joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.84
πδʹ . Τοιαῦτα μὲν βασιλεὺς πρὸς τὸν Ἀρῆγον διειλέχθη περὶ τῆς εἰρήνης . ἐκεῖνος δὲ μέχρι πολλοῦ κάτω νεύων , ἐθαύμαζε σιγῇ τὴν καλοκαγαθίαν βασιλέως καὶ ὥσπερ ἐξεπέπληκτο πρὸς τὸ μέγεθος τῶν εἰρημένων . ἔπειτα ἀνενεγκὼν , « ὡς μὲν οὐδὲν ἐνέλιπες » εἶπεν « οὔτε εὐγνωμοσύνης , οὔτε δικαιοσύνης ἐν τοῖς εἰρημένοις , οὐδὲ τὸν σφόδρα ἀναισχυντοῦντα οἴεσθαι δυνήσεσθαι ἀντειπεῖν . ἃ δὲ αὐτῷ περὶ τῆς εἰρήνης εἴρηται εἰδέναι βούλεσθαι , εἰ πρὸς αὐτοὺς ὡς ἐπιτηδείους μόνον διειλέχθη , ἢ εἰ βούλοιτο μηνύεσθαι καὶ τοῖς ἐν Βυζαντίῳ , εἴ πως γένοιτο κἀκείνους τῶν δεόντων σκεψαμένους τι τῶν μεγάλων συμφορῶν Ρωμαίους ἀπαλλάττειν . βασιλεὺς δὲ ἀπαγγέλλειν τε ἐκέλευε καὶ προὔργου παντός . ἵνα δὲ μᾶλλον βέβαια δοκῇ τὰ εἰρημένα καὶ πιστὰ , ἐκέλευε καὶ γράφειν , καὶ ἐπεὶ γεγραμμένα ἦσαν πάντα , ὅσα διειλέχθη , ἐρυθραῖς ὑπεσημαίνετο ὑπογραφαῖς καὶ σφραγῖδα χρυσῆν ἐκέλευεν αἰωρεῖν , δεῖγμα τοῦ φυλάξειν τὰ ἐγγεγραμμένα βεβαίως καὶ ἀναμφιβόλως . Ἀρῆγος δὲ ἐπεὶ τὰ γράμματα εἶχεν ἐν χερσὶ , πολλὰς βασιλεῖ χάριτας ὁμολογῶν , ὡς τὰ μέγιστα εὐηργετημένος , καὶ μέλλων ἤδη ἀπιέναι , ἐδεῖτο βασιλέως ἀπαγαγεῖν τὴν στρατιάν . τὴν μὲν γὰρ εἰρήνην οὐκ ὀλίγων ἡμερῶν δεήσεσθαι πρὸς διάσκεψιν . τὴν στρατιὰν δὲ ἠρεμεῖν μὴ δύνασθαι , ἀλλὰ πάντα ἐπιέναι καὶ διαφθείρειν . εἰ δὴ αὐτὸς τὴν ἀπολογίαν περιμένων ἐνταῦθα καθεδεῖται , κινδυνεύσει μετὰ τὴν εἰρήνην ὑπολείπεσθαι οὐδὲν , περὶ οὗ ἂν δόξειε γενέσθαι ἡ εἰρήνη . βασιλεὺς δὲ τοῦτό τε καὶ εἴ τι μεῖζον ἕτερον αὐτοῦ αἰτοῦντος πρόθυμος εἶναι ἔφασκε ποιεῖν , καὶ ἐπηγγέλλετο , ὡς ἐς τρίτην ἐξ ἐκείνης , πάσης γενομένης ἐν ταὐτῷ τῆς στρατιᾶς , διεσκέδαστο γὰρ ἐπὶ τὴν λείαν , ἀναστήσων τὸ στρατόπεδον . οὕτω μὲν οὖν Ἀρῆγος βασιλεῖ συνταξάμενος , ἔχων καὶ τὰ γράμματα , ἀπεχώρει . καὶ γενόμενος ἐν βασιλείοις , τά τε γράμματα παρείχετο πατριάρχῃ καὶ μεγάλῳ δουκὶ , καὶ περὶ εἰρήνης διειλέχθη πρὸς αὐτοὺς , πολλὰ ἀδικήσειν φάσκων καὶ βασιλέα καὶ Ρωμαίους , εἰ μὴ ἐπὶ μιᾷ τινι προκλήσει πεισθεῖεν διαλύεσθαι . ἐκεῖνον μὲν οὖν εὐφυῶς ἀπεσκευάσαντο , φάμενοι ὀλίγῳ ὕστερον ἀποκρινεῖσθαι περὶ ὧν ἐπρέσβευε . δοὺξ δὲ ὁ μέγας , ἐπεὶ πύθοιτο βασιλέα παρὰ Ἀρήγου εἰς τρίτην ἡμέραν ἀπάξοντα τὴν στρατιὰν , πᾶσι Βυζαντίοις πόλεμον κατήγγελλε πρὸς Καντακουζηνόν . καὶ αὐτὸς παρεσκευάζετο δῆθεν καὶ κατέλεγε τοὺς στρατιώτας , πᾶσι δὲ θείοις οἴκοις καὶ φροντιστηρίοις ἱεροῖς καὶ παντὶ γένει καὶ ἀξιώματι ἱερέων παρήγγελλε λιτὰς , ὡς τὸ θεῖον ἱλεωσομένους τοῖς τῷ ἀποστάτῃ συμβαλοῦσιν . ἐκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἐπιοῦσαν πᾶσαν παρασκευαζόμενος διήγαγεν . ἐς τὴν τρίτην δὲ ἐν ἀρίστου τῇ ὥρᾳ , ἐπεὶ πύθοιτο παρὰ τῶν σκοπῶν βασιλέα ἀπηρκότα , ἐπλήρου γὰρ ἐκεῖνος τὰ ὑπεσχημένα , τὰς πύλας ἀνοίξας ἐξεχεῖτο μεθ' ὁρμῆς τινος ἀσχέτου καὶ παραβόλου καὶ συνέταττε τήν τε ἱππικὴν καὶ τὴν πεζὴν δύναμιν πρὸ τῶν τειχῶν . ὡς δὲ ἐπανῆκον οἱ σκοποὶ , οὓς αὐτὸς προέπεμπε τοὺς πολεμίους δῆθεν κατασκεψομένους , καὶ ἀπήγγελλον ἅμα πρωῒ ἐκείνους οἰχομένους , ἠνιᾶτο μὲν πρὸς τὴν ἀποτυχίαν καὶ πολλὰ ἑαυτὸν τῆς βραδυτῆτος κατεμέμφετο καὶ τῆς τριβῆς καὶ ἐδυσχέραινεν οὐκ ἀνεκτῶς . πέμψας δὲ καὶ πρὸς πατριάρχην ἐμήνυεν , ὡς Καντακουζηνὸς αἰσθόμενος τὴν ἔφοδον καὶ συνιδὼν ὡς οὐκ ἂν ὑποστησόμενος τὴν δύναμιν , ᾤχετο ἀποδρὰς ἅμα πρωΐ . τί οὖν προσήκει πράττειν , φυγῇ τῶν πολεμίων χρησαμένων ; πατριάρχης δὲ ἐμήνυε · « φεύγει ὁ ἀσεβὴς , μηδενὸς διώκοντος · νίκα καὶ μὴ ὑπερνίκα . » καὶ ἐκέλευεν ἀναστρέφειν πολλῷ τῶν πολεμίων κρείττους γενομένους . καὶ ἀνέστρεφε λυπούμενος , ὅτι μὴ συμβαλεῖν ἐξεγένετο τοῖς πολεμίοις . βασιλεὺς δὲ , ἐπεὶ μὴ ἀγνοεῖν τὰ πραττόμενα ἐνῆν , πολλῶν ἐκ Βυζαντίου ὁσημέραι μηνυόντων , τό,τε Ρήγιον εἷλεν ἐξ ἐφόδου ἐπελθὼν καὶ Ἀθύραν καὶ Δαμοκράνειαν καὶ Σηλυμβρίαν . κελεύσας δὲ Ἀπάμειαν , φρούριόν τι κατεσκαμμένον , τειχισθῆναι , καὶ στρατιὰν καταλιπὼν ἐν Ρηγίῳ καὶ Ἀπαμείᾳ καὶ Ἐμπυρίτῃ καὶ τῇ πρὸς τῇ Δέρκῃ λίμνῃ πόλει , ὡς ἂν ταῦτά τε φρουροῖεν , ἐγγυτέρω Βυζαντίου τῶν ἄλλων ὄντα , καὶ ἐπεκδρομὰς ποιοῖντο συνεχεῖς κατὰ τοῦ Βυζαντίου καὶ λῃστείας , τὴν ἄλλην ἔχων στρατιὰν αὐτὸς ἀνεχώρησεν εἰς Διδυμότειχον · ἡ δὲ ἐν τοῖς φρουρίοις τούτοις στρατιὰ τὰ μέγιστα ἐκάκωσε Βυζαντίους , καὶ ὀλίγη οὖσα · σχεδὸν γὰρ νύκτωρ τε καὶ μεθ' ἡμέραν πάντα διέφθειρον καὶ ἐληΐζοντο , ἔχοντες καὶ Περσικὴν ὀλίγην δύναμιν ἀναμεμιγμένην μετ' αὐτῶν , οἳ πολλοὺς ἀπέκτεινον καὶ ἐξηνδραποδίζοντο καὶ πρὸς ἕω ἀπεδίδοντο ἐπὶ δουλείᾳ . καὶ σχεδὸν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ πάντα τὰ περὶ Βυζάντιον ἀοίκητα ὑπ' ἐκείνων ἀπεδείχθη . πατριάρχης δὲ καὶ ὁ μέγας δοὺξ εἰδότες , ὡς Ἀρῆγος ἀπαιτήσει λόγον περὶ τῆς πρεσβείας , καὶ τὴν μὲν εἰρήνην ἀναφανδὸν αἰδούμενοι ἀπαγορεύειν , τρόπῳ δέ τινι σκεψάμενοι τὸν Λατῖνον ἀπατᾷν , ἵνα μὴ δοκοῖεν ἑκοντὶ τοῖς Ρωμαίοις αἴτιοι αὐτοὶ καθίστασθαι τοσαύτης συμφορᾶς , πρὸς βασιλέα τὸν Καντακουζηνὸν ἔγραψαν τοιάδε · « ὡς ἡμεῖς πολύν τινα λόγον περὶ τοῦ μὴ Ρωμαίους ὑπὸ τοῦ πολέμου διαφθείρεσθαι ποιούμενοι , ὀλίγῳ πρότερον ἐπέμψαμεν πρός σε πρεσβείαν , ἅπερ αὐτὸς πρὸς τὸν περιπόθητον καὶ γνησιώτατον τῷ βασιλεῖ τὸν μέγαν δοῦκα ᾔτησας ἐπαγγελλόμενοι ποιήσειν . ταῦτα δὲ ἦν , ἀποθέμενον τὴν βασιλείαν , ἐν ἀσφαλείᾳ εἶναι καὶ μηδὲν προσδοκᾷν πείσεσθαι δεινὸν διὰ τὴν ἀγνωμοσύνην τὴν πρὸς βασιλίδα καὶ τὰς συμφορὰς , ἃς ἐπήγαγες Ρωμαίοις πολεμῶν . σὺ δὲ , ὡς ἔοικεν , ἔτι φόνων καὶ αἱμάτων ὀρεγόμενος πλειόνων καὶ τὰς συμφορὰς τοῖς ταλαιπώροις Ρωμαίοις αὔξειν , ἵν' ἃ προείλου ἐξαρχῆς , ἡττηθεὶς ὑπ' οὐδενὸς , εἰς τέλος δόξῃς ἀγαγεῖν , μεταβαλὼν ἀπράκτους ἀπέπεμψας τοὺς πρέσβεις , ἠρνημένος ἃ ἐφθέγξω . τότε μὲν οὖν ἀνεξέλεγκτα ἐψεύσω , φάσκων τὸν μέγαν δοῦκα εἰρηκέναι περὶ σοῦ μὴ ἀληθῆ . νυνὶ δὲ οὐδεμίαν σοι τοιαύτην ἔξεστι καταφυγὴν εὑρεῖν καὶ πρὸς ἀναβολὰς χωρεῖν τῶν εἰρημένων . τά τε γὰρ γράμματα ἐλέγξουσι τὰ σὰ ὄντα παρ' ἡμῖν καὶ ὁ πρεσβευτὴς Λατῖνος , ἀξιόχρεως ὢν πρὸς πίστιν . ἃ τοίνυν ἔγραψας αὐτὸς , ὡς ἀποθήσῃ τε τὴν βασιλείαν καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὰς ἀδίκως κατεχομένας καὶ τυραννουμένας πόλεις παραδώσεις , αὐτὸς δὲ μονάζοντος βίον ζήσεις ἐν Ἄθῳ τῷ ἱερῷ ἢ ἄλλοθί που , ὅπη ἂν δοκῇ , καθήμενος , στέργομεν καὶ αὐτοὶ , καὶ οὐδὲν ἄλλο λείπεται , ἢ διδόναι προθεσμίαν , καθ' ἣν ἡμῖν τὰς πόλεις παραδώσεις . περὶ δὲ προγραμμάτων καὶ δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐν δεσμωτηρίοις κατεχομένων , εἰ ἀπολυθήσονται , ἢ εἰ ἀποδώσομεν αὐτοῖς τὰ δικαίως ἀφῃρημένα , καὶ περὶ προνοίας τῶν σοὶ συνόντων μηδένα λόγον σὺ ποιοῦ . ἡμεῖς γὰρ ἱκανοὶ περὶ τῶν τοιούτων σκέπτεσθαι καὶ ποιεῖν , ἅττα ἂν δοκῇ λυσιτελῆ καὶ δίκαια . » τοιαῦτα γράψαντες καὶ οἰκείαις καὶ αὐτοὶ ὑποσημηνάμενοι ὑπογραφαῖς , τὸν Λατῖνον μεταπεμψάμενοι , πάντα , ἔφασαν , ἅ τε αὐτὸς ἠξίου καὶ Καντακουζηνὸς ἱκέτευε , πεποιηκέναι , καὶ ἐδείκνυσαν τὰ γράμματα ὑπογεγραμμένα , ὡς αὐτοῖς τῶν περὶ τῆς εἰρήνης λόγων πάντων περιειλημμένων · ἅμα δὲ καὶ παρείχοντο αὐτῷ . ὁ δὲ διαλέκτου τε τῆς Ἑλληνικῆς καὶ γραμμάτων ὢν ἄπειρος παντάπασι , τοῖς λόγοις ἀρκεσθεὶς καὶ ταῖς ὑπογραφαῖς , πολλὰς αὐτοῖς ὁμολογήσας χάριτας τῆς εὐγνωμοσύνης καὶ τῶν Ρωμαίων τῆς κηδεμονίας , ἀπεχώρει . καὶ σπουδῇ πολλῇ πρὸς Διδυμότειχον ἧκεν ἔχων καὶ τὰ γράμματα . συντυχὼν δὲ βασιλεῖ καὶ προσφθεγξάμενος , « ἰδού σοι » εἶπεν « εὐαγγέλια κομίζων ἥκω περὶ τῆς εἰρήνης . πάντα γὰρ , ὅσαπερ αὐτὸς ᾔτου , πατριάρχης τε καὶ ὁ μέγας δοὺξ μετὰ τῶν ἄλλων τῆς συγκλήτου κατεπράξαντο προθύμως καὶ γράμμασι καὶ αὐτοὶ τὴν διάλυσιν βεβαίαν τοῦ πολέμου μάλιστα πεποίηνται . » παρείχετό τε καὶ τὰ γράμματα αὐτίκα . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ ἀνέγνω , μικρὸν ὑπομειδιάσας , « ἀνέγνως » εἶπε « τὰ γράμματα , ἃ τοσαύτην ἔχων ἤνυσας ὁδὸν , ἢ ἁπλῶς οὕτω καὶ ἀπεριέργως , τῇ φίλῃ καὶ συντρόφῳ χρώμενος ἁπλότητι , μηδὲν εἰδὼς τῶν ἐγγεγραμμένων , ἧκες ἔχων ; » τοῦ δὲ μηδὲν περινενοημένον , μηδὲ φαῦλον περὶ αὐτῶν εἰπόντος οἰηθῆναι , ἀλλ' ἀπεριέργως καὶ ἁπλῶς τοῖς τε λόγοις καὶ ταῖς ὑπογραφαῖς πεισθῆναι πατριάρχου , ὥσπερ ἂν δικαίως ἐποίει καὶ πρὸς Πάπαν , καὶ ταῖς μεγάλου δουκὸς καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐν τέλει , καὶ πάσῃ σπουδῇ καὶ προθυμίᾳ πρὸς αὐτὸν ἐλθεῖν , ὡς πάντων ἤδη ἠνυσμένων , ἃ αὐτὸς ἡγεῖτο περὶ πλείστου · πάντα ὁ βασιλεὺς καθ' ἕκαστον ἐξηγεῖτο καὶ τὴν δύναμιν ἡρμήνευε τῶν γεγραμμένων . τοῦ δὲ πρὸς τὴν ἀπάτην ἀγανακτοῦντος καὶ τὴν ἐκείνων ἀναισχυντίαν καὶ τὸ κακόηθες τῶν τρόπων ἐκπληττομένου , « οὐ χρὴ θαυμάζειν , » εἶπεν ὁ βασιλεὺς « οὐδ' ἀνιᾶσθαι ἀπατώμενον , εἰ αὐτὸς μὲν πρὸς ἀλήθειαν εἵλετο ζῇν , ἐκείνοις δὲ ψεύδους καὶ συκοφαντίας καὶ ἀπάτης ἐμέλησε παρὰ τὸν βίον · ἀλλ' ἐκ τούτων μάλιστα τῶν ὀλίγων καὶ περὶ τῶν ἄλλων τῶν κατὰ τὸν τοῦ πολέμου χρόνον εἰργασμένων συνορᾷν ὁποῖα ἦν . οὐδὲ γὰρ οὐδεμιᾶς ἐφείσαντο ὑπερβολῆς ἀπάτης καὶ ψεύδους εἰς δεῦρο ἐκ τῆς βασιλέως τελευτῆς , ἐξ ὧν βασιλίδα τε ἔπεισαν τὸν πόλεμον ἑλέσθαι τὴν ἀρχὴν καὶ μέχρι νῦν ἐξαπατῶντες οὐκ ἐῶσι διαλύεσθαι ἐμοί . ἐκείνοις μὲν οὖν τοιαῦτα ᾑρημένοις καὶ τὸν πόλεμον ἀνάπτουσι , θεός τε τὰς ἀμοιβὰς ἀντιμετρήσειε τῆς προαιρέσεως ἀξίας , καὶ Ρωμαῖοι πάντες εἴσονται , ὡς οὐ δι' αὐτὸν ὁ πόλεμος καὶ ἡ φθορὰ καὶ οἱ ἀνδραποδισμοὶ , ἀλλὰ δι' ἐκείνους γίνεται . αὐτὸν δὲ καὶ χάριν αὐτοῖς ἐξαπατήσασιν εἰδέναι , ὅτι πρὸς ἡμᾶς ἀφικέσθαι παρεσκεύασαν . τοιαῦτα πρὸς Ἀρῆγον περὶ τῶν γραμμάτων ὁ βασιλεὺς διαλεχθεὶς , ἐτράπετο ἐφ' ἕτερα , ἃ προσήκει φίλοις πρὸς ἀλλήλους .
Lemmas: πδʹ . τοιοῦτος μέν βασιλεύς πρός ὁ ἀρήγω διαιλέγω περί ὁ εἰρήνη . ἐκεῖνος δέ μέχρι πολύς κάτω νεύω , θαυμάζω σιγή ὁ καλοκαγαθία βασιλεύς καί ὥσπερ ἐκπλήσσω πρός ὁ μέγεθος ὁ εἴρω . ἔπειτα ἀναφέρω , « ὡς μέν οὐδείς ἐλλείπω » εἶπον « οὔτε εὐγνωμοσύνη , οὔτε δικαιοσύνη ἐν ὁ εἴρω , οὐδέ ὁ σφόδρα ἀναισχυντέω οἴομαι δύναμαι ἀντιλέγω . ὁ δέ αὐτός περί ὁ εἰρήνη εἴρω οἶδα βούλομαι , εἰμί πρός αὐτός ὡς ἐπιτήδειος μόνος διαιλέγω , ἢ εἰμί βούλομαι μηνύω καί ὁ ἐν Βυζάντιον , εἰμί πως γίγνομαι ἐκεῖνος ὁ δήω σκέπτομαι τίς ὁ μέγας συμφορά Ῥωμαῖος ἀπαλλάσσω . βασιλεύς δέ ἀπαγγέλλω τε κελεύω καί προὔργου πᾶς . ἵνα δέ μᾶλλον βέβαιος δοκέω ὁ εἴρω καί πιστόν , κελεύω καί γράφω , καί ἐπεί γράφω εἰμί πᾶς , ὅσος διαιλέγω , ἐρυθρός ὑποσημαίνω ὑπογραφή καί σφραγίς χρύσεος κελεύω αἰωρέω , δεῖγμα ὁ φυλάσσω ὁ ἐγγράφω βεβαίως καί ἀναμφιβόλως . ἀρηγός δέ ἐπεί ὁ γράμμα ἔχω ἐν χείρ , πολύς βασιλεύς χάρις ὁμολογέω , ὡς ὁ μέγας εὐεργετέω , καί μέλλω ἤδη ἀφίημι , δήω βασιλεύς ἀπάγω ὁ στρατιά . ὁ μέν γάρ εἰρήνη οὐ ὀλίγος ἡμέρα δήω πρός διάσκεψις . ὁ στρατία δέ ἠρεμέω μή δύναμαι , ἀλλά πᾶς ἔπειμι καί διαφθείρω . εἰμί δή αὐτός ὁ ἀπολογία περιμένω ἐνταῦθα καθέζομαι , κινδυνεύω μετά ὁ εἰρήνη ὑπολείπω οὐδείς , περί ὅς εἄν δοκέω γίγνομαι ὁ εἰρήνη . βασιλεύς δέ οὗτος τε καί εἰμί τίς μείζων ἕτερος αὐτός αἰτέω πρόθυμος εἰμί φάσκω ποιέω , καί ἐπαγγέλλω , ὡς εἰς τρίτος ἐκ ἐκεῖνος , πᾶς γίγνομαι ἐν αὐτός ὁ στρατιά , διασκεδάννυμι γάρ ἐπί ὁ λεῖος , ἀνίστημι ὁ στρατόπεδον . οὗτος μέν οὖν ἀρηγός βασιλεύς συντάσσω , ἔχω καί ὁ γράμμα , ἀποχωρέω . καί γίγνομαι ἐν βασίλειος , ὁ τε γράμμα παρέχω πατριάρχης καί μέγας δούξ , καί περί εἰρήνη διαιλέγω πρός αὐτός , πολύς ἀδικέω φάσκω καί βασιλεύς καί Ῥωμαῖος , εἰμί μή ἐπί εἷς τις πρόκλησις πείθω διαλύω . ἐκεῖνος μέν οὖν εὐφυής ἀποσκευάζω , φημί ὀλίγος ὕστερος ἀποκρίνω περί ὅς πρεσβεύω . δούξ δέ ὁ μέγας , ἐπεί πυνθάνομαι βασιλεύς παρά ἀρήγω εἰς τρίτος ἡμέρα ἀπάγω ὁ στρατία , πᾶς Βυζάντιος πόλεμος καταγγέλλω πρός Καντακουζηνός . καί αὐτός παρασκευάζω δῆθεν καί καταλέγω ὁ στρατιώτης , πᾶς δέ θεῖον οἶκος καί φροντιστήριον ἱερός καί πᾶς γένος καί ἀξίωμα ἱερός παραγγέλλω λιτή , ὡς ὁ θέω ἱλεόω ὁ ὁ ἀποστάτης συμβάλλω . ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ ἡμέρα καί ὁ ἔπειμι πᾶς παρασκευάζω διάγω . εἰς ὁ τρίτος δέ ἐν ἀγαθός ὁ ὥρα , ἐπεί πυνθάνομαι παρά ὁ σκοπός βασιλεύς ἀπαίρω , πληρόω γάρ ἐκεῖνος ὁ ὑπισχνέομαι , ὁ πύλη ἀνοίγω ἐκχέω μετά ὁρμή τις ἄσχετος καί παράβολος καί συντάσσω ὁ τε ἱππικός καί ὁ πεζός δύναμις πρό ὁ τεῖχος . ὡς δέ ἐπανήκω ὁ σκοπός , ὅς αὐτός προπέμπω ὁ πολέμιος δῆθεν κατά-σκέπτομαι , καί ἀπαγγέλλω ἅμα πρωΐ ἐκεῖνος οἴχομαι , ἀνιάω μέν πρός ὁ ἀποτυχία καί πολύς ἑαυτοῦ ὁ βραδυτής καταμέμφομαι καί ὁ τριβή καί δυσχεραίνω οὐ ἀνεκτός . πέμπω δέ καί πρός πατριάρχης μηνύω , ὡς Καντακουζηνός αἰσθάνομαι ὁ ἔφοδος καί σύν-εἶδον ὡς οὐ εἄν ὑφίστημι ὁ δύναμις , οἴχομαι ἀποδιδράσκω ἅμα πρωΐ . τίς οὖν προσήκω πράσσω , φυγή ὁ πολέμιος χράω ; πατριάρχης δέ μηνύω · « φεύγω ὁ ἀσεβής , μηδείς διώκω · Νίκη καί μή ὑπερνικάω . » καί κελεύω ἀναστρέφω πολύς ὁ πολέμιος ἀγαθός γίγνομαι . καί ἀναστρέφω λυπέω , ὅτι μή συμβάλλω ἐκγίγνομαι ὁ πολέμιος . βασιλεύς δέ , ἐπεί μή ἀγνοέω ὁ πράσσω ἐν-εἰμί , πολύς ἐκ Βυζάντιον ὁσημέραι μηνύω , ἔρχομαι Ῥήγιον αἱρέω ἐκ ἔφοδος ἐπέρχομαι καί Ἀθύραν καί δαμοκραινω καί Σηλυμβρία . κελεύω δέ Ἀπάμεια , φρούριον τίς κατασκάπτω , τειχίζω , καί στρατία καταλείπω ἐν Ῥήγιον καί Ἀπάμεια καί Μπυρίτης καί ὁ πρός ὁ δέρκομαι λίμνη πόλις , ὡς εἄν οὗτος τε φρουρέω , ἐγγυτέρω Βυζάντιον ὁ ἄλλος εἰμί , καί ἐπεκδρομή ποιέω συνεχής κατά ὁ Βυζάντιον καί λῃστεία , ὁ ἄλλος ἔχω στρατία αὐτός ἀναχωρέω εἰς Διδυμότειχο · ὁ δέ ἐν ὁ φρούριον οὗτος στρατία ὁ μέγας κακόω Βυζάντιος , καί ὀλίγος εἰμί · σχεδόν γάρ νύκτωρ τε καί μετά ἡμέρα πᾶς διαφθείρω καί ληΐζομαι , ἔχω καί Περσικός ὀλίγος δύναμις ἀναμίσγω μετά αὐτός , ἕ πολύς ἀποκτείνω καί ἐξανδραποδίζω καί πρός ἠώς ἀποδίδωμι ἐπί δουλεία . καί σχεδόν ἐν ὀλίγος χρόνος πᾶς ὁ περί Βυζάντιον ἀοίκητος ὑπό ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι . πατριάρχης δέ καί ὁ μέγας δούξ οἶδα , ὡς ἀρηγός ἀπαιτέω λόγος περί ὁ πρέσβυς , καί ὁ μέν εἰρήνη ἀναφανδά αἰδέομαι ἀπαγορεύω , τρόπος δέ τις σκέπτομαι ὁ Λατῖνος ἀπατάω , ἵνα μή δοκέω ἑκοντί ὁ Ῥωμαῖος αἴτιος αὐτός καθίστημι τοσοῦτος συμφορά , πρός βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός γράφω τοιόσδε · « ὡς ἐγώ πολύς τις λόγος περί ὁ μή Ῥωμαῖος ὑπό ὁ πόλεμος διαφθείρω ποιέω , ὀλίγος πρότερος πέμπω πρός σύ πρεσβεία , ὅσπερ αὐτός πρός ὁ περιπόθητος καί γνήσιος ὁ βασιλεύς ὁ μέγας δούξ αἰτέω ἐπαγγέλλω ποιέω . οὗτος δέ εἰμί , ἀποτίθημι ὁ βασίλειος , ἐν ἀσφάλεια εἰμί καί μηδείς προσδοκάω πείθω δεινός διά ὁ ἀγνωμοσύνη ὁ πρός βασιλίς καί ὁ συμφορά , ὅς ἐπάγω Ῥωμαῖος πολεμέω . σύ δέ , ὡς ἔοικα , ἔτι φόνος καί αἷμα ὀρέγω πλείων καί ὁ συμφορά ὁ ταλαίπωρος Ῥωμαῖος αὐξάνω , ἵνα ὁ προαιρέω ἐξαρχῆς , ἡσσάομαι ὑπό οὐδείς , εἰς τέλος δοκέω ἄγω , μεταβάλλω ἄπρακτος ἀποπέμπω ὁ πρέσβυς , ἀρνέομαι ὁ φθέγγομαι . τότε μέν οὖν ἀνεξέλεγκτος ψεύδω , φάσκω ὁ μέγας δούξ εἴρω περί σύ μή ἀληθής . νυνί δέ οὐδείς σύ τοιοῦτος ἔξεστι καταφυγή εὑρίσκω καί πρός ἀναβολή χωρέω ὁ εἴρω . ὁ τε γάρ γράμμα ἐλέγχω ὁ σός εἰμί παρά ἐγώ καί ὁ πρεσβευτής Λατῖνος , ἀξιόχρεως εἰμί πρός πίστις . ὁ τοίνυν γράφω αὐτός , ὡς ἀποτίθημι τε ὁ βασίλειος καί ὁ ἀρχή καί ὁ ἄδικος κατέχω καί τυραννεύω πόλις παραδίδωμι , αὐτός δέ μονάζων βίος ζῶ ἐν Ἄθως ὁ ἱερός ἢ ἄλλοθι ποῦ , ὅπῃ εἄν δοκέω , κάθημαι , στέργω καί αὐτός , καί οὐδείς ἄλλος λείπω , ἢ δίδωμι προθεσμία , κατά ὅς ἐγώ ὁ πόλις παραδίδωμι . περί δέ πρόγραμμα καί δικαίωμα καί ὁ ἐν δεσμωτήριον κατέχω , εἰμί ἀπολύω , ἢ εἰμί ἀποδίδωμι αὐτός ὁ δικαίως ἀφαιρέω , καί περί πρόνοια ὁ σύ σύνειμι μηδείς λόγος σύ ποιέω . ἐγώ γάρ ἱκανός περί ὁ τοιοῦτος σκέπτομαι καί ποιέω , ὅστις εἄν δοκέω λυσιτελής καί Δίκαιος . » τοιοῦτος γράφω καί οἰκεῖος καί αὐτός ὑποσημαίνω ὑπογραφή , ὁ Λατῖνος μεταπέμπω , πᾶς , φημί , ὅς τε αὐτός ἀξιόω καί Καντακουζηνός ἱκετεύω , ποιέω , καί δείκνυμι ὁ γράμμα ὑπογράφω , ὡς αὐτός ὁ περί ὁ εἰρήνη λόγος πᾶς περιλαμβάνω · ἅμα δέ καί παρέχω αὐτός . ὁ δέ διάλεκτος τε ὁ Ἑλληνικός καί γράμμα εἰμί ἤπειρος παντάπασι , ὁ λόγος ἀρκέω καί ὁ ὑπογραφή , πολύς αὐτός ὁμολογέω χάρις ὁ εὐγνωμοσύνη καί ὁ Ῥωμαῖος ὁ κηδεμονία , ἀποχωρέω . καί σπουδή πολύς πρός Διδυμότειχο ἵημι ἔχω καί ὁ γράμμα . συντυγχάνω δέ βασιλεύς καί προσφθέγγομαι , « ἰδού σύ » εἶπον « εὐαγγέλιον κομίζω ἥκω περί ὁ εἰρήνη . πᾶς γάρ , ὅσος αὐτός Ήτου , πατριάρχης τε καί ὁ μέγας δούξ μετά ὁ ἄλλος ὁ σύγκλητος καταπράσσω προθύμως καί γράμμα καί αὐτός ὁ διάλυσις βέβαιος ὁ πόλεμος μάλιστα ποιέω . » παρέχω τε καί ὁ γράμμα αὐτίκα . βασιλεύς δέ ἐπεί ἀναγιγνώσκω , μικρός ὑπομειδιάω , « ἀναγιγνώσκω » εἶπον « ὁ γράμμα , ὁ τοσοῦτος ἔχω ἀνύω ὁδός , ἢ ἁπλόος οὗτος καί ἀπερίεργος , ὁ φίλος καί σύντροφος χράω ἁπλότης , μηδείς εἰδοί ὁ ἐγγράφω , ἥκω ἔχω ; » ὁ δέ μηδείς περινοέω , μηδέ φαῦλος περί αὐτός εἶπον οἴομαι , ἀλλά ἀπερίεργος καί ἁπλόος ὁ τε λόγος καί ὁ ὑπογραφή πείθω πατριάρχης , ὥσπερ εἄν δικαίως ποιέω καί πρός Πάπας , καί ὁ μέγας δούξ καί ὁ ἄλλος ὁ ἐν τέλος , καί πᾶς σπουδή καί προθυμία πρός αὐτός ἔρχομαι , ὡς πᾶς ἤδη ἀνύω , ὁ αὐτός ἡγέομαι περί πλεῖστος · πᾶς ὁ βασιλεύς κατά ἕκαστος ἐξηγέομαι καί ὁ δύναμις ἑρμηνεύω ὁ γράφω . ὁ δέ πρός ὁ ἀπάτη ἀγανακτέω καί ὁ ἐκεῖνος ἀναισχυντία καί ὁ κακοήθης ὁ τρόπος ἐκπλήσσω , « οὖον χρή θαυμάζω , » εἶπον ὁ βασιλεύς « οὐδέ ἀνιάω ἀπατάω , εἰμί αὐτός μέν πρός ἀλήθεια αἱρέω ζάω , ἐκεῖνος δέ ψεῦδος καί συκοφαντία καί ἀπάτη μέλω παρά ὁ βίος · ἀλλά ἐκ οὗτος μάλιστα ὁ ὀλίγος καί περί ὁ ἄλλος ὁ κατά ὁ ὁ πόλεμος χρόνος ἐργάζομαι συνοράω ὁποῖος εἰμί . οὐδέ γάρ οὐδείς φείδομαι ὑπερβολή ἀπάτη καί ψεῦδος εἰς δεῦρο ἐκ ὁ βασιλεύς τελευτή , ἐκ ὅς βασιλίς τε πείθω ὁ πόλεμος αἱρέω ὁ ἀρχή καί μέχρι νῦν ἐξαπατάω οὐ ἐάω διαλύω ἐγώ . ἐκεῖνος μέν οὖν τοιοῦτος αἱρέω καί ὁ πόλεμος ἀνάπτω , θεός τε ὁ ἀμοιβή ἀντιμετρέω ὁ προαίρεσις ἄξιος , καί Ρωμαῖος πᾶς εἶμι , ὡς οὖον διά αὐτός ὁ πόλεμος καί ὁ φθορά καί ὁ ἀνδραποδισμός , ἀλλά διά ἐκεῖνος γίγνομαι . αὐτός δέ καί χάρις αὐτός ἐξαπατάω οἶδα , ὅτι πρός ἐγώ ἀφικνέομαι παρασκευάζω . τοιοῦτος πρός ἀρήγω περί ὁ γράμμα ὁ βασιλεύς διαλέγω , τρέπω ἐπί ἕτερος , ὁ προσήκω φίλος πρός ἀλλήλων .