joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.72
οβʹ . Οἱ ἐν Βυζαντίῳ δὲ μετὰ τὸν μέγαν δοῦκα τῶν πραγμάτων ἔφοροι , ὁρῶντες ἤδη τὴν τῶν Ρωμαίων κινδυνεύουσαν ἡγεμονίαν καὶ διῃρημένην εἰς μυρία τμήματα , καὶ πόλεις μὲν μεγάλας καὶ πολλὰς ὑπὸ Μυσοῖς καὶ Τριβαλοῖς γεγενημένας , Θρᾴκην δὲ πᾶσαν ἀνδραποδισθεῖσαν ὑπὸ τῶν Περσῶν , καὶ πόλεις μόνας περιλειπομένας , καὶ αὐτὰς οὐδαμῶς ἐπιεικέστερα τῶν ἐν ταῖς κώμαις προσδοκώσας πείσεσθαι , καὶ ἐν δεινῷ τὴν τηλικαύτην συμφορὰν τιθέμενοι , οὐκέτι ἀνεκτὸν ἡγοῦντο , ἀλλὰ βασιλίδι συνεβούλευον σπονδὰς τίθεσθαι καὶ εἰρήνην πρὸς Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα . ἄν τε γὰρ , ἔφασαν , ἐκείνου περιγενώμεθα , οὐχ ἕξομεν ὧν ἄρξομεν , πάντων ἄρδην ἀπολωλότων · ἄν τε ἡττηθῶμεν , πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ἑαυτοὺς συναπολοῦμεν . καὶ ἐδόκουν δίκαια καὶ λυσιτελῆ βουλεύεσθαι καὶ βασιλίδι · μάλιστα δὲ πρὸς τοῦτο Γαβαλᾶς ὁ μέγας ἐνῆγε λογοθέτης καὶ τοὺς ἄλλους ἔπειθεν . ὁ μέγας δὲ δοὺξ , ἐπεὶ ταῦτα ἀγνοεῖν οὐκ ἦν , σπουδῇ πολλῇ ἐχώρει πρὸς Βυζάντιον , τῶν ἄλλων ἁπάντων ἀμελήσας . ἐπεὶ δὲ ἦν ἐντὸς , οὐ πρὸς βασιλίδα ἧκεν , ὥσπερ εἴωθε , προσαγορεύσων , ἀλλ' ἐν Ὁδηγητρίας τῆς θεομήτορος γενόμενος τῷ τεμένει καὶ προσκυνήσας , ἔπειτα εἰς τὸν ἐν Μαγγάνοις ἧκε πύργον , ὃν περιόντος μὲν Ἀνδρονίκου τοῦ βασιλέως εἶχε , τοῦ Βυζαντίου περιβόλου ὄντα ἕνα , ἐν δὲ τοῖς τοῦ ἐμφυλίου πολέμου χρόνοις ἐπισκευάσας καὶ ὀχυρώτατον ἀπεργασάμενος , ὡς μάλιστα ἐνῆν , ὅπλα τε ἐνθέμενος καὶ τὰ ἄλλα ἐπιτήδεια , ὥστε δυνήσεσθαι καὶ πρὸς πολιορκίαν καὶ τειχομαχίας ἀντισχήσειν , κατεῖχε φρουρὰν εἰσαγαγών . τότε δὲ εἰς ἐκεῖνον ἐλθὼν , διήγαγε τὴν νύκτα . εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ τοῦ πατριάρχου πρὸς αὐτὸν ἐλθόντος , πρῶτα μὲν ὠνείδιζε τὴν εὐκολίαν καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν μεταβολήν . οἴεσθαι γὰρ , ἔφασκε , τὰς ἀμφοτέρων συντακείσας ψυχὰς ἑκατέρων τὰ σώματα κινεῖν , καὶ ταὐτὰ καὶ ἴσα ἀμφοτέρους καὶ βουλεύεσθαι καὶ αἱρεῖσθαι · νυνὶ δὲ τοὐναντίον ἅπαν πεφηνέναι . ἀκηκοέναι γὰρ πεπεῖσθαι καὶ αὐτὸν τοῖς περὶ τῆς πρὸς Καντακουζηνὸν εἰρήνης διαλεγομένοις , ἅπερ οὐκ ἐχρῆν ποιεῖν · εἰδέναι γὰρ σαφέστατα αὐτὸν , ὡς , εἰ μὴ ἐκεῖνος τοῦ πρὸς Καντακουζηνὸν πολέμου ἤρχετο πολλὰ πραγματευσάμενος καὶ πᾶσαν μηχανὴν κεκινηκὼς , πάλαι ἂν ἐπεκάθητο Παλαμᾶς τοῖς πατριαρχικοῖς θρόνοις , αὐτοῦ ἐκβεβλημένου . νυνὶ δὲ πρὸς τῷ τῆς ἐκκλησίας ἄρχειν , καὶ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων οὐδὲν ἧττόν ἐστι κύριος , περίβλεπτος ἐν πᾶσι Ρωμαίοις γεγενημένος καὶ πατὴρ καὶ κηδεμὼν βασιλέως προσαγορευόμενος · ἃ ἐχρῆν σκοπεῖν , καὶ μὴ , προσδοκωμένης ἄλλων ὠφελείας , τὴν οἰκείαν προΐεσθαι σωτηρίαν . πρὶν μὲν γὰρ τὸν πόλεμον κεκινῆσθαι μέχρι καθαιρέσεως ἔστησεν ἂν τὴν ὀργὴν ὁ Καντακουζηνός · νυνὶ δὲ μετὰ τὸ τοσαῦτα ἐκεῖνον ἐφύβριστα καὶ δεινὰ ὑπομεμενηκέναι , ὧν , ἔφασκεν , οὐδὲν ἧττον αἴτιος ἦσθα καὶ αὐτὸς , μὴ φιλάνθρωπόν τινα καὶ ἀνεκτὴν οἴου τῶν τοσούτων κακῶν ἔσεσθαι τὴν τιμωρίαν , ἀλλὰ θάνατόν τε ἐφύβριστον σαυτοῦ καὶ τοῦ γένους ἐξώλειαν παντός . οὕτω γὰρ ἀκηκόαμεν ἐκ πολλῶν τῶν ἐκεῖθεν ἀφιγμένων , ὡς μεγάλην καθ' ἡμῶν τῶν πεπολεμηκότων ἔχει τὴν ἀπέχθειαν . δι' ἃ αὐτός τε ἔγνωκα μέχρι παντὸς ἐκείνῳ πολεμεῖν , καὶ σοὶ τὰ ἴσα συμβουλεύω , καὶ μὴ τὰ πόῤῥω καὶ μηδὲν ὀνήσοντα πολυπραγμονεῖν , ἀλλ' ἡμῶν αὐτῶν πρόνοιαν ποιεῖσθαι , ὅπως σωθησόμεθα . τοῦτο δὲ κατ' οὐδένα τρόπον ἕτερον περιέσται , ἢ ἀεὶ σπουδάζουσι τὸν πρὸς ἐκεῖνον εἶναι πόλεμον . τὴν γὰρ λεγομένην εἰρήνην μηδὲν ἕτερον οἴου εἶναι , ἢ φανερὰν ἡμῶν τε αὐτῶν καὶ παίδων καὶ οἰκείων διαφθοράν . » τοιαῦτα μὲν ἔλεγε πρὸς πατριάρχην , καὶ ἔπειθεν , οὐδ' αὐτὸν πρὸς τὴν εἰρήνην πάνυ ὡρμημένον , ἀλλὰ λέγουσι τοῖς ἄλλοις ἀναγκαίως συνεπόμενον . ἔπειτα ἐχρῆτο καὶ πρὸς βασιλίδα πρεσβευτῇ , ἐμήνυέ τε βασιλίδι δι' αὐτοῦ , ὡς ἀποροίη , ὅτου ἕνεκα αὐτὸς μὲν ὑπὲρ αὐτῆς καὶ παίδων ἕλοιτο πάντα κίνδυνον καὶ πόνον , αὐτοῖς δὲ μὴ τὴν ἴσην ἔδοξε σπουδὴν ἐπιδείκνυσθαι περὶ ἑαυτῶν . αὐτὸς γὰρ εὐθὺς μετὰ τὴν βασιλέως τελευτὴν , ἰδὼν τὸν Καντακουζηνὸν ἄδικα καὶ βίαια διανοούμενον καὶ οὐ μόνον βασιλείας , ἀλλὰ καὶ ζωῆς αὐτῆς ἀποστερεῖν βουλόμενον αὐτὴν καὶ παῖδας , καίτοι πολλὰ πρότερον ὑπ' ἐκείνου εὐεργετηθεὶς καὶ δίκαιος ὢν ὑπὲρ ἐκείνου πάντα κίνδυνον αἱρεῖσθαι , ἀμειβόμενος τῆς εὐποιίας , ὁ δὲ μᾶλλον εἵλετο ὑπὲρ αὐτῶν διακινδυνεύειν , ἢ τιμὰς τὰς πρώτας καρποῦσθαι παρ' αὐτῷ , τῶν ἀτόπων ἔργων βδελυττόμενος τὴν κοινωνίαν · πόλεμόν τε ἤρατο πρὸς ἐκεῖνον φανερῶς , τῶν ἄλλων πάντων ἀποκνούντων καὶ τὴν δύναμιν πεφρικότων , καὶ ἐς τοσαύτην συνήλασεν ἀπορίαν , ὥστε πρότερόν τε Τριβαλῶν πρὸς ἐπικουρίαν δεηθῆναι , καὶ τὰ τελευταῖα νῦν Περσῶν . αὐτὸς δὲ σπουδῇ πολλῇ καὶ ἀγχινοίᾳ εἰς τοὐναντίον αὐτῷ ἅπαντα περιτρέψαι , καὶ πολεμίους αὐτῷ ἀντὶ συμμάχων πάντας ἀποδεῖξαι , καὶ νῦν εἰς τοσοῦτον ἀπορίας ἀγαγεῖν , ὥστε ἐπαγγείλασθαι τὴν βασιλείαν ἀποθέμενον βίον ἰδιώτου ζῇν . ὅτε δὲ πολλὰ καμὼν καὶ ἀγωνισάμενος καὶ κινδύνους τοσούτους ὑπομείνας ἤγαγεν εἰς τέλος ἀγαθὸν τὴν ἐπιχείρησιν , τότ' αὐτοὶ ὑπ' ἀβουλίας ἅπαντα ἀνέτρεψαν . πυθόμενον γὰρ αὐτὸν , ὡς βουλεύσαιντο εἰρήνην τίθεσθαι πρὸς ἐκεῖνον καὶ σπονδὰς ἐπὶ τῷ βασιλέα εἶναι , πάντα καταλιπόντα ἐνθάδε ἥκειν , καὶ οἴκοι γενόμενον τὸ μέλλον ἀποσκοπεῖν . δεδιέναι γὰρ πρὸς αὐτὴν ἐλθεῖν , μὴ , ἃ αὐτοῦ ἀπόντος λόγοις ἐψηφίσαντο , ἔργοις παρόντος τελεσθῇ , καὶ ἀπόληται αὐτὸς τὴν ἐναντίαν γνώμην ἔχων . εἰ μὲν οὖν , ἔφασκε , τῶν τοιούτων ὡς ἀλυσιτελεστάτων ἀπόσχησθε καὶ αὐτοὶ , καὶ τὸν πόλεμον , ὥσπερ ἐξαρχῆς , ἕλοισθε πρὸς Καντακουζηνὸν τοῦτο γὰρ ἡμῖν λυσιτελέστατόν ἐστι , καὶ αὐτὸν ἕτοιμον εἶναι , πίστεις παρ' αὐτῆς δεξάμενον , ὡς οὐδὲν αὐτῷ ἀπαντήσει δυσχερὲς , πράττειν μετὰ τῶν ἄλλων ὅσα ἂν οἴωνται συμφέρειν . εἰ δ' ἄρα ἄλλως ἔγνωκεν αὐτὴ καὶ τὴν εἰρήνην αἱροῖτο μᾶλλον , ἣ πολλῶν ἡμῖν ἔσται καὶ μεγάλων αἰτία συμφορῶν , σκεψάμενον καὶ αὐτὸν πράττειν ὅ,τι ἂν δοκῇ λυσιτελεῖν . πάντως δὲ δύνασθαι καὶ αὐτὸν μᾶλλον τῶν ἄλλων εὖ διαθέσθαι τὰ καθ' ἑαυτόν . τοιαῦτα μὲν καὶ πρὸς βασιλίδα διὰ τοῦ πατριάρχου ἐπρεσβεύετο . παραγενομένου δὲ καὶ Γαβαλᾶ τοῦ μεγάλου λογοθέτου πρὸς αὐτὸν , τὰ μέγιστα ἔφασκεν ἐξηπατῆσθαι περὶ αὐτοῦ , νομίζων πολὺ τοὺς ἄλλους παρελαύνειν συνέσει τε καὶ τῇ περὶ τὸ πράγμασι μεγάλοις χρῆσθαι ἐμπειρίᾳ . τὸ γὰρ αὐτὸν ὑπὸ Καντακουζηνοῦ τοσαῦτα εὐεργετηθέντα , ἔπειτα τὸν κατ' ἐκείνου πόλεμον συσκευασάμενον καὶ τὴν ἐπιβουλὴν , καὶ πολλῶν αὐτῷ καὶ μεγάλων αἰτιώτατον συμφορῶν καὶ ὕβρεων γεγενημένον , ἔπειτα νῦν οἴεσθαι , εἰ γένοιτο εἰρήνη πρὸς αὐτὸν , ἡμέρου πειράσεσθαι καὶ προσηνοῦς , ἀλλὰ μὴ αὐτὸν καὶ γένος καινῷ τινι τρόπῳ καὶ ἀξίως τῆς πρὸς ἐκεῖνον ὕβρεως διαφθερεῖν , οὐ σωφρονοῦντος ἄν τις τιθείη , οὐδὲ ὀρθῶς τὰ πράγματα λογιζομένου . πολὺ γὰρ μᾶλλον αὐτοῖς τὸν πόλεμον λυσιτελεῖν , ἢ τὴν εἰρήνην . πολεμοῦσι μὲν γὰρ ἐξέσται διασώζεσθαι μέχρι παντὸς καὶ ἄρχειν τῶν πραγμάτων . ἂν δ' ἐλάσσω γίνωνται τῶν ὄντων , οὐ χρὴ διὰ τοῦτο τὴν οἰκείαν αὐτοὺς καταπροΐεσθαι σωτηρίαν . βέλτιον γὰρ ὀλίγων ἄρχειν , ἢ ἐκείνων αὐξανομένων ὑπ' ἄλλοις εἶναι , αὐτοὺς δὲ ἀποθνήσκειν ἀκλεῶς . εἰρήνην δὲ πρὸς ἐκεῖνον ποιουμένους , οὐκ ἔσθ' ὅ,τι τῶν κινδύνων ἐξαιρήσεται . συνεβούλευέ τε αὐτῷ προσθέμενον αὖθις τὸν πόλεμον ἀνακινεῖν καὶ τοὺς ὅρκους ἀνανεοῦν τοὺς πρὸς ἀλλήλους , λαμβάνειν τε τὴν αὐτοῦ θυγατέρα πρὸς γάμον καὶ κοινῇ τόν τε πόλεμον ἀναδέχεσθαι καὶ τὴν Ρωμαίων ἀρχὴν ἰθύνειν . ἐπὶ τούτοις ἔπειθε , καὶ ἐψηφίσαντο κοινῇ τὸν πόλεμον , ὤμνυόν τε τοὺς ὅρκους , ὥστε Γαβαλᾶν μὲν πρὸς τὸν πόλεμον τῷ μεγάλῳ συναίρεσθαι δουκὶ , καὶ μηδέποτε περὶ εἰρήνης μήτ' αὐτὸν βουλεύσεσθαι , μήθ' ἑτέρῳ λέγοντι πεισθήσεσθαι · ἐκεῖνον δὲ αὐτῷ ἐκδοῦναι τὴν θυγατέρα , καὶ κατὰ μηδεμίαν πρόφασιν τὸν γάμον κωλυθῆναι , ἀλλὰ κἂν ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νόσου τὰ μέλη διαλωβηθῇ , κἂν ἐπιληψία ἢ μελαγχολία ἢ ὁποιαδήποτε νόσος ἐπιγένηται αὐτῷ , μηδὲν εἶναι τῶν τοιούτων κώλυμα τῷ γάμῳ .
Lemmas: ΟΒΑ . ὁ ἐν Βυζάντιον δέ μετά ὁ μέγας δούξ ὁ πρᾶγμα ἔφορος , ὁράω ἤδη ὁ ὁ Ῥωμαῖος κινδυνεύω ἡγεμονία καί διαιρέω εἰς μυρίος τμῆμα , καί πόλις μέν μέγας καί πολύς ὑπό Μυσός καί Τριβαλός γίγνομαι , Θρᾴκη δέ πᾶς ἀνδραποδίζω ὑπό ὁ Πέρσης , καί πόλις μόνος περιλείπω , καί αὐτός οὐδαμῶς ἐπιεικής ὁ ἐν ὁ κώμη προσδοκάω πείθω , καί ἐν δεινός ὁ τηλικόσδε συμφορά τίθημι , οὐκέτι ἀνεκτός ἡγέομαι , ἀλλά βασιλίδι συμβουλεύω σπονδή τίθημι καί εἰρήνη πρός Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς . ἄν τε γάρ , φημί , ἐκεῖνος περιγίγνομαι , οὐ ἔχω ὅς ἄρχω , πᾶς ἄρδην ἀπόλλυμι · ἄν τε ἡσσάομαι , πρός ὁ ἄλλος καί ἑαυτοῦ συναπολύω . καί δοκέω Δίκαιος καί λυσιτελής βουλεύω καί βασιλίδι · μάλιστα δέ πρός οὗτος Γαβαλᾶς ὁ μέγας ἐνάγω λογοθέτης καί ὁ ἄλλος πείθω . ὁ μέγας δέ δούξ , ἐπεί οὗτος ἀγνοέω οὐ εἰμί , σπουδή πολύς χωρέω πρός Βυζάντιον , ὁ ἄλλος ἅπας ἀμελέω . ἐπεί δέ εἰμί ἐντός , οὖον πρός βασιλίς ἵημι , ὥσπερ εἴωθα , προσαγορεύω , ἀλλά ἐν οδηγήτρια ὁ θεομήτωρ γίγνομαι ὁ τέμενος καί προσκυνέω , ἔπειτα εἰς ὁ ἐν μάγγανον ἵημι πύργος , ὅς περίειμι μέν Ἀνδρόνικος ὁ βασιλεύς ἔχω , ὁ Βυζάντιον περίβολος εἰμί εἷς , ἐν δέ ὁ ὁ ἐμφύλιος πόλεμος χρόνος ἐπισκευάζω καί ὀχυρός ἀπεργάζομαι , ὡς μάλιστα ἐν-εἰμί , ὅπλον τε ἐντίθημι καί ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος , ὥστε δύναμαι καί πρός πολιορκία καί τειχομαχία ἀντέχω , κατέχω φρουρά εἰσάγω . τότε δέ εἰς ἐκεῖνος ἔρχομαι , διάγω ὁ νύξ . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ ὁ πατριάρχης πρός αὐτός ἔρχομαι , πρῶτος μέν ὀνειδίζω ὁ εὐκολία καί ὁ πρός αὐτός μεταβολή . οἴομαι γάρ , φάσκω , ὁ ἀμφότερος συντήκω ψυχή ἑκάτερος ὁ σῶμα κινέω , καί αὐτός καί ἴσος ἀμφότερος καί βουλεύω καί αἱρέω · νυνί δέ ἐναντίος ἅπας φαίνω . ἀκούω γάρ πείθω καί αὐτός ὁ περί ὁ πρός Καντακουζηνός εἰρήνη διαλέγω , ὅσπερ οὐ χρή ποιέω · οἶδα γάρ σαφής αὐτός , ὡς , εἰμί μή ἐκεῖνος ὁ πρός Καντακουζηνός πόλεμος ἄρχω πολύς πραγματεύομαι καί πᾶς μηχανή κινέω , πάλαι εἄν ἔφημαι Παλαμάς ὁ πατριαρχικός θρόνος , αὐτός ἐκβάλλω . νυνί δέ πρός ὁ ὁ ἐκκλησία ἄρχω , καί ὁ πολιτικός πρᾶγμα οὐδείς ἥσσων εἰμί κύριος , περίβλεπτος ἐν πᾶς Ῥωμαῖος γίγνομαι καί πατήρ καί κηδεμών βασιλεύς προσαγορεύω · ὁ χρή σκοπέω , καί μή , προσδοκάω ἄλλος ὠφέλεια , ὁ οἰκεῖος προΐημι σωτηρία . πρίν μέν γάρ ὁ πόλεμος κινέω μέχρι καθαίρεσις ἵστημι εἄν ὁ ὀργή ὁ Καντακουζηνός · νυνί δέ μετά ὁ τοσοῦτος ἐκεῖνος ἐφύβριστος καί δεινός ὑπομένω , ὅς , φάσκω , οὐδείς κακός αἴτιος εἰμί καί αὐτός , μή φιλάνθρωπος τις καί ἀνεκτός οἶος ὁ τοσοῦτος κακός εἰμί ὁ τιμωρία , ἀλλά θάνατος τε ἐφύβριστος σεαυτοῦ καί ὁ γένος ἐξώλεια πᾶς . οὗτος γάρ ἀκούω ἐκ πολύς ὁ ἐκεῖθεν ἀφικνέομαι , ὡς μέγας κατά ἐγώ ὁ πολεμέω ἔχω ὁ ἀπέχθεια . διά ὁ αὐτός τε γιγνώσκω μέχρι πᾶς ἐκεῖνος πολεμέω , καί σύ ὁ ἴσος συμβουλεύω , καί μή ὁ πόρρω καί μηδείς ὀνίνημι πολυπραγμονέω , ἀλλά ἐγώ αὐτός πρόνοια ποιέω , ὅπως σῴζω . οὗτος δέ κατά οὐδείς τρόπος ἕτερος περίειμι , ἢ ἀεί σπουδάζω ὁ πρός ἐκεῖνος εἰμί πόλεμος . ὁ γάρ λέγω εἰρήνη μηδείς ἕτερος οἶος εἰμί , ἢ φανερός ἐγώ τε αὐτός καί παῖς καί οἰκέω διαφθορά . » τοιοῦτος μέν λέγω πρός πατριάρχης , καί πείθω , οὐδέ αὐτός πρός ὁ εἰρήνη πάνυ ὁρμάω , ἀλλά λέγω ὁ ἄλλος ἀναγκαῖος συνέπομαι . ἔπειτα χράω καί πρός βασιλίς πρεσβευτής , μηνύω τε βασιλίδι διά αὐτός , ὡς ἀπορέω , ὅστις ἕνεκα αὐτός μέν ὑπέρ αὐτός καί παῖς αἱρέω πᾶς κίνδυνος καί πόνος , αὐτός δέ μή ὁ ἴσος δοκέω σπουδή ἐπιδείκνυμι περί ἑαυτοῦ . αὐτός γάρ εὐθύς μετά ὁ βασιλεύς τελευτή , εἶδον ὁ Καντακουζηνός ἄδικος καί βίαιος διανοέομαι καί οὖον μόνος βασίλεια , ἀλλά καί ζωή αὐτός ἀποστερέω βούλομαι αὐτός καί παῖς , καίτοι πολύς πρότερος ὑπό ἐκεῖνος εὐεργετέω καί δίκαιος εἰμί ὑπέρ ἐκεῖνος πᾶς κίνδυνος αἱρέω , ἀμείβω ὁ εὐποιία , ὁ δέ μᾶλλον αἱρέω ὑπέρ αὐτός διακινδυνεύω , ἢ τιμή ὁ πρῶτος καρπόω παρά αὐτός , ὁ ἄτοπος ἔργον βδελύσσομαι ὁ κοινωνία · πόλεμος τε ἔραμαι πρός ἐκεῖνος φανερῶς , ὁ ἄλλος πᾶς ἀποκνέω καί ὁ δύναμις φρίσσω , καί εἰς τοσοῦτος συνελαύνω ἀπορία , ὥστε πρότερος τε Τριβαλός πρός ἐπικουρία δήω , καί ὁ τελευταῖος νῦν Πέρσης . αὐτός δέ σπουδή πολύς καί ἀγχίνοια εἰς ἐναντίος αὐτός ἅπας περιτρέπω , καί πολέμιος αὐτός ἀντί σύμμαχος πᾶς ἀποδείκνυμι , καί νῦν εἰς τοσοῦτος ἀπορία ἄγω , ὥστε ἐπαγγέλλω ὁ βασίλειος ἀποτίθημι βίος ἰδιώτης ζάω . ὅτε δέ πολύς κάμνω καί ἀγωνίζομαι καί κίνδυνος τοσοῦτος ὑπομένω ἄγω εἰς τέλος ἀγαθός ὁ ἐπιχείρησις , τότε αὐτός ὑπό ἀβουλία ἅπας ἀνατρέπω . πυνθάνομαι γάρ αὐτός , ὡς βουλεύω εἰρήνη τίθημι πρός ἐκεῖνος καί σπονδή ἐπί ὁ βασιλεύς εἰμί , πᾶς καταλείπω ἐνθάδε ἥκω , καί οἴκοι γίγνομαι ὁ μέλλω ἀποσκοπέω . δείδω γάρ πρός αὐτός ἔρχομαι , μή , ὁ αὐτός ἄπειμι λόγος ψηφίζω , ἔργον πάρειμι τελέω , καί ἀπόλλυμι αὐτός ὁ ἐναντίος γνώμη ἔχω . εἰμί μέν οὖν , φάσκω , ὁ τοιοῦτος ὡς ἀλυσιτελής ἀπέχω καί αὐτός , καί ὁ πόλεμος , ὥσπερ ἐξαρχῆς , αἱρέω πρός Καντακουζηνός οὗτος γάρ ἐγώ λυσιτελής εἰμί , καί αὐτός ἑτοῖμος εἰμί , πίστις παρά αὐτός δέχομαι , ὡς οὐδείς αὐτός ἀπαντάω δυσχερής , πράσσω μετά ὁ ἄλλος ὅσος εἄν οἴομαι συμφέρω . εἰμί δέ ἄρα ἄλλως γιγνώσκω αὐτός καί ὁ εἰρήνη αἱρέω μᾶλλον , ὅς πολύς ἐγώ εἰμί καί μέγας αἰτία συμφορά , σκέπτομαι καί αὐτός πράσσω ὅστις εἄν δοκέω λυσιτελέω . πάντως δέ δύναμαι καί αὐτός μᾶλλον ὁ ἄλλος εὕω διατίθημι ὁ κατά ἑαυτοῦ . τοιοῦτος μέν καί πρός βασιλίς διά ὁ πατριάρχης πρεσβεύω . παραγίγνομαι δέ καί Γαβαλᾶς ὁ μέγας λογοθέτης πρός αὐτός , ὁ μέγας φάσκω ἐξαπατάω περί αὐτός , νομίζω πολύς ὁ ἄλλος παρελαύνω σύνεσις τε καί ὁ περί ὁ πρᾶγμα μέγας χράω ἐμπειρία . ὁ γάρ αὐτός ὑπό Καντακουζηνός τοσοῦτος εὐεργετέω , ἔπειτα ὁ κατά ἐκεῖνος πόλεμος συσκευάζω καί ὁ ἐπιβουλή , καί πολύς αὐτός καί μέγας αἴτιος συμφορά καί ὕβρις γίγνομαι , ἔπειτα νῦν οἴομαι , εἰμί γίγνομαι εἰρήνη πρός αὐτός , ἥμερος πειράζω καί προσηνής , ἀλλά μή αὐτός καί γένος καινός τις τρόπος καί ἀξίως ὁ πρός ἐκεῖνος ὕβρις διαφθείρω , οὖον σωφρονέω ἄν τις τίθημι , οὐδέ ὀρθῶς ὁ πρᾶγμα λογίζομαι . πολύς γάρ μᾶλλον αὐτός ὁ πόλεμος λυσιτελέω , ἢ ὁ εἰρήνη . πολεμέω μέν γάρ ἔξεστι διασῴζω μέχρι πᾶς καί ἄρχω ὁ πρᾶγμα . εἄν δέ μικρός γίγνομαι ὁ εἰμί , οὖον χρή διά οὗτος ὁ οἰκεῖος αὐτός κατά-προίημι σωτηρία . ἀγαθός γάρ ὀλίγος ἄρχω , ἢ ἐκεῖνος αὐξάνω ὑπό ἄλλος εἰμί , αὐτός δέ ἀποθνήσκω ἀκλεής . εἰρήνη δέ πρός ἐκεῖνος ποιέω , οὐ ἔστω ὅστις ὁ κίνδυνος ἐξαιρέω . συμβουλεύω τε αὐτός προστίθημι αὖθις ὁ πόλεμος ἀνακινέω καί ὁ Ὅρκος ἀνανεόομαι ὁ πρός ἀλλήλων , λαμβάνω τε ὁ αὐτός θυγάτηρ πρός γάμος καί κοινός ὁ τε πόλεμος ἀναδέχομαι καί ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή εὐθύνω . ἐπί οὗτος πείθω , καί ψηφίζω κοινός ὁ πόλεμος , ὄμνυμι τε ὁ Ὅρκος , ὥστε γαβαλάν μέν πρός ὁ πόλεμος ὁ μέγας συναίρω δούξ , καί μηδέποτε περί εἰρήνη μήτε αὐτός βουλεύω , μήτε ἕτερος λέγω πείθω · ἐκεῖνος δέ αὐτός ἐκδίδωμι ὁ θυγάτηρ , καί κατά μηδείς πρόφασις ὁ γάμος κωλύω , ἀλλά κἀν ὑπό ὁ ἱερός νόσος ὁ μέλος διαλωβάομαι , κἀν ἐπίληψις ἢ μελαγχολία ἢ ὁστισδήποτε νόσος ἐπιγίγνομαι αὐτός , μηδείς εἰμί ὁ τοιοῦτος κώλυμα ὁ γάμος .