joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.74
οδʹ . Βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ τῶν τε λόγων ἤκουε καὶ τὰ γράμματα ἀνέγνω , πρὸς τοὺς ἐγγεγραμμένους λήρους διαχυθεὶς , νῦν μὲν ἀπέλυε τοὺς πρέσβεις ἀναπαύλης τινὸς τυχεῖν ἐφ' ἧς ἐξενίζοντο οἰκίας . εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ ἐκκλησίαν ἐκ τῶν παρόντων ποιησάμενος , μετεκαλεῖτο καὶ τοὺς πρέσβεις , καὶ πρὶν ἀπολογίαν τινὰ περὶ ὧν ἐπρέσβευον ποιήσασθαι , τὰ κατ' αὐτὸν εἰς μέσον προὐτίθει ἐρευνᾷν . καὶ πάντα ἐξητάζετο μετὰ τὴν βασιλέως τελευτὴν , ἐφ' οἷς ἀπεδείκνυεν αὑτὸν ἐπὶ τῶν πρέσβεων ὀρθῶς καὶ δικαίως καὶ τοῖς τε βασιλέως παισὶ καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι Ρωμαίοις μάλιστα λυσιτελῶς πεπολιτευμένον . ἐκέλευέ τε καὶ τοὺς πρέσβεις ἀδεῶς λέγειν , εἴ τι ἔχοιεν κατηγορεῖν , ὡς λόγον ὑπὲρ πάντων ποιησόμενος . καὶ ἐπ' ἐνίοις ἀντιλεγόντων καὶ ἐγκαλούντων , ἃ ἐνόμιζον ἀδικεῖν , ὑπὲρ πάντων ἐποιεῖτο λόγον . τοῦτο μὲν οὖν εἰς ἕκτην ἐφεξῆς ἡμέραν ἐτελεῖτο , καὶ διὰ πολλῶν τῶν ἀποδείξεων τὰ ἔσχατα ἠδικημένος ἀπεδείκνυτο ὁ βασιλεὺς , δοὺξ δὲ ὁ μέγας καὶ οἱ ἄλλοι οἱ τὸν πόλεμον κεκινηκότες οὐ συκοφάνται μόνον καὶ ἀγνώμονες δεινῶς περὶ αὐτὸν καὶ μοχθηρίας ὑπερβολὴν ἐλλελοιπότες οὐδεμίαν , ἀλλὰ καὶ τῶν φόνων καὶ τῶν ἀνδραποδισμῶν καὶ τῶν μεγάλων συμφορῶν , αἳ Ρωμαίους κατέσχον ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ πολέμου , μάλιστα αἰτιώτατοι γεγενημένοι . μετὰ δὲ τὴν ἕκτην πρὸς τὴν ἀπολογίαν καθίστατο τὴν περὶ τῆς πρεσβείας , καὶ εἶπε τοιάδε . « οὐδὲν οὕτω καὶ πόλιν δημοκρατουμένην καὶ βασιλείαν μάλιστ' ἂν ῥᾳδίως καταλύειν δύναιτο , ὡς ἀνδρῶν ἀπουσία συνετῶν καὶ τὰ δέοντα βουλευομένων . εἰ μὲν γὰρ τοιούτων ἢ πολιτῶν ἡ πόλις , ἢ ἀρχόντων ἡ βασιλεία εὐποροίη , κἂν τύχῃ τινὶ σφαλῶσι , ῥᾳδίως δύναιντ' ἂν ἐπανασώζειν τὴν προτέραν τύχην . ἂν δ' ἅπαξ ἀποστερηθῶσι τῶν τοιούτων , οὐδὲν ἔσται κώλυμα , μὴ εἰς ἔσχατον κακοπραγίας τάχιστα ἀφῖχθαι . ὃ νῦν ἐγὼ τὴν Ρωμαίων μάλιστα ὀδύρομαι ἡγεμονίαν , ὅτι πολλῶν καὶ θαυμασίων ἀνδρῶν πρότερον εὐποροῦσαν νῦν εἰς τοῦτο περιέστησεν ὁ πάντα καταλύων χρόνος , ὥστε ἡγεμόνας τῶν πραγμάτων ἔχειν μηδὲν ἄμεινον τῶν πολλῶν διακειμένους . τὸ γὰρ ὑπὲρ τηλικούτων πρεσβείαν ποιουμένους καὶ πρὸς ἐμὲ τὸν πολὺν ἤδη χρόνον ἄρξαντα αὐτῶν , καὶ οὗ , εἰ μὴ ἐπίφθονον εἰπεῖν , καὶ βλέμματος ἀπολαύειν προσηνοῦς ἐν μεγίστης ἦγον εὐτυχίας μέρει , ἔπειτα μηδὲν μήτε ἐρευνήσαντας , μήτε σκεψαμένους οὕτως ἀπερισκέπτως καὶ θρασέως τὰ ἐπελθόντα γράφειν , οὐκ ἐκείνων μάλιστ' ἄν τις κατηγορήσειε προσήκοντα εἰργασμένων ἑαυτοῖς , ἢ ὅσῳ τὴν περιφανῆ πρότερον καὶ εὐτυχῆ Ρωμαίων θρηνήσειεν ἡγεμονίαν ὑπὸ τοιούτοις , φεῦ , ἀνδραπόδοις ἀγομένην . περὶ μὲν οὖν ἐκείνων ὀλίγος ἐμοὶ λόγος γένοιτ' ἂν , τοιαῦτα καὶ φαυλότερα πράττειν οὖσιν ἀξίοις . Ἀποκαύκου δὲ τοῦ παρακοιμωμένου οὐ τὴν μοχθηρίαν μόνον καὶ φιλοψευδὲς , ἀλλὰ καὶ τὴν ἰταμότητα καὶ τὴν ἀναισχυντίαν ἔπεισι θαυμάζειν , ὅτι , καίτοι μέλλων ἐπὶ τοσούτων ἐλέγχεσθαι σαφέστατα ψευδόμενος , ὅμως ἐπὶ τῷ μὴ δοκεῖν εἰκῇ καὶ μάτην τὸν πόλεμον κεκινηκέναι , μηδ' ἀνήνυτα πονεῖν , εἵλετο τῆς ἐπ' ὀλίγον εὐδοξίας τὴν διὰ βίου αἰσχύνην ἀνταλλάττεσθαι . δέον μέντοι μηδὲ τὸ ἐκείνου πάνυ θαυμαστὸν ἡγεῖσθαι . ᾧ γὰρ ὁ βίος ὅλος πανουργία καὶ ἐπιορκία καὶ ἀπάτη , καὶ ῥᾷον ἂν ἀναπνεύσειε χωρὶς ἀέρος , ἢ τούτων , οὐδὲν θαυμαστὸν , εἰ θεὸν ψευδόμενος διηνεκῶς , εἵλετο καὶ πρὸς ἀνθρώπους τῷ ψεύδει χρῆσθαι . ἐμοὶ δ' ἐξαρχῆς τε ᾑρημένῳ τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς τόδε χρόνου περὶ πλείστου ποιουμένῳ καὶ πάσης ἄλλης ἀνθρωπίνης εὐημερίας προτιμῶντι τἀληθὲς εἰρήσεται , συμμαρτυρήσει δὲ καὶ Συναδηνὸς οὗτος , ὃς ἐμοὶ τοὺς λόγους σύνοιδεν , ἀξιόχρεως ὢν πρὸς πίστιν . παρ' ἐκείνου γὰρ ἀφῖκτο · τὸ γὰρ Ἐμπυθίου φρούριον πολιορκῶν πρεσβείαν τε πρός με διὰ τούτου ἐποιεῖτο , καὶ βούλεσθαι ἔλεγε συντυχεῖν περί τινων διαλεξόμενος , κακούργως καὶ ταῦτα καὶ ἀξίως ἑαυτοῦ ὑποκρινόμενος , ὡς ἐδείκνυτο σαφῶς ἀπὸ τῶν πραττομένων . συνθεμένου δὲ ἐμοῦ , ᾠήθην γὰρ αὐτὸν περὶ εἰρήνης ἐθέλειν διαλέγεσθαι , ἧς ἐγὼ μάλιστα ἐπιθυμῶ , καὶ τῶν περὶ ἐκείνης λόγων , κἂν ὦσι πρὸς ἀπάτην συνεσκευασμένοι , ὀλίγα πολυπραγμονῶν ἐξέχομαι , μὴ δύνασθαι αὐτὸς ἔλεγε βασιλικῶς ἐσκευασμένῳ συντυγχάνειν · ἀδυνατώτερον δὲ εἶναι πάλιν , τὴν βασιλικὴν σκευὴν ἀποτίθεσθαι ἐμέ . πρὸς ἃ ἐπίνοιάν τινα ἐδεῖτο ἐξευρίσκειν . ἐγὼ δ' , ὅπερ ἔφην , τῆς εἰρήνης τῆς ἐπιθυμίας ἕνεκα , ἀλλὰ τὴν ἀπορίαν , εἶπον , ῥᾷστα ἰασαίμην ἂν ἐγώ · ὡπλισμένοι γὰρ συμμίξομεν ἀλλήλοις , ἀγνοούμενοι εἰ βασιλικὰς , ἢ ἰδιωτικὰς ἔνδον ἔχομεν ἐσθῆτας . εἰ οὖν τοῦτο συνθήκη τοῦ τὴν βασιλείαν ἐστὶν ἀποθέμενον ἰδιωτικῶς ζῇν , ὥσπερ ἐκεῖνος καταψεύδεται , κρίνατε ὑμεῖς . εἰ δ' ἑτέρως , ἢ ὥσπερ αὐτὸς εἰρήκειν , ἔχει , ὁ Συναδηνὸς παρὼν ἐξελεγχέτω . ἀλλ' οὐκ ἂν δύναιτο . πρὸς μὲν οὖν τοὺς ὀνομαζομένους ἄρχοντας , οἳ δικαιότερον ἂν μᾶλλον ἀνδράποδα καὶ δοῦλοι καλοῖντο , καὶ τὴν παρακοιμωμένου ψευδολογίαν ἀρκέσει καὶ τὰ εἰρημένα , τήν τε ἄνοιαν ἐκείνων καὶ φαυλότητα καὶ τὴν ἐκείνου μοχθηρίαν ἀπελέγχειν . πρὸς δὲ τὴν πρὸς πατριάρχην ἀπολογίαν ἤδη τρέψομαι . ἂν δ' ὑπὸ τῶν λόγων ἀπελέγχηται ψευδόμενος καὶ ἐπιορκῶν αὐτὸς , καὶ τῶν αἱμάτων καὶ τῶν φόνων αἴτιος καὶ τῶν μυρίων κακῶν , ἃ τοὺς ταλαιπώρους Ρωμαίους τοσοῦτον ἤδη κατέχει χρόνον , ὧν αὐτὸς ἐν τοῖς γράμμασιν αἴτιον ἐμὲ γεγενῆσθαι λέγει ἐπιθυμήσαντα τῆς βασιλείας , μὴ ἐμοὶ τὸν ἔλεγχον προσλογίζεσθαι καὶ τὴν αἰσχύνην τὴν ἀπὸ τῶν λόγων , ἀλλ' ἐκείνῳ τῷ πρὸς τούτους καταστήσαντι . λέγει τοίνυν , ὡς ἐγὼ τοὺς πρὸς βασιλέα ὅρκους παραβὰς καὶ τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην φιλίαν ἀθετήσας , ὑφ' ἧς παρὰ πάντα τὸν ἐκείνου βίον πολλῶν ἀπέλαυσα καὶ μεγάλων ἀγαθῶν , ἐπεβούλευσα τοῖς παισὶ καὶ βασιλίδι τῇ γαμετῇ μετὰ τὴν τελευτήν . εἰ μὲν οὖν ἀκολασίαν κατηγόρει , ἢ ἀσυνεσίαν , ἢ δειλίαν , ἤ τι τῶν ὅσα πρόσκαιρον ἔχει τὴν μέμψιν καὶ ἡ ὕβρις εἰς τὸ σῶμα διαβαίνει , ἤνεγκα ἂν σιγῇ τὴν κατηγορίαν αἰδοῖ τῇ πρὸς αὐτόν . εἰ δ' ἐπιορκίας διῴκει , ἣ οὐδὲν ἀσεβείας διενήνοχεν , ἐπιορκία γάρ , φησιν , ἄρνησις θεοῦ , τί λοιπὸν , ἢ μετὰ παῤῥησίας ἀπολύεσθαι τὰ ἐγκλήματα καὶ αὐτὸν ἀποδεικνύναι τοσοῦτον τῇ ἐπιορκίᾳ ἐνεχόμενον , ἢ ὅσον ἐμαυτὸν μάλιστα ἀφεστηκότα . πρὸς μὲν οὖν βασιλέα τὸν μακάριον ἐκεῖνον τὸν πάντ' ἐμοὶ φίλτατον καὶ κεφαλῆς τιμιώτερον αὐτῆς , οὗ καὶ ζῶντος μάλιστα περιειχόμην , καὶ πάντα πόνον ὑπὲρ ἐκείνου τρυφὴν ἡγούμην , καὶ μετὰ τὴν τελευτὴν ἀνεπίληστον τὴν μνήμην περιφέρω , οὔτ' ὀμωμοκέναι φαίην ἂν , οὔτ' ἐπιωρκηκέναι · οὐδὲ γὰρ ὅρκων ἐδεήθη ποτὲ τοῦ μηδὲν φαῦλον ὑποπτεύειν ἕνεκα περὶ ἐμοῦ . αἱ γὰρ καθημέραν πράξεις μυρίων ὅρκων ἦσαν ἰσχυρότεραι , τὴν πρὸς ἐκεῖνον ἐμοῦ πίστιν καὶ φιλίαν καθαρὰν ἀποδεικνῦσαι . τοὺς γὰρ ὅρκους οὐ παρ' ὧν δυσχερὲς ὑποπτεύομεν οὐδὲν , ἀλλ' οἷς μάλιστα ἀπιστοῦμεν , εἰώθαμεν ποιεῖσθαι προσαναγκάζειν . οὐ μὴν διὰ τοῦτο ἐγκλημάτων ἀπολύεσθαι δικαιῶ , ἂν τοῖς ἐκείνου φαίνωμαι παισὶ μετὰ τὴν τελευτὴν ἐπιβεβουλευκώς · ὁμοίως γὰρ ἄν τις ἐνέχοιτο τοῖς ἐγκλήμασι τῆς ἀδικίας , ἄν τ' ὀμωμοκὼς , ἄν τε χωρὶς ὅρκων ἀδικοίη . τοῦτο μὲν οὖν μετὰ τῶν ὅρκων τὴν ἀπόδειξιν ἐξετάσομεν · νυνὶ δ' αὐτὸ τοῦτο ψεύδεσθαι καὶ συκοφαντεῖν τὸν πατριάρχην φαίην ἂν , φάσκοντα ἠθετηκέναι τοὺς πρὸς βασιλέα ὅρκους . εἰ δὲ τοὺς πρὸς βασιλίδα λέγει καὶ βασιλέα τὸν υἱὸν , πρῶτον μὲν οὐδ' αὐτοῖς πρότερον ὀμώμοκα · οὐδὲ γὰρ ἐκάλει χρεία τις · τὸν ἴσον δὲ λόγον καὶ περὶ αὐτῶν , ὥσπερ καὶ περὶ βασιλέως , φημὶ δίκαιον εἶναι σώζεσθαι , τὸ καὶ χωρὶς ὅρκων τινὰ μηδὲ αὐτοῖς ἐξεῖναι ἐπιβουλεύειν , μηδὲ παραιρεῖσθαι τὴν ἀρχὴν , εἰ μὴ φανερῶς αἱροῖτο ἀδικεῖν . εἰ δὲ τοὺς ὕστερον ἐπ' αὐτοῦ γεγενημένους λέγει , ἐγὼ μὲν οὐδένα περὶ ἐκείνων ποιεῖσθαι λόγον ἐβουλόμην αἰδοῖ τῇ πρὸς αὐτόν . εἰ δ' ἐκεῖνος ἀναγκάζει τῶν τοιούτων τὴν ἐξέτασιν , εἰ μᾶλλον ἐκεῖνος ἀπὸ τῶν τοιούτων φαίνοιτο ἐπιορκῶν , στέργειν δίκαιον . ἐγὼ γὰρ μετὰ τὴν βασιλέως τελευτὴν ὀλίγῳ ὕστερον , ὁρῶν αὐτὸν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων ἄρχειν ἐπιχειροῦντα καὶ ὑποκνιζόμενον εἰς φιλοτιμίαν καὶ δόξαν ἀρχικὴν , τό,τε ἐνδιδόναι πρὸς τὴν ἔφεσιν ὡς ἀλυσιτελὲς ὁρῶν , ὑπώπτευον γὰρ ἐκ τούτου πολλὰς ἀναφυήσεσθαι διχοστασίας καὶ στάσεως ἀφορμὰς , τό,τε κωλύειν φανερῶς τὴν ἐπιχείρησιν φθονερὸν καὶ μοναρχικὸν δοκοῦν , καὶ τοιούτοις ἀμφιβόλοις λογισμοῖς ἐπιπολὺ παλαίσας , τέλος ἔδοξα μᾶλλον , εἰ καὶ μὴ τοῖς πράγμασιν , ἀλλ' ἐμαυτῷ λυσιτελεῖν , ἀποσχέσθαι τῶν πραγμάτων τῆς ἀρχῆς καὶ διάγειν κατ' ἐμαυτὸν , καὶ μὴ τοῖς Ρωμαίοις αἴτιος κακῶν ὀφθῆναι ἀνηκέστων . καὶ αὐτῷ χρησάμενος πρεσβευτῇ πρὸς βασιλίδα , ἀπειπάμην τὴν ἀρχήν . ἡ δὲ τῷ ἀδοκήτῳ τὴν ἀκοὴν καταπλαγεῖσα , καὶ τῆς κατεχούσης συμφορᾶς οὐκ ἀποδέουσαν νομίσασα τὴν ἐμοῦ ἐκ τῶν πραγμάτων ἀναχώρησιν , παντοία ἦν δεομένη , ὀνειδίζουσα , παρακαλοῦσα , πάντα κινοῦσα κάλων , ὥστε πείθειν τῶν πραγμάτων αὖθις ἔχεσθαι . καὶ τῶν τοιούτων πάντων αὐτὸς ἦν παρ' ἀμφοτέρων πρεσβευτής . ἐπεὶ δὲ ὑπὸ τῶν πολλῶν ἐκείνης λόγων ἐπικλασθεὶς καὶ πρὸς τὴν ὀρφανίαν τῶν παίδων βασιλέως ἀπιδὼν καὶ χηρείαν τὴν ἐκείνης , καὶ ὡς μάλιστα πολλῆς δέονται τῆς προστασίας , ἣν ἐμὲ δίκαιον ἐπιδείκνυσθαι , ἀξίας βασιλεῖ τῆς φιλίας χάριτας τὴν εἰς τοὺς παῖδας ἀποδιδόντα κηδεμονίαν , κἂν εἰ μέλλοιμι κινδύνοις περιπίπτειν , ἐπειθόμην μὲν , οὐ μὴν οὕτως ἀπερισκέπτως , ὥσθ' ὕστερόν τινα καταγινώσκειν ἔχειν ἀβουλίαν · ἀλλὰ καὶ πατριάρχου συμπαρόντος , πολλὰ πρότερον διειλέχθην βασιλίδι περὶ τοῦ μὴ δεῖν προσέχειν συκοφάνταις , οἳ πολλοὶ φυήσονται διαβολὰς καὶ συκοφαντίας κατ' ἐμοῦ συῤῥάπτοντες · οὐ γὰρ ἐάσει γε ὁ φθόνος ἠρεμεῖν . ἀλλ' εἰ μέν τι τοιοῦτον κατηγοροῖεν , ὁποῖον ἂν καὶ αὐτὴν ἐκ τῶν λεγομένων τὸ ψεῦδος συνιδεῖν , ἀποπέμπεσθαι πρὸς ὀργὴν καὶ μισεῖν τοὺς συκοφάντας . ἂν δ' ἐφάπτηται τῆς ψυχῆς καὶ ἀμφιβολίαν ἐμποιῇ , μὴ ἄρα ἀληθῆ τὰ κατηγορημένα εἴη , μὴ καταψηφίζεσθαι αὐτίκα , μηδὲ πρὸς τὸ ἀμύνεσθαι χωρεῖν , ἀλλὰ καλεῖν ἐπὶ τὴν δίκην καὶ καιρὸν παρέχειν πρὸς ἀπολογίαν . κἂν μὲν ἀδικῶν καὶ ἐπιορκῶν ἐλέγχωμαι , διδόναι δίκας , ἂν δ' ἀπολύωμαι τὰ ἐγκλήματα , τοὺς κατηγόρους τοῦθ' ὅπερ εἰσὶν ἡγεῖσθαι , συκοφάντας . ἡ βασιλὶς μὲν οὖν πρὸς τοὺς λόγους οὐκ ἐπείθετο , οὐδὲ δικῶν ἔφασκε καὶ ἐλέγχων πρὸς ἐμὲ δεήσεσθαι , ἀλλ' ἀνυπεύθυνον παρείχετο τὴν ἀρχήν . ἐμοῦ δὲ οὐκ ἀνιέντος , ἀλλὰ βιαζομένου τὴν περὶ τῆς δίκης ἐπαγγελίαν , ἐπείθετο ἀναγκασθεῖσα , καὶ ὅρκους ἀλλήλοις παρειχόμεθα ἐπὶ τοῦ πατριάρχου , τὴν μὲν μηδεμίαν κατ' ἐμοῦ ἀπόφασιν ἐξενεγκεῖν ποτε , πεισθεῖσαν συκοφάνταις , ἀλλ' ἐπὶ τὴν δίκην καλεῖν καὶ ἐλέγχους ποιεῖσθαι τῶν ἀδικημάτων · ἐμὲ δὲ μηδέποτε περὶ αὐτὴν ἀγνωμονήσειν , μηδ' ἐπιβουλεύσειν αὐτῇ καὶ τοῖς παισὶ πρὸς τὴν ἀρχὴν , ἀλλὰ πᾶν ὁτιοῦν ὑπέρ τε αὐτῶν καὶ τῆς κοινῇ Ρωμαίων ὠφελείας πράττειν . ἐγὼ δὲ καὶ τούτων οὕτω κατεσκευασμένων , ἔτι τὴν γυναικείαν δεδιὼς ἀσθένειαν , μὴ οὐχ οἵατε ᾖ οὕτω μεγαλοφροσύνην καὶ λογισμῶν ἐπιδείκνυσθαι περιουσίαν , ἀλλ' ἀπατηλοῖς καὶ περιέργοις λόγοις καὶ συκοφαντίαις παραχθεῖσα πρὸς τὸν κατ' ἐμοῦ πόλεμον ὁρμηθῇ ἡ βασιλὶς , τὸν πατριάρχην μόνον παραλαβὼν καὶ πολλῶν ὑπομνήσας εὐεργετημάτων ὑπηργμένων παρ' ἐμοῦ , ἔπειτα ἐδεόμην τῶν ὑπὲρ ἐμοῦ δικαίων ἔχεσθαι καὶ βασιλίδι παραινεῖν , ἐπεὶ συνεῖναι τὸν πάντα χρόνον μέλλει Βυζαντίῳ ἐνδιατρίβων , μὴ πείθεσθαι τοῖς συκοφάνταις , μηδὲ πρὸ δίκης ἐμοῦ καταψηφίζεσθαι , ὡς τῆς ἐκ τούτου ὠφελείας οὐκ εἰς μόνον ἐμὲ διαβαινούσης , ἀλλ' εἰς ἅπαντας κοινῇ Ρωμαίους · ὧν δίκαιον αὐτὸν ἁπάντων προνοεῖν , ποιμένα καὶ κηδεμόνα καὶ διδάσκαλον ὑπὸ θεοῦ κεχειροτονημένον . ὁ δ' αὐτίκα ὤμνυεν ἀναστὰς , ὡς οὐδὲν ἧττον ἢ πατὴρ παιδὸς προνοήσειε γνησίου καὶ τῶν ὑπὲρ ἐμοῦ δικαίων οὕτως ἀνθέξεται , ὡσπερανεὶ αὐτὸς παρῆν , καὶ τοὺς συκοφάντας , εἴ τινες ὀφθεῖεν , μάλιστα μὲν ἀπελέγξειν ψευδομένους , καὶ παντὶ σθένει τῆς ἐκ τούτων βλάβης ἀπείρατον διατηρήσειν . εἰ δ' οὖν , ἀλλὰ τοῦτό γε πάντως ἐμοὶ φυλάξειν τὸ μὴ πρὸ δίκης καταψηφισθῆναι . δεῆσαν δὲ καὶ δὶς καὶ τρὶς περὶ τῶν αὐτῶν διαλεχθῆναι , τοσαυτάκις ὤμνυε τὰ ἴσα οὐχ ἱερεῦσι μόνον πρέποντα , ἀλλὰ καὶ ἰδιώταις ὅρκον . ὁ οὖν θαυμαστὸς οὗτος κηδεμὼν καὶ τοῦ δικαίου φύλαξ , πρὶν δέκα ἐξήκειν ἡμέρας μετὰ τὴν ἐμὴν ἐκ Βυζαντίου ἀναχώρησιν , τῷ παρακοιμωμένῳ πεισθεὶς συκοφαντήσαντι , ὅτι βούλομαι κατάγειν αὐτὸν τοῦ θρόνου καὶ ἀντεισάγειν Παλαμᾶν , ἐκίνει τὸν ἐμφύλιον πόλεμον αὐτὸς , σαφέστατα εἰδὼς , ὡς συκοφαντεῖ . ἀμυνόμενος δὲ ἐμὲ τῆς εἰς αὐτὸν , ὡς ᾤετο , ἀγνωμοσύνης , καὶ βασιλίδα ἐξηπάτα ὑπ' οὐδενὸς ἑτέρου δυναμένην τοῦτο πάσχειν , καὶ τὸν πόλεμον ἐκίνει , φεῦ , ὁ τὴν εἰρήνην τοῖς ἄλλοις παρέχων καὶ τοῦ εἰρηνικοῦ καὶ πρᾴου μαθητὴς , μήτε ὅρκους αἰδεσθεὶς , οὓς χθὲς καὶ πρώην ὀμωμόκει , μήτε τῆς Ρωμαίων συμφορᾶς , ἧς ἔμελλον διὰ τὸν πόλεμον πειράσεσθαι , εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν , ἀλλὰ πρὸς ἓν μόνον βλέπων , ὅπως ἐμὲ ἀνέλῃ τὸν οὐδὲν ἠδικηκότα . καὶ οὐδὲ μέχρι νῦν κόρον ἔσχηκε τῶν ἐπιβουλῶν καὶ συκοφαντιῶν , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν τοσαύτην τῶν αἱμάτων χύσιν καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τῶν δυστυχῶν Ρωμαίων καὶ τὰς διαρπαγὰς καὶ τὰς λεηλασίας καὶ τὴν κοινὴν πανωλεθρίαν , ὡς εἰπεῖν , οὐ πρὸς ἔλεον κατεκάμφθη , οὐδὲ οἶκτον ἔλαβέ τινα τῶν ἀτυχούντων , ἀλλὰ πάντα μᾶλλον φορητότερα αὐτῷ , ἢ ἡ πρὸς ἐμὲ εἰρήνη . ἀλλ' ἴσως ἐρεῖ , ὥσπερ δῆτα πυνθάνομαι καὶ λέγειν , βουλόμενος βασιλίδα μᾶλλον ἐρεθίζειν πρὸς τὸν πόλεμον , ὡς , ἕως μὲν ὀρθοῖς ἑώρα καὶ δικαίοις ἐμὲ χρώμενον λογισμοῖς καὶ τὰ συνοίσοντα τοῖς βασιλέως βουλευόμενον παισὶν , εὔνους ἦν καὶ αὐτὸς καὶ ἐνέμενε τοῖς ὅρκοις . ἐπεὶ δ' ἐξετράπην τῶν δεόντων καὶ εἱλόμην ἀδικεῖν , δίκαια ποιῶν αὐτὸς ἀμύνεται ὑπὲρ τῶν βασιλέως παίδων . καὶ τίς τούτων ἡ ἀπόδειξις , ὦ 'γαθέ ; εἰ μὲν γὰρ ἀρκεῖ μόνον εἰπεῖν , καὶ τοῦτ' ἀρκεῖν ἡγεῖσθαι πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ πράγματος , ὡς λαμπρὸς εἶ καὶ τὰ μέγιστα εὐτύχηκας , οὕτως ἀπόνως τῶν ἐχθρῶν περιγινόμενος . ἀλλ' οὐ συγχωρήσουσι τὰ καθημέραν πλάσματα καὶ τὸ πρὸς τὰ φαῦλα κατάφωρον τῶν ἔργων , τοιαύτην ἔχειν δόξαν παρὰ τοῖς πολλοῖς . εἰ δὲ τοῦτο μὲν μελαγχολῶντος οὐχ ὅτι λέγειν , ἀλλὰ καὶ οἴεσθαι , λοιπὸν τοίνυν χωρεῖν πρὸς τοὺς ἐλέγχους . εἰ μὲν οὖν ἐμοί τι σύνοιδεν αὐτὸς τοιοῦτον , ἐξελεγχέτω φανερῶς · εἰ δ' ἑτέρων φησὶν ἀκηκοέναι , παραγέτω τοὺς μάρτυρας . ἀλλ' οὐκ ἂν ἔχοι , εἰ μὴ συκοφαντεῖν αὖθις ἀνεξέλεγκτα ἐθέλοι . ἐγὼ δὲ τὴν ἀπὸ τῶν ἔργων παρέξομαι ἐναργεστάτην μαρτυρίαν . οὔτε γὰρ πρὶν τὸν πόλεμον κινηθῆναι παρ' αὐτῶν , οὔτε βεβουλευμένος , οὔτε πράξας τι πρὸς ἐπιβουλὴν τῶν βασιλέως παίδων ἂν φανείην , οὔτ' εὐθὺς ἠργμένου , ἀλλὰ μετὰ τὴν τῆς μητρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ εἱρκτὴν καὶ τὴν ἀποστέρησιν τῶν ὄντων καὶ τὴν δήμευσιν τῶν φίλων καὶ τῶν συγγενῶν , οὐ πρὸς τὸ ἀμύνεσθαι ἐτρεπόμην , ἀλλ' ὁρῶν οἷ κακῶν ὁ πρὸς ἀλλήλους τελευτήσει πόλεμος , ἠχθόμην μὲν κινουμένου καὶ τοὺς παροξύνοντας ἐν αἰτίαις ἦγον . αὐτὸς δὲ , ὡς εἶχον , μάλιστα ἐσπούδαζον καταλύειν , καὶ πρεσβείαν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης ἐποιούμην , καὶ τὴν δίκην ἀπῄτουν , καὶ οὐ παρῃτούμην τὸ μὴ διδόναι δίκας , ἂν ἐλέγχωμαι ἐπιορκῶν . αὐτοῖς δὲ τοσοῦτον ἐμέλησε τοῦ τὰ δίκαια ποιεῖν ἢ πρόνοιάν τινα ποιεῖσθαι τοῦ καταλύεσθαι τὸν πόλεμον , ὥστε ἐπὶ τοῖς πρότερον γεγενημένοις ἐμὲ πολλὰ περιυβρίσαντες καὶ λοιδορησάμενοι ἐπ' ἐκκλησίας , ἔπειτα ἐρεσχελήσαντες καὶ τοὺς πρέσβεις κακώσαντες , ὡς μάλιστα ἀπέπεμψαν ἀπράκτους . μετὰ τοῦτο δὲ ὥσπερ ἔργοις αὐτοῖς βουλόμενοι καταφανὲς ποιεῖν , ὅτι τοῦ δικαίου μὲν οὐδένα ποιοῦνται λόγον , οὐδὲ προφάσεώς τινος ἕνεκα εὐπροσώπου εἵλοντο τὸν πόλεμον , ἀλλ' ἐμὲ ἀποκτείνειν ἐκ παντὸς τρόπου ᾑρημένοι πρόσχημα τοῦ πολέμου τὸν ὑπὲρ βασιλίδος ποιοῦνται ζῆλον , θεσπίσματα πεπόμφασι πανταχῇ τῶν πόλεων πᾶσαν εἴσοδον ἐμοὶ πρὸς αὐτὰς ἀπαγορεύοντα καὶ κοινὸν πολέμιον ἀποδεικνύντα . καὶ οὐ μέχρι τούτου ἔστησαν τὴν ἀτοπίαν , ἀλλὰ καὶ ἐνθάδε διατρίβοντι ἐκέλευον τῆς πύλης μὴ προβαίνειν , ἀλλ' οἴκοι καθήμενον , τὴν ἀναιροῦσαν ψῆφον περιμένειν . τί οὖν με πρὸς ταῦτα ποιεῖν ἐχρῆν , πρὸς αὐτῆς τῆς ἀληθείας ; συγκαλυψάμενον περιμένειν τὴν σφαγήν ; ἀλλ' οὐκ ἂν ἔδοξα σωφρονοῦντος χρῆσθαι λογισμοῖς , οὕτως ἀκλεῶς καὶ ἀτίμως ἀποθνήσκων , ἀλλὰ καταπλαγέντα πρὸς τὴν ἀθρόαν τῶν πραγμάτων μεταβολὴν , δοῦλα φρονεῖν καὶ ἀνελεύθερα , καὶ παραδιδόναι παρακοιμωμένῳ ἐμαυτὸν , ὥστ' ἐπ' ἐξουσίας ἔχειν κακῶς ποιεῖν καὶ εἰς δεσμωτήρια ἄγειν , ὥσπερ τὰ ἀνδράποδα ἐκεῖνα , οἳ σφᾶς αὐτοὺς ἐκείνῳ παραδεδωκότες , οἱ μὲν οἰκοῦσι δεσμωτήρια , δημεύσεις πρότερον ὑπομείναντες καὶ ἄλλων πεῖραν δυσχερῶν πολλῶν , οἱ δ' ἐν Καρὸς μοίρᾳ ἄγονται καὶ φέρονται , πᾶν τὸ προσταττόμενον ὑπ' ἐκείνου ποιεῖν ἔχοντες ἀνάγκην . καὶ ποίων οὐ θανάτων ἀντάξια μυρίων ταῦτα ; ἢ πότε ἂν ὁ ἥλιος ἐπεῖδε μείζονα καὶ παραδοξοτέραν ἀτοπίαν , ὥστε τὸν ἐκ κοπρίας , ὅ φασιν , ἄνθρωπον , ὑπ' ἐμοῦ γεγενημένον καὶ μέγα σεμνυνόμενον , ἂν καὶ βλέμματος ἐτύγχανε προσηνοῦς , ἢ λόγου τινὸς δοκοῦντος εὐμενῶς εἰρῆσθαι , τοῦτον ὑβρίζειν ἔχειν εἰς ἐμὲ καὶ τῇ αὐθαδείᾳ καὶ κακοτροπίᾳ χρῆσθαι ; δι' ἃ δὴ πάντα σώζειν ἐμαυτὸν εἱλόμην καὶ τοὺς συνόντας · καὶ ὃ πολλάκις ὁ μακάριος τῷ ὄντι βασιλεὺς ἐκεῖνος ἠνάγκαζε ποιεῖν , ὥσπερ πάντες ἴσασι σαφῶς , τοῦτ' ἔπραττον ὑπ' ἐκείνων μάλιστα εἰς τοιαύτην ἀνάγκην συνενηνεγμένος , τῆς κοινῆς ἐμαυτοῦ τε καὶ τῶν ὅλων σωτηρίας ἕνεκα . καὶ ἐξ ἐκείνου ἄχρι νῦν οὐδέποτε ἐπαυσάμην περὶ εἰρήνης δεόμενος αὐτῶν . ἀλλ' ἀνθέρικον δοκῶ θερίζειν · πάντα γὰρ αὐτοῖς μᾶλλον , ἢ ἡ εἰρήνη , ἀνεκτά . σκεψώμεθα δὴ πότερος ἀδικῶν φαίνεται καὶ ἐπιορκῶν , ὁ τήν τε ἀρχὴν τοῖς ὅρκοις ἐπιμείνας , ἄχρις οὗ κατὰ κράτος κατελύθησαν ὑπὸ τῶν πολεμούντων , καὶ μέχρι νῦν δεόμενος περὶ εἰρήνης καὶ τὸν πόλεμον ἐθέλων καταθέσθαι , ἢ ὁ μήτε πρότερον , μήθ' ὕστερον τῶν δεόντων μηδὲν φαινόμενος ποιεῖν ἐπεὶ δέ μοι καὶ τὴν γεγενημένην φθορὰν ὑπὸ τοῦ πολέμου προστρίβεται ὁ πατριάρχης , σκεψώμεθα , τίς αἴτιος αὐτῆς . πρῶτον μὲν γὰρ οἴομαι πάντα ὁντινοῦν τῷ ἄρχοντι πολέμου τὴν αἰτίαν τῶν γινομένων ἀναθήσειν · ἀμυνομένῳ γὰρ οὐδέποτε οὐδεὶς ἐνεκάλεσεν , ὅτι διασώζει ἑαυτόν . ἔπειτα ἐξετάσωμεν καὶ τὰ κατὰ μέρος , παρὰ τίνων δημεύσεις καὶ σφαγαὶ καὶ ἐξορίαι καὶ δεσμωτήρια καὶ στρεβλώσεις . οὐχὶ παρ' αὐτῶν ; οὐ δακρύων ἐνέπλησαν τὰς πόλεις πάσας ; οὐχ αἱμάτων ; οὐχ ὥσπερ κοινοὶ τῶν Ρωμαίων πολέμιοι περιόντες τοὺς ἑκασταχοῦ ἀρίστους διαφθείρουσιν ; οὐ τά τε κοινὰ καὶ τὰ ἴδια τῶν Ρωμαίων χρήματα ἀνάλωσαν εἰς οὐδὲν δέον ; ἐῶ γὰρ λέγειν τὰ ἡμέτερα τοσαῦτα ὄντα , ἃ εἰ μὴ αὐτοὶ διέφθειρον τὸν πόλεμον κεκινηκότες , ὑπὲρ τῆς κοινῆς ὠφελείας ἂν ἀνάλωτο , ὥσπερ παρεσκευαζόμην , ἴστω θεὸς ὁ πάντων τῶν ἀδήλων καὶ κρυφίων γνώστης . οὐ πόλεις , τὰς μὲν αὐτοὶ παραδεδώκασι Μυσοῖς , τὰς δ' ἑκοντὶ προεῖντο Τριβαλοῖς ; οὐ βαρβάρους αὐτοὶ πρῶτοι τοῖς Ρωμαίοις ἐπήγαγον Μακεδονίαν κατατρέχοντες καὶ ἐξανδραποδιζόμενοι , ὡς πολεμίαν ; οὐ Θρᾴκην πᾶσαν ταῖς συχναῖς αὐτοὶ στρατείαις ἀοίκητον ἀπέδειξαν ; οὐ χθὲς καὶ πρώην Μόῤῥαν διέφθειρον , ὡς ὑπ' ἐμοὶ τελοῦσαν ; οὐ τὰς κοινὰς προσόδους πάσας ἐποίησαν ἀπολιπεῖν ; οὐ τῆς στρατιᾶς τὸ μὲν , ὡς πολέμιον , αὐτοὶ διέφθειραν , τοῦ δὲ ἠμέλησαν , ὡς ὑπόπτου , ὀλίγον δὲ ἔτι τὸ λειπόμενον καὶ φαῦλον ; ἐμοὶ δὲ τί τοιοῦτον εἴργασται ; πλὴν ὅτι ἀμύνομαι ἐπιόντας καὶ Μυσοὺς καὶ Τριβαλοὺς , καὶ τὴν Ρωμαίων ὑπολειπομένην ἐπάγουσι δύναμιν μὴ δυνάμενος ἀντικαθίστασθαι , ἐξ ἀνάγκης βαρβάρους συμμάχους προσκαλοῦμαι , ὥσπερ ἐδιδάχθην ὑπ' αὐτῶν . ὁπότερος οὖν τῆς φθορᾶς καὶ τῆς λεηλασίας αἴτιος , μᾶλλον δὲ αὐτουργός ; οὐχ οὗτοι ; συμβαίνει δὲ αὐτοῖς ὡσπερὰν εἴ τις εἰς οὐρανὸν τοξεύων , ἔπειτα περιπειρόμενος ὑπὸ κατιόντων τῶν βελῶν , οὐχ ἑαυτῷ , ἀλλ' οὐρανῷ προσλογίζοιτο τὴν αἰτίαν τῆς πληγῆς . ὅτι μὲν οὖν τήν τε κατὰ τὰς πόλεις ἀμύθητον Ρωμαίων δυστυχίαν αὐτοὶ εἰργάσαντο καὶ τοῦ ἀνδραποδισμοῦ καὶ τῆς λεηλασίας τῆς ἄλλης χώρας αἰτιώτατοι αὐτοὶ , μηδ' ἄκροις ὠσὶ παραδεχόμενοι τὴν εἰρήνην , ἵν' ἐμὲ ἀνέλωσι μόνον , ἐκ τούτων δῆλον . ἔπεισι δέ μοι τοῦ πατριάρχου , εἰ δεῖ μὴ μᾶλλον τὴν πονηρίαν , ἢ ἀπραγμοσύνην λέγειν , θαυμάζειν , ὅτι , πολλὰ πολλάκις ἐμοῦ περὶ εἰρήνης δεηθέντος καὶ μάλιστα αὐτοῦ , οἷα δὴ προστάτου τῆς εἰρήνης καὶ καθημέραν εἰρήνην πᾶσιν ἐπιλέγοντος , τότε μὲν οὐδέποτε ἐκάμφθη , οὐδὲ τὰ σπλάγχνα ἔφασκεν ἀνοιγνύναι τὴν ἐκκλησίαν , ἀλλ' ἦσαν σκληρότερα χαλκοῦ , νυνὶ δ' ὅτε τῶν πλασμάτων καὶ ψευδολογιῶν ἀκήκοε παρακοιμωμένου , ὅτι καθ' ἡδονὴν μάλιστά εἰσιν αὐτῷ , ἐξαίφνης πρᾷος καὶ ἥμερος ἀνεφάνη . καίτοι γε ἐροίμην αὐτὸν , ὁποίαν τινὰ λέγει τὴν ἐκκλησίαν ταύτην . εἰ μὲν γὰρ τὴν καθόλου τῶν ἐπισκόπων ἀδελφότητα , ἴστω μηδέποτε ἐμοὶ τὰ σπλάγχνα κλείσασαν ἐκείνην , ἀλλ' ἀνεῳγμένα μοι εἰς τόδε ἐξαρχῆς διατηροῦσαν · οἱ πλείους γὰρ ἐμοὶ φρονοῦσιν ἴσα , καὶ πολλὴν αὐτῶν ὠμότητα καταγινώσκουσι τῶν πολέμων καὶ τῶν φόνων ἕνεκα . εἰ δ' αὐτὸν καὶ τοὺς συνόντας τινὰς λέγει , πρῶτα μὲν οὐδ' αὐτοὶ τοῖς γινομένοις πάντες ἥδονται , ἀλλὰ τῆς ἀπάτης καὶ τῆς εἰς τὰ φαῦλα συναρπαγῆς θρηνοῦσιν ἑαυτοὺς , ἔπειτα οὐδ' ἐκκλησία εἰσὶν οὗτοι , ἀλλὰ τὸ κοινὸν τῶν πεπιστευκότων ἄθροισμα ἐκκλησία προσηγόρευται · ὧν ὥσπερ ἐξαίρετα οἵ τε ἐπίσκοποί εἰσι καὶ τῶν μοναζόντων οἱ λογάδες · ὧν μάλιστα τὸ ἄριστον καὶ τῶν ὀρθῶν ἐχόμενον λογισμῶν , ἐμοὶ προσέχουσιν , ὡς δίκαια καὶ λυσιτελοῦντα τῶν Χριστιανῶν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ προῃρημένῳ ἐξαρχῆς καὶ πράττοντι . οὔτε γοῦν μοι πρότερον κέκλεικε τὰ σπλάγχνα ἡ ἐκκλησία , οὔτε νῦν ἀνοίγνυσιν , ἀλλ' αὐτὸς ἐπιορκήσας καὶ συκοφαντήσας καὶ τὸν πόλεμον κεκινηκὼς , ἃ πρότερον οὐκ ἠδυνήθη διὰ τῶν πολλῶν αἱμάτων καὶ τῶν ἀνηκέστων καταπράξασθαι κακῶν , τὸ ἐμὲ διαφθεῖραι , ταῦτα νῦν ἐλπίσας ἐκ τῶν ψευδολογιῶν τοῦ φίλου , ἤνοιξεν , ὥς φησι , τὰ σπλάγχνα , οὐχ ἵνα φιλανθρώπως δέξηται , τοῦτο γὰρ ἐκ πολλοῦ δεόμενος αὐτὸς οὐκ εἰσακούομαι , ἀλλ' ἵνα καταπίῃ . ταῦτα μὲν οὖν εἰ καὶ τραχύτερόν πως δοκεῖ εἰρῆσθαι , συγγνώμη τῷ πάθει . ψυχὴ γὰρ ὑπὸ πολλῶν ἀδικημάτων πιεσθεῖσα καὶ κατώδυνος τοιαῦτα ἂν ἐξενέγκοι καὶ πολλῷ τραχύτερα . πρὸς τοῖς ἄλλοις δὲ καὶ τὸ ἐπιτίμιόν φησιν ἐμοὶ λύσειν χαριζόμενος . εἰ μὲν οὖν εἰδὼς , ἃ δεῖ περὶ τῶν ἐπιτιμίων , τοιαῦτα πλάττεται καὶ οἴεται ἐξαπατᾷν , συγγνώμη πολλὴ τὸ εἰωθὸς ποιοῦντι · εἰ δ' ἀγνοεῖ τὴν δύναμιν , ἣν ἔχει περὶ τὰ τοιαῦτα , ὅπερ οἴομαι καὶ μάλιστα , ἐγὼ διδάξω . τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν ὀρθῶς βιοῦσι καὶ νόμοις προσέχουσι θεοῦ καὶ περὶ τὴν πίστιν ἀσφαλεῖς εἰσιν , οἱ δὲ τοὐναντίον ἅπαν . ὅσοις οὖν ἢ ἀσέλγειαι ἢ ἐπιορκίαι ἢ φόνοι ἤ τι τῶν ἀπηγορευμένων ἕτερον τολμᾶται ἢ περὶ τὴν πίστιν σφάλλονται , δόγμασι προσέχοντες πονηροῖς καὶ διεφθαρμένοις , οὗτοι τῆς μερίδος ἑαυτοὺς ἠλλοτριώκασι τοῦ Χριστοῦ · οὐδεμία γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος . οἱ ἀρχιερεῖς δὲ τῶν θείων θελημάτων εἰσὶν ἐκφάντορες καὶ διδακτικοὶ καὶ προνοητικοὶ τῶν ἄλλων . πρῶτοι οὖν ἐκεῖνοι παρὰ τοῦ πνεύματος διδασκόμενοι τοὺς ἀπὸ θεοῦ κεχωρισμένους διὰ τὴν περὶ τὰ φαῦλα ἐπιμονὴν , διδάσκουσι τοὺς ἄλλους , μὴ αὐτοῖς συναναμίγνυσθαι , μηδὲ συνεσθίειν , μηδὲ συνεύχεσθαι , ὡς ἀπὸ θεοῦ κεχωρισμένοις , ἵν' ἢ ἐκεῖνοι ἐπιστρέφωσιν ἀπὸ τῶν φαύλων , αἰσχυνόμενοι τὸν χωρισμὸν , ἢ οὗτοι μὴ βλάπτωνται ἐκ τῆς ἐκείνων συνδιαγωγῆς . ῥᾷον γὰρ ἄν τις μεταλάβοι κακίας , ἢ μεταδῷ τῆς ἀρετῆς . εἰ δ' ἐκεῖνο προβάλλεται , τί οὖν ὁ Χριστὸς εἶπε « πάντα ὅσα ἂν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς , ἔσται δεδεμένα ἐν τῷ οὐρανῷ ; » ἀλλ' αὐτοῦ τοῦ μακαρίου Πέτρου ἀκουέτω , πρὸς ὃν ἡ ἐξουσία δέδοται , Κλήμεντι τῷ διαδόχῳ παραγγέλλοντος διαῤῥήδην , ὅτι « λύσεις , ἃ προσῆκον , ὁμοίως καὶ δήσεις , » ὡς τὸν μὲν Χριστὸν πρὸς ἐκεῖνον ἀπολύτως εἰπεῖν τὸν λόγον , εἰδότα ἀκριβῶς , ὡς οὐδὲν δήσει τῶν ἀξίων μὴ δεδέσθαι · Πέτρον δὲ αὖθις , παρ' αὐτοῦ τοῦ διδασκάλου ἐμπνεόμενον , καὶ τὸν διορισμὸν προσθεῖναι τοῦ ὅσα δεῖ , δείσαντα , ὡς ἔοικε , μὴ ὕστερόν ποτε ἡ τοιαύτη ἐπεισέλθῃ νόσος , καὶ νομίσωσιν οἱ ἀρχιερεῖς ἐξουσίαν ἔχειν χωρίζειν , οὓς ἂν ἐθέλωσιν , ἀπὸ θεοῦ ἰδίων ἕνεκα ἐγκλημάτων καὶ παθῶν . ὃ νῦν πέπονθε καὶ οὗτος τὴν οἰκείαν ἀγνοήσας δύναμιν . δῆλον οὖν , ὡς , ἄν τις ἄξια ποιῇ χωρισμοῦ θεοῦ , καὶ πρὶν τοὺς ἀρχιερέας φανερὸν ποιεῖν τοῖς ἄλλοις , ἐκεῖνος ἀπὸ θεοῦ κεχώρισται , ὥσπερ τῷ τῆς Ἀλεξανδρέων ἡγουμένῳ ἐκκλησίας Πέτρῳ τῷ μακαρίῳ Ἀρεῖος ὁ κατὰ Χριστοῦ μανεὶς , καὶ πρὸ τῆς συνόδου τῆς ἱερᾶς καὶ τῆς ἐκτομῆς τοῦ λοιποῦ τῆς ἐκκλησίας σώματος , ἐκτετμημένος παρὰ θεοῦ ἀπεκαλύφθη καὶ γεέννης ἄξιος καὶ τῆς ἐν ᾅδου καταδίκης · ἄν τε μηδὲν τοιοῦτον εἰργασμένος φαίνηται , ἀλλὰ νόμοις θεοῦ προσέχων καὶ ταῖς ἐντολαῖς , αἳ μάλιστα μέλος εἶναι Χριστοῦ ποιοῦσιν , οὐκ ἂν ἀπ' ἐκείνου χωρισθείη , ἂν πάθους ἕνεκα ἰδίου οἱ ἀρχιερεῖς χωρίζωσιν . ὁ γὰρ μέγας λαμπτὴρ τῆς οἰκουμένης Ἰωάννης ὁ χρυσοῦς τὴν γλῶτταν , τῆς ποίμνης ἀδίκως ὑπὸ τῶν ἐπισκόπων ἀπελαθεὶς καὶ πολλοῖς κακοῖς προσομιλήσας καὶ ἀφορισμῷ καὶ ἀναθέματι ὑποβληθεὶς , οὐδὲν ἀπέβαλε τῆς δόξης · ἀλλ' ἐκεῖνος μὲν εἰς ἀεὶ Χριστῷ σύνεστι συνδοξαζόμενος , οἱ ἐκτεμόντες δὲ μᾶλλον ἑαυτοὺς τῆς δόξης ἠλλοτρίωσαν τοῦ θεοῦ , φθόνῳ καὶ συκοφαντίᾳ καὶ διαβολῇ καὶ μυρίοις ἄλλοις πάθεσιν ἐκδότους ἑαυτοὺς πεποιηκότες . εἰ μὲν οὖν τι καὶ αὐτὸς ἐμοῦ τοιοῦτον ἔχει κατηγορεῖν , οἷον εἶναι ἄξιον ἀπὸ θεοῦ χωρίζειν , λεγέτω καὶ δεικνύτω , καὶ τήν τε ἐπιτίμησιν οἴσω πρᾴως καὶ πρὸς τῶν ἡμαρτημένων τὴν ἐπανόρθωσιν πᾶσαν ἐπιδείξομαι σπουδήν . εἰ δ' οἰκείας ἀβουλίας ἕνεκα καὶ φθόνου καὶ συκοφαντίας , ὅτι μὴ παρέσχον κατασφάττειν ἐμαυτὸν , ἀπὸ θεοῦ χωρίζειν ἔγνω , σκοπείτω , μὴ οὐ δι' ἐμοῦ μᾶλλον , ἢ ἑαυτοῦ τὸ ξίφος ὤθησεν · οὐ γὰρ , Διονύσιος ὁ μέγας , ἕπεσθαί , φησι , τὸ θεῖον ταῖς παραλόγοις τῶν ἀρχιερέων ὁρμαῖς . εἰ δέ τις δέον εἶναι λέγοι , κἂν ὅπως ποτὲ εἶχε τὰ τοῦ πράγματος φροντίδος ἀξίαν ἡγήσασθαι τὴν ἐπιτίμησιν , καὶ περὶ τὴν διάλυσιν σπουδὴν πολλὴν εἰσενεγκεῖν , ἀλλ' ἐμοὶ κἂν τούτῳ τῶν δεόντων παραλέλειπται οὐδὲν , ἀλλὰ πολλὰ πολλάκις περὶ τῶν τοιούτων δεηθέντι , οὐδὲν οὐδέπω , οὔτε πρότερον , οὔτε νῦν ἐπιεικὲς ἐλέχθη . ὡς μὲν οὖν εὐθὺς ἐξαρχῆς ἐγώ τε τὰ δίκαια εἱλόμην καὶ τὰ κοινῇ λυσιτελοῦντα ἔπραττον , καὶ οὗτοι πολλὰς συκοφαντίας καὶ διαβολὰς πλασάμενοι τὸν πόλεμον κεκινήκασι , καὶ πολλὰ Ρωμαίους εἰργάσαντο κακὰ , μᾶλλον δὲ συμπάντων αἴτιοι κατέστησαν , τὰ μὲν αὐτοχειρίᾳ πεποιηκότες αὐτοὶ , τὰ δ' ἐμὲ ἀναγκάζοντες οὐκ ἐθέλοντα , μάλιστ' ἄν τις ἐκ τῶν εἰρημένων σαφέστατα κατίδοι . ὅτι δὲ καὶ νῦν οὐ τὴν εἰρήνην ᾑρημένοι οὐδ' ἔλεόν τινα λαβόντες τῶν πιπτόντων καθ' ἡμέραν , ἀλλ' ἐμὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις ὑποχείριον λαβεῖν βουλόμενοι καὶ τὴν σύμπασαν αὐτοὶ Ρωμαίων ἀρχὴν ἔχειν , τοῦτο γὰρ αὐτοῖς σπουδάζεται περὶ πλείστου , ἕτερον δὲ οὐδὲν , τὴν πρεσβείαν ταυτηνὶ πεποίηνται , ἐκ τῶν πρεσβευομένων αὐτῶν δῆλον . εἰ γάρ τι ἐπιεικὲς καὶ λυσιτελὲς ἐνενόουν τῷ κοινῷ , οὐκ ἂν οὕτως ἐκείνῳ τῷ συκοφάντῃ καὶ ἀεὶ καταψευδομένῳ ῥᾷστα πειθόμενοι ὑπάγειν ἐπεχείρουν ἑαυτοῖς καὶ καταδουλοῦν ἐμέ · ὃς εἰ μή τι ἄλλο , διὰ τὸ γοῦν ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον τὰ Ρωμαίων διοικεῖν , βέλτιον ἂν τοῖς πράγμασι χρησαίμην καὶ λυσιτελέστερον αὐτῶν . πατριάρχῃ μὲν οὖν καὶ τοῖς ἄλλοις οὐδενὸς ἐμέλησεν ἑτέρου , ἢ ὃ προὔθεντο ἐξαρχῆς εὐθὺς , τὸ διαφθείρειν ἐμὲ καὶ ποιεῖν ἐκ μέσου , ἵν' ἄρχειν ἀδεῶς ἔχοιεν αὐτοί . ἐγὼ δὲ τοῦ κοινῇ λυσιτελοῦντος ἕνεκα , ὥσπερ καὶ ἀεὶ , καὶ βούλομαί τε καὶ περὶ πλείστου ἄγω τὴν εἰρήνην , εἴ γε βούλοιντο καὶ αὐτοὶ τῶν πλασμάτων καὶ ψευδολογιῶν ἀποστάντες παρακοιμωμένου διαλύσεις τίθεσθαι . εἰ δ' αὖθις αὐτοὶ τὸν πόλεμον κινοῖεν , μὴ ἐμοὶ τὰ ἐσόμενα κακὰ ἐκ τοῦ πολέμου προσλογίζεσθαι , ἀλλ' ἑαυτοῖς , πολλῷ τῶν προϋπηργμένων δεινότερα , ὡς ὁρῶ , ἐσόμενα . ἐκεῖνοι μὲν γὰρ Μυσοῖς καὶ Τριβαλοῖς πόλεις καὶ χώρας καταπροϊέμενοι συμμάχους ἐποιήσαντο , οἷς ἐπ' ἐμὲ διανοοῦνται χρῆσθαι . οἷς ἀνθίστασθαι οὐκ ἂν δυναίμην μετὰ Ρωμαίων τῶν παρόντων · λείπεται δὴ κἀμὲ συμμαχίαν ἑαυτῷ πορίζειν , ἣ τοῖς πολεμοῦσιν ἀντιστήσεται καὶ διαφθερεῖ . οὐ γὰρ ἑκὼν εἶναι προήσομαι τὴν ἐμαυτοῦ καὶ τῶν συνόντων σωτηρίαν . αὕτη δὲ οὐδαμόθεν ἄλλοθεν παρέσται , ἢ ἐξ Ἀσίας Περσική · οἳ βάρβαροί τε ὄντες καὶ ἀπ' ἐναντίας ἡμῖν περὶ τὸ σέβας διακείμενοι οὐδεμίαν φειδὼ ποιήσονται τῶν ἐμπιπτόντων ταῖς χερσὶν , ἀλλὰ τοὺς μὲν ἀποκτενοῦσι , τοὺς δὲ ἐπὶ δουλείᾳ ἀποδώσονται . εἰ μὲν οὖν τινα τῶν μελλόντων διαφθείρεσθαι ἔλεον λαβόντες πρὸς τὴν εἰρήνην ἐθέλωσι χωρεῖν , κἀγὼ μάλιστα βουλοίμην ἂν , καὶ ἐν ἡμέραις πεντεκαίδεκα πεμπέτωσαν τοὺς ἐροῦντας , ὅτι διαλύεσθαι συνέθεντο , ὡς ἂν πέμψας κἀγὼ κωλύσω τοὺς βαρβάρους μὴ περαιοῦσθαι πρὸς τὴν Θρᾴκην · παρεσκευασμένοι γάρ εἰσιν . ὕστερον δὲ ἐφ' οἷστισιν ἡ εἰρήνη ἔσται θησόμεθα συμβάσεις πρὸς ἀλλήλους . εἰ δ' αὖθις ψηφισάμενοι πολεμεῖν μηδὲν ἀποκρινοῦνται πλέον , ἐγὼ μὲν μετὰ τὴν προθεσμίαν οὐδενὸς ὧν ἔγνωκα λυσιτελεῖν ἐμαυτῷ ἀφέξομαι , καὶ θεὸν μαρτυρόμενος καὶ ἀνθρώπους , ὡς ἄκων εἰς τὸν πόλεμον χωρῶ καὶ τῶν ἐσομένων κακῶν οὐδενὸς τό γε εἰς ἐμὲ ἧκον αἴτιός εἰμι . αὐτοὶ δ' εἰ μή τι ἄλλο , τῶν γοῦν πόλεων πρόνοιάν τινα ποιείσθωσαν τῶν αὐτοῖς προσεχουσῶν , ἵνα μὴ παντάπασι διαφθαρῶσιν ὑπὸ τῶν βαρβάρων · τὴν γὰρ ἐκείνων συμφορὰν ἐν τοσαύτῃ φροντίδι τίθεμαι , ὅσην καὶ τῶν ὑπ' ἐμέ . » τοιαύτην ὁ βασιλεὺς πρὸς τοὺς πρέσβεις ὑπὲρ ὧν ὁ πατριάρχης κατηγόρει τὴν ἀπολογίαν θέμενος , ἔπειτα γράψας καὶ τὰ ἴσα πρός τε πατριάρχην καὶ τοὺς ἄλλους , καὶ Χρυσοβέργην τὸν Ἰωάννην συνεξέπεμπεν αὐτοῖς εἰς βασιλίδα πρεσβευτήν .
Lemmas: οδός . Βασιλεύς δέ ἐπεί ὁ τε λόγος ἀκούω καί ὁ γράμμα ἀναγιγνώσκω , πρός ὁ ἐγγράφω λῆρος διαχέω , νῦν μέν ἀπολύω ὁ πρέσβυς ἀνάπαυλα τις τυγχάνω ἐπί ὅς ξενίζω οἰκίον . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ ἐκκλησία ἐκ ὁ πάρειμι ποιέω , μετακαλέω καί ὁ πρέσβυς , καί πρίν ἀπολογία τις περί ὅς πρεσβεύω ποιέω , ὁ κατά αὐτός εἰς μέσος προτίθημι ἐρευνάω . καί πᾶς ἐξετάζω μετά ὁ βασιλεύς τελευτή , ἐπί ὅς ἀποδείκνυμι ἑαυτοῦ ἐπί ὁ πρέσβυς ὀρθῶς καί δικαίως καί ὁ τε βασιλεύς παῖς καί ὁ ἄλλος ἅπας Ῥωμαῖος μάλιστα λυσιτελής πολιτεύω . κελεύω τε καί ὁ πρέσβυς ἀδεῶς λέγω , εἰμί τίς ἔχω κατηγορέω , ὡς λόγος ὑπέρ πᾶς ποιέω . καί ἐπί ἔνιοι ἀντιλέγω καί ἐγκαλέω , ὁ νομίζω ἀδικέω , ὑπέρ πᾶς ποιέω λόγος . οὗτος μέν οὖν εἰς ἕκτος ἐφεξῆς ἡμέρα τελέω , καί διά πολύς ὁ ἀπόδειξις ὁ ἔσχατος ἀδικέω ἀποδείκνυμι ὁ βασιλεύς , δούξ δέ ὁ μέγας καί ὁ ἄλλος ὁ ὁ πόλεμος κινέω οὖον συκοφάντης μόνος καί ἀγνώμων δεινῶς περί αὐτός καί μοχθηρία ὑπερβολή ἐλλείπω οὐδείς , ἀλλά καί ὁ φόνος καί ὁ ανδραποδισμός καί ὁ μέγας συμφορά , ὅς Ῥωμαῖος κατέχω ἐπί ὁ χρόνος ὁ πόλεμος , μάλιστα αἴτιος γίγνομαι . μετά δέ ὁ ἕκτος πρός ὁ ἀπολογία καθίστημι ὁ περί ὁ πρέσβυς , καί εἶπον τοιόσδε . « οὐδείς οὗτος καί πόλις δημοκρατέομαι καί βασίλειος μάλιστα εἄν ῥᾳδίως καταλύω δύναμαι , ὡς ἀνήρ ἀπουσία συνετός καί ὁ δήω βουλεύω . εἰμί μέν γάρ τοιοῦτος ἢ πολίτης ὁ πόλις , ἢ ἄρχω ὁ βασίλειος εὐπορέω , κἀν τυγχάνω τις σφάλλω , ῥᾳδίως δύναμαι εἄν ἐπανασῴζω ὁ πρότερος Τύχη . εἄν δέ ἅπαξ ἀποστερέω ὁ τοιοῦτος , οὐδείς εἰμί κώλυμα , μή εἰς ἔσχατος κακοπραγία ταχύς ἀφικνέομαι . ὅς νῦν ἐγώ ὁ Ῥωμαῖος μάλιστα ὀδύρομαι ἡγεμονία , ὅτι πολύς καί θαυμάσιος ἀνήρ πρότερος εὐπορέω νῦν εἰς οὗτος περιίστημι ὁ πᾶς καταλύω χρόνος , ὥστε ἡγεμών ὁ πρᾶγμα ἔχω μηδείς ἀγαθός ὁ πολύς διάκειμαι . ὁ γάρ ὑπέρ τηλικόσδε πρεσβεία ποιέω καί πρός ἐγώ ὁ πολύς ἤδη χρόνος ἄρχω αὐτός , καί ὅς , εἰμί μή ἐπίφθονος εἶπον , καί βλέμμα ἀπολαύω προσηνής ἐν μέγας ἄγω εὐτυχία μέρος , ἔπειτα μηδείς μήτε ἐρευνάω , μήτε σκέπτομαι οὕτως ἀπερισκέπτως καί θρασύς ὁ ἐπέρχομαι γράφω , οὐ ἐκεῖνος μάλιστα ἄν τις κατηγορέω προσήκω ἐργάζομαι ἑαυτοῦ , ἢ ὅσος ὁ περιφανής πρότερος καί εὐτυχής Ῥωμαῖος θρηνέω ἡγεμονία ὑπό τοιοῦτος , φεῦ , ἀνδράποδον ἄγω . περί μέν οὖν ἐκεῖνος ὀλίγος ἐγώ λόγος γίγνομαι εἄν , τοιοῦτος καί φαῦλος πράσσω εἰμί ἄξιος . Ἀπόκαυκος δέ ὁ παρακοιμώμενος οὖον ὁ μοχθηρία μόνος καί φιλοψευδής , ἀλλά καί ὁ ἰταμότης καί ὁ ἀναισχυντία ἔπειμι θαυμάζω , ὅτι , καίτοι μέλλω ἐπί τοσοῦτος ἐλέγχω σαφής ψεύδω , ὅμως ἐπί ὁ μή δοκέω εἰκῇ καί μάτην ὁ πόλεμος κινέω , μηδέ ἀνήνυτος πονέω , αἱρέω ὁ ἐπί ὀλίγος εὐδοξία ὁ διά βίος αἰσχύνη ἀνταλλάσσω . δήω μέντοι μηδέ ὁ ἐκεῖνος πάνυ θαυμαστός ἡγέομαι . ὅς γάρ ὁ βίος ὅλος πανουργία καί ἐπιορκία καί ἀπάτη , καί ῥᾳδίως εἄν ἀναπνέω Χωρὶς ἀήρ , ἢ οὗτος , οὐδείς θαυμαστός , εἰμί θεός ψεύδω διηνεκής , αἱρέω καί πρός ἄνθρωπος ὁ ψεύδω χράω . ἐγώ δέ ἐξαρχῆς τε αἱρέω ὁ ἀλήθεια καί εἰς ὅδε χρόνος περί πλεῖστος ποιέω καί πᾶς ἄλλος ἀνθρώπινος εὐημερία προτιμάω ἀληθής εἴρω , συμμαρτυρέω δέ καί Συναδηνός οὗτος , ὅς ἐγώ ὁ λόγος σύνοιδα , ἀξιόχρεως εἰμί πρός πίστις . παρά ἐκεῖνος γάρ ἀφικνέομαι · ὁ γάρ Ἐμπυθίου φρούριον πολιορκέω πρεσβεία τε πρός ἐγώ διά οὗτος ποιέω , καί βούλομαι λέγω συντυγχάνω περί τίνω διαλέγω , κακοῦργος καί οὗτος καί ἀξίως ἑαυτοῦ ὑποκρίνομαι , ὡς δείκνυμι σαφῶς ἀπό ὁ πράσσω . συντίθημι δέ ἐγώ , οἴομαι γάρ αὐτός περί εἰρήνη ἐθέλω διαλέγω , ὅς ἐγώ μάλιστα ἐπιθυμέω , καί ὁ περί ἐκεῖνος λόγος , κἀν εἰμί πρός ἀπάτη συσκευάζω , ὀλίγος πολυπραγμονέω ἐξέχω , μή δύναμαι αὐτός λέγω βασιλικός σκευάζω συντυγχάνω · ἀδύνατος δέ εἰμί πάλιν , ὁ βασιλικός σκευή ἀποτίθημι ἐγώ . πρός ὁ ἐπίνοια τις δήω ἐξευρίσκω . ἐγώ δέ , ὅσπερ φημί , ὁ εἰρήνη ὁ ἐπιθυμία ἕνεκα , ἀλλά ὁ ἀπορία , εἶπον , ῥᾳδίως ἰάομαι εἄν ἐγώ · ὁπλίζω γάρ συμμείγνυμι ἀλλήλων , ἀγνοέω εἰμί βασιλικός , ἢ ἰδιωτικός ἔνδον ἔχω ἐσθής . εἰμί οὖν οὗτος συνθήκη ὁ ὁ βασίλειος εἰμί ἀποτίθημι ἰδιωτικός ζάω , ὥσπερ ἐκεῖνος καταψεύδομαι , κρίνω σύ . εἰμί δέ ἑτέρως , ἢ ὥσπερ αὐτός εἴρω , ἔχω , ὁ Συναδηνός πάρειμι ἐξελέγχω . ἀλλά οὐ εἄν δύναμαι . πρός μέν οὖν ὁ ὀνομάζω ἄρχω , ἕ Δίκαιος εἄν μᾶλλον ἀνδράποδον καί δοῦλος καλέω , καί ὁ παρακοιμώμενος ψευδολογία ἀρκέω καί ὁ εἴρω , ὁ τε ἄνοια ἐκεῖνος καί φαυλότης καί ὁ ἐκεῖνος μοχθηρία ἀπελέγχω . πρός δέ ὁ πρός πατριάρχης ἀπολογία ἤδη τρέπω . εἄν δέ ὑπό ὁ λόγος ἀπελέγχω ψεύδω καί ἐπιορκέω αὐτός , καί ὁ αἷμα καί ὁ φόνος αἴτιος καί ὁ μυρίος κακός , ὁ ὁ ταλαίπωρος Ῥωμαῖος τοσοῦτος ἤδη κατέχω χρόνος , ὅς αὐτός ἐν ὁ γράμμα αἴτιος ἐγώ γίγνομαι λέγω ἐπιθυμέω ὁ βασίλεια , μή ἐγώ ὁ ἔλεγχος προσλογίζομαι καί ὁ αἰσχύνη ὁ ἀπό ὁ λόγος , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ πρός οὗτος καθίστημι . λέγω τοίνυν , ὡς ἐγώ ὁ πρός βασιλεύς Ὅρκος παραβαίνω καί ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος φίλιος ἀθετέω , ὑπό ὅς παρά πᾶς ὁ ἐκεῖνος βίος πολύς ἀπολαύω καί μέγας ἀγαθός , ἐπιβουλεύω ὁ παῖς καί βασιλίδι ὁ γαμετή μετά ὁ τελευτή . εἰμί μέν οὖν ἀκολασία κατηγορέω , ἢ ἀσυνεσία , ἢ δειλία , ἤ τίς ὁ ὅσος πρόσκαιρος ἔχω ὁ μέμψις καί ὁ ὕβρις εἰς ὁ σῶμα διαβαίνω , φέρω εἄν σιγή ὁ κατηγορία αἰδώς ὁ πρός αὐτός . εἰμί δέ ἐπιορκία διοικέω , ὅς οὐδείς ἀσέβεια διαφέρω , ἐπιορκία γάρ , φημί , ἄρνησις θεός , τίς λοιπός , ἢ μετά παρρησία ἀπολύω ὁ ἔγκλημα καί αὐτός ἀποδείκνυμι τοσοῦτος ὁ ἐπιορκία ἐνέχω , ἢ ὅσος ἐμαυτοῦ μάλιστα ἀφίστημι . πρός μέν οὖν βασιλεύς ὁ μακάριος ἐκεῖνος ὁ πᾶς ἐγώ φίλος καί κεφαλή τίμιος αὐτός , ὅς καί ζῶ μάλιστα περιέχω , καί πᾶς πόνος ὑπέρ ἐκεῖνος τρυφή ἡγέομαι , καί μετά ὁ τελευτή ἀνεπίληστος ὁ μνήμη περιφέρω , οὔτε ὄμνυμι φημί εἄν , οὔτε ἐπιορκέω · οὐδέ γάρ Ὅρκος δήω ποτέ ὁ μηδείς φαῦλος ὑποπτεύω ἕνεκα περί ἐγώ . ὁ γάρ καθημέρα πρᾶξις μυρίος Ὅρκος εἰμί ἰσχυρός , ὁ πρός ἐκεῖνος ἐγώ πίστις καί φίλιος καθαρός ἀποδείκνυμι . ὁ γάρ Ὅρκος οὖον παρά ὅς δυσχερής ὑποπτεύω οὐδείς , ἀλλά ὅς μάλιστα ἀπιστέω , εἴωθα ποιέω προσαναγκάζω . οὖον μήv διά οὗτος ἔγκλημα ἀπολύω δικαιόω , εἄν ὁ ἐκεῖνος φαίνω παῖς μετά ὁ τελευτή ἐπιβουλεύω · ὁμοίως γάρ ἄν τις ἐνέχω ὁ ἔγκλημα ὁ ἀδικία , ἄν τε ὄμνυμι , ἄν τε Χωρὶς Ὅρκος ἀδικέω . οὗτος μέν οὖν μετά ὁ Ὅρκος ὁ ἀπόδειξις ἐξετάζω · νυνί δέ αὐτός οὗτος ψεύδω καί συκοφαντέω ὁ πατριάρχης φημί εἄν , φάσκω ἀθετέω ὁ πρός βασιλεύς Ὅρκος . εἰμί δέ ὁ πρός βασιλίς λέγω καί βασιλεύς ὁ υἱός , πρῶτος μέν οὐδέ αὐτός πρότερος ὄμνυμι · οὐδέ γάρ καλέω χρεία τις · ὁ ἴσος δέ λόγος καί περί αὐτός , ὥσπερ καί περί βασιλεύς , φημί Δίκαιος εἰμί σῴζω , ὁ καί Χωρὶς Ὅρκος τις μηδέ αὐτός ἔξεστι ἐπιβουλεύω , μηδέ παραιρέω ὁ ἀρχή , εἰμί μή φανερῶς αἱρέω ἀδικέω . εἰμί δέ ὁ ὕστερος ἐπί αὐτός γίγνομαι λέγω , ἐγώ μέν οὐδείς περί ἐκεῖνος ποιέω λόγος βούλομαι αἰδώς ὁ πρός αὐτός . εἰμί δέ ἐκεῖνος ἀναγκάζω ὁ τοιοῦτος ὁ ἐξέτασις , εἰμί μᾶλλον ἐκεῖνος ἀπό ὁ τοιοῦτος φαίνω ἐπιορκέω , στέργω Δίκαιος . ἐγώ γάρ μετά ὁ βασιλεύς τελευτή ὀλίγος ὕστερος , ὁράω αὐτός ὁ πολιτικός πρᾶγμα ἄρχω ἐπιχειρέω καί ὑποκνίζω εἰς φιλοτιμία καί δόξα ἀρχικός , ἔρχομαι ἐνδίδωμι πρός ὁ ἔφεσις ὡς ἀλυσιτελής ὁράω , ὑποπτεύω γάρ ἐκ οὗτος πολύς ἀναφύω διχοστασία καί στάσις ἀφορμή , ἔρχομαι κωλύω φανερῶς ὁ ἐπιχείρησις φθονερός καί μοναρχικός δοκέω , καί τοιοῦτος ἀμφίβολος λογισμός ἐπιπολύ παλαίω , τέλος δοκέω μᾶλλον , εἰμί καί μή ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ἐμαυτοῦ λυσιτελέω , ἀπέχω ὁ πρᾶγμα ὁ ἀρχή καί διάγω κατά ἐμαυτοῦ , καί μή ὁ Ῥωμαῖος αἴτιος κακός ὁράω ἀνήκεστος . καί αὐτός χράω πρεσβευτής πρός βασιλίς , ἀπεῖπον ὁ ἀρχή . ὁ δέ ὁ ἀδόκητος ὁ ἀκοή καταπλήσσω , καί ὁ κατέχω συμφορά οὐ ἀποδέω νομίζω ὁ ἐγώ ἐκ ὁ πρᾶγμα ἀναχώρησις , παντοῖος εἰμί δήω , ὀνειδίζω , παρακαλέω , πᾶς κινέω καλός , ὥστε πείθω ὁ πρᾶγμα αὖθις ἔχω . καί ὁ τοιοῦτος πᾶς αὐτός εἰμί παρά ἀμφότερος πρεσβευτής . ἐπεί δέ ὑπό ὁ πολύς ἐκεῖνος λόγος ἐπικλάω καί πρός ὁ ὀρφανία ὁ παῖς βασιλεύς ἀφοράω καί χηρεία ὁ ἐκεῖνος , καί ὡς μάλιστα πολύς δήω ὁ προστασία , ὅς ἐγώ Δίκαιος ἐπιδείκνυμι , ἄξιος βασιλεύς ὁ φίλιος χάρις ὁ εἰς ὁ παῖς ἀποδίδωμι κηδεμονία , κἀν εἰμί μέλλω κίνδυνος περιπίπτω , πείθω μέν , οὖον μήv οὕτως ἀπερισκέπτως , ὥστε ὕστερον τις καταγιγνώσκω ἔχω ἀβουλία · ἀλλά καί πατριάρχης συμπάρειμι1 , πολύς πρότερος διαλέγω βασιλίδι περί ὁ μή δήω προσέχω συκοφάντης , ἕ πολύς φύω διαβολή καί συκοφαντία κατά ἐγώ συρράπτω · οὖον γάρ ἐάω γε ὁ φθόνος ἠρεμέω . ἀλλά εἰμί μέν τίς τοιοῦτος κατηγορέω , ὁποῖος εἄν καί αὐτός ἐκ ὁ λέγω ὁ ψεῦδος συνοράω , ἀποπέμπω πρός ὀργή καί μισέω ὁ συκοφάντης . εἄν δέ ἐφάπτω ὁ Ψυχή καί ἀμφιβολία ἐμποιέω , μή ἄρα ἀληθής ὁ κατηγορέω εἰμί , μή καταψηφίζομαι αὐτίκα , μηδέ πρός ὁ ἀμύνω χωρέω , ἀλλά καλέω ἐπί ὁ δίκη καί καιρός παρέχω πρός ἀπολογία . κἀν μέν ἀδικέω καί ἐπιορκέω ἐλέγχω , δίδωμι δίκη , εἄν δέ ἀπολύω ὁ ἔγκλημα , ὁ κατήγορος οὗτος ὅσπερ εἰμί ἡγέομαι , συκοφάντης . ὁ βασιλίς μέν οὖν πρός ὁ λόγος οὐ πείθω , οὐδέ δίκη φάσκω καί ἐλέγχω πρός ἐγώ δήω , ἀλλά ἀνυπεύθυνος παρέχω ὁ ἀρχή . ἐγώ δέ οὐ ἀνίημι , ἀλλά βιάζομαι ὁ περί ὁ δίκη ἐπαγγελία , πείθω ἀναγκάζω , καί Ὅρκος ἀλλήλων παρέχω ἐπί ὁ πατριάρχης , ὁ μέν μηδείς κατά ἐγώ ἀπόφασις ἐκφέρω ποτός , πείθω συκοφάντης , ἀλλά ἐπί ὁ δίκη καλέω καί ἔλεγχος ποιέω ὁ ἀδίκημα · ἐγώ δέ μηδέποτε περί αὐτός ἀγνωμονέω , μηδέ ἐπιβουλεύω αὐτός καί ὁ παῖς πρός ὁ ἀρχή , ἀλλά πᾶς ὁστισοῦν ὑπέρ τε αὐτός καί ὁ κοινός Ῥωμαῖος ὠφέλεια πράσσω . ἐγώ δέ καί οὗτος οὗτος κατασκευάζω , ἔτι ὁ γυναικεῖος δείδω ἀσθένεια , μή οὐ οἰάω εἰμί οὗτος μεγαλοφροσύνη καί λογισμός ἐπιδείκνυμι περιουσία , ἀλλά ἀπατηλός καί περίεργος λόγος καί συκοφαντία παράγω πρός ὁ κατά ἐγώ πόλεμος ὁρμάω ὁ βασιλίς , ὁ πατριάρχης μόνος παραλαμβάνω καί πολύς ὑπομιμνῄσκω εὐεργέτημα ὑπάρχω παρά ἐγώ , ἔπειτα δήω ὁ ὑπέρ ἐγώ Δίκαιος ἔχω καί βασιλίδι παραινέω , ἐπεί συνίημι ὁ πᾶς χρόνος μέλλω Βυζάντιον ἐνδιατρίβω , μή πείθω ὁ συκοφάντης , μηδέ πρό δίκη ἐγώ καταψηφίζομαι , ὡς ὁ ἐκ οὗτος ὠφέλεια οὐ εἰς μόνος ἐγώ διαβαίνω , ἀλλά εἰς ἅπας κοινός Ῥωμαῖος · ὅς Δίκαιος αὐτός ἅπας προνοέω , ποιμήν καί κηδεμών καί διδάσκαλος ὑπό θεός χειροτονέω . ὁ δέ αὐτίκα ὄμνυμι ἀνίστημι , ὡς οὐδείς κακός ἢ πατήρ παῖς προνοέω γνήσιος καί ὁ ὑπέρ ἐγώ Δίκαιος οὕτως ἀντέχω , ὥσπερ αὐτός πάρειμι , καί ὁ συκοφάντης , εἰμί τις ὁράω , μάλιστα μέν ἀπολέγω ψεύδω , καί πᾶς σθένος ὁ ἐκ οὗτος βλάβη ἀπείρατος διατήρησις . εἰμί δέ οὖν , ἀλλά οὗτος γε πάντως ἐγώ φυλάσσω ὁ μή πρό δίκη καταψηφίζομαι . δήω δέ καί δίς καί τρίς περί ὁ αὐτός διαλέγω , τοσαυτάκις ὄμνυμι ὁ ἴσος οὐ ἱερεύς μόνος πρέπω , ἀλλά καί ἰδιώτης Ὅρκος . ὁ οὖν θαυμαστός οὗτος κηδεμών καί ὁ Δίκαιος φύλαξ , πρίν δέκα ἐξήκω ἡμέρα μετά ὁ ἐμός ἐκ Βυζάντιον ἀναχώρησις , ὁ παρακοιμώμενος πείθω συκοφαντέω , ὅτι βούλομαι κατάγω αὐτός ὁ θρόνος καί ἀντεισάγω παλάμη , κινέω ὁ ἐμφύλιος πόλεμος αὐτός , σαφής εἰδοί , ὡς συκοφαντέω . ἀμύνω δέ ἐγώ ὁ εἰς αὐτός , ὡς οἴομαι , ἀγνωμοσύνη , καί βασιλίς ἐξαπατάω ὑπό οὐδείς ἕτερος δύναμαι οὗτος πάσχω , καί ὁ πόλεμος κινέω , φεῦ , ὁ ὁ εἰρήνη ὁ ἄλλος παρέχω καί ὁ εἰρηνικός καί πρᾶος μαθητής , μήτε Ὅρκος αἰδέομαι , ὅς χθές καί πρώην ὄμνυμι , μήτε ὁ Ῥωμαῖος συμφορά , ὅς μέλλω διά ὁ πόλεμος πειράζω , εἰς ἔννοια ἔρχομαι , ἀλλά πρός εἷς μόνος βλέπω , ὅπως ἐγώ ἀναιρέω ὁ οὐδείς ἀδικέω . καί οὐδέ μέχρι νῦν κόρος ἔχω ὁ ἐπιβουλή καί συκοφαντία , ἀλλά καί μετά ὁ τοσοῦτος ὁ αἷμα χύσις καί ὁ αἰχμαλωσία ὁ δυστυχέω Ῥωμαῖος καί ὁ διαρπαγή καί ὁ λεηλασία καί ὁ κοινός πανωλεθρία , ὡς εἶπον , οὖον πρός ἔλεος κατακάμπτω , οὐδέ οἶκτος λαμβάνω τις ὁ ἀτυχέω , ἀλλά πᾶς μᾶλλον φορητός αὐτός , ἢ ὁ πρός ἐγώ εἰρήνη . ἀλλά ἴσως εἴρω , ὥσπερ δῆτα πυνθάνομαι καί λέγω , βούλομαι βασιλίς μᾶλλον ἐρεθίζω πρός ὁ πόλεμος , ὡς , ἠώς μέν ὀρθός ὁράω καί Δίκαιος ἐγώ χράω λογισμός καί ὁ συμφέρω ὁ βασιλεύς βουλεύω παῖς , Εὔνους εἰμί καί αὐτός καί ἐμμένω ὁ Ὅρκος . ἐπεί δέ ἐκτρέπω ὁ δήω καί αἱρέω ἀδικέω , Δίκαιος ποιέω αὐτός ἀμύνω ὑπέρ ὁ βασιλεύς παῖς . καί τίς οὗτος ὁ ἀπόδειξις , εἰμί γηθέω ; εἰμί μέν γάρ ἀρκέω μόνος εἶπον , καί οὗτος ἀρκέω ἡγέομαι πρός ἀπόδειξις ὁ πρᾶγμα , ὡς λαμπρός εἰμί καί ὁ μέγας εὐτυχέω , οὕτως ἄπονος ὁ ἐχθρός περιγίγνομαι . ἀλλά οὖον συγχωρέω ὁ καθημέρα πλάσμα καί ὁ πρός ὁ φαῦλος κατάφωρος ὁ ἔργον , τοιοῦτος ἔχω δόξα παρά ὁ πολύς . εἰμί δέ οὗτος μέν μελαγχολάω οὐ ὅτι λέγω , ἀλλά καί οἴομαι , λοιπός τοίνυν χωρέω πρός ὁ ἔλεγχος . εἰμί μέν οὖν ἐγώ τίς σύνοιδα αὐτός τοιοῦτος , ἐξελέγχω φανερῶς · εἰμί δέ ἕτερος φημί ἀκούω , παράγω ὁ μάρτυς . ἀλλά οὐ εἄν ἔχω , εἰμί μή συκοφαντέω αὖθις ἀνεξέλεγκτος ἐθέλω . ἐγώ δέ ὁ ἀπό ὁ ἔργον παρέχω ἐναργής μαρτυρία . οὔτε γάρ πρίν ὁ πόλεμος κινέω παρά αὐτός , οὔτε βουλεύω , οὔτε πράσσω τίς πρός ἐπιβουλή ὁ βασιλεύς παῖς εἄν φαίνω , οὔτε εὐθύς ἄρχω , ἀλλά μετά ὁ ὁ μήτηρ καί ὁ υἱός εἱρκτή καί ὁ ἀποστέρησις ὁ εἰμί καί ὁ δήμευσις ὁ Φίλων καί ὁ συγγενής , οὖον πρός ὁ ἀμύνω τρέπω , ἀλλά ὁράω οἷ κακός ὁ πρός ἀλλήλων τελευτάω πόλεμος , ἔχθω μέν κινέω καί ὁ παροξύνω ἐν αἴτιος ἄγω . αὐτός δέ , ὡς ἔχω , μάλιστα σπουδάζω καταλύω , καί πρεσβεία ὑπέρ ὁ εἰρήνη ποιέω , καί ὁ δίκη ἀπαιτέω , καί οὖον παραιτέομαι ὁ μή δίδωμι δίκη , εἄν ἐλέγχω ἐπιορκέω . αὐτός δέ τοσοῦτος μέλω ὁ ὁ Δίκαιος ποιέω ἢ πρόνοια τις ποιέω ὁ καταλύω ὁ πόλεμος , ὥστε ἐπί ὁ πρότερος γίγνομαι ἐγώ πολύς περιυβρίζω καί λοιδορέω ἐπί ἐκκλησία , ἔπειτα ἐρεσχελέω καί ὁ πρέσβυς κακόω , ὡς μάλιστα ἀποπέμπω ἄπρακτος . μετά οὗτος δέ ὥσπερ ἔργον αὐτός βούλομαι καταφανής ποιέω , ὅτι ὁ Δίκαιος μέν οὐδείς ποιέω λόγος , οὐδέ πρόφασις τις ἕνεκα εὐπρόσωπος αἱρέω ὁ πόλεμος , ἀλλά ἐγώ ἀποκτείνω ἐκ πᾶς τρόπος αἱρέω πρόσχημα ὁ πόλεμος ὁ ὑπέρ βασιλίς ποιέω ζῆλος , θέσπισμα πέμπω πανταχῇ ὁ πόλις πᾶς εἴσοδος ἐγώ πρός αὐτός ἀπαγορεύω καί κοινός πολέμιος ἀποδείκνυμι . καί οὖον μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ ἀτοπία , ἀλλά καί ἐνθάδε διατρίβω κελεύω ὁ πύλη μή προβαίνω , ἀλλά οἴκοι κάθημαι , ὁ ἀναιρέω ψῆφος περιμένω . τίς οὖν ἐγώ πρός οὗτος ποιέω χρή , πρός αὐτός ὁ ἀλήθεια ; συγκαλύπτω περιμένω ὁ σφαγή ; ἀλλά οὐ εἄν δοκέω σωφρονέω χράω λογισμός , οὕτως ἀκλεής καί ἄτιμος ἀποθνήσκω , ἀλλά καταπλήσσω πρός ὁ ἀθρόος ὁ πρᾶγμα μεταβολή , δοῦλος φρονέω καί ἀνελεύθερος , καί παραδίδωμι παρακοιμώμενος ἐμαυτοῦ , ὥστε ἐπί ἐξουσία ἔχω κακῶς ποιέω καί εἰς δεσμωτήριον ἄγω , ὥσπερ ὁ ἀνδράποδον ἐκεῖνος , ἕ σφεῖς αὐτός ἐκεῖνος παραδίδωμι , ὁ μέν οἰκέω δεσμωτήριον , δήμευσις πρότερος ὑπομένω καί ἄλλος πείρω δυσχερής πολύς , ὁ δέ ἐν Κάρ μοῖρα ἄγω καί φέρω , πᾶς ὁ προστάσσω ὑπό ἐκεῖνος ποιέω ἔχω ἀνάγκη . καί ποῖος οὖον θάνατος ἀντάξιος μυρίος οὗτος ; ἢ πότε εἄν ὁ ἥλιος ἐφοράω μείζων καί παράδοξος ἀτοπία , ὥστε ὁ ἐκ Κοπρίας , ὅς φημί , ἄνθρωπος , ὑπό ἐγώ γίγνομαι καί μέγας σεμνύνω , εἄν καί βλέμμα τυγχάνω προσηνής , ἢ λόγος τις δοκέω εὐμενής εἴρω , οὗτος ὑβρίζω ἔχω εἰς ἐγώ καί ὁ αὐθάδεια καί κακοτροπία χράω ; διά ὁ δή πᾶς σῴζω ἐμαυτοῦ αἱρέω καί ὁ σύνειμι · καί ὅς πολλάκις ὁ μακάριος ὁ εἰμί βασιλεύς ἐκεῖνος ἀναγκάζω ποιέω , ὥσπερ πᾶς οἶδα σαφῶς , οὗτος πράσσω ὑπό ἐκεῖνος μάλιστα εἰς τοιοῦτος ἀνάγκη συμφέρω , ὁ κοινός ἐμαυτοῦ τε καί ὁ ὅλος σωτηρία ἕνεκα . καί ἐκ ἐκεῖνος ἄχρι νῦν οὐδέποτε παύω περί εἰρήνη δήω αὐτός . ἀλλά ἀνθέρικος δοκέω θερίζω · πᾶς γάρ αὐτός μᾶλλον , ἢ ὁ εἰρήνη , ἀνεκτός . σκέπτομαι δή πότερος ἀδικέω φαίνω καί ἐπιορκέω , ὁ ὁ τε ἀρχή ὁ Ὅρκος ἐπιμένω , ἄχρι ὅς κατά κράτος καταλύω ὑπό ὁ πολεμέω , καί μέχρι νῦν δήω περί εἰρήνη καί ὁ πόλεμος ἐθέλω κατατίθημι , ἢ ὁ μήτε πρότερος , μήτε ὕστερος ὁ δήω μηδείς φαίνω ποιέω ἐπεί δέ ἐγώ καί ὁ γίγνομαι φθορά ὑπό ὁ πόλεμος προστρίβω ὁ πατριάρχης , σκέπτομαι , τίς αἴτιος αὐτός . πρῶτος μέν γάρ οἴομαι πᾶς ὅστις ὁ ἄρχω πόλεμος ὁ αἴτιος ὁ γίγνομαι ἀνατίθημι · ἀμύνω γάρ οὐδέποτε οὐδείς ἐγκαλέω , ὅτι διασῴζω ἑαυτοῦ . ἔπειτα ἐξετάζω καί ὁ κατά μέρος , παρά τίνω δήμευσις καί σφαγή καί ἐξορία καί δεσμωτήριον καί στρέβλωσις . οὐ παρά αὐτός ; οὖον δάκρυ ἐμπίμπλημι ὁ πόλις πᾶς ; οὐ αἷμα ; οὐ ὥσπερ κοινός ὁ Ῥωμαῖος πολέμιος περίειμι ὁ ἑκασταχοῦ ἀγαθός διαφθείρω ; οὖον ὁ τε κοινός καί ὁ ἴδιος ὁ Ῥωμαῖος χρῆμα ἀναλίσκω εἰς οὐδείς δήω ; ἐάω γάρ λέγω ὁ ἡμέτερος τοσοῦτος εἰμί , ὁ εἰμί μή αὐτός διαφθείρω ὁ πόλεμος κινέω , ὑπέρ ὁ κοινός ὠφέλεια εἄν ἀναλίσκω , ὥσπερ παρασκευάζω , οἶδα θεός ὁ πᾶς ὁ ἄδηλος καί κρύφιος γνώστης . οὖον πόλις , ὁ μέν αὐτός παραδίδωμι Μυσός , ὁ δέ ἑκοντί προΐημι Τριβαλός ; οὖον βάρβαρος αὐτός πρῶτος ὁ Ῥωμαῖος ἐπάγω Μακεδονία κατατρέχω καί ἐξανδραποδίζω , ὡς πολέμιος ; οὖον Θρᾴκη πᾶς ὁ συχνός αὐτός στρατεία ἀοίκητος ἀποδείκνυμι ; οὖον χθές καί πρώην Μόραν διαφθείρω , ὡς ὑπό ἐγώ τελέω ; οὖον ὁ κοινός πρόσοδος πᾶς ποιέω ἀπολείπω ; οὖον ὁ στρατιά ὁ μέν , ὡς πολέμιος , αὐτός διαφθείρω , ὁ δέ ἀμελέω , ὡς ὕποπτος , ὀλίγος δέ ἔτι ὁ λείπω καί φαῦλος ; ἐγώ δέ τίς τοιοῦτος ἐργάζομαι ; πλήν ὅτι ἀμύνω ἔπειμι καί Μυσός καί Τριβαλός , καί ὁ Ῥωμαῖος ὑπολείπω ἐπάγω δύναμις μή δύναμαι ἀντικαθίστημι , ἐκ ἀνάγκη βάρβαρος σύμμαχος προσκαλέω , ὥσπερ διδάσκω ὑπό αὐτός . ὁπότερος οὖν ὁ φθορά καί ὁ λεηλασία αἴτιος , μᾶλλον δέ αὐτουργός ; οὐ οὗτος ; συμβαίνω δέ αὐτός ὡσπερὰν εἰμί τις εἰς οὐρανός τοξεύω , ἔπειτα περιπείρω ὑπό κατέρχομαι ὁ βέλος , οὐ ἑαυτοῦ , ἀλλά οὐρανός προσλογίζω ὁ αἴτιος ὁ πληγή . ὅτι μέν οὖν ὁ τε κατά ὁ πόλις ἀμύθητος Ῥωμαῖος δυστυχία αὐτός ἐργάζομαι καί ὁ ἀνδραποδισμός καί ὁ λεηλασία ὁ ἄλλος χώρα αἴτιος αὐτός , μηδέ ἄκρος οὖς παραδέχομαι ὁ εἰρήνη , ἵνα ἐγώ ἀναιρέω μόνος , ἐκ οὗτος δῆλος . ἔπειμι δέ ἐγώ ὁ πατριάρχης , εἰμί δεῖ μή μᾶλλον ὁ πονηρία , ἢ ἀπραγμοσύνη λέγω , θαυμάζω , ὅτι , πολύς πολλάκις ἐγώ περί εἰρήνη δήω καί μάλιστα αὐτός , οἷος δή προστάτης ὁ εἰρήνη καί καθημέρα εἰρήνη πᾶς ἐπιλέγω , τότε μέν οὐδέποτε κάμπτω , οὐδέ ὁ σπλάγχνον φάσκω ἀνοίγω ὁ ἐκκλησία , ἀλλά εἰμί σκληρός χαλκός , νυνί δέ ὅτε ὁ πλάσμα καί ψευδολογία ἀκούω παρακοιμώμενος , ὅτι κατά ἡδονά μάλα εἰμί αὐτός , ἐξαπίνης πρᾶος καί ἥμερος ἀναφαίνω . καίτοι γε εἴρω αὐτός , ὁποῖος τις λέγω ὁ ἐκκλησία οὗτος . εἰμί μέν γάρ ὁ καθόλου ὁ ἐπίσκοπος ἀδελφότης , οἶδα μηδέποτε ἐγώ ὁ σπλάγχνον κλέω ἐκεῖνος , ἀλλά ἀνοίγνυμι ἐγώ εἰς ὅδε ἐξαρχῆς διατηρέω · ὁ πλείων γάρ ἐγώ φρονέω ἴσος , καί πολύς αὐτός ὠμότης καταγιγνώσκω ὁ Πολέμων καί ὁ φόνος ἕνεκα . εἰμί δέ αὐτός καί ὁ σύνειμι τις λέγω , πρῶτος μέν οὐδέ αὐτός ὁ γίγνομαι πᾶς ἥδομαι , ἀλλά ὁ ἀπάτη καί ὁ εἰς ὁ φαῦλος συναρπάζω θρηνέω ἑαυτοῦ , ἔπειτα οὐδέ ἐκκλησία εἰμί οὗτος , ἀλλά ὁ κοινός ὁ πιστεύω ἄθροισμα ἐκκλησία προσαγορεύω · ὅς ὥσπερ ἐξαίρετος ὁ τε ἐπίσκοπος εἰμί καί ὁ μονάζω ὁ λογάς · ὅς μάλιστα ὁ ἀγαθός καί ὁ ὀρθός ἔχω λογισμός , ἐγώ προσέχω , ὡς Δίκαιος καί λυσιτελέω ὁ Χριστιανός ὁ ἐκκλησία καί προλέγω ἐξαρχῆς καί πράσσω . οὔτε γοῦν ἐγώ πρότερος καλέω ὁ σπλάγχνον ὁ ἐκκλησία , οὔτε νῦν ἀνοίγω , ἀλλά αὐτός ἐπιορκέω καί συκοφαντέω καί ὁ πόλεμος κινέω , ὁ πρότερος οὐ δύναμαι διά ὁ πολύς αἷμα καί ὁ ἀνήκεστος καταπράσσω κακός , ὁ ἐγώ διαφθείρω , οὗτος νῦν ἐλπίζω ἐκ ὁ ψευδολογία ὁ φίλος , ἀνοίγνυμι , ὅς φημί , ὁ σπλάγχνον , οὐ ἵνα φιλάνθρωπος δέχομαι , οὗτος γάρ ἐκ πολύς δήω αὐτός οὐ εἰσακούω , ἀλλά ἵνα καταπίνω . οὗτος μέν οὖν εἰμί καί τραχύς πως δοκέω εἴρω , συγγνώμη ὁ πάθος . ψυχή γάρ ὑπό πολύς ἀδίκημα πιέζω καί κατώδυνος τοιοῦτος εἄν ἐκφέρω καί πολύς τραχύς . πρός ὁ ἄλλος δέ καί ὁ ἐπιτίμιος φημί ἐγώ λύω χαρίζομαι . εἰμί μέν οὖν εἰδοί , ὁ δεῖ περί ὁ ἐπιτίμιον , τοιοῦτος πλάσσω καί οἴομαι ἐξαπατάω , συγγνώμη πολύς ὁ εἴωθα ποιέω · εἰμί δέ ἀγνοέω ὁ δύναμις , ὅς ἔχω περί ὁ τοιοῦτος , ὅσπερ οἴομαι καί μάλιστα , ἐγώ διδάσκω . ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν ὀρθῶς βιόω καί νόμος προσέχω θεός καί περί ὁ πίστις ἀσφαλής εἰμί , ὁ δέ ἐναντίος ἅπας . ὅσος οὖν ἢ ἀσέλγεια ἢ ἐπιορκία ἢ φόνος ἤ τίς ὁ ἀπαγορεύω ἕτερος τολμάω ἢ περί ὁ πίστις σφάλλω , δόγμα προσέχω πονηρός καί διαφθείρω , οὗτος ὁ μερίς ἑαυτοῦ ἀλλοτριόω ὁ Χριστός · οὐδείς γάρ κοινωνία φάος πρός σκότος . ὁ ἀρχιερεύς δέ ὁ θεῖον θέλημα εἰμί ἐκφάντωρ καί διδακτικός καί προνοητικός ὁ ἄλλος . πρῶτος οὖν ἐκεῖνος παρά ὁ πνεῦμα διδάσκω ὁ ἀπό θεός χωρίζω διά ὁ περί ὁ φαῦλος ἐπιμονή , διδάσκω ὁ ἄλλος , μή αὐτός συναναμείγνυμι , μηδέ συνεσθίω , μηδέ συνεύχομαι , ὡς ἀπό θεός χωρίζω , ἵνα ἢ ἐκεῖνος ἐπιστρέφω ἀπό ὁ φαῦλος , αἰσχύνω ὁ χωρισμός , ἢ οὗτος μή βλάπτω ἐκ ὁ ἐκεῖνος συνδιαγωγή . ῥᾳδίως γάρ ἄν τις μεταλαμβάνω κακία , ἢ μεταδίδωμι ὁ ἀρετή . εἰμί δέ ἐκεῖνος προβάλλω , τίς οὖν ὁ Χριστός εἶπον « πᾶς ὅσος εἄν δήω ἐπί ὁ γῆ , εἰμί δέω1 ἐν ὁ οὐρανός ; » ἀλλά αὐτός ὁ μακάριος Πέτρος ἀκούω , πρός ὅς ὁ ἐξουσία δίδωμι , Κλήμης ὁ διάδοχος παραγγέλλω διαρρήδην , ὅτι « λύω , ὁ προσήκω , ὁμοίως καί δήω , » ὡς ὁ μέν Χριστός πρός ἐκεῖνος ἀπόλυτος εἶπον ὁ λόγος , οἶδα ἀκριβῶς , ὡς οὐδείς δήω ὁ ἄξιος μή δήω · Πέτρος δέ αὖθις , παρά αὐτός ὁ διδάσκαλος ἐμπνέω , καί ὁ διορισμός προστίθημι ὁ ὅσος δεῖ , δείδω , ὡς ἔοικα , μή ὕστερον ποτός ὁ τοιοῦτος ἐπεισέρχομαι νόσος , καί νομίζω ὁ ἀρχιερεύς ἐξουσία ἔχω χωρίζω , ὅς εἄν ἐθέλω , ἀπό θεός ἴδιος ἕνεκα ἔγκλημα καί πάθος . ὅς νῦν πάσχω καί οὗτος ὁ οἰκεῖος ἀγνοέω δύναμις . δῆλος οὖν , ὡς , ἄν τις ἄξιος ποιέω χωρισμός θεός , καί πρίν ὁ ἀρχιερεύς φανερός ποιέω ὁ ἄλλος , ἐκεῖνος ἀπό θεός χωρίζω , ὥσπερ ὁ ὁ Ἀλεξανδρεύς ἡγέομαι ἐκκλησία Πέτρος ὁ μακάριος Ἄρειος ὁ κατά Χριστός μαίνομαι , καί πρό ὁ σύνοδος ὁ ἱερός καί ὁ ἐκτομή ὁ λοιπός ὁ ἐκκλησία σῶμα , ἐκτέμνω παρά θεός ἀποκαλύπτω καί γέεννα ἄξιος καί ὁ ἐν ᾍδης καταδίκη · ἄν τε μηδείς τοιοῦτος ἐργάζομαι φαίνω , ἀλλά νόμος θεός προσέχω καί ὁ ἐντολή , ὅς μάλιστα μέλος εἰμί Χριστός ποιέω , οὐ εἄν ἀπό ἐκεῖνος χωρίζω , εἄν πάθος ἕνεκα ἴδιος ὁ ἀρχιερεύς χωρίζω . ὁ γάρ μέγας λαμπτήρ ὁ οἰκέω Ἰωάννης ὁ χρύσεος ὁ γλῶσσα , ὁ ποίμνη ἄδικος ὑπό ὁ ἐπίσκοπος ἀπελαύνω καί πολύς κακός προσομιλέω καί ἀφορισμός καί ἀνάθεμα ὑποβάλλω , οὐδείς ἀποβάλλω ὁ δόξα · ἀλλά ἐκεῖνος μέν εἰς ἀεί Χριστός σύνειμι συνδοξάζω , ὁ ἐκτέμνω δέ μᾶλλον ἑαυτοῦ ὁ δόξα ἀλλοτριόω ὁ θεός , φθόνος καί συκοφαντία καί διαβολή καί μυρίος ἄλλος πάθος ἔκδοτος ἑαυτοῦ ποιέω . εἰμί μέν οὖν τίς καί αὐτός ἐγώ τοιοῦτος ἔχω κατηγορέω , οἷος εἰμί ἄξιος ἀπό θεός χωρίζω , λέγω καί δείκνυμι , καί ὁ τε ἐπιτίμησις φέρω πρᾶος καί πρός ὁ ἁμαρτάνω ὁ ἐπανόρθωσις πᾶς ἐπιδείκνυμι σπουδή . εἰμί δέ οἰκεῖος ἀβουλία ἕνεκα καί φθόνος καί συκοφαντία , ὅτι μή παρέχω κατασφάζω ἐμαυτοῦ , ἀπό θεός χωρίζω γιγνώσκω , σκοπέω , μή οὖον διά ἐγώ μᾶλλον , ἢ ἑαυτοῦ ὁ ξίφος ὠθέω · οὖον γάρ , Διονύσιος ὁ μέγας , ἕπομαι , φημί , ὁ θέω ὁ παράλογος ὁ ἀρχιερεύς ὁρμή . εἰμί δέ τις δήω εἰμί λέγω , κἀν ὅπως ποτέ ἔχω ὁ ὁ πρᾶγμα φροντίς ἄξιος ἡγέομαι ὁ ἐπιτίμησις , καί περί ὁ διάλυσις σπουδή πολύς εἰσφέρω , ἀλλά ἐγώ κἀν οὗτος ὁ δήω παραλείπω οὐδείς , ἀλλά πολύς πολλάκις περί ὁ τοιοῦτος δήω , οὐδείς οὐδέπω , οὔτε πρότερος , οὔτε νῦν ἐπιεικής λέγω . ὡς μέν οὖν εὐθύς ἐξαρχῆς ἐγώ τε ὁ Δίκαιος αἱρέω καί ὁ κοινός λυσιτελέω πράσσω , καί οὗτος πολύς συκοφαντία καί διαβολή πλάσσω ὁ πόλεμος κινέω , καί πολύς Ῥωμαῖος ἐργάζομαι κακός , μᾶλλον δέ σύμπας αἴτιος καθίστημι , ὁ μέν αὐτοχειρία ποιέω αὐτός , ὁ δέ ἐγώ ἀναγκάζω οὐ ἐθέλω , μάλιστα ἄν τις ἐκ ὁ εἴρω σαφής καθοράω . ὅτι δέ καί νῦν οὖον ὁ εἰρήνη αἱρέω οὐδέ ἔλεος τις λαμβάνω ὁ πίπτω κατά ἡμέρα , ἀλλά ἐγώ πρός ὁ ἄλλος ὑποχείριος λαμβάνω βούλομαι καί ὁ σύμπας αὐτός Ῥωμαῖος ἀρχή ἔχω , οὗτος γάρ αὐτός σπουδάζω περί πλεῖστος , ἕτερος δέ οὐδείς , ὁ πρεσβεία οὗτος ποιέω , ἐκ ὁ πρεσβεύω αὐτός δῆλος . εἰμί γάρ τίς ἐπιεικής καί λυσιτελής ἐννοέω ὁ κοινός , οὐ εἄν οὕτως ἐκεῖνος ὁ συκοφάντης καί ἀεί καταψεύδομαι ῥᾳδίως πείθω ὑπάγω ἐπιχειρέω ἑαυτοῦ καί καταδουλόω ἐγώ · ὅς εἰμί μή τίς ἄλλος , διά ὁ γοῦν ἐπί τοσοῦτος χρόνος ὁ Ῥωμαῖος διοικέω , ἀγαθός εἄν ὁ πρᾶγμα χράω καί λυσιτελής αὐτός . πατριάρχης μέν οὖν καί ὁ ἄλλος οὐδείς μέλω ἕτερος , ἢ ὅς προτίθημι ἐξαρχῆς εὐθύς , ὁ διαφθείρω ἐγώ καί ποιέω ἐκ μέσος , ἵνα ἄρχω ἀδεῶς ἔχω αὐτός . ἐγώ δέ ὁ κοινός λυσιτελέω ἕνεκα , ὥσπερ καί ἀεί , καί βούλομαι τε καί περί πλεῖστος ἄγω ὁ εἰρήνη , εἰμί γε βούλομαι καί αὐτός ὁ πλάσμα καί ψευδολογία ἀφίστημι παρακοιμώμενος διαλύω τίθημι . εἰμί δέ αὖθις αὐτός ὁ πόλεμος κινέω , μή ἐγώ ὁ εἰμί κακός ἐκ ὁ πόλεμος προσλογίζομαι , ἀλλά ἑαυτοῦ , πολύς ὁ προυπάρχω δεινός , ὡς ὁράω , εἰμί . ἐκεῖνος μέν γάρ Μυσός καί Τριβαλός πόλις καί χώρα καταπροιημι σύμμαχος ποιέω , ὅς ἐπί ἐγώ διανοέομαι χράω . ὅς ἀνθίστημι οὐ εἄν δύναμαι μετά Ῥωμαῖος ὁ πάρειμι · λείπω δή ἐγώ συμμαχία ἑαυτοῦ πορίζω , ὅς ὁ πολεμέω ἀνθίστημι καί διαφθείρω . οὖον γάρ ἑκών εἰμί προΐημι ὁ ἐμαυτοῦ καί ὁ σύνειμι σωτηρία . οὗτος δέ οὐδαμόθεν ἄλλοθεν πάρειμι , ἢ ἐκ Ἀσία Περσική · ἕ βάρβαρος τε εἰμί καί ἀπό ἐναντίος ἐγώ περί ὁ σέβας διάκειμαι οὐδείς φειδώ ποιέω ὁ ἐμπίπτω ὁ χείρ , ἀλλά ὁ μέν ἀποκτείνω , ὁ δέ ἐπί δουλεία πωλέω . εἰμί μέν οὖν τις ὁ μέλλω διαφθείρω ἔλεος λαμβάνω πρός ὁ εἰρήνη ἐθέλω χωρέω , ἐγώ μάλιστα βούλομαι εἄν , καί ἐν ἡμέρα πεντεκαίδεκα πέμπω ὁ ἐρῶ , ὅτι διαλύω συντίθημι , ὡς εἄν πέμπω ἐγώ κωλύω ὁ βάρβαρος μή περαιόω πρός ὁ Θρᾴκη · παρασκευάζω γάρ εἰμί . ὕστερος δέ ἐπί ὅστις ὁ εἰρήνη εἰμί τίθημι σύμβασις πρός ἀλλήλων . εἰμί δέ αὖθις ψηφίζομαι πολεμέω μηδείς ἀποκρίνω πλέω , ἐγώ μέν μετά ὁ προθεσμία οὐδείς ὅς γιγνώσκω λυσιτελέω ἐμαυτοῦ ἀπέχω , καί θεός μαρτύρομαι καί ἄνθρωπος , ὡς ἄκων εἰς ὁ πόλεμος χωρέω καί ὁ εἰμί κακός οὐδείς ὁ γε εἰς ἐγώ ἥκω αἴτιος εἰμί . αὐτός δέ εἰμί μή τίς ἄλλος , ὁ γοῦν πόλις πρόνοια τις ποιέω ὁ αὐτός προσέχω , ἵνα μή παντάπασι διαφθείρω ὑπό ὁ βάρβαρος · ὁ γάρ ἐκεῖνος συμφορά ἐν τοσοῦτος φροντίς τίθημι , ὅσος καί ὁ ὑπό ἐγώ . » τοιοῦτος ὁ βασιλεύς πρός ὁ πρέσβυς ὑπέρ ὅς ὁ πατριάρχης κατηγορέω ὁ ἀπολογία τίθημι , ἔπειτα γράφω καί ὁ ἴσος πρός τε πατριάρχης καί ὁ ἄλλος , καί Χρυσοβέργης ὁ Ἰωάννης συνεκπέμπω αὐτός εἰς βασιλίς πρεσβευτής .