joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.57
νζʹ . Φεραῖοι δὲ πυθόμενοι περὶ τῆς στρατιᾶς τῆς Περσικῆς , ὅτι μέλλει διιέναι κατ' αὐτοὺς , καὶ τήν τε βλάβην δείσαντες , ἣν κακώσειν ἔμελλεν αὐτοῖς τὴν χώραν , ἄλλως τε καὶ μίσει τῷ πρὸς βασιλέα δυσχεραίνοντες , μὴ ὑπὸ τῶν Περσῶν ὠφεληθείη , ἔγνωσαν δεῖν παράγειν τὸν ἄρχοντα τῆς στρατιᾶς , καὶ γράμματα πλασάμενοι ὡς ἐκ βασιλέως ἔπεμπον πρὸς αὐτόν . ἃ μετὰ τὸ προσαγορεύειν πολλὴν ὁμολογοῦντα χάριν τῆς εἰς αὐτὸν εὐνοίας , ὅτι πολλὴν ὑπέμεινε καὶ πόνον καὶ δαπάνην δι' αὐτὸν , ἔπειτα ἐκέλευεν ἀναστρέφειν , ἐξ οὗπερ ἂν ἐγγένοιτο τοῖς γράμμασι τόπου περιτυχεῖν , μὴ καὶ ἄκων βλάψῃ νομίζων ὠφελεῖν . ἐκεῖνον γὰρ ἐν ἐσχατιαῖς τῆς Τριβαλῶν διατρίβειν γῆς , ὅθεν οὐ ῥᾴδιον ἐπανελθεῖν νυνί . εἰ δ' αὐτοὶ χωροῖεν πρὸς ἐκεῖνον διὰ μέσης τῆς γῆς τῶν Τριβαλῶν , δέος μὴ αὐτῶν ὁ ἄρχων ἀντὶ φιλίας , ἣν ἐνδείκνυται πρὸς αὐτὸν νυνὶ , πρὸς ἔχθραν καὶ ὀργὴν μεταστραφῇ καὶ διάθηται κακῶς , ὡς αἴτιον πολέμου βαρβαρικοῦ καὶ φθορᾶς αὐτῷ γεγενημένον . τοιαῦτα μὲν οὖν τὰ γράμματα ἐκέλευεν . Ἀμοὺρ δὲ ἐπεὶ ἀνέγνω , τῶν μὲν συνεσκευασμένων ὑπώπτευεν οὐδὲν , νομίσας δὲ ἐκ βασιλέως εἶναι ἀληθῶς , ἀμφιβόλοις λογισμοῖς ἐπάλαιεν , εἰ δεῖ ἀναστρέφειν κατὰ τὰ κεκελευσμένα , ἢ ἥκειν πρὸς αὐτὸν , ὡς δυσχερὲς ὂν αὖθις εἰς ἀναζήτησιν ἐκείνου μετὰ τοσαύτης στρατιᾶς ἐλθεῖν . τοιαῦτα δὲ αὐτῷ λογιζομένῳ τῆς νυκτὸς , χειμὼν ἐξαίσιος ἐπιγενόμενος , ὡς καὶ διακοσίους τῷ στρατοπέδῳ ὑπὸ κρύους ἐναποθανεῖν , ἠγάγκασεν ἀναστρέφειν , πολλὰ καὶ τῶν γραμμάτων πρὸς τὴν ἐπάνοδον συναραμένων . ἐλθὼν δὲ εἰς Βήραν , ἔνθα αὐτῷ ὡρμίζοντο αἱ νῆες κατὰ τὸν Ἕβρον ποταμὸν , εὗρε κατ' ἐκείνην τὴν νύκτα καὶ τῶν ἐν ταῖς ναυσὶ τριακοσίους ἀποθανόντας · αἰχμαλώτων δὲ πλὴν ὀλίγων πάντας , ὀλίγους ὄντας καὶ αὐτοὺς διὰ τὸ μὴ τὴν στρατιὰν πρὸς λείαν ἐπιπλέον διασκεδασθῆναι τῆς προκειμένης ἕνεκα στρατείας Ἀμοὺρ τὸν σατράπην οὐκ ἐᾷν . εἰς Διδυμότειχον δὲ πρὸς βασιλίδα τὴν Εἰρήνην γράμμασι δηλώσας τῆς ἐπανόδου τὴν ἀνάγκην καὶ παραιτησάμενος , ὡς διὰ τὸν χειμῶνα μὴ πρὸς αὐτὴν ἐπανήκει προσκυνήσων , ἀπέπλευσεν εἰς τὴν οἰκείαν . μετὰ δὲ τοῦτο , ἐπεὶ ὁ χειμὼν ἐπεκράτει σφοδρότατος κατ' ἐκεῖνο τοῦ ἔτους , οἵ τε ἐκ Βυζαντίου καὶ τῆς ἄλλης Θρᾴκης ἡσύχαζον καὶ οὐκ ἐπῄεσαν τοῖς ἐν Διδυμοτείχῳ , ἀλλ' ἀναγκαίως διεχείμαζον ἐν ταῖς οἰκίαις . ἐκεῖνοι δὲ ὑπ' ἐνδείας ἀναγκαζόμενοι καὶ τῶν ἄλλοις φοβερωτάτων κατατολμᾷν , πεζοί τε ὀλίγῳ πλείους διακόσιοι καὶ ἱππεῖς ἐλάττους τούτων πρὸς ἁρπαγὴν τῆς πόλεως ἐξελθόντες , οὕτως ὑπὸ σφοδροῦ κατελήφθησαν χειμῶνος , ὡς ἀναγκασθῆναι αὐτόμολοι πρὸς τοὺς πολεμίους ἀφικέσθαι , ἐκλείποντες ἤδη ὑπὸ κρύους . οἱ μὲν οὖν πεζοὶ πάντες ὁμοῦ πρὸς Λίτιτζαν πολίχνην ἐλθόντες , ἐπεὶ ὁ τῆς πόλεως ἄρχων τὰ βασιλέως κρύφα ᾑρημένος ἦν , ἐν μιᾷ οἰκίᾳ τοὺς ἄνδρας κατακλείσας , ὡς φρουρεῖσθαι δῆθεν , πυρί τε ἀνακτησάμενος καὶ τῇ ἄλλῃ τῶν ἀναγκαίων χορηγίᾳ , μετὰ τρίτην ἡμέραν , ἑκὼν εἶναι , ἐνεδίδου αὐτοῖς πρὸς τὸν δρασμόν · καὶ διαδράντες ὁμοῦ πάντες αὖθις εἰς Διδυμότειχον ἐπανῆκον . ὅθεν καὶ αἰτίαν ἔσχε παρὰ τοῖς πολεμοῦσι βασιλεῖ . οἱ μέντοι γε ἱππεῖς ἄλλοι ἄλλοσε διασκεδασθέντες , οἱ μὲν καὶ φιλανθρώπου τινὸς ἐπέτυχον ξενίας καὶ ἀπαθεῖς κακῶν πρὸς τὰς οἰκίας ἐπανῆκον , τῶν βασιλέως φίλων πρὸς τὴν σωτηρίαν συναραμένων · οἱ πλείους δὲ αὐτῶν ὀλίγῳ προσηνέστερον ἐξενίσθησαν παρὰ τῶν ὑποδεξαμένων , ἢ οἱ περὶ Ὀδυσσέα παρὰ Κύκλωπος . ἀπέθανε μέντοι ἐξ αὐτῶν οὐδεὶς , ἀλλὰ χρόνῳ ὕστερον κατ' ὀλίγους εἰς Διδυμότειχον αὖθις ἐπανῆκον γυμνοὶ μετὰ πεῖραν ἀλγεινῶν πολλῶν . ἔαρος δὲ ἤδη ἀρχομένου , οἵ τε ἐκ Διδυμοτείχου ἐπῄεσαν ταῖς κατὰ Θρᾴκην πόλεσι καὶ κακῶς ἐποίουν ληϊζόμενοι , ὡς καὶ πολλὰς αὐτῶν , πρὸς τὰς συνεχεῖς ἐφόδους καὶ τὰς λῃστείας ἀπειρηκυίας , τῇ βασιλίδι Εἰρήνῃ ἐθέλειν προσχωρεῖν , κἂν οἱ ἐν Διδυμοτείχῳ μὴ ἐδέχοντο , ἀπολεῖσθαι φάσκοντες , εἰ πείθοιντο . οὔτε γὰρ εὐπορεῖν φρουρῶν , οἳ αὐτὰς φυλάξουσιν , αὐτοί τε λιμῷ ταλαιπωρήσειν , εἰ μὴ ληΐζεσθαι ἐξέσται τοὺς περιοίκους · ἑτέρα γὰρ αὐτοῖς πρὸς τὸ ζῇν εὐπορία οὐδεμία ἦν . οἵ τε ἐκ Βυζαντίου Διδυμότειχον ἐκάκουν ὅσα δυνατά . βασιλεύς τε ὁ Καντακουζηνὸς παρεσκευάζετο αὖθις , ὡς εἰς Διδυμότειχον ἐπανήξων , καὶ ὁ Κράλης παρείχετο μὲν στρατιὰν ἐπικουρήσουσαν , ὀλίγην δὲ καὶ φαύλην . καὶ διὰ τοῦτο βασιλεὺς πολλοῖς ἐστρέφετο λογισμοῖς καὶ φροντίδων ἦν ἀνάπλεως , εἰ δεήσει πάλιν ἢ τὴν Ρωμαίων δείσαντας δύναμιν αὖθις ἀναστρέφειν εἰς Τριβαλοὺς , ἢ μετὰ τοσούτων καὶ οὕτω φαύλων πρὸς πᾶσαν τὴν ἀρχὴν Ρωμαίων διακινδυνεύειν . μεγίστη δὲ ἦν αὐτῷ τῶν δυσχερειῶν , ὅτι τῶν χρημάτων , ἃ οἴκοθεν ἦλθεν ἔχων , ἀναλωθέντων πρός τε τοὺς συνόντας ὄντας τοσούτους , πάντες γὰρ διετρέφοντο ἐκ τῶν βασιλικῶν ἐπὶ δυσὶν ἔτεσιν , ἐν οἷς τῆς Ρωμαίων γῆς ἀπελαθέντες ἦσαν ὑπερόριοι , καὶ πρὸς Τριβαλοὺς τοὺς τῶν στρατοπέδων ἡγουμένους διὰ φιλοτιμίαν , ἐν ἀπόρῳ εἴχετο τοῦ τί χρὴ δρᾷν , εἰ μὴ ἐξέσται τὴν πολεμίαν διελθόντας εἰς Διδυμότειχον ἐλθεῖν . οὔτε γὰρ ἐξῆν ἐκεῖθεν χρήματα μεταπέμπεσθαι , οὔτε παρὰ Τριβαλῶν δανείζεσθαι , τῶν μὲν πάντῃ δεδουλωμένων καὶ συζώντων ἐσχάτῃ ἀπορίᾳ , τῶν ἐχόντων δὲ δανείζειν οὐ βουλομένων διὰ τὸ βασιλέα ὁρᾷν μείζοσιν ἀεὶ ταῖς δυσπραγίαις κεχρημένον καὶ ὑποπτεύειν , μὴ καὶ παντάπασι διαφθαρείη πρὶν οἴκαδε ἐπανήκειν . οὗ δὴ ἕνεκα πολλῇ μὲν ἐκυμαίνετο τρικυμίᾳ λογισμῶν τὴν ἔνδειαν ἐννοῶν , ὑφ' ἧς περισχεθήσεται , καὶ τὸν ἄφυκτον κίνδυνον , αὐτὸς καὶ οἱ περὶ αὐτόν . ἐξέφαινε δὲ πρὸς οὐδένα τὰ ἀπόῤῥητα καὶ μόνου θεοῦ ἐδεῖτο , τοῦ λύειν τὰ τοιαῦτα δυναμένου . αὐτίκα δέ τις προσελθὼν Ἄρμπενος ὠνομασμένος , ἐκ Χλερηνοῦ πρότερον Ρωμαίοις ὑπηκόου πόλεως , πατρῴαν τε ὡμολόγει εὔνοιαν τῷ βασιλεῖ , καὶ αὐτὸς οὐδὲν ἧττον ἔφασκε βούλεσθαι νυνὶ χρήσιμον ἑαυτὸν αὐτῷ παρέχειν καὶ βοηθεῖν τρόπῳ ὁποίῳ ἂν δύναιτο δυνατωτάτῳ · θαυμαστὸν δὲ οὐδὲν , εἰ τηλικούτῳ ὄντι καὶ θαυμασίῳ καὶ μεγάλῳ οὐδενὸς ἄξιος ὢν αὐτὸς καὶ ἀφανείᾳ πολλῇ συζῶν ἐπαγγέλλεται βοηθεῖν , εἰ καὶ μῦς ποτε κατὰ τὸν μῦθον λέοντα ἐῤῥύσατο πολλῶν καὶ χαλεπῶν δεσμῶν . συνεβούλευέ τε , ὡς , εἰ βούλοιτο , ἐπεὶ πρὸς Κράλη προσπεμφθείη Βεῤῥοιώταις , διαλεξόμενος αὐτοῖς περὶ παραδόσεως τῆς πόλεως καὶ πείσων ὑποσχέσεσι πολλαῖς , γράφειν καὶ αὐτὸν τοῖς φίλοις καὶ δι' ἐκείνων καὶ τοὺς ἄλλους πείθειν δέχεσθαι εἰς τὴν πόλιν , ἣ μεγάλη τε οὖσα καὶ πολυάνθρωπος καὶ στρατιᾷ καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἐῤῥωμένη , οὐ μετρία γένοιτ' ἂν παραψυχὴ πρὸς τὰς περισχούσας δυσπραγίας . αὐτὸς γὰρ , καίτοι ὑπὸ Κράλην τελῶν , μᾶλλον βούλοιτο Βέῤῥοιάν τε καὶ τὰς ἄλλας ἑσπερίους πόλεις αὐτῷ μᾶλλον ἢ Κράλῃ προσχωρεῖν · ἐκείνῳ γὰρ ἀνάγκη δουλεύειν , βασιλεῖ δὲ μᾶλλον εὐνοεῖν . βασιλεὺς δὲ ἀκούσας , ὑπερήσθη μὲν ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις καὶ τῶν πολλῶν ἀνέπνευσε φροντίδων , τὸ θεῖον αὐτοῦ πρόνοιάν τινα πεποιῆσθαι οἰηθεὶς καὶ τὸν ἄνδρα πρὸς τοιαῦτα κεκινηκέναι . ἤρετό τε , εἰ τοὺς ἐν λόγῳ μάλιστα εἰδείη Βεῤῥοιωτῶν καὶ πρὸς οὕστινας αὐτῶν συμβουλεύει γράφειν . τοῦ δὲ , πάντας μὲν εἰδέναι , εἰρηκότος , τοὺς ἀρίστους δὲ ἐκλεξαμένου , ἐπείθετό τε ὁ βασιλεὺς , ὡς καλῶς βεβουλευμένῳ , καὶ ἔγραφεν αὐτίκα . Ἄρμπενος δὲ συνεβούλευεν , εἰ δύναιτο , καὶ Κράλην πείθειν ἐνδοῦναι αὐτῷ καὶ φανερῶς ὑπὲρ αὐτοῦ διαλεχθῆναι Βεῤῥοιώταις · βασιλεῖ τε γὰρ τὰ μέγιστα λυσιτελήσειν τὸ τοιοῦτο καὶ αὐτῷ τὴν συντυχίαν μηδένα κίνδυνον ὕστερον ἂν ἐπαγαγεῖν , εἰ ἡ πόλις προσχωροίη βασιλεῖ . ἐπείθετό τε ὁ βασιλεὺς αὐτίκα καὶ πρὸς Κράλην ἐλθὼν ἐπυνθάνετο , εἰ βούλοιτο πρὸς Βέῤῥοιαν πέμπειν Ἄρμπενον . τοῦ δὲ συνθεμένου , « ἐβουλόμην » εἶπε « γράφειν καὶ αὐτὸς αὐτοῖς καὶ παραινεῖν εἰς τὴν πόλιν δέχεσθαι . ἐννοῶν δὲ , οἷα δράσειαν Φεραῖοι τὸν πρεσβεύοντα ἀπεκτονότες , πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν ἀμβλύνεσθαι , δεδοικὼς μὴ καὶ ἄλλῳ τῳ κακῶν ὁμοίων αἴτιος καταστῇ . συνεβούλευέ τε μᾶλλον γράφειν αὐτὸς ὑπὲρ αὐτοῦ · ἅμα δὲ καὶ Ἀρμπένῳ ἐπιτρέπειν Βεῤῥοιώταις τὰς πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν συνθήκας καὶ τοὺς ὅρκους φανεροὺς ποιεῖν , καὶ ὡς εἴη καὶ σοὶ πρὸς ἡδονὴν τὸ προσχωρεῖν αὐτοὺς αὐτῷ . ὁ δὲ τὰ μὲν γράμματα ἐπέτρεπεν αὐτὸν ὑπαγορεύοντα γράφεσθαι , οἷ ἂν δοκῇ αὐτῷ συμφέρειν . Ἄρμπενον δὲ ἐκέλευεν ὑπὲρ βασιλέως Βεῤῥοιώταις διαλέγεσθαι καὶ φανερὸν αὐτοῖς ποιεῖν , ὡς οὐδὲν ἡγοῖτο διαφέρειν αὐτῷ τε προσχωρεῖν καὶ βασιλεῖ . οὕτω μὲν οὖν ἡ ἐπίνοια αὐτοῖς εἰς τέλος ἥκει . Ἄρμπενος δὲ εἰς Βέῤῥοιαν ἐλθὼν , τά τε Κράλη γράμματα παρείχετο ἀναγινώσκεσθαι ἐπ' ἐκκλησίας καὶ τὰ βασιλέως τοῖς ἐπιτηδείοις κρύφα διεδίδου . Βεῤῥοιῶται δὲ καὶ πρότερον μὲν τὰ βασιλέως ᾑρημένοι οἵ τε ἄριστοι ὁμοίως καὶ ὁ δῆμος ἦσαν , καὶ τότε δὲ ὑπὸ τοῦ Τριβαλῶν πολέμου πιεζόμενοι , πολλὰς γὰρ αὐτοῖς καὶ συνεχεῖς ἐποιοῦντο τὰς ἐφόδους , καὶ κακῶς ἐποίουν τὴν χώραν ληϊζόμενοι , καὶ συνορῶντες ἤδη , ὡς ἐν χρῷ κινδύνου καθεστᾶσι δουλεύειν Τριβαλοῖς ἀναγκαζόμενοι , ἄλλως τε καὶ ὑπὸ τῶν ἀρίστων ἐναγόμενοι , πλὴν γὰρ ὀλίγων τὰ βασιλέως ἦσαν πάντες ᾑρημένοι , ἐψηφίσαντο τὴν βασιλέως κάθοδον · αὐτίκα τε ᾑροῦντο πρέσβεις , ἐκ μὲν τῶν ἀρίστων Ἀστραπήρην , τοῦ δήμου δὲ Ἀλληλούϊαν , ἐκ τῶν κατειλεγμένων δὲ τῷ κλήρῳ τῆς ἐκκλησίας Σύρον ὠνομασμένον , καὶ ἔπεμπον πρὸς βασιλέα , τάχιστα δεόμενοι ἥκειν πρὸς αὐτούς . οἱ πρέσβεις δὲ ἐπεὶ ἧκον , τήν τε ἀρχαίαν εὔνοιαν τῆς πόλεως ἐδήλουν βασιλεῖ καὶ ὡς , τοῦ πολέμου τοῦδε τοῦ συγγενικοῦ Ρωμαίοις κεκινημένου , μετέωροι αὐτοὶ ἦσαν καὶ τὴν αὐτοῦ ἐπιδημίαν ἦγον δι' εὐχῆς καὶ πρόθυμοι ἦσαν αὐτῷ προσνέμειν ἑαυτοὺς καὶ τὸν πόλεμον συγκατεργάζεσθαι . ἐπεὶ δὲ ἐκ προδοσίας τῶν συνόντων συμβαίη περὶ αὐτὸν τὰ δυσχερῆ καὶ ἔλθοι ὑπερόριος πρὸς Τριβαλοὺς , μάλιστα μὲν βεβουλῆσθαι εὐθὺς ἐξαρχῆς εἰς τὴν πόλιν προσκαλεῖσθαι · δεδοικότας δὲ μὴ διὰ ταῦτα μειζόνων αὐτῷ συμφορῶν αἴτιοι καταστῶσι , τοῦ Κράλη διὰ φθόνον καὶ τὸ λαβεῖν αὐτὸν τὴν πόλιν ἐπιβουλεύσαντος , τῆς πείρας ἀποσχέσθαι ἄχρι νῦν . καιροῦ δὲ ἥκοντος νυνὶ καὶ Κράλη μὴ δοκοῦντος δυσχεραίνειν , ἥκειν καὶ αὐτοὺς σὺν ἡδονῇ πολλῇ καὶ προθυμίᾳ παραληψομένους . συνεβούλευόν τε μὴ μέλλειν , μηδὲ ὑπερτίθεσθαι τὸν καιρὸν , μή τι συμβὰν ἕτερον λυμήνηται τῇ πράξει . βασιλεὺς μὲν οὖν τῇ τε πόλει πολλὰς ὡ μολόγει τῆς εὐνοίας χάριτας καὶ τοῖς πρέσβεσι τῆς εἰς αὐτὸν σπουδῆς · Κράλῃ δὲ ἀπήγγελλεν , ὅσα οἱ ἐκ Βεῤῥοίας πρέσβεις εἴποιεν . θαυμάσας δὲ ἐκεῖνος , ὅτι μὴ τοὺς περὶ βασιλέως λόγους , ὡς καὶ αἱ λοιπαὶ τῶν πόλεων , ἀπαγορεύοιεν , ἐπέκρινε καὶ αὐτὸς εἰς πέρας ἄγεσθαι τὸ ἔργον . Ἑλένη δὲ ἡ τούτου γαμετὴ καὶ πολλὴν εἰσῆγε τὴν σπουδὴν καὶ παρῄνει βασιλεῖ , μὴ τὸν καιρὸν προΐεσθαι , ἀλλὰ πάντα δεύτερα ἡγησάμενον , μόνου ἔχεσθαι τοῦ Βέῤῥοιαν ὑποποιεῖσθαι . ἀναγκαίαν μὲν γὰρ καὶ τὴν εἰς Διδυμότειχον ἐπάνοδον εἶναι , οὐχ ἧττον δὲ λυσιτελήσειν καὶ τὸ Βέῤῥοιαν κατασχεῖν , πολλὰ δυναμένην πρὸς τὸν πόλεμον συνάρασθαι . συνεβούλευέ τε μὴ τὴν παρασκευαζομένην αὐτῷ ἕπεσθαι περιμένειν στρατιὰν , ἀλλὰ Γερμανοὺς παραλαβόντα , ὅσους Κράλης τε παρέξεται καὶ αὐτὴ , ἀεὶ πρὸς τὰς στρατείας παρεσκευασμένους ὄντας διὰ τὸ μισθοφορεῖν , ἅμα τοῖς οἰκείοις σπεύδειν ἐπὶ Βέῤῥοιαν . κἂν μὲν δέχωνται , ὥσπερ ἐπαγγέλλονται , εἰ δέοιτο καὶ τῆς στρατιᾶς ἐκείνης πρὸς ἐπικουρίαν , ὕστερον ἥξειν παρασκευασθεῖσαν . εἰ δὲ μεταβαλόντες ἀποπέμποιεν , ἀναστρέψαντα χρῆσθαι τῇ στρατιᾷ ἤδη παρεσκευασμένῃ καὶ ἀποπειρᾷν πρὸς τὴν ἐπάνοδον . τοιαῦτα μὲν ἡ Κράλη ὑπετίθετο γαμετὴ τῷ βασιλεῖ , καὶ αὐτή τε παρείχετο τοὺς ἰδίους μισθοφόρους Λατίνους καὶ τὸν ἄνδρα ἔπειθε .
Lemmas: νζʹ . φεραῖος δέ πυνθάνομαι περί ὁ στρατιά ὁ Περσική , ὅτι μέλλω διΐημι κατά αὐτός , καί ὁ τε βλάβη δείδω , ὅς κακόω μέλλω αὐτός ὁ χώρα , ἄλλως τε καί μισέω ὁ πρός βασιλεύς δυσχεραίνω , μή ὑπό ὁ Πέρσης ὠφελέω , γιγνώσκω δήω παράγω ὁ ἄρχω ὁ στρατιά , καί γράμμα πλάσσω ὡς ἐκ βασιλεύς πέμπω πρός αὐτός . ὁ μετά ὁ προσαγορεύω πολύς ὁμολογέω χάρις ὁ εἰς αὐτός εὔνοια , ὅτι πολύς ὑπομένω καί πόνος καί δαπάνη διά αὐτός , ἔπειτα κελεύω ἀναστρέφω , ἐκ ὅσπερ εἄν ἐγγίγνομαι ὁ γράμμα τόπος περιτυγχάνω , μή καί ἄκων βλάπτω νομίζω ὠφελέω . ἐκεῖνος γάρ ἐν ἐσχατιά ὁ Τριβαλός διατρίβω γῆ , ὅθεν οὖον ῥᾴδιος ἐπανέρχομαι νυνί . εἰμί δέ αὐτός χωρέω πρός ἐκεῖνος διά μέσος ὁ γῆ ὁ Τριβαλός , δέος μή αὐτός ὁ ἄρχω ἀντί φίλιος , ὅς ἐνδείκνυμι πρός αὐτός νυνί , πρός ἔχθρα καί ὀργή μεταστρέφω καί διατίθημι κακῶς , ὡς αἴτιος πόλεμος βαρβαρικός καί φθορά αὐτός γίγνομαι . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ γράμμα κελεύω . Ἀμοὺρ δέ ἐπεί ἀναγιγνώσκω , ὁ μέν συσκευάζω ὑποπτεύω οὐδείς , νομίζω δέ ἐκ βασιλεύς εἰμί ἀληθής , ἀμφίβολος λογισμός παλαίω , εἰμί δεῖ ἀναστρέφω κατά ὁ κελεύω , ἢ ἥκω πρός αὐτός , ὡς δυσχερής εἰμί αὖθις εἰς ἀναζήτησις ἐκεῖνος μετά τοσοῦτος στρατιά ἔρχομαι . τοιοῦτος δέ αὐτός λογίζομαι ὁ νύξ , χειμών ἐξαίσιος ἐπιγίγνομαι , ὡς καί διακόσιοι ὁ στρατόπεδον ὑπό κρύος ἐναποθνῄσκω , ἀγάζω ἀναστρέφω , πολύς καί ὁ γράμμα πρός ὁ ἐπάνοδος συναίρω . ἔρχομαι δέ εἰς Βήρας , ἔνθα αὐτός ὁρμίζω ὁ ναῦς κατά ὁ Ἕβρος ποταμός , εὑρίσκω κατά ἐκεῖνος ὁ νύξ καί ὁ ἐν ὁ ναῦς τριακόσιοι ἀποθνῄσκω · αἰχμάλωτος δέ πλήν ὀλίγος πᾶς , ὀλίγος εἰμί καί αὐτός διά ὁ μή ὁ στρατία πρός λεῖος ἐπιπλέω διασκεδάννυμι ὁ πρόκειμαι ἕνεκα στρατεία Ἀμοὺρ ὁ σατράπης οὐ ἐάω . εἰς Διδυμότειχο δέ πρός βασιλίς ὁ Εἰρήνη γράμμα δηλόω ὁ ἐπάνοδος ὁ ἀνάγκη καί παραιτέομαι , ὡς διά ὁ χειμών μή πρός αὐτός ἐπανακέω προσκυνέω , ἀποπλέω εἰς ὁ οἰκεῖος . μετά δέ οὗτος , ἐπεί ὁ χειμών ἐπικρατέω σφοδρός κατά ἐκεῖνος ὁ ἔτος , ὁ τε ἐκ Βυζάντιον καί ὁ ἄλλος Θρᾴκη ἡσυχάζω καί οὐ ἔπειμι ὁ ἐν διδυμοτειχεω , ἀλλά ἀναγκαῖος διαχειμάζω ἐν ὁ οἰκίον . ἐκεῖνος δέ ὑπό ἔνδεια ἀναγκάζω καί ὁ ἄλλος φοβερός κατατολμάω , πεζός τε ὀλίγος πλείων διακόσιοι καί ἱππεύς μικρός οὗτος πρός ἁρπαγή ὁ πόλις ἐξέρχομαι , οὕτως ὑπό σφοδρός καταλαμβάνω χειμών , ὡς ἀναγκάζω αὐτόμολος πρός ὁ πολέμιος ἀφικνέομαι , ἐκλείπω ἤδη ὑπό κρύος . ὁ μέν οὖν πεζός πᾶς ὁμοῦ πρός Λίτιτζαν Πολίχνα ἔρχομαι , ἐπεί ὁ ὁ πόλις ἄρχω ὁ βασιλεύς κρύφα αἱρέω εἰμί , ἐν εἷς οἰκίον ὁ ἀνήρ κατακλείω , ὡς φρουρέω δῆθεν , πῦρ τε ἀνακτάομαι καί ὁ ἄλλος ὁ ἀναγκαῖος χορηγία , μετά τρίτος ἡμέρα , ἑκών εἰμί , ἐνδίδωμι αὐτός πρός ὁ δρασμός · καί διαδιδράσκω ὁμοῦ πᾶς αὖθις εἰς Διδυμότειχο ἐπανήκω . ὅθεν καί αἴτιος ἔχω παρά ὁ πολεμέω βασιλεύς . ὁ μέντοι γε ἱππεύς ἄλλος ἄλλοσε διασκεδάννυμι , ὁ μέν καί φιλάνθρωπον τις ἐπιτυγχάνω Ξενίας καί ἀπαθής κακός πρός ὁ οἰκίον ἐπανήκω , ὁ βασιλεύς Φίλων πρός ὁ σωτηρία συναίρω · ὁ πλείων δέ αὐτός ὀλίγος προσηνής ξενίζω παρά ὁ ὑποδέχομαι , ἢ ὁ περί Ὀδυσσεύς παρά Κύκλωψ . ἀποθνῄσκω μέντοι ἐκ αὐτός οὐδείς , ἀλλά χρόνος ὕστερος κατά ὀλίγος εἰς Διδυμότειχο αὖθις ἐπανήκω γυμνός μετά πείρω ἀλγεινός πολύς . ἔαρ δέ ἤδη ἄρχω , ὁ τε ἐκ Διδυμότειχο ἔπειμι ὁ κατά Θρᾴκη πόλις καί κακῶς ποιέω ληΐζομαι , ὡς καί πολύς αὐτός , πρός ὁ συνεχής ἔφοδος καί ὁ λῃστεία ἀπολέγω , ὁ βασιλίδι Εἰρήνη ἐθέλω προσχωρέω , κἀν ὁ ἐν διδυμοτειχεω μή δέχομαι , ἀπόλλυμι φάσκω , εἰμί πείθω . οὔτε γάρ εὐπορέω φρουρά , ἕ αὐτός φυλάσσω , αὐτός τε λιμός ταλαιπωρέω , εἰμί μή ληΐζομαι ἔξεστι ὁ περίοικος · ἕτερος γάρ αὐτός πρός ὁ ζάω εὐπορία οὐδείς εἰμί . ὁ τε ἐκ Βυζάντιον Διδυμότειχο κακόω ὅσος δυνατός . βασιλεύς τε ὁ Καντακουζηνός παρασκευάζω αὖθις , ὡς εἰς Διδυμότειχο ἐπανήκω , καί ὁ Κράλης παρέχω μέν στρατία ἐπικουρέω , ὀλίγος δέ καί φαῦλος . καί διά οὗτος βασιλεύς πολύς στρέφω λογισμός καί φροντίς εἰμί ἀνάπλεως , εἰμί δήω πάλιν ἢ ὁ Ῥωμαῖος δείδω δύναμις αὖθις ἀναστρέφω εἰς Τριβαλός , ἢ μετά τοσοῦτος καί οὗτος φαῦλος πρός πᾶς ὁ ἀρχή Ῥωμαῖος διακινδυνεύω . μέγας δέ εἰμί αὐτός ὁ δυσχέρεια , ὅτι ὁ χρῆμα , ὁ οἴκοθεν ἔρχομαι ἔχω , ἀναλίσκω πρός τε ὁ σύνειμι εἰμί τοσοῦτος , πᾶς γάρ διατρέφω ἐκ ὁ βασιλικός ἐπί δύο ἔτος , ἐν ὅς ὁ Ῥωμαῖος γῆ ἀπελαύνω εἰμί ὑπερόριος , καί πρός Τριβαλός ὁ ὁ στρατόπεδον ἡγέομαι διά φιλοτιμία , ἐν ἄπορος ἔχω ὁ τίς χρή δράω , εἰμί μή ἔξεστι ὁ πολέμιος διέρχομαι εἰς Διδυμότειχο ἔρχομαι . οὔτε γάρ ἔξεστι ἐκεῖθεν χρῆμα μεταπέμπω , οὔτε παρά Τριβαλός δανείζω , ὁ μέν πάντῃ δουλόω καί συζάω ἔσχατος ἀπορία , ὁ ἔχω δέ δανείζω οὖον βούλομαι διά ὁ βασιλεύς ὁράω μείζων ἀεί ὁ δυσπραγία χράομαι καί ὑποπτεύω , μή καί παντάπασι διαφθείρω πρίν οἴκαδε ἐπανήκω . ὅς δή ἕνεκα πολύς μέν κυμαίνω τρικυμία λογισμός ὁ ἔνδεια ἐννοέω , ὑπό ὅς περιέχω , καί ὁ ἄφυκτος κίνδυνος , αὐτός καί ὁ περί αὐτός . ἐκφαίνω δέ πρός οὐδείς ὁ ἀπόρρητος καί μόνος θεός δήω , ὁ λύω ὁ τοιοῦτος δύναμαι . αὐτίκα δέ τις προσέρχομαι Ἄρμπενος ὀνομάζω , ἐκ Χλερηνοῦ πρότερος Ῥωμαῖος ὑπήκοος πόλις , πατρῷος τε ὁμολογέω εὔνοια ὁ βασιλεύς , καί αὐτός οὐδείς κακός φάσκω βούλομαι νυνί χρήσιμος ἑαυτοῦ αὐτός παρέχω καί βοηθέω τρόπος ὁποῖος εἄν δύναμαι δυνατός · θαυμαστός δέ οὐδείς , εἰμί τηλικόσδε εἰμί καί θαυμάσιος καί μέγας οὐδείς ἄξιος εἰμί αὐτός καί ἀφάνεια πολύς συζάω ἐπαγγέλλω βοηθέω , εἰμί καί μῦς ποτός κατά ὁ μῦθος λέων ῥύομαι πολύς καί χαλεπός δεσμός . συμβουλεύω τε , ὡς , εἰμί βούλομαι , ἐπεί πρός Κράλη προσπέμπω Βεροιώτης , διαλέγω αὐτός περί παράδοσις ὁ πόλις καί πείθω ὑπόσχεσις πολύς , γράφω καί αὐτός ὁ φίλος καί διά ἐκεῖνος καί ὁ ἄλλος πείθω δέχομαι εἰς ὁ πόλις , ὅς μέγας τε εἰμί καί πολυάνθρωπος καί στρατιά καί ὁ ἄλλος ἅπας ῥώννυμι , οὖον μέτριος γίγνομαι εἄν παραψυχή πρός ὁ περιέχω δυσπραγία . αὐτός γάρ , καίτοι ὑπό Κράλης τέλος , μᾶλλον βούλομαι βερροεις τε καί ὁ ἄλλος ἑσπέριος πόλις αὐτός μᾶλλον ἢ Κράλη προσχωρέω · ἐκεῖνος γάρ ἀνάγκη δουλεύω , βασιλεύς δέ μᾶλλον εὐνοέω . βασιλεύς δέ ἀκούω , ὑπερήδομαι μέν ἐπί ὁ εἴρω καί ὁ πολύς ἀναπνέω φροντίς , ὁ θέω αὐτός πρόνοια τις ποιέω οἴομαι καί ὁ ἀνήρ πρός τοιοῦτος κινέω . ἔρομαι τε , εἰμί ὁ ἐν λόγος μάλιστα οἶδα Βεροιώτης καί πρός ὅστις αὐτός συμβουλεύω γράφω . ὁ δέ , πᾶς μέν οἶδα , ἐρῶ , ὁ ἀγαθός δέ ἐκλέγω , πείθω τε ὁ βασιλεύς , ὡς καλῶς βουλεύω , καί γράφω αὐτίκα . Ἄρμπενος δέ συμβουλεύω , εἰμί δύναμαι , καί Κράλης πείθω ἐνδίδωμι αὐτός καί φανερῶς ὑπέρ αὐτός διαλέγω Βεροιώτης · βασιλεύς τε γάρ ὁ μέγας λυσιτελέω ὁ τοιοῦτος καί αὐτός ὁ συντυχία μηδείς κίνδυνος ὕστερος εἄν ἐπάγω , εἰμί ὁ πόλις προσχωρέω βασιλεύς . πείθω τε ὁ βασιλεύς αὐτίκα καί πρός Κράλης ἔρχομαι πυνθάνομαι , εἰμί βούλομαι πρός Βέροια πέμπω Ἄρμπενον . ὁ δέ συντίθημι , « βούλομαι » εἶπον « γράφω καί αὐτός αὐτός καί παραινέω εἰς ὁ πόλις δέχομαι . ἐννοέω δέ , οἷος δράω φεραῖος ὁ πρεσβεύω ἀποκτείνω , πρός ὁ ἐπιχείρησις ἀμβλύνω , δείδω μή καί ἄλλος ὁ κακός ὅμοιος αἴτιος καθίστημι . συμβουλεύω τε μᾶλλον γράφω αὐτός ὑπέρ αὐτός · ἅμα δέ καί Ἀρμπένῳ ἐπιτρέπω Βεροιώτης ὁ πρός ἀλλήλων αὐτός συνθήκη καί ὁ Ὅρκος φανερός ποιέω , καί ὡς εἰμί καί σύ πρός ἡδονά ὁ προσχωρέω αὐτός αὐτός . ὁ δέ ὁ μέν γράμμα ἐπιτρέπω αὐτός ὑπαγορεύω γράφω , οἷ εἄν δοκέω αὐτός συμφέρω . Ἄρμπενον δέ κελεύω ὑπέρ βασιλεύς Βεροιώτης διαλέγω καί φανερός αὐτός ποιέω , ὡς οὐδείς ἡγέομαι διαφέρω αὐτός τε προσχωρέω καί βασιλεύς . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐπίνοια αὐτός εἰς τέλος ἥκω . Ἄρμπενος δέ εἰς Βέροια ἔρχομαι , ὁ τε Κράλη γράμμα παρέχω ἀναγιγνώσκω ἐπί ἐκκλησία καί ὁ βασιλεύς ὁ ἐπιτήδειος κρύφα διαδίδωμι . Βεροιώτης δέ καί πρότερος μέν ὁ βασιλεύς αἱρέω ὁ τε ἀγαθός ὁμοίως καί ὁ δῆμος εἰμί , καί τότε δέ ὑπό ὁ Τριβαλός πόλεμος πιέζω , πολύς γάρ αὐτός καί συνεχής ποιέω ὁ ἔφοδος , καί κακῶς ποιέω ὁ χώρα ληΐζομαι , καί συνοράω ἤδη , ὡς ἐν χράω κίνδυνος καθίστημι δουλεύω Τριβαλός ἀναγκάζω , ἄλλως τε καί ὑπό ὁ Ἀρίστων εναγόμενος , πλήν γάρ ὀλίγος ὁ βασιλεύς εἰμί πᾶς αἱρέω , ψηφίζω ὁ βασιλεύς κάθοδος · αὐτίκα τε αἱρέω πρέσβυς , ἐκ μέν ὁ Ἀρίστων Ἀστραπήρην , ὁ δῆμος δέ Ἀλληλούϊα , ἐκ ὁ καταλέγω δέ ὁ κλῆρος ὁ ἐκκλησία Σύρος ὀνομάζω , καί πέμπω πρός βασιλεύς , ταχύς δήω ἥκω πρός αὐτός . ὁ πρέσβυς δέ ἐπεί ἥκω , ὁ τε ἀρχαῖος εὔνοια ὁ πόλις δηλόω βασιλεύς καί ὡς , ὁ πόλεμος ὅδε ὁ συγγενικός Ῥωμαῖος κινέω , μετέωρος αὐτός εἰμί καί ὁ αὐτός ἐπιδημία ἄγω διά εὐχή καί πρόθυμος εἰμί αὐτός προσνέμω ἑαυτοῦ καί ὁ πόλεμος συγκατεργάζομαι . ἐπεί δέ ἐκ προδοσία ὁ σύνειμι συμβαίνω περί αὐτός ὁ δυσχερής καί ἔρχομαι ὑπερόριος πρός Τριβαλός , μάλιστα μέν βούλομαι εὐθύς ἐξαρχῆς εἰς ὁ πόλις προσκαλέω · δείδω δέ μή διά οὗτος μείζων αὐτός συμφορά αἴτιος καθίστημι , ὁ Κράλη διά φθόνος καί ὁ λαμβάνω αὐτός ὁ πόλις ἐπιβουλεύω , ὁ πείρω ἀπέχω ἄχρι νῦν . καιρός δέ ἥκω νυνί καί Κράλη μή δοκέω δυσχεραίνω , ἥκω καί αὐτός σύν ἡδονή πολύς καί προθυμία παραλαμβάνω . συμβουλεύω τε μή μέλλω , μηδέ ὑπερτίθημι ὁ καιρός , μή τίς συμβαίνω ἕτερος λυμαίνομαι ὁ πρᾶξις . βασιλεύς μέν οὖν ὁ τε πόλις πολύς εἰμί μολογευς ὁ εὔνοια χάρις καί ὁ πρέσβυς ὁ εἰς αὐτός σπουδή · Κράλη δέ ἀπαγγέλλω , ὅσος ὁ ἐκ Βερροίας πρέσβυς εἶπον . θαυμάζω δέ ἐκεῖνος , ὅτι μή ὁ περί βασιλεύς λόγος , ὡς καί ὁ λοιπός ὁ πόλις , ἀπαγορεύω , ἐπικρίνω καί αὐτός εἰς πέρας ἄγω ὁ ἔργον . Ἑλένη δέ ὁ οὗτος γαμετή καί πολύς εἰσάγω ὁ σπουδή καί παραινέω βασιλεύς , μή ὁ καιρός προΐημι , ἀλλά πᾶς δύο ἡγέομαι , μόνος ἔχω ὁ Βέροια ὑποποιέω . ἀναγκαῖος μέν γάρ καί ὁ εἰς Διδυμότειχο ἐπάνοδος εἰμί , οὐ κακός δέ λυσιτελέω καί ὁ Βέροια κατέχω , πολύς δύναμαι πρός ὁ πόλεμος συναίρω . συμβουλεύω τε μή ὁ παρασκευάζω αὐτός ἕπω περιμένω στρατία , ἀλλά Γερμανός παραλαμβάνω , ὅσος Κράλης τε παρέχω καί αὐτός , ἀεί πρός ὁ στρατεία παρασκευάζω εἰμί διά ὁ μισθοφορέω , ἅμα ὁ οἰκέω σπεύδω ἐπί Βέροια . κἀν μέν δέχομαι , ὥσπερ ἐπαγγέλλω , εἰμί δήω καί ὁ στρατιά ἐκεῖνος πρός ἐπικουρία , ὕστερος ἥκω παρασκευάζω . εἰμί δέ μεταβάλλω ἀποπέμπω , ἀναστρέφω χράω ὁ στρατιά ἤδη παρασκευάζω καί ἀπόπειρα πρός ὁ ἐπάνοδος . τοιοῦτος μέν ὁ Κράλη ὑποτίθημι γαμετή ὁ βασιλεύς , καί αὐτός τε παρέχω ὁ ἴδιος μισθοφόρος Λατῖνος καί ὁ ἀνήρ πείθω .