joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.26
ιζʹ . Τοιαῦτα τοῦ νέου βασιλέως βουλευσαμένου , καὶ τοῦ μεγάλου δομεστίκου καὶ πρωτοστράτορος ὡς καλῶς ἔχει συνεπιψηφισαμένων , αὐτοὶ μὲν ἕκαστος οἴκαδε ἀπεχώρουν · βασιλεὺς δ' ὁ νέος τὸν μέγαν μετακαλεσάμενος λογοθέτην , οὕτω διεπρεσβεύετο πρὸς τὸν πάππον · « Ἡ εἰς ἐμὲ πρὸ τῆς χθὲς γεγενημένη παρὰ τῆς σῆς γαληνότητος , ὦ βασιλεῦ , εὐεργεσία πολλὰς καὶ δικαίας ὁμολογεῖν χάριτας τῷ σῷ πείθει κράτει . κἂν γὰρ ἀπὸ ταραχῆς καὶ ὀργῆς ἦρξαν οἱ λόγοι , ἀλλ' εἰς τέλος ἥμερον καὶ συμπαθείας γέμον ἀποκαταστάντες , μᾶλλον εὔφραναν , ἢ καθ' ὅσον πρότερον ἐλύπουν . διὸ δὴ καὶ τῶν μὲν προτέρων , ὡς πατρικῆς ὄντων καὶ παιδείας καὶ κηδεμονίας , οὐδ' ἀναμιμνήσκεσθαι ἀξιῶ · ἃ δ' ἐν ὑστέρῳ πέπρακται , ὡς ἄξια καὶ μεγαλοψυχίας καὶ εὐμενείας καὶ πατρικῆς καὶ βασιλικῆς , ἀνεξάλειπτα δεῖν ἔγνων φυλάττειν ἐν τῇ ψυχῇ . ἐπεὶ δ' ἕν τι τῶν τότε ῥηθέντων ἐμέ τε δεινῶς ἐκταράττει καὶ φροντίδας οὐ παρέχεται μικρὰς , καὶ ἑτέροις ἐνέσεισεν οὐ τὸν τυχόντα φόβον , δέομαι τῆς σῆς γαληνότητος ἰάσασθαι καὶ ταύτην τὴν ἀλγηδόνα . ἔστι δ' ὃ λέγω τοιοῦτον · σοῦ , βασιλεῦ , ἐμοὶ διὰ τοῦ μεγάλου λογοθέτου προστάξαντος τουτουὶ , καταδήλους σοι θέσθαι τοὺς συνόντας καὶ συναιρομένους ἐμοὶ , τότε μὲν παντάπασι μὴ εἶναι οὐκ ἠρνησάμην , πλὴν ἀπὸ λογισμῶν εἰκότων ἐπεχείρουν , ὡς οὐκ ἂν εἶεν , ἀποδεικνύναι . οἵδ' ἦσαν · τὸ μήτε πόρον ἔχειν ἐμὲ χρημάτων , οἷς ἂν ἴσως πείσαιμί τινας προσέχειν ἐμοὶ , μὴτ' ἐξουσίας ἀπολαύειν παρὰ σοὶ καὶ παῤῥησίας , βασιλέως παιδὶ πρεπούσης , δι' ἣν ἂν καὶ θεραπευθείην παρὰ τῶν τῆς ἐμῆς ὠφελείας δεησομένων . νυνὶ δὲ αὐτό τε τὸ πρᾶγμα φανεροὺς ἠνάγκασε γενέσθαι τοὺς προσκειμένους ἐμοὶ , καὶ αὐτὸς δὲ ἐγὼ εἶναι ὁμολογῶ · πλὴν , ὅπερ καὶ τότ' ἔφην , οὐκ ὀφείλοντες χάριν , ἀλλὰ προκατάρχοντες μᾶλλον χάριτός εἰσιν . διὸ δὴ καὶ ἀντιβολῶ τὴν σὴν ἡμερότητα , βασιλεῦ , ὅρκοις ἐμοί τε καὶ αὐτοῖς πιστώσασθαι τὸ ἀπαθεῖς κακῶν μέχρι παντὸς διατηρηθῆναι . οὕτω γὰρ ἐμοί τε καὶ αὐτοῖς θαῤῥήσασιν ἀφόβως τε βιοῦν καὶ τῷ σῷ κράτει χάριτας ὁμολογεῖν πολλὰς περιέσται . » Τοιαῦτα μὲν ὁ νέος βασιλεὺς πρὸς λογοθέτην διεξῆλθε τὸν μέγαν , ὡς ἀπαγγελοῦντα τῷ πάππῳ καὶ βασιλεῖ , συνάρασθαι καὶ αὐτὸν ἀξιώσας πρὸς τοῦτο , καὶ τὴν τῶν ὅρκων ἐκπλήρωσιν ὑποθέσθαι τῷ βασιλεῖ , ὡς πολλῶν ἀγαθῶν ἐκ τούτου συμβησομένων . ὁ δ' εὐθὺς « ἔγωγε » εἶπεν « ᾠήθην , ὦ βασιλεῦ , τὴν ἐμὴν παρὰ σοῦ κλῆσιν πρός τι φέρειν τῶν ἀγαθῶν . ἐνόμιζον γὰρ , ὡς ὑποπεπτωκότας τινὰς καὶ θεραπευτικοὺς λόγους δι' ἐμοῦ μηνύσεις τῷ βασιλεῖ , ἐξ ὧν ἡμερωτέραν ἀπεργάσῃ καὶ πραεῖαν αὐτοῦ τὴν ψυχήν . τὸ δ' ἐναντίως ἔχει μᾶλλον ἢ αὐτὸς προσεδόκων . ὅθεν οὐδ' αὐτὸς ἄγγελος εἶναι βουλήσομαι τοιούτων , οὐδ' εἰς ὀργὴν ἐξάψαι μᾶλλον διὰ τούτων τοὺς τῶν βασιλέως θυμούς . οὐδὲ γὰρ οὐδ' ἀκοῇ παρειλήφαμεν ἄχρι καὶ νῦν τοὺς δεσπότας ὀμνύναι τοῖς δουλοῖς , τοὐναντίον δὲ μᾶλλον · ἢ εἰ τοῦτο γένοιτο , καὶ ὁ δεσπότης ὀφλήσει τοῖς ὑπηκόοις , ὅπερ ὄφλουσιν αὐτοὶ τοῖς δεσπόταις , ὅπερ ἀτοπίας οὐκ ἂν εἴη μακράν . ἐγὼ δὲ καὶ ἀπορίᾳ δεινῇ συνέχομαι , ἂν ὁ βασιλεὺς ἔρηται , ὅτου χάριν πρός σε ἀφῖγμαι , τίνα ἂν ἀπολογίαν εὐπρόσωπον ἀποδοίην . πρὸς ἐκεῖνον μὲν οὖν αἰτίαν τινὰ πλάσομαι τῆς ἀφίξεως , σοὶ δὲ παραινῶ καὶ προσέτι καὶ ἱκετεύω , μηκέτι μηδαμῶς περὶ τοιούτων λόγον κινεῖν . συνορῶ γὰρ αὐτὸς , ὡς εἰς κακὸν ἀνήκεστον τελευτήσει , ἂν εἰς ἀκοὴν ἔλθῃ τῷ βασιλεῖ . » « ἐμοὶ δὲ τοὐναντίον ἅπαν ἔπεισι καὶ νοεῖν καὶ λέγειν » ὁ νέος εἴρηκε βασιλεὺς « οὐ γὰρ κακῶν αἰτίους τουτουσὶ τοὺς λόγους , ἀλλὰ μυρίων ἀγαθῶν , ἄν περ ὡς αὐτὸς ἀξιῶ γένηται , νομίζω . ὅτι δὲ καὶ ἐπὶ τῶν προτέρων βασιλέων γεγένηται τοιαῦτά τινα , ἐγγύθεν παράσχομαι τὴν ἀπόδειξιν . ὁ γὰρ ἐμὸς πρόγονος , ὁ βασιλεὺς Μιχαὴλ , ἔτι τὴν ἰδιωτικὴν στέργων τύχην καὶ ὑπὸ χεῖρα τελῶν Ἰωάννῃ Βατάτζῃ τῷ βασιλεῖ , κίνδυνόν τινα ὑπονοήσας ἐς αὐτὸν ἥξειν ἐκ βασιλέως , ηὐτομόλησε πρὸς τὸν τῶν Περσῶν ἡγεμόνα Σουλτάν · εἶτ' ἐκεῖθεν πρὸς τὸν βασιλέα πέμψας πρεσβείαν , ὅρκους ἀπῄτει τὸν βασιλέα , ὡς τοῦ τε δρασμοῦ συγγνώσεται καὶ εἰς τοὐπιὸν οὐδὲν κατ' αὐτοῦ βουλεύσεται δυσχερές . ὁ βασιλεὺς δὲ ἄσμενός τε προσεδέξατο τὴν πρεσβείαν καὶ τοὺς ὅρκους ἐδίδου , δεσπότης ὢν , ὥσπερ ὁ ὑπὸ χεῖρα τελῶν ἠξίου . οὐκ αὐτὸς δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸ τούτου πολλοὶ ὠφελείας ἕνεκά τινος ὀμωμόκεισαν τοῖς ὑπηκόοις . πρὸς αὐτῆς δὲ τῆς ἀληθείας , εἴγε καὶ νῦν αὐτοὶ οὗτοι , περὶ ὦν ἐγὼ τοὺς ὅρκους ἀπαιτῶ , δείσαντες τὸν κίνδυνόν τινι προσχωρήσωσι τῶν παρακειμένων ἡμᾶς βαρβάρων , εἶτ' ἐκεῖθεν πέμψαντες ὅρκους ἀπαιτῶσι τὸν βασιλέα , ὥστε μὴ κακῶς παθεῖν αὖθις ἐπανελθόντες , οὐκ ἂν οἴει βουλήσεσθαι παρασχεῖν ; ἐμοὶ μὲν δοκεῖ . ὃ τοίνυν ἐν ἑτέρῳ χρόνῳ γενήσεται , φαίης ἂν , δι' ἀνάγκην , γενέσθω κἀν τῷ παρόντι διὰ τὰ συμβησόμενα ἐκ τούτου πολλὰ ἀγαθά . » ἐπὶ τούτοις λογοθέτης ὁ μέγας τούς τε προτέρους λόγους ἀναλαβὼν καὶ πλείονας ἑτέρους συνείρας , καὶ πανταχόθεν ἀλυσιτελῆ καὶ ἀδύνατον τὴν αἴτησιν ἀποδείξας , καὶ πρὸς τὸ γενέσθαι τοιούτων ἄγγελος παντελῶς ἀνανεύσας , ἀπῆλθεν . ἔφασκε δ' ἐν ὑστέροις χρόνοις , εἰρήνης γενομένης , ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς , ὡς , εἰ περὶ τῶν ὅρκων αὐτῷ ἀπηγγέλθη , ὀμωμόκει τε ἂν καὶ οὐδὲν ἐτολμήθη τῶν τετολμημένων · διὸ καὶ τὴν αἰτίαν ἅπασαν τοῦ πολέμου εἰς λογοθέτην ἀνετίθει τὸν μέγαν . τοῖς φίλοις δ' εὐθὺς αὐτῷ παραγενομένοις ἅ τε εἴρηκε καὶ ὧν ἔτυχεν ἀποκρίσεων διηγησάμενος ὁ νέος βασιλεὺς καὶ τέλος τοῦτο ἐπιφθεγξάμενος , « θεοῦ δὲ τίς ἔγνω βουλήν τε νόον τε ; » ἔτι μέχρι τινὸς ἐκέλευε τῇ μεγαλοψυχίᾳ προσκαρτερεῖν · « ἡ σήμερον γὰρ ἐκδιδάξει τι τῶν ἀγνοουμένων . προθεσμία γὰρ οὖσα τῆς πρὸς τὸν βασιλέα τοῦ μεγάλου δομεστίκου ἀπολογίας , δι' αὐτῆς τῆς ἀπολογίας πρὸς τὸ τί χρὴ βουλεύεσθαι καὶ δρᾷν ὁδηγήσει . » Οὗτοι μὲν οὖν τοιαῦτα βουλευσάμενοι διελέλυντο . πρὸς δὲ τὸν μέγαν δομέστικον ὁ χθὲς ἄγγελος ἀφικνεῖται πρὸς βασιλέως , ἀπαιτῶν τὴν ἀπολογίαν . ἐποιήσατο δὲ τοιαύτην · « ἐμοὶ , κράτιστε βασιλεῦ , τῆς εὐμενείας τῆς σῆς πολλὰς ἔχοντι τὰς ἀποδείξεις , ὥσπερ ἔφην , ἔτι καὶ τὸ νῦν τοῦτο πλείους καὶ μείζους πείθει τὰς χάριτας ὁμολογεῖν · ἐπὶ πάσαις δὴ ταύταις καὶ ταύτης αἰτῶ τυχεῖν τῆς εὐεργεσίας , ἐλάττονος οὐδαμῶς ἐμοὶ τῶν ἄλλων νομιζομένης , τὸ μὴ πρὸς Πελοπόννησον ἀπελθεῖν · οὐκ ὄκνῳ εἴκων , ἢ τὴν ἀρχὴν ἥττω τῆς ἐμῆς ἀξίας νομίζων , ἀλλ' ὡς ἐκεῖ τοῦ ἐμοῦ πατρὸς τετελευτηκότος , οὐκ ἂν οἴσων τοῖς χωρίοις ἐκείνοις ἐνδιατρίβειν . οἶσθα γὰρ αὐτὸς ἐμοῦ βέλτιον , ὦ βασιλεῦ , ὡς ἔτος ἓν ἐπὶ τοῖς εἴκοσι γεγενημένος τῆς ἡλικίας οὑμὸς πατὴρ , ὅτε παρὰ σοῦ πρὸς τὴν ἀρχὴν ἐξεπέμφθη Πελοποννήσου , ὀκτὼ τοὺς ἐφεξῆς ἐπὶ τούτοις ἐνδιατρίψας , τὸν βίον ἐτελεύτησεν ἐκεῖ · οὗ δὴ χάριν καὶ πρὸς τὴν μνήμην μόνην ἀηδῶς διάκειμαι Πελοποννήσου , πολλὰ καὶ τῆς μητρὸς πολλάκις πρὸς ἐμὲ διειλεγμένης , ὡς οὐκ ἂν αὐτῇ γένοιτο καθ' ἡδονὴν ἐμὲ τῆς χώρας ἐκείνης , ἣ τοιούτου πατρὸς ἀπέδειξεν ὀρφανὸν , ἄρξαι . διὰ ταῦτα συγγνώμης αἰτῶ τυχεῖν , ἐκεῖ μὴ βουλόμενος ἀπελθεῖν . » τοῦτο δ' ἦν σκῆψις , οὐκ ἀληθὴς αἰτία τοῦ τὴν ἀρχὴν τῆς Πέλοπος διωθεῖσθαι . τούτων ἀκούσας ὁ βασιλεὺς καὶ πράως εἰς αὐτὸν ἀποσκώψας , ὡς οὐκ ἀνδρὸς συνετοῦ κεχρημένον λόγοις , οὐδ' ἀνδράσι πρέποντα φόβον πεφοβημένον , διὰ τὴν τοῦ πατρὸς τελευτὴν τὸ χωρίον ὀῤῥωδοῦντα , διὰ τοῦ αὐτοῦ πάλιν ἀντιμηνύει , ὡς , « ἦν μὲν ἂν βέλτιον μηδὲν ἀντιλέγοντα , τὸ προσταττόμενον εὐθὺς ἐκπληροῦν . ἐπεὶ δ' ἔστι σοί τις πρόφασις ἐν τῇ Πελοποννήσῳ , οὐκ ἀναγκαία μὲν , ἔστι δ' οὖν ὅμως , ἐκείνης μὲν ἀφείθης τῆς λειτουργίας , πρὸς Θετταλίαν δὲ ἀπελθεῖν ἐπιτάττω καὶ ταύτης ἐπιτροπεῦσαι , τῶν προσοίκων Κατελάνων ἐπικειμένων αὐτῇ καὶ δεινῶς πιεζόντων , καὶ διὰ τοῦτο δεομένην ἐπικουρίας καὶ δεινοῦ καὶ σώφρονος στρατηγοῦ . » ἐπὶ τούτοις ὁ μέγας δομέστικος οὐδὲν ἀντιλέγειν ἔχων , ὑπεδέξατο μὲν δῆθεν τὴν ἐγχειριζομένην ἀρχήν · πλὴν ὡς ἑρμαίου τινὸς λαβόμενος τοῦ λόγου τοῦ βασιλέως , ὅτι δὴ παρὰ Κατελάνων ἡ Θετταλῶν πιέζοιτο , καὶ διὰ τοῦτο συχνῆς πρὸς ἐπικουρίαν δεῖται χειρὸς , πάλιν ἀντεμήνυσεν , ὡς πρὸς Θετταλίαν μὲν ἀπελεύσεται καθὰ προσετάχθη , δέον δὲ σκεψάμενον ἃ λυσιτελεῖν νομίζοι καὶ πρὸς ἄμυναν τῶν πολεμίων καὶ πρὸς ἀσφάλειαν τῆς ἀρχῆς , ταῦτ' αἰτήσαντα παρὰ βασιλέως λαβεῖν · τοῦτο θέμενος ἐπὶ νοῦν , ὡς ἢ πρὸς τὴν δυσχέρειαν τῶν ζητημάτων ἰλιγγιάσας ὁ βασιλεὺς ἀφέξεται τοῦ πέμπειν ἐκεῖσε , ἢ , τό γε δεύτερον , πολλοῦ πρὸς τὴν παρασκευὴν τριβομένου χρόνου , ἐξέσται καὶ βασιλεῖ συντυχεῖν τῷ νέῳ , καὶ περὶ τοῦ τί χρὴ πράττειν συνδιασκέψασθαι , οὕτως εἰς στενὸν κομιδῇ τῶν πραγμάτων συνωθούντων . τοῦ πρεσβυτέρου δὲ βασιλέως ἃ βούλοιτο αἰτεῖν κελεύσαντος , καὶ τοῦ μεγάλου δομεστίκου διὰ γραμμάτων ὧν δέοιτο δηλώσαντος βασιλεῖ , ταῦτα δ' ἦν ἀξιόμαχός τε στρατιὰ καὶ χρήματα εἰς τροφὴν ἀρκέσοντα τοῖς στρατιώταις , πρὸς οὐδὲ ἓν τῶν ζητημάτων ἀνένευεν ὁ βασιλεὺς , ἀλλ' εὐθὺς ἐκέλευε πάντα πρὸς πέρας ἀγαγεῖν . ἐπιταχύνοντος δὲ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ τὴν ἔξοδον βασιλέως καὶ οὐδ' ἀναπνεῖν ἀνιέντος , ὁ μὲν μετὰ πέμπτην ἡμέραν ὑπέσχετο ἐξελθεῖν · ἦν δ' αὕτη δευτέρα τῆς παρ' ἡμῖν μεγάλης ἑβδομάδος ὠνομασμένης · βασιλεὺς δὲ ἡσύχασεν ἀρκεσθείς . τῆς αὐτῆς δὲ ἡμέρας καὶ πρὸς πρωτοστράτορα παρὰ βασιλέως ἀφῖκτο πρόσταγμα πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Πριλλάπου , ἧς καὶ πρότερον ἦρχε , πάλιν ἐπιτροπεύσοντα ἀπελθεῖν . ὁ δὲ , τὸ ἐπίταγμα τοῦ βασιλέως ἐπαγγειλάμενος ἐκπληρώσειν , καὶ προθεσμίαν αἰτηθεὶς τῆς ἐξόδου , τῆς αὐτῆς μεγάλης ἑβδομάδος ἐπηγγείλατο τὴν ἕκτην . πρὸς μὲν δὴ τὸν πρεσβύτερον τῶν βασιλέων τοιαῦτα εἶπόν τε καὶ ἐπηγγείλαντο .
Lemmas: ἵζω . τοιοῦτος ὁ νέος βασιλεύς βουλεύω , καί ὁ μέγας δομέστικος καί πρωτοστράτωρ ὡς καλῶς ἔχω συνεπιψηφίζω , αὐτός μέν ἕκαστος οἴκαδε ἀποχωρέω · βασιλεύς δέ ὁ νέος ὁ μέγας μετακαλέω λογοθέτης , οὗτος διαπρεσβεύομαι πρός ὁ πάππος · « ὁ εἰς ἐγώ πρό ὁ χθές γίγνομαι παρά ὁ σός γαληνότης , εἰμί βασιλεύς , εὐεργεσία πολύς καί Δίκαιος ὁμολογέω χάρις ὁ σός πείθω κράτος . κἀν γάρ ἀπό ταραχή καί ὀργή ἄρχω ὁ λόγος , ἀλλά εἰς τέλος ἥμερος καί συμπάθεια γέμω ἀποκαθίστημι , μᾶλλον εὐφραίνω , ἢ κατά ὅσος πρότερος λυπέω . διό δή καί ὁ μέν πρότερος , ὡς πατρικός εἰμί καί παιδεία καί κηδεμονία , οὐδέ ἀναμιμνήσκω ἀξιόω · ὁ δέ ἐν ὕστερος πράσσω , ὡς ἄξιος καί μεγαλοψυχία καί εὐμένεια καί πατρικός καί βασιλικός , ἀνεξάλειπτος δήω γιγνώσκω φυλάσσω ἐν ὁ Ψυχή . ἐπεί δέ εἷς τίς ὁ τότε εἴρω ἐγώ τε δεινῶς ἐκταράσσω καί φροντίς οὖον παρέχω μικρός , καί ἕτερος ἐνσείω οὖον ὁ τυγχάνω φόβος , δήω ὁ σός γαληνότης ἰάομαι καί οὗτος ὁ ἀλγηδών . εἰμί δέ ὅς λέγω τοιοῦτος · σύ , βασιλεύς , ἐγώ διά ὁ μέγας λογοθέτης προστάσσω οὗτος , κατάδηλος σύ τίθημι ὁ σύνειμι καί συναίρω ἐγώ , τότε μέν παντάπασι μή εἰμί οὐ ἀρνέομαι , πλήν ἀπό λογισμός εἰκός ἐπιχειρέω , ὡς οὐ εἄν ἄγω , ἀποδείκνυμι . οἶδα εἰμί · ὁ μήτε πόρος ἔχω ἐγώ χρῆμα , ὅς εἄν ἴσως πείθω τις προσέχω ἐγώ , μήτε ἐξουσία ἀπολαύω παρά σύ καί παρρησία , βασιλεύς παῖς πρέπω , διά ὅς εἄν καί θεραπεύω παρά ὁ ὁ ἐμός ὠφέλεια δήω . νυνί δέ αὐτός τε ὁ πρᾶγμα φανερός ἀναγκάζω γίγνομαι ὁ πρόσκειμαι ἐγώ , καί αὐτός δέ ἐγώ εἰμί ὁμολογέω · πλήν , ὅσπερ καί τότε φημί , οὐ ὀφείλω χάρις , ἀλλά προκατάρχω μᾶλλον χάρις εἰμί . διό δή καί ἀντιβολέω ὁ σός ἡμερότης , βασιλεύς , Ὅρκος ἐγώ τε καί αὐτός πιστόω ὁ ἀπαθής κακός μέχρι πᾶς διατηρέω . οὗτος γάρ ἐγώ τε καί αὐτός ῥαίνω ἄφοβος τε βιόω καί ὁ σός κράτος χάρις ὁμολογέω πολύς περίειμι . » τοιοῦτος μέν ὁ νέος βασιλεύς πρός λογοθέτης διεξέρχομαι ὁ μέγας , ὡς ἀπαγγέλλω ὁ πάππος καί βασιλεύς , συναίρω καί αὐτός ἀξιόω πρός οὗτος , καί ὁ ὁ Ὅρκος ἐκπλήρωσις ὑποτίθημι ὁ βασιλεύς , ὡς πολύς ἀγαθός ἐκ οὗτος συμβαίνω . ὁ δέ εὐθύς « ἔγωγε » εἶπον « οἴομαι , εἰμί βασιλεύς , ὁ ἐμός παρά σύ κλῆσις πρός τίς φέρω ὁ ἀγαθός . νομίζω γάρ , ὡς ὑποπίπτω τις καί θεραπευτικός λόγος διά ἐγώ μηνύω ὁ βασιλεύς , ἐκ ὅς ἥμερος ἀπεργάζομαι καί πρᾶος αὐτός ὁ Ψυχή . ὁ δέ ἐναντίος ἔχω μᾶλλον ἢ αὐτός προσδοκάω . ὅθεν οὐδέ αὐτός ἄγγελος εἰμί βούλομαι τοιοῦτος , οὐδέ εἰς ὀργή ἐξάπτω μᾶλλον διά οὗτος ὁ ὁ βασιλεύς θυμός . οὐδέ γάρ οὐδέ ἀκοή παραλαμβάνω ἄχρι καί νῦν ὁ δεσπότης ὄμνυμι ὁ δουλόω , ἐναντίος δέ μᾶλλον · ἢ εἰμί οὗτος γίγνομαι , καί ὁ δεσπότης ὄφλησις ὁ ὑπήκοος , ὅσπερ ὄφλω αὐτός ὁ δεσπότης , ὅσπερ ἀτοπία οὐ εἄν εἰμί μακρός . ἐγώ δέ καί ἀπορία δεινός συνέχω , εἄν ὁ βασιλεύς ἔρομαι , ὅστις χάρις πρός σύ ἀφικνέομαι , τίς εἄν ἀπολογία εὐπρόσωπος ἀποδίδωμι . πρός ἐκεῖνος μέν οὖν αἴτιος τις πλάσσω ὁ ἄφιξις , σύ δέ παραινῶ καί προσέτι καί ἱκετεύω , μηκέτι μηδαμῶς περί τοιοῦτος λόγος κινέω . σύνορος γάρ αὐτός , ὡς εἰς κακός ἀνήκεστος τελευτάω , εἄν εἰς ἀκοή ἔρχομαι ὁ βασιλεύς . » « ἐγώ δέ ἐναντίος ἅπας ἔπειμι καί νοέω καί λέγω » ὁ νέος εἴρω βασιλεύς « οὖον γάρ κακός αἴτιος οὗτος ὁ λόγος , ἀλλά μυρίος ἀγαθός , ἄν περ ὡς αὐτός ἀξιόω γίγνομαι , νομίζω . ὅτι δέ καί ἐπί ὁ πρότερος βασιλεύς γίγνομαι τοιοῦτος τις , ἐγγύθεν παρέχω ὁ ἀπόδειξις . ὁ γάρ ἐμός πρόγονος , ὁ βασιλεύς Μιχαήλ , ἔτι ὁ ἰδιωτικός στέργω Τύχη καί ὑπό χείρ τέλος Ἰωάννης Βατάτζης ὁ βασιλεύς , κίνδυνος τις ὑπονοέω εἰς αὐτός ἥκω ἐκ βασιλεύς , αὐτομολέω πρός ὁ ὁ Πέρσης ἡγεμών Σουλτάν · εἶτα ἐκεῖθεν πρός ὁ βασιλεύς πέμπω πρεσβεία , Ὅρκος ἀπαιτέω ὁ βασιλεύς , ὡς ὁ τε δρασμός συγγιγνώσκω καί εἰς ἔπειμι οὐδείς κατά αὐτός βουλεύω δυσχερής . ὁ βασιλεύς δέ ἄσμενος τε προσδέχομαι ὁ πρεσβεία καί ὁ Ὅρκος δίδωμι , δεσπότης εἰμί , ὥσπερ ὁ ὑπό χείρ τέλος ἀξιόω . οὐ αὐτός δέ μόνος , ἀλλά καί πρό οὗτος πολύς ὠφέλεια ἕνεκα τις ὀμόω ὁ ὑπήκοος . πρός αὐτός δέ ὁ ἀλήθεια , εἰ καί νῦν αὐτός οὗτος , περί οὖν ἐγώ ὁ Ὅρκος ἀπαιτέω , δείδω ὁ κίνδυνος τις προσχωρέω ὁ παράκειμαι ἐγώ βάρβαρος , εἶτα ἐκεῖθεν πέμπω Ὅρκος ἀπαιτέω ὁ βασιλεύς , ὥστε μή κακῶς πάσχω αὖθις ἐπανέρχομαι , οὐ εἄν οἴομαι βούλομαι παρέχω ; ἐγώ μέν δοκέω . ὅς τοίνυν ἐν ἕτερος χρόνος γίγνομαι , φημί εἄν , διά ἀνάγκη , γίγνομαι ἐν ὁ πάρειμι διά ὁ συμβαίνω ἐκ οὗτος πολύς ἀγαθός . » ἐπί οὗτος λογοθέτης ὁ μέγας ὁ τε πρότερος λόγος ἀναλαμβάνω καί πλείων ἕτερος συνείρω , καί πανταχόθεν ἀλυσιτελής καί ἀδύνατος ὁ αἴτησις ἀποδείκνυμι , καί πρός ὁ γίγνομαι τοιοῦτος ἄγγελος παντελῶς ἀνανεύω , ἀπέρχομαι . φάσκω δέ ἐν ὕστερος χρόνος , εἰρήνη γίγνομαι , ὁ πρέσβυς βασιλεύς , ὡς , εἰμί περί ὁ Ὅρκος αὐτός ἀπαγγέλλω , ὄμνυμι τε εἄν καί οὐδείς τολμάω ὁ τολμάω · διό καί ὁ αἴτιος ἅπας ὁ πόλεμος εἰς λογοθέτης ἀνατίθημι ὁ μέγας . ὁ φίλος δέ εὐθύς αὐτός παραγίγνομαι ὅς τε εἴρω καί ὅς τυγχάνω ἀπόκρισις διηγέομαι ὁ νέος βασιλεύς καί τέλος οὗτος ἐπιφθέγγομαι , « θεός δέ τίς γιγνώσκω βουλή τε νόος τε ; » ἔτι μέχρι τις κελεύω ὁ μεγαλοψυχία προσκαρτερέω · « ὁ σήμερον γάρ ἐκδιδάσκω τίς ὁ ἀγνοέω . προθεσμία γάρ εἰμί ὁ πρός ὁ βασιλεύς ὁ μέγας δομέστικος ἀπολογία , διά αὐτός ὁ ἀπολογία πρός ὁ τίς χρή βουλεύω καί δράω ὁδηγέω . » οὗτος μέν οὖν τοιοῦτος βουλεύω διαλύω . πρός δέ ὁ μέγας δομέστικος ὁ χθές ἄγγελος ἀφικνέομαι πρός βασιλεύς , ἀπαιτέω ὁ ἀπολογία . ποιέω δέ τοιοῦτος · « ἐγώ , ἀγαθός βασιλεύς , ὁ εὐμένεια ὁ σός πολύς ἔχω ὁ ἀποδείκνυμι , ὥσπερ φημί , ἔτι καί ὁ νῦν οὗτος πλείων καί μείζων πείθω ὁ χάρις ὁμολογέω · ἐπί πᾶς δή οὗτος καί οὗτος αἰτέω τυγχάνω ὁ εὐεργεσία , μικρός οὐδαμῶς ἐγώ ὁ ἄλλος νομίζω , ὁ μή πρός Πελοπόννησος ἀπέρχομαι · οὐ ὄκνος εἴκω , ἢ ὁ ἀρχή κακός ὁ ἐμός ἄξιος νομίζω , ἀλλά ὡς ἐκεῖ ὁ ἐγώ πατήρ τελευτάω , οὐ εἄν φέρω ὁ χωρίον ἐκεῖνος ἐνδιατρίβω . οἶδα γάρ αὐτός ἐγώ ἀγαθός , εἰμί βασιλεύς , ὡς ἔτος εἷς ἐπί ὁ εἴκοσι γίγνομαι ὁ ἡλικία ἐμός πατήρ , ὅτε παρά σύ πρός ὁ ἀρχή ἐκπέμπω Πελοπόννησος , ὀκτώ ὁ ἐφεξῆς ἐπί οὗτος ἐνδιατρίβω , ὁ βίος τελευτάω ἐκεῖ · ὅς δή χάρις καί πρός ὁ μνήμη μόνος ἀηδής διάκειμαι Πελοπόννησος , πολύς καί ὁ μήτηρ πολλάκις πρός ἐγώ διαλέγω , ὡς οὐ εἄν αὐτός γίγνομαι κατά ἡδονά ἐγώ ὁ χώρα ἐκεῖνος , ὅς τοιοῦτος πατήρ ἀποδείκνυμι ὀρφανός , ἄρχω . διά οὗτος συγγνώμη αἰτέω τυγχάνω , ἐκεῖ μή βούλομαι ἀπέρχομαι . » οὗτος δέ εἰμί σκῆψις , οὐ ἀληθής αἰτία ὁ ὁ ἀρχή ὁ Πέλοψ διωθέω . οὗτος ἀκούω ὁ βασιλεύς καί πρᾶος εἰς αὐτός ἀποσκώπτω , ὡς οὐ ἀνήρ συνετός χράομαι λόγος , οὐδέ ἀνήρ πρέπω φόβος φοβέω , διά ὁ ὁ πατήρ τελευτή ὁ χωρίον ορρωδουειντα , διά ὁ αὐτός πάλιν ἀντιμηνύω , ὡς , « εἰμί μέν εἄν ἀγαθός μηδείς ἀντιλέγω , ὁ προστάσσω εὐθύς ἐκπληρόω . ἐπεί δέ εἰμί σύ τις πρόφασις ἐν ὁ Πελοπόννησος , οὐ ἀναγκαῖος μέν , εἰμί δέ οὖν ὅμως , ἐκεῖνος μέν ἀφίημι ὁ λειτουργία , πρός Θεσσαλία δέ ἀπέρχομαι ἐπιτάσσω καί οὗτος ἐπιτροπεύω , ὁ πρόσοικος Κατελάνος ἐπίκειμαι αὐτός καί δεινῶς πιέζω , καί διά οὗτος δήω ἐπικουρία καί δεινός καί σώφρων στρατηγός . » ἐπί οὗτος ὁ μέγας δομέστικος οὐδείς ἀντιλέγω ἔχω , ὑποδείκνυμι μέν δῆθεν ὁ ἐγχειρίζω ἀρχή · πλήν ὡς ἕρμαιον τις λαμβάνω ὁ λόγος ὁ βασιλεύς , ὅτι δή παρά Κατελάνος ὁ Θεσσαλός πιέζω , καί διά οὗτος συχνός πρός ἐπικουρία δήω χείρ , πάλιν ἀντιμηνύω , ὡς πρός Θεσσαλία μέν ἀπέρχομαι καθά προστάσσω , δήω δέ σκέπτομαι ὁ λυσιτελέω νομίζω καί πρός ἄμυνα ὁ πολέμιος καί πρός ἀσφάλεια ὁ ἀρχή , αὐτός αἰτέω παρά βασιλεύς λαμβάνω · οὗτος τίθημι ἐπί νόος , ὡς ἢ πρός ὁ δυσχέρεια ὁ ζήτημα ἰλιγγιάω ὁ βασιλεύς ἀπέχω ὁ πέμπω ἐκεῖσε , ἢ , ὁ γε δύο , πολύς πρός ὁ παρασκευή τρίβω χρόνος , ἔξεστι καί βασιλεύς συντυγχάνω ὁ νέος , καί περί ὁ τίς χρή πράσσω συνδιασκέπτομαι , οὕτως εἰς στενός κομιδή ὁ πρᾶγμα συνωθέω . ὁ πρέσβυς δέ βασιλεύς ὁ βούλομαι αἰτέω κελεύω , καί ὁ μέγας δομέστικος διά γράμμα ὅς δήω δηλόω βασιλεύς , οὗτος δέ εἰμί ἀξιόμαχος τε στρατία καί χρῆμα εἰς τροφή ἀρκέω ὁ στρατιώτης , πρός οὐδέ εἷς ὁ ζήτημα ἀνανεύω ὁ βασιλεύς , ἀλλά εὐθύς κελεύω πᾶς πρός πέρας ἄγω . ἐπιταχύνω δέ ὁ μέγας δομέστικος ὁ ἔξοδος βασιλεύς καί οὐδέ ἀναπνέω ἀνίημι , ὁ μέν μετά πέμπτος ἡμέρα ὑπισχνέομαι ἐξέρχομαι · εἰμί δέ οὗτος δύο ὁ παρά ἐγώ μέγας ἑβδομάς ὀνομάζω · βασιλεύς δέ ἡσυχάζω ἀρκέω . ὁ αὐτός δέ ἡμέρα καί πρός πρωτοστράτορας παρά βασιλεύς ἀφικνέομαι πρόσταγμα πρός ὁ ἐπαρχία Πριλλάπου , ὅς καί πρότερος ἄρχω , πάλιν ἐπιτροπεύω ἀπέρχομαι . ὁ δέ , ὁ ἐπίταγμα ὁ βασιλεύς ἐπαγγέλλω ἐκπληρόω , καί προθεσμία αἰτέω ὁ ἔξοδος , ὁ αὐτός μέγας ἑβδομάς ἐπαγγέλλω ὁ ἕκτος . πρός μέν δή ὁ πρέσβυς ὁ βασιλεύς τοιοῦτος εἶπον τε καί ἐπαγγέλλω .