joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen2.9
θʹ . Ὀλίγας δὲ ἐνδιατρίψας ἡμέρας Βυζαντίῳ , ἐπεὶ καὶ ὁ μηρὸς αὐτῷ ἀπὸ τοῦ τραύματος εἶχεν ὑγιῶς , ἐξελθὼν ἦλθεν εἰς Διδυμότειχον καὶ τὰ περὶ τὴν Ἀδριανοῦ . διατρίβων δὲ ἐκεῖ , καὶ πάντοτε μὲν ἡδέως εἶχε τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ συνεῖναι καὶ ὁμιλεῖν , ὡς καὶ διημερεύειν αὐτοὺς πολλάκις καὶ διανυκτερεύειν ἐν ταῖς ὁμιλίαις · καὶ τότε δὲ ὁμιλῶν αὐτῷ , τῆς ἀρχαίας τε ἀνεμίμνησκεν αὐτὸν πρὸς ἀλλήλους φιλίας καὶ τῆς κατάκρας συναφείας οὐκ ἐν παρέργῳ , ἀλλὰ μετά τινος φροντίδος καὶ σπουδῆς , καὶ ὧν μικρῷ πρόσθεν εἰρήκει πρὸς αὐτὸν , ὅτε περὶ Συργιάννη ἐδεῖτο τῆς εἱρκτῆς ἀπολυθῆναι , ὡς , οὔτ' ἂν εἴη τι τῶν πάντων ὃ κατὰ γνώμην αὐτῷ πραχθῆναι ὂν αὐτὸν ἐθελῆσαι ἄν ποτε κωλῦσαι , ἀλλὰ συγκατεργάσεσθαι πάσῃ σπουδῇ , οὔτε εἰ κατὰ δή τινα τρόπον δόξειεν αὐτῷ τῆς οἰκίας ἀποστάντα καὶ φιλτάτων καὶ γυναικὸς καὶ συμπάντων εἰπεῖν χρημάτων , ἐπ' ἀλλοτρίας διατρίβειν , δυνήσεσθαι ἄν ποτε ἀποστήσεσθαι αὐτοῦ , ἀλλὰ τὴν μὲν ἀκαιρίαν τοῦ πράγματος καὶ τὴν ἀτοπίαν ὅση ἐκδιδάξειν . ἐὰν δὲ μὴ δύναιτο τῆς ὁρμῆς ἀφιστᾷν , καὶ αὐτὸν εἰπόντα πᾶσι χαίρειν , αἱρήσεσθαι τὴν ἐπὶ ξένης πλάνην · ἔτι τε εἰ αἵρεσις αὐτῷ δοθείη , πάντως δὲ παρὰ τοῦ τὰ τοιαῦτα δυναμένου θεοῦ τὸν ἕτερον αὐτῶν παρὰ τοῖς πλείοσι γενέσθαι , ἁπάσαις ψήφοις αὐτὸν ἂν ἑλέσθαι τὴν ἐν ᾅδου διατριβὴν , ὑπὲρ τοῦ αὐτὸν μακροῦ βίου ἀπολαύειν · καὶ πρὸς ἐπὶ τούτοις , εἰ καθ' ἡντιναοῦν αἰτίαν ξίφος αὐτὸν γυμνώσαντα συνέβη κατ' αὐτοῦ χωρῆσαι ὡς ἀποκτενοῦντα πάντως , ἔπειτα ἄκοντα εἰς τέλος ἀγαγεῖν τὴν ἐπιχείρησιν κωλυθῆναι , μέμψασθαι μὲν ἂν τὴν πρᾶξιν , ὡς οὐκ ἀγαθὴν , αὐτὸν δὲ δυνήσεσθαι μηδέποτε μισῆσαι . Μεταξὺ δὲ τῶν τοιούτων λόγων ἐπικόπτων τὴν ὁρμὴν , πάντων μὲν ἔλεγε τούτων ὁ μέγας δομέστικος μεμνῆσθαι , καὶ μᾶλλον ἤ τινων ἄλλων · οἴεσθαι δὲ καὶ ψυχαῖς εἴ τις αἴσθησις καὶ μνήμη τῶν κατὰ τὸν βίον μετὰ τὴν ἐνθένδε ἀπαλλαγὴν , πάντων μᾶλλον αὐτὸν ἐπιλήσεσθαι τῶν ἄλλων ἢ τῶν λόγων τουτωνὶ ἀνεξάλειπτα τῇ διανοίᾳ ἐγκεκολαμμένων . ὅ,τι δὲ αὐτῷ τὰ τοιαῦτα δύνασθαι νοεῖν , νῦν ἀγνοεῖν . Εἰκότως , εἴρηκεν ὁ βασιλεύς · ἔτι γὰρ ἑαυτῷ τῶν τοιούτων τὴν δύναμιν ἄδηλον παρακατέχειν , νυνὶ δὲ ποιήσειν φανεράν . τὴν γὰρ ἔνδοθεν πρὸς αὐτὸν ἀκραιφνῆ καὶ καθαρὰν φιλίαν αὐτῷ μὲν εἶναι καὶ πάλαι δήλην ἐκ πολλῶν · βούλεσθαι δὲ νῦν καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν οὐ Ρωμαίοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐν ἐσχατιαῖς γῆς βαρβάροις ἔνδηλον καὶ φανερὰν ποιῆσαι . τοῦτο δὲ γένοιτ' ἂν , εἴγε καὶ αὐτὸς πορφύραν ἐνδὺς καὶ παρασήμοις κοσμηθεὶς βασιλικοῖς , συμβασιλεύσει Ρωμαίων καὶ συνεδριάζων αὐτῷ φανεῖται καὶ χρηματίζων βασιλικῶς . καίτοι τοῦτο δόξαι μὲν ἂν τοῖς ἔξωθεν ὑπερφυὲς , ὥσπερ δῆτα καί ἐστι , τῇ δὲ ἔνδοθεν πρός σέ μου διαθέσει παραβάλλων τις , ἡττώμενον εὑρήσει παραπολύ . τὸ μὲν γὰρ κοινωνὸν ἑλέσθαι τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς εὐδοξίας μεταδοῦναι , καὶ ἄλλοις ἄν τισιν εὕροι τις εἰργασμένον πρὸ ἡμῶν · τῇ δὲ φιλίᾳ καὶ τῇ συμπνοίᾳ , ἣν ἐν ἀλλήλοις ἐκτησάμεθα ἡμεῖς , καὶ τοὺς παρὰ ποιηταῖς καὶ συγγραφεῦσιν ἐπὶ φιλίαις ὑμνουμένους οὐκ ἐπ' ὀλίγον νομίζω παρηκοντικέναι . ὅθεν εἴ τι καὶ τῶν θαυμασίων δοκεῖ εἶναι τοῖς ἄλλοις πᾶσι , τῶν μετρίων ἔμοιγε φαίνεται καὶ ὀλίγων , οὐ διὰ τὸ μάλιστα βούλεσθαι μόνον καὶ ὥσπερ τι δεῖγμα οἴεσθαι μικρὸν τῆς ἔνδοθεν στοργῆς τῆς περὶ σὲ , ἀλλ' ὅτι καὶ Ρωμαίοις οὐ μικρὸν εἰς τὰ πράγματα λυσιτελήσει . Βασιλεὺς μὲν οὖν ἐκ τούτων ἐπεχείρει τὸν μέγαν δομέστικον πείθειν αὐτῷ συμβασιλεύειν καὶ συνδιέπειν τὴν ἀρχήν · ὁ δὲ καὶ αὐτὸς μὲν ἔλεγε τὴν ἴσην καὶ ὁμοίαν ἔχειν περὶ τὸ πρᾶγμα δόξαν , καὶ μέγα μὲν οἴεσθαι καὶ θαυμαστὸν καθ' ἑαυτό τε εἶναι καὶ δοκεῖν τοῖς ἄλλοις ὥσπερ τις κορωνὶς τῶν ἐν ἀνθρώποις εὐτυχημάτων ὂν , τῇ φιλίᾳ δὲ αὐτῶν παραβαλλόμενον τῇ πρὸς ἀλλήλους , οὐδὲν τῶν θαυμασίων εἶναι , οὐδὲ τῶν εἰκότως ἂν ἐκπλῆξαι δυναμένων . ὁ γὰρ τὴν αὐτοῦ ζωὴν τῆς οἰκείας προτιθεὶς καὶ μεθ' ὅσης ἂν ἡδονῆς τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀνθελόμενος ἀποθανεῖν , τί θαυμαστὸν , εἰ καὶ βασιλείας μεταδοίη , ἢ εἴ τινος καὶ τούτου θαυμασιωτέρου ; τῆς δὲ εὐεργεσίας ἕνεκα ταυτησὶ πολλὰς μὲν ὀφείλειν χάριτας ὁμολογεῖν , καὶ λόγοις τε καθόσον οἷόν τε τὴν ὑπὲρ αὐτῆς χάριν ἀφοσιοῦν , ἔργοις τε ἀμείβεσθαι τοῖς ἴσοις , τὴν ὁμοίαν καὶ αὐτὸν ἐκ τῆς καρδίας αὐτῷ προσάγοντα καὶ φιλίαν καὶ στοργήν . ὃ δὲ αὐτῷ προστάττει νῦν δέχεσθαί τε καὶ ὡς τετελεσμένον νομίζειν ἤδη . τὸ γὰρ εἰς αὐτὸν ἧκον , οὐδὲν ἐλλείπειν τοῦ πεπρᾶχθαι , ἔργῳ δὲ τελεῖν μήτε δύνασθαι , μήτε κατὰ γνώμην αὐτῷ εἶναι μήτε καθ' ἡδονήν . διὸ αὐτόν τε παύεσθαι πείθειν ἐπιχειροῦντα περὶ τούτου καὶ αὐτῷ παραιτουμένῳ συγγινώσκειν . Βασιλεὺς δὲ οὐχ οὕτως ἔφασκεν ἀπροφασίστως παραιτεῖσθαι χρῆναι , ἀλλὰ τὰς αἰτίας διδάξαντα πρῶτον καὶ τὴν ἀξίωσιν πείσαντα ὡς παράλογον , οὕτως ἤδη ἀπολύεσθαι αἰτίας · πρὶν δὲ ταῦτα ποιεῖν οὐ συνετὸν , οὐδ' ἄγαν φιλοῦντος οὕτως ἐξ οὐδεμιᾶς αἰτίας ἰσχυρίζεσθαι τὸ μὴ πεισθῆναι ἄν ποτε . καίτοι γε εἰ μή τι ἄλλο , τὸ γοῦν ἀεὶ διαβεβαιοῦσθαι μηδὲν εἶναι μήτε μεῖζον μήτε ἔλαττον ὃ , θελήσαντος ἐκείνου , μὴ ἂν εἰς πέρας ἀγαγεῖν , αὐτὸν ἄξιον καταναγκάζειν πείθεσθαι αὐτῷ . εἰ δ' οὐχ οὕτως ἔχεις , δίκαιον διδάσκειν , ὡς ἂν εἰδείην τὸν πρότερον ἠπατημένος χρόνον . Οὕτως ἔφασκεν ὁ μέγας δομέστικος ἔχειν , καὶ ἀεί τε διϊσχυρίζεσθαι πάντα πράττειν ἐθέλειν , ἅττα ἂν βούλοιτο αὐτὸς , καὶ νῦν οὐδὲν ἧττον πρὸς τοῦτο παρεσκευασμένος εἶναι . ἐφ' οὗ δὲ πείθειν νῦν ἐπιχειρεῖς , οὐ σώζειν τὴν ἀκολουθίαν τὸν λόγον . πᾶν γὰρ ἐθέλειν ποιεῖν φαίην ἂν , ὃ οὐ δι' ἐμὲ ἂν γίγνοιτο , διὰ σὲ δέ · περὶ οὗ δὲ νῦν ὁ λόγος δι' ἐμὲ ὄντος , οὐ δίκαιον οὐδ' ἀναγκαῖον εἰς πειθὼ τῷ λόγῳ χρῆσθαι , ἄλλως τε καὶ αὐτὸν ὡσαύτως διακείμενον περὶ ἐμὲ καὶ τοῖς ὁμοίοις καὶ αὐτὸν χρώμενον λόγοις , οὐκ εὔλογον πρὸς ἐμὲ μὲν ἰσχυρὸν τὸν λόγον ἡγεῖσθαι , πρὸς σὲ δὲ μὴ δύνασθαι τὰ ἴσα . εἰ δ' ἐν ἀμφοτέροις ὁμοίαν ἔχει τὴν ἴσχυν , δίκαιον καὶ σὲ ὃ μᾶλλον ἐγὼ βούλομαι ποιῆσαι , ἄλλως τε καὶ περὶ ἐμοῦ τοῦ ζητουμένου ὄντος . Τοιούτων δή τινων καὶ πλειόνων ἑτέρων πρὸς ἀλλήλους εἰρημένων , βασιλέως μὲν ἐπιχειροῦντος πείθειν δέχεσθαι τὴν βασιλείαν , τοῦ μεγάλου δομεστίκου δὲ μήτε βουλομένου μήτε πειθομένου , τὸ νῦν μὲν ἔχον διελύθησαν , οὔτ' ἀπαγορεύσαντος εἰς τέλος βασιλέως , οὔτε τοῦ μεγάλου δομεστίκου ἀποσχέσθαι τοῦ πράγματος πεῖσαι δυνηθέντος βασιλέα . βασιλεὺς δὲ αὐτὸν οὕτως ἀνθιστάμενον ὁρῶν , δεῖν ἔγνω καὶ ἑτέρους πρὸς πειθὼ παραλαβεῖν , εἴ πως δυνηθείη δι' αὐτῶν πεῖσαι δέξασθαι τὴν βασιλείαν , καὶ παραλαβὼν Ἀνδρόνικον τὸν Ἀσάνην , ὄντα τοῦ μεγάλου δομεστίκου πενθερὸν , καὶ τὸν πρωτοστράτορα Συναδηνὸν , καὶ αὐτοῦ μεγάλου δομεστίκου παρόντος , μετὰ τὸ διαλεχθῆναι περί τινων ἑτέρων πρὸς αὐτοὺς , ἤδη καὶ περὶ τοῦ προκειμένου προοιμιαζομένου , ὁ μέγας δομέστικος περὶ ὧν ἔσοιντο οἱ λόγοι συμβαλὼν , ἀνίστη τε τὸν βασιλέα τοῦ συνεδρίου , ὡς περί τινος ἀναγκαίου μέλλων διαλέξεσθαι , καὶ μόνον παραλαβὼν , ὥρκιζε τὸν θεὸν , μηδὲν πρὸς τοὺς εἰρημένους περὶ ὧν βούλοιτο εἰπεῖν , ὡς ὠφελείας οὐδεμιᾶς ἐκ τῶν λόγων ἐσομένης . εἰ γὰρ ἐνῆν ὑπό τινων πεισθῆναι , μᾶλλον ἂν τῶν ἄλλων πάντων ἐπείθετο αὐτῷ · αὐτοῦ δὲ ἐκ πολλῶν καὶ συνεχῶν ὁμιλιῶν πλέον ἠνυκότος οὐδὲν , θαυμάζειν εἰ ἑτέροις τισὶν ἤλπισε τοῦτο γενέσθαι δυνατόν . βασιλεὺς δὲ ἤλγησε μὲν οὐκ ἐπ' ὀλίγον , ὁρῶν ἤδη τὴν ἐπιχείρησιν οὐκ ἐσομένην ἀνυσθῆναι δυνατήν . καὶ διετέλεσεν ἡμέρας οὐκ ὀλίγας ἀλγῶν τε καὶ πολλὰ τὸν μέγαν δομέστικον καταμεμφόμενος τῆς ἀπειθείας καὶ τῆς οὐ καλῆς φιλονεικίας . ὅμως μέντοι τοῖς ἐκείνου πειθόμενος λόγοις ἀπέσχετο τοῦ λέγειν περὶ ὧν ὥρμητο πρὸς τοὺς εἰρημένους . καὶ αὐτοὶ δὲ ὅ , τι μὲν ἔμελλεν ἐρεῖν οὐκ ᾔδεισαν ἀκριβῶς ὁ βασιλεὺς , ὅμως δὲ ἐκ τῶν εἰκότων στοχαζόμενοι ὡς , περί τινων μεγάλων διαλέξεσθαι μέλλοντος αὐτοῖς , ὑπὸ τοῦ μεγάλου δομεστίκου κωλυθείη · ἐν αἰτίαις τε αὐτὸν ἐποιοῦντο καὶ τὰ ἔσχατα ἠδικῆσθαι διετείνοντο ὑπ' αὐτοῦ . μηδεὶς δὲ ταῦτ' ἀκούων , ἀνεξέλεγκτα οἰέσθω ψεύδεσθαι ἡμᾶς διὰ τὸ μὴ πᾶσι μέχρι νῦν τὰ τοιαῦτα κατάδηλα γενέσθαι . ἴστω γὰρ θεὸς ὁ πάντα ἐφορῶν καὶ πᾶσι τοῖς γινομένοις ἀεὶ παρὼν καὶ τῶν ἀδήλων καὶ κεκρυμμένων ἀγνοῶν μηδὲν , ὡς οὔτ' ἐπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς συγγεγραμμένοις ἅπασιν οὔτ' ἔχθραν οὔτε φιλίαν οὔτ' ἄλλο τῶν πάντων οὐδὲν τῆς ἀληθείας προεθέμεθα , νῦν τε οὕτως ὡς ἐγένετο περὶ τοῦ πράγματος τὴν διήγησιν ἀποδιδόαμεν ὑμῖν , ὡς οὐχ ἅπαξ οὐδὲ δὶς καὶ τετράκις , ἀλλὰ καὶ πολλάκις βασιλεὺς Ἀνδρόνικος ὁ νέος Καντακουζηνὸν τὸν μέγαν δομέστικον ὅλῃ γνώμῃ καὶ πάσῃ σπουδῇ τοῖς βασιλικοῖς ἠθέλησε κοσμῆσαι παρασήμοις καὶ συγκάθεδρον αὐτῷ καὶ συμβασιλεύοντα ἀποδεῖξαι . αὐτοῦ δὲ παραιτουμένου ἰσχυρῶς καὶ μήδ' ἂν εἴτι γένοιτο , πεισθήσεσθαι ἰσχυριζομένου , ἤλγησέ τε σφοδρῶς ὁ βασιλεὺς ἐπιπολὺ καὶ τῆς ἀκαίρου κατεμέμψατο φιλονεικίας . τῷ μὲν δὴ ἔξωθεν σχήματι καὶ τῇ περιβολῇ οὐχ ᾗ ἠξίου ἐγεγόνει ὁ βασιλεύς · ἔργοις δὲ οὐδὲν ἦν σχεδὸν διαφέρων βασιλέως . ἥ τε γὰρ διοίκησις τῶν πραγμάτων πᾶσα ὑπ' αὐτῷ ἦν , καὶ τὰ βασιλέως προστάγματα οὐχ ἧττον ἢ αὐτὸς βασιλεὺς ἐρυθραῖς ὑπεσημαίνετο ὑπογραφαῖς , καὶ ἃ ἐξεφέρετο παρ' ἑαυτοῦ , τὴν ἴσην καὶ ὁμοίαν δύναμιν τοῖς βασιλέως εἶχεν , καὶ τἄλλα ὅσα βασιλέως ἔργα ἦν , καὶ αὐτῷ ἐξῆν . στρώμασί τε γὰρ ἐφύπνωττε βασιλέως , εἴποτε στρατευομένῳ συνέβαινε τοῖς αὐτοῦ σκευοφόροις μὴ παρεῖναι , καὶ τῇ βασιλέως κλίνῃ , ᾗ μηδὲ υἱῷ καὶ βασιλεῖ , εἰ μὴ ἐπιτραπείη , ἔξεστιν , αὐτὸς ἀνεκλίνετο ἀκωλύτως ὁμοίως τε ἀπόντος καὶ παρόντος βασιλέως , ἐμβάσι τε ἐχρῆτο ταῖς βασιλικαῖς ἀδεέστερον ἢ ταῖς ἰδίαις , ὁπότε συνδιανυκτερεύσειε βασιλεῖ , καὶ πάντα ἔπραττε βασιλικῶς , ὡς καὶ βασιλέα ὁρῶντα τὰ τοιαῦτα ἥδεσθαί τε ἄγαν ὑπερφυῶς καὶ τοῖς ἄλλοις ἐνδείκνυσθαι ὡς εἴη αὐτῷ καθ' ἡδονήν . τὰ τοιαῦτα δὲ οὐδὲ τῇ βασιλίδι Ἄννῃ ἄγνωστα ἦν , ἀλλὰ παρούσης καὶ αὐτῆς , ἐπράττετο πολλάκις , ὡς καὶ βασιλέα πρὸς τὸν μέγαν δομέστικον λέγειν , ὅτι « τί δ' ἂν εἴη δεινὸν , εἰ ἃ ἰδίᾳ , ταῦτα καὶ δημοσίᾳ πραχθείη καὶ τοῖς πᾶσι γένοιτο καταφανῆ » ; ὁ δ' οὐδὲν ἧττον ἢ πρότερον ἀπεωθεῖτο , ἀρκεῖσθαι τοῖς παροῦσι φάσκων . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων τῆς ἀληθείας ἕνεκα τοσαῦτα εἴρηται ἡμῖν .
Lemmas: ὁ . ὀλίγος δέ ἐνδιατρίβω ἡμέρα Βυζάντιον , ἐπεί καί ὁ μηρός αὐτός ἀπό ὁ τραῦμα ἔχω ὑγιής , ἐξέρχομαι ἔρχομαι εἰς Διδυμότειχο καί ὁ περί ὁ Ἀδριανός . διατρίβω δέ ἐκεῖ , καί πάντοτε μέν ἡδύς ἔχω ὁ μέγας δομέστικος συνίημι καί ὁμιλέω , ὡς καί διημερεύω αὐτός πολλάκις καί διανυκτερεύω ἐν ὁ ὁμιλία · καί τότε δέ ὁμιλέω αὐτός , ὁ ἀρχαῖος τε ἀναμιμνήσκω αὐτός πρός ἀλλήλων φίλιος καί ὁ κατάκρας συνάφεια οὐ ἐν πάρεργον , ἀλλά μετά τις φροντίς καί σπουδή , καί ὅς μικρός πρόσθεν εἴρω πρός αὐτός , ὅτε περί Συργιάννη δήω ὁ εἱρκτή ἀπολύω , ὡς , οὔτε εἄν εἰμί τίς ὁ πᾶς ὅς κατά γνώμη αὐτός πράσσω εἰμί αὐτός ἐθέλω ἄν ποτός κωλύω , ἀλλά συγκατεργάζομαι πᾶς σπουδή , οὔτε εἰμί κατά δή τις τρόπος δοκέω αὐτός ὁ οἰκίον ἀφίστημι καί φίλος καί γυνή καί σύμπας εἶπον χρῆμα , ἐπί ἀλλότριος διατρίβω , δύναμαι ἄν ποτός ἀφίστημι αὐτός , ἀλλά ὁ μέν ἀκαιρία ὁ πρᾶγμα καί ὁ ἀτοπία ὅσος ἐκδιδάσκω . ἐάν δέ μή δύναμαι ὁ ὁρμή ἀφιστάω , καί αὐτός εἶπον πᾶς χαίρω , αἱρέω ὁ ἐπί ξένος πλάνη · ἔτι τε εἰμί αἵρεσις αὐτός δίδωμι , πάντως δέ παρά ὁ ὁ τοιοῦτος δύναμαι θεός ὁ ἕτερος αὐτός παρά ὁ πλείων γίγνομαι , ἅπας ψῆφος αὐτός εἄν αἱρέω ὁ ἐν ᾍδης διατριβή , ὑπέρ ὁ αὐτός μακρός βίος ἀπολαύω · καί πρός ἐπί οὗτος , εἰμί κατά ὁστισοῦν αἴτιος ξίφος αὐτός γυμνόω συμβαίνω κατά αὐτός χωρέω ὡς ἀποκτείνω πάντως , ἔπειτα ἄκων εἰς τέλος ἄγω ὁ ἐπιχείρησις κωλύω , μέμφομαι μέν εἄν ὁ πρᾶξις , ὡς οὐ ἀγαθός , αὐτός δέ δύναμαι μηδέποτε μισέω . μεταξύ δέ ὁ τοιοῦτος λόγος ἐπικόπτω ὁ ὁρμή , πᾶς μέν λέγω οὗτος ὁ μέγας δομέστικος μιμνήσκω , καί μᾶλλον ἤ τίνω ἄλλος · οἴομαι δέ καί Ψυχή εἰμί τις αἴσθησις καί μνήμη ὁ κατά ὁ βίος μετά ὁ ἐνθένδε ἀπαλλαγή , πᾶς μᾶλλον αὐτός ἐπιλήθω ὁ ἄλλος ἢ ὁ λόγος οὗτος ἀνεξάλειπτος ὁ διάνοια ἐγκολάπτω . ὅστις δέ αὐτός ὁ τοιοῦτος δύναμαι νοέω , νῦν ἀγνοέω . εἰκότως , εἴρω ὁ βασιλεύς · ἔτι γάρ ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος ὁ δύναμις ἄδηλος παρακατέχω , νυνί δέ ποιέω φανερός . ὁ γάρ ἔνδοθεν πρός αὐτός ἀκραιφνής καί καθαρός φίλιος αὐτός μέν εἰμί καί πάλαι δῆλος ἐκ πολύς · βούλομαι δέ νῦν καί ὁ ἄλλος ἅπας οὖον Ῥωμαῖος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐν ἐσχατιά γῆ βάρβαρος ἔνδηλος καί φανερός ποιέω . οὗτος δέ γίγνομαι εἄν , εἰ καί αὐτός πορφύρα ἐνδύω καί παράσημον κοσμέω βασιλικός , συμβασιλεύω Ῥωμαῖος καί συνεδριάζω αὐτός φαίνω καί χρηματίζω βασιλικός . καίτοι οὗτος δόξα μέν εἄν ὁ ἔξωθεν ὑπερφυής , ὥσπερ δῆτα καί εἰμί , ὁ δέ ἔνδοθεν πρός σός ἐγώ διάθεσις παραβάλλω τις , ἡσσάομαι εὑρίσκω παραπολύ . ὁ μέν γάρ κοινωνός αἱρέω ὁ ἀρχή καί ὁ εὐδοξία μεταδίδωμι , καί ἄλλος ἄν τις εὑρίσκω τις ἐργάζομαι πρό ἐγώ · ὁ δέ φίλιος καί ὁ σύμπνοια , ὅς ἐν ἀλλήλων κτάομαι ἐγώ , καί ὁ παρά ποιητής καί συγγραφεύς ἐπί φίλιος ὑμνέω οὐ ἐπί ὀλίγος νομίζω παρακοντίζω . ὅθεν εἰμί τίς καί ὁ θαυμάσιος δοκέω εἰμί ὁ ἄλλος πᾶς , ὁ μέτριος ἐγώ φαίνω καί ὀλίγος , οὖον διά ὁ μάλιστα βούλομαι μόνος καί ὥσπερ τίς δεῖγμα οἴομαι μικρός ὁ ἔνδοθεν στοργή ὁ περί σύ , ἀλλά ὅτι καί Ῥωμαῖος οὖον μικρός εἰς ὁ πρᾶγμα λυσιτελέω . Βασιλεύς μέν οὖν ἐκ οὗτος ἐπιχειρέω ὁ μέγας δομέστικος πείθω αὐτός συμβασιλεύω καί συνδιέπω ὁ ἀρχή · ὁ δέ καί αὐτός μέν λέγω ὁ ἴσος καί ὅμοιος ἔχω περί ὁ πρᾶγμα δόξα , καί μέγας μέν οἴομαι καί θαυμαστός κατά ἑαυτοῦ τε εἰμί καί δοκέω ὁ ἄλλος ὥσπερ τις κορωνίς ὁ ἐν ἄνθρωπος εὐτύχημα εἰμί , ὁ φίλιος δέ αὐτός παραβάλλω ὁ πρός ἀλλήλων , οὐδείς ὁ θαυμάσιος εἰμί , οὐδέ ὁ εἰκότως εἄν ἐκπλήσσω δύναμαι . ὁ γάρ ὁ αὐτός ζωή ὁ οἰκεῖος προτίθημι καί μετά ὅσος εἄν ἡδονή ὁ ὑπέρ αὐτός ἀνθαιρέομαι ἀποθνῄσκω , τίς θαυμαστός , εἰμί καί βασίλεια μεταδίδωμι , ἢ εἰμί τις καί οὗτος θαυμάσιος ; ὁ δέ εὐεργεσία ἕνεκα οὗτος πολύς μέν ὀφείλω χάρις ὁμολογέω , καί λόγος τε καθόσον οἷος τε ὁ ὑπέρ αὐτός χάρις ἀφοσιόω , ἔργον τε ἀμείβω ὁ ἴσος , ὁ ὅμοιος καί αὐτός ἐκ ὁ Καρδία αὐτός προσάγω καί φίλιος καί στοργή . ὅς δέ αὐτός προστάσσω νῦν δέχομαι τε καί ὡς τελέω νομίζω ἤδη . ὁ γάρ εἰς αὐτός ἥκω , οὐδείς ἐλλείπω ὁ πράσσω , ἔργον δέ τελέω μήτε δύναμαι , μήτε κατά γνώμη αὐτός εἰμί μήτε κατά ἡδονή . διό αὐτός τε παύω πείθω ἐπιχειρέω περί οὗτος καί αὐτός παραιτέομαι συγγιγνώσκω . Βασιλεύς δέ οὐ οὕτως φάσκω ἀπροφασίστως παραιτέομαι χρή , ἀλλά ὁ αἴτιος διδάσκω πρῶτος καί ὁ ἀξίωσις πείθω ὡς παράλογος , οὕτως ἤδη ἀπολύω αἴτιος · πρίν δέ οὗτος ποιέω οὖον συνετός , οὐδέ ἄγαν φιλέω οὕτως ἐκ οὐδείς αἴτιος ἰσχυρίζομαι ὁ μή πείθω ἄν ποτός . καίτοι γε εἰμί μή τίς ἄλλος , ὁ γοῦν ἀεί διαβεβαιόω μηδείς εἰμί μήτε μείζων μήτε μικρός ὅς , ἐθέλω ἐκεῖνος , μή εἄν εἰς πέρας ἄγω , αὐτός ἄξιος καταναγκάζω πείθω αὐτός . εἰμί δέ οὐ οὕτως ἔχω , Δίκαιος διδάσκω , ὡς εἄν οἶδα ὁ πρότερος ἀπατάω χρόνος . οὕτως φάσκω ὁ μέγας δομέστικος ἔχω , καί ἀεί τε διισχυρίζομαι πᾶς πράσσω ἐθέλω , ὅστις εἄν βούλομαι αὐτός , καί νῦν οὐδείς κακός πρός οὗτος παρασκευάζω εἰμί . ἐπί ὅς δέ πείθω νῦν ἐπιχειρέω , οὖον σῴζω ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος . πᾶς γάρ ἐθέλω ποιέω φημί εἄν , ὅς οὖον διά ἐγώ εἄν γίγνομαι , διά σύ δέ · περί ὅς δέ νῦν ὁ λόγος διά ἐγώ εἰμί , οὖον Δίκαιος οὐδέ ἀναγκαῖος εἰς πειθώ ὁ λόγος χράω , ἄλλως τε καί αὐτός ὡσαύτως διάκειμαι περί ἐγώ καί ὁ ὅμοιος καί αὐτός χράω λόγος , οὐ εὔλογος πρός ἐγώ μέν ἰσχυρός ὁ λόγος ἡγέομαι , πρός σύ δέ μή δύναμαι ὁ ἴσος . εἰμί δέ ἐν ἀμφότερος ὅμοιος ἔχω ὁ ἰσχύς , Δίκαιος καί σύ ὅς μᾶλλον ἐγώ βούλομαι ποιέω , ἄλλως τε καί περί ἐγώ ὁ ζητέω εἰμί . τοιοῦτος δή τίνω καί πλείων ἕτερος πρός ἀλλήλων εἴρω , βασιλεύς μέν ἐπιχειρέω πείθω δέχομαι ὁ βασίλειος , ὁ μέγας δομέστικος δέ μήτε βούλομαι μήτε πείθω , ὁ νῦν μέν ἔχω διαλύω , οὔτε ἀπαγορεύω εἰς τέλος βασιλεύς , οὔτε ὁ μέγας δομέστικος ἀπέχω ὁ πρᾶγμα πείθω δύναμαι βασιλεύς . βασιλεύς δέ αὐτός οὕτως ἀνθίστημι ὁράω , δήω γιγνώσκω καί ἕτερος πρός πειθώ παραλαμβάνω , εἰμί πως δύναμαι διά αὐτός πείθω δέχομαι ὁ βασίλειος , καί παραλαμβάνω Ἀνδρόνικος ὁ Ἀσάνης , εἰμί ὁ μέγας δομέστικος πενθερός , καί ὁ πρωτοστράτορας Συναδηνός , καί αὐτός μέγας δομέστικος πάρειμι , μετά ὁ διαλέγω περί τίνω ἕτερος πρός αὐτός , ἤδη καί περί ὁ πρόκειμαι προοιμιάζομαι , ὁ μέγας δομέστικος περί ὅς εἰμί ὁ λόγος συμβάλλω , ἀνίστημι τε ὁ βασιλεύς ὁ συνέδριον , ὡς περί τις ἀναγκαῖος μέλλω διαλέγω , καί μόνος παραλαμβάνω , ὁρκίζω ὁ θεός , μηδείς πρός ὁ εἴρω περί ὅς βούλομαι εἶπον , ὡς ὠφέλεια οὐδείς ἐκ ὁ λόγος εἰμί . εἰμί γάρ ἐν-εἰμί ὑπό τίνω πείθω , μᾶλλον εἄν ὁ ἄλλος πᾶς πείθω αὐτός · αὐτός δέ ἐκ πολύς καί συνεχής ὁμιλία πλέω ἀνύω οὐδείς , θαυμάζω εἰμί ἕτερος τις ἐλπίζω οὗτος γίγνομαι δυνατός . βασιλεύς δέ ἀλγέω μέν οὐ ἐπί ὀλίγος , ὁράω ἤδη ὁ ἐπιχείρησις οὐ εἰμί ἀνύω δυνατός . καί διατελέω ἡμέρα οὐ ὀλίγος ἄλγος τε καί πολύς ὁ μέγας δομέστικος καταμέμφομαι ὁ ἀπείθεια καί ὁ οὖον καλός φιλονεικία . ὅμως μέντοι ὁ ἐκεῖνος πείθω λόγος ἀπέχω ὁ λέγω περί ὅς ὁρμέω πρός ὁ εἴρω . καί αὐτός δέ ὅς , τίς μέν μέλλω εἴρω οὐ οἶδα ἀκριβῶς ὁ βασιλεύς , ὅμως δέ ἐκ ὁ εἰκός στοχάζομαι ὡς , περί τίνω μέγας διαλέγω μέλλω αὐτός , ὑπό ὁ μέγας δομέστικος κωλύω · ἐν αἴτιος τε αὐτός ποιέω καί ὁ ἔσχατος ἀδικέω διατείνω ὑπό αὐτός . μηδείς δέ αὐτός ἀκούω , ἀνεξέλεγκτος οἴομαι ψεύδω ἐγώ διά ὁ μή πᾶς μέχρι νῦν ὁ τοιοῦτος κατάδηλος γίγνομαι . οἶδα γάρ θεός ὁ πᾶς ἐφοράω καί πᾶς ὁ γίγνομαι ἀεί πάρειμι καί ὁ ἄδηλος καί κρύπτω ἀγνοέω μηδείς , ὡς οὔτε ἐπί ὁ ἄλλος ὁ συγγράφω ἅπας οὔτε ἔχθρα οὔτε φίλιος οὔτε ἄλλος ὁ πᾶς οὐδείς ὁ ἀλήθεια προτίθημι , νῦν τε οὕτως ὡς γίγνομαι περί ὁ πρᾶγμα ὁ διήγησις ἀποδίδωμι σύ , ὡς οὐ ἅπαξ οὐδέ δίς καί τετράκις , ἀλλά καί πολλάκις βασιλεύς Ἀνδρόνικος ὁ νέος Καντακουζηνός ὁ μέγας δομέστικος ὅλος γνώμη καί πᾶς σπουδή ὁ βασιλικός ἐθέλω κοσμέω παράσημον καί συγκάθεδρος αὐτός καί συμβασιλεύω ἀποδείκνυμι . αὐτός δέ παραιτέομαι ἰσχυρῶς καί μηδέ εἄν ἔτι γίγνομαι , πείθω ἰσχυρίζομαι , ἀλγέω τε σφοδρός ὁ βασιλεύς ἐπιπολύ καί ὁ ἄκαιρος καταμέμφομαι φιλονεικία . ὁ μέν δή ἔξωθεν σχῆμα καί ὁ περιβολή οὐ ὅς ἀξιόω γίγνομαι ὁ βασιλεύς · ἔργον δέ οὐδείς εἰμί σχεδόν διαφέρω βασιλεύς . ὅς τε γάρ διοίκησις ὁ πρᾶγμα πᾶς ὑπό αὐτός εἰμί , καί ὁ βασιλεύς πρόσταγμα οὐ κακός ἢ αὐτός βασιλεύς ἐρυθρός ὑποσημαίνω ὑπογραφή , καί ὁ ἐκφέρω παρά ἑαυτοῦ , ὁ ἴσος καί ὅμοιος δύναμις ὁ βασιλεύς ἔχω , καί ἄλλος ὅσος βασιλεύς ἔργον εἰμί , καί αὐτός ἔξεστι . στρῶμα τε γάρ ἐφυπνώττω βασιλεύς , εἴποτε στρατεύω συμβαίνω ὁ αὐτός σκευόφορος μή πάρειμι , καί ὁ βασιλεύς κλίνη , ὅς μηδέ υἱός καί βασιλεύς , εἰμί μή ἐπιτρέπω , ἔξεστι , αὐτός ἀνακλίνω ἀκωλύτως ὁμοίως τε ἄπειμι καί πάρειμι βασιλεύς , ἐμβάς τε χράω ὁ βασιλικός ἀδεῶς ἢ ὁ ἴδιος , ὁπότε συνδιανυκτερευσειω βασιλεύς , καί πᾶς πράσσω βασιλικός , ὡς καί βασιλεύς ὁράω ὁ τοιοῦτος ἥδομαι τε ἄγαν ὑπερφυῶς καί ὁ ἄλλος ἐνδείκνυμι ὡς εἰμί αὐτός κατά ἡδονή . ὁ τοιοῦτος δέ οὐδέ ὁ βασιλίδι Ἄννα ἄγνωστος εἰμί , ἀλλά πάρειμι καί αὐτός , πράσσω πολλάκις , ὡς καί βασιλεύς πρός ὁ μέγας δομέστικος λέγω , ὅτι « τίς δέ εἄν εἰμί δεινός , εἰμί ὁ ἴδιος , οὗτος καί δημόσιος πράσσω καί ὁ πᾶς γίγνομαι καταφανής » ; ὁ δέ οὐδείς κακός ἢ πρότερος ἀπωθέω , ἀρκέω ὁ πάρειμι φάσκω . ἀλλά περί μέν οὗτος ὁ ἀλήθεια ἕνεκα τοσοῦτος εἴρω ἐγώ .