joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.32
λβʹ . Τοῦ αὐτοῦ δὲ ἔτους Νικόλαός τε τὰς οὔσας τριήρεις ἐπισκευασάμενος καὶ ἑτέρας προσλαβὼν ἐκ Βενετίας , καὶ Κατελάνων πρὸς τοῖς οὖσι καὶ ἑτέρων ἐπιγενομένων , ὥρμηντο αὖθις ἐπὶ ζήτησιν τῶν πολεμίων . Γεννούας δὲ ὁ δῆμος καὶ ὁ δοὺξ ἐν αἰτίαις ποιησάμενοι Παγανὴν τὸν στρατηγὸν , ἄριστα τό γε εἰς αὐτὸν ἧκον ἐστρατηγηκότα καὶ μόνον αἰτιώτατον γεγενημένον τοῦ μὴ παντάπασι διαφθαρῆναι , ἀπεχειροτόνησαν , Ἀντώνιον δὲ Γριμάρδον ἐπέστησαν τῷ στόλῳ στρατηγόν . ἐφοπλίσας δὲ καὶ αὐτὸς πρὸς ταῖς οὔσαις καὶ ἑτέρας καὶ τἄλλα ἐπισκευασάμενος , ὧν ἐδεῖτο , ἐν Σαρδοῖ τῇ νήσῳ προσέβαλε τοῖς πολεμίοις , καὶ μάχης γενομένης , ἡττᾶτο κατακράτος , καὶ δύο καὶ τριάκοντα ἀπέβαλε τριήρεις . Κατελάνοι δὲ τότε μᾶλλον Νικόλαον ἐμέμψαντο , ὅτι μὴ πεισθείη βασιλεῖ ναυμαχεῖν περὶ Βυζάντιον , ὅπου πλείων τε αὐτοῖς ἡ δύναμις , παρούσης καὶ τῆς βασιλικῆς , καὶ τοῖς πολεμίοις οὐδεμία ἡττηθεῖσιν ἦν ἀποφυγὴ , ἀλλ' ἀνάγκη ἦν παντάπασιν ἐκπολιορκηθέντας διαφθαρῆναι . οἱ ἐν Γεννούᾳ δὲ ἀπειρηκότες πρὸς οὕτω μεγάλην ἧτταν , χρήματά τε γὰρ αὐτοῖς οὐ παρῆν πρὸς ἑτέρου στόλου παρασκευὴν , καὶ ὁ δῆμος ἐπιέζετο ἐνδείᾳ πολλῇ τοῦ σίτου , τῶν ἐκ Βενετίας μὲν θαλασσοκρατούντων μετὰ τὴν νίκην καὶ οὐκ ἐώντων σῖτον ἐκ θαλάττης ἄγεσθαι , γῆς τε οὐκ ἄρχοντες , ἐξ ἧς τραφήσονται γεωργοῦντες , δεῖν ἔγνωσαν τῷ τῶν Μεδιολάνων ἄρχοντι ὑπάγειν ἑαυτοὺς καὶ καταδουλοῦν , ὠφελεῖν τὰ μέγιστα δυναμένῳ . χρημάτων τε γὰρ ἐς τὰ μάλιστα εὐπόρει καὶ στρατιᾶς οὐχ ἱππικῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ πεζῆς , ἧς ἐδέοντο ἐκεῖνοι . πρὸς τούτοις δὲ καὶ χώρας ἄρχων πολλῆς καὶ ἀγαθῆς , τρέφειν ἠδύνατο σῖτον πανταχόθεν ἄγων . οὕτω δὲ δόξαν , διεπρεσβεύοντο πρὸς αὐτὸν καὶ τὴν πόλιν παρεδίδουν . ὁ δ' ἐδέχετο ἀσμένως , καὶ πρότερον ποιούμενος περιπλείστου Γεννούας δεσπότης εἶναι , οὔσης ὁμόρου . καὶ ὅρκοι πρὸς ἀλλήλους ἐγίνοντο καὶ συμβάσεις , ὥστ' αὐτὸν μὲν ἐκείνοις καὶ χρήμασι καὶ ὅπλοις καὶ στρατιώταις καὶ πᾶσιν , οἷς ἔχει , βοηθεῖν ἐπὶ τοὺς πολεμίους , αὐτοὺς δ' ἐκεῖνον διὰ βίου παντὸς δεσπότην ἔχειν καὶ μηδέποτε ἀγνωμονήσειν , ἄρχοντά τε δέχεσθαι τῇ πόλει παρ' ἐκείνου , καὶ τὴν πολιτείαν καθάπαξ μεταβαλόντας ὑπ' ἐκείνου ἄγεσθαι , ὅπη ἂν δοκῇ . οὕτω μὲν οὖν οἱ ἐν Γεννούᾳ πιεσθέντες ὑπὸ τοῦ πολέμου πράττειν ἠναγκάσθησαν ἀγεννῆ καὶ ἀνελεύθερα , τὸν πρότερον κόμπον καὶ τὸ φύσημα ἀποβαλόντες , καὶ Σίμωνα Μπουκανέγρα τὸν σφῶν ἄρχοντα παραλύσαντες τῆς ἀρχῆς , ἄρχοντα τῇ πόλει εἰσεδέχοντο παρὰ τοῦ τῶν Μεδιολάνων δεσπότου . ὁ δ' ὡς οἰκείων ἤδη πρόνοιαν ποιούμενος , σῖτόν τε ἀφθόνως ἐχορήγει καὶ τὰ ἄλλα ἐπιτήδεια καὶ χρήματα ἐς τοῦ πολέμου τὴν παρασκευὴν καὶ ὁπλίτας , ἐκέλευέ τε αὖθις τριήρεις πληροῦν κατὰ τῶν πολεμίων . ἐπεὶ δὲ ὁ στόλος παρεσκεύαστο , τὸν Παγανὴν ἐπέστησαν αὖθις στρατηγὸν , Ἀντωνίου πολλὴν καταγνόντες ἀπειρίαν περὶ στρατηγίας . καὶ οἱ ἐκ Βενετίας ὡς ἐπύθοντο τοὺς πολεμίους αὖθις στόλῳ ἐπιόντας , ἀντεπεξῄεσαν καὶ αὐτοὶ , Νικολάου στρατηγοῦντος · ἐπαρθέντες δὲ τῇ προτέρᾳ νίκῃ καὶ τῆς Κατελάνων συμμαχίας ἀμελήσαντες , ὥσπερ καὶ πρότερον τῆς βασιλέως , κατεναυμαχήθησαν ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων πρὸς τῇ Μεθώνῃ , καὶ τάς τε ναῦς ἁπάσας οἱ ἐκ Γεννούας ἔλαβον τῶν πολεμίων πλὴν ὀλίγων καὶ τὸν στρατηγὸν αἰχμάλωτον , ὃς καὶ ἐν Γεννούᾳ ἐτελεύτησε δεσμωτήριον οἰκῶν . μετὰ δὲ τὴν πληγὴν ἐκεῖνοι καὶ οἱ ἐκ Βενετίας ἀτονοῦντες πρὸς τὸν πόλεμον , διεπρεσβεύσαντο ἀλλήλοις περὶ εἰρήνης καὶ κατέλυσαν τὸν πόλεμον , μικρᾶς ἕνεκα αἰτίας μέγαν γεγενημένον καὶ τὰ μέγιστα ἑκατέρους βλάψαντα . ἐπεὶ δὲ εἰρήνη ἦν καὶ δεινὸν οὐδὲν προσεδοκᾶτο , ἀνάξιον εἶναι σφῶν ἡγούμενοι οἱ ἐν Γεννούᾳ μηδὲν ἀγνωμονεῖν περὶ τοὺς εὐεργετηκότας , πρῶτα μὲν Παγανὴν τὸν στρατηγὸν , λαμπρὸν γεγενημένον ἐν ταῖς στρατηγίαις ἀμφοτέραις , ἐξήλασαν τῆς πόλεως , ἀειφυγίαν κατακρίναντες , καὶ σὺν ἐκείνῳ πάντας τοὺς ἀρίστους , οὐδὲν ἔχοντες ἐγκαλεῖν · ἔπειτα καὶ τοῦ Μεδιολάνων ἀφίσταντο δεσπότου καὶ Μπουκανέγραν αὖθις τὸν Σίμωνα ἄρχοντα τῶν πραγμάτων ἀποδείξαντες , τὸν παρ' ἐκείνου καθεστῶτα ἐξήλασαν ἀτίμως καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ἐκεῖνον τῆς πολλῆς περὶ αὐτοὺς ἠμείψαντο κηδεμονίας . ὁ μὲν οὖν τῶν Λατίνων πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς Ρωμαίους πόλεμος ἐνταῦθα ἐτελεύτησε . βασιλεὺς δὲ ὁ Παλαιολόγος , βασιλίδος τῆς μητρὸς μάλιστα ἐναγούσης , ἦλθεν εἰς Αἶνον , ἐν Θεσσαλονίκῃ τὴν μητέρα καταλιπὼν , ὡς ἐκεῖθεν διὰ τῆς Θρᾴκης εἰς Βυζάντιον ἀφιξόμενος πρὸς βασιλέα τὸν κηδεστήν . οἱ δὲ ἐν Διδυμοτείχῳ ἄρχοντες , Ἀρσένιός τε μέγας παπίας ὁ Τζαμπλάκων καὶ πρωτοστράτωρ ὁ Ταρχανειώτης , ὑποπτεύσαντες διὰ Διδυμοτείχου βασιλέα τὸν Παλαιολόγον παρελθεῖν ἂν , οὐκ ἀνήκοοί τε τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ γεγενημένων πρὸς Κράλην τῷ βασιλεῖ συμβάσεων περὶ συμμαχίας ὄντες καὶ ὡς κοινῇ συνέθεντο πρὸς Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα πόλεμον κινεῖν , ἔδεισαν , μὴ εἰσδεξάμενοι τῇ πόλει μὴ κατὰ γνώμην πράττωσι βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ καὶ πρὸς ὀργὴν διερεθίσωσι , δοκοῦντες ἀγνωμονεῖν περὶ αὐτὸν καὶ τοῖς ἐναντία πράττουσι προστίθεσθαι ἀφιστάμενοι αὐτοῦ . καὶ πέμψαντες ἐπυνθάνοντο , ᾗ χρὴ προσφέρεσθαι τῷ νέῳ βασιλεῖ · καὶ ὁ βασιλεὺς προσέταττεν , ὡς προσήκει δούλους τοῖς δεσπόταις , καὶ πᾶσαν εἴσοδον παρέχειν ἐλευθέρως , προσέχοντας ὡς βασιλεῖ , οὐκ αὐτοὺς μόνους , ἀλλὰ καὶ τὰς ἄλλας πάσας πόλεις . ὅθεν καὶ εἰσεδέξαντο προθύμως ἐκ τῆς Αἴνου ἀφιγμένον . βασιλεὺς δὲ ὀλίγας ἡμέρας Διδυμοτείχῳ ἐνδιατρίψας , ἀπῆρεν ἐκεῖθεν εἰς Βυζάντιον καὶ συνδιέτριψεν οὐκ ὀλίγον χρόνον βασιλεῖ τῷ κηδεστῇ , μάλιστα ἀκμάζοντος τότε τοῦ Λατινικοῦ πολέμου . βασιλεὺς δὲ ὁ Καντακουζηνὸς εἰδὼς τῷ τε υἱῷ Ματθαίῳ καὶ βασιλεῖ τῷ γαμβρῷ διαφοράς τινας οὔσας πρὸς ἀλλήλους , δεῖν ἔγνω κἀκεῖνον μεταπεμψάμενος , διαλύειν τὰς διαφορὰς αὐτοῖς πάντα ἐξειπόντας ἐπ' αὐτοῦ , ὅσα ἀλλήλοις οἴονται προσκεκρουκέναι . καὶ τόν τε υἱὸν μετεκαλεῖτο καὶ βασιλέα τὸν γαμβρὸν παρακατεῖχεν , ὡς βεβαίας αὐτοῖς θησόμενος τὰς διαλύσεις . ὁ μὲν οὖν υἱὸς ἄρτι τὴν Ἀδριανοῦ παρειληφὼς καὶ τὰς περὶ αὐτὴν πολίχνας , βασιλέως τοῦ πατρὸς ἐγκεχειρικότος , καὶ περὶ τὴν ἐκείνων πρόνοιαν ἠσχολημένος , ὑστέρησε κατὰ τὸ βασιλέως πρόσταγμα εἰς Βυζάντιον ἐλθεῖν , γνώμην ἔχων ὡς ἀφιξόμενος ὀλίγῳ ὕστερον . βασιλέως δὲ τοῦ νέου πρὸς τὰς ἐγκεχειρισμένας πόλεις ἥκειν ἐπειγομένου , ἐπέτρεπεν ὁ βασιλεὺς τὴν ἔξοδον , ταῖς προτέραις πόλεσιν , ἃς αὐτῷ ἐφῆκεν ἄρχειν , καὶ Διδυμότειχον προσθείς · Ἑλένην τε βασιλίδα τὴν γαμετὴν ἐπέτρεπεν αὐτῷ συνέπεσθαι , Μανουὴλ τὸν νεώτερον ἔχουσαν τῶν υἱῶν . Ἀνδρόνικον δὲ βασιλέα τὸν υἱὸν καὶ Εἰρήνην τὴν θυγατέρα παρὰ βασιλίδι κατελίμπανεν ἐκτρέφεσθαι τῇ μάμμῃ φιλοτίμως . μέλλοντι δὲ ἀπαίρειν ἤδη τῷ νέῳ βασιλεῖ ἄλλα τε παρῄνει βασιλεὺς ὁ κηδεστὴς καὶ πρὸς τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν μηδένα πόλεμον κινεῖν , μηδὲ κακοῖς πειθόμενον συμβούλοις , πολέμιον ἐκεῖνον μηδὲν νομίζειν ἀδικοῦντα . βέλτιον μὲν γὰρ εἶναι περιμείναντα αὐτὸν , ἄχρις ἂν ἀφίκηται ἐκεῖνος , λύειν ἐπ' αὐτοῦ , εἴ τι μικροψύχως πρὸς ἀλλήλους διηνέχθησαν · ἐπεὶ δ' ἀναγκαία καὶ περισπούδαστος αὐτῷ ἡ ἔξοδος , αὐτός τε ἀδυνάτως ἔχει διὰ τὸν πρὸς Λατίνους πόλεμον τὸ νῦν ἔχον εἰς Θρᾴκην ἀφικέσθαι καὶ διαλλάττειν αὐτοὺς ἀλλήλοις , μηδὲν κινεῖν τῶν καθεστηκότων , ἄχρις ἂν Εἰρήνη βασιλὶς ἡ μήτηρ εἰς Διδυμότειχον ἀφικομένη πᾶσαν πρόφασιν πολέμου καὶ μικροψυχίας περιέλῃ . τοιαῦτα παραινέσας ὁ βασιλεὺς , τὸν νέον ἐξέπεμπε μετὰ τῆς γυναικός . μετὰ μικρὸν δὲ καὶ βασιλίδα Εἰρήνην τὴν γαμετὴν ἐκέλευεν εἰς Διδυμότειχον ἀφικομένην , διαλλάττειν τὸν υἱὸν γαμβρῷ τῷ βασιλεῖ . συνεξέπεμπε δὲ αὐτῇ καὶ Φιλόθεον τὸν Ἡρακλείας μητροπολίτην καὶ Μητροφάνην τὸν Μελενίκου , ἄνδρας καὶ βίῳ καὶ λόγῳ τοῖς ὁρῶσι ὄντας ἀξιόχρεως πρὸς αἰδῶ , πρὸς τούτοις δὲ καὶ Φιλῆν τὸν Ἰωάννην , ὄντα τῶν εὐπατριδῶν , δι' ἀρετὴν δὲ καὶ φιλοσοφίαν βίου πάντων ἀποσχόμενον πραγμάτων καὶ σχολάζοντα τοῖς οἴκοι καὶ πρόνοιαν πολλὴν ποιούμενον σώφρονος βίου καὶ δικαίου , ἅμα μὲν συνδιαλλάξοντας αὐτῇ καὶ τοὺς υἱοὺς , ἅμα δὲ αὐτῇ καὶ μάρτυρας ἐσομένους , εἰ μὴ τὴν ἴσην σπουδὴν ἐν ἀμφοτέροις ἐπιδείξαιτο , ὥστε μηδὲν ὕστερον τοὺς συκοφάντας ἔχειν ἐγκαλεῖν , δυναμένους τἀναντία , ὧν εἴργαστο ἡ βασιλὶς , λογοποιεῖν , εἴ τι μὴ κατὰ γνώμην ἀποβαίη τοῖς υἱέσιν . ἐπέτρεπε δὲ βασιλίδι καὶ τοῖς συνεκπεμφθεῖσι , τὰς μὲν ἄλλας διαφορὰς τῶν παίδων διαλύειν , ἔκφορα πάντα θεμένων πρὸς αὐτοὺς , ᾗ ἂν θεός τε καὶ ἡ σύνεσις ὑφηγοῖτο · ἕτερον δὲ τῶν καθεστώτων μηδὲν κινεῖν , ἀλλὰ βασιλέα μὲν τὸν νέον Διδυμότειχον καὶ τὰς ἄλλας πόλεις ἔχειν , ἃς ἐνεχείρισεν αὐτῷ , πράττοντα , ὅ,τι ἂν δοκῇ , ἑτέρᾳ δὲ τῶν μήπω ἐγκεχειρισμένων παρενοχλεῖν μηδεμιᾷ , ἀλλ' ἐᾷν ὑπὸ βασιλέα , ὥσπερ καὶ πρότερον , τελεῖν . Ματθαῖον δὲ τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν δοῦλον μὲν ἡγεῖσθαι κατὰ τὸν τῶν βασιλέων νόμον , ἀλλὰ καὶ ἀδελφὸν , καὶ πᾶσαν ἐπιδείκνυσθαι πρὸς αὐτὸν εὐμένειαν καὶ φιλίαν , ὥσπερ δίκαιον , καὶ μηδὲν ἀνακρίνειν περὶ τῆς ἀρχῆς , ἀλλ' ἐᾷν τοὺς ἀρχομένους ἄγειν , ὅποι ἂν δοκῇ , καὶ τῆς τοιαύτης ὑπεροχῆς αὐτῷ παραχωρεῖν , ὄντι γε πατρὶ καὶ δυναμένῳ τοὺς παῖδας , ἄν τι σφάλωνται , ἐπανορθοῦν . Ματθαῖον δὲ τὸν υἱὸν τὴν Ἀδριανοῦ καὶ τὰς ἄλλας πολίχνας ἔχειν , καὶ βασιλέα τὸν γαμβρὸν ἀδελφὸν ἡγεῖσθαι καὶ δεσπότην καὶ πᾶσαν εὔνοιαν ἀποδιδόναι καὶ τιμήν · μὴ μέντοι γε ἀνάγκην ἔχειν καὶ ἀνακρίνεσθαι ὑπ' αὐτοῦ πρὸς τὴν ἀρχὴν , ἀλλ' ὑπὸ μόνου τοῦ πατρός . οὕτω γὰρ εἶναι δίκαιον καὶ πρόφασιν οὐδεμίαν διαφορᾶς καὶ στάσεως παρέχον .
Lemmas: λβʹ . ὁ αὐτός δέ ἔτος Νικόλαος τε ὁ εἰμί τριήρης ἐπισκευάζω καί ἕτερος προσλαμβάνω ἐκ Βενετία , καί Κατελάνος πρός ὁ εἰμί καί ἕτερος ἐπιγίγνομαι , ὁρμάω αὖθις ἐπί ζήτησις ὁ πολέμιος . γεννους δέ ὁ δῆμος καί ὁ δούξ ἐν αἴτιος ποιέω Παγανός ὁ στρατηγός , ἀγαθός ὁ γε εἰς αὐτός ἥκω στρατηγέω καί μόνος αἴτιος γίγνομαι ὁ μή παντάπασι διαφθείρω , ἀποχειροτονέω , Ἀντώνιος δέ γριμαρδος ἐφίστημι ὁ στόλος στρατηγός . ἐφοπλίζω δέ καί αὐτός πρός ὁ εἰμί καί ἕτερος καί ἄλλος ἐπισκευάζω , ὅς δήω , ἐν Σαρδώ ὁ νῆσος προσβάλλω ὁ πολέμιος , καί μάχη γίγνομαι , ἡσσάομαι κατακράτος , καί δύο καί τριάκοντα ἀποβάλλω τριήρης . Κατελάνος δέ τότε μᾶλλον Νικόλαος μέμφομαι , ὅτι μή πείθω βασιλεύς ναυμαχέω περί Βυζάντιον , ὅπου πλείων τε αὐτός ὁ δύναμις , πάρειμι καί ὁ βασιλικός , καί ὁ πολέμιος οὐδείς ἡττάω εἰμί ἀποφυγή , ἀλλά ἀνάγκη εἰμί παντάπασι ἐκπολιορκέω διαφθείρω . ὁ ἐν Γεννούᾳ δέ ἀπολέγω πρός οὗτος μέγας ἧσσα , χρῆμα τε γάρ αὐτός οὖον πάρειμι πρός ἕτερος στόλος παρασκευή , καί ὁ δῆμος πιέζω ἔνδεια πολύς ὁ σῖτος , ὁ ἐκ Βενετία μέν θαλασσοκρατέω μετά ὁ Νίκη καί οὐ ἐάω σῖτος ἐκ θάλασσα ἄγω , γῆ τε οὐ ἄρχω , ἐκ ὅς τρέφω γεωργέω , δήω γιγνώσκω ὁ ὁ Μεδιόλανον ἄρχω ὑπάγω ἑαυτοῦ καί καταδουλόω , ὠφελέω ὁ μέγας δύναμαι . χρῆμα τε γάρ εἰς ὁ μάλιστα εὐπορέω καί στρατιά οὐ ἱππικός μόνος , ἀλλά καί πεζός , ὅς δήω ἐκεῖνος . πρός οὗτος δέ καί χώρα ἄρχω πολύς καί ἀγαθός , τρέφω δύναμαι σῖτος πανταχόθεν ἄγω . οὗτος δέ δόξα , διαπρεσβεύομαι πρός αὐτός καί ὁ πόλις παραδίδωμι . ὁ δέ δέχομαι ἄσμενος , καί πρότερος ποιέω περιπλειστος γεννους δεσπότης εἰμί , εἰμί ὅμορος . καί Ὅρκος πρός ἀλλήλων γίγνομαι καί σύμβασις , ὥστε αὐτός μέν ἐκεῖνος καί χρῆμα καί ὅπλον καί στρατιώτης καί πᾶς , ὅς ἔχω , βοηθέω ἐπί ὁ πολέμιος , αὐτός δέ ἐκεῖνος διά βίος πᾶς δεσπότης ἔχω καί μηδέποτε ἀγνωμονέω , ἄρχω τε δέχομαι ὁ πόλις παρά ἐκεῖνος , καί ὁ πολιτεία καθάπαξ μεταβάλλω ὑπό ἐκεῖνος ἄγω , ὅπῃ εἄν δοκέω . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐν Γεννούᾳ πιέζω ὑπό ὁ πόλεμος πράσσω ἀναγκάζω ἀγεννής καί ἀνελεύθερος , ὁ πρότερος κόμπος καί ὁ φύσημα ἀποβάλλω , καί Σίμων Μπουκανέγρα ὁ σφεῖς ἄρχω παραλύω ὁ ἀρχή , ἄρχω ὁ πόλις εἰσδέχομαι παρά ὁ ὁ Μεδιόλανον δεσπότης . ὁ δέ ὡς οἰκέω ἤδη πρόνοια ποιέω , σῖτος τε ἄφθονος χορηγέω καί ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος καί χρῆμα εἰς ὁ πόλεμος ὁ παρασκευή καί ὁπλίτης , κελεύω τε αὖθις τριήρης πληρόω κατά ὁ πολέμιος . ἐπεί δέ ὁ στόλος παρασκευάζω , ὁ Παγανός ἐφίστημι αὖθις στρατηγός , Ἀντώνιος πολύς καταγιγνώσκω ἀπειρία περί στρατηγία . καί ὁ ἐκ Βενετία ὡς πυνθάνομαι ὁ πολέμιος αὖθις στόλος ἔπειμι , ἀντεπεξέρχομαι καί αὐτός , Νικόλαος στρατηγός · ἐπαίρω δέ ὁ πρότερος Νίκη καί ὁ Κατελάνος συμμαχία ἀμελέω , ὥσπερ καί πρότερος ὁ βασιλεύς , καταναυμαχέω ὑπό ὁ ἀντίπαλος πρός ὁ Μεθώνη , καί ὁ τε ναῦς ἅπας ὁ ἐκ γεννους λαμβάνω ὁ πολέμιος πλήν ὀλίγος καί ὁ στρατηγός αἰχμάλωτος , ὅς καί ἐν Γεννούᾳ τελευτάω δεσμωτήριον οἰκέω . μετά δέ ὁ πληγή ἐκεῖνος καί ὁ ἐκ Βενετία ἀτονέω πρός ὁ πόλεμος , διαπρεσβεύομαι ἀλλήλων περί εἰρήνη καί καταλύω ὁ πόλεμος , μικρός ἕνεκα αἴτιος μέγας γίγνομαι καί ὁ μέγας ἑκάτερος βλάπτω . ἐπεί δέ εἰρήνη εἰμί καί δεινός οὐδείς προσδοκάω , ἀνάξιος εἰμί σφεῖς ἡγέομαι ὁ ἐν Γεννούᾳ μηδείς ἀγνωμονέω περί ὁ εὐεργετέω , πρῶτος μέν Παγανός ὁ στρατηγός , λαμπρός γίγνομαι ἐν ὁ στρατηγία ἀμφότερος , ἐξελαύνω ὁ πόλις , ἀειφυγία κατακρίνω , καί σύν ἐκεῖνος πᾶς ὁ ἀγαθός , οὐδείς ἔχω ἐγκαλέω · ἔπειτα καί ὁ Μεδιόλανον ἀφίστημι δεσπότης καί Μπουκανέγραν αὖθις ὁ Σίμων ἄρχω ὁ πρᾶγμα ἀποδείκνυμι , ὁ παρά ἐκεῖνος καθίστημι ἐξελαύνω ἄτιμος καί οὗτος ὁ τρόπος ἐκεῖνος ὁ πολύς περί αὐτός ἀμείβω κηδεμονία . ὁ μέν οὖν ὁ Λατῖνος πρός ἀλλήλων καί πρός Ῥωμαῖος πόλεμος ἐνταῦθα τελευτάω . βασιλεύς δέ ὁ Παλαιολόγος , βασιλίς ὁ μήτηρ μάλιστα ἐνάγω , ἔρχομαι εἰς Αἶνος , ἐν Θεσσαλονίκη ὁ μήτηρ καταλείπω , ὡς ἐκεῖθεν διά ὁ Θρᾴκη εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι πρός βασιλεύς ὁ κηδεστής . ὁ δέ ἐν διδυμοτειχεω ἄρχω , Ἀρσένιος τε μέγας παπίας ὁ Τζαμπλάκων καί πρωτοστράτωρ ὁ Ταρχανειώτης , ὑποπτεύω διά Διδυμότειχο βασιλεύς ὁ Παλαιολόγος παρέρχομαι εἄν , οὐ ἀνήκοος τε ὁ ἐν Θεσσαλονίκη γίγνομαι πρός Κράλης ὁ βασιλεύς σύμβασις περί συμμαχία εἰμί καί ὡς κοινός συντίθημι πρός Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς πόλεμος κινέω , δείδω , μή εἰσδέχομαι ὁ πόλις μή κατά γνώμη πράσσω βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός καί πρός ὀργή διερεθίζω , δοκέω ἀγνωμονέω περί αὐτός καί ὁ ἐναντίος πράσσω προστίθημι ἀφίστημι αὐτός . καί πέμπω πυνθάνομαι , ὅς χρή προσφέρω ὁ νέος βασιλεύς · καί ὁ βασιλεύς προστάσσω , ὡς προσήκω δοῦλος ὁ δεσπότης , καί πᾶς εἴσοδος παρέχω ἐλεύθερος , προσέχω ὡς βασιλεύς , οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος πᾶς πόλις . ὅθεν καί εἰσδέχομαι προθύμως ἐκ ὁ Αἶνος ἀφικνέομαι . βασιλεύς δέ ὀλίγος ἡμέρα διδυμοτειχεω ἐνδιατρίβω , ἀπαίρω ἐκεῖθεν εἰς Βυζάντιον καί συνδιατρίβω οὐ ὀλίγος χρόνος βασιλεύς ὁ κηδεστής , μάλιστα ἀκμάζω τότε ὁ λατινικός πόλεμος . βασιλεύς δέ ὁ Καντακουζηνός εἰδοί ὁ τε υἱός Ματθαῖος καί βασιλεύς ὁ γαμβρός διαφορά τις εἰμί πρός ἀλλήλων , δήω γιγνώσκω ἐκεῖνος μεταπέμπω , διαλύω ὁ διαφορά αὐτός πᾶς ἐκλέγω ἐπί αὐτός , ὅσος ἀλλήλων οἴομαι προσκρούω . καί ὁ τε υἱός μετακαλέω καί βασιλεύς ὁ γαμβρός παρακατέχω , ὡς βέβαιος αὐτός τίθημι ὁ διαλύω . ὁ μέν οὖν υἱός ἄρτι ὁ Ἀδριανός παραλαμβάνω καί ὁ περί αὐτός Πολίχνα , βασιλεύς ὁ πατήρ ἐγχειρίζω , καί περί ὁ ἐκεῖνος πρόνοια ἀσχολέω , ὑστερέω κατά ὁ βασιλεύς πρόσταγμα εἰς Βυζάντιον ἔρχομαι , γνώμη ἔχω ὡς ἀφικνέομαι ὀλίγος ὕστερος . βασιλεύς δέ ὁ νέος πρός ὁ ἐγχειρίζω πόλις ἥκω ἐπείγω , ἐπιτρέπω ὁ βασιλεύς ὁ ἔξοδος , ὁ πρότερος πόλις , ὅς αὐτός ἐφίημι ἄρχω , καί Διδυμότειχο προστίθημι · Ἑλένη τε βασιλίς ὁ γαμετή ἐπιτρέπω αὐτός συνέπομαι , Μανουήλ ὁ νέος ἔχω ὁ υἱός . Ἀνδρόνικος δέ βασιλεύς ὁ υἱός καί Εἰρήνη ὁ θυγάτηρ παρά βασιλίδι καταλείπω ἐκτρέφω ὁ μάμμη φιλότιμος . μέλλω δέ ἀπαίρω ἤδη ὁ νέος βασιλεύς ἄλλος τε παραινέω βασιλεύς ὁ κηδεστής καί πρός ὁ γυνή ἀδελφός μηδείς πόλεμος κινέω , μηδέ κακός πείθω σύμβουλος , πολέμιος ἐκεῖνος μηδείς νομίζω ἀδικέω . ἀγαθός μέν γάρ εἰμί περιμένω αὐτός , ἄχρι εἄν ἀφικνέομαι ἐκεῖνος , λύω ἐπί αὐτός , εἰμί τίς μικρόψυχος πρός ἀλλήλων διαφέρω · ἐπεί δέ ἀναγκαῖος καί περισπούδαστος αὐτός ὁ ἔξοδος , αὐτός τε ἀδύνατος ἔχω διά ὁ πρός Λατῖνος πόλεμος ὁ νῦν ἔχω εἰς Θρᾴκη ἀφικνέομαι καί διαλλάσσω αὐτός ἀλλήλων , μηδείς κινέω ὁ καθίστημι , ἄχρι εἄν Εἰρήνη βασιλίς ὁ μήτηρ εἰς Διδυμότειχο ἀφικνέομαι πᾶς πρόφασις πόλεμος καί μικροψυχία περιαιρέω . τοιοῦτος παραινέω ὁ βασιλεύς , ὁ νέος ἐκπέμπω μετά ὁ γυνή . μετά μικρός δέ καί βασιλίς Εἰρήνη ὁ γαμετή κελεύω εἰς Διδυμότειχο ἀφικνέομαι , διαλλάσσω ὁ υἱός γαμβρός ὁ βασιλεύς . συνεκπέμπω δέ αὐτός καί Φιλόθεος ὁ Ἡράκλεια μητροπολίτης καί Μητροφάνης ὁ Μελενίκου , ἀνήρ καί βίος καί λόγος ὁ ὁράω εἰμί ἀξιόχρεως πρός αἰδώς , πρός οὗτος δέ καί Φίλος ὁ Ἰωάννης , εἰμί ὁ εὐπατρίδης , διά ἀρετή δέ καί φιλοσοφία βίος πᾶς ἀπέχω πρᾶγμα καί σχολάζω ὁ οἴκοι καί πρόνοια πολύς ποιέω σώφρων βίος καί Δίκαιος , ἅμα μέν συνδιαλλάσσω αὐτός καί ὁ υἱός , ἅμα δέ αὐτός καί μάρτυς εἰμί , εἰμί μή ὁ ἴσος σπουδή ἐν ἀμφότερος ἐπιδείκνυμι , ὥστε μηδείς ὕστερος ὁ συκοφάντης ἔχω ἐγκαλέω , δύναμαι τἀναντία , ὅς ἐργάζομαι ὁ βασιλίς , λογοποιέω , εἰμί τίς μή κατά γνώμη ἀποβαίνω ὁ υἱός . ἐπιτρέπω δέ βασιλίδι καί ὁ συνεκπέμπω , ὁ μέν ἄλλος διαφορά ὁ παῖς διαλύω , ἔκφορος πᾶς τίθημι πρός αὐτός , ὅς εἄν θεός τε καί ὁ σύνεσις ὑφηγέομαι · ἕτερος δέ ὁ καθίστημι μηδείς κινέω , ἀλλά βασιλεύς μέν ὁ νέος Διδυμότειχο καί ὁ ἄλλος πόλις ἔχω , ὅς ἐγχειρίζω αὐτός , πράσσω , ὅστις εἄν δοκέω , ἕτερος δέ ὁ μήπω ἐγχειρίζω παρενοχλέω μηδείς , ἀλλά ἐάω ὑπό βασιλεύς , ὥσπερ καί πρότερος , τελέω . Ματθαῖος δέ ὁ γυνή ἀδελφός δοῦλος μέν ἡγέομαι κατά ὁ ὁ βασιλεύς νόμος , ἀλλά καί ἀδελφός , καί πᾶς ἐπιδείκνυμι πρός αὐτός εὐμένεια καί φίλιος , ὥσπερ Δίκαιος , καί μηδείς ἀνακρίνω περί ὁ ἀρχή , ἀλλά ἐάω ὁ ἄρχω ἄγω , ὅποι εἄν δοκέω , καί ὁ τοιοῦτος ὑπεροχή αὐτός παραχωρέω , εἰμί γε πατήρ καί δύναμαι ὁ παῖς , ἄν τίς σφάλλω , ἐπανορθόω . Ματθαῖος δέ ὁ υἱός ὁ Ἀδριανός καί ὁ ἄλλος Πολίχνα ἔχω , καί βασιλεύς ὁ γαμβρός ἀδελφός ἡγέομαι καί δεσπότης καί πᾶς εὔνοια ἀποδίδωμι καί τιμή · μή μέντοι γε ἀνάγκη ἔχω καί ἀνακρίνω ὑπό αὐτός πρός ὁ ἀρχή , ἀλλά ὑπό μόνος ὁ πατήρ . οὗτος γάρ εἰμί Δίκαιος καί πρόφασις οὐδείς διαφορά καί στάσις παρέχω .