joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.65
νϛʹ . Πρωτοβεστιάριος μὲν οὖν τῷ ἀδοκήτῳ πληγεὶς , ὡς ἐλέγετο , τῆς συμφορᾶς , καὶ μὴ φέρων τὴν κακοπραγίαν , ἐτελεύτησε μετὰ μικρόν . καὶ ἀποθανόντος αὐτοῦ , οἱ περιλειφθέντες ἑαυτούς τε καὶ Πρίλλαπον ἐνεχείρισαν βασιλεῖ · Ἀσάνην δὲ τὸν Πρόσεκον ἀφείλοντο οἱ Τριβαλοὶ κλοπῇ . βασιλεὺς δὲ ἐκεῖθεν εἰς Θεσσαλονίκην ἐλθὼν , καὶ ἀναγκαίων τινῶν πέρι ἡμέρας τινὰς αὐτῇ ἐνδιατρίψας , ὡς ἐδόκει ἀναγκαῖον εἶναι πρὸς Στρίμβιτζαν ἐλθεῖν , ἐξεστράτευσε πάλιν . καὶ γενόμενος ἐν αὐτῇ , τοὺς κατασχόντας ἐπεχείρει πείθειν , βιάζεσθαι γὰρ οὐκ ἦν πολέμῳ διὰ καρτερότητα τειχῶν , ἑαυτοὺς παραδιδόναι καὶ τὴν πόλιν . μὴ πειθομένων δὲ , ἀλλ' ἰσχυριζομένων τὴν πόλιν αὐτοὶ καθέξειν , ἄχρις ἂν ὁ πρὸς ἀλλήλους τῶν βασιλέων πόλεμος διαλυθῇ · ἐπεὶ οὐ προσεχώρει , ἄρας ἐκεῖθεν , ἦλθεν εἰς Μελένικον . τὰ ἴσα δὲ καὶ Νικηφόρου ἀποκριναμένου τοῦ Βασιλικοῦ , ἐπεὶ πρὸς πολιορκίαν τρέπεσθαι ἀδύνατος ἦν , ἄλλων ἀναγκαιοτέρων ἐπειγόντων , ἐπανέζευξεν εἰς Θεσσαλονίκην . γενομένῳ δὲ ἐκεῖ ἠγγέλθη ἐκ πρωτοστράτορος ἐπιτροπεύοντος τῆς Θρᾴκης , ὡς βασιλεὺς ὁ πρεσβύτερος ἥν τε εἶχε στρατιὰν ἐν Βυζαντίῳ καὶ ἑτέραν οὐκ ὀλίγην προσεκπορισάμενος , ἐκπέμψειε κατ' αὐτοῦ , ὑπὸ στρατηγῷ Ἀσάνῃ τῷ Κωνσταντίνῳ , παρὰ τὸν Μέλανα ποταμὸν στρατοπεδευομένου . γενομένης δὲ ἐκεῖ τῆς συμβολῆς καὶ τῆς μάχης ἀγχωμάλου ἐπιπολὺ διαμεινάσης , οἱ τοῦ νέου βασιλέως ὅμως ὑπερσχόντες , ἐτρέψαντό τε τοὺς ἀντιτεταγμένους καὶ τὴν δίωξιν ἐποιήσαντο ἄχρι Βυζαντίου . καὶ τοὺς μὲν ἀπέκτειναν αὐτῶν , τοὺς δὲ καὶ εἷλον ζῶντας πλὴν ὀλίγων ὅσοι διεσώθησαν εἰς τὴν πόλιν · ἑάλω δὲ καὶ ὁ στρατηγός . καὶ νικήσαντες περιφανῶς , ἀνεχώρησαν ἐπ' οἴκου . τούτων δὲ ἀγγελθέντων , τῆς μὲν νίκης ἕνεκα ὁ βασιλεὺς εὐχαριστηρίους εὐχὰς ἀπεδίδου θεῷ · ἐπιστραφεὶς δὲ πρὸς τοὺς παρόντας , πολλοὶ δὲ ἦσαν , οὐ μᾶλλον ἥδεσθαι ἔφη κρατησάντων τῶν σφετέρων , ἢ ὅσον ἀνιᾶται ἐπὶ τῇ τῶν ἀντιτεταγμένων ἥσσῃ . « οὐ γὰρ μόνον ὅτι Ρωμαῖοι οἱ πεσόντες , οὓς ἐχρῆν οὐ πρὸς ἀλλήλους , ἀλλ' ὑπὲρ ἀλλήλων βαρβάροις μαχομένους ἀποθνήσκειν , δίκαιον ἀλγεῖν , ἀλλ' ὅτι δέος , μὴ καὶ τῶν οἰκειοτάτων τινὲς ἢ τῶν φίλων ἦσαν οἱ ἀποθανόντες · καὶ τρίτον , ὅτι οὐχ ὑπὸ βαρβάρων τῶν φύσει πολεμίων , ἀλλ' ὑφ' ἡμῶν ἀνάλωνται τῶν πάνυ φιλούντων . καὶ ἐοικέναι ἡμᾶς νομίζω τοῖς ὑπὸ μανίας τῶν ἰδίων σαρκῶν ἐμφορουμένοις , οἳ οὐκ ἐπαινεῖσθαι , ἀλλ' ἐλεεῖσθαι δίκαιοι τῆς ἀτόπου τροφῆς . καὶ , τὸ δὴ μεῖζον , ὅτι οὐχ ὑπὸ Ἑλλήνων μόνον καὶ βαρβάρων τῶν ἀκουόντων δίκαιοι μισεῖσθαι τῆς εἰς ἀλλήλους παρανομίας , ἀλλ' ἄδηλον , εἴ τι καὶ τῶν γινομένων ἀρέσκει θεῷ , καὶ μὴ ἐπίσης οἵ τε ἀμυνόμενοι καὶ οἱ ἐπιόντες ἄξιοι τιμωριῶν παρ' αὐτῷ κριτῇ . ἐβουλόμην μὲν οὖν μὴ ἀπὸ Ρωμαίων , ἀλλ' ἀπὸ βαρβάρων ἑστηκέναι τὸ τρόπαιον τοῖς ἡμετέροις , ἵνα εἶχον τῆς νίκης καθαρὰν τὴν ἡδονήν . ἐπειδὴ δὲ οὕτω τὰ ἡμέτερα ὑπὸ φθονεροῦ τινος δαίμονος συνεσκευάσθη , ὡς καὶ τὴν νίκην ἀλγηδόνος αἰτίαν φαίνεσθαι ἡμῖν , χάριτας ὁμολογῶ τῷ κρείττονι πολλὰς , οὐ μόνον ὅτι τοῖς ἐμοῖς συνήρατο πρὸς τὴν νίκην , ἀλλ' ὅτι καὶ μηδεμίαν αἰτίαν αὐτὸς ἐν τῷ νυνὶ πολέμῳ οὐ μόνον παρεσχόμην , ἀλλὰ καὶ κινουμένου τὴν ἀρχὴν , πολλὰ καὶ ἔπραξα ἄξια καὶ εἶπον λόγου , δεόμενος τὸν πόλεμον καταθέσθαι τοὺς κινοῦντας , εἰ καὶ καθ' ὑδάτων , τὸ τῆς παροιμίας , ἐδόκουν γράφειν . » Οἱ μὲν οὖν ἀκούσαντες , οὐ μόνον τῆς ἀγχινοίας ἐθαύμασαν τὸν βασιλέα , ἀλλὰ καὶ τοῦ μὴ φυσᾶσθαι μηδ' ἐπαίρεσθαι ἐν ταῖς εὐτυχίαις , ἀλλ' ἐν ταῖς τῶν πραγμάτων μεταβολαῖς ἴσον καὶ ὅμοιον παρέχειν ἑαυτόν . βασιλεὺς δὲ τόν τε πρωτοστράτορα γράμμασιν ἠμείβετο εὐχαριστηρίοις , καὶ τοὺς συνόντας αὐτῷ τῶν συγκλητικῶν τιμαῖς τε καὶ ἄλλαις εὐεργεσίαις , καὶ τοὺς στρατιώτας τοὺς μὲν ἐπιδόσει τῆς μισθοφορᾶς , τῶν ἐτησίων δὲ προσόδων τοὺς λοιποὺς μᾶλλον ἐπέῤῥωσε καὶ προθυμοτέρους πρὸς τὸ πολεμεῖν εἰργάσατο ὑπὲρ αὐτοῦ · αὐτὸς δὲ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὑπογραφέας καταστήσας , δι' αὐτῶν διῴκει καὶ ἐξίσαζε τὴν ἑσπέραν , καὶ καταλόγους ἔτασσεν ἑτέρους πρὸς τοῖς οὖσιν , ὅπως πλείων γίγνοιτο ἡ στρατιά . ἐν τούτοις δὲ αὐτοῦ ἀσχολουμένου , πάλιν ἧκε γράμματα ἐκ πρωτοστράτορος μηνύοντα , ὡς ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς τῷ τῶν Μυσῶν βασιλεῖ Μιχαὴλ διάφορος πρότερον ὢν , νῦν πρὸς αὐτὸν τίθεται εἰρηνικὰς σπονδὰς καὶ συμμαχίαν · ἀγνοεῖν μέντοι τὰς ξυμβάσεις ἐφ' οἷς γίνονται αὐτοῖς , καὶ διὰ τοῦτο δέον ἐγνωκέναι τὴν μήνυσιν αὐτῷ ποιήσασθαι τῶν πραττομένων . βασιλεὺς δ' ἐπεὶ ἐπύθετο , συνῆκε μὲν τοῦ πρὸς αὐτὸν ἕνεκα πολέμου τὴν συμμαχίαν τῷ πάππῳ γεγενῆσθαι πρὸς Μυσοὺς , ἔγνω δὲ μὴ ἐκ πρώτης ἀκοῆς ἐκ τῆς ἑσπέρας ἀπανίστασθαι , ἀλλὰ μένειν τε ἔτι καὶ τῶν πραγμάτων καὶ τῆς στρατιᾶς πρόνοιαν ποιεῖσθαι , ἄχρις ἄν τι βεβαιότερον διδαχθῇ . ἡμέραις δὲ ὕστερον ὀλίγαις πάλιν ἐκ πρωτοστράτορος ἀφικνεῖται γράμματα πρὸς βασιλέα μηνύοντα , ὡς αἱ πρὸς Μυσοὺς βασιλέως σπονδαὶ καὶ ἡ συμμαχία πέρας ἤδη ἔσχον , καὶ οἱ πράξαντες τὴν συμμαχίαν ἐκ τῶν πρὸς Μυσοὺς αὐτομόλων Ρωμαῖοι ἐν Βυζαντίῳ εἰσὶν ἔτι . βουλευσαμένῳ δὲ μετὰ τῶν ἐν τέλει τῷ βασιλεῖ οὐκέτι διαμέλλειν ἐδόκει ἐν Θεσσαλονίκῃ , ἀλλὰ τάχιστα εἰς Βυζάντιον ἀπιέναι , πρίν τι νεωτερισθῇ . καὶ τῆς ἑσπέρας στρατηγὸν Συργὴν ντὲ Λεζιάνο τὸν Κύπριον , ὃς ὕστερον ῥὴξ Ἀρμενίας ἐγεγόνει , ἐξάδελφον αὐτῷ ὄντα μητρόθεν , καταστησάμενος , ἄρας ἐκ Θεσσαλονίκης αὐτὸς ἅμα τῇ στρατιᾷ , ἦλθεν εἰς Διδυμότειχον . ὀλίγας δὲ αὐτῷ ἐνδιατρίψας ἡμέρας , ἐξελθὼν ἐκεῖθεν , ἧκεν εἰς Βυζάντιον . γενόμενος δὲ πρὸς τὰς πύλας τῆς προσαγορευομένης Γυρολίμνης , καὶ Πεπανόν τινα τῶν ἐν Βλαχέρναις προκαθήμενον βασιλείων , τῶν τῇδε τειχῶν τὴν φυλακὴν πεπιστευμένον εὑρὼν , ἐπεὶ διὰ τὴν ἐκείνου ἔφοδον ἐν φυλακῇ εἶχεν ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς τὰ Βυζαντίου τείχη , ἐκέλευεν ὡς βασιλέα τὸν πάππον ἐλθόντα ἀπαγγέλλειν , ὅτι τε γένοιτο ἐγγὺς τειχῶν καὶ δέοιτο συγγνώμης τυχεῖν τῆς παρ' αὐτῷ . μὴ δὴ διὰ τὰ κατὰ τὴν ἑσπέραν συμβάντα ἀθεράπευτα λογίζεσθαι εἶναι τὰ κακά . ἔξεστι γὰρ , εἴπερ καὶ νῦν ἐθελήσεις , τόν τε πόλεμον καταθέσθαι καὶ ὅ , τι βούλει χρήσασθαι αὐτῷ · πάντως δὲ οὐκ ἐπιλελῆσθαι , ὀλίγου τοῦ παρῳχηκότος ὄντος χρόνου , ὅσα ἐλθὼν ἐδεῖτο περὶ τῆς εἰρήνης , ταύτην ἀντὶ τοῦ πολέμου μᾶλλον ἑλέσθαι συμβουλεύων , καὶ μὴ τοῖς ἐνάγουσι πείθεσθαι πολεμεῖν , ὡς οὐδὲν ὀνήσουσιν ἐπὶ τῶν ἔργων , ὧν αὐτὸς μὲν οὐκ ἐβούλετο προφήτης εὑρεθῆναι · ὅμως δὲ ἐξέβη ᾗ προείρηται αὐτῷ . ἐὰν δὲ νῦν καταθέσθαι τὸν πόλεμον πάλιν ἐθελήσῃς , ἐκεῖνά τε ὡς μηδὲ τὴν ἀρχὴν γεγενημένα λογιεῖται καὶ γνώμης οὕτως ἔχει καὶ παρασκευῆς , ὡς πάντα πράξων , ἅττα ἂν αὐτὸς κελεύῃς . Ὁ μὲν Πεπανὸς τῷ πρεσβυτέρῳ βασιλεῖ ἀπήγγελλεν ἐλθὼν ὅσα ἦν παρὰ τοῦ νέου προστεταγμένος βασιλέως . ὀλίγῳ δὲ ὕστερον ἐπανελθὼν , ἀπήγγελλε τῷ νέῳ βασιλεῖ , ὅτι βασιλεὺς κελεύει τῶν τῇδε ὅποι βούλοιτο ἀποχωρεῖν καὶ μὴ κατατρίβειν τὸν καιρὸν εἰκῆ καὶ μάτην , μέλλοντα οὐδὲν ἀνύειν ὧν διανοεῖται . ἐρομένου δὲ τοῦ νέου βασιλέως , εἰ μηδὲν αὐτῷ πλέον προστάξειε βασιλεὺς , « οὐδὲν » εἶπεν ὁ Πεπανός . « οὐκοῦν » ἔφη « τὸ βασιλέως πρόσταγμα πληρῶν , ὅποι ἂν ὁ θεὸς ἡγοῖτο βαδιοῦμαι . » καὶ ἀναζεύξας ἐκεῖθεν , ἐν τοῖς λειμῶσι τοῖς παρὰ τὴν γέφυραν τῆς Καμήλου ηὐλίσατο τὴν νύκτα , καὶ ἐς τὴν ὑστεραίαν πάλιν παρὰ τὰς αὐτὰς πύλας ἐλθὼν , ἐδεῖτο βασιλέως προσδέξασθαι τὴν εἰρήνην καὶ τὸν πόλεμον καταλῦσαι . ὡς δ' ἐσήκουεν οὐδεὶς , ἀναστρέψας ἤλαυνε πρὸς τὸν Μέλανα ποταμὸν , ἔνθα πρωτοστράτωρ ἦν μετὰ τῆς ὑπολοίπου στρατιᾶς ἐστρατοπεδευμένος . βασιλεὺς μὲν οὖν ᾔει ἡγούμενος τῆς στρατιᾶς , ὁ μέγας δὲ ὑπελείπετο δομέστικος χρείας τινὸς ἕνεκα ὀπίσω . προσελθὼν δὲ αὐτῷ τις ἐν ἐνδύμασι διεῤῥωγόσιν οἷα τὰ τῶν πενήτων , κρύφα τι ἔλεγεν ἔχειν αὐτῷ διαλεχθῆναι . προελθὼν δὲ ἐφ' ἱκανὸν ὅσον μὴ ὁρᾶσθαι ἀπὸ τῶν τειχῶν , ἐκέλευεν ὅ,τι ἂν βούλοιτο φράζειν . ὁ δὲ καὶ ἕτερόν τινα προσκαλεσάμενος τὸν κοινωνοῦντα αὐτῷ τῶν βουλευμάτων , οὐδενὸς αὐτοῖς ἑτέρου συμπαρόντος , φίλοι μὲν ἔφασαν αὐτοὶ ἐς τὰ μάλιστα ἀλλήλοις εἶναι ἐκ παλαιοῦ καὶ τὰς οἰκήσεις ἔχειν γειτονούσας · ὁρῶντες δὲ ὅσα ἀδικεῖται καὶ ἀπελαύνεται ὁ νέος βασιλεὺς ἐπὶ προφάσει οὐδεμιᾷ , ἀλγεῖν τε οὐκέτι ἀνεκτῶς καὶ προθυμεῖσθαι , ἂν ἐξῇ , ἀμύνειν τὰ δυνατὰ ἀδικουμένῳ , καὶ μάλιστα ἐξ ὅτου κατά τε Ρήγιον ἀπολογούμενος ὁ βασιλεὺς πάσης ἀπέλυσεν αἰτίας ἑαυτὸν , παρεῖναι γὰρ τότε καὶ αὐτοὺς , καὶ ἐνταῦθα ἀφικόμενος πολλαῖς ἐχρήσατο δεήσεσι καὶ ἱκεσίαις πρὸς τὸν πάππον , μὴ τὸν πόλεμον κινεῖν . γνώμης μὲν οὖν οὕτως ἔφασαν ἔχειν καὶ παρασκευῆς · ἐνδεεστέρας δὲ οὔσης τῆς δυνάμεως αὐτῶν ἢ κατὰ τὴν προθυμίαν , καιρὸν ζητεῖν , καθ' ὃν ἂν αὐτοῖς ἐγγένοιτο καὶ ἔργῳ ἃ προείλοντο δρᾷν · ὃν δὴ καλῶς ποιοῦντα ἥκειν . μετὰ γὰρ τὸ βασιλέα τὸν νέον πρὸς τὴν ἑσπέραν ἐκστρατεῦσαι , τοὺς τὴν φυλακὴν τῆς πόλεως ἐπιτετραμμένους , οὕτω τοῦ θεοῦ πόῤῥωθεν τὰ λυσιτελοῦντα προκατασκευαζομένου , τοῖς ἐπὶ ταῖς πύλαις τοῦ ἁγίου Ρωμανοῦ καλουμέναις τείχεσιν ἐπιστῆσαι , ὥστε νύκτωρ ἔχειν ἀγρυπνοῦντας φυλακὴν ἅμα καὶ ἑτέροις ὀκτὼ ἐκ διαδοχῆς . αὐτοῖς μὲν οὖν εὐθὺς , τούτου γενομένου , ἔννοιαν εἰσελθεῖν τοῦ δυνήσεσθαι ἄν ποτε βασιλεῖ χρησίμους εἶναι . ἐπεὶ δὲ καὶ ἐπύθοντο ὅσον οὐδέπω εἰς Βυζάντιον ἀφίξεσθαι αὐτὸν , τοῖς ἑταίροις , ὅ φασι , κύβον ῥίψαντες , διειλέχθαι περὶ τοῦ βασιλεῖ τῷ νέῳ τὴν πόλιν προδιδόναι , πεπεικέναι τε δίκαιά τε ἅμα δόξαντας λέγειν καὶ συμφέροντα πᾶσι Ρωμαίοις · καὶ νῦν εἶναι ἐν ἑτοίμῳ , κλίμαξι τὸν βασιλέα ἀνάγειν εἰς τὸ τεῖχος , νύκτα φυλάξαντας καθ' ἣν αὐτοῖς ἡ διαδοχή ἐστι τῆς φυλακῆς . οἱ μὲν οὖν τοιαῦτα εἶπον · ὁ μέγας δὲ δομέστικος τὸν μὲν ἀπαγγελοῦντα βασιλεῖ περιμένειν ἔπεμψεν εὐθὺς , τοὺς δὲ διειλεγμένους ὅ,τι τε καλοῖντο ἠρώτα καὶ εἴ τι παρὰ βασιλέως αἰτοῖεν , ὡς δίκαιοι ὄντες εὖ παθεῖν τῆς εἰς βασιλέα ἕνεκα εὐνοίας . οἱ δ' ἔφασαν , Κάμαρις μὲν καλεῖσθαι καὶ Καστελιάνος , μηδὲν δὲ αἰτεῖν , ἀλλὰ προῖκα τοῦ καλοῦ ἕνεκα καὶ τοῦ κοινῇ λυσιτελοῦντος τὴν ἐπιχείρησιν ὑπελθεῖν . ἐπεὶ δὲ καὶ αὖθις ἐπιτρέψαντος ὃ βούλοιντο αἰτεῖν , ἰσχυρίσαντο αἰτεῖν μηδὲν , παραλαβὼν αὐτοὺς ἦγεν ὡς βασιλέα . συμμίξας δὲ αὐτῷ , « ὁ θεὸς » εἶπεν « ᾧ σὺ πρὸ μικροῦ παρέσχηκας ἃ εἶχες , ἃ βούλεται νῦν αὐτὸς εὐεργετεῖ . » ἀνεμίμνησκε δὲ αὐτὸν ἔργου τινὸς , ὃ ἦν εἰργασμένος πρὸ μικροῦ .
Lemmas: νϛʹ . πρωτοβεστιάριος μέν οὖν ὁ ἀδόκητος πλήσσω , ὡς λέγω , ὁ συμφορά , καί μή φέρω ὁ κακοπραγία , τελευτάω μετά μικρός . καί ἀποθνῄσκω αὐτός , ὁ περιλείπομαι ἑαυτοῦ τε καί Πρίλλαπον ἐγχειρίζω βασιλεύς · Ἀσάνης δέ ὁ προσέχω ἀφαιρέω ὁ Τριβαλός κλοπή . βασιλεύς δέ ἐκεῖθεν εἰς Θεσσαλονίκη ἔρχομαι , καί ἀναγκαῖος τις περί ἡμέρα τις αὐτός ἐνδιατρίβω , ὡς δοκέω ἀναγκαῖος εἰμί πρός Στρίμβιτζαν ἔρχομαι , ἐκστρατεύω πάλιν . καί γίγνομαι ἐν αὐτός , ὁ κατέχω ἐπιχειρέω πείθω , βιάζομαι γάρ οὐ εἰμί πόλεμος διά καρτερότης τεῖχος , ἑαυτοῦ παραδίδωμι καί ὁ πόλις . μή πείθω δέ , ἀλλά ἰσχυρίζομαι ὁ πόλις αὐτός κατέχω , ἄχρι εἄν ὁ πρός ἀλλήλων ὁ βασιλεύς πόλεμος διαλύω · ἐπεί οὖον προσχωρέω , ἀείρω ἐκεῖθεν , ἔρχομαι εἰς Μελένικο . ὁ ἴσος δέ καί Νικηφόρου ἀποκρίνω ὁ βασιλικός , ἐπεί πρός πολιορκία τρέπω ἀδύνατος εἰμί , ἄλλος ἀναγκαῖος ἐπείγω , ἐπαναζεύγνυμι εἰς Θεσσαλονίκη . γίγνομαι δέ ἐκεῖ ἀγγέλλω ἐκ πρωτοστράτωρ ἐπιτροπεύω ὁ Θρᾴκη , ὡς βασιλεύς ὁ πρέσβυς ὅς τε ἔχω στρατία ἐν Βυζάντιον καί ἕτερος οὐ ὀλίγος προσεκπορίζω , ἐκπέμπω κατά αὐτός , ὑπό στρατηγός Ασάνης ὁ Κωνσταντῖνος , παρά ὁ Μέλας ποταμός στρατοπεδεύω . γίγνομαι δέ ἐκεῖ ὁ συμβολή καί ὁ μάχη ἀγχώμαλος ἐπιπολύ διαμένω , ὁ ὁ νέος βασιλεύς ὅμως ὑπερέχω , τρέπω τε ὁ ἀντιτάσσω καί ὁ δίωξις ποιέω ἄχρι Βυζάντιον . καί ὁ μέν ἀποκτείνω αὐτός , ὁ δέ καί αἱρέω ζῶ πλήν ὀλίγος ὅσος διασῴζω εἰς ὁ πόλις · ἁλίσκομαι δέ καί ὁ στρατηγός . καί νικάω περιφανής , ἀναχωρέω ἐπί οἶκος . οὗτος δέ ἀγγέλλω , ὁ μέν Νίκη ἕνεκα ὁ βασιλεύς εὐχαριστήριος εὐχή ἀποδίδωμι θεός · ἐπιστρέφω δέ πρός ὁ πάρειμι , πολύς δέ εἰμί , οὖον μᾶλλον ἥδομαι φημί κρατέω ὁ σφέτερος , ἢ ὅσος ἀνιάω ἐπί ὁ ὁ ἀντιτάσσω ἧσσα . « οὖον γάρ μόνος ὅτι Ρωμαῖος ὁ πίπτω , ὅς χρή οὖον πρός ἀλλήλων , ἀλλά ὑπέρ ἀλλήλων βάρβαρος μάχομαι ἀποθνήσκω , Δίκαιος ἀλγέω , ἀλλά ὅτι δέος , μή καί ὁ οἰκεῖος τις ἢ ὁ Φίλων εἰμί ὁ ἀποθνῄσκω · καί τρίτος , ὅτι οὐ ὑπό βάρβαρος ὁ φύσις πολέμιος , ἀλλά ὑπό ἐγώ ἀνάλλομαι ὁ πάνυ φιλέω . καί ἔοικα ἐγώ νομίζω ὁ ὑπό μανία ὁ ἴδιος σάρξ ἐμφορέω , ἕ οὐ ἐπαινέω , ἀλλά ἐλεέω Δίκαιος ὁ ἄτοπος τροφή . καί , ὁ δή μείζων , ὅτι οὐ ὑπό Ἕλλην μόνος καί βάρβαρος ὁ ἀκούω Δίκαιος μισέω ὁ εἰς ἀλλήλων παρανομία , ἀλλά ἄδηλος , εἰμί τίς καί ὁ γίγνομαι ἀρέσκω θεός , καί μή ἐπίσης ὁ τε ἀμύνω καί ὁ ἔπειμι ἄξιος τιμωρία παρά αὐτός κριτής . βούλομαι μέν οὖν μή ἀπό Ῥωμαῖος , ἀλλά ἀπό βάρβαρος ἵστημι ὁ τρόπαιον ὁ ἡμέτερος , ἵνα ἔχω ὁ Νίκη καθαρός ὁ ἡδονή . ἐπεί δέ οὗτος ὁ ἡμέτερος ὑπό φθονερός τις δαίμων συσκευάζω , ὡς καί ὁ Νίκη ἀλγηδών αἴτιος φαίνω ἐγώ , χάρις ὁμολογέω ὁ ἀγαθός πολύς , οὖον μόνος ὅτι ὁ ἐμέω συναίρω πρός ὁ Νίκη , ἀλλά ὅτι καί μηδείς αἴτιος αὐτός ἐν ὁ νυνί πόλεμος οὖον μόνος παρέχω , ἀλλά καί κινέω ὁ ἀρχή , πολύς καί πράσσω ἄξιος καί εἶπον λόγος , δήω ὁ πόλεμος κατατίθημι ὁ κινέω , εἰμί καί κατά ὕδωρ , ὁ ὁ παροιμία , δοκέω γράφω . » ὁ μέν οὖν ἀκούω , οὖον μόνος ὁ ἀγχίνοια θαυμάζω ὁ βασιλεύς , ἀλλά καί ὁ μή φυσάω μηδέ ἐπαίρω ἐν ὁ εὐτυχία , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πρᾶγμα μεταβολή ἴσος καί ὅμοιος παρέχω ἑαυτοῦ . βασιλεύς δέ ὁ τε πρωτοστράτορας γράμμα ἀμείβω εὐχαριστήριος , καί ὁ σύνειμι αὐτός ὁ συγκλητικός τιμή τε καί ἄλλος εὐεργεσία , καί ὁ στρατιώτης ὁ μέν ἐπίδοσις ὁ μισθοφορά , ὁ ἐτήσιος δέ πρόσοδος ὁ λοιπός μᾶλλον ἐπέῤῥωσε καί πρόθυμος πρός ὁ πολεμέω ἐργάζομαι ὑπέρ αὐτός · αὐτός δέ ἐν Θεσσαλονίκη ὑπογραφεύς καθίστημι , διά αὐτός διοικέω καί ἐξισάζω ὁ ἑσπέρα , καί κατάλογος τάσσω ἕτερος πρός ὁ εἰμί , ὅπως πλείων γίγνομαι ὁ στρατιά . ἐν οὗτος δέ αὐτός ἀσχολέω , πάλιν ἵημι γράμμα ἐκ πρωτοστράτωρ μηνύω , ὡς ὁ πρέσβυς βασιλεύς ὁ ὁ Μυσός βασιλεύς Μιχαήλ διάφορος πρότερος εἰμί , νῦν πρός αὐτός τίθημι εἰρηνικός σπονδή καί συμμαχία · ἀγνοέω μέντοι ὁ σύμβασις ἐπί ὅς γίγνομαι αὐτός , καί διά οὗτος δήω γιγνώσκω ὁ μήνυσις αὐτός ποιέω ὁ πράσσω . βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι , συνίημι μέν ὁ πρός αὐτός ἕνεκα πόλεμος ὁ συμμαχία ὁ πάππος γίγνομαι πρός Μυσός , γιγνώσκω δέ μή ἐκ πρῶτος ἀκοή ἐκ ὁ ἑσπέρα ἀπανίστημι , ἀλλά μένω τε ἔτι καί ὁ πρᾶγμα καί ὁ στρατιά πρόνοια ποιέω , ἄχρι ἄν τίς βέβαιος διδάσκω . ἡμέρα δέ ὕστερος ὀλίγος πάλιν ἐκ πρωτοστράτωρ ἀφικνέομαι γράμμα πρός βασιλεύς μηνύω , ὡς ὁ πρός Μυσός βασιλεύς σπονδή καί ὁ συμμαχία πέρας ἤδη ἔχω , καί ὁ πράσσω ὁ συμμαχία ἐκ ὁ πρός Μυσός αὐτόμολος Ρωμαῖος ἐν Βυζάντιον εἰμί ἔτι . βουλεύω δέ μετά ὁ ἐν τέλος ὁ βασιλεύς οὐκέτι διαμέλλω δοκέω ἐν Θεσσαλονίκη , ἀλλά ταχύς εἰς Βυζάντιον ἀφίημι , πρίν τίς νεωτερίζω . καί ὁ ἑσπέρα στρατηγός Συργή ντε Λεζιάνο ὁ Κύπριος , ὅς ὕστερος ῥὴξ Ἀρμένιος γίγνομαι , ἐξάδελφος αὐτός εἰμί μητρόθεν , καθίστημι , ἀείρω ἐκ Θεσσαλονίκη αὐτός ἅμα ὁ στρατιά , ἔρχομαι εἰς Διδυμότειχο . ὀλίγος δέ αὐτός ἐνδιατρίβω ἡμέρα , ἐξέρχομαι ἐκεῖθεν , ἵημι εἰς Βυζάντιον . γίγνομαι δέ πρός ὁ πύλη ὁ προσαγορεύω γυρολιμνη , καί πεπαίνω τις ὁ ἐν Βλαχέρναις προκάθημαι βασίλειος , ὁ ὅδε τεῖχος ὁ φυλακή πιστεύω εὑρίσκω , ἐπεί διά ὁ ἐκεῖνος ἔφοδος ἐν φυλακή ἔχω ὁ πρέσβυς βασιλεύς ὁ Βυζάντιον τεῖχος , κελεύω ὡς βασιλεύς ὁ πάππος ἔρχομαι ἀπαγγέλλω , ὅτι τε γίγνομαι ἐγγύς τεῖχος καί δήω συγγνώμη τυγχάνω ὁ παρά αὐτός . μή δή διά ὁ κατά ὁ ἑσπέρα συμβαίνω ἀθεράπευτος λογίζομαι εἰμί ὁ κακός . ἔξεστι γάρ , εἴπερ καί νῦν ἐθέλω , ὁ τε πόλεμος κατατίθημι καί ὅς , τίς βούλομαι χράω αὐτός · πάντως δέ οὐ ἐπιλανθάνομαι , ὀλίγος ὁ παρῳνχόνω εἰμί χρόνος , ὅσος ἔρχομαι δήω περί ὁ εἰρήνη , οὗτος ἀντί ὁ πόλεμος μᾶλλον αἱρέω συμβουλεύω , καί μή ὁ ἐνάγω πείθω πολεμέω , ὡς οὐδείς ὀνίνημι ἐπί ὁ ἔργον , ὅς αὐτός μέν οὐ βούλομαι προφήτης εὑρίσκω · ὅμως δέ ἐκβαίνω ὅς προερέω αὐτός . ἐάν δέ νῦν κατατίθημι ὁ πόλεμος πάλιν ἐθέλω , ἐκεῖνος τε ὡς μηδέ ὁ ἀρχή γίγνομαι λογίζομαι καί γνώμη οὕτως ἔχω καί παρασκευή , ὡς πᾶς πράσσω , ὅστις εἄν αὐτός κελεύω . ὁ μέν Πεπανός ὁ πρέσβυς βασιλεύς ἀπαγγέλλω ἔρχομαι ὅσος εἰμί παρά ὁ νέος προστάσσω βασιλεύς . ὀλίγος δέ ὕστερος ἐπανέρχομαι , ἀπαγγέλλω ὁ νέος βασιλεύς , ὅτι βασιλεύς κελεύω ὁ ὅδε ὅποι βούλομαι ἀποχωρέω καί μή κατατρίβω ὁ καιρός εἰκῇ καί μάτην , μέλλω οὐδείς ἀνύω ὅς διανοέομαι . ἔρομαι δέ ὁ νέος βασιλεύς , εἰμί μηδείς αὐτός πλέω προστάσσω βασιλεύς , « οὐδείς » εἶπον ὁ Πεπανός . « οὐκοῦν » φημί « ὁ βασιλεύς πρόσταγμα πληρόω , ὅποι εἄν ὁ θεός ἡγέομαι βαδίζω . » καί ἀναζεύγνυμι ἐκεῖθεν , ἐν ὁ λειμών ὁ παρά ὁ γέφυρα ὁ Καμήλου αὐλίζομαι ὁ νύξ , καί εἰς ὁ ὑστεραῖος πάλιν παρά ὁ αὐτός πύλη ἔρχομαι , δήω βασιλεύς προσδέχομαι ὁ εἰρήνη καί ὁ πόλεμος καταλύω . ὡς δέ εἰσακούω οὐδείς , ἀναστρέφω ἐλαύνω πρός ὁ Μέλας ποταμός , ἔνθα πρωτοστράτωρ εἰμί μετά ὁ ὑπόλοιπος στρατιά στρατοπεδεύω . βασιλεύς μέν οὖν ἔρχομαι ἡγέομαι ὁ στρατιά , ὁ μέγας δέ ὑπολείπω δομέστικος χρεία τις ἕνεκα ὀπίσω . προσέρχομαι δέ αὐτός τις ἐν ἔνδυμα διεῤῥωγόσιν οἷος ὁ ὁ πένης , κρύφα τίς λέγω ἔχω αὐτός διαλέγω . προέρχομαι δέ ἐπί ἱκανός ὅσος μή ὁράω ἀπό ὁ τεῖχος , κελεύω ὅστις εἄν βούλομαι φράζω . ὁ δέ καί ἕτερος τις προσκαλέω ὁ κοινωνέω αὐτός ὁ βούλευμα , οὐδείς αὐτός ἕτερος συμπάρειμι1 , φίλος μέν φημί αὐτός εἰς ὁ μάλιστα ἀλλήλων εἰμί ἐκ παλαιός καί ὁ οἰκέω ἔχω γείτων · ὁράω δέ ὅσος ἀδικέω καί ἀπελαύνω ὁ νέος βασιλεύς ἐπί πρόφασις οὐδείς , ἀλγέω τε οὐκέτι ἀνεκτός καί προθυμέομαι , εἄν ἔξεστι , ἀμύνω ὁ δυνατός ἀδικέω , καί μάλιστα ἐκ ὅστις κατά τε Ῥήγιον ἀπολογέομαι ὁ βασιλεύς πᾶς ἀπολύω αἴτιος ἑαυτοῦ , πάρειμι γάρ τότε καί αὐτός , καί ἐνταῦθα ἀφικνέομαι πολύς χράω δέησις καί Ἱκεσία πρός ὁ πάππος , μή ὁ πόλεμος κινέω . γνώμη μέν οὖν οὕτως φημί ἔχω καί παρασκευή · ἐνδεής δέ εἰμί ὁ δύναμις αὐτός ἢ κατά ὁ προθυμία , καιρός ζητέω , κατά ὅς εἄν αὐτός ἐγγίγνομαι καί ἔργον ὁ προαιρέω δράω · ὅς δή καλῶς ποιέω ἥκω . μετά γάρ ὁ βασιλεύς ὁ νέος πρός ὁ ἑσπέρα ἐκστρατεύω , ὁ ὁ φυλακή ὁ πόλις ἐπιτρέπω , οὗτος ὁ θεός πόρρωθεν ὁ λυσιτελέω προκατασκευάζω , ὁ ἐπί ὁ πύλη ὁ ἅγιος Ῥωμανός καλέω τεῖχος ἐφίστημι , ὥστε νύκτωρ ἔχω ἀγρυπνέω φυλακή ἅμα καί ἕτερος ὀκτώ ἐκ διαδοχή . αὐτός μέν οὖν εὐθύς , οὗτος γίγνομαι , ἔννοια εἰσέρχομαι ὁ δύναμαι ἄν ποτός βασιλεύς χρήσιμος εἰμί . ἐπεί δέ καί πυνθάνομαι ὅσος οὐδέπω εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι αὐτός , ὁ ἑταῖρος , ὅς φημί , κύβος ῥίπτω , διαλέγω περί ὁ βασιλεύς ὁ νέος ὁ πόλις προδίδωμι , πείθω τε δίκαιος τε ἅμα δόξα λέγω καί συμφέρω πᾶς Ῥωμαῖος · καί νῦν εἰμί ἐν ἑτοῖμος , κλῖμαξ ὁ βασιλεύς ἀνάγω εἰς ὁ τεῖχος , νύξ φυλάσσω κατά ὅς αὐτός ὁ διαδοχή εἰμί ὁ φυλακή . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος εἶπον · ὁ μέγας δέ δομέστικος ὁ μέν ἀπαγγέλλω βασιλεύς περιμένω πέμπω εὐθύς , ὁ δέ διαλέγω ὅστις τε καλέω ἐρωτάω καί εἰμί τίς παρά βασιλεύς αἰτέω , ὡς Δίκαιος εἰμί εὕω πάσχω ὁ εἰς βασιλεύς ἕνεκα εὔνοια . ὁ δέ φημί , κάμαρος μέν καλέω καί Καστελιάνος , μηδείς δέ αἰτέω , ἀλλά προίξ ὁ καλός ἕνεκα καί ὁ κοινός λυσιτελέω ὁ ἐπιχείρησις ὑπέρχομαι . ἐπεί δέ καί αὖθις ἐπιτρέπω ὅς βούλομαι αἰτέω , ἰσχυρίζομαι αἰτέω μηδείς , παραλαμβάνω αὐτός ἄγω ὡς βασιλεύς . συμμίγνυμι δέ αὐτός , « ὁ θεός » εἶπον « ὅς σύ πρό μικρός παρέχω ὁ ἔχω , ὁ βούλομαι νῦν αὐτός εὐεργετέω . » ἀναμιμνήσκω δέ αὐτός ἔργον τις , ὅς εἰμί ἐργάζομαι πρό μικρός .