joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.35
λεʹ . Πατριάρχης δὲ καὶ ἡ συνωμοσία ἐν δεινῷ μάλιστα ἐτίθεντο τὰ εἰρημένα καὶ τὸν ἔσχατον ᾤοντο κίνδυνον αὐτοῖς ἐπάγειν . προφανῶς μὲν οὖν πρὸς τὴν εἰρήνην ἀντιλέγειν οὐχ ἰταμὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ φιλομόχθηρον ἐδόκει . ἐσκέψαντο δὲ , εἰ δύναιντο τρόπῳ δή τινι ἑτέρῳ τῶν μοναχῶν τὴν ὁμόνοιαν πειρᾶσθαι διαλύειν . καὶ τότε μὲν ἐπαινέσαντες τὴν ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ σπουδὴν , ἐκέλευον ἀναπαύλης τινὸς τυγχάνειν , τὸν ἐκ τῆς ὁδοιπορίας πόνον ἀποτιθεμένους . ὕστερον δὲ ἐπηγγέλλοντο σκεψαμένους περὶ ὧν ἥκουσι τὴν ἀπολογίαν παρασχεῖν . ξενίζεσθαι δὲ οὐκ εἴασαν ἐπὶ ταὐτὸν , ἀλλ' ἄλλον ἄλλοσε διέσπειραν , ὡς ἂν τῇ διαστάσει τῶν σωμάτων καὶ ταῖς γνώμαις διαστῶσιν , ὑποσχέσεσι καὶ λόγοις ἰδίᾳ ἕκαστος διαφθαρέντες . ἐτρίβετο μὲν οὖν ὁ χρόνος καὶ οὐδεμία τῶν εἰρημένων ἦν φροντὶς , οὐδέ τις λόγος ἐγίνετο τῶν μοναχῶν . ἐκεῖνοι δὲ ὁρῶντες , ὡς μᾶλλον αὐτοῖς αἱρετέος ἐστὶν ὁ πόλεμος , ἢ ἡ εἰρήνη , μετὰ τὸ πολλὰ δεηθῆναι περὶ αὐτῆς , ἐπεὶ πρὸς σκήψεις καὶ προφάσεις καὶ οὐδὲν ὑγιὲς ἑώρων καταφεύγοντας , τὴν ἐπάνοδον ᾐτοῦντο . τοῖς δὲ οὐδὲ τοῦτο λυσιτελεῖν ἐδόκει , ὥστε ἀπελθόντας τοὺς μοναχοὺς αὐτοῖς μὲν ἀνατιθέναι τὴν αἰτίαν τοῦ πολέμου , Καντακουζηνῷ δὲ τῷ βασιλεῖ τὸ μᾶλλον αἱρεῖσθαι τὴν εἰρήνην καὶ δίκαια καὶ συμφέροντα τοῖς πᾶσιν ἀξιοῦν συμμαρτυρεῖν . οὐδὲ γὰρ μέτριά τινα προστήσεσθαι αὐτοῖς ἐνόμιζον πρὸς τὸ τοὺς δήμους ἐκταράττειν καὶ τὸν πόλεμον κινεῖν . ἐξεπίτηδες γὰρ αὐτοὶ λάλους τινὰς καθίεσαν εἰς τὰς πόλεις κηρύττοντας , ὡς Καντακουζηνὸς οὐδ' ἄκροις ὠσὶ τὴν εἰρήνην παραδέχοιτο , ἀλλὰ τὰ δεινότατα τοὺς βασιλέως παῖδας διαθήσειν ἀπειλεῖ , εἰ περιγένοιτο ἐν τῷ πολέμῳ , καὶ τοὺς ἄλλους , ὅσοι δίκαια ποιοῦντες ἐκείνῳ πεπολεμήκασιν ὑπὲρ αὐτῶν . παρεκάλουν τε τοὺς δήμους ὑπὲρ τῶν βασιλέως παίδων ὀρφανῶν ὄντων πατρὸς ἀγανακτεῖν καὶ ἀμύνεσθαι τὸν ἀδικοῦντα . οὗ δὴ ἕνεκα ἐσκέψαντο συγκρούειν πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς μοναχούς . καὶ Μακάριον μὲν τὸν Λαύρας ἡγούμενον , Θεσσαλονίκης μητροπολίτην ἀποδείξαντες , ἔπεισαν οὐ πρὸς τοὺς ἄλλους μόνον διενεχθῆναι μοναχοὺς καὶ Καντακουζηνισμὸν αὐτῶν κατηγορεῖν , ὅτι δὴ τὸν φίλον ὁρῶντες ἀπολεῖσθαι ὑπὸ τοῦ κοινοῦ πολέμου κινδυνεύοντα , ἐν ζήλου μοίρᾳ καὶ τῆς πρὸς τὰ βελτίω συμβουλῆς ἥκουσιν ἐκείνῳ βοηθήσοντες · ἀλλὰ καὶ βασιλέως πολλὰς καταχέειν λοιδορίας καὶ οὐδὲν ἐκείνων ἀπολείπεσθαι τὴν εἰς αὐτὸν πικρίαν . ὅθεν καὶ γενόμενος ἐν Θεσσαλονίκῃ οὐδενὸς τῶν ἐκεῖσε τολμηθέντων ἐπὶ ὠμότητι καὶ πονηρίᾳ βεβοημένων ἀπελείπετο . πρῶτον δὲ ἐν τῇ μονῇ τῇ προσαγορευομένῃ Πέτρᾳ ἀπρόϊτον μένειν κατεδίκασαν , προνοίας τῆς εἰς τὸ σῶμα προσηκούσης οὐδεμιᾶς ἀποστερήσαντες . Σαβὰν δὲ διὰ τὸ ἀρετῇ τῶν ἄλλων ὑπερέχειν καὶ γνωριμώτατον τῶν βασιλέως φίλων εἶναι , ἐπεὶ μὴ συμφρονεῖν αὐτοῖς ἐβούλετο , ἐν ἑτέρᾳ μονῇ τῇ Χώρᾳ προσαγορευομένῃ μένειν καὶ αὐτὸν ἐψηφίσαντο ἀπρόϊτον . βουλομένων δὲ καὶ προνοίας ἀξιοῦν πολλῆς , οὐ κατεδέξατο , μὴ δίκαιον εἶναι , φάσκων , ἐκ τῶν αἵμασι καὶ φόνοις χαιρόντων τι λαβεῖν . τοῦτο δὲ μόνον εἰπὼν , ὡς τὸν ὑπὸ θεοῦ φρουρούμενον οὐδεμιᾷ τινι μηχανῇ δυνατὸν ὑπ' οὐδενὸς διαφθαρῆναι , ἡσυχίαν ἦγε . τοῖς δ' ἄλλοις ἅπασιν οὐ μάλιστα ἀξιολόγοις οὖσι , τὴν εἰς τὰς ἰδίας μονὰς ἐπέτρεπον ἐπάνοδον . περὶ μὲν οὖν τὴν τῶν μοναχῶν πρεσβείαν τοιαῦτα πατριάρχῃ καὶ τοῖς συνωμόταις ἐτελεῖτο . βασιλεὺς δὲ ὁ Καντακουζηνὸς ὡς τὴν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης πρεσβείαν ὁ Βατάτζης δέει τῶν τὰ πράγματα διοικούντων ἀπηγόρευεν , εἰς τὸ στρατόπεδον ἐπανῆκεν . εὗρε δὲ ἐκ Θεσσαλονίκης ἀφιγμένους , οὓς αὐτὸς ὀλίγῳ πρότερον πρὸς πρωτοστράτορα πέμψας ἦν , ἥκειν τὴν ταχίστην ἀπαγγέλλοντας , ὡς τῶν ἐκεῖσε πάντων ὑπὸ πρωτοστράτορος καλῶς διῳκημένων . ἐδόκει μὲν οὖν καὶ βασιλεῖ , μὴ μέλλειν δεῖν , ἀλλὰ πρὸς Θεσσαλονίκην ἐπείγεσθαι οὖσαν ἀναγκαίαν . τῶν πρὸς τὴν τειχομαχίαν δὲ πάντων ἤδη παρεσκευασμένων , ἐκέλευεν εἰς τὴν ὑστεραίαν ἅμα πρωῒ τῶν τειχῶν ἀποπειρασαμένους , εἰ μὴ δύναιντο παραστήσασθαι , τῇ μετ' αὐτὴν τῆς εἰς Θεσσαλονίκην ἔχεσθαι φερούσης . οὕτω μὲν οὖν ἐδέδοκτο . καὶ ἅμα πρωῒ ἐς τὴν ὑστεραίαν ὁπλισάμενοι , προσέβαλον τοῖς τείχεσι προσάγοντες τὰς μηχανάς . διὰ πάσης δὲ ἡμέρας τῆς τειχομαχίας καρτερωτάτης γεγενημένης , μικροῦ μὲν ἐδέησεν ἁλῶναι , τῶν τε κλιμάκων προσερεισθεισῶν τοῖς τείχεσι καὶ μηχανήματός τινος ἐπὶ τροχῶν χελώνης προσαγορευομένου . ἡ νὺξ δὲ αὐτίκα ἐπιγενομένη διεκώλυσε τὴν ἅλωσιν . οἱ πολιορκούμενοι δὲ δείσαντες , μὴ εἰς τὴν ὑστεραίαν αὖθις μάχης ἁλῶσι γενομένης , ἐβουλεύσαντο νυκτὸς πίστεις λαβόντες παρὰ βασιλέως , ὁμολογίᾳ τὴν πόλιν παραδοῦναι . καὶ ἅμα πρωῒ ἐκ τῶν τειχῶν τοῖς εἰς τὸ στρατόπεδον ἐκέλευον μηνύειν βασιλεῖ , εἰ βούλοιτο ἐπὶ συμβάσει τὴν πόλιν παραλαμβάνειν . ἡδέως δὲ βασιλέως τὸν λόγον δεξαμένου καὶ κελεύοντος ἥκειν πρὸς αὐτὸν , ὡς πάντα πράξοντος αὐτοῖς τὰ κατὰ γνώμην , ἧκον τοῦ τε δήμου καὶ τῶν παρ' αὐτοῖς δυνατῶν ὀλίγοι καὶ τῶν τῷ κλήρῳ τῆς παρ' αὐτοῖς ἐκκλησίας κατειλεγμένων . αἰτίας δὲ ὥσπερ ἀπολύοντες ἑαυτοὺς ἐπὶ τῷ ὅπλα κεκινηκέναι πρὸς αὐτὸν , τὸ δέον ἔφασαν πεποιηκέναι . ὀμωμοκέναι γὰρ ὀλίγῳ πρότερον ἀντιστήσεσθαι τοῖς βασιλίδι πολεμοῦσι μέχρι καὶ τοῦ δυνατοῦ . τούς τε ὅρκους τοιγαροῦν τετηρηκέναι ἀσφαλῶς , καὶ τὸ νῦν λυσιτελεῖν φαινόμενον ἐκ τῶν πραγμάτων πράττειν μετ' εὐγνωμοσύνης . ὅθεν ἄξιοι συγγνώμης νομίζειν εἶναι παρ' αὐτῷ . δεῖσθαι μέντοι καὶ τῆς δι' ὅρκων ἀσφαλείας , ὡς οὐδὲν πείσονται δεινὸν τῶν κατὰ τὸν πόλεμον αὐτοῖς εἰργασμένων ἕνεκα καὶ τῶν ὕβρεων , αἳ παρὰ φαύλων καὶ τοῦ μηδενὸς ἀξίων ἀνθρώπων εἴρηνται πρὸς αὐτὸν , τῶν ἐν λόγῳ πάντων μάλιστα ἀνιωμένων καὶ τὴν ἀκολασίαν τῆς γλώττης τιθεμένων ἐν δεινῷ . οὐδεμιᾶς γὰρ ὕβρεως ἐφείδοντο ἑστῶτες ἐπὶ τῶν τειχῶν . ὅθεν καί ποτε βασιλέως ἐν ὅπλοις παριόντος καὶ τὰ τείχη κατασκεπτομένου διὰ τὴν τειχομαχίαν , τρεῖς τινες ἑστῶτες ἐπὶ τῶν τειχῶν , μᾶλλον τῶν ὕβρεων ἠφείδουν γνωρίμου γινομένου . ὁ δὲ ἐγγὺς γενόμενος , ἠρώτα , εἰ εἰδότες , ὅστις εἴη , ὑβρίζουσιν οὕτως ἀφειδῶς . ἑνὸς δὲ ἀποκριναμένου , ὡς μάλιστα εἰδεῖεν , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὑβρίζειν πολλῶν ὄντα ἄξιον λοιδοριῶν , ὅτι ἀποστάτης γεγονὼς τοῖς βασιλέως ἐπεβούλευσε παισὶ καὶ οὐδεμιᾶς ἀπέσχετο πείρας ἀποκτεῖναι τοὺς οὐδὲν ἠδικηκότας μηχανώμενος · « πότε δὲ » εἴρηκεν ὁ βασιλεὺς « ἐπὶ δίκην καταστάντα , ὅτι μὴ τὰ ἐγκλήματα ἠδυνήθην ἀπολύσασθαι , κατεψηφίσασθε ἀδικεῖν αὐτοὶ καὶ ἐπιορκεῖν καὶ τοιαῦτα , οἷα λέγετε , τολμᾷν ; » τῶν δὲ , ἔναγχος ἐκ Βυζαντίου , εἰπόντων , ἥκειν , ἐν ᾧ τὰ κατὰ βασιλέως ὑπ' αὐτοῦ ἐσκαιωρημένα ἐκμαθεῖν · δι' ἃ καὶ τοὺς ἐκεῖ τὰ βασιλέως ᾑρημένους αὐτὸν ἐλαύνειν , πρὸς οὓς μὴ δυνάμενον ἀνθίστασθαι , ἐνθάδε ἥκειν . « ἀληθῶς εἴρηκας , » εἶπεν ὁ βασιλεὺς « ὦ ἑταῖρε , ἐκ Βυζαντίου τὰ τοιαῦτα δεδιδάχθαι · ἀλλ' ἔγωγε αὐτοῦ τούτου ἕνεκα ἐνθάδε ἥκω , ἵνα σε τῆς γλωσσαλγίας τιμωρησάμενος , διὰ σοῦ κἀκείνους διδάξω μὴ τοιαῦτα ἀκολασταίνειν . » ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς ἐν μέρει παιδιᾶς τοιαῦτα πρὸς ἐκείνους διαλεχθεὶς , παρῆλθε . τῆς αὐτῆς δὲ νυκτὸς στρατιῶται , βασιλέως κελεύσαντος , ἐν ταῖς πύλαις προλοχίσαντες , ὥστε τῶν ἔνδον τινὰ ζωγρῆσαι τοῦ τὰ πραττόμενα ὑπ' ἐκείνου διδαχθῆναι , οὕτω συμβὰν , αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν ὑβριστὴν ἅμα ἕω τῶν πυλῶν πρός τινα χρείαν ἐξελθόντα ἐξαρπάσαντες , παρέστησαν βασιλεῖ . ὁ δ' ἀγνοεῖν ὑποκρινάμενος , ὅθεν τε εἴη καὶ ὅστις , ἠρώτα . νομίσας δὲ καὶ αὐτὸς ἀγνοηθῆναι , ὅσα ᾤετο πρὸς τὴν παροῦσαν λυσιτελεῖν ἀνάγκην ἀπεκρίνατο . ὡς δ' ὁ βασιλεὺς τὴν ὑπόκρισιν ἀποθέμενος , αὐτὸν ἐκεῖνον ἀπεδείκνυε τὸν χθὲς εἶναι ὑβριστὴν , τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασι διατριβὴν οὐ μικρὰν ἐνεποίει ἡ τοιαύτη συντυχία καὶ ὡς ἥδιστα διετίθεντο · τὸν ἑαλωκότα δὲ δέος οὐ μικρὸν εἰσῄει περὶ ψυχῆς ἀγωνιῶντα καὶ ὅσον οὔπω νομίζοντα ἀποθανεῖσθαι . βασιλεὺς δ' ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις μᾶλλον κἀν τοῖς τοιούτοις προσήκειν αὐτῷ νομίζων μεγαλοψυχεῖν , ἐφ' ἱκανὸν παραψυχῆς ἕνεκα τὰ χθὲς εἰρημένα πρὸς τὸν ἑαλωκότα διαλεχθεὶς , ἔπειτα ἐκέλευε στολὴν παρέχειν πολυτελεστέραν , ἢ αὐτῷ προσῆκε . παρασχόμενος δὲ καὶ χρυσίον , ἐκέλευεν οἴκαδε ἀναχωρεῖν καὶ τὸ ἀπὸ τοῦδε μηδενὸς καταψηφίζεσθαι πρὶν εἰς ἀπολογίαν καταστῆναι , ἀλλὰ τὴν ἑτέραν τῶν ἀκοῶν τῷ κατηγορουμένῳ φυλάττειν ἀκραιφνῆ . ὁ δ' ἄπιστα σχεδὸν εὐτυχήσας πρὶν γενέσθαι , βασιλέως ἐπαινέτης ἦν ἀντὶ τοῦ πρότερον ὑβριστοῦ . ἀλλὰ ταῦτα μὲν πρότερον . τότε δὲ ἐπεὶ οἱ πρέσβεις ἀμνηστίαν τῶν ὕβρεων ᾐτοῦντο καὶ ἐδέοντο βασιλέως εὖ ποιεῖν προσχωροῦντας ἑκοντὶ , προσηνῶς αὐτοῖς διαλεχθεὶς καὶ λόγοις πείσας , μηδὲν ὑποπτεύειν παρ' αὐτοῦ δεινὸν , ἐκέλευε καὶ γράμμασι βασιλικοῖς , ἃ αὐτοὶ ᾐτοῦντο , βέβαια ποιεῖν . τῶν δὲ βασιλεῖ συνόντων τις δύσνους ὢν , ὡς ἔοικε , καὶ πολεμῶν ἀφανῶς , κρύφα προσελθὼν τοῖς πρέσβεσι , συνεβούλευε μὴ τὴν πόλιν παραδιδόναι . βασιλεὺς γὰρ εἰς τὴν ὑστεραίαν , ἄν τε προσχωρῶσιν , ἄν τε μὴ , πρὸς Θεσσαλονίκην κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ἔγνωκε δεῖν ἀποχωρεῖν . οἱ δὲ , ἐπεὶ τοιαῦτα ἤκουσαν , μὴ ἃ κοινῇ πᾶσι δοκεῖ σκηψάμενοι εἰδέναι , πρὸς τὴν πόλιν ἀπεχώρουν . ἐπεὶ δὲ ἦσαν εἴσω πυλῶν , αὖθις ἐγκλεισάμενοι , παρεσκευάζοντο πρὸς μάχην . ἀναβάντες τε ἐπὶ τὸ τεῖχος , μὴ πᾶσιν ἔλεγον εἶναι τὸ νῦν ἔχον κατὰ γνώμην βασιλεῖ τὴν πόλιν παραδιδόναι , ἀλλ' ἐπεὶ πρὸς Θεσσαλονίκην ἔγνωκε δεῖν ἀποχωρεῖν , εἰς τοὐπιὸν αὐτοὶ διασκεψάμενοι εἰ δοκεῖ λυσιτελεῖν , κοινῇ ψήφῳ προσχωρήσουσιν . οὕτω μὲν οὖν Περιθεώριον τειχομαχίᾳ τε ὀλίγου ἐδέησεν ἁλῶναι καὶ ὁμολογίᾳ προσχωρῆσαι βασιλεῖ . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ μὴ περιμένειν ἐξῆν πρὸς τὴν πολιορκίαν , ἀναστήσας τὴν στρατιὰν , ἤλαυνεν ἐπὶ Θεσσαλονίκην .
Lemmas: λαός . Πατριάρχης δέ καί ὁ συνωμοσία ἐν δεινός μάλιστα τίθημι ὁ εἴρω καί ὁ ἔσχατος οἴομαι κίνδυνος αὐτός ἐπάγω . προφανῶς μέν οὖν πρός ὁ εἰρήνη ἀντιλέγω οὐ ἰταμός μόνος , ἀλλά καί φιλομόχθηρος δοκέω . σκέπτομαι δέ , εἰμί δύναμαι τρόπος δή τις ἕτερος ὁ μοναχός ὁ ὁμόνοια πειράω διαλύω . καί τότε μέν ἐπαινέω ὁ ὑπέρ ὁ κοινός σπουδή , κελεύω ἀνάπαυλα τις τυγχάνω , ὁ ἐκ ὁ ὁδοιπορία πόνος ἀποτίθημι . ὕστερος δέ ἐπαγγέλλω σκέπτομαι περί ὅς ἥκω ὁ ἀπολογία παρέχω . ξενίζω δέ οὐ ἐάω ἐπί αὐτός , ἀλλά ἄλλος ἄλλοσε διασπείρω , ὡς εἄν ὁ διάστασις ὁ σῶμα καί ὁ γνώμη διΐστημι , ὑπόσχεσις καί λόγος ἴδιος ἕκαστος διαφθείρω . τρίβω μέν οὖν ὁ χρόνος καί οὐδείς ὁ εἴρω εἰμί φροντίς , οὐδέ τις λόγος γίγνομαι ὁ μοναχός . ἐκεῖνος δέ ὁράω , ὡς μᾶλλον αὐτός αἱρετέος εἰμί ὁ πόλεμος , ἢ ὁ εἰρήνη , μετά ὁ πολύς δήω περί αὐτός , ἐπεί πρός σκήπτω καί πρόφασις καί οὐδείς ὑγιής ὁράω καταφεύγω , ὁ ἐπάνοδος αἰτέω . ὁ δέ οὐδέ οὗτος λυσιτελέω δοκέω , ὥστε ἀπέρχομαι ὁ μοναχός αὐτός μέν ἀνατίθημι ὁ αἴτιος ὁ πόλεμος , Καντακουζηνός δέ ὁ βασιλεύς ὁ μᾶλλον αἱρέω ὁ εἰρήνη καί Δίκαιος καί συμφέρω ὁ πᾶς ἀξιόω συμμαρτυρέω . οὐδέ γάρ μέτριος τις προίστημι αὐτός νομίζω πρός ὁ ὁ δῆμος ἐκταράσσω καί ὁ πόλεμος κινέω . ἐξεπίτηδες γάρ αὐτός λάλος τις καθίημι εἰς ὁ πόλις κηρύσσω , ὡς Καντακουζηνός οὐδέ ἄκρος οὖς ὁ εἰρήνη παραδέχομαι , ἀλλά ὁ δεινός ὁ βασιλεύς παῖς διατίθημι ἀπειλέω , εἰμί περιγίγνομαι ἐν ὁ πόλεμος , καί ὁ ἄλλος , ὅσος Δίκαιος ποιέω ἐκεῖνος πολεμέω ὑπέρ αὐτός . παρακαλέω τε ὁ δῆμος ὑπέρ ὁ βασιλεύς παῖς ὀρφανός εἰμί πατήρ ἀγανακτέω καί ἀμύνω ὁ ἀδικέω . ὅς δή ἕνεκα σκέπτομαι συγκρούω πρός ἑαυτοῦ ὁ μοναχός . καί Μακάριος μέν ὁ Λαύρα ἡγέομαι , Θεσσαλονίκη μητροπολίτης ἀποδείκνυμι , πείθω οὖον πρός ὁ ἄλλος μόνος διαφέρω μοναχός καί Καντακουζηνισμός αὐτός κατηγορέω , ὅτι δή ὁ φίλος ὁράω ἀπόλλυμι ὑπό ὁ κοινός πόλεμος κινδυνεύω , ἐν ζηλόω μοῖρα καί ὁ πρός ὁ ἀγαθός συμβουλή ἥκω ἐκεῖνος βοηθέω · ἀλλά καί βασιλεύς πολύς καταχέω λοιδορία καί οὐδείς ἐκεῖνος ἀπολείπω ὁ εἰς αὐτός πικρία . ὅθεν καί γίγνομαι ἐν Θεσσαλονίκη οὐδείς ὁ ἐκεῖσε τολμάω ἐπί ὠμότης καί πονηρία βοάω ἀπολείπω . πρῶτος δέ ἐν ὁ μονή ὁ προσαγορεύω Πέτρα ἀπρόϊτος μένω καταδικάζω , πρόνοια ὁ εἰς ὁ σῶμα προσήκω οὐδείς ἀποστερέω . Σαβή δέ διά ὁ ἀρετή ὁ ἄλλος ὑπερέχω καί γνώριμος ὁ βασιλεύς Φίλων εἰμί , ἐπεί μή συμφρονέω αὐτός βούλομαι , ἐν ἕτερος μονή ὁ Χώρα προσαγορεύω μένω καί αὐτός ψηφίζω ἀπρόϊτος . βούλομαι δέ καί πρόνοια ἀξιόω πολύς , οὖον καταδέχομαι , μή Δίκαιος εἰμί , φάσκω , ἐκ ὁ αἷμα καί φόνος χαίρω τίς λαμβάνω . οὗτος δέ μόνος εἶπον , ὡς ὁ ὑπό θεός φρουρέω οὐδείς τις μηχανή δυνατός ὑπό οὐδείς διαφθείρω , ἡσυχία ἄγω . ὁ δέ ἄλλος ἅπας οὖον μάλιστα ἀξιόλογος εἰμί , ὁ εἰς ὁ ἴδιος μονή ἐπιτρέπω ἐπάνοδος . περί μέν οὖν ὁ ὁ μοναχός πρεσβεία τοιοῦτος πατριάρχης καί ὁ συνωμότης τελέω . βασιλεύς δέ ὁ Καντακουζηνός ὡς ὁ ὑπέρ ὁ εἰρήνη πρεσβεία ὁ Βατάτζης δήω ὁ ὁ πρᾶγμα διοικέω ἀπαγορεύω , εἰς ὁ στρατόπεδον ἐπανίημι . εὑρίσκω δέ ἐκ Θεσσαλονίκη ἀφικνέομαι , ὅς αὐτός ὀλίγος πρότερος πρός πρωτοστράτορας πέμπω εἰμί , ἥκω ὁ ταχύς ἀπαγγέλλω , ὡς ὁ ἐκεῖσε πᾶς ὑπό πρωτοστράτωρ καλῶς διοικέω . δοκέω μέν οὖν καί βασιλεύς , μή μέλλω δήω , ἀλλά πρός Θεσσαλονίκη ἐπείγω εἰμί ἀναγκαῖος . ὁ πρός ὁ τειχομαχία δέ πᾶς ἤδη παρασκευάζω , κελεύω εἰς ὁ ὑστεραῖος ἅμα πρωΐ ὁ τεῖχος ἀποπειράζω , εἰμί μή δύναμαι παρίστημι , ὁ μετά αὐτός ὁ εἰς Θεσσαλονίκη ἔχω φέρω . οὗτος μέν οὖν δοκέω . καί ἅμα πρωΐ εἰς ὁ ὑστεραῖος ὁπλίζω , προσβάλλω ὁ τεῖχος προσάγω ὁ μηχανή . διά πᾶς δέ ἡμέρα ὁ τειχομαχία καρτερός γίγνομαι , μικρός μέν δήω ἁλίσκομαι , ὁ τε κλῖμαξ προσερείδω ὁ τεῖχος καί μηχάνημα τις ἐπί τροχός χελώνη προσαγορεύω . ὁ νύξ δέ αὐτίκα ἐπιγίγνομαι διακωλύω ὁ ἅλωσις . ὁ πολιορκέω δέ δείδω , μή εἰς ὁ ὑστεραῖος αὖθις μάχη ἁλίσκομαι γίγνομαι , βουλεύω νύξ πίστις λαμβάνω παρά βασιλεύς , ὁμολογία ὁ πόλις παραδίδωμι . καί ἅμα πρωΐ ἐκ ὁ τεῖχος ὁ εἰς ὁ στρατόπεδον κελεύω μηνύω βασιλεύς , εἰμί βούλομαι ἐπί σύμβασις ὁ πόλις παραλαμβάνω . ἡδύς δέ βασιλεύς ὁ λόγος δέχομαι καί κελεύω ἥκω πρός αὐτός , ὡς πᾶς πράσσω αὐτός ὁ κατά γνώμη , ἥκω ὁ τε δῆμος καί ὁ παρά αὐτός δυνατός ὀλίγος καί ὁ ὁ κλῆρος ὁ παρά αὐτός ἐκκλησία καταλέγω . αἴτιος δέ ὥσπερ ἀπολύω ἑαυτοῦ ἐπί ὁ ὅπλον κινέω πρός αὐτός , ὁ δήω φημί ποιέω . ὄμνυμι γάρ ὀλίγος πρότερος ἀνθίστημι ὁ βασιλίδι πολεμέω μέχρι καί ὁ δυνατός . ὁ τε Ὅρκος τοιγάρ τηρέω ἀσφαλῶς , καί ὁ νῦν λυσιτελέω φαίνω ἐκ ὁ πρᾶγμα πράσσω μετά εὐγνωμοσύνη . ὅθεν ἄξιος συγγνώμη νομίζω εἰμί παρά αὐτός . δήω μέντοι καί ὁ διά Ὅρκος ἀσφάλεια , ὡς οὐδείς πείθω δεινός ὁ κατά ὁ πόλεμος αὐτός ἐργάζομαι ἕνεκα καί ὁ ὕβρις , ὅς παρά φαῦλος καί ὁ μηδείς ἄξιος ἄνθρωπος εἴρω πρός αὐτός , ὁ ἐν λόγος πᾶς μάλιστα ἀνιάω καί ὁ ἀκολασία ὁ γλῶσσα τίθημι ἐν δεινός . οὐδείς γάρ ὕβρις φείδομαι ἵστημι ἐπί ὁ τεῖχος . ὅθεν καί ποτός βασιλεύς ἐν ὅπλον πάρειμι καί ὁ τεῖχος κατασκέπτομαι διά ὁ τειχομαχία , τρεῖς τις ἵστημι ἐπί ὁ τεῖχος , μᾶλλον ὁ ὕβρις ἀφειδέω γνώριμος γίγνομαι . ὁ δέ ἐγγύς γίγνομαι , ἐρωτάω , εἰμί οἶδα , ὅστις εἰμί , ὑβρίζω οὕτως ἀφειδής . εἷς δέ ἀποκρίνω , ὡς μάλιστα οἶδα , καί διά οὗτος καί ὑβρίζω πολύς εἰμί ἄξιος λοιδορία , ὅτι ἀποστάτης γίγνομαι ὁ βασιλεύς ἐπιβουλεύω παῖς καί οὐδείς ἀπέχω πείρω ἀποκτείνω ὁ οὐδείς ἀδικέω μηχανάομαι · « πότε δέ » εἴρω ὁ βασιλεύς « ἐπί δίκη καθίστημι , ὅτι μή ὁ ἔγκλημα δύναμαι ἀπολύω , καταψηφίζομαι ἀδικέω αὐτός καί ἐπιορκέω καί τοιοῦτος , οἷος λέγω , τολμάω ; » ὁ δέ , ἔναγχος ἐκ Βυζάντιον , εἶπον , ἥκω , ἐν ὅς ὁ κατά βασιλεύς ὑπό αὐτός σκαιωρέω ἐκμανθάνω · διά ὁ καί ὁ ἐκεῖ ὁ βασιλεύς αἱρέω αὐτός ἐλαύνω , πρός ὅς μή δύναμαι ἀνθίστημι , ἐνθάδε ἥκω . « ἀληθής εἴρω , » εἶπον ὁ βασιλεύς « εἰμί ἑταῖρος , ἐκ Βυζάντιον ὁ τοιοῦτος διδάσκω · ἀλλά ἔγωγε αὐτός οὗτος ἕνεκα ἐνθάδε ἥκω , ἵνα σύ ὁ γλωσσαλγία τιμωρέω , διά σύ ἐκεῖνος διδάσκω μή τοιοῦτος ἀκολασταίνω . » ὁ μέν οὖν βασιλεύς ἐν μέρος παιδιά τοιοῦτος πρός ἐκεῖνος διαλέγω , παρέρχομαι . ὁ αὐτός δέ νύξ στρατιώτης , βασιλεύς κελεύω , ἐν ὁ πύλη προλοχίζω , ὥστε ὁ ἔνδον τις ζωγρέω ὁ ὁ πράσσω ὑπό ἐκεῖνος διδάσκω , οὗτος συμβαίνω , αὐτός ἐκεῖνος ὁ ὑβριστής ἅμα ἠώς ὁ πύλη πρός τις χρεία ἐξέρχομαι ἐξαρπάζω , παρίστημι βασιλεύς . ὁ δέ ἀγνοέω ὑποκρίνομαι , ὅθεν τε εἰμί καί ὅστις , ἐρωτάω . νομίζω δέ καί αὐτός ἀγνοέω , ὅσος οἴομαι πρός ὁ πάρειμι λυσιτελέω ἀνάγκη ἀποκρίνω . ὡς δέ ὁ βασιλεύς ὁ ὑπόκρισις ἀποτίθημι , αὐτός ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι ὁ χθές εἰμί ὑβριστής , ὁ μέν ἄλλος ἅπας διατριβή οὖον μικρός ἐμποιέω ὁ τοιοῦτος συντυχία καί ὡς ἡδύς διατίθημι · ὁ ἁλίσκομαι δέ δέος οὖον μικρός εἰσέρχομαι περί Ψυχή ἀγωνιάω καί ὅσος οὔπω νομίζω ἀποθνῄσκω . βασιλεύς δέ ὥσπερ ἐν ὁ ἄλλος μᾶλλον ἐν ὁ τοιοῦτος προσήκω αὐτός νομίζω μεγαλοψυχέω , ἐπί ἱκανός παραψυχή ἕνεκα ὁ χθές εἴρω πρός ὁ ἁλίσκομαι διαλέγω , ἔπειτα κελεύω στολή παρέχω πολυτελής , ἢ αὐτός προσήκω . παρέχω δέ καί χρυσίον , κελεύω οἴκαδε ἀναχωρέω καί ὁ ἀπό ὅδε μηδείς καταψηφίζομαι πρίν εἰς ἀπολογία καθίστημι , ἀλλά ὁ ἕτερος ὁ ἀκοή ὁ κατηγορέω φυλάσσω ἀκραιφνής . ὁ δέ ἄπιστος σχεδόν εὐτυχέω πρίν γίγνομαι , βασιλεύς ἐπαινέτης εἰμί ἀντί ὁ πρότερος ὑβριστής . ἀλλά οὗτος μέν πρότερος . τότε δέ ἐπεί ὁ πρέσβυς ἀμνηστία ὁ ὕβρις αἰτέω καί δήω βασιλεύς εὕω ποιέω προσχωρέω ἑκοντί , προσηνῶς αὐτός διαλέγω καί λόγος πείθω , μηδείς ὑποπτεύω παρά αὐτός δεινός , κελεύω καί γράμμα βασιλικός , ὁ αὐτός αἰτέω , βέβαιος ποιέω . ὁ δέ βασιλεύς σύνειμι τις δύσνους εἰμί , ὡς ἔοικα , καί πολεμέω ἀφανής , κρύφα προσέρχομαι ὁ πρέσβυς , συμβουλεύω μή ὁ πόλις παραδίδωμι . βασιλεύς γάρ εἰς ὁ ὑστεραῖος , ἄν τε προσχωρέω , ἄν τε μή , πρός Θεσσαλονίκη κατά πᾶς ἀνάγκη γιγνώσκω δήω ἀποχωρέω . ὁ δέ , ἐπεί τοιοῦτος ἀκούω , μή ὁ κοινός πᾶς δοκέω σκήπτω οἶδα , πρός ὁ πόλις ἀποχωρέω . ἐπεί δέ εἰμί εἴδομαι πύλη , αὖθις ἐγκλείω , παρασκευάζω πρός μάχη . ἀναβαίνω τε ἐπί ὁ τεῖχος , μή πᾶς λέγω εἰμί ὁ νῦν ἔχω κατά γνώμη βασιλεύς ὁ πόλις παραδίδωμι , ἀλλά ἐπεί πρός Θεσσαλονίκη γιγνώσκω δήω ἀποχωρέω , εἰς ἔπειμι αὐτός διασκοπέω εἰμί δοκέω λυσιτελέω , κοινός ψῆφος προσχωρέω . οὗτος μέν οὖν Περιθεώριον τειχομαχία τε ὀλίγος δήω ἁλίσκομαι καί ὁμολογία προσχωρέω βασιλεύς . βασιλεύς δέ ἐπεί μή περιμένω ἔξεστι πρός ὁ πολιορκία , ἀνίστημι ὁ στρατία , ἐλαύνω ἐπί Θεσσαλονίκη .