joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.60
ξʹ . Δοὺξ δὲ ὁ μέγας ἐπεὶ πύθοιτο παρὰ Συναδηνοῦ τὰ εἰρημένα , ἐδυσχέρανε μὲν ἐπιπολὺ , τὴν ἀπορίαν ἤδη καὶ αὐτὸς τὴν πανταχόθεν συνορῶν · ὅμως τῶν περὶ αὐτὸν τοὺς μάλιστα ἐν λόγῳ συναγαγὼν καὶ πάντα ἔκφορα θέμενος , ὅσα ὁ βασιλεὺς διαλεχθείη , ἐπέτρεπεν ἕκαστον ὅ,τι ἂν δοκῇ συνοίσειν λέγειν . οἱ μὲν οὖν ἄλλοι , καὶ πρὶν Καντακουζηνὸν , ἔφασαν , τοιαῦτα εἰρηκέναι , αὐτοὺς πρὸς ἀλλήλους περὶ ὧν πράττειν δέον νυνὶ βουλευομένους , πρὸς τὴν ἴσην ἀπορίαν πανταχόθεν ἄγεσθαι . πολλῶν γὰρ ἀναλωμάτων χρεία πρὸς τοσαύτην στρατιὰν καὶ οὕτω πολυδάπανον , εἰ μέλλοιμεν ἐνταῦθα διακαρτερεῖν · πρὸς ἃ οὐκ ἐξαρκέσειν τὰ κοινὰ ἡμῖν χρήματα οἰόμεθα . Μονομάχος δὲ ὁ μέγας κονοσταῦλος , συνέσει τε τῶν ἄλλων ὑπερέχων καὶ πρὸς στρατηγίας οὐδενὸς λειπόμενος τῶν τότε , καὶ διὰ ταῦτα καὶ παρὰ βασιλέως Ἀνδρονίκου πολλῆς ἀπολαύων εὐμενείας καὶ πόλεων διοικήσεις καὶ στρατοπέδων ἡγεμονίας πιστευόμενος ἀεὶ , « τὸ κολακείαις » εἶπε « καὶ ἀπάταις χρῆσθαι καὶ ἕτερα μὲν φρονεῖν περὶ τῶν πραγμάτων , ἄλλα δὲ λέγειν , χαριζόμενον τοῖς ἄρχουσιν , οὐ μόνον ἀγεννῶν καὶ ἀνελευθέρων εἶναι νενόμικα ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ τοῖς πράγμασι τὰ ἔσχατα λυμαίνεσθαι . πολλοὶ γοῦν Ρωμαίων καὶ βασιλεῖς καὶ στρατηγοὶ πολλοῖς καὶ μεγάλοις συνεσχέθησαν δεινοῖς διὰ τὴν νόσον ταύτην καὶ τῷ ὑπηκόῳ προσδιέφθειραν καὶ ἑαυτούς . ὅτε τοίνυν οὕτω δεινὴ ἡ ἐκ τῆς κολακείας βλάβη , δέον αὐτὴν καὶ ἡμᾶς ἀποθεμένους , ἄνευ τινὸς περικαλύμματος , ἃ σφίσι τε αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι Ρωμαίοις οἰόμεθα συμφέρειν λέγειν . εἰ δέ τις ἐκ τῶν λόγων ἕψεται ἀνία , οὐ χρὴ τοῖς λόγοις προσλογίζεσθαι , οὐδὲ τῇ γνώμῃ τοῦ εἰπόντος , ἀλλ' αὐτῇ τῇ φύσει τῶν πραγμάτων . οὐ γὰρ τὰ πράγματα πέφυκε γίνεσθαι οἷοίπερ οἱ λόγοι , ἀλλὰ τῇ τῶν πραγμάτων φύσει ἐξ ἀνάγκης καὶ οἱ λόγοι συνεξομοιοῦνται . εἰ γὰρ ἐξῆν , πρὸς ἡδονὴν τῶν λόγων γινομένων , καὶ τὰ πράγματα συμμεταβάλλεσθαι , οὐδὲν ἂν ἦν ἀνοητότερον τοῦ μὴ τοῦτον τὸν τρόπον αἱρουμένου συμβουλεύειν . νυνὶ δὲ , ὡς ὁρῶμεν , οὐ μικρά τις ἡ ζημία ταύτης τῆς ἡδονῆς , ἀλλὰ θάνατος τῶν ἑλομένων . τοῦ πολέμου τοίνυν τοῦ ἐμφυλίου τούτου κεκινημένου , δύναμιν μεγάλην περιβεβλημένος ὁ Καντακουζηνὸς ἐνθάδε ἧκεν εὐθὺς ἐξαρχῆς , πρὸς ἣν οὐδὲ ἀντιβλέπειν σύμπαντες ἠδυνήθημεν ἡμεῖς . ἐν Γυναικοκάστρῳ δὲ τῆς περὶ αὐτὸν συμβάσης ἀποστασίας καὶ τοιαύτης περισχούσης κακοπραγίας , οἵα καὶ τὸν μάλιστα καρτερικώτατον ἐθορύβησεν ἂν δικαίως , ἐκεῖνος οὐκ ἀπεῖπε πρὸς τὴν συμφορὰν οὐδὲ ἐνέδωκεν , ἀλλ' ἅμα τοῖς περιλειφθεῖσιν ἀπεχώρει πρὸς Τριβαλοὺς συντεταγμένος , ὥσπερ μηδενὸς καινοῦ γεγενημένου , ἡμῶν μάλιστα ἐπικειμένων καὶ θορυβούντων μετὰ τὴν τοσαύτην ταραχὴν καὶ τοῦ περὶ αὐτὸν στρατοπέδου τὴν διχοστασίαν . ἐπεὶ δὲ ἐγένετο ἐν Τριβαλοῖς , οὕτω πάντας ἐξήρτησεν ἑαυτοῦ καὶ τοσαύτην ἐπεδείξαντο τὴν εὔνοιαν οἱ δυνατοὶ τῶν Τριβαλῶν , ὡς δοκεῖν οὐκ ἔπηλυν εἶναι καὶ συμφοραῖς χρησάμενον πρὸς αὐτοὺς καταφυγεῖν , ἀλλ' ἐκ πατρῴου κλήρου τὴν ἀρχὴν αὐτῷ προσήκειν ἐκείνων , καὶ πάντες ὡς δεσπότῃ προσεῖχον καὶ πάντα ἔπραττον ὑπὲρ αὐτοῦ . δῆλον δέ · καὶ γὰρ ἡμῶν πρεσβείαν καὶ ἅπαξ καὶ δὶς πρὸς αὐτοὺς πεποιημένων καὶ πολλῶν παραχωρούντων πόλεων ὑπὲρ τοῦ τοῦτον διαφθείρειν , οὐκ ἐδέξαντο , ἀλλ' ὥσπερ ἐκ συνθήματος κοινοῦ τὴν ἐκείνου σωτηρίαν τοῦ τὴν σφετέραν αὔξειν ἀρχὴν προείλοντο . νυνί τε ὀλίγῳ πρότερον , ἐπεὶ Βεῤῥοιῶται εἰσεδέξαντο , οὕτως ἠύξητο ἐν χρόνῳ βραχεῖ , ὥστ' εἰ μὴ σὺ ἐπικαιρότατα ἐγένου πρὸς ἡμᾶς καὶ τὴν φορὰν ἀνέστειλας τῆς εὐτυχίας , πολλῶν ἂν ἦν κύριος πόλεων ἄχρι νῦν . αἱ γὰρ κατὰ τὴν ἑσπέραν πᾶσαι μάλιστα αὐτῷ προσέχουσι , καὶ νῦν μὲν Θετταλία τέ ἐστιν αὐτῷ ὑπήκοος καὶ αἱ περὶ Βέῤῥοιαν πολίχναι καὶ τὰ φρούρια . ἂν δ' αὐτὸς ὑπ' ἀνάγκης ἀναχωρήσῃς , μένειν γὰρ ἡ δαπάνη οὐκ ἐάσει ἐπιπλεῖστον , Ἀκαρνανία ῥᾷστα προσχωρήσει καὶ ἡ ἄλλη ἤπειρος . πάλαι γὰρ προσδέχονται αὐτοῦ τὴν ἄφιξιν , καὶ πολλὴν αἱ περὶ αὐτὸν ἐνδείκνυνται τὴν εὔνοιαν , ὥσπερ οἶδα σαφῶς αὐτὸς πολὺν παρ' ἐκείνοις διατρίψας χρόνον . εἴτε μὲν οὖν ἐκείνῳ προσχωρήσαιεν καὶ μὴ Τριβαλοῖς , δυοῖν γὰρ θάτερον ἀνάγκη , καὶ ὑπ' ἐκείνῳ μὲν γεγενημέναι ὑπὸ τὴν Ρωμαίων αὖθις τελέσουσιν ἡγεμονίαν · ἂν δὲ Κράλης αὐτὰς ὑποποιήσηται , τῷ μεγίστῳ μέρει ἡ Ρωμαίων ἀρχὴ ἐλάττων ἔσται ἑαυτῆς . ὅμως εἰ καὶ τοῦτο γένοιτο , τὸ βέλτιστον δοκοῦν , ἀλυσιτελέστατον ἡμῖν φανεῖται . μέγας γὰρ ἤδη γεγενημένος καὶ πολλὴν ἐκεῖθεν ἄγων δύναμιν , οὐ μόνον Μακεδονίας ἔσται ἄρχων ἐν ὀλίγῳ , ἀλλὰ δέδοικα , μὴ καὶ ἡμῖν ἐπέλθῃ φοβερός . πολλοὶ γὰρ τῶν δοκούντων εὔνων εἶναι βασιλίδι νῦν , ἐκείνῳ προσχωρήσουσι . στρατιᾶς τε γὰρ τὸ πλεῖστον καὶ οἱ ἄλλοι τῶν Ρωμαίων ἄριστοι ἐκείνῳ μάλιστα προσέχουσιν , ὥσπερ ἀγνοοῦμεν οὐδ' αὐτοί . ἃ προσήκειν οἴομαι σκοπεῖν καὶ μὴ περιμένειν τὴν ἀνάγκην , ἀλλὰ διαλέγεσθαι αὐτῷ περὶ εἰρήνης καὶ τὸν πόλεμον καταλύειν . νῦν μὲν γὰρ ἔτι τῶν πραγμάτων ἐπαμφοτεριζόντων καὶ ἀδήλου τοῦ μέλλοντος ὄντος ἑκατέροις , πεισθήσεται ῥᾳδίως , καίτοι καὶ πρότερον , ὡς ἀκούω , πρὸς τοῦτο καὶ οἴκοθεν κεκινημένος . ἂν δὲ δύναμίν τινα προσλάβηται καὶ ἐν ἐλπίσι γένηται τοῦ πάντως περιέσεσθαι ἐν τῷ πολέμῳ , δέδοικα , μὴ ξητοῦντες τότε τὴν εἰρήνην , ἀνήνυτα πονῶμεν καὶ σφίσι τε αὐτοῖς μεγάλων αἴτιοι κινδύνων καὶ τοῖς ἄλλοις φαινώμεθα Ρωμαίοις . ἄν τε γὰρ ἡμῶν περιγένηται πάντων αὐτῷ προσχωρησάντων , πρὸς τῷ αἰσχρῷ καὶ κίνδυνον οὐ τὸν τυχόντα ἔχει · ἄν τε πρὸς τὸν πόλεμον ἀντίσχωμεν , μεγάλας ὑποστήσονται συμφορὰς αἱ πόλεις ὑφ' ἑκατέρων πολιορκούμεναι καὶ ἐξανδραποδιζόμεναι καὶ τὰ ἔσχατα ὑπομένουσαι , καὶ ἡ Ρωμαίων ἀρχὴ αὐτὴ ἑαυτῇ περιπεσεῖται καὶ διαφθαρήσεται ὑπ' ἀνονήτου φιλονεικίας . εἰ μὲν οὖν παρὰ βασιλίδος καὶ πατριάρχου καὶ τῶν ἄλλων , ὅσοι τῶν πραγμάτων ἄρχουσιν , ἀνυπεύθυνον ἔχεις τὴν ἀρχὴν καὶ πρὸς τὰ φαινόμενα λυσιτελεῖν ἔξεστι βουλεύεσθαι , πρεσβείαν ἤδη πρὸς ἐκεῖνον ποιοῦ περὶ εἰρήνης καὶ μηδέν σε θορυβείτω . βέλτιστά τε γὰρ ὁμοῦ καὶ λυσιτελέστατα καὶ βασιλίδι καὶ πᾶσι τοῖς ἄλλοις κοινῇ βουλεύσῃ . εἰ δὲ προσκρούειν ἐκείνοις οὐκ ἐθέλεις , τὴν περὶ τῆς εἰρήνης ἣν ἔχουσι γνώμην ἀγνοῶν , ἀλλ' ἐμοὶ δέομαι τριήρη μίαν παρασχεῖν , ὡς ἂν γενόμενος ἐν Βυζαντίῳ καὶ συμβουλεύσας , ὅσα μοι δοκῶ βελτίω εἶναι , ὀλίγων εἴσω ἡμερῶν τὴν περὶ τῆς εἰρήνης ἐκείνων ψῆφον φέρων ἐπανήξω . » Μονομάχος μὲν οὖν τοιαῦτα περὶ τῆς εἰρήνης διειλέχθη μετὰ παῤῥησίας · ἦν γὰρ ἐκ τῶν τρόπων πλείστην παρὰ πᾶσι τὴν αἰδῶ καρπούμενος , καὶ οἱ μὲν ἄλλοι οἱ παρόντες εὖ μὲν ἔφασαν ἐκεῖνον βεβουλεῦσθαι , καὶ ἐπείθοντο · τὴν δὲ τοῦ δέχεσθαι ἢ μὴ τὴν εἰρήνην δύναμιν τῷ μεγάλῳ ἀνετίθεσαν δουκί . ἐκεῖνος δὲ ἦθος μόνον τοὺς λόγους ἀποσειομένου δείξας καὶ , ποία τις ἂν εἰρήνη γένοιτο πρὸς Καντακουζηνόν ; εἰπὼν , ἄλλο δὲ μηδὲν προσθεὶς , διέλυσε τὸν σύλλογον , μηδὲν πρὸς Μονομάχον μήτε πρὸς ὀργὴν , μήτε πρὸς ὕβριν φάμενος , ὥσπερ εἰώθει πρὸς τοὺς ἄλλους , εἴ τις περὶ τοιούτων ποιοῖτο λόγους πρὸς αὐτόν .
Lemmas: ξο . δούξ δέ ὁ μέγας ἐπεί πυνθάνομαι παρά Συναδηνός ὁ εἴρω , δυσχεραίνω μέν ἐπιπολύ , ὁ ἀπορία ἤδη καί αὐτός ὁ πανταχόθεν σύνορος · ὅμως ὁ περί αὐτός ὁ μάλιστα ἐν λόγος συνάγω καί πᾶς ἔκφορος τίθημι , ὅσος ὁ βασιλεύς διαλέγω , ἐπιτρέπω ἕκαστος ὅστις εἄν δοκέω συμφέρω λέγω . ὁ μέν οὖν ἄλλος , καί πρίν Καντακουζηνός , φημί , τοιοῦτος εἴρω , αὐτός πρός ἀλλήλων περί ὅς πράσσω δήω νυνί βουλεύω , πρός ὁ ἴσος ἀπορία πανταχόθεν ἄγω . πολύς γάρ ἀνάλωμα χρεία πρός τοσοῦτος στρατία καί οὗτος πολυδάπανος , εἰμί μέλλω ἐνταῦθα διακαρτερέω · πρός ὁ οὐ ἐξαρκέω ὁ κοινός ἐγώ χρῆμα οἴομαι . Μονομάχος δέ ὁ μέγας κονοσταῦλος , σύνεσις τε ὁ ἄλλος ὑπερέχω καί πρός στρατηγία οὐδείς λείπω ὁ τότε , καί διά οὗτος καί παρά βασιλεύς Ἀνδρόνικος πολύς ἀπολαύω εὐμένεια καί πόλις διοίκησις καί στρατόπεδον ἡγεμονία πιστεύω ἀεί , « ὁ κολακεία » εἶπον « καί ἀπάτη χράω καί ἕτερος μέν φρονέω περί ὁ πρᾶγμα , ἄλλος δέ λέγω , χαρίζομαι ὁ ἄρχω , οὖον μόνος ἀγεννής καί ἀνελεύθερος εἰμί νομίζω ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὁ πρᾶγμα ὁ ἔσχατος λυμαίνομαι . πολύς γοῦν Ῥωμαῖος καί βασιλεύς καί στρατηγός πολύς καί μέγας συνέχω δεινός διά ὁ νόσος οὗτος καί ὁ ὑπήκοος προσδιαφθείρω καί ἑαυτοῦ . ὅτε τοίνυν οὗτος δεινός ὁ ἐκ ὁ κολακεία βλάβη , δήω αὐτός καί ἐγώ ἀποτίθημι , ἄνευ τις περικάλυμμα , ὁ ὅς τε αὐτός καί ὁ ἄλλος ἅπας Ῥωμαῖος οἴομαι συμφέρω λέγω . εἰμί δέ τις ἐκ ὁ λόγος ἕπω ἀνία , οὖον χρή ὁ λόγος προσλογίζομαι , οὐδέ ὁ γνώμη ὁ εἶπον , ἀλλά αὐτός ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα . οὖον γάρ ὁ πρᾶγμα φύω γίγνομαι οἷος ὁ λόγος , ἀλλά ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἐκ ἀνάγκη καί ὁ λόγος συνεξομοιόω . εἰμί γάρ ἔξεστι , πρός ἡδονά ὁ λόγος γίγνομαι , καί ὁ πρᾶγμα συμμεταβάλλω , οὐδείς εἄν εἰμί ἀνόητος ὁ μή οὗτος ὁ τρόπος αἱρέω συμβουλεύω . νυνί δέ , ὡς ὁράω , οὖον μικρός τις ὁ ζημία οὗτος ὁ ἡδονή , ἀλλά θάνατος ὁ αἱρέω . ὁ πόλεμος τοίνυν ὁ ἐμφύλιος οὗτος κινέω , δύναμις μέγας περιβεβλημένος ὁ Καντακουζηνός ἐνθάδε ἵημι εὐθύς ἐξαρχῆς , πρός ὅς οὐδέ ἀντιβλέπω σύμπας δύναμαι ἐγώ . ἐν γυναικοκαστρον δέ ὁ περί αὐτός συμβαίνω ἀποστασία καί τοιοῦτος περιέχω κακοπραγία , οἷος καί ὁ μάλιστα καρτερικός θορυβέω εἄν δικαίως , ἐκεῖνος οὐ ἀπολέγω πρός ὁ συμφορά οὐδέ ἐνδίδωμι , ἀλλά ἅμα ὁ περιλείπομαι ἀποχωρέω πρός Τριβαλός συντάσσω , ὥσπερ μηδείς καινός γίγνομαι , ἐγώ μάλιστα ἐπίκειμαι καί θορυβέω μετά ὁ τοσοῦτος ταραχή καί ὁ περί αὐτός στρατόπεδον ὁ διχοστασία . ἐπεί δέ γίγνομαι ἐν Τριβαλός , οὗτος πᾶς ἐξαρτάω ἑαυτοῦ καί τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ εὔνοια ὁ δυνατός ὁ Τριβαλός , ὡς δοκέω οὐ ἔπηλυς εἰμί καί συμφορά χράω πρός αὐτός καταφεύγω , ἀλλά ἐκ πατρῷος κλῆρος ὁ ἀρχή αὐτός προσήκω ἐκεῖνος , καί πᾶς ὡς δεσπότης προσέχω καί πᾶς πράσσω ὑπέρ αὐτός . δῆλος δέ · καί γάρ ἐγώ πρεσβεία καί ἅπαξ καί δίς πρός αὐτός ποιέω καί πολύς παραχωρέω πόλις ὑπέρ ὁ οὗτος διαφθείρω , οὐ δέχομαι , ἀλλά ὥσπερ ἐκ σύνθημα κοινός ὁ ἐκεῖνος σωτηρία ὁ ὁ σφέτερος αὐξάνω ἀρχή προαιρέω . νυνί τε ὀλίγος πρότερος , ἐπεί Βεροιώτης εἰσδέχομαι , οὕτως αὐξάνω ἐν χρόνος βραχύς , ὥστε εἰμί μή σύ ἐπίκαιρος γίγνομαι πρός ἐγώ καί ὁ φορά ἀναστέλλω ὁ εὐτυχία , πολύς εἄν εἰμί κύριος πόλις ἄχρι νῦν . ὁ γάρ κατά ὁ ἑσπέρα πᾶς μάλιστα αὐτός προσέχω , καί νῦν μέν Θετταλία τε εἰμί αὐτός ὑπήκοος καί ὁ περί Βέροια πολίχνη καί ὁ φρούριον . εἄν δέ αὐτός ὑπό ἀνάγκη ἀναχωρέω , μένω γάρ ὁ δαπάνη οὐ ἐάω ἐπιπλεῖστον , Ἀκαρνανία ῥᾳδίως προσχωρέω καί ὁ ἄλλος ἤπειρος . πάλαι γάρ προσδέχομαι αὐτός ὁ ἄφιξις , καί πολύς ὁ περί αὐτός ἐνδείκνυμι ὁ εὔνοια , ὥσπερ οἶδα σαφῶς αὐτός πολύς παρά ἐκεῖνος διατρίβω χρόνος . εἴτε μέν οὖν ἐκεῖνος προσχωρέω καί μή Τριβαλός , δύο γάρ ἕτερος ἀνάγκη , καί ὑπό ἐκεῖνος μέν γίγνομαι ὑπό ὁ Ῥωμαῖος αὖθις τελέω ἡγεμονία · εἄν δέ Κράλης αὐτός ὑποποιέω , ὁ μέγας μέρος ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή μικρός εἰμί ἑαυτοῦ . ὅμως εἰμί καί οὗτος γίγνομαι , ὁ ἀγαθός δοκέω , ἀλυσιτελής ἐγώ φαίνω . μέγας γάρ ἤδη γίγνομαι καί πολύς ἐκεῖθεν ἄγω δύναμις , οὖον μόνος Μακεδονία εἰμί ἄρχω ἐν ὀλίγος , ἀλλά δείδω , μή καί ἐγώ ἐπέρχομαι φοβερός . πολύς γάρ ὁ δοκέω εὐνάω εἰμί βασιλίδι νῦν , ἐκεῖνος προσχωρέω . στρατιά τε γάρ ὁ πλεῖστος καί ὁ ἄλλος ὁ Ῥωμαῖος ἀγαθός ἐκεῖνος μάλιστα προσέχω , ὥσπερ ἀγνοέω οὐδέ αὐτός . ὁ προσήκω οἴομαι σκοπέω καί μή περιμένω ὁ ἀνάγκη , ἀλλά διαλέγω αὐτός περί εἰρήνη καί ὁ πόλεμος καταλύω . νῦν μέν γάρ ἔτι ὁ πρᾶγμα ἐπαμφοτερίζω καί ἄδηλος ὁ μέλλω εἰμί ἑκάτερος , πείθω ῥᾳδίως , καίτοι καί πρότερος , ὡς ἀκούω , πρός οὗτος καί οἴκοθεν κινέω . εἄν δέ δύναμις τις προσλαμβάνω καί ἐν ἐλπίς γίγνομαι ὁ πάντως περίειμι ἐν ὁ πόλεμος , δείδω , μή ξητοῦντες τότε ὁ εἰρήνη , ἀνήνυτος πονέω καί ὅς τε αὐτός μέγας αἴτιος κίνδυνος καί ὁ ἄλλος φαίνω Ῥωμαῖος . ἄν τε γάρ ἐγώ περιγίγνομαι πᾶς αὐτός προσχωρέω , πρός ὁ αἰσχρός καί κίνδυνος οὖον ὁ τυγχάνω ἔχω · ἄν τε πρός ὁ πόλεμος ἀντέχω , μέγας ὑφίστημι συμφορά ὁ πόλις ὑπό ἑκάτερος πολιορκέω καί ἐξανδραποδίζω καί ὁ ἔσχατος ὑπομένω , καί ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή αὐτός ἑαυτοῦ περιπίπτω καί διαφθείρω ὑπό ἀνόνητος φιλονεικία . εἰμί μέν οὖν παρά βασιλίς καί πατριάρχης καί ὁ ἄλλος , ὅσος ὁ πρᾶγμα ἄρχω , ἀνυπεύθυνος ἔχω ὁ ἀρχή καί πρός ὁ φαίνω λυσιτελέω ἔξεστι βουλεύω , πρεσβεία ἤδη πρός ἐκεῖνος ποιέω περί εἰρήνη καί μηδείς σύ θορυβέω . βέλτιστος τε γάρ ὁμοῦ καί λυσιτελής καί βασιλίδι καί πᾶς ὁ ἄλλος κοινός βουλεύω . εἰμί δέ προσκρούω ἐκεῖνος οὐ ἐθέλω , ὁ περί ὁ εἰρήνη ὅς ἔχω γνώμη ἀγνοέω , ἀλλά ἐγώ δήω τριήρης εἷς παρέχω , ὡς εἄν γίγνομαι ἐν Βυζάντιον καί συμβουλεύω , ὅσος ἐγώ δοκέω ἀγαθός εἰμί , ὀλίγος εἴδομαι ἡμέρα ὁ περί ὁ εἰρήνη ἐκεῖνος ψῆφος φέρω ἐπανήκω . » Μονομάχος μέν οὖν τοιοῦτος περί ὁ εἰρήνη διαιλέγω μετά παρρησία · εἰμί γάρ ἐκ ὁ τρόπος πλεῖστος παρά πᾶς ὁ αἰδώς καρπόω , καί ὁ μέν ἄλλος ὁ πάρειμι εὕω μέν φημί ἐκεῖνος βουλεύω , καί πείθω · ὁ δέ ὁ δέχομαι ἢ μή ὁ εἰρήνη δύναμις ὁ μέγας ἀνατίθημι δούξ . ἐκεῖνος δέ ἦθος μόνος ὁ λόγος ἀποσείω δείκνυμι καί , ποῖος τις εἄν εἰρήνη γίγνομαι πρός Καντακουζηνός ; εἶπον , ἄλλος δέ μηδείς προστίθημι , διαλύω ὁ σύλλογος , μηδείς πρός Μονομάχος μήτε πρός ὀργή , μήτε πρός ὕβρις φημί , ὥσπερ εἴωθα πρός ὁ ἄλλος , εἰμί τις περί τοιοῦτος ποιέω λόγος πρός αὐτός .