joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.31
λαʹ . Τότε δὲ , ἐπεὶ οἱ ἐκ Γεννούας οὐδένα πολεμίων ἐν ἡμέραις πλείοσιν ἑώρων ἐπιόντα , ὅπερ ἦν , τὴν πρὸς αὐτοὺς μάχην ὀῤῥωδεῖν τοὺς πολεμίους ὑποπτεύσαντες , ἀνεθάρσησάν τε καὶ δεῖν ἔγνωσαν αὐτοὶ ἐκείνοις ἐπιέναι , ὡς μᾶλλον καταπλήξοντες . καὶ αὐτοί τε παρεσκευάζοντο , ὅσα ἔδει , πρὸς τὴν μάχην , καὶ πρὸς Ὀρχάνην πρεσβείαν πέμψαντες , ἐδέοντο σφίσι συμμαχεῖν , χρήματά τε οὐκ ὀλίγα παρεχόμενοι καὶ τὴν χάριν ἐσαεὶ ἀνάγραπτον τῷ Γεννούας δήμῳ καὶ τῇ βουλῇ ἔσεσθαι ἐπαγγελλόμενοι . ὁ δ' ἐπείθετο προθύμως , οὐ μόνον τῶν χρημάτων ἕνεκα , ἀλλ' ὅτι καὶ τοὺς ἐκ Βενετίας ἐν αἰτίαις εἶχεν , ὅτι πρὸς τοὺς ὅρους τῆς ἐκείνου ἡγεμονίας ἀφιγμένοι στόλῳ τοσούτῳ , οὐ μόνον σύμμαχον καὶ φίλον ἔχειν , ἀλλ' οὐδὲ προσρήσεως γοῦν τινος ἠξίωσαν ψιλῆς . καὶ πέμψας στρατιὰν πολλὴν πεζήν τε καὶ ἱππικὴν πρὸς τὴν ἀντιπέρας Βυζαντίου ἤπειρον , ἐκεῖθέν τε ἐκέλευε τοὺς ἐκ Γεννούας ὠφελεῖν , ὅ,τι ἂν δύναιντο , καὶ πρὸς Γαλατᾶν περαιουμένους . καὶ ὠφέλησε τὰ μέγιστα κατ' ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ τὸ Περσικὸν αὐτούς . ὡς γὰρ ἤδη παρεσκευασμένοι ἦσαν καὶ οὐδὲν ἐνέδει ἔτι , καὶ ὁλκάδας δύο μεγάλας ἐπαγόμενοι , ἐφ' αἷς ἦσαν ξύλινοι πύργοι κατεσκευασμένοι , οἷς ἐπέστησαν πολλοὺς ὁπλίτας , πρὸς τὴν ἀντιπέρας ἤπειρον ἐπεραιώθησαν ταῖς ναυσὶν ἁπάσαις , ὅσαις εἶχον . παρεπομένων δὲ ἐκ τῆς ἠπείρου καὶ τῶν Περσῶν , καταντικρὺ τῶν πολεμίων ὡρμίσαντο ἐλθόντες . καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτίκα πολλὴν ἄγων στρατιὰν πεζήν τε καὶ ἱππικὴν ἐκ Βυζαντίου , συστρατευομένου καὶ Παλαιολόγου τοῦ νέου βασιλέως , ἄρτι γὰρ ἀφῖκτο ἐκ Θεσσαλονίκης , ὥσπερ ὕστερον εἰρήσεται ὀλίγῳ , πρός τε τὰς σφετέρας καὶ τὰς συμμαχίδας ἀφίκοντο τριήρεις καὶ παρώρμων τὸν Νικόλαον ἐπὶ τὴν μάχην . ὁ δὲ τοσοῦτον ἀπέσχε τοῦ πεισθήσεσθαί ποτε , ὥσθ' ὑπ' ἄκρας ἀθλιότητος μηχανὰς διενοεῖτο πετροβόλους ἀχθησομένας ἐκ Βυζαντίου καθιστᾷν ἐπὶ τῆς χέρσου , ὡς ἀμυνουμένας ἀπὸ γῆς , ἂν οἱ πολέμιοι ἐπίωσιν . ἃ εἰ καί τινα ὠφέλειαν συνοίσειν ἐνομίζετο , οὐκ ὀλίγου ἂν ἐδεήθη χρόνου πρὸς κατασκευὴν , τῶν πολεμίων μάλιστα ἐφεστηκότων καὶ πολλάκις τῆς αὐτῆς ἡμέρας δυναμένων ἐπιέναι . οὕτως οὔτε ἔπραττεν , οὔτε διενοεῖτό τι τῶν ἔμφρονι στρατηγῷ καὶ τὰ δέοντα συνεῖναι δυναμένῳ προσηκόντων ὑπὸ τῆς προσούσης ἐμπληξίας καὶ δειλίας . Πούνσων δὲ Ντεσάντα παῖς , οὕτω γὰρ ὁ τῶν Κατελάνων ἄρχων ἐκαλεῖτο , διεῤῥήγνυτο ὑπὸ θυμοῦ καὶ διασπᾷν , εἰ οἷόντε ἦν , τὸν συνάρχοντα Νικόλαον διενοεῖτο , τὴν ὕβριν τῶν πολεμίων καὶ τὴν καταφρόνησιν ἐννοῶν , ἣν πάσχουσι διὰ τὴν φαυλότητα τοῦ στρατηγοῦ , τοσοῦτον ἐν ἅπασι τῶν πολεμίων ὑπερέχοντες . πολλήν τε τοῦ σφετέρου ῥηγὸς κατεγίνωσκεν ἀπραγμοσύνην , ὅτι φέρων αὐτόν τε καὶ τὴν στρατιὰν ὑπέταξε τοιούτῳ ἀνδραπόδῳ , τῶν πολλῶν καὶ φαυλοτάτων οὐδὲν ἄμεινον διακειμένῳ . πονήρως δὲ καὶ τὸ σῶμα ἔχων ὑπὸ πυρετῶν , τὴν ἀρχήν τε ἔφασκεν ὑπὸ τῶν ἀτόπων ἔργων τοῦ συνάρχοντος νενοσηκέναι καὶ τελευτήσειν , ἀεὶ προστιθεμένων τῶν δεινῶν · ὅπερ καὶ μικρὸν ὕστερον ἐγίνετο . εἴτε γὰρ ὑπὸ πικρίας καὶ ὀργῆς τῆς πρὸς τὸν συνάρχοντα , εἴτε καὶ ἄλλως κατεργασθεὶς ὑπὸ τῆς νόσου , ἐτελεύτησεν , ἀνὴρ ἐπιφανὴς ἐν τοῖς ὁμοφύλοις καὶ πρὸς σύνεσιν καὶ στρατηγίαν οὐδενὸς ἀπολειπόμενος καὶ ἀγαθὸς ὀφθεὶς κατὰ τὰς μάχας . ᾑρεῖτο δὲ ἀντ' ἐκείνου στρατηγὸς Μονενάν τε Σκολτοῖς Κατελάνης , οὐκ ἐπιφανὴς μὲν , οὐδὲ ἐκ τῶν εὐπατριδῶν , ὅμως δὲ συνέσει καὶ πείρᾳ τῶν ἄλλων ὑπερέχων καὶ πρὸς μάχας κάλλιστα ἐξησκημένος . Νικόλαος δὲ ἄρας ἐξ οὗπερ ὡρμίζετο λιμένος ἅμα πάσαις ταῖς τριήρεσιν εἰς Βυζάντιον ἀφῖκτο , ὀπίσω καταλιπὼν τοὺς πολεμίους . δείσαντες δὲ κἀκεῖνοι , μὴ ἐπίθωνται Γαλατᾷ ὀλιγανδροῦντι , πάντες γὰρ ἦσαν ἐν ταῖς ναυσὶ , κατέπλεον μετ' ἐκείνους . καὶ αὖθις ὁ βασιλεὺς ἐδεῖτο Νικολάου συμβαλεῖν τοῖς πολεμίοις καταπλέουσιν · ἑώρα γὰρ περιφανῆ τὴν νίκην ἐσομένην . ὁ δ' οὐ δὲν ἧττον ἢ πρότερον , πάντα μᾶλλον ἢ μάχεσθαι διενοεῖτο . βασιλεὺς δὲ ὑπ' ἀμηχανίας ἀπορῶν , ὅ,τι χρήσαιτο τοῖς πράγμασι , Μονενὰν τῷ τῶν Κατελάνων ἄρχοντι συνεβούλευε , μετὰ τῶν βασιλικῶν παρασκευασάμενον τριηρέων χωρεῖν ἐπὶ τοὺς πολεμίους . οἴεσθαι γὰρ καὶ Νικόλαον αἰσχυνθέντα οὐκ ἀπολειφθήσεσθαι τῆς μάχης , πρός τε τὸν ῥῆγα σφῶν εὐπρόσωπον ἀπολογίαν ἔσεσθαι , εἰ παρὰ Νικολάου διώκοιτο ἀπειθείας · τετελευτηκέναι γὰρ ἐκεῖνον , ᾧ προσέταττεν ὁ ῥὴξ πάντα Νικολάῳ πείθεσθαι . Μονενὰν δὲ αὐτῷ τε καὶ τοῖς ὁμοφύλοις μάλιστα τὴν μάχην εἶναι κατὰ γνώμην ἔφασκε καὶ πολλὴν καταγινώσκειν ἀτολμίαν Νικολάου , οὕτως ἑτοίμην νίκην ὑπὸ φαυλότητος ἑκοντὶ προϊεμένου · μὴ δύνασθαι δὲ μηδ' αὐτὸν παρὰ τὰ δοκοῦντα πράττειν Νικολάῳ . τὸν γὰρ αὐτὸν εἶναι λόγον πρὸς αὐτὸν , ὅνπερ καὶ τῷ στρατηγοῦντι πρὸ ἐκείνου . εἶναι δὲ ἀνόητον παντάπασιν , εἰ νικῶντες καὶ ἡττώμενοι ὁμοίως εὐθύνας ὑποπτεύοντες τῆς ἀπειθείας τῷ σφῶν ἄρχοντι παρέχειν , ἔπειτα διακινδυνεύειν ὑποσταῖεν ἐφ' οὕτως ἑκατέρωθεν ἐσομένοις φανεροῖς κακοῖς . ἄντε γὰρ νικῷεν , κολάζεσθαι ἀνάγκη καὶ τὰ ἔσχατα ὑπομένειν καὶ ἀτίμους εἶναι διὰ τὴν ἀπείθειαν , οὕτω γὰρ εἶναι παρ' αὐτοῖς νενομισμένον , ἄνθ' ἡττῶνται παρὰ τῶν πολεμίων , ἄδηλον γὰρ , ὅπη ἀποβήσεται , ἀνάγκη ἀποθνήσκειν τοὺς περισωθέντας ἀπὸ τοῦ πολέμου . δι' ἃ μὴ δύνασθαι , εἰ μὴ Νικόλαος ἐπιτρέπει , συμπλέκεσθαι τοῖς πολεμίοις . οὕτω δὲ περὶ τὴν μάχην μάλιστα ἠσχολημένου βασιλέως καὶ ἀγανακτοῦντος , ὅτι μὴ πείθοιντο οἱ σύμμαχοι , ταῖς γὰρ σφετέραις μόναις ἀδύνατοι ἦσαν οἱ Ρωμαῖοι πρὸς τοσοῦτον στόλον ἀντικαθίστασθαι τῶν πολεμίων , ἀθρόον ἑωρῶντο ἄρτι ἥκουσαι ἐκ Κατελάνων τρεῖς τριήρεις μέγισται μεγέθει καὶ πρὸς τὴν ἄλλην ἅπασαν παρασκευὴν διαπρεπῶς κεκοσμημέναι , ὁπλίτας ἄγουσαι μαχιμωτάτους πολλοὺς καὶ ἀγαθούς . νομίσας δὲ διὰ τὴν προσθήκην τῶν τριηρέων ἀναθαρσήσαντα Νικόλαον χωρήσειν ἐπὶ τοὺς πολεμίους , ἥδετό τε καὶ ἐν ἐλπίσι χρηστοτέραις ἦν καὶ αὖθις ἐπεχείρει παρορμᾷν . ὁ δ' ἔργοις αὐτοῖς ὡς οὐ μαχεῖται φανερὸν ποιῶν , τὸν ναύσταθμον καταλιπὼν , ὡρμίζετο γὰρ ἐπὶ τὰς Εὐγενίου πύλας , καὶ περιπλεύσας τὴν ἀκρόπολιν , ἐπὶ τὸ ἀκμαιότατον τοῦ ῥεύματος ἐλθὼν , ἐφώρμει πρὸς τὴν τῆς μάρτυρος Βαρβάρας καλουμένην πύλην . συνείποντο δὲ ἀνάγκῃ καὶ Κατελάνοι καὶ Ρωμαῖοι . βασιλεὺς δὲ εἰδὼς ἀλίμενον τὸ χωρίον ὂν , ὡς τὰ πολλὰ , ἂν ἐκ πόντου ἢ τῆς ἕω πνεύματα προσπέσωσιν · ὀγκουμένη γὰρ ἡ θάλασσα τοῖς τείχεσι προσπίπτει , πέτραι τε πολλαὶ καὶ ὕφαλοι καὶ φαινόμεναι τῶν τειχῶν προβέβληνται πανταχοῦ πρὸς ἄμυναν τῶν κυμάτων , ὑπὸ τῶν πρώτως τειχισάντων τὸ Βυζάντιον ἐκ προνοίας ᾠκοδομημέναι , συνεβούλευεν ἀφίστασθαι τοῦ τόπου καὶ μὴ σφᾶς αὐτοὺς ἀπροσδοκήτοις κινδύνοις περιβάλλειν ἑκοντί . Νικολάου δὲ σφίσι μᾶλλον τῆς περὶ τὰ ναυτικὰ πείρας δεῖν εἶναι παραχωρεῖν εἰπόντος πρὸς βασιλέα , ὥσπερ αὐτοί τε καὶ πάντες αὐτῷ τῶν κατὰ τὴν ἤπειρον ἐξίστανται , καὶ πολυπραγμονεῖν μηδὲν , ὡς σὺν ἐπιστήμῃ πολλῇ τὰς ναυλοχίας ποιουμένων , τοῦτον μὲν ὡς ἀπεστερημένον παντάπασι κατελίμπανε φρενῶν , Ταρχανειώτην δὲ τὸν τῶν σφετέρων ἄρχοντα τριηρέων τάχιστα ἐκέλευεν ἀναχωρεῖν , ὅπου μάλιστα ἐν ἀσφαλεῖ διανυκτερεύσει , καὶ μὴ τοῖς ἀναισθήτοις ἐκείνοις συγκινδυνεύειν . Ταρχανειώτης μὲν οὖν ἐποίει κατὰ τὰ κεκελευσμένα · πνευμάτων δὲ ἀθρόον ἀκρίτων προσπεσόντων τῆς νυκτὸς καὶ τῆς θαλάσσης ἐξοιδησάσης , ὀλίγου ἐδέησαν αἱ Βενετικαὶ τριήρεις καὶ αἱ συμμαχίδες πᾶσαι διαφθαρῆναι , ὑπὸ τῶν κυμάτων πρὸς τὰ τείχη ἐξωθούμεναι . ὅμως μέντοι ἐναυάγησαν τέτταρες ἐκ τῶν Βενετικῶν καὶ τρεῖς τῶν συμμαχίδων . ἄνθρωποι δὲ καὶ ὅπλα καὶ αἱ λοιπαὶ ἀποσκευαὶ διεσώθησαν , πολλὰ καὶ τῶν Βυζαντίων συνεφαπτομένων καὶ συναλγούντων πρὸς τὸν κίνδυνον . αἱ βασιλικαὶ δὲ διενυκτέρευσαν ἐν ἀσφαλεῖ , οὐδ' ἐν αἰσθήσει τοῦ κλύδωνος γεγενημέναι . οὕτω φαύλως ὁ τῶν ἐκ Βενετίας στρατηγὸς ἠγωνίσατο κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν , καὶ ὥσπερ ἑκοντὶ μετὰ τοὺς κινδύνους προεῖτο τὴν νίκην τοῖς πολεμίοις , πολλῆς τε ἀηδίας καὶ λύπης ἐνέπλησε καὶ οἷς ἔλεγε καὶ οἷς ἐποίει βασιλέα . μετὰ δὲ τὸν κλύδωνα ἐκεῖνον καὶ τὰς ναυαγίας παραινοῦντος βασιλέως ἔτι περιμένειν , αὐτὸς μηδὲ συνταξάμενος ἀνεχώρει , μόνον τὸν βασιλέα πρὸς τὸν πόλεμον καταλιπών . ὁ δὲ οὐδ' οὕτως ἀπείπατο τὴν συμμαχίαν , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν τῶν συμμάχων ἀναχώρησιν ἐν τεσσαράκοντα ἡμέραις διέφερε τὸν πόλεμον , ἐλπίζων ἐπανήξειν τοὺς συμμάχους . ὡς δὲ ἠγγέλλοντο ὑπερβαλόντες τὸν Αἰγαῖον , οὐδένα ἂν δικαίως οἰηθεὶς ἔχειν αἰτίαν ἐπενεγκεῖν , εἰ σπένδοιτο τοῖς πολεμίοις θαλασσοκρατοῦσιν , ἀπολιπόντων τῶν συμμάχων καὶ καταπροδόντων ἄντικρυς , ἐσπείσατο πρὸς τοὺς ἐκ τῆς Γεννούας , προθυμότατα δεξαμένοις τὴν τοῦ πρὸς βασιλέα κατάλυσιν πολέμου . μετὰ τοῦτο δὲ καὶ αὐτοὶ πρὸς τὴν οἰκίαν ἀνεχώρουν .
Lemmas: λαός . τότε δέ , ἐπεί ὁ ἐκ γεννους οὐδείς πολέμιος ἐν ἡμέρα πλείων ὁράω ἔπειμι , ὅσπερ εἰμί , ὁ πρός αὐτός μάχη ὀρρωδέω ὁ πολέμιος ὑποπτεύω , ἀναθαρσέω τε καί δήω γιγνώσκω αὐτός ἐκεῖνος ἔπειμι , ὡς μᾶλλον καταπλήσσω . καί αὐτός τε παρασκευάζω , ὅσος ἐσθίω , πρός ὁ μάχη , καί πρός ὁρκάνη πρεσβεία πέμπω , δήω ὅς συμμαχέω , χρῆμα τε οὐ ὀλίγος παρέχω καί ὁ χάρις ἐσαεί ἀνάγραπτος ὁ γεννους δῆμος καί ὁ βουλή εἰμί ἐπαγγέλλω . ὁ δέ πείθω προθύμως , οὖον μόνος ὁ χρῆμα ἕνεκα , ἀλλά ὅτι καί ὁ ἐκ Βενετία ἐν αἴτιος ἔχω , ὅτι πρός ὁ ὅρος ὁ ἐκεῖνος ἡγεμονία ἀφίζω στόλος τοσοῦτος , οὖον μόνος σύμμαχος καί φίλος ἔχω , ἀλλά οὐδέ πρόσρησις γοῦν τις ἀξιόω ψιλός . καί πέμπω στρατία πολύς πεζός τε καί ἱππικός πρός ὁ ἀντιπέρα Βυζάντιον ἤπειρος , ἐκεῖθεν τε κελεύω ὁ ἐκ γεννους ὠφελέω , ὅστις εἄν δύναμαι , καί πρός Γαλάτης περαιόω . καί ὠφελέω ὁ μέγας κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ὁ Περσικός αὐτός . ὡς γάρ ἤδη παρασκευάζω εἰμί καί οὐδείς ἐνδέω ἔτι , καί ὁλκάς δύο μέγας ἐπάγω , ἐπί ὅς εἰμί ξύλινος πύργος κατασκευάζω , ὅς ἐφίστημι πολύς ὁπλίτης , πρός ὁ ἀντιπέρα ἤπειρος περαιόω ὁ ναῦς ἅπας , ὅσος ἔχω . παρέπομαι δέ ἐκ ὁ ἤπειρος καί ὁ Πέρσης , καταντικρύ ὁ πολέμιος ὁρμίζω ἔρχομαι . καί ὁ βασιλεύς αὐτίκα πολύς ἄγω στρατία πεζός τε καί ἱππικός ἐκ Βυζάντιον , συστρατεύω καί Παλαιολόγος ὁ νέος βασιλεύς , ἄρτι γάρ ἀφικνέομαι ἐκ Θεσσαλονίκη , ὥσπερ ὕστερος εἴρω ὀλίγος , πρός τε ὁ σφέτερος καί ὁ Συμμαχίδας ἀφικνέομαι τριήρης καί παρορμάω ὁ Νικόλαος ἐπί ὁ μάχη . ὁ δέ τοσοῦτος ἀπέχω ὁ πείθω ποτός , ὥστε ὑπό ἄκρος ἀθλιότης μηχανή διανοέομαι πετρόβολος ἄχθομαι ἐκ Βυζάντιον καθιστάω ἐπί ὁ χέρσος , ὡς ἀμύνω ἀπό γῆ , εἄν ὁ πολέμιος ἔπειμι . ὁ εἰμί καί τις ὠφέλεια συμφέρω νομίζω , οὐ ὀλίγος εἄν δήω χρόνος πρός κατασκευή , ὁ πολέμιος μάλιστα ἐφίστημι καί πολλάκις ὁ αὐτός ἡμέρα δύναμαι ἔπειμι . οὕτως οὔτε πράσσω , οὔτε διανοέω τίς ὁ ἔμφρων στρατηγός καί ὁ δήω συνίημι δύναμαι προσήκω ὑπό ὁ πρόσειμι ἐμπληξία καί δειλία . Πούνσων δέ Ντεσάντα παῖς , οὗτος γάρ ὁ ὁ Κατελάνος ἄρχω καλέω , διαρρήγνυμι ὑπό θυμός καί διασπάω , εἰμί οἷόντε εἰμί , ὁ συνάρχω Νικόλαος διανοέομαι , ὁ ὕβρις ὁ πολέμιος καί ὁ καταφρόνησις ἐννοέω , ὅς πάσχω διά ὁ φαυλότης ὁ στρατηγός , τοσοῦτος ἐν ἅπας ὁ πολέμιος ὑπερέχω . πολύς τε ὁ σφέτερος ῥῆξ καταγιγνώσκω ἀπραγμοσύνη , ὅτι φέρω αὐτός τε καί ὁ στρατία ὑποτάσσω τοιοῦτος ἀνδράποδον , ὁ πολύς καί φαῦλος οὐδείς ἀγαθός διάκειμαι . πονηρός δέ καί ὁ σῶμα ἔχω ὑπό πυρετός , ὁ ἀρχή τε φάσκω ὑπό ὁ ἄτοπος ἔργον ὁ συνάρχω νοσέω καί τελευτάω , ἀεί προστίθημι ὁ δεινός · ὅσπερ καί μικρός ὕστερος γίγνομαι . εἴτε γάρ ὑπό πικρία καί ὀργή ὁ πρός ὁ συνάρχω , εἴτε καί ἄλλως κατεργάζομαι ὑπό ὁ νόσος , τελευτάω , ἀνήρ ἐπιφανής ἐν ὁ ὁμόφυλος καί πρός σύνεσις καί στρατηγία οὐδείς ἀπολείπω καί ἀγαθός ὁράω κατά ὁ μάχη . αἱρέω δέ ἀντί ἐκεῖνος στρατηγός Μονενάν τε Σκολτοῖς Κατελάνης , οὐ ἐπιφανής μέν , οὐδέ ἐκ ὁ εὐπατρίδης , ὅμως δέ σύνεσις καί πείρω ὁ ἄλλος ὑπερέχω καί πρός μάχη καλῶς ἐξασκέω . Νικόλαος δέ ἀείρω ἐκ ὅσπερ ὁρμίζω λιμήν ἅμα πᾶς ὁ τριήρης εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι , ὀπίσω καταλείπω ὁ πολέμιος . δείδω δέ ἐκεῖνος , μή ἐπιτίθημι Γαλατά ὀλιγανδρέω , πᾶς γάρ εἰμί ἐν ὁ ναῦς , καταπλέω μετά ἐκεῖνος . καί αὖθις ὁ βασιλεύς δήω Νικόλαος συμβάλλω ὁ πολέμιος καταπλέω · ὁράω γάρ περιφανής ὁ Νίκη εἰμί . ὁ δέ οὖον δέν κακός ἢ πρότερος , πᾶς μᾶλλον ἢ μάχομαι διανοέομαι . βασιλεύς δέ ὑπό ἀμηχανία ἀπορέω , ὅστις χράω ὁ πρᾶγμα , Μονενὰν ὁ ὁ Κατελάνος ἄρχω συμβουλεύω , μετά ὁ βασιλικός παρασκευάζω τριήρης χωρέω ἐπί ὁ πολέμιος . οἴομαι γάρ καί Νικόλαος αἰσχύνω οὐ ἀπολείπω ὁ μάχη , πρός τε ὁ ῥῆξ σφεῖς εὐπρόσωπος ἀπολογία εἰμί , εἰμί παρά Νικόλαος διώκω ἀπείθεια · τελευτάω γάρ ἐκεῖνος , ὅς προστάσσω ὁ ῥὴξ πᾶς Νικόλαος πείθω . Μονενὰν δέ αὐτός τε καί ὁ ὁμόφυλος μάλιστα ὁ μάχη εἰμί κατά γνώμη φάσκω καί πολύς καταγιγνώσκω ἀτολμία Νικόλαος , οὕτως ἑτοῖμος Νίκη ὑπό φαυλότης ἑκοντί προίημι · μή δύναμαι δέ μηδέ αὐτός παρά ὁ δοκέω πράσσω Νικόλαος . ὁ γάρ αὐτός εἰμί λόγος πρός αὐτός , ὅσπερ καί ὁ στρατηγός πρό ἐκεῖνος . εἰμί δέ ἀνόητος παντάπασι , εἰμί Νίκη καί ἡσσάομαι ὁμοίως εὐθύνω ὑποπτεύω ὁ ἀπείθεια ὁ σφεῖς ἄρχω παρέχω , ἔπειτα διακινδυνεύω ὑφίστημι ἐπί οὕτως ἑκατέρωθεν εἰμί φανερόω κακός . ἄντομαι γάρ νικάω , κολάζω ἀνάγκη καί ὁ ἔσχατος ὑπομένω καί ἄτιμος εἰμί διά ὁ ἀπείθεια , οὗτος γάρ εἰμί παρά αὐτός νομίζω , ἀντί ἡσσάομαι παρά ὁ πολέμιος , ἄδηλος γάρ , ὅπῃ ἀποβαίνω , ἀνάγκη ἀποθνήσκω ὁ περισῴζω ἀπό ὁ πόλεμος . διά ὁ μή δύναμαι , εἰμί μή Νικόλαος ἐπιτρέπω , συμπλέκω ὁ πολέμιος . οὗτος δέ περί ὁ μάχη μάλιστα ἀσχολέω βασιλεύς καί ἀγανακτέω , ὅτι μή πείθω ὁ σύμμαχος , ὁ γάρ σφέτερος μόνος ἀδύνατος εἰμί ὁ Ρωμαῖος πρός τοσοῦτος στόλος ἀντικαθίστημι ὁ πολέμιος , ἀθρόος ὁράω ἄρτι ἥκω ἐκ Κατελάνος τρεῖς τριήρης μέγας μέγεθος καί πρός ὁ ἄλλος ἅπας παρασκευή διαπρεπής κοσμέω , ὁπλίτης ἄγω μάχιμος πολύς καί ἀγαθός . νομίζω δέ διά ὁ προσθήκη ὁ τριήρης ἀναθαρρέω Νικόλαος χωρέω ἐπί ὁ πολέμιος , ἥδομαι τε καί ἐν ἐλπίς χρηστός εἰμί καί αὖθις ἐπιχειρέω παρορμάω . ὁ δέ ἔργον αὐτός ὡς οὖον μάχομαι φανερός ποιέω , ὁ ναύσταθμον καταλείπω , ὁρμίζω γάρ ἐπί ὁ Εὐγένιος πύλη , καί περιπλέω ὁ ἀκρόπολις , ἐπί ὁ ἀκμαῖος ὁ ῥεῦμα ἔρχομαι , ἐφορμέω πρός ὁ ὁ μάρτυς Βαρβάρα καλέω πύλη . συνέπομαι δέ ἀνάγκη καί Κατελάνος καί Ρωμαῖος . βασιλεύς δέ εἰδοί ἀλίμενος ὁ χωρίον εἰμί , ὡς ὁ πολύς , εἄν ἐκ πόντος ἢ ὁ ἠώς πνεῦμα προσπίπτω · ὀγκόω γάρ ὁ θάλασσα ὁ τεῖχος προσπίπτω , πέτρα τε πολύς καί ὕφαλος καί φαίνω ὁ τεῖχος προβάλλω πανταχοῦ πρός ἄμυνα ὁ κῦμα , ὑπό ὁ πρῶτος τειχίζω ὁ Βυζάντιον ἐκ πρόνοια οἰκοδομέω , συμβουλεύω ἀφίστημι ὁ τόπος καί μή σφεῖς αὐτός ἀπροσδόκητος κίνδυνος περιβάλλω ἑκοντί . Νικόλαος δέ ὅς μᾶλλον ὁ περί ὁ ναυτικόν πείρω δήω εἰμί παραχωρέω εἶπον πρός βασιλεύς , ὥσπερ αὐτός τε καί πᾶς αὐτός ὁ κατά ὁ ἤπειρος ἐξίστημι , καί πολυπραγμονέω μηδείς , ὡς σύν ἐπιστήμη πολύς ὁ ναυλοχία ποιέω , οὗτος μέν ὡς ἀποστερέω παντάπασι καταλείπω φρήν , Ταρχανειώτης δέ ὁ ὁ σφέτερος ἄρχω τριήρης ταχύς κελεύω ἀναχωρέω , ὅπου μάλιστα ἐν ἀσφαλής διανυκτερεύω , καί μή ὁ ἀναίσθητος ἐκεῖνος συγκινδυνεύω . Ταρχανειώτης μέν οὖν ποιέω κατά ὁ κελεύω · πνεῦμα δέ ἀθρόος ἄκριτος προσπίπτω ὁ νύξ καί ὁ θάλασσα ἐξοιδέω , ὀλίγος δήω ὁ Βενετικός τριήρης καί ὁ σύμμαχος πᾶς διαφθείρω , ὑπό ὁ κῦμα πρός ὁ τεῖχος ἐξωθέω . ὅμως μέντοι ναυαγέω τέσσαρες ἐκ ὁ Βενετικός καί τρεῖς ὁ συμμαχίς . ἄνθρωπος δέ καί ὅπλον καί ὁ λοιπός ἀποσκευή διασῴζω , πολύς καί ὁ Βυζάντιος συνεφάπτομαι καί συναλγέω πρός ὁ κίνδυνος . ὁ βασιλικός δέ διανυκτερεύω ἐν ἀσφαλής , οὐδέ ἐν αἴσθησις ὁ κλύδων γίγνομαι . οὗτος φαῦλος ὁ ὁ ἐκ Βενετία στρατηγός ἀγωνίζομαι κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός , καί ὥσπερ ἑκοντί μετά ὁ κίνδυνος προΐημι ὁ Νίκη ὁ πολέμιος , πολύς τε ἀηδία καί λύπη ἐμπίμπλημι καί ὅς λέγω καί ὅς ποιέω βασιλεύς . μετά δέ ὁ κλύδων ἐκεῖνος καί ὁ ναυαγία παραινέω βασιλεύς ἔτι περιμένω , αὐτός μηδέ συντάσσω ἀναχωρέω , μόνος ὁ βασιλεύς πρός ὁ πόλεμος καταλείπω . ὁ δέ οὐδέ οὕτως ἀπεῖπον ὁ συμμαχία , ἀλλά καί μετά ὁ ὁ σύμμαχος ἀναχώρησις ἐν τεσσαράκοντα ἡμέρα διαφέρω ὁ πόλεμος , ἐλπίζω ἐπανήκω ὁ σύμμαχος . ὡς δέ ἀγγέλλω ὑπερβάλλω ὁ Αἰγαῖον , οὐδείς εἄν δικαίως οἴομαι ἔχω αἴτιος ἐπιφέρω , εἰμί σπένδω ὁ πολέμιος θαλασσοκρατέω , ἀπολείπω ὁ σύμμαχος καί καταπροδίδωμι ἄντικρυς , σπένδω πρός ὁ ἐκ ὁ γεννους , πρόθυμος δέχομαι ὁ ὁ πρός βασιλεύς κατάλυσις πόλεμος . μετά οὗτος δέ καί αὐτός πρός ὁ οἰκίον ἀναχωρέω .