joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.50
νʹ . Ὑπὸ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ Κάλλιστος ὁ πατριάρχης παρὰ βασιλέως ἐπέμφθη πρέσβυς πρὸς Ἐλισάβετ τὴν Κράλη γαμετὴν , Φέραις ἐνδιατρίβουσαν μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτήν . ἐκπεπολέμωντο γὰρ ἀλλήλοις καὶ ἔτι Κράλη περιόντος . ἡ πρεσβεία δὲ ἦν , ὥστε τὸν πρὸς ἀλλήλους πόλεμον καταθεμένους καὶ συμφρονήσαντας , τοῖς ἐν Θρᾴκῃ βαρβάροις ἐπιθέσθαι , κακῶς καὶ τὴν Ρωμαίων καὶ Τριβαλῶν ποιοῦσι καὶ ληϊζομένοις ὁσημέραι . ἡ μὲν οὖν Κράλη γαμετὴ τὴν πρεσβείαν ἐδέξατο προθύμως , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν τέλει πάντες Τριβαλῶν · καὶ πᾶσιν ἔδοξεν ὁμοίως πολεμητέα εἶναι πρὸς τοὺς βαρβάρους , καὶ τὸν πατριάρχην ἦγον δι' εὐφημίας καὶ αἰδοῦς πολλῆς . Ἐλισάβετ δὲ μάλιστα πολλὴν ἐπεδείκνυτο φιλοφροσύνην καὶ τῶν κρειττόνων ᾤετό τινα ὑποδεδέχθαι ξενισθέντα παρ' αὐτῇ . οὕτω δὲ συμβὰν , αὐτός τε ὁ πατριάρχης ἐνεπεπτώκει νόσῳ χαλεπῇ , ὑφ' ἧς καὶ ἐτελεύτησε , καὶ οἱ ἄλλοι οἱ συνόντες , πλὴν ὀλίγων . ἦν δὲ ἄγων τοὺς μάλιστα ἐν λόγῳ τῶν ἐν τῷ κλήρῳ τῆς ἐκκλησίας κατειλεγμένων · ὅθεν καὶ φήμη διεδόθη παρὰ τοῖς πολλοῖς φαρμάκῳ αὐτοὺς ἀποθανεῖν ἐπιβουλευθέντας ὑπὸ Τριβαλῶν . ἦν δὲ ἄρα ψεῦδος καὶ συκοφαντία ἐναργῶς . οὐ γὰρ τὸ τῆς Κράλη γαμετῆς ἐπιεικὲς μόνον καὶ ἡ πρὸς τὸν πατριάρχην αἰδὼς καὶ φιλοτιμία καὶ σπουδὴ , καὶ περιόντος καὶ μετὰ τελευτὴν , ἀλλὰ καὶ ἡ νόσος , ὑφ' ἧς ἕκαστος ἐτελεύτησε κατεργασθεὶς , οὐδαμῶς τοιαῦτα δίδωσιν ὑπονοεῖν περὶ αὐτῆς . διαφόροις γὰρ ἔτυχον νοσήμασι κατασχεθέντες , καὶ οὐδὲ δύο τοὐλάχιστον τοῖς ἴσοις . ἀποθανόντα δὲ τὸν πατριάρχην ἔθαψέ τε μεγαλοπρεπῶς ἡ Ἐλισάβετ ἐν τῇ μητροπόλει Φερῶν καὶ ἐτίμησε διαφερόντως , ἀφικομένων δὲ παρ' αὐτὴν καὶ ἐκ τῶν ἐν Ἄθῳ φροντιστηρίων τῶν σπουδαιοτέρων καὶ ἀντιποιουμένων ἀρετῆς , μάλιστα δὲ Λαύρας τῆς ἱερᾶς , καὶ δεηθέντων ἐφεῖναι τὸν πατριάρχου νεκρὸν ἐν Ἄθῳ μεταγαγεῖν καὶ θάψαι παρὰ σφίσιν , οὐκ ἐνέδωκεν , αὐτὴ μάλιστα εἰποῦσα δεῖσθαι τῆς ἐκείνου προστασίας , καὶ δεῖν εἶναι κατέχειν παρ' ἑαυτῇ . ἐν ᾧ δὲ χρόνῳ ταῦτα ἐτελεῖτο , καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπεστράτευσε ταῖς κατὰ τὸν πόντον ὑπηκόοις πόλεσι Μυσοῖς · ἐγένετο γάρ τις αὐτῷ διαφορὰ πρὸς Ἀλέξανδρον τὸν Μυσῶν βασιλέα . καὶ Ἀγχίαλον μὲν εἷλεν ἐξ ἐφόδου μάχῃ κρατήσας , Μεσημβρίαν δὲ ἔκ τε τῆς ἠπείρου πύργον οἰκοδομήσας κατὰ τὸ στενὸν , ἐν ᾧ ἡ εἰσβολὴ , καὶ ἐκ τῆς θαλάσσης ταῖς ναυσὶν ἐπολιόρκει . καὶ ἐπίεσε τοὺς κατοικοῦντας οὐκ ὀλίγα ὕδατος ἀπορία μάλιστα , ὑδρεύοντο γὰρ οὐ πολὺ ἄποθεν τῆς πόλεως ἔκ τινος πηγῆς , τότε δὲ εἰργόμενοι ὑπὸ τῆς στρατιᾶς , τοῖς ἔνδον ὕδασιν ἐχρῶντο , ὀλίγοις τε καὶ φαύλοις οὖσιν . Ἀλέξανδρος δὲ ὁ τῶν Μυσῶν βασιλεὺς πολλαῖς μὲν ἐχρήσατο μεθόδοις , ἀναστῆσαι βασιλέα τῆς πολιορκίας , ἔκ τε γὰρ τῆς οἰκείας στρατιᾶς τῇ πόλει ἔπεμψε συμμάχους , καὶ παρὰ τῶν ἐν Θρᾴκῃ βαρβάρων πείσας χρήμασιν , ἀπράκτων δὲ ἐπανελθόντων , βασιλέως τούς τε ἔνδον ἰσχυρῶς πολιορκοῦντος καὶ πρὸς τοὺς ἔξω μαχομένου καρτερῶς , ἐπεὶ παντάπασι πρὸς τὸν πόλεμον ἀπηγορεύκει , πρέσβεις πέμψας καὶ ἐπαγγειλάμενος πάνθ' , ὅσα κατὰ γνώμην βασιλεῖ ποιήσειν , ἔπεισεν ἀνθελέσθαι τὴν εἰρήνην , καὶ τά τε χρήματα ἐξέτισεν , ὅσα πρὸς τὸν πόλεμον ἀνάλωτο , καὶ ἕτερα οὐκ ὀλίγα . βασιλεύς τε τὸν πύργον καταστρεψάμενος , ἐπανῆλθεν εἰς Βυζάντιον . πυθόμενος δὲ περὶ πατριάρχου , ὅτι τελευτήσοι κατὰ τὴν πρεσβείαν , αὐτός τε ἐσκέπτετο , ὅντινα δεῖ τοῖς πατριαρχικοῖς θρόνοις ἐγκαθιδρύειν , καὶ τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἐπέτρεπε συνελθοῦσι κατὰ τὸ ἔθος καὶ διασκεψαμένοις τὸν προστησόμενον τῆς ἐκκλησίας αὐτῷ δηλοῦν . δόξαν δὲ πᾶσι τὸν πατριάρχην Φιλόθεον ἐπανάγειν εἶναι δίκαιον , ἐπεὶ καὶ βασιλεῖ τὰ ἴσα συνεδόκει , συνῄδει γὰρ αὐτῷ μὴ διὰ κακίαν ἀποστάντι τῆς ἀρχῆς , ἀλλ' ἑκοντὶ παραχωροῦντι , ἵνα μὴ διὰ φιλονεικίαν ταραχῆς πολλῆς καὶ διχοστασίας ἐμπλησθῇ ἡ ἐκκλησία · δι' ἃ δὴ καὶ φιλίως εἶχε πρὸς αὐτὸν , καὶ γινομένῳ τε ἐν βασιλείοις ἡδέως συνῆν καὶ συνωμίλει , καὶ αὐτὸς ἐν ᾗ κατῴκει μονῇ γινόμενος . συνδιενυκτέρευεν αὐτῷ · πέμψας τοὺς υἱεῖς , Ἀνδρόνικόν τε τὸν βασιλέα καὶ τὸν δεσπότην Μανουὴλ καὶ τῶν συγκλητικῶν πολλοὺς , ἐπανήγαγεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τοῖς πατριαρχικοῖς ἐνίδρυσε θρόνοις · καὶ νῦν οἷα λύχνος ἐπὶ τὴν λυχνίαν τεθεὶς , ἐπὶ τὸ ἀληθινὸν φῶς τὴν πιστευθεῖσαν ἐκκλησίαν χειραγωγεῖ , τοῖς τε ὑγιέσι τῆς εὐσεβείας δόγμασιν ἐκτρέφων καὶ εὐεκτεῖν ὡς μάλιστα ποιῶν , καὶ τὰ ἤθη ῥυθμίζων , καὶ ὡς οἷόντε τῆς ἀνιέρου ζωῆς ἐπανάγων ταῖς συχναῖς διδασκαλίαις καὶ παραινέσεσιν . ἃ μὲν οὖν συμβέβηκε Ρωμαίοις ἐφ' ἡμῶν ἔν τε τοῖς ἄνω χρόνοις , ἡνίκα τῶν βασιλέων Ἀνδρονίκων ὁ πρὸς ἀλλήλους ἐκινήθη πόλεμος , καὶ ὕστερον ὁ μεταξὺ τῆς βασιλίδος Ἄννης καὶ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἀνεῤῥιπίσθη , καὶ τὰ τελευταῖα δὴ ταῦτα , ὅσα βασιλεὺς ὁ νέος Ἰωάννης πρός τε τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν Ματθαῖον διηνέχθη καὶ βασιλέα τὸν κηδεστὴν , τοιαῦτά ἐστι . καὶ πρὸς οὐδὲν τῶν εἰρημένων οὔτε πρὸς χάριν , οὔτε πρὸς ἀπέχθειαν ἐξέβημεν τῆς ἀληθείας , ἀλλ' αὐτὰ τὰ ὄντα ἱστορήκαμεν ἀκριβῶς , τοῖς μὲν αὐτοὶ παρόντες , ἡνίκα ἐπραγματεύοντο , καὶ μετέχοντες τῶν γιγνομένων , τῶν δ' αὐτήκοοι γεγενημένοι ἀπ' αὐτῶν τῶν εἰργασμένων . εἰ δέ τινα τῶν ἐν ἀποῤῥήτοις βεβουλευμένων μάλιστα τῶν πρὸς Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα τὸν πόλεμον κεκινηκότων ἡ ἱστορία περιέχει , θαυμαστὸν οὐδέν . οἱ πλείους γὰρ ἐκείνων καὶ μετὰ τὸ τῆς ἀρχῆς ἁπάσης ἐκεῖνον ἐγκρατῆ γενέσθαι ἔτι περιόντες καὶ πολλῆς προνοίας ἀπολελαυκότες παρ' αὐτῷ , πάντα ἀκριβῶς ἐξεῖπον , ἐκεῖνον μὲν τῆς μεγαλοψυχίας θαυμάζοντες καὶ τῆς καρτερίας τῆς πρὸς τὰ δεινὰ , ἑαυτοὺς δὲ οἰκτείροντες , ὅτι μὴ μόνον τοσούτων αἴτιοι γεγόνασι Ρωμαίοις συμφορῶν , ἀλλὰ καὶ οὗ πολλῶν καὶ πρότερον καὶ ὕστερον καὶ μεγάλων καὶ θαυμασίων εὐεργεσιῶν ἀπολελαύκασι , τούτῳ ταῖς μεγάλου δουκὸς ἀπατηθέντες μηχαναῖς καὶ πανουργίαις , πολλῶν ὤφθησαν αἴτιοι γεγενημένοι δυσχερῶν καὶ τὰ ἔσχατα ἠγνωμονήκασι . μάλιστα δὲ ἀπήγγειλαν σαφέστατα Ἰωάννης καὶ Νικηφόρος οἱ μεγάλου δουκὸς ἀδελφοὶ , οἷα δὴ τῶν ἄλλων μᾶλλον συνειδότες τὰ ἀπόῤῥητα ἐκείνῳ . τὸ μὲν οὖν ἐπίταγμα τὸ σὸν , ὦ καλὲ Νεῖλε , εἰς δύναμιν ἡμῖν ἐκτετέλεσται , σοὶ δ' ἔξεστι τὰ γεγραμμένα ἀναλέγοντι καὶ βίους ἐξετάζοντι καὶ πράξεις καὶ τὸ σύμπαν ἦθος τῶν ἀνθρώπων , τῶν μὲν τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπαινεῖν καὶ τὴν ἐν ἅπασιν ἢ ἐν πλείστοις ἔργοις ἀγαθοῖς φιλοτιμίαν , τῶν δὲ μισεῖν τὴν πανουργίαν , ὡς οὐ τοῖς ἄλλοις μόνον , ἀλλὰ καὶ σφίσιν αὐτοῖς πολλῶν κακῶν αἰτίαν γενομένην .
Lemmas: ν . ὑπό δέ ὁ αὐτός χρόνος καί Κάλλιστος ὁ πατριάρχης παρά βασιλεύς πέμπω πρέσβυς πρός Ἐλισάβετ ὁ Κράλη γαμετή , Φεραί ἐνδιατρίβω μετά ὁ ἐκεῖνος τελευτή . ἐκπολεμόω γάρ ἀλλήλων καί ἔτι Κράλη περίειμι . ὁ πρέσβυς δέ εἰμί , ὥστε ὁ πρός ἀλλήλων πόλεμος κατατίθημι καί συμφρονέω , ὁ ἐν Θρᾴκη βάρβαρος ἐπιτίθημι , κακῶς καί ὁ Ῥωμαῖος καί Τριβαλός ποιέω καί ληΐζομαι ὁσημέραι . ὁ μέν οὖν Κράλη γαμετή ὁ πρεσβεία δέχομαι προθύμως , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ἐν τέλος πᾶς Τριβαλός · καί πᾶς δοκέω ὁμοίως πολεμητέος εἰμί πρός ὁ βάρβαρος , καί ὁ πατριάρχης ἄγω διά Εὐφημία καί αἰδώς πολύς . Ἐλισάβετ δέ μάλιστα πολύς ἐπιδείκνυμι φιλοφροσύνη καί ὁ ἀγαθός οἴομαι τις ὑποδείκνυμι ξενίζω παρά αὐτός . οὗτος δέ συμβαίνω , αὐτός τε ὁ πατριάρχης ἐμπίπτω νόσος χαλεπός , ὑπό ὅς καί τελευτάω , καί ὁ ἄλλος ὁ σύνειμι , πλήν ὀλίγος . εἰμί δέ ἄγω ὁ μάλιστα ἐν λόγος ὁ ἐν ὁ κλῆρος ὁ ἐκκλησία καταλέγω · ὅθεν καί φήμη διαδίδωμι παρά ὁ πολύς φάρμακον αὐτός ἀποθνῄσκω ἐπιβουλεύω ὑπό Τριβαλός . εἰμί δέ ἄρα ψεῦδος καί συκοφαντία ἐναργής . οὖον γάρ ὁ ὁ Κράλη γαμετή ἐπιεικής μόνος καί ὁ πρός ὁ πατριάρχης αἰδώς καί φιλοτιμία καί σπουδή , καί περίειμι καί μετά τελευτή , ἀλλά καί ὁ νόσος , ὑπό ὅς ἕκαστος τελευτάω κατεργάζομαι , οὐδαμῶς τοιοῦτος δίδωμι ὑπονοέω περί αὐτός . διάφορος γάρ τυγχάνω νόσημα κατέχω , καί οὐδέ δύο τοὐλάχιστον ὁ ἴσος . ἀποθνῄσκω δέ ὁ πατριάρχης θάπτω τε μεγαλοπρεπής ὁ Ἐλισάβετ ἐν ὁ μητρόπολις Φεραί καί τιμάω διαφερόντως , ἀφικνέομαι δέ παρά αὐτός καί ἐκ ὁ ἐν Ἄθως φροντιστήριο ὁ σπουδαῖος καί ἀντιποιέω ἀρετή , μάλιστα δέ Λαύρα ὁ ἱερός , καί δήω ἐφίημι ὁ πατριάρχης νεκρός ἐν Ἄθως μετάγω καί θάπτω παρά σφεῖς , οὐ ἐνδίδωμι , αὐτός μάλιστα εἶπον δήω ὁ ἐκεῖνος προστασία , καί δήω εἰμί καταχέω παρά ἑαυτοῦ . ἐν ὅς δέ χρόνος οὗτος τελέω , καί ὁ βασιλεύς ἐπιστρατεύω ὁ κατά ὁ πόντος ὑπήκοος πόλις Μυσός · γίγνομαι γάρ τις αὐτός διαφορά πρός Ἀλέξανδρος ὁ Μυσός βασιλεύς . καί Ἀγχίαλος μέν αἱρέω ἐκ ἔφοδος μάχομαι κρατέω , Μεσημβρία δέ ἐκ τε ὁ ἤπειρος πύργος οἰκοδομέω κατά ὁ στενός , ἐν ὅς ὁ εἰσβολή , καί ἐκ ὁ θάλασσα ὁ ναῦς πολιορκέω . καί πιέζω ὁ κατοικέω οὐ ὀλίγος ὕδωρ ἀπορία μάλιστα , ὑδρεύω γάρ οὖον πολύς ἄποθεν ὁ πόλις ἐκ τις πηγή , τότε δέ ἔργω1 ὑπό ὁ στρατιά , ὁ ἔνδον ὕδωρ χράω , ὀλίγος τε καί φαῦλος εἰμί . Ἀλέξανδρος δέ ὁ ὁ Μυσός βασιλεύς πολύς μέν χράω μέθοδος , ἀνίστημι βασιλεύς ὁ πολιορκία , ἐκ τε γάρ ὁ οἰκεῖος στρατιά ὁ πόλις πέμπω σύμμαχος , καί παρά ὁ ἐν Θρᾴκη βάρβαρος πείθω χρῆμα , ἄπρακτος δέ ἐπανέρχομαι , βασιλεύς ὁ τε ἔνδον ἰσχυρῶς πολιορκέω καί πρός ὁ ἔξω μάχομαι καρτερός , ἐπεί παντάπασι πρός ὁ πόλεμος ἀπαγορεύω , πρέσβυς πέμπω καί ἐπαγγέλλω πᾶς , ὅσος κατά γνώμη βασιλεύς ποιέω , πείθω ἀνθαιρέομαι ὁ εἰρήνη , καί ὁ τε χρῆμα ἐκτίνω , ὅσος πρός ὁ πόλεμος ἀναλίσκω , καί ἕτερος οὐ ὀλίγος . βασιλεύς τε ὁ πύργος καταστρέφω , ἐπανέρχομαι εἰς Βυζάντιον . πυνθάνομαι δέ περί πατριάρχης , ὅτι τελευτάω κατά ὁ πρεσβεία , αὐτός τε σκέπτομαι , ὅστις δεῖ ὁ πατριαρχικός θρόνος ἐγκαθιδρύω , καί ὁ ἀρχιερεύς ἐπιτρέπω συνέρχομαι κατά ὁ ἔθος καί διασκοπέω ὁ προΐστημι ὁ ἐκκλησία αὐτός δηλόω . δόξα δέ πᾶς ὁ πατριάρχης Φιλόθεος ἐπανάγω εἰμί Δίκαιος , ἐπεί καί βασιλεύς ὁ ἴσος συνδοκέω , σύνοιδα γάρ αὐτός μή διά κακία ἀφίστημι ὁ ἀρχή , ἀλλά ἑκοντί παραχωρέω , ἵνα μή διά φιλονεικία ταραχή πολύς καί διχοστασία ἐμπίμπλημι ὁ ἐκκλησία · διά ὁ δή καί φίλιος ἔχω πρός αὐτός , καί γίγνομαι τε ἐν βασίλειος ἡδύς σύνειμι καί συνομιλέω , καί αὐτός ἐν ὅς κατοικέω μονή γίγνομαι . συνδιανύω αὐτός · πέμπω ὁ υἱός , Ἀνδρόνικος τε ὁ βασιλεύς καί ὁ δεσπότης Μανουήλ καί ὁ συγκλητικός πολύς , ἐπανάγω εἰς ὁ ἐκκλησία καί ὁ πατριαρχικός ἐνιδρύω θρόνος · καί νῦν οἷος λύχνος ἐπί ὁ λυχνία τίθημι , ἐπί ὁ ἀληθινός φάος ὁ πιστεύω ἐκκλησία χειραγωγέω , ὁ τε ὑγιής ὁ εὐσέβεια δόγμα ἐκτρέφω καί εὐεκτέω ὡς μάλιστα ποιέω , καί ὁ ἦθος ῥυθμίζω , καί ὡς οἷόντε ὁ ἀνίερος ζωή ἐπανάγω ὁ συχνός διδασκαλία καί παραίνεσις . ὁ μέν οὖν συμβαίνω Ῥωμαῖος ἐπί ἐγώ ἐν τε ὁ ἄνω χρόνος , ἡνίκα ὁ βασιλεύς Ἀνδρόνικος ὁ πρός ἀλλήλων κινέω πόλεμος , καί ὕστερος ὁ μεταξύ ὁ βασιλίς Ἄννα καί Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἀναλέγω , καί ὁ τελευταῖος δή οὗτος , ὅσος βασιλεύς ὁ νέος Ἰωάννης πρός τε ὁ γυνή ἀδελφός Ματθαῖος διαφέρω καί βασιλεύς ὁ κηδεστής , τοιοῦτος εἰμί . καί πρός οὐδείς ὁ εἴρω οὔτε πρός χάρις , οὔτε πρός ἀπέχθεια ἐκβαίνω ὁ ἀλήθεια , ἀλλά αὐτός ὁ εἰμί ἱστορέω ἀκριβῶς , ὁ μέν αὐτός πάρειμι , ἡνίκα πραγματεύομαι , καί μετέχω ὁ γίγνομαι , ὁ δέ αὐτήκοος γίγνομαι ἀπό αὐτός ὁ ἐργάζομαι . εἰμί δέ τις ὁ ἐν ἀπόρρητος βουλεύω μάλιστα ὁ πρός Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ὁ πόλεμος κινέω ὁ ἱστορία περιέχω , θαυμαστός οὐδείς . ὁ πλείων γάρ ἐκεῖνος καί μετά ὁ ὁ ἀρχή ἅπας ἐκεῖνος ἐγκρατής γίγνομαι ἔτι περίειμι καί πολύς πρόνοια ἀπολαύω παρά αὐτός , πᾶς ἀκριβῶς ἐξεῖπον , ἐκεῖνος μέν ὁ μεγαλοψυχία θαυμάζω καί ὁ καρτερία ὁ πρός ὁ δεινός , ἑαυτοῦ δέ οἰκτείρω , ὅτι μή μόνος τοσοῦτος αἴτιος γίγνομαι Ῥωμαῖος συμφορά , ἀλλά καί ὅς πολύς καί πρότερος καί ὕστερος καί μέγας καί θαυμάσιος εὐεργεσία ἀπολαύω , οὗτος ὁ μέγας δούξ ἀπατάω μηχανή καί πανουργία , πολύς ὁράω αἴτιος γίγνομαι δυσχερής καί ὁ ἔσχατος ἀγνωμονέω . μάλιστα δέ ἀπαγγέλλω σαφής Ἰωάννης καί Νικηφόρος ὁ μέγας δούξ ἀδελφός , οἷος δή ὁ ἄλλος μᾶλλον σύνοιδα ὁ ἀπόρρητος ἐκεῖνος . ὁ μέν οὖν ἐπίταγμα ὁ σός , εἰμί καλός Νεῖλος , εἰς δύναμις ἐγώ ἐκτελέω , σύ δέ ἔξεστι ὁ γράφω ἀναλέγω καί βίος ἐξετάζω καί πρᾶξις καί ὁ σύμπας ἦθος ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν ὁ μεγαλοψυχία ἐπαινέω καί ὁ ἐν ἅπας ἢ ἐν πλεῖστος ἔργον ἀγαθός φιλοτιμία , ὁ δέ μισέω ὁ πανουργία , ὡς οὖον ὁ ἄλλος μόνος , ἀλλά καί σφεῖς αὐτός πολύς κακός αἴτιος γίγνομαι .