joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.64
ξδʹ . Τὸ μὲν οὖν Περσικὸν αὐτίκα , ἐπεὶ ἐπύθοντο τὸν μέγαν δοῦκα ἀποπεπλευκέναι εἰς Βυζάντιον , τὰ περὶ Θεσσαλονίκην ἅπαντα ἐπιδραμόντες χωρία ἐληΐζοντο καὶ ἠνδραπόδισαν οὐκ ὀλίγους . Ἀμοὺρ δὲ εἰς τὴν ὑστεραίαν πεντήκοντα ναῦς ἀπολεξάμενος , ἔπεμψεν εἰς Πύδναν , ὡς ἐκεῖθεν τοὺς μὲν ἡμίσεις ἥξοντας εἰς Βέῤῥοιαν , ὡς ἅμα βασιλεῖ ἐλευσομένους εἰς Θεσσαλονίκην , τοὺς ἐπιλοίπους δὲ ἐπανήξοντας ταῖς ναυσί . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ πύθοιτο τοὺς βαρβάρους Πύδνᾳ προσχόντας , διὰ σπουδῆς μὲν ἐποιήσατο πάσης τὴν ὑπὸ Κράλην τελοῦσαν χώραν μηδὲν ζημιωθῆναι , καὶ πέμψας ἐκέλευε πάντας εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ φρούρια εἰσάγεσθαι , τὴν ἔφοδον μηνύων τῶν βαρβάρων . καὶ ἠνδραποδίσθη γε ἐξ ἐκείνων οὐδὲ εἷς · οὔτε μὴν ἐκ τῆς ὑπὸ βασιλέα τελούσης χώρας . αὐτὸς δὲ Θετταλῶν τε τοὺς ἀρίστους καὶ Βεῤῥοιωτῶν τῆς εἰς αὐτὸν εὐνοίας ἀξίαις τε ἀμειψάμενος καὶ εὐεργεσίαις ταῖς προσηκούσαις , ἔπειτα καὶ τὴν ἄλλην στρατιὰν προνοίας τῆς δεούσης ἀξιώσας , καὶ Μανουὴλ τὸν νεώτερον τῶν υἱῶν Βεῤῥοίας καὶ τῶν ἄλλων πολιχνίων , ἃ προσεχώρησαν αὐτῷ , ἀποδείξας ἄρχοντα , συστήσας δὲ αὐτῷ καὶ Ἄγγελον τὸν ἀνεψιὸν , ὃς Θετταλίας πρότερον ἐνεχειρίσθη τὴν ἀρχὴν , καὶ κελεύσας , ἤν τι δέωνται , ἑκάτερος ἀλλήλοις ἐπιμαχεῖν , τύπον τε ἐκθέμενος αὐτοῖς ἡμέρου καὶ ἀνεπαχθοῦς ἀρχῆς , καὶ τὰ ἄλλα εὖ διοικησάμενος , πρεσβείαν ἐποιεῖτο καὶ πρὸς Κράλην . ἐδήλου τε , ὡς , εἰ καὶ ἐκείνῳ αἱ πρὸς αὐτὸν ἀπαγορευθεῖεν σπονδαὶ καὶ ἡ συμμαχία , ἀλλ' αὐτὸς μεμνημένος τῆς τιμῆς καὶ τῆς φιλίας , ἧς ἀπέλαυσε διάγων παρ' αὐτῷ , μήτε κεκινῆσθαι πρὸς ὀργὴν , μήτε διαλελυκέναι τὰς σπονδὰς , ἄτοπον εἶναι ἡγησάμενος , μὴ ἔργοις αὐτοῖς θέσθαι φανερὸν , εἰς οἷον ὄντα περὶ τὸ ἀμείβεσθαι τοὺς φίλους εἵλετο αὐτὸς ἐπιδείξασθαι τοσαύτην εὔνοιαν . καὶ νῦν μὲν τῆς Περσικῆς στρατιᾶς ἐλθούσης πρὸς αὐτὸν καὶ δυναμένης βλάπτειν , αὐτούς τε κωλῦσαι κελεύσας μὴ κακοῦν τὴν χώραν , ὡς φιλίαν οὖσαν καὶ συμμαχίδα · καὶ ὕστερον ὅ,τι ἂν δύναιτο ὠφελήσειν . ἐπ' αὐτῷ δὲ εἶναι ἢ εὐγνωμονεῖν περὶ αὐτὸν φίλον ἀγαθὸν μάλιστα ἐσόμενον , ἢ αἱρεῖσθαι πολεμεῖν ἐπ' οὐδεμιᾷ προφάσει εὐλόγῳ καὶ δικαίᾳ . ἐπὶ τούτοις δὲ καὶ προσηγόρευεν αὐτόν τε καὶ Ἑλένην τὴν γυναῖκα , ὡς ἅμα στρατιᾷ τῇ Περσικῇ βαδιούμενοι εἰς Διδυμότειχον . ταῦτα δὴ πάντα ἐφ' ἡμέραις πεντεκαίδεκα διαπραξάμενος , τὴν ἐκ Θετταλίας καὶ Βεῤῥοίας ἔχων στρατιὰν ἅμα τοῖς ἄλλοις , οἳ αὐτῷ συνῆσαν πρότερον καὶ τῶν Περσῶν συνεπομένων , ἧκεν εἰς Θεσσαλονίκην . ἐν δὲ ταύταις ταῖς ἡμέραις ἡ ἐν ταῖς ναυσὶ τῶν Περσῶν οὖσα στρατιὰ , ἄλλα τε ἐκάκου τὴν χώραν , ὅσα εἰκὸς βαρβάρους καὶ πολεμίους , καὶ δύο κώμας τετειχισμένας καὶ πύργους ἐχούσας διεπόρθησε , τῶν ἐχόντων ταύτας γεωργῶν ὑπὸ δέους παραδεδωκότων σφᾶς αὐτοὺς καὶ ἀνδραποδισθέντων . Ἀμοὺρ δὲ ἐπεὶ ἐπύθετο ἐγγὺς εἶναι βασιλέα , αὐτὸς μὲν ἔφιππος μετὰ ὀλίγων τῶν ἀρίστων , οὐ γὰρ εὐπόρουν ἵππων , πᾶσα δὲ ἡ στρατιὰ πεζῇ ἑπόμενοι , εἰς ὑπάντησιν τοῦ βασιλέως ᾔεσαν . ἐπεὶ δὲ ἦσαν ἤδη οὐ μακρὰν ἀλλήλων , τοῦ ἵππου ἀποβὰς ὁ Ἀμοὺρ , προσεκύνει τε τὸν βασιλέα καὶ ἐβάδιζε πρὸς αὐτὸν πεζός . πέμψας δὲ ὁ βασιλεὺς , ἐκέλευε τοῦ ἵππου ἐπιβαίνειν καὶ ἐπείθετο πολλὰ πρότερον περὶ τοῦ πεζὸς ἐλθεῖν φιλονεικήσας . προσαγορεύσαντες δὲ ἀλλήλους , ᾔεσαν εἰς τὰς σκηνὰς καὶ ἐστρατοπεδεύσαντο οὐ πολὺ ἄπωθεν Θεσσαλονίκης ἐν ἑπτὰ ἡμέραις . πρεσβείαν δὲ Ἀμοὺρ πρὸς τοὺς ἐν Θεσσαλονίκῃ πεποιημένου καὶ παραινοῦντος προσχωρεῖν ἑκόντας βασιλεῖ καὶ τὴν πόλιν παραδιδόναι , τούς τε αἰχμαλώτους ἀπολύσειν αὐτοῖς , εἰ πείθοιντο , ἐπαγγελλομένου , ἀπεκρίναντο οὐδὲν ἐπιεικές . δείσαντες δὲ οἱ Ζηλωταὶ , μὴ οἱ τὰ βασιλέως ἔνδον ᾑρημένοι , καιροῦ λαβόμενοι ἐπιτηδείου καὶ τὸν δῆμον ἀναπείσαντες , τεθορυβημένον ὑπὸ τῶν βαρβάρων , ἄλλως τε καὶ ἐλπίσαντα τοὺς αἰχμαλώτους αὐτοῖς ἀπολυθήσεσθαι , ἐπίθωνται καὶ κρατήσωσιν αὐτῶν , ἔγνωσαν ἐπὶ ὠμότητα καὶ φόνους χωρεῖν , ἵνα δι' αὐτῶν καὶ τοὺς ἄλλους ἐκφοβῶσι . καὶ Παλαιολόγον τέ τινα ἐκ τῶν ἀρίστων , οἴκοι σχολάζοντα διὰ τὸ ὑποπτεύεσθαι καὶ μηδεμίαν αἰτίαν τοῦ ἀποθανεῖν παρεσχημένον , ἐξαρπάσαντες ἀπέσφαξαν ἐπὶ τῆς δημοσίας ἀγορᾶς , καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποτεμόντες , ἔπειτα καὶ τὸ σῶμα διελόντες τετραχῆ , τὰ μὲν τμήματα ἐν ταῖς πόλεως πύλαις ἀπηώρησαν ἑκάστῃ τμῆμα · τὴν κεφαλὴν δὲ δόρατι ἐνθέμενοι καὶ τὰ ἔγκατα σύροντες ἀνηλεῶς περιῄεσαν τὴν πόλιν . Γαβαλᾶν δέ τινα ἐκ τῶν μέσων πολιτῶν τὰ ὦτα πρότερον ἐκτεμόντες καὶ τὴν ῥῖνα , καὶ τὰ ἄλλα μέλη διαλωβησάμενοι , ἔπειτα ἀπέκτειναν . ἑτέρων δὲ οὐκ ὀλίγων τοιούτων ῥῖνας καὶ ὦτα ἐκτεμόντες , ἔπειτα κατεδίκασαν ἀειφυγίαν , καὶ ἀνοίξαντες τὰς πύλας , ἐξήλαυνον τῆς πόλεως . τῶν δὲ ὀδυρομένων καὶ τὴν αἰτίαν δεομένων ἐκδιδάσκεσθαι , δι' ἣν τοιαῦτα ὑπομένειν κατεκρίθησαν , οὐδὲν πλέον ἀπεκρίναντο οἱ Ζηλωταὶ , ἢ ὅτι εἰδεῖεν αὐτοὺς τὰ Καντακουζηνοῦ σαφέστατα ᾑρημένους . οἱ μὲν οὖν οὕτως ὀδυρόμενοι , ἐπεὶ πρὸς οὐδὲν ἕτερον εἶχον χρῆσθαι ἑαυτοῖς , εἰς τὸ τῶν βαρβάρων ἀπεχώρουν στρατόπεδον πρὸς βασιλέα . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ τὸ προσάγεσθαι τὴν πόλιν ἄπορον ἑώρα , Μανουὴλ μὲν τὸν υἱὸν καὶ Ἄγγελον τὸν ἀνεψιὸν τήν τε ἐκ Θετταλίας καὶ Βεῤῥοίας ἔχοντας στρατιὰν , ἐκέλευεν εἰς τὰς ἰδίας ἀρχὰς ἀποχωρεῖν . αὐτὸς δὲ ἀπολειφθεὶς μεθ' ὧν ἦγεν οἴκοθεν , καὶ Περσῶν τοῖς ἀρίστοις διακοσίοις ἵππους παρασχόμενος , καὶ ἐκ τῆς ἄλλης στρατιᾶς ἑξακισχιλίους ἐπιλέκτους πεζοὺς παραλαβὼν , ἅμα Ἀμοὺρ ἐκ τῆς ἠπείρου εἰς Θρᾴκην ἀπεχώρουν . τὴν δὲ ἄλλην στρατιὰν ἐκέλευον ἐν ταῖς ναυσὶν εἰς Περιθεώριον ἐλθεῖν , ὡς ἐκεῖ συμμίξοντας ἀλλήλοις . ἐπεὶ δ' οἱ μὲν ἐκ θαλάττης , οἱ δ' ἐκ τῆς ἠπείρου πάλιν ἐν ταὐτῷ ἐγένοντο , Περιθεώριον ἐπολιόρκουν περιστρατοπεδευσάμενοι . Ἀβδηρῖται δὲ προσῆλθον ἑκοντὶ δεσμώτην ἀγαγόντες καὶ Γουδέλην τὸν τῆς βασιλίδος Ἄννης οἰνοχόον , ὃν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν κατέστησεν ὁ μέγας δοὺξ μετὰ τὴν βασιλέως εἰς Τριβαλοὺς ὑπερορίαν προσκεχωρηκότων δέει . ἐπαινέσας δὲ αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς καὶ τοῦ τότε τῷ καιρῷ προσήκοντα πεποιηκέναι μὴ φιλονεικήσαντας ἐπιχειρεῖν τοῖς ὑπὲρ δύναμιν , καὶ τοῦ αὖθις ἐπανήκοντι προσκεχωρηκέναι μελήσαντας μηδὲν , ἐκείνοις μὲν ἄρχοντα ἐπιστήσας , οἴκαδε ἀπέπεμπε · Γουδέλῃ δὲ τά τε ἴδια κελεύσας ἀποδοθῆναι καὶ οἴκοθεν πλείω παρασχὼν , ἔπειτα καὶ Ἰάκωβον τὸν Βρουλᾶν ὄντα ἐκ τῶν οἰκετῶν καὶ Σαλατίνην ἐκ τῶν Περσῶν ἕνα ἅμα ἐκείνῳ ἐξέπεμπεν εἰς Βυζάντιον πρὸς βασιλίδα πρέσβεις . ἡ πρεσβεία δὲ ἦν περὶ εἰρήνης . καὶ πρῶτα μὲν ἐμαρτύρετο τὸν θεὸν , ὡς οὐ μόνον αὐτῇ οὐκ ἐπιβουλεύσειεν ἔργῳ ἢ βασιλεῖ τῷ υἱῷ , ἀλλ' οὐδὲ μέχρι λογισμῶν αὐτῷ τι περὶ αὐτὴν προσκεκρουκότι συνειδείη . αὐτὴν δὲ ὑπὸ συκοφαντῶν ἀνθρώπων καὶ οὐδὲν ὑγιὲς , οὔτε ποιεῖν , οὔτε λέγειν μεμελετηκότων παραχθεῖσαν ἔφασκε τὸν ἐμφύλιον τουτονὶ πόλεμον κεκινηκέναι , ὃς ἄχρι νῦν πολλῶν τε καὶ μεγάλων αἴτιος Ρωμαίοις κατέστη συμφορῶν καὶ ἔτι μειζόνων ἔσεται , ἂν μὴ καταλυθῇ . καὶ αὐτὸν δὲ μεγάλαις μὲν χρήσασθαι συμφοραῖς διὰ τὸν πόλεμον , καὶ κινδύνοις φοβεροῖς περισχεθῆναι θάνατον ἀπειλοῦσι · τοῦ θεοῦ δὲ ὅμως ἵλεω τυχόντα , τῶν κινδύνων τε ἐκείνων ἀπηλλάχθαι , καὶ νῦν ἐπανήκειν τοῦ κρείττονος συναιρομένου . συνορῶντα δὲ ὡς τά τε μέλλοντα κακὰ ἐκ τοῦ πολέμου πᾶσαν ὑπερβήσεται ὑπερβολὴν , καὶ τὰ ἐκ τῆς εἰρήνης ἀγαθὰ ὁμοίως μεγάλα τε καὶ δυνάμενα τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν κινδυνεύουσαν ἀνακτᾶσθαι , τὴν πρεσβείαν πεποιῆσθαι τὴν περὶ τῆς εἰρήνης ταύτην καὶ δεῖσθαι αὐτῆς , μὴ περιορᾷν διὰ τήν τινων μοχθηρίαν καὶ ἀγνωμοσύνην τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν διαφθειρομένην . καὶ ἐξαρχῆς γὰρ ἄχρι νῦν πολλὰ συμβεβηκέναι τὰ δεινὰ καὶ χαλεπὰ , καὶ τὴν χώραν ἅπασαν καὶ τὰς πόλεις διεφθάρθαι ὑπ' ἀλλήλων πολιορκουμένας καὶ διαφθειρομένας ἐπιδρομαῖς καὶ λεηλασίαις · μέτρια δὲ ὅμως εἶναι , οἷα δὴ Ρωμαίων Ρωμαίοις ἐπιόντων καὶ οἶκτόν τινά ποτε καὶ τῶν ἀτυχούντων λαμβανόντων . τὰ προσδοκώμενα δὲ τοσούτῳ καὶ δεινότερα καὶ φοβερώτερα , ὡς τὰ παρελθόντα , πρὸς αὐτὰ παραβαλλόμενα , εὐτυχίας τόπον ἐπέχειν πρὸς ἀκροτάτην κακοπραγίαν . βάρβαροι γὰρ ἤδη εἶναι Πέρσαι οἱ τὸν πρὸς Ρωμαίους ἐπιτετραμμένοι πόλεμον κἀκείνῳ συμμαχήσοντες , οἷς τὸ φονεύειν τρυφὴ καὶ τὸ ἐξανδραποδίζεσθαι καὶ ἀποδίδοσθαι ἐπὶ δουλείᾳ κέρδους ἥδιον παντὸς , καὶ οἶκτος οὐδὲ εἷς , οὐδὲ ἔλεος τῶν ἀτυχούντων , οἷα δὴ φύσει πολεμίων ὄντων διὰ τὴν περὶ τὸ σέβας ἀκροτάτην ἐναντιότητα . καὶ τούτου ἔλεγε τοῦ κακοῦ οὐκ ἐκεῖνον ἦρχθαι πρῶτον , ἀλλ' Ἀπόκαυκον τὸν παρακοιμώμενον , ὃς αὐτῷ εἰς Βέῤῥοιαν ἐπιστρατεύσας καὶ πολλὴν καὶ ἀγαθὴν ἄγων στρατιὰν Ρωμαίων , οὐκ ἀγαπητὸν ᾠήθη , εἰ μὴ καὶ Πέρσας ἐπαγάγοι , οἳ πολλὰ ἐκάκωσαν τὴν χώραν ἐκείνην , κτείνοντες καὶ ἐξανδραποδιζόμενοι τοὺς προστυχόντας καὶ πυρὸς ἔργον πάσας κώμας πεποιημένοι . ᾧ διδασκάλῳ κεχρημένος ἐπὶ τὴν τοιαύτην τετράφθαι πεῖραν , καὶ μηδεμιᾶς διὰ ταύτην εἶναι ἄξιος αἰτίας , εἰ μὴ δυνάμενος πρός τε βαρβάρους ὁμοῦ καὶ Ρωμαίους ἀντιτάττεσθαι , τοῖς ὁμοίοις καὶ αὐτὸς ἐχρήσατο συμμάχοις . ἃ συνορῶσαν καὶ αὐτὴν ὡς δεινὰ καὶ τήν τε ἀρχὴν διαφθεροῦντα καὶ πρὸς τὸ μέλλον ἐκεῖ κριτήριον μεγάλην οἴσοντα τὴν καταδίκην , εἰ διὰ φιλονεικίαν καὶ ψευδεῖς συκοφαντίας καὶ διαβολὰς τὸ Χριστιανῶν αἷμα προϊεμένη φαίνοιτο χεῖσθαι ὑπὸ τῶν βαρβάρων , πεισθῆναι πρὸς τὴν εἰρήνην , πρὶν ὑπὸ τῶν βαρβάρων τι διεφθάρθαι . περιμενοῦσι γὰρ Ρωμαίων οὐδένα ἀδικοῦντες , ἄχρις ἐπανήξουσιν καὶ οἱ πρέσβεις . τὸ δὲ ἐφ' ὁποίοις δεῖ γενέσθαι , οὐ τοῦ παρόντος εἶναι καιροῦ δηλοῦν , ἀλλ' εἰ μόνον πείθοιτο , πρέσβεις πέμπειν πρὸς αὐτὸν , οἳ διαλέξονται , ὅσα ἂν αὐτῇ καὶ πατριάρχῃ καὶ τοῖς ὑπολειφθεῖσιν ἔτι τῶν πραγμάτων ἄρχουσι βέλτιστά τε εἶναι δοκῇ καὶ λυσιτελέστατα ἑαυτοῖς . πεποιθέναι δὲ αὐτὸν , ὡς τοῦ θεοῦ διδόντος χαίροντες ἐπανήξουσι καὶ τὰ πᾶσι κοινῇ Ρωμαίοις συνοίσοντα κατωρθωκότες . τοιαύτη μὲν ἦν ἡ βασιλέως τοῦ Καντακουζηνοῦ πρεσβεία πρὸς Ἄνναν τὴν βασιλίδα . Ἀμοὺρ δὲ καὶ αὐτὸς ἰδίᾳ συνεβούλευεν ἔχεσθαι τῆς εἰρήνης , ὡς τὰ μέγιστα λυσιτελούσης . αὐτὸς μὲν γὰρ καὶ πρότερον φίλος εἶναι βασιλεῖ τῷ Καντακουζη νῷ ἐκ πολλῶν ἐτῶν , καὶ διὰ τὴν αὐτοῦ φιλίαν βασιλεῖ τε τῷ Ἀνδρονίκῳ οὐ μόνον εἰς τὸν κατὰ Φωκαίας πόλεμον συμμαχίαν παρεσχῆσθαι , ἀλλὰ καὶ ὕστερον ἐπὶ Ἀλβανούς . καὶ ἐξ ἐκείνων τῶν χρόνων εἰς τὴν Ρωμαίων οὐδέποτε ἐμβεβληκέναι , Ρωμαίους πάντας ἡγούμενος ὑπὸ Καντακουζηνὸν τελεῖν τὸν βασιλέα , καὶ ἔτι τὴν ἰδιώτου τύχην στέργοντα . νυνὶ δὲ οὐκέτι φίλος εἶναι βασιλέως , ἀλλὰ δοῦλος , καὶ οὕτω παρεσκευάσθαι , ὡς οὐ πέμπων στρατιὰν βοηθεῖν , ἀλλ' αὐτὸς παρεῖναι καὶ τὴν ἴσην ἐπιδείκνυσθαι σπουδὴν , ἣν ἂν καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸν πόλεμον αἱρούμενος ἐποιεῖτο . δι' ἃ συνεβούλευεν αἱρεῖσθαι μᾶλλον τὴν εἰρήνην , τοῦ βασιλέως μάλιστα τὰ εἰς αὐτὸν γεγενημένα πρότερον διὰ τῶν ἀρχόντων τὴν ἀγνωμοσύνην ἀφιέντος καὶ τὸν πόλεμον κατατίθεσθαι ἐθέλοντος . οὐ μόνον γὰρ εἴ τι τῆς Ρωμαίων ἡγεμονίας κατελίπετο , ἀκέραιον διασωθήσεται , ἀλλὰ καὶ τὰ διεφθορότα ὑπὸ τοῦ πολέμου δυνατὸν πάλιν ἀνακτᾶσθαι . αὐτὸν δὲ ἀντὶ πολεμίου σύμμαχον ἐξέσται καὶ φίλον ἔχειν . τοιαῦτα μὲν καὶ ὁ Ἀμοὺρ διεπρεσβεύετο .
Lemmas: ξδʹ . ὁ μέν οὖν Περσικός αὐτίκα , ἐπεί πυνθάνομαι ὁ μέγας δούξ ἀποπλέω εἰς Βυζάντιον , ὁ περί Θεσσαλονίκη ἅπας ἐπιτρέχω χωρίον ληΐζομαι καί ἀνδραποδίζω οὐ ὀλίγος . Ἀμοὺρ δέ εἰς ὁ ὑστεραῖος πεντήκοντα ναῦς ἀπολέγω , πέμπω εἰς Πύδνα , ὡς ἐκεῖθεν ὁ μέν ἥμισυς ἥκω εἰς Βέροια , ὡς ἅμα βασιλεύς ἔρχομαι εἰς Θεσσαλονίκη , ὁ ἐπίλοιπος δέ ἐπανήκω ὁ ναῦς . βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι ὁ βάρβαρος Πύδνα προέχω , διά σπουδή μέν ποιέω πᾶς ὁ ὑπό Κράλης τελέω χώρα μηδείς ζημιόω , καί πέμπω κελεύω πᾶς εἰς ὁ πόλις καί ὁ φρούριον εἰσάγω , ὁ ἔφοδος μηνύω ὁ βάρβαρος . καί ἀνδραποδίζω γε ἐκ ἐκεῖνος οὐδέ εἷς · οὔτε μήv ἐκ ὁ ὑπό βασιλεύς τελέω χώρα . αὐτός δέ Θεσσαλός τε ὁ ἀγαθός καί Βεροιώτης ὁ εἰς αὐτός εὔνοια ἄξιος τε ἀμείβω καί εὐεργεσία ὁ προσήκω , ἔπειτα καί ὁ ἄλλος στρατία πρόνοια ὁ δήω ἀξιόω , καί Μανουήλ ὁ νέος ὁ υἱός Βερροίας καί ὁ ἄλλος πολίχνιον , ὁ προσχωρέω αὐτός , ἀποδείκνυμι ἄρχω , συνίστημι δέ αὐτός καί Ἄγγελος ὁ ἀνεψιός , ὅς Θεσσαλία πρότερος ἐγχειρίζω ὁ ἀρχή , καί κελεύω , ἐάν τίς δήω , ἑκάτερος ἀλλήλων ἐπιμαχέω , τύπος τε ἐκτίθημι αὐτός ἥμερος καί ἀνεπαχθής ἀρχή , καί ὁ ἄλλος εὕω διοικέω , πρεσβεία ποιέω καί πρός Κράλης . δηλόω τε , ὡς , εἰμί καί ἐκεῖνος ὁ πρός αὐτός ἀπαγορεύω σπονδή καί ὁ συμμαχία , ἀλλά αὐτός μιμνήσκω ὁ τιμή καί ὁ φίλιος , ὅς ἀπολαύω Διάγων παρά αὐτός , μήτε κινέω πρός ὀργή , μήτε διαλύω ὁ σπονδή , ἄτοπος εἰμί ἡγέομαι , μή ἔργον αὐτός τίθημι φανερός , εἰς οἷος εἰμί περί ὁ ἀμείβω ὁ φίλος αἱρέω αὐτός ἐπιδείκνυμι τοσοῦτος εὔνοια . καί νῦν μέν ὁ Περσική στρατιά ἔρχομαι πρός αὐτός καί δύναμαι βλάπτω , αὐτός τε κωλύω κελεύω μή κακόω ὁ χώρα , ὡς φίλιος εἰμί καί συμμαχίς · καί ὕστερος ὅστις εἄν δύναμαι ὠφελέω . ἐπί αὐτός δέ εἰμί ἢ εὐγνωμονέω περί αὐτός φίλος ἀγαθός μάλιστα εἰμί , ἢ αἱρέω πολεμέω ἐπί οὐδείς πρόφασις εὔλογος καί Δίκαιος . ἐπί οὗτος δέ καί προσαγορεύω αὐτός τε καί Ἑλένη ὁ γυνή , ὡς ἅμα στρατιά ὁ Περσική βαδίζω εἰς Διδυμότειχο . οὗτος δή πᾶς ἐπί ἡμέρα πεντεκαίδεκα διαπράσσω , ὁ ἐκ Θεσσαλία καί Βερροίας ἔχω στρατία ἅμα ὁ ἄλλος , ἕ αὐτός σύνειμι πρότερος καί ὁ Πέρσης συνέπομαι , ἵημι εἰς Θεσσαλονίκη . ἐν δέ οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ ἐν ὁ ναῦς ὁ Πέρσης εἰμί στρατία , ἄλλος τε κακόω ὁ χώρα , ὅσος εἰκός βάρβαρος καί πολέμιος , καί δύο κώμη τειχίζω καί πύργος ἔχω διαπορθέω , ὁ ἔχω οὗτος γεωργός ὑπό δέος παραδίδωμι σφεῖς αὐτός καί ἀνδραποδίζω . Ἀμοὺρ δέ ἐπεί πυνθάνομαι ἐγγύς εἰμί βασιλεύς , αὐτός μέν Ἔφιππος μετά ὀλίγος ὁ Ἀρίστων , οὖον γάρ εὐπορέω ἵππος , πᾶς δέ ὁ στρατία πεζός ἕπομαι , εἰς ὑπάντησις ὁ βασιλεύς ἔρχομαι . ἐπεί δέ εἰμί ἤδη οὖον μακράν ἀλλήλων , ὁ ἵππος ἀποβαίνω ὁ Ἀμοὺρ , προσκυνέω τε ὁ βασιλεύς καί βαδίζω πρός αὐτός πεζός . πέμπω δέ ὁ βασιλεύς , κελεύω ὁ ἵππος ἐπιβαίνω καί πείθω πολύς πρότερος περί ὁ πεζός ἔρχομαι φιλονεικέω . προσαγορεύω δέ ἀλλήλων , ἔρχομαι εἰς ὁ σκηνή καί στρατοπεδεύω οὖον πολύς ἄπωθεν Θεσσαλονίκη ἐν ἑπτά ἡμέρα . πρεσβεία δέ Ἀμοὺρ πρός ὁ ἐν Θεσσαλονίκη ποιέω καί παραινέω προσχωρέω ἑκών βασιλεύς καί ὁ πόλις παραδίδωμι , ὁ τε αἰχμάλωτος ἀπολύω αὐτός , εἰμί πείθω , ἐπαγγέλλω , ἀποκρίνω οὐδείς ἐπιεικής . δείδω δέ ὁ Ζηλωτής , μή ὁ ὁ βασιλεύς ἔνδον αἱρέω , καιρός λαμβάνω ἐπιτήδειος καί ὁ δῆμος ἀναπείθω , θορυβέω ὑπό ὁ βάρβαρος , ἄλλως τε καί ἐλπίζω ὁ αἰχμάλωτος αὐτός ἀπολύω , ἐπιτίθημι καί κρατέω αὐτός , γιγνώσκω ἐπί ὠμότης καί φόνος χωρέω , ἵνα διά αὐτός καί ὁ ἄλλος ἐκφοβέω . καί Παλαιολόγος τε τις ἐκ ὁ Ἀρίστων , οἴκοι σχολάζω διά ὁ ὑποπτεύω καί μηδείς αἴτιος ὁ ἀποθνῄσκω παρέχω , ἐξαρπάζω ἀποσφάζω ἐπί ὁ δημόσιος ἀγορά , καί ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , ἔπειτα καί ὁ σῶμα διαιρέω τετραχῇ , ὁ μέν τμῆμα ἐν ὁ πόλις πύλη ἀπαυράω ἕκαστος τμῆμα · ὁ κεφαλή δέ δόρυ ἐντίθημι καί ὁ ἔγκατα σύρω ἀνηλεής περίειμι ὁ πόλις . γαβαλάν δέ τις ἐκ ὁ μέσος πολίτης ὁ οὖς πρότερος ἐκτέμνω καί ὁ ῥίς , καί ὁ ἄλλος μέλος διαλωβάομαι , ἔπειτα ἀποκτείνω . ἕτερος δέ οὐ ὀλίγος τοιοῦτος ῥίς καί οὖς ἐκτέμνω , ἔπειτα καταδικάζω ἀειφυγία , καί ἀνοίγνυμι ὁ πύλη , ἐξελαύνω ὁ πόλις . ὁ δέ ὀδύρομαι καί ὁ αἴτιος δήω ἐκδιδάσκω , διά ὅς τοιοῦτος ὑπομένω κατακρίνω , οὐδείς πλέω ἀποκρίνω ὁ Ζηλωτής , ἢ ὅτι οἶδα αὐτός ὁ Καντακουζηνός σαφής αἱρέω . ὁ μέν οὖν οὕτως ὀδύρομαι , ἐπεί πρός οὐδείς ἕτερος ἔχω χράω ἑαυτοῦ , εἰς ὁ ὁ βάρβαρος ἀποχωρέω στρατόπεδον πρός βασιλεύς . βασιλεύς δέ ἐπεί ὁ προσάγω ὁ πόλις ἄπορος ὁράω , Μανουήλ μέν ὁ υἱός καί Ἄγγελος ὁ ἀνεψιός ὁ τε ἐκ Θεσσαλία καί Βερροίας ἔχω στρατία , κελεύω εἰς ὁ ἴδιος ἀρχή ἀποχωρέω . αὐτός δέ ἀπολιμπάνω μετά ὅς ἄγω οἴκοθεν , καί Πέρσης ὁ ἀγαθός διακόσιοι ἵππος παρέχω , καί ἐκ ὁ ἄλλος στρατιά ἑξακισχίλιοι ἐπίλεκτος πεζός παραλαμβάνω , ἅμα Ἀμοὺρ ἐκ ὁ ἤπειρος εἰς Θρᾴκη ἀποχωρέω . ὁ δέ ἄλλος στρατία κελεύω ἐν ὁ ναῦς εἰς Περιθεώριον ἔρχομαι , ὡς ἐκεῖ συμμείγνυμι ἀλλήλων . ἐπεί δέ ὁ μέν ἐκ θάλασσα , ὁ δέ ἐκ ὁ ἤπειρος πάλιν ἐν αὐτός γίγνομαι , Περιθεώριον πολιορκέω περιστρατοπεδεύω . Ἀβδηρίτης δέ προσέρχομαι ἑκοντί δεσμώτης ἄγω καί Γουδέλης ὁ ὁ βασιλίς Ἄννα οἰνοχόος , ὅς ἐπί ὁ ἀρχή αὐτός καθίστημι ὁ μέγας δούξ μετά ὁ βασιλεύς εἰς Τριβαλός ὑπερορία προσχωρέω δήω . ἐπαινέω δέ αὐτός ὁ βασιλεύς καί ὁ τότε ὁ καιρός προσήκω ποιέω μή φιλονεικέω ἐπιχειρέω ὁ ὑπέρ δύναμις , καί ὁ αὖθις ἐπανήκω προσχωρέω μέλω μηδείς , ἐκεῖνος μέν ἄρχω ἐφίστημι , οἴκαδε ἀποπέμπω · Γουδέλη δέ ὁ τε ἴδιος κελεύω ἀποδίδωμι καί οἴκοθεν πλείων παρέχω , ἔπειτα καί Ἰάκωβος ὁ βρουλας εἰμί ἐκ ὁ οἰκέτης καί σαλατινη ἐκ ὁ Πέρσης εἷς ἅμα ἐκεῖνος ἐκπέμπω εἰς Βυζάντιον πρός βασιλίς πρέσβυς . ὁ πρέσβυς δέ εἰμί περί εἰρήνη . καί πρῶτος μέν μαρτύρομαι ὁ θεός , ὡς οὖον μόνος αὐτός οὐ ἐπιβουλεύω ἔργον ἢ βασιλεύς ὁ υἱός , ἀλλά οὐδέ μέχρι λογισμός αὐτός τίς περί αὐτός προσκρούω σύνοιδα . αὐτός δέ ὑπό συκοφάντης ἄνθρωπος καί οὐδείς ὑγιής , οὔτε ποιέω , οὔτε λέγω μελετάω παράγω φάσκω ὁ ἐμφύλιος οὗτος πόλεμος κινέω , ὅς ἄχρι νῦν πολύς τε καί μέγας αἴτιος Ῥωμαῖος καθίστημι συμφορά καί ἔτι μείζων εἰμί , εἄν μή καταλύω . καί αὐτός δέ μέγας μέν χράω συμφορά διά ὁ πόλεμος , καί κίνδυνος φοβερός περιέχω θάνατος ἀπειλέω · ὁ θεός δέ ὅμως ἵλαος τυγχάνω , ὁ κίνδυνος τε ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω , καί νῦν ἐπανήκω ὁ ἀγαθός συναίρω . συνοράω δέ ὡς ὁ τε μέλλω κακός ἐκ ὁ πόλεμος πᾶς ὑπερβαίνω ὑπερβολή , καί ὁ ἐκ ὁ εἰρήνη ἀγαθός ὁμοίως μέγας τε καί δύναμαι ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία κινδυνεύω ἀνακτάομαι , ὁ πρεσβεία ποιέω ὁ περί ὁ εἰρήνη οὗτος καί δήω αὐτός , μή περιοράω διά ὁ τίνω μοχθηρία καί ἀγνωμοσύνη ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία διαφθείρω . καί ἐξαρχῆς γάρ ἄχρι νῦν πολύς συμβαίνω ὁ δεινός καί χαλεπός , καί ὁ χώρα ἅπας καί ὁ πόλις διαφθείρω ὑπό ἀλλήλων πολιορκέω καί διαφθείρω ἐπιδρομή καί λεηλασία · μέτριος δέ ὅμως εἰμί , οἷος δή Ῥωμαῖος Ῥωμαῖος ἔπειμι καί οἶκτος τις ποτός καί ὁ ἀτυχέω λαμβάνω . ὁ προσδοκάω δέ τοσοῦτος καί δεινός καί φοβερός , ὡς ὁ παρέρχομαι , πρός αὐτός παραβάλλω , εὐτυχία τόπος ἐπέχω πρός ἄκρος κακοπραγία . βάρβαρος γάρ ἤδη εἰμί Πέρσης ὁ ὁ πρός Ῥωμαῖος ἐπιτρέπω πόλεμος ἐκεῖνος συμμαχέω , ὅς ὁ φονεύω τρυφή καί ὁ ἐξανδραποδίζω καί ἀποδίδωμι ἐπί δουλεία κέρδος ἡδύς πᾶς , καί οἶκτος οὐδέ εἷς , οὐδέ ἔλεος ὁ ἀτυχέω , οἷος δή φύσις πολέμιος εἰμί διά ὁ περί ὁ σέβας ἄκρος ἐναντιότης . καί οὗτος λέγω ὁ κακός οὐ ἐκεῖνος ἄρχω πρῶτος , ἀλλά Ἀπόκαυκος ὁ παρακοιμώμενος , ὅς αὐτός εἰς Βέροια ἐπιστρατεύω καί πολύς καί ἀγαθός ἄγω στρατία Ῥωμαῖος , οὐ ἀγαπητός οἴομαι , εἰμί μή καί Πέρσης ἐπάγω , ἕ πολύς κακόω ὁ χώρα ἐκεῖνος , κτείνω καί ἐξανδραποδίζω ὁ προστυγχάνω καί πυρός ἔργον πᾶς κώμη ποιέω . ὅς διδάσκαλος χράομαι ἐπί ὁ τοιοῦτος τρέπω πείρω , καί μηδείς διά οὗτος εἰμί ἄξιος αἴτιος , εἰμί μή δύναμαι πρός τε βάρβαρος ὁμοῦ καί Ῥωμαῖος ἀντιτάσσω , ὁ ὅμοιος καί αὐτός χράω σύμμαχος . ὁ συνοράω καί αὐτός ὡς δεινός καί ὁ τε ἀρχή διαφθείρω καί πρός ὁ μέλλω ἐκεῖ κριτήριον μέγας φέρω ὁ δίκη , εἰμί διά φιλονεικία καί ψευδής συκοφαντία καί διαβολή ὁ Χριστιανός αἷμα προΐημι φαίνω χέω ὑπό ὁ βάρβαρος , πείθω πρός ὁ εἰρήνη , πρίν ὑπό ὁ βάρβαρος τίς διαφθείρω . περιμένω γάρ Ῥωμαῖος οὐδείς ἀδικέω , ἄχρι ἐπανήκω καί ὁ πρέσβυς . ὁ δέ ἐπί ὁποῖος δεῖ γίγνομαι , οὖον ὁ πάρειμι εἰμί καιρός δηλόω , ἀλλά εἰμί μόνος πείθω , πρέσβυς πέμπω πρός αὐτός , ἕ διαλέγω , ὅσος εἄν αὐτός καί πατριάρχης καί ὁ ὑπολείπω ἔτι ὁ πρᾶγμα ἄρχω βέλτιστος τε εἰμί δοκέω καί λυσιτελής ἑαυτοῦ . πείθω δέ αὐτός , ὡς ὁ θεός δίδωμι χαίρω ἐπανήκω καί ὁ πᾶς κοινός Ῥωμαῖος συμφέρω κατορθόω . τοιοῦτος μέν εἰμί ὁ βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός πρέσβυς πρός Ἄννα ὁ βασιλίς . Ἀμοὺρ δέ καί αὐτός ἴδιος συμβουλεύω ἔχω ὁ εἰρήνη , ὡς ὁ μέγας λυσιτελέω . αὐτός μέν γάρ καί πρότερος φίλος εἰμί βασιλεύς ὁ καντακουζω νάω ἐκ πολύς ἔτος , καί διά ὁ αὐτός φίλιος βασιλεύς τε ὁ Ἀνδρόνικος οὖον μόνος εἰς ὁ κατά Φώκαια πόλεμος συμμαχία παρέχω , ἀλλά καί ὕστερος ἐπί Ἀλβανός . καί ἐκ ἐκεῖνος ὁ χρόνος εἰς ὁ Ῥωμαῖος οὐδέποτε ἐμβάλλω , Ῥωμαῖος πᾶς ἡγέομαι ὑπό Καντακουζηνός τελέω ὁ βασιλεύς , καί ἔτι ὁ ἰδιώτης Τύχη στέργω . νυνί δέ οὐκέτι φίλος εἰμί βασιλεύς , ἀλλά δοῦλος , καί οὗτος παρασκευάζω , ὡς οὖον πέμπω στρατία βοηθέω , ἀλλά αὐτός πάρειμι καί ὁ ἴσος ἐπιδείκνυμι σπουδή , ὅς εἄν καί ὑπέρ ἑαυτοῦ ὁ πόλεμος αἱρέω ποιέω . διά ὁ συμβουλεύω αἱρέω μᾶλλον ὁ εἰρήνη , ὁ βασιλεύς μάλιστα ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι πρότερος διά ὁ ἄρχω ὁ ἀγνωμοσύνη ἀφίημι καί ὁ πόλεμος κατατίθημι ἐθέλω . οὖον μόνος γάρ εἰμί τίς ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία καταλείπω , ἀκέραιος διασῴζω , ἀλλά καί ὁ διαφθείρω ὑπό ὁ πόλεμος δυνατός πάλιν ἀνακτάομαι . αὐτός δέ ἀντί πολέμιος σύμμαχος ἔξεστι καί φίλος ἔχω . τοιοῦτος μέν καί ὁ Ἀμοὺρ διαπρεσβεύομαι .