joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.50
μαʹ . Κατὰ δὲ τοὺς αὐτοὺς καιροὺς , δευτέρᾳ ἱσταμένου Φεβρουαρίου τῆς αὐτῆς ὀγδόης ἰνδικτιῶνος , ὁ νέος βασιλεὺς παρὰ τοῦ πάππου καὶ βασιλέως ἐν τῷ τῆς τοῦ θεοῦ Σοφίας ἐστέφθη ναῷ , Ἠσαΐου πατριαρχοῦντος . ἡ τοιαύτη δὲ βασιλικὴ τελετὴ τοῦτον γίνεται τὸν τρόπον . τῆς προθεσμίας ἐνστάσης , καθ' ἣν ἤδη τέτακται τῷ θείῳ μύρῳ χρίειν τὸν βασιλέα , τοὺς ἐν ἀξιώμασι πάντας καὶ τοὺς ἐν τέλει καὶ τὴν στρατιὰν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὸν τῶν ἱερῶν τῆς ἐκκλησίας τῆς νέας ταυτησὶ Ρώμης οἰάκων ἐπειλημμένον , ἔτι δὲ καὶ πανδημεὶ τὴν πόλιν τοῖς βασιλείοις ἅμα ἕῳ πάντας παρεῖναι δεῖ . περὶ δὲ δευτέραν ὥραν μάλιστα τῆς αὐτῆς ἡμέρας , τοῦ μέλλοντος χρισθήσεσθαι βασιλέως ἐπὶ ἀσπίδος καθεσθέντος , ὁ βασιλεὺς καὶ πατὴρ τοῦ ἀναγορευομένου , εἴγε περίεστι , καὶ ὁ πατριάρχης τῶν ἐμπροσθίων μερῶν ἐπιλαμβανόμενοι τῆς ἀσπίδος , τῶν δ' ἐπιλοίπων οἱ ἐν ἀξιώμασιν ὑπερέχοντες δεσπόται τε καὶ σεβαστοκράτορες , εἴπερ εἰσὶν , ἢ οἱ ἐπιφανέστατοι μάλιστα τῶν συγκλητικῶν , καὶ μετεωρίσαντες ὡς ἔνι μάλιστα αὐτὸν ἅμα τῇ ἀσπίδι , τοῖς πλήθεσιν ἐπιδεικνύουσι τὸν βασιλέα πάντοθεν περιϊσταμένοις . ἐπευφημησάντων δὲ αὐτῶν , καταθέντες ἄγουσιν εἰς τὸν ναὸν , ἔνθα δεῖ τὴν τελετὴν γενέσθαι . οἰκίσκου δ' ἐν αὐτῷ ξυλίνου τῆς τοιαύτης ἕνεκα χρείας προκατεσκευασμένου , τὸν νέον εἰσάγουσι βασιλέα , καὶ τὴν πορφύραν καὶ τὸ διάδημα ἐνδιδύσκουσι , πρότερον τῶν ἀρχιερέων εὐλογούντων αὐτά . ἐπὶ δὲ τῆς κεφαλῆς οὐ νενομισμένον περιτίθεταί τι , ἀλλ' ἢ στέφανος , ἢ ὅ,τι ἂν ἄλλο δοκῇ . τούτων δὲ γινομένων , ἡ θεία τελεῖται μυσταγωγία . ἐχόμενα δὲ τοῦ εἰρημένου οἰκίσκου καὶ ἀναβάθρα ἐκ ξύλων προκατασκευάζεται καὶ αὐτὴ , καὶ περιειλοῦσιν αὐτὴν πάντοθεν πέπλοις Σηρικοῖς ἐρυθροῖς · ὑπεράνω δὲ αὐτῆς κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν βασιλέων τίθενται θρόνοι χρυσοῖ οὐ κατὰ τοὺς εἰωθότας , ἀλλ' ἐπηρμένοι μάλιστα τῷ ὕψει , τέτταρας ἢ καὶ πέντε ἔχοντες ἀναβασμοὺς , ἐφ' οὓς , ἐξιόντες τοῦ οἰκίσκου , ἀναβαίνοντες καθίζουσιν οἱ βασιλεῖς , ἤν γε μὴ εἷς , ἀλλὰ πλείους ὦσι . συναναβαίνουσαι δὲ αὐτοῖς καὶ αἱ βασιλίδες , καθίζουσιν ἐπὶ θρόνων , αἱ μὲν προεστεμμέναι τὰ στέμματα περικείμεναι , ἡ μέλλουσα δὲ στεφανηφοροῦσα . πρὸ δὲ τῆς τοῦ τρισαγίου θείας ὑμνολογίας ἄνεισιν ἐπὶ τὸν ἄμβωνα ὁ πατριάρχης τῶν ἀδύτων ἐξιών . συνανέρχονται δὲ αὐτῷ καὶ τῶν τῆς ἐκκλησίας ἀρχόντων οἱ ἐπιφανέστεροι , τὰς ἱερὰς καὶ αὐτοὶ ἐνδεδυμένοι στολάς · οὓς ἀποστέλλων προσκαλεῖται τοὺς βασιλέας . οἱ δ' εὐθὺς ἐξανιστάμενοι τῶν θρόνων , ἐπὶ τὸν ἄμβωνα χωροῦσι . σιωπὴ δὲ βαθεῖα καὶ ἀταραξία τὸ πλῆθος κατέχει πᾶν . ὁ δὲ πατριάρχης τὰς ἐπὶ χρίσει τῶν βασιλέων συντεθειμένας δίεισιν εὐχὰς , τὰς μὲν ἡσυχῇ καθ' ἑαυτὸν , ἔστι δ' ἃς καὶ εἰς ἐπήκοον πάντων , καὶ τῷ χρισθησομένῳ ἐξιλάσκεται τὸ θεῖον . μετὰ τοῦτο δὲ ὁ μέλλων χρισθήσεσθαι βασιλεὺς τὸ ἐπικείμενον , ὅ,τι ἂν ᾖ , τῇ κεφαλῇ ἀφαιρεῖ . νενόμισται δ' αὐτίκα πάντας , ὅσοι πάρεισιν ἐντὸς τοῦ ναοῦ , γυμναῖς καὶ αὐτοὺς ἑστάναι κεφαλαῖς . ὁ πατριάρχης δὲ τῷ θείῳ μύρῳ σταυροειδῶς χρίει τὴν βασιλέως κεφαλὴν , ἐπιλέγων μεγάλῃ φωνῇ · ἅγιος . διαδεχόμενοι δὲ οἱ ἐπὶ τοῦ ἄμβωνος ἱστάμενοι τὴν φωνὴν , ἐκ τρίτου καὶ αὐτοὶ λέγουσιν · ἅγιος . ἐφεξῆς δὲ καὶ πᾶν τὸ πλῆθος τὸ αὐτὸ ἐπιφωνοῦσι τοσαυτάκις . μετὰ τοῦτο τῶν ἀδύτων ἐντὸς παρὰ διακόνων τὰς ἱερὰς ἐνδεδυμένων στολὰς κατεχόμενον τὸ στέμμα , οὐ γὰρ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς , ὥς τινές φασι , τραπέζης κεῖται , ἄγουσιν ἐπὶ τὸν ἄμβωνα . καὶ εἴγε πάρεστι προεστεμμένος βασιλεὺς , ἅμα τῷ πατριάρχῃ τὸ στέμμα λαβόντες , ἐπιτιθέασι τῇ κεφαλῇ τοῦ νέου βασιλέως , καὶ ἐκφωνεῖ ὁ πατριάρχης · ἄξιος . διαδεχόμενοι δὲ οἱ ἐπὶ τοῦ ἄμβωνος , ἐκ τρίτου λέγουσιν αὐτοί τε καὶ πᾶν τὸ πλῆθος ὃν τρόπον ἐπὶ τοῦ μύρου . εἶτα ἐπιλέγει πάλιν ὁ πατριάρχης εὐχὰς , καὶ κατέρχεται τοῦ ἄμβωνος ὁ βασιλεὺς , οὐκ ἐξ οὗπερ ἀνῆλθε μέρους , ἀλλ' ἐκ τοῦ πρὸς τὸν σωλέαν τετραμμένου . εἰ μὲν οὖν συμβῇ μὴ κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἔχειν γυναῖκα τὸν βασιλέα , εὐθὺς ἐπὶ τὴν ἀναβάθραν ἀνιὼν , ἐπὶ τοῦ θρόνου καθίζει πάλιν · εἰ δ' ἔχει , τότε καὶ αὐτὴν ἀνάγκη στεφθῆναι πᾶσα . διὸ καὶ ἐξανισταμένην τοῦ θρόνου , δύο τῶν γνησιωτάτων ἑκατέρωθεν λαβόμενοι συγγενῶν , ἢ εἰ μὴ γνησίους ἔχοι , ἐκτομίαι τοσοῦτοι τῆς ἀναβάθρας τε κατάγουσι καὶ φέροντες ἱστῶσι πρὸ τοῦ σωλέου . κατερχόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς , τὸ δι' αὐτὴν ηὐτρεπισμένον στέμμα λαμβάνων ὑπὸ γνησίων τινῶν ἢ ἐκτομιῶν κατεχόμενον , καὶ αὐτὸ ἐπιτίθησι τῇ κεφαλῇ τῆς γυναικός · ἡ δὲ τὸν ἄνδρα καὶ βασιλέα προσκυνεῖ , δουλείαν ὁμολογοῦσα . ὁ πατριάρχης δὲ παρὰ τὸν σωλέαν ἱστάμενος καὶ αὐτὸς , ἐπιλέγει εὐχὴν ὑπέρ τε τοῦ βασιλέως καὶ βασιλίδος καὶ τοῦ ὑπηκόου παντός . οὕτω μὲν οὖν καὶ ὁ βασιλεὺς τὴν ἰδίαν γυναῖκα στέφει . εἰ δὲ συμβῇ προεστεμμένον εἶναι τὸν βασιλέα , ἐπὶ τῆς τῶν γάμων τελετῆς ὁ βασιλεὺς τὴν ἰδίαν ὡσαύτως στέφει γυναῖκα . αὖθις δὲ ἀμφότεροι ἐπὶ τὴν ἀναβάθραν ἀνερχόμενοι , κάθηνται ἐπὶ τῶν θρόνων , τῆς ἄλλης μυσταγωγίας τελουμένης . ᾀδομένου μέντοι τοῦ τρισαγίου ἢ τῶν ἀποστολικῶν γραφῶν ἢ τῶν θείων λογίων ἀναγινωσκομένων , ἀνίστανται καὶ αὐτοί . ἐξ ἑκατέρων δὲ τῶν τοῦ ναοῦ μερῶν ἐπὶ ξυλίνων ἀναβαθρῶν εἰς αὐτὸ τοῦτο πεποιημένων οἱ πρωτοψάλται ἱστάμενοι καὶ δομέστικοι λεγόμενοι , καὶ ἕτεροι τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως ᾄδειν εἰδότες , οὓς ἐπὶ τῆς τοιαύτης τελετῆς κράκτας ἔθος ὀνομάζειν ἐστὶ , μέλη τινὰ ᾄδουσιν ἐξεπίτηδες συντεθειμένα ἁρμόζοντα τῇ ἑορτῇ . τῆς μεγάλης δὲ εἰσόδου ἐπὶ τῆς ἱερᾶς μυσταγωγίας λεγομένης ἤδη ἀρχομένης , οἱ τῆς ἐκκλησίας ἐπιφανέστεροι τῶν διακόνων ἐρχόμενοι προσκαλοῦνται τὸν βασιλέα · ὁ δὲ εἰς τὴν λεγομένην πρόθεσιν , ἔνθα τὰ ἅγια κεῖται , ἔρχεται μετ' αὐτῶν . ἔξω δὲ ἱστάμενος τῆς προθέσεως , περιβάλλεται μανδύαν χρυσοῦν ἐπὶ τὸ διάδημα καὶ τὴν πορφύραν . καὶ τῇ μὲν δεξιᾷ χειρὶ κατέχει σταυρὸν , ὃν ἔθος κατέχειν ὅσον ἂν χρόνον τὸ στέμμα φορῇ , τῇ δὲ λαιᾷ νάρθηκα φέροντες ἐγχειρίζουσιν , ὥστε τάξιν ἐκκλησιαστικὴν τὴν τοῦ δεποτάτου λεγομένου ἐπέχειν · ἃ ἀμφοτέραις ἔχων , τῆς εἰσόδου πάσης ἡγεῖται τῆς ἱερᾶς . ἐξ ἑκατέρων δὲ αὐτοῦ μερῶν κατὰ τὰ πλάγια οἵ τε τοὺς πελέκεις ἔχοντες Βάραγγοι προσαγορευόμενοι , καὶ νέοι τῶν εὐπατριδῶν περὶ ἑκατὸν ὡπλισμένοι διαπρεπῶς παρέπονται ἢ καὶ ἄνοπλοι · κατ' εὐθεῖαν δὲ μετ' αὐτὸν οἵ τε διάκονοι ἐφεξῆς ἕπονται καὶ οἱ ἱερεῖς , ἔπιπλά τε καὶ σκεύη τῶν ἱερῶν καὶ αὐτὰ τὰ ἁγιώτατα ἐπιφερόμενοι . τὸν δὲ ναὸν περιελθόντες κατὰ τὸ ἔθος , ἐπειδὰν γένοιντο ἐν τῷ σωλέᾳ , οἱ μὲν ἄλλοι πάντες ἑστᾶσιν ἐκτὸς , αὐτὸς δὲ μόνος εἰσερχόμενος τὸν σωλέαν , τὸν πατριάρχην ἐπὶ ταῖς ἱεραῖς κιγκλίσιν ἑστηκότα εὑρίσκει . προσαγορεύσαντες δὲ ἀλλήλους , ὁ πατριάρχης μὲν ἐσωτέρω , ἔξω δ' ὁ βασιλεὺς περιμένουσιν ἑστῶτες · εὐθὺς δὲ ὁ μετὰ τὸν βασιλέα τῶν ἄλλων ἡγούμενος διακόνων , τῇ δεξιᾷ μὲν κατέχων θυμιατὸν , τῇ δ' ἑτέρᾳ τὸ τοῦ πατριάρχου λεγόμενον μαφόριον , τὸν βασιλέα παριὼν θυμιᾷ · κλίναντος δὲ αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν , ὁ διάκονος εἰς ἐπήκοον πάντων « μνησθείη κύριος ὁ θεὸς » λέγει « τοῦ κράτους τῆς βασιλείας ὑμῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ πάντοτε , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων , » ἐπιλέγων καὶ τὸ ἀμήν . ἐφεξῆς δὲ καὶ οἱ λοιποὶ διάκονοι παριόντες καὶ ἱερεῖς λέγουσι τὸ αὐτό . τούτου δὲ τελεσθέντος , ὁ βασιλεὺς τὸν πατριάρχην προσαγορεύσας , ἀποδύεται τὸν μανδύαν . καὶ τὸν μὲν ὁ τῆς ἐκκλησίας ῥαιφερενδάριος ἀποφέρεται , οὕτω γὰρ ἔθος · ὁ βασιλεὺς δ' ἐπὶ τὴν ἀναβάθραν ἀνερχόμενος , ἐπὶ τοῦ θρόνου κάθηται πάλιν , τοῦ συμβόλου τῆς πίστεως τῆς τε προσευχῆς τοῦ πάτερ ἡμῶν λεγομένων , καὶ τῆς ὑψώσεως γινομένης τοῦ δεσποτικοῦ καὶ ἁγίου σώματος , ἀνιστάμενος . τῆς ὑψώσεως δὲ τελεσθείσης , εἰ μὲν ἀνεπιτηδείως πρὸς τὴν τῶν ἁγιασμάτων κοινωνίαν ὁ βασιλεὺς ἔχει , μέχρι συμπληρώσεως τῆς θείας μυσταγωγίας κάθηται ἐπὶ τοῦ θρόνου · εἰ δὲ παρεσκεύασται πρὸς τοῦτο , πάλιν αὐτὸν οἱ διάκονοι ἐρχόμενοι προσκαλοῦνται . καὶ μετ' αὐτῶν εὐθὺς εἴσεισιν εἰς τὰ ἄδυτα , καὶ θυμιατοῦ αὐτῷ διδομένου , τὴν ἱερὰν τράπεζαν πρῶτα μὲν κατὰ ἀνατολὰς θυμιᾷ , εἶτα πρὸς ἄρκτον καὶ μετὰ τοῦτο πρὸς ἑσπέραν καὶ τέταρτον πρὸς μεσημβρίαν βλέπων · πάλιν δὲ πρὸς ἀνατολὰς θυμιάσας , θυμιᾷ καὶ τὸν πατριάρχην · προσαγορεύσας δὲ αὐτὸν ὁ πατριάρχης καὶ τῆς χειρὸς αὐτοῦ λαβὼν τὸν θυμιατὸν , ἀντιθυμιᾷ καὶ αὐτὸν αὐτός . μετὰ δὲ τοῦτο τὸ στέμμα τῆς κεφαλῆς περιελόμενος ὁ βασιλεὺς , ἐγχειρίζει τοῖς διακόνοις . ὁ δὲ πατριάρχης εἰς τὰς χεῖρας αὐτῷ τοῦ δεσποτικοῦ σώματος ἐπιδίδωσι μερίδα · μετασχὼν δὲ αὐτῆς , καὶ τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος κοινωνεῖ , οὐ λαβίδι , καθάπερ οἱ πολλοὶ , ἀλλ' αὐτῷ κρατῆρι τὸν τῶν ἱερωμένων τρόπον . τό , τε στέμμα περιθέμενος αὖθις , ἔξεισι τῶν ἀδύτων . τελεσθείσης δὲ τῆς μυσταγωγίας , τοῦ διαδιδομένου τοῖς πλήθεσιν ἁγιάσματος αὖθις μετασχὼν , καὶ παρὰ τοῦ πατριάρχου καὶ τῶν παρόντων ἀρχιερέων εὐλογηθεὶς , καὶ περιπτυξάμενος αὐτῶν τὰς χεῖρας , ἄνεισιν εἰς τὰ λεγόμενα κατηχούμενα , ὡς ἂν ἐξ ἀπόπτου παρὰ πάντων ὁρώμενος εὐφημηθείη . τελεσθέντος δὲ καὶ τούτου , κατελθὼν ἐκεῖθεν αὐτὸς καὶ ἡ βασιλὶς μόνοι , τῶν ἄλλων ἁπάντων ἑπομένων πεζῇ , ἔφιπποι χωροῦσι πρὸς τὰ βασίλεια · τραπέζης δὲ ἡτοιμασμένης ἐκεῖ στεφηφοροῦντες καθήμενοι εὐωχοῦνται · διακονεῖται δὲ αὐτοῖς ὁ μέγας δομέστικος τὰ πρὸς χρείαν , ἂν δὲ μὴ ᾖ μέγας δομέστικος , ὁ δεσπότης . τὰς δ' ἐφεξῆς ἡμέρας δέκα πλείους ἢ ἐλάττους , οὐ γὰρ ἀριθμὸς νενόμισται τῶν τῆς ἑορτῆς ἡμερῶν , ἀλλ' ὅπως ἂν βασιλεῖ δοκῇ , τὸ μὲν διάδημα καὶ τὸ στέμμα καὶ τὴν πορφύραν ἐν τοῖς βασιλικοῖς ἀποτίθενται ταμιείοις , ἐσθῆτας δὲ ἑτέρας περιβεβλημένοι λαμπρὰς καὶ βασιλικὰς , ἑορτάζουσι λαμπρῶς · ἀρίστων τε παρασκευαζομένων πολυτελῶν , οἱ συγκλητικοὶ πάντες καθήμενοι ἀριστῶσιν , ὁρώντων τῶν βασιλέων καὶ εὐωχουμένων καὶ αὐτῶν ἐν ἰδίᾳ τραπέζῃ . διακονεῖται δὲ αὐτοῖς ὁ ἐπὶ τῆς βασιλικῆς τεταγμένος τραπέζης · ὁ μέγας δὲ δομέστικος ἐν τῷ προσήκοντι τόπῳ τοῖς ἄλλοις συνανακέκλιται συγκλητικοῖς . ἄξιον δὲ καὶ ὃ παρελίπομεν τῆς τελετῆς ταύτης ἐπιμνησθῆναι . τῇ γὰρ ἡμέρᾳ , καθ' ἣν ὁ βασιλεὺς χρισθεὶς ἔξεισι τοῦ ναοῦ , παρά τινος τῶν συγκλητικῶν , ὃν ἂν ὁ βασιλεὺς ἐθέλῃ , εἰς τὸν δῆμον ῥίπτονται ἃ λέγουσιν ἐπικόμβια . δύναται δὲ τοῦτο ἀποδέσμους τινὰς εἶναι ἐν ὀθονίων τμήμασι δεδεμένους , ἔνδον ἔχοντας νομίσματα χρυσᾶ τῶν βασιλικῶν τρία καὶ ἐξ ἀργύρου τοσαῦτα ἢ καὶ πλείω , καὶ ὀβολοὺς ἀπὸ χαλκοῦ τοσούτους . ῥίπτονται δὲ ἀπόδεσμοι τοιοῦτοι χιλιάδων ἔλαττον ἢ πλεῖον δέκα ἐν τοῖς προαυλίοις μάλιστα τοῦ ναοῦ . ὑπὸ δὲ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐν τοῖς βασιλείοις τοῦ δήμου συνηθροισμένου παντὸς , παρὰ τοῦ αὐτοῦ πάλιν συγκλητικοῦ τῶν προτέρων ἴσοι ἢ καὶ πλείους ῥίπτονται ἀπόδεσμοι . εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ τῶν δημοτικῶν μὲν πάρεισιν οὐδένες · τοῦ στρατιωτικοῦ δὲ καὶ τοῦ περὶ τὴν βασιλικὴν ὑπηρεσίαν τεταγμένου παρόντος παντὸς , ἐν ταῖς τῶν βασιλείων αὐλαῖς ἐξερχόμενος ὁ βασιλεὺς , τοῦ τῶν βασιλικῶν ταμίου παρεστῶτος , χρημάτων καὶ τὴν ἄκραν τῆς ἐσθῆτος πλήρη φέροντος νομισμάτων χρυσῶν ἐκ τῶν βασιλικῶν , δραττόμενος ὁ βασιλεὺς κύκλῳ διασκεδάζει . κενωθέντων δὲ , ὁ ταμίας αὖθις τὴν ἐσθῆτα ἀναπληροῖ · καὶ τοῦτο γίνεται οὐ τρὶς καὶ τετράκις μόνον , ἀλλὰ καὶ πλεονάκις . αἴτιον δὲ τῆς τοιαύτης διαδόσεως τοῦ χρυσοῦ τὸ πάντας βούλεσθαι τὸν βασιλέα ἐκ τῶν αὐτοῦ δαπανῶντας αὐτῷ συνευφραίνεσθαι καὶ συμπανηγυρίζειν . τοιαύτη μὲν ἡ ἐπὶ τοῖς βασιλεῦσι στεφομένοις γινομένη τελετή · ἡ δὴ γέγονεν ὁμοία καὶ ἐπ' Ἀνδρονίκῳ τῷ νέῳ βασιλεῖ , Φεβρουαρίου ἱσταμένου τῆς ὀγδόης ἰνδικτιῶνος .
Lemmas: μαί . κατά δέ ὁ αὐτός καιρός , δύο ἵστημι Φεβρουάριος ὁ αὐτός ὄγδοος ἰνδικτίων , ὁ νέος βασιλεύς παρά ὁ πάππος καί βασιλεύς ἐν ὁ ὁ ὁ θεός Σοφία στέφω ναός , Ἠσαΐας πατριαρχέω . ὁ τοιοῦτος δέ βασιλικός τελετή οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος . ὁ προθεσμία ἐνίστημι , κατά ὅς ἤδη τάσσω ὁ θεῖον μύρον χρίω ὁ βασιλεύς , ὁ ἐν ἀξίωμα πᾶς καί ὁ ἐν τέλος καί ὁ στρατία , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ὁ ἱερός ὁ ἐκκλησία ὁ νέος οὗτος Ῥώμη Οἴαξ ἐπιλαμβάνω , ἔτι δέ καί πανδημεί ὁ πόλις ὁ βασίλειος ἅμα ἠώς πᾶς πάρειμι δεῖ . περί δέ δύο ὥρα μάλιστα ὁ αὐτός ἡμέρα , ὁ μέλλω χρίω βασιλεύς ἐπί ἀσπίς καθέζομαι , ὁ βασιλεύς καί πατήρ ὁ ἀναγορεύω , εἰ περίειμι , καί ὁ πατριάρχης ὁ ἐμπρόσθιος μέρος ἐπιλαμβάνω ὁ ἀσπίς , ὁ δέ ἐπίλοιπος ὁ ἐν ἀξίωμα ὑπερέχω δεσπότης τε καί σεβαστοκράτωρ , εἴπερ εἰμί , ἢ ὁ ἐπιφανής μάλιστα ὁ συγκλητικός , καί μετεωρίζω ὡς ἐν μάλιστα αὐτός ἅμα ὁ ἀσπίς , ὁ πλῆθος ἐπιδείκνυμι ὁ βασιλεύς πάντοθεν περιίστημι . ἐπευφημέω δέ αὐτός , κατατίθημι ἄγω εἰς ὁ ναός , ἔνθα δεῖ ὁ τελετή γίγνομαι . οἰκίσκος δέ ἐν αὐτός ξύλινος ὁ τοιοῦτος ἕνεκα χρεία προκατασκευάζω , ὁ νέος εἰσάγω βασιλεύς , καί ὁ πορφύρα καί ὁ διάδημα ἐνδιδύσκω , πρότερος ὁ ἀρχιερεύς εὐλογέω αὐτός . ἐπί δέ ὁ κεφαλή οὖον νομίζω περιτίθημι τίς , ἀλλά ἢ στέφανος , ἢ ὅστις εἄν ἄλλος δοκέω . οὗτος δέ γίγνομαι , ὁ θεῖος τελέω μυσταγωγία . ἔχω δέ ὁ εἴρω οἰκίσκος καί ἀναβάθρα ἐκ ξύλον προκατασκευάζω καί αὐτός , καί περιειλέω αὐτός πάντοθεν πέπλος σηρικός ἐρυθρός · ὑπεράνω δέ αὐτός κατά ὁ ἀριθμός ὁ βασιλεύς τίθημι Θρόνοι χρύσεος οὖον κατά ὁ εἴωθα , ἀλλά ἐπαίρω μάλιστα ὁ ὕψος , τέσσαρες ἢ καί πέντε ἔχω ἀναβασμός , ἐπί ὅς , ἔξειμι ὁ οἰκίσκος , ἀναβαίνω καθίζω ὁ βασιλεύς , ἐάν γε μή εἷς , ἀλλά πλείων εἰμί . συναναβαίνω δέ αὐτός καί ὁ βασιλίς , καθίζω ἐπί θρόνος , ὁ μέν προστέφω ὁ στέμμα περίκειμαι , ὁ μέλλω δέ στεφανηφορέω . πρό δέ ὁ ὁ τρισάγιος θεῖος υμνολόγηση ἀνέρχομαι ἐπί ὁ ἄμβων ὁ πατριάρχης ὁ ἄδυτος ἔξειμι . συνανέρχομαι δέ αὐτός καί ὁ ὁ ἐκκλησία ἄρχω ὁ ἐπιφανής , ὁ ἱερή καί αὐτός ἐνδύω στολή · ὅς ἀποστέλλω προσκαλέω ὁ βασιλεύς . ὁ δέ εὐθύς ἐξανίστημι ὁ θρόνος , ἐπί ὁ ἄμβων χωρέω . σιωπή δέ βαθύς καί ἀταραξία ὁ πλῆθος κατέχω πᾶς . ὁ δέ πατριάρχης ὁ ἐπί χρίω ὁ βασιλεύς συντίθημι δίειμι εὐχή , ὁ μέν ἡσυχῇ κατά ἑαυτοῦ , εἰμί δέ ὅς καί εἰς ἐπήκοος πᾶς , καί ὁ χρίω ἐξιλάσκομαι ὁ θέω . μετά οὗτος δέ ὁ μέλλω χρίω βασιλεύς ὁ ἐπίκειμαι , ὅστις εἄν εἰμί , ὁ κεφαλή ἀφαιρέω . νομίζω δέ αὐτίκα πᾶς , ὅσος πάρειμι ἐντός ὁ ναός , γυμνός καί αὐτός ἵστημι κεφαλή . ὁ πατριάρχης δέ ὁ θεῖον μύρον σταυροειδῶς χρίω ὁ βασιλεύς κεφαλή , ἐπιλέγω μέγας φωνή · ἅγιος . διαδέχομαι δέ ὁ ἐπί ὁ ἄμβων ἵστημι ὁ φωνή , ἐκ τρίτος καί αὐτός λέγω · ἅγιος . ἐφεξῆς δέ καί πᾶς ὁ πλῆθος ὁ αὐτός ἐπιφωνέω τοσαυτάκις . μετά οὗτος ὁ ἄδυτος ἐντός παρά διάκονος ὁ ἱερή ἐνδύω στολή κατέχω ὁ στέμμα , οὖον γάρ ἐπί ὁ ἱερός , ὅς τις φημί , τράπεζα κεῖμαι , ἄγω ἐπί ὁ ἄμβων . καί εἰ πάρειμι προΐστημι βασιλεύς , ἅμα ὁ πατριάρχης ὁ στέμμα λαμβάνω , ἐπιτίθημι ὁ κεφαλή ὁ νέος βασιλεύς , καί ἐκφωνέω ὁ πατριάρχης · ἄξιος . διαδέχομαι δέ ὁ ἐπί ὁ ἄμβων , ἐκ τρίτος λέγω αὐτός τε καί πᾶς ὁ πλῆθος ὅς τρόπος ἐπί ὁ μύρον . εἶτα ἐπιλέγω πάλιν ὁ πατριάρχης εὐχή , καί κατέρχομαι ὁ ἄμβων ὁ βασιλεύς , οὐ ἐκ ὅσπερ ἀνέρχομαι μέρος , ἀλλά ἐκ ὁ πρός ὁ σωλέα τρέπω . εἰμί μέν οὖν συμβαίνω μή κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ἔχω γυνή ὁ βασιλεύς , εὐθύς ἐπί ὁ ἀναβάθρα ἄνειμι , ἐπί ὁ θρόνος καθίζω πάλιν · εἰμί δέ ἔχω , τότε καί αὐτός ἀνάγκη στέφω πᾶς . διό καί ἐξανίστημι ὁ θρόνος , δύο ὁ γνήσιος ἑκατέρωθεν λαμβάνω συγγενής , ἢ εἰμί μή γνήσιος ἔχω , ἐκτομίας τοσοῦτος ὁ αναβάθρα τε κατάγω καί φέρω ἵστημι πρό ὁ σωλέας . κατέρχομαι δέ ὁ βασιλεύς , ὁ διά αὐτός εὐτρεπίζω στέμμα λαμβάνω ὑπό γνήσιος τις ἢ ἐκτομίας κατέχω , καί αὐτός ἐπιτίθημι ὁ κεφαλή ὁ γυνή · ὁ δέ ὁ ἀνήρ καί βασιλεύς προσκυνέω , δουλεία ὁμολογέω . ὁ πατριάρχης δέ παρά ὁ σωλέα ἵστημι καί αὐτός , ἐπιλέγω εὐχή ὑπέρ τε ὁ βασιλεύς καί βασιλίς καί ὁ ὑπήκοος πᾶς . οὗτος μέν οὖν καί ὁ βασιλεύς ὁ ἴδιος γυνή στέφω . εἰμί δέ συμβαίνω προΐστημι εἰμί ὁ βασιλεύς , ἐπί ὁ ὁ γάμος τελετή ὁ βασιλεύς ὁ ἴδιος ὡσαύτως στέφω γυνή . αὖθις δέ ἀμφότερος ἐπί ὁ ἀναβάθρα ανερχόμενος , κάθημαι ἐπί ὁ θρόνος , ὁ ἄλλος μυσταγωγία τελέω . ἀείδω μέντοι ὁ τρισάγιος ἢ ὁ ἀποστολικός γραφεύς ἢ ὁ θεῖον λόγιος ἀναγιγνώσκω , ἀνίστημι καί αὐτός . ἐκ ἑκάτερος δέ ὁ ὁ ναός μέρος ἐπί ξύλινος αναβάθρα εἰς αὐτός οὗτος ποιέω ὁ πρωτοψάλτης ἵστημι καί δομέστικος λέγω , καί ἕτερος ὁ ἐκκλησιαστικός τάξις ἀείδω οἶδα , ὅς ἐπί ὁ τοιοῦτος τελετή κράκτης ἔθος ὀνομάζω εἰμί , μέλος τις ἀείδω ἐξεπίτηδες συντίθημι ἁρμόζω ὁ ἑορτή . ὁ μέγας δέ εἴσοδος ἐπί ὁ ἱερός μυσταγωγία λέγω ἤδη ἄρχω , ὁ ὁ ἐκκλησία ἐπιφανής ὁ διάκονος ἐρχόμενος προσκαλέω ὁ βασιλεύς · ὁ δέ εἰς ὁ λέγω πρόθεσις , ἔνθα ὁ ἅγιος κεῖμαι , ἔρχομαι μετά αὐτός . ἔξω δέ ἵστημι ὁ πρόθεσις , περιβάλλω μανδύας χρύσεος ἐπί ὁ διάδημα καί ὁ πορφύρα . καί ὁ μέν δεξιός χείρ κατέχω σταυρός , ὅς ἔθος καταχέω ὅσος εἄν χρόνος ὁ στέμμα φορέω , ὁ δέ λαιός νάρθηξ φέρω ἐγχειρίζω , ὥστε τάξις ἐκκλησιαστικός ὁ ὁ δεποτάτος λέγω ἐπέχω · ὁ ἀμφότερος ἔχω , ὁ εἴσοδος πᾶς ἡγέομαι ὁ ἱερός . ἐκ ἑκάτερος δέ αὐτός μέρος κατά ὁ πλάγιος ὁ τε ὁ πέλεκυς ἔχω Βάραγγος προσαγορεύω , καί νέος ὁ εὐπατρίδης περί ἑκατόν ὁπλίζω διαπρεπής παρέπομαι ἢ καί ἄνοπλος · κατά εὐθύς δέ μετά αὐτός ὁ τε διάκονος ἐφεξῆς ἕπω καί ὁ ἱερεύς , ἔπιπλα τε καί σκεῦος ὁ ἱερός καί αὐτός ὁ ἅγιος ἐπιφέρω . ὁ δέ ναός περιέρχομαι κατά ὁ ἔθος , ἐπειδάν γίγνομαι ἐν ὁ σωλέα , ὁ μέν ἄλλος πᾶς ἵστημι ἐκτός , αὐτός δέ μόνος εἰσέρχομαι ὁ σωλέα , ὁ πατριάρχης ἐπί ὁ ἱερός κιγκλίς ἵστημι εὑρίσκω . προσαγορεύω δέ ἀλλήλων , ὁ πατριάρχης μέν εἴδομαι , ἔξω δέ ὁ βασιλεύς περιμένω ἵστημι · εὐθύς δέ ὁ μετά ὁ βασιλεύς ὁ ἄλλος ἡγέομαι διάκονος , ὁ δεξιός μέν κατέχω θυμιατός , ὁ δέ ἕτερος ὁ ὁ πατριάρχης λέγω μαφόριον , ὁ βασιλεύς πάρειμι1 θυμιάω · κλίνω δέ αὐτός ὁ κεφαλή , ὁ διάκονος εἰς ἐπήκοος πᾶς « μιμνήσκω κύριος ὁ θεός » λέγω « ὁ κράτος ὁ βασίλεια σύ ἐν ὁ βασίλεια αὐτός πάντοτε , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , » ἐπιλέγω καί ὁ ἀμήν . ἐφεξῆς δέ καί ὁ λοιπός διάκονος πάρειμι καί ἱερεύς λέγω ὁ αὐτός . οὗτος δέ τελέω , ὁ βασιλεύς ὁ πατριάρχης προσαγορεύω , ἀποδύω ὁ μανδύας . καί ὁ μέν ὁ ὁ ἐκκλησία ῥαιφερενδάριος ἀποφέρω , οὗτος γάρ ἔθος · ὁ βασιλεύς δέ ἐπί ὁ ἀναβάθρα ἀνέρχομαι , ἐπί ὁ θρόνος κάθημαι πάλιν , ὁ σύμβολον ὁ πίστις ὁ τε προσευχή ὁ πατήρ ἐγώ λέγω , καί ὁ ὕψωσις γίγνομαι ὁ δεσποτικός καί ἅγιος σῶμα , ἀνίστημι . ὁ ὕψωσις δέ τελέω , εἰμί μέν ἀνεπιτήδειος πρός ὁ ὁ ἁγίασμα κοινωνία ὁ βασιλεύς ἔχω , μέχρι συμπλήρωσις ὁ θεῖος μυσταγωγία κάθημαι ἐπί ὁ θρόνος · εἰμί δέ παρασκευάζω πρός οὗτος , πάλιν αὐτός ὁ διάκονος ἐρχόμενος προσκαλέω . καί μετά αὐτός εὐθύς εἴσειμι εἰς ὁ ἄδυτος , καί θυμιατός αὐτός δίδωμι , ὁ ἱερά τράπεζα πρῶτος μέν κατά ἀνατολή θυμιάω , εἶτα πρός ἄρκτος καί μετά οὗτος πρός ἑσπέρα καί τέταρτος πρός μεσημβρία βλέπω · πάλιν δέ πρός ἀνατολή θυμιάω , θυμιάω καί ὁ πατριάρχης · προσαγορεύω δέ αὐτός ὁ πατριάρχης καί ὁ χείρ αὐτός λαμβάνω ὁ θυμιατός , ἀντιθυμιάω καί αὐτός αὐτός . μετά δέ οὗτος ὁ στέμμα ὁ κεφαλή περιαιρέω ὁ βασιλεύς , ἐγχειρίζω ὁ διάκονος . ὁ δέ πατριάρχης εἰς ὁ χείρ αὐτός ὁ δεσποτικός σῶμα ἐπιδίδωμι μερίς · μετέχω δέ αὐτός , καί ὁ ζωοποιός αἷμα κοινωνέω , οὖον λαβίς , καθάπερ ὁ πολύς , ἀλλά αὐτός κρατήρ ὁ ὁ ἱερόω τρόπος . ὁ , τε στέμμα περιτίθημι αὖθις , ἔξειμι ὁ ἄδυτος . τελέω δέ ὁ μυσταγωγία , ὁ διαδίδωμι ὁ πλῆθος ἁγίασμα αὖθις μετέχω , καί παρά ὁ πατριάρχης καί ὁ πάρειμι ἀρχιερεύς εὐλογέω , καί περιπτύσσω αὐτός ὁ χείρ , ἀνέρχομαι εἰς ὁ λέγω κατηχέω , ὡς εἄν ἐκ ἄποπτος παρά πᾶς ὁράω εὐφημέω . τελέω δέ καί οὗτος , κατέρχομαι ἐκεῖθεν αὐτός καί ὁ βασιλίς μόνος , ὁ ἄλλος ἅπας ἕπομαι πεζός , ἔφιππος χωρέω πρός ὁ βασίλεια · τράπεζα δέ ἑτοιμάζω ἐκεῖ στεφηφορέω κάθημαι εὐωχέω · διακονέω δέ αὐτός ὁ μέγας δομέστικος ὁ πρός χρεία , εἄν δέ μή εἰμί μέγας δομέστικος , ὁ δεσπότης . ὁ δέ ἐφεξῆς ἡμέρα δέκα πλείων ἢ μικρός , οὖον γάρ ἀριθμός νομίζω ὁ ὁ ἑορτή ἡμέρα , ἀλλά ὅπως εἄν βασιλεύς δοκέω , ὁ μέν διάδημα καί ὁ στέμμα καί ὁ πορφύρα ἐν ὁ βασιλικός ἀποτίθημι ταμιεῖον , ἐσθής δέ ἕτερος περιβάλλω λαμπρός καί βασιλικός , ἑορτάζω λαμπρῶς · Ἀρίστων τε παρασκευάζω πολυτελής , ὁ συγκλητικός πᾶς κάθημαι ἀριστάω , ὁράω ὁ βασιλεύς καί εὐωχέω καί αὐτός ἐν ἴδιος τράπεζα . διακονέω δέ αὐτός ὁ ἐπί ὁ βασιλικός τάσσω τράπεζα · ὁ μέγας δέ δομέστικος ἐν ὁ προσήκω τόπος ὁ ἄλλος συνανακλίνω συγκλητικός . ἄξιος δέ καί ὅς παραλείπω ὁ τελετή οὗτος ἐπιμιμνήσκομαι . ὁ γάρ ἡμέρα , κατά ὅς ὁ βασιλεύς χρίω ἔξειμι ὁ ναός , παρά τις ὁ συγκλητικός , ὅς εἄν ὁ βασιλεύς ἐθέλω , εἰς ὁ δῆμος ῥίπτω ὁ λέγω ἐπικόμβιον . δύναμαι δέ οὗτος ἀπόδεσμος τις εἰμί ἐν ὀθόνιον τμῆμα δέω , ἔνδον ἔχω νόμισμα χρύσεος ὁ βασιλικός τρεῖς καί ἐκ ἄργυρος τοσοῦτος ἢ καί πλείων , καί ὀβολός ἀπό χαλκός τοσοῦτος . ῥίπτω δέ ἀπόδεσμος τοιοῦτος χιλιάς μικρός ἢ πλείων δέκα ἐν ὁ προαύλιον μάλιστα ὁ ναός . ὑπό δέ ὁ αὐτός ἡμέρα ἐν ὁ βασίλειος ὁ δῆμος συναθροίζω πᾶς , παρά ὁ αὐτός πάλιν συγκλητικός ὁ πρότερος ἴσος ἢ καί πλείων ῥίπτω ἀπόδεσμος . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ ὁ δημοτικός μέν πάρειμι οὐδείς · ὁ στρατιωτικός δέ καί ὁ περί ὁ βασιλικός ὑπηρεσία τάσσω πάρειμι πᾶς , ἐν ὁ ὁ βασίλειος αὐλή ἐξέρχομαι ὁ βασιλεύς , ὁ ὁ βασιλικός ταμίας παρίστημι , χρῆμα καί ὁ ἄκρος ὁ ἐσθής πλήρης φέρω νόμισμα χρυσός ἐκ ὁ βασιλικός , δράσσομαι ὁ βασιλεύς κύκλος διασκεδάζω . κενόω δέ , ὁ τάμιας αὖθις ὁ ἐσθής ἀναπληρόω · καί οὗτος γίγνομαι οὖον τρίς καί τετράκις μόνος , ἀλλά καί πλεονάκις . αἴτιος δέ ὁ τοιοῦτος διάδοσις ὁ χρυσός ὁ πᾶς βούλομαι ὁ βασιλεύς ἐκ ὁ αὐτός δαπανόω αὐτός συνευφραίνω καί συμπανηγυρίζω . τοιοῦτος μέν ὁ ἐπί ὁ βασιλεύς στέφω γίγνομαι τελετή · ὁ δή γίγνομαι ὅμοιος καί ἐπί Ἀνδρόνικος ὁ νέος βασιλεύς , Φεβρουάριος ἵστημι ὁ ὄγδοος ἰνδικτίων .