joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.55
νεʹ . Καὶ πρίν τι κακοῦν τὴν χώραν , πρεσβείαν πρὸς Φεραίους πέμψας , παρῄνει βασιλεῖ τὴν πόλιν ἐγχειρίζειν . ὅρκους γὰρ αὐτοῖς πρὸς ἀλλήλους γεγενῆσθαι , σύμμαχον καὶ αὐτὸν καὶ φίλον εἶναι τῶν πόλεων , αἳ προσχωρήσουσι βασιλεῖ , πολέμιον δὲ ταῖς ᾑρημέναις πολεμεῖν . εἰ μὲν οὖν καὶ αὐτοὶ πειθόμενοι προσχωρήσουσιν ἑκόντες βασιλεῖ , νῦν τε ὡς τάχιστα ἀναχωρεῖν αὐτῶν , καὶ ὕστερον μηδέποτε κακώσειν ἐπηγγέλετο · εἰ δ' ἀγνωμονοῖεν καὶ μὴ πείθοιντο , τεμεῖν αὐτοῖς τὴν γῆν ἠπείλει καὶ τὰ ἔσχατα διαθήσειν . Φεραῖοι δὲ τὴν πρεσβείαν ἀπεπέμψαντο , πάντα οἴσειν πρότερον εἰπόντες , ἢ Καντακουζηνῷ δουλεύσειν . ἐνῆγε δὲ αὐτοὺς πρὸς τοῦτο οὐχ ἧττον μὲν καὶ ἡ ἀλογία καὶ ἡ ἀκρισία , διὰ τὸ πρὸς βασιλέα ἔχθος τὰ ἔσχατα αἱρουμένους ὑπομένειν , ἐνὸν ἀποθεμένους σώζεσθαι · μάλιστα δὲ ὁ Παλαιολόγος Κωνσταντῖνος , ὃς ἦγε τὴν πόλιν τότε , Ἀποκαύκῳ τε ἐς τὰ μάλιστα φίλος ὢν καὶ τῶν ἀποῤῥήτων κοινωνὸς καὶ τὴν πίστιν ἀκραιφνῆ καὶ τὴν εὔνοιαν αὐτῷ τηρῶν ὄντι κηδεστῇ Ἀνδρονίκῳ τῷ υἱῷ , καὶ ὁ μητροπολίτης , πόλεμον ἄσπονδον πρὸς βασιλέα ἐξαρχῆς εὐθὺς ἀνῃρημένος ἐξ οὐδεμιᾶς αἰτίας . βασιλεὺς δὲ , ἐπεὶ ἐκεῖνοι τὴν πρεσβείαν ἀπεπέμψαντο , συνορῶν οἷ κακῶν ὑπ' ἀναισθησίας συνελαύνονται , καὶ ὡς Ρωμαίων τῆς ἀρχῆς πόλις μεγάλη καὶ καλὴ μέλλει ἀφαιρεῖσθαι ὑπὸ τῆς πολιορκίας ἀνάγκῃ Τριβαλοῖς δουλεύσουσα , τῶν οἰκείων πέμψας ἕνα , παρεκάλει φείδεσθαι αὐτῶν καὶ μὴ μίσει τῷ εἰς ἐκεῖνον τὰ ἀνήκεστα σφᾶς αὐτοὺς διατιθέναι , ἀλλὰ νῦν μὲν πρόνοιάν τινα αὐτῶν ποιεῖσθαι καὶ μήτε δέχεσθαι εἰς τὴν πόλιν μήτ' αὐτὸν , μήτε φρουρὰν , μήτε ἡγεμόνα , ἀλλὰ μόνον τῆς βασιλίδος Ἄννης καὶ βασιλέως τοῦ υἱοῦ φημιζομένων , εὐφημίας καὶ αὐτὸν ἅμα ἐκείνοις ἀξιοῦν καὶ μνημονεύειν ἐν τελεταῖς ταῖς ἱεραῖς , καὶ τοῦτον τὸν τρόπον τῶν ἐκ τῆς πολιορκίας ἀπαλλάττεσθαι κακῶν . οὐκέτι γὰρ ἀδικήσουσιν οὐδὲν αὐτοὺς οἱ Τριβαλοὶ διὰ τοὺς ὅρκους καὶ σπονδὰς τὰς πρὸς αὐτόν . ἀναχωρήσαντος δὲ αὐτοῦ πρὸς Θρᾴκην , ἂν μὲν καὶ τῆς ἄλλης ἀρχῆς φαίνοιτο Ρωμαίων ἐγκρατὴς , ὑπείκειν καὶ αὐτούς . εἰ δέ τι περὶ αὐτοῦ ὕστερον βουλεύσαιτο ὁ θεὸς καὶ ἀπόλοιτο ἐξ ἀνθρώπων , τότ' ἤδη ἢ τῷ βασιλεύοντι Ρωμαίων προσέχειν , ἂν δύνηται ἐλευθεροῦν ἀπὸ τῶν πολεμίων , ἢ σῖτον ἔχοντας καὶ ἄλλην ἀφθονίαν , ὑπομένειν τὴν πολιορκίαν . νυνὶ δὲ μὴ οὕτω κακῶς περὶ σφῶν αὐτῶν βουλεύσασθαι , ὥστε ἑκοντὶ ἑλέσθαι τὰ δεινὰ καὶ τὸν πόλεμον ἑλκῦσαι κατ' αὐτῶν , ἐνὸν συνέσει καὶ ἀγχινοίᾳ διασώζεσθαι . βασιλεὺς μὲν οὖν τοιαῦτα Φεραίοις συνεβούλευε καὶ πείθεσθαι ἐδεῖτο ὡς συνοίσουσι μεγάλως . ἐκεῖνοι δὲ ἐπεὶ ἀκούσειαν , βασιλέως μὲν πολλὰς ὕβρεις κατέχεον καὶ λοιδορίας καὶ μᾶλλον ἔφασαν ἐκείνῳ περὶ ἑαυτοῦ καὶ τῶν συνόντων βουλευτέον ἂν εἴη ὅπη σωθήσεται , ἢ περὶ ἡμῶν . τὸν δὲ πρεσβευτὴν ἀποσφάξαντες καὶ διελόντες τετραχῇ θηριωδῶς καὶ ἀπανθρώπως , τὰ τμήματα ἀνῆψαν καλλωδίοις ἐν τοῖς πύργοις . ἃ βασιλεὺς μὲν δεινὰ ἡγεῖτο καὶ πολλὴν τῶν ἀνδρῶν ἀπανθρωπίαν κατεγίνωσκε καὶ ἀβουλίαν , ἔπεμπε δὲ καὶ γράμματα αὐτοῖς διά τινος Γεωργίου ἔξω συλληφθέντος , τήν τε ὠμότητα καὶ τὴν κακοβουλίαν ὀνειδίζοντα καὶ πολλῶν προαναφωνοῦντα δεινῶν ἐπαγωγὴν , καὶ ὡς τότε τῆς παρ' αὐτοῦ δεήσονται ἐπικουρίας , ἡνίκα μηδ' αὐτῷ τοῦ ὑπὲρ αὐτῶν ἀνιᾶσθαι πλέον τι ἐξέσται . οἱ δὲ συνόντες Ρωμαῖοι ἐν πάσῃ ἤδη καθέστασαν ἀμηχανίᾳ καὶ ἄπορον παντάπασιν ἡγοῦντο πόλιν βασιλεῖ ἑτέραν προσελθεῖν , Φεραίων τοιαῦτα τετολμηκότων . ὅθεν καὶ ἐδέοντο βασιλέως συνελθόντες μηκέτι μέλλειν , μηδὲ κατατρίβειν τὸν καιρὸν ἀνήνυτα πονοῦντας , ἀλλ' εἰς Διδυμότειχον ἐπείγεσθαι , ὡς ἅμα τοῖς οἰκείοις ἤ τινος τυγχάνειν ἀγαθοῦ , εἰ πρὸς τὸ βέλτιον αὐτοῖς τὰ πράγματα χωροίη , ἢ ἀποθνήσκειν , εἰ δεήσειεν . ἐδόκει μὲν οὖν καὶ βασιλεῖ τοῖς ἐκείνων πείθεσθαι βουλεύμασιν , οὕτω περὶ πλείστου ποιουμένων τὴν ἐπάνοδον . καὶ συνταξάμενος Κράλῃ , παραλαβών τε τὴν στρατιὰν , ὅσην αὐτὸς παρείχετο συνέπεσθαι , εἴχοντο ὁδοῦ . Κράλης δὲ ἐν Φεραῖς ὑπολειπόμενος , ἔτεμνε τὴν γῆν καὶ ἐδῄου πάντα ἄρδην διαφθείρων . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ γένοιτο μακρὰν Φερῶν , συνιδὼν ὡς ἡ ἑπομένη στρατιὰ τῶν Τριβαλῶν ὄχλος μόνον ἀνόνητός εἰσι , τοὺς ἀρίστους γὰρ αὐτῶν ἀπολεξάμενος πρότερον ὁ Κράλης , φρουρὰν κατέλιπε ταῖς πόλεσιν , ἃς Χρέλη ἔχοντος μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ἔλαβεν αὐτὸς , ἄλλως τε καὶ τῶν ὑπολειφθέντων χρονίῳ τε στρατείᾳ τεταλαιπωρηκότων , ἦσαν γὰρ πλέον ἢ δυσὶ πρότερον μησὶ Κράλῃ ἑπόμενοι στρατευομένῳ , ἄλλως τε καὶ δέει ἀσχέτῳ κατεχομένων καὶ νομιζόντων , οὐκ εἰς Θρᾴκην , ἀλλ' εἰς Πάρθους ἢ Ἰνδοὺς στρατεύεσθαι , ὅθεν οὐκ ἐξέσται μηχανῇ οὐδεμιᾷ οἴκαδε ἐπανελθεῖν , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἵππους πολεμιστηρίους καὶ ὅπλα καὶ εἴ τι ἐπεφέροντο χρήσιμον πρὸς τὸν πόλεμον , οἴκαδε ἀποπεμπόντων , ἵνα ταῦτα γοῦν τοῖς παισὶν ὑπολειφθείη , ὡς ἐκείνων ἀπολουμένων πάντως · ταῦτα δὴ συνορῶν ὁ βασιλεὺς καὶ βουλόμενος εἰς Διδυμότειχον μὴ οὕτως ἀφικέσθαι ἀσθενὴς , ὥσθ' ὑπὸ Βυζαντίων καὶ αὐτὸς πολιορκεῖσθαι , οὔτ' αὐτῷ γὰρ οὔτε τοῖς συνοῦσι τοῦτο μάλιστα συνοίσειν , ἐσκέψατο εἰς Κράλην ἀναστρέφειν καὶ στρατιὰν ἀξιόχρεων αἰτεῖν , ὥστε εἰς Διδυμότειχον φοβερὸν τοῖς πολεμίοις ἐλθόντα εἶναι , ἀλλὰ μὴ καταφρονεῖσθαι διὰ τὴν ἀδυναμίαν . ἐπεὶ δὲ καὶ τοῖς συνοῦσι Ρωμαίοις ἐκοινοῦτο τὴν βουλὴν , πάντες ὥσπερ ἐκ συνθήματος πάντα μᾶλλον ἔφασαν αἱρεῖσθαι ὑπομένειν καὶ μυρίων θανάτων κατατολμᾷν , ἢ εἰς τὴν γῆν αὖθις ἀναστρέφειν Τριβαλῶν . οὐ γὰρ ἐνόμιζον εἰς γῆν πορεύσεσθαι ἡλίῳ περιλαμπομένην καὶ ὑπὸ ἀνθρώπων οἰκουμένην , ἀλλ' εἰς ᾅδου κευθμῶνας καὶ νεκρῶν διατριβὰς καὶ ἄλλο εἴ τι δυσχερέστερον . πολλὰ δὲ βασιλέως παραινοῦντος , ὡς βελτίω καὶ λυσιτελέστερα βουλεύοιτο , καὶ δεομένου πείθεσθαι , οὐδ' ἄκροις παρεδέχοντο ὠσὶν , ἀλλὰ πάνθ' ὅσα ἄν τις εἴποι δεινὰ φορητότερα ἡγοῦντο , ἢ εἰς Τριβαλοὺς αὖθις ἀναστρέφειν . βασιλεὺς δὲ τόν τε κίνδυνον ὁρῶν , ὡς οὐ μικρὸς ἐκ τοῦ πείθεσθαι τοῖς συνοῦσιν , οὕτως ἀλυσιτελῆ καὶ βουλευομένοις καὶ πράττειν ἤδη ὡρμημένοις ἀλογίστως , ὅ,τι τε χρήσαιτο τοῖς πράγμασιν οὐκ ἔχων , τῶν συνόντων πείθεσθαι μὴ δυναμένων , πρότερον αὐτοῖς πολλὰ διαλεχθεὶς καὶ φανερὸν ποιήσας , ὡς διὰ τὴν αὐτῶν μικροψυχίαν καὶ ἀβουλίαν ἀνάξια ἑαυτοῦ καὶ τῆς στρατηγίας καὶ τῆς πείρας πράττει , ἐπείθετό τε ἄκων αὐτοῖς πρὸς τὴν βουλὴν καὶ παρεκελεύετο θαῤῥεῖν , ὡς τοῦ θεοῦ προστησομένου , ὥσπερ δὴ καὶ ἄλλοτε πολλάκις ἐν κινδύνοις οὐ μικροῖς , καὶ εἴχοντο ὁδοῦ . ἐπεὶ δὲ ἦσαν Χριστουπόλεως οὐ μακρὰν , πεζῷ περιτυγχάνουσι Ρακοδυτοῦντι ἐκ Διδυμοτείχου ἀφιγμένῳ , ὃς παρεῖχε γράμματα βασιλεῖ παρὰ βασιλίδος τῆς γυναικὸς καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐν Διδυμοτείχῳ , φυλάττεσθαι παραινοῦντα καὶ μὴ ἀπερισκέπτως πρὸς αὐτοὺς χωρεῖν , εἰ μὴ δύναμιν ἄγοι μεγάλην καὶ πρὸς τοιούτους ἀξιόχρεων πολεμίους . πρωτοστράτωρ γὰρ ὁ Παλαιολόγος πολλὴν ἄγων στρατιὰν πεζήν τε καὶ ἱππικὴν ἐν Περιθεωρίῳ στρατοπεδευόμενος , τὴν αὐτοῦ ἄφιξιν περιμένει ὡς μαχούμενος . Ἀπόκαυκός τε ὁ παρακοιμώμενος ἔχων ἑβδομήκοντα τριήρεις , ἐν αἷς κατέπλευσεν εἰς Ἀμφίπολιν , ἐνταῦθα καὶ αὐτὸς ἐφορμεῖ · περὶ ὧν δέον βουλευσάμενον αὐτὸν , πράττειν ὅ,τι ἂν δοκῇ συμφέρειν . συμβέβηκε δέ τι περὶ τὰ γράμματα ἐκεῖνα θαυμαστὸν καὶ τῆς θεοῦ περὶ τὸν βασιλέα κηδεμονίας φανερῶς . ὡς γὰρ ἐν Βυζαντίῳ ἐμηνύθη , ὡς στρατιὰν ἔχων ἐκ Τριβαλῶν βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς αὖθις ἐπανέρχοιτο εἰς Διδυμότειχον , πρωτοστράτωρ τε συμπάσης πεζῆς καὶ ἱππικῆς δυνάμεως στρατηγῶν , πολλὴν ἔχων δύναμιν , εἰς Περιθεώριον ἀφῖκτο , καὶ Ἀπόκαυκος ὁ μέγας δοὺξ ἐξ Ἀμφιπόλεως ταῖς ἑβδομήκοντα ναυσὶν ἀναστρέφων τῆς αὐτῆς ἕνεκα αἰτίας , ἔγνω δεῖν περιμένειν καὶ αὐτὸς μετὰ τῆς ἄλλης στρατιᾶς καὶ βασιλεῖ τὴν ἐπάνοδον κωλύειν . τῶν ὁδῶν δὲ , ὡς ἔθος , φυλαττομένων , ἵνα μὴ λανθάνοιεν ἐκ Διδυμοτείχου ἢ βασιλέως πρὸς ἀλλήλους ἀφικνούμενοί τινες , ὁ τὰ γράμματα κατέχων ταῦτα συνελήφθη καὶ ἤχθη πρὸς πρωτοστράτορα · ἀνερευνώμενος δὲ περὶ γραμμάτων , ὡμολόγει ἔχειν καὶ παρείχετο εὐθύς . τὰ δὲ ἐδεῖτο βασιλέως τάχιστα ἥκειν πρὸς αὐτοὺς καὶ μὴ ῥᾳθυμεῖν . τῶν γὰρ ἐν Διδυμοτείχῳ τὸ μὲν στρατιωτικὸν ἱππεῖς τε καὶ πεζοὶ τὰ κατὰ Θρᾴκην χωρία ληϊζόμενοι ἀφορμὰς τοῦ βίου ἐποιοῦντο . ὁμοίως δὲ καὶ χειροτέχναι καὶ ἄλλοι , ὅσοις ὁ βίος ἦν ἐκ τῶν χειρῶν , πονοῦντες καὶ ἐργαζόμενοι , διέζων τῶν ἀναγκαίων εὐποροῦντες . οἱ μέσοι δὲ τῶν πολιτῶν πάνυ κραταιῶς ἐπιέζοντο ὑπὸ ἐνδείας μηδεμίαν οὐδαμόθεν εὐπορίαν ἔχοντες . διὰ ταῦτα οὖν ἐδέοντο βασιλέως βασιλίς τε ἡ γυνὴ ὁμοίως καὶ οἱ ἄλλοι , τάχιστα ἐπανήκειν , ὡς τῆς αὐτοῦ ἐπιδημίας τοῖς πολίταις ἐσομένης μεγάλων συμφορῶν ἀπαλλαγῆς . πρωτοστράτωρ δὲ ἐπεὶ τὰ γράμματα ἀνέγνω , περίεργόν τι δῆθεν ποιῶν καὶ ἀγχινοίας ἄξιον , ἔπειθε τὸν ἄγοντα , χρυσίον παρασχόμενος καὶ αὐτὸν ἐπαγγειλάμενος καὶ οἰκείους εὖ ποιήσειν , Σηλυβριανὸς γὰρ ἦν , ὥστε τὰ γράμματα μεταγραφέντα ᾗ αὐτῷ ἐδόκει , Καντακουζηνῷ ἀγαγόντα παρασχεῖν , μηδὲν ἀπαγγείλαντα τῶν εἰργασμένων , ἀλλ' ὡς ὄντα βασιλίδος τῆς γυναικός . ὁ μὲν οὖν ἐποίει κατὰ τὰ κεκελευσμένα καὶ πρωτοστράτωρ ἄκων ὠφέλησε βασιλέα τε καὶ τοὺς περὶ αὐτόν . ὡς γὰρ τά τε γράμματα ἀνεγινώσκετο καὶ ἤκουον περὶ τῆς ἐνεδρευούσης στρατιᾶς οἱ περὶ βασιλέα , ὡς πολλαπλασίων τε αὐτῶν εἴη καὶ τοῖς πᾶσιν ἐῤῥωμένη , οἷα δὴ οὔπω χθὲς καὶ πρώην τῶν οἰκιῶν εἰς τὴν στρατείαν ἐξελθόντες , θεῷ τε πολλὰς ὡμολόγουν χάριτας τῆς εἰς αὐτοὺς προνοίας καὶ τῶν κινδύνων τῆς ἀπαλλαγῆς , καὶ βασιλίδι τῆς σπουδῆς καὶ τῆς φροντίδος τῆς περὶ αὐτοὺς , καὶ ἄσμενοι ὑπέστρεφον , τοῦ μείζονος κινδύνου τὰ δυσχερῆ πρότερον καὶ δυσάρεστα ῥᾷστα καὶ λυσιτελέστατα φαίνεσθαι ποιοῦντος . οὕτω μὲν οὖν βασιλεύς τε καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἀπροσδοκήτων ἐῤῥύοντο κινδύνων ἐκ τῆς παρὰ τῶν πολεμίων πονηρίας μέγιστα ὠφεληθέντες . ὁ μέγας δὲ δοὺξ πυθόμενος , ὡς πάνυ φαύλην ἄγων στρατιὰν καὶ ἐς τὰ μάλιστα εὐεπιχείρητος ὢν , ἀναστρέψειεν ἐκ τῶν γραμμάτων , ἃ μεταποιήσειεν ὁ γαμβρὸς , πολλὴν αὐτῷ ἐπῆγε μέμψιν καὶ ὠργίζετο φανερῶς , ὅτι τὸν ἐχθρὸν ἐξ ἀβουλίας ὠφελήσειε . πολλοὶ δὲ καὶ τῶν τὰ ἴσα ᾑρημένων Ἀποκαύκῳ καὶ ἀπιστίας πρωτοστράτορα ἐγράφοντο , ὡς ἑκὼν εἶναι Καντακουζηνὸν ὠφελήσειεν ἰσχυριζόμενοι κρύφα τὰ ἐκείνου ᾑρημένος . ὁ δ' ὅρκοις διεβεβαιοῦτο , ὡς οὐδὲν αὐτῷ τοιοῦτον συνειδείη , ἀλλ' ὥσπερ ὑπό τινος ἀγόμενος δυνάμεως κρείττονος εἰς τοῦτο προαχθείη , νομίζων σφάλλειν Καντακουζηνὸν μετὰ βαρείας ἥκοντα δυνάμεως , εἰ πείσειεν ἀναστρέφειν ἐκφοβήσας . ταῦτα μὲν οὖν τοῦτον ἐπέπρακτο τὸν τρόπον , καὶ Καντακουζηνὸς ὁ βασιλεὺς αὖθις εἰς Κράλην ἐπανῆκεν . Ἀπόκαυκος δὲ ὁ μέγας δοὺξ εἰς Βυζάντιον ἀπέπλευσε , καὶ ὑπεδέχοντο αὐτὸν οἱ ἐν Βυζαντίῳ μετὰ κρότων πολλῶν καὶ θαυμασίων τῶν ἐγκωμίων , σωτῆρα καὶ πρόμαχον καὶ ἐλευθερωτὴν ἀποκαλοῦντες . περιηγγέλλετό τε πανταχόθεν , ὡς Καντακουζηνὸς οὐδ' ἀντιβλέψαι δυνηθεὶς πρὸς μέγαν δοῦκα , ὑπέστρεψε τῆς οἰκείας σωτηρίας ἀπογνοὺς καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν ὄρος ἀφίξεται ὄντως μοναχῶν σχῆμα ἐνδυσόμενος · ἄλλως γὰρ οὐκ ἂν ἐξέσται περιεῖναι . καὶ ἑορταὶ πανταχοῦ συνεκροτοῦντο τῶν εὐαγγελίων ἕνεκα . ὁ μέγας δὲ δοὺξ ὀλίγῳ ὕστερον μεγάλῳ στρατοπεδάρχῃ τῷ Χούμνῳ τὴν πρὸς Καντακουζηνὸν βασιλέα βουλευθεῖσαν εἰρήνην ὥς τι ἔγκλημα ἐπικαλέσας , οὐ γὰρ διέλαθεν αὐτὸν , ἃ πρὸς βασιλίδα πρότερον εἰρήκει περὶ τῆς εἰρήνης , κατέκλεισεν αὐτόν τε καὶ τὸν υἱὸν ἀπρόϊτον εἰς τὴν οἰκίαν · μετ' ἐκεῖνον δὲ καὶ Ἀσάνην τὸν Κωνσταντῖνον καὶ τὸν υἱὸν , καὶ ἀξίας ἀπετίννυεν αὐτοῖς ἀντιμισθίας τοῦ πρὸς τὴν τοσαύτην τῶν Ρωμαίων φθορὰν αὐτῷ συνάρασθαι . εἶτα καὶ τοὺς ἄλλους ἐπῄει , ὥσπερ φλὸξ ἀεὶ τῶν προσαπτομένων ἐπιλαμβανομένη .
Lemmas: ναῦς . καί πρίν τίς κακόω ὁ χώρα , πρεσβεία πρός φεραῖος πέμπω , παραινέω βασιλεύς ὁ πόλις ἐγχειρίζω . Ὅρκος γάρ αὐτός πρός ἀλλήλων γίγνομαι , σύμμαχος καί αὐτός καί φίλος εἰμί ὁ πόλις , ὅς προσχωρέω βασιλεύς , πολέμιος δέ ὁ ἀρημένος πολεμέω . εἰμί μέν οὖν καί αὐτός πείθω προσχωρέω ἑκών βασιλεύς , νῦν τε ὡς ταχύς ἀναχωρέω αὐτός , καί ὕστερος μηδέποτε κακόω ἐπαγγέλλω · εἰμί δέ ἀγνωμονέω καί μή πείθω , τέμνω αὐτός ὁ γῆ ἀπειλέω καί ὁ ἔσχατος διατίθημι . φεραῖος δέ ὁ πρεσβεία ἀποπέμπω , πᾶς φέρω πρότερος εἶπον , ἢ Καντακουζηνός δουλεύω . ἐνάγω δέ αὐτός πρός οὗτος οὐ κακός μέν καί ὁ ἀλογία καί ὁ ἀκρισία , διά ὁ πρός βασιλεύς ἔχθος ὁ ἔσχατος αἱρέω ὑπομένω , ἐν-εἰμί ἀποτίθημι σῴζω · μάλιστα δέ ὁ Παλαιολόγος Κωνσταντῖνος , ὅς ἄγω ὁ πόλις τότε , Ἀπόκαυκος τε εἰς ὁ μάλιστα φίλος εἰμί καί ὁ ἀπόρρητος κοινωνός καί ὁ πίστις ἀκραιφνής καί ὁ εὔνοια αὐτός τηρέω εἰμί κηδεστής Ἀνδρόνικος ὁ υἱός , καί ὁ μητροπολίτης , πόλεμος ἄσπονδος πρός βασιλεύς ἐξαρχῆς εὐθύς ἀναιρέω ἐκ οὐδείς αἴτιος . βασιλεύς δέ , ἐπεί ἐκεῖνος ὁ πρεσβεία ἀποπέμπω , σύνορος οἷ κακός ὑπό ἀναισθησία συνελαύνω , καί ὡς Ῥωμαῖος ὁ ἀρχή πόλις μέγας καί κάλως μέλλω ἀφαιρέω ὑπό ὁ πολιορκία ἀνάγκη Τριβαλός δουλεύω , ὁ οἰκέω πέμπω εἷς , παρακαλέω φείδομαι αὐτός καί μή μισέω ὁ εἰς ἐκεῖνος ὁ ἀνήκεστος σφεῖς αὐτός διατίθημι , ἀλλά νῦν μέν πρόνοια τις αὐτός ποιέω καί μήτε δέχομαι εἰς ὁ πόλις μήτε αὐτός , μήτε φρουρά , μήτε ἡγεμών , ἀλλά μόνος ὁ βασιλίς Ἄννα καί βασιλεύς ὁ υἱός φημίζω , Εὐφημία καί αὐτός ἅμα ἐκεῖνος ἀξιόω καί μνημονεύω ἐν τελετή ὁ ἱερός , καί οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἐκ ὁ πολιορκία ἀπαλλάσσω κακός . οὐκέτι γάρ ἀδικέω οὐδείς αὐτός ὁ Τριβαλός διά ὁ Ὅρκος καί σπονδή ὁ πρός αὐτός . ἀναχωρέω δέ αὐτός πρός Θρᾴκη , εἄν μέν καί ὁ ἄλλος ἀρχή φαίνω Ῥωμαῖος ἐγκρατής , ὑπείκω καί αὐτός . εἰμί δέ τίς περί αὐτός ὕστερος βουλεύω ὁ θεός καί ἀπόλλυμι ἐκ ἄνθρωπος , τότε ἤδη ἢ ὁ βασιλεύω Ῥωμαῖος προσέχω , εἄν δύναμαι ἐλευθερόω ἀπό ὁ πολέμιος , ἢ σῖτος ἔχω καί ἄλλος ἀφθονία , ὑπομένω ὁ πολιορκία . νυνί δέ μή οὗτος κακῶς περί σφεῖς αὐτός βουλεύω , ὥστε ἑκοντί αἱρέω ὁ δεινός καί ὁ πόλεμος ἕλκω κατά αὐτός , ἐν-εἰμί σύνεσις καί ἀγχίνοια διασῴζω . βασιλεύς μέν οὖν τοιοῦτος Φεραῖος συμβουλεύω καί πείθω δήω ὡς συμφέρω μέγας . ἐκεῖνος δέ ἐπεί ἀκούω , βασιλεύς μέν πολύς ὕβρις καταχέω καί λοιδορία καί μᾶλλον φημί ἐκεῖνος περί ἑαυτοῦ καί ὁ σύνειμι βουλευτέον εἄν εἰμί ὅπῃ σῴζω , ἢ περί ἐγώ . ὁ δέ πρεσβευτής ἀποσφάζω καί διαιρέω τετραχῇ θηριώδης καί ἀπάνθρωπος , ὁ τμῆμα ἀνάπτω καλώδιον ἐν ὁ πύργος . ὁ βασιλεύς μέν δεινός ἡγέομαι καί πολύς ὁ ἀνήρ ἀπανθρωπία καταγιγνώσκω καί ἀβουλία , πέμπω δέ καί γράμμα αὐτός διά τις Γεώργιος ἔξω συλλαμβάνω , ὁ τε ὠμότης καί ὁ κακοβουλία ὀνειδίζω καί πολύς προαναφωνέω δεινός ἐπαγωγή , καί ὡς τότε ὁ παρά αὐτός δήω ἐπικουρία , ἡνίκα μηδέ αὐτός ὁ ὑπέρ αὐτός ἀνιάω πλέω τίς ἔξεστι . ὁ δέ σύνειμι Ρωμαῖος ἐν πᾶς ἤδη καθίστημι ἀμηχανία καί ἄπορος παντάπασι ἡγέομαι πόλις βασιλεύς ἕτερος προσέρχομαι , Φεραῖος τοιοῦτος τολμάω . ὅθεν καί δήω βασιλεύς συνέρχομαι μηκέτι μέλλω , μηδέ κατατρίβω ὁ καιρός ἀνήνυτος πονέω , ἀλλά εἰς Διδυμότειχο ἐπείγω , ὡς ἅμα ὁ οἰκέω ἤ τις τυγχάνω ἀγαθός , εἰμί πρός ὁ ἀγαθός αὐτός ὁ πρᾶγμα χωρέω , ἢ ἀποθνήσκω , εἰμί δήω . δοκέω μέν οὖν καί βασιλεύς ὁ ἐκεῖνος πείθω βούλευμα , οὗτος περί πλεῖστος ποιέω ὁ ἐπάνοδος . καί συντάσσω Κράλη , παραλαμβάνω τε ὁ στρατία , ὅσος αὐτός παρέχω συνέπομαι , ἔχω ὁδός . Κράλης δέ ἐν Φεραί ὑπολείπω , τέμνω ὁ γῆ καί δῃόω πᾶς ἄρδην διαφθείρω . βασιλεύς δέ ἐπεί γίγνομαι μακράν Φεραί , σύν-εἶδον ὡς ὁ ἕπω στρατία ὁ Τριβαλός ὄχλος μόνος ἀνόνητος εἰμί , ὁ ἀγαθός γάρ αὐτός ἀπολέγω πρότερος ὁ Κράλης , φρουρά καταλείπω ὁ πόλις , ὅς Χρέλη ἔχω μετά ὁ ἐκεῖνος τελευτή λαμβάνω αὐτός , ἄλλως τε καί ὁ ὑπολείπω χρόνιος τε στρατεία ταλαιπωρέω , εἰμί γάρ πλέω ἢ δύο πρότερος μείς Κράλη ἕπομαι στρατεύω , ἄλλως τε καί δήω ἄσχετος κατέχω καί νομίζω , οὐ εἰς Θρᾴκη , ἀλλά εἰς Πάρθος ἢ Ἰνδός στρατεύω , ὅθεν οὐ ἔξεστι μηχανή οὐδείς οἴκαδε ἐπανέρχομαι , καί διά οὗτος καί ἵππος πολεμιστήριος καί ὅπλον καί εἰμί τίς ἐπιφέρω χρήσιμος πρός ὁ πόλεμος , οἴκαδε ἀποπέμπω , ἵνα οὗτος γοῦν ὁ παῖς ὑπολείπω , ὡς ἐκεῖνος ἀπόλλυμι πάντως · οὗτος δή σύνορος ὁ βασιλεύς καί βούλομαι εἰς Διδυμότειχο μή οὕτως ἀφικνέομαι ἀσθενής , ὥστε ὑπό Βυζάντιος καί αὐτός πολιορκέω , οὔτε αὐτός γάρ οὔτε ὁ σύνειμι οὗτος μάλιστα συμφέρω , σκέπτομαι εἰς Κράλης ἀναστρέφω καί στρατία ἀξιόχρεως αἰτέω , ὥστε εἰς Διδυμότειχο φοβερός ὁ πολέμιος ἔρχομαι εἰμί , ἀλλά μή καταφρονέω διά ὁ ἀδυναμία . ἐπεί δέ καί ὁ σύνειμι Ῥωμαῖος κοινόω ὁ βουλή , πᾶς ὥσπερ ἐκ σύνθημα πᾶς μᾶλλον φημί αἱρέω ὑπομένω καί μυρίος θάνατος κατατολμάω , ἢ εἰς ὁ γῆ αὖθις ἀναστρέφω Τριβαλός . οὖον γάρ νομίζω εἰς γῆ πορεύω ἥλιος περιλάμπω καί ὑπό ἄνθρωπος οἰκέω , ἀλλά εἰς ᾍδης κευθμών καί νεκρός διατριβή καί ἄλλος εἰμί τίς δυσχερής . πολύς δέ βασιλεύς παραινέω , ὡς ἀγαθός καί λυσιτελής βουλεύω , καί δήω πείθω , οὐδέ ἄκρος παραδέχομαι οὖς , ἀλλά πᾶς ὅσος ἄν τις εἶπον δεινός φορητός ἡγέομαι , ἢ εἰς Τριβαλός αὖθις ἀναστρέφω . βασιλεύς δέ ὁ τε κίνδυνος ὁράω , ὡς οὖον μικρός ἐκ ὁ πείθω ὁ σύνειμι1 , οὕτως ἀλυσιτελής καί βουλεύω καί πράσσω ἤδη ὁρμάω ἀλογίστως , ὅστις τε χράω ὁ πρᾶγμα οὐ ἔχω , ὁ σύνειμι πείθω μή δύναμαι , πρότερος αὐτός πολύς διαλέγω καί φανερός ποιέω , ὡς διά ὁ αὐτός μικροψυχία καί ἀβουλία ἀνάξιος ἑαυτοῦ καί ὁ στρατηγία καί ὁ πείρω πράσσω , πείθω τε ἄκων αὐτός πρός ὁ βουλή καί παρακελεύομαι θαρσέω , ὡς ὁ θεός προΐστημι , ὥσπερ δή καί ἄλλοτε πολλάκις ἐν κίνδυνος οὖον μικρός , καί ἔχω ὁδός . ἐπεί δέ εἰμί χριστουπολις οὖον μακράν , πεζός περιτυγχάνω Ρακοδυτοῦντι ἐκ Διδυμότειχο ἀφικνέομαι , ὅς παρέχω γράμμα βασιλεύς παρά βασιλίς ὁ γυνή καί ὁ ἄλλος ὁ ἐν διδυμοτειχεω , φυλάσσω παρανέω καί μή ἀπερισκέπτως πρός αὐτός χωρέω , εἰμί μή δύναμις ἄγω μέγας καί πρός τοιοῦτος ἀξιόχρεως πολέμιος . πρωτοστράτωρ γάρ ὁ Παλαιολόγος πολύς ἄγω στρατία πεζός τε καί ἱππικός ἐν περιθεωριον στρατοπεδεύω , ὁ αὐτός ἄφιξις περιμένω ὡς μάχομαι . Απόκαυκος τε ὁ παρακοιμώμενος ἔχω ἑβδομήκοντα τριήρης , ἐν ὅς καταπλέω εἰς Ἀμφίπολις , ἐνταῦθα καί αὐτός ἐφορμέω · περί ὅς δήω βουλεύω αὐτός , πράσσω ὅστις εἄν δοκέω συμφέρω . συμβαίνω δέ τίς περί ὁ γράμμα ἐκεῖνος θαυμαστός καί ὁ θεός περί ὁ βασιλεύς κηδεμονία φανερῶς . ὡς γάρ ἐν Βυζάντιον μηνύω , ὡς στρατία ἔχω ἐκ Τριβαλός βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός αὖθις ἐπανέρχομαι εἰς Διδυμότειχο , πρωτοστράτωρ τε σύμπας πεζός καί ἱππικός δύναμις στρατηγός , πολύς ἔχω δύναμις , εἰς Περιθεώριον ἀφικνέομαι , καί Απόκαυκος ὁ μέγας δούξ ἐκ Ἀμφίπολις ὁ ἑβδομήκοντα ναῦς ἀναστρέφω ὁ αὐτός ἕνεκα αἴτιος , γιγνώσκω δήω περιμένω καί αὐτός μετά ὁ ἄλλος στρατιά καί βασιλεύς ὁ ἐπάνοδος κωλύω . ὁ ὁδός δέ , ὡς ἔθος , φυλάσσω , ἵνα μή λανθάνω ἐκ Διδυμότειχο ἢ βασιλεύς πρός ἀλλήλων ἀφικνέομαι τις , ὁ ὁ γράμμα κατέχω οὗτος συλλαμβάνω καί ἄγω πρός πρωτοστράτορας · ἀνερευνάω δέ περί γράμμα , ὁμολογέω ἔχω καί παρέχω εὐθύς . ὁ δέ δήω βασιλεύς ταχύς ἥκω πρός αὐτός καί μή ῥᾳθυμέω . ὁ γάρ ἐν διδυμοτειχεω ὁ μέν στρατιωτικός ἱππεύς τε καί πεζός ὁ κατά Θρᾴκη χωρίον ληΐζομαι ἀφορμή ὁ βίος ποιέω . ὁμοίως δέ καί χειροτέχνης καί ἄλλος , ὅσος ὁ βίος εἰμί ἐκ ὁ χείρ , πονέω καί ἐργάζομαι , διαζάω ὁ ἀναγκαῖος εὐπορέω . ὁ μέσος δέ ὁ πολίτης πάνυ κραταιός πιέζω ὑπό ἔνδεια μηδείς οὐδαμόθεν εὐπορία ἔχω . διά οὗτος οὖν δήω βασιλεύς Βασιλίς τε ὁ γυνή ὁμοίως καί ὁ ἄλλος , ταχύς ἐπανήκω , ὡς ὁ αὐτός ἐπιδημία ὁ πολίτης εἰμί μέγας συμφορά ἀπαλλαγή . πρωτοστράτωρ δέ ἐπεί ὁ γράμμα ἀναγιγνώσκω , περίεργος τίς δῆθεν ποιέω καί ἀγχίνοια ἄξιος , πείθω ὁ ἄγω , χρυσίον παρέχω καί αὐτός ἐπαγγέλλω καί οἰκεῖος εὕω ποιέω , Σηλυβριανὸς γάρ εἰμί , ὥστε ὁ γράμμα μεταγράφω ὅς αὐτός δοκέω , Καντακουζηνός ἄγω παρέχω , μηδείς ἀπαγγέλλω ὁ ἐργάζομαι , ἀλλά ὡς εἰμί βασιλίς ὁ γυνή . ὁ μέν οὖν ποιέω κατά ὁ κελεύω καί πρωτοστράτωρ ἄκων ὠφελέω βασιλεύς τε καί ὁ περί αὐτός . ὡς γάρ ὁ τε γράμμα ἀναγιγνώσκω καί ἀκούω περί ὁ ενεδρεύω στρατιά ὁ περί βασιλεύς , ὡς πολλαπλάσιος τε αὐτός εἰμί καί ὁ πᾶς ῥώννυμι , οἷος δή οὔπω χθές καί πρώην ὁ οἰκίον εἰς ὁ στρατεία ἐξέρχομαι , θεός τε πολύς ὁμολογέω χάρις ὁ εἰς αὐτός πρόνοια καί ὁ κίνδυνος ὁ ἀπαλλαγή , καί βασιλίδι ὁ σπουδή καί ὁ φροντίς ὁ περί αὐτός , καί ἄσμενος ὑποστρέφω , ὁ μείζων κίνδυνος ὁ δυσχερής πρότερος καί δυσάρεστος ῥᾳδίως καί λυσιτελής φαίνω ποιέω . οὗτος μέν οὖν βασιλεύς τε καί ὁ ἀμφι αὐτός ἀπροσδόκητος ῥύομαι κίνδυνος ἐκ ὁ παρά ὁ πολέμιος πονηρία μέγας ὠφελέω . ὁ μέγας δέ δούξ πυνθάνομαι , ὡς πάνυ φαῦλος ἄγω στρατία καί εἰς ὁ μάλιστα εὐεπιχείρητος εἰμί , ἀναστρέφω ἐκ ὁ γράμμα , ὁ μεταποιέω ὁ γαμβρός , πολύς αὐτός ἐπάγω μέμψις καί ὀργίζω φανερῶς , ὅτι ὁ ἐχθρός ἐκ ἀβουλία ὠφελέω . πολύς δέ καί ὁ ὁ ἴσος αἱρέω Ἀπόκαυκος καί ἀπιστία πρωτοστράτορας γράφω , ὡς ἑκών εἰμί Καντακουζηνός ὠφελέω ἰσχυρίζομαι κρύφα ὁ ἐκεῖνος αἱρέω . ὁ δέ Ὅρκος διαβεβαιόομαι , ὡς οὐδείς αὐτός τοιοῦτος σύνοιδα , ἀλλά ὥσπερ ὑπό τις ἄγω δύναμις ἀγαθός εἰς οὗτος προάγω , νομίζω σφάλλω Καντακουζηνός μετά βαρύς ἥκω δύναμις , εἰμί πείθω ἀναστρέφω ἐκφοβέω . οὗτος μέν οὖν οὗτος πράσσω ὁ τρόπος , καί Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς αὖθις εἰς Κράλης ἐπανίημι . Απόκαυκος δέ ὁ μέγας δούξ εἰς Βυζάντιον ἀποπλέω , καί ὑποδέχομαι αὐτός ὁ ἐν Βυζάντιον μετά Κρότων πολύς καί θαυμάσιος ὁ ἐγκώμιον , σωτήρ καί πρόμαχος καί ἐλευθερωτής ἀποκαλέω . περιαγγέλλω τε πανταχόθεν , ὡς Καντακουζηνός οὐδέ ἀντιβλέπω δύναμαι πρός μέγας δούξ , ὑποστρέφω ὁ οἰκεῖος σωτηρία ἀπογιγνώσκω καί ἐπί ὁ ἱερόν ὄρος ἀφικνέομαι εἰμί μοναχός σχῆμα ἐνδύω · ἄλλως γάρ οὐ εἄν ἔξεστι περίειμι . καί ἑορτή πανταχοῦ συγκροτέω ὁ εὐαγγέλιον ἕνεκα . ὁ μέγας δέ δούξ ὀλίγος ὕστερος μέγας στρατοπεδάρχης ὁ Χούμνος ὁ πρός Καντακουζηνός βασιλεύς βουλεύω εἰρήνη ὅς τίς ἔγκλημα ἐπικαλέω , οὖον γάρ διαλανθάνω αὐτός , ὁ πρός βασιλίς πρότερος εἴρω περί ὁ εἰρήνη , κατακλείω αὐτός τε καί ὁ υἱός ἀπρόϊτος εἰς ὁ οἰκίον · μετά ἐκεῖνος δέ καί Ἀσάνης ὁ Κωνσταντῖνος καί ὁ υἱός , καί ἄξιος ἀποτίνω αὐτός ἀντιμισθία ὁ πρός ὁ τοσοῦτος ὁ Ῥωμαῖος φθορά αὐτός συναίρω . εἶτα καί ὁ ἄλλος ἔπειμι , ὥσπερ φλόξ ἀεί ὁ προσάπτω ἐπιλαμβάνω .