joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.78
οηʹ . Βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ τὰς κατὰ τὴν κάτω Θρᾴκην πόλεις πλὴν ὀλίγων ὑπεποιήσατο ἁπάσας , ἐπὶ τὴν Ἀδριανοῦ ἐχώρει , καὶ Βιζύην καὶ τὰς μέχρι Πόντου καὶ ἐκάκου κατατρέχων καὶ ληϊζόμενος μὴ προσχωρούσας . προσπέμπων δὲ καὶ κρύφα διελέγετο τοῖς οὖσι φίλοις , ἐν τῇ Ἀδριανοῦ δὲ πρότερόν τε ἦσαν οὐκ ὀλίγοι , καὶ τότε ἐπεγένοντο ὁρῶντες ἤδη τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν πρὸς ἐκεῖνον ἀποκλίνασαν , οἳ καὶ πέμψαντες ἐκάλουν , ὡς δυνάμενοι , εἰ μόνον ὀφθείη , μιᾶς τῶν πυλῶν κρατήσαντες εἰσάγειν εἰς τὴν πόλιν . βασιλεὺς δὲ αὐτοὺς τῆς προθυμίας ἐπαινέσας καὶ τῆς εὐνοίας τῆς περὶ αὐτὸν , ἐκέλευε μὴ πρότερον ἐπιχειρεῖν , πρὶν ἐκεῖνον ἴδωσι τοῖς τείχεσιν ἐφεστηκότα . ἐδεδίει γὰρ , μὴ κατάφωροι γεγενημένοι , σφᾶς τε αὐτοὺς καὶ τὴν πρᾶξιν ἀπολέσωσιν . ἅμα δὲ καὶ ἡμέραν συνετίθετο , ἐν ᾗ αὐτόν τε παρεῖναι ἔδει , καὶ τοὺς πράττοντας τὴν ἅλωσιν πρὸς τὸ ἔργον εἶναι παρεσκευασμένους . ἐκεῖνοι δὲ πρὶν βασιλέα ἥκειν , κατὰ συστήματα περιιόντες , ἐπεί τισιν αὐτῶν συνέβη Βράνῳ περιτυχεῖν , ὃς τὴν φυλακὴν τῆς πόλεως εὐθὺς ἐξαρχῆς διὰ τῶν ἀρίστων τὴν φθορὰν παρὰ βασιλίδος ἐπιστεύθη . ἐκεῖνος γὰρ τῆς στάσεως ἦρξε τὸν δῆμον τοῖς ἀρίστοις ἐπαγαγών . τοῦτον οὖν ἰδόντες παριόντα καὶ κατασχεῖν μὴ δυνηθέντες τὴν ὁρμὴν , ἄκρατον γὰρ ἐκείνῳ τὴν ὀργὴν ἐφύλαττον διὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς γεγενημένην ὕβριν καὶ φθορὰν , ἀμελήσαντες τῶν βασιλέως παραινέσεων ἐπέθεντο , ἤδη δὲ τῆς προδοσίας φανερᾶς γεγενημένης , καὶ οἱ λοιποὶ προσεβοήθουν δείσαντες τὸν κίνδυνον . πολλοὶ δὲ ὄντες ἅμα καὶ τοῦ δήμου ἐνδιδόντος , ἐπιέζοντο γὰρ ὑπὸ τοῦ πολέμου κραταιῶς , περιεγένοντο τῶν πολεμίων , καὶ τοὺς μὲν συνελάμβανον αὐτῶν , οἱ δὲ ἦσαν ἀφανεῖς ἄσμενοι τὸν κίνδυνον διαφυγόντες . Ἀπόκαυκος δὲ Μανουὴλ ὁ τοῦ μεγάλου δουκὸς υἱὸς , τῆς πόλεως ἔχων τὴν ἀρχὴν , ὡς ἑώρα τοὺς τὰ βασιλέως πράττοντας περιγενομένους ἐκλιπὼν τὴν πόλιν , ἦλθεν εἰς Βουκέλου φρούριόν τι οὐ μακρὰν ἐκείνης ᾠκισμένον . ὁ Βράνος δὲ συλληφθεὶς τά τε κλεῖθρα παρείχετο τῆς πόλεως , καὶ ἐδεῖτο μὴ ἀποθανεῖν . οἱ δὲ , ὡς ἤδη καθαρῶς τῆς πόλεως ἦσαν ἐγκρατεῖς , ἐτράποντο ἐφ' ἁρπαγὴν , καὶ τήν τε Βράνου καὶ τὰς ἄλλων διήρπαζον οἰκίας . ἔπειτα καὶ πρὸς πότους καὶ φιλοτησίας διὰ τὴν νίκην ἑαυτοὺς ἐξέδωκαν . οἱ νενικημένοι δὲ μεθύοντας καὶ παραφερομένους αὐτοὺς ὁρῶντες , ἀναθαρσήσαντες καὶ ἐπιθέμενοι ἀόπλοις καὶ μεθύουσιν , ἐκράτησάν τε ῥᾷστα καὶ ἀπέκτειναν αὐτῶν πολλούς · ἐνίους δὲ ἐξήλασαν τῆς πόλεως , τοὺς δὲ λοιποὺς ἤγαγον εἰς δεσμωτήρια ὑπὸ κλοιοῖς · καὶ ἡ πόλις αὖθις ὑπὸ Βράνῳ ἦν καὶ τοῖς πράττουσι τὰ βασιλίδος . καὶ Ἀπόκαυκον τὸν σφῶν ἄρχοντα πέμψαντες ἤγαγον ἐκ Βουκέλου . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ ἐπύθετο τὰ γεγενημένα , οὐ μετρίως ἤχθετο , οὐ μόνον τῆς πόλεως ἀποτυχὼν , ἀλλὰ καὶ τῶν φίλων ἀπολλυμένων ἐκ τῆς ἀβουλίας . Ἀπόκαυκος δὲ Μανουὴλ ὁ τοῦ μεγάλου δουκὸς υἱὸς πρὸς βασιλέα κρύφα πέμψας , πρῶτον μὲν ἔφασκε καὶ αὐτὸν ἀκούοντα παρά τε τῶν ἄλλων καὶ τοῦ πατρὸς , αὐτοῦ πολλὰ καὶ δεινὰ κατηγορούντων , πείθεσθαι καὶ αὐτὸν καὶ νομίζειν ἐκείνους ἀληθεύειν · χρόνῳ δὲ πρότερον πολλῷ ἀκριβῶς τῶν γινομένων τὰς αἰτίας ἐξετάζοντα , τοῦτον μὲν ἀδίκως πολεμούμενον εὑρίσκειν , ἐκείνους δὲ τὰ ἔσχατα ἀδικοῦντας οὐκ αὐτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ σύμπαντας Ρωμαίους οὕτως ἐξανδραποδιζομένους καὶ ἀπολλυμένους ἄρδην διὰ τὴν ἐκείνων φιλαρχίαν καὶ ἀγνωμοσύνην . ὅθεν καὶ ἀγανακτεῖν οὐκ ἀνεκτῶς πρὸς τῶν πραττομένων τὴν ἀτοπίαν . ἐλπίζοντα δέ τινα ταχέως λύσιν τῶν κακῶν γενήσεσθαι , φέρειν τὴν μετ' ἐκείνων διατριβήν . νυνὶ δὲ ἐκείνων μὲν ὁρῶντα τὴν ἀπόνοιαν , καὶ ὡς οὐδὲ τῶν κακῶν ἤδη περιστάντων τὰ δέοντα περί τε σφῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων ἔγνωσαν βουλεύεσθαι , ἀλλ' ἀπωθοῦνται τὴν εἰρήνην , μάλιστα ὑπ' αὐτοῦ παρακαλούμενοι τοῦ τοσαῦτα καὶ πρότερον καὶ μέχρι νῦν ἀδικουμένου , καὶ τῶν εἰς αὐτὸν τοσούτων καὶ τηλικούτων δεινῶν γεγενημένων παρεχομένου ἀμνηστίαν , τήν τε ἐκείνων βδελυξάμενον ἀγνωμοσύνην καὶ τὴν αὐτοῦ θαυμάσαντα μεγαλοψυχίαν καὶ καρτερίαν καὶ τὸ οὕτω τῆς κοινῆς ὠφελείας ἕνεκα τὰ καθ' ἑαυτὸν προΐεσθαι ἑτοίμως , μὴ ἐκείνοις ἐπιπλέον δύνασθαι συνεῖναι , ἀλλὰ τὰ αὐτοῦ ᾑρῆσθαι μᾶλλον , καὶ ἐξ αὐτῆς τὰ αὐτοῦ πράττειν , καὶ προκινδυνεύειν αὐτοῦ μάλιστα βούλεσθαι καὶ τοῦ δικαίου . τοιαῦτα μὲν Ἀπόκαυκος ὁ τοῦ μεγάλου δουκὸς υἱὸς πρὸς βασιλέα κρύφα διελέγετο . βασιλεὺς δὲ ὁμοίως ἐπῄνει τε τῆς αἱρέσεως τοῦ ἀγαθοῦ , καὶ χάριτας τῆς εἰς αὐτὸν εὐνοίας ὡμολόγει , καὶ ἀφορμὰς παρείχετο τοῦ πράττειν ὅ,τι δύναιτο ὑπὲρ αὐτοῦ προθύμως . μετ' οὐ πολλὰς δὲ ἡμέρας ἀποστάντα πρὸς αὐτὸν , ἐπεὶ μὴ καὶ τὴν πόλιν ἠδύνατο προσάγειν , τοὺς συναιρομένους οὐκ ἔχων πρὸς τὸ ἔργον , πρότερον γὰρ ὀλίγῳ ἅπαντες οἱ βασιλέως φίλοι ὑπ' ἀνοίας διεφθάρησαν , ἀσμένως τε ἐδέξατο ὁ βασιλεὺς , καὶ τιμῆς ἠξίωσε καὶ εὐμενείας πλείστης . μετὰ τοῦτο δὲ ἐπεὶ ἡ Ἀδριανοῦ ἀνεπιχείρητος ἐδόκει , Βιζύῃ ἐπεστράτευσεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐπόρθει τὴν χώραν · πρεσβείαν δὲ ἔπεμπε πρὸς τὴν πόλιν , παραινῶν αὐτῷ παραδιδόναι καὶ μὴ κενῆς ἐλπίδος ἕνεκα τοσαύτην ζημίαν ὑπομένειν , διαφθειρομένων τῶν ἀγρῶν · μετὰ γὰρ τῶν κακῶν τὴν ἐπιφορὰν παραδώσουσιν ἀνάγκῃ πιεσθέντες . Βιζύϊοι δὲ οὔτε ἐπηγγέλλοντο σφᾶς αὐτοὺς καὶ τὴν πόλιν παραδιδόναι , οὔτε πρὸς τὴν εἰωθυῖαν ἀναισχυντίαν ἐτράποντο καὶ τὰς ὕβρεις , ἀλλ' εὐφήμως καὶ σωφρόνως ἀπείπαντο τὴν πρεσβείαν . νομίσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἀρχὴν προσχωρήσεως εἶναι τὴν εὐγνωμοσύνην , συνεώρα γὰρ ὑπενδιδόντας πρὸς τὰς συνεχεῖς ἐφόδους καὶ τὴν κάκωσιν , ἔγνω δεῖν τὴν στρατιὰν ἀπάγειν τὴν ταχίστην , ἵνα μήτε ἡ χώρα διαφθείροιτο μέλλουσα γίνεσθαι μετ' ὀλίγον ὑπ' αὐτὸν , αὐτοί τε τυχόντες ἀδείας τὰ δέοντα βουλεύσαιντο περὶ σφῶν , καὶ ἀνέστρεφεν εἰς Ἄπρων .
Lemmas: ΟΗΕ . Βασιλεύς δέ ἐπεί ὁ κατά ὁ κάτω Θρᾴκη πόλις πλήν ὀλίγος ὑποποιέω ἅπας , ἐπί ὁ Ἀδριανός χωρέω , καί Βιζύη καί ὁ μέχρι Πόντος καί κακόω κατατρέχω καί ληΐζομαι μή προσχωρέω . προσπέμπω δέ καί κρύφα διαλέγω ὁ εἰμί φίλος , ἐν ὁ Ἀδριανός δέ πρότερος τε εἰμί οὐ ὀλίγος , καί τότε ἐπιγίγνομαι ὁράω ἤδη ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία πρός ἐκεῖνος ἀποκλίνω , ἕ καί πέμπω καλέω , ὡς δύναμαι , εἰμί μόνος ὁράω , εἷς ὁ πύλη κρατέω εἰσάγω εἰς ὁ πόλις . βασιλεύς δέ αὐτός ὁ προθυμία ἐπαινέω καί ὁ εὔνοια ὁ περί αὐτός , κελεύω μή πρότερος ἐπιχειρέω , πρίν ἐκεῖνος ὁράω ὁ τεῖχος ἐφίστημι . δείδω γάρ , μή κατάφωρος γίγνομαι , σφεῖς τε αὐτός καί ὁ πρᾶξις ἀπόλλυμι . ἅμα δέ καί ἡμέρα συντίθημι , ἐν ὅς αὐτός τε πάρειμι ἐσθίω , καί ὁ πράσσω ὁ ἅλωσις πρός ὁ ἔργον εἰμί παρασκευάζω . ἐκεῖνος δέ πρίν βασιλεύς ἥκω , κατά σύστημα περίειμι , ἐπεί τις αὐτός συμβαίνω Βράνος περιτυγχάνω , ὅς ὁ φυλακή ὁ πόλις εὐθύς ἐξαρχῆς διά ὁ Ἀρίστων ὁ φθορά παρά βασιλίς πιστεύω . ἐκεῖνος γάρ ὁ στάσις ἄρχω ὁ δῆμος ὁ ἀγαθός ἐπάγω . οὗτος οὖν ὁράω πάρειμι καί κατέχω μή δύναμαι ὁ ὁρμή , ἄκρατος γάρ ἐκεῖνος ὁ ὀργή φυλάσσω διά ὁ πρός αὐτός γίγνομαι ὕβρις καί φθορά , ἀμελέω ὁ βασιλεύς παραίνεσις ἐπιτίθημι , ἤδη δέ ὁ προδοσία φανερός γίγνομαι , καί ὁ λοιπός προσβοηθέω δείδω ὁ κίνδυνος . πολύς δέ εἰμί ἅμα καί ὁ δῆμος ἐνδίδωμι , πιέζω γάρ ὑπό ὁ πόλεμος κραταιός , περιγίγνομαι ὁ πολέμιος , καί ὁ μέν συλλαμβάνω αὐτός , ὁ δέ εἰμί ἀφανής ἄσμενος ὁ κίνδυνος διαφεύγω . Απόκαυκος δέ Μανουήλ ὁ ὁ μέγας δούξ υἱός , ὁ πόλις ἔχω ὁ ἀρχή , ὡς ὁράω ὁ ὁ βασιλεύς πράσσω περιγίγνομαι ἐκλείπω ὁ πόλις , ἔρχομαι εἰς βουκελομαι φρούριον τίς οὖον μακράν ἐκεῖνος οἰκίζω . ὁ Βράνος δέ συλλαμβάνω ὁ τε κλεῖθρον παρέχω ὁ πόλις , καί δήω μή ἀποθνῄσκω . ὁ δέ , ὡς ἤδη καθαρός ὁ πόλις εἰμί ἐγκρατής , τρέπω ἐπί ἁρπαγή , καί ὁ τε Βράνου καί ὁ ἄλλος διαρπάζω οἰκίον . ἔπειτα καί πρός πότος καί φιλοτήσιος διά ὁ Νίκη ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι . ὁ νικάω δέ μεθύω καί παραφέρω αὐτός ὁράω , ἀναθαρσέω καί ἐπιτίθημι ἄοπλος καί μεθύω , κρατέω τε ῥᾳδίως καί ἀποκτείνω αὐτός πολύς · ἔνιοι δέ ἐξελαύνω ὁ πόλις , ὁ δέ λοιπός ἄγω εἰς δεσμωτήριον ὑπό κλοιός · καί ὁ πόλις αὖθις ὑπό Βράνος εἰμί καί ὁ πράσσω ὁ βασιλίς . καί Ἀπόκαυκος ὁ σφεῖς ἄρχω πέμπω ἄγω ἐκ βουκελομαι . βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι ὁ γίγνομαι , οὖον μέτριος ἔχθω , οὖον μόνος ὁ πόλις ἀποτυγχάνω , ἀλλά καί ὁ Φίλων ἀπόλλυμι ἐκ ὁ ἀβουλία . Απόκαυκος δέ Μανουήλ ὁ ὁ μέγας δούξ υἱός πρός βασιλεύς κρύφα πέμπω , πρῶτος μέν φάσκω καί αὐτός ἀκούω παρά τε ὁ ἄλλος καί ὁ πατήρ , αὐτός πολύς καί δεινός κατηγορέω , πείθω καί αὐτός καί νομίζω ἐκεῖνος ἀληθεύω · χρόνος δέ πρότερος πολύς ἀκριβῶς ὁ γίγνομαι ὁ αἴτιος ἐξετάζω , οὗτος μέν ἄδικος πολεμόω εὑρίσκω , ἐκεῖνος δέ ὁ ἔσχατος ἀδικέω οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί σύμπας Ῥωμαῖος οὕτως ἐξανδραποδίζω καί ἀπολύω ἄρδην διά ὁ ἐκεῖνος φιλαρχία καί ἀγνωμοσύνη . ὅθεν καί ἀγανακτέω οὐ ἀνεκτός πρός ὁ πράσσω ὁ ἀτοπία . ἐλπίζω δέ τις ταχέως λύσις ὁ κακός γίγνομαι , φέρω ὁ μετά ἐκεῖνος διατριβή . νυνί δέ ἐκεῖνος μέν ὁράω ὁ ἀπόνοια , καί ὡς οὐδέ ὁ κακός ἤδη περιίστημι ὁ δήω περί τε σφεῖς αὐτός καί ὁ ἄλλος γιγνώσκω βουλεύω , ἀλλά ἀπωθέω ὁ εἰρήνη , μάλιστα ὑπό αὐτός παρακαλέω ὁ τοσοῦτος καί πρότερος καί μέχρι νῦν ἀδικέω , καί ὁ εἰς αὐτός τοσοῦτος καί τηλικόσδε δεινός γίγνομαι παρέχω ἀμνηστία , ὁ τε ἐκεῖνος βδελύσσω ἀγνωμοσύνη καί ὁ αὐτός θαυμάζω μεγαλοψυχία καί καρτερία καί ὁ οὗτος ὁ κοινός ὠφέλεια ἕνεκα ὁ κατά ἑαυτοῦ προΐημι ἑτοίμως , μή ἐκεῖνος ἐπιπλέω δύναμαι συνίημι , ἀλλά ὁ αὐτός αἱρέω μᾶλλον , καί ἐκ αὐτός ὁ αὐτός πράσσω , καί προκινδυνεύω αὐτός μάλιστα βούλομαι καί ὁ Δίκαιος . τοιοῦτος μέν Απόκαυκος ὁ ὁ μέγας δούξ υἱός πρός βασιλεύς κρύφα διαλέγω . βασιλεύς δέ ὁμοίως ἐπαινέω τε ὁ αἵρεσις ὁ ἀγαθός , καί χάρις ὁ εἰς αὐτός εὔνοια ὁμολογέω , καί ἀφορμή παρέχω ὁ πράσσω ὅστις δύναμαι ὑπέρ αὐτός προθύμως . μετά οὖον πολύς δέ ἡμέρα ἀφίστημι πρός αὐτός , ἐπεί μή καί ὁ πόλις δύναμαι προσάγω , ὁ συναίρω οὐ ἔχω πρός ὁ ἔργον , πρότερος γάρ ὀλίγος ἅπας ὁ βασιλεύς φίλος ὑπό ἄνοια διαφθείρω , ἄσμενος τε δέχομαι ὁ βασιλεύς , καί τιμή ἀξιόω καί εὐμένεια πλεῖστος . μετά οὗτος δέ ἐπεί ὁ Ἀδριανός ἀνεπιχείρητος δοκέω , Βιζύη ἐπιστρατεύω ὁ βασιλεύς καί πορθέω ὁ χώρα · πρεσβεία δέ πέμπω πρός ὁ πόλις , παραινέω αὐτός παραδίδωμι καί μή κενός ἐλπίς ἕνεκα τοσοῦτος ζημία ὑπομένω , διαφθείρω ὁ ἀγρός · μετά γάρ ὁ κακός ὁ ἐπιφορά παραδίδωμι ἀνάγκη πιέζω . Βιζύϊοι δέ οὔτε ἐπαγγέλλω σφεῖς αὐτός καί ὁ πόλις παραδίδωμι , οὔτε πρός ὁ εἴωθα ἀναισχυντία τρέπω καί ὁ ὕβρις , ἀλλά Εὔφημος καί σωφρόνως ἀπεῖπον ὁ πρεσβεία . νομίζω δέ ὁ βασιλεύς ἀρχή προσχώρησις εἰμί ὁ εὐγνωμοσύνη , συνοράω γάρ ὑπενδίδωμι πρός ὁ συνεχής ἔφοδος καί ὁ κάκωσις , γιγνώσκω δήω ὁ στρατία ἀπάγω ὁ ταχύς , ἵνα μήτε ὁ χώρα διαφθείρω μέλλω γίγνομαι μετά ὀλίγος ὑπό αὐτός , αὐτός τε τυγχάνω ἄδεια ὁ δήω βουλεύω περί σφεῖς , καί ἀναστρέφω εἰς Ἄπρων .