joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.36
λϛʹ . Ἐν Βυζαντίῳ δὲ ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης ὁ τοῦ Ἀνδρονίκου βασιλέως παῖς ψήφῳ βασιλίδος τε καὶ τῆς συγκλήτου στέφει τὴν κεφαλὴν ὑπὸ Ἰωάννου τοῦ πατριάρχου κατακοσμεῖται . ἐν τῇ ἑορτῇ δὲ καὶ τῶν τῆς συγκλήτου πλὴν ὀλίγων ἀξιωμάτων πάντες ἔτυχον , ὡς ἂν ἕκαστος παρὰ βασιλίδος καὶ πατριάρχου καὶ τῆς βουλῆς ἄξιος ἐκρίθη . καὶ Ἰσαάκιος μὲν Ἀσάνης πανυπερσέβαστος ἀπεδείχθη , δοὺξ δὲ μέγας ὁ Ἀπόκαυκος , καὶ ὁ Χοῦμνος μέγας στρατοπεδάρχης , Ἀνδρόνικός τε Παλαιολόγος , ὃς ἦν γαμβρὸς Ἀποκαύκῳ τῷ μεγάλῳ δουκὶ , μέγας καὶ αὐτὸς στρατοπεδάρχης , ὅ,τε Γαβαλᾶς πρωτοσεβαστὸς , καὶ οἱ ἄλλοι ἅπαντες ὡς ἕκαστος . πατριάρχης δὲ , ἐπεὶ τὴν ἀξίαν ἀμείβειν οὐκ ἐνῆν , εἰς σεμνότερόν τι περιέστησε τὸ σχῆμα καὶ ἔν τε ταῖς ὑπογραφαῖς ἠερανέῳ χρώματι ἐχρῆτο καὶ τὴν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καλύπτραν , ἣν τοὺς πατριάρχας ἔθος φέρειν , ἂν μὴ τοῦ τάγματος ὦσι τῶν μοναζόντων , ὀθόνῃ λευκῇ περιειλημμένην πρότερον , αὐτὸς κατεκόσμησε χρυσῷ , εἰκόνας αὐτῇ τοῦ τε σωτῆρος ἡμῶν ἐγγράψας Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ τῆς τεκούσης αὐτὸν ἀχράντου θεοτόκου καὶ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ . Ἀπόκαυκος δὲ ὁ μέγας δοὺξ ἄχρι μὲν ἐκείνου τοῦ χρόνου μετριώτερά τε φρονεῖν ἐδόκει καὶ τῆς βουλῆς εἶναι ὑπεκρίνετο εἷς , ἢ μᾶλλον καὶ πρὸ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους ἦγε , μὴ τῆς κακουργίας αἰσθόμενοι ὀῤῥωδῶν , ὑπὸ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἐθελήσωσι μᾶλλον ἄρχεσθαι ἢ ἐκείνου . ἐπεὶ δὲ ἀξιώματός τε μείζονος ἐπελάβετο καὶ τὸν πόλεμον εἶδεν αὐξηθέντα ἐπὶ μέγα , τὸ προσωπεῖον ἀποθέμενος , αὐτὸς πάντα ἦν καὶ πάντων ἦρχε καὶ μειζόνων καὶ ἐλαττόνων . αἵ τε γὰρ τῶν χρημάτων πρόσοδοι τῶν κοινῶν ὑπ' ἐκείνου διῳκοῦντο καὶ πόλεων ἀρχαὶ καὶ στρατηγίαι , οἷς αὐτὸς ἐκέλευεν , ἐδίδοντο καὶ εὖ ποιεῖν καὶ τοὐναντίον κύριος ἦν · καὶ πάνθ' ὁμοίως πρὸς Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα , ἕως ἔτι μέγας ἦν δομέστικος , ἡμιλλᾶτο πάντα ὑπ' ἐκείνου ἄγεσθαι βουλόμενος . συνιδὼν δὲ , ὡς ἐπαχθὴς τοῖς εὐγενεστέροις ἡ ἐκείνου ἔσεται ἀρχὴ , καὶ δείσας , μή τι διὰ ταύτην ὑπ' ἐκείνων ἐπιβουλευθῇ , ἔγνω δεῖν πάντας διαφθείρειν , ὡς , εἰ τῆς φαύλης τύχης ὑπολειφθεῖεν μόνοι , ῥᾳδίως αὐτῷ πρὸς ἅπαν εἴξοντες τὸ προσταττόμενον οὐκ ἀνοήτως οἰηθείς . καὶ πρῶτον μὲν ἀπὸ τῶν καθ' αἷμα προσηκόντων καὶ μάλιστα γνησίων ἤρχετο Καντακουζηνῷ τῷ βασιλεῖ , ὕλης τε εὐπορῶν πρὸς τὰς διαβολὰς καὶ τῶν ἄλλων μᾶλλον ὡς δυνατωτέρους δεδοικώς . ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ἐφεξῆς μετῆλθε , μηδενὸς φεισάμενος , τὸ δοκεῖν μὲν , ὅτι ψήφῳ τῆς συγκλήτου βουλῆς καὶ βασιλίδος καὶ μάλιστα πατριάρχου τὰς τιμωρίας , οἷς ἂν ἐθελήσειεν , ἐπάγων , τῇ δ' ἀληθείᾳ , τὰ δοκοῦντα ἑαυτῷ ποιῶν . τὴν δὲ βασιλέως μητέρα Καντακουζηνοῦ , καὶ πρότερον ἐν δεσμωτηρίῳ κατακεκλεισμένην , μᾶλλον ἐκάκουν ἐξεπίτηδες καὶ οὐδὲν εἶδος λύπης ἀπέλιπον ἐπιδεδειγμένοι πρὸς ἐκείνην . φύλακάς τε γὰρ ἐπέστησαν ἀνθρώπους ἀναιδεῖς καὶ τὸν τρόπον βαρβάρους , καὶ πᾶσαν ἐπιδείκνυσθαι προσέταττον πικρίαν πρὸς αὐτὴν καὶ πάντα ποιεῖν ἐφ' ὕβρει καὶ καταφρονήσει . τά τε ἀναγκαῖα πρὸς τροφὴν , καίτοι καὶ πρότερον ἐνδεῶς παρέχοντες , ἔτι μᾶλλον γλίσχρως ἐχορήγουν . εἰ δέ ποτε ἔδει καὶ ζωμόν τινα παρέχειν , φιλανθρωπευσαμένους δῆθεν , εἰδότες , ὡς πολυτελείᾳ ἐντραφείη καὶ τρυφῇ καὶ οὐδενὸς ἂν ἅψαιτο μεμολυσμένου , τὰς χεῖρας ἀνίπτους καθιέντες , διηρεύνων δῆθεν τὸν ζωμὸν , εἰ μή τοι ἔνδον κρύπτοιτο γράμματα παρὰ τοῦ υἱοῦ ἀπεσταλμένα , καίτοι γε αὐτοὶ τῶν προσαγομένων ὄντες μάγειροι . ἃ ὁρῶσα , μᾶλλον ᾑρεῖτο λιμῷ βιαίως ἀποθνήσκειν , ἢ τοιούτων γεύεσθαι . ἐν χειμῶνί τε σφοδροτάτῳ καὶ κρυμώδει οὐδεμίαν , οὔτ' ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων , οὔτε ἐκ πυρὸς παρείχοντο παραμυθίαν , καίτοι βασιλίδος μηδεμιᾶς κατὰ τὸ σῶμα θεραπείας κελευούσης ἀποστερεῖν . παρὰ πᾶσάν τε ἡμέραν οὐκ ἐνέλιπον οἱ φύλακες τὸν υἱὸν ἀσέμνως ὑβρίζειν ἐπ' αὐτῆς , καὶ ὡς ἀγγελίας δῆθεν πεπυσμένοι , ἀπήγγελλον , ποτὲ μὲν , ὡς συλληφθείη ὁ υἱὸς καὶ ἀτίμως ἄγοιτο περικείμενος κλοιά · ἄλλοτε δὲ , ὡς μάχης γενομένης , ἐπ' αὐτῆς ἀποκτανθείη καὶ ἄγοιτο ἡ κεφαλὴ , ἣν παραμυθίας ἕνεκα καὶ πρὸς αὐτὴν ἄγειν ὑπισχνοῦντο , καὶ ἕτερα ὠμότερα καὶ ἀπανθρωπότερα πολλῷ , ἐξ ὧν ἐκείνη τὴν καρδίαν ὑπερζέσασα καὶ κατατακεῖσα , πυρετοῖς ἐλήφθη σφοδροτάτοις . αἱ δὲ περὶ αὐτὴν γυναῖκες , πολλὰ τῶν ὠμοτάτων ἐκείνων ἀρχόντων δεηθεῖσαι , ὥστ' ἐπιτρέψαι ἰατρὸν πρὸς αὐτὴν εἰσαγαγεῖν καὶ προνοίας ἀξιῶσαι μικρᾶς τινος , οὐκ ἠδυνήθησαν πρὸς ἔλεον ἐκκαλέσασθαι τὰ σπλάγχνα τῶν ἀγνωμόνων ἐκείνων καὶ σπλάγχνα ἐσθίειν ἀνθρώπων εἰθισμένων ὁσημέραι . ἀλλ' ἀπεῖπον αὐτῇ πᾶσαν θεραπείαν , ὥσπερ αὐτοχειρίᾳ κατασφάττοντες . ἡ βασιλὶς δὲ ὑπό του πυθομένη , ὅτι νοσοίη ἡ τοῦ βασιλέως μήτηρ , καὶ ὡς οὐκ ἐπιτραπείη παρὰ τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ διδασκάλου τῆς οἰκουμένης καὶ μαθητοῦ τοῦ πρᾴου καὶ φιλανθρώπου ἰατρὸς πρὸς αὐτὴν εἰσελθεῖν , ὠνείδισε μὲν αὐτοῖς πικρῶς τὴν ὠμότητα καὶ τὴν ἀναλγησίαν · τὸν δὲ ἰατρὸν ἐκέλευεν , ὃς αὐτῇ πρὸς τὰς νόσους συνήθης ἦν , πρὸς ἐκείνην τε ἐλθεῖν καὶ προνοίας ἀξιῶσαι τῆς δεούσης . πατριάρχης δὲ καὶ ἡ λοιπὴ τῶν ἀγαθῶν ἐκείνων ἀνδρῶν φατρία τὸν ἰατρὸν παραλαβόντες , ὅρκους ἀπῄτουν , ὥστε ἐλθόντα πρὸς ἐκείνην , μηδὲν περὶ τῆς νόσου διατάξασθαι . τοῦ δὲ καὶ τὴν ἐπιδημίαν ἀπαγορεύοντος , εἰ μέλλοι μηδὲν ἐκ τῆς τέχνης ὠφελεῖν , ἠνάγκαζον αὐτοὶ τὰ κελευόμενα ποιεῖν , ἵν' αὐτοῖς τε ἡ ἐξαρχῆς ὠμότης διασώζοιτο καὶ μηδὲ βασιλίδος καταφρονεῖν δοκοῖεν , τὰ κεκελευσμένα μὴ ποιοῦντες . εἰ δ' ἰσχυρογνωμονοίη καὶ πρὸς ὠφέλειάν τι τῆς νοσούσης λέγοι , μὴ μέμφεσθαι αὐτοῖς , ὡς αὐτοῦ τῶν ἐσομένων κακῶν αἰτίου ἑαυτῷ παρεσομένου · δῆλος γὰρ ἤδη εἶναι ᾑρημένος τὰ Καντακουζηνοῦ . ὁ δὲ δείσας τὴν ἀπειλὴν , οὐδὲν γὰρ ἦν τὸ μέσον τοῦ τε ὑποπτευθῆναι καὶ τοῦ πάσχειν τὰ δεινότατα , πρότερον ἐπαγγειλάμενος μηδὲν τῶν γινομένων μηνύσειν βασιλίδι , ἔπειτα πρὸς βασιλέως εἰσῄει τὴν μητέρα . μηδὲν δὲ δυνάμενος διὰ τὸ ἐκ τῶν ἀρχόντων δέος φθέγγεσθαι , τοὺς ἑπομένους φύλακας ὡς ἐνῆν διαλαθὼν , νεύματι ἐσήμαινε τὴν ἐν ἀγκῶνι φλέβα τέμνειν , ἔπειτα ἐξῄει μηδὲν τὸ σύνολον φθεγξάμενος . αἱ γυναῖκες δὲ αὖθις τῶν ἀρχόντων δεηθεῖσαι τὸν τέμνειν φλέβας ἐπιστάμενον εἰσάγειν οὐ συνεχωροῦντο . ὅθεν ὑπὸ τοῦ πυρετοῦ κατεργασθεῖσα καὶ μηδεμιᾶς ὅλως προνοίας ἀξιωθεῖσα , ἐτελεύτησεν ἕκτῃ μηνὸς Ἰανουαρίου δεκάτης οὔσης ἰνδικτιῶνος τοῦ , ςωνʹ ἔτους . τελευτώσης δὲ ἤδη , ἡ τοῦ βασιλέως Ἀνδρονίκου ἀδελφὴ , ἣ πρότερον μὲν Μιχαὴλ τῷ Μυσῶν συνῴκησε βασιλεῖ , ἔπειτα , ἐκείνου τελευτήσαντος , πρὸς τὸν ἀδελφὸν ἐπανελθοῦσα καὶ τὴν ἐν βασιλείοις διατριβὴν καταλιποῦσα , μονάζειν εἵλετο καὶ Θεοδοσία ἐκ Θεοδώρας μετωνομάσθη , πυθομένη περὶ τῆς βασιλέως μητρὸς , ὅτι τελευτᾷ , καὶ ὥσπερ ἀμειβομένη τῶν παρ' ἐκείνης πρότερον ὑπηργμένων ἀγαθῶν , πολλὴν γὰρ εἰς ἐκείνην ἐπεδείκνυτο τὴν εὔνοιαν , ἀφίκετό τε εἰς τὸ δεσμωτήριον πρὸς αὐτὴν καὶ παρέμεινεν ἄχρι τελευτῆς . ἔπειτα τὸν νεκρὸν ἐξαγαγοῦσα παρὰ τὴν μονὴν , τῆς πρὸς μητρὸς ἐκείνης μάμμης ἀδελφῆς τοῦ πρώτου τῶν Παλαιολόγων βασιλέως Μιχαὴλ τῆς Μάρθας προσαγορευομένην , ἐν τοῖς πατρῴοις κατέθηκε τάφοις . ἔπειτα ἐκεῖθεν πρὸς βασιλίδα ἀναστρέψασα , ἀπήγγειλε τὴν ὠμότητα καὶ τὴν ἀπανθρωπίαν τῶν ἀρχόντων , ἣν περὶ ἐκείνην ἐνεδείξαντο ἄχρι τελευτῆς . ἡ δ' ὅρκοις διεβεβαιοῦτο , μηδὲν εἰδέναι τῶν γεγενημένων , πλὴν ὅτι εἴργεσθαι προσετέτακτο παρ' αὐτῆς , κατεγίνωσκέ τε καὶ αὐτὴ πολλὴν ἐκείνων τὴν ἀπήνειαν . μετὰ δὲ τὴν ἐκείνης τελευτὴν τὰ χρήματα ἐκείνης τε καὶ τοῦ υἱοῦ διηρευνᾶτο καὶ πολλὰ ἐκείνων ἐξευρίσκετο , μάλιστα δ' ὅτι καὶ πατριάρχης κατὰ τῶν ἐχόντων ἐξεῖπεν ἀφορισμὸν , ὃν εἶχεν ὥσπερ τινὰ δορυφόρον ταῖς παρανόμοις ἐπιθυμίαις πάσαις ὀξύτατα ὑπηρετοῦντα . ὃν οἱ πολλοὶ τῶν ἐχόντων δείσαντες , φέροντες τὰ φυλαττόμενα παρεῖχον · οἱ δὲ καὶ ὡς παρὰ δίκην γινομένου καταφρονοῦντες , τέως μὲν κατεῖχον , χρόνῳ δὲ ὕστερον ὑπὸ τῶν συνειδότων μηνυόμενα πάντα ἀναλώθη . οὕτω δὲ ἦσαν πλεῖστα τὰ ἐξευρισκόμενα , ὥστε , καίτοι πολλῶν αὐτὰ πρότερον συμμεριζομένων , καὶ τὰ μὲν Ἀποκαύκου τοῦ μεγάλου δουκὸς παρακατέχοντος , ἕτερα δὲ Γαβαλᾶ τοῦ πρωτοσεβαστοῦ , κἀκεῖνος γὰρ συνάρχων τῷ μεγάλῳ δουκὶ τὰ κοινὰ διῴκει καὶ μεσάζων βασιλίδι ἦν , καὶ Κιννάμου τοῦ μυστικοῦ τῶν βασιλικῶν χρημάτων τότε ταμίου ὄντος , καὶ πολλῶν ἑτέρων εὐνούχων , οἳ παρεδυνάστευον , ὅμως ἐκ τῶν ὑπολειπομένων ἀναλίσκοντες , τὸν πρὸς βασιλέα πόλεμον συνεκρότουν · οὕτως ἦσαν ἄπειρα τῷ πλήθει . ἡ βασιλὶς δὲ πολλὰ πολλάκις περὶ εἰρήνης πρὸς πατριάρχην καὶ τοὺς ἄλλους τῶν πραγμάτων ἄρχοντας διαλεχθεῖσα , οὐδὲν ἀνῦσαι τῶν δεόντων ἠδυνήθη , ἐκείνων ἤδη κατὰ κράτος πᾶσαν ἐσχηκότων τὴν ἀρχὴν καὶ οὐδ' ἄκροις ὠσὶ τὴν εἰρήνην παραδεχομένων . τοῦ δοκεῖν δὲ δίκαιά τε ὁμοῦ καὶ βασιλίδι καὶ σφίσιν αὐτοῖς συμφέροντα αἱρεῖσθαι , κατασκόπους δῆθεν προπέμποντες πρὸς Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα , ἔπειτα ὑποδεχόμενοι ἐπανιόντας , εἰσῆγον πρὸς βασιλίδα , ἄλλα τε πολλὰ ἐκείνου καταψευδομένους καὶ ὡς ἀναφανδὸν πρὸς τοὺς συνόντας μεγαληγοροίη , ὡς , εἰ περιγένοιτο ἐν τῷ πολέμῳ , βασιλίδα μὲν καὶ βασιλέα τὸν υἱὸν ἀποκτενεῖ μόνον , ἀτιμάσας μηδέν · πατριάρχῃ δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις , οἳ τὸν παρόντα πόλεμον ἤγειραν αὐτῷ , μετὰ πολλὰς αἰκίας ἐφύβριστον καὶ βιαιότατον θάνατον ἐπάξει . οἳ καὶ τοῖς λεγομένοις ἐκ συνθήματος εὐθὺς παρόντες , μεγίστην πρόφασιν ἐποιοῦντο τοῦ μὴ δύνασθαι πρὸς κίνδυνον τοσοῦτον σφᾶς αὐτοὺς ὑπάγειν ἑκοντὶ τῷ κατ' ἐκείνων οὕτω μαινομένῳ διὰ τῆς δοκούσης εἰρήνης ἐγχειρίζοντες , αὐτίκα τε ἐψηφίζοντο τὸ δεῖν ἐκείνῳ πάσῃ σπουδῇ καὶ προθυμίᾳ πολεμεῖν , καὶ εἴ τίς τι περὶ τῆς πρὸς ἐκεῖνον εἰρήνης φθέγξαιτο , πολέμιον ἡγεῖσθαι καὶ αὐτόν . ἐπεὶ δὲ βασιλεύς τε ὁ Καντακουζηνὸς ἐξεστράτευσε πρὸς τὴν ἑσπέραν καὶ Ἀπόκαυκος ὁ μέγας δοὺξ τὴν πᾶσαν ἦγε Ρωμαίων ἡγεμονίαν , τὸ μὲν ἐκ τῆς ἠπείρου καὶ αὐτὸς ἀντιστρατεύεσθαι ἐκείνῳ ἀπεγίνωσκεν , ᾔδει γὰρ λόγου ἄξιον διαπραξόμενος οὐδὲν , οὐδὲ πρὸς τοιοῦτον ἀνταγωνιστὴν ἀξιόχρεως ἐσόμενος αὐτὸς , τῇ δὲ ἐκ Βυζαντίου καὶ Θρᾴκης στρατιᾷ οὐκ ὀλίγῃ οὔσῃ Ἀνδρόνικόν τε Παλαιολόγον τὸν γαμβρὸν καὶ Θωμᾶν τὸν Παλαιολόγον ἐπιστήσας στρατηγοὺς , ἐκέλευεν ἐκείνῳ ἑπομένους βλάπτειν , εἴ τι δύναιντο , φυλαττομένους μᾶλλον , μὴ κακῶς αὐτοὶ παθεῖν . αὐτὸς δὲ τοῦ μὴ δοκεῖν ἀργὸς καθῆσθαι τῶν ὅλων ἔχων τὴν ἀρχὴν , ἑβδομήκοντα νεῶν στόλον ἐξηρτύετο , ὡς ἐκ θαλάσσης πολεμήσων . δαπάνη δὲ ἦν αὐτῷ πρὸς τὰς τριήρεις τὰ βασιλέως χρήματα , ἃ ἐκρύπτετο ἐν Βυζαντίῳ . καίτοι γε αὐτοῦ πάντες πολλὴν κατεγίνωσκον ἀβελτηρίαν , εἰ πρὸς ἠπειρῶτιν στρατιὰν ἐκ θαλάττης αὐτὸς ἀντιτάττεσθαι παρασκευάζοιτο καὶ χρήματα τοσαῦτα οὐκ εἰς δέον ἀναλίσκοι . τὸ δ' ἀπέβαινεν ἐναντίως , ἢ ἄν τις ἐκ τῶν πραγμάτων στοχαζόμενος ᾠήθη . πλεῖστα γὰρ ἔβλαψε τὰ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως πράγματα , εἰς Θεσσαλονίκην οὐκ ἐκ προνοίας ἰδίας , ἀλλὰ κατὰ τύχην ἀφιγμένος . ταῦτα μὲν οὖν ὕστερον εἰρήσεται .
Lemmas: λϛʹ . ἐν Βυζάντιον δέ ὁ βασιλεύς Ἰωάννης ὁ ὁ Ἀνδρόνικος βασιλεύς παῖς ψῆφος βασιλίς τε καί ὁ σύγκλητος στέφω ὁ κεφαλή ὑπό Ἰωάννης ὁ πατριάρχης κατακοσμέω . ἐν ὁ ἑορτή δέ καί ὁ ὁ σύγκλητος πλήν ὀλίγος ἀξίωμα πᾶς τυγχάνω , ὡς εἄν ἕκαστος παρά βασιλίς καί πατριάρχης καί ὁ βουλή ἄξιος κρίνω . καί Ἰσαάκιος μέν Ἀσάνης πανυπερσέβαστος ἀποδείκνυμι , δούξ δέ μέγας ὁ Απόκαυκος , καί ὁ Χούμνος μέγας στρατοπεδάρχης , Ἀνδρόνικος τε Παλαιολόγος , ὅς εἰμί γαμβρός Ἀπόκαυκος ὁ μέγας δούξ , μέγας καί αὐτός στρατοπεδάρχης , ὁράω Γαβαλᾶς πρωτοσεβαστός , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὡς ἕκαστος . πατριάρχης δέ , ἐπεί ὁ ἄξιος ἀμείβω οὐ ἐν-εἰμί , εἰς σεμνός τίς περιίστημι ὁ σχῆμα καί ἐν τε ὁ ὑπογραφή ἠερανός χρῶμα χράω καί ὁ ἐπί ὁ κεφαλή καλύπτρα , ὅς ὁ πατριάρχης ἔθος φέρω , εἄν μή ὁ τάγμα εἰμί ὁ μονάζω , ὀθόνη λευκός περιλαμβάνω πρότερος , αὐτός κατακοσμέω χρυσός , εἰκών αὐτός ὁ τε σωτήρ ἐγώ ἐγγράφω Χριστός Ἰησοῦς καί ὁ τίκτω αὐτός ἄχραντος θεοτόκος καί Ἰωάννης ὁ βαπτιστής . Απόκαυκος δέ ὁ μέγας δούξ ἄχρι μέν ἐκεῖνος ὁ χρόνος μέτριος τε φρονέω δοκέω καί ὁ βουλή εἰμί ὑποκρίνομαι εἷς , ἢ μᾶλλον καί πρό αὐτός ὁ ἄλλος ἄγω , μή ὁ κακουργία αἰσθάνομαι ὀρρωδέω , ὑπό Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἐθέλω μᾶλλον ἄρχω ἢ ἐκεῖνος . ἐπεί δέ ἀξίωμα τε μείζων ἐπιλαμβάνω καί ὁ πόλεμος ὁράω αὐξάνω ἐπί μέγας , ὁ προσωπεῖον ἀποτίθημι , αὐτός πᾶς εἰμί καί πᾶς ἄρχω καί μείζων καί μικρός . ὁ τε γάρ ὁ χρῆμα πρόσοδος ὁ κοινός ὑπό ἐκεῖνος διοικέω καί πόλις ἀρχή καί στρατηγία , ὅς αὐτός κελεύω , δίδωμι καί εὕω ποιέω καί ἐναντίος κύριος εἰμί · καί πᾶς ὁμοίως πρός Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς , ἠώς ἔτι μέγας εἰμί δομέστικος , ἁμιλλάομαι πᾶς ὑπό ἐκεῖνος ἄγω βούλομαι . σύν-εἶδον δέ , ὡς ἐπαχθής ὁ εὐγενής ὁ ἐκεῖνος εἰμί ἀρχή , καί δείδω , μή τίς διά οὗτος ὑπό ἐκεῖνος ἐπιβουλεύω , γιγνώσκω δήω πᾶς διαφθείρω , ὡς , εἰμί ὁ φαῦλος τυγχάνω ὑπολείπω μόνος , ῥᾳδίως αὐτός πρός ἅπας εἴκω ὁ προστάσσω οὐ ἀνόητος οἴομαι . καί πρῶτος μέν ἀπό ὁ κατά αἷμα προσήκω καί μάλιστα γνήσιος ἄρχω Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς , ὕλη τε εὐπορέω πρός ὁ διαβολή καί ὁ ἄλλος μᾶλλον ὡς δυνατός δείδω . ἔπειτα δέ καί ὁ ἄλλος ἐφεξῆς μετέρχομαι , μηδείς φείδομαι , ὁ δοκέω μέν , ὅτι ψῆφος ὁ σύγκλητος βουλή καί βασιλίς καί μάλιστα πατριάρχης ὁ τιμωρία , ὅς εἄν ἐθέλω , ἐπάγω , ὁ δέ ἀλήθεια , ὁ δοκέω ἑαυτοῦ ποιέω . ὁ δέ βασιλεύς μήτηρ Καντακουζηνός , καί πρότερος ἐν δεσμωτήριον κατακλείω , μᾶλλον κακόω ἐξεπίτηδες καί οὐδείς εἶδος λύπη ἀπολείπω ἐπιδείκνυμι πρός ἐκεῖνος . φύλαξ τε γάρ ἐφίστημι ἄνθρωπος ἀναιδής καί ὁ τρόπος βάρβαρος , καί πᾶς ἐπιδείκνυμι προστάσσω πικρία πρός αὐτός καί πᾶς ποιέω ἐπί ὕβρις καί καταφρονέω . ὁ τε ἀναγκαῖος πρός τροφή , καίτοι καί πρότερος ἐνδεής παρέχω , ἔτι μᾶλλον γλίσχρος χορηγέω . εἰμί δέ ποτός ἐσθίω καί ζωμός τις παρέχω , φιλανθρωπεύομαι δῆθεν , οἶδα , ὡς πολυτέλεια ἐντρέφω καί τρυφή καί οὐδείς εἄν ἅπτω μολύνω , ὁ χείρ άνιφτος καθίημι , διερευνάω δῆθεν ὁ ζωμός , εἰμί μή ὅς ἔνδον κρύπτω γράμμα παρά ὁ υἱός ἀποστέλλω , καίτοι γε αὐτός ὁ προσάγω εἰμί μάγειρος . ὁ ὁράω , μᾶλλον αἱρέω λιμός βίαιος ἀποθνήσκω , ἢ τοιοῦτος γεύω . ἐν χειμών τε σφοδρός καί κρυμώδης οὐδείς , οὔτε ἐκ ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος , οὔτε ἐκ πυρός παρέχω παραμυθία , καίτοι βασιλίς μηδείς κατά ὁ σῶμα θεραπεία κελεύω ἀποστερέω . παρά πᾶς τε ἡμέρα οὐ ἐλλείπω ὁ φύλαξ ὁ υἱός ἀσέμνως ὑβρίζω ἐπί αὐτός , καί ὡς ἀγγελία δῆθεν πυνθάνομαι , ἀπαγγέλλω , ποτέ μέν , ὡς συλλαμβάνω ὁ υἱός καί ἄτιμος ἄγω περίκειμαι κλοιόν · ἄλλοτε δέ , ὡς μάχη γίγνομαι , ἐπί αὐτός ἀποκτείνω καί ἄγω ὁ κεφαλή , ὅς παραμυθία ἕνεκα καί πρός αὐτός ἄγω ὑπισχνέομαι , καί ἕτερος ὠμός καί ἀπάνθρωπος πολύς , ἐκ ὅς ἐκεῖνος ὁ Καρδία ὑπερζέω καί κατατείνω , πυρετός λαμβάνω σφοδρός . ὁ δέ περί αὐτός γυνή , πολύς ὁ ὠμός ἐκεῖνος ἄρχω δήω , ὥστε ἐπιτρέπω ἰατρός πρός αὐτός εἰσάγω καί πρόνοια ἀξιόω μικρός τις , οὐ δύναμαι πρός ἔλεος ἐκκαλέω ὁ σπλάγχνον ὁ ἀγνώμων ἐκεῖνος καί σπλάγχνον ἐσθίω ἄνθρωπος ἐθίζω ὁσημέραι . ἀλλά ἀπεῖπον αὐτός πᾶς θεραπεία , ὥσπερ αὐτοχειρία κατασφάζω . ὁ βασιλίς δέ ὑπό ὁ πυνθάνομαι , ὅτι νοσέω ὁ ὁ βασιλεύς μήτηρ , καί ὡς οὐ ἐπιτρέπω παρά ὁ ἄρχω καί ὁ διδάσκαλος ὁ οἰκέω καί μαθητής ὁ πρᾶος καί φιλάνθρωπον ἰατρός πρός αὐτός εἰσέρχομαι , ὀνειδίζω μέν αὐτός πικρός ὁ ὠμότης καί ὁ ἀναλγησία · ὁ δέ ἰατρός κελεύω , ὅς αὐτός πρός ὁ νόσος συνήθης εἰμί , πρός ἐκεῖνος τε ἔρχομαι καί πρόνοια ἀξιόω ὁ δήω . πατριάρχης δέ καί ὁ λοιπός ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος ἀνήρ φρατρία ὁ ἰατρός παραλαμβάνω , Ὅρκος ἀπαιτέω , ὥστε ἔρχομαι πρός ἐκεῖνος , μηδείς περί ὁ νόσος διατάσσω . ὁ δέ καί ὁ ἐπιδημία ἀπαγορεύω , εἰμί μέλλω μηδείς ἐκ ὁ τέχνη ὠφελέω , ἀναγκάζω αὐτός ὁ κελεύω ποιέω , ἵνα αὐτός τε ὁ ἐξαρχῆς ὠμότης διασῴζω καί μηδέ βασιλίς καταφρονέω δοκέω , ὁ κελεύω μή ποιέω . εἰμί δέ ἰσχυρογνωμονέω καί πρός ὠφέλεια τίς ὁ νοσέω λέγω , μή μέμφομαι αὐτός , ὡς αὐτός ὁ εἰμί κακός αἴτιος ἑαυτοῦ πάρειμι · δῆλος γάρ ἤδη εἰμί αἱρέω ὁ Καντακουζηνός . ὁ δέ δείδω ὁ ἀπειλή , οὐδείς γάρ εἰμί ὁ μέσος ὁ τε ὑποπτεύω καί ὁ πάσχω ὁ δεινός , πρότερος ἐπαγγέλλω μηδείς ὁ γίγνομαι μηνύω βασιλίδι , ἔπειτα πρός βασιλεύς εἰσέρχομαι ὁ μήτηρ . μηδείς δέ δύναμαι διά ὁ ἐκ ὁ ἄρχω δέος φθέγγομαι , ὁ ἕπομαι φύλαξ ὡς ἐν-εἰμί διαλανθάνω , νεῦμα σημαίνω ὁ ἐν ἀγκών φλέψ τέμνω , ἔπειτα ἔξειμι μηδείς ὁ σύνολον φθέγγομαι . ὁ γυνή δέ αὖθις ὁ ἄρχω δήω ὁ τέμνω φλέψ ἐφίστημι εἰσάγω οὖον συγχωρέω . ὅθεν ὑπό ὁ πυρετός κατεργάζομαι καί μηδείς ὅλως πρόνοια ἀξιόω , τελευτάω ἕκτος μείς Ἰανουάριος δέκατος εἰμί ἰνδικτίων ὁ , ωνʹ ἔτος . τελευτή δέ ἤδη , ὁ ὁ βασιλεύς Ἀνδρόνικος ἀδελφή , ὅς πρότερος μέν Μιχαήλ ὁ Μυσός συνοικέω βασιλεύς , ἔπειτα , ἐκεῖνος τελευτάω , πρός ὁ ἀδελφός ἐπανέρχομαι καί ὁ ἐν βασίλειος διατριβή καταλιμπάνω , μονάζω αἱρέω καί Θεοδοσία ἐκ Θεοδώρα μετονομάζω , πυνθάνομαι περί ὁ βασιλεύς μήτηρ , ὅτι τελευτάω , καί ὥσπερ ἀμείβω ὁ παρά ἐκεῖνος πρότερος ὑπάρχω ἀγαθός , πολύς γάρ εἰς ἐκεῖνος ἐπιδείκνυμι ὁ εὔνοια , ἀφικνέομαι τε εἰς ὁ δεσμωτήριον πρός αὐτός καί παραμένω ἄχρι τελευτή . ἔπειτα ὁ νεκρός ἐξάγω παρά ὁ μονή , ὁ πρός μήτηρ ἐκεῖνος μάμμη ἀδελφός ὁ πρῶτος ὁ παλαιολογέω βασιλεύς Μιχαήλ ὁ Μάρθα προσαγορεύω , ἐν ὁ πατρῷος κατατίθημι τάφος . ἔπειτα ἐκεῖθεν πρός βασιλίς ἀναστρέφω , ἀπαγγέλλω ὁ ὠμότης καί ὁ ἀπανθρωπία ὁ ἄρχω , ὅς περί ἐκεῖνος ἐνδείκνυμι ἄχρι τελευτή . ὁ δέ Ὅρκος διαβεβαιόομαι , μηδείς οἶδα ὁ γίγνομαι , πλήν ὅτι εἴργω προστάσσω παρά αὐτός , καταγιγνώσκω τε καί αὐτός πολύς ἐκεῖνος ὁ ἀπήνεια . μετά δέ ὁ ἐκεῖνος τελευτή ὁ χρῆμα ἐκεῖνος τε καί ὁ υἱός διερευνάω καί πολύς ἐκεῖνος ἐξευρίσκω , μάλιστα δέ ὅτι καί πατριάρχης κατά ὁ ἔχω ἐξεῖπον ἀφορισμός , ὅς ἔχω ὥσπερ τις δορυφόρος ὁ παράνομος ἐπιθυμία πᾶς ὀξύς ὑπηρετέω . ὅς ὁ πολύς ὁ ἔχω δείδω , φέρω ὁ φυλάσσω παρέχω · ὁ δέ καί ὡς παρά δίκη γίγνομαι καταφρονέω , τέως μέν κατέχω , χρόνος δέ ὕστερος ὑπό ὁ σύνοιδα μηνύω πᾶς ἀναλίσκω . οὗτος δέ εἰμί πλεῖστος ὁ ἐξευρίσκω , ὥστε , καίτοι πολύς αὐτός πρότερος συμμερίζω , καί ὁ μέν Ἀπόκαυκος ὁ μέγας δούξ παρακατέχω , ἕτερος δέ Γαβαλᾶς ὁ πρωτοσεβαστός , ἐκεῖνος γάρ συνάρχω ὁ μέγας δούξ ὁ κοινός διοικέω καί μεσάζω βασιλίδι εἰμί , καί κιννάμωμον ὁ μυστικός ὁ βασιλικός χρῆμα τότε ταμίας εἰμί , καί πολύς ἕτερος εὐνοῦχος , ἕ παρεδυνάστευον , ὅμως ἐκ ὁ ὑπολείπω ἀναλίσκω , ὁ πρός βασιλεύς πόλεμος συγκροτέω · οὕτως εἰμί ἤπειρος ὁ πλῆθος . ὁ βασιλίς δέ πολύς πολλάκις περί εἰρήνη πρός πατριάρχης καί ὁ ἄλλος ὁ πρᾶγμα ἄρχω διαλέγω , οὐδείς ἀνύω ὁ δήω δύναμαι , ἐκεῖνος ἤδη κατά κράτος πᾶς ἔχω ὁ ἀρχή καί οὐδέ ἄκρος οὖς ὁ εἰρήνη παραδέχομαι . ὁ δοκέω δέ δίκαιος τε ὁμοῦ καί βασιλίδι καί σφεῖς αὐτός συμφέρω αἱρέω , κατάσκοπος δῆθεν προπέμπω πρός Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς , ἔπειτα ὑποδέχομαι ἐπανέρχομαι , εἰσάγω πρός βασιλίς , ἄλλος τε πολύς ἐκεῖνος καταψεύδομαι καί ὡς ἀναφανδά πρός ὁ σύνειμι μεγαληγορέω , ὡς , εἰμί περιγίγνομαι ἐν ὁ πόλεμος , βασιλίς μέν καί βασιλεύς ὁ υἱός ἀποκτείνω μόνος , ἀτιμάζω μηδείς · πατριάρχης δέ καί ὁ ἄλλος , ἕ ὁ πάρειμι πόλεμος ἐγείρω αὐτός , μετά πολύς αἰκία ἐφύβριστος καί βίαιος θάνατος ἐπάγω . ἕ καί ὁ λέγω ἐκ σύνθημα εὐθύς πάρειμι , μέγας πρόφασις ποιέω ὁ μή δύναμαι πρός κίνδυνος τοσοῦτος σφεῖς αὐτός ὑπάγω ἑκοντί ὁ κατά ἐκεῖνος οὗτος μαίνομαι διά ὁ δοκέω εἰρήνη ἐγχειρίζω , αὐτίκα τε ψηφίζω ὁ δήω ἐκεῖνος πᾶς σπουδή καί προθυμία πολεμέω , καί εἰμί τίς τίς περί ὁ πρός ἐκεῖνος εἰρήνη φθέγγομαι , πολέμιος ἡγέομαι καί αὐτός . ἐπεί δέ βασιλεύς τε ὁ Καντακουζηνός ἐκστρατεύω πρός ὁ ἑσπέρα καί Απόκαυκος ὁ μέγας δούξ ὁ πᾶς ἄγω Ῥωμαῖος ἡγεμονία , ὁ μέν ἐκ ὁ ἤπειρος καί αὐτός ἀντιστρατεύω ἐκεῖνος ἀπογιγνώσκω , οἶδα γάρ λόγος ἄξιος διαπράσσω οὐδείς , οὐδέ πρός τοιοῦτος ἀνταγωνιστής ἀξιόχρεως εἰμί αὐτός , ὁ δέ ἐκ Βυζάντιον καί Θρᾴκη στρατιά οὐ ὀλίγος εἰμί Ἀνδρόνικος τε Παλαιολόγος ὁ γαμβρός καί Θωμᾶς ὁ Παλαιολόγος ἐφίστημι στρατηγός , κελεύω ἐκεῖνος ἕπομαι βλάπτω , εἰμί τίς δύναμαι , φυλάσσω μᾶλλον , μή κακῶς αὐτός πάσχω . αὐτός δέ ὁ μή δοκέω ἀργός κάθημαι ὁ ὅλος ἔχω ὁ ἀρχή , ἑβδομήκοντα νέος στόλος ἐξαρτύω , ὡς ἐκ θάλασσα πολεμέω . δαπάνη δέ εἰμί αὐτός πρός ὁ τριήρης ὁ βασιλεύς χρῆμα , ὁ κρύπτω ἐν Βυζάντιον . καίτοι γε αὐτός πᾶς πολύς καταγιγνώσκω ἀβελτηρία , εἰμί πρός ἠπειρῶτις στρατία ἐκ θάλασσα αὐτός ἀντιτάσσω παρασκευάζω καί χρῆμα τοσοῦτος οὐ εἰς δήω ἀναλίσκω . ὁ δέ ἀποβαίνω ἐναντίος , ἢ ἄν τις ἐκ ὁ πρᾶγμα στοχάζομαι οἴομαι . πλεῖστος γάρ βλάπτω ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς πρᾶγμα , εἰς Θεσσαλονίκη οὐ ἐκ πρόνοια ἴδιος , ἀλλά κατά Τύχη ἀφικνέομαι . οὗτος μέν οὖν ὕστερος εἴρω .