joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen2.16
ιϛʹ . Ἀνδρόνικος δὲ ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς πυθόμενος περὶ βασιλέως τοῦ ἐγγόνου , ὡς νοσήματι ὀξεῖ κατασχεθεὶς προσδόκιμός ἐστιν ἀποθανεῖν , ὁρῶν δὲ καὶ τοὺς τελουμένους ὅρκους , οὓς ἐπὶ βασιλέως ᾔδει γινομένους τελευτῇ , δείσας μὴ τελευτήσαντος αὐτοῦ νεωτερισθῇ τι περὶ αὐτὸν καὶ ὑπό τινων ἀποστερηθῇ τὸ ζῆν οἰησομένων ἐπιθήσεσθαι πάλιν τῇ ἀρχῇ Ρωμαίων , ᾐτήσατο γενέσθαι μοναχὸς , οἰόμενος οὕτως ἂν διαφυγεῖν τὸ ἀποθανεῖν , ἂν ὁ ἔγγονος τελευτήσῃ · ἐνδόντος δὲ καὶ πρωτοστράτορος , ῥάκη τε ἐνέδυ καὶ Ἀντώνιος ἐξ Ἀνδρονίκου μετωνομάσθη . Ἀνδρόνικος δὲ ὁ βασιλεὺς τῇ νόσῳ συνεχόμενος δεινῶς καὶ ὅσον οὔπω νομίζων αὐτὸν ἀπολείψειν καὶ τὸ ζῆν , τοὺς ἰατροὺς προσκαλεσάμενος « ὑμεῖς » εἶπεν « ἴστε σαφῶς ὅσα τε διειλέχθην πρὸς ὑμᾶς αὐτὸς τοῦ τῶν μοναχῶν ἐφιέμενος σχήματος ἐπιτυχεῖν , οὐχ ὡς ἤδη παντάπασιν ἀπηγορευκὼς τὸ ζῆν , ἀλλ' εἰ καὶ βεβαίας ἔχοιμι τοῦ περιέσεσθαι τὰς ἐλπίδας , οἰόμενος ἔχειν ἀμφοτέρωθεν καλῶς . ἄν τε γὰρ ἀπέλθω πρὸς τοὺς πλείους , ἐν καλῷ μοι κείσεται τῷ ἀδεκάστῳ κριτῇ τὸ τῆς μετανοίας ἔχοντα σχῆμα ὀφθῆναι ἐπὶ τῆς δίκης ἐκείνης τῆς φοβερᾶς · ἄν τε περιγένωμαι τῆς νόσου , μᾶλλον βέλτιον , ὅσῳ καὶ καιρὸν εὑρήσω μετανοίας ἀπολύσασθαι τὰ πεπλημμελημένα . ὅσα τε ἐπηγγείλασθε αὐτοὶ , καὶ ὅρκοις ἐπιβεβαιώσαντες τοὺς λόγους μὴ τοῦ τοιούτου καλοῦ ἀποστερήσειν , νυνὶ δὲ τοὐναντίον ἅπαν ὁρῶ γινόμενον . αὐτός τε γὰρ ἤδη ὀλίγον ἀποδέω τοῦ ἀψύχοις ἐοικέναι , καὶ ὑμᾶς πάντα μᾶλλον ἢ τὸ τὰ συμφέροντα καὶ φίλα ἐμοὶ διανοουμένους πράττειν ὁρῶ . διὸ δὴ καὶ δέομαι ὑμῶν , μὴ ἐπὶ πλεῖον καταχρήσασθαι τῇ ἀμελείᾳ , οὐ μέτριά τινα , ἀλλ' εἰς αὐτὰ τὰ καιριώτατα βλαπτούσῃ · ἀλλ' ὃ μὴ πρότερον , νυνὶ σπουδάσαι καταπράξασθαι πρινὴ τὸ τέλος ἐπιστῇ . » Βασιλεὺς μὲν οὖν τοιαῦτα εἶπεν · οἱ δὲ ἰατροὶ μέγα ἀνοιμώξαντες καὶ πολλὰ πολλάκις ἐπευξάμενοι , εἰ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἐν ἐπιστήμῃ τῆς θεραπευτικῆς ἐγένοντο , ὥστε τοιαῦτα ἐπιδεῖν , ἐπέτρεπον ὅ , τι ἂν βούλοιτο βασιλέα πράττειν περὶ ἑαυτοῦ . ὁ δὲ ἀκούσας , ἔνθους τε ἐγένετο ὑφ' ἡδονῆς , καὶ ὡς ἤδη λαμπρά τινα εὐτυχηκὼς , τὸν μέγαν δομέστικον μετεκαλεῖτο καὶ μετὰ σπουδῆς ἐκέλευε πατέρα τὸν πνευματικὸν καλεῖν τὸν ἑαυτοῦ · ὁ δὲ τῶν γεγενημένων εἰδὼς μηδὲν , ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν τῆς κλήσεως ἥτις εἴη . ἐπεὶ δὲ μάθοι , βασιλεῖ μὲν ὑπισχνεῖτο τὰ κελευόμενα ποιεῖν , τοῖς ἰατροῖς δὲ ἐπετίμα τε οὐ μετρίως καὶ αὐτὸς ἤνεγκεν οὐκ ἀνεκτῶς . τριβομένης δὲ ἐπιπολὺ τῆς ὥρας καὶ τοῦ πνευματικοῦ πατρὸς οὐ παραγινομένου , αὐτός τε ἐπέσπευδε τὴν ἄφιξιν καὶ τοὺς ἰατροὺς τὴν αἰτίαν τῆς μελλήσεως ἠρώτα · συνεὶς δὲ ἀπὸ τῶν λεγομένων ὑγιὲς μηδὲν αὐτοὺς λέγειν , ἐστοχάζετο παρὰ τοῦ μεγάλου δομεστίκου κωλύεσθαι τὴν πρᾶξιν , καὶ μετακαλεσάμενος αὐτὸν , τῆς τε ἐκ πρώτης ἡλικίας πρὸς ἀλλήλους αὐτὸν ἀνεμίμνησκε φιλίας καὶ τοῦ μηδέπω μηδαμῶς παρὰ πάντα τὸν βίον οὐδέτερον ἑτέρῳ ταραχῆς καὶ σκανδάλου ἀφορμὴν παρεσχηκέναι . νυνὶ δὲ ἀπορεῖν ὅθεν ὁρμώμενος οὕτως ἐξεπίτηδες ἐβουλήθη ἀχθόμενον αὐτῷ εἰς ᾅδην παραπέμψαι . « μὴ δὴ τοιαῦτά με ἐργάσῃ κακὰ , ὦ φίλων » ἔλεγεν « ἄριστε , μηδὲ καταπρόῃ μοι τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας , ἀλλ' ὥσπερ πολλάκις ὑπὲρ τοῦ δυστήνου σώματος τουτουῒ πάσῃ σπουδῇ καὶ προθυμίᾳ σεαυτὸν ἐνέβαλες εἰς τοὺς κινδύνους , οὕτω νῦν πολλῷ πλέον κινδυνεύοντος κατὰ ψυχὴν , πρόστηθι πάσῃ προθυμίᾳ , οὐ μόνον διὰ τὴν φιλίαν , ἀλλ' ἵνα μὴ καὶ δίκας ὑπόσχῃς τῷ πάντων κριτῇ , τό γε εἰς σὲ ἧκον ἀποστερήσας αὐτὸν ψυχῆς , ὑπὲρ ἧς αὐτὸς θάνατον εἵλετο καὶ σταυρόν . μηδὲ κατάτριβε τὸν καιρὸν , οὕτως ἀναγκαῖον ὄντα , ὃν αὖθις εὑρεῖν οὐκ ἐξέσται διαφυγόντα νῦν , ἀλλ' εὐχῶν τε πολλῶν δεόμενον καὶ σπουδῆς οὐ τῆς τυχούσης . ἐγὼ γὰρ καὶ ὃν ἀναλίσκω σοὶ διαλεγόμενος χρόνον , ζημίαν ἥγημαι τὴν ἐσχάτην . » Ὁ μέγας δὲ δομέστικος ἀποκρίνασθαι μὲν ἴσχυσεν οὐδὲν , τῆς ψυχῆς ἤδη τῇ λύπῃ καταβεβαπτισμένης · ἔξω δὲ ἐλθὼν ἀνῴμωξέ τε πικρῶς καὶ τὸν φίλον ἀνεκαλεῖτο , καὶ μικροῦ μὲν ἐδέησεν ἀφεῖναι καὶ τὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῖς θρήνοις · ὅμως δ' ἀνελάμβανέ τε πάλιν ἑαυτὸν καὶ τὰς ὄψεις ὕδατι τῶν δακρύων ἀποκαθαίρων , ὥσπερ ἄλλου πάσχοντος ἀδάκρυτος ὡρᾶτο βασιλεῖ . ὡς δὲ ὁ βασιλεὺς συχνοὺς ἀγγέλους ἐπιπέμπων , τὴν τοῦ πνευματικοῦ πατρὸς ἄφιξιν ἐπέσπευδεν , ὁ μέγας δομέστικος πέμψας τὸν μὲν πνευματικὸν ἐκέλευεν ἔξω Διδυμοτείχου χωρεῖν καὶ διατρίβειν ἐν προαστείοις ἄχρις ἂν αὐτὸς τὴν εἴσοδον ἐνδῷ , πρότερον δὲ μὴ εἰσιέναι , μήδ' εἰ πάντες ἄνθρωποι ἐπιτρέποιεν · ἕτερον δὲ ἀντ' ἐκείνου παραλαβὼν , εἰσήγαγεν ὡς βασιλέα . ἔφασκέ τε τὸν μὲν εἰωθότα τῆς πόλεως ἀποδημεῖν , καὶ ὅρκους προστιθεὶς ὡς ἀληθεύοι , τουτονὶ δὲ εἰσαγαγεῖν οὐδαμῶς ὄντα σοι ἐν συνηθείᾳ , καὶ πάνυ ἄκοντα διὰ τὸ βιάζεσθαι ὑπὸ σοῦ . Βασιλεὺς δὲ αὐτὸν προσαγορεύσας « ὥρα σοι , πάτερ , » ἔλεγε « τοῖς πνευματικοῖς χρῆσθαι φαρμάκοις καὶ τὴν ἐπιστήμην ἐπιδείκνυσθαι τὴν πασῶν φιλανθρωποτάτην , καὶ ψυχὴν ὀδυνωμένην καὶ κακῶς πάσχουσαν ὑπὸ πολλῶν τραυμάτων καὶ πταισμάτων ἀνακαλεῖσθαι καὶ πρὸς σωτηρίους τρίβους καθοδηγεῖν , καὶ μετανοίας ἐνδύμασι καὶ πράγμασι τὸν κριτὴν ἵλεων αὐτῇ προκατασκευάζειν . » ὁ δ' ἀντησπάζετο μὲν βασιλέα καὶ αὐτὸς , μὴ ἐξεῖναι δὲ αὐτῷ ἔλεγεν , ἔτι ζῶντος τοῦ πατρὸς , ᾧ φέρων ἑαυτὸν ὑπέταξας πνευματικῶς , ἕτερον ἀνθαιρεῖσθαι , καὶ ταῦτα ἐν καιροῖς μάλιστα τοιούτοις , ὅτε βούλει μεταλλάξασθαι τὸν βίον καὶ πρὸς ἀγγελικὴν μετατάξασθαι πολιτείαν , ἐπεὶ καὶ διὰ βίου παντὸς τούτῳ χρῆσθαι δίκαιον διδασκάλῳ καὶ ὡς τῶν κρειττόνων τινὶ προσέχειν , ἀλλὰ μὴ ἁπλῶς οὕτω καὶ ἀπερισκέπτως ὑπὸ τοῦ τυχόντος τὰ τοιαῦτα μυσταγωγεῖσθαι . Τοιαῦτα γὰρ ἦν δεδιδαγμένος λέγειν . βασιλεὺς δὲ ἐδυσχέραινε μὲν οὐ μετρίως πρὸς τοὺς λόγους καὶ τὸν μέγαν δομέστικον ἐν αἰτίαις ἐποιεῖτο , ὑπ' αὐτοῦ φάσκων κωλύεσθαι σωτηρίας τυχεῖν . συνηγοροῦντος δὲ αὐτοῦ τοῖς εἰρημένοις ὑπὸ τοῦ πνευματικοῦ καὶ διαβεβαιουμένου μὴ παρεῖναι ἐκεῖνον , ᾧ δίκαιον τὰ τοιαῦτα ἐπιτρέπειν , ἔτι τε ἐπαγγελλομένου ὡς , εἴ ποτε ἐπανήξει , μηδὲν ἀναβαλλόμενος παρέσται , ἡσύχασε πεισθεὶς ὁ βασιλεύς . Βαρὺς δὲ , τῶν ἰατρῶν ὁ μάλιστα ἐμπειρότατος , δεινὰ ἐποιεῖτο καὶ οὐδὲ ἀνέξεσθαι ἐδόκει , εἰ βασιλεὺς ἀποστερήσοιτο τῆς σωτηρίας ἐν χρῷ κινδύνου καθεστὼς , ὑπὸ τοῦ μεγάλου δομεστίκου παραχθεὶς , ὥρμητό τε δῆλα βασιλεῖ ποιεῖν ὅσα τε περὶ τὸν πνευματικὸν πατέρα συσκευασθείη καὶ ὡς οὐδὲν ἂν εἴη κώλυμα , εἰ μὴ παρείη ὁ πνευματικὸς ἐκεῖνος , ἕτερον τὰ ὅμοια ποιεῖν , τῆς αὐτῆς ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ παντουργοῦ πνεύματος πᾶσι πνευματικοῖς πατράσιν ἐξίσης κεχορηγημένης . συνιδὼν δὲ ὁ μέγας δομέστικος ὅ , τι βούλεται ὁ Βαρὺς , εἰς τὸ ἐξώτερον οἴκημα παραλαβὼν , « στοχάζομαί σε » εἶπε « βούλεσθαι βασιλέα παρακινεῖν τὸ μοναχῶν ἐνδῦναι σχῆμα ὑφ' ὅτου ἂν τύχοι πατρὸς πνευματικοῦ . σὺ δ' αὐτὸς καὶ τὴν ἀρχὴν εἰς τοῦτο παρώρμησας βασιλέα . τότε μὲν οὖν ἡ ἀπειρία καὶ ἡ ἄγνοια παρῃτήσατό σε μὴ κακῶς παθεῖν · ἂν δ' αὖθις τοῖς αὐτοῖς ἢ καὶ χείροσιν ἐπιχειρῇς , ἴσθι μὴ ἄνευ τιμωρίας ἀπαλλάξων . πρῶτον μὲν γὰρ οὐκ ἐξ ἀγορᾶς ἐστιν ὠνήσασθαι βασιλέα , ἂν τοῦ ὄντος ἀποστερηθῶμεν , ἔπειτα εἰ καὶ τοῦτ' ἐξῆν , ἀλλ' οὐκ ἂν τοιούτῳ γε ἐνετύχομεν τὰ πάντα βελτίστῳ . τοὺς γὰρ μέλλοντας τοσαύτην προστασίαν ἐγχειρισθήσεσθαι πραγμάτων ὁ τὰ πάντα προορώμενος θεὸς ἀναλόγους πρὸς τὸ τῆς ἀρχῆς μέγεθος δημιουργεῖ . ἄλλως τε , πόσοις τῶν νοσήμασι δεινοῖς παλαιόντων , ὑπὸ μὲν τῶν ἰατρῶν συμβέβηκεν ἀπαγορευθῆναι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἔσχατον δοκοῦν κατηντηκέναι τῆς ζωῆς , ὑπὸ δὲ τοῦ τὰ πάντα οἰκονομοῦντος καὶ μετασκευάζοντος ᾗ βούλεται , ἀνεβίωσάν τε αὖθις καὶ ῥαΐσαντες οὐκ ἐλάσσω τῶν προτέρων ἔτη ἐπεβίωσαν ; τί οὖν θαυμαστὸν , εἰ θεοῦ βουλομένου , τοιαῦτα παραπλήσια καὶ ἐπὶ τοῦ ἡμετέρου συμβήσεται βασιλέως ; οὗ δὴ ἕνεκα σοὶ λέγω , ἠρεμεῖν καὶ μὴ βασιλέα παρενοχλεῖν , ἀλλ' ἐᾷν οὕτως ὅπως ἔχει σχήματος . κἂν μὲν θεὸς Ρωμαίοις ἵλεων ἐπιβλέψας , τὸν σφέτερον χαρίσηται βασιλέα , αὐτῷ τε τὰς δυνατὰς ἀποδώσομεν εὐχαριστίας καὶ ἡμῖν αὐτοῖς ἀντὶ μεγίστης εὐτυχίας τὴν ὑγείαν λογιούμεθα βασιλέως · ἂν δ' , ὃ μὴ γένοιτο , κρίμασιν οἷς οἶδεν αὐτὸς , ἐκ τῶν προσκαίρων καὶ ἐπιγείων πρὸς τὰ βελτίω καὶ μονιμώτερα βασίλεια καταστήσῃ , δίκαιος ὢν κριτὴς καὶ καρδιῶν καὶ λογισμῶν ἐταστὴς , τήν τε πρόθεσιν κρινεῖ καὶ τῶν ἴσων ἀξιώσει γερῶν τοῖς μοναχοῖς , ὅτι μὴ προθέσει τῇ σφετέρᾳ , ἀλλ' ἀπατηθεὶς ἀπεστέρηται τοῦ τοιούτου καλοῦ . » Τοιαῦτα τοῦ μεγάλου δομεστίκου εἰρηκότος , ὁ Βαρὺς οὐ καθεκτὸς ἦν , ἀλλ' οὐ περιόψεσθαι ἔφασκε βασιλεῖ οὕτως ἐν ἐσχάτοις κινδύνοις ὄντι μὴ τὴν δυνατὴν βοήθειαν εἰσενεγκεῖν · οὐ μόνον ὡς ἰατρὸς ὢν , εἰ μὴ τὰ δέοντα παραινέσει , τὰς ἐσχάτας τίσων δίκας , ἀλλ' ὅτι καὶ ὅρκοις πρὸς βασιλέως κατελήφθη ἔνδηλα αὐτῷ ποιῆσαι τἀληθῆ περὶ ἑαυτοῦ . νυνὶ δὲ ἤδη οὐδενὶ τρόπῳ βασιλέως ἐν τοῖς ζῶσιν ἐσομένου , τί χρὴ τῆς ψυχῆς τῆς σωτηρίας ἀμελεῖν ἐλπίσι κεναῖς αἰωρουμένους ; Τοιαῦτα λέγοντι Βαρεῖ καὶ ἤδη ὡρμημένῳ βασιλεῖ δῆλα ποιεῖν ὁ μέγας δομέστικος ἠπείλησεν ἀποκτενεῖν , εἰ μὴ παύοιτο τοιαῦτα δρῶν . εἰδώς τε αὐτὸν δειλότατον ὄντα καὶ θορυβῆσαι διανοηθεὶς , ἐξαγαγὼν ἔξω , τοῖς παροῦσι Ρωμαίων εἶπεν · « Ἄνδρες Ρωμαῖοι , ἰατρὸς οὑτοσὶἐμοὶ μὲν πείθεσθαι βούλεται οὐδαμῶς , ἑαυτῷ δὲ πεποιθὼς ὡς δή τις ὢν τῶν τε τὰ ὄντα καὶ τὰ ἐσόμενα εἰδότων , ὥρμηται ἡμῖν τὸν βασιλέα μονάζοντα ἐκ βασιλέως ἀποδεῖξαι . εἰ δὴ τὰ πραττόμενα ὑμῖν κατὰ γνώμην , εἰδείητε ἂν αὐτοί . » οἱ δ' αὐτίκα περιστάντες τὸν ἰατρὸν , ἐθορύβησάν τε οὐ μετρίως καὶ καινήν τινα αὐτῷ ἠπείλησαν ἰδέαν ἐξευρήσειν θανάτου , εἰ μὴ παύοιτο τοιούτοις ἐγχειρῶν . ὁ δὲ ἔδεισέ τε καὶ ἐπείθετο τοῖς ἀπειλοῦσι . βασιλεὺς δὲ , καίτοι τοῦ νοσήματος αὐξανομένου καὶ προσθήκην οὐ μικρὰν ὁσημέραι δεχομένου , ὅμως εἶχεν ὑγιῶς τὰς φρένας καὶ οὐδὲν ὑπὸ τοῦ νοσήματος , καίτοι περὶ τὴν κεφαλὴν ὄντος , παρεβλάπτετο · καὶ τὸν πνευματικὸν πατέρα συνεχῶς ἀνεκαλεῖτο καὶ ἐρωτικῶς εἶχεν ἀτόπως περὶ τὸ Ναζιραίων σχῆμα , τῷ τε παρόντι ἐπέτρεπε πνευματικῷ τὸ ἔργον · οὐδὲν εἶναι λέγων θαυμαστὸν , εἰ ἀπόντος ἐκείνου τοῦ συνήθους , αὐτὸς τὰ ἴσα δρῴη . ὁ δὲ ἀνεβάλλετό τε ἰσχυρῶς καὶ ἔφασκεν οὐκ ἐγχειρήσειν , εἰ μὴ βούλοιτο καὶ αὐτῆς ἱερωσύνης ἐκπεσεῖσθαι , ὡς ἐκθέσμως καὶ παρανόμως ἐγχειρῶν τοῖς ἱεροῖς . οὕτω γὰρ εἶναι τοῖς θείοις πατράσι νενομοθετημένον . ὁ δ' ἐπείθετο μὲν , βαρέως δὲ ἤνεγκε τοῦ σχήματος τὴν ἀποτυχίαν . σιωπήσας δὲ ἐπὶ μικρὸν καὶ τῶν τε πεπλημμελημένων εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν καὶ ὡς πάντων ἐκείνων ὑφέξει δίκας ἐπὶ τοῦ ἀδεκάστου καὶ φρικτοῦ δικαστηρίου , δάκρυά τε ἠφίει τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἐθρήνησεν αὑτὸν ἐφ' ἱκανόν . εἶτα τῇ περὶ αὐτὸν ἐπέσκηπτε θεραπείᾳ τελευταίας ἐντολὰς , καὶ ὥρκιζεν αὐτοῖς τὸν θεὸν , ὡς ἐπειδὰν ἀναλύσαντα τοῦ σώματος ἐπὶ τῷ ὁσίας ἀπάγωσιν ἀξιῶσαι , ἐπὶ τὴν μεγάλου δομεστίκου οἰκίαν ἀγαγόντας πρῶτον , καὶ καταθέντας χρόνον τινὰ , οὕτως ἐκεῖθεν ἀραμένους , ὑπὸ λίθον κατακρύψαι , ὡς ἂν γένοιτο πᾶσι καταφανὲς , ὡς οὐδ' αὐτὸς ὁ τῶν τῇδε πάντων θάνατος ἐπιλανθάνεσθαι ποιῶν , ἴσχυσεν αὐτοῦ τὴν πρὸς ἐκεῖνον φιλίαν ἀμβλῦναι . οἱ μὲν οὖν παρόντες ἐθρήνησάν τε ἐπὶ τοῖς λεγομένοις καὶ τὴν ὑπερβολὴν ἐθαύμασαν τῆς πρὸς ἀλλήλους αὐτῶν φιλίας , ὅτι καὶ ἄχρι τελευτῆς οὕτως ἐν ἀκμῇ διετηρήθη .
Lemmas: ιϛʹ . Ἀνδρόνικος δέ ὁ πρέσβυς βασιλεύς πυνθάνομαι περί βασιλεύς ὁ ἔγγονος , ὡς νόσημα ὀξύς κατέχω προσδόκιμος εἰμί ἀποθνῄσκω , ὁράω δέ καί ὁ τελέω Ὅρκος , ὅς ἐπί βασιλεύς οἶδα γίγνομαι τελευτή , δείδω μή τελευτάω αὐτός νεωτερίζω τίς περί αὐτός καί ὑπό τίνω ἀποστερέω ὁ ζῶ οἴομαι ἐπιτίθημι πάλιν ὁ ἀρχή Ῥωμαῖος , αἰτέω γίγνομαι μοναχός , οἴομαι οὕτως εἄν διαφεύγω ὁ ἀποθνῄσκω , εἄν ὁ ἔγγονος τελευτάω · ἐνδίδωμι δέ καί πρωτοστράτωρ , ῥάκος τε ἐνδύω καί Ἀντώνιος ἐκ Ἀνδρόνικος μετονομάζω . Ἀνδρόνικος δέ ὁ βασιλεύς ὁ νόσος συνέχω δεινῶς καί ὅσος οὔπω νομίζω αὐτός ἀπολείπω καί ὁ ζῶ , ὁ ἰατρός προσκαλέω « σύ » εἶπον « οἶδα σαφῶς ὅσος τε διαλέγω πρός σύ αὐτός ὁ ὁ μοναχός ἐφίημι σχῆμα ἐπιτυγχάνω , οὐ ὡς ἤδη παντάπασι ἀπαγορεύω ὁ ζῶ , ἀλλά εἰμί καί βέβαιος ἔχω ὁ περίειμι ὁ ἐλπίς , οἴομαι ἔχω ἀμφοτέρωθεν καλῶς . ἄν τε γάρ ἀπέρχομαι πρός ὁ πλείων , ἐν καλός ἐγώ κεῖμαι ὁ ἀδέκαστος κριτής ὁ ὁ μετάνοια ἔχω σχῆμα ὁράω ἐπί ὁ δίκη ἐκεῖνος ὁ φοβερός · ἄν τε περιγίγνομαι ὁ νόσος , μᾶλλον ἀγαθός , ὅσος καί καιρός εὑρίσκω μετάνοια ἀπολύω ὁ πλημμελέω . ὅσος τε ἐπαγγέλλω αὐτός , καί Ὅρκος ἐπιβεβαιόω ὁ λόγος μή ὁ τοιοῦτος καλός ἀποστερέω , νυνί δέ ἐναντίος ἅπας ὁράω γίγνομαι . αὐτός τε γάρ ἤδη ὀλίγος ἀποδέω ὁ ἄψυχος ἔοικα , καί σύ πᾶς μᾶλλον ἢ ὁ ὁ συμφέρω καί φίλος ἐγώ διανοέομαι πράσσω ὁράω . διό δή καί δήω σύ , μή ἐπί πλείων καταχράομαι ὁ ἀμέλεια , οὖον μέτριος τις , ἀλλά εἰς αὐτός ὁ καίριος βλάπτω · ἀλλά ὅς μή πρότερος , νυνί σπουδάζω καταπράσσω πρίνη ὁ τέλος ἐφίστημι . » Βασιλεύς μέν οὖν τοιοῦτος εἶπον · ὁ δέ ἰατρός μέγας ἀνοιμώζω καί πολύς πολλάκις ἐπεύχομαι , εἰμί μηδέ ὁ ἀρχή ἐν ἐπιστήμη ὁ θεραπευτικός γίγνομαι , ὥστε τοιοῦτος ἐπεῖδον , ἐπιτρέπω ὅς , τίς εἄν βούλομαι βασιλεύς πράσσω περί ἑαυτοῦ . ὁ δέ ἀκούω , ἔνθεος τε γίγνομαι ὑπό ἡδονή , καί ὡς ἤδη λαμπρός τις εὐτυχέω , ὁ μέγας δομέστικος μετακαλέω καί μετά σπουδή κελεύω πατήρ ὁ πνευματικός καλέω ὁ ἑαυτοῦ · ὁ δέ ὁ γίγνομαι εἰδοί μηδείς , πυνθάνομαι ὁ αἴτιος ὁ κλῆσις ὅστις εἰμί . ἐπεί δέ μανθάνω , βασιλεύς μέν ὑπισχνέομαι ὁ κελεύω ποιέω , ὁ ἰατρός δέ ἐπιτιμάω τε οὖον μέτριος καί αὐτός φέρω οὐ ἀνεκτός . τρίβω δέ ἐπιπολύ ὁ ὥρα καί ὁ πνευματικός πατήρ οὖον παραγίγνομαι , αὐτός τε ἐπισπεύδω ὁ ἄφιξις καί ὁ ἰατρός ὁ αἴτιος ὁ μέλλησις ἐρωτάω · συνίημι δέ ἀπό ὁ λέγω ὑγιής μηδείς αὐτός λέγω , στοχάζομαι παρά ὁ μέγας δομέστικος κωλύω ὁ πρᾶξις , καί μετακαλέω αὐτός , ὁ τε ἐκ πρῶτος ἡλικία πρός ἀλλήλων αὐτός ἀναμιμνήσκω φίλιος καί ὁ μηδέπω μηδαμῶς παρά πᾶς ὁ βίος οὐδέτερος ἕτερος ταραχή καί σκάνδαλον ἀφορμή παρέχω . νυνί δέ ἀπορέω ὅθεν ὁρμάω οὕτως ἐξεπίτηδες βούλομαι ἄχθομαι αὐτός εἰς ᾍδης παραπέμπω . « μή δή τοιοῦτος ἐγώ ἐργάζομαι κακός , εἰμί Φίλων » λέγω « ἀγαθός , μηδέ καταπρόῃ ἐγώ ὁ ἐλπίς ὁ σωτηρία , ἀλλά ὥσπερ πολλάκις ὑπέρ ὁ δύστηνος σῶμα οὗτος πᾶς σπουδή καί προθυμία σαυτοῦ ἐμβάλλω εἰς ὁ κίνδυνος , οὗτος νῦν πολύς πλέω κινδυνεύω κατά ψυχή , προστίθημι πᾶς προθυμία , οὖον μόνος διά ὁ φίλιος , ἀλλά ἵνα μή καί δίκη ὑπέχω ὁ πᾶς κριτής , ὁ γε εἰς σύ ἥκω ἀποστερέω αὐτός Ψυχή , ὑπέρ ὅς αὐτός θάνατος αἱρέω καί σταυρός . μηδέ κατατρίβω ὁ καιρός , οὕτως ἀναγκαῖος εἰμί , ὅς αὖθις εὑρίσκω οὐ ἔξεστι διαφεύγω νῦν , ἀλλά εὖχος τε πολύς δήω καί σπουδή οὖον ὁ τυγχάνω . ἐγώ γάρ καί ὅς ἀναλίσκω σύ διαλέγω χρόνος , ζημία ἡγέομαι ὁ ἔσχατος . » ὁ μέγας δέ δομέστικος ἀποκρίνω μέν ἰσχύω οὐδείς , ὁ Ψυχή ἤδη ὁ λύπη καταβαπτίζω · ἔξω δέ ἔρχομαι ἀνοιμώζω τε πικρός καί ὁ φίλος ἀνακαλέω , καί μικρός μέν δήω ἀφίημι καί ὁ ψυχή ἐπί ὁ θρῆνος · ὅμως δέ ἀναλαμβάνω τε πάλιν ἑαυτοῦ καί ὁ ὄψις ὕδωρ ὁ δάκρυ ἀποκαθαίρω , ὥσπερ ἄλλος πάσχω Ἀδάκρυτος ὁράω βασιλεύς . ὡς δέ ὁ βασιλεύς συχνός ἄγγελος ἐπιπέμπω , ὁ ὁ πνευματικός πατήρ ἄφιξις ἐπισπεύδω , ὁ μέγας δομέστικος πέμπω ὁ μέν πνευματικός κελεύω ἔξω Διδυμότειχο χωρέω καί διατρίβω ἐν προάστειον ἄχρι εἄν αὐτός ὁ εἴσοδος ἐνδίδωμι , πρότερος δέ μή εἴσειμι , μηδέ εἰμί πᾶς ἄνθρωπος ἐπιτρέπω · ἕτερος δέ ἀντί ἐκεῖνος παραλαμβάνω , εἰσάγω ὡς βασιλεύς . φάσκω τε ὁ μέν εἴωθα ὁ πόλις ἀποδημέω , καί Ὅρκος προστίθημι ὡς ἀληθεύω , οὗτος δέ εἰσάγω οὐδαμῶς εἰμί σύ ἐν συνήθεια , καί πάνυ ἄκων διά ὁ βιάζομαι ὑπό σύ . Βασιλεύς δέ αὐτός προσαγορεύω « ὥρα σύ , πατήρ , » λέγω « ὁ πνευματικός χράω φάρμακον καί ὁ ἐπιστήμη ἐπιδείκνυμι ὁ πᾶς φιλάνθρωπος , καί ψυχή ὀδυνάω καί κακῶς πάσχω ὑπό πολύς τραῦμα καί πταῖσμα ἀνακαλέω καί πρός σωτήριος τρίβος καθοδηγέω , καί μετάνοια ἔνδυμα καί πρᾶγμα ὁ κριτής ἵλαος αὐτός προκατασκευάζω . » ὁ δέ ἀντασπάζομαι μέν βασιλεύς καί αὐτός , μή ἔξεστι δέ αὐτός λέγω , ἔτι ζῶ ὁ πατήρ , ὅς φέρω ἑαυτοῦ ὑποτάσσω πνευματικός , ἕτερος ἀνθαιρέομαι , καί οὗτος ἐν καιρός μάλιστα τοιοῦτος , ὅτε βούλομαι μεταλλάσσω ὁ βίος καί πρός ἀγγελικός μετατάσσω πολιτεία , ἐπεί καί διά βίος πᾶς οὗτος χράω Δίκαιος διδάσκαλος καί ὡς ὁ ἀγαθός τις προσέχω , ἀλλά μή ἁπλόος οὗτος καί ἀπερισκέπτως ὑπό ὁ τυγχάνω ὁ τοιοῦτος μυσταγωγέω . τοιοῦτος γάρ εἰμί διδάσκω λέγω . βασιλεύς δέ δυσχεραίνω μέν οὖον μέτριος πρός ὁ λόγος καί ὁ μέγας δομέστικος ἐν αἴτιος ποιέω , ὑπό αὐτός φάσκω κωλύω σωτηρία τυγχάνω . συνηγορέω δέ αὐτός ὁ εἴρω ὑπό ὁ πνευματικός καί διαβεβαιόω μή πάρειμι ἐκεῖνος , ὅς Δίκαιος ὁ τοιοῦτος ἐπιτρέπω , ἔτι τε ἐπαγγέλλω ὡς , εἰμί ποτός ἐπανήκω , μηδείς ἀναβάλλω πάρειμι , ἡσυχάζω πείθω ὁ βασιλεύς . Βαρύς δέ , ὁ ἰατρός ὁ μάλιστα ἔμπειρος , δεινός ποιέω καί οὐδέ ἀνέχω δοκέω , εἰμί βασιλεύς ἀποστερέω ὁ σωτηρία ἐν χράω κίνδυνος καθίστημι , ὑπό ὁ μέγας δομέστικος παράγω , ὁρμέω τε δῆλος βασιλεύς ποιέω ὅσος τε περί ὁ πνευματικός πατήρ συσκευάζω καί ὡς οὐδείς εἄν εἰμί κώλυμα , εἰμί μή πείρω ὁ πνευματικός ἐκεῖνος , ἕτερος ὁ ὅμοιος ποιέω , ὁ αὐτός ἐξουσία ὑπό ὁ παντουργός πνεῦμα πᾶς πνευματικός πατήρ ἐξίσης χορηγέω . σύν-εἶδον δέ ὁ μέγας δομέστικος ὅς , τίς βούλομαι ὁ Βαρύς , εἰς ὁ ἐξώτερος οἴκημα παραλαμβάνω , « στοχάζομαι σύ » εἶπον « βούλομαι βασιλεύς παρακινέω ὁ μοναχός ἐνδύω σχῆμα ὑπό ὅστις εἄν τυγχάνω πατήρ πνευματικός . σύ δέ αὐτός καί ὁ ἀρχή εἰς οὗτος παρορμάω βασιλεύς . τότε μέν οὖν ὁ ἀπειρία καί ὁ ἄγνοια παραιτέομαι σύ μή κακῶς πάσχω · εἄν δέ αὖθις ὁ αὐτός ἢ καί χείρων ἐπιχειρέω , εἰμί μή ἄνευ τιμωρία ἀπαλλάσσω . πρῶτος μέν γάρ οὐ ἐκ ἀγορά εἰμί ὠνέομαι βασιλεύς , εἄν ὁ εἰμί ἀποστερέω , ἔπειτα εἰμί καί οὗτος ἔξεστι , ἀλλά οὐ εἄν τοιοῦτος γε ἐντυγχάνω ὁ πᾶς ἀγαθός . ὁ γάρ μέλλω τοσοῦτος προστασία ἐγχειρίζω πρᾶγμα ὁ ὁ πᾶς προοράω θεός ἀνάλογος πρός ὁ ὁ ἀρχή μέγεθος δημιουργέω . ἄλλως τε , πόσος ὁ νόσημα δεινός παλαίω , ὑπό μέν ὁ ἰατρός συμβαίνω ἀπαγορεύω καί εἰς αὐτός ὁ ἔσχατος δοκέω καταντάω ὁ ζωή , ὑπό δέ ὁ ὁ πᾶς οἰκονομέω καί μετασκευάζω ὅς βούλομαι , ἀναβιόω τε αὖθις καί ῥαίω οὐ μικρός ὁ πρότερος ἔτος ἐπιβιόω ; τίς οὖν θαυμαστός , εἰμί θεός βούλομαι , τοιοῦτος παραπλήσιος καί ἐπί ὁ ἡμέτερος συμβαίνω βασιλεύς ; ὅς δή ἕνεκα σύ λέγω , ἠρεμέω καί μή βασιλεύς παρενοχλέω , ἀλλά ἐάω οὕτως ὅπως ἔχω σχῆμα . κἀν μέν θεός Ῥωμαῖος ἵλαος ἐπιβλέπω , ὁ σφέτερος χαρίζομαι βασιλεύς , αὐτός τε ὁ δυνατός ἀποδίδωμι εὐχαριστία καί ἐγώ αὐτός ἀντί μέγας εὐτυχία ὁ ὑγεία λογίζομαι βασιλεύς · εἄν δέ , ὅς μή γίγνομαι , κρίμα ὅς οἶδα αὐτός , ἐκ ὁ πρόσκαιρος καί ἐπίγειος πρός ὁ ἀγαθός καί μόνιμος βασίλεια καθίστημι , δίκαιος εἰμί κριτής καί Καρδία καί λογισμός ἐταστής , ὁ τε πρόθεσις κρίνω καί ὁ ἴσος ἀξιόω γέρας ὁ μοναχός , ὅτι μή πρόθεσις ὁ σφέτερος , ἀλλά ἀπατάω ἀποστερέω ὁ τοιοῦτος καλός . » τοιοῦτος ὁ μέγας δομέστικος ἐρῶ , ὁ Βαρύς οὖον καθεκτός εἰμί , ἀλλά οὖον περιοράω φάσκω βασιλεύς οὕτως ἐν ἔσχατος κίνδυνος εἰμί μή ὁ δυνατός βοήθεια εἰσφέρω · οὖον μόνος ὡς ἰατρός εἰμί , εἰμί μή ὁ δήω παραίνεσις , ὁ ἔσχατος τίνω δίκη , ἀλλά ὅτι καί Ὅρκος πρός βασιλεύς καταλαμβάνω ἔνδηλος αὐτός ποιέω τἀληθῆ περί ἑαυτοῦ . νυνί δέ ἤδη οὐδείς τρόπος βασιλεύς ἐν ὁ ζῶ εἰμί , τίς χρή ὁ Ψυχή ὁ σωτηρία ἀμελέω ἐλπίς κενός αἰωρέω ; τοιοῦτος λέγω Βαρύς καί ἤδη ὁρμάω βασιλεύς δῆλος ποιέω ὁ μέγας δομέστικος ἀπειλέω ἀποκτείνω , εἰμί μή παύω τοιοῦτος δράω . οἶδα τε αὐτός δειλός εἰμί καί θορυβέω διανοέομαι , ἐξάγω ἔξω , ὁ πάρειμι Ῥωμαῖος εἶπον · « ἀνήρ Ρωμαῖος , ἰατρός ουτοσιεμεω μέν πείθω βούλομαι οὐδαμῶς , ἑαυτοῦ δέ Πεποιθὼς ὡς δή τις εἰμί ὁ τε ὁ εἰμί καί ὁ εἰμί οἶδα , ὁρμάω ἐγώ ὁ βασιλεύς μονάζω ἐκ βασιλεύς ἀποδείκνυμι . εἰμί δή ὁ πράσσω σύ κατά γνώμη , οἶδα εἄν αὐτός . » ὁ δέ αὐτίκα περιίστημι ὁ ἰατρός , θορυβέω τε οὖον μέτριος καί καινός τις αὐτός ἀπειλέω ἰδέα ἐξευρίσκω θάνατος , εἰμί μή παύω τοιοῦτος ἐγχειρέω . ὁ δέ δείδω τε καί πείθω ὁ ἀπειλέω . βασιλεύς δέ , καίτοι ὁ νόσημα αὐξάνω καί προσθήκη οὖον μικρός ὁσημέραι δέχομαι , ὅμως ἔχω ὑγιής ὁ φρήν καί οὐδείς ὑπό ὁ νόσημα , καίτοι περί ὁ κεφαλή εἰμί , παραβλάπτω · καί ὁ πνευματικός πατήρ συνεχῶς ἀνακαλέω καί ἐρωτικός ἔχω ἄτοπος περί ὁ ναζιραῖος σχῆμα , ὁ τε πάρειμι ἐπιτρέπω πνευματικός ὁ ἔργον · οὐδείς εἰμί λέγω θαυμαστός , εἰμί ἄπειμι ἐκεῖνος ὁ συνήθης , αὐτός ὁ ἴσος δράω . ὁ δέ ἀναβάλλω τε ἰσχυρῶς καί φάσκω οὐ ἐγχειρέω , εἰμί μή βούλομαι καί αὐτός ἱερωσύνη ἐκπίπτω , ὡς ἔκθεσμος καί παρανόμως ἐγχειρέω ὁ ἱερός . οὗτος γάρ εἰμί ὁ θεῖον πατήρ νομοθετέω . ὁ δέ πείθω μέν , βαρύς δέ φέρω ὁ σχῆμα ὁ ἀποτυχία . σιωπάω δέ ἐπί μικρός καί ὁ τε πλημμελέω εἰς ἔννοια ἔρχομαι καί ὡς πᾶς ἐκεῖνος ὕφεξις δίκη ἐπί ὁ ἀδέκαστος καί φρικτός δικαστήριον , δάκρυον τε ἀφίημι ὁ ὀφθαλμός καί θρηνέω ἑαυτοῦ ἐπί ἱκανός . εἶτα ὁ περί αὐτός ἐπισκήπτω θεραπεία τελευταῖος ἐντολή , καί ὁρκίζω αὐτός ὁ θεός , ὡς ἐπειδάν ἀναλύω ὁ σῶμα ἐπί ὁ ὅσιος ἀπάγω ἀξιόω , ἐπί ὁ μέγας δομέστικος οἰκίον ἄγω πρῶτος , καί κατατίθημι χρόνος τις , οὕτως ἐκεῖθεν ἀείρω , ὑπό λίθος κατακρύπτω , ὡς εἄν γίγνομαι πᾶς καταφανής , ὡς οὐδέ αὐτός ὁ ὁ ὅδε πᾶς θάνατος ἐπιλανθάνομαι ποιέω , ἰσχύω αὐτός ὁ πρός ἐκεῖνος φίλιος ἀμβλύνω . ὁ μέν οὖν πάρειμι θρηνώ τε ἐπί ὁ λέγω καί ὁ ὑπερβολή θαυμάζω ὁ πρός ἀλλήλων αὐτός φίλιος , ὅτι καί ἄχρι τελευτή οὕτως ἐν ἀκμή διατηρέω .