joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.1
αʹ . Τοιοῦτος μὲν ὁ πρὸς ἀλλήλους τῶν Ρωμαίων πόλεμος ἐπὶ πέντε ἔτεσιν ἀνεῤῥιπίσθη , καὶ οὕτως ἐκάκωσαν ἀλλήλους πολλὰ καὶ χαλεπὰ , ἐξ ὧν ὀλίγου δεῖν ἀνατραπῆναι συνέβη τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν . ἃ καὶ ὡς ἐγένετο πάντα ἐξεθέμεθα μετὰ ἀκριβείας , μηδὲν παραλιπόντες , ἀλλὰ τὴν ἀρχαίαν φυλάξαντες ἐπαγγελίαν , ὥστε μήτε πρὸς χάριν , μήτε πρὸς ἀπέχθειαν μηδὲν εἰπεῖν , ἀλλὰ τὰ ὄντα ἀκριβῶς . λοιπὸν δὲ ἤδη καὶ τὰ Καντακουζηνῷ τῷ βασιλεῖ μοναρχοῦντι πεπραγμένα διηγήσασθαι , καὶ ὅσα ἐν διαφορᾷ κατέστη αὖθις πρὸς Παλαιολόγον βασιλέα τὸν γαμβρόν . ἐπεὶ γὰρ μετὰ τοὺς ὅρκους ἐγένετο ἐν βασιλείοις , βασιλίδα μὲν μετὰ τῶν τέκνων πρὸς τὴν τῆς θεομήτορος εἰκόνα τῆς Ὁδηγητρίας εὗρεν ἱσταμένην , ἵνα μᾶλλον κάμπτῃ βασιλέα καὶ πείθῃ μηδενὸς ἀναμιμνήσκεσθαι τῶν κατὰ τὸν πόλεμον συμβεβηκότων δυσχερῶν . ὁ δὲ πρῶτα μὲν τὴν τῆς θεομήτορος εἰκόνα προσεκύνει , ἔπειτα ὤμνυε κατὰ τῆς εἰκόνος εἰς ἐπήκοον πάντων , ὡς οὔτε βουλεύσαιτο , οὔτε πράξαι τὸ τυχὸν κατὰ βασιλίδος καὶ τῶν παίδων , πρὶν τὸν πόλεμον κινηθῆναι παρ' αὐτῶν , οὐδὲ βουλεύσαιτο κατ' οὐδένα τρόπον αὐτὴν καὶ βασιλέα τὸν υἱὸν τῆς ἀρχῆς ἀποστερεῖν , ἀλλὰ πάντα συκοφαντίας εἶναι καὶ διαβολὰς πλασθείσας ὑπὸ τῶν εἰπόντων . ἐκεῖνον δὲ τοιαύτην γνώμην ἐξαρχῆς ἔχειν , ὡς πάντα πόνον ὑπομενοῦντα , καὶ σύμπαντα ὅσα προσῆν χρήματα καταναλώσοντα ὑπὲρ τῆς ὠφελείας τῶν κοινῶν καὶ αὐτῆς τῆς βασιλίδος καὶ τῶν παίδων καὶ σφετέρας εὐδοξίας , μένων ἐπὶ σχήματος . ἔπειτα πολλὰς εὐχαριστίας ἀπεδίδου θεῷ , ὅτι ζῶν εἰς ταύτην ἧκε τὴν ἡμέραν , ἥτις ἀπαλλάξειε σαφέστατα τῶν συκοφαντιῶν καὶ τῶν ἀδίκων ἐγκλημάτων , ἔργοις αὐτοῖς ποιήσαντα καταφανῆ τήν τε τῶν εἰπόντων μοχθηρίαν καὶ τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ . ἔπειτα εἰσῄεσαν ἅμα βασιλίδι καὶ βασιλεῖ τῷ υἱῷ εἰς τὴν οἰκίαν , ἣ παρεσκεύαστο πρὸς τὴν τοῦ βασιλέως ὑποδοχήν . καὶ ἄλλα τε διειλέχθησαν περὶ τῶν πραγμάτων , καὶ Ἑλένην τὴν αὐτοῦ θυγατέρα τῷ νέῳ κατηγγύησαν βασιλεῖ . ἑάλω γὰρ αὐτοῦ κατάκρας εὐθὺς ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς , οὐ μόνον διὰ τὴν πρὸς τὸν πατέρα εὔνοιαν , ἀλλ' ὅτι καὶ αὐτὸν ἑώρα δοχεῖον ἄν τις εἶπε χαρίτων παντοδαπῶν . οὐ μόνον γὰρ εἶδος ἄξιον ἐπεδείκνυτο τυραννίδος , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀνδρίαν καὶ σύνεσιν οὐκ ἀγεννεῖς ὑπέφαινεν ἐλπίδας · ἃ καὶ εἰς ὕστερον ἐξέβη κατ' ἐλπίδας . συνέσει τε γὰρ οὐδενὸς ἀπολείπεται τῶν προγόνων βασιλέων , καὶ τὴν εὐψυχίαν καὶ τὴν τόλμαν οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ καὶ πολλάκις ἐπεδείξατο τοῖς πολεμίοις . εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ ἐκέλευεν ὁ βασιλεὺς τούς τε αὐτῷ συνόντας ἔξω Βυζαντίου καὶ τοὺς βασιλίδι προσκειμένους συγκλητικούς τε ἅμα καὶ στρατιώτας καὶ τοὺς ἄλλους τῶν ἐπιφανῶν πίστεις ἀμφοτέροις δι' ὅρκων διδόναι τοῖς βασιλεῦσι , καὶ μηδεμίαν εἶναι διαφορὰν , μηδὲ διάστασιν , ἀλλ' ὑπὸ μίαν βασιλείαν ἅπαντας τετάχθαι . ὅσοι μὲν οὖν ἔνδον ἦσαν μετὰ βασιλίδος , καὶ χάριν προσωμολόγουν βασιλεῖ καὶ τοὺς ὅρκους παρείχοντο προθύμως · τῶν ἔξω δὲ οἱ πλείους οὐκ ἠνείχοντο τῶν μάλιστα ἐπιφανῶν , ἀλλὰ Καντακουζηνῷ μόνον ἔφασαν τῷ βασιλεῖ δουλεύσειν , ἑτέρῳ δὲ μηδενί . δεινὸν γὰρ εἶναι , εἰ τοσαῦτα ὑπομείναντες κατὰ τὸν πόλεμον καὶ χρήματα προέμενοι καὶ οἰκείους καὶ σφᾶς αὐτοὺς ὑπὲρ τοῦ νικᾷν τοὺς πολεμίους , ἔπειτα ὅτε ἔδοξαν κεκρατηκέναι , ἀθρόον φαίνεσθαι κατάκρας ἡττημένους καὶ δουλεύοντας ἐκείνοις , οἷς ἐξῆν καὶ πρότερον δουλεύειν , εἰ ἐβούλοντο , τῶν πολλῶν ἐκείνων δυσχερῶν ἀπαλλαγέντας . ἐπὶ τρισὶ μὲν οὖν ἡμέραις ἐφιλονείκουν , μὴ ταὐτὰ ποιεῖν τοῖς ἄλλοις , μηδὲ ὑπάγειν ἑαυτοὺς τῇ ὑπὸ τὸν βασιλέα τὸν νέον δουλείᾳ . Καντακουζηνὸς δὲ ὁ βασιλεὺς τὴν ἔνστασιν ὁρῶν , σύντομόν τινα τὴν ἀπόφασιν καὶ αὐστηρίας ἐξήνεγκε μεστήν . τοὺς γὰρ μὴ βουλομένους τῷ γαμβρῷ ὑπείκειν ἐκέλευε καὶ αὐτοῦ ἀναχωρεῖν . βιάζεσθαι γὰρ οὐκ ἐθέλειν ἔφασκέ τινα αὐτῷ δουλεύειν , ὥσπερ οὐδὲ πρότερον , ἀλλ' εἰ μέν τις βούλοιτο τετάχθαι ὑπ' αὐτῷ , ἀνάγκη πᾶσα καὶ βασιλέα τὸν γαμβρὸν ἡγεῖσθαι κύριον · εἰ δ' ἐκείνῳ μὴ βούλοιτο ὑπείκειν , καὶ αὐτοῦ ἀφίστασθαι , ὡς οὐκ ἐνὸν ἄλλως , ἢ τοῦτον τὸν τρόπον , τὰς διχοστασίας καὶ τὴν ἔριν ἐκ μέσου γίνεσθαι . ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς τοιαῦτα εἶπε πρὸς ὀργήν . ἐκεῖνοι δὲ οἱ πρότερον ἀνθιστάμενοι , δείσαντες τὴν βασιλέως ἀπειλὴν , εἶκόν τε καὶ τοὺς ὅρκους ἀπεδίδοσαν ᾗ ἐκέλευεν ὁ βασιλεύς . μετὰ τοῦτο δὲ ἐθέσπιζε μηδένα μηδενὶ παρενοχλεῖν περὶ τῶν κατὰ τὸν πόλεμον ἡρπασμένων πλὴν τῶν κτήσεων · ταύτας γὰρ τοὺς ἔχοντας ἀποδιδόναι τοῖς κυρίοις . εἰ δέ τινες ἀπέδοντο ἢ διέφθειραν , μήτε τὴν ὠνὴν ἀποδιδόναι , μήτε μὴν εἰς τὸ ἀρχαῖον σχῆμα ἀναγκάζεσθαι καθιστᾷν . τοῖς μὲν οὖν ἀδικήσασι καὶ ἡρπακόσιν ὁ βασιλεὺς τοιαύτην παρείχετο φιλοτιμίαν , τοῖς δὲ ἀδικηθεῖσι καὶ ἀποστερουμένοις τῶν οἰκείων ἑτέροις τρόποις ἐθεράπευσε τὴν ἔνδειαν . καὶ τοῦτον τὸν τρόπον ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ πᾶσαν ἀμφισβήτησιν περιεῖλε καὶ πρόφασιν θορύβου , καὶ ἐν εὐταξίᾳ πάλιν καὶ εἰρήνῃ τὰ Ρωμαίων ἦν . ἔπειτα ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ βασιλίδα τὴν γαμετὴν μετὰ τῶν θυγατέρων μετεκαλεῖτο πέμψας . ἐπεὶ δὲ παρῆσαν ἐν τῷ πρὸ τῆς πόλεως τῆς θεομήτορος τεμένει , ὃ πηγή τέ ἐστιν ἀφθόνων ἰαμάτων καὶ καλεῖται , βασιλίδος Ἄννης ἐξελθούσης καὶ τῶν βασιλέων συμπαρόντων καὶ τῶν ἐν τέλει πάντων καὶ ἐπιφανῶν , Ἑλένη ἡ τῷ νέῳ μέλλουσα βασιλεῖ συνοικεῖν , προστεταχότος τοῦ πατρὸς καὶ Ἄννης τῆς βασιλίδος , ἐπισήμοις ἐκοσμεῖτο βασιλικοῖς καὶ Ρωμαίων βασιλὶς προσηγορεύετο . ἔπειτα εἰς τὰ βασίλεια πάντων ἅμα βασιλέων γενομένων , οἱ γάμοι τοῦ νέου βασιλέως παρεσκευάζοντο , καὶ πάντες ἐν ἐλπίσι χρηστοτέραις ἦσαν , ἀναπνεύσαντες ἀπὸ τῶν τοῦ πολέμου δυσχερῶν . οὐ μόνον γὰρ οἱ Ρωμαῖοι τῆς πρὸς ἀλλήλους ἐπαύοντο διαφορᾶς καὶ στάσεως , ἀλλὰ καὶ οἱ ἔξωθεν πολέμιοι πυθόμενοι , ὡς ὑπὸ βασιλέα τὸν Καντακουζηνὸν ἅπασα ἡ Ρωμαίων γένοιτο ἡγεμονία , ἐπαύοντο πολεμεῖν . οὐ μόνον γὰρ οἱ ὅμοροι δυνάσται παρασπᾷν τι τῆς Ρωμαίων ἡγεμονίας ἐπεχείρουν , ἀλλὰ καὶ μαρκέσης ὁ Λουμπαρδίας ἄρχων , υἱωνὸς ὢν τοῦ πρώτου βασιλέως Ἀνδρονίκου καὶ τὴν Ρωμαίων ἀρχὴν αὐτῷ προσήκειν τῶν ἄλλων μᾶλλον ἀξιῶν , καὶ γὰρ καὶ ὁ πατὴρ αὐτῷ Θεόδωρος Ἀνδρονίκῳ τῷ νέῳ βασιλεῖ περὶ τῆς Ρωμαίων ἡγεμονίας ἠμφισβήτει , πυθόμενος , ὡς βασιλεύσειε παρὰ Ρωμαίοις ὁ Καντακουζηνὸς καὶ τὴν μὲν ἄλλην ἅπασαν ἀρχὴν ἀφέλοιτο τῶν βασιλέως παίδων , Βυζάντιον δὲ μόνον καὶ Θεσσαλονίκη καὶ Αἶνος ὑπολείποιτο , ἐσκέπτετο , ὡς καὶ αὐτὸς ἐπελθὼν δυνάμει ναυτικῇ τῶν ὑπολελειμμένων τουτωνὶ πόλεων κρατήσειε μᾶλλον αὐτῷ προσηκουσῶν ἐκ κλήρου πατρῴου , ἢ Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα ἔχειν . ἐνήγετο δὲ μάλιστα πρὸς τοῦτο καὶ παρὰ τοῦ γυναικὸς ἀδελφοῦ Κουμίντζη , προσαγορευομένου Καρδιναλίου , χρήματά τε πολλὰ πρὸς τὸν στόλον παρεχομένου καὶ ἄλλην συντέλειαν πολλὴν πρὸς τὴν παρασκευήν . καὶ ἤδη παρεσκεύαστο , ὡς ἅμα ἦρι τοῦ ἔτους ἐκείνου μεγάλῃ δυνάμει ναυτικῇ ἐπιπλεύσων Βυζαντίοις .
Lemmas: ὅς . τοιοῦτος μέν ὁ πρός ἀλλήλων ὁ Ῥωμαῖος πόλεμος ἐπί πέντε ἔτος ἀναλέγω , καί οὕτως κακόω ἀλλήλων πολύς καί χαλεπός , ἐκ ὅς ὀλίγος δήω ἀνατρέπω συμβαίνω ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία . ὁ καί ὡς γίγνομαι πᾶς ἐκτίθημι μετά ἀκρίβεια , μηδείς παραλείπω , ἀλλά ὁ ἀρχαῖος φυλάζω ἐπαγγελία , ὥστε μήτε πρός χάρις , μήτε πρός ἀπέχθεια μηδείς εἶπον , ἀλλά ὁ εἰμί ἀκριβῶς . λοιπός δέ ἤδη καί ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς μοναρχέω πράσσω διηγέομαι , καί ὅσος ἐν διαφορά καθίστημι αὖθις πρός Παλαιολόγος βασιλεύς ὁ γαμβρός . ἐπεί γάρ μετά ὁ Ὅρκος γίγνομαι ἐν βασίλειος , βασιλίς μέν μετά ὁ τέκνον πρός ὁ ὁ θεομήτωρ εἰκών ὁ οδηγήτρια εὑρίσκω ἵστημι , ἵνα μᾶλλον κάμπτω βασιλεύς καί πείθω μηδείς ἀναμιμνήσκω ὁ κατά ὁ πόλεμος συμβεβηκός δυσχερής . ὁ δέ πρῶτος μέν ὁ ὁ θεομήτωρ εἰκών προσκυνέω , ἔπειτα ὄμνυμι κατά ὁ εἰκών εἰς ἐπήκοος πᾶς , ὡς οὔτε βουλεύω , οὔτε πράσσω ὁ τυγχάνω κατά βασιλίς καί ὁ παῖς , πρίν ὁ πόλεμος κινέω παρά αὐτός , οὐδέ βουλεύω κατά οὐδείς τρόπος αὐτός καί βασιλεύς ὁ υἱός ὁ ἀρχή ἀποστερέω , ἀλλά πᾶς συκοφαντία εἰμί καί διαβολή πλάσσω ὑπό ὁ εἶπον . ἐκεῖνος δέ τοιοῦτος γνώμη ἐξαρχῆς ἔχω , ὡς πᾶς πόνος ὑπομένω , καί σύμπας ὅσος πρόσειμι χρῆμα καταναλίσκω ὑπέρ ὁ ὠφέλεια ὁ κοινός καί αὐτός ὁ βασιλίς καί ὁ παῖς καί σφέτερος εὐδοξία , Μένων ἐπί σχῆμα . ἔπειτα πολύς εὐχαριστία ἀποδίδωμι θεός , ὅτι ζῶ εἰς οὗτος ἵημι ὁ ἡμέρα , ὅστις ἀπαλλάσσω σαφής ὁ συκοφαντία καί ὁ ἄδικος ἔγκλημα , ἔργον αὐτός ποιέω καταφανής ὁ τε ὁ εἶπον μοχθηρία καί ὁ ἐπιείκεια αὐτός . ἔπειτα εἰσέρχομαι ἅμα βασιλίδι καί βασιλεύς ὁ υἱός εἰς ὁ οἰκίον , ὅς παρασκευάζω πρός ὁ ὁ βασιλεύς ὑποδοχή . καί ἄλλος τε διαιλέγω περί ὁ πρᾶγμα , καί Ἑλένη ὁ αὐτός θυγάτηρ ὁ νέος κατεγγυάω βασιλεύς . ἁλίσκομαι γάρ αὐτός κατάκρας εὐθύς ὁ πρέσβυς βασιλεύς , οὖον μόνος διά ὁ πρός ὁ πατήρ εὔνοια , ἀλλά ὅτι καί αὐτός ὁράω δοχεῖον ἄν τις εἶπον Χαρίτων παντοδαπής . οὖον μόνος γάρ εἶδος ἄξιος ἐπιδείκνυμι τυραννίς , ἀλλά καί πρός ἀνδρεία καί σύνεσις οὐ ἀγεννής ὑποφαίνω ἐλπίς · ὁ καί εἰς ὕστερος ἐκβαίνω κατά ἐλπίς . σύνεσις τε γάρ οὐδείς ἀπολείπω ὁ πρόγονος βασιλεύς , καί ὁ εὐψυχία καί ὁ τόλμα οὐ ἅπαξ , ἀλλά καί πολλάκις ἐπιδείκνυμι ὁ πολέμιος . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ κελεύω ὁ βασιλεύς ὁ τε αὐτός σύνειμι ἔξω Βυζάντιον καί ὁ βασιλίδι πρόσκειμαι συγκλητικός τε ἅμα καί στρατιώτης καί ὁ ἄλλος ὁ ἐπιφανής πίστις ἀμφότερος διά Ὅρκος δίδωμι ὁ βασιλεύς , καί μηδείς εἰμί διαφορά , μηδέ διάστασις , ἀλλά ὑπό εἷς βασίλειος ἅπας τάσσω . ὅσος μέν οὖν ἔνδον εἰμί μετά βασιλίς , καί χάρις προσομολογέω βασιλεύς καί ὁ Ὅρκος παρέχω προθύμως · ὁ ἔξω δέ ὁ πλείων οὐ ἀνέχω ὁ μάλιστα ἐπιφανής , ἀλλά Καντακουζηνός μόνος φημί ὁ βασιλεύς δουλεύω , ἕτερος δέ μηδείς . δεινός γάρ εἰμί , εἰμί τοσοῦτος ὑπομένω κατά ὁ πόλεμος καί χρῆμα προίημι καί οἰκεῖος καί σφεῖς αὐτός ὑπέρ ὁ νικάω ὁ πολέμιος , ἔπειτα ὅτε δοκέω κρατέω , ἀθρόος φαίνω κατάκρας ἡττάω καί δουλεύω ἐκεῖνος , ὅς ἔξεστι καί πρότερος δουλεύω , εἰμί βούλομαι , ὁ πολύς ἐκεῖνος δυσχερής ἀπαλλάσσω . ἐπί τρεῖς μέν οὖν ἡμέρα φιλονεικέω , μή αὐτός ποιέω ὁ ἄλλος , μηδέ ὑπάγω ἑαυτοῦ ὁ ὑπό ὁ βασιλεύς ὁ νέος δουλεία . Καντακουζηνός δέ ὁ βασιλεύς ὁ ἔνστασις ὁράω , σύντομος τις ὁ ἀπόφασις καί αὐστηρία ἐκφέρω μεστός . ὁ γάρ μή βούλομαι ὁ γαμβρός ὑπείκω κελεύω καί αὐτός ἀναχωρέω . βιάζομαι γάρ οὐ ἐθέλω φάσκω τις αὐτός δουλεύω , ὥσπερ οὐδέ πρότερος , ἀλλά εἰμί μέν τις βούλομαι τάσσω ὑπό αὐτός , ἀνάγκη πᾶς καί βασιλεύς ὁ γαμβρός ἡγέομαι κύριος · εἰμί δέ ἐκεῖνος μή βούλομαι ὑπείκω , καί αὐτός ἀφίστημι , ὡς οὐ ἐν-εἰμί ἄλλως , ἢ οὗτος ὁ τρόπος , ὁ διχοστασία καί ὁ Ἔρις ἐκ μέσος γίγνομαι . ὁ μέν οὖν βασιλεύς τοιοῦτος εἶπον πρός ὀργή . ἐκεῖνος δέ ὁ πρότερος ἀνθίστημι , δείδω ὁ βασιλεύς ἀπειλή , εἴκω τε καί ὁ Ὅρκος ἀποδίδωμι ὅς κελεύω ὁ βασιλεύς . μετά οὗτος δέ θεσπίζω μηδείς μηδείς παρενοχλέω περί ὁ κατά ὁ πόλεμος ἁρπάζω πλήν ὁ κτῆσις · οὗτος γάρ ὁ ἔχω ἀποδίδωμι ὁ κύριος . εἰμί δέ τις πωλέω ἢ διαφθείρω , μήτε ὁ ὠνή ἀποδίδωμι , μήτε μήv εἰς ὁ ἀρχαῖος σχῆμα ἀναγκάζω καθιστάω . ὁ μέν οὖν ἀδικέω καί ἁρπάζω ὁ βασιλεύς τοιοῦτος παρέχω φιλοτιμία , ὁ δέ ἀδικέω καί ἀποστερέω ὁ οἰκέω ἕτερος τρόπος θεραπεύω ὁ ἔνδεια . καί οὗτος ὁ τρόπος ἐν ὀλίγος χρόνος πᾶς ἀμφισβήτησις περιαιρέω καί πρόφασις θόρυβος , καί ἐν εὐταξία πάλιν καί εἰρήνη ὁ Ῥωμαῖος εἰμί . ἔπειτα ἐκ ὁ Ἀδριανός βασιλίς ὁ γαμετή μετά ὁ θυγάτηρ μετακαλέω πέμπω . ἐπεί δέ πάρειμι ἐν ὁ πρό ὁ πόλις ὁ θεομήτωρ τέμενος , ὅς πηγή τε εἰμί ἄφθονος ἴαμα καί καλέω , βασιλίς Ἄννα ἐξέρχομαι καί ὁ βασιλεύς συμπάρειμι καί ὁ ἐν τέλος πᾶς καί ἐπιφανής , Ἑλένη ὁ ὁ νέος μέλλω βασιλεύς συνοικέω , προστάσσω ὁ πατήρ καί Ἄννα ὁ βασιλίς , ἐπίσημος κοσμέω βασιλικός καί Ῥωμαῖος βασιλίς προσαγορεύω . ἔπειτα εἰς ὁ βασίλεια πᾶς ἅμα βασιλεύς γίγνομαι , ὁ γάμος ὁ νέος βασιλεύς παρασκευάζω , καί πᾶς ἐν ἐλπίς χρηστός εἰμί , ἀναπνέω ἀπό ὁ ὁ πόλεμος δυσχερής . οὖον μόνος γάρ ὁ Ρωμαῖος ὁ πρός ἀλλήλων παύω διαφορά καί στάσις , ἀλλά καί ὁ ἔξωθεν πολέμιος πυνθάνομαι , ὡς ὑπό βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός ἅπας ὁ Ῥωμαῖος γίγνομαι ἡγεμονία , παύω πολεμέω . οὖον μόνος γάρ ὁ ὅμορος δυνάστης παρασπάω τίς ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ἐπιχειρέω , ἀλλά καί Μαρκέσης ὁ Λουμπαρδιάς ἄρχω , υἱωνός εἰμί ὁ πρῶτος βασιλεύς Ἀνδρόνικος καί ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή αὐτός προσήκω ὁ ἄλλος μᾶλλον ἄξιος , καί γάρ καί ὁ πατήρ αὐτός Θεόδωρος Ἀνδρόνικος ὁ νέος βασιλεύς περί ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ἀμφισβητέω , πυνθάνομαι , ὡς βασιλεύω παρά Ῥωμαῖος ὁ Καντακουζηνός καί ὁ μέν ἄλλος ἅπας ἀρχή ἀφαιρέω ὁ βασιλεύς παῖς , Βυζάντιον δέ μόνος καί Θεσσαλονίκη καί Αἶνος ὑπολείπω , σκέπτομαι , ὡς καί αὐτός ἐπέρχομαι δύναμις ναυτικός ὁ ὑπολείπω οὗτος πόλις κρατέω μᾶλλον αὐτός προσήκω ἐκ κλῆρος πατρῷος , ἢ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἔχω . ἐνάγω δέ μάλιστα πρός οὗτος καί παρά ὁ γυνή ἀδελφός Κουμίντζη , προσαγορεύω καρδινάλιος , χρῆμα τε πολύς πρός ὁ στόλος παρέχω καί ἄλλος συντέλεια πολύς πρός ὁ παρασκευή . καί ἤδη παρασκευάζω , ὡς ἅμα ἦρι ὁ ἔτος ἐκεῖνος μέγας δύναμις ναυτικός ἐπιπλέω Βυζάντιος .