joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.42
μβʹ . Πρὸς ἑσπέραν δὲ οἱ βασιλεῖς μετὰ τῶν περὶ αὐτοὺς ἁπάντων ᾔεσαν εἰς τὰ βασίλεια . μετὰ μίαν δὲ ἡμέραν τὸ ἀπόῤῥητον ὁ βασιλεὺς ἐξεκάλυπτε τῷ νέῳ βασιλεῖ , ὡς εἴη μὲν καὶ πρότερον βεβουλευμένος ἀναχωρεῖν ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ ἑαυτῷ μόνῳ καὶ θεῷ προσαδολεσχεῖν , ὑποδὺς τὸ σχῆμα τῶν μοναχῶν · ἄλλοτε δὲ ἄλλων κωλυόντων καὶ οὐκ ἐώντων εἰς ἔργον ἄγειν τὰ βεβουλευμένα , κατατετριφέναι μέχρι νῦν τὸν χρόνον . νυνὶ δὲ καλῶς παρασχομένων τῶν πραγμάτων , καὶ αὐτοῦ παρόντος , ὃς ἔσται κληρονόμος τῆς ἀρχῆς , μάλιστα οἴεσθαι κατὰ καιρὸν εἶναι ἀποθέσθαι τὴν ἀρχήν . καὶ ταύτην μὲν αὐτῷ παραδιδόναι , αὐτὸν δὲ συνταξάμενον ἀναχωρεῖν . βασιλεὺς δὲ ὁ νέος ἐδυσχέραινε μὲν οὐ μετρίως εὐθὺς τοιαῦτα παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἀκηκοὼς καὶ προσδοκίαν παρὰ βασιλέως , καὶ ἐπεχείρει πείθειν μένειν αὖθις ἐπὶ σχήματος , αἰτίας οὐκ ὀλίγας προβαλλόμενός τινας , αἳ μάλιστα ἐδόκουν πείθειν εἶναι δυναταί . ὡς δ' ἀδυνάτως ἔχοντα ἑώρα μεταπείθεσθαι , ἄκων μὲν καὶ ἀνιώμενος πολλὰ , ὅμως συνεχώρει πράττειν , ὅ,τι ἂν δοκῇ . καὶ εἰς τὴν ὑστεραίαν ἐν αὐτοῖς βασιλείοις τὰ βασιλικὰ ἀποθέμενος παράσημα , σχῆμα ὑπέδυ μοναχῶν , Ἰωάσαφ ἀντὶ Ἰωάννου μετακληθείς . τῆς αὐτῆς δὲ ὥρας καὶ ἡ βασιλὶς Εἰρήνη , τὴν βασιλείαν καὶ αὐτὴ ἀπειπαμένη , τὸ μοναχῶν ὑπέδυ σχῆμα , Εὐγενία μετακληθεῖσα . μετὰ τοῦτο δὲ βασιλεὺς μὲν ὁ Καντακουζηνὸς εἰς τὴν Μαγκάνων ἀπεχώρει μονὴν , ὥσπερ παρεσκεύαστο καὶ πρότερον , Εὐγενία δὲ ἡ βασιλὶς εἰς τὴν τῆς Μάρθας προσαγορευομένην , ἐκ πατρῴου κλήρου διαφέρουσαν Καντακουζηνῷ τῷ βασιλεῖ . τῶν δὲ περὶ αὐτὸν μάλιστα οἱ εὔνως καὶ οἰκείως ἔχοντες , ἀθρόον ἰδόντες μεταβαλόντα καὶ τήν τε βασιλείαν ἀποθέμενον καὶ ἀποχωρήσαντα πρὸς τὸν ἀπράγμονα καὶ μεστὸν γαλήνης βίον , πᾶσαν εὐπραγίας ἐλπίδα περιαιρεθέντες καὶ οὐκ ἔχοντες , πρὸς ὅ,τι ἀμυνοῦνται τὸν νέον βασιλέα , ἐτράποντο πρὸς τὸ λοιδορεῖσθαι . καὶ ἄλλας τε φήμας διέδοσαν κατ' αὐτοῦ , ἐπιορκίαν ἐγκαλοῦντες καὶ ἀστασίαν ἤθους καὶ πρὸς μεταβολὰς εὐχέρειαν πολλὴν , καὶ ὡς βασιλέα καταναγκάσειε τὸν κηδεστὴν ἄκοντα τὸ μοναχῶν ὑποδύναι σχῆμα . καὶ ταῖς τοιαύταις φήμαις οὐ τοὺς πολλοὺς καὶ ἀγοραίους μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν συνετωτέρων ἔπεισαν πολλοὺς προσέχειν . πάντα δὲ ἦσαν ψεύδη καὶ συκοφαντίαι καὶ οὐδὲν ὑγιές . Καντακουζηνός τε γὰρ ὁ βασιλεὺς ἑκὼν ἐξέστη τῆς ἀρχῆς , μάλιστα δυνάμενος , εἴπερ ἠβούλετο , κατέχειν , καὶ ὁ νέος βασιλεὺς οὐδὲν αὐτῷ προσέκρουσε μετὰ τοὺς ὅρκους , ἀλλὰ πᾶσαν ἐπεδείξατο σπουδὴν , τῶν εἰς αὐτὸν ἡκόντων μηδὲν παραλιπεῖν , ὥστε μηδ' ὑπὸ τῶν ἔξωθεν ἀγνοεῖσθαι μηδενὸς , ὡς οὐδὲν τῶν πρὸς ἀνίαν βασιλεῖ τῷ κηδεστῇ οὔτε βουλεύεται , οὔτε πράττει . βασιλεὺς μὲν οὖν ὁ Καντακουζηνὸς , ὥσπερ ἡμῖν ἱστόρηται , οὕτω εἰς τὸ βασιλεύειν ἄκων ἐμπεσὼν καὶ πολεμηθεὶς ὑπὸ τῶν ὁμοφύλων κραταιῶς , πολλοῖς τε κινδύνοις καὶ συμφοραῖς ποικίλαις προσομιλήσας καὶ αὐτὸς , οὐδὲν ἧττον πάσῃ μηχανῇ χρησάμενος καὶ πρὸς πάντα μετὰ τοῦ προσήκοντος αὐτῷ φρονήματος ἀντικαταστὰς , καὶ τελευταῖον πάντων περιγενόμενος τῶν ἀντικαταστάντων , ἐπεὶ διὰ τὴν μοχθηρίαν τῶν συνόντων τοῖς ὁμοίοις αὖθις περιπεπτώκει καὶ πρὸς τὸν πρὸς τοὺς ὁμοφύλους πόλεμον ἠναγκάσθη ἐκπεσεῖν , καιροῦ παρασχόντος , τὴν ἀρχὴν ἀπείπατο , ὥσπερ ἀπαγορεύσας τὸ μὴ ἄν ποτε δυνήσεσθαι Ρωμαίους ὀρθὰ φρονήσειν καὶ λυσιτελοῦντα ἑαυτοῖς . χρόνον δέ τινα τῇ τῶν Μαγκάνων μονῇ ἐνδιατρίψας , ἔπειτα ἐσκέψατο εἰς Ἄθω τὸ ἱερὸν ὄρος ἐν τῇ Βατοπεδίου μονῇ γενέσθαι καὶ τὸν ἐπίλοιπον βίον διανύειν · ἐκώλυσε δὲ βασιλεὺς ὁ νέος , δεηθεὶς ἔτι μικρὸν προσδιατρίψαι Βυζαντίῳ , ἄχρις ἂν αὐτῷ Ματθαῖον διαλλάξῃ βασιλέα τὸν υἱόν . τοῦ χειμῶνος γὰρ ἐκείνου μετὰ τὴν Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἀναχώρησιν ἐκ τῆς ἀρχῆς οὐδὲν οἱ νέοι βασιλεῖς πρὸς ἀλλήλους ἐπεδείξαντο πολέμου ἔργον , ἀλλ' ἐν ἰδίοις ὅροις ἕκαστος διετέλουν τῆς ἀρχῆς , ὥσπερ ὑπὸ τοῦ πατρὸς μεμέριστο τὸ πρότερον . οὐ μὴν οὐδ' οὕτως εἶχον , ὥστε ἀλλήλοις εὐνοεῖν , ἀλλ' ἐν ὑποψίαις ἦσαν ἐκ τῶν κατὰ τὴν Ἀδριανούπολιν πρότερον εἰργασμένων , ὡς , εἰ μή τις διαλλάξειεν αὐτοὺς , πολεμησείοντες . οὗ δὴ ἕκενα καὶ βασιλεὺς ὁ νέος Ἰωάννης διενοεῖτο συμβάσεις θέσθαι πρὸς αὐτὸν περὶ εἰρήνης , καὶ βασιλέως ἐδεήθη τοῦ κηδεστοῦ , μὴ πρὶν ἀπαίρειν πρὸς τὸν Ἄθω , πρὶν αὐτοὺς καταλλαγῆναι · ἐπείθετό τε καὶ αὐτὸς δικαίαν εἶναι τὴν ἀξίωσιν νομίσας καὶ προσήκουσαν αὐτῷ . τοῦ δὲ αὐτοῦ χειμῶνος καὶ πατριάρχης ὁ Κάλλιστος ἐκ Τενέδου ἀφιγμένος , τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὖθις ἐπελάβετο ἀρχῆς , οὐδενὸς τολμῶντος ἀντειπεῖν . οὐ μὴν οὐδὲ αὐτὸς ἐδεήθη τῆς τῶν ἀρχιερέων ψήφου , εἰ δέον αὐτὸν εἰσάγεσθαι ἐκβεβλημένον , ἀλλ' ἠδικῆσθαι τὰ ἔσχατα οἰόμενος οὐ παρὰ βασιλέως μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπισκόπων , ἐπεκύρωσεν αὐτὸς αὐτῷ τὴν ψῆφον , καὶ τοὺς ἠδικηκότας ἐπεχείρει μᾶλλον τῆς ἀγνωμοσύνης δίκας ἀπαιτεῖν . ἐκώλυσε δὲ βασιλεὺς ὁ νέος , τῶν κατάστασιν καὶ φιλονεικίαν γινομένων πάντων προσήκειν φάμενος ὑπερφρονεῖν . λήγοντος δὲ ἤδη τοῦ χειμῶνος , ὑπὸ τῶν συνόντων πρὸς Ματθαῖον ἐξεπολεμώθη τὸν βασιλέα , τὰ μὲν ἐκείνου κατηγορούντων , ὡς ἀδίκως ἔχοντος τὴν βασιλείαν καὶ μέρος οὐκ ἔλαττον τῆς ἀρχῆς παρῃρημένου , τὰ δ' αὐτὸν ἐπὶ τὸν πρὸς ἐκεῖνον ἐξορμῶντες πόλεμον , ὡς ῥᾷστα καταλύειν αὐτὸν ἐξὸν καὶ μὴ ἐᾷν αὐξάνεσθαι ἀνταγωνιστὴν ἐσόμενον ἀεὶ περὶ τῶν ὅλων . οἷς πειθόμενος , τριήρεις ἐφοπλίσας , ἐστράτευσεν ἐπ' ἐκεῖνον ἅμα ἦρι , πρὸς τῇ Γρατιανοῦ πανοικεσίᾳ διατρίβοντα , ἔχοντα δὲ καὶ τὰς ἄλλας τῆς Χαλκιδικῆς ἁπάσας πόλεις · πρὸς ἐκείναις δὲ καὶ τὴν Ἀδριανοῦ καὶ τὰς περὶ αὐτὴν πολίχνας , αἷς ἐπέστησεν ἄρχοντα σεβαστοκράτορα τὸν Καντακουζηνὸν , θεῖον ὄντα πρὸς πατρός . δεσπότης δὲ Νικηφόρος ὁ γαμβρὸς τὴν Αἶνον εἶχε , βασιλέως τοῦ κηδεστοῦ παρεσχημένου . ἐδόκει τε Ματθαίῳ βασιλεῖ τῷ γυναικὸς ἀδελφῷ προσκεῖσθαι καὶ ἐπηγγέλλετο προθύμως ὑπὲρ αὐτοῦ μαχεῖσθαι παντὶ τῷ ἐπιόντι . τότε δὲ βασιλέως Ἰωάννου τοῦ νέου ταῖς ναυσὶ κατάραντος ἐκεῖ , αὐτός τε προσεχώρησεν ἀθρόον , τοῦ Ματθαίου βασιλέως ἀποστὰς , καὶ τὴν πόλιν παρεδίδου . ἐκεῖθεν δὲ βασιλεὺς ὁ νέος πέμψας , καὶ Βῆραν προσηγάγετο φρούριόν τι καρτερώτατον παρὰ τὸν Ἕβρον κατῳκισμένον , ὃ πρότερον μὲν φροντιστήριον ἀνδρῶν μοναζόντων ἦν , τότε δὲ ὑπὸ τῶν συνεχῶν πολέμων καὶ τῶν ἐφόδων τῶν βαρβαρικῶν ἀγροτῶν τινων κατῳκισμένων πόλισμα ἤδη ἦν , ὃ προσηγάγετο ὁ νέος βασιλεὺς , παραδόντων τῶν φρουρῶν . ἐκ τῆς Αἴνου δὲ καὶ Νικηφόρον τὸν δεσπότην ἔχων συστρατευόμενον ἐκ τῆς ἠπείρου , προσέσχε Περιθεωρίῳ , καὶ πέμψας κρύφα , περὶ παραδόσεως διελέγετο τῷ ἄρχοντι τῆς πόλεως , καὶ ἔπεισεν ἐπαγγειλάμενος μεγάλα . Ματθαῖος δὲ ὁ βασιλεὺς δείσας , μή τι κακουργηθῇ περὶ τὴν πόλιν , ᾔδει γὰρ ἀνάλωτον τειχομαχίᾳ ἐσομένην , στρατιώτας ἔπεμψε φρουρεῖν , ὅσους ᾤετο ἀρκέσειν , οὓς ὁ τῆς πόλεως ἄρχων συλλαβὼν , ὅπλα μὲν αὐτὸς καὶ ἵππους εἶχε , βασιλεῖ δὲ τῷ νέῳ τήν τε πόλιν παρεδίδου καὶ τοὺς στρατιώτας . ἐπεὶ δὲ εἴχετο ἡ πόλις , ἄλλων ἄλλοθεν ἱππέων συνειλεγμένων , ἐπεστράτευσε Κουμουτζηνοῖς , ἠπειρώτιδι πολίχνῃ · καὶ ὑπεδέξαντο προθύμως οἱ τὴν πόλιν κατοικοῦντες , ἀπολυπραγμόνως προσχωρήσαντες . ἐκεῖθεν δὲ , ἐπεὶ οὐ πάνυ πόῤῥω ἡ Γρατιανοῦ κατῴκιστο , ᾗ Ματθαῖος διέτριβεν ὁ βασιλεὺς , πρεσβείαν πρὸς ἐκεῖνον πέμψας , ἐπὶ συμβάσεις προὐκαλεῖτο . ἐδόκει δὴ κἀκείνῳ αἱρετέα μᾶλλον εἶναι ἡ εἰρήνη , καὶ γενομένῳ ἐν Γρατιανοῦ μεθ' ἧς εἶχε στρατιᾶς συνεγένετο τῷ νέῳ βασιλεῖ , τῆς πόλεως ἐξελθών · ἀλλήλοις τε διαλεχθέντες περὶ τῶν κατὰ τὸν πόλεμον , ἐπεὶ ἐδόκει ἀμφοτέροις καταλύειν , συνέβησαν ἐπὶ τούτοις , ὥστε ἀμφοτέρους βασιλέας εἶναι κοινῇ , ὑπὸ Ρωμαίων ἑκατέρου ᾑρημένου καὶ στεφθέντος ὑπὸ τῆς κατὰ Βυζάντιον ἐκκλησίας . τῶν ὑπολελειμμένων δὲ Ρωμαίοις πόλεων καὶ τῆς χώρας οὔσης ἐλάττονος , ἢ ὥστε ἀμφοτέρους βασιλέας ἔχειν , τῶν μὲν κατὰ τὴν Θρᾴκην πόλεων , ὧν ἔχει , Ματθαῖον ἀφίστασθαι τὸν βασιλέα , χωρεῖν δὲ ἐπὶ τὴν Πελοπόννησον καὶ τῶν ὑπηκόων Ρωμαίοις ἐκεῖσε πόλεων βασιλεύειν , Μανουὴλ δεσπότην τὸν ἀδελφὸν πείσαντος πρότερον τοῦ νέου βασιλέως Ἰωάννου τῆς ἀρχῆς ἐξίστασθαι τῷ ἀδελφῷ , παρέχειν δὲ ἀντ' ἐκείνης τῷ δεσπότῃ Λῆμνον τὴν νῆσον , ὥστε ἀνυπεύθυνον ἔχειν παρὰ πάντα τὸν βίον τὴν ἀρχὴν αὐτῆς . καὶ ἐκ τῶν ἐν Βυζαντίῳ δημοσίων φόρων τὴν τοπικὴν ὠνομασμένην , μυρίων χρυσῶν ὀλίγῳ πλείους ἐτησίως φέρουσαν , τὸν χρόνον δὲ ἄχρις οὗ δεσπότης ἀποστῇ Πελοποννήσου , τὴν Λῆμνον ἔχειν τὸν Ματθαῖον βασιλέα , βασιλέως Ἰωάννου παραδόντος , καὶ περαιωθέντα , διατρίβειν ἐν τῇ νήσῳ , κατέχειν μέντοι φρουραῖς καὶ τὰς κατὰ τὴν Θρᾴκην πόλεις . ἐπειδὰν δὲ εἰς Λῆμνον ἐκ Πελοποννήσου ὁ δεσπότης γένηται , τὰς μὲν κατὰ τὴν Θρᾴκην πόλεις βασιλεῖ τῷ νέῳ Ἰωάννῃ παραδιδόναι καὶ δεσπότῃ τἀδελφῷ τὴν νῆσον , αὐτὸν δὲ εἰς Πελοπόννησον ἀπαίρειν . τοιαύτας μὲν συνθήκας πρὸς ἀλλήλους ἐποιήσαντο , καὶ ἔδοξεν ὁ πόλεμος καταλελύσθαι . συνταξάμενοι δὲ ἀλλήλοις , ὁ μὲν ἀνέστρεφεν εἰς τὴν Γρατιανοῦ , Ἰωάννης δὲ ὁ βασιλεὺς εἰς Περιθεώριον ἐλθὼν , ἐπεὶ Ματθαῖος ὁ βασιλεὺς ἔπεμπε τοὺς παραληψομένους καὶ φρουρήσοντας τὴν Λῆμνον , συνεξέπεμπε καὶ αὐτὸς τοὺς παραδώσοντας , περιέμενέ τε πρὸς τῇ πόλει , ἄχρις οὗ , τῶν εἰς τὴν Λῆμνον ἀφιγμένων ἐπανηκόντων καὶ βασιλεὺς ὁ , Ματθαῖος εἰς τὴν νῆσον ταῖς τριήρεσι περαιωθῇ . ἐν τούτοις δὲ τοῦ χρόνου τριβομένου , ἐκ τῶν Παλαιολόγῳ βασιλεῖ συνόντων κρύφα πέμψαντές τινες πρὸς τὸν Ματθαῖον βασιλέα . μὴ πάνυ θαῤῥεῖν παρῄνουν τοῖς συντεθειμένοις , ἀλλὰ πρόνοιαν αὐτοῦ πολλὴν ποιεῖσθαι καὶ μὴ ἀπερισκέπτως ἑαυτὸν ἐπὶ τοῖς πολεμίοις καθιστᾷν . τοὺς γὰρ ὑπὸ βασιλέως ᾑρημένους πρὸς τὴν αὐτοῦ περαίωσιν ναυάρχους αἰνίττεσθαί τινα ἐπιβουλὴν πρὸς οὓς μάλιστα θαῤῥοῦσι τὰ τοιαῦτα . λέγουσι γὰρ , ὡς ἀνθρωπίνων τοὺς ἰχθῦς ἐμπλήσουσι σαρκῶν . ἃ μάλιστα αὐτὸν προσῆκον ἐρευνᾷν , μὴ εἰς ἀνηκέστους ἐκπέσῃ συμφορὰς ἀπατηθείς . ἐν τούτῳ δὲ καὶ οἱ ἐκ τῆς Λήμνου κεναῖς , ὅ φασι , χερσὶν ἐπανῆκον πρὸς αὐτόν . οἱ γὰρ ὑπὸ βασιλέως τοῦ Παλαιολόγου τὰς πόλεις πεμφθέντες παραδιδόναι πρότερον τὰς οὔσας ἐξελαύνοντες φρουρὰς , οὐδὲν ἐποίουν τῶν κεκελευσμένων , ἀλλὰ πρὸς τοῖς οὖσι πρότερον καὶ αὐτοὺς ἐκέλευον ὀλίγους τινὰς εἰσάγειν , ὥστε μηδὲν ἧττον ἢ πρότερον κατέχεσθαι τὰς πόλεις ὑπ' ἐκείνων πολλαπλασιόνων ὄντων , ἢ ὧν ἐκέλευον αὐτοὺς εἰσάγειν . ἃ τοῖς ἐκ Ματθαίου βασιλέως οὐκ ἐδόκει ἀνεκτὰ , ἀλλὰ παντάπασι τὰς ἐγκαθιδρυμένας ἐκέλευον φρουρὰς ἐκβάλλειν . ὡς δ' οὐχ ὑπήκουον ἐκεῖνοι , ἀνεχώρουν ἄπρακτοι . ἐκ δὲ τῶν κατὰ τὴν νῆσον εἰργασμένων , καὶ ὧν ἐμήνυον οἱ φίλοι , φενακίζεσθαι πεισθεὶς , ἐπεὶ καὶ Περσικὴ κατὰ συμμαχίαν ἧκε πρὸς ἐκεῖνον στρατιὰ , καὶ ἡ ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ καὶ τῶν περὶ ἐκείνην πολιχνίων ἐπῆλθε Κουμουτζηνοῖς , καὶ ἄχρι Περιθεωρίου ἦλθεν , ἡγούμενος μὴ παραβεβηκέναι τὰς σπονδὰς αὐτὸς , ἀλλὰ μᾶλλον ἠδικῆσθαι , οὔτε τῆς νήσου ἀποδεδομένης κατὰ τὰς συνθήκας , καὶ μεγάλης ἐπιβουλῆς , ὥστε ἀποκτείνειν , συσκευαζομένης . βασιλεύς τε ὁ Παλαιολόγος ὁμοίως διετείνετο ἠδικῆσθαι , καὶ παρεσπονδῆσθαι , τοῦ πολέμου κεκινημένου πρὸς αὐτὸν οὐδεμίαν πρόφασιν παρεσχημένον . οὐ γὰρ αὐτῷ λογίζεσθαι προσῆκον , εἴτι τινὲς ἠγνωμονήκασιν , αὐτοῦ μὴ συνειδότος , ἀλλ' ἐχρῆν ἐμμένοντας ταῖς συνθήκαις , ἐπανορθοῦσθαι τὰ ἡμαρτημένα . ὅμως αὖθις ὁ πόλεμος ἀνήπτετο σφοδρός . καὶ Κουμουτζηνὰ ταῖς συχναῖς ἐφόδοις πιεσθέντα , προσεχώρουν αὖθις Ματθαίῳ τῷ βασιλεῖ . Παλαιολόγος δὲ ὁ βασιλεὺς , ἐπεὶ τὴν διατριβὴν ἑώρα πρὸς οὐδὲν λυσιτελοῦσαν , Ἀσάνην δεσπότην τὸν Ἰωάννην Περιθεωρίου καταστήσας ἄρχοντα , αὐτὸς εἰς Βυζάντιον ἀπῇρεν .
Lemmas: μβʹ . πρός ἑσπέρα δέ ὁ βασιλεύς μετά ὁ περί αὐτός ἅπας ἔρχομαι εἰς ὁ βασίλεια . μετά εἷς δέ ἡμέρα ὁ ἀπόρρητος ὁ βασιλεύς ἐκκαλύπτω ὁ νέος βασιλεύς , ὡς εἰμί μέν καί πρότερος βουλεύω ἀναχωρέω ἐκ ὁ πρᾶγμα καί ἑαυτοῦ μόνος καί θεός προσαδολεσχέω , ὑποδύω ὁ σχῆμα ὁ μοναχός · ἄλλοτε δέ ἄλλος κωλύω καί οὐ ἐάω εἰς ἔργον ἄγω ὁ βουλεύω , κατατρίβω μέχρι νῦν ὁ χρόνος . νυνί δέ καλῶς παρέχω ὁ πρᾶγμα , καί αὐτός πάρειμι , ὅς εἰμί κληρονόμος ὁ ἀρχή , μάλιστα οἴομαι κατά καιρός εἰμί ἀποτίθημι ὁ ἀρχή . καί οὗτος μέν αὐτός παραδίδωμι , αὐτός δέ συντάσσω ἀναχωρέω . βασιλεύς δέ ὁ νέος δυσχεραίνω μέν οὖον μέτριος εὐθύς τοιοῦτος παρά ἐλπίς πᾶς ἀκούω καί προσδοκία παρά βασιλεύς , καί ἐπιχειρέω πείθω μένω αὖθις ἐπί σχῆμα , αἴτιος οὐ ὀλίγος προβάλλω τις , ὅς μάλιστα δοκέω πείθω εἰμί δυνατός . ὡς δέ ἀδύνατος ἔχω ὁράω μεταπείθω , ἄκων μέν καί ἀνιάω πολύς , ὅμως συγχωρέω πράσσω , ὅστις εἄν δοκέω . καί εἰς ὁ ὑστεραῖος ἐν αὐτός βασίλειος ὁ βασιλικός ἀποτίθημι παράσημος , σχῆμα ὑποδύομαι μοναχός , Ιωάσαφ ἀντί Ἰωάννης μετακαλέω . ὁ αὐτός δέ ὥρα καί ὁ βασιλίς Εἰρήνη , ὁ βασίλειος καί αὐτός ἀπεῖπον , ὁ μοναχός ὑποδύομαι σχῆμα , Εὐγενία μετακαλέω . μετά οὗτος δέ βασιλεύς μέν ὁ Καντακουζηνός εἰς ὁ μαγκάνι ἀποχωρέω μονή , ὥσπερ παρασκευάζω καί πρότερος , Εὐγενία δέ ὁ βασιλίς εἰς ὁ ὁ Μάρθα προσαγορεύω , ἐκ πατρῷος κλῆρος διαφέρω Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς . ὁ δέ περί αὐτός μάλιστα ὁ εὔνως καί οἰκεῖος ἔχω , ἀθρόος ὁράω μεταβάλλω καί ὁ τε βασίλειος ἀποτίθημι καί ἀποχωρέω πρός ὁ ἀπράγμων καί μεστός γαλήνη βίος , πᾶς εὐπραγία ἐλπίς περιαιρέω καί οὐ ἔχω , πρός ὅστις ἀμύνω ὁ νέος βασιλεύς , τρέπω πρός ὁ λοιδορέω . καί ἄλλος τε φήμη διαδίδωμι κατά αὐτός , ἐπιορκία ἐγκαλέω καί ἀστασία ἦθος καί πρός μεταβολή εὐχέρεια πολύς , καί ὡς βασιλεύς καταναγκάζω ὁ κηδεστής ἄκων ὁ μοναχός ὑποδύνω σχῆμα . καί ὁ τοιοῦτος φήμη οὖον ὁ πολύς καί ἀγοραῖος μόνος , ἀλλά καί ὁ συνετός πείθω πολύς προσέχω . πᾶς δέ εἰμί ψεύδω καί συκοφαντία καί οὐδείς ὑγιής . Καντακουζηνός τε γάρ ὁ βασιλεύς ἑκών ἐξίστημι ὁ ἀρχή , μάλιστα δύναμαι , εἴπερ βούλομαι , καταχέω , καί ὁ νέος βασιλεύς οὐδείς αὐτός προσκρούω μετά ὁ Ὅρκος , ἀλλά πᾶς ἐπιδείκνυμι σπουδή , ὁ εἰς αὐτός ἥκω μηδείς παραλείπω , ὥστε μηδέ ὑπό ὁ ἔξωθεν ἀγνοέω μηδείς , ὡς οὐδείς ὁ πρός ἀνία βασιλεύς ὁ κηδεστής οὔτε βουλεύω , οὔτε πράσσω . βασιλεύς μέν οὖν ὁ Καντακουζηνός , ὥσπερ ἐγώ ἱστορέω , οὗτος εἰς ὁ βασιλεύω ἄκων ἐμπίπτω καί πολεμέω ὑπό ὁ ὁμόφυλος κραταιός , πολύς τε κίνδυνος καί συμφορά ποικίλος προσομιλέω καί αὐτός , οὐδείς κακός πᾶς μηχανή χράω καί πρός πᾶς μετά ὁ προσήκω αὐτός φρόνημα ἀντικαθίστημι , καί τελευταῖος πᾶς περιγίγνομαι ὁ ἀντικαθίστημι , ἐπεί διά ὁ μοχθηρία ὁ σύνειμι ὁ ὅμοιος αὖθις περιπίπτω καί πρός ὁ πρός ὁ ὁμόφυλος πόλεμος ἀναγκάζω ἐκπίπτω , καιρός παρέχω , ὁ ἀρχή ἀπεῖπον , ὥσπερ ἀπαγορεύω ὁ μή ἄν ποτός δύναμαι Ῥωμαῖος ὀρθός φρονέω καί λυσιτελέω ἑαυτοῦ . χρόνος δέ τις ὁ ὁ μαγκάνι μονή ἐνδιατρίβω , ἔπειτα σκέπτομαι εἰς Ἄθως ὁ ἱερόν ὄρος ἐν ὁ Βατοπέδι μονή γίγνομαι καί ὁ ἐπίλοιπος βίος διανύω · κωλύω δέ βασιλεύς ὁ νέος , δέω ἔτι μικρός προσδιατρίβω Βυζάντιον , ἄχρι εἄν αὐτός Ματθαῖος διαλλάσσω βασιλεύς ὁ υἱός . ὁ χειμών γάρ ἐκεῖνος μετά ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἀναχώρησις ἐκ ὁ ἀρχή οὐδείς ὁ νέος βασιλεύς πρός ἀλλήλων ἐπιδείκνυμι πόλεμος ἔργον , ἀλλά ἐν ἴδιος ὅρος ἕκαστος διατελέω ὁ ἀρχή , ὥσπερ ὑπό ὁ πατήρ μερίζω ὁ πρότερος . οὖον μήv οὐδέ οὕτως ἔχω , ὥστε ἀλλήλων εὐνοέω , ἀλλά ἐν ὑποψία εἰμί ἐκ ὁ κατά ὁ Ἀδριανούπολις πρότερος ἐργάζομαι , ὡς , εἰμί μή τις διαλλάσσω αὐτός , πολεμέω . ὅς δή κενός καί βασιλεύς ὁ νέος Ἰωάννης διανοέομαι σύμβασις τίθημι πρός αὐτός περί εἰρήνη , καί βασιλεύς δήω ὁ κηδεστής , μή πρίν ἀπαίρω πρός ὁ Ἄθως , πρίν αὐτός καταλλάσσω · πείθω τε καί αὐτός Δίκαιος εἰμί ὁ ἀξίωσις νομίζω καί προσήκω αὐτός . ὁ δέ αὐτός χειμών καί πατριάρχης ὁ Κάλλιστος ἐκ Τένεδος ἀφικνέομαι , ὁ ἐκκλησιαστικός αὖθις ἐπιλαμβάνω ἀρχή , οὐδείς τολμάω ἀντιλέγω . οὖον μήv οὐδέ αὐτός δήω ὁ ὁ ἀρχιερεύς ψῆφος , εἰμί δήω αὐτός εἰσάγω ἐκβάλλω , ἀλλά ἀδικέω ὁ ἔσχατος οἴομαι οὖον παρά βασιλεύς μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐπίσκοπος , ἐπικυρόω αὐτός αὐτός ὁ ψῆφος , καί ὁ ἀδικέω ἐπιχειρέω μᾶλλον ὁ ἀγνωμοσύνη δίκη ἀπαιτέω . κωλύω δέ βασιλεύς ὁ νέος , ὁ κατάστασις καί φιλονεικία γίγνομαι πᾶς προσήκω φημί ὑπερφρονέω . λήγω δέ ἤδη ὁ χειμών , ὑπό ὁ σύνειμι πρός Ματθαῖος ἐκπολεμόω ὁ βασιλεύς , ὁ μέν ἐκεῖνος κατηγορέω , ὡς ἄδικος ἔχω ὁ βασίλειος καί μέρος οὐ μικρός ὁ ἀρχή παραιρέω , ὁ δέ αὐτός ἐπί ὁ πρός ἐκεῖνος ἐξορμάω πόλεμος , ὡς ῥᾳδίως καταλύω αὐτός ἔξεστι καί μή ἐάω αὐξάνω ἀνταγωνιστής εἰμί ἀεί περί ὁ ὅλος . ὅς πείθω , τριήρης ἐφοπλίζω , στρατεύω ἐπί ἐκεῖνος ἅμα ἦρι , πρός ὁ Γρατιανός πανοικεσίᾳ διατρίβω , ἔχω δέ καί ὁ ἄλλος ὁ Χαλκιδική ἅπας πόλις · πρός ἐκεῖνος δέ καί ὁ Ἀδριανός καί ὁ περί αὐτός Πολίχνα , ὅς ἐφίστημι ἄρχω σεβαστοκράτωρ ὁ Καντακουζηνός , θέω εἰμί πρός πατήρ . δεσπότης δέ Νικηφόρος ὁ γαμβρός ὁ Αἶνος ἔχω , βασιλεύς ὁ κηδεστής παρέχω . δοκέω τε Ματθαῖος βασιλεύς ὁ γυνή ἀδελφός πρόσκειμαι καί ἐπαγγέλλω προθύμως ὑπέρ αὐτός μάχομαι πᾶς ὁ ἔπειμι . τότε δέ βασιλεύς Ἰωάννης ὁ νέος ὁ ναῦς καταίρω ἐκεῖ , αὐτός τε προσχωρέω ἀθρόος , ὁ Ματθαῖος βασιλεύς ἀφίστημι , καί ὁ πόλις παραδίδωμι . ἐκεῖθεν δέ βασιλεύς ὁ νέος πέμπω , καί Βῆρα προσάγω φρούριον τίς καρτερός παρά ὁ Ἕβρος κατοικίζω , ὅς πρότερος μέν φροντιστήριον ἀνήρ μονάζω εἰμί , τότε δέ ὑπό ὁ συνεχής Πολέμων καί ὁ ἔφοδος ὁ βαρβαρικός ἀγρότης τίνω κατοικίζω πόλισμα ἤδη εἰμί , ὅς προσάγω ὁ νέος βασιλεύς , παραδίδωμι ὁ φρουρά . ἐκ ὁ Αἶνος δέ καί Νικηφόρος ὁ δεσπότης ἔχω συστρατεύω ἐκ ὁ ἤπειρος , προσέχω περιθεωριον , καί πέμπω κρύφα , περί παράδοσις διαλέγω ὁ ἄρχω ὁ πόλις , καί πείθω ἐπαγγέλλω μέγας . Ματθαῖος δέ ὁ βασιλεύς δείδω , μή τίς κακουργέω περί ὁ πόλις , οἶδα γάρ ἀνάλωτος τειχομαχία εἰμί , στρατιώτης πέμπω φρουρέω , ὅσος οἴομαι ἀρκέω , ὅς ὁ ὁ πόλις ἄρχω συλλαμβάνω , ὅπλον μέν αὐτός καί ἵππος ἔχω , βασιλεύς δέ ὁ νέος ὁ τε πόλις παραδίδωμι καί ὁ στρατιώτης . ἐπεί δέ ἔχω ὁ πόλις , ἄλλος ἄλλοθεν ἱππεύς συλλέγω , ἐπιστρατεύω Κουμουτζηνοῖς , ἠπειρῶτις Πολίχνα · καί ὑποδείκνυμι προθύμως ὁ ὁ πόλις κατοικέω , ἀπολυπραγμόνως προσχωρέω . ἐκεῖθεν δέ , ἐπεί οὖον πάνυ πόρρω ὁ Γρατιανός κατοικίζω , ὅς Ματθαῖος διατρίβω ὁ βασιλεύς , πρεσβεία πρός ἐκεῖνος πέμπω , ἐπί σύμβασις προκαλέω . δοκέω δή ἐκεῖνος αἱρετέος μᾶλλον εἰμί ὁ εἰρήνη , καί γίγνομαι ἐν Γρατιανός μετά ὅς ἔχω στρατιά συγγίγνομαι ὁ νέος βασιλεύς , ὁ πόλις ἐξέρχομαι · ἀλλήλων τε διαλέγω περί ὁ κατά ὁ πόλεμος , ἐπεί δοκέω ἀμφότερος καταλύω , συμβαίνω ἐπί οὗτος , ὥστε ἀμφότερος βασιλεύς εἰμί κοινός , ὑπό Ῥωμαῖος ἑκάτερος αἱρέω καί στέφω ὑπό ὁ κατά Βυζάντιον ἐκκλησία . ὁ ὑπολείπω δέ Ῥωμαῖος πόλις καί ὁ χώρα εἰμί μικρός , ἢ ὥστε ἀμφότερος βασιλεύς ἔχω , ὁ μέν κατά ὁ Θρᾴκη πόλις , ὅς ἔχω , Ματθαῖος ἀφίστημι ὁ βασιλεύς , χωρέω δέ ἐπί ὁ Πελοπόννησος καί ὁ ὑπήκοος Ῥωμαῖος ἐκεῖσε πόλις βασιλεύω , Μανουήλ δεσπότης ὁ ἀδελφός πείθω πρότερος ὁ νέος βασιλεύς Ἰωάννης ὁ ἀρχή ἐξίστημι ὁ ἀδελφός , παρέχω δέ ἀντί ἐκεῖνος ὁ δεσπότης Λῆμνος ὁ νῆσος , ὥστε ἀνυπεύθυνος ἔχω παρά πᾶς ὁ βίος ὁ ἀρχή αὐτός . καί ἐκ ὁ ἐν Βυζάντιον δημόσιος φόρος ὁ τοπικός ὀνομάζω , μυρίος χρυσός ὀλίγος πλείων ετησίως φέρω , ὁ χρόνος δέ ἄχρι ὅς δεσπότης ἀφίστημι Πελοπόννησος , ὁ Λῆμνος ἔχω ὁ Ματθαῖος βασιλεύς , βασιλεύς Ἰωάννης παραδίδωμι , καί περαιόω , διατρίβω ἐν ὁ νῆσος , καταχέω μέντοι φρουρά καί ὁ κατά ὁ Θρᾴκη πόλις . ἐπειδάν δέ εἰς Λῆμνος ἐκ Πελοπόννησος ὁ δεσπότης γίγνομαι , ὁ μέν κατά ὁ Θρᾴκη πόλις βασιλεύς ὁ νέος Ἰωάννης παραδίδωμι καί δεσπότης ἀδελφός ὁ νῆσος , αὐτός δέ εἰς Πελοπόννησος ἀπαίρω . τοιοῦτος μέν συνθήκη πρός ἀλλήλων ποιέω , καί δοκέω ὁ πόλεμος καταλύω . συντάσσω δέ ἀλλήλων , ὁ μέν ἀναστρέφω εἰς ὁ Γρατιανός , Ἰωάννης δέ ὁ βασιλεύς εἰς Περιθεώριον ἔρχομαι , ἐπεί Ματθαῖος ὁ βασιλεύς πέμπω ὁ παραλαμβάνω καί φρουρέω ὁ Λῆμνος , συνεκπέμπω καί αὐτός ὁ παραδίδωμι , περιμένω τε πρός ὁ πόλις , ἄχρι ὅς , ὁ εἰς ὁ Λῆμνος ἀφικνέομαι ἐπανήκω καί βασιλεύς ὁ , Ματθαῖος εἰς ὁ νῆσος ὁ τριήρης περαιόω . ἐν οὗτος δέ ὁ χρόνος τρίβω , ἐκ ὁ Παλαιολόγος βασιλεύς σύνειμι κρύφα πέμπω τις πρός ὁ Ματθαῖος βασιλεύς . μή πάνυ θαρσέω παραινέω ὁ συντίθημι , ἀλλά πρόνοια αὐτός πολύς ποιέω καί μή ἀπερισκέπτως ἑαυτοῦ ἐπί ὁ πολέμιος καθιστάω . ὁ γάρ ὑπό βασιλεύς αἱρέω πρός ὁ αὐτός περαίωσις ναύαρχος αἰνίσσομαι τις ἐπιβουλή πρός ὅς μάλιστα θαρσέω ὁ τοιοῦτος . λέγω γάρ , ὡς ἀνθρώπινος ὁ ἰχθύς ἐμπίμπλημι σάρξ . ὁ μάλιστα αὐτός προσήκω ἐρευνάω , μή εἰς ἀνήκεστος ἐκπίπτω συμφορά ἀπατάω . ἐν οὗτος δέ καί ὁ ἐκ ὁ Λῆμνος κενός , ὅς φημί , χείρ ἐπανήκω πρός αὐτός . ὁ γάρ ὑπό βασιλεύς ὁ Παλαιολόγος ὁ πόλις πέμπω παραδίδωμι πρότερος ὁ εἰμί ἐξελαύνω φρουρά , οὐδείς ποιέω ὁ κελεύω , ἀλλά πρός ὁ εἰμί πρότερος καί αὐτός κελεύω ὀλίγος τις εἰσάγω , ὥστε μηδείς κακός ἢ πρότερος κατέχω ὁ πόλις ὑπό ἐκεῖνος πολλαπλασίων εἰμί , ἢ ὅς κελεύω αὐτός εἰσάγω . ὁ ὁ ἐκ Ματθαῖος βασιλεύς οὐ δοκέω ἀνεκτός , ἀλλά παντάπασι ὁ ἐγκαθιδρύω κελεύω φρουρά ἐκβάλλω . ὡς δέ οὐ ὑπακούω ἐκεῖνος , ἀναχωρέω ἄπρακτος . ἐκ δέ ὁ κατά ὁ νῆσος ἐργάζομαι , καί ὅς μηνύω ὁ φίλος , φενακίζω πείθω , ἐπεί καί Περσικός κατά συμμαχία ἵημι πρός ἐκεῖνος στρατία , καί ὁ ἐκ ὁ Ἀδριανός καί ὁ περί ἐκεῖνος πολίχνιον ἐπέρχομαι Κουμουτζηνοῖς , καί ἄχρι περιθεωριον ἔρχομαι , ἡγέομαι μή παραβαίνω ὁ σπονδή αὐτός , ἀλλά μᾶλλον ἀδικέω , οὔτε ὁ νῆσος ἀποδίδωμι κατά ὁ συνθήκη , καί μέγας ἐπιβουλή , ὥστε ἀποκτείνω , συσκευάζω . βασιλεύς τε ὁ Παλαιολόγος ὁμοίως διατείνω ἀδικέω , καί παρασπονδέω , ὁ πόλεμος κινέω πρός αὐτός οὐδείς πρόφασις παρέχω . οὖον γάρ αὐτός λογίζομαι προσήκω , ἔτι τις ἀγνωμονέω , αὐτός μή σύνοιδα , ἀλλά χρή ἐμμένω ὁ συνθήκη , ἐπανορθόω ὁ ἁμαρτάνω . ὅμως αὖθις ὁ πόλεμος ἀνάπτω σφοδρός . καί Κουμουτζηνὰ ὁ συχνός ἔφοδος πιέζω , προσχωρέω αὖθις Ματθαῖος ὁ βασιλεύς . Παλαιολόγος δέ ὁ βασιλεύς , ἐπεί ὁ διατριβή ὁράω πρός οὐδείς λυσιτελέω , Ἀσάνης δεσπότης ὁ Ἰωάννης περιθεωριον καθίστημι ἄρχω , αὐτός εἰς Βυζάντιον ἀπαίρω .