joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.27
κζʹ . Ἐν τούτοις δὲ τῶν πραγμάτων ὄντων , καὶ ὁ τῶν βασιλέων πόλεμος αὖθις ἤρχετο καὶ ἐλάμβανεν αἰτίας οὐ μικράς . οἱ γὰρ ἐν Θεσσαλονίκῃ μετὰ βασιλέως ὑπολελειμμένοι τοῦ νέου Ἰωάννου οὐκ ἠγάπων τοῖς παροῦσιν , ἀλλὰ νεωτέροις ἐπεχείρουν καὶ βασιλέα τὸν νέον ἐξεπολέμουν βασιλεῖ τῷ κηδεστῇ , καίτοι οἱ πολλῆς εὐμενείας παρὰ Καντακουζηνῷ τῷ βασιλεῖ τυγχάνοντες καὶ τῶν εὔνων καὶ οἰκείων μάλιστα δοκοῦντες εἶναι . ἔφασαν γὰρ ἀγανακτεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀδικουμένου καὶ τῆς πατρῴας ἡγεμονίας ἀποστερουμένου . καὶ γὰρ οὐ τοῦτο μόνον εἶναι τὸ δεινὸν , ὅτι σύμπασαν ἐκεῖνος ἔχων τὴν ἀρχὴν , ὄνομα μόνον βασιλείας καταλέλοιπεν αὐτῷ κενὸν πραγμάτων , ἀλλὰ καὶ ὥσπερ ὑπερορίαν καταψηφισάμενος , ἀγαγὼν ἐν μέσοις πολεμίοις καταλέλοιπεν , οὐδεμιᾶς προνοίας ἀξιώσας , ὥσπερ ἐπηγγέλλετο ἀπαίρων , ἀλλὰ πολέμους προφασιζόμενος , τὴν Ρωμαίων κάθηται αὐτὸς ἡγεμονίαν ἔχων , αὐτὸν δὲ ὥσπερ τι τῶν ἀχρήστων προεῖτο , ἢ ὑπὸ Τριβαλῶν ἐκπολιορκηθησόμενον , ἢ προδοθησόμενον ὑφ' οὕτως ἀτάκτου δήμου καὶ τολμῶντος πάντα εὐχερῶς · ἃ χρὴ συνορᾷν αὐτὸν καὶ σκοπεῖν , ὅπως τῆς πατρῴας αὖθις ἐγκρατὴς γένοιτο ἀρχῆς ῥᾷστά γε δυνάμενος · Κράλης τε γὰρ δυνάμει πάσῃ βοηθήσει , ἐν τοῖς πολεμιωτάτοις ἐκεῖνον ἄγων καὶ βουλησόμενος αὐτῷ μάλιστα συναίρεσθαι , καὶ αὐτοὶ ὑπὲρ αὐτοῦ πάντα κίνδυνον ὑπομενοῦσι καὶ προθύμως συναγωνιοῦνται καὶ χρήμασι καὶ ὅπλοις καὶ σώμασι · καὶ μὴ κατοκνεῖν πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν παρῄνουν . ἐνήγοντο δὲ ἐκεῖνοι πρὸς τὸ κινεῖν τῶν βασιλέων πρὸς ἀλλήλους πόλεμον οὐχ ἧττον μὲν καὶ τρόπων φαυλότητι καὶ μοχθηρίᾳ , ᾗ καὶ πρὸς τὰ αἴσχιστα ἐξήγοντο ἑτοίμως , μάλιστα δὲ καὶ χρήμασι διεφθάρησαν πρὸς Κράλη , εἰ τὸν πρὸς ἀλλήλους Ρωμαίων αὖθις πόλεμον κινοῖεν . οἷς ὁ νέος βασιλεὺς , ἅτε δὴ πρὸς πανουργίας καὶ διαφθορὰς καὶ βίων καὶ λόγων παντάπασιν ἀπείρως ἔχων καὶ δίκαια βουλεύεσθαι καὶ συμφέροντα νομίσας καὶ τὴν σπουδὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ποιεῖσθαι , ἐπείθετό τε καὶ ἐν τοῖς μάλιστα τῶν φίλων ἔταττε τοὺς πολεμιωτάτους ὡς ἀληθῶς καὶ κέρδους μικροῦ καὶ λήμματος αὐτόν τε καὶ σύμπασαν ἡγεμονίαν προδιδόντας , καὶ ἐσκέπτετο σὺν αὐτοῖς , ὅθεν τε καὶ ὅπως τὸν πρὸς βασιλέα τὸν κηδεστὴν πόλεμον ἀνακινοίη . ἐδόκει δὴ δεῖν , πρὶν ἔκπυστα γενέσθαι τὰ βεβουλευμένα , Ἀσάνην τὸν Ἀνδρόνικον ἀφιστᾷν Θεσσαλονίκης . ὑπώπτευον γὰρ ἐκεῖνον τὰ μέγιστα ἐναντιώσεσθαι , οὐ μόνον ἀντικαθιστάμενον πρὸς τἄλλα , ἀλλὰ καὶ βασιλεῖ τῷ νέῳ παραινοῦντα τῶν ἀτόπων ἀπέχεσθαι ἐπιχειρήσεων καὶ μὴ διαφθείρειν τὴν ἡγεμονίαν ἑκοντὶ , ἧς ἔσοιτο κύριος μετὰ μικρὸν , εἰ πρὸς βασιλέα τὸν κηδεστὴν εὐγνωμονοίη . καὶ προσελθόντες ἐν προσχήματι φιλίας πρῶτα μὲν ὅρκους ἀπῄτουν , ὥστε καταδήλους μὴ ποιεῖν , μέλλοντας ἐκκαλύπτειν τὰ μάλιστα ἀπόῤῥητα τῷ νέῳ βασιλεῖ . ἔπειτα , ἐπεὶ ἐλάμβανον τὰς πίστεις καὶ ἦσαν ἐν πεποιθήσει δῆθεν , βασιλέα τὸν νέον ἔλεγον συνθέσθαι Κράλῃ ἐπὶ τῷ πόλεμον κινεῖν κατὰ βασιλέως τοῦ κηδεστοῦ , καὶ οὐδενὸς ἔτι ἐνδεῖν πρὸς τὰς συμβάσεις , Κράλην δὲ προθυμότατα μὲν ἐθέλειν βασιλεῖ τῷ νέῳ συμμαχεῖν καὶ πᾶσαν ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ σπουδὴν ἐνδείκνυσθαι καὶ προθυμίαν , δεινὸν δὲ ὄντα ταράξαι καὶ συγχέαι πράγματα καὶ χρήσασθαι προσηκόντως τοῖς καιροῖς καὶ τοῦτ' ἐπινενοηκέναι , ἵν' ἀσυμβάτως μᾶλλον ἔχειν παρασκευάσῃ τοὺς βασιλέας , τὸ σὲ βούλεσθαι ὥσπερ ὅμηρον λαβεῖν · καὶ σκήπτεται δῆθεν ἀπιστεῖν τῷ νέῳ βασιλεῖ , μὴ τῇ στρατιᾷ ἐπιβουλεύσει , ἣν παρέξει συμμαχήσουσαν , καὶ διαφθερεῖ , τὰς διαφορὰς διαλυσάμενος πρὸς βασιλέα . ὧν ἕνεκα ἐγκείμενος βασιλεῖ τῷ νέῳ σὲ λαβεῖν αἰτεῖ . βασιλεὺς δ' ἐπεὶ ἔγνω τὸν πόλεμον κινεῖν καὶ μάλιστα τῇ Τριβαλῶν προσέχειν συμμαχίᾳ , συνέθετο ἐξ ἀνάγκης ἐκδιδόναι . ἃ σκέπτεσθαι χρεὼν καὶ μηχανήν τινα ἐξευρίσκειν , ἐξ ἧς αὐτός τε καὶ τὰ παρόντα πράγματα διασωθήσεται . ἐκεῖνοι μὲν οὖν οὕτω πιθανὴν συσκευασάμενοι προσῆγον τὴν ἐπιβουλὴν , Ἀσάνης δὲ ἀγνοήσας τὴν ἀπάτην , ᾔδει γὰρ ἐκείνους πρότερον τὰ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως μᾶλλον ᾑρημένους , ἄλλως θ' ὅτι καὶ φῆμαι πάντοθεν προσέπιπτον αὐτῷ καὶ βασιλεὺς ὁ νέος ἐμηνύετο πόλεμον βούλεσθαι κινεῖν πρὸς βασιλέα τὸν κηδεστὴν , ἐπίστευέ τε τοῖς εἰρημένοις καὶ σφοδρῶς ἐθορυβεῖτο , χάριν δὲ πολλὴν ὁμολογῶν αὐτοῖς τῆς εἰς βασιλέα καὶ αὐτὸν εὐνοίας , ἔπειτα ἐδεῖτο καὶ τρόπον ὑποθέσθαι , οἷ τραπόμενος τὰ προσδοκώμενα ἐκφεύξεται κακά . οἱ δ' οὐδὲν ἔφασαν λυσιτελέστερον , ἢ τάχιστα ἀπαίρειν εἰς Βυζάντιον , ὡς ἅμα τε ἐν τούτῳ ἐκφευξόμενον τὸν κίνδυνον καὶ βασιλεῖ δηλώσοντα περὶ τῶν πραττομένων , ἵν' αἰσθόμενος τὸν κίνδυνον ἐκεῖνος , ὀξεῖαν τὴν βοήθειαν ποιοῖτο καὶ μὴ παρέργως , μηδὲ ῥᾳθύμως οἰόμενος κινδύνων ἔξω τὰ τῇδε πράγματα ἑστάναι . ἢν δ' ὁ νέος βασιλεὺς ἐπιχειρῇ κατέχειν , ἀλλ' αὐτοὺς συμπράξειν τὰ μέγιστα πρὸς τὴν ἀποδημίαν , παραινοῦντας αὐτῷ καὶ πείθοντας μηδὲν πρὸς βίαν πράττειν , μηδ' ἐνίστασθαι πρὸς τὴν ὁρμήν . τοιαῦτα μὲν ἐκεῖνοι ἔπεισαν ἐξαπατήσαντες , Ἀσάνης δὲ , ἐπεὶ τριήρης παρεσκευασμένη ἔτυχεν ἐκεῖ , δείσας τὰ ἠπειλημένα , ἀπέπλεεν εἰς Βυζάντιον καὶ ἀπήγγειλε βασιλεῖ , ὅσα παρ' ἐκείνων πύθοιτο , ἰσχυρίζετό τε , ὡς βασιλεὺς ὁ νέος πρὸς τὸν πόλεμον ἐκτραπείη φανερῶς . ἐκεῖνοι δὲ οἱ πράττοντες τὸν πόλεμον , ἐπεὶ Ἀσάνης ἀπεχώρει , πολλῆς ἐπιλαβόμενοι ἀδείας , πείθουσι τὸν νέον βασιλέα πρεσβείαν ποιήσασθαι πρὸς Κράλην . ὁ δ' ἐδέχετο ἀσμένως καὶ μεγάλα ἐπηγγέλλετο , καὶ στρατιᾷ ἐπαγγελλόμενος καὶ χρήμασι καὶ πάσῃ δυνάμει βοηθήσειν ἐπὶ βασιλέα τὸν κηδεστὴν καὶ τὴν ἀφῃρημένην ἀνασώσεσθαι ἀρχὴν , ἔπραττέ τε πάντα καὶ ὑπετίθει , ὅσα ᾤετο τὸν πρὸς ἀλλήλους τῶν βασιλέων πόλεμον τηρήσειν ἄλυτον , συμβάσεις πρότερον πρὸς βασιλέα θέμενος , ἃς ἐνόμιζε μάλιστα αὐτῷ πρὸς τὴν ἀρχὴν λυσιτελεῖν . βασιλεὺς δὲ ὁ Καντακουζηνὸς δεινὰ ἐποιεῖτο τὰ ἀπαγγελλόμενα , ἐμηνύετο γὰρ παρὰ τῶν φίλων κρύφα ὁσημέραι , καὶ δεῖν ᾤετο ἐκεῖ παραγενόμενον , διαλύειν τὰς ἐπ' αὐτὸν συστάσεις . τοῦ Λατινικοῦ δὲ τότε ἀκμάζοντος πολέμου , οὔτ' ἀφίστασθαι ἐξῆν , οὔθ' ἑτέραν δύναμιν παρασκευάζειν , ὡς τῆς παρεσκευασμένης ἀναγκαίως πρὸς τὸν πόλεμον κατεχομένης . ἐπεὶ δὲ αὐτὸν ἐπὶ Μακεδονίαν ἀδυνάτως πλέειν ἔχοντα ἑώρα , Ἄνναν τὴν βασιλίδα ἔπεμπε πρὸς τὸν υἱὸν , ὡς πείσουσαν ἀποσχέσθαι τῶν ἀτόπων καὶ διαλλάξουσαν αὐτῷ , οὐκ ἀγνοεῖν φάμενος πρὸς ἐκείνην οὔτ' αὐτὴν , οὔθ' ἕτερον οὐδένα , οἵων κακῶν αἴτιος καὶ συμφορῶν ὁ συγγενικὸς κατέστη πόλεμος Ρωμαίοις , οὐ τοῖς ἀρχομένοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῖς . οὗ καταλυθέντος διὰ χρόνου , καὶ τῶν τε κοινῶν καὶ ἰδιωτικῶν πραγμάτων πάντων πρὸς τὸ βέλτιον μεταδιδόντων , βάσκανός τις δαίμων ἠρεμεῖν οὐκ εἴασεν , ἀλλ' αὖθις φθόρους ἀνθρώπους καὶ συκοφάντας ἀναστήσας καὶ τρόπων οὐδὲν ἄμεινον φαυλότητι διακειμένους τῶν προτέρων , χαλεπώτερον πόλεμον ἀνακινεῖν ἐπιχειρεῖ . βασιλέα γὰρ τὸν υἱὸν πολλὰ καταψευσάμενοι καὶ παραγαγόντες , οἷα νέον καὶ τῶν πανουργιῶν καὶ τῶν δόλων καὶ τῶν ἐφ' ἑκάτερα μεταβολῶν τῶν ἀνθρώπων ἄπειρον παντάπασιν , ἔπεισαν προσέχειν σφίσιν , ὡς φιλοῦσι καὶ κηδομένοις καὶ πάντα πράττουσιν ὑπὲρ αὐτοῦ , ὅπως τὴν πατρῴαν ἀνασώσωνται ἀρχὴν , δυσμενέστατοι ὡς ἀληθῶς ἐκείνῳ τε καὶ πᾶσι Ρωμαίοις ὄντες , ἐμὲ δὲ ἐπίβουλον ἡγεῖσθαι καὶ πολέμιον τὸν ὡς ἀληθῶς φιλοῦντα καὶ πάντα πραγματευόμενον , οὐχ ὥστε μόνον τὴν πατρῴαν ἡγεμονίαν ἔχειν , ἀλλὰ καὶ μείζω καὶ βελτίω , ἂν ἐξῇ . καὶ πολέμου ἤδη ἦρξε , συμβάσεις θέμενος πρὸς Κράλην ἐπὶ τῷ στρατιὰν ἐκεῖθεν λαβὼν Τριβαλικὴν ἐμοὶ ἐπάγειν · ἃ οὔτ' ἐκείνῳ οἴομαι λυσιτελήσειν , οὔτε τοῖς ὑπηκόοις , οὔθ' ἡμῖν . τὰ μὲν οὖν προσδοκώμενα δεινὰ οὕτω χαλεπά · οἴομαι δὲ οὐδένα ἕτερον ταῦτα δυνήσεσθαι ῥᾷστα διαλύσειν , ἢ ἡμᾶς . εἰ μὲν οὖν μὴ ὁ παρὼν οὑτοσὶ Λατινικὸς πόλεμος ἄκουσιν ἐπέκειτο ἡμῖν , ῥᾷστα ἂν αὐτὸς διέλυσα τὰς συστάσεις ἐπελθὼν , οὐχ ὅτι γε ὀφθεὶς τοῖς ἐπιβουλεύουσιν ἐκείνοις καὶ τὸν πόλεμον κινοῦσιν , ἀλλὰ καὶ ἀκουσθεὶς μόνον , ὅτι ἐπ' αὐτοὺς βαδίζειν ὥρμημαι . οὐ γὰρ ἂν ὑπέμειναν μὴ οὐχὶ κυνῆν , ὅ φασιν , ᾅδου ὑποδύντες διαδιδράσκειν τὸν κίνδυνον πειρᾶσθαι . ἐπεὶ δ' ἀνάγκην ἔχω πρὸς τὴν παρασκευαζομένην αὐτὸς παρεῖναι μάχην , δέον αὐτὴν εἰς Θεσσαλονίκην ἀποπλεύσασαν διαλύειν τὰς διαφορὰς καὶ τὸν προσδοκώμενον πόλεμον παύειν , διδάξασαν μὲν τὸν υἱὸν , ὅσῳ χαλεπὸν τὴν ἡγεμονίαν αὐτὸν ἑκόντα διαφθείρειν , ἧς μετὰ μικρὸν ἔσται κύριος αὐτὸς ἄνευ πολέμων καὶ πραγμάτων , αὐτὸς γὰρ , εἰ μὴ ὁ πρὸς Τριβαλοὺς πόλεμος κεκίνητο , καὶ νῦν ὁ Λατινικὸς οὑτοσὶ ἀκουσίως ἐπελθὼν , πάλαι ἂν ἐκείνῳ ἐνεχείρισα τὰ πράγματα , μοναχῶν σχῆμα ὑποδὺς αὐτὸς , ὥσπερ καὶ μικρὸν αὖθις ὕστερον παρεσκεύασμαι ποιεῖν , τοὺς δὲ στασιαστὰς ἐκείνους καὶ τὴν κοινὴν Ρωμαίων δυστυχίαν πράττοντας ἐπιπλήττουσαν καὶ ἀπειλοῦσαν τὰ δεινότατα καὶ πάντα τρόπον πειρωμένην ἀφιστᾷν τῆς μοχθηρίας . τοιαῦτα μὲν Καντακουζηνὸς ὁ βασιλεὺς πρὸς Ἄνναν τὴν βασιλίδα διειλέχθη , πείθων πρὸς Θεσσαλονίκην ἀποπλέειν ἐπὶ τῷ τὴν κινουμένην ἤδη στάσιν διαλύειν · ἡ δὲ πρῶτα μὲν ἠρέμα καθήπτετο βασιλέως , ὡς οὐ πειθομένου τὰ βέλτιστα παραινούσης καὶ δεομένης , μὴ καταλείπειν ἐν Θεσσαλονίκῃ μόνον τὸν υἱὸν , ἔτι νέον ὄντα καὶ ῥᾳδίως δυνάμενον ἐξαπατᾶσθαι καὶ ἐξάγεσθαι τοῦ μετρίου , καὶ ταῦτα τοῖς πονηροτάτοις συνδιατρίβοντα ἐκείνοις , οἳ κἂν καὶ τοῦ δεινοτάτου περιγένοιντο καὶ πολλὴν πεῖραν τῶν πανουργιῶν αὐτῶν καὶ τῶν δόλων ἐσχηκότος , πολλαῖς ἀπάταις χρώμενοι καὶ κολακείαις . ἐπεὶ δ' οὕτω συνεσκευάσθη , καὶ τὰ μὴ λυσιτελοῦντα μᾶλλον αἱρετώτερα ἐφάνη , προθύμως ἐπὶ τὸν υἱὸν πλευσοῦμαι , εἶπε , καὶ πάντα διαλύσω τὰ δυσχερῆ ὀφθεῖσα . καὶ ὁ βασιλεὺς , ἐπεὶ ἐπείθετο , τριήρεις παρέσχετο ἐκ τῶν ἐφωπλισμένων , καὶ κατέπλεεν εἰς Θεσσαλονίκην . γενομένη δὲ ἐκεῖ , τόν τε πόλεμον εὕρισκε λαμπρῶς ἐξαφθέντα ἤδη , πᾶσαι γὰρ αἱ πρὸς Κράλην συμβάσεις ἀπηρτισμέναι ἦσαν , ἐφ' αἷς ἔδει συμμαχεῖν τῷ νέῳ βασιλεῖ , καὶ Κράλης αὐτὸς μετὰ τῆς γυναικὸς ἐγγὺς ἐστρατοπεδεύοντο Θεσσαλονίκης , τὸν πρὸς ἀλλήλους τῶν Ρωμαίων πόλεμον ἐπισπεύδοντες . πάνυ γὰρ ἐδόκει σφίσι λυσιτελεῖν Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα δεδιόσι , καὶ μεγάλας ἐπεδείξαντο πρὸς βασιλέα τὸν νέον τὰς φιλοτιμίας , βουλόμενοι πείθειν αὐτὸν ἐκ τούτου , ὡς φιλοῦσί τε καὶ κήδονται αὐτοῦ ἀδικουμένου . τοὐναντίον δ' ἅπαν ἐσπουδάζετο . ὑπὲρ γὰρ τοῦ πολλῶν καὶ μεγάλων ἀποστερεῖν φαῦλά τινα καὶ οὐδενὸς ἄξια παρεῖχον . ταῦτα μὲν οὖν ἅπαντα ἀραχνίων δίκην διέλυεν ἡ βασιλὶς ἐπιφανεῖσα . τῷ τε γὰρ υἱῷ τὰ δέοντα παρῄνει καὶ ἔπειθεν εἰδότα τιμᾷν γονέας καὶ πάντα ὑπείκειν , ὅσα ἐκεῖνοι , πάντων μάλιστα φιλοῦντες , συμβουλεύουσι , καὶ πρὸς τοὺς στασιαστὰς ὀργῇ ἐφέρετο καὶ ἐξεφόβει καὶ κατηνάγκαζεν ἀπέχεσθαι τῶν ἀτόπων , τὰ ἔσχατα διαθήσειν ἀπειλοῦσα . πρός τε Κράλην ἐξελθοῦσα καὶ διαλεχθεῖσα μετὰ τῆς γυναικὸς , ἀδίκοις καὶ παρανόμοις ἀπεδείκνυεν ἐπιχειροῦντας , καὶ κεραυνοὺς ἐπανετείνετο καὶ ἄλλας ἐξ οὐρανοῦ πληγὰς , ὅτι πρὸς τῷ Ρωμαίους τοσαῦτα ἀδικεῖν ἐπιορκοῦντας καὶ παρασπονδοῦντας ἔτι καὶ πολέμους αὐτοῖς ἐμφυλίους ἐπεγείρουσιν , ἐξ ὧν ἐκεῖνοι μὲν διαφθαρήσονται ἀλλήλοις περιπίπτοντες , αὐτοῖς δ' ἐξέσται τὴν ἐκείνων καρποῦσθαι ἀδεῶς · καὶ τέλος ἔπειθεν ἀποχωρεῖν ἀπράκτους , ὥσπερ αἰσχυνθέντας φανερῶς τῶν εἰργασμένων τὴν ἀτοπίαν . βασιλεὺς δὲ ὁ νέος βασιλίδι μὲν τῇ μητρὶ ἐπείθετο τὰ βέλτιστα παραινούσῃ , Αἶνον δὲ ᾐτεῖτο παρὰ βασιλέως τοῦ κηδεστοῦ καὶ τὰς τῆς Χαλκιδικῆς πόλεις , ἃς Ματθαῖος ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς εἶχεν , ὥστε αὐτῷ ἰδίαν ἡγεμονίαν εἶναι , πάντα μέντοι αὖθις ὑπείκειν βασιλεῖ τῷ κηδεστῇ . βασιλεὺς δὲ ὁ Καντακουζηνὸς ἐπεὶ ἐπύθετο τὴν ἀξίωσιν τοῦ νέου βασιλέως , θαυμάζειν μὲν ἔφασκεν αὐτοῦ , εἰ τοῦ παντὸς κύριος μετὰ μικρὸν ἐσόμενος , ὀλίγων τινῶν ἄρχειν βούλεται ὑπὸ μικροψυχίας , ὅμως παρείχετο ἑτοίμως , καὶ αὐτόν τε ἐκέλευε τοὺς παραληψομένους τὰς πόλεις πέμπειν · κἀκεῖνος ἔπεμπε τοὺς παραδώσοντας . ὁ μὲν οὖν προσδοκώμενος τῶν βασιλέων πόλεμος οὕτω τότε διελύθη ὑπὸ βασιλίδος Ἄννης .
Lemmas: κζʹ . ἐν οὗτος δέ ὁ πρᾶγμα εἰμί , καί ὁ ὁ βασιλεύς πόλεμος αὖθις ἄρχω καί λαμβάνω αἴτιος οὖον μικρός . ὁ γάρ ἐν Θεσσαλονίκη μετά βασιλεύς ὑπολείπω ὁ νέος Ἰωάννης οὐ ἀγαπάω ὁ πάρειμι , ἀλλά νέος ἐπιχειρέω καί βασιλεύς ὁ νέος ἐκπολεμέω βασιλεύς ὁ κηδεστής , καίτοι ὁ πολύς εὐμένεια παρά Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς τυγχάνω καί ὁ εὐνάω καί οἰκέω μάλιστα δοκέω εἰμί . φημί γάρ ἀγανακτέω ὑπέρ αὐτός ἀδικέω καί ὁ πατρῷος ἡγεμονία ἀποστερέω . καί γάρ οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ δεινός , ὅτι σύμπας ἐκεῖνος ἔχω ὁ ἀρχή , ὄνομα μόνος βασίλεια καταλείπω αὐτός κενός πρᾶγμα , ἀλλά καί ὥσπερ ὑπερορία καταψηφίζομαι , ἄγω ἐν μέσος πολέμιος καταλείπω , οὐδείς πρόνοια ἀξιόω , ὥσπερ ἐπαγγέλλω ἀπαίρω , ἀλλά πόλεμος προφασίζομαι , ὁ Ῥωμαῖος κάθημαι αὐτός ἡγεμονία ἔχω , αὐτός δέ ὥσπερ τίς ὁ ἄχρηστος προΐημι , ἢ ὑπό Τριβαλός ἐκπολιορκέω , ἢ προδίδωμι ὑπό οὕτως ἄτακτος δῆμος καί τολμάω πᾶς εὐχερής · ὁ χρή συνοράω αὐτός καί σκοπέω , ὅπως ὁ πατρῷος αὖθις ἐγκρατής γίγνομαι ἀρχή ῥᾴδιος γε δύναμαι · Κράλης τε γάρ δύναμις πᾶς βοηθέω , ἐν ὁ πολέμιος ἐκεῖνος ἄγω καί βούλομαι αὐτός μάλιστα συναίρω , καί αὐτός ὑπέρ αὐτός πᾶς κίνδυνος ὑπομένω καί προθύμως συναγωνίζομαι καί χρῆμα καί ὅπλον καί σῶμα · καί μή κατοκνέω πρός ὁ ἐπιχείρησις παραινέω . ἐνάγω δέ ἐκεῖνος πρός ὁ κινέω ὁ βασιλεύς πρός ἀλλήλων πόλεμος οὐ κακός μέν καί τρόπος φαυλότης καί μοχθηρία , ὅς καί πρός ὁ αἰσχρός ἐξάγω ἑτοίμως , μάλιστα δέ καί χρῆμα διαφθείρω πρός Κράλη , εἰμί ὁ πρός ἀλλήλων Ῥωμαῖος αὖθις πόλεμος κινέω . ὅς ὁ νέος βασιλεύς , ἅτε δή πρός πανουργία καί διαφθορά καί Βίων καί λόγος παντάπασι ἤπειρος ἔχω καί Δίκαιος βουλεύω καί συμφέρω νομίζω καί ὁ σπουδή ὑπέρ αὐτός ποιέω , πείθω τε καί ἐν ὁ μάλιστα ὁ Φίλων τάσσω ὁ πολέμιος ὡς ἀληθής καί κέρδος μικρός καί λῆμμα αὐτός τε καί σύμπας ἡγεμονία προδίδωμι , καί σκέπτομαι σύν αὐτός , ὅθεν τε καί ὅπως ὁ πρός βασιλεύς ὁ κηδεστής πόλεμος ἀνακινέω . δοκέω δή δήω , πρίν ἔκπυστος γίγνομαι ὁ βουλεύω , Ἀσάνης ὁ Ἀνδρόνικος ἀφιστάω Θεσσαλονίκη . ὑποπτεύω γάρ ἐκεῖνος ὁ μέγας ἐναντιόομαι , οὖον μόνος ἀντικαθίστημι πρός ἄλλος , ἀλλά καί βασιλεύς ὁ νέος παρανέω ὁ ἄτοπος ἀπέχω ἐπιχείρησις καί μή διαφθείρω ὁ ἡγεμονία ἑκοντί , ὅς εἰμί κύριος μετά μικρός , εἰμί πρός βασιλεύς ὁ κηδεστής εὐγνωμονέω . καί προσέρχομαι ἐν πρόσχημα φίλιος πρῶτος μέν Ὅρκος ἀπαιτέω , ὥστε κατάδηλος μή ποιέω , μέλλω ἐκκαλύπτω ὁ μάλιστα ἀπόρρητος ὁ νέος βασιλεύς . ἔπειτα , ἐπεί λαμβάνω ὁ πίστις καί εἰμί ἐν πεποίθησις δῆθεν , βασιλεύς ὁ νέος λέγω συντίθημι Κράλη ἐπί ὁ πόλεμος κινέω κατά βασιλεύς ὁ κηδεστής , καί οὐδείς ἔτι ἐνδέω πρός ὁ σύμβασις , Κράλης δέ πρόθυμος μέν ἐθέλω βασιλεύς ὁ νέος συμμαχέω καί πᾶς ὑπέρ αὐτός καί σπουδή ἐνδείκνυμι καί προθυμία , δεινός δέ εἰμί ταράσσω καί συγχέω πρᾶγμα καί χράω προσήκω ὁ καιρός καί οὗτος ἐπινοέω , ἵνα ἀσύμβατος μᾶλλον ἔχω παρασκευάζω ὁ βασιλεύς , ὁ σύ βούλομαι ὥσπερ ὅμηρος λαμβάνω · καί σκήπτω δῆθεν ἀπιστέω ὁ νέος βασιλεύς , μή ὁ στρατιά ἐπιβουλεύω , ὅς παρέχω συμμαχέω , καί διαφθείρω , ὁ διαφορά διαλύω πρός βασιλεύς . ὅς ἕνεκα ἔγκειμαι βασιλεύς ὁ νέος σύ λαμβάνω αἰτέω . βασιλεύς δέ ἐπεί γιγνώσκω ὁ πόλεμος κινέω καί μάλιστα ὁ Τριβαλός προσέχω συμμαχία , συντίθημι ἐκ ἀνάγκη ἐκδίδωμι . ὁ σκέπτομαι χρεὼν καί μηχανή τις ἐξευρίσκω , ἐκ ὅς αὐτός τε καί ὁ πάρειμι πρᾶγμα διασῴζω . ἐκεῖνος μέν οὖν οὗτος πιθανός συσκευάζω προσάγω ὁ ἐπιβουλή , Ἀσάνης δέ ἀγνοέω ὁ ἀπάτη , οἶδα γάρ ἐκεῖνος πρότερος ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς μᾶλλον αἱρέω , ἄλλως ὁ ὅτι καί φήμη πάντοθεν προσπίπτω αὐτός καί βασιλεύς ὁ νέος μηνύω πόλεμος βούλομαι κινέω πρός βασιλεύς ὁ κηδεστής , πιστεύω τε ὁ εἴρω καί σφοδρός θορυβέω , χάρις δέ πολύς ὁμολογέω αὐτός ὁ εἰς βασιλεύς καί αὐτός εὔνοια , ἔπειτα δήω καί τρόπος ὑποτίθημι , οἷ τρέπω ὁ προσδοκάω ἐκφεύγω κακός . ὁ δέ οὐδείς φημί λυσιτελής , ἢ ταχύς ἀπαίρω εἰς Βυζάντιον , ὡς ἅμα τε ἐν οὗτος ἐκφεύγω ὁ κίνδυνος καί βασιλεύς δηλόω περί ὁ πράσσω , ἵνα αἰσθάνομαι ὁ κίνδυνος ἐκεῖνος , ὀξύς ὁ βοήθεια ποιέω καί μή πάρεργον , μηδέ ῥᾴθυμος οἴομαι κίνδυνος ἔξω ὁ ὅδε πρᾶγμα ἵστημι . εἄν δέ ὁ νέος βασιλεύς ἐπιχειρέω καταχέω , ἀλλά αὐτός συμπράσσω ὁ μέγας πρός ὁ ἀποδημία , παραινέω αὐτός καί πείθω μηδείς πρός βία πράσσω , μηδέ ἐνίστημι πρός ὁ ὁρμή . τοιοῦτος μέν ἐκεῖνος πείθω ἐξαπατάω , Ἀσάνης δέ , ἐπεί τριήρης παρασκευάζω τυγχάνω ἐκεῖ , δείδω ὁ ἀπειλέω , ἀποπλέω εἰς Βυζάντιον καί ἀπαγγέλλω βασιλεύς , ὅσος παρά ἐκεῖνος πυνθάνομαι , ἰσχυρίζομαι τε , ὡς βασιλεύς ὁ νέος πρός ὁ πόλεμος ἐκτρέπω φανερῶς . ἐκεῖνος δέ ὁ πράσσω ὁ πόλεμος , ἐπεί Ἀσάνης ἀποχωρέω , πολύς ἐπιλαμβάνω ἄδεια , πείθω ὁ νέος βασιλεύς πρεσβεία ποιέω πρός Κράλης . ὁ δέ δέχομαι ἄσμενος καί μέγας ἐπαγγέλλω , καί στρατιά ἐπαγγέλλω καί χρῆμα καί πᾶς δύναμις βοηθέω ἐπί βασιλεύς ὁ κηδεστής καί ὁ ἀφαιρέω ἀνασῴζω ἀρχή , πράσσω τε πᾶς καί ὑποτίθημι , ὅσος οἴομαι ὁ πρός ἀλλήλων ὁ βασιλεύς πόλεμος τηρέω ἄλυτος , σύμβασις πρότερος πρός βασιλεύς τίθημι , ὅς νομίζω μάλιστα αὐτός πρός ὁ ἀρχή λυσιτελέω . βασιλεύς δέ ὁ Καντακουζηνός δεινός ποιέω ὁ ἀπαγγέλλω , μηνύω γάρ παρά ὁ Φίλων κρύφα ὁσημέραι , καί δήω οἴομαι ἐκεῖ παραγίγνομαι , διαλύω ὁ ἐπί αὐτός σύστασις . ὁ λατινικός δέ τότε ἀκμάζω πόλεμος , οὔτε ἀφίστημι ἔξεστι , οὔτε ἕτερος δύναμις παρασκευάζω , ὡς ὁ παρασκευάζω ἀναγκαῖος πρός ὁ πόλεμος κατέχω . ἐπεί δέ αὐτός ἐπί Μακεδονία ἀδύνατος πλέω ἔχω ὁράω , Ἄννα ὁ βασιλίς πέμπω πρός ὁ υἱός , ὡς πείθω ἀπέχω ὁ ἄτοπος καί διαλλάσσω αὐτός , οὐ ἀγνοέω φημί πρός ἐκεῖνος οὔτε αὐτός , οὔτε ἕτερος οὐδείς , οἷος κακός αἴτιος καί συμφορά ὁ συγγενικός καθίστημι πόλεμος Ῥωμαῖος , οὖον ὁ ἄρχω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄρχω αὐτός . ὅς καταλύω διά χρόνος , καί ὁ τε κοινός καί ἰδιωτικός πρᾶγμα πᾶς πρός ὁ ἀγαθός μεταδίδωμι , βάσκανος τις δαίμων ἠρεμέω οὐ ἐάω , ἀλλά αὖθις φθόρος ἄνθρωπος καί συκοφάντης ἀνίστημι καί τρόπος οὐδείς ἀγαθός φαυλότης διάκειμαι ὁ πρότερος , χαλεπός πόλεμος ἀνακινέω ἐπιχειρέω . βασιλεύς γάρ ὁ υἱός πολύς καταψεύδομαι καί παράγω , οἷος νέος καί ὁ πανουργία καί ὁ δόλων καί ὁ ἐπί ἑκάτερος μεταβολή ὁ ἄνθρωπος ἤπειρος παντάπασι , πείθω προσέχω σφεῖς , ὡς φιλέω καί κήδω καί πᾶς πράσσω ὑπέρ αὐτός , ὅπως ὁ πατρῷος ἀνασῴζω ἀρχή , δυσμενής ὡς ἀληθής ἐκεῖνος τε καί πᾶς Ῥωμαῖος εἰμί , ἐγώ δέ ἐπίβουλος ἡγέομαι καί πολέμιος ὁ ὡς ἀληθής φιλέω καί πᾶς πραγματεύομαι , οὐ ὥστε μόνος ὁ πατρῷος ἡγεμονία ἔχω , ἀλλά καί μείζων καί ἀγαθός , εἄν ἔξεστι . καί πόλεμος ἤδη ἄρχω , σύμβασις τίθημι πρός Κράλης ἐπί ὁ στρατία ἐκεῖθεν λαμβάνω Τριβαλικὴν ἐγώ ἐπάγω · ὁ οὔτε ἐκεῖνος οἴομαι λυσιτελέω , οὔτε ὁ ὑπήκοος , οὔτε ἐγώ . ὁ μέν οὖν προσδοκάω δεινός οὗτος χαλεπός · οἴομαι δέ οὐδείς ἕτερος οὗτος δύναμαι ῥᾳδίως διαλύω , ἢ ἐγώ . εἰμί μέν οὖν μή ὁ πάρειμι οὗτος Λατινικός πόλεμος ἄκων ἐπίκειμαι ἐγώ , ῥᾳδίως εἄν αὐτός διαλύω ὁ σύστασις ἐπέρχομαι , οὐ ὅτι γε ὁράω ὁ ἐπιβουλεύω ἐκεῖνος καί ὁ πόλεμος κινέω , ἀλλά καί ἀκούω μόνος , ὅτι ἐπί αὐτός βαδίζω ὁρμάω . οὖον γάρ εἄν ὑπομένω μή οὐ κυνέη , ὅς φημί , ᾍδης ὑποδύομαι διαδιδράσκω ὁ κίνδυνος πειράω . ἐπεί δέ ἀνάγκη ἔχω πρός ὁ παρασκευάζω αὐτός πάρειμι μάχη , δήω αὐτός εἰς Θεσσαλονίκη ἀποπλέω διαλύω ὁ διαφορά καί ὁ προσδοκάω πόλεμος παύω , διδάσκω μέν ὁ υἱός , ὅσος χαλεπός ὁ ἡγεμονία αὐτός ἑκών διαφθείρω , ὅς μετά μικρός εἰμί κύριος αὐτός ἄνευ Πολέμων καί πρᾶγμα , αὐτός γάρ , εἰμί μή ὁ πρός Τριβαλός πόλεμος κινέω , καί νῦν ὁ Λατινικός οὗτος ἀεκούσιος ἐπέρχομαι , πάλαι εἄν ἐκεῖνος ἐγχειρίζω ὁ πρᾶγμα , μοναχός σχῆμα ὑποδύω αὐτός , ὥσπερ καί μικρός αὖθις ὕστερος παρασκευάζω ποιέω , ὁ δέ στασιαστής ἐκεῖνος καί ὁ κοινός Ῥωμαῖος δυστυχία πράσσω ἐπιπλήσσω καί απειλώ ὁ δεινός καί πᾶς τρόπος πειράω ἀφιστάω ὁ μοχθηρία . τοιοῦτος μέν Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς πρός Ἄννα ὁ βασιλίς διαιλέγω , πείθω πρός Θεσσαλονίκη ἀποπλέω ἐπί ὁ ὁ κινέω ἤδη στάσις διαλύω · ὁ δέ πρῶτος μέν ἠρέμα καθάπτω βασιλεύς , ὡς οὖον πείθω ὁ ἀγαθός παραινέω καί δήω , μή καταλείπω ἐν Θεσσαλονίκη μόνος ὁ υἱός , ἔτι νέος εἰμί καί ῥᾳδίως δύναμαι ἐξαπατάω καί ἐξάγω ὁ μέτριος , καί οὗτος ὁ πονηρός συνδιατρίβω ἐκεῖνος , ἕ κἀν καί ὁ δεινός περιγίγνομαι καί πολύς πείρω ὁ πανουργία αὐτός καί ὁ δόλων ἔχω , πολύς ἀπάτη χράω καί κολακεία . ἐπεί δέ οὗτος συσκευάζω , καί ὁ μή λυσιτελέω μᾶλλον αἱρετός φαίνω , προθύμως ἐπί ὁ υἱός πλέω , εἶπον , καί πᾶς διαλύω ὁ δυσχερής ὁράω . καί ὁ βασιλεύς , ἐπεί πείθω , τριήρης παρέχω ἐκ ὁ ἐφοπλίζω , καί καταπλέω εἰς Θεσσαλονίκη . γίγνομαι δέ ἐκεῖ , ὁ τε πόλεμος εὑρίσκω λαμπρῶς ἐξάπτω ἤδη , πᾶς γάρ ὁ πρός Κράλης σύμβασις ἀπαρτίζω εἰμί , ἐπί ὅς ἐσθίω συμμαχέω ὁ νέος βασιλεύς , καί Κράλης αὐτός μετά ὁ γυνή ἐγγύς στρατοπεδεύω Θεσσαλονίκη , ὁ πρός ἀλλήλων ὁ Ῥωμαῖος πόλεμος ἐπισπεύδω . πάνυ γάρ δοκέω ὅς λυσιτελέω Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς δείδω , καί μέγας ἐπιδείκνυμι πρός βασιλεύς ὁ νέος ὁ φιλοτιμία , βούλομαι πείθω αὐτός ἐκ οὗτος , ὡς φιλέω τε καί κήδω αὐτός ἀδικέω . ἐναντίος δέ ἅπας σπουδάζω . ὑπέρ γάρ ὁ πολύς καί μέγας ἀποστερέω φαῦλος τις καί οὐδείς ἄξιος παρέχω . οὗτος μέν οὖν ἅπας ἀράχνιον δίκη διαλύω ὁ βασιλίς ἐπιφαίνω . ὁ τε γάρ υἱός ὁ δήω παραινέω καί πείθω οἶδα τιμάω γονεύς καί πᾶς ὑπείκω , ὅσος ἐκεῖνος , πᾶς μάλιστα φιλέω , συμβουλεύω , καί πρός ὁ στασιαστής ὀργή φέρω καί ἐκφοβέω καί καταναγκάζω ἀπέχω ὁ ἄτοπος , ὁ ἔσχατος διατίθημι ἀπειλέω . πρός τε Κράλης ἐξέρχομαι καί διαλέγω μετά ὁ γυνή , ἄδικος καί παράνομος ἀποδείκνυμι ἐπιχειρέω , καί κεραυνός ἐπανατείνω καί ἄλλος ἐκ οὐρανός πληγάς , ὅτι πρός ὁ Ῥωμαῖος τοσοῦτος ἀδικέω ἐπιορκέω καί παρασπονδέω ἔτι καί πόλεμος αὐτός ἐμφύλιος ἐπεγείρω , ἐκ ὅς ἐκεῖνος μέν διαφθείρω ἀλλήλων περιπίπτω , αὐτός δέ ἔξεστι ὁ ἐκεῖνος καρπόω ἀδεῶς · καί τέλος πείθω ἀποχωρέω ἄπρακτος , ὥσπερ αἰσχύνω φανερῶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀτοπία . βασιλεύς δέ ὁ νέος βασιλίδι μέν ὁ μήτηρ πείθω ὁ ἀγαθός παραινέω , Αἶνος δέ αἰτέω παρά βασιλεύς ὁ κηδεστής καί ὁ ὁ Χαλκιδική πόλις , ὅς Ματθαῖος ὁ ὁ βασιλεύς υἱός ἔχω , ὥστε αὐτός ἴδιος ἡγεμονία εἰμί , πᾶς μέντοι αὖθις ὑπείκω βασιλεύς ὁ κηδεστής . βασιλεύς δέ ὁ Καντακουζηνός ἐπεί πυνθάνομαι ὁ ἀξίωσις ὁ νέος βασιλεύς , θαυμάζω μέν φάσκω αὐτός , εἰμί ὁ πᾶς κύριος μετά μικρός εἰμί , ὀλίγος τις ἄρχω βούλομαι ὑπό μικροψυχία , ὅμως παρέχω ἑτοίμως , καί αὐτός τε κελεύω ὁ παραλαμβάνω ὁ πόλις πέμπω · ἐκεῖνος πέμπω ὁ παραδίδωμι . ὁ μέν οὖν προσδοκάω ὁ βασιλεύς πόλεμος οὗτος τότε διαλύω ὑπό βασιλίς Ἄννα .