joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.40
μʹ . Εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ ὁ δῆμος αὖθις ἀλόγῳ φερόμενος ὁρμῇ τὰς διηρπασμένας τῇ προτεραίᾳ οἰκίας κατεστρέφετο , καὶ καθῄρουν τὰς ξυλώσεις . ἔπειτα εἰς τὰ βασίλεια ἐλθόντες , τὸ λεγόμενον Καστέλλιον διεπόρθησαν , ἀφύλακτον εὑρόντες , καὶ διήρπασαν τῶν ἐνοικούντων τὰς οἰκίας · καὶ ἐπὶ τὰ βασίλεια ἰόντες οὐχ ἅμα πάντες , ἀλλὰ σποράδην καὶ ἀσύντακτοι , ἠκροβολίζοντο ἐκ διαλειμμάτων διὰ πάσης τῆς ἡμέρας . καὶ ἔπιπτόν τινες αὐτῶν παὶ ἐπιτρώσκοντο βαλλόμενοι ὑπὸ τῶν ἔνδον . οἵ τε Κατελάνοι ἐξελθόντες τούς τε μαχομένους ἀπεώσαντο καὶ πῦρ ἐνίεσαν ταῖς πρὸ τῶν βασιλείων οἰκίαις καὶ ἐνέπρησάν τινας . εἰς τοῦτο δὲ στάσεως καὶ ταραχῆς ἀφιγμένων τῶν πραγμάτων , καὶ ὁ πατριάρχης Φιλόθεος δείσας τὴν ἔφοδον τοῦ δήμου , ἀπεχώρει τοῦ πατριαρχείου καὶ κατεκρύπτετο . ὑπώπτευε γὰρ καὶ βασιλέα τὸν νέον ἀηδῶς ἔχειν πρὸς αὐτὸν , οἷα δὴ Καλλίστου τοῦ πατριάρχου ἐξωσθέντος ἀντεισαχθέντα , ὃς ἐδόκει πάντα πράττειν καὶ ὑφίστασθαι ὑπὲρ ἐκείνου . τρίτῃ δὲ ἡμέρᾳ βασιλεὺς ὁ νέος τὸν ἐπὶ τοῦ Κανικλείου Ἄγγελον πρὸς βασιλέα πέμψας πρεσβευτὴν , πρός τε πρεσβείας ὄντα ἐπιτηδειότατον διὰ σύνεσιν καὶ παιδείαν καὶ παρὰ βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ πολλῆς τῆς εὐμενείας ἀπολαύοντα , διελέγετο περὶ συμβάσεων , ὥστε ἀμφοτέρους μένειν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς , ὅρκους θεμένους πρὸς ἀλλήλους ἀμνηστίας τῶν διαφορῶν . Καντακουζηνός τε ὁ βασιλεὺς ἐδέχετο προθύμως τὴν πρεσβείαν . τοῦτο γὰρ καὶ μάλιστα πάντων ἐσπουδάζετο αὐτῷ , ὥστε τοῦ πρὸς ἀλλήλους τῶν Ρωμαίων πολέμου παυσαμένου , τῶν πραγμάτων αὐτὸν ἀναχωρεῖν . καὶ ἐγένοντο οἱ ὅρκοι ἐπὶ τούτοις , ὥστε βασιλέα μὲν τὸν Καντακουζηνὸν καὶ Ἰωάννην τὸν νέον βασιλέα ἄρχειν τῶν πραγμάτων , παραχωρεῖν δὲ τὸν νέον τῶν πρωτείων ἐν πᾶσι τῷ πρεσβυτέρῳ καὶ πᾶσαν αἰδῶ καὶ εὐπείθειαν , ὥσπερ καὶ πρότερον , αὐτῷ παρέχεσθαι . τῶν δὲ ἐκ τῶν δημοσίων φόρων εἰσπραττομένων χρημάτων ἐτησίως , ὅσων μὲν ἂν δέοιντο πρός τε τὸ μισθοφορικὸν τῆς στρατιᾶς καὶ τῶν τριηρέων παρασκευὴν καὶ τὰς δεούσας ἑτέρας δημοσίας διοικήσεις , ὑπὸ τῶν πρυτάνεων , ὥσπερ ἔθος , ταῦτα ἀναλίσκεσθαι · ἃ δ' ἂν ὑπολίποιτο ἐπέκεινα τῆς χρείας , ταῦτα συμμερίζεσθαι τοὺς βασιλέας τῶν πρὸς τὰς οἰκίας ἕνεκα ἀναλωμάτων ἐπίσης ἑκατέρους . τούτων δὲ οὐ δεόμενος βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς ἀπῄτει τοὺς ὅρκους , ᾔδει γὰρ ἀναχωρήσων τῶν πραγμάτων τάχιστα , τιμῆς δὲ μόνης ἕνεκα τοῦ μὴ νομίζεσθαι ἔλαττον τοῦ νέου βασιλέως ἐσχηκέναι . τοῖς τε πεπολεμηκόσι πρὸς αὐτοὺς ὑπὲρ ἀλλήλων μηδεμίαν εἰσπράττειν δίκην , μήτε Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα , μήτε τὸν γαμβρὸν , ἀμυνομένους τῆς εἰς αὐτοὺς ἀγνωμοσύνης , μήτε ζώντων ἀμφοτέρων βασιλέων , μήτ' εἰ συμβαίη τὸν ἕτερον γενέσθαι ἐξ ἀνθρώπων , ἀλλὰ πᾶσαν ἀμνηστίαν παρέχειν τῶν τετολμημένων καὶ μήτε προσόδων , μήτε τῶν τιμῶν ἀποστερεῖν , ἃς ἔχουσι . Ματθαῖον δὲ βασιλέα τὸν Καντακουζηνὸν μένοντα ἐπὶ τοῦ σχήματος , τὴν Ἀδριανοῦ κατέχειν καὶ τὰς κατὰ τὴν Ροδόπην τοῖς Ρωμαίοις ὑπηκόους πόλεις , διὰ βίου αὐτόνομον ὄντα καὶ ἀνεύθυνον κεκτημένον τὴν ἀρχὴν , καὶ βασιλέα τὸν νέον Ἰωάννην πόλεμον μηδέποτε πρὸς ἐκεῖνον περὶ τῶν ἐνδεδομένων πόλεων κινεῖν . ἐπὶ τούτοις δὲ ἀποδοῦναι Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα τῷ νέῳ καὶ τὸ κατὰ τὴν Χρυσῆν καλουμένην πύλην φρούριον , ὃ κατεῖχεν αὐτὸς φρουρᾷ Λατινικῇ , καρτερώτατον ὂν καὶ ἀνάλωτον σχεδὸν ἐκ τῆς κατασκευῆς · ᾧ πύργοι μὲν ἦσαν δύο τῶν ἐκ τοῦ περιβόλου Βυζαντίου , ὧν μεταξὺ ἡ πρὸς τὴν πόλιν εἰσάγουσα πύλη ἦν . οἱ πύργοι δὲ μέγιστοι μεγέθει ὄντες , οὐ κατὰ τοὺς ἄλλους ἦσαν ᾠκοδομημένοι , ἀλλ' εὐθὺς ἐπὶ μήκιστον ὕψους ἐξαρχῆς μαρμάροις μεγάλοις ὑπὸ λιθουργῶν εἰς τοῦτο κατεσκευασμένοις ἦσαν συντεθειμένοι , ὑπ' ἄκρας συμφυΐας πρὸς ἀλλήλους οὐδεμιᾶς ἑτέρας δεόμενοι ὕλης συνδεούσης , ἀλλ' ἥλοις μόνοις σιδηροῖς , ὡς λέγεται , καθὸ ἀλλήλων ἐπιψαύουσι κεχρημένοι πρὸς συνάφειαν , ὥστε ἔξωθεν δοκεῖν οὐκ ἐκ μερῶν συντεθειμένους , ἀλλ' αὐτολιθίνους εἰς τοῦτο ἀπεξεσμένους εἶναι . ὅθεν οὐδὲ ἐπιχείρησιν δοκοῦσιν οὐδεμίαν ἔχειν , μήτε διορυχθῆναι ὄντες δυνατοὶ , μήτε ἐκ μηχανῆς τινος ἢ τέχνης ἑτέραν μηδεμίαν ὑποστῆναι βλάβην . οὓς ἅμα βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς τῷ τῆς Ρωμαίων ἀρχῆς ἐγκρατὴς γενέσθαι ἄνωθεν ἐπισκευάσας , ὅσα ἔδει , ἀτημελήτους ὑπὸ χρόνου ὄντας , εἰς τὸ διηνεκὲς φρουρᾷ κατεῖχεν , ὥσπερ ἀκρόπολίν τινα . τούτων δὴ τῶν ὅρκων ὑφ' ἑκατέρων ὀμωμοσμένων βασιλέων , ὅ,τε στασιασμὸς διελέλυτο αὐτίκα , καὶ βασιλεὺς ὁ νέος πᾶσαν ὑποψίαν ἀποθέμενος , ἧκεν εἰς βασίλεια πρὸς βασιλέα τὸν κηδεστήν . κἀκεῖνος ὑπεδέχετο ἡδέως ἐς τὰ μάλιστα καὶ πολλὴν ἐπεδείκνυτο φιλοφροσύνην . συγγενομένων δὲ ἀλλήλοις ἐφ' ἱκανὸν , καὶ περὶ ὅσων ἐδέοντο διαλεχθέντων , αὖθις ὁ νέος βασιλεὺς τῶν βασιλείων ἐξελθὼν , ἐν ᾗ καὶ πρότερον ηὐλίζετο οἰκίᾳ ἦν . μετὰ τὰς συμβάσεις δὲ ἧκεν ἐκ Βιζύης Ἀνδρόνικος Ἀσάνης ὁ σεβαστοκράτωρ μετὰ στρατιᾶς ἐπικουρήσων βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ · ὃν ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἔνδον βασιλείων διατρίψαντα μετὰ τῆς στρατιᾶς , αὖθις ἐξέπεμπεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὴν οἰκίαν , τῆς μὲν προθυμίας ἕνεκα καὶ τῆς εὐνοίας ἐπαινέσας τῆς εἰς αὐτὸν , μὴ δεῖσθαι δὲ αὐτοῦ , συμβάσεις θέμενος πρὸς βασιλέα τὸν γαμβρὸν , εἰπών . ἔγραφε δὲ καὶ τῷ υἱῷ καὶ Νικηφόρῳ δεσπότῃ τῷ γαμβρῷ καὶ τοῖς ἄλλοις ἡγεμόσιν ἀναστρέφειν , τοῦ πολέμου ἤδη καταλελυμένου καὶ εἰρήνης ἐν τοῖς πράγμασι γεγενημένης . τὰ ἴσα δὲ καὶ τοῖς βαρβάροις ἔγραφε τοῖς κατὰ Θρᾴκην · καὶ γὰρ κἀκεῖνοι ᾔεσαν ἐπὶ Βυζάντιον μετακεκλημένοι ὑπὸ βασιλέως , ὥσπερ ἔφημεν · καὶ ἀνέστρεφον ἐκ μέσης τῆς ὁδοῦ . ἐκ δὲ τοῦ κατὰ τὴν Προποντίδα πρὸς τὴν ἕω Ἱεροῦ ἕτεροι βάρβαροι αὐτόκλητοι ἧκον οὐκ ὀλίγοι νυκτὸς ἄχρι βασιλείων , οἰόμενοι σφῶν δεήσεσθαι Καντακουζηνὸν τὸν βασιλέα , καὶ ἐδέοντο ἐπάγειν τοῖς πολεμίοις εἰσδεξάμενον . βασιλεὺς δὲ τῆς μὲν προθυμίας ἕνεκα καὶ τῆς εὐνοίας τῆς εἰς αὐτὸν χάριτας ὡμολόγει οὐκ ὀλίγας · συμβάσεις μέντοι ἔφασκε πρὸς βασιλέα τὸν γαμβρὸν καὶ ὅρκους θέμενος , αὐτῶν μὴ δεῖσθαι · καὶ ἐκέλευεν ἀναχωρεῖν πρὸς τὴν οἰκίαν . ταῦτα δὲ οὐ διὰ πρέσβεων μόνον ἐδήλου τοῖς βαρβάροις , ἀλλὰ καὶ δι' ἑαυτοῦ αὐτὸς , ἐκ βασιλείων ἔξω τειχῶν οὖσιν ἐκεῖνος διειλεγμένος νυκτὸς ὑπὸ λαμπάσι , τοῦτο παρέχοντος τοῦ τόπου , ὥστε δύνασθαι καὶ ὁρᾶσθαι καὶ ἀκούεσθαι διαλεγόμενον . ἐξιὼν μέντοι καὶ αὐτὸς τῶν βασιλείων πρὸς τὴν οἰκίαν , ἐν ᾗ βασιλεὺς ὁ γαμβρὸς διέτριβεν , ἀπῄει καὶ περὶ τῆς διοικήσεως τῶν κοινῶν συνδιεσκέπτετο αὐτῷ . δεῆσαν δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν Θρᾴκῃ βουλεύσασθαι βαρβάρων , εἰ πολεμητέα εἴη πρὸς αὐτοὺς ἢ μὴ , ἐν τῇ μεγάλου λογοθέτου οἰκίᾳ τοῦ Μετοχίτου μετὰ πάντων τῶν συγκλητικῶν καὶ τῶν ἐπ' εὐγενείᾳ λαμπρυνομένων γενόμενοι οἱ βασιλεῖς , κατέστησαν εἰς λόγους . οἱ μὲν οὖν ἄλλοι ἀτάκτως ἐθορύβουν καὶ γνώμην ἕκαστος εἰσφέρειν ἐπεχείρουν , ἣ μάλιστα ἂν λυσιτελεῖν δοκοίη ὡς ἐν τοῖς παροῦσι . βασιλεὺς δὲ ὁ νέος καὶ τῶν συνόντων οἱ μάλιστα ἐν λόγῳ Καντακουζηνῷ τῷ βασιλεῖ προσεῖχον καὶ ἀπεσκόπουν , ὁποίαν τινὰ περὶ τῶν προκειμένων γνώμην εἰσενέγκοι . καταστὰς δὲ καὶ αὐτὸς εἰς λόγους , εἶπε τοιάδε · « τὴν μὲν γνώμην ὑμῶν ὡς μᾶλλον ἐπὶ τὸ πολεμεῖν ἐπῆρται τοῖς βαρβάροις , οἰομένων ῥᾷστα περιέσεσθαι αὐτῶν , καὶ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ἐκ πολλῶν ἐστι στοχάζεσθαι . ταῦτα μὲν οὖν ἐπί τι τέλος ἀγάγοι τὸ κρεῖττον δεξιὸν , ὥσπερ βούλεσθε αὐτοί . ἃ δὲ οἴομαι καὶ αὐτὸς ἐν τῷ παρόντι λυσιτελεῖν ἡμῖν , ταῦτα σημανῶ . οὐ σωφρόνων οἴομαι ἀνθρώπων , οὐδ' ἄλλως ἐμπείρων εἶναι , ὡρμημένους ἐπὶ πόλεμον μὴ πρότερον τήν τε ἑαυτῶν καὶ τὴν πολεμίων ἐπισκεψαμένους δύναμιν , τύχης θαῤῥοῦντας ἀπιστίᾳ , ἑαυτοὺς πρὸς τοὺς κινδύνους εἰσωθεῖν . τὸ μὲν γὰρ καὶ ὅπλοις καὶ χρήμασι καὶ πλήθει στρατιᾶς ἐῤῥωμένους εἶναι βέβαιον πρὸς σωτηρίαν · τύχη δὲ τὰ πλείω σφάλλεται . πρὸς οὓς δὲ ἡμῖν ὁ πόλεμός ἐστι βαρβάρους νῦν , οὐχ ὅσον ἀγνοεῖσθαι διαφέρουσιν . ἐμπειρίᾳ γὰρ τῇ πρὸς τὰς μάχας οὐδαμῶς ἀπολειπόμενοι ἡμῶν , πολλαπλασίους εἰσὶ τῷ πλήθει καὶ τῇ παρασκευῇ ἐῤῥωμενέστεροι καὶ πρὸς τὰς στρατείας ἑτοιμότεροι , ἀμισθὶ καὶ προῖκα στρατευόμενοι τῷ σφῶν δυνάστῃ . πρὸς δὲ τούτοις γῆν ἔχοντες πολλὴν καὶ πόλεις ἡμετέρας οὐ κατὰ τὴν Ἀσίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν Εὐρώπην , νῦν προθύμως ὑπὲρ τῶν λοιπῶν μαχοῦνται , εὐέλπιδες ὄντες , ὥσπερ ἐκ παραδειγμάτων , καὶ πρὸς τὰ λοιπά . ἡμῖν δὲ ἦν μέν ποτε δύναμις ἀξιόχρεως , οὐ πρὸς τοσούτους μόνον , ἀλλὰ καὶ πολλαπλασίους , οὐχ ὥστε ἐκ τῆς ἡμετέρας ἐξελαύνειν , ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς οἰκείας ἐν κινδύνῳ καθιστᾷν . ἡ δὲ ἀξυνεσία καὶ ἀβουλία καὶ τὸ μὴ περὶ τῶν κοινῇ λυσιτελούντων ἄριστα βουλεύεσθαι , ἀλλ' ἕκαστον τὰ ἴδια εὖ τίθεσθαι σκοπεῖν , εἰς τοῦτο ἤγαγεν ἡμᾶς ἀδυναμίας νῦν , ὥστ' ἀγαπητὸν , ἂν μὴ καὶ τὰ ὄντα ἀπολέσωμεν , ἡγεῖσθαι . ἥ τε γὰρ στρατιὰ διέφθαρται ἡμῖν , ἐκ λαμπρᾶς καὶ περιφανοῦς ὀλίγη καὶ ἄπορος καθεστηκυῖα · καὶ τῶν κοινῶν προσόδων αἱ συντάξεις ἐκλελοίπασι παντάπασι . καὶ ὑμῶν τοὺς πλείους ἢ σύμπαντας σχεδὸν , εἰ μή τις χρήματα παράσχοι πρὸς τὸν πόλεμον , οὐκ ἂν οἴομαι ἀντισχήσειν ἐπιπλεῖστον ἀναλοῦντας ἐκ τῶν ὄντων . ἅπερ ἅπαντας ἐνθυμουμένους , οὐ τοῦτο μόνον χρὴ σκοπεῖν , ὅπως ἐκ τῆς εἰρήνης καταστῶμεν πρὸς τὸ πολεμεῖν , ἀλλ' ὅπως καὶ περιεσόμεθα τῶν πολεμίων ἢ μηδὲν ἐκ τούτου δυσχερὲς ὑπομενοῦμεν . ἐγὼ δὲ οὔτε ἀτολμίᾳ τοῦ πρὸς τοὺς βαρβάρους ὑμᾶς πολέμου ἀποσχέσθαι συμβουλεύω , οὔτε πρὸς ἀπέχθειαν αὐτῶν οὐδενὸς ἀπολείπομαι ὑμῶν , ἀλλ' αὐτός τε ἂν ἐξέτριψα ἡδέως ὁμοῦ τοι σύμπαντας βαρβάρους , εἴπερ οἷόντε , καὶ μεγίστην εὔκλειαν καὶ εὐδοξίαν τὸν ἐκείνων ὄλεθρον φέρειν ἂν ἐνόμισα ἐμοί · καὶ παρ' ἑτέρου πάσχοντάς τινος τὰ ἴσα εἶδον . οὐ μὴν ἀλλ' εἰ μὲν τούτων μὲν οὐδὲν ἐξῆν , ἔδει δὲ ἐμὲ παρ' ὁτουοῦν ἀποσφαγέντα , αὐτῷ τούτῳ τῷ ἀποθανεῖν ἐξώλεις γενέσθαι τοὺς βαρβάρους , ῥᾷστα ἂν καὶ τὴν φίλην προὔδωκα ζωὴν σὺν ἡδονῇ · τοσοῦτον ἀπεχθείας πρὸς αὐτοὺς περίεστιν ἐμοὶ , οὐ μόνον διὰ τὴν περὶ τὴν θρησκείαν ἄκραν ἐναντίωσιν , ἀλλ' ὅτι ἐκ πολλῶν ἐτῶν μεγάλα ἠδικήκασι Ρωμαίους , πᾶσι λυμηνάμενοι σχεδὸν καὶ οὐδέπω μέχρι νῦν κόρον ἐσχήκασι τῆς ἀδικίας · ἀλλὰ καὶ ἐπὶ Θρᾴκην διαβάντες , πόλεις ἔχουσι πολλὰς καὶ πάντα τὰ ἡμῶν ἄγουσι καὶ φέρουσι . τίνος οὖν ἕνεκα οὕτως ἔχων πρὸς ἐκείνους ἀπεχθείας , οὔτε πρότερον αὐτὸς ὡρμήθην πολεμεῖν καὶ ὑμᾶς κωλύω νῦν προθυμουμένους ; ὅτι τὴν ἐνοῦσαν ἐξετάζων δύναμιν , οὔτε πρότερον , οὔτε νῦν ἀξιόμαχον εὑρίσκω πρὸς τὸν πρὸς ἐκείνους πόλεμον . τί οὖν , ἄν τις φαίη , κελεύῃς ἡμᾶς καθάπαξ ἐγκαλυψαμένους καὶ τὴν οἰκείαν σωτηρίαν ἀπογνόντας , ἡσυχῇ φέρειν τὰς πληγὰς καὶ πάντα ὥσπερ ἐξ ἐπιτάγματος ὑπείκειν τοῖς βαρβάροις ; οὐ τοῦτο ἔγωγε , φαίην ἂν , ἀλλὰ πολεμητέον μᾶλλον καὶ πρὸς τοῦ το , εἴ τι ἕτερον , σπουδαστέον , οὐ μὴν ἀμαθῶς τοσοῦτον καὶ θρασέως , ὡς μηδὲν ἕτερον ἀπόνασθαι τῆς εὐτολμίας , ἢ καὶ τὰ ὄντα προσαπολεῖν πρὸς τῷ μηδὲ τῶν ἀφῃρημένων ἀνασώσασθαι μηδέν . τί οὖν ἐστιν , ὃ λέγω ; ὅτι χρήματα πρότερον ποριστέον καὶ δύναμίν ποθεν ξενικὴν ἀξιόμαχον πρὸς τὴν τῶν πολεμίων . ὡς ἥ γε ἡμῖν οἰκεία , κἂν τὰ μάλιστα ἔχῃ περιττῶς πρὸς τὴν παρασκευὴν , κἂν εἰς ἄκρον ἀνδρίας ἀφίκηται καὶ τόλμης , οὐδ' οὕτω πρὸς τοὺς πολεμίους ἔσται ἀξιόχρεως , ἕως ἂν τοσαύτη μένῃ , ὅση νῦν ἐστι . πρὸς τούτοις δὲ καὶ δύναμιν ναυτικὴν προπαρασκευάσασθαι χρεὼν , ὥστε κωλύειν τοὺς ἐπιβοηθοῦντας . ἂν γὰρ αὐτοὶ θαλασσοκρατῶσιν , οὐ μικρᾶς , οὐδ' εὐκαταφρονήτου δεησόμεθα δυνάμεως . οὐ γὰρ Ὀρχάνῃ μόνον ἀναγκασθησόμεθα ἐν Θρᾴκῃ πολεμεῖν , ἀλλὰ καὶ τοῖς κατὰ τὴν Ἀσίαν ἅπασι βαρβάροις , οἳ ἂν ὑφ' ἡμῶν βιάζωνται , προθυμότατα ἐπιμαχήσουσιν αὐτοῖς . τῶν γὰρ ἀθανάτων γερῶν , ἃ αὐτοῖς ὑπείληπται τοὺς ἐνταῦθα καλῶς βεβιωκότας ἀπολαμβάνειν , ἐκεῖνον ἐν ἀπολαύσει ἔσεσθαι ὁ πρὸς τὴν πλάνην καθηγησάμενος μάλιστα πέπεικεν αὐτοὺς , ὅστις ἂν πρὸς ἡμᾶς πολεμῶν ἢ πίπτοι μαχόμενος , ἢ ὡς πλείστους ἀποκτείνοι . ὧν δὴ ἕνεκα οὐ νῦν ἅπτεσθαι ὑμᾶς τοῦ πρὸς αὐτοὺς πολέμου συμβουλεύω , ἀλλὰ πρότερον ἐκπορίζειν τά τε χρήματα καὶ τοὺς συμμάχους . τὸ νῦν δὲ ἔχον πρεσβείαν πέμπειν πρὸς αὐτοὺς καὶ τὴν οὖσαν εἰρήνην ἐπικυροῦν καὶ πειρᾶσθαι προνοίᾳ μᾶλλον καὶ εὐβουλίᾳ τὰς κατὰ τὴν Θρᾴκην πόλεις ἀνασώζεσθαι καὶ ἀπολαμβάνειν ὁμολογίᾳ , ὥσπερ παρεσκεύακα αὐτὸς , πολλὴν εἰς τοῦτο πρόνοιαν πεποιημένος . δυνατὸν γὰρ ἔτι καὶ νῦν , ἐὰν ἐθέλητε ὑμεῖς . ἐξεληλαμένων δὲ τῶν ἡμετέρων ὅρων τῶν βαρβάρων , ὅ,τε πρὸς αὐτοὺς πόλεμος , ἂν ἐθέλωμεν ἀναλαμβάνειν , ῥᾴων ἔσται , ναυτικῆς δυνάμεως δεησομένοις μόνον , καὶ Μυσοὺς καὶ Τριβαλοὺς , οὐδ' αὐτοὺς φαυλότερα ἀδικοῦντας , ἢ πείσομεν ἐπιτηδείους εἶναι καὶ ἀποδιδόναι τὰ ἡρπασμένα δεδιττόμενοι τοῖς βαρβάροις , ἢ καὶ ἀναγκάσομεν , ἂν βουλώμεθα , ἐπάγειν . ἃ μὲν οὖν λυσιτελεῖν ὑμῖν ἐγὼ νενόμικα ἐν τῷ παρόντι , τοσαῦτά ἐστιν . εἰ δ' ὑμῖν βουλευομένοις τἀναντία δόξειεν , εἰπεῖν μὲν , ὡς ἀσύμφορα αἱρήσεσθε , οὐκ ἀποκνήσω , εὔχομαι δὲ ἐμὲ τῶν λογισμῶν διαμαρτάνειν μᾶλλον , ἢ ὑμᾶς ψευσθῆναι τῶν ἐλπίδων . » τοιαῦτα μὲν ἐπ' ἐκκλησίας βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς περὶ τοῦ πρὸς τοὺς βαρβάρους πολέμου διειλέχθη , αἰνιξάμενός πως ἀμυδρῶς , ὡς αὐτὸς μετὰ μικρὸν ἀναχωρήσει τῶν πραγμάτων . οἱ δὲ συνεκκλησιάζοντες , ὅσοι μὲν μάλιστα ἐν λόγῳ ἦσαν , οὐδὲν ἀντεῖπον , οἱ δὲ νεώτεροι καὶ ἀφρονέστεροι πολλὰ τοὺς περὶ τῆς εἰρήνης λόγους καταμεμψάμενοι βασιλέως , αἰνιξάμενοί τε , ὡς καὶ πρότερον δυνάμενος μεγάλα βλάπτειν , εἰ πολεμεῖν ᾑρεῖτο τοῖς βαρβάροις , ἑκὼν ἠμέλει τοῦ κοινῇ λυσιτελοῦντος διὰ τὴν Ὀρχάνῃ συνοικοῦσαν θυγατέρα , καὶ νῦν ἑκὼν εἶναι τἀναντία , ὧν οἴεται λυσιτελεῖν , τῆς αὐτῆς ἕνεκα αἰτίας συμβουλεύει . ἔπειτα τὸν πόλεμον αὐτοὶ αἱρεῖσθαι μᾶλλον εἶπον καὶ δεῖσθαι καὶ τῶν ἄλλων ἐπιψηφίζεσθαι τὰ ἴσα . οὐ γὰρ φαυλοτέροις σφῶν οἱ βάρβαροι ἐντεύξονται αὐτοῖς ἐπὶ τῶν ἔργων , ἀλλ' εἴσονται σαφῶς , ὡς οὐ γυναιξὶ μαχοῦνται , ἀλλ' ἀνδράσι . βασιλέως δὲ τοῦ νέου , ὁποτέραν ἔχει τὴν γνώμην περὶ τῶν πραγμάτων οὐδὲν ὅλως φθεγξαμένου , ἀλλ' ἐξετάζοντος ἐφ' ἑαυτὸν , ὁποτέροις πρόσθοιτο , Καντακουζηνὸς ὁ βασιλεὺς διέλυε τὸν σύλλογον ἀναστὰς , τὸ μὲν μεταπείθειν οὐ ῥᾴδιον αὐτοὺς ὁρῶν , ἀκρισίᾳ πολλῇ καὶ παραβόλῳ θράσει φερομένους , τὸ δὲ βιάζεσθαι δοκεῖν ἐθέλειν παραιτούμενος , παρεσκευασμένος ἤδη μετὰ μικρὸν παντάπασι τῆς ἀρχῆς ἐξίστασθαι τῷ νέῳ βασιλεῖ . ἐξῆν γὰρ αὐτῷ , εἴγε μάλιστα ἠβούλετο , κυροῦν τὴν περὶ τῆς εἰρήνης ψῆφον , ὀλίγα φροντίσαντι τῶν ἐπὶ τὸν πόλεμον παρακαλούντων ὡς ἀλυσιτελῆ παντάπασι τῷ κοινῷ βουλευομένων . ὁ μὲν οὖν πρὸς τοὺς βαρβάρους πόλεμος οὐκ ἐπ' ἀγαθῷ Ρωμαίοις ἐτελεύτησεν , ὑπὸ τῶν τότε θορυβούντων ἐξαφθεὶς μετὰ μικρόν .
Lemmas: εἷς . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ ὁ δῆμος αὖθις ἄλογος φέρω ὁρμή ὁ διαρπάζω ὁ προτεραῖος οἰκίον καταστρέφω , καί καθαιρέω ὁ ξύλωσις . ἔπειτα εἰς ὁ βασίλεια ἔρχομαι , ὁ λέγω καστέλλιον διαπορθέω , ἀφύλακτος εὑρίσκω , καί διαρπάζω ὁ ἐνοικέω ὁ οἰκίον · καί ἐπί ὁ βασίλεια εἶμι οὐ ἅμα πᾶς , ἀλλά σποράδην καί ἀσύντακτος , ἀκροβολίζομαι ἐκ διάλειμμα διά πᾶς ὁ ἡμέρα . καί πίπτω τις αὐτός πη ἐπιτιτρώσκω βάλλω ὑπό ὁ ἔνδον . ὁ τε Κατελάνος ἐξέρχομαι ὁ τε μάχομαι ἀπωθέω καί πῦρ ἐνίημι ὁ πρό ὁ βασίλειος οἰκίον καί ἐμπρήθω τις . εἰς οὗτος δέ στάσις καί ταραχή ἀφικνέομαι ὁ πρᾶγμα , καί ὁ πατριάρχης Φιλόθεος δείδω ὁ ἔφοδος ὁ δῆμος , ἀποχωρέω ὁ πατριαρχείο καί κατακρύπτω . ὑποπτεύω γάρ καί βασιλεύς ὁ νέος ἀηδής ἔχω πρός αὐτός , οἷος δή Κάλλιστος ὁ πατριάρχης ἐξωθέω ἀντεισάγω , ὅς δοκέω πᾶς πράσσω καί ὑφίστημι ὑπέρ ἐκεῖνος . τρίτος δέ ἡμέρα βασιλεύς ὁ νέος ὁ ἐπί ὁ κανίκλειον Ἄγγελος πρός βασιλεύς πέμπω πρεσβευτής , πρός τε πρέσβυς εἰμί ἐπιτήδειος διά σύνεσις καί παιδεία καί παρά βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός πολύς ὁ εὐμένεια ἀπολαύω , διαλέγω περί σύμβασις , ὥστε ἀμφότερος μένω ἐπί ὁ ἀρχή , Ὅρκος τίθημι πρός ἀλλήλων ἀμνηστία ὁ διαφορά . Καντακουζηνός τε ὁ βασιλεύς δέχομαι προθύμως ὁ πρεσβεία . οὗτος γάρ καί μάλιστα πᾶς σπουδάζω αὐτός , ὥστε ὁ πρός ἀλλήλων ὁ Ῥωμαῖος πόλεμος παύω , ὁ πρᾶγμα αὐτός ἀναχωρέω . καί γίγνομαι ὁ Ὅρκος ἐπί οὗτος , ὥστε βασιλεύς μέν ὁ Καντακουζηνός καί Ἰωάννης ὁ νέος βασιλεύς ἄρχω ὁ πρᾶγμα , παραχωρέω δέ ὁ νέος ὁ πρωτεῖος ἐν πᾶς ὁ πρέσβυς καί πᾶς αἰδώς καί εὐπείθεια , ὥσπερ καί πρότερος , αὐτός παρέχω . ὁ δέ ἐκ ὁ δημόσιος φόρος εἰσπράσσω χρῆμα ετησίως , ὅσος μέν εἄν δήω πρός τε ὁ μισθοφορικός ὁ στρατιά καί ὁ τριήρης παρασκευή καί ὁ δήω ἕτερος δημόσιος διοίκησις , ὑπό ὁ πρύτανις , ὥσπερ ἔθος , οὗτος ἀναλίσκω · ὁ δέ εἄν ὑπολείπω ἐπέκεινα ὁ χρεία , οὗτος συμμερίζω ὁ βασιλεύς ὁ πρός ὁ οἰκίον ἕνεκα ἀνάλωμα ἐπίσης ἑκάτερος . οὗτος δέ οὖον δήω βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός ἀπαιτέω ὁ Ὅρκος , οἶδα γάρ ἀναχωρέω ὁ πρᾶγμα ταχύς , τιμή δέ μόνος ἕνεκα ὁ μή νομίζω μικρός ὁ νέος βασιλεύς ἔχω . ὁ τε πολεμέω πρός αὐτός ὑπέρ ἀλλήλων μηδείς εἰσπράσσω δίκη , μήτε Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς , μήτε ὁ γαμβρός , ἀμύνω ὁ εἰς αὐτός ἀγνωμοσύνη , μήτε ζῶ ἀμφότερος βασιλεύς , μήτε εἰμί συμβαίνω ὁ ἕτερος γίγνομαι ἐκ ἄνθρωπος , ἀλλά πᾶς ἀμνηστία παρέχω ὁ τολμάω καί μήτε πρόσοδος , μήτε ὁ τιμή ἀποστερέω , ὅς ἔχω . Ματθαῖος δέ βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός Μένων ἐπί ὁ σχῆμα , ὁ Ἀδριανός καταχέω καί ὁ κατά ὁ Ῥοδόπη ὁ Ῥωμαῖος ὑπήκοος πόλις , διά βίος αὐτόνομος εἰμί καί ἀνεύθυνος κτάομαι ὁ ἀρχή , καί βασιλεύς ὁ νέος Ἰωάννης πόλεμος μηδέποτε πρός ἐκεῖνος περί ὁ ἐνδίδωμι πόλις κινέω . ἐπί οὗτος δέ ἀποδίδωμι Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ὁ νέος καί ὁ κατά ὁ χρυσῆ καλέω πύλη φρούριον , ὅς κατέχω αὐτός φρουρά λατινικός , καρτερός εἰμί καί ἀνάλωτος σχεδόν ἐκ ὁ κατασκευή · ὅς πύργος μέν εἰμί δύο ὁ ἐκ ὁ περίβολος Βυζάντιον , ὅς μεταξύ ὁ πρός ὁ πόλις εἰσάγω πύλη εἰμί . ὁ πύργος δέ μέγας μέγεθος εἰμί , οὖον κατά ὁ ἄλλος εἰμί οἰκοδομέω , ἀλλά εὐθύς ἐπί μακρός ὕψος ἐξαρχῆς μάρμαρος μέγας ὑπό λιθουργός εἰς οὗτος κατασκευάζω εἰμί συντίθημι , ὑπό ἄκρος συμφυία πρός ἀλλήλων οὐδείς ἕτερος δήω ὕλη συνδέω , ἀλλά ἧλος μόνος σιδήρεος , ὡς λέγω , καθό ἀλλήλων ἐπιψαύω χράομαι πρός συνάφεια , ὥστε ἔξωθεν δοκέω οὐ ἐκ μέρος συντίθημι , ἀλλά αὐτολίθινος εἰς οὗτος ἀποξέννυμι εἰμί . ὅθεν οὐδέ ἐπιχείρησις δοκέω οὐδείς ἔχω , μήτε διορύσσω εἰμί δυνατός , μήτε ἐκ μηχανή τις ἢ τέχνη ἕτερος μηδείς ὑφίστημι βλάβη . ὅς ἅμα βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή ἐγκρατής γίγνομαι ἄνωθεν ἐπισκευάζω , ὅσος ἐσθίω , ἀτημέλητος ὑπό χρόνος εἰμί , εἰς ὁ διηνεκής φρουρά κατέχω , ὥσπερ ἀκρόπολις τις . οὗτος δή ὁ Ὅρκος ὑπό ἑκάτερος ὄμνυμι βασιλεύς , ὁράω στασιασμός διαλύω αὐτίκα , καί βασιλεύς ὁ νέος πᾶς ὑποψία ἀποτίθημι , ἵημι εἰς βασίλεια πρός βασιλεύς ὁ κηδεστής . ἐκεῖνος ὑποδέχομαι ἡδύς εἰς ὁ μάλιστα καί πολύς ἐπιδείκνυμι φιλοφροσύνη . συγγίγνομαι δέ ἀλλήλων ἐπί ἱκανός , καί περί ὅσος δήω διαλέγω , αὖθις ὁ νέος βασιλεύς ὁ βασίλειος ἐξέρχομαι , ἐν ὅς καί πρότερος αὐλίζομαι οἰκίον εἰμί . μετά ὁ σύμβασις δέ ἵημι ἐκ Βιζύη Ἀνδρόνικος Ἀσάνης ὁ σεβαστοκράτωρ μετά στρατιά ἐπικουρέω βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός · ὅς ἐπί τρεῖς ἡμέρα ἔνδον βασίλειος διατρίβω μετά ὁ στρατιά , αὖθις ἐκπέμπω ὁ βασιλεύς εἰς ὁ οἰκίον , ὁ μέν προθυμία ἕνεκα καί ὁ εὔνοια ἐπαινέω ὁ εἰς αὐτός , μή δήω δέ αὐτός , σύμβασις τίθημι πρός βασιλεύς ὁ γαμβρός , εἶπον . γράφω δέ καί ὁ υἱός καί Νικηφόρος δεσπότης ὁ γαμβρός καί ὁ ἄλλος ἡγεμών ἀναστρέφω , ὁ πόλεμος ἤδη καταλύω καί εἰρήνη ἐν ὁ πρᾶγμα γίγνομαι . ὁ ἴσος δέ καί ὁ βάρβαρος γράφω ὁ κατά Θρᾴκη · καί γάρ ἐκεῖνος ἔρχομαι ἐπί Βυζάντιον μετακαλέω ὑπό βασιλεύς , ὥσπερ φημί · καί ἀναστρέφω ἐκ μέσος ὁ ὁδός . ἐκ δέ ὁ κατά ὁ Προποντίς πρός ὁ ἠώς Ἱερός ἕτερος βάρβαρος αυτόκλητος ἥκω οὐ ὀλίγος νύξ ἄχρι βασίλειος , οἴομαι σφεῖς δήω Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς , καί δήω ἐπάγω ὁ πολέμιος εἰσδέχομαι . βασιλεύς δέ ὁ μέν προθυμία ἕνεκα καί ὁ εὔνοια ὁ εἰς αὐτός χάρις ὁμολογέω οὐ ὀλίγος · σύμβασις μέντοι φάσκω πρός βασιλεύς ὁ γαμβρός καί Ὅρκος τίθημι , αὐτός μή δήω · καί κελεύω ἀναχωρέω πρός ὁ οἰκίον . οὗτος δέ οὖον διά πρέσβυς μόνος δηλόω ὁ βάρβαρος , ἀλλά καί διά ἑαυτοῦ αὐτός , ἐκ βασίλειος ἔξω τεῖχος εἰμί ἐκεῖνος διαλέγω νύξ ὑπό λαμπάς , οὗτος παρέχω ὁ τόπος , ὥστε δύναμαι καί ὁράω καί ἀκούω διαλέγω . ἔξειμι2 μέντοι καί αὐτός ὁ βασίλειος πρός ὁ οἰκίον , ἐν ὅς βασιλεύς ὁ γαμβρός διατρίβω , ἄπειμι καί περί ὁ διοίκησις ὁ κοινός συνδιασκέπτομαι αὐτός . δήω δέ καί περί ὁ ἐν Θρᾴκη βουλεύω βάρβαρος , εἰμί πολεμητέος εἰμί πρός αὐτός ἢ μή , ἐν ὁ μέγας λογοθέτης οἰκίον ὁ Μετοχίτης μετά πᾶς ὁ συγκλητικός καί ὁ ἐπί εὐγένεια λαμπρύνω γίγνομαι ὁ βασιλεύς , καθίστημι εἰς λόγος . ὁ μέν οὖν ἄλλος ἄτακτος θορυβέω καί γνώμη ἕκαστος εἰσφέρειν ἐπιχειρέω , ὅς μάλιστα εἄν λυσιτελέω δοκέω ὡς ἐν ὁ πάρειμι . βασιλεύς δέ ὁ νέος καί ὁ σύνειμι ὁ μάλιστα ἐν λόγος Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς προσέχω καί ἀποσκοπέω , ὁποῖος τις περί ὁ πρόκειμαι γνώμη εἰσφέρω . καθίστημι δέ καί αὐτός εἰς λόγος , εἶπον τοιόσδε · « ὁ μέν γνώμη σύ ὡς μᾶλλον ἐπί ὁ πολεμέω ἐπαίρω ὁ βάρβαρος , οἴομαι ῥᾳδίως περίειμι αὐτός , καί ἐν ὀλίγος χρόνος ἐκ πολύς εἰμί στοχάζομαι . οὗτος μέν οὖν ἐπί τίς τέλος ἄγω ὁ ἀγαθός δεξιός , ὥσπερ βούλομαι αὐτός . ὁ δέ οἴομαι καί αὐτός ἐν ὁ πάρειμι λυσιτελέω ἐγώ , οὗτος σημαίνω . οὖον σώφρων οἴομαι ἄνθρωπος , οὐδέ ἄλλως ἔμπειρος εἰμί , ὁρμάω ἐπί πόλεμος μή πρότερος ὁ τε ἑαυτοῦ καί ὁ πολέμιος ἐπισκοπέω δύναμις , τυγχάνω ῥαίνω ἀπιστία , ἑαυτοῦ πρός ὁ κίνδυνος εἰσωθέω . ὁ μέν γάρ καί ὅπλον καί χρῆμα καί πλῆθος στρατιά ῥώννυμι εἰμί βέβαιος πρός σωτηρία · τύχη δέ ὁ πλείων σφάλλω . πρός ὅς δέ ἐγώ ὁ πόλεμος εἰμί βάρβαρος νῦν , οὐ ὅσος ἀγνοέω διαφέρω . ἐμπειρία γάρ ὁ πρός ὁ μάχη οὐδαμῶς ἀπολείπω ἐγώ , πολλαπλάσιος εἰμί ὁ πλῆθος καί ὁ παρασκευή ἐῤῥωμενέστεροι καί πρός ὁ στρατεία ἑτοῖμος , ἀμισθί καί προίξ στρατεύω ὁ σφεῖς δυνάστης . πρός δέ οὗτος γῆ ἔχω πολύς καί πόλις ἡμέτερος οὖον κατά ὁ Ἀσία μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ Εὐρώπη , νῦν προθύμως ὑπέρ ὁ λοιπός μάχομαι , εὔελπις εἰμί , ὥσπερ ἐκ παράδειγμα , καί πρός ὁ λοιπός . ἐγώ δέ εἰμί μέν ποτός δύναμις ἀξιόχρεως , οὖον πρός τοσοῦτος μόνος , ἀλλά καί πολλαπλάσιος , οὐ ὥστε ἐκ ὁ ἡμέτερος ἐξελαύνω , ἀλλά καί περί ὁ οἰκεῖος ἐν κίνδυνος καθιστάω . ὁ δέ ἀσυνεσία καί ἀβουλία καί ὁ μή περί ὁ κοινός λυσιτελέω ἀγαθός βουλεύω , ἀλλά ἕκαστος ὁ ἴδιος εὕω τίθημι σκοπέω , εἰς οὗτος ἄγω ἐγώ ἀδυναμία νῦν , ὥστε ἀγαπητός , εἄν μή καί ὁ εἰμί ἀπόλλυμι , ἡγέομαι . ὅς τε γάρ στρατία διαφθείρω ἐγώ , ἐκ λαμπρός καί περιφανής ὀλίγος καί ἄπορος καθίστημι · καί ὁ κοινός πρόσοδος ὁ συντάσσω ἐκλείπω παντάπασι . καί σύ ὁ πλείων ἢ σύμπας σχεδόν , εἰμί μή τις χρῆμα παρέχω πρός ὁ πόλεμος , οὐ εἄν οἴομαι ἀντέχω ἐπιπλεῖστον ἀναλίσκω ἐκ ὁ εἰμί . ὅσπερ ἅπας ἐνθυμέομαι , οὖον οὗτος μόνος χρή σκοπέω , ὅπως ἐκ ὁ εἰρήνη καθίστημι πρός ὁ πολεμέω , ἀλλά ὅπως καί περίειμι ὁ πολέμιος ἢ μηδείς ἐκ οὗτος δυσχερής ὑπομένω . ἐγώ δέ οὔτε ἀτολμία ὁ πρός ὁ βάρβαρος σύ πόλεμος ἀπέχω συμβουλεύω , οὔτε πρός ἀπέχθεια αὐτός οὐδείς ἀπολείπω σύ , ἀλλά αὐτός τε εἄν ἐκτρίβω ἡδύς ὁμοῦ ὅς σύμπας βάρβαρος , εἴπερ οἷόντε , καί μέγας εὔκλεια καί εὐδοξία ὁ ἐκεῖνος ὄλεθρος φέρω εἄν νομίζω ἐγώ · καί παρά ἕτερος πάσχω τις ὁ ἴσος εἶδον . οὖον μήv ἀλλά εἰμί μέν οὗτος μέν οὐδείς ἔξεστι , ἐσθίω δέ ἐγώ παρά ὅστις ἀποσφάζω , αὐτός οὗτος ὁ ἀποθνῄσκω ἐξώλης γίγνομαι ὁ βάρβαρος , ῥᾳδίως εἄν καί ὁ φίλος προδίδωμι ζωή σύν ἡδονή · τοσοῦτος ἀπέχθεια πρός αὐτός περίειμι ἐγώ , οὖον μόνος διά ὁ περί ὁ θρησκεία ἄκρος ἐναντίωσις , ἀλλά ὅτι ἐκ πολύς ἔτος μέγας ἀδικέω Ῥωμαῖος , πᾶς λυμαίνομαι σχεδόν καί οὐδέπω μέχρι νῦν κόρος ἔχω ὁ ἀδικία · ἀλλά καί ἐπί Θρᾴκη διαβαίνω , πόλις ἔχω πολύς καί πᾶς ὁ ἐγώ ἄγω καί φέρω . τίς οὖν ἕνεκα οὕτως ἔχω πρός ἐκεῖνος ἀπέχθεια , οὔτε πρότερος αὐτός ὁρμάω πολεμέω καί σύ κωλύω νῦν προθυμέομαι ; ὅτι ὁ ἔνειμι ἐξετάζω δύναμις , οὔτε πρότερος , οὔτε νῦν ἀξιόμαχος εὑρίσκω πρός ὁ πρός ἐκεῖνος πόλεμος . τίς οὖν , ἄν τις φημί , κελεύω ἐγώ καθάπαξ ἐγκαλύπτω καί ὁ οἰκεῖος σωτηρία ἀπογιγνώσκω , ἡσυχῇ φέρω ὁ πληγάς καί πᾶς ὥσπερ ἐκ ἐπίταγμα ὑπείκω ὁ βάρβαρος ; οὖον οὗτος ἔγωγε , φημί εἄν , ἀλλά πολεμητέος μᾶλλον καί πρός ὁ ὁ , εἰμί τίς ἕτερος , σπουδαστέος , οὖον μήv ἀμαθής τοσοῦτος καί θρασύς , ὡς μηδείς ἕτερος ἀπονίναμαι ὁ εὐτολμία , ἢ καί ὁ εἰμί προσαπόλλυμι πρός ὁ μηδέ ὁ ἀφαιρέω ἀνασῴζω μηδείς . τίς οὖν εἰμί , ὅς λέγω ; ὅτι χρῆμα πρότερος ποριστέον καί δύναμις πόθεν ξενικός ἀξιόμαχος πρός ὁ ὁ πολέμιος . ὡς ὅς γε ἐγώ οἰκεῖος , κἀν ὁ μάλιστα ἔχω περισσός πρός ὁ παρασκευή , κἀν εἰς ἄκρος Ἀνδρίας ἀφικνέομαι καί τόλμα , οὐδέ οὗτος πρός ὁ πολέμιος εἰμί ἀξιόχρεως , ἠώς εἄν τοσοῦτος μένω , ὅσος νῦν εἰμί . πρός οὗτος δέ καί δύναμις ναυτικός προπαρασκευάζω χρεὼν , ὥστε κωλύω ὁ ἐπιβοηθέω . εἄν γάρ αὐτός θαλασσοκρατέω , οὖον μικρός , οὐδέ εὐκαταφρόνητος δήω δύναμις . οὖον γάρ Ὀρχάνῃ μόνος ἀναγκάζω ἐν Θρᾴκη πολεμέω , ἀλλά καί ὁ κατά ὁ Ἀσία ἅπας βάρβαρος , ἕ εἄν ὑπό ἐγώ βιάζομαι , πρόθυμος ἐπιμαχέω αὐτός . ὁ γάρ ἀθάνατος γέρας , ὁ αὐτός ὑπολαμβάνω ὁ ἐνταῦθα καλῶς βιόω ἀπολαμβάνω , ἐκεῖνος ἐν ἀπολαύω εἰμί ὁ πρός ὁ πλάνη καθηγέομαι μάλιστα πείθω αὐτός , ὅστις εἄν πρός ἐγώ πολεμέω ἢ πίπτω μάχομαι , ἢ ὡς πλεῖστος ἀποκτείνω . ὅς δή ἕνεκα οὖον νῦν ἅπτω σύ ὁ πρός αὐτός πόλεμος συμβουλεύω , ἀλλά πρότερος ἐκπορίζω ὁ τε χρῆμα καί ὁ σύμμαχος . ὁ νῦν δέ ἔχω πρεσβεία πέμπω πρός αὐτός καί ὁ εἰμί εἰρήνη ἐπικυρόω καί πειράω πρόνοια μᾶλλον καί εὐβουλία ὁ κατά ὁ Θρᾴκη πόλις ἀνασῴζω καί ἀπολαμβάνω ὁμολογία , ὥσπερ παρασκευάζω αὐτός , πολύς εἰς οὗτος πρόνοια ποιέω . δυνατός γάρ ἔτι καί νῦν , ἐάν ἐθέλω σύ . ἐξελαύνω δέ ὁ ἡμέτερος ὁράω ὁ βάρβαρος , ὁράω πρός αὐτός πόλεμος , εἄν ἐθέλω ἀναλαμβάνω , ῥᾴδιος εἰμί , ναυτικός δύναμις δήω μόνος , καί Μυσός καί Τριβαλός , οὐδέ αὐτός φαῦλος ἀδικέω , ἢ πείθω ἐπιτήδειος εἰμί καί ἀποδίδωμι ὁ ἁρπάζω δειδίσσομαι ὁ βάρβαρος , ἢ καί ἀναγκάζω , εἄν βούλομαι , ἐπάγω . ὁ μέν οὖν λυσιτελέω σύ ἐγώ νομίζω ἐν ὁ πάρειμι , τοσοῦτος εἰμί . εἰμί δέ σύ βουλεύω τἀναντία δοκέω , εἶπον μέν , ὡς ἀσύμφορος αἱρέω , οὐ ἀποκνέω , εὔχομαι δέ ἐγώ ὁ λογισμός διαμαρτάνω μᾶλλον , ἢ σύ ψεύδω ὁ ἐλπίς . » τοιοῦτος μέν ἐπί ἐκκλησία βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός περί ὁ πρός ὁ βάρβαρος πόλεμος διαιλέγω , αἰνίζω πως ἀμυδρός , ὡς αὐτός μετά μικρός ἀναχωρέω ὁ πρᾶγμα . ὁ δέ συνεκκλησιάζω , ὅσος μέν μάλιστα ἐν λόγος εἰμί , οὐδείς ἀντιλέγω , ὁ δέ νέος καί ἄφρων πολύς ὁ περί ὁ εἰρήνη λόγος καταμέμφομαι βασιλεύς , αἰνίζω τε , ὡς καί πρότερος δύναμαι μέγας βλάπτω , εἰμί πολεμέω αἱρέω ὁ βάρβαρος , ἑκών ἀμελέω ὁ κοινός λυσιτελέω διά ὁ Ὀρχάνῃ συνοικέω θυγάτηρ , καί νῦν ἑκών εἰμί τἀναντία , ὅς οἴομαι λυσιτελέω , ὁ αὐτός ἕνεκα αἴτιος συμβουλεύω . ἔπειτα ὁ πόλεμος αὐτός αἱρέω μᾶλλον εἶπον καί δήω καί ὁ ἄλλος ἐπιψηφίζω ὁ ἴσος . οὖον γάρ φαῦλος σφεῖς ὁ βάρβαρος ἐντυγχάνω αὐτός ἐπί ὁ ἔργον , ἀλλά εἶμι σαφῶς , ὡς οὖον γυνή μάχομαι , ἀλλά ἀνήρ . βασιλεύς δέ ὁ νέος , ὁπότερος ἔχω ὁ γνώμη περί ὁ πρᾶγμα οὐδείς ὅλως φθέγγομαι , ἀλλά ἐξετάζω ἐπί ἑαυτοῦ , ὁπότερος προστίθημι , Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς διαλύω ὁ σύλλογος ἀνίστημι , ὁ μέν μεταπείθω οὖον ῥᾴδιος αὐτός ὁράω , ἀκρισία πολύς καί παράβολος θράσος φέρω , ὁ δέ βιάζομαι δοκέω ἐθέλω παραιτέομαι , παρασκευάζω ἤδη μετά μικρός παντάπασι ὁ ἀρχή ἐξίστημι ὁ νέος βασιλεύς . ἔξεστι γάρ αὐτός , εἰ μάλιστα βούλομαι , κυρόω ὁ περί ὁ εἰρήνη ψῆφος , ὀλίγος φροντίζω ὁ ἐπί ὁ πόλεμος παρακαλέω ὡς ἀλυσιτελής παντάπασι ὁ κοινός βουλεύω . ὁ μέν οὖν πρός ὁ βάρβαρος πόλεμος οὐ ἐπί ἀγαθός Ῥωμαῖος τελευτάω , ὑπό ὁ τότε θορυβέω ἐξάπτω μετά μικρός .