joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.47
μζʹ . Τοιαῦτα μὲν βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς πρὸς τὸν Παλαιολόγον βασιλέα διειλέχθη ἐπὶ τῷ Ματθαῖον βασιλέα τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν ἀπολύειν τῶν δεσμῶν παρακαλῶν . ὁ δὲ καὶ πρότερον ὡρμημένος οἴκοθεν , ἔτι μᾶλλον ἐπεῤῥώσθη καὶ ἐσκέπτετο εἰς ἔργον τὰ βεβουλευμένα ἀγαγεῖν . μεταξὺ δέ τι συμβὰν τοιοῦτον ὀλίγου δεῖν παρέπεισε τῶν προτέρων ἀποσχέσθαι βουλευμάτων . Ζειανὸς γάρ τις τῶν Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως οἰκετῶν , Εὐγενίᾳ τῇ βασιλίδι προσελθὼν , παρῄνει πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ υἱοῦ μὴ κατοκνεῖν , μηδὲ τοῖς βασιλέως τοῦ γαμβροῦ προσέχειν λόγοις πρὸς ἀπάτην συνεσκευασμένοις καὶ φενακισμὸν , ἀλλ' αὐτήν τε διακινδυνεύειν καὶ τοὺς φίλους παρορμᾷν . αὐτὸν δὲ τὰ μέγιστα συγκατεργάσεσθαι , ἢν χρήματά τε μέτρια παράσχοιτο αὐτή τινα καὶ τοὺς φίλους πείσειε συναίρεσθαι . δυνήσεσθαι γὰρ αὐτὸν οὐ τῶν δεσμῶν ἐκεῖνον μόνον ἀπαλλάττειν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν εὐετηρίαν ἐπανάγειν , εἰ τὰ βεβουλευμένα εἰς ἔργον δυνηθείη ἀγαγεῖν . Εὐγενία δὲ ἡ βασιλὶς πολλὴν ἐκείνου καταγνοῦσα ἄνοιαν , ὡς μείζω , ἢ κατὰ τὴν προσοῦσαν ἐπαγγελλομένου δύναμιν , ἀπέπεμπέ τε , οὐδὲ λόγου ἀξιώσασα , καὶ παρῄνει ἠρεμεῖν , ὡς οὐδὲν πλέον , ἢ πολλῶν ἑαυτῷ βασάνων αἰτίου ἐσομένου τοῦ τολμήματος . ὁ δὲ ὑπὸ πολλῆς παραπληξίας αὐτός τε ὥρμητο ἐπὶ πράξεις ἀνοήτους καὶ ἄλλους ἐπεχείρει πείθειν πολλῷ βελτίους ἑαυτοῦ , ὡς μεγάλα δυνησομένους παρὰ Ματθαίῳ βασιλεῖ , εἰ τοιαῦτα ὑπὲρ ἐκείνου πράττοντες ὀφθεῖεν . γνώμην δὲ αὐτὸς εἰσῆγεν , ὡς καιρὸν ἐπιτηρήσαντας , ἡνίκα ἂν ἔξω Βυζαντίου διατρίβοι βασιλεὺς , αὐτοὺς παρασκευασαμένους , τοῖς ἐν βασιλείοις ἐπιθέσθαι φρουροῖς πρὶν αἰσθέσθαι · ἐξελάσαντας δὲ αὐτούς τε καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας ὁμοίως , αὐτοὺς τὸ φρούριον κατέχειν καὶ ἀμύνεσθαι τοὺς ἐπιόντας , τοὺς παῖδας βασιλέως μόνον ἔνδον καὶ γαμετὴν τὴν βασιλίδα κατασχόντας . ἂν δ' ἐπίῃ βασιλεὺς αὐτοῖς καὶ κελεύῃ προσχωρεῖν , ὅρκους ἀπαιτεῖν αὐτὸν , ἦ μὴν αὐτούς τε μὴ ἀμύνασθαι τῆς τόλμης ἕνεκα , ἀλλ' ἀπαθεῖς κακῶν διατηρεῖν , καὶ προσέτι χρήματα παρέχειν καὶ Ματθαῖον βασιλέα τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν ἀφιέναι τοῦ δεσμωτηρίου καὶ τῆς πόλεως Ἀδριανοῦ καὶ τῶν περὶ αὐτὴν πολιχνίων ἐπιτρέπειν τὴν ἀρχήν . εἰ δὲ μὴ πρὸς πάντα βασιλεὺς ὑπείκοι , μηδὲ πείθοιτο , ἀπειλεῖν , ὡς ἀποκτενοῦσι παῖδας καὶ γυναῖκα . αὐτὸν δὲ τοῖς ὅπλοις μὴ δυνάμενον περιγενέσθαι , προήσεσθαι πάντα ὑπ' ἀνάγκης τῆς τῶν παίδων σωτηρίας ἕνεκα . τοιαῦτα μὲν τοῖς συνομόταις ὑπετίθει Ζειανός . μετὰ μικρὸν δὲ τῆς ἐπιβουλῆς μηνυθείσης βασιλεῖ , συνελαμβάνετό τε καὶ ἀνεκρίνετο , εἰ πολλοὺς ἔχοι τοὺς συνειδότας . ὁ δὲ ἄλλους τέ τινας συνωμολόγει καὶ Καντακουζηνὴν τὴν βασιλίδα , καὶ ἔφασκεν εἰς τοῦτο ὑπ' ἐκείνης ἐναχθῆναι μεγάλα ἐπαγγειλαμένης · μηδὲ γὰρ ἂν ἐφ' ἑαυτὸν τηλικούτοις ἐγχειρεῖν , ἀφανείᾳ πολλῇ συζῶντα καὶ πενίᾳ , μή τινος πρὸς τὰ τοιαῦτα ἀξιόχρεω συμπράττοντος . βασιλεῖ δὲ εὐθὺς ἐδόκει ἑκατέρωθεν δεινόν . τό,τε γὰρ ἐπὶ τοιούτοις διαβεβλῆσθαι βασιλίδα , εἰ συνειδείη μηδὲν αὐτοῖς πρὸς τὴν ἐπιβουλὴν , οὐκ ἀγαθόν · καὶ τὸ συνειδέναι καὶ συμπράττειν σφόδρα χαλεπὸν , εἰ ἐκείνῃ μὲν αὐτὸς τοσοῦτον εὐνοοίη , ὥστε βούλεσθαι καὶ τὸν υἱὸν ἀπολύειν τῶν δεσμῶν , οὐδενὸς ἂν ἑτέρου προσδοκήσαντος , αὐτὴ δ' ἐπὶ τοσοῦτον δυσμεναίνοι , ὥστ' ἐπιβουλὰς τοιαύτας συσκευάζειν κατ' αὐτοῦ · μᾶλλον δὲ ὑπώπτευεν εἶναι τοὺς λόγους συκοφαντίας , καὶ πᾶσι ποιεῖν ἐβούλετο καταφανὲς , ὡς εἴη διαβολαὶ τὰ εἰρημένα . διὸ αὐτός τε ἀνέκρινεν ἐπιμελῶς τὸν Ζειανὸν , ἐπαγγελλόμενος αὐτῷ τὴν ἐπὶ τῇ ἐπιβουλῇ ἀφήσειν δίκην , εἰ τὰ περὶ βασιλίδος εἰρημένα συνομολογοίη ὡς εἴη συκοφαντίαι , καὶ τῶν ἐν τέλει τοῖς ἐπιφανεστέροις τὴν ἐξέτασιν ἐπέτρεπεν . ὁ δ' ὁμοίως ἐπὶ πάντων ἰσχυρίζετο ἀληθῆ τὰ εἰρημένα εἶναι , καὶ πάντων ἐκείνην αἰτίαν εἶναι πρὸς ἅπαντα ἐξηγουμένην καὶ τρόπους ἐξευρίσκουσαν καὶ ἐπινοίας , ἐξ ὧν ἂν κατορθωθείη τὰ βεβουλευμένα . καὶ λόγους προσετίθει πιθανοὺς , ἐξ ὧν ὀλίγου δεῖν τοὺς πλείους ἔπειθε φαῦλα ἤδη περὶ βασιλίδος ὑποπτεύειν . οὕτω δὲ συμβὰν , καὶ Καλλίστου τοῦ πατριάρχου ἐν τοῖς βασιλείοις ἀφιγμένου , ἐπεὶ ὁ Ζειανὸς ἐξεταζόμενος ἐπύθετο παρεῖναι , ἀφορισμὸν ἀπὸ θεοῦ παρὰ τοῦ πατριάρχου προὐκαλεῖτο , ὡς οὕτως ὑπ' ἀνάγκης ἅπαν λέξων τἀληθές . δόξαν δὲ καὶ βασιλεῖ λυσιτελεῖν , οὐδὲ γὰρ ἂν ἀφειδήσειν ἑαυτοῦ τοσοῦτον Ζειανὸς , ὡς ἐπ' ἀπωλείᾳ ψυχῆς οὔτω καταψεύσεσθαι βασιλίδος ἐπ' ἐλπίδι κέρδους οὐδενὸς , ἐπέτρεπε πραχθῆναι . εἰρημένου δὲ καὶ τοῦ ἀφορισμοῦ , ἔτι βεβαιότερον τὰ πρότερον εἰρημένα ἰσχυρίζετο . ὃ μάλιστα τὴν βασιλέως γνώμην ἔσεισε καὶ δυσμεναίνειν αὐτῷ τὴν βασιλίδα Εὐγενίαν ἔπεισε πρότερον οὐδαμῶς φαύλας ἔχειν περὶ ἐκείνης ὑπονοίας ἀνεχόμενον . ἀχθεσθεὶς δὲ οὐ μετρίως καὶ λύπης ἔμπλεως γενόμενος ἐπὶ τοῖς συμβᾶσι , Ζειανὸν μὲν ἐκέλευεν ἐν δεσμωτηρίῳ φρουρεῖσθαι καθειρχθέντα , αὐτὸς δὲ ἀπέσχετο τοῦ περὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ γυναικὸς ἀδελφοῦ τι πράττειν ἢ βουλεύεσθαι , ἄτοπον εἶναι λογισάμενος καὶ σχέτλιον κομιδῇ τὴν μὲν ἐκείνου μητέρα τὴν βασιλίδα τοσαύτην πρὸς αὐτὸν πικρίαν καὶ δυσμένειαν ἐνδείκνυσθαι , ὡς πάντα πράττειν , ἐξ ὧν ἂν αὐτὸς διαφθαρείη , ἢ ὡς μάλιστα πρὸς πολλῶν ἀφίκοιτο πεῖραν δυσχερῶν , αὐτὸν δὲ ὥσπερ ἀπεστερημένον τὸ λογίζεσθαι , καὶ τὸν υἱὸν ἐκείνης ἀφιέναι τοῦ δεσμωτηρίου , πολέμιον ἐσόμενον κἀκεῖνον σὺν αὐτῇ . χρόνου δὲ οὕτω βραχέος παραῤῥυέντος , Ζειανὸς ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ ὥσπερ εἰς συναίσθησιν , οἷα εἴργαστο , ἐλθὼν καὶ δείσας , μὴ καὶ μετὰ τελευτὴν τοῖς ἐν ᾅδου καταδίκοις συνεῖναι καταψηφισθῇ , οἷα δὴ πρὸς τῷ σεσυκοφαντηκέναι βασιλίδα καὶ ἀφορισμὸν ἀπὸ θεοῦ δεξάμενος καὶ δαίμοσιν ἑλόμενος συνεῖναι τοῖς ἀπὸ θεοῦ κεχωρισμένοις , γράμματα ἔπεμπε τῷ πατριάρχῃ διά τινος τῶν πάνυ φίλων . τὰ δὲ ἐδήλου , ὡς συκοφαντοῖτο μὲν ὑπ' αὐτοῦ ἡ βασιλὶς ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις καὶ μηδὲν αὐτῷ συνειδείη καὶ τοῖς συνομόταις τῶν βεβουλευμένων · τοῦ πιστευθῆναι δὲ τὰ πεπλασμένα ἕνεκα καὶ τὸν ἀφορισμὸν κακῶς καὶ ἀνοήτως δέξασθαι . νυνὶ δὲ εἰς οἷον βάραθρον ὑπ' ἀναισθησίας κατώλισθε συνιδόντα , τυχεῖν συγγνώμης δεῖσθαι τἀληθὲς ἅπαν ἐξαγγέλλοντα , καὶ τῶν ἐκ τοῦ ἀφορισμοῦ δεσμῶν λυθῆναι . ὁ μὲν οὖν Ζειανὸς τοιαῦτα ἔγραφεν · ἀγχίνους δὲ ὢν ὁ τὰ γράμματα κομίζων καὶ χρήσασθαι καιροῖς ὀξὺς καὶ συνιδὼν , ὡς , ἂν μὲν πρὸς πατριάρχην τὰ γράμματα ἀγάγοι , Ζειανῷ τὴν ὠφέλειαν παρεσχημένος ἔσται μόνῳ , βασιλεῦσι δὲ κατάδηλα ποιήσας , πρὸς οἷς ὠφελήσει Ζειανὸν , καὶ βασιλίδα τὴν Εὐγενίαν ἀπαλλάξει τῆς συκοφαντίας καὶ τοῦ δεσμωτηρίου τὸν υἱὸν , ἀφῖκτο πρὸς Εὐγενίαν τὴν βασιλίδα , φέρων καὶ τὰ γράμματα . ἡ δ' ἔπεμπεν αὐτίκα βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ , καὶ ὃς οὐδὲν μελλήσας , τῷ νέῳ βασιλεῖ τὰ γράμματα ἐδείκνυ . οὕτω δὲ σαφέστατα ἐληλεγμένης τῆς συκοφαντίας , ὁ νέος βασιλεὺς ἔνθους τε ἦν ὑφ' ἡδονῆς , ὅτι ἡ πρὸς τοὺς οἰκειοτάτους διελύετο δυσμένεια , ὅπερ μάλιστα ἐβούλετο , καὶ Ζειανοῦ πολλὴν μοχθηρίαν καταγνοὺς εἰκῇ καὶ μάτην ἑλομένου τὴν τοσαύτην συκοφαντίαν , ἔπραττεν αὖθις , ὅπως τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν ἀφήσει τοῦ δεσμωτηρίου . τῶν πραγμάτων δὲ καλούντων ἐπὶ Θεσσαλονίκην ἀναγκαίως καὶ δεομένων τῆς ἐκείνου παρουσίας , ἐξεστράτευσε τριήρεσι . μετὰ δὲ τὴν ἐπάνοδον πέμψας ἐκ Τενέδου , ἤγαγεν εἰς Ἐπιβάτας , φρούριόν τι περὶ Σηλυμβρίαν , τὸν γυναικὸς ἀδελφὸν , ὅπως ἐγγὺς ἀλλήλων ὄντων γίγνοιντο οἱ λόγοι . ἠξίου τε τὴν βασιλείαν ἀποθέμενον παντάπασι , τὴν ἰδιώτου τύχην στέργειν , τιμὰς καρπούμενον τὰς μετὰ βασιλέα πρώτας καὶ τῶν βασιλέως παίδων πάντων ἐν ἅπασι προέχειν , πλὴν Ἀνδρονίκου βασιλέως . ἐξεῖναι δὲ αὐτῷ καινοτομεῖν ἑτέραν στολὴν , ὁποίαν ἂν ἐπινοοίη , καὶ ταύτῃ χρῆσθαι , πράττειν δὲ βασιλικῶς μηδὲν , μήτε φθέγγεσθαι . ἢν δέ τις οἷα βασιλεῖ προσφέροιτο ἢ προσαγορεύοι , τοῦτον ἀπελαύνειν πρὸς ὀργήν . τοιαύτη μὲν ἡ Παλαιολόγου τοῦ βασιλέως ἦν ἀξίωσις . Ματθαῖος δὲ ὁ βασιλεὺς μᾶλλον εἵλετο φρουρεῖσθαι διὰ βίου , ἢ τοιαῦτα ὑπομένειν . πρῶτον μὲν γὰρ ἔφασκεν , οὐ ῥᾷον εἶναι ἐνεγκεῖν τὸν χθὲς καὶ πρώην προσκυνούμενον ὡς βασιλέα νῦν ἐν ἰδιώτου σχήματι τελεῖν καὶ τῶν ἄλλων ὀλίγον διαφέρειν ἢ οὐδέν · ἔπειτα οὐδ' ἡ πρόφασις αὐτὴ τοῦ δεσμωτηρίου φαύλη τις καὶ ἀγεννής . ἀλλ' ὑπὲρ τῆς τῶν ὁμοφύλων ἐλευθερίας βαρβάροις τοῖς δουλωσαμένοις πολεμῶν , ἡλίσκετο κατὰ τὴν μάχην ἀτυχήσας , ὃ πολλοῖς συμβέβηκε καὶ πρότερον Ρωμαίων βασιλεῦσι · καὶ νῦν ὑπὲρ εὐδοξίας καὶ τιμῆς μᾶλλον αἱρεῖται τὰ δεινά · ὑπὲρ ὧν οὐκ ἄν τις μέμφοιτο δικαίως εὖ φρονῶν . ἂν δὲ πρὸς τὴν δοκοῦσαν δυσπραγίαν ὑποπτήξας , καταπροδῷ τὴν εὐδοξίαν ἑκοντὶ , πᾶς ὁστισοῦν ἂν δικαίως μικροψυχίας καὶ ἀνελευθερίας γράφοιτο . δι' ἃ ῥᾷον ἂν ἐνέγκοι τὸ δεσμεῖσθαι διὰ βίου , ἢ καταπροΐεσθαι τὴν δόξαν διὰ τὴν ἐν τῷ παρόντι τῶν δεινῶν ἀπαλλαγήν · ἠξίου τε βασιλέα τὸν γαμβρὸν , εἰ βούλοιτο τὰ δέοντα ποιεῖν , μηδενὸς ἀποστερεῖν τῶν ὄντων , ἀλλὰ πρὸς τῷ ἀφεῖναι τοῦ δεσμωτηρίου καὶ τὸ βασιλέα εἶναι συγχωρεῖν . ἢ εἰ μηδὲ ταῦτα συγχωροίη , μᾶλλον αὐτὸν αἱρήσεσθαι τὸ εἶναι διὰ βίου ἐν δεσμοῖς .
Lemmas: μζʹ . τοιοῦτος μέν βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός πρός ὁ Παλαιολόγος βασιλεύς διαιλέγω ἐπί ὁ Ματθαῖος βασιλεύς ὁ γυνή ἀδελφός ἀπολύω ὁ δεσμός παρακαλέω . ὁ δέ καί πρότερος ὁρμάω οἴκοθεν , ἔτι μᾶλλον ἐπιλέγω καί σκέπτομαι εἰς ἔργον ὁ βουλεύω ἄγω . μεταξύ δέ τίς συμβαίνω τοιοῦτος ὀλίγος δήω παραπείθω ὁ πρότερος ἀπέχω βούλευμα . Ζειανὸς γάρ τις ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς οἰκέτης , Εὐγενία ὁ βασιλίδι προσέρχομαι , παραινέω πρός ὁ ἐλευθερία ὁ υἱός μή κατοκνέω , μηδέ ὁ βασιλεύς ὁ γαμβρός προσέχω λόγος πρός ἀπάτη συσκευάζω καί φενακισμός , ἀλλά αὐτός τε διακινδυνεύω καί ὁ φίλος παρορμάω . αὐτός δέ ὁ μέγας συγκατεργάζομαι , εἄν χρῆμα τε μέτριος παρέχω αὐτός τις καί ὁ φίλος πείθω συναίρω . δύναμαι γάρ αὐτός οὖον ὁ δεσμός ἐκεῖνος μόνος ἀπαλλάσσω , ἀλλά καί πρός ὁ ἀρχαῖος εὐετηρία ἐπανάγω , εἰμί ὁ βουλεύω εἰς ἔργον δύναμαι ἄγω . Εὐγενία δέ ὁ βασιλίς πολύς ἐκεῖνος καταγιγνώσκω ἄνοια , ὡς μείζων , ἢ κατά ὁ πρόσειμι ἐπαγγέλλω δύναμις , ἀποπέμπω τε , οὐδέ λόγος ἀξιόω , καί παραινέω ἠρεμέω , ὡς οὐδείς πλέω , ἢ πολύς ἑαυτοῦ βάσανος αἴτιος εἰμί ὁ τόλμημα . ὁ δέ ὑπό πολύς παραπληξία αὐτός τε ὁρμέω ἐπί πρᾶξις ἀνόητος καί ἄλλος ἐπιχειρέω πείθω πολύς ἀγαθός ἑαυτοῦ , ὡς μέγας δύναμαι παρά Ματθαῖος βασιλεύς , εἰμί τοιοῦτος ὑπέρ ἐκεῖνος πράσσω ὁράω . γνώμη δέ αὐτός εἰσάγω , ὡς καιρός ἐπιτηρέω , ἡνίκα εἄν ἔξω Βυζάντιον διατρίβω βασιλεύς , αὐτός παρασκευάζω , ὁ ἐν βασίλειος ἐπιτίθημι φρουρός πρίν αἰσθάνομαι · ἐξελαύνω δέ αὐτός τε καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁμοίως , αὐτός ὁ φρούριον καταχέω καί ἀμύνω ὁ ἔπειμι , ὁ παῖς βασιλεύς μόνος ἔνδον καί γαμετή ὁ βασιλίς κατέχω . εἄν δέ ἔπειμι βασιλεύς αὐτός καί κελεύω προσχωρέω , Ὅρκος ἀπαιτέω αὐτός , εἰμί μήv αὐτός τε μή ἀμύνω ὁ τόλμα ἕνεκα , ἀλλά ἀπαθής κακός διατηρέω , καί προσέτι χρῆμα παρέχω καί Ματθαῖος βασιλεύς ὁ γυνή ἀδελφός ἀφίημι ὁ δεσμωτήριον καί ὁ πόλις Ἀδριανός καί ὁ περί αὐτός πολίχνιον ἐπιτρέπω ὁ ἀρχή . εἰμί δέ μή πρός πᾶς βασιλεύς ὑπείκω , μηδέ πείθω , ἀπειλέω , ὡς ἀποκτείνω παῖς καί γυνή . αὐτός δέ ὁ ὅπλον μή δύναμαι περιγίγνομαι , προΐημι πᾶς ὑπό ἀνάγκη ὁ ὁ παῖς σωτηρία ἕνεκα . τοιοῦτος μέν ὁ συνομότης ὑποτίθημι Ζειανός . μετά μικρός δέ ὁ ἐπιβουλή μηνύω βασιλεύς , συλλαμβάνω τε καί ἀνακρίνω , εἰμί πολύς ἔχω ὁ σύνοιδα . ὁ δέ ἄλλος τε τις συνομολογέω καί Καντακουζηνή ὁ βασιλίς , καί φάσκω εἰς οὗτος ὑπό ἐκεῖνος ἐνάγω μέγας ἐπαγγέλλω · μηδέ γάρ εἄν ἐπί ἑαυτοῦ τηλικόσδε ἐγχειρέω , ἀφάνεια πολύς συζάω καί πενία , μή τις πρός ὁ τοιοῦτος ἀξιόχρεως συμπράσσω . βασιλεύς δέ εὐθύς δοκέω ἑκατέρωθεν δεινός . ἔρχομαι γάρ ἐπί τοιοῦτος διαβάλλω βασιλίς , εἰμί σύνοιδα μηδείς αὐτός πρός ὁ ἐπιβουλή , οὐ ἀγαθός · καί ὁ σύνοιδα καί συμπράσσω σφόδρα χαλεπός , εἰμί ἐκεῖνος μέν αὐτός τοσοῦτος εὐνοέω , ὥστε βούλομαι καί ὁ υἱός ἀπολύω ὁ δεσμός , οὐδείς εἄν ἕτερος προσδοκέω , αὐτός δέ ἐπί τοσοῦτος δυσμεναίνω , ὥστε ἐπιβουλή τοιοῦτος συσκευάζω κατά αὐτός · μᾶλλον δέ ὑποπτεύω εἰμί ὁ λόγος συκοφαντία , καί πᾶς ποιέω βούλομαι καταφανής , ὡς εἰμί διαβολή ὁ εἴρω . διό αὐτός τε ἀνακρίνω ἐπιμελής ὁ Ζειανὸν , ἐπαγγέλλω αὐτός ὁ ἐπί ὁ ἐπιβουλή ἀφίημι δίκη , εἰμί ὁ περί βασιλίς εἴρω συνομολογέω ὡς εἰμί συκοφαντία , καί ὁ ἐν τέλος ὁ ἐπιφανής ὁ ἐξέτασις ἐπιτρέπω . ὁ δέ ὁμοίως ἐπί πᾶς ἰσχυρίζομαι ἀληθής ὁ εἴρω εἰμί , καί πᾶς ἐκεῖνος αἴτιος εἰμί πρός ἅπας ἐξηγέομαι καί τρόπος ἐξευρίσκω καί ἐπίνοια , ἐκ ὅς εἄν κατορθόω ὁ βουλεύω . καί λόγος προστίθημι πιθανός , ἐκ ὅς ὀλίγος δήω ὁ πλείων πείθω φαῦλος ἤδη περί βασιλίς ὑποπτεύω . οὗτος δέ συμβαίνω , καί Κάλλιστος ὁ πατριάρχης ἐν ὁ βασίλειος ἀφικνέομαι , ἐπεί ὁ Ζειανὸς ἐξετάζω πυνθάνομαι πάρειμι , ἀφορισμός ἀπό θεός παρά ὁ πατριάρχης προκαλέω , ὡς οὕτως ὑπό ἀνάγκη ἅπας λέγω ἀληθής . δόξα δέ καί βασιλεύς λυσιτελέω , οὐδέ γάρ εἄν ἀφειδέω ἑαυτοῦ τοσοῦτος Ζειανὸς , ὡς ἐπί ἀπώλεια Ψυχή οὐτάω καταψεύδομαι βασιλίς ἐπί ἐλπίς κέρδος οὐδείς , ἐπιτρέπω πράσσω . εἴρω δέ καί ὁ ἀφορισμός , ἔτι βέβαιος ὁ πρότερος εἴρω ἰσχυρίζομαι . ὅς μάλιστα ὁ βασιλεύς γνώμη σείω καί δυσμεναίνω αὐτός ὁ βασιλίς Εὐγενία πείθω πρότερος οὐδαμῶς φαῦλος ἔχω περί ἐκεῖνος ὑπόνοια ἀνέχω . ἄχθομαι δέ οὖον μέτριος καί λύπη ἔμπλεος γίγνομαι ἐπί ὁ συμβαίνω , Ζειανὸν μέν κελεύω ἐν δεσμωτήριον φρουρέω κατείργω , αὐτός δέ ἀπέχω ὁ περί ὁ ἐλευθερία ὁ γυνή ἀδελφός τίς πράσσω ἢ βουλεύω , ἄτοπος εἰμί λογίζομαι καί σχέτλιος κομιδή ὁ μέν ἐκεῖνος μήτηρ ὁ βασιλίς τοσοῦτος πρός αὐτός πικρία καί δυσμένεια ἐνδείκνυμι , ὡς πᾶς πράσσω , ἐκ ὅς εἄν αὐτός διαφθείρω , ἢ ὡς μάλιστα πρός πολύς ἀφικνέομαι πείρω δυσχερής , αὐτός δέ ὥσπερ ἀποστερέω ὁ λογίζομαι , καί ὁ υἱός ἐκεῖνος ἀφίημι ὁ δεσμωτήριον , πολέμιος εἰμί ἐκεῖνος σύν αὐτός . χρόνος δέ οὗτος βραχύς παραρρέω , Ζειανὸς ἐν ὁ δεσμωτήριον ὥσπερ εἰς συναίσθησις , οἷος ἐργάζομαι , ἔρχομαι καί δείδω , μή καί μετά τελευτή ὁ ἐν ᾍδης κατάδικος συνίημι καταψηφίζομαι , οἷος δή πρός ὁ συκοφαντέω βασιλίς καί ἀφορισμός ἀπό θεός δέχομαι καί δαίμων αἱρέω συνίημι ὁ ἀπό θεός χωρίζω , γράμμα πέμπω ὁ πατριάρχης διά τις ὁ πάνυ Φίλων . ὁ δέ δηλόω , ὡς συκοφαντέω μέν ὑπό αὐτός ὁ βασιλίς ἐπί ὁ εἴρω καί μηδείς αὐτός σύνοιδα καί ὁ συνομότης ὁ βουλεύω · ὁ πιστεύω δέ ὁ πλάσσω ἕνεκα καί ὁ ἀφορισμός κακῶς καί ἀνόητος δέχομαι . νυνί δέ εἰς οἷος βάραθρον ὑπό ἀναισθησία κατολισθάνω συνοράω , τυγχάνω συγγνώμη δήω ἀληθής ἅπας ἐξαγγέλλω , καί ὁ ἐκ ὁ ἀφορισμός δεσμός λύω . ὁ μέν οὖν Ζειανὸς τοιοῦτος γράφω · ἀγχίνοος δέ εἰμί ὁ ὁ γράμμα κομίζω καί χράω καιρός ὀξύς2 καί σύν-εἶδον , ὡς , εἄν μέν πρός πατριάρχης ὁ γράμμα ἄγω , Ζειανῷ ὁ ὠφέλεια παρέχω εἰμί μόνος , βασιλεύς δέ κατάδηλος ποιέω , πρός ὅς ὠφελέω Ζειανὸν , καί βασιλίς ὁ Εὐγενία ἀπαλλάσσω ὁ συκοφαντία καί ὁ δεσμωτήριον ὁ υἱός , ἀφικνέομαι πρός Εὐγενία ὁ βασιλίς , φέρω καί ὁ γράμμα . ὁ δέ πέμπω αὐτίκα βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός , καί ὅς οὐδείς μέλλω , ὁ νέος βασιλεύς ὁ γράμμα δείκνυμι . οὗτος δέ σαφής λαγχάνω ὁ συκοφαντία , ὁ νέος βασιλεύς ἔνθεος τε εἰμί ὑπό ἡδονή , ὅτι ὁ πρός ὁ οἰκεῖος διαλύω δυσμένεια , ὅσπερ μάλιστα βούλομαι , καί ζειανω πολύς μοχθηρία καταγιγνώσκω εἰκῇ καί μάτην αἱρέω ὁ τοσοῦτος συκοφαντία , πράσσω αὖθις , ὅπως ὁ γυνή ἀδελφός ἀφίημι ὁ δεσμωτήριον . ὁ πρᾶγμα δέ καλέω ἐπί Θεσσαλονίκη ἀναγκαῖος καί δήω ὁ ἐκεῖνος παρουσία , ἐκστρατεύω τριήρης . μετά δέ ὁ ἐπάνοδος πέμπω ἐκ Τένεδος , ἄγω εἰς Ἐπιβάτης , φρούριον τίς περί Σηλυμβρία , ὁ γυνή ἀδελφός , ὅπως ἐγγύς ἀλλήλων εἰμί γίγνομαι ὁ λόγος . ἀξιόω τε ὁ βασίλειος ἀποτίθημι παντάπασι , ὁ ἰδιώτης Τύχη στέργω , τιμή καρπόω ὁ μετά βασιλεύς πρῶτος καί ὁ βασιλεύς παῖς πᾶς ἐν ἅπας προέχω , πλήν Ἀνδρόνικος βασιλεύς . ἔξεστι δέ αὐτός καινοτομέω ἕτερος στολή , ὁποῖος εἄν ἐπινοέω , καί οὗτος χράω , πράσσω δέ βασιλικός μηδείς , μήτε φθέγγομαι . εἄν δέ τις οἷος βασιλεύς προσφέρω ἢ προσαγορεύω , οὗτος ἀπελαύνειν πρός ὀργή . τοιοῦτος μέν ὁ Παλαιολόγος ὁ βασιλεύς εἰμί ἀξίωσις . Ματθαῖος δέ ὁ βασιλεύς μᾶλλον αἱρέω φρουρέω διά βίος , ἢ τοιοῦτος ὑπομένω . πρῶτος μέν γάρ φάσκω , οὖον ῥᾳδίως εἰμί φέρω ὁ χθές καί πρώην προσκυνέω ὡς βασιλεύς νῦν ἐν ἰδιώτης σχῆμα τελέω καί ὁ ἄλλος ὀλίγος διαφέρω ἢ οὐδείς · ἔπειτα οὐδέ ὁ πρόφασις αὐτός ὁ δεσμωτήριον φαῦλος τις καί ἀγεννής . ἀλλά ὑπέρ ὁ ὁ ὁμόφυλος ἐλευθερία βάρβαρος ὁ δουλόω πολεμέω , ἁλίσκομαι κατά ὁ μάχη ἀτυχέω , ὅς πολύς συμβαίνω καί πρότερος Ῥωμαῖος βασιλεύς · καί νῦν ὑπέρ εὐδοξία καί τιμή μᾶλλον αἱρέω ὁ δεινός · ὑπέρ ὅς οὐ ἄν τις μέμφομαι δικαίως εὕω φρονέω . εἄν δέ πρός ὁ δοκέω δυσπραγία ὑποπτήσσω , καταπροδίδωμι ὁ εὐδοξία ἑκοντί , πᾶς ὅστις εἄν δικαίως μικροψυχία καί ἀνελευθερία γράφω . διά ὁ ῥᾳδίως εἄν φέρω ὁ δεσμέω διά βίος , ἢ κατά-προίημι ὁ δόξα διά ὁ ἐν ὁ πάρειμι ὁ δεινός ἀπαλλαγή · ἀξιόω τε βασιλεύς ὁ γαμβρός , εἰμί βούλομαι ὁ δήω ποιέω , μηδείς ἀποστερέω ὁ εἰμί , ἀλλά πρός ὁ ἀφίημι ὁ δεσμωτήριον καί ὁ βασιλεύς εἰμί συγχωρέω . ἢ εἰμί μηδέ οὗτος συγχωρέω , μᾶλλον αὐτός αἱρέω ὁ εἰμί διά βίος ἐν δεσμός .