joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.63
ξγʹ . Βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ πύθοιτο τὰς τριήρεις παραπλεούσας , Πρίγγυπί τινι ὠνομασμένῳ τὴν πρὸς Ἀμοὺρ πρεσβείαν ἀναθεὶς , μηδενὸς ἑτέρου συνειδότος , καὶ κελεύσας οἰκίας ἔνδον ἀκάτιον κατασκευασάμενον , ἵνα μὴ πολλοὶ συνειδεῖεν , εἰς Σμύρναν ἀποπλέειν ἐξέπεμπε , γράμμασι κελεύσας Ἀμοὺρ τάχιστα παρασκευασάμενον ἥκειν πρὸς αὐτόν . Πρίγγυψ μὲν οὖν ἐποίει κατὰ τὰ κεκελευσμένα καὶ τὸ ἀκάτιον ἔνδον οἰκίας κατασκευασάμενος , ἱστία τε ἐνθέμενος καὶ τὴν ἄλλην ἀποσκευὴν , ἔπειτα νυκτὸς ἐφ' ἁμάξης ἐπὶ θάλασσαν καταγαγὼν , ὡς ποῤῥωτάτω μάλιστα τῶν φρουρουσῶν νεῶν καὶ τῶν αὐτῶν κατειλεγμένων , ἀνήγετο ἐμβάς · καὶ πνεύματι χρησάμενος ἐπιφόρῳ , τάς τε φρουρούσας διέλαθετριήρεις καὶ εἰς Σμύρναν κατήγετο ὀλίγῳ ὕστερον , τοῦ πνεύματος ἀεὶ κατὰ πρύμναν ἱσταμένου . Ἀμοὺρ δὲ ἐπεὶ τὰ βασιλέως γράμματα δέξαιτο καὶ τὴν πρεσβείαν , κόνιν μὲν κατεχέατο τῆς κεφαλῆς καὶ θεῷ πολλὰς ὡμολόγει χάριτας τῆς ἀγγελίας . ἦν γὰρ πρότερον ἀκηκοὼς , ὡς Καντακουζηνὸς ὁ βασιλεὺς τελευτήσειε διατρίβων περὶ Τριβαλούς · οὕτω γὰρ ἦν προστεταγμένον ὑπὸ μεγάλου δουκὸς , τοὺς ἐπὶ τὴν Ἀσίαν διαβαίνοντας ἐκ συνθήματος πάντας λέγειν . αὐτίκα τε παρεσκευάζετο στόλον νεῶν , ὀλίγῳ δεουσῶν διακοσίων . καὶ ὁ μέγας δοὺξ ἐπεὶ ἀγνοεῖν τὰ γεγενημένα οὐκ ἐνῆν , πολλῶν Ἀσίαθεν τὴν παρασκευὴν τοῦ στόλου ἀγγελλόντων , πρεσβείαν ἐκ Θεσσαλονίκης ἐποιεῖτο πρὸς Ἀμοὺρ , καὶ χρήματα τὰ μὲν ἐδίδου , τὰ δὲ καὶ ἐπηγγέλλετο , εἰ μὴ πόλεμον κινοίη πρὸς αὐτὸν , μηδὲ συμμαχοίη Καντακουζηνῷ . ὁ δ' ἀπεπέμψατο τὴν πρεσβείαν , ἀδύνατα φάμενος αἰτεῖν . αὐτὸν γὰρ παντὶ σθένει συμμαχήσειν βασιλεῖ . δεομένων δὲ τῶν πρέσβεων τὰ δῶρα δέχεσθαι , οὐ κατεδέξατο , ἀνελευθέρου φήσας εἶναι καὶ χρήμασι δεδουλωμένου νῦν μὲν φιλίας ἕνεκα δῶρα φαίνεσθαι δεχόμενον , ὕστερον δὲ ὀλίγῳ πολεμοῦντα . παρασκευασάμενος δὲ ἐν βραχεῖ καὶ χρήματά τε πολλὰ ταῖς ναυσὶν ἐνθέμενος καὶ τὰ ἄλλα ἐπιτήδεια , ὡς χρονίσων εἰς τὴν βασιλέως συμμαχίαν , ἀνήγετο ἐκ Σμύρνης καὶ προῆλθεν ἄχρις Εὐβοίας καιροῦ τυχών ἐπιτηδείου . ἀνέμων δὲ ἐκεῖ πνευσάντων ἐναντίων , ἔμεινεν ἐπὶ συχνὰς ἡμέρας . δοὺξ δὲ ὁ μέγας ἐπεὶ μάθοι τοὺς βαρβάρους ἐπιόντας , δύο τῶν τριηρέων ἐν Θεσσαλονίκῃ καταλιπὼν , ἀπέπλευσε ταῖς ἐπιλοίποις εἰς Βυζάντιον , δείσας μὴ ὑπό τε τῶν βαρβάρων καὶ βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ πολιορκοῖτο . Ἀμοὺρ δὲ Εὐβοίᾳ ἐνδιατρίβων διὰ τῶν ἀνέμων τὴν ἀντίπνοιαν , ἐδυσχέραινεν οὐκ ἀνεκτῶς . συμβὰν δέ τι καὶ ἕτερον οὐ μετρίως ἔπειθεν ἀγανακτεῖν . ἐκ γὰρ Πτελεοῦ πλοίου συλληφθέντος καὶ τῶν αἰχμαλώτων ἀγομένων πρὸς αὐτὸν , ἐπυνθάνετο , εἴ τι εἰδεῖεν περὶ βασιλέως . οἱ δ' ἔφασαν , ὅτι τινῶν ἐκ Θεσσαλονίκης ἀφιγμένων πρὸς αὐτοὺς πύθοιντο , ὡς ὁ μέγας δοὺξ πολλὴν ἄγων δύναμιν ἱππικήν τε ἅμα καὶ πεζὴν καὶ Πέρσας κατὰ συμμαχίαν , βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ ἐπιστρατεύσειεν ὄντι ἐν Βεῤῥοίᾳ · πλέον δὲ μηδὲν εἰδέναι . ὁ δὲ ἐκ τῶν λεγομένων στοχαζόμενος ἐν ἀγῶνι εἶναι βασιλέα , μᾶλλον ἐδυσχέραινεν , ὅτι μὴ ταχέως εἶχε βοηθεῖν . ἐκ τῶν ἀρίστων δὲ τῶν Περσῶν ἐκκλησίαν συναθροίσας καὶ παρελθὼν αὐτὸς εἰς μέσους , ἔλεξε τοιάδε . « πολλὴν ἄνοιαν ἐγὼ καὶ ἀνανδρίαν ἐκείνου καταψηφισαίμην ἂν , ὅστις ἐπί τι ὡρμημένος , μὴ πάντα δεύτερα ἡγοῖτο , μηδὲ πᾶσαν φαίνοιτο σπουδὴν ἐπιδεικνύμενος , ὥστε ἄγειν εἰς ἔργον τὰ βεβουλευμένα . εἰ γὰρ μέλλοι τοῖς μὲν ἐκ τοῦ ῥᾴστου περιγινομένοις ἐπιχειρεῖν , ἂν δέ τι συμβαίνῃ κώλυμα , ἢ παντάπασιν ἀπαγορεύειν , ἢ ἀμελεῖν μαλακιζόμενον καὶ περιμένειν τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων ἔκβασιν ἀποκνοῦντα πρὸς τοὺς πόνους , οὐδὲν διοίσει τῶν πολλῶν , οὐδὲ μέγα τι καὶ λόγου ἄξιον κατορθώσειεν ἄν ποτε . ἂν δὲ καὶ περί τινων μεγάλων ᾖ ἡ ἐπιχείρησις καὶ ἡ παρασκευὴ θαυμασία καὶ μεγάλη ἡ δαπάνη , ἔπειτα ἀβουλίᾳ τοῦ στρατηγοῦ καὶ ἀτολμίᾳ μηδὲν ἄξιον ἑαυτῆς ἡ στρατιὰ ἐκείνη πράττῃ , οὐ παρὰ τῶν ἄλλων μόνον , ἀλλὰ καὶ παρ' αὐτῶν , ὧν ἄγει , πολλὰ δίκαιος λοιδορεῖσθαι καὶ περιυβρίζεσθαι , ὅτι τῇ σφετέρᾳ ἀτολμίᾳ τῶν ἐκ τῶν ἔργων ἐπαίνων καὶ τῶν ἄθλων τῶν ἀπὸ τῶν πόνων αὐτοὺς ἀποστερεῖ . ἡ μὲν οὖν ὑπόθεσις τῆς ἡμετέρας στρατείας ταυτησὶ οὐδεμία τίς ἐστιν ἑτέρα , ἢ βασιλεῖ τῷ Καντακουζηνῷ ἥκειν ἐπὶ συμμαχίᾳ , ὑπὸ Ρωμαίων κοινῇ πολεμουμένῳ διὰ φθόνον , καὶ πρότερον μὲν χρόνον ἤδη πολὺν ἐπὶ Τριβαλοὺς ὑπερορίῳ διατρίψαντι , νυνὶ δὲ ἤδη θεοῦ τοῦ μεγάλου πρὸς τὴν Ρωμαίων ἐπανήκοντι συναιρομένου , καὶ πόλεις πολλὰς καὶ χώραν οὐκ ὀλίγην , ὡς ἀκούομεν , ὑφ' ἑαυτῷ πεποιημένῳ . συμβαίνει δὲ , ὥσπερ ὁρῶμεν , ἐκεῖνόν τε οὐδὲν ἡμῶν ἀπολελαυκέναι τῆς δυνάμεως , καὶ ἡμᾶς εἰκῆ καὶ μάτην τὸν τοσοῦτον πλοῦν καὶ τὴν δαπάνην πεποιῆσθαι . τὸ μὲν οὖν ὑπὲρ ἐκείνου κινδυνεύειν , ὡς ῥᾳστώνης πάσης ἥδιον καὶ πολλὴν ἡμῖν οἴσει τὴν εὐδοξίαν καὶ τὸ θαυμάζεσθαι παρὰ πάντων , καὶ ὑμεῖς ἔργοις αὐτοῖς ἐμοὶ συμμαρτυρεῖτε . προθυμότατα γὰρ συνεστρατεύσατε καὶ οὐκ ἀναγκαζόμενοι ὑπ' ἐμοῦ , ἀλλ' εἰ δεῖ τι καὶ μεῖζον εἰπεῖν , ἐπὶ τοῦτό με αὐτοὶ παρακαλοῦντες . ἐγὼ δὲ τόγε εἰς ἐμὲ ἧκον , οὔτε εὐδοξίας χάριν , οὔτε κέρδους τινὸς ἐπιθυμίᾳ τὸ ὑπὲρ ἐκείνου πονεῖν καὶ κινδυνεύειν ᾕρημαι , ἀλλ' ἀνάγκην ἔχω πάσης βιαιοτέραν , ὥσπερ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ ἀμύνεσθαι τοὺς ἐπιόντας καὶ τῆς φίλης ἀντέχεσθαι ζωῆς μέχρι καὶ τοῦ δυνατοῦ . οὐ γὰρ ὥσπερ οἱ πολλοὶ τὸ βασιλέως φίλος προσαγορεύεσθαι εἱλόμην μόνον , ἀλλ' οὕτως αὐτῷ συντέτηκα , ὥστ' εἰ συμβαίη τῶν ἀνηκέστων ἐκεῖνόν τι παθεῖν , ἀβίωτον ἡγησόμενος τὸν βίον καὶ αὐτός . καὶ διὰ ταύτην τὴν φιλίαν βασιλεῖ τε τῷ Ἀνδρονίκῳ πρὸς τὸν κατὰ Λέσβου καὶ Φωκαίας πόλεμον συνεπολέμησα χρόνον οὐκ ὀλίγον , καὶ πρότερον ἑνὸς ἔτους ὀγδοήκοντα καὶ τριακοσίαις ναυσὶ διέβην ἐπὶ Θρᾴκην , γνώμην ἔχων , ὡς πᾶσι μαχούμενος ἀνθρώποις καὶ πᾶσαν κάκωσιν οἴσων καὶ αὐτὸς , ἄχρις ἂν πρὸς τὴν οἰκείαν ἐπαναγάγω , ὥσπερ ἴστε καὶ αὐτοὶ συστρατευόμενοι . νυνὶ δὲ ἐν τούτῳ καθέστηκε τὰ πράγματα ἡμῖν , ὥσθ' ἡμᾶς μὲν ὑπὸ τῶν ἀνέμων ἐνταῦθα κατεχομένους , ἀπράκτους εἶναι , ἐκεῖνον δὲ ὑπὸ Ρωμαίων , ὡς ἀκούομεν , πολιορκεῖσθαι . δέδοικα δὲ , μὴ καί τι τῶν ἀνηκέστων συμβῇ περὶ αὐτόν . εἰκὸς γὰρ καὶ χρημάτων ἀπορεῖν καὶ στρατιᾶς ἀξιομάχου πρὸς τοὺς πολεμίους , ἄρτι ἐκ τῆς πλάνης ἐπανήκοντα , καὶ οὐκ ἐξαρκοῦντος τοῦ καιροῦ πρὸς τὸ δύναμιν κτήσασθαι βεβαίαν . οἱ πολέμιοι δὲ καὶ ὅπλοις βιάζεσθαι δύναιντ' ἂν , ὄντες πολλοὶ , καὶ χρήμασι τοὺς συνόντας διαφθείρειν , τῶν κοινῶν Ρωμαίοις χρημάτων ὑπ' ἐξουσίαν Ἀποκαύκῳ τῷ μεγάλῳ δουκὶ κειμένων , καὶ πάντα ἀναλώσοντι ἀφειδῶς , ἵνα μόνον βασιλέως περιγένοιτο . οἶδε γὰρ σαφέστατα , ὡς , ἕως μὲν ἂν ἐκεῖνος περιῇ , ἄπιστος αὐτῷ τῶν Ρωμαίων ἡ ἡγεμονία καὶ ἀμφίβολος , πάντων τῶν ἀρίστων ὑπ' ἐκείνου μᾶλλον αἱρουμένων ἄρχεσθαι . ἂν δ' ἐκεῖνος τρόπῳ δή τινι ἐξ ἀνθρώπων οἴχοιτο , βεβαίαν εἰς τὸν ἔπειτα αὐτῷ ἐσομένην χρόνον τὴν ἀρχήν · δι' ἃ συμπάντων χρημάτων ἀφειδήσει . ἃ πάντα ἐννοοῦντας , ταχεῖαν ποιεῖσθαι τὴν βοήθειαν προσῆκον . ἄν τε γὰρ ἀπόληται βασιλεὺς ὑπὸ τῶν πολεμίων περισχόντων , οὐδεμίαν ἡμῖν ἀθυμίας καὶ λύπης ὑπερβολὴν ἐλλείψει πρὸς τῷ καὶ κακῶς ἀκούειν ὑπὸ πάντων , ὅτι ἀνανδρίᾳ καὶ μαλακίᾳ τῇ περὶ τοὺς πόνους καταπροδέδοται τοῖς πολεμίοις ἡμῖν ὁ φίλος . ἄν τε περιγένηται ἡμῶν χωρὶς , τὸ μεῖζον τῆς φιλοτιμίας παρῃρήμεθα . τὸ μὲν οὖν πρὸς ἀνέμους ἀντιπνέοντας καὶ θάλασσαν ἐξοιδοῦσαν καὶ μαινομένην ἀπομάχεσθαι , μελαγχολώντων σαφῶς καὶ θανατώντων ἐπ' οὐδεμιᾷ φιλοτιμίᾳ . ὅθεν οὐδὲ πρὸς τοσοῦτον κίνδυνον ἀποδύεσθαι ὑμᾶς κελεύω . ἑτέραν δὲ ὑφηγήσομαι αὐτὸς , πόνον μὲν ὀλίγον ἔχουσαν , εὔκλειαν δὲ καὶ εὐδοξίαν ἀκροτάτην . τριῶν γὰρ τῶν μεγίστων δείγματα ἡμῖν ἐξενεγκεῖν ἐξέσται , ἀνδρίας καὶ δικαιοσύνης καὶ φρονήσεως . τὸ μὲν γὰρ ὑπὸ τῶν ἀνέμων καὶ θαλάσσης κωλυομένους ἑτέραν ἐξευρεῖν ὁδὸν , δι' ἧς ἡμῖν ἀνυσθείη τὸ προκείμενον , φρονήσεως δικαίως ἄν τις τιθείη · δικαιοσύνης δὲ , τὸ πάντα χρήματα ἡγήσασθαι δεύτερα τῆς τοῦ φίλου σωτηρίας · ἀνδρίας δ' , ὅτι οὔθ' ἡ περὶ τὴν ὁδοιπορίαν οὖσαν μακρὰν ταλαιπωρία , οὔθ' ὅτι διὰ πολλῶν ἐθνῶν , οἳ μέλλουσιν ἡμῖν μαχεῖσθαι , διιέναι μέλλοντες , ἀπέστημεν τοῦ δέοντος καταπλαγέντες . τί οὖν ἐστιν ὃ λέγω ; ὡς ἐπεὶ ταῖς ναυσὶν ἀδυνατοῦμεν εἰς Μακεδονίαν ἔρχεσθαι , ταύτας μὲν ὡς ἀχρήστους ἐνταυθοῖ πυρὶ καταπιμπρᾷν , αὐτοὺς δὲ τὰ ὅπλα ἔχοντας , ἰέναι διὰ τῆς ἠπείρου πρὸς βασιλέα . τοῦτο γὰρ ἐκείνῳ τε μεγάλην οἴσει τὴν ὠφέλειαν καὶ ἡμῖν τὴν εὐδοξίαν οὐ μικράν . οὐ χρὴ δὲ τὰ ἐν μέσῳ σκῶλα καὶ προσκόμματα λογιζομένους ἀποκνεῖν πρὸς τὸν ἀγῶνα . οὐδεὶς γάρ ποτε ἀνακείμενος καὶ ῥέγχων τρόπαιον ἔστησεν ἀπὸ τῶν πολεμίων · ἀλλὰ πρὸς τὸ τῶν πόνων τέλος ἀφορᾷν , ὡς πολλὴν οἴσει καὶ μεγάλην τὴν φιλοτιμίαν . ταῦτα μὲν οὖν ἐμοὶ δίκαιά τε ἔδοξε καὶ συμφέροντα ὁμοῦ καὶ αὐτός τε ποιήσω πρῶτος καὶ τοῖς ἄλλοις συμβουλεύσω . εἰ δέ τισιν ὑμῶν πρὸς τὸ τῶν πόνων καὶ τῶν κινδύνων ἀφορῶσι μέγεθος , οὐ μάλιστα δοκεῖ τοιούτοις ἐπιχειρητέον εἶναι , ἀλλ' ἐγὼ πρῶτος τήν τε ναῦν ἐμπρήσω καὶ τὰ ὅπλα ἔχων βαδιοῦμαι · συνέψεται δὲ καὶ ὅστις εἵλετο ἐμοὶ συγκινδυνεύειν . οἱ δὲ λοιποὶ , τὰς ναῦς ἔχοντες , ὅ,τι φίλον ὑμῖν καὶ λυσιτελὲς δοκεῖ , ποιεῖτε . » οὕτω πρὸς τοὺς ἐν τέλει τῶν Περσῶν Ἀμοὺρ διαλεχθεὶς , πάντας μὲν ἔπεισεν ὡς δίκαιά τε ὁμοῦ καὶ λυσιτελοῦντα συμβουλεύει . εἵλοντο δὲ ἑξήκοντα μόνον ναύαρχοι συγκινδυνεύειν μετὰ τῶν πληρωμάτων . οἱ δὲ ἄλλοι ἰσχυρίζοντο , ὡς ὀλίγῳ ὕστερον οὐρίων τυχόντες τῶν ἀνέμων ἐλεύσονται εἰς τὴν Μακεδονίαν αὖθις τῷ σατράπῃ συνεσόμενοι . οὕτω μὲν οὖν ἐδέδοκτο κοινῇ , καὶ ἐκ τῆς Εὐβοίας εἰς τὴν Λοκρίδος παράλιον ἐλθόντες , οἱ ἄλλοι μὲν ἡσύχαζον ἐν ταῖς ναυσὶν , Ἀμοὺρ δὲ καὶ οἱ ἑξήκοντα ναύαρχοι , οὓς ἔδει πρὸς τὸ τόλμημα συναίρεσθαι ἐκείνῳ , ἀνελκύσαντες τὰς ναῦς καὶ ὅπλα τε ἀναλαβόντες καὶ ἄλευρα ἐπιφερόμενοι , οἷς ἔμελλον διατραφήσεσθαι πρὸς τὴν ὁδὸν , καὶ Ἀμοὺρ αὐτὸς τοῖς ἄλλοις ὁμοίως πᾶσιν , ηὐλίσαντο αὐτοῦ τὴν νύκτα παρὰ τὸν αἰγιαλὸν , ὡς ἅμα ἕῳ τὰς ναῦς ἐμπρήσαντες , τῆς εἰς Βέῤῥοιαν ἔχωνται φερούσης . τῆς νυκτὸς δὲ ἐκείνης τῶν ἐναντίων πνευμάτων παυσαμένων , οὐρίων δὲ ἐπιπνευσάντων , τὰς ἀνειλκυσμένας καθελκύσαντες καὶ ἅμα πάσαις ἄραντες ἱστία , εἰς τὴν ὑστεραίαν προσέσχον οὐ μακρὰν Θεσσαλονίκης ἐν λιμένι τοῦ Κλωπᾶ προσαγορευομένῳ , τοῦτο μὲν οἰόμενοι καὶ μέγαν δοῦκα ἐν Θεσσαλονίκῃ εἶναι καὶ βουλόμενοι εἰ τύχοι πρὸς ἐκεῖνον ναυμαχεῖν , τοῦτο δ' ὅτι καὶ ἡ ἀντιπέραν παράλιος τῆς Βοτιαίας ἀλίμενος τὰ πολλά ἐστι καὶ τοσοῦτον ἐν ταὐτῷ στόλον ὑποδέχεσθαι μὴ δυναμένη .
Lemmas: ξγʹ . Βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι ὁ τριήρης παραπλέω , Πρίγγυπί τις ὀνομάζω ὁ πρός Ἀμοὺρ πρεσβεία ἀνατίθημι , μηδείς ἕτερος σύνοιδα , καί κελεύω οἰκίον ἔνδον ἀκάτιον κατασκευάζω , ἵνα μή πολύς σύνοιδα , εἰς Σμύρνα ἀποπλέω ἐκπέμπω , γράμμα κελεύω Ἀμοὺρ ταχύς παρασκευάζω ἥκω πρός αὐτός . Πρίγγυψ μέν οὖν ποιέω κατά ὁ κελεύω καί ὁ ἀκάτιον ἔνδον οἰκίον κατασκευάζω , ἱστίον τε ἐντίθημι καί ὁ ἄλλος ἀποσκευή , ἔπειτα νύξ ἐπί ἅμαξα ἐπί θάλασσα κατάγω , ὡς προσωτέρω μάλιστα ὁ φρουρά νέος καί ὁ αὐτός καταλέγω , ἀνάγω ἐμβάτη · καί πνεῦμα χράω ἐπίφορος , ὁ τε φρουρά διελαθετριαιρεω καί εἰς Σμύρνα κατάγω ὀλίγος ὕστερος , ὁ πνεῦμα ἀεί κατά πρύμνα ἵστημι . Ἀμοὺρ δέ ἐπεί ὁ βασιλεύς γράμμα δέχομαι καί ὁ πρεσβεία , κόνις μέν καταχέω ὁ κεφαλή καί θεός πολύς ὁμολογέω χάρις ὁ ἀγγελία . εἰμί γάρ πρότερος ἀκούω , ὡς Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς τελευτάω διατρίβω περί Τριβαλός · οὗτος γάρ εἰμί προστάσσω ὑπό μέγας δούξ , ὁ ἐπί ὁ Ἀσία διαβαίνω ἐκ σύνθημα πᾶς λέγω . αὐτίκα τε παρασκευάζω στόλος νέος , ὀλίγος δήω διακόσιοι . καί ὁ μέγας δούξ ἐπεί ἀγνοέω ὁ γίγνομαι οὐ ἐν-εἰμί , πολύς Ἀσίαθεν ὁ παρασκευή ὁ στόλος ἀγγέλλω , πρεσβεία ἐκ Θεσσαλονίκη ποιέω πρός Ἀμοὺρ , καί χρῆμα ὁ μέν δίδωμι , ὁ δέ καί ἐπαγγέλλω , εἰμί μή πόλεμος κινέω πρός αὐτός , μηδέ συμμαχέω Καντακουζηνός . ὁ δέ ἀποπέμπω ὁ πρεσβεία , ἀδύνατος φημί αἰτέω . αὐτός γάρ πᾶς σθένος συμμαχέω βασιλεύς . δήω δέ ὁ πρέσβυς ὁ Δῶρα δέχομαι , οὖον καταδέχομαι , ἀνελεύθερος φημί εἰμί καί χρῆμα δουλόω νῦν μέν φίλιος ἕνεκα Δῶρα φαίνω δέχομαι , ὕστερος δέ ὀλίγος πολεμέω . παρασκευάζω δέ ἐν βραχύς καί χρῆμα τε πολύς ὁ ναῦς ἐντίθημι καί ὁ ἄλλος ἐπιτήδειος , ὡς χρονίζω εἰς ὁ βασιλεύς συμμαχία , ἀνάγω ἐκ Σμύρνη καί προέρχομαι ἄχρι Εὔβοια καιρός τυγχάνω ἐπιτήδειος . ἄνεμος δέ ἐκεῖ πνέω ἐναντίος , μένω ἐπί συχνός ἡμέρα . δούξ δέ ὁ μέγας ἐπεί μανθάνω ὁ βάρβαρος ἔπειμι , δύο ὁ τριήρης ἐν Θεσσαλονίκη καταλείπω , ἀποπλέω ὁ ἐπίλοιπος εἰς Βυζάντιον , δείδω μή ὑπό τε ὁ βάρβαρος καί βασιλεύς ἐν Θεσσαλονίκη πολιορκέω . Ἀμοὺρ δέ Εὔβοια ἐνδιατρίβω διά ὁ ἄνεμος ὁ ἀντίπνοια , δυσχεραίνω οὐ ἀνεκτός . συμβαίνω δέ τίς καί ἕτερος οὖον μέτριος πείθω ἀγανακτέω . ἐκ γάρ Πτελεός πλοῖον συλλαμβάνω καί ὁ αἰχμάλωτος ἄγω πρός αὐτός , πυνθάνομαι , εἰμί τίς οἶδα περί βασιλεύς . ὁ δέ φημί , ὅτι τις ἐκ Θεσσαλονίκη ἀφικνέομαι πρός αὐτός πυνθάνομαι , ὡς ὁ μέγας δούξ πολύς ἄγω δύναμις ἱππικός τε ἅμα καί πεζός καί Πέρσης κατά συμμαχία , βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός ἐπιστρατεύω εἰμί ἐν Βέροια · πλέω δέ μηδείς οἶδα . ὁ δέ ἐκ ὁ λέγω στοχάζομαι ἐν ἀγών εἰμί βασιλεύς , μᾶλλον δυσχεραίνω , ὅτι μή ταχέως ἔχω βοηθέω . ἐκ ὁ Ἀρίστων δέ ὁ Πέρσης ἐκκλησία συναθροίζω καί παρέρχομαι αὐτός εἰς μέσος , λέγω τοιόσδε . « πολύς ἄνοια ἐγώ καί ἀνανδρία ἐκεῖνος καταψηφίζω εἄν , ὅστις ἐπί τίς ὁρμάω , μή πᾶς δύο ἡγέομαι , μηδέ πᾶς φαίνω σπουδή ἐπιδείκνυμι , ὥστε ἄγω εἰς ἔργον ὁ βουλεύω . εἰμί γάρ μέλλω ὁ μέν ἐκ ὁ ῥᾴδιος περιγίγνομαι ἐπιχειρέω , εἄν δέ τίς συμβαίνω κώλυμα , ἢ παντάπασι ἀπαγορεύω , ἢ ἀμελέω μαλακίζω καί περιμένω ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα ἔκβασις ἀποκνέω πρός ὁ πόνος , οὐδείς διαφέρω ὁ πολύς , οὐδέ μέγας τίς καί λόγος ἄξιος κατορθόω ἄν ποτός . εἄν δέ καί περί τίνω μέγας εἰμί ὁ ἐπιχείρησις καί ὁ παρασκευή θαυμάσιος καί μέγας ὁ δαπάνη , ἔπειτα ἀβουλία ὁ στρατηγός καί ἀτολμία μηδείς ἄξιος ἑαυτοῦ ὁ στρατία ἐκεῖνος πράσσω , οὖον παρά ὁ ἄλλος μόνος , ἀλλά καί παρά αὐτός , ὅς ἄγω , πολύς δίκαιος λοιδορέω καί περιυβρίζω , ὅτι ὁ σφέτερος ἀτολμία ὁ ἐκ ὁ ἔργον ἔπαινος καί ὁ ἆθλος ὁ ἀπό ὁ πόνος αὐτός ἀποστερέω . ὁ μέν οὖν ὑπόθεσις ὁ ἡμέτερος στρατεία οὗτος οὐδείς τίς εἰμί ἕτερος , ἢ βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός ἥκω ἐπί συμμαχία , ὑπό Ῥωμαῖος κοινός πολεμέω διά φθόνος , καί πρότερος μέν χρόνος ἤδη πολύς ἐπί Τριβαλός ὑπερόριος διατρίβω , νυνί δέ ἤδη θεός ὁ μέγας πρός ὁ Ῥωμαῖος ἐπανήκω συναίρω , καί πόλις πολύς καί χώρα οὐ ὀλίγος , ὡς ἀκούω , ὑπό ἑαυτοῦ ποιέω . συμβαίνω δέ , ὥσπερ ὁράω , ἐκεῖνος τε οὐδείς ἐγώ ἀπολαύω ὁ δύναμις , καί ἐγώ εἰκῇ καί μάτην ὁ τοσοῦτος πλόος καί ὁ δαπάνη ποιέω . ὁ μέν οὖν ὑπέρ ἐκεῖνος κινδυνεύω , ὡς ῥᾳστώνη πᾶς ἡδύς καί πολύς ἐγώ φέρω ὁ εὐδοξία καί ὁ θαυμάζω παρά πᾶς , καί σύ ἔργον αὐτός ἐγώ συμμαρτυρέω . πρόθυμος γάρ συστρατεύω καί οὐ ἀναγκάζω ὑπό ἐγώ , ἀλλά εἰμί δεῖ τίς καί μείζων εἶπον , ἐπί οὗτος ἐγώ αὐτός παρακαλέω . ἐγώ δέ τόγε εἰς ἐγώ ἥκω , οὔτε εὐδοξία χάρις , οὔτε κέρδος τις ἐπιθυμία ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος πονέω καί κινδυνεύω αἱρέω , ἀλλά ἀνάγκη ἔχω πᾶς βίαιος , ὥσπερ ὑπέρ ἐμαυτοῦ ἀμύνω ὁ ἔπειμι καί ὁ φίλος ἀντέχω ζωή μέχρι καί ὁ δυνατός . οὖον γάρ ὥσπερ ὁ πολύς ὁ βασιλεύς φίλος προσαγορεύω αἱρέω μόνος , ἀλλά οὕτως αὐτός συντήκω , ὥστε εἰμί συμβαίνω ὁ ἀνήκεστος ἐκεῖνος τίς πάσχω , ἀβίωτος ἡγέομαι ὁ βίος καί αὐτός . καί διά οὗτος ὁ φίλιος βασιλεύς τε ὁ Ἀνδρόνικος πρός ὁ κατά Λέσβος καί Φώκαια πόλεμος συμπολεμέω χρόνος οὐ ὀλίγος , καί πρότερος εἷς ἔτος ὀγδοήκοντα καί τριακόσιοι ναῦς διαβαίνω ἐπί Θρᾴκη , γνώμη ἔχω , ὡς πᾶς μάχομαι ἄνθρωπος καί πᾶς κάκωσις φέρω καί αὐτός , ἄχρι εἄν πρός ὁ οἰκεῖος ἐπανάγω , ὥσπερ οἶδα καί αὐτός συστρατεύω . νυνί δέ ἐν οὗτος καθίστημι ὁ πρᾶγμα ἐγώ , ὥστε ἐγώ μέν ὑπό ὁ ἄνεμος ἐνταῦθα κατέχω , ἄπρακτος εἰμί , ἐκεῖνος δέ ὑπό Ῥωμαῖος , ὡς ἀκούω , πολιορκέω . δείδω δέ , μή καί τίς ὁ ἀνήκεστος συμβαίνω περί αὐτός . εἰκός γάρ καί χρῆμα ἀπορέω καί στρατιά ἀξιόμαχος πρός ὁ πολέμιος , ἄρτι ἐκ ὁ πλάνης ἐπανήκω , καί οὐ ἐξαρκέω ὁ καιρός πρός ὁ δύναμις κτάομαι βέβαιος . ὁ πολέμιος δέ καί ὅπλον βιάζομαι δύναμαι εἄν , εἰμί πολύς , καί χρῆμα ὁ σύνειμι διαφθείρω , ὁ κοινός Ῥωμαῖος χρῆμα ὑπό ἐξουσία Ἀπόκαυκος ὁ μέγας δούξ κεῖμαι , καί πᾶς ἀναλίσκω ἀφειδής , ἵνα μόνος βασιλεύς περιγίγνομαι . οἶδα γάρ σαφής , ὡς , ἠώς μέν εἄν ἐκεῖνος περίειμι1 , ἄπιστος αὐτός ὁ Ῥωμαῖος ὁ ἡγεμονία καί ἀμφίβολος , πᾶς ὁ Ἀρίστων ὑπό ἐκεῖνος μᾶλλον αἱρέω ἄρχω . εἄν δέ ἐκεῖνος τρόπος δή τις ἐκ ἄνθρωπος οἴχομαι , βέβαιος εἰς ὁ ἔπειτα αὐτός εἰμί χρόνος ὁ ἀρχή · διά ὁ σύμπας χρῆμα ἀφειδέω . ὁ πᾶς ἐννοέω , ταχύς ποιέω ὁ βοήθεια προσήκω . ἄν τε γάρ ἀπόλλυμι βασιλεύς ὑπό ὁ πολέμιος περιέχω , οὐδείς ἐγώ ἀθυμία καί λύπη ὑπερβολή ἔλλειψις πρός ὁ καί κακῶς ἀκούω ὑπό πᾶς , ὅτι ἀνανδρία καί μαλακία ὁ περί ὁ πόνος καταπροδίδωμι ὁ πολέμιος ἐγώ ὁ φίλος . ἄν τε περιγίγνομαι ἐγώ Χωρὶς , ὁ μείζων ὁ φιλοτιμία παραλέγω . ὁ μέν οὖν πρός ἄνεμος ἀντιπνέω καί θάλασσα ἐξοιδέω καί μαίνομαι ἀπομάχομαι , μελαγχολάω σαφῶς καί θανατόω ἐπί οὐδείς φιλοτιμία . ὅθεν οὐδέ πρός τοσοῦτος κίνδυνος ἀποδύω σύ κελεύω . ἕτερος δέ ὑφηγέομαι αὐτός , πόνος μέν ὀλίγος ἔχω , εὔκλεια δέ καί εὐδοξία ἄκρος . τρεῖς γάρ ὁ μέγας δεῖγμα ἐγώ ἐκφέρω ἔξεστι , Ἀνδρίας καί δικαιοσύνη καί φρόνησις . ὁ μέν γάρ ὑπό ὁ ἄνεμος καί θάλασσα κωλύω ἕτερος ἐξευρίσκω ὁδός , διά ὅς ἐγώ ἀνύω ὁ πρόκειμαι , φρόνησις δικαίως ἄν τις τίθημι · δικαιοσύνη δέ , ὁ πᾶς χρῆμα ἡγέομαι δύο ὁ ὁ φίλος σωτηρία · Ἀνδρίας δέ , ὅτι οὔτε ὁ περί ὁ ὁδοιπορία εἰμί μακράν ταλαιπωρία , οὔτε ὅτι διά πολύς ἔθνος , ἕ μέλλω ἐγώ μάχομαι , διΐημι μέλλω , ἀφίστημι ὁ δήω καταπλάσσω . τίς οὖν εἰμί ὅς λέγω ; ὡς ἐπεί ὁ ναῦς ἀδυνατέω εἰς Μακεδονία ἔρχομαι , οὗτος μέν ὡς ἄχρηστος ἐνταυθοῖ πῦρ καταπίμπρημι , αὐτός δέ ὁ ὅπλον ἔχω , εἶμι διά ὁ ἤπειρος πρός βασιλεύς . οὗτος γάρ ἐκεῖνος τε μέγας φέρω ὁ ὠφέλεια καί ἐγώ ὁ εὐδοξία οὖον μικρός . οὖον χρή δέ ὁ ἐν μέσος σκῶλον καί πρόσκομμα λογίζομαι ἀποκνέω πρός ὁ ἀγών . οὐδείς γάρ ποτός ἀνάκειμαι καί ῥέγκω τρόπαιον ἵστημι ἀπό ὁ πολέμιος · ἀλλά πρός ὁ ὁ πόνος τέλος ἀφοράω , ὡς πολύς φέρω καί μέγας ὁ φιλοτιμία . οὗτος μέν οὖν ἐγώ δίκαιος τε δοκέω καί συμφέρω ὁμοῦ καί αὐτός τε ποιέω πρῶτος καί ὁ ἄλλος συμβουλεύω . εἰμί δέ τις σύ πρός ὁ ὁ πόνος καί ὁ κίνδυνος ἀφοράω μέγεθος , οὖον μάλιστα δοκέω τοιοῦτος ἐπιχειρητέον εἰμί , ἀλλά ἐγώ πρῶτος ὁ τε ναῦς ἐμπίμπρημι καί ὁ ὅπλον ἔχω βαδίζω · συνέπομαι δέ καί ὅστις αἱρέω ἐγώ συγκινδυνεύω . ὁ δέ λοιπός , ὁ ναῦς ἔχω , ὅστις φίλος σύ καί λυσιτελής δοκέω , ποιέω . » οὗτος πρός ὁ ἐν τέλος ὁ Πέρσης Ἀμοὺρ διαλέγω , πᾶς μέν πείθω ὡς δίκαιος τε ὁμοῦ καί λυσιτελέω συμβουλεύω . αἱρέω δέ ἑξήκοντα μόνος ναύαρχος συγκινδυνεύω μετά ὁ πλήρωμα . ὁ δέ ἄλλος ἰσχυρίζομαι , ὡς ὀλίγος ὕστερος οὔριος τυγχάνω ὁ ἄνεμος ἔρχομαι εἰς ὁ Μακεδονία αὖθις ὁ σατράπης σύνειμι . οὗτος μέν οὖν δοκέω κοινός , καί ἐκ ὁ Εὔβοια εἰς ὁ Λοκρίς παράλιος ἔρχομαι , ὁ ἄλλος μέν ἡσυχάζω ἐν ὁ ναῦς , Ἀμοὺρ δέ καί ὁ ἑξήκοντα ναύαρχος , ὅς ἐσθίω πρός ὁ τόλμημα συναίρω ἐκεῖνος , ἀνέλκω ὁ ναῦς καί ὅπλον τε ἀναλαμβάνω καί ἄλευρον ἐπιφέρω , ὅς μέλλω διατρέφω πρός ὁ ὁδός , καί Ἀμοὺρ αὐτός ὁ ἄλλος ὁμοίως πᾶς , αὐλίζομαι αὐτός ὁ νύξ παρά ὁ αἰγιαλός , ὡς ἅμα ἠώς ὁ ναῦς ἐμπίμπρημι , ὁ εἰς Βέροια ἔχω φέρω . ὁ νύξ δέ ἐκεῖνος ὁ ἐναντίος πνεῦμα παύω , οὔριος δέ ἐπιπνέω , ὁ ἀνέλκω καθέλκω καί ἅμα πᾶς ἀείρω ἱστίον , εἰς ὁ ὑστεραῖος προσέχω οὖον μακράν Θεσσαλονίκη ἐν λιμήν ὁ Κλωπᾶς προσαγορεύω , οὗτος μέν οἴομαι καί μέγας δούξ ἐν Θεσσαλονίκη εἰμί καί βούλομαι εἰμί τυγχάνω πρός ἐκεῖνος ναυμαχέω , οὗτος δέ ὅτι καί ὁ ἀντιπέραν παράλιος ὁ Βοττιαία ἀλίμενος ὁ πολύς εἰμί καί τοσοῦτος ἐν αὐτός στόλος ὑποδέχομαι μή δύναμαι .