joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.68
ξηʹ . Τότε δὲ νοσηλευομένου τοῦ υἱοῦ , ἐδόκει δεῖν ἐν ὅσῳ διαμέλλουσιν αἱ τριήρεις παραγίνεσθαι πρὸς ἐκεῖνον καὶ τῆς τε νόσου ἕνεκα ἐπισκεψάμενον καὶ περὶ ἄλλων ὧν ἐδεῖτο ὁμιλήσαντα , αὖθις ἀναστρέφειν . καταλιπὼν οὖν τὴν στρατιὰν ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου , πεντήκοντα μόνους ἔχων Ρωμαίων καὶ δύο τῶν Περσῶν , ἐβάδιζεν εἰς Κουμουτζηνὰ διὰ τὸ μηδεμίαν ἐν τῷ μεταξὺ πολεμίων ὑποπτεύειν ἔφοδον . ἐπεὶ δὲ ἐπεγένετο ἡ νὺξ , ηὐλίσαντο ἐπί τινι κώμῃ ἀοικήτῳ , λείψανα τῆς ἀρχαίας συνοικίας ὀλίγα τινὰ ἐχούσῃ . συνέβη δὲ τῆς αὐτῆς νυκτὸς καὶ στρατιὰν Περσῶν πεζὴν ἄρτι περαιωθεῖσαν ἐκ τῆς Ἀσίας ἐπὶ λείαν , τοῖς ἐκεῖ αἰγιαλοῖς προσχεῖν , ἀποβᾶσαν δὲ ἐπὶ μὲν τῶν νεῶν τὴν φυλακὴν ἑκατὸν καταλιπεῖν , τοὺς ἐπιλοίπους δὲ , ὄντας περὶ χιλίους , ἐπὶ τὴν λεηλασίαν ἐξελθεῖν · γενομένους δὲ ἔνθα ηὐλίζετο ὁ βασιλεὺς , καὶ πόῤῥωθεν ἡμμένην πυρὰν ἰδόντας , ἐλθεῖν ἐπὶ τὸ χωρίον , πᾶσαν ποιουμένους πρόνοιαν ἀγνοηθῆναι , ὥστε κατασκέψασθαι , οἵτινες εἶεν οἱ χρώμενοι ἐκείνῳ τῷ πυρί · οὕτω γὰρ αὐτοὶ διηγοῦντο ὕστερον . ἐπεὶ δὲ ἐγένοντο ἐγγὺς , στρατιὰν ἰδεῖν πλήθει ὑπερέχουσαν , ὡς ἔδοξεν , αὐτῶν πολύ . εὐθὺς μὲν οὖν εἰσῄει δέος , μὴ αἰσθομένοις αὐτοῖς τοσούτοις οὖσιν οὐχ οἷοίτε ὦσιν ἀντισχεῖν , ἀλλὰ διαφθαρῶσι κρατηθέντες . ἔπειτα ὡς ᾐσθάνοντο ἀγνοηθέντες , ἐβουλεύσαντο διελόμενοι τετραχῇ καὶ περιελθόντες τὸ στρατόπεδον , προσβάλλειν ἀπροσδοκήτοις πανταχόθεν . οἰηθῆναι γὰρ διὰ τὸ ἀπροσδόκητον καταπλήξαντας περιγενέσθαι , καὶ πλειόνων ὄντων . οἱ βάρβαροι μὲν οὖν ἐποίουν κατὰ τὰ βεβουλευμένα , καὶ περιεκάθηντο τὸ στρατόπεδον , ἀναμένοντες τὸ σύνθημα . τῷ στρατηγοῦντι δὲ αὐτῶν ἐδόκει , μὴ πρὸς τοσαύτην στρατιὰν οὕτω διακινδυνεύειν , ἀγνοοῦντα ὅθεν τε εἴη καὶ τὸν ἀριθμόν · καὶ πέμψας δύο τῶν βαρβάρων πρὸς τὸ ὕδωρ , ᾔδεσαν γὰρ οὖσαν ἐκεῖ πηγὴν , ἐκέλευεν , εἰ δύναιντο , τῶν ἐκ τοῦ στρατοπέδου συλλαμβάνειν τινὰ , ὥστε παρ' αὐτοῦ τι βέβαιον περὶ τῆς στρατιᾶς μαθεῖν . οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐνήδρευον πρὸς τῇ πηγῇ , παιδίου δὲ ἑνὸς τῶν βασιλεῖ συνόντων ἐλθόντος ἐπὶ τὸ ἀρύσασθαι , ὥρμησαν μὲν οἱ βάρβαροι κατασχεῖν . μὴ δυνηθέντες δὲ διὰ τὸ διαδρᾶναι φυγῇ χρησάμενον , πρὸς τὸν στρατηγὸν ἐλθόντες , ἀπήγγελλον τὸ συμβὰν , ὡς ἤδη ἐγνωσμένων . τοῖς βαρβάροις δὲ τότε μᾶλλον ἔδοξεν ἡ στρατιὰ πλήθει τε αὐτῶν ὑπερέχουσα πολλῷ καὶ ἀπὸ μόνης φοβερὰ τῆς ὄψεως , ὥστε καὶ ἀπεγίνωσκον τὸ διὰ μάχης αὐτοῖς ἰέναι , ἀγαπητὸν ἡγούμενοι , ἂν ἐκεῖθεν ἀπαθεῖς κακῶν ἀπαλλαγῶσι , καὶ ἡσύχαζον , τὴν ἀναχώρησιν περιμένοντες τῆς στρατιᾶς . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ τὸ παιδίον τεθορυβημένον ἐλθὸν ἀπήγγελλεν , ὡς πρὸς τῇ πηγῇ διώκοιτο ὑπό τινων , Πέρσας δὲ τοὺς διώκοντας εἶναι οἰηθῆναι , τὸ μὲν ἀπεπέμψατο ὡς ὑπὸ φάσματός τινος ἐκπεπληγμένον , ἐκέλευε δὲ τοὺς ἑωθινοὺς ὕμνους ᾄδειν θεῷ · ἤδη γὰρ περὶ ὄρθρον ἦν ἡ νύξ . ἐπεὶ δὲ ἐκεῖνοι ἐτελοῦντο , τῶν ἵππων ἐπιβάντες ἀνεχώρουν τοῦ χωρίου , μηδὲν τῶν περισχόντων κακῶν εἰδότες . ἤδη δὲ ὄντες οὐ μακρὰν , θορύβου ἤκουον καὶ ἀλαλαγμοῦ Περσῶν ἐφ' οὗ ἐστρατοπεδεύοντο χωρίου . βασιλεὺς δὲ πέμψας τοὺς συνόντας δύο Πέρσας , ἐκέλευε πλησίον γενομένους μανθάνειν , οἵτινες εἶεν , παρ' αὐτῶν . τῶν δὲ ἐπιδραμόντων ἅτερος μὲν ἑάλω τῶν πεμφθέντων , ὁ δὲ λοιπὸς τετραυματισμένος ἐπανελθὼν , ἀπήγγελλεν , ὡς εἴη στρατιὰ Περσῶν πολλὴ , ἀγνοουμένη ὑπ' αὐτῶν · οἱ μέντοι βάρβαροι παρὰ τοῦ κρατηθέντος γνόντες , ὡς εἴη βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς πεντήκοντα μόνους ἄγων στρατιώτας , ἐξεπλήττοντό τε τὸ γεγενημένον καὶ θεὸν ᾤοντο αὐτοῦ χεῖρα ὑπερέχειν καὶ ῥύεσθαι οὕτω κινδύνων χαλεπῶν . βασιλεὺς δὲ οὐδὲν πλέον μαθεῖν δεδυνημένος , ἢ ὅτι Περσικὴ στρατιὰ ἡ ἐπελθοῦσα ἦν , ἦλθεν εἰς Κουμουτζηνὰ πρὸς τὸν υἱὸν , καὶ ὁμιλήσας ὅσα ἔδει , ταχέως ἐπανέστρεφεν εἰς τὸ στρατόπεδον . ἐπανιόντι δὲ ἠγγέλλετο , ὡς ἐκ Βυζαντίου ψιλοὶ τοξόται ἐν πεντηκοντόροις τέσσαρσιν ἐλθόντες , καὶ ἑτέρων ἐκ τῆς Θρᾴκης ἐπιγενομένων πεζῶν , Ἀσώματον τὸ φρούριον πολιορκοῖεν . ἐδόκει δὴ οὖν ἅμα τοῖς συνοῦσι πεντήκοντα βοηθεῖν ἐπὶ τοὺς τὸ φρούριον πολιορκοῦντας . ἐκεῖνοι δὲ ἐπεὶ ἐπιοῦσαν εἶδον τὴν στρατιὰν , ἐπὶ γεωλόφου τινὸς ἠμύνοντο ἀνελθόντες · καὶ οἱ περὶ βασιλέα δὶς καὶ τρὶς ἐπιχειρήσαντες , ἐκείνου ἀπαγορεύοντος διὰ τὸ μὴ μάχεσθαι μετὰ συνέσεως πρεπούσης στρατιώτῃ , οὐκ ἠδυνήθησαν κρατῆσαι διὰ τὴν ἐκ τοῦ τόπου ὀχυρότητα καὶ τὸ ἀμύνεσθαι αὐτοὺς τοῖς βέλεσι συχνοῖς . ὡς δὲ ἐτραυματίζοντο οἵ,τε ἵπποι καὶ οἱ στρατιῶται , ἐκέλευεν ὁ βασιλεὺς ἕπεσθαι αὐτῷ , εἰ βούλοιντο κρατεῖν τῶν ἀντιτεταγμένων . καὶ ἐδόκουν ἀναχωρεῖν καταλιπόντες · ἐκεῖνοι δὲ οὐ συνιδόντες τὴν ἀπάτην καὶ νομίσαντες , ἀπειπόντας τὴν πρὸς αὐτοὺς μάχην ἀναχωρεῖν , τοῦ λόφου κατελθόντες , ἐχώρουν ἐπὶ τὰς ναῦς . οἱ δὲ αὐτίκα ἐπιδραμόντες , ἐπεὶ πρὸς τὸ πεδίον ἦσαν , ἀπέκτεινάν τε οὐκ ὀλίγους καὶ τοὺς πλείστους αὐτῶν εἷλον , ὀλίγων τινῶν διαφυγεῖν δεδυνημένων . βασιλεὺς δὲ εἰς τὸ στρατόπεδον πρὸς Τραϊανούπολιν ἐπανελθὼν , ἐπεὶ καὶ ἡ στρατιὰ ἐκείνη ἡ περικαθημένη τῆς νυκτὸς , ὥσπερ εἴρητο , ἧκε πρὸς Ἀμοὺρ , γνωρίσας οἷα συμβαίη περὶ αὐτὸν καὶ ὅπως ἐκ κινδύνων φανερῶν ὑπὸ θεοῦ ῥυσθείη αὐτός τε καὶ οἱ περὶ αὐτὸν ἅπαντες , πολλὰς ὡμολόγουν χάριτας θεῷ τῆς σωτηρίας καὶ τῆς προνοίας τῆς περὶ αὐτούς . παρῄνει τε ὁ βασιλεὺς τοῖς συνοῦσι μηδέποτε ἀμελεῖν τῆς φυλακῆς μάλιστα νυκτὸς , τοῖς συμβεβηκόσι παραδείγμασι χρώμενος . εἰ γὰρ μὴ θαῤῥοῦντες αὐτοὶ τοῖς τε ἐν Τραϊανοῦ στρατοπεδευομένοις καὶ τοῖς ἐν Κουμουτζηνοῖς μετὰ τοῦ υἱοῦ , τὴν προσήκουσαν ἑαυτῶν ἐποιοῦντο φυλακὴν , οὐκ ἂν τοιούτοις περιέπιπτον κινδύνοις , ὧν εἰ μὴ θεὸς ἐῤῥύετο φιλανθρώπως , κἂν πεπονθότες ἦσαν ἄξια δακρύων . ταῦτα μὲν οὖν τὸν τρόπον τοῦτον συνηνέχθη . Ἀμοὺρ δὲ , ἐπεὶ αἵ,τε Βυζαντίηθεν τριήρεις ἧκον καὶ τριάκοντα ἐκ τῶν σφετέρων εἰς τὴν Αἶνον , βασιλεῖ ἐπαγγειλάμενος ἐν πεντεκαίδεκα ἡμέραις πέμψειν στρατιὰν , αὐτός τε ἐπανήξειν μετ' ὀλίγον καταστησάμενος τὰ οἴκοι , καὶ μέχρι παντὸς αὐτῷ συνδιατρίψειν ἄχρις ἂν ὁ πόλεμος καταλυθῇ , καὶ συνταξάμενος εὐθὺς ἀπέπλευσεν . εἴσω δὲ τριῶν καὶ δέκα ἡμερῶν , ἣν ἐπηγγείλατο στρατιὰν ἔπεμψε πρὸς βασιλέα . τότε μὲν οὖν δυσχερείας ἔδοξε πολλῆς ἡ ἀναχώρησις Ἀμοὺρ αἰτία γεγονέναι βασιλεῖ · ὕστερον μέντοι τῆς περὶ αὐτὸν τοῦ θεοῦ κηδεμονίας οὐ μικρὸν καὶ αὕτη δεῖγμα ἐφαίνετο γεγενημένη . τριήρειςγὰρ τέτταρες καὶ εἴκοσι Λατινικαὶ ἔκ τε Ροδίων καί τινων παρεσκευασμέναι , ἐπέπλευσαν τῇ Σμύρνῃ καὶ τὸ πρὸς τῷ λιμένι φρούριον εἷλον , καὶ ναῦς ἐνέπρησαν οὐκ ὀλίγας Περσικάς . Ἀμοὺρ δὲ παρὼν καὶ ἀμυνόμενος , ὡς μάλιστα ἐνῆν , οὐκ ἴσχυσε περιγενέσθαι τῆς Λατινικῆς δυνάμεως . ἄχρι γὰρ νυνὶ ὑπ' ἐκείνων ὁ Σμύρνης ἔχεται λιμήν . ἔλεγε δὲ ὁ βασιλεὺς , ὡς , εἰ συνέβαινεν Ἀμοὺρ κατὰ τὴν Θρᾴκην διατρίβοντος ἁλῶναι Σμύρναν , οὐκ αὐτὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ πάντες ἄνθρωποι τῆς εἰς βασιλέα ἕνεκα εὐνοίας τὴν πόλιν Ἀμοὺρ ἀπολωλεκέναι ἂν ὑπώπτευσαν . νυνὶ δὲ ἐκείνου μετὰ τῆς στρατιᾶς ἐκεῖ παρόντος , μηδεμίαν πρὸς αὐτὸν αἰτίαν εἶναι τῆς ἁλώσεως . δι' ἃ πολλὰς ἀπεδίδου θεῷ εὐχαριστίας τῆς περὶ αὐτὸν κηδεμονίας , ὅτι καὶ ἃ δοκεῖ συμβαίνειν δυσχερῆ , πρὸς τὸ λυσιτελοῦν ὕστερον ἀποδείκνυται οἰκονομούμενα . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὀλίγῳ ὕστερον . τότε δὲ Ἀμοὺρ ἀναχωρήσαντος , εὐθὺς ὑπὸ πάντων τῶν περιοίκων πόλεμος δεινὸς βασιλέα περιίστατο . ὅ,τε γὰρ Κράλης τὸ κράτιστον ἄγων τῆς οἰκείας στρατιᾶς ἄχρι Ζιχνῶν ἀφῖκτο , γνώμην ἔχων , ὡς κατὰ Θρᾴκην ἐπιθησόμενος βασιλεῖ . καὶ ὁ τῶν Μυσῶν βασιλεὺς Ἀλέξανδρος ἧκεν ἐπὶ Στίλβνον πανστρατιᾷ , Παλαιολόγῳ τῷ νέῳ συμμαχήσων βασιλεῖ , ὥσπερ ἦν ὑπεσχημένος . πατριάρχης τε ἐκκλησίαν ἀπὸ πάντων Βυζαντίων ποιησάμενος καὶ πολλὰ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως καθαψάμενος , ὡς ἀδίκως καὶ παρανόμως τοῖς παισὶν ἐπιβουλεύοντος βασιλέως , οὗ πολλῶν ἀπέλαυσε καὶ μεγίστων εὐεργεσιῶν , ἔπειτα ἑαυτὸν πατέρα καὶ κηδεμόνα τοῦ νέου βασιλέως ἀνακηρύξας , καὶ ὡς διὰ τὴν ἐκείνου σωτηρίαν κινδύνοις καὶ μάχαις καὶ αὐτὸς ἔγνω παραβάλλεσθαι καὶ καταλύειν τὸν κοινὸν πολέμιον , πάντας παρώρμησε πρὸς τὸν Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως πόλεμον , τοὺς μὲν ἑκόντας , ἔστι δ' οὓς καὶ δι' ἀνάγκην , δείσαντας τὸ ὑποπτεύεσθαι . καὶ πάντες κοινὴν ἐκστρατείαν ἐποιήσαντο πεζοί τε καὶ ἱππεῖς · παρῆσαν δὲ καὶ τῶν συγκλητικῶν ὅσοι ἦσαν ἔτι ἄδετοι . τοὺς πλείους γὰρ αὐτῶν ὁ μέγας δοὺξ , τοὺς μὲν ἐν δεσμωτηρίοις εἶχεν ὑπὸ κλοιοῖς , ἐν οἷς καὶ Ἀνδρόνικος Ἀσάνης ὁ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἐξητάζετο πενθερός · ἔστι δ' οὓς καὶ ἐν ταῖς οἰκίαις ἐφρούρει ἀπροΐτους . αὐτὸς δὲ ἦν τῆς στρατιᾶς αὐτοκράτωρ στρατηγός . οἳ καὶ βασιλέα τὸν νέον ἔχοντες Ἰωάννην , ἧκον εἰς Ἡράκλειαν τῆς Θρᾴκης · πέμψαντες δὲ καὶ πρὸς Μομιτζίλον , ὃς τῶν κατὰ Μερόπην φρουρίων καὶ τῶν ἄλλων νομάδων ὑπὸ Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ἐνεχειρίσθη τὴν ἀρχὴν , ἔπεισαν ὑποσχέσεσι πολλαῖς πόλεμον πρὸς ἐκεῖνον ἄρασθαι . ἦν γὰρ ἤδη ἐν λόγῳ τινὶ ὁ Μομιτζίλος καὶ δύναμιν περιβεβλημένος ἱκανήν . οὕτω μὲν οὖν ὁ πόλεμος πανταχόθεν βασιλέα περιίστατο καὶ ὑποπτεύειν δεινὰ εἰσῄει . αὐτὸς δὲ , ὥσπερ εἴωθεν , ἀεὶ πρὸς τοὺς κινδύνους μεγαλοψυχῶν καὶ τῶν δεινῶν τὰς ἐπιφορὰς ὁμαλῶς καὶ πρᾴως διαφέρων , πρὸς μὲν Ἀλέξανδρον τὸν Μυσῶν βασιλέα πρεσβείαν ἐποιεῖτο καὶ παρῄνει ἡσυχίαν ἄγειν , ὡς οὐ πολλῷ ὕστερον ἐκείνῳ αἰτίου συμφορῶν πολλῶν τοῦ πρὸς αὐτὸν πολέμου γενησομένου . αὐτὸς δὲ γενόμενος πρὸς τὴν Χαλκιδικὴν , τὴν Γρατιανοῦ πόλιν ἐπολιόρκει οὖσαν οὐ μεγάλην , ὀχυροτάτην δὲ ἔκ τε φύσεως τοῦ τόπου καὶ τῶν τειχῶν τῆς κατασκευῆς , ἄλλως δὲ εὐφυῶς πρὸς πάντα ἔχουσαν καὶ ὥσπερ μητρόπολιν οὖσαν τῆς Χαλκιδικῆς . πρὸς μὲν οὖν τειχομαχίαν οὐκ ἐπεχείρει · ᾔδει γὰρ ἀνάλωτον ὅπλοις καὶ χειρῶν βίᾳ ἐσομένην . δεσμωτῶν δὲ οὐκ ὀλίγων ἐκ τῶν πολιτῶν ἐν τῇ ταύτης ἀκροπόλει φρουρουμένων διὰ τὴν πρὸς ἐκεῖνον εὔνοιαν , πέμψας κρύφα διελέγετο αὐτοῖς , εἰ δύναιντο κρατήσαντες τῆς ἀκροπόλεως , παραδιδόναι τὴν πόλιν . καὶ ἐπηγγέλλοντο καὶ αὐτοὶ προθύμως ὑπελθεῖν τὴν ἐπιχείρησιν , καὶ σύνθημα τῆς ἐφόδου ἔδοσαν , νυκτὸς μὲν φρυκτὸν ἀνίσχειν , ἡμέρας δὲ καπνὸν δεικνύειν τῆς ἐπιχειρήσεως σημεῖον . διὰ ταύτην μὲν οὖν τὴν αἰτίαν ὁ βασιλεὺς , καίτοι περιῤῥεόμενος πανταχόθεν ὑπὸ τοῦ πολέμου , οὐκ ἀνίστατο ἐκ τῆς πολιορκίας , ἀλλ' ἐφιλονείκει πρὸς πάντα ἀντικαθίστασθαι ὁμοίως . ὑφ' ὃν δὲ ταῦτα χρόνον ἐτελεῖτο , καὶ ἡ Λατινικὴ δύναμις , ἣ ὀλίγῳ ὕστερον Σμύρνῃ ἐπελθοῦσα ἐκράτησε τειχομαχίᾳ , ἐν τέσσαρσι καὶ εἴκοσι τριήρεσι , περὶ Παλλήνην πεπυσμένοι πρός τινα λιμένα Λογγὸν ἐγχωρίως προσαγορευόμενον ναῦς ἑξήκοντα ἐφορμεῖν Περσικὰς , ἐπέθεντό τε καὶ ἐκράτησαν αὐτῶν κενῶν . τὸ γὰρ Περσικὸν , μὴ δυνάμενον ἀντικαθίστασθαι πρὸς ναυμαχίαν , τὰς ναῦς καταλιπόντες διεσώζοντο εἰς τὴν γῆν . Λατῖνοι δὲ ἀνελκύσαντες τὰς ναῦς καὶ πυρὶ παραδόντες ἀνεχώρουν . οἱ Πέρσαι δὲ ἀπολειφθέντες ἀπορίᾳ νεῶν , ἔγνωσαν δεῖν ἐπὶ Χεῤῥόνησον τῆς Θρᾴκης διὰ τῆς ἠπείρου ἀναχωρεῖν , ὡς ἐκεῖθεν εἰς Ἀσίαν περαιωσόμενοι εὐπορήσαντες νεῶν .
Lemmas: ξηʹ . τότε δέ νοσηλευόμενος ὁ υἱός , δοκέω δήω ἐν ὅσος διαμέλλω ὁ τριήρης παραγίγνομαι πρός ἐκεῖνος καί ὁ τε νόσος ἕνεκα ἐπισκοπέω καί περί ἄλλος ὅς δήω ὁμιλέω , αὖθις ἀναστρέφω . καταλείπω οὖν ὁ στρατία ἐπί ὁ στρατόπεδον , πεντήκοντα μόνος ἔχω Ῥωμαῖος καί δύο ὁ Πέρσης , βαδίζω εἰς Κουμουτζηνὰ διά ὁ μηδείς ἐν ὁ μεταξύ πολέμιος ὑποπτεύω ἔφοδος . ἐπεί δέ ἐπιγίγνομαι ὁ νύξ , αὐλίζομαι ἐπί τις κώμη ἀοίκητος , λείψανον ὁ ἀρχαῖος συνοικία ὀλίγος τις ἔχω . συμβαίνω δέ ὁ αὐτός νύξ καί στρατία Πέρσης πεζός ἄρτι περαιόω ἐκ ὁ Ἀσία ἐπί λεῖος , ὁ ἐκεῖ αἰγιαλός προέχω , ἀποβαίνω δέ ἐπί μέν ὁ νέος ὁ φυλακή ἑκατόν καταλείπω , ὁ ἐπίλοιπος δέ , εἰμί περί χίλιοι , ἐπί ὁ λεηλασία ἐξέρχομαι · γίγνομαι δέ ἔνθα αὐλίζομαι ὁ βασιλεύς , καί πόρρωθεν ἅπτω πυρή ὁράω , ἔρχομαι ἐπί ὁ χωρίον , πᾶς ποιέω πρόνοια ἀγνοέω , ὥστε κατασκέπτομαι , ὅστις ἄγω ὁ χράω ἐκεῖνος ὁ πῦρ · οὗτος γάρ αὐτός διηγέομαι ὕστερος . ἐπεί δέ γίγνομαι ἐγγύς , στρατία ὁράω πλῆθος ὑπερέχω , ὡς δοκέω , αὐτός πολύς . εὐθύς μέν οὖν εἰσέρχομαι δέος , μή αἰσθάνομαι αὐτός τοσοῦτος εἰμί οὐ οἷος εἰμί ἀντέχω , ἀλλά διαφθείρω κρατέω . ἔπειτα ὡς αἰσθάνομαι ἀγνοέω , βουλεύω διαιρέω τετραχῇ καί περιέρχομαι ὁ στρατόπεδον , προσβάλλω ἀπροσδόκητος πανταχόθεν . οἴομαι γάρ διά ὁ ἀπροσδόκητος καταπλήσσω περιγίγνομαι , καί πλείων εἰμί . ὁ βάρβαρος μέν οὖν ποιέω κατά ὁ βουλεύω , καί περικάθημαι ὁ στρατόπεδον , ἀναμένω ὁ σύνθημα . ὁ στρατηγός δέ αὐτός δοκέω , μή πρός τοσοῦτος στρατία οὗτος διακινδυνεύω , ἀγνοέω ὅθεν τε εἰμί καί ὁ ἀριθμός · καί πέμπω δύο ὁ βάρβαρος πρός ὁ ὕδωρ , οἶδα γάρ εἰμί ἐκεῖ πηγή , κελεύω , εἰμί δύναμαι , ὁ ἐκ ὁ στρατόπεδον συλλαμβάνω τις , ὥστε παρά αὐτός τίς βέβαιος περί ὁ στρατιά μανθάνω . ὁ μέν οὖν οὕτως ἐνεδρεύω πρός ὁ πηγή , παιδίον δέ εἷς ὁ βασιλεύς σύνειμι ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀρύω , ὁρμάω μέν ὁ βάρβαρος κατέχω . μή δύναμαι δέ διά ὁ διαδιδράσκω φυγή χράω , πρός ὁ στρατηγός ἔρχομαι , ἀπαγγέλλω ὁ συμβαίνω , ὡς ἤδη γιγνώσκω . ὁ βάρβαρος δέ τότε μᾶλλον δοκέω ὁ στρατία πλῆθος τε αὐτός ὑπερέχω πολύς καί ἀπό μόνος φοβερός ὁ ὄψις , ὥστε καί ἀπογιγνώσκω ὁ διά μάχη αὐτός εἶμι , ἀγαπητός ἡγέομαι , εἄν ἐκεῖθεν ἀπαθής κακός ἀπαλλάσσω , καί ἡσυχάζω , ὁ ἀναχώρησις περιμένω ὁ στρατιά . βασιλεύς δέ ἐπεί ὁ παιδίον θορυβέω ἔρχομαι ἀπαγγέλλω , ὡς πρός ὁ πηγή διώκω ὑπό τίνω , Πέρσης δέ ὁ διώκω εἰμί οἴομαι , ὁ μέν ἀποπέμπω ὡς ὑπό φάσμα τις ἐκπλήσσω , κελεύω δέ ὁ ἑωθινός ὕμνος ἀείδω θεός · ἤδη γάρ περί ὄρθρος εἰμί ὁ νύξ . ἐπεί δέ ἐκεῖνος τελέω , ὁ ἵππος ἐπιβαίνω ἀναχωρέω ὁ χωρίον , μηδείς ὁ περιέχω κακός οἶδα . ἤδη δέ εἰμί οὖον μακράν , θόρυβος ἀκούω καί ἀλαλαγμός Πέρσης ἐπί ὅς στρατοπεδεύω χωρίον . βασιλεύς δέ πέμπω ὁ σύνειμι δύο Πέρσης , κελεύω πλησίος γίγνομαι μανθάνω , ὅστις ἄγω , παρά αὐτός . ὁ δέ ἐπιτρέχω ἕτερος μέν ἁλίσκομαι ὁ πέμπω , ὁ δέ λοιπός τραυματίζω ἐπανέρχομαι , ἀπαγγέλλω , ὡς εἰμί στρατία Πέρσης πολύς , ἀγνοέω ὑπό αὐτός · ὁ μέντοι βάρβαρος παρά ὁ κρατέω γιγνώσκω , ὡς εἰμί βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός πεντήκοντα μόνος ἄγω στρατιώτης , ἐκπλήσσω τε ὁ γίγνομαι καί θεός οἴομαι αὐτός χείρ ὑπερέχω καί ῥύομαι οὗτος κίνδυνος χαλεπός . βασιλεύς δέ οὐδείς πλέω μανθάνω δύναμαι , ἢ ὅτι Περσικός στρατία ὁ ἐπέρχομαι εἰμί , ἔρχομαι εἰς Κουμουτζηνὰ πρός ὁ υἱός , καί ὁμιλέω ὅσος ἐσθίω , ταχέως ἐπαναστρέφω εἰς ὁ στρατόπεδον . ἐπανέρχομαι δέ ἀγγέλλω , ὡς ἐκ Βυζάντιον ψιλός τοξότης ἐν πεντηκόντορος τέσσαρες ἔρχομαι , καί ἕτερος ἐκ ὁ Θρᾴκη ἐπιγίγνομαι πεζός , ἀσώματος ὁ φρούριον πολιορκέω . δοκέω δή οὖν ἅμα ὁ σύνειμι πεντήκοντα βοηθέω ἐπί ὁ ὁ φρούριον πολιορκέω . ἐκεῖνος δέ ἐπεί ἔπειμι εἶδον ὁ στρατία , ἐπί γεώλοφος τις ἀμύνω ἀνέρχομαι · καί ὁ περί βασιλεύς δίς καί τρίς ἐπιχειρέω , ἐκεῖνος ἀπαγορεύω διά ὁ μή μάχομαι μετά σύνεσις πρέπω στρατιώτης , οὐ δύναμαι κρατέω διά ὁ ἐκ ὁ τόπος ὀχυρότης καί ὁ ἀμύνω αὐτός ὁ βέλος συχνός . ὡς δέ τραυματίζω οἴομαι ἵππος καί ὁ στρατιώτης , κελεύω ὁ βασιλεύς ἕπω αὐτός , εἰμί βούλομαι κρατέω ὁ ἀντιτάσσω . καί δοκέω ἀναχωρέω καταλείπω · ἐκεῖνος δέ οὖον συνοράω ὁ ἀπάτη καί νομίζω , ἀπολέγω ὁ πρός αὐτός μάχη ἀναχωρέω , ὁ λόφος κατέρχομαι , χωρέω ἐπί ὁ ναῦς . ὁ δέ αὐτίκα ἐπιτρέχω , ἐπεί πρός ὁ πεδίον εἰμί , ἀποκτείνω τε οὐ ὀλίγος καί ὁ πλεῖστος αὐτός αἱρέω , ὀλίγος τις διαφεύγω δύναμαι . βασιλεύς δέ εἰς ὁ στρατόπεδον πρός Τραϊανούπολις ἐπανέρχομαι , ἐπεί καί ὁ στρατία ἐκεῖνος ὁ περικάθημαι ὁ νύξ , ὥσπερ εἴρω , ἵημι πρός Ἀμοὺρ , γνωρίζω οἷος συμβαίνω περί αὐτός καί ὅπως ἐκ κίνδυνος φανερός ὑπό θεός ῥύομαι αὐτός τε καί ὁ περί αὐτός ἅπας , πολύς ὁμολογέω χάρις θεός ὁ σωτηρία καί ὁ πρόνοια ὁ περί αὐτός . παραινέω τε ὁ βασιλεύς ὁ σύνειμι μηδέποτε ἀμελέω ὁ φυλακή μάλιστα νύξ , ὁ συμβεβηκός παράδειγμα χράω . εἰμί γάρ μή ῥαθαίνω αὐτός ὁ τε ἐν Τραϊανός στρατοπεδεύω καί ὁ ἐν Κουμουτζηνοῖς μετά ὁ υἱός , ὁ προσήκω ἑαυτοῦ ποιέω φυλακή , οὐ εἄν τοιοῦτος περιπίπτω κίνδυνος , ὅς εἰμί μή θεός ῥέω φιλάνθρωπος , κἀν πάσχω εἰμί ἄξιος δάκρυ . οὗτος μέν οὖν ὁ τρόπος οὗτος συμφέρω . Ἀμοὺρ δέ , ἐπεί αἴτης Βυζαντίηθεν τριήρης ἥκω καί τριάκοντα ἐκ ὁ σφέτερος εἰς ὁ Αἶνος , βασιλεύς ἐπαγγέλλω ἐν πεντεκαίδεκα ἡμέρα πέμπω στρατία , αὐτός τε ἐπανήκω μετά ὀλίγος καθίστημι ὁ οἴκοι , καί μέχρι πᾶς αὐτός συνδιατρίβω ἄχρι εἄν ὁ πόλεμος καταλύω , καί συντάσσω εὐθύς ἀποπλέω . εἴδομαι δέ τρεῖς καί δέκα ἡμέρα , ὅς ἐπαγγέλλω στρατία πέμπω πρός βασιλεύς . τότε μέν οὖν δυσχέρεια δοκέω πολύς ὁ ἀναχώρησις Ἀμοὺρ αἰτία γίγνομαι βασιλεύς · ὕστερος μέντοι ὁ περί αὐτός ὁ θεός κηδεμονία οὖον μικρός καί οὗτος δεῖγμα φαίνω γίγνομαι . τριήρειςγὰρ τέσσαρες καί εἴκοσι Λατινικός ἐκ τε Ῥόδιος καί τίνω παρασκευάζω , ἐπιπλέω ὁ Σμύρνη καί ὁ πρός ὁ λιμήν φρούριον αἱρέω , καί ναῦς ἐμπίμπρημι οὐ ὀλίγος Περσικός . Ἀμοὺρ δέ πάρειμι καί ἀμύνω , ὡς μάλιστα ἐν-εἰμί , οὐ ἰσχύω περιγίγνομαι ὁ λατινικός δύναμις . ἄχρι γάρ νυνί ὑπό ἐκεῖνος ὁ Σμύρνη ἔχω λιμήν . λέγω δέ ὁ βασιλεύς , ὡς , εἰμί συμβαίνω Ἀμοὺρ κατά ὁ Θρᾴκη διατρίβω ἁλίσκομαι Σμύρνα , οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί πᾶς ἄνθρωπος ὁ εἰς βασιλεύς ἕνεκα εὔνοια ὁ πόλις Ἀμοὺρ ἀπόλλυμι εἄν ὑποπτεύω . νυνί δέ ἐκεῖνος μετά ὁ στρατιά ἐκεῖ πάρειμι , μηδείς πρός αὐτός αἴτιος εἰμί ὁ ἅλωσις . διά ὁ πολύς ἀποδίδωμι θεός εὐχαριστία ὁ περί αὐτός κηδεμονία , ὅτι καί ὁ δοκέω συμβαίνω δυσχερής , πρός ὁ λυσιτελέω ὕστερος ἀποδείκνυμι οἰκονομέω . ἀλλά οὗτος μέν ὀλίγος ὕστερος . τότε δέ Ἀμοὺρ ἀναχωρέω , εὐθύς ὑπό πᾶς ὁ περίοικος πόλεμος δεινός βασιλεύς περιίστημι . ὁράω γάρ Κράλης ὁ ἀγαθός ἄγω ὁ οἰκεῖος στρατιά ἄχρι Ζίχνα ἀφικνέομαι , γνώμη ἔχω , ὡς κατά Θρᾴκη ἐπιτίθημι βασιλεύς . καί ὁ ὁ Μυσός βασιλεύς Ἀλέξανδρος ἵημι ἐπί Στίλβνον πανστρατιᾷ , Παλαιολόγος ὁ νέος συμμαχέω βασιλεύς , ὥσπερ εἰμί ὑπισχνέομαι . πατριάρχης τε ἐκκλησία ἀπό πᾶς Βυζάντιος ποιέω καί πολύς Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς καθάπτω , ὡς ἄδικος καί παρανόμως ὁ παῖς ἐπιβουλεύω βασιλεύς , ὅς πολύς ἀπολαύω καί μέγας εὐεργεσία , ἔπειτα ἑαυτοῦ πατήρ καί κηδεμών ὁ νέος βασιλεύς ἀνακηρύσσω , καί ὡς διά ὁ ἐκεῖνος σωτηρία κίνδυνος καί μάχη καί αὐτός γιγνώσκω παραβάλλω καί καταλύω ὁ κοινός πολέμιος , πᾶς παρορμάω πρός ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς πόλεμος , ὁ μέν ἑκών , εἰμί δέ ὅς καί διά ἀνάγκη , δείδω ὁ ὑποπτεύω . καί πᾶς κοινός ἐκστρατεία ποιέω πεζός τε καί ἱππεύς · πάρειμι δέ καί ὁ συγκλητικός ὅσος εἰμί ἔτι ἄδετος . ὁ πλείων γάρ αὐτός ὁ μέγας δούξ , ὁ μέν ἐν δεσμωτήριον ἔχω ὑπό κλοιός , ἐν ὅς καί Ἀνδρόνικος Ἀσάνης ὁ Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἐξετάζω πενθερός · εἰμί δέ ὅς καί ἐν ὁ οἰκίον φρουρέω ἀπρόϊτος . αὐτός δέ εἰμί ὁ στρατιά αὐτοκράτωρ στρατηγός . ἕ καί βασιλεύς ὁ νέος ἔχω Ἰωάννης , ἥκω εἰς Ἡράκλεια ὁ Θρᾴκη · πέμπω δέ καί πρός Μομιτζίλον , ὅς ὁ κατά Μερόπη φρούριον καί ὁ ἄλλος Νομάς ὑπό Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ἐγχειρίζω ὁ ἀρχή , πείθω ὑπόσχεσις πολύς πόλεμος πρός ἐκεῖνος ἀείρω . εἰμί γάρ ἤδη ἐν λόγος τις ὁ Μομιτζίλος καί δύναμις περιβεβλημένος ἱκανός . οὗτος μέν οὖν ὁ πόλεμος πανταχόθεν βασιλεύς περιίστημι καί ὑποπτεύω δεινός εἰσέρχομαι . αὐτός δέ , ὥσπερ εἴωθα , ἀεί πρός ὁ κίνδυνος μεγαλόψυχος καί ὁ δεινός ὁ ἐπιφορά ὁμαλός καί πρᾶος διαφέρω , πρός μέν Ἀλέξανδρος ὁ Μυσός βασιλεύς πρεσβεία ποιέω καί παραινέω ἡσυχία ἄγω , ὡς οὖον πολύς ὕστερος ἐκεῖνος αἴτιος συμφορά πολύς ὁ πρός αὐτός πόλεμος γίγνομαι . αὐτός δέ γίγνομαι πρός ὁ Χαλκιδική , ὁ Γρατιανός πόλις πολιορκέω εἰμί οὖον μέγας , ὀχυρός δέ ἐκ τε φύσις ὁ τόπος καί ὁ τεῖχος ὁ κατασκευή , ἄλλως δέ εὐφυής πρός πᾶς ἔχω καί ὥσπερ μητρόπολις εἰμί ὁ Χαλκιδική . πρός μέν οὖν τειχομαχία οὐ ἐπιχειρέω · οἶδα γάρ ἀνάλωτος ὅπλον καί χείρ βία εἰμί . δεσμώτης δέ οὐ ὀλίγος ἐκ ὁ πολίτης ἐν ὁ οὗτος ἀκρόπολις φρουρέω διά ὁ πρός ἐκεῖνος εὔνοια , πέμπω κρύφα διαλέγω αὐτός , εἰμί δύναμαι κρατέω ὁ ἀκρόπολις , παραδίδωμι ὁ πόλις . καί ἐπαγγέλλω καί αὐτός προθύμως ὑπέρχομαι ὁ ἐπιχείρησις , καί σύνθημα ὁ ἔφοδος δίδωμι , νύξ μέν φρυκτός ἀνίσχω , ἡμέρα δέ καπνός δείκνυμι ὁ ἐπιχείρησις σημεῖον . διά οὗτος μέν οὖν ὁ αἴτιος ὁ βασιλεύς , καίτοι περιλέγω πανταχόθεν ὑπό ὁ πόλεμος , οὐ ἀνίστημι ἐκ ὁ πολιορκία , ἀλλά φιλονεικέω πρός πᾶς ἀντικαθίστημι ὁμοίως . ὑπό ὅς δέ οὗτος χρόνος τελέω , καί ὁ λατινικός δύναμις , ὅς ὀλίγος ὕστερος Σμύρνη ἐπέρχομαι κρατέω τειχομαχία , ἐν τέσσαρες καί εἴκοσι τριήρης , περί Παλλήνη πυνθάνομαι πρός τις λιμήν Λόγγος ἐγχώριος προσαγορεύω ναῦς ἑξήκοντα ἐφορμέω Περσικός , ἐπιτίθημι τε καί κρατέω αὐτός κενός . ὁ γάρ Περσικός , μή δύναμαι ἀντικαθίστημι πρός ναυμαχία , ὁ ναῦς καταλείπω διασῴζω εἰς ὁ γῆ . Λατῖνος δέ ἀνέλκω ὁ ναῦς καί πῦρ παραδίδωμι ἀναχωρέω . ὁ Πέρσης δέ ἀπολείπω ἀπορία νέος , γιγνώσκω δήω ἐπί Χερσόνησος ὁ Θρᾴκη διά ὁ ἤπειρος ἀναχωρέω , ὡς ἐκεῖθεν εἰς Ἀσία περαιόω εὐπορέω νέος .