joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.44
λεʹ . Βασιλεὺς δὲ ὁ πρεσβύτερος πᾶσαν τὴν ἡγεμονίαν Ρωμαίων ποιησάμενος ὑφ' ἑαυτῷ , τοῦ ἐγγόνου καὶ βασιλέως παρακεχωρηκότος , ἐπιτρόπους τε ἀπέστελλε κατὰ πᾶσαν ἐπαρχίαν ὡς ἂν αὐτῷ ἐδόκει βέλτιστα ἔχειν · καὶ ταῖς τῶν δημοσίων προσόδων πράξεσι τοὺς ἐπιμελησομένους ἐφίστη · καὶ ἀπογραφέας δὲ ἀποστείλας , τὸ στρατιωτικὸν ἅπαν ὅσον ἦν ἐκ χωρίων ἀποτεταγμένον τὰς προσόδους ἔχειν , ἔτι δὲ καὶ τοὺς συγκλητικοὺς ἐξίσαζε καὶ διῴκει δι' αὐτῶν τὴν ἡγεμονίαν . ὑπὸ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους Σφεντισθλάβος ὁ τῶν Μυσῶν βασιλεὺς , ὃς ἦν τὴν βασιλέως τοῦ νέου ἀδελφὴν γεγαμηκὼς , ἐτεθνήκει νοσήσας · διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Μυσῶν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Γεώργιος ὁ Τερτερής . ἔτι δὲ τοῦ πρὸς ἀλλήλους τῶν βασιλέων συνεστῶτος πολέμου , ὅτε καὶ Παλαιολόγος Ἀνδρόνικος τῶν κατὰ τὴν Ροδόπην τοῖς Ρωμαίοις ὑπηκόων ἄρχων ἐπαρχιῶν , ἀπέστησε τοῦ νέου πρὸς τὸν πρεσβύτερον βασιλέα , ὁ Τερτερὴς ταῖς πόλεσιν ἐκείναις ἐπιστρατεύσας , τὰς μὲν ἄλλας ἐδῄωσε , Φιλιππούπολιν δὲ εἷλε , μεγάλην τε καὶ πολυάνθρωπον οὖσαν , καὶ πεζῷ καὶ ἱππικῷ στρατεύματι ἐῤῥωμένην , καὶ ἐν ἐπικαίρῳ μάλιστα χωρίου κειμένην , ὡς αὐτάρκη εἶναι καὶ πρὸς πόλεμον καὶ εἰρήνην τῶν ἄλλων μάλιστα ἠπειρωτίδων . εἷλε δὲ τρόπῳ τοιῷδε . παρὰ τῶν ἐν Βυζαντίῳ τινὸς αὐτῷ τῶν ἐπιτηδείων ἔχθει τῷ πρὸς βασιλέα τὸν νέον κρύφα ἐμηνύθη , ὡς τῶν Φιλιππουπολιτῶν τῷ νέῳ βασιλεῖ συστρατευομένων , τῶν τε ἄλλων ἐγχωρίων περὶ τὴν τοῦ σίτου συγκομιδὴν ἀσχολουμένων , ἐπελθὼν ἐκ τοῦ αἰφνιδίου ῥᾷον ἂν κρατήσειεν ὀλιγανδρούσης . κατὰ δὴ τὴν τοιαύτην ὑφήγησιν ἐπελθὼν , ἀπορίᾳ τῶν ἀμυνομένων παρεστήσατο ῥᾳδίως . ἀφικομένου δὲ μετὰ τὴν εἰρήνην εἰς Διδυμότειχον τοῦ νέου βασιλέως , ὁ Τερτερὴς ἀποστείλας στρατιὰν , τὰ περὶ τὴν Ἀδριανούπολιν κατέδραμε πολίχνια καὶ ἐληΐσατο · ἐπιδιώξας δὲ ὁ βασιλεὺς κατέλαβεν ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς Μυσίας , καὶ ἀπροσδοκήτως ἐμπεσὼν , τοὺς μὲν διέφθειρεν αὐτῶν , τοὺς δὲ εἷλε ζῶντας , πλὴν ὀλίγων , ὅσοι διεσώθησαν ἐπιγενομένης νυκτός · καὶ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν διήρπασαν οἱ στρατιῶται , καὶ τὴν λείαν ἐπανήγαγον . μετὰ δὲ ταύτην τὴν μάχην ἔγνω δεῖν ὁ βασιλεὺς μὴ ἀμύνεσθαι μόνον ἐπερχομένους τοὺς Μυσοὺς , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν αὐτοῖς ἐπιστρατεύειν . καὶ συναγαγὼν ἀξιόμαχον στρατιὰν , μετὰ τριακοστὴν ἡμέραν ἐπέβαλεν εἰς τὴν Μυσίαν καὶ ἐδῄωσε τὰ πολλὰ αὐτῆς , ἠνδραποδίσατο δὲ οὐδένα · οὐδὲ γὰρ ἔθος οὔτε Μυσοῖς οὔτε Ρωμαίοις ἐν ταῖς καταδρομαῖς ἀνδραποδίζεσθαι ἀλλήλους · βοσκήματα δὲ καὶ ἄλλην ἀποσκευὴν εἷλον αἰχμάλωτον πολλήν . ἐκεῖθεν δὲ εἰς Βυζάντιον ἐπανῆκε τῷ βασιλεῖ καὶ πάππῳ συνησθησόμενος ἐπὶ τῇ νίκῃ · ταύτην γὰρ ἐποιήσατο πρώτην εἰσβολὴν βαρβάροις ἐπιστρατεύσας . εὗρε δὲ ἐλθὼν ὑπὸ τοῦ πρεσβυτέρου βασιλέως τὸν Συργιάννην εἰς δεσμωτήριον ἐμβληθέντα . ὕστερον δὲ ὀλίγαις ἡμέραις ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς δικαστήριον καθίσας , συνδικάζοντος αὐτῷ καὶ τοῦ νέου βασιλέως καὶ τῶν ἐν τέλει πάντων Ρωμαίων παρόντων , ἐκέλευσε τὸν Συργιάννην εἰς μέσους ἐλθεῖν , ὡς ὧν κατηγορεῖτο τὰς αἰτίας ἀπολυσόμενον . κατηγορεῖτο δὲ αὐτοῦ , ὡς εἴη συνωμοσίας ἅμα Ρωμαίων οὐ πολλοῖς πεποιημένος ἐπὶ τῷ τὸν πρεσβύτερον βασιλέα ἀποκτείναντας , αὐτὸν ἀποδειχθῆναι βασιλεύοντα Ρωμαίων . οἱ μὲν οὖν διώκοντες ἐπέκειντο σφοδρῶς ἀληθῆ ἃ αὐτοῦ κατηγοροῦντο διϊσχυριζόμενοι εἶναι . ἔλεγχον μέντοι ἐναργῆ τῶν κατηγορουμένων οὐκ ἠδύναντο παρέχειν · αὐτός τε ἐκ τοῦ ὁμοίου , ἃ μὲν κατηγορεῖτο συκοφαντίας διετείνετο εἶναι , οὐ μέντοι καὶ ἀποδείξεις παρεῖχεν ἰσχυρὰς , ἐξ ὧν ἂν τὴν δίκην διαφύγοι . ἐπὶ πολὺ δὲ αὐτοῦ τε καὶ τῶν διωκόντων πρὸς ἀλλήλους ἀντικαθισταμένων , ὡς ἰσοπαλεῖς ἦσαν αἱ δίκαι , ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς ἐπέτρεπε τῷ νέῳ ψῆφον ἐπὶ τοῖς λεγομένοις ἐξενεγκεῖν . τοῦ δὲ ἀπαγορεύσαντος δέει τοῦ μὴ διὰ τὴν ἀποστασίαν καιροῦ παρασχόντος δοκεῖν ἀμύνεσθαι αὐτὸν , ὁ πρεσβύτερος βασιλεὺς πολλὰ αὐτοῦ κατηγορήσας , καὶ τοὺς διώκοντας ἀποφηνάμενος ἀληθεύειν , τὸ δεσμωτήριον κατέκρινεν οἰκεῖν ὑπὸ κλοιοῖς ἑνὶ κανόνι συνηρμοσμένοις φρουρεῖσθαι κελεύσας . ἐλέγετο μέντοι ὡς ἐπὶ ταῖς τοῦ νέου βασιλέως πρὸς τὸν αὐτοῦ συμβάσεσι πάππον καὶ τοῦτο εἴη συντεθειμένον , τὸ ἐκ παντὸς τρόπου τὸν Συργιάννην εἱρχθῆναι τοῦ νέου βασιλέως ᾐτηκότος · ἦν δὴ σαφὴς καὶ ἀναντίῤῥητος συκοφαντία .
Lemmas: λαός . Βασιλεύς δέ ὁ πρέσβυς πᾶς ὁ ἡγεμονία Ῥωμαῖος ποιέω ὑπό ἑαυτοῦ , ὁ ἔγγονος καί βασιλεύς παραχωρέω , ἐπίτροπος τε ἀποστέλλω κατά πᾶς ἐπαρχία ὡς εἄν αὐτός δοκέω ἀγαθός ἔχω · καί ὁ ὁ δημόσιος πρόσοδος πρᾶξις ὁ ἐπιμελέομαι ἐφίστημι · καί ἀπογραφεύς δέ ἀποστέλλω , ὁ στρατιωτικός ἅπας ὅσος εἰμί ἐκ χωρίον ἀποτάσσω ὁ πρόσοδος ἔχω , ἔτι δέ καί ὁ συγκλητικός ἐξισάζω καί διοικέω διά αὐτός ὁ ἡγεμονία . ὑπό δέ ὁ αὐτός χρόνος Σφεντισθλάβος ὁ ὁ Μυσός βασιλεύς , ὅς εἰμί ὁ βασιλεύς ὁ νέος ἀδελφή γαμέω , θνῄσκω νοσέω · διαδέχομαι ὁ ἀρχή Μυσός ὁ υἱός αὐτός Γεώργιος ὁ Τερτερής . ἔτι δέ ὁ πρός ἀλλήλων ὁ βασιλεύς συνίστημι πόλεμος , ὅτε καί Παλαιολόγος Ἀνδρόνικος ὁ κατά ὁ Ῥοδόπη ὁ Ῥωμαῖος ὑπήκοος ἄρχω ἐπαρχία , ἀφίστημι ὁ νέος πρός ὁ πρέσβυς βασιλεύς , ὁ Τερτερὴς ὁ πόλις ἐκεῖνος ἐπιστρατεύω , ὁ μέν ἄλλος δῃόω , Φιλιππούπολις δέ αἱρέω , μέγας τε καί πολυάνθρωπος εἰμί , καί πεζός καί ἱππικός στράτευμα ῥώννυμι , καί ἐν ἐπίκαιρος μάλιστα χωρίον κεῖμαι , ὡς αὐτάρκης εἰμί καί πρός πόλεμος καί εἰρήνη ὁ ἄλλος μάλιστα ἠπειρῶτις . αἱρέω δέ τρόπος τοιόσδε . παρά ὁ ἐν Βυζάντιον τις αὐτός ὁ ἐπιτήδειος ἔχθω ὁ πρός βασιλεύς ὁ νέος κρύφα μηνύω , ὡς ὁ Φιλιππουπολίτης ὁ νέος βασιλεύς συστρατεύομαι , ὁ τε ἄλλος ἐγχώριος περί ὁ ὁ σῖτος συγκομιδή ἀσχολέω , ἐπέρχομαι ἐκ ὁ αἰφνίδιος ῥᾳδίως εἄν κρατέω ὀλιγανδρέω . κατά δή ὁ τοιοῦτος ὑφήγησις ἐπέρχομαι , ἀπορία ὁ ἀμύνω παρίστημι ῥᾳδίως . ἀφικνέομαι δέ μετά ὁ εἰρήνη εἰς Διδυμότειχο ὁ νέος βασιλεύς , ὁ Τερτερὴς ἀποστέλλω στρατία , ὁ περί ὁ Ἀδριανούπολις κατατρέχω πολίχνιον καί ληΐζομαι · ἐπιδιώκω δέ ὁ βασιλεύς καταλαμβάνω ἐν ὁ ὅριον ὁ Μυσία , καί ἀπροσδόκητος ἐμπίπτω , ὁ μέν διαφθείρω αὐτός , ὁ δέ αἱρέω ζῶ , πλήν ὀλίγος , ὅσος διασῴζω ἐπιγίγνομαι νύξ · καί ὁ στρατόπεδον αὐτός διαρπάζω ὁ στρατιώτης , καί ὁ λεῖος ἐπανάγω . μετά δέ οὗτος ὁ μάχη γιγνώσκω δήω ὁ βασιλεύς μή ἀμύνω μόνος ἐπέρχομαι ὁ Μυσός , ἀλλά καί αὐτός αὐτός ἐπιστρατεύω . καί συνάγω ἀξιόμαχος στρατία , μετά τριακοστός ἡμέρα ἐπιβάλλω εἰς ὁ Μυσία καί δῃόω ὁ πολύς αὐτός , ἀνδραποδίζω δέ οὐδείς · οὐδέ γάρ ἔθος οὔτε Μυσός οὔτε Ῥωμαῖος ἐν ὁ καταδρομή ἀνδραποδίζω ἀλλήλων · βόσκημα δέ καί ἄλλος ἀποσκευή αἱρέω αἰχμάλωτος πολύς . ἐκεῖθεν δέ εἰς Βυζάντιον ἐπανίημι ὁ βασιλεύς καί πάππος συνίημι ἐπί ὁ Νίκη · οὗτος γάρ ποιέω πρῶτος εἰσβολή βάρβαρος ἐπιστρατεύω . εὑρίσκω δέ ἔρχομαι ὑπό ὁ πρέσβυς βασιλεύς ὁ Συργιάννης εἰς δεσμωτήριον ἐμβάλλω . ὕστερος δέ ὀλίγος ἡμέρα ὁ πρέσβυς βασιλεύς δικαστήριον καθίζω , συνδικάζω αὐτός καί ὁ νέος βασιλεύς καί ὁ ἐν τέλος Πᾶς Ῥωμαῖος πάρειμι , κελεύω ὁ Συργιάννης εἰς μέσος ἔρχομαι , ὡς ὅς κατηγορέω ὁ αἴτιος ἀπολύω . κατηγορέω δέ αὐτός , ὡς εἰμί συνωμοσία ἅμα Ῥωμαῖος οὖον πολύς ποιέω ἐπί ὁ ὁ πρέσβυς βασιλεύς ἀποκτείνω , αὐτός ἀποδείκνυμι βασιλεύω Ῥωμαῖος . ὁ μέν οὖν διώκω ἐπίκειμαι σφοδρός ἀληθής ὁ αὐτός κατηγορέω διισχυρίζομαι εἰμί . ἔλεγχος μέντοι ἐναργής ὁ κατηγορέω οὐ δύναμαι παρέχω · αὐτός τε ἐκ ὁ ὁμοιόω , ὁ μέν κατηγορέω συκοφαντία διατείνω εἰμί , οὖον μέντοι καί ἀποδείκνυμι παρέχω ἰσχυρός , ἐκ ὅς εἄν ὁ δίκη διαφεύγω . ἐπί πολύς δέ αὐτός τε καί ὁ διώκω πρός ἀλλήλων ἀντικαθίστημι , ὡς ἰσοπαλής εἰμί ὁ δίκη , ὁ πρέσβυς βασιλεύς ἐπιτρέπω ὁ νέος ψῆφος ἐπί ὁ λέγω ἐκφέρω . ὁ δέ ἀπαγορεύω δήω ὁ μή διά ὁ ἀποστασία καιρός παρέχω δοκέω ἀμύνω αὐτός , ὁ πρέσβυς βασιλεύς πολύς αὐτός κατηγορέω , καί ὁ διώκω ἀποφαίνω ἀληθεύω , ὁ δεσμωτήριον κατακρίνω οἰκέω ὑπό κλοιός εἷς κανών συναρμόζω φρουρέω κελεύω . λέγω μέντοι ὡς ἐπί ὁ ὁ νέος βασιλεύς πρός ὁ αὐτός σύμβασις πάππος καί οὗτος εἰμί συντίθημι , ὁ ἐκ πᾶς τρόπος ὁ Συργιάννης ἔργω ὁ νέος βασιλεύς αἰτέω · εἰμί δή σαφής καί αναντίρρητος συκοφαντία .