joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.27
ιηʹ . Εἰς ταὐτὸν δὲ συνελθόντες τῷ νέῳ , καὶ πάντα διηγησάμενοι τὰ συμπεσόντα , οὐκέτι μένειν ἐδόκει , ἀλλὰ παρασκευασαμένους ἐξελθεῖν Βυζαντίου . γράφουσι δὴ καὶ Συργιάννῃ , παρασκευασάμενον ἅμα τῇ ὑπ' αὐτὸν στρατιᾷ τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα ἐγγὺς εὑρεθῆναι διατρίβοντα Βυζαντίου · τότε γὰρ καὶ αὐτοῖς ἐδέδοκτο ἐξελθεῖν . οὗτοι μὲν οὖν παρεσκευάζοντο πρὸς τὴν ἔξοδον . τῆς μεγάλης δὲ καταλαβούσης δευτέρας , καθ' ἣν ὁ μέγας δομέστικος τῆς πόλεως ἐπηγγείλατο ἐξελθεῖν , ἠναγκάζετο μὲν παρὰ τῶν εἰς τοῦτο τεταγμένων τὴν ὑπόσχεσιν ἐκπληροῦν · ὁ δ' αἰτίας τινὰς πλασάμενος , τὴν ἔξοδον ἀνεβάλλετο . τῇ δ' ἐπιούσῃ μηνύεται παρὰ βασιλέως ὡς τάχιστα ἐξελθεῖν · ὁ δ' ἀπεκρίνατο μὴ πρότερον δύνασθαι , πρὶν ἂν τὰ χρήματα δοθῇ πρὸς αὐτὸν , οἷς ἂν πρός τε τὸ μισθοφορικὸν χρήσηται τῆς στρατιᾶς καὶ πρὸς τὰς τῶν πολιχνίων τῶν ἐν Θετταλίᾳ φρουράς . εἰ γὰρ τοῦτο γένοιτο , μηδεμίαν ἀναβολὴν ἔτ' εἶναι πρὸς τὸ τειχῶν ἔξω τῶν Βυζαντίων εἰς τὴν ἐπιοῦσαν ὀφθῆναι . τὰ μὲν οὖν χρήματα , βασιλέως προστάξαντος , αὐθημερὸν παρέσχον οἱ τῶν βασιλικῶν χρημάτων ταμίαι , μυριάδας ὄντα χρυσίου πέντε · ἃ καὶ παραλαβόντες οἱ τοῦ μεγάλου δομεστίκου ταμίαι , πάλιν εἴασαν πρὸς τῷ βασιλικῷ ταμείῳ φρουρεῖσθαι , οὕτω προστεταγμένον αὐτοῖς παρὰ τοῦ δεσπότου , προσθέντες αἰτίαν τῆς καταλείψεως , ὡς ἓν τῶν ξυστρατεύειν τάγμα τῷ μεγάλῳ προστεταγμένων δομεστίκῳ , ἐκ στρατείας ἑτέρας ἐπανῆκον ἄρτι καὶ δεόμενον μικρὰ ταῖς οἰκίαις προσδιατρίψαι , ἐπεὶ πολλὰ καταναγκάσας ὁ στρατηγὸς οὐκ ἠδυνήθη τῶν οἰκιῶν ἐξελάσαι ἄλλον ἄλλοσε διαδιδράσκοντας , συνεχώρησε καὶ ἄκων τὴν τοῦ πάσχα ἑορτὴν οἴκοι διατρίψαντας , μετ' αὐτὴν εὐθὺς ἔχεσθαι τῆς ὁδοῦ · οὓς δεῖ καὶ τὰ χρήματα μεθ' ἑαυτῶν ἔχοντας πρὸς τὸν στρατηγὸν ἀφικέσθαι . τὸ δ' ἦν πρόφασις πεπλασμένη · κατελέλειπτο δὲ τὰ χρήματα , ἅμα μὲν ὅπως εἴη πρόφασις εὐπρεπὴς τοῦ περὶ τὸ Βυζάντιον διατρίβειν , διέτριψε γὰρ μετὰ τὴν ἔξοδον ἡμέρας πέντε περὶ αὐτὸ , τὴν τοῦ νέου βασιλέως ἄφιξιν ἐκδεχόμενος , ἅμα δὲ καὶ ἀγεννὲς καὶ μηδαμῶς αὐτῷ προσῆκον χρημάτων ἡσσῆσθαι δοκεῖν νομίζων , ὡς ἀπάτῃ καὶ κλοπῇ σχεδὸν ἀφαιρούμενος βασιλέως · ὃ μάλιστα αὐτῷ πρὸς τὴν εὔκλειαν καὶ τὴν εὐδοξίαν τὸν εἰσέπειτα χρόνον πάντα οὐκ ὀλίγα λυμανεῖσθαι ᾤετο . ὃ δὴ καὶ πολλοῖς τῶν περὶ χρήματα ἡττημένων ἔδοξεν ὑπερφυὲς , τὸ τοσούτων χρημάτων , καὶ οὕτως ἐν ἐπικαίρῳ τῆς χρείας , ῥᾳδίως ὡς οὐδενῶν καταφρονῆσαι , ἐξὸν , εἴπερ ἐβούλετο , σὺν ῥᾳστώνῃ πάσῃ λαβεῖν . ὁ μὲν οὖν μέγας δομέστικος τῇ τετάρτῃ τῆς μεγάλης ἑβδομάδος ἐξῆλθε τῆς Κωνσταντίνου καὶ διέτριβε περὶ αὐτὴν , τοὺς στρατιώτας ἐκδεχόμενος καὶ τὰ χρήματα δῆθεν . κατὰ δὲ τὴν ἕκτην τῆς αὐτῆς καὶ ὁ πρωτοστράτωρ ἠνάγκαστο ἐξιέναι · οὐ μὴν ἐξῆλθεν , ἀλλὰ τό , τε ἀπαράσκευον αἰτιώμενος καὶ ἄλλας τινὰς αἰτίας συνείρων , ἐπηγγείλατο μετὰ τρίτην ἡμέραν καὶ αὐτὸς ἐξελθεῖν . τῇ δ' αὐτῇ τῆς μεγάλης ἑβδομάδος ἕκτῃ εὕρητο πρὸς τῇ κλίνῃ βασιλέως τοῦ νέου βιβλίον , τάδε ἔχον γεγραμμένα · ὡς , « ὁ μὲν γράψας ὁποῖος ἂν εἴη τις ἢ ὅ , τι ὀνομάζοιτο , οὐκ ἂν μάθοις ἐν τῷ παρόντι · λέγω μέντοι πρὸς ἀλήθειαν ὡς σήμερον ἐκπληροῦται τὸ εἰρημένον τό · ἐλήλυθεν ἡ ὥρα , ἵνα σκορπισθῆτε ἕκαστος καὶ ἐμὲ μόνον ἀφῆτε · συνετὸς δ' ὢν , οὐκ ἀγνοήσεις τὰ λεγόμενα δήπου . » ὃ μὲν οὖν ἐνόει τὸ γράμμα , τοῦτ' ἦν , ὅπερ καὶ αὐτὸς ἐστοχάζετο βασιλεὺς , ὡς ὁ τῶν περὶ αὐτὸν διασκεδασμὸς οὐδενὸς ἑτέρου χάριν , ἢ ὅπως αὐτὸς γένηται εὐεπιχείρητος , εἴη . τὸν μέντοι γεγραφότα καὶ ὕστερον ἐν τοῖς τῆς εἰρήνης καιροῖς πολλὰ ζητήσας ὁ βασιλεὺς , οὐκ ἔσχεν εὑρεῖν · ἐνομίσθη δ' ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ ἀποθανεῖν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὧδέ πῃ ἔσχεν . τοῦ δ' αὐτοῦ ἦρος , ἐννάτην ἄγοντος Ἀπριλλίου πρὸς ταῖς δέκα , ἰνδίκτου τετάρτης τοῦ ἐννάτου καὶ εἰκοστοῦ πρὸς τοῖς ὀκτακοσίοις καὶ ἑξακισχιλίοις ἔτους , μετὰ μέσας νύκτας , τοῦ πρὸς τὴν δευτέραν τῆς νέας ἑβδομάδος ἀνίσχοντος ἡλίου , τὰς πρὸς τὴν Γυρολίμνην λεγομένας ὑπανοίξας πύλας , ὡς πρὸς θήραν δῆθεν ὁ νέος ἐξῆλθε βασιλεὺς , ὀλίγους τινὰς τῶν οἰκετῶν ἐπαγόμενος , κύνας τε καὶ ὄρνεις ἠσκημένους θηρᾷν . ἦν δ' ἐξ ἔθους αὐτῷ τοῦτο ποιεῖν ὅτε βούλοιτο , καὶ διὰ τοῦτ' αἴσθησιν οὐδεμίαν οὐδὲ ταραχὴν ὁ δρασμὸς παρεῖχε . τοὺς δέ γε πλείους τῶν οἰκετῶν καὶ τῶν φίλων αὐταῖς σκευαῖς τῇ πρὸ τῆς δευτέρας διεσκεδασμένους κατὰ πάσας τὰς τῆς πόλεως πύλας ἐκέλευσεν ἐξελθόντας , ἐν ὡρισμένῳ τινὶ χωρίῳ συναθροιζομένους περιμένειν . οὗ δὴ καὶ γενόμενος καὶ τοῖς οἰκείοις συμμίξας , τῆς εἰς τὴν Ἀδριανοῦ πόλιν φερούσης εἴχετο , συνόντος καὶ πρωτοστράτορος . γενόμενος δὲ πρὸς τὸν Μέλανα καλούμενον ποταμὸν καὶ ἵππων πολλῶν ἀγέλας παρ' αὐτῷ νεμομένας εὑρών · ἦσαν δ' ἵπποι τῆς ἱδρυμένης ἐν Βυζαντίῳ στρατιᾶς καὶ τῶν ἄλλων συγκλητικῶν καὶ πολιτικῶν · οὐδὲν ἠθέλησεν ἀδικῆσαι , ἀλλὰ τοῖς τε συνεπομένοις ἀπεῖπε νεωτερίζειν μηδὲν , καὶ τοῖς ἱπποφορβοῖς ἐκέλευσε τοὺς ἵππους λαβόντας πρὸς τὴν πόλιν χωρεῖν , μὴ ταραχῆς τινος γενομένης διαρπασθῶσιν . ἐφεξῆς δὲ συνελθὼν καὶ τῷ μεγάλῳ δομεστίκῳ καὶ Συργιάννῃ , ὡς εἶχον ἤνυον τὴν ὁδόν · καὶ μετὰ μέσην τῆς μετὰ τὴν δευτέραν ἡμέρας , εἰς τὴν Ἀδριανοῦ φθάσαντες εἰσεληλύθασιν , ἡδέως ὑποδεξαμένων τῶν οἰκούντων τὴν πόλιν , καὶ τῶν κρειττόνων τινὸς τὴν βασιλέως οἰηθέντων ἐπιδημίαν . ὁ μέντοι πρεσβύτερος βασιλεὺς τὸν τοῦ ἐγγόνου δρασμὸν γνωρίσας , διασέσειστο μὲν ἐπ' ὀλίγον τοὺς λογισμοὺς , εἶτ' ἀναλαβὼν ἑαυτὸν , καὶ οὐ μέγα ἔργον ἡγησάμενος τὸ τὸν ἔγγονον χειρώσασθαι , ἅτε καὶ στρατιᾶς καὶ τῆς ἀρχῆς ἁπάσης ὑφ' αὑτῷ οὔσης , ἕνα τῶν συγκλητικῶν Μανουὴλ Τάγαριν τὸν μέγαν στρατοπεδάρχην , γένους μὲν ὡρμημένον ἐκ φαύλου καὶ ἀφανοῦς , ἀνδρίᾳ δὲ καὶ τόλμῃ τῇ περὶ τὰς μάχας ἐπὶ πλεῖστον δόξης αὐτὸν ἀφ' ἑαυτοῦ προελθόντα , ἐν γὰρ Φιλαδελφείᾳ τῇ κατὰ Λυδίαν πολλὰ καὶ χειρὸς καὶ τόλμης καὶ στρατηγικῆς ἐμπειρίας κατὰ Περσῶν ἐνεδείξατο ἔργα , ὡς ἐκ τούτων θαυμασθέντα καὶ γάμου τυχεῖν ἐπιφανοῦς · τῇ γὰρ ἀνεψιᾷ συνέζευκτο βασιλέως Θεοδώρᾳ τῇ Ἀσανίνῃ · τοῦτον δὴ μετακαλεσάμενος ὁ βασιλεὺς , « ὁ ἐμὸς ἔγγονος » ἔφη « νυκτὸς ᾤχετο ἀποδρὰς τῆς πόλεως ταυτησίν . ὅπου μὲν οὖν ἂν διατρίβῃ , οὐκ ἔστιν εἰδέναι σαφῶς · τοῦτο δὲ πέπεισμαι ἀκριβῶς , ὡς ὀλίγων ἀχθήσεται δεσμώτης ἡμερῶν εἴσω . τὸ δὲ νῦν ἔχον αὐτὸς ἀναλαβὼν στρατιὰν ὅσην οἴει πρὸς τὸ ἔργον ἀρκέσειν , ἐπιστράτευσον αὐτοῖς καταπόδας · κἂν μόνον ἐγγένηται συντυχεῖν , οὐδὲν λοιπὸν ἢ δοριαλώτους ὑποστρέψαι λαβόντα πάντας · ἐκείνοις γὰρ οὐχ ὅτι ἀμύνασθαι , ἀλλ' οὐδ' ἀντιβλέψαι ἄν ποτε παρασταίη . » ὁ Τάγαρις μέντοι , συνετὸς ὢν καὶ πρὸς μάχας ἐξησκημένος · « σοὶ μὲν , ὦ κράτιστε βασιλεῦ , » ἔφη « τῶν ὀλίγου πόνου δεομένων ἔργων εἶναι δοκεῖ τὸ τὸν σὸν ἔγγονον ἀχθῆναι συλληφθέντα δεσμώτην , ἐμοὶ δὲ τοὐναντίον ἅπαν . βούλομαι δὴ ἐμὲ ψεύσασθαι , καὶ μὴ σὲ τῆς ἐλπίδος , ὦ βασιλεῦ . τοῦτο μὲν οὖν ὁποῖον ἄν ποτε ἀποβαίη , αὐτό , φασι , δείξει . ἐπεὶ δ' ἐπέταξας στρατιὰν ἀναλαβόντα καταδιώκειν αὐτοὺς , ὡς , ἂν ἐγγένηται συντυχεῖν , οὐ μόνον οὐκ ἀμυνουμένων , ἀλλ' οὐδ' ἀντιβλέψαι τολμησόντων · ὡς ἔχω καὶ περὶ τούτων γνώμης , ἐρῶ . τὸν ἀριθμὸν τῆς παρούσης ἐνταυθοῖ στρατιᾶς , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμπειρίαν καὶ τόλμαν ὁ σὸς ἔγγονος καὶ οἱ περὶ αὐτὸν σαφῶς εἰδότες , οὐκ ἂν ἐτόλμησαν τραπέσθαι πρὸς τὴν φυγὴν , εἰ μὴ πρότερον ἐπ' ἄκροις δόρασιν ἐξαρτήσαντες τὴν ζωὴν , οὕτω παρέθηξαν ἑαυτοὺς , ὡς πᾶσιν , οἳ ἂν ἐπίωσιν , ἀμυνούμενοι μέχρι τοῦ πεσεῖν . ἴσασι γὰρ σαφῶς ὡς , ἂν ἁλῶσιν , ἥκιστα τοῦ ἀποθανεῖν πείσονται μετριώτερα . διόπερ ὡς τεθνηξόμενοι μαχοῦνται καὶ ὑπὲρ δύναμιν , ἀφειδοῦντες ἑαυτῶν . θανατῶσιν οὖν ἀνθρώποις ἐξ ἴσου τοῦ ἀριθμοῦ συμπλέκεσθαί τινα , οὐδὲ πόῤῥω μανίας δόξειεν ἄν . ἐπὶ γὰρ τῶν τοιούτων τοὺς ἀντιτεταγμένους καὶ τῷ πλήθει πολλῷ τῷ μέτρῳ χρεὼν ὑπερέχειν , καὶ ταῖς προθυμίαις ἴσους εἶναι · ἃ δὴ καὶ ἀμφότερα ἡμῖν ἐν ἀμφιβόλῳ κεῖται . τῶν τε γὰρ συνόντων αὐτοῖς οὐκ ἴσμεν τὸ πλῆθος , καὶ τῶν ὑφ' ἡμῖν τεταγμένων , ὁποτέροις πρόσκεινται τὰς γνώμας , ἀγνοοῦμεν . ἄλλως τε καὶ περὶ μέσας νύκτας αὐτῶν ἐξελθόντων , ὡς παρὰ τῶν φυλάκων τῶν πυλῶν ἐξεγένετο μαθεῖν , ἡμῶν δ' οὐ μέχρι βαθείας ἑσπέρας δυνησομένων ἂν πρὸς τὴν δίωξιν καταστῆναι , ἐκείνοις μὲν τὸ ἐν ἀσφαλείᾳ περιστήσεται εἶναι , ἡμῖν δὲ τὸ ἀνεφίκτοις ἐπιχειρεῖν · καὶ δυοῖν ἕτερον συμβήσεται , ἢ ὑστερήσαντας ἀπράκτους ἐπανελθεῖν , ὃ καὶ αὐτὸ σημεῖον ἂν ἥττης εἴη , ἢ καταλαβόντας , ἡττηθέντας πεσεῖν . τούτων δὴ ἕνεκα οὐ καταδιώκειν ἐξ ἐφόδου , ἀλλ' ἕτερόν τινα τρόπον πρὸς αὐτοὺς πολεμητέον εἶναί μοι δοκεῖ . »
Lemmas: ΙΗΥ . εἰς αὐτός δέ συνέρχομαι ὁ νέος , καί πᾶς διηγέομαι ὁ συμπίπτω , οὐκέτι μένω δοκέω , ἀλλά παρασκευάζω ἐξέρχομαι Βυζάντιον . γράφω δή καί Συργιάννη , παρασκευάζω ἅμα ὁ ὑπό αὐτός στρατιά ὁ ἑορτή ὁ πάσχα ἐγγύς εὑρίσκω διατρίβω Βυζάντιον · τότε γάρ καί αὐτός δοκέω ἐξέρχομαι . οὗτος μέν οὖν παρασκευάζω πρός ὁ ἔξοδος . ὁ μέγας δέ καταλαμβάνω δύο , κατά ὅς ὁ μέγας δομέστικος ὁ πόλις ἐπαγγέλλω ἐξέρχομαι , ἀναγκάζω μέν παρά ὁ εἰς οὗτος τάσσω ὁ ὑπόσχεσις ἐκπληρόω · ὁ δέ αἴτιος τις πλάσσω , ὁ ἔξοδος ἀναβάλλω . ὁ δέ ἔπειμι μηνύω παρά βασιλεύς ὡς ταχύς ἐξέρχομαι · ὁ δέ ἀποκρίνω μή πρότερος δύναμαι , πρίν εἄν ὁ χρῆμα δίδωμι πρός αὐτός , ὅς εἄν πρός τε ὁ μισθοφορικός χράω ὁ στρατιά καί πρός ὁ ὁ πολίχνιον ὁ ἐν Θεσσαλία φρουρά . εἰμί γάρ οὗτος γίγνομαι , μηδείς ἀναβολή ἔτι εἰμί πρός ὁ τεῖχος ἔξω ὁ Βυζάντιος εἰς ὁ ἔπειμι ὁράω . ὁ μέν οὖν χρῆμα , βασιλεύς προστάσσω , αὐθήμερος παρέχω ὁ ὁ βασιλικός χρῆμα ταμίας , μυριάς εἰμί χρυσίον πέντε · ὁ καί παραλαμβάνω ὁ ὁ μέγας δομέστικος ταμίας , πάλιν ἐάω πρός ὁ βασιλικός ταμεῖον φρουρέω , οὗτος προστάσσω αὐτός παρά ὁ δεσπότης , προστίθημι αἴτιος ὁ κατάλειψις , ὡς εἷς ὁ συστρατεύω τάγμα ὁ μέγας προστάσσω δομέστικος , ἐκ στρατεία ἕτερος ἐπανήκω ἄρτι καί δήω μικρός ὁ οἰκίον προσδιατρίβω , ἐπεί πολύς καταναγκάζω ὁ στρατηγός οὐ δύναμαι ὁ οἰκίον ἐξελαύνω ἄλλος ἄλλοσε διαδιδράσκω , συγχωρέω καί ἄκων ὁ ὁ πάσχα ἑορτή οἴκοι διατρίβω , μετά αὐτός εὐθύς ἔχω ὁ ὁδός · ὅς δεῖ καί ὁ χρῆμα μετά ἑαυτοῦ ἔχω πρός ὁ στρατηγός ἀφικνέομαι . ὁ δέ εἰμί πρόφασις πλάσσω · καταλιμπάνω δέ ὁ χρῆμα , ἅμα μέν ὅπως εἰμί πρόφασις εὐπρεπής ὁ περί ὁ Βυζάντιον διατρίβω , διατρίβω γάρ μετά ὁ ἔξοδος ἡμέρα πέντε περί αὐτός , ὁ ὁ νέος βασιλεύς ἄφιξις ἐκδέχομαι , ἅμα δέ καί ἀγεννής καί μηδαμῶς αὐτός προσήκω χρῆμα ἡσσάομαι δοκέω νομίζω , ὡς ἀπάτη καί κλοπή σχεδόν ἀφαιρέω βασιλεύς · ὅς μάλιστα αὐτός πρός ὁ εὔκλεια καί ὁ εὐδοξία ὁ εἰσέπειτα χρόνος πᾶς οὐ ὀλίγος λυμαίνομαι οἴομαι . ὅς δή καί πολύς ὁ περί χρῆμα ἡσσάομαι δοκέω ὑπερφυής , ὁ τοσοῦτος χρῆμα , καί οὕτως ἐν ἐπίκαιρος ὁ χρεία , ῥᾳδίως ὡς οὐδείς καταφρονέω , ἔξεστι , εἴπερ βούλομαι , σύν ῥᾳστώνη πᾶς λαμβάνω . ὁ μέν οὖν μέγας δομέστικος ὁ τέταρτος ὁ μέγας ἑβδομάς ἐξέρχομαι ὁ Κωνσταντῖνος καί διατρίβω περί αὐτός , ὁ στρατιώτης ἐκδέχομαι καί ὁ χρῆμα δῆθεν . κατά δέ ὁ ἕκτος ὁ αὐτός καί ὁ πρωτοστράτωρ ἀναγκάζω ἔξειμι · οὖον μήv ἐξέρχομαι , ἀλλά ὁ , τε ἀπαράσκευος αἰτιάομαι καί ἄλλος τις αἴτιος συνείρω , ἐπαγγέλλω μετά τρίτος ἡμέρα καί αὐτός ἐξέρχομαι . ὁ δέ αὐτός ὁ μέγας ἑβδομάς ἕκτος εὑρίσκω πρός ὁ κλίνη βασιλεύς ὁ νέος βιβλίον , ὅδε ἔχω γράφω · ὡς , « ὁ μέν γράφω ὁποῖος εἄν εἰμί τις ἢ ὅς , τίς ὀνομάζω , οὐ εἄν μανθάνω ἐν ὁ πάρειμι · λέγω μέντοι πρός ἀλήθεια ὡς σήμερον ἐκπληρόω ὁ εἴρω ὁ · ἔρχομαι ὁ ὥρα , ἵνα σκορπίζω ἕκαστος καί ἐγώ μόνος ἀφίημι · συνετός δέ εἰμί , οὐ ἀγνοέω ὁ λέγω δήπου . » ὅς μέν οὖν νοέω ὁ γράμμα , οὗτος εἰμί , ὅσπερ καί αὐτός στοχάζομαι βασιλεύς , ὡς ὁ ὁ περί αὐτός διασκεδασμός οὐδείς ἕτερος χάρις , ἢ ὅπως αὐτός γίγνομαι εὐεπιχείρητος , εἰμί . ὁ μέντοι γράφω καί ὕστερος ἐν ὁ ὁ εἰρήνη καιρός πολύς ζητέω ὁ βασιλεύς , οὐ ἔχω εὑρίσκω · νομίζω δέ ἐν ὁ μεταξύ χρόνος ἀποθνῄσκω . ἀλλά οὗτος μέν ὧδε πῃ ἔχω . ὁ δέ αὐτός ἔαρ , ἐννάω ἄγω Ἀπρίλλιος πρός ὁ δέκα , ίνδικτος τέταρτος ὁ ἔννατος καί εἰκοστός πρός ὁ ὀκτακόσιοι καί ἑξακισχίλιοι ἔτος , μετά μέσος νύξ , ὁ πρός ὁ δύο ὁ νέος ἑβδομάς ἀνίσχω ἥλιος , ὁ πρός ὁ γυρολιμνη λέγω ὑπανοίγω πύλη , ὡς πρός θήρ δῆθεν ὁ νέος ἐξέρχομαι βασιλεύς , ὀλίγος τις ὁ οἰκέτης ἐπάγω , κύω τε καί ὄρνις ἀσκέω θηράω . εἰμί δέ ἐκ ἔθος αὐτός οὗτος ποιέω ὅτε βούλομαι , καί διά οὗτος αἴσθησις οὐδείς οὐδέ ταραχή ὁ δρασμός παρέχω . ὁ δέ γε πλείων ὁ οἰκέτης καί ὁ Φίλων αὐτός σκευή ὁ πρό ὁ δύο διασκεδάννυμι κατά πᾶς ὁ ὁ πόλις πύλη κελεύω ἐξέρχομαι , ἐν ὁρίζω τις χωρίον συναθροίζω περιμένω . ὅς δή καί γίγνομαι καί ὁ οἰκέω συμμίγνυμι , ὁ εἰς ὁ Ἀδριανός πόλις φέρω ἔχω , σύνειμι1 καί πρωτοστράτωρ . γίγνομαι δέ πρός ὁ Μέλας καλέω ποταμός καί ἵππος πολύς ἀγέλη παρά αὐτός νέμω εὑρίσκω · εἰμί δέ ἵππος ὁ ἱδρύω ἐν Βυζάντιον στρατιά καί ὁ ἄλλος συγκλητικός καί πολιτικός · οὐδείς ἐθέλω ἀδικέω , ἀλλά ὁ τε συνέπομαι ἀπολέγω νεωτερίζω μηδείς , καί ὁ ἱπποφορβός κελεύω ὁ ἵππος λαμβάνω πρός ὁ πόλις χωρέω , μή ταραχή τις γίγνομαι διαρπάζω . ἐφεξῆς δέ συνέρχομαι καί ὁ μέγας δομέστικος καί Συργιάννη , ὡς ἔχω ἀνύω ὁ ὁδός · καί μετά μέσος ὁ μετά ὁ δύο ἡμέρα , εἰς ὁ Ἀδριανός φθάνω εἰσέρχομαι , ἡδύς ὑποδέχομαι ὁ οἰκέω ὁ πόλις , καί ὁ ἀγαθός τις ὁ βασιλεύς οἴομαι ἐπιδημία . ὁ μέντοι πρέσβυς βασιλεύς ὁ ὁ ἔγγονος δρασμός γνωρίζω , διασείω μέν ἐπί ὀλίγος ὁ λογισμός , εἶτα ἀναλαμβάνω ἑαυτοῦ , καί οὖον μέγας ἔργον ἡγέομαι ὁ ὁ ἔγγονος χειρόομαι , ἅτε καί στρατιά καί ὁ ἀρχή ἅπας ὑπό ἑαυτοῦ εἰμί , εἷς ὁ συγκλητικός Μανουήλ ταγάρι ὁ μέγας στρατοπεδάρχης , γένος μέν ὁρμάω ἐκ φαῦλος καί ἀφανής , ἀνδρεία δέ καί τόλμα ὁ περί ὁ μάχη ἐπί πλεῖστος δόξα αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ προέρχομαι , ἐν γάρ Φιλαδέλφεια ὁ κατά Λυδία πολύς καί χείρ καί τόλμα καί στρατηγικός ἐμπειρία κατά Πέρσης ἐνδείκνυμι ἔργον , ὡς ἐκ οὗτος θαυμάζω καί γάμος τυγχάνω ἐπιφανής · ὁ γάρ ἀνεψιά συζεύγνυμι βασιλεύς Θεοδώρα ὁ Ἀσανίνῃ · οὗτος δή μετακαλέω ὁ βασιλεύς , « ὁ ἐμός ἔγγονος » φημί « νύξ οἴχομαι ἀποδιδράσκω ὁ πόλις οὗτος . ὅπου μέν οὖν εἄν διατρίβω , οὐ εἰμί οἶδα σαφῶς · οὗτος δέ πείθω ἀκριβῶς , ὡς ὀλίγος ἄγω δεσμώτης ἡμέρα εἴδομαι . ὁ δέ νῦν ἔχω αὐτός ἀναλαμβάνω στρατία ὅσος οἴομαι πρός ὁ ἔργον ἀρκέω , ἐπιστρατεύω αὐτός καταπόδας · κἀν μόνος ἐγγίγνομαι συντυγχάνω , οὐδείς λοιπός ἢ δοριάλωτος ὑποστρέφω λαμβάνω πᾶς · ἐκεῖνος γάρ οὐ ὅτι ἀμύνω , ἀλλά οὐδέ ἀντιβλέπω ἄν ποτός παρίστημι . » ὁ Τάγαρις μέντοι , συνετός εἰμί καί πρός μάχη ἐξασκέω · « σύ μέν , εἰμί ἀγαθός βασιλεύς , » φημί « ὁ ὀλίγος πόνος δήω ἔργον εἰμί δοκέω ὁ ὁ σός ἔγγονος ἄγω συλλαμβάνω δεσμώτης , ἐγώ δέ ἐναντίος ἅπας . βούλομαι δή ἐγώ ψεύδω , καί μή σύ ὁ ἐλπίς , εἰμί βασιλεύς . οὗτος μέν οὖν ὁποῖος ἄν ποτός ἀποβαίνω , αὐτός , φημί , δείκνυμι . ἐπεί δέ ἐπιτάσσω στρατία ἀναλαμβάνω καταδιώκω αὐτός , ὡς , εἄν ἐγγίγνομαι συντυγχάνω , οὖον μόνος οὐ ἀμύνω , ἀλλά οὐδέ ἀντιβλέπω τολμάω · ὡς ἔχω καί περί οὗτος γνώμη , εἴρω . ὁ ἀριθμός ὁ πάρειμι ἐνταυθοῖ στρατιά , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ἐμπειρία καί τόλμα ὁ σός ἔγγονος καί ὁ περί αὐτός σαφῶς οἶδα , οὐ εἄν τολμάω τρέπω πρός ὁ φυγή , εἰμί μή πρότερος ἐπί ἄκρος δόρυ ἐξαρτάω ὁ ζωή , οὗτος παρέχω ἑαυτοῦ , ὡς πᾶς , ἕ εἄν ἔπειμι , ἀμύνω μέχρι ὁ πίπτω . οἶδα γάρ σαφῶς ὡς , εἄν ἁλίσκομαι , ἥκιστος ὁ ἀποθνῄσκω πείθω μέτριος . διόπερ ὡς θνήσκω μάχομαι καί ὑπέρ δύναμις , ἀφειδέω ἑαυτοῦ . θανατάω οὖν ἄνθρωπος ἐκ ἴσος ὁ ἀριθμός συμπλέκω τις , οὐδέ πόρρω μανία δοκέω ἄν . ἐπί γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ ἀντιτάσσω καί ὁ πλῆθος πολύς ὁ μέτρον χρεὼν ὑπερέχω , καί ὁ προθυμία ἴσος εἰμί · ὁ δή καί ἀμφότερος ἐγώ ἐν ἀμφίβολος κεῖμαι . ὁ τε γάρ σύνειμι αὐτός οὐ οἶδα ὁ πλῆθος , καί ὁ ὑπό ἐγώ τάσσω , ὁπότερος πρόσκειμαι ὁ γνώμη , ἀγνοέω . ἄλλως τε καί περί μέσος νύξ αὐτός ἐξέρχομαι , ὡς παρά ὁ φύλαξ ὁ πύλη ἐκγίγνομαι μανθάνω , ἐγώ δέ οὖον μέχρι βαθύς ἑσπέρα δύναμαι εἄν πρός ὁ δίωξις καθίστημι , ἐκεῖνος μέν ὁ ἐν ἀσφάλεια περιίστημι εἰμί , ἐγώ δέ ὁ ἀνέφικτος ἐπιχειρέω · καί δύο ἕτερος συμβαίνω , ἢ ὑστερέω ἄπρακτος ἐπανέρχομαι , ὅς καί αὐτός σημεῖον εἄν ἧσσα εἰμί , ἢ καταλαμβάνω , ἡσσάομαι πίπτω . οὗτος δή ἕνεκα οὖον καταδιώκω ἐκ ἔφοδος , ἀλλά ἕτερος τις τρόπος πρός αὐτός πολεμητέος εἰμί ἐγώ δοκέω . »