joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.53
νγʹ . Ὑπὸ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ ἐκ Θετταλίας ἧκον πρέσβεις , καλοῦντες βασιλέα καὶ δεόμενοι ἄρχειν σφῶν . καὶ πρότερόν τε γὰρ ἕτοιμοι ἦσαν ὑπακούειν καὶ τὰ ἐκείνου μᾶλλον ᾑροῦντο , ἢ βασιλίδος , καὶ τότε δὲ ὁμονοήσαντες ἔπεμψαν πρὸς αὐτὸν , καλοῦντες ἐπὶ τὴν ἀρχήν . βασιλεὺς δὲ αὐτοῖς πολλὰς ὁμολογήσας χάριτας τῆς τε προτέρας εὐνοίας καὶ τοῦ νυνὶ προσχωρεῖν ἑκόντας , ἔπειτα ἔφασκεν ἄγνωμον εἶναι δεινῶς , εἰ αὐτῶν πᾶσαν εὐνοίας ὑπερβολὴν ἐνδεικνυμένων , μὴ ὁμοίως καὶ αὐτὸς φαίνοιτο διακείμενος περὶ αὐτοὺς , μηδὲ τὴν διάνοιαν ἀποκαλύπτοι . ὅσα μὲν γὰρ ἐν Γυναικοκάστρῳ συμβαίη περὶ αὐτὸν , καὶ ὡς αὐτός τε καὶ τῶν συνόντων οἱ μάλιστα φιλοῦντες μεγάλοις κινδύνοις περισχεθεῖεν , ἀφισταμένων μὲν τῶν οἰκείων , τῶν πολεμίων δὲ ἐπικειμένων , καὶ ταραχῆς πολλῆς καὶ ἀταξίας τὸ στρατόπεδον κατεχούσης , εἰ μὴ θεὸς ἄνωθεν χεῖρα σώζουσαν ὑπερέσχεν , οὐδ' αὐτοὺς ἠγνοηκέναι οἴεσθαι . ἀνάγκῃ δὲ ἐλθὼν πρὸς Κράλην τὸν ἄρχοντα Τριβαλῶν , πολλῆς ἀπολελαυκέναι παρ' αὐτοῦ καὶ τιμῆς καὶ συμμαχίας παρὰ δόξαν . ὀλίγῳ γοῦν πρότερον στρατιὰν παραλαβὼν πολλήν τε καὶ ἀγαθὴν , ἐπὶ Διδυμότειχον σπεύδειν , ὡς τοῖς ἐκεῖσε φίλοις συνεσόμενος καὶ διαθησόμενος εὖ τὰ κατ' αὐτόν . γενομένου δὲ ἐν Φεραῖς , τούς τε ἡγεμόνας καὶ τὴν στρατιὰν νόσῳ δεινῇ περισχεθῆναι καὶ ἀποθανεῖν αὐτῶν πολλοὺς , ὡς ἐκ τῆς νόσου καὶ πρὸς ἀνάγκην ἐλθεῖν αὖθις ἀναστρέφειν εἰς τὴν Τριβαλῶν ἀρχήν . νυνὶ δὲ παρασκευάζεσθαι , ὡς ἅμα στρατιᾷ εἰς Διδυμότειχον αὖθις ἀφιξόμενος . τοῦτο γὰρ μάλιστα λυσιτελεῖν αὐτῷ πρὸς τὸ κτήσασθαι , εἰ κατὰ γνώμην εἴη θεῷ , τὴν πᾶσαν Ρωμαίων ἡγεμονίαν . δι' ἃ οὐ δύνασθαι ἥκειν πρὸς Θετταλίαν νῦν . μᾶλλον γὰρ ἀνιάσειν , συγγινόμενος μὲν ἐπὶ μικρὸν , ἐν τάχει δὲ ἀπαίρων πρὸς Θρᾴκην αὖθις . ἀλλ' εἴγε κατὰ γνώμην αὐτοῖς εἴη ὑπ' αὐτὸν τελεῖν , νῦν μὲν ἄρχοντα αὐτοῖς τὸν Ἄγγελον Ἰωάννην ἐφιστᾷν , προσήκοντά τε μάλιστα ἐξ αἵματος καὶ δυνάμενον ἐξηγεῖσθαι καὶ διασώζειν ἀπὸ τῶν πολεμίων , ἄν τινες ἐπίωσι , καὶ συνέσει καὶ εὐψυχίᾳ καὶ ἐμπειρίᾳ τῇ πρὸς τοὺς πολέμους . αὐτὸν δὲ γενόμενον ἐν Διδυμοτείχῳ , εἰ μή τι κωλύοι δυσχερὲς , πρόνοιαν αὐτῶν ποιήσεσθαι , ὅση δυνατὴ , καὶ πᾶσαν ἐνδείξεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν καὶ προθυμίαν καὶ σπουδήν . τοιαῦτα μὲν πρὸς τοὺς πρέσβεις ἀπεκρίνατο . ἐκέλευέ τε καὶ τοῖς ἐν Θετταλίᾳ ἀπαγγείλαντας , εἰ πείθοιντο , εἰς ἔργον ἄγειν · φιλοφροσύνην τε αὐτῷ προσήκουσαν περὶ αὐτοὺς ἐπιδειξάμενος , συνεξέπεμπε καὶ τῶν οἰκείων ἕνα Μανουὴλ τὸν διοικητὴν , ὡς τὰ εἰρημένα παρ' αὐτοῦ καὶ τοῖς ἐν Θετταλίᾳ ἀπαγγελοῦντας . ὧν καὶ γενομένων ἐν Θετταλίᾳ , ἐπεὶ ἥ τε στρατιὰ καὶ τῶν πόλεων οἱ ἄριστοι τὰ παρὰ βασιλέως εἰρημένα ἐπυνθάνοντο , πρῶτα μὲν ὡμολόγουν βασιλεῖ χάριτας πολλὰς τῆς εὐμενείας τῆς περὶ αὐτοὺς καὶ τῆς συντρόφου καὶ φίλης ἀληθείας ἐκ παιδὸς , ὅτι καίτοι δοκῶν ἐν δυσπραγίαις εἶναι , οὐδὲν ὑπέμεινε πεπλασμένον φθέγξασθαι , οὐδ' ἀγεννὲς , ἀλλὰ δήλην αὐτοῖς πεποίηται τὴν διάνοιαν οἵα ἦν . αὐτοὺς δὲ τῷ περιόντι τῆς εἰς αὐτὸν εὐνοίας , ἐπεὶ μὴ λυσιτελεῖν αὐτῷ δοκοίη , τὸ νῦν ἔχον ἥκειν παρ' αὐτοὺς , οὐκ Ἄγγελον μόνον , κατὰ γένος τε αὐτῷ προσήκοντα καὶ ἄρχειν δυνάμενον αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ εἴ τινα ἐκείνου πέμποι πολλῷ καταδεέστερον , δέξεσθαι προθύμως καὶ πᾶσαν ἐπιδείξεσθαι περὶ τὸν βασιλέα εὔνοιαν . τοιαῦτα μὲν καὶ οἱ ἐν Θετταλίᾳ ἀπεκρίναντο . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ πύθοιτο ἀπὸ τῶν πρέσβεων ἐπανελθόντων , ἔπεμπε τὸν ἀνεψιὸν Ἄγγελον Ἰωάννην , ἐπίτροπον εἶναι Θετταλίας . πᾶσι δὲ βουλόμενος καταφανὲς ποιεῖν , ὡς οὐ βασιλέως τοῖς παισὶν ἐπιβουλεύων ἤρατο τὸν πόλεμον , καὶ ὡς οὐδ' εἰ περιγένοιτο τῆς ἀρχῆς ἔγνωκεν ἀποστερεῖν , ἀλλ' ὑπὸ βασιλίδος μᾶλλον αὐτὸς ἐπολεμήθη ἀνθρώποις πειθομένης συκοφάνταις , τῷ Ἀγγέλῳ πρὸς τὴν Θετταλίας ἀρχὴν χρυσόβουλλον ποιῶν , βασιλίδα τε προσέγραφε καὶ βασιλέα Ἰωάννην τὸν υἱὸν , ὥστε Ἄγγελόν τε καὶ Θετταλοὺς τὴν δουλείαν τε κἀκείνοις ὥσπερ καὶ αὐτῷ ὁμολογεῖν καὶ μᾶλλον ἢ πρότερον ὑπείκειν . ὃ καὶ ἐπὶ λέξεως εἶχεν οὕτως · « ὡς ἀπόλοιτο ὁ φθόνος , τὸ πάντων τῶν κακῶν χείριστόν τε καὶ ἀδικώτατον , ὅγε κακῶς ἡμᾶς ἀρχῆθεν ἐξώσας τῆς ἀκηράτου τρυφῆς χειρὶ θεοῦ πλασθέντας καὶ λόγῳ τιμηθέντας , ὢ τῆς ὑπὲρ λόγον χάριτος . καίτοι μετὰ τὴν τοῦ χείρονος πεῖραν , ἵνα συνελὼν εἴπω , εἰ τῆς ἐνδίκου καταδίκης ἐκείνης ἦμεν ἐν συναισθήσει καὶ τὰ βελτίω ἐμελετῶμεν , κἂν συγγνώμης τυχόντες αὖθις ἂν ἦμεν ἐν τοῖς προτέροις . νυνὶ δ' ὥσπερ μή τι χαλεπὸν πεπραχότες ἢ πεπονθότες ἐξ ἀβουλίας , ἢ γοῦν ὑπὸ τοῦ παθεῖν οὐμενοῦν διδαχθέντες , τὸ τὰ δέοντα φρονεῖν οἱονεὶ παρῃρήμεθα , πήματα πάσχειν αὐθαίρετα κακῶς αἱρεθέντες , καὶ δεινῶς ἐγκαλινδεῖσθαι διὰ βίου τοῖς μὴ καθήκουσι καὶ τῆς ἴσης ἀξίας πρὸς θεοῦ τυχόντες , καὶ τῆς αὐτῆς ἠξιωμένοι σπουδῆς , μεμηνότος δίκην , ταυτησὶ μὲν οἰκτρῶς ἐκπεπτώκαμεν , ἀνισότητα δὲ πεπόνθαμέν τε καὶ τετιμήκαμεν . δέον γὰρ σπουδάζειν ἢ τὸν αὐτὸν ἐπὶ τοῖς ἀμείνοσι δρόμον , ἢ φιλονεικεῖν ἄλλος ἄλλον ὑπερβαίνειν , ὅπως ἂν ἐπ' ἀγαθοῖς ἀλλήλους νικῴημεν τοὐναντίον ἅπαν φαινόμεθα πράττοντες , καὶ συμβέβηκεν ἡμῖν οἷόν τι πάθος ἀτεχνῶς ἄτοπον , ὅτι κατὰ τοὺς τῆς μορφῆς χαρακτῆρας ἔπεστι διενηνοχέναι , καὶ ταῖς τῆς ψυχῆς ἔξεστι . καὶ τὴν πρώτην ἐκείνην καὶ μακαριστὴν ὄντως εὐδαιμονίαν ἀποβαλοῦσιν ἡμῖν δέδοκτο δεῖν ἐφ' ἑτέραν πολυσχιδῆ τραπέσθαι , ἀβέβαιον πάντῃ καὶ καθ' ἑαυτὴν στασιάζουσαν . ἣν εἴ τις οὐ καλοίη τύρβην κομιδῆ ματαίαν καὶ θόρυβον ἀκερδῆ , τοῦτον ἐγὼ νομίζω τελεῖν οὐκ εἰς τοὺς εὖ φρονοῦντας , οὐ φύσεως εἰς τοῦτο , φαύλης δέ τινος αἱρέσεως ζημιωσάσης αὐτόν . πολλῶν δὲ ταύτης δὴ τῆς λεγομένης τε καὶ νομιζομένης εὐδαιμονίας διαφόρως εὐμοιρησάντων , καὶ τῷ μὲν ἀπὸ γένους οἷον τιμᾷν εἰώθασιν ἄνθρωποι , τὸ βρενθύεσθαί τε καὶ ἥδεσθαι προσυπάρχοντος , τῷ δ' ἀπὸ χρημάτων , τῷ δ' ἀπὸ δόξης καὶ θεραπείας ὅτι πολλῆς , ἑτέρῳ δ' ἀπὸ στρατηγίας βίου τε κατὰ κόσμον ἐπαινετοῦ , ἄλλῳ δ' ἀπ' εὐτεκνίας καὶ φατρίας λαμπρᾶς συγγενῶν καὶ φίλων , τούτων ἁπάντων καὶ τῶν ἄλλων , ὅσα τοῖς πολλοῖς μακαρίζεται , παρίημι γὰρ τὸ δοκεῖν περαιτέρω τῇ τῶν τοιούτων ὀνομάτων προφορᾷ φαιδρύνεσθαι , λίαν ἱκανῶς ἐμοὶ πειραθῆναι καὶ δαψιλῶς εὐμαρῶς πως ἄν τις εἴποι κατὰ ῥοῦν θεόθεν κεχορήγηται . καὶ εἴ τῳ τῶν νῦν ἢ τῶν πάλαι ἑνὶ τῶν λεγομένων αὐχεῖν ὁπωσοῦν ἐχρῆν ἢ μέγα φρονεῖν , φαῖεν ἅπαντες ἂν ἐμοὶ χρῆναι τὸ τούτοις ἅπασι διὰ πάντων σεμνύνεσθαι ἀμέλει . καὶ ἦν μὲν ἐμοὶ πολλή τις εὐδαιμονίας σύῤῥοια καὶ ὄλβου παντοίου , μηδενὸς τυγχάνοντος κακοῦ καθ' ἧμαρ , ὥς τινι τῶν πάλαι σοφῶν ἐπῃνέθη · ἐθεώμην δ' ὥσπερ ἐξ ἀπόπτου τινὸς εἰκῆ ταῦτα τιμώμενά τε καὶ σπουδαζόμενα καὶ ῥᾷστα λυόμενα , ὡς ἔξωθεν ἀνθρώποις περιῤῥεόμενα , τύχης τινὸς ἀστάτῳ φορᾷ καὶ τὸ τῆς τρυτάνης πασχούσης , ἧς τῶν πλαστίγγων ἡ μὲν ἄνεισι κουφιζομένη , ἡ δ' αὖ καθέλκεται βαρυτέρας ἐπεντεθείσης ὁλκῆς . καὶ πάντων μὲν τῶν ἄλλων ᾤμην ῥᾳδίαν τινὰ τὴν μεταβολὴν , ὡς ἀπὸ μὲν τῶν ἀφιξόμενος οἴκοθεν , ὑπὸ δὲ τῶν ἴσως οὐκ ἀεὶ καλούμενος , οἷα συμβαίνειν εἴωθεν · ἣν δ' ἐφθακὼς ὠνόμασα φατρίαν φίλων , οὔποτ' ᾤμην τοῖς πράγμασι συμμεταβληθῆναι , μηδὲ τοῖς τοῦ βίου καιροῖς , ἀλλ' ὥσπερ οὐκ αὐτὸς ἔμελλον ἀμωσγέπως ἐκείνων ἀφέξεσθαι , οὕτως οὐδὲ σφᾶς ἄλλο παρὰ τοῦτο παθεῖν ὑπείληφα . εἰρήσεται γὰρ τἀληθές · παγχάλεπον ἐνόμισα ἐκείνους κατ' ἐμοῦ γενέσθαι , οὓς εὖ ποιῶν οὐκ ἐπαυσάμην ἐν πᾶσιν . εἰ δὲ καὶ ὑπ' αὐτῶν τούτων μᾶλλον ἡμεῖς ἀνήκεστα ἐπεπόνθειμεν καὶ τὰ δεινότατα , φεῦ , σεσυκοφαντήμεθα καὶ διαβεβλήμεθα , τί χρὴ καὶ λέγειν ; ἀλλ' ἐχρῆν , ἄρ' ἐχρῆν κατειληφέναι πάντας ἀπλανῶς καὶ ἐς προὖπτον κεῖσθαι , ὡς οὐδὲν μόνιμον , οὐδὲ βέβαιον . τῷ μέντοι πρὸ ἡμῶν δεσπότῃ τε καὶ βασιλεῖ τῷ θειοτάτῳ καὶ γενναίῳ μοι ἀδελφῷ πάλαι τὰ μέγιστ' ἀδικουμένῳ καὶ κινδυνεύοντι , παροπτέον δὲ τὰ νῦν φειδοῖ τῶν ἀδικούντων , πλὴν τούτου , πάνυ θαυμαστῶν ὄντων , προστεθέντες ἡμεῖς καὶ πάντα μὲν παρ' οὐδὲν θέμενοι , συγκινδυνεῦσαι δ' ἐκείνῳ καλῶς ἑλόμενοι καὶ μυρίοις ὑπὲρ ἐκείνου συμπιεσθέντες δεινοῖς , φιλίας ὅρῳ καὶ νόμοις δικαίου χρέους πειθόμενοι , περιγενέσθαι λαμπρῶς τῶν ἀδικούντων τουτονὶ πεποιήκαμεν θεοῦ , τυχόντες ἵλεω . καὶ ἦμεν αὖθις ἐν παντὶ βίῳ τοῦ ζῇν καὶ βασιλεύειν ἐκεῖνον κηδόμενοί τε καὶ περὶ πλείστου ποιούμενοι , ὡς ἴσασι ταῦτα πάντες , καὶ ἡμῶν τὸ σιγᾷν αἱρουμένων . ἐγὼ μὲν οὖν , ὡς καὶ πλειστάκις αὐτοῖς ἔργοις ἐπεδειξάμην , ὑπὸ θεῷ καὶ τὰ νῦν διισχυρίζομαι μάρτυρι , ὡς ῥᾷστ' ἂν καὶ σὺν εὐχῇ τὴν ἐμὴν ἀπεδόμην ζωὴν , εἴγε ἐξὸν ἦν ἐκεῖνον οὐκ ἐς ᾅδου ἰέναι . ἐπεὶ δὲ τοῦτ' ἐβουλόμην μὲν καὶ ὅσον τὸ ἀπ' ἐμαυτοῦ εἶχον ἐκ τοῦ ῥᾴστου πεποιηκέναι , τῷ θεῷ δ' οὕτω κέκριται καὶ τέθνηκεν , ὡς μὴ ὤφελε , βίον ἀβίωτον ἐμοὶ καταλελοιπὼς , τοῦ ζῇν καὶ ἄρχειν τὴν ἐκείνου σύζυγον καὶ τὰ φίλτατα παντὶ σθένει καλῶς ἐγὼ λίαν ἐπιμεμέλημαι , ψήφῳ τοῦ θειοτάτου βασιλέως καὶ πάντων ἐφεξῆς ὕστερον τὴν τῶν κοινῶν , ὡς καὶ πρὶν ἐγκεχειρισμένος διοίκησιν . καλῶς τοίνυν καὶ κατ' εὐχὴν καὶ ἐπὶ τὸ βέλτιον τῶν πραγμάτων ἡκόντων καὶ ἥξειν ἔτι ῥᾳδίως ἐπαγγελομένων , τῷ ἐξώλει καὶ κακίστῳ πάθει δή φημι τῷ φθόνῳ τρωθέντες , οἱ μᾶλλον , ὡς εἴρηται , παθόντες εὖ παρ' ἡμῶν , ὧν ἔξαρχος ὁ κάκιστ' ἀπολούμενος ἦν Ἀπόκαυκος , δίκην ὄφεως ὑπεψιθύρισαν τῇ βασιλίδι καὶ τοῦ ὀρθοῦ ταύτην ἐκπεπτωκέναι παρεσκευάκασι κακῶς , τὴν αὐτῆς διαστρέψαντες γνώμην · οὐ γὰρ ἂν εἴποιμι γνῶσιν καθ' ἡμῶν , βαβαὶ , καὶ ταῦτα σπουδαζόντων ὑπὲρ ἐκείνης καὶ τοῦ παιδὸς καὶ βασιλέως , καὶ μυρίους ὑπὲρ ἀμφοῖν ὑφισταμένων καμάτους . μέντοι γε καὶ κακοῖς ἐπεχείρησεν ἀμείψασθαί με , μᾶλλον δὲ θανάτῳ , τὸν ὅσῳ περὶ ἐκείνην καὶ τὰ κοινὰ ἀγαθὸν τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι . ἀλλ' οἷα ἀνθ' οἵων κεκόμισμαι . ὁπηνίκα γάρ με ἐχρῆν εἰπεῖν τὸ τοῦ Παύλου , κρεῖττον ἂν εἴη λέγειν τὸ τοῦ ἀποστόλου τοῦ θεηγόρου , τὸ τὴν πίστιν τετήρηκα , τὸν δρόμον τετέλεκα , καὶ τὸ ἑξῆς τοῦ ῥητοῦ λοιπὸν εἰληφέναι θαῤῥεῖν , τότ' ἄρα ἐμοῦ μὲν σιγῶντος , αὐτὸ τοὖργον ἐβόα τοὺς ἄθλους καὶ μεγάλα ἀντὶ μεγάλων εἰσέπραττεν . οἱ δ' ὀφείλοντες , ὢ τῆς τῶν συκοφαντησάντων παραπληξίας , ἐρήμην ἡμᾶς κατεδίκασαν καὶ ἐγράψαντο πλάσαντες καθ' ἡμῶν , ὃ πρὸς βουλῆς καὶ μελέτης ἡμῖν οὐκ ἦν , οὔτοι μὰ τὸν καὶ λογισμοὺς καρδιῶν ἀκριβῶς ἐπιστάμενον . ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἰς ἕτερόν μοι τεταμιεύσθω καιρὸν , ἡνίκα καὶ φανήσεται τἀληθὲς καλῶς θεοῦ διδόντος . νῦν δ' ὡς μὴ τῇ τοῦ λόγου ῥύμῃ συνισχημένοι , κἀντεῦθεν ταῖς τοιαύταις ἐμφιλοχωρεῖν ὑποθέσεσιν ἐπειγόμενοι , ἄτοπόν τι ποιεῖν ὑποληφθείημεν , μικροῖς λόγοις τὰ μὴ μικρὰ παραδοῦναι πειρώμενοι , ἰτέον εὐθὺ τοῦ προκειμένου . ἐπειδή ποτε βασκανίᾳ δαίμονος , ὡς διείληπται , καθ' ἡμῶν μανέντες οὐκ ἔνδικα οὓς διὰ χρόνου μακροῦ φίλους συνεστησάμεθα καὶ κοινωνοὺς ἡμῖν ἐποιησάμεθα τῆς εὐπραγίας , ἐσκαιώρησαν τὰ δεινότατα , καὶ ἣν ἐπορευόμεθα σὺν θεῷ πορείαν ὀρθήν τε καὶ τῷ κοινῷ συντείνουσαν κακοὶ κακῶς διαβεβληκότες τε καὶ κεκακουργηκότες παντάπασι προτεθύμηνται καὶ ἐπικεχειρήκασιν ἡμᾶς ὀλέσαι σὺν τοῖς ὑπολειφθεῖσι φίλοις , τοῦ κινδύνου τέως ἐφεστῶτος ἡμῖν , τὰ πρὸς σωτηρίαν ἀθρόον βεβουλεύμεθα · οὐδὲν ἧττον ἐπὶ θεῷ μάρτυρι πεφρικότες καὶ συνδιασκεψάμενοι , καὶ ἔτι φροντίζοντες , καὶ πῶς ἂν ἐκεῖνοι σωθεῖεν οἱ καταπροδόντες ἡμᾶς , καὶ ἵνα τὰ ἐν μέσῳ πλεῖστά γε ὄντα καὶ κόρον ὠσὶ παρέχοντα παρῶ , πάντων σχεδὸν ἐν ἀνάγκῃ καὶ καιρῷ κίνδυνον ἀπειλοῦντι διαφόρως , ἀπειπόντων τε καὶ καταλελοιπότων με φίλων , συγγενῶν γνησίων καὶ θεραπόντων , ταῦτά μοι τούτοις ὀφειλόντων , μᾶλλον δ' εἰπεῖν καὶ πλείω καὶ μυρίοις καταπροέσθαι με κινδύνοις πολλάκις ᾑρημένων , κρίμασι θείοις καὶ λόγοις ἀῤῥήτοις αὐτῆς καὶ μόνης τῆς τοῦ θεοῦ δεξιᾶς ᾐσθόμην λαμπρῶς ἀντιλαμβανομένης μου καὶ ἀντωθουμένης ἰσχυρῶς τοὺς καθ' ἡμῶν , ὡς ἄν τις φαίη , ἐπενηνεγμένους ἀκροβολισμοὺς καὶ τὰς ἑλεπόλεις τηνικαῦτα πέφηνε κρείττων τῶν ἀπειλούντων πάντων , καὶ σφόδρα δεινῶν τοσούτων . καὶ ὁ περιπόθητος αὐτάδελφος τῆς βασιλείας μου κύριος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος , ὃς τῆς αὐτῆς ἡμῖν τοῦ γένους ῥίζης τετυχηκὼς καὶ βασιλικοῖς βρύων αἵμασι , λίαν ἐπαινετῶς ἀντεφιλονείκησε περιγεγενῆσθαι μᾶλλον ἁπάντων τῇ τῆς ψυχῆς εὐγενείᾳ , ἢ ὅσῳ περιγίνεται τῇ τοῦ σώματος . τὴν μὲν γὰρ οἶδε φύουσάν τε καὶ αὖθις μείουσαν , τὴν δ' ἄφθιτον ἀεὶ μίμνουσαν . ψυχῆς μὲν οὖν ἀνδρίαν , ἢ φρονήσεως ἑδραιότητα καὶ περὶ τοὺς φίλους στεῤῥότητα , ὥστε προκινδυνεύειν αὐτῶν αἱρεῖσθαι , σώματός τε εὐφυΐαν καὶ ὥσπερ εὐαρμοστίαν καὶ ῥώμην , μακρὸν ἂν εἴη τὰ νῦν διεξέρχεσθαι . ἐπεὶ δὲ τὰς παρ' αὐτῶν φασι τῶν ἐχθρῶν ἀξιοπιστοτέρας γίνεσθαι μαρτυρίας , εἰδεῖεν ἂν καὶ φαῖεν ταῦτα Ἰλλυριοί τε , καθ' ὧν οὑτοσὶ μέγα κεκλέϊσται , καὶ πᾶσα ἤπειρος καὶ αὐτοὶ Πέρσαι , οἳ πολλάκις τούτῳ προσβαλόντες παντελῶς ἥττους , ὡς μηδένες ἐναργῶς ἀπηλέγχθησαν . ἃ δ' ὑπήνεγκεν ἀνδρείως καὶ πέπονθεν ἐμὴν χάριν , χρημάτων ἀφαίρεσιν παντελῆ καὶ πλούτου παντὸς δήμευσιν , θεραπόντων πλῆθος , στέρησίν τε τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὧν ἡττημένους ὁ ρῶμεν ἀνθρώπους · ὅπως τέ μοι συνεξῴκισται ἐς Τριβαλοὺς , καὶ ψυχὴν αὐτὴν ἑτοίμως εἶχεν ὑπὲρ ἐμοῦ θεῖναι ὁπότε ἔδει , καὶ ὅπως ἐγίνετό μοι ἀντὶ πάντων , ὁποίων τέ μοι καὶ ὁπόσων κεκοινώνηκε τῶν ἀνιαρῶν , ἐῶ λέγειν , ὡς μὴ ἀνάξια δόξω πράττων ἐκδιηγούμενος σὺν οἴκτῳ δι' ἐμαυτοῦ , ἃ τότε γενναίως ἠνέγκαμεν ἀρωγῇ τοῦ κρείττονος . βούλομαι μὲν οὖν μακροτέρᾳ διηγήσει δοῦναι τὰ τούτου . ἐπειδὴ δ' ἐλάττω τῆς ἀληθείας ἔσται πάντως ἅττ' ἂν εἴποιμεν , ἔχει τις ἐξ ὀλίγων πάνυ τῶν ῥηθέντων ὥσπερ ἐν ἐπιδρομῇ ἐς βαθεῖαν τοῦ αὐτοῦ πρακτέων ἐληλυθέναι κατάληψιν . παρείσθω γὰρ τὰ πλείω οἷς ἔργον αὐτὸ τοῦτο μόνον , τὸ γραφῆς ταῦτ' ἀξιοῦν καὶ λόγοις τιμᾷν . ἡμῖν δὲ πρὸ τούτου μελήσει καὶ αὐτοῖς ἔργοις ἀμείβεσθαι τουτονὶ τὸν περιπόθητον αὐτάδελφον τῆς βασιλείας μου τὸν φερωνύμως χάρισι βρύοντα . δικαιότατον γὰρ εὐεργετεῖσθαι παρ' ἡμῖν καὶ μεγάλων ἀμοιβῶν ἀξιοῦσθαι , οὐχ ὅτι μόνον ἐστὶν οἷος δέδεικται καὶ φορυτὸν δυσχερῶν σὺν ἡμῖν ὑπὲρ ἡμῶν μάλα ἀσμένως ὑπήνεγκεν · ἀλλ' ὅτι καὶ διὰ πάντων τῶν αὐτῷ πεπραγμένων τρανῶς ἐπαγγέλλεται συνοίσειν , ὅ,τι βέλτιον τῷ κοινῷ , καὶ νίκας ἄρασθαι κατ' ἐχθρῶν τὰ Ρωμαίων νεμομένων ἀναίδην . διά τοι τοῦτο καὶ χάριτας ἀποχρώσας ἡ βασιλεία μου τῷδε βουλομένη ἀεὶ , ἐπιχορηγεῖ καὶ ἐπιβραβεύει νῦν καὶ τὸν παρόντα χρυσόβουλλον λόγον , δι' οὗ προστάσσει καὶ θεσπίζει καὶ διορίζεται εἶναι τὸν διαληφθέντα περιπόθητον αὐτάδελφον τῆς βασιλείας μου κύριον Ἰωάννην τὸν Ἄγγελον εἰς κεφαλὴν τῶν κάστρων καὶ χωρῶν Βλαχίας ἐφ' ὅρῳ τῆς ζωῆς αὐτοῦ , καὶ ἐπιμελεῖσθαι καὶ σπεύδειν καὶ φροντίζειν τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἐπιδόσεως καὶ βελτιώσεως αὐτῶν , ὀφείλοντα διατηρεῖν ἀπαρασάλευτα καὶ ἅπερ ἐνόρκως ὑπεσχέθη τῇ βασιλείᾳ μου · ἃ περιττὸν μὲν ἴσως ἂν δόξειε κατὰ μέρος δηλούμενα καὶ ἀνοίκεια τάχα τῷ τούτου τρόπῳ ἀγαθῷ γε ὄντι καὶ περὶ ἡμᾶς εὐνουστάτῳ . ἐπεὶ δ' ἐπαινετόν τι χρῆμα πολλῶν ἕνεκα τὸ τρίβον ἀσφαλῆ καὶ λείαν πορεύεσθαι μηδὲν προσιστάμενον ἔχουσαν , ἤτοι γε ἀπειλοῦσαν τὰ παρ' ἡμῖν μὲν ἐκτεθέντα , ὅρκοις δὲ παρὰ τούτου βεβαιωθέντα , κατὰ μέρος ταῦτα καὶ λεχθήτω διὰ τὸ ἀσφαλέστερον . ἔστι δὲ τάδε . ἵνα ᾖ ὁ περιπόθητος αὐτάδελφος τῆς βασιλείας μου κύριος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος φίλος τοῦ φίλου αὐτῆς , καὶ τοῦ ἐχθροῦ αὐτῆς ἐχθρός · ἤγουν κἂν ὁποῖον ἄρα πρόσωπον εἴη , εἰ μὲν ἔχει φιλίαν καὶ ἀγάπην ἡ βασιλεία μου μετ' ἐκείνου , ἔχῃ καὶ αὐτὸς οὕτως · εἰ δ' οὖν , διατίθηται ἀναμφιβόλως καὶ ἀπολυπραγμονήτως εἰς αὐτὸ , ὡς καὶ ἡ βασιλεία μου . ἵνα μὲν τὸ τοιοῦτο τῆς Βλαχίας κεφαλαττίκιον ἐφ' ὅρῳ παντὶ τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἔχῃ , οὐ μὴν δὲ ἔχῃ ἐπ' ἀδείας οὗτος τοῦτο δοῦναι καὶ πρὸς παιδίον αὐτοῦ , εἰ μή πως τάξῃ τοῦτο καὶ στέρξῃ ἡ βασιλεία μου , ὡς ἐξ ἄλλης ἀρχῆς . ἵνα οὐ μόνον χρεωστῇ τοι αύτην δουλοσύνην εἰς τὴν βασιλείαν μου , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν βασιλέα κύριον Ἰωάννην τὸν Παλαιολόγον , ἐὰν καταστήσῃ αὐτὴ τοῦτον διάδοχον τῆς βασιλείας · ἐὰν δὲ παραχωρήσει θεοῦ ἀποθάνῃ ὁ βασιλεὺς ὁ Παλαιολόγος , χρεωστῇ τὴν τοιαύτην ὑποταγὴν εἰς ὃν ἂν καταστήσῃ ἡ βασιλεία μου σὺν θεῷ διάδοχον καὶ κληρονόμον τῆς τῶν Ρωμαίων ἀρχῆς . φημίζηται δὲ καὶ μνημονεύηται ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ τῆς Βλαχίας καὶ ἡ δέσποινα Ἄννα ἡ Παλαιολογίνα καὶ βασιλεὺς ὁ υἱὸς αὐτῆς κατὰ τὴν ἐνεργουμένην συνήθειαν ἔν τε τῷ θεοφρουρήτῳ παλατίῳ τῆς βασιλείας μου καὶ ἐν αὐτῇ τῇ χώρᾳ . ἵνα καὶ ἐκεῖσε εἴτε μητροπόλεις εἶεν , εἴτε ἐπισκοπαὶ , εἴτε μοναστήρια , εἴτε ἐκκλησιαστικὰ δίκαια , ὦσιν ὑποκείμενα ὡς ἀρχῆθεν τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ θεοῦ μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ , νέμωνταί τε ἀναφαιρέτως καὶ τὰ προσόντα αὐτοῖς διὰ διαφόρων δικαιωμάτων . ἵνα , ἐὰν ἀποσταλῇ παρὰ τῆς βασιλείας μου εἰς τὸ δεσποτάτον ἢ ὁ περιπόθητος γαμβρὸς αὐτῆς κύριος Νικηφόρος ὁ δούκας , ἢ ἕτερος , ἔχῃ φιλίαν μετ' ἐκείνου καὶ χωρῆται ἑκάτερος εἰς τὰ δίκαια αὐτοῦ . εἰ δ' ἴσως συμβαίη διαφορά τις καὶ διένεξις ἀνὰ μέσον ἀμφοτέρων , ἀκουμβίζῃ τὰ περὶ τούτου εἰς τὴν βασιλείαν μου καὶ διορθοῖτο τοῦτο αὐτὴ , καθάπερ ἂν χορηγήσῃ ὁ θεὸς τῇ ταύτης γνώσει . περισώζηται δὲ καὶ τὰ σύνορα τῆς Βλαχίας καὶ τοῦ δεσποτάτου , ὡς τὸ πρότερον διὰ τὸ ἀσκανδάλιστον , ἵνα , ἐὰν παραλάβῃ τὰ ἐν τῷ περιορισμῷ τῆς Βλαχίας κάστρα , ἔχῃ καὶ ταῦτα εἰς τὸ κεφαλαττίκιον αὐτοῦ ὡς καὶ τὴν λοιπὴν Βλαχίαν , καθὰ δεδήλωται . εἰς δὲ τὰ ἄλλα κάστρα τὰ μετὰ τὴν Πάτραν διακείμενα , εἰ μὲν ἔχει ἀγάπην ἡ βασιλεία μου μετὰ τῶν Κατελάνων , ἔχῃ καὶ αὐτὸς , εἰ δὲ μάχην , μάχηται καὶ αὐτός · καὶ ὅσα ἂν προσέλθῃ εἰς τὴν δουλοσύνην τῆς βασιλείας μου , εἴτε ἀλλοτρόπως , εἴτε καὶ δι' αὐτοῦ τούτου τοῦ αὐταδελφοῦ τῆς βασιλείας μου , ἔχῃ ἄδειαν αὕτη τάττειν εἰς κεφαλὴν ἰδιοῤῥύθμως , ὃν ἂν ἐθελήσειεν . ἵνα , ἐὰν θέλωσί τινες τῶν ἐν τῇ Βλαχίᾳ ἀρχόντων τυγχάνειν ὀφφικίων παρὰ τῆς βασιλείας μου ἔρχεσθαί τε καὶ εἰς προσκύνησιν αὐτῆς , ἔχωσι τοῦτο ἐπ' ἀδείας καὶ οὐδὲν κωλύωνται παρ' αὐτοῦ . ἵνα ἐπὶ μὲν ἅπασι τοῖς δυτικοῖς μέρεσιν , ἔνθα ἂν χρῄζῃ αὐτῶν ἡ βασιλεία μου , δουλεύῃ μεθ' ἑαυτοῦ τε καὶ παντὸς τοῦ φωσσάτου Ρωμαϊκοῦ τε καὶ Ἀλβανιτικοῦ · ἀνωτέρω δὲ τῆς Χριστουπόλεως ἐὰν χρῄζῃ ἡ βασιλεία μου , δουλεύῃ μὲν μεθ' ἑαυτοῦ , φωσσάτου δὲ ὅσου ἂν δύνηται . » Ἀγγέλῳ μὲν οὖν τῷ Ἰωάννῃ ἐπὶ τοιαύταις συνθήκαις παρεδίδου Θετταλίας τὴν ἀρχὴν ὁ βασιλεύς . Θετταλοί τε τόν τε Ἄγγελον ἐδέχοντο προθύμως , ὡς παρὰ βασιλέως ἥκοντα , καὶ τὰ προστεταγμένα πάντα ἐπηγγέλλοντο ποιεῖν .
Lemmas: νγʹ . ὑπό δέ ὁ αὐτός χρόνος καί ἐκ Θεσσαλία ἥκω πρέσβυς , καλέω βασιλεύς καί δήω ἄρχω σφεῖς . καί πρότερος τε γάρ ἑτοῖμος εἰμί ὑπακούω καί ὁ ἐκεῖνος μᾶλλον αἱρέω , ἢ βασιλίς , καί τότε δέ ὁμονοέω πέμπω πρός αὐτός , καλέω ἐπί ὁ ἀρχή . βασιλεύς δέ αὐτός πολύς ὁμολογέω χάρις ὁ τε πρότερος εὔνοια καί ὁ νυνί προσχωρέω ἑκών , ἔπειτα φάσκω ἀγνώμων εἰμί δεινῶς , εἰμί αὐτός πᾶς εὔνοια ὑπερβολή ἐνδείκνυμι , μή ὁμοίως καί αὐτός φαίνω διάκειμαι περί αὐτός , μηδέ ὁ διάνοια ἀποκαλύπτω . ὅσος μέν γάρ ἐν γυναικοκαστρον συμβαίνω περί αὐτός , καί ὡς αὐτός τε καί ὁ σύνειμι ὁ μάλιστα φιλέω μέγας κίνδυνος περιέχω , ἀφίστημι μέν ὁ οἰκέω , ὁ πολέμιος δέ ἐπίκειμαι , καί ταραχή πολύς καί ἀταξία ὁ στρατόπεδον κατέχω , εἰμί μή θεός ἄνωθεν χείρ σῴζω ὑπερέχω , οὐδέ αὐτός ἀγνοέω οἴομαι . ἀνάγκη δέ ἔρχομαι πρός Κράλης ὁ ἄρχω Τριβαλός , πολύς ἀπολαύω παρά αὐτός καί τιμή καί συμμαχία παρά δόξα . ὀλίγος γοῦν πρότερος στρατία παραλαμβάνω πολύς τε καί ἀγαθός , ἐπί Διδυμότειχο σπεύδω , ὡς ὁ ἐκεῖσε φίλος σύνειμι καί διατίθημι εὕω ὁ κατά αὐτός . γίγνομαι δέ ἐν Φεραί , ὁ τε ἡγεμών καί ὁ στρατία νόσος δεινός περιέχω καί ἀποθνῄσκω αὐτός πολύς , ὡς ἐκ ὁ νόσος καί πρός ἀνάγκη ἔρχομαι αὖθις ἀναστρέφω εἰς ὁ Τριβαλός ἀρχή . νυνί δέ παρασκευάζω , ὡς ἅμα στρατιά εἰς Διδυμότειχο αὖθις ἀφικνέομαι . οὗτος γάρ μάλιστα λυσιτελέω αὐτός πρός ὁ κτάομαι , εἰμί κατά γνώμη εἰμί θεός , ὁ πᾶς Ῥωμαῖος ἡγεμονία . διά ὁ οὖον δύναμαι ἥκω πρός Θεσσαλία νῦν . μᾶλλον γάρ ἀνιάω , συγγίγνομαι μέν ἐπί μικρός , ἐν τάχος δέ ἀπαίρω πρός Θρᾴκη αὖθις . ἀλλά εἰ κατά γνώμη αὐτός εἰμί ὑπό αὐτός τελέω , νῦν μέν ἄρχω αὐτός ὁ Ἄγγελος Ἰωάννης ἐφιστάω , προσήκω τε μάλιστα ἐκ αἷμα καί δύναμαι ἐξηγέομαι καί διασῴζω ἀπό ὁ πολέμιος , ἄν τις ἔπειμι , καί σύνεσις καί εὐψυχία καί ἐμπειρία ὁ πρός ὁ πόλεμος . αὐτός δέ γίγνομαι ἐν διδυμοτειχεω , εἰμί μή τίς κωλύω δυσχερής , πρόνοια αὐτός ποιέω , ὅσος δυνατός , καί πᾶς ἐνδείκνυμι ὑπέρ αὐτός καί προθυμία καί σπουδή . τοιοῦτος μέν πρός ὁ πρέσβυς ἀποκρίνω . κελεύω τε καί ὁ ἐν Θεσσαλία ἀπαγγέλλω , εἰμί πείθω , εἰς ἔργον ἄγω · φιλοφροσύνη τε αὐτός προσήκω περί αὐτός ἐπιδείκνυμι , συνεκπέμπω καί ὁ οἰκέω εἷς Μανουήλ ὁ διοικητής , ὡς ὁ εἴρω παρά αὐτός καί ὁ ἐν Θεσσαλία ἀπαγγέλλω . ὅς καί γίγνομαι ἐν Θεσσαλία , ἐπεί ὅς τε στρατία καί ὁ πόλις ὁ ἀγαθός ὁ παρά βασιλεύς εἴρω πυνθάνομαι , πρῶτος μέν ὁμολογέω βασιλεύς χάρις πολύς ὁ εὐμένεια ὁ περί αὐτός καί ὁ σύντροφος καί φίλος ἀλήθεια ἐκ παῖς , ὅτι καίτοι δοκέω ἐν δυσπραγία εἰμί , οὐδείς ὑπομένω πλάσσω φθέγγομαι , οὐδέ ἀγεννής , ἀλλά δῆλος αὐτός ποιέω ὁ διάνοια οἷος εἰμί . αὐτός δέ ὁ περίειμι ὁ εἰς αὐτός εὔνοια , ἐπεί μή λυσιτελέω αὐτός δοκέω , ὁ νῦν ἔχω ἥκω παρά αὐτός , οὐ Ἄγγελος μόνος , κατά γένος τε αὐτός προσήκω καί ἄρχω δύναμαι αὐτός , ἀλλά καί εἰμί τις ἐκεῖνος πέμπω πολύς καταδεής , δέχομαι προθύμως καί πᾶς ἐπιδείκνυμι περί ὁ βασιλεύς εὔνοια . τοιοῦτος μέν καί ὁ ἐν Θεσσαλία ἀποκρίνω . βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι ἀπό ὁ πρέσβυς ἐπανέρχομαι , πέμπω ὁ ἀνεψιός Ἄγγελος Ἰωάννης , ἐπίτροπος εἰμί Θεσσαλία . πᾶς δέ βούλομαι καταφανής ποιέω , ὡς οὖον βασιλεύς ὁ παῖς ἐπιβουλεύω ἔραμαι ὁ πόλεμος , καί ὡς οὐδέ εἰμί περιγίγνομαι ὁ ἀρχή γιγνώσκω ἀποστερέω , ἀλλά ὑπό βασιλίς μᾶλλον αὐτός πολεμέω ἄνθρωπος πείθω συκοφάντης , ὁ Ἄγγελος πρός ὁ Θεσσαλία ἀρχή χρυσόβουλλος ποιέω , βασιλίς τε προσγράφω καί βασιλεύς Ἰωάννης ὁ υἱός , ὥστε Ἄγγελος τε καί Θεσσαλός ὁ δουλεία τε ἐκεῖνος ὥσπερ καί αὐτός ὁμολογέω καί μᾶλλον ἢ πρότερος ὑπείκω . ὅς καί ἐπί λέξις ἔχω οὕτως · « ὡς ἀπόλλυμι ὁ φθόνος , ὁ πᾶς ὁ κακός κακός τε καί ἄδικος , ὅσγε κακῶς ἐγώ ἀρχῆθεν ἐξωθέω ὁ ἀκήρατος τρυφή χείρ θεός πλάσσω καί λόγος τιμάω , ὦ ὁ ὑπέρ λόγος χάρις . καίτοι μετά ὁ ὁ χείρων πείρω , ἵνα συναιρέω εἶπον , εἰμί ὁ ἔνδικος καταδίκη ἐκεῖνος εἰμί ἐν συναίσθησις καί ὁ ἀγαθός μελετάω , κἀν συγγνώμη τυγχάνω αὖθις εἄν εἰμί ἐν ὁ πρότερος . νυνί δέ ὥσπερ μή τίς χαλεπός πράσσω ἢ πάσχω ἐκ ἀβουλία , ἢ γοῦν ὑπό ὁ πάσχω οὐμενοῦν διδάσκω , ὁ ὁ δήω φρονέω οἱονεί παραλέγω , πῆμα πάσχω αὐθαίρετος κακῶς αἱρέω , καί δεινῶς ἐγκαλινδέομαι διά βίος ὁ μή καθήκω καί ὁ ἴσος ἄξιος πρός θεός τυγχάνω , καί ὁ αὐτός ἀξιόω σπουδή , μαίνομαι δίκη , οὗτος μέν οἰκτρός ἐκπίπτω , ἀνισότης δέ πάσχω τε καί τιμάω . δήω γάρ σπουδάζω ἢ ὁ αὐτός ἐπί ὁ ἀγαθός δρόμος , ἢ φιλονεικέω ἄλλος ἄλλος ὑπερβαίνω , ὅπως εἄν ἐπί ἀγαθός ἀλλήλων νικάω ἐναντίος ἅπας φαίνω πράσσω , καί συμβαίνω ἐγώ οἷος τίς πάθος ἄτεχνος ἄτοπος , ὅτι κατά ὁ ὁ μορφή χαρακτήρ ἔπειμι διαφέρω , καί ὁ ὁ Ψυχή ἔξεστι . καί ὁ πρῶτος ἐκεῖνος καί μακαριστός εἰμί εὐδαιμονία ἀποβάλλω ἐγώ δοκέω δήω ἐπί ἕτερος πολύσχιστος τρέπω , ἀβέβαιον πάντῃ καί κατά ἑαυτοῦ στασιάζω . ὅς εἰμί τις οὖον καλέω τύρβη κομιδῇ μάταιος καί θόρυβος ἀκερδής , οὗτος ἐγώ νομίζω τελέω οὐ εἰς ὁ εὕω φρονέω , οὖον φύσις εἰς οὗτος , φαῦλος δέ τις αἵρεσις ζημιόω αὐτός . πολύς δέ οὗτος δή ὁ λέγω τε καί νομίζω εὐδαιμονία διάφορος εὐμοιρέω , καί ὁ μέν ἀπό γένος οἷος τιμάω εἴωθα ἄνθρωπος , ὁ βρενθύω τε καί ἥδομαι προσυπάρχω , ὁ δέ ἀπό χρῆμα , ὁ δέ ἀπό δόξα καί θεραπεία ὅτι πολύς , ἕτερος δέ ἀπό στρατηγία βίος τε κατά κόσμος ἐπαινετός , ἄλλος δέ ἀπό εὐτεκνία καί φράτρα λαμπρός συγγενής καί Φίλων , οὗτος ἅπας καί ὁ ἄλλος , ὅσος ὁ πολύς μακαρίζω , παρίημι γάρ ὁ δοκέω περαιτέρω ὁ ὁ τοιοῦτος ὄνομα προφορά φαιδρύνω , λίαν ἱκανῶς ἐγώ πειράω καί δαψιλής εὐμαρής πως ἄν τις εἶπον κατά ῥόος θεόθεν χορηγέω . καί εἰμί ὁ ὁ νῦν ἢ ὁ πάλαι εἷς ὁ λέγω αὐχέω ὁπωσοῦν χρή ἢ μέγας φρονέω , φημί ἅπας εἄν ἐγώ χρή ὁ οὗτος ἅπας διά πᾶς σεμνύνω ἀμελέω . καί εἰμί μέν ἐγώ πολύς τις εὐδαιμονία σύρροια καί ὄλβος παντοῖος , μηδείς τυγχάνω κακός κατά ἦμαρ , ὅς τις ὁ πάλαι σοφός ἐπαινέω · θεάομαι δέ ὥσπερ ἐκ ἄποπτος τις εἰκῇ οὗτος τιμάω τε καί σπουδάζω καί ῥᾳδίως λύω , ὡς ἔξωθεν ἄνθρωπος περιλέγω , τυγχάνω τις ἄστατος φορός καί ὁ ὁ τρυτάνη πάσχω , ὅς ὁ πλάστιγξ ὁ μέν ἀνέρχομαι κουφίζω , ὁ δέ αὖος καθέλκω βαρύς ἐπεντίθημι ὁλκός . καί πᾶς μέν ὁ ἄλλος οἴομαι ῥᾴδιος τις ὁ μεταβολή , ὡς ἀπό μέν ὁ ἀφικνέομαι οἴκοθεν , ὑπό δέ ὁ ἴσως οὐ ἀεί καλέω , οἷος συμβαίνω εἴωθα · ὅς δέ φθάνω ὀνομάζω φατρία Φίλων , οὔποτε οἴομαι ὁ πρᾶγμα συμμεταβάλλω , μηδέ ὁ ὁ βίος καιρός , ἀλλά ὥσπερ οὐ αὐτός μέλλω ἀμωσγέπως ἐκεῖνος ἀπέχω , οὕτως οὐδέ σφεῖς ἄλλος παρά οὗτος πάσχω ὑπολαμβάνω . εἴρω γάρ ἀληθής · παγχάλεπος νομίζω ἐκεῖνος κατά ἐγώ γίγνομαι , ὅς εὕω ποιέω οὐ παύω ἐν πᾶς . εἰμί δέ καί ὑπό αὐτός οὗτος μᾶλλον ἐγώ ἀνήκεστος ἐπεπόνθει καί ὁ δεινός , φεῦ , συκοφαντέω καί διαβάλλω , τίς χρή καί λέγω ; ἀλλά χρή , ἄρα χρή καταλαμβάνω πᾶς ἀπλανῶς καί εἰς πρόοπτος κεῖμαι , ὡς οὐδείς μόνιμος , οὐδέ βέβαιος . ὁ μέντοι πρό ἐγώ δεσπότης τε καί βασιλεύς ὁ θεῖος καί γενναῖος ἐγώ ἀδελφός πάλαι ὁ μέγας ἀδικέω καί κινδυνεύω , παροπτάω δέ ὁ νῦν φειδώ ὁ ἀδικέω , πλήν οὗτος , πάνυ θαυμαστός εἰμί , προστίθημι ἐγώ καί πᾶς μέν παρά οὐδείς τίθημι , συγκινδυνεύω δέ ἐκεῖνος καλῶς αἱρέω καί μυρίος ὑπέρ ἐκεῖνος συμπιέζω δεινός , φίλιος ὅρος καί νόμος Δίκαιος χρέος πείθω , περιγίγνομαι λαμπρῶς ὁ ἀδικέω οὗτος ποιέω θεός , τυγχάνω ἵλαος . καί εἰμί αὖθις ἐν πᾶς βίος ὁ ζάω καί βασιλεύω ἐκεῖνος κήδω τε καί περί πλεῖστος ποιέω , ὡς οἶδα οὗτος πᾶς , καί ἐγώ ὁ σιγάω αἱρέω . ἐγώ μέν οὖν , ὡς καί πλειστάκις αὐτός ἔργον ἐπιδείκνυμι , ὑπό θεός καί ὁ νῦν διισχυρίζομαι μάρτυς , ὡς ῥᾳδίως εἄν καί σύν εὐχή ὁ ἐμός πωλέω ζωή , εἰ ἔξεστι εἰμί ἐκεῖνος οὐ εἰς ᾍδης εἶμι . ἐπεί δέ οὗτος βούλομαι μέν καί ὅσος ὁ ἀπό ἐμαυτοῦ ἔχω ἐκ ὁ ῥᾴδιος ποιέω , ὁ θεός δέ οὗτος κρίνω καί θνῄσκω , ὡς μή ὀφείλω , βίος ἀβίωτος ἐγώ καταλείπω , ὁ ζάω καί ἄρχω ὁ ἐκεῖνος σύζυγος καί ὁ φίλος πᾶς σθένος καλῶς ἐγώ λίαν ἐπιμελέομαι , ψῆφος ὁ θεῖος βασιλεύς καί πᾶς ἐφεξῆς ὕστερος ὁ ὁ κοινός , ὡς καί πρίν ἐγχειρίζω διοίκησις . καλῶς τοίνυν καί κατά εὐχή καί ἐπί ὁ ἀγαθός ὁ πρᾶγμα ἥκω καί ἥκω ἔτι ῥᾳδίως ἐπαγγέλλω , ὁ ἐξόλλυμι καί κακός πάθος δή φημί ὁ φθόνος τιτρώσκω , ὁ μᾶλλον , ὡς εἴρω , πάθος εὕω παρά ἐγώ , ὅς Ἔξαρχος ὁ κακός ἀπόλλυμι εἰμί Απόκαυκος , δίκη ὄφις ὑποψιθυρίζω ὁ βασιλίδι καί ὁ ὀρθός οὗτος ἐκπίπτω παρασκευάζω κακῶς , ὁ αὐτός διαστρέφω γνώμη · οὖον γάρ εἄν εἶπον γνῶσις κατά ἐγώ , βαβαί , καί οὗτος σπουδάζω ὑπέρ ἐκεῖνος καί ὁ παῖς καί βασιλεύς , καί μυρίος ὑπέρ ἄμφω ὑφίστημι κάματος . μέντοι γε καί κακός ἐπιχειρέω ἀμείβω ἐγώ , μᾶλλον δέ θάνατος , ὁ ὅσος περί ἐκεῖνος καί ὁ κοινός ἀγαθός ὁ ὁ Χριστός χάρις . ἀλλά οἷος ἀντί οἷος κομίζω . ὁπηνίκα γάρ ἐγώ χρή εἶπον ὁ ὁ Παῦλος , ἀγαθός εἄν εἰμί λέγω ὁ ὁ ἀπόστολος ὁ θεηγόρος , ὁ ὁ πίστις τηρέω , ὁ δρόμος τελέω , καί ὁ ἑξῆς ὁ ῥητός λοιπός λαμβάνω θαρσέω , τότε ἄρα ἐγώ μέν σιγάω , αὐτός ἔργον βοάω ὁ ἆθλος καί μέγας ἀντί μέγας εἰσπράσσω . ὁ δέ ὀφείλω , ὦ ὁ ὁ συκοφαντέω παραπληξία , ἐρῆμος ἐγώ καταδικάζω καί γράφω πλάσσω κατά ἐγώ , ὅς πρός βουλή καί μελέτη ἐγώ οὐ εἰμί , οὔτοι μά ὁ καί λογισμός Καρδία ἀκριβῶς ἐφίστημι . ἀλλά οὗτος μέν εἰς ἕτερος ἐγώ ταμιεύω καιρός , ἡνίκα καί φαίνω ἀληθής καλῶς θεός δίδωμι . νῦν δέ ὡς μή ὁ ὁ λόγος ῥύμη συνισχημένοι , ἐντεῦθεν ὁ τοιοῦτος ἐμφιλοχωρέω ὑπόθεσις ἐπείγω , ἄτοπος τίς ποιέω ὑπολαμβάνω , μικρός λόγος ὁ μή μικρός παραδίδωμι πειράω , εἶμι εὐθύς2 ὁ πρόκειμαι . ἐπειδή ποτός βασκανία δαίμων , ὡς διαλαμβάνω , κατά ἐγώ μαίνομαι οὐ ἔνδικος ὅς διά χρόνος μακρός φίλος συνίστημι καί κοινωνός ἐγώ ποιέω ὁ εὐπραγία , σκαιωρέω ὁ δεινός , καί ὅς πορεύω σύν θεός πορεία ὀρθός τε καί ὁ κοινός συντείνω κακός κακῶς διαβάλλω τε καί κακουργέω παντάπασι προθυμέομαι καί ἐπιχειρέω ἐγώ ὄλλυμι σύν ὁ ὑπολείπω φίλος , ὁ κίνδυνος τέως ἐφίστημι ἐγώ , ὁ πρός σωτηρία ἀθρόος βουλεύω · οὐδείς κακός ἐπί θεός μάρτυς φρίσσω καί συνδιασκέπτομαι , καί ἔτι φροντίζω , καί πῶς εἄν ἐκεῖνος σῴζω ὁ καταπροδίδωμι ἐγώ , καί ἵνα ὁ ἐν μέσος πλεῖστος γε εἰμί καί κόρος οὖς παρέχω πείρω , πᾶς σχεδόν ἐν ἀνάγκη καί καιρός κίνδυνος ἀπειλέω διάφορος , ἀπολέγω τε καί καταλείπω ἐγώ Φίλων , συγγενής γνήσιος καί θεράπων , οὗτος ἐγώ οὗτος ὀφείλω , μᾶλλον δέ εἶπον καί πλείων καί μυρίος καταπροίημι ἐγώ κίνδυνος πολλάκις αἱρέω , κρίμα θεῖον καί λόγος ἄρρητος αὐτός καί μόνος ὁ ὁ θεός δεξιός αἰσθάνομαι λαμπρῶς ἀντιλαμβάνω ἐγώ καί ἀντωθέω ἰσχυρῶς ὁ κατά ἐγώ , ὡς ἄν τις φημί , ἐπιφέρω ἀκροβόλισις καί ὁ ἑλέπολις τηνικαῦτα φαίνω ἀγαθός ὁ ἀπειλέω πᾶς , καί σφόδρα δεινός τοσοῦτος . καί ὁ περιπόθητος αὐτάδελφος ὁ βασίλεια ἐγώ κύριος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος , ὅς ὁ αὐτός ἐγώ ὁ γένος ῥίζα τυγχάνω καί βασιλικός βρύω αἷμα , λίαν ἐπαινετός ἀντιφιλονεικέω περιγίγνομαι μᾶλλον ἅπας ὁ ὁ Ψυχή εὐγένεια , ἢ ὅσος περιγίγνομαι ὁ ὁ σῶμα . ὁ μέν γάρ οἶδα φύω τε καί αὖθις μένω , ὁ δέ ἄφθιτος ἀεί μίμνω . Ψυχή μέν οὖν ἀνδρεία , ἢ φρόνησις ἑδραιότης καί περί ὁ φίλος στερρότης , ὥστε προκινδυνεύω αὐτός αἱρέω , σῶμα τε εὐφυΐα καί ὥσπερ εὐαρμοστία καί ῥώμη , μακρός εἄν εἰμί ὁ νῦν διεξέρχομαι . ἐπεί δέ ὁ παρά αὐτός φημί ὁ ἐχθρός ἀξιόπιστος γίγνομαι μαρτυρία , οἶδα εἄν καί φημί οὗτος Ἰλλυριός τε , κατά ὅς οὗτος μέγας καλέω , καί πᾶς ἤπειρος καί αὐτός Πέρσης , ἕ πολλάκις οὗτος προσβάλλω παντελῶς κακός , ὡς μηδένες ἐναργής ἀπελέγχω . ὁ δέ ὑποφέρω ἀνδρείως καί πάσχω ἐμός χάρις , χρῆμα ἀφαίρεσις παντελής καί πλοῦτος πᾶς δήμευσις , θεράπων πλῆθος , στέρησις τε ὁ ἄλλος ἅπας , ὅς ἡττάω ὁ ῥέω ἄνθρωπος · ὅπως τε ἐγώ συνεξοικίζω εἰς Τριβαλός , καί ψυχή αὐτός ἑτοίμως ἔχω ὑπέρ ἐγώ τίθημι ὁπότε ἐσθίω , καί ὅπως γίγνομαι ἐγώ ἀντί πᾶς , ὁποῖος τε ἐγώ καί ὁπόσος κοινωνέω ὁ ἀνιαρός , ἐάω λέγω , ὡς μή ἀνάξιος δοκέω πράσσω ἐκδιηγέομαι σύν οἶκτος διά ἐμαυτοῦ , ὁ τότε γενναῖος φέρω ἀρωγή ὁ ἀγαθός . βούλομαι μέν οὖν μακρός διήγησις δίδωμι ὁ οὗτος . ἐπεί δέ μικρός ὁ ἀλήθεια εἰμί πάντως τις εἄν εἶπον , ἔχω τις ἐκ ὀλίγος πάνυ ὁ εἴρω ὥσπερ ἐν ἐπιδρομή εἰς βαθύς ὁ αὐτός πρακτέος ἔρχομαι κατάληψις . παρίημι γάρ ὁ πλείων ὅς ἔργον αὐτός οὗτος μόνος , ὁ γραφεύς αὐτός ἀξιόω καί λόγος τιμάω . ἐγώ δέ πρό οὗτος μέλω καί αὐτός ἔργον ἀμείβω οὗτος ὁ περιπόθητος αὐτάδελφος ὁ βασίλεια ἐγώ ὁ φερώνυμος χάρις βρύω . Δίκαιος γάρ εὐεργετέω παρά ἐγώ καί μέγας ἀμοιβή ἀξιόω , οὐ ὅτι μόνος εἰμί οἷος δείκνυμι καί φορυτός δυσχερής σύν ἐγώ ὑπέρ ἐγώ μάλα ἄσμενος ὑποφέρω · ἀλλά ὅτι καί διά πᾶς ὁ αὐτός πράσσω τρανής ἐπαγγέλλω συμφέρω , ὅστις ἀγαθός ὁ κοινός , καί Νίκη ἀείρω κατά ἐχθρός ὁ Ῥωμαῖος νέμω ἀναίδην . διά ὅς οὗτος καί χάρις αποχρών ὁ βασίλειος ἐγώ ὅδε βούλομαι ἀεί , ἐπιχορηγέω καί επιβραβεύω νῦν καί ὁ πάρειμι χρυσόβουλλος λόγος , διά ὅς προστάσσω καί θεσπίζω καί διορίζω εἰμί ὁ διαλαμβάνω περιπόθητος αὐτάδελφος ὁ βασίλεια ἐγώ κύριος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος εἰς κεφαλή ὁ κάστρον καί χώρα Βλαχία ἐπί ὅρος ὁ ζωή αὐτός , καί ἐπιμελέομαι καί σπεύδω καί φροντίζω ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός ἐπίδοσις καί βελτίωσις αὐτός , ὀφείλω διατηρέω απαρασάλευτος καί ὅσπερ ἔνορκος ὑπισχνέομαι ὁ βασίλεια ἐγώ · ὁ περισσός μέν ἴσως εἄν δοκέω κατά μέρος δηλόω καί ἀνοίκειος τάχα ὁ οὗτος τρόπος ἀγαθός γε εἰμί καί περί ἐγώ εὐνούστατος . ἐπεί δέ ἐπαινετός τίς χρῆμα πολύς ἕνεκα ὁ τρίβω ἀσφαλής καί λεῖος πορεύω μηδείς προσίστημι ἔχω , ἤτοι γε απειλώ ὁ παρά ἐγώ μέν ἐκτίθημι , Ὅρκος δέ παρά οὗτος βεβαιόω , κατά μέρος οὗτος καί λέγω διά ὁ ἀσφαλής . εἰμί δέ ὅδε . ἵνα εἰμί ὁ περιπόθητος αὐτάδελφος ὁ βασίλεια ἐγώ κύριος Ἰωάννης ὁ Ἄγγελος φίλος ὁ φίλος αὐτός , καί ὁ ἐχθρός αὐτός ἐχθρός · ἤγουν κἀν ὁποῖος ἄρα πρόσωπον εἰμί , εἰμί μέν ἔχω φίλιος καί ἀγάπη ὁ βασίλειος ἐγώ μετά ἐκεῖνος , ἔχω καί αὐτός οὕτως · εἰμί δέ οὖν , διατίθημι ἀναμφιβόλως καί ἀπολυπραγμονήτως εἰς αὐτός , ὡς καί ὁ βασίλειος ἐγώ . ἵνα μέν ὁ τοιοῦτος ὁ Βλαχία κεφαλατίκιον ἐπί ὅρος πᾶς ὁ ζωή αὐτός ἔχω , οὖον μήv δέ ἔχω ἐπί ἄδεια οὗτος οὗτος δίδωμι καί πρός παιδίον αὐτός , εἰμί μή πως τάσσω οὗτος καί στέργω ὁ βασίλειος ἐγώ , ὡς ἐκ ἄλλος ἀρχή . ἵνα οὖον μόνος χρεωστέω ὅς αὐτός δουλοσύνη εἰς ὁ βασίλειος ἐγώ , ἀλλά καί εἰς ὁ βασιλεύς κύριος Ἰωάννης ὁ Παλαιολόγος , ἐάν καθίστημι αὐτός οὗτος διάδοχος ὁ βασίλεια · ἐάν δέ παραχώρησις θεός ἀποθνῄσκω ὁ βασιλεύς ὁ Παλαιολόγος , χρεωστέω ὁ τοιοῦτος ὑποταγή εἰς ὅς εἄν καθίστημι ὁ βασίλειος ἐγώ σύν θεός διάδοχος καί κληρονόμος ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή . φημίζω δέ καί μνημονεύω ἐν πᾶς ὁ χώρα ὁ Βλαχία καί ὁ δέσποινα Ἄννα ὁ Παλαιολόγος καί βασιλεύς ὁ υἱός αὐτός κατά ὁ ἐνεργέω συνήθεια ἐν τε ὁ θεοφρούρητος Παλάτιον ὁ βασίλεια ἐγώ καί ἐν αὐτός ὁ χώρα . ἵνα καί ἐκεῖσε εἴτε μητρόπολις ἄγω , εἴτε ἐπισκοπή , εἴτε μοναστήριον , εἴτε ἐκκλησιαστικός Δίκαιος , εἰμί ὑπόκειμαι ὡς ἀρχῆθεν ὁ ἅγιος ὁ θεός μέγας ἐκκλησία , νέμω τε ἀναφαίρετος καί ὁ πρόσειμι αὐτός διά διάφορος δικαίωμα . ἵνα , ἐάν ἀποστέλλω παρά ὁ βασίλεια ἐγώ εἰς ὁ δεσποτάτον ἢ ὁ περιπόθητος γαμβρός αὐτός κύριος Νικηφόρος ὁ δούξ , ἢ ἕτερος , ἔχω φίλιος μετά ἐκεῖνος καί χωρέω ἑκάτερος εἰς ὁ Δίκαιος αὐτός . εἰμί δέ ἴσως συμβαίνω διαφορά τις καί διένεξις ἀνά μέσος ἀμφότερος , ἀκουμβίζω ὁ περί οὗτος εἰς ὁ βασίλειος ἐγώ καί διορθόω οὗτος αὐτός , καθάπερ εἄν χορηγέω ὁ θεός ὁ οὗτος γνῶσις . περισώζω δέ καί ὁ σύνορος ὁ Βλαχία καί ὁ δεσποτάτο , ὡς ὁ πρότερος διά ὁ ἀσκανδάλιστος , ἵνα , ἐάν παραλαμβάνω ὁ ἐν ὁ περιορισμός ὁ Βλαχία κάστρον , ἔχω καί οὗτος εἰς ὁ κεφαλατίκιον αὐτός ὡς καί ὁ λοιπός Βλαχία , καθά δηλόω . εἰς δέ ὁ ἄλλος κάστρον ὁ μετά ὁ Πάτρα διάκειμαι , εἰμί μέν ἔχω ἀγάπη ὁ βασίλειος ἐγώ μετά ὁ Κατελάνος , ἔχω καί αὐτός , εἰμί δέ μάχη , μάχομαι καί αὐτός · καί ὅσος εἄν προσέρχομαι εἰς ὁ δουλοσύνη ὁ βασίλεια ἐγώ , εἴτε ἀλλότροπος , εἴτε καί διά αὐτός οὗτος ὁ αυτάδελφος ὁ βασίλεια ἐγώ , ἔχω ἄδεια οὗτος τάσσω εἰς κεφαλή ἰδιορρύθμως , ὅς εἄν ἐθέλω . ἵνα , ἐάν ἐθέλω τις ὁ ἐν ὁ Βλαχία ἄρχω τυγχάνω ὀφφικίων παρά ὁ βασίλεια ἐγώ ἔρχομαι τε καί εἰς προσκύνησις αὐτός , ἔχω οὗτος ἐπί ἄδεια καί οὐδείς κωλύω παρά αὐτός . ἵνα ἐπί μέν ἅπας ὁ δυτικός μέρος , ἔνθα εἄν χρῄζω αὐτός ὁ βασίλειος ἐγώ , δουλεύω μετά ἑαυτοῦ τε καί πᾶς ὁ φόσσατον ρωμαϊκός τε καί αλβανιτιπου · ἀνωτέρω δέ ὁ χριστουπολις ἐάν χρῄζω ὁ βασίλειος ἐγώ , δουλεύω μέν μετά ἑαυτοῦ , φόσσατον δέ ὅσος εἄν δύναμαι . » Ἄγγελος μέν οὖν ὁ Ἰωάννης ἐπί τοιοῦτος συνθήκη παραδίδωμι Θεσσαλία ὁ ἀρχή ὁ βασιλεύς . Θεσσαλός τε ὁ τε Ἄγγελος δέχομαι προθύμως , ὡς παρά βασιλεύς ἥκω , καί ὁ προστάσσω πᾶς ἐπαγγέλλω ποιέω .