joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen4.11
ιαʹ . Ἐν ὅσῳ δὲ ἐκεῖνος ἐνόσει ἐν Διδυμοτείχῳ , ὁ παρὰ τῶν ἐν Γαλατᾷ Λατίνων πόλεμος ἀνήπτετο , ἔσχε δὲ τὴν ἀρχὴν ἐξ αἰτίας τοιαύτης . τοῦτο τὸ γένος ἀεὶ μὲν ἐπίβουλον καὶ πολέμιον Ρωμαίοις καὶ πρὸς ἐπιορκίας ἑτοιμότατον , ἂν συνορῴη δυνατὴν τὴν ἐπιχείρησίν τινος · καὶ βασιλέως γὰρ τοῦ νέου Ἀνδρονίκου περιόντος , Φώκαιαν κατέσχον ἐπιορκήσαντες καὶ Μιτυλήνην , εἰ καὶ μηδὲν ἠδυνήθησαν ἀπόνασθαι τῆς πονηρίας , καλῶς καὶ μετὰ τῆς προσηκούσης αὐτοῖς αἰσχύνης ἐξελαθέντες , καὶ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν , καθ' ὃν ὁ συγγενικὸς πόλεμος χρόνον Ρωμαίοις ἦν , Χίῳ ἐπιθέμενοι , ἐκράτησαν ἀμελήσαντες τῶν ὅρκων καὶ τῶν συνθηκῶν τῶν πρὸς Ἄνναν τὴν βασιλίδα · ὕστερον δὲ , ἐπεὶ ἡ εἰρήνη ἦν καὶ βασιλεὺς ὁ Καντακουζηνὸς ἐκράτει τῶν πραγμάτων , ἐδέοντο προσελθόντες παραχωρῆσαί σφισι τοῦ ὑπὲρ τὸ φρούριον χωρίου , πρόφασιν μὲν ὡς μείζω τοῦ φρουρίου τὸν περίβολον ποιήσοντες , τοῦ ὄντος πρὸς οἴκησιν οὐκ ἐξαρκοῦντος , τῇ δ' ἀληθείᾳ τὸ χωρίον βουλόμενοι τειχίσματι διαλαβεῖν , ἵνα μὴ ῥᾴδιοι πολιορκεῖσθαι εἶεν · ἄναντες γὰρ ὂν καὶ οἷον ἐπικρεμάμενόν σφισι κατὰ κεφαλῆς , οὐ μικρὰν παρεῖχε βλάβην , εἴποτε συμβαίη πρὸς πόλεμον Ρωμαίοις καταστῆναι . ἐνενόουν γὰρ οὐδὲν μικρὸν , ἀλλὰ θαλασσοκρατεῖν ἐβούλοντο καὶ Ρωμαίους ἀπείργειν πλεῖν , ὥς σφισι προσηκούσης τῆς θαλάσσης , ἑώρων γὰρ Ρωμαίους τότε μᾶλλον τῶν ἄλλων χρόνων προσχόντας τῇ θαλάσσῃ καὶ ὁλκάδας καὶ ναῦς ἑτέρας φορτηγοὺς οὐκ ὀλίγας κτησαμένους , πολλὴν πρόνοιαν Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως ποιησαμένου περὶ τοῦτο , ἃ ὑπενόουν βασιλέα οὐκ ἀνέξεσθαι . διὸ καὶ πρότερον ἢ ἐκφαίνειν , ἃ διενοοῦντο , τοὺς ὑπόπτους ἐβούλοντο προκαταλαμβάνειν τόπους , ἐξ ὧν ᾤοντο βλαφθήσεσθαι . βασιλεὺς δὲ αὐτῶν τὴν ἐπίνοιαν οὐκ ἀγνοῶν , ναῦς τε παρεσκευάζετο , ὡς , εἰ δέοι πολεμεῖν , ἑτοίμους εἶναι , καὶ τοῦ χωρίου τὴν παράληψιν αὐτοῖς ἀπηγόρευε παντάπασιν . ᾔδει γὰρ αὐτοὺς φόβῳ μᾶλλον , ἢ εὐγνωμοσύνῃ καὶ εὐορκίᾳ ἀποσχησομένους τῶν ἀτόπων βουλευμάτων . διὸ καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων Λατίνων ὄνοις παρεικάζεται τὸ γένος τοῦτο . ἐκεῖνός τε γὰρ , ἂν ὁ ἐλαύνων μὴ δύνηται βαρείας πληγὰς ἐντείνειν , οὐκ ὀρθοποδεῖ πρὸς τὴν ὁδὸν , ἀλλὰ παραφέρεται παρατρεπόμενος καὶ τῆς ὁδοιπορίας ἀμελῶν διὰ τὴν ἀδυναμίαν τοῦ ἐλαύνοντος · καὶ οὗτοι , ἂν μὴ τὸν τοῦ κακῶς παθεῖν φόβον ἔχωσιν ἐπηρτημένον , ἐξ οὐδεμιᾶς αἰτίας ἄλλης τὰ δέοντά ποτε βουλήσονται ποιεῖν . βασιλεὺς μὲν οὖν αὐτῶν εἰδὼς τὴν μοχθηρίαν , οὐ παρεχώρει τοῦ χωρίου . ἐκεῖνοι δὲ τάς τε τριήρεις ὁρῶντες κατασκευαζομένας , ἀχθόμενοί τε ὁμοίως πρός τε τὴν ἀποτυχίαν τοῦ χωρίου καὶ πρὸς τὸ πλῆθος τῶν φορτίδων , ἃς ἐκτήσαντο Ρωμαῖοι ναῦς , ἐσκέψαντο πόλεμον κινεῖν , ἵν' ὁμοῦ τε εἴργωσι Ρωμαίους τῆς θαλάττης , καὶ τὸ χωρίον , εἰ δύναιντο , τειχίζωσι , βασιλέως ἄκοντος . καὶ συνέλεγον λίθους λογάδην ἐφ' ἑτέραις δή τισι προφάσεσι , καὶ τὴν ἄλλην ὕλην συνεπόριζον ἐν ἀποῤῥήτῳ . ἐπεὶ δὲ βασιλεὺς νοσεῖν ἐν Διδυμοτείχῳ ἔγνωσται , καιρὸν εἶναι οἰηθέντες ἐπιτηδειότατον αὐτοῖς πρὸς ἐπιχείρησιν , ἀθρόον ἐπιτίθενται νυκτὸς τοῖς κατὰ τὴν περαίαν οἰκοῦσι Ρωμαίοις πρῶτον , καὶ τὰς οἰκίας ἁπάσας ἐνέπρησαν πυρί . εἰς τὴν ὑστεραίαν δὲ τὰς σφῶν τριήρεις ἐφοπλίσαντες , οὔσας παρεσκευασμένας , καὶ ἀκάτια καὶ λέμβους , ὅσα ἦν , τὰς ἔξω τειχῶν παρὰ τὴν θάλασσαν Βυζαντίου οἰκίας ἐνεπίμπρων καὶ ὁλκάδας τὰς μὲν ἐλάμβανον , τὰς δὲ ἐνεπίμπρων · κατέκαυσαν δὲ καὶ τὰς κατασκευαζομένας ἁπάσας τριήρεις πλὴν τριῶν , ἃς , ἐπεὶ τὸ κακὸν πάντα ἐπενέμετο , ἄραντες ἐξ οὗ κατεσκευάζοντο τόπου τοῦ Κοσμιδίου προσαγορευομένου , τοῦ βασιλέως υἱοῦ κελεύσαντος , διὰ τοῦ κατὰ τὴν καλουμένην Πίσσαν διιόντος ποταμοῦ διαγαγόντες , ἀνείλκυσάν τε πρὸς τὴν χέρσον , καὶ φρουρὰν ἑκατέρωθεν ἐπιστήσαντες , ἐφύλαττον . οὕτω μὲν οἱ Λατῖνοι τὸν πόλεμον κατὰ Ρωμαίων φανερῶς ἐξήνεγκαν , καὶ ἐξ ἐκείνου ἤδη τῆς θαλάσσης ἄρχοντες , πάντα ἄνω καὶ κάτω τὰ παράλια παραπλέοντες , ἐκάκουν καὶ πυρὶ τὰ πάντα ἐπενέμοντο , πανδημεί τε ἐξελθόντες , πρῶτα μὲν ἐτείχιζον τὸν λόφον , πύργον ἐγείροντες πρὸς τῇ ἀκρολοφίᾳ , καὶ πᾶσαν ἐπεδείκνυντο σπουδὴν , καὶ ἄνδρες ὁμοίως καὶ γυναῖκες · καὶ οὐδ' οἱ περιφανέστατοι αὐτῶν ἀπηξίουν τὸ τοῖς ἄλλοις συναίρεσθαι πρὸς τὴν οἰκοδομίαν . ἔπειτα καὶ τὸ ἐπίλοιπον τοῦ χωρίου διαλαβόντες διετείχιζον ἄχρις οὗ ἐξήρκεσεν ἡ ὕλη , καὶ εἰς ὕψος τε ἤρετο τὸ τεῖχος ἱκανὸν αὐτοῖς , καὶ ἄλλην πᾶσαν ἐκ κατασκευῆς ἀσφάλειαν ἐπετεχνῶντο . ὅσον δὲ οὐκ ἐξῆν τειχίζειν δι' ὕλης ἀπορίαν , χαρακώμασι μεγάλοις καὶ σταυροῖς περιελάμβανον , καὶ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὸ χωρίον ἅπαν εἴχετο . βασιλεὺς δὲ ἐπεὶ ἐπύθετο τὰ παρὰ τῶν ἐν Γαλατᾷ τετολμημένα , ἤλγησε μὲν οὐ μέτρια ἐφ' οἷς τοιαῦτα ἔπασχεν ὑπὸ Λατίνων , τὴν Ρωμαίων οἰκούντων γῆν καὶ δικαίων ὄντων ἀκριβῶς δουλεύειν . ὅμως ὡς εἶχε , καίτοι πιεζόμενος ὑπὸ τῆς νόσου ἔτι , εἰς Βυζάντιον ἀφῖκτο . αὐτίκα δὲ οἱ ἐν Βυζαντίῳ , μάλιστα οἱ περὶ ἐμπορίας ἠσχολημένοι καὶ οἱ ἐν ἐργαστηρίοις διατρίβοντες , ἐν βασιλείοις συνελθόντες , ἐδέοντο βασιλέως , μὴ σφᾶς περιιδεῖν οὕτως ὑπὸ Λατίνων τῶν ἐν Γαλατᾷ περιφρονουμένους καὶ τὰ ἀνήκεστα ὑπομένοντας , ἀλλὰ δίκας τῶν τετολμημένων ἀπαιτῆσαι τριήρεις ἐφοπλίσαντα . αὐτοὺς δὲ ἑτοίμους εἶναι χρήματα παρέχειν πρὸς τὸν πόλεμον , ᾗ ἂν ἕκαστος εὐποροίη . μᾶλλον γὰρ τῶν ἄλλων ἐκείνων ἥψατο ἡ παρὰ Λατίνων φθορὰ γεγενημένη . νῆές τε γὰρ καὶ χρήματα καὶ οἰκίαι αἱ ἐμπρησθεῖσαι , τὰ σύμπαντα σχεδὸν ἐκείνων ἦσαν . βασιλεὺς δὲ πρῶτα μὲν ἐμέμφετο αὐτοῖς , ὡς οὐ χρωμένοις κατὰ καιρὸν τῇ προθυμίᾳ · τότε γὰρ ἔδει παρέχεσθαι τὰ χρήματα προθύμως , ὅτε συνεβούλευεν αὐτὸς , καὶ νῦν Λατίνοις οὐδὲν ἂν τοιοῦτον ἐτολμᾶτο . τοῦτο γὰρ ἐκ τῆς πολυπειρίας τῶν πραγμάτων προορώμενον αὐτὸν , καὶ πρὶν γενέσθαι , συμβουλεύειν , ἅπερ ᾤετο μετὰ μικρὸν τὰ μέγιστα λυσιτελήσειν . ὅμως καὶ αὐτὸς , ἐπεὶ ἐδόκει πρὸς τὸν πόλεμον χωρεῖν , χρήματά τε ἐκέλευεν εἰσφέρειν Βυζαντίους , καὶ Κωνσταντῖνον τὸν Ταρχανειώτην ἐφίστη πρὸς τὴν εἴσπραξιν , καὶ αὐτὸς ἐτρέπετο τριήρεις κατασκευάζειν . τῆς θαλάττης δὲ ὑπὸ τῶν Γαλατίων κατεχομένης , ἐπεὶ ἐν ἀπόρῳ ἦν ξύλα ναυπηγήσιμα κομίζειν ἐκ θαλάττης , ζεύγεσι καὶ ἡμιόνοις ἐκ τῶν κατὰ τὸ Σεργέντζιον ὀρῶν ἐκέλευε κομίζειν . καὶ ἤγοντο μοχθηρῶς ἄγαν καὶ δυσέργως · καὶ πρὸς τῷ λεγομένῳ Κοντοσκαλίῳ νεωρίῳ αἱ τριήρεις ἐναυπηγοῦντο . οἱ ἐν Γαλατᾷ δὲ Λατῖνοι ἤλπιζον μὲν αὐτίκα ἐλθόντα βασιλέα τὸν πρὸς αὐτοὺς ἀπογνόντα πόλεμον , πάντων αὐτοῖς παραχωρήσειν , ὧν ἐβούλοντο , καὶ χωρήσειν πρὸς συμβάσεις , ἄρχοντας καταλιπόντα τῆς θαλάσσης . ὡς δ' ἀπήντα κατὰ γνώμην αὐτοῖς οὐδὲν , ἀλλὰ ναῦς ἑώρων ναυπηγούμενον καὶ παρασκευαζόμενον πρὸς μάχην , μεταβαλόντες πρεσβείαν ἐποιοῦντο καὶ περὶ εἰρήνης διελέγοντο . βασιλεὺς δὲ αὐτοῖς τὴν πονηρίαν καὶ τὴν ἀγνωμοσύνην ὀνειδίσας , ὅτι μηδὲν μήτε πρότερον , μήθ' ὕστερον ὑπ' αὐτοῦ ἀδικηθέντες , μηδὲ πρόφασιν πολέμου παρεσχημένου μηδεμίαν , αὐτοὶ τοσαῦτα ἠγνωμόνησαν καὶ τοσαύτης ἦρξαν ἀδικίας καὶ φθορᾶς . ἔπειτα ἐκέλευε τὸ τειχισθὲν χωρίον καταλείπειν καὶ τὰ τείχη καθαιρεῖν . οὕτω γὰρ ἔσεσθαι σπονδὰς αὐτοῖς καὶ εἰρήνην πρὸς αὐτὸν , συγγνώμην παρασχόμενον , ὧν ἐζημίωσαν κατὰ τὸν πόλεμον . οἱ δὲ οὐδ' ἄκροις κατεδέχοντο ὠσὶν , ἀλλὰ δεῖν ἔφασαν αὐτοῖς τοῦ χωρίου παραχωρεῖν τετειχισμένου , ἢ οὐδενὸς τῶν πρὸς αὐτοὺς ἡκόντων ἀμελήσειν . καὶ ἅμα ἐπετείνετο ὁ πόλεμος , καὶ περιπλέοντες διέφθειρον τοὺς προστυχόντας . ἐπεὶ δὲ τὴν θάλατταν ἄπλωτον ἐποίησαν Ρωμαίοις , ἐφ' ὁλκάδος μυριοφόρου μηχανὴν ἐπιστήσαντες τειχομαχικὴν , ἀφ' ἧς λίθου βάρος , ὅσον εὔρωστος ἀνὴρ ἂν ἄροιτο , ἠφίετο . εἶτα τριήρει περιέλκοντες τὴν ὁλκάδα , λίθους ἠφίεσαν πανταχοῦ τῆς πόλεως , ἔβλαπτον δὲ οὐδέν . βασιλεὺς δ' ἐπεὶ ἐκ τοῦ αὐτίκα ἀντιτάττεσθαι αὐτοῖς οὐκ εἶχεν ἐκ θαλάττης , τριηρέων ἀπορῶν , στρατιὰν ἐκ τῆς ἠπείρου πέμπων , ἐφόδους ἐκέλευε συχνὰς ποιεῖσθαι , καὶ ἔβλαπτον ὅσα δυνατά . οὐ μὴν οὐδὲ τῆς θαλάττης παντάπασιν ἠμέλει , ἀλλὰ πετροβόλους στήσας μηχανὰς τὸ μέγεθος ὑπερφυεῖς , λίθους ἐκέλευεν ἐκ Βυζαντίου ἀφιέναι πρὸς Γαλατᾶν . διικνοῦντο γὰρ καὶ πολλὰς κατέστρεψαν οἰκίας , μάλιστα τὰς παρὰ θάλασσαν , καὶ ταῖς ὁλκάσι τῶν Λατίνων οὐκ ὀλίγα ἐλυμήναντο οἱ λίθοι . τήν τε τὴν μηχανὴν ἀνέχουσαν ὁλκάδα κατέδυσαν βαλόντες , μόλις τῶν ἐπιβατῶν τὸν κίνδυνον διαφυγόντων . οἱ Λατῖνοι δὲ καὶ δὶς καὶ τρὶς περὶ εἰρήνης πρεσβείαν ἐποιήσαντο , οὐκ ἠνέσχετο δὲ ὁ βασιλεὺς , εἰ μὴ τὰ τείχη καθελόντες , τὸ χωρίον καταλίποιεν . ἐν τούτοις δὲ οὐκ ὀλίγου τριβέντος χρόνου , καὶ τῶν τριηρέων ναυπηγηθεισῶν , ναύτας τε κατέλεγεν ὁ βασιλεὺς καὶ ὁπλίτας , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἐξηρτύετο πρὸς μάχην · στρατηγούς τε ἐφίστη , ταῖς μὲν πρὸς τῇ Πίσσῃ τρισὶ τριήρεσι Φακεωλάτον τὸν πρωτοστράτορα , ταῖς δ' ἐν τῷ Κοντοσκαλίῳ ναυπηγηθείσαις Τζαμπλάκωνα τὸν μέγαν δοῦκα . ἐφιλονείκησε δὲ ὁ μέγας δοὺξ φιλοτιμότερον προσεξεργάσασθαι τὰς ἰδίας · ἦσαν γὰρ καὶ μέγισται μεγέθει , καὶ ξυλίνους ἐπιστήσας πύργους καὶ τοὺς ἐρέτας ἄνωθεν ἐρέψας , διπλᾶς ἐποίει τὰς τριήρεις , καὶ πλῆθος ὁπλιτῶν ἐπέστησε καὶ ψιλῶν , ὃ καὶ μάλιστα ἔβλαψε κατὰ τῆς μάχης τὸν καιρὸν , ὡς ὀλίγῳ ὕστερον εἰρήσεται . τῇ προτεραίᾳ δὲ , ἧς ἔμελλον ἀνάγεσθαι αἱ τριήρεις ἐκ τοῦ νεωρίου , ὁλκὰς ἀναπλέουσα ἐφαίνετο ἐκ Γεννούας , πλοῦτον ἄγουσα , ὡς ἐλέγετο , πολύν . ἀπλοίας δὲ , τῶν ἀνέμων παυσαμένων , κατασχούσης , πρὸς Πριγγίπῳ τῇ νήσῳ ὡρμίζετο ἐπ' ἀγκυρῶν . ἐφ' ἣν δύο τῶν βασιλικῶν τριηρέων ἐκ τοῦ νεωρίου ἀνήγοντο νυκτός · παρείποντο δὲ καὶ μονήρεις ἴσαι . καὶ προσβαλόντες τῇ ὁλκάδι , ἐπεὶ ἠμύνοντο οἱ ἔνδον κραταιῶς , πῦρ ἐνίεσαν οἱ τριηρῖται , καὶ οὕτω περιγενόμενοι , ἐπέβησάν τε τῆς ὁλκάδος , οὐκ ὀλίγους τῶν ἀμυνομένων ἀποκτείναντες , καὶ πάντων ἦσαν ἤδη κύριοι . φήμης δὲ ἀδήλως ταῖς τριήρεσιν ἐπιπεσούσης , ὡς τριήρεις ἐπιπλέουσιν ἐκ Γαλατᾶ Λατινικαὶ , ἐτράπησαν εἰς φυγὴν , ὀλίγῳ ἐλάσσους πεντήκοντα τῶν οἰκείων καταλιπόντες ἐπὶ τῆς ὁλκάδος . ἦσαν δὲ παντάπασι ψευδεῖς αἱ φῆμαι . οἱ δὲ καταλειφθέντες Ρωμαῖοι ἐπὶ τῆς ὁλκάδος , αἰσθόμενοι ἀποπλευσάσας τὰς τριήρεις , ἐν ἀμηχανίᾳ καταστάντες , εἰς λόγους ἦλθον τοῖς Λατίνοις νενικημένοις ἤδη κατὰ κράτος . καὶ συνέβησαν ὥστε κοινῇ σβεννύειν κατακαιομένην τὴν ὁλκάδα , ἵνα μὴ συνδιαφθαρῶσι καὶ αὐτοί . εἰς τὴν ἐπιοῦσαν δὲ , ἂν μὲν Ρωμαῖοι ἐπιπλεύσαντες , κύριοι τῆς ὁλκάδος γένωνται , συνδιασώζειν τοὺς ἀπολειφθέντας Ρωμαίους τοὺς Λατίνους ἐξαιτησαμένους παρὰ τῶν ἀρχόντων · ἂν δ' οἱ Λατῖνοι ἐπιπλέωσι καὶ κυριεύωσι τῆς ὁλκάδος , τὰ ἴσα Λατίνους ποιεῖν πρὸς τοὺς Ρωμαίους , ὃ καὶ ἐγένετο ἅμα ἕῳ . ἐπεὶ γὰρ οὔπω πᾶσαι παρεσκευασμέναι ἦσαν αἱ βασιλικαὶ τριήρεις , οἱ Λατῖνοι ἐπιπλεύσαντες , ἡμιφλεγῆ ἀνεῖλκον τὴν ὁλκάδα . διέσωζον δὲ καὶ τοὺς Ρωμαίους κατὰ τοὺς ὅρκους οἱ ἐν τῇ νηΐ . αἱ βασιλικαὶ δὲ τριήρεις ἐπεὶ πᾶσαι παρεσκευασμέναι ἦσαν , καὶ οὐδὲν ἐνέδει ἔτι , ἀνήγοντο ἐκ τοῦ νεωρίου πᾶσαι διαπρεπῶς κεκοσμημέναι , καὶ πλήθει ὁπλιτῶν καὶ λαμπρότητι καὶ μεγέθει παρασκευῆς οὐδενὶ τῶν ἐκ πολλοῦ γεγενημένων Ρωμαίοις στόλων ἐλασσούμεναι . παρείποντο δὲ καὶ μονήρεις οὐκ ὀλίγαι καὶ λέμβοι καὶ ἀκάτια ὁπλίτας ἄγοντα , ἔχθει τῶν Λατίνων προθύμως ἁπάντων συστρατευομένων . οἵ τε Λατῖνοι πρὸς τὸ μέγεθος τῆς παρασκευῆς ἐκπεπληγμένοι , πάντα μᾶλλον ἢ πρὸς τὰς βασιλικὰς τριήρεις διαναυμαχεῖν διενοοῦντο , ἀλλὰ τὰς σφετέρας τριήρεις πεπληρωμένας ἔχοντες , ὡρμίζοντο πρὸ τοῦ φρουρίου , δόκησιν μὲν παρέχοντες , ὡς ἐμβαλοῦντες ἐπιοῦσι τοῖς βασιλικοῖς , οὕτω δὲ ἦσαν παρεσκευασμένοι , ὡς τὰς μὲν τριήρεις καλωδίοις ἀνελκύσοντες , ἂν αἴσθωνται τὰς βασιλικὰς ἐπιπλεούσας , αὐτοὶ δ' ἀμυνούμενοι ἀπὸ τῶν τειχῶν . ἦσαν δὲ φαυλοτάτας ἔχοντες τὰς ἐλπίδας τοῦ καὶ ἐν τοῖς τείχεσι διασωθήσεσθαι . αἱ μὲν οὖν βασιλικαὶ τριήρεις ἀναχθεῖσαι ἐκ τοῦ νεωρίου , αὐτοῦ που πλησίον ηὐλίσαντο τὴν νύκτα , διανοούμενοι , ὡς ἐς τὴν ὑστεραίαν ταῖς μετὰ τοῦ Φακεωλάτου τρισὶ τριήρεσιν εἰς ἓν γενόμενοι , Γαλατίοις ἐπιπλεύσωσι . Φακεωλάτος δὲ καὶ αὐτὸς τὰς τριήρεις ἐφοπλίσας , παρεσκευασμένος ἦν ὡς ἐς τὴν ὑστεραίαν ἐξορμήσων , καὶ ὁ βασιλεὺς ἱππικὴν ἔπεμπε στρατιὰν ἅμα δεσπότῃ τῷ υἱῷ πολλήν τε καὶ ἀγαθὴν , ὡς , τῆς συμβολῆς γενομένης τῶν τριηρέων , καὶ αὐτοὶ προσβάλοιεν ἐκ τῆς ἠπείρου . ἐπεὶ δὲ ἡμέρα ἤδη ἦν , αἱ μὲν ἐκ τοῦ νεωρίου τριήρεις ἀναχθεῖσαι πρὸς τῇ Εὐγενίου καλουμένῃ πύλῃ ἤδη ἦσαν , αἱ δὲ μετὰ Φακεωλάτου τοῦ πρωτοστράτορος καὶ αὐταὶ τοῦ ποταμοῦ ἐξορμηθεῖσαι , ἠπείγοντο ταῖς ἄλλαις ἐν ταὐτῷ γενέσθαι · τοῦ δὲ πάντα ἄγοντος θεοῦ καὶ πᾶσι ταλαντεύοντος δικαίως Ρωμαίους , ὡς ἔοικεν , εἰς πολλῶν ἄλλων ἔκτισιν ἁμαρτημάτων τιμωρουμένου καὶ τοῖς πολλῷ χείροσιν ἡττᾶσθαι παραχωροῦντος , ἀθρόον πνεύματος ἀκρίτου προσπεσόντος , καὶ πρώτας ἀνατρέψαντος τὰς τρεῖς τριήρεις , ἐφ' αἷς οἱ ξύλινοι πύργοι ἦσαν , καὶ οἱ ἄλλοι αὐτοῖς ὅπλοις κατέπιπτον ἀπὸ τῶν νεῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν , καὶ ναῦται ὁμοίως καὶ ὁπλῖται , καὶ ἐν μιᾷ ῥοπῇ χρόνου πᾶσαι ἑωρῶντο κεναὶ ἐπιβατῶν . τῷ αὐτῷ δὲ χρόνῳ καὶ ὧν ὁ Φακεωλάτος ἐστρατήγει , τῶν καταστρωμάτων καὶ αὐτοὶ ἐπὶ τὴν θάλασσαν κατέπιπτον , καὶ ὄλεθρος ἦν παντοῖος ναυτῶν ὁμοῦ καὶ ὁπλιτῶν . οἱ μὲν οὖν πολλοὶ διεσώθησαν , ἐγγὺς τῆς γῆς γεγενημένης τῆς τροπῆς , ἀπέθανον δὲ ἐν τοῖς ὕδασιν ὀλίγῳ ἐλάσσους διακοσίων , καὶ ἐκ τῶν μετὰ τοῦ Τζαμπλάκωνος τεταγμένων τοῦ μεγάλου δουκὸς ὁ Φιλανθρωπηνὸς Μανουὴλ , τῆς ναυαρχίδος ἄρχων , ἀνὴρ κατὰ χεῖρα γενναῖος καὶ τῆς παρὰ βασιλέως εὐμενείας ἀπολαύων μάλιστα . οἱ ἐν Γαλατᾷ δὲ Λατῖνοι ἀναθαρσήσαντες , ἀναχθέντες ἀνεῖλκον τὰς τριήρεις ἀναψάμενοι , κωλύοντος οὐδενὸς , οὐδὲ ἀμυνομένου , καὶ ἀναιμωτὶ τὴν νίκην εἶχον . ἡ δὲ ἐκ τῆς ἠπείρου στρατιὰ μετὰ βασιλέως τοῦ υἱοῦ ἔργου μὲν ἔχεσθαι ἐβούλοντο , οἰόμενοι καὶ τὸ ναυτικὸν ἐκ τῆς θαλάττης ἐμβαλεῖν . ἐπεὶ δὲ ἑώρων τὰς Ρωμαίων ναῦς κενὰς ἀνελκομένας , ἀνεχώρουν καὶ αὐτοί . βασιλεὺς δὲ τὴν τοσαύτην δύναμιν ἐκ προφάσεως οὐδεμιᾶς ὁρῶν ἀπολωλυῖαν , ἐστέναξε μὲν τὴν τοιαύτην κακοπραγίαν τῶν Ρωμαίων , οἵων αἴτιον κακῶν τὸ θεῷ προσκρούειν συνορῶν , οὐδὲν δὲ ὑφῆκε τοῦ φρονήματος , οὐδὲ κατέπεσε πρὸς τὴν ἧτταν , ἀλλ' εὐθὺς ἐπὶ ξυλισμὸν ἐκέλευε χωρεῖν , ὡς τριήρεις ἑτέρας κατασκευάσων αὖθις , καὶ ἐφίστη τοὺς ἐπιμελησομένους πρὸς τὰ ἔργα . οἱ ἐν Γαλατᾷ δὲ εὐτυχεστάτην νομίσαντες ἐκείνην τὴν ἡμέραν , ἐν ᾗ τοσούτων νεῶν ἐκράτησαν πολεμίων , οὐδὲν αὐτοὶ εἰσενεγκόντες πρὸς τὴν ἧτταν , ἑώρταζον οὐκ ἐπινίκια μόνον , ἀλλὰ καὶ σωτήρια . πᾶσαι γὰρ αὐτοῖς ἐν στενῷ αἱ περὶ τοῦ σώζεσθαι κατέστησαν ἐλπίδες . ἐς τὴν ὑστεραίαν δὲ πάσας ἐφοπλίσαντες τὰς ἑαυτῶν τριήρεις ἐστεφανωμένας ὡς ἐπὶ νίκῃ καὶ κεκοσμημένας ἐκπρεπῶς , ἀντικρὺ παρέπλεον βασιλείων , σύροντες ἀτίμως καὶ τὰς βασιλικὰς σημαίας , ὥσπερ ἔθος , τὰς νενικημένας . ᾤοντο δὲ βασιλέα πρὸς τὴν δυσπραγίαν καὶ τὴν γνώμην ἡττημένον , αὐτίκα καταθήσεσθαι τὸν πόλεμον καὶ χωρήσειν πρὸς τὴν εἰρήνην , παραχωροῦντα τοῦ χωρίου . ὡς δὲ ἀπήντα κατ' ἐλπίδας αὐτοῖς οὐδὲν , ἀλλ' ἐπυνθάνοντο , βασιλέα αὖθις παρασκευαζόμενον τριήρεις ναυπηγεῖσθαι , πέμψαντες πρεσβείαν ἐκεῖνοι διελέγοντο περὶ εἰρήνης . καὶ πρῶτα μὲν ἐπειρῶντο βασιλέως , εἰ αὐτοῖς παραχωροίη τοῦ χωρίου · ὡς δ' ἑώρων οὐδαμῶς ἐκπεπληγμένον , οὐδὲ τὴν γνώμην ἡττημένον , ἀλλὰ τὴν μὲν δυσπραγίαν ἐκείνην νομίζοντα ἑτέρων τινῶν ἁμαρτημάτων εἴσπραξιν , αὐτὸν δὲ τῆς προτέρας γνώμης ἀκριβῶς ἐχόμενον , καὶ οὐδ' ἂν , εἰ μυρία τοιαῦτα γένοιτο , ἑκόντα εἶναι τοῦ χωρίου παραχωρήσοντα , ἀλλ' ὀργῇ φερόμενον μᾶλλον πρὸς τὴν ἧτταν καὶ προθυμότερον πρὸς τὴν παρασκευὴν , ὥσπερ ἄρτι τότε πρῶτον ἡμμένον τοῦ πολέμου , δείσαντες , μὴ εἰς κακὸν αὐτοῖς ἡ πολλὴ φιλονεικία τελευτήσῃ , συνέθεντο τὸ χωρίον καταλείπειν . καὶ ἐγένετο ἡ εἰρήνη ἐπὶ τούτοις , ὥστε παραδόντας βασιλεῖ αὐτοὺς , ἐπὶ τὸν πρότερον περίβολον χωρεῖν . καὶ γεγενημένων τῶν σπονδῶν , παρεδίδοσαν τὸ νέον φρούριον πρὸς δεσπότην τὸν βασιλέως υἱὸν , ἐλθόντα μετὰ στρατιᾶς . βασιλεὺς δὲ αὐτῶν μεταπεμψάμενος τοὺς ἀρίστους , ἡμέρως τε διειλέχθη καὶ προσηνῶς , καὶ τὸ χωρίον αὐτὸς ἑκὼν εἶναι ἐχαρίζετο . ἔφη γὰρ πρὸς αὐτοὺς , οὐ περὶ γῆς τοσαύτης φιλονεικεῖν , οὐδενὸς ἀξίας οὔσης , ἀλλὰ περὶ τῶν προσηκόντων δικαίων τῇ Ρωμαίων βασιλείᾳ . ἄτοπον γὰρ , ἐπήλυδας ὄντας αὐτοὺς καὶ πολλὰ ὑπὸ τῶν Ρωμαίων βασιλέων εὐηργετημένους καὶ δικαίους ὄντας ἐν δουλευόντων εἶναι μοίρᾳ , ἔπειτα ἀναισχυντεῖν καὶ παρασπᾷν τι τῆς ἡγεμονίας βούλεσθαι ἀκόντων . διὰ ταῦτα ἔλεγε τὸν πόλεμον αἱρεῖσθαι μᾶλλον , οὐ διὰ τὴν κτῆσιν τοῦ χωρίου , καὶ γνώμην ἔχειν , ὡς πολεμήσων διηνεκῶς ἄχρι τοῦ διαφθερεῖν , εἰ μὴ βουληθεῖεν τὰ δίκαια ποιεῖν . ἐπεὶ δὲ αὐτοὶ τῆς ἀγνωμοσύνης ἀποσταῖεν καὶ καταλείποιεν τὰ ἡρπασμένα , μηδ' αὐτὸν μικρολογήσειν οὕτως , ὥστ' ἀποστερεῖν , οὗ τοσοῦτον ἐξέχονται καὶ ποιοῦνται περὶ πλείστου . καὶ αὐτίκα ἐκέλευε τὸν υἱὸν ἐξάγειν τὴν στρατιὰν , τὸ χωρίον τοῖς Γαλατίοις παραδόντα . οἱ δὲ βασιλεῖ πολλὰς ὡμολόγουν χάριτας μετὰ πλείστων τῶν εὐφημιῶν , καὶ πρὸς τὸν βασιλέως υἱὸν ἐλθόντες , ἐπεὶ κατὰ τὸ τοῦ πατρὸς ἐπίταγμα τὸ χωρίον παρεδίδοτο , αὖθίς τε εὐφήμουν βασιλέα , καὶ χρυσίῳ πολλῷ τὴν βασιλικὴν περιέῤῥαινον σημαίαν , ἃ διήρπασαν οἱ στρατιῶται , κελεύσαντος τοῦ δεσπότου , παιδιᾶς ἕνεκα καὶ ἡδονῆς . τοιαύτην μὲν ὁ πόλεμος ἔσχε τὴν ἀρχὴν καὶ εἰς τοῦτο ἐτελεύτησε .
Lemmas: ἰά . ἐν ὅσος δέ ἐκεῖνος νοσέω ἐν διδυμοτειχεω , ὁ παρά ὁ ἐν Γαλατά Λατῖνος πόλεμος ἀνάπτω , ἔχω δέ ὁ ἀρχή ἐκ αἴτιος τοιοῦτος . οὗτος ὁ γένος ἀεί μέν ἐπίβουλος καί πολέμιος Ῥωμαῖος καί πρός ἐπιορκία ἑτοῖμος , εἄν συνοράω δυνατός ὁ ἐπιχείρησις τις · καί βασιλεύς γάρ ὁ νέος Ἀνδρόνικος περίειμι , Φώκαια κατέχω ἐπιορκέω καί Μιτυλήνη , εἰμί καί μηδείς δύναμαι ἀπονίναμαι ὁ πονηρία , καλῶς καί μετά ὁ προσήκω αὐτός αἰσχύνη ἐξελαύνω , καί μετά ὁ ἐκεῖνος τελευτή , κατά ὅς ὁ συγγενικός πόλεμος χρόνος Ῥωμαῖος εἰμί , Χίος ἐπιτίθημι , κρατέω ἀμελέω ὁ Ὅρκος καί ὁ συνθήκη ὁ πρός Ἄννα ὁ βασιλίς · ὕστερος δέ , ἐπεί ὁ εἰρήνη εἰμί καί βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός κρατέω ὁ πρᾶγμα , δήω προσέρχομαι παραχωρέω ὅς ὁ ὑπέρ ὁ φρούριον χωρίον , πρόφασις μέν ὡς μείζων ὁ φρούριον ὁ περίβολος ποιέω , ὁ εἰμί πρός οἴκησις οὐ ἐξαρκέω , ὁ δέ ἀλήθεια ὁ χωρίον βούλομαι τείχισμα διαλαμβάνω , ἵνα μή ῥᾴδιος πολιορκέω ἄγω · ἀνάντης γάρ εἰμί καί οἷος ἐπικρεμάννυμι ὅς κατά κεφαλή , οὖον μικρός παρέχω βλάβη , εἴποτε συμβαίνω πρός πόλεμος Ῥωμαῖος καθίστημι . ἐννοέω γάρ οὐδείς μικρός , ἀλλά θαλασσοκρατέω βούλομαι καί Ῥωμαῖος ἀπείργω πλέω , ὅς ὅς προσήκω ὁ θάλασσα , ὁράω γάρ Ῥωμαῖος τότε μᾶλλον ὁ ἄλλος χρόνος προέχω ὁ θάλασσα καί ὁλκάς καί ναῦς ἕτερος φορτηγός οὐ ὀλίγος κτάομαι , πολύς πρόνοια Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς ποιέω περί οὗτος , ὁ ὑπονοέω βασιλεύς οὐ ἀνέχω . διό καί πρότερος ἢ ἐκφαίνω , ὁ διανοέομαι , ὁ ὕποπτος βούλομαι προκαταλαμβάνω τόπος , ἐκ ὅς οἴομαι βλάπτω . βασιλεύς δέ αὐτός ὁ ἐπίνοια οὐ ἀγνοέω , ναῦς τε παρασκευάζω , ὡς , εἰμί δήω πολεμέω , ἑτοῖμος εἰμί , καί ὁ χωρίον ὁ παράληψις αὐτός ἀπαγορεύω παντάπασι . οἶδα γάρ αὐτός φόβος μᾶλλον , ἢ εὐγνωμοσύνη καί ευορκία ἀπέχω ὁ ἄτοπος βούλευμα . διό καί ὑπό ὁ ἄλλος Λατῖνος ὄνος παρεικάζω ὁ γένος οὗτος . ἐκεῖνος τε γάρ , εἄν ὁ ἐλαύνω μή δύναμαι βαρύς πληγάς ἐντείνω , οὐ ορθοποδώ πρός ὁ ὁδός , ἀλλά παραφέρω παρατρέπω καί ὁ ὁδοιπορία ἀμελής διά ὁ ἀδυναμία ὁ ἐλαύνω · καί οὗτος , εἄν μή ὁ ὁ κακῶς πάσχω φόβος ἔχω ἐπαρτάω , ἐκ οὐδείς αἴτιος ἄλλος ὁ δέω ποτός βούλομαι ποιέω . βασιλεύς μέν οὖν αὐτός εἰδοί ὁ μοχθηρία , οὖον παραχωρέω ὁ χωρίον . ἐκεῖνος δέ ὁ τε τριήρης ὁράω κατασκευάζω , ἄχθομαι τε ὁμοίως πρός τε ὁ ἀποτυχία ὁ χωρίον καί πρός ὁ πλῆθος ὁ φορτίς , ὅς κτάομαι Ρωμαῖος ναῦς , σκέπτομαι πόλεμος κινέω , ἵνα ὁμοῦ τε εἴργω Ῥωμαῖος ὁ θάλασσα , καί ὁ χωρίον , εἰμί δύναμαι , τειχίζω , βασιλεύς ἄκων . καί συλλέγω λίθος λογάδην ἐπί ἕτερος δή τις πρόφασις , καί ὁ ἄλλος ὕλη συμπορίζω ἐν ἀπόρρητος . ἐπεί δέ βασιλεύς νοσέω ἐν διδυμοτειχεω γιγνώσκω , καιρός εἰμί οἴομαι ἐπιτήδειος αὐτός πρός ἐπιχείρησις , ἀθρόος ἐπιτίθημι νύξ ὁ κατά ὁ περαίας οἰκέω Ῥωμαῖος πρῶτος , καί ὁ οἰκίον ἅπας ἐμπίμπρημι πῦρ . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ ὁ σφεῖς τριήρης ἐφοπλίζω , εἰμί παρασκευάζω , καί ἀκάτιον καί λέμβος , ὅσος εἰμί , ὁ ἔξω τεῖχος παρά ὁ θάλασσα Βυζάντιον οἰκίον ἐμπίμπρημι καί ὁλκάς ὁ μέν λαμβάνω , ὁ δέ ἐμπίμπρημι · κατακαίω δέ καί ὁ κατασκευάζω ἅπας τριήρης πλήν τρεῖς , ὅς , ἐπεί ὁ κακός πᾶς ἐπινέμω , ἀείρω ἐκ ὅς κατασκευάζω τόπος ὁ κοσμίδιον προσαγορεύω , ὁ βασιλεύς υἱός κελεύω , διά ὁ κατά ὁ καλέω Πίσσα δίειμι ποταμός διάγω , ἀνέλκω τε πρός ὁ χέρσος , καί φρουρά ἑκατέρωθεν ἐφίστημι , φυλάσσω . οὗτος μέν ὁ Λατῖνος ὁ πόλεμος κατά Ῥωμαῖος φανερῶς ἐκφέρω , καί ἐκ ἐκεῖνος ἤδη ὁ θάλασσα ἄρχω , πᾶς ἄνω καί κάτω ὁ παράλιος παραπλέω , κακόω καί πῦρ ὁ πᾶς ἐπινέμω , πανδημεί τε ἐξέρχομαι , πρῶτος μέν τειχίζω ὁ λόφος , πύργος ἐγείρω πρός ὁ ακρολοφία , καί πᾶς ἐπιδείκνυμι σπουδή , καί ἀνήρ ὁμοίως καί γυνή · καί οὐδέ ὁ περιφανής αὐτός ἀπαξιόω ὁ ὁ ἄλλος συναίρω πρός ὁ οἰκοδομία . ἔπειτα καί ὁ ἐπίλοιπος ὁ χωρίον διαλαμβάνω διατειχίζω ἄχρι ὅς ἐξαρκέω ὁ ὕλη , καί εἰς ὕψος τε ἔρομαι ὁ τεῖχος ἱκανός αὐτός , καί ἄλλος πᾶς ἐκ κατασκευή ἀσφάλεια ἐπιτεχνάομαι . ὅσος δέ οὐ ἔξεστι τειχίζω διά ὕλη ἀπορία , χαράκωμα μέγας καί σταυρός περιλαμβάνω , καί ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ χωρίον ἅπας ἔχω . βασιλεύς δέ ἐπεί πυνθάνομαι ὁ παρά ὁ ἐν Γαλατά τολμάω , ἀλγέω μέν οὖον μέτριος ἐπί ὅς τοιοῦτος πάσχω ὑπό Λατῖνος , ὁ Ῥωμαῖος οἰκέω γῆ καί Δίκαιος εἰμί ἀκριβῶς δουλεύω . ὅμως ὡς ἔχω , καίτοι πιέζω ὑπό ὁ νόσος ἔτι , εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι . αὐτίκα δέ ὁ ἐν Βυζάντιον , μάλιστα ὁ περί ἐμπορία ἀσχολέω καί ὁ ἐν ἐργαστήριον διατρίβω , ἐν βασίλειος συνέρχομαι , δήω βασιλεύς , μή σφεῖς περιοράω οὕτως ὑπό Λατῖνος ὁ ἐν Γαλατά περιφρονέω καί ὁ ἀνήκεστος ὑπομένω , ἀλλά δίκη ὁ τολμάω ἀπαιτέω τριήρης ἐφοπλίζω . αὐτός δέ ἑτοῖμος εἰμί χρῆμα παρέχω πρός ὁ πόλεμος , ὅς εἄν ἕκαστος εὐπορέω . μᾶλλον γάρ ὁ ἄλλος ἐκεῖνος ἅπτω ὁ παρά Λατῖνος φθορά γίγνομαι . ναῦς τε γάρ καί χρῆμα καί οἰκίον ὁ ἐμπίμπρημι , ὁ σύμπας σχεδόν ἐκεῖνος εἰμί . βασιλεύς δέ πρῶτος μέν μέμφομαι αὐτός , ὡς οὖον χράω κατά καιρός ὁ προθυμία · τότε γάρ ἐσθίω παρέχω ὁ χρῆμα προθύμως , ὅτε συμβουλεύω αὐτός , καί νῦν Λατῖνος οὐδείς εἄν τοιοῦτος τολμάω . οὗτος γάρ ἐκ ὁ πολυπειρία ὁ πρᾶγμα προοράω αὐτός , καί πρίν γίγνομαι , συμβουλεύω , ὅσπερ οἴομαι μετά μικρός ὁ μέγας λυσιτελέω . ὅμως καί αὐτός , ἐπεί δοκέω πρός ὁ πόλεμος χωρέω , χρῆμα τε κελεύω εἰσφέρειν Βυζάντιος , καί Κωνσταντῖνος ὁ Ταρχανειώτης ἐφίστημι πρός ὁ εἴσπραξις , καί αὐτός τρέπω τριήρης κατασκευάζω . ὁ θάλασσα δέ ὑπό ὁ Γαλατίων κατέχω , ἐπεί ἐν ἄπορος εἰμί ξύλον ναυπηγήσιμος κομίζω ἐκ θάλασσα , ζεῦγος καί ἡμίονος ἐκ ὁ κατά ὁ Σεργέντζιον ὄρος κελεύω κομίζω . καί ἄγω μοχθηρός ἄγαν καί δύσεργος · καί πρός ὁ λέγω Κοντοσκαλίῳ νεώριον ὁ τριήρης ναυπηγέω . ὁ ἐν Γαλατά δέ Λατῖνος ἐλπίζω μέν αὐτίκα ἔρχομαι βασιλεύς ὁ πρός αὐτός ἀπογιγνώσκω πόλεμος , πᾶς αὐτός παραχωρέω , ὅς βούλομαι , καί χωρέω πρός σύμβασις , ἄρχω καταλείπω ὁ θάλασσα . ὡς δέ ἀπαντάω κατά γνώμη αὐτός οὐδείς , ἀλλά ναῦς ὁράω ναυπηγέω καί παρασκευάζω πρός μάχη , μεταβάλλω πρεσβεία ποιέω καί περί εἰρήνη διαλέγω . βασιλεύς δέ αὐτός ὁ πονηρία καί ὁ ἀγνωμοσύνη ὀνειδίζω , ὅτι μηδείς μήτε πρότερος , μήτε ὕστερος ὑπό αὐτός ἀδικέω , μηδέ πρόφασις πόλεμος παρέχω μηδείς , αὐτός τοσοῦτος ἀγνωμονέω καί τοσοῦτος ἄρχω ἀδικία καί φθορά . ἔπειτα κελεύω ὁ τειχίζω χωρίον καταλείπω καί ὁ τεῖχος καθαιρέω . οὗτος γάρ εἰμί σπονδή αὐτός καί εἰρήνη πρός αὐτός , συγγνώμη παρέχω , ὅς ζημιόω κατά ὁ πόλεμος . ὁ δέ οὐδέ ἄκρος καταδέχομαι οὖς , ἀλλά δήω φημί αὐτός ὁ χωρίον παραχωρέω τειχίζω , ἢ οὐδείς ὁ πρός αὐτός ἥκω ἀμελέω . καί ἅμα ἐπιτείνω ὁ πόλεμος , καί περιπλέω διαφθείρω ὁ προστυγχάνω . ἐπεί δέ ὁ θάλασσα ἄπλωτος ποιέω Ῥωμαῖος , ἐπί ὁλκάς μυριοφόρος μηχανή ἐφίστημι τειχομαχικός , ἀπό ὅς λίθος βάρος , ὅσος εὔρωστος ἀνήρ εἄν ἄρνυμαι , ἀφίημι . εἶτα τριήρης περιέλκω ὁ ὁλκάς , λίθος ἀφίημι πανταχοῦ ὁ πόλις , βλάπτω δέ οὐδείς . βασιλεύς δέ ἐπεί ἐκ ὁ αὐτίκα ἀντιτάσσω αὐτός οὐ ἔχω ἐκ θάλασσα , τριήρης ἀπορέω , στρατία ἐκ ὁ ἤπειρος πέμπω , ἔφοδος κελεύω συχνός ποιέω , καί βλάπτω ὅσος δυνατός . οὖον μήv οὐδέ ὁ θάλασσα παντάπασι ἀμελέω , ἀλλά πετρόβολος ἵστημι μηχανή ὁ μέγεθος ὑπερφυής , λίθος κελεύω ἐκ Βυζάντιον ἀφίημι πρός Γαλάτης . διικνέομαι γάρ καί πολύς καταστρέφω οἰκίον , μάλιστα ὁ παρά θάλασσα , καί ὁ ὁλκάς ὁ Λατῖνος οὐ ὀλίγος λυμαίνομαι ὁ λίθος . ὁ τε ὁ μηχανή ἀνέχω ὁλκάς καταδύω βάλλω , μόλις ὁ ἐπιβάτης ὁ κίνδυνος διαφεύγω . ὁ Λατῖνος δέ καί δίς καί τρίς περί εἰρήνη πρεσβεία ποιέω , οὐ ἀνέχω δέ ὁ βασιλεύς , εἰμί μή ὁ τεῖχος καθαιρέω , ὁ χωρίον καταλείπω . ἐν οὗτος δέ οὐ ὀλίγος τρίβω χρόνος , καί ὁ τριήρης ναυπηγέω , ναύτης τε καταλέγω ὁ βασιλεύς καί ὁπλίτης , καί ὁ ἄλλος πᾶς ἐξαρτύω πρός μάχη · στρατηγός τε ἐφίστημι , ὁ μέν πρός ὁ Πίσσα τρεῖς τριήρης Φακεωλάτον ὁ πρωτοστράτορας , ὁ δέ ἐν ὁ Κοντοσκαλίῳ ναυπηγέω Τζαμπλάκων ὁ μέγας δούξ . φιλονεικέω δέ ὁ μέγας δούξ φιλότιμος προσεξεργάζομαι ὁ ἴδιος · εἰμί γάρ καί μέγας μέγεθος , καί ξύλινος ἐφίστημι πύργος καί ὁ ἐρέτης ἄνωθεν ἐρέφω , διπλόος ποιέω ὁ τριήρης , καί πλῆθος ὁπλίτης ἐφίστημι καί ψιλός , ὅς καί μάλιστα βλάπτω κατά ὁ μάχη ὁ καιρός , ὡς ὀλίγος ὕστερος εἴρω . ὁ προτεραῖος δέ , ὅς μέλλω ἀνάγω ὁ τριήρης ἐκ ὁ νεώριον , ὁλκάς ἀναπλέω φαίνω ἐκ γεννους , πλοῦτος ἄγω , ὡς λέγω , πολύς . ἄπλοια δέ , ὁ ἄνεμος παύω , κατασχάω , πρός Πριγγίπῳ ὁ νῆσος ὁρμίζω ἐπί ἄγκυρα . ἐπί ὅς δύο ὁ βασιλικός τριήρης ἐκ ὁ νεώριον ἀνάγω νύξ · παρεῖπον δέ καί μονήρης Ἴσαι . καί προσβάλλω ὁ ὁλκάς , ἐπεί ἀμύνω ὁ ἔνδον κραταιός , πῦρ ἐνίημι ὁ τριηρίτης , καί οὗτος περιγίγνομαι , ἐπιβαίνω τε ὁ ὁλκάς , οὐ ὀλίγος ὁ ἀμύνω ἀποκτείνω , καί πᾶς εἰμί ἤδη κύριος . φήμη δέ ἀδήλως ὁ τριήρης ἐπιπίπτω , ὡς τριήρης ἐπιπλέω ἐκ Γαλατά Λατινικός , τρέπω εἰς φυγή , ὀλίγος μικρός πεντήκοντα ὁ οἰκέω καταλείπω ἐπί ὁ ὁλκάς . εἰμί δέ παντάπασι ψευδής ὁ φήμη . ὁ δέ καταλείπω Ρωμαῖος ἐπί ὁ ὁλκάς , αἰσθάνομαι ἀποπλέω ὁ τριήρης , ἐν ἀμηχανία καθίστημι , εἰς λόγος ἔρχομαι ὁ Λατῖνος νικάω ἤδη κατά κράτος . καί συμβαίνω ὥστε κοινός σβέννυμι κατακαίω ὁ ὁλκάς , ἵνα μή συνδιαφθείρω καί αὐτός . εἰς ὁ ἔπειμι δέ , εἄν μέν Ρωμαῖος ἐπιπλέω , κύριος ὁ ὁλκάς γίγνομαι , συνδιασῴζω ὁ ἀπολιμπάνω Ῥωμαῖος ὁ Λατῖνος ἐξαιτέω παρά ὁ ἄρχω · εἄν δέ ὁ Λατῖνος ἐπιπλέω καί κυριεύω ὁ ὁλκάς , ὁ ἴσος Λατῖνος ποιέω πρός ὁ Ῥωμαῖος , ὅς καί γίγνομαι ἅμα ἠώς . ἐπεί γάρ οὔπω πᾶς παρασκευάζω εἰμί ὁ βασιλικός τριήρης , ὁ Λατῖνος ἐπιπλέω , ἡμιφλεγής ἀνέλκω ὁ ὁλκάς . διασῴζω δέ καί ὁ Ῥωμαῖος κατά ὁ Ὅρκος ὁ ἐν ὁ ναῦς . ὁ βασιλικός δέ τριήρης ἐπεί πᾶς παρασκευάζω εἰμί , καί οὐδείς ἐνδέω ἔτι , ἀνάγω ἐκ ὁ νεώριον πᾶς διαπρεπής κοσμέω , καί πλῆθος ὁπλίτης καί λαμπρότης καί μέγεθος παρασκευή οὐδείς ὁ ἐκ πολύς γίγνομαι Ῥωμαῖος στόλος ἐλασσόω . παρεῖπον δέ καί μονήρης οὐ ὀλίγος καί λέμβος καί ἀκάτιον ὁπλίτης ἄγω , ἔχθω ὁ Λατῖνος προθύμως ἅπας συστρατεύομαι . ὁ τε Λατῖνος πρός ὁ μέγεθος ὁ παρασκευή ἐκπλήσσω , πᾶς μᾶλλον ἢ πρός ὁ βασιλικός τριήρης διαναυμαχέω διανοέομαι , ἀλλά ὁ σφέτερος τριήρης πληρόω ἔχω , ὁρμίζω πρό ὁ φρούριον , δόκησις μέν παρέχω , ὡς ἐμβάλλω ἔπειμι ὁ βασιλικός , οὗτος δέ εἰμί παρασκευάζω , ὡς ὁ μέν τριήρης καλώδιον ἀνέλκω , εἄν αἰσθάνομαι ὁ βασιλικός ἐπιπλέω , αὐτός δέ ἀμύνω ἀπό ὁ τεῖχος . εἰμί δέ φαῦλος ἔχω ὁ ἐλπίς ὁ καί ἐν ὁ τεῖχος διασῴζω . ὁ μέν οὖν βασιλικός τριήρης ἀνάγω ἐκ ὁ νεώριον , αὐτός ποῦ πλησίος αὐλίζομαι ὁ νύξ , διανοέομαι , ὡς εἰς ὁ ὑστεραῖος ὁ μετά ὁ Φακεωλάτου τρεῖς τριήρης εἰς εἷς γίγνομαι , Γαλάτιος ἐπιπλέω . Φακεωλάτος δέ καί αὐτός ὁ τριήρης ἐφοπλίζω , παρασκευάζω εἰμί ὡς εἰς ὁ ὑστεραῖος ἐξορμάω , καί ὁ βασιλεύς ἱππικός πέμπω στρατία ἅμα δεσπότης ὁ υἱός πολύς τε καί ἀγαθός , ὡς , ὁ συμβολή γίγνομαι ὁ τριήρης , καί αὐτός προσβάλλω ἐκ ὁ ἤπειρος . ἐπεί δέ ἡμέρα ἤδη εἰμί , ὁ μέν ἐκ ὁ νεώριον τριήρης ἀνάγω πρός ὁ Εὐγένιος καλέω πύλη ἤδη εἰμί , ὁ δέ μετά Φακεωλάτου ὁ πρωτοστράτωρ καί αὐτός ὁ ποταμός ἐξορμάω , ἐπείγω ὁ ἄλλος ἐν αὐτός γίγνομαι · ὁ δέ πᾶς ἄγω θεός καί πᾶς ταλαντεύω δικαίως Ῥωμαῖος , ὡς ἔοικα , εἰς πολύς ἄλλος ἔκτεισις ἁμάρτημα τιμωρέω καί ὁ πολύς χείρων ἡσσάομαι παραχωρέω , ἀθρόος πνεῦμα ἄκριτος προσπίπτω , καί πρῶτος ἀνατρέπω ὁ τρεῖς τριήρης , ἐπί ὅς ὁ ξύλινος πύργος εἰμί , καί ὁ ἄλλος αὐτός ὅπλον καταπίπτω ἀπό ὁ νέος ἐπί ὁ θάλασσα , καί ναύτης ὁμοίως καί ὁπλίτης , καί ἐν εἷς ῥοπή χρόνος πᾶς ὁράω κενός ἐπιβάτης . ὁ αὐτός δέ χρόνος καί ὅς ὁ Φακεωλάτος στρατηγέω , ὁ κατάστρωμα καί αὐτός ἐπί ὁ θάλασσα καταπίπτω , καί ὄλεθρος εἰμί παντοῖος ναύτης ὁμοῦ καί ὁπλίτης . ὁ μέν οὖν πολύς διασῴζω , ἐγγύς ὁ γῆ γίγνομαι ὁ τροπή , ἀποθνῄσκω δέ ἐν ὁ ὕδωρ ὀλίγος μικρός διακόσιοι , καί ἐκ ὁ μετά ὁ Τζαμπλάκων τάσσω ὁ μέγας δούξ ὁ Φιλανθρωπηνός Μανουήλ , ὁ ναυαρχίς ἄρχω , ἀνήρ κατά χείρ γενναῖος καί ὁ παρά βασιλεύς εὐμένεια ἀπολαύω μάλιστα . ὁ ἐν Γαλατά δέ Λατῖνος ἀναθαρσέω , ἀνάγω ἀνέλκω ὁ τριήρης ἀνάπτω , κωλύω οὐδείς , οὐδέ ἀμύνω , καί ἀναιμωτί ὁ Νίκη ἔχω . ὁ δέ ἐκ ὁ ἤπειρος στρατία μετά βασιλεύς ὁ υἱός ἔργον μέν ἔχω βούλομαι , οἴομαι καί ὁ ναυτικόν ἐκ ὁ θάλασσα ἐμβάλλω . ἐπεί δέ ὁράω ὁ Ῥωμαῖος ναῦς κενός ἀνέλκω , ἀναχωρέω καί αὐτός . βασιλεύς δέ ὁ τοσοῦτος δύναμις ἐκ πρόφασις οὐδείς ὁράω ἀπόλλυμι , στενάζω μέν ὁ τοιοῦτος κακοπραγία ὁ Ῥωμαῖος , οἷος αἴτιος κακός ὁ θεός προσκρούω σύνορος , οὐδείς δέ ὑφίημι ὁ φρόνημα , οὐδέ καταπίπτω πρός ὁ ἧσσα , ἀλλά εὐθύς ἐπί ξυλισμός κελεύω χωρέω , ὡς τριήρης ἕτερος κατασκευάζω αὖθις , καί ἐφίστημι ὁ ἐπιμελέομαι πρός ὁ ἔργον . ὁ ἐν Γαλατά δέ εὐτυχής νομίζω ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ἐν ὅς τοσοῦτος νέος κρατέω πολέμιος , οὐδείς αὐτός εἰσφέρω πρός ὁ ἧσσα , ἑορτάζω οὐ ἐπινίκιος μόνος , ἀλλά καί σωτήριος . πᾶς γάρ αὐτός ἐν στενός ὁ περί ὁ σῴζω καθίστημι ἐλπίς . εἰς ὁ ὑστεραῖος δέ πᾶς ἐφοπλίζω ὁ ἑαυτοῦ τριήρης στεφανόω ὡς ἐπί Νίκη καί κοσμέω ἐκπρεπῶς , ἀντικρύ παραπλέω βασίλειος , σύρω ἄτιμος καί ὁ βασιλικός σημεῖον , ὥσπερ ἔθος , ὁ νικάω . οἴομαι δέ βασιλεύς πρός ὁ δυσπραγία καί ὁ γνώμη ἡσσάομαι , αὐτίκα κατατίθημι ὁ πόλεμος καί χωρέω πρός ὁ εἰρήνη , παραχωρέω ὁ χωρίον . ὡς δέ ἀπαντάω κατά ἐλπίς αὐτός οὐδείς , ἀλλά πυνθάνομαι , βασιλεύς αὖθις παρασκευάζω τριήρης ναυπηγέω , πέμπω πρεσβεία ἐκεῖνος διαλέγω περί εἰρήνη . καί πρῶτος μέν πειράω βασιλεύς , εἰμί αὐτός παραχωρέω ὁ χωρίον · ὡς δέ ὁράω οὐδαμῶς ἐκπλήσσω , οὐδέ ὁ γνώμη ἡσσάομαι , ἀλλά ὁ μέν δυσπραγία ἐκεῖνος νομίζω ἕτερος τις ἁμάρτημα εἴσπραξις , αὐτός δέ ὁ πρότερος γνώμη ἀκριβῶς ἔχω , καί οὐδέ εἄν , εἰμί μυρίος τοιοῦτος γίγνομαι , ἑκών εἰμί ὁ χωρίον παραχωρέω , ἀλλά ὀργή φέρω μᾶλλον πρός ὁ ἧσσα καί πρόθυμος πρός ὁ παρασκευή , ὥσπερ ἄρτι τότε πρῶτος ἅπτω ὁ πόλεμος , δείδω , μή εἰς κακός αὐτός ὁ πολύς φιλονικία τελευτάω , συντίθημι ὁ χωρίον καταλείπω . καί γίγνομαι ὁ εἰρήνη ἐπί οὗτος , ὥστε παραδίδωμι βασιλεύς αὐτός , ἐπί ὁ πρότερος περίβολος χωρέω . καί γίγνομαι ὁ σπονδή , παραδίδωμι ὁ νέος φρούριον πρός δεσπότης ὁ βασιλεύς υἱός , ἔρχομαι μετά στρατιά . βασιλεύς δέ αὐτός μεταπέμπω ὁ ἀγαθός , ἥμερος τε διαιλέγω καί προσηνῶς , καί ὁ χωρίον αὐτός ἑκών εἰμί χαρίζομαι . φημί γάρ πρός αὐτός , οὖον περί γῆ τοσοῦτος φιλονεικέω , οὐδείς ἄξιος εἰμί , ἀλλά περί ὁ προσήκω Δίκαιος ὁ Ῥωμαῖος βασίλεια . ἄτοπος γάρ , ἔπηλυς εἰμί αὐτός καί πολύς ὑπό ὁ Ῥωμαῖος βασιλεύς εὐεργετέω καί Δίκαιος εἰμί ἐν δουλεύω εἰμί μοῖρα , ἔπειτα ἀναισχυντέω καί παρασπάω τίς ὁ ἡγεμονία βούλομαι ἄκων . διά οὗτος λέγω ὁ πόλεμος αἱρέω μᾶλλον , οὖον διά ὁ κτῆσις ὁ χωρίον , καί γνώμη ἔχω , ὡς πολεμέω διηνεκής ἄχρι ὁ διαφθείρω , εἰμί μή βούλομαι ὁ Δίκαιος ποιέω . ἐπεί δέ αὐτός ὁ ἀγνωμοσύνη ἀφίστημι καί καταλείπω ὁ ἁρπάζω , μηδέ αὐτός μικρολογέω οὕτως , ὥστε ἀποστερέω , ὅς τοσοῦτος ἐξέχω καί ποιέω περί πλεῖστος . καί αὐτίκα κελεύω ὁ υἱός ἐξάγω ὁ στρατία , ὁ χωρίον ὁ Γαλάτιος παραδίδωμι . ὁ δέ βασιλεύς πολύς ὁμολογέω χάρις μετά πλεῖστος ὁ εὐφημίζω , καί πρός ὁ βασιλεύς υἱός ἔρχομαι , ἐπεί κατά ὁ ὁ πατήρ ἐπίταγμα ὁ χωρίον παραδίδωμι , αὖθις τε εὐφημέω βασιλεύς , καί χρυσίον πολύς ὁ βασιλικός περιραινω σημεῖον , ὁ διαρπάζω ὁ στρατιώτης , κελεύω ὁ δεσπότης , παιδιά ἕνεκα καί ἡδονή . τοιοῦτος μέν ὁ πόλεμος ἔχω ὁ ἀρχή καί εἰς οὗτος τελευτάω .