joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen3.34
λδʹ . Οὕτω δὲ συνθέμενοι πρὸς βασιλίδα ἧκον . προσαγορεύσαντες δὲ , « ἡμεῖς » εἶπον « πάντες , καὶ μάλιστα πατριάρχης , ἐν τοῖς πρώτοις ἦμεν τῶν Καντακουζηνοῦ τεταγμένοι φίλων , καὶ πολλῶν ἐκείνου καὶ μεγάλων ἀπηλαύσαμεν τῶν εὐεργεσιῶν . μέχρι μὲν οὖν κἀκεῖνος εὔνους τε ὑμῖν τοῖς βασιλεῦσιν ἦν καὶ τὰ δίκαια διενοεῖτο πράττειν , οὐδ' ἡμῶν οὐδεὶς οὐχ ὅτι πολεμεῖν , ἀλλ' οὐδ' ἀντιφθέγγεσθαι ἐτόλμα . ἐξ ὅτου δὲ ἄδικα καὶ παράνομα διενοήθη καὶ τοῦ πολλὰ πεφιληκότος βασιλέως κτείνειν ὥρμητο τοὺς παῖδας καὶ τὴν Ρωμαίων βασιλείαν ἑαυτῷ περιποιεῖν , μισήσαντες τὴν γνώμην ὡς ἀπάνθρωπον καὶ πονηρὰν , πόλεμόν τε πρὸς ἐκεῖνον ἠράμεθα φανερῶς ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τὰ μέγιστα αὐτὸν καὶ γένος καὶ οἰκείους ἐκακώσαμεν . καὶ νῦν εἰς τοσοῦτον ὁμονοίας ἥκομεν , ὡς οὐ χρήματα μόνον , ἀλλὰ καὶ ψυχὰς αὐτὰς ἡδέως προησόμενοι πολεμοῦντες αὐτῷ ὑπὲρ ὑμῶν . ὅτε οὖν ἡμεῖς τοσαύτην εὔνοιαν καὶ προθυμίαν πρὸς ὑμᾶς ἐνεδειξάμεθα τοὺς βασιλέας , τῶν ἀδικωτάτων ἂν εἴη , καταλιποῦσαν αὐτὴν ἡμᾶς καὶ παρ' οὐδὲν τὴν ἡμετέραν λογισαμένην σωτηρίαν , σπένδεσθαι τῷ πολεμιωτάτῳ τῆς ἰδίας ὠφελείας ἕνεκα , εἴγε καὶ ὠφέλειά τις ἕψεται ἐκ τῆς εἰρήνης , ἀλλὰ μὴ βλάβη δεινοτέρα ἐκ τῶν τοῦ πολέμου γενησομένων ἁπασῶν . ἃ γὰρ αὐτὴ περὶ τῆς πρὸς ἐκεῖνον εἰρήνης τῆς παρελθούσης διειλέχθης νυκτὸς , οὐδ' ἡμᾶς διέλαθεν ἐπὶ πολλῶν εἰρημένα ἀκοαῖς . ἐκεῖνον μὲν οὖν ἡμεῖς , ὡς κατὰ σοῦ καὶ τῶν παίδων τὰ δεινότατα καὶ διανοούμενον καὶ ἤδη πράττοντα , ὥσπερ ἀπὸ μιᾶς γνώμης πολέμιόν τε ἡγησάμεθα καὶ οὐδενὸς , τόγε εἰς ἡμᾶς ἧκον , ἠμελήσαμεν τῶν βλάπτειν δυναμένων . εἰ δ' ἔκ τινων αἰτιῶν ἡ εἰρήνη μᾶλλον συμφέρουσα νομίζεται νυνὶ , οὐδ' ἡμεῖς ἐναντιωσόμεθα πρὸς τὰ φαινόμενα λυσιτελεῖν , μόνον εἰ γνώμῃ κοινῇ πάντων ἡμῶν ἡ εἰρήνη ἐπιψηφισθείη . τὰ γὰρ ὑπὸ πολλῶν δοκιμαζόμενα ἥκιστα ἂν ἁμαρτηθείη . εἰ μὲν οὖν ὥσπερ ἐγνώκαμεν , αὐτή τε πείθῃ καὶ τὴν ἀξίωσιν ἡμῶν ὡς δικαίαν παραδέχῃ , πάντ' ἂν ἔχοι ἄριστα . εἰ δ' ἄρα ἑτέρως ἔγνωκας αὐτὴ , ἀλλ' ἡμῖν γε φράσον φανερῶς , ἵν' ἕκαστος , ὡς ἂν μάλιστα οἷόστε ᾖ , τὴν σωτηρίαν ἐκπορίζῃ ἑαυτῷ . πάντες δὲ οἷα πατρὶ πνευματικῷ τῷ πατριάρχῃ ἣν ἔχει γνώμην ἕκαστος περὶ τὰ παρόντα ἀνεθέμεθα , ἐξ οὗ δυνήσῃ μαθεῖν σαφέστερον τὰ καθ' ἡμᾶς . » οὕτως εἰπόντας , ἐκέλευεν εὐθὺς ὁ πατριάρχης ὑποχωρεῖν · μόνος δὲ πρὸς μόνην τὴν βασιλίδα ὑπολειφθεὶς , « τίς » ἔφασκε « βάσκανος δαίμων τοιαῦτα πέπεικε λογίζεσθαι , οὐκ ἀλυσιτελῆ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀδύνατα σχεδόν ; τίσι δὲ χρωμένη λογισμοῖς , Καντακουζηνὸν ᾠήθης φίλα σοί τε καὶ παισὶ δύνασθαί ποτε φρονήσειν ; ὃς γὰρ μήθ' ὑπὸ βασιλέως , μήτε σοῦ πρότερον μηδὲν ἀδικηθεὶς , ἀλλὰ πολλῶν ἐπὶ πλεῖστον χρόνον ἀπολαύσας ἀγαθῶν , πάντων ἐπιλελησμένος ἐν βραχεῖ , οὐ περὶ τῆς ἀρχῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ σωτηρίας ἐπεβούλευσε , πῶς ἂν εἴη δίκαιος πιστεύεσθαι περὶ τῶν μελλόντων ; καὶ ταῦτα οὐκ ὀλίγων παρὰ τὸν τοῦ πολέμου χρόνον τῶν δοκούντων ἐφυβρίστων πρὸς αὐτὸν γεγενημένων . οἶσθα δ' , ὡς τοῖς εἰθισμένοις ἄρχειν καὶ τιμᾶσθαι παρὰ πάντων τοιαῦτα μάλιστα οὐκ ἀνεκτά . εἰ δ' ἄρα τοῦ χρόνου τριβομένου , ἡ πρὸς ἐκεῖνον φαίνοιτο εἰρήνη ἀναγκαία , βέλτιον ταῖς ἁπάντων χρωμένην γνώμαις πράττειν , ἃ κοινῇ δοκεῖ λυσιτελεῖν , ἢ τῶν ἄλλων ἀμελήσασαν , ἀπερισκέπτως τὰ παριστάμενα ποιεῖν . εἰ μὲν οὖν πρὸς τὴν ἀξίωσιν αὐτῶν ἐπινεύσειας καὶ αὐτὴ , καὶ πρὸς τὸ μέλλον πίστιν τινὰ παράσχοιο , ὡς οὐδὲν οὐδέποτε παρὰ τὰ ὑπεσχημένα δράσεις , καὶ αὐτοί σοι πρὸς πάντα καὶ χρήμασι καὶ σώμασι προθύμως συναγωνιοῦνται , καὶ οὐδ' αὐτῆς , εἰ δέοι , τῆς φίλης φείσονται ζωῆς , ὥστε προΐεσθαι ὑπὲρ τῶν σοὶ λυσιτελούντων . ἂν δ' ἑτέρως αἴσθωνται βουλευομένην , ὀκνῶ μὲν εἰπεῖν , ἀποκρύπτειν δὲ οὐ δίκαιον , ὡς μία πᾶσι παρέστη γνώμη καὶ ὅρκοις τὴν ὁμόνοιαν ἠσφαλίσαντο , σὲ μὲν καὶ παῖδας ἀποκτείνειν , αὐτοὺς δὲ Βυζάντιον κατέχοντας , ὅπλα Καντακουζηνῷ ἀνταίρειν μέχρι παντὸς τοῦ δυνατοῦ . ἂν δ' ἀδυνάτως ἔχωσι πρὸς τὸ ἀμύνεσθαι , μᾶλλον αἱροῦνται Ἀλεξάνδρῳ τῷ Μυσῶν βασιλεῖ δουλεύειν τὴν πόλιν παραδόντας , ἢ τοῖς ἐκ Βενετίας ἢ Γεννούας Λατίνοις ἢ Καντακουζηνῷ δεσπότῃ χρῆσθαι . ὅτε οὖν ἥ τε ἀξίωσις αὐτῶν δικαία , καὶ τὸ παριδεῖν αὐτὴν οὐ κίνδυνον σοί τε μόνον καὶ παισὶν , ἀλλὰ καὶ πάσῃ τῇ Ρωμαίων ἡγεμονίᾳ ἀνάστασιν καὶ φθορὰν τὴν ἐσχάτην ἀπειλεῖ , ποῦ δίκαιον ἢ λυσιτελὲς προσδοκωμένων χάριν ἀγαθῶν , εἴγε καὶ ἔσται ὥσπερ ὑποπτεύομεν , ἐκ τῆς εἰρήνης , τὰ παρόντα καὶ φαινόμενα ἀνθαιρεῖσθαι δυσχερῆ ; ἀλλ' εἴ τι πέποιθας ἐμοὶ τὰ σοὶ λυσιτελοῦντα ἐξαρχῆς τε ᾑρημένῳ καὶ νῦν οὐδὲν ἧττον συμβουλεύοντι , τούτοις πειθομένη , τῶν ἤδη περιεστηκότων ἀπαλλάττου δυσχερῶν . » πρὸς ταῦτα ὑποπτήξασα ἡ βασιλὶς καὶ τῆς ἀπάτης ὥσπερ οὐκ αἰσθομένη , ἀλλ' οἰηθεῖσα , εἰ βελτίων τοῦ πολέμου ἡ εἰρήνη φαίνοιτο , πεισθήσεσθαι καὶ αὐτοὺς , δέχεται τὰ εἰρημένα . αὐτίκα τε ἐκέλευον ὀμνύειν , ὡς οὐδὲν οὐδέποτε παρὰ τὰ ὑπεσχημένα πρᾶξαι . ἡ δ' ἀγνοήσασα τὴν ἐνέδραν , καὶ ὅρκους προσετίθει τοῖς εἰρημένοις καὶ ὁ πατριάρχης εὐθὺς ἀφορισμὸν ἐπεφώνει , εἰ παραβαθείη τὰ ὀμωμοσμένα . ἐξ ἐκείνου δὲ οὐδέποτε κατέλιπον τὴν βασιλίδα μόνην , ὥστε σχολὴν ἄγουσαν τῶν δεόντων τι βουλεύσασθαι πρὸς ἑαυτήν · ἀλλ' ἡμέρας μὲν αὐτοὶ συνῆσαν ἐκ διαδοχῆς ἄλλον ἄλλος διαδεχόμενοι καὶ συμμεριζόμενοι τὸν χρόνον τῆς ἡμέρας . νυκτὸς δὲ τῶν τῆς βασιλίδος οἰκετίδων ἦσαν πρὸς τοῦτο τεταγμέναι , αἳ μισθὸν οὐ φαῦλον τῆς προδοσίας εἶχον χρυσίον παρὰ τῶν συνωμοτῶν , ἃς ἔδει τῇ βασιλίδι συνούσας , εἴ τι φθέγξαιτο , μηνύειν πατριάρχῃ , ὥστε δι' ἐκείνου καὶ τοῖς ἄλλοις πάντα δῆλα γίνεσθαι τὰ εἰρημένα . ὁ πατριάρχης γὰρ τὴν οἴκοι παντάπασι διατριβὴν καταλιπὼν , βασιλείοις ἐνδιῃτᾶτο , πρόφασιν μὲν , ὡς τῶν ἐπιβούλων καθέξων τὰς ὁρμὰς , εἴ τις βούλοιτο νεωτερίζειν , τῇ δ' ἀληθείᾳ , βασιλίδος φύλαξ ὑπὸ τῆς συνωμοσίας τεταγμένος , ἵνα μὴ λαθοῦσα πράξῃ τῶν μὴ κατὰ γνώμην ὄντων τι αὐτοῖς . ταῦτα μὲν οὖν , Καντακουζηνοῦ τοῦ βασιλέως Διδυμοτείχῳ ἐνδιατρίβοντος , ἐπράττετο . ὑφ' ὃν δὲ χρόνον Περιθεώριον ἐπολιόρκει , πρὸς τοὺς ἐν Ἄθῳ τῷ ὄρει τῶν ἄλλων ἀρετῇ προέχοντας γράψας μοναζόντων , ἐδεῖτο καὶ αὐτῶν , μὴ περιορᾷν τὸ τῶν χριστωνύμων αἷμα χεόμενον ὁσημέραι , ἀλλὰ ζῆλον ἀληθείας ὑποδυσαμένους , πρὸς Βυζάντιον ἀφικέσθαι καὶ βασιλίδα διδάξαι τὴν τῶν πραττομένων ἀτοπίαν , εἴ πως πειθομένη γοῦν αὐτοῖς , τὴν νεμομένην τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν φλόγα κατασβέσῃ , ἐξ οὐδεμιᾶς προφάσεως ἀληθοῦς , ἀλλ' ὑπὸ συκοφαντίας καὶ διαβολῆς κεκινημένην . αὐτὸν γὰρ ἐπιχειρήσαντα πολλάκις , ἠνυκέναι πλέον οὐδὲν , τῶν τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν ἄρτι διοικούντων πρὸς μὲν τὴν πρεσβείαν μηδὲν ἀποκρινομένων , τοὺς πρέσβεις δὲ μόνον ὠμότατα αἰκιζομένων καὶ πᾶσαν παροινίαν ἐνδεικνυμένων πρὸς αὐτοὺς καὶ τελευταῖον ἐν δεσμωτηρίοις κατεχόντων ὑπὸ κλοιοῖς . ἃ οἱ ἐν Ἄθῳ ἀναγνόντες καὶ προσήκουσαν αὐτοῖς τὴν ὑπὲρ τῶν τοιούτων σπουδὴν καὶ προθυμίαν οἰηθέντες , οἷα δὴ ὑπὲρ τῆς κοινῆς ὠφελείας ἐσομένην , καὶ παραθήξαντες ἀλλήλους , ἐκ πάντων ὅ,τε πρῶτος ἐκλεγέντες Ἰσαὰκ , ἀνὴρ τίμιος καὶ ἀρετῆς εἰς ἄκρον ἐληλακὼς , καὶ ὁ τῆς Λαύρας ἡγούμενος Μακάριος , καὶ ἕτεροι τῶν κατὰ τὸ ὄρος φροντιστηρίων ἡγουμένων οὐκ ὀλίγοι · σὺν τούτοις δὲ καὶ ὁ χρόνῳ ὕστερον τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκκλησίας πατριάρχης γεγονὼς , εἰς τὸν ἱερέων ἔτι τότε χορὸν τελῶν Κάλλιστος , καὶ Σαβὰς , ὃς πρὸς τῇ Βατοπεδίου μονῇ τὸν ἀσκητικὸν ἤνυε δρόμον καὶ πολλοὺς ὑπὲρ ἀρετῆς καὶ θαυμασίους ἐπεδείξατο ἀγῶνας , εἰς Βυζάντιον ἀφίκοντο . βασιλίδι τε συγγενόμενοι , καὶ πατριάρχου καὶ τῶν περὶ αὐτὸν συνωμοτῶν παρόντων , « ἡμεῖς » ἔφασαν « τὴν κατασχοῦσαν Ρωμαίους ὁρῶντες συμφορὰν , δεινὰ μὲν ᾠόμεθα τὰ πραττόμενα καὶ πέρα δεινῶν . οὐδὲν δὲ πλέον πρὸς ἐπικουρίαν καὶ ἀποτροπὴν τῶν δεινῶν δυνάμενοι συμβάλλεσθαι , τῶν ἄλλων ἀμελήσαντες , ὑπὲρ τῶν κοινῇ συμφερόντων ἐδεόμεθα θεοῦ , τοῦ μόνου στῆσαι δυναμένου τὰς προσδοκωμένας συμφοράς . νυνὶ δὲ τὸ διεστηκὸς τῶν Ρωμαίων ἰδόντες μέρος ἀσμένως χωροῦν πρὸς τὴν εἰρήνην καὶ μάλιστα ὅπερ δόκησιν παρεῖχε τὴν αἰτίαν παρασχέσθαι τῆς διαφορᾶς , καὶ θεῷ τῷ τῆς εἰρήνης χορηγῷ πολλὰς χάριτας ὁμολογήσαντες καὶ γῆρας καὶ σωματικὴν ἀσθένειαν καὶ τοὺς πρὸς τὴν ὁδοιπορίαν πόνους παριδόντες , ἥκομεν δεησόμενοι καὶ ὑμῶν , δέχεσθαι τὴν εἰρήνην καὶ μὴ διὰ φιλονεικίαν τὴν Ρωμαίων ἡγεμονίαν νῦν τε διαφθειρομένην περιορᾷν καὶ ἔτι δεινότερα προσδοκωμένην πάσχειν , ἂν μὴ ταχέως ὁ πόλεμος καταλυθῇ . ἔλεον οὖν καὶ αὐτοὶ λαβόντες τῶν ὁσημέραι χεομένων αἱμάτων καὶ τῶν δεσμωτηρίοις κατεχομένων καὶ τῶν ἐλαυνομένων καὶ ἀνήκεστα πασχόντων ἀνθρώπων , κυρώσατε τὴν εἰρήνην καὶ τῶν πολλῶν καὶ χαλεπῶν κινδύνων ἀπαλλάξατε Ρωμαίους , ὡς ἂν θεός τε ὁ τῆς εἰρήνης χορηγὸς δοξασθῇ καὶ βασιλίς τε καὶ πατριάρχης καὶ ὑμεῖς ἡ σύγκλητος οὐ παρὰ πάντων μόνον Ρωμαίων , ἀλλὰ καὶ ἡμῶν τῶν ταπεινῶν ἀξίας κομίζησθε εὐχαριστίας τῆς προθυμίας τῆς περὶ τὰ καλὰ καὶ τῆς κηδεμονίας τῶν διὰ τὸν πόλεμον ἁπανταχοῦ διαφθειρομένων ἀνθρώπων ἀναιτίων . » πρὸς ταῦτα βασιλὶς μὲν οὐδὲν ἔπασχε δεινὸν , ἀλλὰ καὶ κατὰ γνώμην ᾤετο εἰρῆσθαι αὐτῇ τοὺς λόγους . πολλὴν γὰρ πατριάρχου καὶ τῶν ἄλλων πανουργίαν καὶ ἀπάτην καταγνοῦσα , ἔσπευδεν , εἰ δύναιτο τρόπῳ δή τινι τὸν πόλεμον καταλύσασα , σπονδὰς πρὸς βασιλέα τὸν Καντακουζηνὸν θέσθαι περὶ εἰρήνης . εἰργομένη δὲ ὑπὸ τῶν ὅρκων , οἷς ὑπήγαγον ἐξαπατήσαντες , ὡς , εἰ μὴ πᾶσιν αἱρετέα εἴη ἡ εἰρήνη , μηδ' αὐτὴν ἐπιψηφίζεσθαι , τὴν ἐκ τῆς βουλῆς ψῆφον ἀναγκαίως περιέμενε .
Lemmas: λδʹ . οὕτως δέ συντίθημι πρός βασιλίς ἥκω . προσαγορεύω δέ , « ἐγώ » εἶπον « πᾶς , καί μάλιστα πατριάρχης , ἐν ὁ πρῶτος εἰμί ὁ Καντακουζηνός τάσσω Φίλων , καί πολύς ἐκεῖνος καί μέγας ἀπελαύνω ὁ εὐεργεσία . μέχρι μέν οὖν ἐκεῖνος Εὔνους τε σύ ὁ βασιλεύς εἰμί καί ὁ Δίκαιος διανοέομαι πράσσω , οὐδέ ἐγώ οὐδείς οὐ ὅτι πολεμέω , ἀλλά οὐδέ ἀντιφθέγγομαι τολμάω . ἐκ ὅστις δέ ἄδικος καί παράνομος διανοέομαι καί ὁ πολύς φιλέω βασιλεύς κτείνω ὁρμέω ὁ παῖς καί ὁ Ῥωμαῖος βασίλειος ἑαυτοῦ περιποιέω , μισέω ὁ γνώμη ὡς ἀπάνθρωπος καί πονηρός , πόλεμος τε πρός ἐκεῖνος ἔραμαι φανερῶς ὑπέρ σύ καί ὁ μέγας αὐτός καί γένος καί οἰκεῖος κακόω . καί νῦν εἰς τοσοῦτος ὁμόνοια ἥκω , ὡς οὖον χρῆμα μόνος , ἀλλά καί ψυχή αὐτός ἡδύς προΐημι πολεμέω αὐτός ὑπέρ σύ . ὅτε οὖν ἐγώ τοσοῦτος εὔνοια καί προθυμία πρός σύ ἐνδείκνυμι ὁ βασιλεύς , ὁ ἄδικος εἄν εἰμί , καταλείπω αὐτός ἐγώ καί παρά οὐδείς ὁ ἡμέτερος λογίζομαι σωτηρία , σπένδω ὁ πολέμιος ὁ ἴδιος ὠφέλεια ἕνεκα , εἰ καί ὠφέλεια τις ἕπω ἐκ ὁ εἰρήνη , ἀλλά μή βλάβη δεινός ἐκ ὁ ὁ πόλεμος γίγνομαι ἅπας . ὁ γάρ αὐτός περί ὁ πρός ἐκεῖνος εἰρήνη ὁ παρέρχομαι διαλέγω νύξ , οὐδέ ἐγώ διαλανθάνω ἐπί πολύς εἴρω ἀκοή . ἐκεῖνος μέν οὖν ἐγώ , ὡς κατά σύ καί ὁ παῖς ὁ δεινός καί διανοέομαι καί ἤδη πράσσω , ὥσπερ ἀπό εἷς γνώμη πολέμιος τε ἡγέομαι καί οὐδείς , τόγε εἰς ἐγώ ἥκω , ἀμελέω ὁ βλάπτω δύναμαι . εἰμί δέ ἐκ τίνω αἰτία ὁ εἰρήνη μᾶλλον συμφέρω νομίζω νυνί , οὐδέ ἐγώ ἐναντιόομαι πρός ὁ φαίνω λυσιτελέω , μόνος εἰμί γνώμη κοινός πᾶς ἐγώ ὁ εἰρήνη ἐπιψηφίζω . ὁ γάρ ὑπό πολύς δοκιμάζω ἥκιστος εἄν ἁμαρτάνω . εἰμί μέν οὖν ὥσπερ γιγνώσκω , αὐτός τε πείθω καί ὁ ἀξίωσις ἐγώ ὡς Δίκαιος παραδέχομαι , πᾶς εἄν ἔχω ἀγαθός . εἰμί δέ ἄρα ἑτέρως γιγνώσκω αὐτός , ἀλλά ἐγώ γε φράζω φανερῶς , ἵνα ἕκαστος , ὡς εἄν μάλιστα οἷος εἰμί , ὁ σωτηρία ἐκπορίζω ἑαυτοῦ . πᾶς δέ οἷος πατήρ πνευματικός ὁ πατριάρχης ὅς ἔχω γνώμη ἕκαστος περί ὁ πάρειμι ἀνατίθημι , ἐκ ὅς δύναμαι μανθάνω σαφής ὁ κατά ἐγώ . » οὕτως εἶπον , κελεύω εὐθύς ὁ πατριάρχης ὑποχωρέω · μόνος δέ πρός μόνος ὁ βασιλίς ὑπολείπω , « τίς » φάσκω « βάσκανος δαίμων τοιοῦτος πείθω λογίζομαι , οὐ ἀλυσιτελής μόνος , ἀλλά καί ἀδύνατος σχεδόν ; τίσις δέ χράω λογισμός , Καντακουζηνός οἴομαι φίλος σύ τε καί παῖς δύναμαι ποτός φρονέω ; ὅς γάρ μήτε ὑπό βασιλεύς , μήτε σύ πρότερος μηδείς ἀδικέω , ἀλλά πολύς ἐπί πλεῖστος χρόνος ἀπολαύω ἀγαθός , πᾶς ἐπιλανθάνομαι ἐν βραχύς , οὖον περί ὁ ἀρχή μόνος , ἀλλά καί περί σωτηρία ἐπιβουλεύω , πῶς εἄν εἰμί δίκαιος πιστεύω περί ὁ μέλλω ; καί οὗτος οὐ ὀλίγος παρά ὁ ὁ πόλεμος χρόνος ὁ δοκέω ἐφύβριστος πρός αὐτός γίγνομαι . οἶδα δέ , ὡς ὁ ἐθίζω ἄρχω καί τιμάω παρά πᾶς τοιοῦτος μάλιστα οὐ ἀνεκτός . εἰμί δέ ἄρα ὁ χρόνος τρίβω , ὁ πρός ἐκεῖνος φαίνω εἰρήνη ἀναγκαῖος , ἀγαθός ὁ ἅπας χράω γνώμη πράσσω , ὁ κοινός δοκέω λυσιτελέω , ἢ ὁ ἄλλος ἀμελέω , ἀπερισκέπτως ὁ παρίστημι ποιέω . εἰμί μέν οὖν πρός ὁ ἀξίωσις αὐτός ἐπινεύω καί αὐτός , καί πρός ὁ μέλλω πίστις τις παρέχω , ὡς οὐδείς οὐδέποτε παρά ὁ ὑπισχνέομαι δράω , καί αὐτός σύ πρός πᾶς καί χρῆμα καί σῶμα προθύμως συναγωνίζομαι , καί οὐδέ αὐτός , εἰμί δήω , ὁ φίλος φείδομαι ζωή , ὥστε προΐημι ὑπέρ ὁ σύ λυσιτελέω . εἄν δέ ἑτέρως αἰσθάνομαι βουλεύω , ὀκνέω μέν εἶπον , ἀποκρύπτω δέ οὖον Δίκαιος , ὡς εἷς πᾶς παρίστημι γνώμη καί Ὅρκος ὁ ὁμόνοια ἀσφαλίζω , σύ μέν καί παῖς ἀποκτείνω , αὐτός δέ Βυζάντιον κατέχω , ὅπλον Καντακουζηνός ἀνταίρω μέχρι πᾶς ὁ δυνατός . εἄν δέ ἀδύνατος ἔχω πρός ὁ ἀμύνω , μᾶλλον αἱρέω Ἀλέξανδρος ὁ Μυσός βασιλεύς δουλεύω ὁ πόλις παραδίδωμι , ἢ ὁ ἐκ Βενετία ἢ γεννους Λατῖνος ἢ Καντακουζηνός δεσπότης χράω . ὅτε οὖν ὅς τε ἀξίωσις αὐτός Δίκαιος , καί ὁ παρεῖδον αὐτός οὖον κίνδυνος σύ τε μόνος καί παῖς , ἀλλά καί πᾶς ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ἀνάστασις καί φθορά ὁ ἔσχατος ἀπειλέω , ποῦ Δίκαιος ἢ λυσιτελής προσδοκάω χάρις ἀγαθός , εἰ καί εἰμί ὥσπερ ὑποπτεύω , ἐκ ὁ εἰρήνη , ὁ πάρειμι καί φαίνω ἀνθαιρέομαι δυσχερής ; ἀλλά εἰμί τίς πείθω ἐγώ ὁ σύ λυσιτελέω ἐξαρχῆς τε αἱρέω καί νῦν οὐδείς κακός συμβουλεύω , οὗτος πείθω , ὁ ἤδη περιίστημι ἀπαλλάσσω δυσχερής . » πρός οὗτος ὑποπτήσσω ὁ βασιλίς καί ὁ ἀπάτη ὥσπερ οὐ αἰσθάνομαι , ἀλλά οἴομαι , εἰμί ἀγαθός ὁ πόλεμος ὁ εἰρήνη φαίνω , πείθω καί αὐτός , δέχομαι ὁ εἴρω . αὐτίκα τε κελεύω ὄμνυμι , ὡς οὐδείς οὐδέποτε παρά ὁ ὑπισχνέομαι πράσσω . ὁ δέ ἀγνοέω ὁ ἐνέδρα , καί Ὅρκος προστίθημι ὁ εἴρω καί ὁ πατριάρχης εὐθύς ἀφορισμός ἐπιφωνέω , εἰμί παραβαίνω ὁ ὄμνυμι . ἐκ ἐκεῖνος δέ οὐδέποτε καταλείπω ὁ βασιλίς μόνος , ὥστε σχολή ἄγω ὁ δήω τίς βουλεύω πρός ἑαυτοῦ · ἀλλά ἡμέρα μέν αὐτός σύνειμι ἐκ διαδοχή ἄλλος ἄλλος διαδέχομαι καί συμμερίζω ὁ χρόνος ὁ ἡμέρα . νύξ δέ ὁ ὁ βασιλίς οικετιδηω εἰμί πρός οὗτος τάσσω , ὅς μισθός οὖον φαῦλος ὁ προδοσία ἔχω χρυσίον παρά ὁ συνωμότης , ὅς ἐσθίω ὁ βασιλίδι σύνειμι , εἰμί τίς φθέγγομαι , μηνύω πατριάρχης , ὥστε διά ἐκεῖνος καί ὁ ἄλλος πᾶς δῆλος γίγνομαι ὁ εἴρω . ὁ πατριάρχης γάρ ὁ οἴκοι παντάπασι διατριβή καταλείπω , βασίλειος ἐνδιαιτάομαι , πρόφασις μέν , ὡς ὁ ἐπίβουλος κατέχω ὁ ὁρμή , εἰμί τις βούλομαι νεωτερίζω , ὁ δέ ἀλήθεια , βασιλίς φύλαξ ὑπό ὁ συνωμοσία τάσσω , ἵνα μή λανθάνω πράσσω ὁ μή κατά γνώμη εἰμί τίς αὐτός . οὗτος μέν οὖν , Καντακουζηνός ὁ βασιλεύς διδυμοτειχεω ἐνδιατρίβω , πράσσω . ὑπό ὅς δέ χρόνος Περιθεώριον πολιορκέω , πρός ὁ ἐν Ἄθως ὁ ὄρος ὁ ἄλλος ἀρετή προέχω γράφω μονάζω , δήω καί αὐτός , μή περιοράω ὁ ὁ χριστωνυμέω αἷμα χέω ὁσημέραι , ἀλλά ζῆλος ἀλήθεια ὑποδύω , πρός Βυζάντιον ἀφικνέομαι καί βασιλίς διδάσκω ὁ ὁ πράσσω ἀτοπία , εἰμί πως πείθω γοῦν αὐτός , ὁ νέμω ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία φλόξ κατασβέννυμι , ἐκ οὐδείς πρόφασις ἀληθής , ἀλλά ὑπό συκοφαντία καί διαβολή κινέω . αὐτός γάρ ἐπιχειρέω πολλάκις , ἀνύω πλέω οὐδείς , ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία ἄρτι διοικέω πρός μέν ὁ πρεσβεία μηδείς ἀποκρίνω , ὁ πρέσβυς δέ μόνος ὠμός αἰκίζω καί πᾶς παροινία ἐνδείκνυμι πρός αὐτός καί τελευταῖος ἐν δεσμωτήριον κατέχω ὑπό κλοιός . ὁ ὁ ἐν Ἄθως ἀναγιγνώσκω καί προσήκω αὐτός ὁ ὑπέρ ὁ τοιοῦτος σπουδή καί προθυμία οἴομαι , οἷος δή ὑπέρ ὁ κοινός ὠφέλεια εἰμί , καί παρατίθημι ἀλλήλων , ἐκ πᾶς ὁράω πρῶτος ἐκλέγω Ἰσαάκ , ἀνήρ τίμιος καί ἀρετή εἰς ἄκρος ἐλαύνω , καί ὁ ὁ Λαύρα ἡγέομαι Μακάριος , καί ἕτερος ὁ κατά ὁ ὄρος φροντιστήριο ἡγέομαι οὐ ὀλίγος · σύν οὗτος δέ καί ὁ χρόνος ὕστερος ὁ ἐν Κωνσταντινούπολις ἐκκλησία πατριάρχης γίγνομαι , εἰς ὁ ἱερός ἔτι τότε χορός τέλος Κάλλιστος , καί Σαβή , ὅς πρός ὁ Βατοπέδι μονή ὁ ἀσκητικός ἀνύω δρόμος καί πολύς ὑπέρ ἀρετή καί θαυμάσιος ἐπιδείκνυμι ἀγών , εἰς Βυζάντιον ἀφικνέομαι . βασιλίδι τε συγγίγνομαι , καί πατριάρχης καί ὁ περί αὐτός συνωμότης πάρειμι , « ἐγώ » φημί « ὁ κατέχω Ῥωμαῖος ὁράω συμφορά , δεινός μέν οἴομαι ὁ πράσσω καί πέρα δεινός . οὐδείς δέ πλέω πρός ἐπικουρία καί ἀποτροπή ὁ δεινός δύναμαι συμβάλλω , ὁ ἄλλος ἀμελέω , ὑπέρ ὁ κοινός συμφέρω δήω θεός , ὁ μόνος ἵστημι δύναμαι ὁ προσδοκάω συμφορά . νυνί δέ ὁ διίστημι ὁ Ῥωμαῖος ὁράω μέρος ἄσμενος χωρέω πρός ὁ εἰρήνη καί μάλιστα ὅσπερ δόκησις παρέχω ὁ αἴτιος παρέχω ὁ διαφορά , καί θεός ὁ ὁ εἰρήνη χορηγός πολύς χάρις ὁμολογέω καί γῆρας καί σωματικός ἀσθένεια καί ὁ πρός ὁ ὁδοιπορία πόνος παρεῖδον , ἥκω δήω καί σύ , δέχομαι ὁ εἰρήνη καί μή διά φιλονεικία ὁ Ῥωμαῖος ἡγεμονία νῦν τε διαφθείρω περιοράω καί ἔτι δεινός προσδοκάω πάσχω , εἄν μή ταχέως ὁ πόλεμος καταλύω . ἔλεος οὖν καί αὐτός λαμβάνω ὁ ὁσημέραι χέω αἷμα καί ὁ δεσμωτήριον κατέχω καί ὁ ἐλαύνω καί ἀνήκεστος πάσχω ἄνθρωπος , κυρόω ὁ εἰρήνη καί ὁ πολύς καί χαλεπός κίνδυνος ἀπαλλάσσω Ῥωμαῖος , ὡς εἄν θεός τε ὁ ὁ εἰρήνη χορηγός δοξάζω καί Βασιλίς τε καί πατριάρχης καί σύ ὁ σύγκλητος οὖον παρά πᾶς μόνος Ῥωμαῖος , ἀλλά καί ἐγώ ὁ ταπεινός ἄξιος κομίζω εὐχαριστία ὁ προθυμία ὁ περί ὁ καλός καί ὁ κηδεμονία ὁ διά ὁ πόλεμος ἁπανταχοῦ διαφθείρω ἄνθρωπος ἀναίτιος . » πρός οὗτος βασιλίς μέν οὐδείς πάσχω δεινός , ἀλλά καί κατά γνώμη οἴομαι εἴρω αὐτός ὁ λόγος . πολύς γάρ πατριάρχης καί ὁ ἄλλος πανουργία καί ἀπάτη καταγιγνώσκω , σπεύδω , εἰμί δύναμαι τρόπος δή τις ὁ πόλεμος καταλύω , σπονδή πρός βασιλεύς ὁ Καντακουζηνός τίθημι περί εἰρήνη . εἴργω δέ ὑπό ὁ Ὅρκος , ὅς ὑπάγω ἐξαπατάω , ὡς , εἰμί μή πᾶς αἱρετέος εἰμί ὁ εἰρήνη , μηδέ αὐτός ἐπιψηφίζω , ὁ ἐκ ὁ βουλή ψῆφος ἀναγκαῖος περιμένω .