joannes-vi-cantacuzenus.historiae kantakouzen1.55
μϛʹ . Οἱ μὲν οὖν τοιαῦτα τῷ πρεσβυτέρῳ ἐπέστελλον βασιλεῖ · ὁ δὲ τὰ γράμματα ἀναγνοὺς , οὐδὲν ἀπεκρίνατο πλέον , ἢ ὡς οὐ ῥᾴδιον ἐπὶ δίκῃ οὔτε τὸν ἔγγονον , οὔτε τὸν Καντακουζηνὸν ἐν Βυζαντίῳ δέχεσθαι . βασιλεὺς δὲ ὁ νέος ἀκούσας τὴν βασιλέως ἀπόκρισιν , ἤλγησε μὲν σφοδρῶς ἐφ' οἷς οὕτω παρὰ πάντα δικαίου λόγον καὶ αὐτῆς εἴργετο ἀπολογίας · ἀπαγορεύσας δὲ τὸ βασιλέα πείθειν ἐπιχειρεῖν , τῷ πατριάρχῃ γράφει τοιαῦτα · « δέσποτα πατριάρχα καὶ ἡ περὶ αὐτὸν θεία σύνοδος καὶ ἰερὰ , ἴστε σαφῶς ὅσα βασιλέως μεταξὺ καὶ ἐμοῦ πρὸ χρόνου συμβέβηκέ τινος , διὰ τὰς ἁμαρτίας φαίην ἂν ἔγωγε τὰς ἐμάς . ταῦτα μὲν οὖν ὁ πάντα σοφῶς οἰκονομῶν θεὸς διέλυσέ τε ῥᾳδίως καὶ βαθεῖαν ἐχορήγησεν εἰρήνην · ὅτε δὲ πάντα τὰ ἐν μέσῳ σκῶλα καὶ προσκόμματα περιῃρέθη , καὶ βαθείας ἀπελαύομεν γαλήνης , οὐδ' ἄχρι λογισμοῦ ἐμφυλίου πέρι μηδὲν πολέμου ἐννοοῦντες , αἰφνίδιον ἀνεῤῥάγη κλύδων βαρὺς καὶ χαλεπὴ τρικυμία τὴν Ρωμαίων αὔτανδρον ἡγεμονίαν ἀπειλοῦσα καταδύειν , καὶ συμβέβηκέ τι παραπλήσιον ἡμῖν ὥσπερ καὶ τοῖς νοσοῦσιν . ἐκεῖνοί τε γὰρ κατὰ μὲν τὴν πρώτην μάλιστα τῆς νόσου προσβολὴν , κἂν σφοδρὰ τύχῃ οὖσα χαλεπὴ , ἀντέχουσιν ἰσχυρῶς · ἂν δὲ ῥαΐσασι δεύτερον αὖθις ἢ καὶ τρίτον ἐπίθηται εἰ τύχοι , ἀσθενεστέροις περιτυχοῦσα , κατεργάζεται ῥᾳδίως τοὺς ἀνθρώπους . καὶ ἡμῖν τὸ αὐτὸ συμβέβηκε νῦν . ὑπό τε γὰρ τῶν πρότερον ἐμφυλίων γεγενημένων πολέμων καὶ τῶν ἔξωθεν ἡμῖν ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἐπενεχθέντων τῷ πλείονι κατειργασμένοι μέρει , οὐδὲ ἄν τι βλέψαι δυνησόμεθα πρὸς τὰ ἀναφυόμενα κακὰ , ἀλλὰ διαφθαρησόμεθα αὐτοὶ ὑφ' ἑαυτῶν . ἅπερ ἅπαντα συνορῶν καὶ αὐτὸς , καὶ τὸν κίνδυνον οὐκ ἴδιον , ἦν γὰρ ἂν ἀνεκτὸν , ἀλλὰ κοινὸν τῶν Ρωμαίων ἁπάντων ὄντα σαφῶς ὁρῶν , ἐν ἑξήκοντα ἡμέραις ἤδη μάλιστα περὶ Ρήγιον κάθημαι , καθάπερ ἴστε καὶ αὐτοὶ , βασιλέως δεόμενος ὁσημέραι μετὰ τῆς προσηκούσης αἰδοῦς ἐμοὶ καὶ μετριότητος καὶ δουλείας , συγγνώμης τυχεῖν , καίτοι γε μηδὲν ἑαυτῷ συνειδὼς ὀργῆς ἄξιον πεπραγμένῳ . ὡς δὲ πολλὰ μοχθήσας , εὕρισκον οὐδεμίαν ὄνησιν ἀπὸ τῶν πόνων , ἐτραπόμην ἑτέραν , μετὰ κομιδῇ τινων εὐαριθμήτων ἐπὶ τοῦ βασιλέως ἐλθεῖν αἰτῶν , καὶ ὑπὲρ ὧν ἐγκαλοῦμαι εὐθύνας ταύτῃ παρασχεῖν · ἢ εἰ μηδὲ τοῦτο κατὰ γνώμην εἴη βασιλεῖ , τὸν μέγαν δομέστικον ἐλθόντα ὑπὲρ ἐμοῦ ἀπολογεῖσθαι . καὶ ἐπ' οὐδεμιᾷ προκλήσει εἰσηκούσθην , ἀλλ' οὕτως ἐρήμην παρὰ πάντα τοῦ δικαίου νόμον καταδικάζομαι . ἐγὼ δὲ , εἴγε βασιλεὺς αὐτὸς ῥητήν τινα δίκην ὁποίαν ἂν αὐτῷ ἐδόκει ἐκέλευεν ὑπὲρ ὧν ἐγκαλοῦμαι δοῦναι , ἠγάπησα ἂν , καὶ σὺν προθυμίᾳ πολλῇ παρέσχον · νυνὶ δὲ ὁρῶν τὴν εἰς ἐμὲ ὀργὴν κατὰ πάντων Ρωμαίων ἐξάγουσαν τὴν βλάβην , οὐκ ἀνεκτῶς ἀλγῶ . διὰ τοῦτο καὶ δεόμενος τῆς ὑμῶν ἁγιότητος γράφω , εἴγε τοῦ θεοῦ ἐστε ὑμεῖς , σπουδάσαι ὑπὲρ τῆς εἰρήνης καὶ μὴ περιϊδεῖν ἡμᾶς τοῖς ὁμοφύλοις αἵμασι καταχρανθέντας , ἀλλ' ἢ πεῖσαι βασιλέα πρὸς ὑμᾶς ἐμὲ γενόμενον ὑπὲρ ὧν ἐγκαλοῦμαι λόγον ὑποσχεῖν , ἢ ἐνταῦθα γενομένων ὑμῶν , ὑπὲρ τῶν ἴσων τὴν ἀπολογίαν θέσθαι . » Τοσαῦτα μὲν βασιλεὺς ὁ νέος πατριάρχου καὶ τῶν ἄλλων δεόμενος ἀρχιερέων ἔγραψεν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης , ἃ καὶ φέρων ὁ διακομιστὴς ἐνεχείρισε τῷ πατριάρχῃ . καὶ τῶν ἀρχιερέων συνεδριαζόντων , ἀναγνωσθέντων δὲ τῶν γραμμάτων , ὡς ἐδόκει ἡ ἀξίωσις δικαία τοῦ νέου βασιλέως , πάντες εὐθὺς πρὸς βασιλέα τὸν πρεσβύτερον ἐλθόντες , τά τε γράμματα ἐδείκνυσαν τοῦ ἐγγόνου καὶ συνηγόρουν αὐτῷ ὡς δίκαια ἀξιοῦντι . καὶ αὐτὸ γὰρ ἔφασαν τὸ περὶ πλείστου ποιεῖσθαι ἢ αὐτὸν ἐνταῦθα ἐλθόντα ὑπὲρ ὧν ἐγκαλεῖται παρέχειν ἐθέλειν εὐθύνας , ἢ τοῦ πατριάρχου ἐκεῖ γενομένου τὸ αὐτὸ ποιεῖν , τεκμήριον ἂν εἴη μέγιστον ἢ τοῦ μηδὲν ἡμαρτηκέναι , ἢ εἰ καὶ ἥμαρτε , τοῦ βούλεσθαι ἂν διορθωθῆναι . τούτου δὲ οὕτως ἐξ αὐτῶν πραγμάτων ἀποδεικνυμένου , δίκαιον ἂν εἴη καὶ ἅμα λυσιτελὲς καὶ ἀναγκαῖον , ἐκ δύο τῶν ζητουμένων γενέσθαι θάτερον . ὁρῶν οὖν καὶ ὁ βασιλεὺς τό , τε ἀναντίῤῥητον τῆς ἀξιώσεως καὶ τὴν τοῦ πατριάρχου καὶ τῶν ἀρχιερέων πρὸς τοῦτο σπουδὴν , τὸ μὲν τὸν νέον βασιλέα πρὸς ἐκεῖνον ἥκειν ἀπηγόρευεν , ὥσπερ καὶ τὸ τὸν πατριάρχην ἐκεῖ γενέσθαι , οὐδὲν εἶναι προὔργου φάμενος ἑκάτερον · ἐπένευσε δὲ τῶν τε ἀρχιερέων καὶ τῶν τῆς συγκλήτου τινὰς , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν τῆς ἐκκλησίας ἀρχόντων καὶ τῶν ἀρχιμανδριτῶν , πρὸς τὸν ἔγγονον παραγενομένους , τά τε ἐγκλήματα κομίζειν καὶ ἀπολογίαν ζητεῖν ὑπὲρ αὐτῶν . πέμπονται τοίνυν ἀπὸ μὲν τῶν ἀρχιερέων ἓξ , καὶ τοσοῦτοι συγκλητικοὶ , ἔκ τε τῶν τῆς ἐκκλησίας ἀρχόντων καὶ τῶν ἀρχι μανδριτῶν λεγομένων ἀνδρῶν εὐλαβῶν ἴσοι τὸν ἀριθμὸν ἐξ ἑκατέρων . σὺν τούτοις καὶ οἱ παρὰ βασιλέως πρότερον ἀποσταλέντες , ὅ , τε τῶν Μογλαίνων ἐπίσκοπος Νίφων καὶ Κλειδᾶς ὁ δικαιοφύλαξ , οἷς δὴ καὶ τὰ κατὰ τοῦ νέου βασιλέως ἐγκλήματα ὁ πρεσβύτερος ἐνεχείρισε βασιλεύς . ἐπὶ τούτοις πᾶσι καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος Βουλγαρίας Γρηγόριος , ἀνὴρ σοφός τε εἰς λόγους καὶ θαυμάσιος ἐν συνέσει καὶ τῆς ὄντως σοφίας ἄκρως ἐπειλημμένος , καὶ σὺν αὐτῷ Θεόδωρος ὁ Ξανθόπουλος , καὶ αὐτὸς ἀρετῇ τε καὶ συνέσει καὶ παιδείᾳ κεκοσμημένος . οὗτοι μὲν οὖν εἰς Ρήγιον πάντες ἦλθον τὰς τοῖν βασιλέοιν ἐξετάσοντες διαφοράς . ἰδὼν δὲ αὐτοὺς βασιλεὺς ὁ νέος , εὐθὺς μὲν ἡδονῆς ἀνάπλεως καὶ θυμηδίας ἦν , ἅτε δὴ μέλλων ὑπὲρ ὧν κατηγορεῖτο διδόναι λόγον · προσαγορεύσας δὲ αὐτοὺς , ἐκέλευεν ἀναπαύλης ἀπολαύειν , ὡς ἐς τὴν ὑστεραίαν ἅμα πρωῒ τοῦ συλλόγου γενησομένου . οἱ μὲν οὖν οὕτως ἐποίουν · βασιλεὺς δὲ ἅμα ἕῳ τῶν τε ἰδίων τοὺς ἐπιφανεστέρους καὶ τοὺς ἐκ βασιλέως ἀφιγμένους εἰς τὸν σύλλογον ἐκάλει . ὡς δὲ πάντες παρῆσαν , σιωπὴ μὲν τὸ θέατρον κατέσχεν ἐπὶ μικρὸν , καὶ πάντες ὡς ἐπὶ καινοῖς τισι παρεῖχον μετεώρους τὰς ἀκοάς . ἤρξατο δ' ἀρχιεπίσκοπος οὕτως εἰπών · « κράτιστε βασιλεῦ , τῶν μεταξὺ τῶν βασιλέων ὑμῶν κεκινημένων νῦν ἕνεκα διαφορῶν αὐτὸς μὲν ᾔτησας , εἰς Βυζάντιον ἐλθὼν ἐπὶ τοῦ βασιλέως τὰς εὐθύνας παρέχειν , ἢ εἰ μὴ τοῦτο , τοῦ πατριάρχου ἐνταυθοῖ γενομένου , δίκῃ διαλύεσθαι τὰ ἐγκλήματα . τούτων μὲν οὖν ἑκάτερον οὐ ῥᾴδιον ἦν ᾗ αὐτὸς ἠξίωκας γενέσθαι · προστάξαντος δὲ βασιλέως καὶ πατριάρχου , ἥκομεν ἡμεῖς ὑπὲρ ὧν ἐγκαλῇ τὰς ἀπολογίας ἀκουσόμενοι . σύ τε δίκαιος ἂν εἴης , εἴ τι περὶ αὐτῶν ἔχεις λέγειν , διεξιέναι . » εἶπεν οὖν ὁ βασιλεύς ·
Lemmas: μϛʹ . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος ὁ πρέσβυς ἐπιστέλλω βασιλεύς · ὁ δέ ὁ γράμμα ἀναγιγνώσκω , οὐδείς ἀποκρίνω πλέω , ἢ ὡς οὖον ῥᾴδιος ἐπί δίκη οὔτε ὁ ἔγγονος , οὔτε ὁ Καντακουζηνός ἐν Βυζάντιον δέχομαι . βασιλεύς δέ ὁ νέος ἀκούω ὁ βασιλεύς ἀπόκρισις , ἀλγέω μέν σφοδρός ἐπί ὅς οὗτος παρά πᾶς Δίκαιος λόγος καί αὐτός εἴργω ἀπολογία · ἀπαγορεύω δέ ὁ βασιλεύς πείθω ἐπιχειρέω , ὁ πατριάρχης γράφω τοιοῦτος · « δεσπότης πατριάρχης καί ὁ περί αὐτός θεῖος σύνοδος καί ἱερός , οἶδα σαφῶς ὅσος βασιλεύς μεταξύ καί ἐγώ πρό χρόνος συμβαίνω τις , διά ὁ ἁμαρτία φημί εἄν ἔγωγε ὁ ἐμός . οὗτος μέν οὖν ὁ πᾶς σοφός οἰκονομέω θεός διαλύω τε ῥᾳδίως καί βαθύς χορηγέω εἰρήνη · ὅτε δέ πᾶς ὁ ἐν μέσος σκῶλον καί πρόσκομμα περιαιρέω , καί βαθύς ἀπολαύω γαλήνη , οὐδέ ἄχρι λογισμός ἐμφύλιος περί μηδείς πόλεμος ἐννοέω , αἰφνίδιος ἀναλέγω κλύδων βαρύς καί χαλεπός τρικυμία ὁ Ῥωμαῖος αὔτανδρος ἡγεμονία ἀπειλέω καταδύω , καί συμβαίνω τίς παραπλήσιος ἐγώ ὥσπερ καί ὁ νοσέω . ἐκεῖνος τε γάρ κατά μέν ὁ πρῶτος μάλιστα ὁ νόσος προσβολή , κἀν σφοδρός τυγχάνω εἰμί χαλεπός , ἀντέχω ἰσχυρῶς · εἄν δέ ῥαΐζω δύο αὖθις ἢ καί τρίτος ἐπιτίθημι εἰμί τυγχάνω , ἀσθενής περιτυγχάνω , κατεργάζομαι ῥᾳδίως ὁ ἄνθρωπος . καί ἐγώ ὁ αὐτός συμβαίνω νῦν . ὑπό τε γάρ ὁ πρότερος ἐμφύλιος γίγνομαι Πολέμων καί ὁ ἔξωθεν ἐγώ ὑπό ὁ βάρβαρος ἐπιφέρω ὁ πλείων κατεργάζομαι μέρος , οὐδέ ἄν τίς βλέπω δύναμαι πρός ὁ ἀναφύω κακός , ἀλλά διαφθείρω αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ . ὅσπερ ἅπας σύνορος καί αὐτός , καί ὁ κίνδυνος οὐ ἴδιος , εἰμί γάρ εἄν ἀνεκτός , ἀλλά κοινός ὁ Ῥωμαῖος ἅπας εἰμί σαφῶς ὁράω , ἐν ἑξήκοντα ἡμέρα ἤδη μάλιστα περί Ῥήγιον κάθημαι , καθάπερ οἶδα καί αὐτός , βασιλεύς δήω ὁσημέραι μετά ὁ προσήκω αἰδώς ἐγώ καί μετριότης καί δουλεία , συγγνώμη τυγχάνω , καίτοι γε μηδείς ἑαυτοῦ σύνοιδα ὀργή ἄξιος πράσσω . ὡς δέ πολύς μοχθέω , εὑρίσκω οὐδείς ὄνησις ἀπό ὁ πόνος , τρέπω ἕτερος , μετά κομιδή τίνω εὐαρίθμητος ἐπί ὁ βασιλεύς ἔρχομαι αἰτέω , καί ὑπέρ ὅς ἐγκαλέω εὐθύνω οὗτος παρέχω · ἢ εἰμί μηδέ οὗτος κατά γνώμη εἰμί βασιλεύς , ὁ μέγας δομέστικος ἔρχομαι ὑπέρ ἐγώ ἀπολογέομαι . καί ἐπί οὐδείς πρόκλησις εἰσακούω , ἀλλά οὕτως ἐρῆμος παρά πᾶς ὁ Δίκαιος νόμος καταδικάζω . ἐγώ δέ , εἰ βασιλεύς αὐτός ῥητός τις δίκη ὁποῖος εἄν αὐτός δοκέω κελεύω ὑπέρ ὅς ἐγκαλέω δίδωμι , ἀγαπάω εἄν , καί σύν προθυμία πολύς παρέχω · νυνί δέ ὁράω ὁ εἰς ἐγώ ὀργή κατά πᾶς Ῥωμαῖος ἐξάγω ὁ βλάβη , οὐ ἀνεκτός ἀλγέω . διά οὗτος καί δήω ὁ σύ ἁγιότης γράφω , εἰ ὁ θεός εἰμί σύ , σπουδάζω ὑπέρ ὁ εἰρήνη καί μή περιοράω ἐγώ ὁ ὁμόφυλος αἷμα καταχράομαι , ἀλλά ἢ πείθω βασιλεύς πρός σύ ἐγώ γίγνομαι ὑπέρ ὅς ἐγκαλέω λόγος ὑπέχω , ἢ ἐνταῦθα γίγνομαι σύ , ὑπέρ ὁ ἴσος ὁ ἀπολογία τίθημι . » τοσοῦτος μέν βασιλεύς ὁ νέος πατριάρχης καί ὁ ἄλλος δήω ἀρχιερεύς γράφω ὑπέρ ὁ εἰρήνη , ὁ καί φέρω ὁ διακομιστής ἐγχειρίζω ὁ πατριάρχης . καί ὁ ἀρχιερεύς συνεδριάζω , ἀναγιγνώσκω δέ ὁ γράμμα , ὡς δοκέω ὁ ἀξίωσις Δίκαιος ὁ νέος βασιλεύς , πᾶς εὐθύς πρός βασιλεύς ὁ πρέσβυς ἔρχομαι , ὁ τε γράμμα δείκνυμι ὁ ἔγγονος καί συνηγορέω αὐτός ὡς Δίκαιος ἄξιος . καί αὐτός γάρ φημί ὁ περί πλεῖστος ποιέω ἢ αὐτός ἐνταῦθα ἔρχομαι ὑπέρ ὅς ἐγκαλέω παρέχω ἐθέλω εὐθύνω , ἢ ὁ πατριάρχης ἐκεῖ γίγνομαι ὁ αὐτός ποιέω , τεκμήριον εἄν εἰμί μέγας ἢ ὁ μηδείς ἁμαρτάνω , ἢ εἰμί καί ἁμαρτάνω , ὁ βούλομαι εἄν διορθόω . οὗτος δέ οὕτως ἐκ αὐτός πρᾶγμα ἀποδείκνυμι , Δίκαιος εἄν εἰμί καί ἅμα λυσιτελής καί ἀναγκαῖος , ἐκ δύο ὁ ζητέω γίγνομαι ἕτερος . ὁράω οὖν καί ὁ βασιλεύς ὁ , τε ῥαντίζω ὁ ἀξίωσις καί ὁ ὁ πατριάρχης καί ὁ ἀρχιερεύς πρός οὗτος σπουδή , ὁ μέν ὁ νέος βασιλεύς πρός ἐκεῖνος ἥκω ἀπαγορεύω , ὥσπερ καί ὁ ὁ πατριάρχης ἐκεῖ γίγνομαι , οὐδείς εἰμί προὔργου φημί ἑκάτερος · ἐπινεύω δέ ὁ τε ἀρχιερεύς καί ὁ ὁ σύγκλητος τις , οὖον μήv ἀλλά καί ὁ ὁ ἐκκλησία ἄρχω καί ὁ ἀρχιμανδρίτης , πρός ὁ ἔγγονος παραγίγνομαι , ὁ τε ἔγκλημα κομίζω καί ἀπολογία ζητέω ὑπέρ αὐτός . πέμπω τοίνυν ἀπό μέν ὁ ἀρχιερεύς ἓξ , καί τοσοῦτος συγκλητικός , ἐκ τε ὁ ὁ ἐκκλησία ἄρχω καί ὁ ἀρχι μανδρίτης λέγω ἀνήρ εὐλαβής ἴσος ὁ ἀριθμός ἐκ ἑκάτερος . σύν οὗτος καί ὁ παρά βασιλεύς πρότερος ἀποστέλλω , ὅς , τε ὁ μογλαιναω ἐπίσκοπος Νίφων καί κλειδᾶς ὁ Δικαιοφύλαξ , ὅς δή καί ὁ κατά ὁ νέος βασιλεύς ἔγκλημα ὁ πρέσβυς ἐγχειρίζω βασιλεύς . ἐπί οὗτος πᾶς καί ὁ ἀρχιεπίσκοπος Βουλγαρία Γρηγόριος , ἀνήρ σοφός τε εἰς λόγος καί θαυμάσιος ἐν σύνεσις καί ὁ εἰμί σοφία ἄκρως ἐπιλαμβάνω , καί σύν αὐτός Θεόδωρος ὁ Ξανθόπουλος , καί αὐτός ἀρετή τε καί σύνεσις καί παιδεία κοσμέω . οὗτος μέν οὖν εἰς Ῥήγιον πᾶς ἔρχομαι ὁ ὁ βασιλεύς ἐξετάζω διαφορά . εἶδον δέ αὐτός βασιλεύς ὁ νέος , εὐθύς μέν ἡδονή ἀνάπλεως καί θυμηδία εἰμί , ἅτε δή μέλλω ὑπέρ ὅς κατηγορέω δίδωμι λόγος · προσαγορεύω δέ αὐτός , κελεύω ἀνάπαυλα ἀπολαύω , ὡς εἰς ὁ ὑστεραῖος ἅμα πρωΐ ὁ σύλλογος γίγνομαι . ὁ μέν οὖν οὕτως ποιέω · βασιλεύς δέ ἅμα ἠώς ὁ τε ἴδιος ὁ ἐπιφανής καί ὁ ἐκ βασιλεύς ἀφικνέομαι εἰς ὁ σύλλογος καλέω . ὡς δέ πᾶς πάρειμι , σιωπή μέν ὁ θέατρον κατέχω ἐπί μικρός , καί πᾶς ὡς ἐπί καινός τις παρέχω μετέωρος ὁ ἀκοή . ἄρχω δέ ἀρχιεπίσκοπος οὕτως εἶπον · « ἀγαθός βασιλεύς , ὁ μεταξύ ὁ βασιλεύς σύ κινέω νῦν ἕνεκα διαφορά αὐτός μέν αἰτέω , εἰς Βυζάντιον ἔρχομαι ἐπί ὁ βασιλεύς ὁ εὐθύνω παρέχω , ἢ εἰμί μή οὗτος , ὁ πατριάρχης ἐνταυθοῖ γίγνομαι , δίκη διαλύω ὁ ἔγκλημα . οὗτος μέν οὖν ἑκάτερος οὖον ῥᾴδιος εἰμί ὅς αὐτός ἀξιόω γίγνομαι · προστάσσω δέ βασιλεύς καί πατριάρχης , ἥκω ἐγώ ὑπέρ ὅς ἐγκαλέω ὁ ἀπολογία ἀκούω . σῦς τε δίκαιος εἄν εἰμί , εἰμί τίς περί αὐτός ἔχω λέγω , διεξιέναι . » εἶπον οὖν ὁ βασιλεύς ·