joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.106
[ Mich3.15.50 ] ρεῶν ἀξιωθήσῃ ὧν οὐδείς πω τῶν ἀνθρώπων ἠξίωται.’ ταῦτα τὰ γράμματα δοὺς τῷ νεανίσκῳ καὶ δώροις φιλοφρονησάμενος ἐκπέμπει πρὸς τὸν διδάσκαλον . ὁ δὲ διασωθεὶς πρὸς τὴν βασιλεύουσαν καὶ ζῶντα τὸν φιλόσοφον εὑρηκὼς ἐπιδίδωσι ταῦτα τὰ γράμματα . ὁ δὲ οὐκ ἀκίνδυνον εἶναι λογισάμενος , εἰ γραφὴν ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν δέξοιτο εἰδήσεως ἄνευ βασιλικῆς , πρόσεισι τῷ λογοθέτῃ τοῦ δρόμου ( Θεόκτιστος οὗτος ἦν , ὁ παρὰ τοῦ Βάρδα μετὰ ταῦτα ἀναιρεθείς ) καὶ διηγεῖται , ὅπως τε ἀφίκετο πρὸς αὐτὸν ὁ αἰχμάλωτος καὶ μαθητής , καὶ ὅπως γράμμα αὐτῷ προκεκόμικε τοῦ ἀμερμουμνῆ , καὶ ἅμα τὴν γραφὴν ἐκβαλὼν εἰς χεῖρας δίδωσιν . αὕτη ἡ αἰτία τῷ φιλοσόφῳ Λέοντι πρὸς τὸν βασιλέα γνῶσις γίνεται καὶ οἰκείωσις , καὶ ὁ λεχθεὶς μαθητὴς τὴν τοῦ Λέοντος σοφίαν ἔτι κρυπτομένην ἐδημοσίευσε . προσκαλεῖται γὰρ ὡς τάχος αὐτὸν ὁ βασιλεὺς καὶ πλουτίζει καὶ δημοσίᾳ διδάσκειν προτρέπεται , κατοικητήριον ἀφορίσας αὐτῷ τὸν θεῖον ναὸν τῶν τεσσαράκοντα καλλινίκων μαρτύρων . ὁ δὲ Μαμοὺμ ἀπογνοὺς τὴν τοῦ φιλοσόφου ἄφιξιν ἀπορίας ἐκθέμενος γεωμετρικῶν καὶ ἀστρονομικῶν ζητημάτων καί τινων ἄλλων μαθημάτων ἐκπέμπει , τὰς λύσεις σαφηνισθῆναί οἱ ἐξαιτησάμενος . ὡς δ' ἑκάστην ὁ Λέων ζήτησιν διελύσατο ἁρμοδίως , προσέθετο δὲ καταπλήξεως χάριν καί τινα τῶν μελλόντων σημεῖα προγνωστικὰ καὶ τούτῳ ἐξέπεμψε , τότε δὴ ἐπὶ χεῖρας λαβόντα τὸν ἀμερμουμνῆν τρωθῆναι δὴ τῷ τούτου ἔρωτι , μέγα τε ἀνακραγεῖν τὸν ἄνδρα τῆς σοφίας ὑπεραγάμενον . εὐθὺς οὖν πρεσβεία πρὸς τὸν Θεόφιλον καὶ γράμματα ταύτην ἔχοντα τὴν διάνοιαν · ‘ἐβουλόμην μὲν αὐτὸς ἀφικέσθαι σοι , ἔργον γνησίου φίλου ἀποπληρῶν . ἐπεὶ δὲ ἡ ἀνακειμένη μοι ἀρχὴ ἐκ θεοῦ καὶ ὁ ὑπὸ τὴν χεῖρά μου τελῶν πλεῖστος κατ' ἐξουσίαν λαὸς τοῦτο οὐ συγχωρεῖ , ὃν ἔχεις ἐπὶ φιλοσοφίᾳ καὶ ταῖς ἄλλαις ἐπιστήμαις διαβόητον ἄνδρα , βραχύν τινα χρόνον αἰτῶ ἐξαποστεῖλαί μοι , τῆς αὐτοῦ ἐπιστήμης μεταδώσοντά μοι ἐκκαιομένῳ καὶ ταύτης ἐρωτικῶς ἔχοντι . οὐκ ἀναβολὴ δὲ διὰ τὸ σέβας καὶ τὴν τοῦ γένους ἀλλοτριότητα ἔσεται , ἀλλὰ μᾶλλον , ὅτι τοιοῦτος ὁ ἀξιῶν , πέρας ἡ αἴτησις λήψεται παρὰ φίλοις ἐπιεικέσι τε καὶ χρηστοῖς . χάρις δέ σοι ὑπὲρ τούτου καταβληθήσεται χρυσίου μὲν ἑκατὸν κεντηνάρια , εἰρήνη δὲ καὶ σπονδαὶ ἀτελεύτητοι καὶ ἀΐδιοι.’ δεξάμενος δὲ τὰ γράμματα ὁ Θεόφιλος , ἄτοπον κρίνας , εἰ τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν , δι' ἣν τὸ Ῥωμαίων γένος θαυμάζεται , ἔκδοτον ποιήσει τοῖς ἔθνεσι , πρὸς τὰ αἰτηθέντα οὐκ ἐπένευσε . τὸν δὲ Λέοντα διὰ μείζονος ἦγε τιμῆς καὶ τῆς Θεσσαλονίκης προχειρίζεται πρόεδρον , τὸν πατριάρχην ἀναπείσας Ἰωάννην χειροτονῆσαι τοῦτον , καὶ αὐτῷ , ὡς ἤδη εἴπομεν , κατὰ γένος ᾠκειωμένον . τοῦτον οἱ Θεσσαλονικεῖς μετὰ τὴν χειροτονίαν ὑπερβαλλόντως ἐτίμησαν διὰ τὴν ἐνοῦσαν αὐτῷ σοφίαν καὶ τὴν περὶ πάντα τὰ μαθήματα ἀκρίβειαν , ἐξαιρέτως δ' ἐθαύμασαν ἀπὸ τῆσδε τῆς αἰτίας . ἄγονος ἦν ἡ γῆ καὶ ἄκαρπος κατ' ἐκεῖνο καιροῦ καὶ λιμὸς ἦγχε τοὺς ἐνοικοῦντας Θεσσαλονίκην τε καὶ τὰ πέριξ αὐτῆς , καὶ πάντες ἢ μετανάσται γενέσθαι τῆς πατρίδος , ἢ λιμῷ καὶ ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων διαφθαρήσεσθαι ἤλπιζον . ὁ δὲ Λέων τὴν ἀπορίαν τούτοις παραμυθούμενος καιρόν τινα , ὃν ἡ τῶν ἄστρων ὑπετίθει τούτῳ ἐπιτολή τε καὶ φάσις , παραδηλώσας αὐτοῖς , καὶ κατὰ τοῦτον τῇ γῇ καταβαλεῖν ἐπιτρέψας τὰ σπέρματα , τοσαύτης γέγονεν εὐφορίας αἴτιος , ὡς ἐπὶ πολλοὺς ἐπαρκέσαι χρόνους τοῖς ἐγχωρίοις τοὺς δρεφθέντας καρπούς . τὴν μὲν οὖν γραμματικὴν ἔλεγεν ὁ Λέων καὶ ποιητικὴν μυηθῆναι κατὰ τὴν βασιλίδα , ῥητορικὴν δὲ καὶ φιλοσοφίαν καὶ ἀριθμῶν ἀναλήψεις καὶ τὰς τῶν λοιπῶν ἐπιστημῶν ἐφόδους κατὰ τὴν νῆσον Ἄνδρον γενόμενος . ἐκεῖσε γὰρ σπουδαίῳ τινὶ ἐντυχὼν ἀνδρὶ Μιχαὴλ τῷ Ψελλῷ καὶ τὰς ἀρχὰς μόνον καί τινας λόγους καὶ ἀφορμὰς παρ' αὐτοῦ λαβών , ἐπεὶ μὴ ὅσον ἐβούλετο εὕρισκε , περιενόστει τὰ μοναστήρια καὶ τὰς ἐν αὐτοῖς ἀποκειμένας βίβλους ἀνερευνῶν τε καὶ ποριζόμενος καὶ σπουδαίως ἐκμελετῶν πρὸς τὸ τῆς τοσαύτης γνώσεως ὕψος ἀνεβιβάσθη . εἰς κόρον δὲ τῶν μαθημάτων μετεσχηκὼς πρὸς τὴν βασιλεύουσαν αὖθις ὑπέστρεψε τὰ σπέρματα τῶν ἐπιστημῶν ταῖς τῶν βουλομένων διανοίαις καταβαλλόμενος .
Lemmas: [ Mich3.15.50 ] Ρεών ἀξιόω ὅς οὐδείς πω ὁ ἄνθρωπος ἀξιόω οὗτος ὁ γράμμα δίδωμι ὁ νεανίσκος καί δῶρον φιλοφρονέομαι ἐκπέμπω πρός ὁ διδάσκαλος . ὁ δέ διασῴζω πρός ὁ βασιλεύω καί ζῶ ὁ φιλόσοφος εὑρίσκω ἐπιδίδωμι οὗτος ὁ γράμμα . ὁ δέ οὐ ἀκίνδυνος εἰμί λογίζομαι , εἰμί γραφή ἀπό ὁ ἐχθρός δέχομαι εἴδησις ἄνευ βασιλικός , πρόσειμι ὁ λογοθέτης ὁ δρόμος ( Θεόκτιστος οὗτος εἰμί , ὁ παρά ὁ Βάρδα μετά οὗτος ἀναιρέω ) καί διηγέομαι , ὅπως τε ἀφικνέομαι πρός αὐτός ὁ αἰχμάλωτος καί μαθητής , καί ὅπως γράμμα αὐτός προκομίζω ὁ ἀμερμουμνῆς , καί ἅμα ὁ γραφή ἐκβάλλω εἰς χείρ δίδωμι . οὗτος ὁ αἰτία ὁ φιλόσοφος Λέων πρός ὁ βασιλεύς γνῶσις γίγνομαι καί οἰκείωσις , καί ὁ λέγω μαθητής ὁ ὁ Λέων σοφία ἔτι κρύπτω δημοσιεύω . προσκαλέω γάρ ὡς τάχος αὐτός ὁ βασιλεύς καί πλουτίζω καί δημόσιος διδάσκω προτρέπω , κατοικητήριος ἀφορίζω αὐτός ὁ θέω ναός ὁ τεσσαράκοντα καλλίνικος μάρτυς . ὁ δέ Μαμοὺμ ἀπογιγνώσκω ὁ ὁ φιλόσοφος ἄφιξις ἀπορία ἐκτίθημι γεωμετρικός καί ἀστρονομικός ζήτημα καί τίνω ἄλλος μάθημα ἐκπέμπω , ὁ λύω σαφηνίζω ὁ ἐξαιτέω . ὡς δέ ἕκαστος ὁ Λέων ζήτησις διαλύω ἁρμοδίως , προστίθημι δέ κατάπληξις χάρις καί τις ὁ μέλλω σημεῖον προγνωστικός καί οὗτος ἐκπέμπω , τότε δή ἐπί χείρ λαμβάνω ὁ ἀμερμουμνῆς τιτρώσκω δή ὁ οὗτος Ἔρως , μέγας τε ἀνακράζω ὁ ἀνήρ ὁ σοφία ὑπεράγω . εὐθύς οὖν πρέσβυς πρός ὁ Θεόφιλος καί γράμμα οὗτος ἔχω ὁ διάνοια · βούλομαι μέν αὐτός ἀφικνέομαι σύ , ἔργον γνήσιος φίλος ἀποπληρόω . ἐπεί δέ ὁ ἀνάκειμαι ἐγώ ἀρχή ἐκ θεός καί ὁ ὑπό ὁ χείρ ἐγώ τέλος πλεῖστος κατά ἐξουσία λαός οὗτος οὖον συγχωρέω , ὅς ἔχω ἐπί φιλοσοφία καί ὁ ἄλλος ἐπιστήμη διαβόητος ἀνήρ , βραχύς τις χρόνος αἰτέω ἐξαποστέλλω ἐγώ , ὁ αὐτός ἐπιστήμη μεταδίδωμι ἐγώ ἐκκαίω καί οὗτος ἐρωτικός ἔχω . οὐ ἀναβολή δέ διά ὁ σέβας καί ὁ ὁ γένος ἀλλοτριότης εἰμί , ἀλλά μᾶλλον , ὅτι τοιοῦτος ὁ ἄξιος , πέρας ὁ αἴτησις λαμβάνω παρά φίλος ἐπιεικής τε καί χρηστός . χάρις δέ σύ ὑπέρ οὗτος καταβάλλω χρυσίον μέν ἑκατόν κεντηνάριον , εἰρήνη δέ καί σπονδή ἀτελεύτητος καί ἀΐδιος δέχομαι δέ ὁ γράμμα ὁ Θεόφιλος , ἄτοπος κρίνω , εἰμί ὁ ὁ εἰμί γνῶσις , διά ὅς ὁ Ῥωμαῖος γένος θαυμάζω , ἔκδοτος ποιέω ὁ ἔθνος , πρός ὁ αἰτέω οὐ ἐπινεύω . ὁ δέ Λέων διά μείζων ἄγω τιμή καί ὁ Θεσσαλονίκη προχειρίζω πρόεδρος , ὁ πατριάρχης ἀναπείθω Ἰωάννης χειροτονέω οὗτος , καί αὐτός , ὡς ἤδη εἶπον , κατά γένος οἰκειόω . οὗτος ὁ Θεσσαλονικεύς μετά ὁ χειροτονία ὑπερβαλλόντως τιμάω διά ὁ ἔνειμι αὐτός σοφία καί ὁ περί πᾶς ὁ μάθημα ἀκρίβεια , ἐξαίρετος δέ θαυμάζω ἀπό ὅδε ὁ αἴτιος . ἄγονος εἰμί ὁ γῆ καί ἄκαρπος κατά ἐκεῖνος καιρός καί λιμός ἄγχω ὁ ἐνοικέω Θεσσαλονίκη τε καί ὁ πέριξ αὐτός , καί πᾶς ἢ μετανάστης γίγνομαι ὁ πατρίς , ἢ λιμός καί ἔνδεια ὁ ἀναγκαῖος διαφθείρω ἐλπίζω . ὁ δέ Λέων ὁ ἀπορία οὗτος παραμυθέομαι καιρός τις , ὅς ὁ ὁ ἄστρον ὑποτίθημι οὗτος ἐπιτολή τε καί φάσις , παραδηλόω αὐτός , καί κατά οὗτος ὁ γῆ καταβάλλω ἐπιτρέπω ὁ σπέρμα , τοσοῦτος γίγνομαι εὐφορία αἴτιος , ὡς ἐπί πολύς ἐπαρκέω χρόνος ὁ ἐγχώριος ὁ δρέπω καρπός . ὁ μέν οὖν γραμματικός λέγω ὁ Λέων καί ποιητικός μυέω κατά ὁ βασιλίς , ῥητορική δέ καί φιλοσοφία καί ἀριθμός ἀνάληψις καί ὁ ὁ λοιπός ἐπιστήμη ἔφοδος κατά ὁ νῆσος Ἄνδρος γίγνομαι . ἐκεῖσε γάρ σπουδαῖος τις ἐντυγχάνω ἀνήρ Μιχαήλ ὁ Ψελλός καί ὁ ἀρχή μόνος καί τις λόγος καί ἀφορμή παρά αὐτός λαμβάνω , ἐπεί μή ὅσος βούλομαι εὑρίσκω , περινοστέω ὁ μοναστήριον καί ὁ ἐν αὐτός ἀπόκειμαι Βίβλος ἀνερευνάω τε καί πορίζω καί σπουδαῖος ἐκμελετάω πρός ὁ ὁ τοσοῦτος γνῶσις ὕψος ἀναβιβάζω . εἰς κόρος δέ ὁ μάθημα μετέχω πρός ὁ βασιλεύω αὖθις ὑποστρέφω ὁ σπέρμα ὁ ἐπιστήμη ὁ ὁ βούλομαι διάνοια καταβάλλω .