joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.82
[ Theoph.23.78 ] λοντο πανδημεί , εἰ μὴ νὺξ ἐπῆλθε καὶ βραχὺς ἐξ οὐρανοῦ κατενεχθεὶς ὑετὸς τὰς μὲν νευρὰς τῶν τόξων χαλαρὰς εἰργάσατο , τοῖς δὲ Ῥωμαίοις ἄνεσιν τὴν ἐκ τῶν βελῶν περιεποίησε καὶ σωτηρίας ἐνέδωκεν ἀφορμάς . βαθείας δὲ νυκτὸς γενομένης , ὡς ἠσχόλητο περὶ τὰς φυλακὰς ὁ Μανουήλ , γλώττῃ πως ᾔσθετο τῇ Σαρακηνῶν τοὺς Πέρσας τοῖς Σαρακηνοῖς σπενδομένους καὶ τὸ στράτευμα τῶν Ῥωμαίων προδοῦναι καὶ πρὸς τὴν ἐνεγκοῦσαν παλινδρομῆσαι . δῆλα γοῦν εὐθὺς ταῦτα ποιεῖ τῷ βασιλεῖ καὶ σῴζειν ἑαυτὸν μετὰ τῶν λογάδων ἠξίου , καὶ μὴ περιμένειν τὴν ἅλωσιν . τοῦ δὲ βασιλέως ‘καὶ πῶς τοῦτο ἔσεται’ ἐπερωτήσαντος , ‘τῶν δι' ἐμὲ προσμεινάντων ἀπολομένων;’ ὑπολαβὼν ὁ Μανουὴλ ‘σοὶ μόνον ἔστω , βασιλεῦ;’ ἔφη , ‘τὸ σῴζεσθαι ἐκ θεοῦ , οὗτοι δὲ ταχέως τὰ κατ' αὐτοὺς διοικήσουσιν.’ ὀψὲ γοῦν κατὰ τὸ περίορθρον τοῦ βασιλέως φυγῇ χρησαμένου καὶ πρὸς τὸ λεγόμενον Χιλιόκωμον διασωθέντος οἱ λειποτάκται ὑπήντων αὐτῷ καὶ ἀναξίους ἑαυτοὺς ἔφασκον τῆς ζωῆς , βασιλέα ἐν πολέμῳ καταπροέντες , καὶ ἅμα τοῖς ἑαυτῶν ἐγυμνοῦντο ξίφεσιν . ἀλλ' ὁ Θεόφιλος τῷ θεάματι τρωθεὶς τὴν ψυχήν , ‘εἰ ἐγώ’ , φησί , ‘σέσῳσμαι ἐκ θεοῦ , σώθητε καὶ ὑμεῖς.’ αὕτη ἡ τῶν Περσῶν πρὸς τοὺς ἐξ Ἄγαρ κοινολογία τοῖς Θεοφόβου ἐχθροῖς καὶ θάνατον αὐτοῦ ψηφιζομένοις δευτέρα τις γέγονεν αἰτία καὶ ἀφορμὴ εὔκαιρος εἰς διαβολήν . τῷ δ' ἀμερμουμνῇ ἀκηκοότι τὴν νίκην ἔδοξε μὴ μέλλειν , ἀλλ' ἀπιέναι πρὸς τὸ Ἀμώριον . ἀγείρας οὖν τό τε οἰκεῖον στράτευμα , καὶ τῷ υἱῷ ἐπιστείλας παραπλησίως ποιεῖν , εἴχετο τῆς ὁδοῦ . ἑνωθέντων οὖν τῶν στρατευμάτων χάραξ τε ἐπήγνυτο ὀχυρὸς καὶ ἡ πόλις τάφρῳ βαθείᾳ ἐστεφανοῦτο καὶ ἡ πολιορκία ἔμπρακτος καὶ ἐνεργὸς ἐγίνετο , τῶν μὲν Τούρκων ἐπιμόνοις καὶ συνεχέσι χρωμένων τοξεύμασι , τῶν δὲ Σαρακηνῶν τὰς ἑλεπόλεις προσαγόντων τοῖς τείχεσι , τῶν δ' ἔνδον τοῦ τείχους ἐναπειλημμένων Ῥωμαίων εὐψύχως καὶ ἡρωϊκῶς ἀγωνιζομένων καὶ τὰ τῆς πολιορκίας ἀποκρουομένων εὐπετῶς ὄργανα . ἡ μὲν οὖν πολιορκία τῆς πόλεως ἐκ διαδοχῆς ἐνηργεῖτο καὶ συνεχὴς ἦν καὶ ἀδιάκοπος , Θεόφιλος δὲ ἐκ τῆς τροπῆς μόλις διαφυγὼν καὶ πρὸς τῷ Δορυλαίῳ γενόμενος ἐκεῖσε προσεκαρτέρει , τὴν ἔκβασιν ἐκδεχόμενος . ἀπεπειρᾶτο τῆς τοῦ ἀμερμουμνῆ γνώμης , εἴ πως δυνηθείη τοῦτον μεταστῆσαι τῆς πολιορκίας . ἐκπέμπονται οὖν πρεσβευταὶ μετὰ δώρων τιμίων καὶ ὑποσχέσεων οὐκ ὀλίγων τοῦτον ἐκδυσωπήσοντες , οἳ δὴ καὶ τὸ στρατόπεδον καταλαβόντες τῶν Σαρακηνῶν καὶ εἰς ὄψιν τῷ ἄρχοντι καταστάντες τὰ παρὰ τοῦ βασιλέως μηνυθέντα παρίστων . ὁ δὲ θυμῷ κατεχόμενος ἀσχέτῳ διὰ τὴν τῆς πατρίδος ἅλωσιν τὸν μὲν βασιλέα τῆς δειλίας κατεκερτόμει , ἐξουθένει δὲ καὶ τὴν πρεσβείαν καὶ ἐκωμῴδει καὶ τοὺς πρεσβευτὰς ἐν δεσμοῖς κατεῖχε , περιμένων τὴν τῆς πράξεως ἔκβασιν . τὴν δὲ πολιορκίαν ἐπὶ πλέον ἐπέτεινεν εἰς πολλὰ μέρη διελὼν τὸν στρατὸν καὶ ἐκ διαδοχῆς τὰς προσβολὰς ποιούμενος , ἵνα τῷ πλήθει καὶ τῇ ἀκμαιότητι τῶν ὑπαλλαττομένων ἀποκαμόντες οἱ ἔνδον καὶ πρὸς τοὺς πόνους ἀπειρηκότες ἐνδώσουσι . καρτερῶς δὲ καὶ τῶν ἔνδον ἀμυνομένων ἄπρακτοι αἱ ἐπιχειρήσεις τῆς πολιορκίας ἐγίνοντο . καὶ κἂν διέφυγεν ἡ πόλις τὴν ἅλωσιν , εἰ μή τις τῶν εἴσω δώροις ὑποκλαπεὶς καὶ τὴν τῶν Χριστιανῶν ἐξομοσάμενος πίστιν , διά τινα φιλονεικίαν εἰς τοσοῦτον κίνδυνον ὀλισθήσας , προδοσίᾳ προὔδωκε τὴν πατρίδα . Βοϊδίτζης κλῆσις τῷ ἀνδρί . οὗτος γὰρ λάθρᾳ τοῖς Σαρακηνοῖς ἐντυχών , καὶ ἔνθα τὸ τεῖχος εὐέφοδον ἦν ποιεῖσθαι τὰς προσβολὰς ὑποθέμενος , αἴτιος γέγονε τοῦ τὴν πόλιν ἁλῶναι . ἧς δὴ πολέμου νόμῳ ληφθείσης ποῖος ἱκανὸς λόγος ἐξειπεῖν τὸ πλῆθος τῶν ἀναιρεθέντων καὶ τῶν αἰχμαλωτισθέντων ; θυμῷ γὰρ βαλλόμενοι οἱ Σαρακηνοὶ διὰ τὸ πολλοὺς τῶν ἐπιφανῶν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς πολιορκίας ἀναιρεθῆναι οὐδένα οἶκτον τῶν προστυχόντων ἐλάμβανον , ἀλλ' ἀνῃροῦντο μὲν ἄνδρες , ἤγοντο δὲ γυναῖκες σὺν μειρακίοις καὶ νεανίσκοις , ἐπυρπολοῦντο τὰ κάλλιστα τῶν οἰκημάτων , καὶ ἐν οὐ μακρῷ τῷ χρόνῳ ἡ τῶν ἑῴων πόλεων διαπρεπεστέρα ἐκλελειμμένον ἐδείκνυτο ἐρείπιον . ἤγοντο δὲ ζωγρίαι καὶ οἱ τῶν στρατευμάτων ἐξάρχοντες , Καλλιστός τε καὶ Κωνσταντῖνος καὶ Θεόδωρος ὁ Κρατερὸς οἱ πατρίκιοι καὶ ἄλλοι πλεῖστοι τῶν ἐν στρατηγίαις διαφανῶν , μεγίστοις ἐμπρέποντες ἀξιώμασιν . οὕτω δὲ χειρωθείσης τῆς πόλεως τοὺς πρέσβεις ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἀρχηγὸς τῶν πραχθέντων ἕκαστον ἐπισκοπῆσαι ἐγκελευσάμενος , ὥσπερ τις ἐντρυφῶν καὶ ἐνευωχούμενος τοῖς πραχθεῖσιν , αὐταγγέλους τῆς συμφορᾶς ἐκπέμπει τῷ βασιλεῖ . οὓς πάλιν ἐκεῖνος πρὸς τὸν ἀμερμουμνῆν ἐξαπέστειλεν , ἀποδοθῆναί οἱ ζητῶν τούς τε ληφθέντας διαφανεῖς ἄνδρας ἐν τῇ πολιορκίᾳ καὶ τοὺς κατὰ γένος αὐτῷ προσήκοντας καὶ τοὺς λοιποὺς αἰχμαλώτους , εἴκοσιν ἐπὶ τέσσαρσι κεντηνάρια δώσειν ὑπισχνούμενος ὑπὲρ λύτρων αὐτῶν . ὁ δὲ τὴν πρεσβείαν δεξάμενος πάλιν μεθ' ὕβρεων τοὺς πρέσβεις ἀπέπεμψεν , ἀνόητος ἂν εἶναι εἰπών , εἰ χίλια καταναλώσας κεντηνάρια ἐπὶ συλλογῇ τοῦ οἰκείου στρατοῦ τοσούτων ἀποδώσει τοὺς ἡλωκότας κεντηναρίων .
Lemmas: [ Theoph.23.78 ] Λόντο πανδημεί , εἰμί μή νύξ ἐπέρχομαι καί βραχύς ἐκ οὐρανός καταφέρω ὑετός ὁ μέν νευρά ὁ τόξον χαλαρός ἐργάζομαι , ὁ δέ Ῥωμαῖος ἄνεσις ὁ ἐκ ὁ βέλος περιποιέω καί σωτηρία ἐνδίδωμι ἀφορμή . βαθύς δέ νύξ γίγνομαι , ὡς ἀσχολέω περί ὁ φυλακή ὁ Μανουήλ , γλῶσσα πως αἰσθάνομαι ὁ Σαρακηνός ὁ Πέρσης ὁ Σαρακηνός σπένδω καί ὁ στράτευμα ὁ Ῥωμαῖος προδίδωμι καί πρός ὁ φέρω παλινδρομέω . δῆλος γοῦν εὐθύς οὗτος ποιέω ὁ βασιλεύς καί σῴζω ἑαυτοῦ μετά ὁ λογάς ἀξιόω , καί μή περιμένω ὁ ἅλωσις . ὁ δέ βασιλεύς καί πῶς οὗτος εἰμί ἐπερωτάω , τῶς διά ἐγώ προσμένω ἀπόλλυμι ὑπολαμβάνω ὁ Μανουήλ σός μόνος ἵστημι , βασιλεύς φημί , τότος σῴζω ἐκ θεός , οὗτος δέ ταχέως ὁ κατά αὐτός διοικέω ὀψέ γοῦν κατά ὁ περίορθρον ὁ βασιλεύς φυγή χράω καί πρός ὁ λέγω Χιλιόκωμον διασῴζω ὁ λειποτακτης ὑπαντάω αὐτός καί ἀνάξιος ἑαυτοῦ φάσκω ὁ ζωή , βασιλεύς ἐν πόλεμος καταπροέντες , καί ἅμα ὁ ἑαυτοῦ γυμνόω ξίφος . ἀλλά ὁ Θεόφιλος ὁ θέαμα τιτρώσκω ὁ Ψυχή , ἰάομαι ἐγώ , φημί , σῴζω ἐκ θεός , σῴζω καί ὑμεῖς οὗτος ὁ ὁ Πέρσης πρός ὁ ἐκ Ἄγαρ κοινολογία ὁ Θεόφοβος ἐχθρός καί θάνατος αὐτός ψηφίζω δύο τις γίγνομαι αἰτία καί ἀφορμή εὔκαιρος εἰς διαβολή . ὁ δέ ἀμερμουμνῆς ἀκούω ὁ Νίκη δοκέω μή μέλλω , ἀλλά ἀφίημι πρός ὁ Ἀμώριον . ἀγείρω οὖν ὁ τε οἰκέω στράτευμα , καί ὁ υἱός ἐπιστέλλω παραπλήσιος ποιέω , ἔχω ὁ ὁδός . ἑνόω οὖν ὁ στράτευμα χάραξ τε πήγνυμι ὀχυρός καί ὁ πόλις τάφρος βαθύς στεφανόω καί ὁ πολιορκία ἔμπρακτος καί ἐνεργός γίγνομαι , ὁ μέν Τοῦρκος ἐπίμονος καί συνεχής χράω τόξευμα , ὁ δέ Σαρακηνός ὁ ἑλέπολις προσάγω ὁ τεῖχος , ὁ δέ ἔνδον ὁ τεῖχος ἐναπολαμβάνω Ῥωμαῖος εὔψυχος καί ἡρωϊκός ἀγωνίζομαι καί ὁ ὁ πολιορκία ἀποκρούω εὐπετής ὄργανον . ὁ μέν οὖν πολιορκία ὁ πόλις ἐκ διαδοχή ἐνεργέω καί συνεχής εἰμί καί ἀδιάκοπος , Θεόφιλος δέ ἐκ ὁ τροπή μόλις διαφεύγω καί πρός ὁ Δορύλαιον γίγνομαι ἐκεῖσε προσκαρτερέω , ὁ ἔκβασις ἐκδέχομαι . ἀποπειράομαι ὁ ὁ ἀμερμουμνῆς γνώμη , εἰμί πως δύναμαι οὗτος μεθίστημι ὁ πολιορκία . ἐκπέμπω οὖν πρεσβευτής μετά δῶρον τίμιος καί ὑπόσχεσις οὐ ὀλίγος οὗτος ἐκδυσωπέω , ἕ δή καί ὁ στρατόπεδον καταλαμβάνω ὁ Σαρακηνός καί εἰς ὄψις ὁ ἄρχω καθίστημι ὁ παρά ὁ βασιλεύς μηνύω παριστέω . ὁ δέ θυμός κατέχω ἄσχετος διά ὁ ὁ πατρίς ἅλωσις ὁ μέν βασιλεύς ὁ δειλία κατακερτομέω , ἐξουθενέω δέ καί ὁ πρεσβεία καί κωμῳδέω καί ὁ πρεσβευτής ἐν δεσμός κατέχω , περιμένω ὁ ὁ πρᾶξις ἔκβασις . ὁ δέ πολιορκία ἐπί πλέω ἐπιτείνω εἰς πολύς μέρος διαιρέω ὁ στρατός καί ἐκ διαδοχή ὁ προσβολή ποιέω , ἵνα ὁ πλῆθος καί ὁ ἀκμαιότης ὁ ὑπαλλάσσω ἀποκάμνω ὁ ἔνδον καί πρός ὁ πόνος ἀπολέγω ἐνδίδωμι . καρτερός δέ καί ὁ ἔνδον ἀμύνω ἄπρακτος ὁ ἐπιχείρησις ὁ πολιορκία γίγνομαι . καί κἀν διαφεύγω ὁ πόλις ὁ ἅλωσις , εἰμί μή τις ὁ εἴδομαι δῶρον ὑποκλέπτω καί ὁ ὁ Χριστιανός ἐξόμνυμι πίστις , διά τις φιλονεικία εἰς τοσοῦτος κίνδυνος ὀλισθάνω , προδοσία προδίδωμι ὁ πατρίς . Βοϊδίτζης κλῆσις ὁ ἀνήρ . οὗτος γάρ λάθρῃ ὁ Σαρακηνός ἐντυγχάνω , καί ἔνθα ὁ τεῖχος εὐέφοδος εἰμί ποιέω ὁ προσβολή ὑποτίθημι , αἴτιος γίγνομαι ὁ ὁ πόλις ἁλίσκομαι . ὅς δή πόλεμος νόμος λαμβάνω ποῖος ἱκανός λόγος ἐξεῖπον ὁ πλῆθος ὁ ἀναιρέω καί ὁ αἰχμαλωτίζω ; θυμός γάρ βάλλω ὁ Σαρακηνός διά ὁ πολύς ὁ ἐπιφανής κατά ὁ καιρός ὁ πολιορκία ἀναιρέω οὐδείς οἶκτος ὁ προστυγχάνω λαμβάνω , ἀλλά ἀναιρέω μέν ἀνήρ , ἄγω δέ γυνή σύν μειράκιον καί νεανίσκος , πυρπολέω ὁ καλῶς ὁ οἴκημα , καί ἐν οὖον μακρός ὁ χρόνος ὁ ὁ ἑῷος πόλις διαπρεπής ἐκλείπω δείκνυμι ἐρείπιον . ἄγω δέ ζωγρίας καί ὁ ὁ στράτευμα ἐξάρχω , Καλός τε καί Κωνσταντῖνος καί Θεόδωρος ὁ Κρατερός ὁ πατρίκιος καί ἄλλος πλεῖστος ὁ ἐν στρατηγία διαφανής , μέγας ἐμπρέπω ἀξίωμα . οὗτος δέ χειρόω ὁ πόλις ὁ πρέσβυς ὁ ὁ Σαρακηνός ἀρχηγός ὁ πράσσω ἕκαστος ἐπισκοπέω ἐγκελεύω , ὥσπερ τις ἐντρυφάω καί ἐνευωχέω ὁ πράσσω , αὐτάγγελος ὁ συμφορά ἐκπέμπω ὁ βασιλεύς . ὅς πάλιν ἐκεῖνος πρός ὁ ἀμερμουμνῆς ἐξαποστέλλω , ἀποδίδωμι ὁ ζητέω ὁ τε λαμβάνω διαφανής ἀνήρ ἐν ὁ πολιορκία καί ὁ κατά γένος αὐτός προσήκω καί ὁ λοιπός αἰχμάλωτος , εἴκοσι ἐπί τέσσαρες κεντηνάριον δίδωμι ὑπισχνέομαι ὑπέρ λύτρον αὐτός . ὁ δέ ὁ πρεσβεία δέχομαι πάλιν μετά ὕβρις ὁ πρέσβυς ἀποπέμπω , ἀνόητος εἄν εἰμί εἶπον , εἰμί χίλιοι καταναλίσκω κεντηνάριον ἐπί συλλογή ὁ οἰκεῖος στρατός τοσοῦτος πωλέω ὁ ἁλίσκομαι κεντηνάριον .