joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.71
[ Theoph.15 ] Δηλώσει δὲ καὶ τὸν Θεόφοβον ὁ λόγος , ὅθεν τε καὶ ὅπως ἐκ Περσῶν καταγόμενος τῷ βασιλεῖ γέγονε γνώριμος καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ εἰς γάμον ἡρμόσατο . εἰς πρεσβείαν τίς ποτε τῶν ἐκ βασιλικῆς σειρᾶς Περσῶν ἀφικόμενος εἰς τὴν Κωνσταντίνου οὐκ ἐκ νομίμου συναφείας , ἐκ λαθραίας δὲ καὶ κρυφίας τοῦτον ἀποτεκὼν ἀπεδήμησεν . ἐπεὶ δὲ νόμος ἀπαράβατος τοῖς Πέρσαις ἐστὶ μή τινα τῆς αὐτῶν ἀρχῆς ἐγκρατῆ γενέσθαι , μὴ τῆς βασιλικῆς ὄντα σειρᾶς , ἐξέλιπον δὲ ἐκ τῶν συνεχῶν πολέμων ὑπὸ τῶν Ἀγαρηνῶν ἐλαθέντες οἱ τῆς βασιλικῆς φυλῆς , ἐφέρετο δὲ καὶ λόγος πολὺς ἐν Περσίδι , ὡς εἴη τις κατὰ τὸ Βυζάντιον ὠνομασμένος Θεόφοβος ( καὶ γὰρ ἦν διαδοθεὶς ὑπὸ τοῦ σπείραντος τοῦτον πατρός ) , ἔδοξε τῇ τῶν Περσῶν γερουσίᾳ κρύφα τινὰς ἐκπέμψαι εἰς ἔρευναν τοῦ ζητουμένου , καὶ δὴ καταλαβόντες τὴν ἡμετέραν καὶ πολλὰ διερευνησάμενοι εὗρον αὐτὸν κατὰ τὴν Ὀξείαν τῇ μητρὶ συνόντα . ὡς δ' οὐκ ἐκ μόνων ἰνδαλμάτων , ἀλλὰ καὶ τῶν τῆς ψυχῆς καὶ σώματος γνωρισμάτων ὁ ζητούμενος ἐδηλοῦτό τε καὶ ἐγνωρίζετο , προσεμαρτύρει δὲ καί τις τῶν ἐκ γειτόνων τὴν γενομένην τῇ γυναικὶ πρὸς τὸν Πέρσην συνάφειαν ( οὐ γάρ τι κρυπτόν , ὃ τοῖς πολλοῖς οὐ γνωσθήσεται ) , δήλους ἑαυτοὺς οἱ σταλέντες καθιστᾶσι τῷ βασιλεῖ καὶ τὰ τοῦ σκοποῦ σαφηνίζουσιν , εἰρήνην καὶ σπονδὰς καὶ παντὸς τοῦ ἔθνους ὑποταγὴν ὑπισχνούμενοι , εἰ τὸν Θεόφοβον αὐτοῖς ἀποδοῦναι οὐ παραιτήσεται . ἥσθη γοῦν τοῖς ὑποσχεθεῖσιν ὁ βασιλεύς , καὶ ἐπείπερ οὕτως ἔχουσαν εὗρε τὴν ἀλήθειαν , προσλαμβάνεται τοῦτον ἐν τοῖς βασιλείοις καὶ μαθημάτων καὶ παιδείας μετεδίδου ἐλευθερίου . ἕτερος δὲ λόγος φησὶ μὴ ἐκ πρέσβεώς τινος τὴν σπορὰν δέξασθαι τὸν Θεόφοβον , ἀλλὰ κατά τινα περιπέτειαν τῶν ἐν πολέμοις συμβαινόντων . καὶ τὸν τούτου πατέρα , εἴτε καὶ βασιλεύοντα , εἴτε καὶ βασιλέως ἔγγιστα ὄντα κατὰ συγγένειαν φυγεῖν ἐκ Περσίδος καὶ πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἐλθεῖν , πένητα διατελοῦντα βίον , κἀκεῖσε καπηλίδι τινὶ γυναικὶ δουλεύοντα ἁλῶναι τῷ ταύτης ἔρωτι , καὶ νομίμῳ συναφείᾳ τὸν Θεόφοβον ἀποτεκεῖν . ἀλλ' ὁ μὲν πατὴρ ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο , ἀστρονομίᾳ δέ τινι καὶ μαντείᾳ ( καὶ γάρ φασι ταύτας τὰς ἐπιστήμας ἀκμάζειν ἔτι ἐν Περσίδι ) μαθεῖν περὶ τοῦ Θεοφόβου τοὺς Πέρσας , ὡς ἔστι τις ἐκ βασιλικῆς φυλῆς καταγόμενος ἐν Βυζαντίῳ , καὶ ἐπείπερ ἔμαθον , σπουδῇ τὴν Κωνσταντίνου καταλαβεῖν πρὸς τὴν τοῦ ζητουμένου εὕρεσιν , καὶ γνωστὸν οὕτω γενέσθαι τῷ βασιλεῖ . ἐπεὶ δὲ ἡ τούτου ἐμφάνεια ἅπασιν ἐγνώσθη τοῖς ἐν Περσίδι διὰ τῶν ὑποστρεψάντων πρέσβεων , ἥδιστον ἐφάνη πᾶσιν ἀπόστασίν τινα ἐννοῆσαι κατὰ τῶν Ἀγαρηνῶν καὶ τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ προσχωρῆσαι , ὡς ἂν τοῦ κατὰ γένος ἀρχηγοῦ εὐμοιρήσωσιν . ἔτυχε δὲ καὶ ἄλλως ὁ τῶν Περσῶν ἀρχηγὸς Βάβετ ἤδη πενταετίαν ἔχων ἐξ Ἀγαρηνῶν ἀποστὰς σὺν χιλιάσιν ἑπτά . ὃς καὶ τῷ πρὸς τὸν Θεόφοβον πόθῳ καὶ τῷ ἐξ Ἀγαρηνῶν φόβῳ βαλλόμενος εἰς τὴν Ῥωμαϊκὴν ἐπικράτειαν ἔρχεται κατὰ πόλιν Σινώπην καὶ τῷ βασιλεῖ ἑαυτόν τε ποιεῖ καὶ τὸ ὅλον ἔθνος ὑπήκοον . διά τοι τοῦτο τόν τε Θεόφοβον ὁ Θεόφιλος ἀνάγει εἰς πατρικίων τιμὴν καὶ τῇ ἑαυτοῦ ἀδελφῇ συνοικίζει , ἕκαστόν τε τῶν Περσῶν νομοθετεῖ κατ' ἐπιγαμίαν συνάπτεσθαι τοῖς Ῥωμαίοις , πολλοὺς ἐκ τούτων τοῖς βασιλικοῖς ἐμπρέπειν πεποιηκὼς ἀξιώμασι , καὶ κώδιξι στρατιωτικοῖς ἀναγράφεται τάγμα Περσικὸν οὕτω καλούμενον ὀνομάσας καὶ τοῖς κατὰ τῶν Ἀγαρηνῶν ἐξιοῦσι Ῥωμαίοις ἐναριθμεῖσθαι προσέταξε .
Lemmas: [ Theoph.15 ] δήλωσις δέ καί ὁ Θεόφοβος ὁ λόγος , ὅθεν τε καί ὅπως ἐκ Πέρσης κατάγω ὁ βασιλεύς γίγνομαι γνώριμος καί ὁ ἀδελφή αὐτός εἰς γάμος ἁρμόζω . εἰς πρεσβεία τίς ποτός ὁ ἐκ βασιλικός σειρά Πέρσης ἀφικνέομαι εἰς ὁ Κωνσταντῖνος οὐ ἐκ νόμιμος συνάφεια , ἐκ λαθραῖος δέ καί κρύφιος οὗτος ἀποτίκτω ἀποδημέω . ἐπεί δέ νόμος απαράβατος ὁ Πέρσης εἰμί μή τις ὁ αὐτός ἀρχή ἐγκρατής γίγνομαι , μή ὁ βασιλικός εἰμί σειρά , ἐκλείπω δέ ἐκ ὁ συνεχής Πολέμων ὑπό ὁ Ἀγαρηνός ἐλαύνω ὁ ὁ βασιλικός Φυλή , φέρω δέ καί λόγος πολύς ἐν Περσίς , ὡς εἰμί τις κατά ὁ Βυζάντιον ὀνομάζω Θεόφοβος ( καί γάρ εἰμί διαδίδωμι ὑπό ὁ σπείρω οὗτος πατήρ ) , δοκέω ὁ ὁ Πέρσης γερουσία κρύφα τις ἐκπέμπω εἰς ἔρευνα ὁ ζητέω , καί δή καταλαμβάνω ὁ ἡμέτερος καί πολύς διερευνάω εὑρίσκω αὐτός κατά ὁ ὀξύς ὁ μήτηρ σύνειμι . ὡς δέ οὐ ἐκ μόνος ἴνδαλμα , ἀλλά καί ὁ ὁ Ψυχή καί σῶμα γνώρισμα ὁ ζητέω δηλόω τε καί γνωρίζω , προσμαρτυρέω δέ καί τις ὁ ἐκ γείτων ὁ γίγνομαι ὁ γυνή πρός ὁ Πέρσης συνάφεια ( οὖον γάρ τίς κρυπτός , ὅς ὁ πολύς οὖον γιγνώσκω ) , δῆλος ἑαυτοῦ ὁ στέλλω καθίστημι ὁ βασιλεύς καί ὁ ὁ σκοπός σαφηνίζω , εἰρήνη καί σπονδή καί πᾶς ὁ ἔθνος ὑποταγή ὑπισχνέομαι , εἰμί ὁ Θεόφοβος αὐτός ἀποδίδωμι οὖον παραιτέομαι . ἥδομαι γοῦν ὁ ὑπισχνέομαι ὁ βασιλεύς , καί ἐπεί οὕτως ἔχω εὑρίσκω ὁ ἀλήθεια , προσλαμβάνω οὗτος ἐν ὁ βασίλειος καί μάθημα καί παιδεία μεταδίδωμι ἐλευθέριος . ἕτερος δέ λόγος φημί μή ἐκ πρέσβυς τις ὁ σπορά δέχομαι ὁ Θεόφοβος , ἀλλά κατά τις περιπέτεια ὁ ἐν πόλεμος συμβαίνω . καί ὁ οὗτος πατήρ , εἴτε καί βασιλεύω , εἴτε καί βασιλεύς ἔγγιστος εἰμί κατά συγγένεια φεύγω ἐκ Περσίς καί πρός ὁ βασιλεύω ἔρχομαι , πένης διατελέω βίος , κἀκεῖσε καπηλίς τις γυνή δουλεύω ἁλίσκομαι ὁ οὗτος Ἔρως , καί νόμιμος συνάφεια ὁ Θεόφοβος ἀποτίκτω . ἀλλά ὁ μέν πατήρ ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , ἀστρονομία δέ τις καί μαντεῖος ( καί γάρ φημί οὗτος ὁ ἐπιστήμη ἀκμάζω ἔτι ἐν Περσίς ) μανθάνω περί ὁ Θεόφοβος ὁ Πέρσης , ὡς εἰμί τις ἐκ βασιλικός Φυλή κατάγω ἐν Βυζάντιον , καί ἐπεί μανθάνω , σπουδή ὁ Κωνσταντῖνος καταλαμβάνω πρός ὁ ὁ ζητέω εὕρεσις , καί γνωστός οὗτος γίγνομαι ὁ βασιλεύς . ἐπεί δέ ὁ οὗτος ἐμφάνεια ἅπας γιγνώσκω ὁ ἐν Περσίς διά ὁ ὑποστρέφω πρέσβυς , ἡδύς φαίνω πᾶς ἀπόστασις τις ἐννοέω κατά ὁ Ἀγαρηνός καί ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή προσχωρέω , ὡς εἄν ὁ κατά γένος ἀρχηγός εὐμοιρέω . τυγχάνω δέ καί ἄλλως ὁ ὁ Πέρσης ἀρχηγός Βάβετ ἤδη πενταετία ἔχω ἐκ Ἀγαρηνός ἀφίστημι σύν χιλιάς ἑπτά . ὅς καί ὁ πρός ὁ Θεόφοβος πόθος καί ὁ ἐκ Ἀγαρηνός φόβος βάλλω εἰς ὁ Ῥωμαικός ἐπικράτεια ἔρχομαι κατά πόλις Σινώπη καί ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ τε ποιέω καί ὁ ὅλος ἔθνος ὑπήκοος . διά ὅς οὗτος ὁ τε Θεόφοβος ὁ Θεόφιλος ἀνάγω εἰς πατρίκιος τιμή καί ὁ ἑαυτοῦ ἀδελφός συνοικίζω , ἕκαστος τε ὁ Πέρσης νομοθετέω κατά ἐπιγαμία συνάπτω ὁ Ῥωμαῖος , πολύς ἐκ οὗτος ὁ βασιλικός ἐμπρέπω ποιέω ἀξίωμα , καί κῶδιξ στρατιωτικός ἀναγράφω τάγμα Περσικός οὗτος καλέω ὀνομάζω καί ὁ κατά ὁ Ἀγαρηνός ἔξειμι Ῥωμαῖος ἐναριθμέω προστάσσω .