joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.81
[ Theoph.23 ] Τῷ δ' ἐπιόντι ἐνιαυτῷ τῆς ἐαρινῆς ἐπιστάσης ὥρας ἔξεισι κατὰ τῶν Ἀγαρηνῶν ὁ Θεόφιλος μετὰ δυνάμεως καὶ χειρὸς πολλῆς . πρόεισί τε πορρωτέρω τῆς Συρίας , κείρων ὁμοῦ τὴν γῆν καὶ πορθῶν καὶ πᾶν τὸ προστυχὸν ληϊζόμενος . πόλεις τε γὰρ πολέμου νόμῳ κατέσχε δύο καὶ ἠνδραποδίσατο , καὶ αὐτὴν δὲ τὴν λεγομένην Σωζόπετραν ἐξεπολιόρκησε , πατρίδα τυγχάνουσαν τοῦ ἀμερμουμνῆ , ὑπὲρ ἧς πολλὰ κατεδεήθη διὰ γραμμάτων οὗτος , φείσασθαι ἐκλιπαρήσας τῆς ἑαυτοῦ πατρίδος , εἰ καὶ μὴ προσέσχε τοῖς γραφομένοις ὁ βασιλεύς . καὶ ταῦτα διοικησάμενος ἐπάνεισιν ὁ Θεόφιλος πρὸς τὴν βασιλεύουσαν , τὸν Θεόφοβον κατόπιν λιπών , ἐφ' ᾧ τε διαθέσθαι τὰ τοῦ στρατοῦ καλῶς καὶ διὰ ταχέων πρὸς αὐτὸν ἐπαναδραμεῖν . ἀλλ' οἱ Πέρσαι , διὰ τὸ σφῶν σιτηρέσιον ὑστερῆσαν ὄντες περιαλγεῖς , ἐν Σινώπῃ συσχόντες αὐτὸν βασιλέα καὶ ἄκοντα ἀνεκήρυξαν , πολλὰ λιπαροῦντα καὶ ποτνιώμενον ἀποσχέσθαι τῆς τοιαύτης ὁρμῆς , καὶ ἀπειλοῦντα δεινὰ πείσεσθαι τούτους ὅσον οὔπω χάριν τοῦ τοιούτου τολμήματος . ὡς δ' οὐ προσεῖχον αὐτῷ , ἀλλ' ὅλῃ γνώμῃ καὶ προαιρέσει τοῦ ἐγχειρήματος εἴχοντο , λάθρᾳ τὰ τελεσθέντα γνωρίζει τῷ βασιλεῖ , καὶ ἐνόρκως πληροφορεῖ , ὡς οὐκ αὐτός , οἱ Πέρσαι δὲ τῶν τολμηθέντων αἴτιοι . τότε μὲν τὴν ἐκείνου προαίρεσιν ὁ βασιλεὺς ἀποδέχεται καὶ πρὸς τὰ βασίλεια αὐτὸν εἰσκαλεῖ , τὴν προτέραν εὐκληρίαν ἀποδιδούς , συγγνώμην τε ἅπασι τοῖς Πέρσαις δίδωσι καὶ κακῶν ἀμνηστίαν . οὓς καὶ πεισθέντας ταῖς ὑποσχέσεσι καὶ τῆς Σινώπης ἀποδημήσαντας ἔγνω δεῖν ὁ βασιλεὺς διαστῆσαι καὶ μὴ τοσοῦτον πλῆθος ὁμοῦ διάγειν . καὶ ἐπείπερ εἰς τρεῖς μυριάδας τὸ πᾶν ἐκορυφοῦτο τῶν Περσῶν πλῆθος , καλῶς σκεψάμενος ἑκάστῳ θέματι χιλιάδας ἐξαπέστειλε δύο , ὑπὸ χεῖρα τελεῖν προστάξας τοῖς ἐν αὐτοῖς στρατηγοῦσιν . αὕτη ἡ αἰτία ὑπόπτους τε τοὺς Πέρσας ἐποίησε καὶ μετ' οὐ πολὺ τὸν Θεόφοβον ἐξήγαγε τῆς ζωῆς . ἐγένετο δέ τις καὶ δευτέρα αἰτία , ἣν ὁ λόγος δηλώσει κατὰ τὸν οἰκεῖον καιρόν . ὁ δ' ἀμερμουμνῆς τοσοῦτον ἐτρώθη τὴν ψυχὴν ἐπὶ τῇ καταλήψει τῆς ἐκπορθηθείσης πατρίδος αὐτοῦ , ὡς πανταχοῦ θεσπίσαι πᾶσαν ἡλικίαν ἔκ τε Βαβυλῶνος καὶ Φοινίκης καὶ Παλαιστίνης καὶ κοίλης Συρίας , ἔτι δὲ καὶ τῆς πορρωτέρω Λιβύης ἀθροίζεσθαι . πάντα δὲ τὸν στρατευόμενον γράφειν ἐπὶ τῆς οἰκείας ἀσπίδος Ἀμώριον , τὴν κατ' αὐτοῦ ὁρμὴν αἰνιττόμενος . συνήχθη γοῦν αὐτῷ πᾶς ὁ στρατὸς ἀνὰ τὴν Ταρσόν . ἐπεξῄει δὲ καὶ ὁ Θεόφιλος κατὰ τὸ Δορύλαιον , τριῶν ἡμερῶν ὁδὸν Ἀμωρίου ἀπέχον . πολλῶν οὖν συμβουλευόντων μετοικίσαι τὸν ἐν Ἀμωρίῳ οἰκοῦντα λαὸν καὶ ὑπενδοῦναι τῇ ἀσχέτῳ φορᾷ τῶν Σαρακηνῶν , τοῦτο μὲν ἄδοξον ἐδόκει τῷ Θεοφίλῳ καὶ ἄνανδρον , καλὸν δὲ καὶ πρὸς ἀνδρείαν εὔοδον τὸ μᾶλλον ἐποχυρῶσαι αὐτὸ καὶ στρατηγοῦ γενναίου διασῶσαι βουλαῖς . ἐξαπέστειλε γοῦν Ἀέτιον τὸν πατρίκιον καὶ τῶν Ἀνατολικῶν στρατηγόν , δοὺς αὐτῷ καὶ χεῖρα ἀρκοῦσαν εἰς ἀποτροπὴν τῶν ἐχθρῶν . ἐδίδου δὲ καὶ ἡγεμόνας τοῦ λαοῦ τοὺς μετὰ βραχὺ μαρτυρήσαντας , Θεόδωρον τὸν Κρατερὸν καὶ Θεόφιλον καὶ τὸν Βαβούτζικον καὶ τοὺς λοιπούς , οἵτινες οὐ μόνον τοῦ πεμφθέντος τότε λαοῦ , ἀλλὰ καὶ τῆς φάλαγγος τῶν τεσσαρακονταδύο μαρτύρων γεγόνασιν ἀρχηγοί . ὡς δὲ κατὰ τὴν Ταρσὸν ἐπέστη μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ ὁ τῶν Σαρακηνῶν ἡγεμών , βουλευσάμενος μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ καὶ μαντευσάμενος δέον ἔκρινε , μὴ εὐθέως χωρεῖν πρὸς Ἀμώριον , ἀποπειράσασθαι δὲ πρότερον τῆς τοῦ βασιλέως δυνάμεως διὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ , μέρος λαβόντος <τοῦ στρατοῦ> , τοῦτο λογισάμενος , ὡς εἰ περιγένηται τοῦ βασιλέως οὗτος , ἕψεται πάντως ἡ νίκη καὶ τῷ πατρί , εἰ δὲ μή , βέλτιον ἡσυχάζειν . ταῦτα βουλευσάμενός τε καὶ κρίνας ἐξέπεμψε τὸν υἱόν , λαβόντα μεθ' ἑαυτοῦ καὶ Ἄμερα τὸν τηνικαῦτα διέποντα τὴν Μελιτηνὴν καὶ Τούρκους ὡσεὶ χιλιάδας δέκα καὶ πᾶσαν τὴν ἐξ Ἀρμενίων στρατιὰν καὶ τὸν ἄρχοντα τῶν ἀρχόντων . ὃς κατὰ τὸν λεγόμενον Δαζιμῶνα γενόμενος παρεμβολὴν ἐπήξατο . ἀπῄει γοῦν καὶ ὁ Θεόφιλος κατ' αὐτοῦ στρατόπεδον ἐπαγόμενος οὐκ ἀγεννές , ἔκ τε Περσῶν καὶ τῶν δυτικῶν καὶ τῶν πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον συνιστάμενον . γενόμενος δὲ κατὰ τὸν οὕτω καλούμενον χῶρον Ἀνζῆν ἐπεθύμει κατασκοπεῦσαι πρὸ τοῦ πολέμου καὶ τῆς προσβολῆς τὸ τῶν ἐναντίων ἄθροισμα . εἴς τινα δὲ ὑψηλοτάτην περιωπὴν ὑπὸ τοῦ δομεστίκου τῶν σχολῶν ἀνενεχθεὶς Μανουὴλ κατεσκόπει τὸ πλῆθος τῶν ἐναντίων καί πως ἐκ στοχασμοῦ βαρύτερον ἐδόκει τὸ τῶν Σαρακηνῶν πλῆθος . ἀλλ' ὁ Μανουήλ · ‘μὴ πρὸς τὸ πλῆθος , ὦ βασιλεῦ , ἀπόβλεπε , πρὸς δὲ τὸν ἐκ τῶν δοράτων διάθρει καλαμῶνα τῶν ἀμφοτέρων.’ ἐπεὶ δὲ ἰσχυρότερος ἐδόκει ὁ τῶν ἐναντίων στρατός , ἐβουλεύετο , ὅπως ἂν αὐτοῖς ἐπίθηται μετὰ δόλου . ὁ μὲν οὖν Μανουὴλ ἅμα τῷ Θεοφόβῳ νυκτὸς ἐπιθέσθαι τούτοις παρῄνει , οἱ δ' ἄλλοι τῶν στρατηγῶν ἡμέρας τὴν συμβολὴν γενέσθαι προέτρεπον , οἷς ἐπέπειστο καὶ ὁ βασιλεύς . ταύτης δὲ ἐπικρατεστέρας γενομένης τῆς γνώμης , ὡς ἤδη ἡ ἡμέρα ἐπέλαμπε , μάχη συρρήγνυται φοβερά . καὶ τῶν βασιλικῶν ταγμάτων ἐκθύμως ἀγωνισαμένων οἱ Ἰσμαηλῖται ἐνέκλιναν εἰς φυγήν . τῶν δὲ Τούρκων ἐπιμόνῳ χρωμένων τῇ τοξείᾳ , καὶ τὸ καταδιῶκον τῶν Ῥωμαίων ἀνακεκρουκότων , παλίντροπον συνέβη γενέσθαι τὴν μάχην . μὴ δυνάμενοι γὰρ οἱ Ῥωμαῖοι τὰ Τούρκων φέρειν τοξεύματα τῷ βάλλεσθαι καρτερῶς νῶτα δόντες τὸν βασιλέα κατέλιπον . οὐ μὴν οἱ τῶν ταγμάτων ἔξαρχοι , οὐδ' οἱ Πέρσαι τοῦτο δρᾶσαι ἠνέσχοντο , ἀλλὰ περιστάντες τὸν βασιλέα εὐρώστως σῴζειν ἠπείγοντο . καὶ κἂν ἀπώ -
Lemmas: [ Theoph.23 ] ὁ δέ ἔπειμι ἐνιαυτός ὁ ἐαρινός ἐφίστημι ὥρα ἔξειμι κατά ὁ Ἀγαρηνός ὁ Θεόφιλος μετά δύναμις καί χείρ πολύς . πρόειμι τε πρόσω ὁ Συρία , κείρω ὁμοῦ ὁ γῆ καί πορθέω καί πᾶς ὁ προστυγχάνω ληΐζομαι . πόλις τε γάρ πόλεμος νόμος κατέχω δύο καί ἀνδραποδίζω , καί αὐτός δέ ὁ λέγω σωζοπετρα ἐκπολιορκέω , πατρίς τυγχάνω ὁ ἀμερμουμνῆς , ὑπέρ ὅς πολύς καταδέω διά γράμμα οὗτος , φείδομαι ἐκλιπαρέω ὁ ἑαυτοῦ πατρίς , εἰμί καί μή προσέχω ὁ γράφω ὁ βασιλεύς . καί οὗτος διοικέω ἐπάνειμι ὁ Θεόφιλος πρός ὁ βασιλεύω , ὁ Θεόφοβος κατόπιν λίπος , ἐπί ὅς τε διατίθημι ὁ ὁ στρατός καλῶς καί διά ταχύς πρός αὐτός ἐπανατρέχω . ἀλλά ὁ Πέρσης , διά ὁ σφεῖς σιτηρέσιον ὑστερέω εἰμί περιαλγής , ἐν Σινώπη συνέχω αὐτός βασιλεύς καί ἄκων ἀνακηρύσσω , πολύς λιπαρέω καί ποτνιάομαι ἀπέχω ὁ τοιοῦτος ὁρμή , καί ἀπειλέω δεινός πείθω οὗτος ὅσος οὔπω χάρις ὁ τοιοῦτος τόλμημα . ὡς δέ οὖον προσέχω αὐτός , ἀλλά ὅλος γνώμη καί προαίρεσις ὁ ἐγχείρημα ἔχω , λάθρῃ ὁ τελέω γνωρίζω ὁ βασιλεύς , καί ἔνορκος πληροφορέω , ὡς οὐ αὐτός , ὁ Πέρσης δέ ὁ τολμάω αἴτιος . τότε μέν ὁ ἐκεῖνος προαίρεσις ὁ βασιλεύς ἀποδέχομαι καί πρός ὁ βασίλεια αὐτός εἰσκαλέω , ὁ πρότερος εὐκληρία ἀποδίδωμι , συγγνώμη τε ἅπας ὁ Πέρσης δίδωμι καί κακός ἀμνηστία . ὅς καί πείθω ὁ ὑπόσχεσις καί ὁ Σινώπη ἀποδημέω γιγνώσκω δήω ὁ βασιλεύς διΐστημι καί μή τοσοῦτος πλῆθος ὁμοῦ διάγω . καί ἐπεί εἰς τρεῖς μυριάς ὁ πᾶς κορυφόω ὁ Πέρσης πλῆθος , καλῶς σκέπτομαι ἕκαστος θέμα χιλιάς ἐξαποστέλλω δύο , ὑπό χείρ τελέω προστάσσω ὁ ἐν αὐτός στρατηγός . οὗτος ὁ αἰτία ὕποπτος τε ὁ Πέρσης ποιέω καί μετά οὖον πολύς ὁ Θεόφοβος ἐξάγω ὁ ζωή . γίγνομαι δέ τις καί δύο αἰτία , ὅς ὁ λόγος δήλωσις κατά ὁ οἰκέω καιρός . ὁ δέ ἀμερμουμνῆς τοσοῦτος τιτρώσκω ὁ ψυχή ἐπί ὁ καταλαμβάνω ὁ ἐκπορθέω πατρίς αὐτός , ὡς πανταχοῦ θεσπίζω πᾶς ἡλικία ἐκ τε Βαβυλών καί Φοινίκη καί Παλαιστίνη καί κοῖλος Συρία , ἔτι δέ καί ὁ πρόσω Λιβύη ἀθροίζω . πᾶς δέ ὁ στρατεύω γράφω ἐπί ὁ οἰκεῖος ἀσπίς Ἀμώριον , ὁ κατά αὐτός ὁρμή αἰνίσσομαι . συνάγω γοῦν αὐτός πᾶς ὁ στρατός ἀνά ὁ Ταρσός . ἐπέξειμι δέ καί ὁ Θεόφιλος κατά ὁ Δορύλαιον , τρεῖς ἡμέρα ὁδός Ἀμόριον ἀπέχω . πολύς οὖν συμβουλεύω μετοικίζω ὁ ἐν Ἀμόριον οἰκέω λαός καί ὑπενδίδωμι ὁ ἄσχετος φορός ὁ Σαρακηνός , οὗτος μέν ἄδοξος δοκέω ὁ Θεόφιλος καί ἄνανδρος , καλός δέ καί πρός ἀνδρεῖος εὔοδος ὁ μᾶλλον ἐποχυρόω αὐτός καί στρατηγός γενναῖος διασῴζω βουλή . ἐξαποστέλλω γοῦν Ἀέτιος ὁ πατρίκιος καί ὁ ἀνατολικός στρατηγός , δίδωμι αὐτός καί χείρ ἀρκέω εἰς ἀποτροπή ὁ ἐχθρός . δίδωμι δέ καί ἡγεμών ὁ λαός ὁ μετά βραχύς μαρτυρέω , Θεόδωρος ὁ Κρατερός καί Θεόφιλος καί ὁ Βαβούτζικος καί ὁ λοιπός , ὅστις οὖον μόνος ὁ πέμπω τότε λαός , ἀλλά καί ὁ φάλαγξ ὁ τεσσαρακονταδύο μάρτυς γίγνομαι αρχηγός . ὡς δέ κατά ὁ Ταρσός ἐφίστημι μετά πᾶς ὁ λαός ὁ ὁ Σαρακηνός ἡγεμών , βουλεύω μετά ὁ σύνειμι αὐτός καί μαντεύομαι δήω κρίνω , μή εὐθύς χωρέω πρός Ἀμώριον , ἀποπειράομαι δέ πρότερος ὁ ὁ βασιλεύς δύναμις διά ὁ υἱός αὐτός , μέρος λαμβάνω αἰτέω στρατός , οὗτος λογίζομαι , ὡς εἰμί περιγίγνομαι ὁ βασιλεύς οὗτος , ἕπω πάντως ὁ νίκη καί ὁ πατήρ , εἰμί δέ μή , ἀγαθός ἡσυχάζω . οὗτος βουλεύω τε καί κρίνω ἐκπέμπω ὁ υἱός , λαμβάνω μετά ἑαυτοῦ καί Ἡμέρα ὁ τηνικαῦτα διέπω ὁ Μελιτηνή καί Τοῦρκος ὡσεί χιλιάς δέκα καί πᾶς ὁ ἐκ Ἀρμένιος στρατία καί ὁ ἄρχω ὁ ἄρχω . ὅς κατά ὁ λέγω Δαζιμῶνα γίγνομαι παρεμβολή πήγνυμι . ἄπειμι γοῦν καί ὁ Θεόφιλος κατά αὐτός στρατόπεδον ἐπάγω οὐ ἀγεννής , ἐκ τε Πέρσης καί ὁ δυτικός καί ὁ πρός ἀνά-ἴσχω ἥλιος συνίστημι . γίγνομαι δέ κατά ὁ οὗτος καλέω χῶρος Ἀνζῆν ἐπιθυμέω κατασκοπεύω πρό ὁ πόλεμος καί ὁ προσβολή ὁ ὁ ἐναντίος ἄθροισμα . εἰς τις δέ ὑψηλός περιωπή ὑπό ὁ δομέστικος ὁ σχολή ἀναφέρω Μανουήλ κατασκοπέω ὁ πλῆθος ὁ ἐναντίος καί πως ἐκ στοχασμός βαρύς δοκέω ὁ ὁ Σαρακηνός πλῆθος . ἀλλά ὁ Μανουήλ · μή πρός ὁ πλῆθος , εἰμί βασιλεύς , ἀποβλέπω , πρός δέ ὁ ἐκ ὁ δόρυ διαθρέω καλαμῶνα ὁ ἀμφότερος ἐπεί δέ ἰσχυρός δοκέω ὁ ὁ ἐναντίος στρατός , βουλεύω , ὅπως εἄν αὐτός ἐπιτίθημι μετά δόλος . ὁ μέν οὖν Μανουήλ ἅμα ὁ Θεόφοβος νύξ ἐπιτίθημι οὗτος παραινέω , ὁ δέ ἄλλος ὁ στρατηγός ἡμέρα ὁ συμβολή γίγνομαι προτρέπω , ὅς πείθω καί ὁ βασιλεύς . οὗτος δέ ἐπικρατής γίγνομαι ὁ γνώμη , ὡς ἤδη ὁ ἡμέρα ἐπιλάμπω , μάχη συρρήγνυμι φοβερός . καί ὁ βασιλικός τάγμα ἔκθυμος ἀγωνίζομαι ὁ Ἰσμαηλίτης ἐγκλίνω εἰς φυγή . ὁ δέ Τοῦρκος ἐπίμονος χράω ὁ τοξεία , καί ὁ καταδιώκω ὁ Ῥωμαῖος ἀνακρούω , παλίντροπος συμβαίνω γίγνομαι ὁ μάχη . μή δύναμαι γάρ ὁ Ῥωμαῖος ὁ Τοῦρκος φέρω τόξευμα ὁ βάλλω καρτερός νῶτον δίδωμι ὁ βασιλεύς καταλείπω . οὖον μήv ὁ ὁ τάγμα ἔξαρχος , οὐδέ ὁ Πέρσης οὗτος δράω ἀνέχω , ἀλλά περιίστημι ὁ βασιλεύς εὔρωστος σῴζω ἐπείγω . καί κἀν Ἀπώ -