joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.115
[ Mich3.22 ] Ἀλλ' οὐκ ἦν τὸν ἅπαξ παρατραπέντα τῆς εὐθείας ὁδοῦ βελτιωθῆναι . ὅθεν καὶ ταχυτάτη κατειλήφει τοῦτον καταστροφή , καὶ πρὸ αὐτοῦ μὲν τὸν Βάρδαν , καὶ πρὸ ἐκείνου τὸν κανικλείου Θεόκτιστον , τοὺς χαριζομένους αὐτῷ καὶ μὴ τῶν πονηροτέρων ἀνακόπτειν θελήσαντας διδαγμάτων ὡς ἐπιτρόπους . καὶ ὅπως μὲν ὁ Θεόκτιστος ὤλετο , προλαβὼν ὁ λόγος ἐδήλωσε , σημεῖα δὲ τὸν ὄλεθρον δηλοῦντα τοῦ Βάρδα προηγήσατο τάδε , ἐπιτολαὶ κομητῶν , ὄψεις ὀνειράτων ἀλλόκοτοι . ἔδοξε γὰρ καθ' ὕπνους οὗτος πρὸς τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν μετὰ τοῦ Μιχαὴλ ἀπελθεῖν , ὡς τάχα πανηγύρεως οὔσης . ὡς οὖν ἀφίκοντο καὶ προσωτέρω ἐγένοντο τοῦ θείου ναοῦ , ὁρᾶν ἐδόκει λευκοφόρους τινὰς προηγουμένους , οἵτινες ὁδηγοῦντες αὐτὸν ἄγουσι πρὸς τὰς κιγκλίδας τοῦ θυσιαστηρίου , καὶ βλέπει μὲν ἄλλο οὐδέν , περὶ δὲ τὸν θρόνον τοῦ πατριάρχου καθήμενόν τινα γηραιόν ( Πέτρον εἴκασε τοῦτον εἶναι τὸν κορυφαῖον τῶν ἀποστόλων ) , οὗ πρὸς τοῖς ποσὶν ὁ μακαρίτης ἐκυλινδεῖτο Ἰγνάτιος , ἐκδίκησιν ἐξαιτῶν , ὧν ἐπεπόνθει δεινῶν . τὸν δὲ ἑνὶ τῶν παρεστώτων μάχαιραν δοῦναι καὶ εἰπεῖν · ‘ταύτῃ τὸν θεόργιστον’ , οὕτω τὸν καίσαρα κατονομάσαντα , ‘τῇ τῶν εὐωνύμων χώρᾳ ἐγκαταστήσας μεληδὸν διάτεμνε . τὸν δ' ἀσεβότεκνον,’ διὰ τοῦ τοιούτου προσρήματος τὸν βασιλέα δηλοποιήσαντα , ‘κατάλεγε μὲν τοῖς δεξιοῖς , τὴν δ' ὁμοίαν δίκην ἀπεκδέχεσθαι πρόσειπε.’ καὶ ὁ μὲν ὄνειρος οὗτος . εἰ δὲ καὶ ἀπέβη τὰ θεαθέντα , δηλώσει τὰ μετὰ ταῦτα . ἄρτι κατὰ τῶν Κρητῶν ὁ Βάρδας πανδημεὶ μετὰ τοῦ Μιχαὴλ καθωπλίζετο , καὶ πρὸς τὸν τῆς θεοτόκου ναὸν τῶν ὁδηγῶν φοιτήσας εἰσῄει μετὰ λαμπάδων τὸν συντακτήριον ἐκπληρῶν . ὡς οὖν τοῖς ἀδύτοις προσήγγισεν , ἄφνω τῶν αὐτοῦ ὤμων ἡ χλαμὺς ὀλισθήσασα αἰσθέσθαι τοῦτον καινοτέρων δεινῶν παρεσκεύασε . καὶ αὐτὸς δὲ πρὸ μιᾶς ἡμέρας τοῦ μέλλειν ἀπαίρειν ἀπὸ τῆς πόλεως , εἴτ' ἀφ' ἑαυτοῦ εἴτε καὶ ἄλλως ὑπὸ τοῦ μέλλοντος ἐλαυνόμενος , συναγαγὼν εἰς ταὐτὸν τοὺς φίλους καὶ συμποσιάσας μεμνῆσθαί τε τῆς αὐτοῦ παρῄνει φιλίας καὶ ληγάτα , ὡς τοῦ βίου ἤδη γενόμενος ἔξω , παρέσχετο . ὡς οὖν κατὰ τῆς Κρήτης ἐξῄεσαν καὶ τῷ θέματι τῶν Θρᾳκησίων ἐπέβησαν , καὶ κατά τινα Χῶρον τόπον οὕτω λεγόμενον οἱ τούτῳ ὑπηρετοῦντες προκαταλαβόντες τὰς σκηνὰς κατεπήγνυον ἁμίλλῃ χρώμενοι καὶ σπουδῇ , ἐνταῦθά πως , εἴτε δὴ κατὰ πρόνοιαν εἴτε δὴ καὶ ἄλλως κατ' ἄγνοιαν , τὴν μὲν τοῦ βασιλέως ἐπὶ πεδινοῦ χωρίου αὐλαίαν ἐπήξαντο , εἴς τινα δὲ λόφον ὑπερανεστηκότα τὴν τοῦ καίσαρος ἀνεπέτασαν . ὅπερ ὡς ἕρμαιον λαβόντες οἱ τῷ Μιχαὴλ προσκείμενοι καὶ προσπολεμοῦντες τῷ καίσαρι κατῃτιῶντο τὸ γεγονὸς καὶ τὰς κατ' ἐκείνου ἐξέκαιον συμβουλάς . ὑπέθραττε δ' ὅμως αὐτοὺς καὶ νωθροτέρους ἐποίει πρὸς τὴν ἐγχείρησιν ἡ τοῦ καίσαρος κραταιοτέρα ἰσχύς . τήν τε γὰρ τοῦ δομεστίκου τῶν σχολῶν ἀρχὴν ὁ τούτου εἶχεν υἱὸς Ἀντίγονος , καὶ οἱ λοιποὶ στρατηγοὶ αὐτῷ ἐπειθάρχουν , καὶ Συμβάτιος ὁ λογοθέτης τοῦ δρόμου , γαμβρὸς ἐπὶ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ τυγχάνων , ἀναντιρρήτως τὰ ἐκείνου φρονεῖν ἐπιστεύετο . ἀλλ' ἔλαθεν ὁ Συμβάτιος ὑπὸ τοῦ βασιλέως κλαπεὶς καὶ τὸν φόνον τοῦ πενθεροῦ ἐργασάμενος αὐτός , καὶ οὐκ ἄλλος , σύνθημα τοῦ φόνου εὐτρεπισθείς . ἄρτι γὰρ ἐξῄει τὰς ἀναφορὰς ἀναγνούς , καὶ τὸ σημεῖον ἐδίδου τοῦ φόνου , σταυρὸν εἰς τὸ ἑαυτοῦ πρόσωπον ἐγχαράξας . ἀνεβάλλοντο δ' ὅμως οἱ συνωμότες , τὴν ἑταιρείαν παρισταμένην ὁρῶντες τοῦ καίσαρος . ὅπερ ὁ Μιχαὴλ εὐλαβηθείς , μή πως κατάφωρος γενόμενος καθ' ἑαυτοῦ τὴν μάχαιραν ἐπισπάσηται , διὰ πιστοῦ τινος ἐθαρσοποίει τοὺς ἄνδρας ταῖς ὑποσχέσεσι . καὶ κἂν παρῆλθε τὸν κίνδυνον ὁ καῖσαρ καὶ παρεκρούσατο , τῷ δέει καταπλησσομένων καὶ κατεπτηχότων τῶν συνωμοτῶν , εἰ μὴ Βασίλειος ὁ μετὰ ταῦτα βασιλεύς , παρακοιμώμενος ὤν , διανέστη πρὸς τὴν ἐγχείρησιν . οὗτος γὰρ ἀπορρῖψαί τε πείθει τὸ δέος τοὺς συνωμότας καὶ πρὸς τὴν πρᾶξιν ἐπιρρωννύει . ξιφήρεις οὖν τοὺς ἄνδρας ἐπιόντας ἰδὼν ὁ Βάρδας ἀθρόως ἔγνωκέ τε τὸν θάνατον καὶ πρὸς τοὺς πόδας ἔρριψε τοῦ βασιλέως αὑτόν . ἀλλ' ἀποσπῶσι τοῦτον ἐκεῖθεν καὶ μεληδὸν κατατέμνουσιν , εἶτα κοντῷ τὰ παιδογόνα αὐτοῦ ἀπαιωρήσαντες μόρια παραδειγματίζουσιν . ἤρθη δὲ θόρυβος πολὺς καὶ τῷ βασιλεῖ κίνδυνον ἐπισείων . ὃν ὁ τῆς βίγλας δρουγγάριος Κωνσταντῖνος μετὰ πολλῶν εἰς μέσον ἀθρόως ἐπιφανεὶς διέλυσεν , εὐφημίαις τε βάλλων τὸν βασιλέα καὶ δικαίως ἀποθανεῖν τὸν Βάρδαν διαβεβαιούμενος .
Lemmas: [ Mich3.22 ] ἀλλά οὐ εἰμί ὁ ἅπαξ παρατρέπω ὁ εὐθύς ὁδός βελτιόω . ὅθεν καί ταχύς καταλαμβάνω οὗτος καταστροφή , καί πρό αὐτός μέν ὁ Βάρδα , καί πρό ἐκεῖνος ὁ κανίκλειον Θεόκτιστος , ὁ χαρίζομαι αὐτός καί μή ὁ πονηρός ἀνακόπτω ἐθέλω δίδαγμα ὡς ἐπίτροπος . καί ὅπως μέν ὁ Θεόκτιστος ὄλλυμι , προλαμβάνω ὁ λόγος δηλόω , σημεῖον δέ ὁ ὄλεθρος δηλόω ὁ Βάρδα προηγέομαι ὅδε , ἐπιτολή κοσμητής , ὄψις ὄνειρος ἀλλόκοτος . δοκέω γάρ κατά ὕπνος οὗτος πρός ὁ μέγας ἐκκλησία μετά ὁ Μιχαήλ ἀπέρχομαι , ὡς τάχα πανήγυρις εἰμί . ὡς οὖν ἀφικνέομαι καί προσωτέρω γίγνομαι ὁ θεῖον ναός , ὁράω δοκέω λευκοφόρος τις προηγούμενος , ὅστις ὁδηγέω αὐτός ἄγω πρός ὁ κιγκλίς ὁ θυσιαστήριον , καί βλέπω μέν ἄλλος οὐδείς , περί δέ ὁ θρόνος ὁ πατριάρχης κάθημαι τις γηραιός ( Πέτρος εἰκάζω οὗτος εἰμί ὁ κορυφαῖος ὁ ἀπόστολος ) , ὅς πρός ὁ πούς ὁ μακαρίτης κυλινδέω Ἰγνάτιος , ἐκδίκησις ἐξαιτέω , ὅς πάσχω δεινός . ὁ δέ εἷς ὁ παρίστημι μάχαιρα δίδωμι καί εἶπον · ταύτη ὁ θεόργιστος , οὗτος ὁ Καῖσαρ κατονομάζω , τῆ ὁ εὐώνυμος χώρα ἐγκαθίστημι μεληδόν διατέμνω . ὁ δέ ἀσεβότεκνον διά ὁ τοιοῦτος πρόσρημα ὁ βασιλεύς δηλοποιέω , καταλέγω μέν ὁ δεξιός , ὁ δέ ὅμοιος δίκη ἀπεκδέχομαι προσφωνέω καί ὁ μέν ὄνειρος οὗτος . εἰμί δέ καί ἀποβαίνω ὁ θεάομαι , δήλωσις ὁ μετά οὗτος . ἄρτι κατά ὁ Κρής ὁ Βάρδας πανδημεί μετά ὁ Μιχαήλ καθοπλίζω , καί πρός ὁ ὁ θεοτόκος ναός ὁ ὁδηγός φοιτάω εἰσέρχομαι μετά λαμπάς ὁ συντακτήριος ἐκπληρόω . ὡς οὖν ὁ ἄδυτος προσεγγίζω , ἄφνω ὁ αὐτός ὦμος ὁ χλαμύς ὀλισθάνω αἰσθάνομαι οὗτος καινός δεινός παρασκευάζω . καί αὐτός δέ πρό εἷς ἡμέρα ὁ μέλλω ἀπαίρω ἀπό ὁ πόλις , ἔτι ἀπό ἑαυτοῦ εἴτε καί ἄλλως ὑπό ὁ μέλλω ἐλαύνω , συνάγω εἰς αὐτός ὁ φίλος καί συμποσιάζω μιμνήσκω τε ὁ αὐτός παραινέω φίλιος καί ληγάτος , ὡς ὁ βίος ἤδη γίγνομαι ἔξω , παρέχω . ὡς οὖν κατά ὁ Κρήτη ἔξειμι καί ὁ θέμα ὁ Θρᾷξ ἐπιβαίνω , καί κατά τις Χῶρος τόπος οὗτος λέγω ὁ οὗτος ὑπηρετέω προκαταλαμβάνω ὁ σκηνή καταπήγνυμι ἅμιλλα χράω καί σπουδή , ἐνταῦθα πως , εἴτε δή κατά πρόνοια εἴτε δή καί ἄλλως κατά ἄγνοια , ὁ μέν ὁ βασιλεύς ἐπί πεδινός χωρίον αὐλαία πήγνυμι , εἰς τις δέ λόφος ὑπερανίσταμαι ὁ ὁ Καῖσαρ ἀναπετάννυμι . ὅσπερ ὡς ἕρμαιον λαμβάνω ὁ ὁ Μιχαήλ πρόσκειμαι καί προσπολεμέω ὁ Καῖσαρ καταιτιάομαι ὁ γίγνομαι καί ὁ κατά ἐκεῖνος ἐκκαίω συμβουλή . ὑποθράττω δέ ὅμως αὐτός καί νωθρός ποιέω πρός ὁ ἐγχείρησις ὁ ὁ Καῖσαρ κραταιός ἰσχύς . ὁ τε γάρ ὁ δομέστικος ὁ σχολή ἀρχή ὁ οὗτος ἔχω υἱός Ἀντίγονος , καί ὁ λοιπός στρατηγός αὐτός πειθαρχέω , καί Συμβάτιος ὁ λογοθέτης ὁ δρόμος , γαμβρός ἐπί ὁ θυγάτηρ αὐτός τυγχάνω , ἀναντίρρητος ὁ ἐκεῖνος φρονέω πιστεύω . ἀλλά λανθάνω ὁ Συμβάτιος ὑπό ὁ βασιλεύς κλέπτω καί ὁ φόνος ὁ πενθερός ἐργάζομαι αὐτός , καί οὐ ἄλλος , σύνθημα ὁ φόνος εὐτρεπίζω . ἄρτι γάρ ἔξειμι ὁ ἀναφορά ἀναγιγνώσκω , καί ὁ σημεῖον δίδωμι ὁ φόνος , σταυρός εἰς ὁ ἑαυτοῦ πρόσωπον ἐγχαράσσω . ἀναβάλλω δέ ὅμως ὁ συνωμότης , ὁ ἑταιρεία παρίστημι ὁράω ὁ Καῖσαρ . ὅσπερ ὁ Μιχαήλ εὐλαβέομαι , μή πως κατάφωρος γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ ὁ μάχαιρα ἐπισπάω , διά πιστός τις εθαρσοποιεω ὁ ἀνήρ ὁ ὑπόσχεσις . καί κἀν παρέρχομαι ὁ κίνδυνος ὁ Καῖσαρ καί παρακρούω , ὁ δήω καταπλήσσω καί καταπτήσσω ὁ συνωμότης , εἰμί μή Βασίλειος ὁ μετά οὗτος βασιλεύς , παρακοιμώμενος εἰμί , διανίσταμαι πρός ὁ ἐγχείρησις . οὗτος γάρ ἀπορρίπτω τε πείθω ὁ δέος ὁ συνωμότης καί πρός ὁ πρᾶξις ἐπιρρώννυμι . ξιφήρης οὖν ὁ ἀνήρ ἔπειμι εἶδον ὁ Βάρδας ἀθρόος γιγνώσκω τε ὁ θάνατος καί πρός ὁ πούς ῥίπτω ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ . ἀλλά ἀποσπάω οὗτος ἐκεῖθεν καί μεληδόν κατατέμνω , εἶτα κοντός ὁ παιδογόνος αὐτός ἀπαιωρέομαι μόριον παραδειγματίζω . ἀραρίσκω δέ θόρυβος πολύς καί ὁ βασιλεύς κίνδυνος ἐπισείων . ὅς ὁ ὁ Βίγλας δρουγγάριος Κωνσταντῖνος μετά πολύς εἰς μέσος ἀθρόος ἐπιφαίνω διαλύω , εὐφημία τε βάλλω ὁ βασιλεύς καί δικαίως ἀποθνῄσκω ὁ Βάρδα διαβεβαιόω .