joannes-scylitzes.synopsis-historiarum skylitzes.97
[ Mich3.9 ] Ὁ βασιλεὺς δὲ Μιχαὴλ ἤδη τὴν παιδικὴν παραμείψας καὶ τῆς ἀνδρικῆς ἁπτόμενος ἡλικίας ἱμείρετο τῶν πραγμάτων δι' ἑαυτοῦ ἀντέχεσθαι , παραθηγόμενος εἰς τοῦτο καὶ παρὰ τοῦ ἐπιτρόπου καὶ θείου Βάρδα τοῦ τῆς βασιλίδος ἀδελφοῦ . οὗτος γὰρ ἔρωτα περικαῆ τῆς βασιλείας ἐσχηκὼς οὐδὲν ἄλλο ἐπραγματεύετο , ἀλλ' ἢ τὰ πρὸς τὸ σπουδαζόμενον συμβαλλόμενα . ἀλλ' ἵνα σαφέστερον τὸν λόγον τοῖς ἐντυγχάνουσι θήσωμεν , πορρωτέρω τοῦτον ἀγάγωμεν . ἐγένετο δὴ τῷ Μανουὴλ πρὸς τὸν λογοθέτην Θεόκτιστον , καὶ αὐτοῖς ἐπιτρόποις οὖσι τοῦ βασιλέως καὶ εἰς τὰ ἀνάκτορα διαιτωμένοις , διαφορά τις , ἣ καθοσιώσεως ἐγκλήματι ὑπέβαλλε τὸν Μανουήλ . ὅπερ οὗτος εὐλαβούμενος , δεδιὼς δὲ καὶ τὸν φθόνον , ᾠήθη δεῖν ἔξω τοῦ παλατίου γενέσθαι καὶ τῶν συνεχῶν ἀποστῆναι ὁμιλιῶν τε καὶ διοικήσεων . κάτεισι γοῦν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ , ἱδρυμένον κατὰ τὴν κινστέρναν τὴν Ἄσπαρος , ὃν καὶ εἰς σεμνείου τόπον ὕστερον μετεσκεύασε καὶ τὸν χοῦν ἐκεῖσε κατέθετο . ἐκεῖθεν ἑκάστοτε ἀφικνούμενος κοινωνὸς ἐγίνετο τῶν διοικήσεων . ἀποσεισάμενος δὲ ὁ Βάρδας τὸν Μανουὴλ οὐ δι' ἑαυτοῦ , ἀλλὰ διὰ τοῦ Θεοκτίστου , ἔσπευδε καιροῦ δραξάμενος ἀνύσαι τὸ σπουδαζόμενον . ἐμπόδιον δ' ἔχειν τὸν Θεόκτιστον εἰκότως οἰόμενος ἔσπευδε καὶ αὐτὸν ποιήσασθαι ἐκποδών , τὸ πλέον δ' , ὅτι ὠνείδιζεν αὐτῷ συνεχῶς διὰ τὴν πρὸς τὴν οἰκείαν νύμφην λαθραίαν ὁμιλίαν . ὁ δὲ τρόπος τῆς ἐγχειρήσεως εἴληφε τοιαύτην ἀρχήν . ὑπῆρχε τῷ βασιλεῖ Μιχαὴλ παιδαγωγὸς ἀνάγωγός τε καὶ πονηρός . τοῦτον ἀνωτέρω τῶν βασιλικῶν ἀξιωμάτων ἀναγαγεῖν ἠξίου ὁ βασιλεύς , καὶ εἰς μείζονα στῆσαι τιμὴν τήν τε μητέρα παρεκάλει καὶ τὸν Θεόκτιστον . οὐκ ἔπειθε δὲ τὸν Θεόκτιστον , ‘ἐπαξίως’ , λέγοντα , ‘ἀλλ' οὐκ ἀναξίως τὰ τῆς βασιλείας χρὴ διοικεῖσθαι.’ τοῦτον οὖν τὸν παιδαγωγὸν ὄργανον ὁ Βάρδας λαβὼν πονηρὸν οὐκ ἐπαύετο ζιζάνιά τινα κατὰ τοῦ Θεοκτίστου τῇ τοῦ βασιλέως ἐνσπείρων ψυχῇ , νῦν μὲν λέγων , ὡς οὐ καλῶς οἰκονομεῖται τὰ κοινά , νῦν δέ , ὡς βούλεται τὴν μητέρα σου ἀνδρὶ συναρμόσαι , ἢ μίαν τῶν σῶν ἀδελφῶν , καὶ τοὺς σοὺς ἐξορύξαι ὀφθαλμοὺς καὶ τῆς βασιλείας ἐξεῶσαι . ταῦτα δὲ πυκνῶς ἐνηχῶν προσετίθει , ὡς συνετωτάτης δεῖ καὶ ταχίστης βουλῆς . ὡς δὲ πολλάκις περὶ τοῦ αὐτοῦ συνήρχοντο πράγματος καὶ σκέψεις προὐτίθεσαν , ἔγνωσαν τελευταῖον τὸν Θεόκτιστον ποιήσασθαι ἐκποδών . ἐδέδοκτο ταῦτα , καὶ πέρας ἐτυπώθη τοιοῦτον τοῖς βουλευθεῖσιν ἐπενεχθῆναι , ἐν τῷ μέλλειν πρὸς τὸν Λαυσιακὸν ἐξέρχεσθαι μετὰ τὴν τῶν ἀναφορῶν διοίκησιν τὸν Θεόκτιστον ἐπακολουθῆσαι μικρὸν τὸν βασιλέα , καὶ τοῦτο μόνον ἀνακραγεῖν · ‘ἄρατε αὐτόν.’ ὡς οὖν ὁ Θεόκτιστος προέκυπτεν ἐξιὼν τό τε σύνθημα δοθὲν ἔγνω , φυγῇ τὴν σωτηρίαν πραγματεύσασθαι ᾠήθη . ἡ φυγὴ δὲ πρὸς τὸν ἱππόδρομον , κατὰ τὰ ἀσηκρητεῖα . ἐκεῖσε γὰρ τότε τὸ τῶν ἀσηκρήτις ἦν καταγώγιον . ἀλλ' ὑπὸ πολλῶν ὁ εἷς συλληφθεὶς μένειν κατηναγκάζετο , ἐσπασμένου τοῦ Βάρδα ξίφος καὶ παίσειν ἐπαπειλοῦντος τὸν κωλύσειν ἢ βοηθήσειν ἐπιχειρήσοντα . ἤγετο μὲν οὖν πρὸς τὰ Σκύλα φρουρᾷ τέως παραδοθησόμενος , μέχρις ἂν τὰ κατ' αὐτοῦ ἀποφήνωνται . τέλος , μὴ συμφέρον εἶναι κρίναντες αὑτοῖς τὸ ζῆν αὐτὸν δέει τῆς αὐγούστης , ἐκπέμπουσί τινα τῶν τῆς ἑταιρείας γυμνὸν ἐπισεῖσαι ξίφος αὐτῷ . οὗτος δὲ ξιφήρη τὸν ἄνθρωπον ἐπιόντα ἰδὼν ὑπέδυ σκάμνον τινὰ τὴν πληγὴν βουλόμενος ἐκφυγεῖν . ἀλλὰ καιρίαν κατὰ γαστέρα πληγεὶς τῶν ἐγκάτων ἐκχυθέντων αὐτοῦ παρεδόθη θανάτῳ . καὶ ὁ μὲν Θεόκτιστος ἀνῃρέθη τοῦτον τὸν τρόπον , τὴν δὲ ἀναίρεσιν τούτου πυθόμενος ὁ Μανουὴλ εὐθὺς ἧκε πρὸς τὰ βασίλεια , καὶ ὥσπερ ἐνθουσιάσας εἰπεῖν λέγεται πρὸς τὸν Βάρδαν . ‘ξίφος γυμνώσας εἰς Θεοκτίστου φόνον ὅπλιζε σαυτὸν εἰς σφαγὰς καθ' ἡμέραν.’ μετὰ δὲ τὴν τοῦ Θεοκτίστου σφαγὴν ὁ Βάρδας τὴν τοῦ κανικλείου τιμὴν εἰς ἑαυτὸν ἀνελάμβανεν . ἡ βασιλὶς δὲ Θεοδώρα ὡς ᾔσθετο τῶν πεπραγμένων , λυσίκομός τε ἔθει καὶ ὀδυρμῶν ἐπλήρου τὰ βασίλεια , ἀμφοτέρους τε τόν τε υἱὸν καὶ τὸν ἀδελφὸν λόγοις ὀνειδιστικοῖς καὶ ἀραῖς καθυπέβαλλε καὶ τοιοῦτον θάνατον ὑποσχεῖν κατηρᾶτο . οἱ δὲ τοὺς ὀνειδισμοὺς ταύτης μὴ φέροντες , ἅμα δὲ καὶ ὁ Βάρδας τῶν κατὰ σκοπὸν ἐχόμενος , ἔγνωσαν καὶ ταύτην ποιήσασθαι ἐκποδὼν καὶ λοιπὸν ἀδεῶς καὶ ἀνεμποδίστως τὸ δοκοῦν διαπράττεσθαι . ὅπερ ἐκείνη καταφωράσασα ( καὶ γὰρ ἦν ἰδεῖν καὶ στοχάσασθαι δυνατή ) , ἀντιπράττειν μὲν οὐκ ᾤετο δεῖν , φόνους καὶ χύσεις αἱμάτων ἐκφεύγουσα , τὸν δ' ἐναποκείμενον τοῖς ἀνακτόροις πλοῦτον ἔκρινε τῇ συγκλήτῳ ποιήσασθαι φανερόν , τοῦ τε υἱοῦ τὴν ἀκρατῆ δαπάνην κωλύουσα καὶ τὴν ἰδίαν οἰκονομίαν κηρύττουσα . τὴν σύγκλητον οὖν ἐκκλησιάσασα καὶ εἰς ἐπήκοον στᾶσα τοιού -
Lemmas: [ Mich3.9 ] ὁ βασιλεύς δέ Μιχαήλ ἤδη ὁ παιδικός παραμείβω καί ὁ ἀνδρικός ἅπτω ἡλικία ἱμείρω ὁ πρᾶγμα διά ἑαυτοῦ ἀντέχω , παραθήγω εἰς οὗτος καί παρά ὁ ἐπίτροπος καί θεῖον Βάρδα ὁ ὁ βασιλίς ἀδελφός . οὗτος γάρ Ἔρως περικαής ὁ βασίλεια ἔχω οὐδείς ἄλλος πραγματεύομαι , ἀλλά ἢ ὁ πρός ὁ σπουδάζω συμβάλλω . ἀλλά ἵνα σαφής ὁ λόγος ὁ ἐντυγχάνω θήσω , πρόσω οὗτος ἄγω . γίγνομαι δή ὁ Μανουήλ πρός ὁ λογοθέτης Θεόκτιστος , καί αὐτός ἐπίτροπος εἰμί ὁ βασιλεύς καί εἰς ὁ ἀνάκτορον διαιτάω , διαφορά τις , ὅς καθοσίωσις ἔγκλημα ὑποβάλλω ὁ Μανουήλ . ὅσπερ οὗτος εὐλαβέομαι , δείδω δέ καί ὁ φθόνος , οἴομαι δήω ἔξω ὁ Παλάτιον γίγνομαι καί ὁ συνεχής ἀφίστημι ὁμιλία τε καί διοίκησις . κατέρχομαι γοῦν εἰς ὁ οἶκος αὐτός , ἱδρύω κατά ὁ κινστέρνα ὁ Ἄσπαρος , ὅς καί εἰς σεμνεῖον τόπος ὕστερος μετασκευάζω καί ὁ χόω ἐκεῖσε κατατίθημι . ἐκεῖθεν ἑκάστοτε ἀφικνέομαι κοινωνός γίγνομαι ὁ διοίκησις . ἀποσείω δέ ὁ Βάρδας ὁ Μανουήλ οὖον διά ἑαυτοῦ , ἀλλά διά ὁ θεόκτιστος , σπεύδω καιρός δράσσομαι ἀνύω ὁ σπουδάζω . ἐμπόδιος δέ ἔχω ὁ Θεόκτιστος εἰκότως οἴομαι σπεύδω καί αὐτός ποιέω ἐκποδών , ὁ πλέω δέ , ὅτι ὀνειδίζω αὐτός συνεχῶς διά ὁ πρός ὁ οἰκεῖος νύμφη λαθραῖος ὁμιλία . ὁ δέ τρόπος ὁ ἐγχείρησις λαμβάνω τοιοῦτος ἀρχή . ὑπάρχω ὁ βασιλεύς Μιχαήλ παιδαγωγός ἀνάγωγος τε καί πονηρός . οὗτος ἀνωτέρω ὁ βασιλικός ἀξίωμα ἀνάγω ἀξιόω ὁ βασιλεύς , καί εἰς μείζων ἵστημι τιμή ὁ τε μήτηρ παρακαλέω καί ὁ Θεόκτιστος . οὐ πείθω δέ ὁ Θεόκτιστος , ἐπαξίως , λέγω , ἀλ οὐ ἀνάξιος ὁ ὁ βασίλεια χρή διοικέω οὗτος οὖν ὁ παιδαγωγός ὄργανον ὁ Βάρδας λαμβάνω πονηρός οὐ παύω ζιζάνιον τις κατά ὁ θεόκτιστος ὁ ὁ βασιλεύς ἐνσπειράω Ψυχή , νῦν μέν λέγω , ὡς οὖον καλῶς οἰκονομέω ὁ κοινός , νῦν δέ , ὡς βούλομαι ὁ μήτηρ σύ ἀνήρ συναρμόζω , ἢ εἷς ὁ σός ἀδελφός , καί ὁ σός ἐξορύσσω ὀφθαλμός καί ὁ βασίλεια ἐξωθέω . οὗτος δέ πυκνός ἐνηχέω προστίθημι , ὡς συνετός δεῖ καί ταχύς βουλή . ὡς δέ πολλάκις περί ὁ αὐτός συνέρχομαι πρᾶγμα καί σκέψις προτίθημι , γιγνώσκω τελευταῖος ὁ Θεόκτιστος ποιέω ἐκποδών . δοκέω οὗτος , καί πέρας τυπόω τοιοῦτος ὁ βουλεύω ἐπιφέρω , ἐν ὁ μέλλω πρός ὁ λαυσιακων ἐξέρχομαι μετά ὁ ὁ ἀναφορά διοίκησις ὁ Θεόκτιστος ἐπακολουθέω μικρός ὁ βασιλεύς , καί οὗτος μόνος ἀνακράζω · ἄρατος αὐτός ὡς οὖν ὁ Θεόκτιστος προκύπτω ἔξειμι2 ὁ τε σύνθημα δίδωμι γιγνώσκω , φυγή ὁ σωτηρία πραγματεύομαι οἴομαι . ὁ φυγή δέ πρός ὁ ἱππόδρομος , κατά ὁ ἀσηκρητεῖον . ἐκεῖσε γάρ τότε ὁ ὁ ἀσηκρήτις εἰμί καταγώγιον . ἀλλά ὑπό πολύς ὁ εἷς συλλαμβάνω μένω καταναγκάζω , σπασμένος ὁ Βάρδα ξίφος καί παίω ἐπαπειλέω ὁ κωλύω ἢ βοηθέω ἐπιχειρέω . ἄγω μέν οὖν πρός ὁ σκύλα φρουρά τέως παραδίδωμι , μέχρι εἄν ὁ κατά αὐτός ἀποφαίνω . τέλος , μή συμφέρω εἰμί κρίνω ἑαυτοῦ ὁ ζῶ αὐτός δήω ὁ Αυγούστης , ἐκπέμπω τις ὁ ὁ ἑταιρεία γυμνός ἐπισείω ξίφος αὐτός . οὗτος δέ ξιφήρης ὁ ἄνθρωπος ἔπειμι εἶδον ὑποδύομαι σκαμνίον τις ὁ πληγή βούλομαι ἐκφεύγω . ἀλλά καίριος κατά γαστήρ πλήσσω ὁ ἔγκατα ἐκχέω αὐτός παραδίδωμι θάνατος . καί ὁ μέν Θεόκτιστος ἀναιρέω οὗτος ὁ τρόπος , ὁ δέ ἀναίρεσις οὗτος πυνθάνομαι ὁ Μανουήλ εὐθύς ἵημι πρός ὁ βασίλεια , καί ὥσπερ ἐνθουσιάζω εἶπον λέγω πρός ὁ Βάρδα . ξίφος γυμνόω εἰς θεόκτιστος φόνος ὁπλίζω σαυτοῦ εἰς σφαγή κατά ἡμέρα μετά δέ ὁ ὁ θεόκτιστος σφαγή ὁ Βάρδας ὁ ὁ κανίκλειον τιμή εἰς ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω . ὁ βασιλίς δέ Θεοδώρα ὡς αἰσθάνομαι ὁ πράσσω , λυσίκομος τε ἔθος καί ὀδυρμός πληρόω ὁ βασίλεια , ἀμφότερος τε ὁ τε υἱός καί ὁ ἀδελφός λόγος ὀνειδιστικός καί ἀρή καθυποβάλλω καί τοιοῦτος θάνατος ὑπέχω καταράομαι . ὁ δέ ὁ ὀνειδισμός οὗτος μή φέρω , ἅμα δέ καί ὁ Βάρδας ὁ κατά σκοπός ἔχω , γιγνώσκω καί οὗτος ποιέω ἐκποδών καί λοιπός ἀδεῶς καί ἀνεμπόδιστος ὁ δοκέω διαπράσσω . ὅσπερ ἐκεῖνος καταφωράω ( καί γάρ εἰμί ὁράω καί στοχάζομαι δυνατός ) , ἀντιπράσσω μέν οὐ οἴομαι δήω , φόνος καί χύσις αἷμα ἐκφεύγω , ὁ δέ ἐναπόκειμαι ὁ ἀνάκτορον πλοῦτος κρίνω ὁ σύγκλητος ποιέω φανερός , ὁ τε υἱός ὁ ἀκρατής δαπάνη κωλύω καί ὁ ἴδιος οἰκονομία κηρύσσω . ὁ σύγκλητος οὖν ἐκκλησιάζω καί εἰς ἐπήκοος ἵστημι οιὁ -