joannes-philoponus.in-aristotelis-physicorum-libros-commentaria 4
Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τόπου ἀνάγκη τὸν φυσικὸν ὥσπερ καὶ περὶ ἀπείρου γνωρίζειν . Τὸ μὲν προκείμενον ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ περὶ τόπου καὶ χρόνου καὶ κενοῦ διαλαβεῖν , καὶ πρῶτόν γε περὶ τόπου . τῆ αὐτῇ δὲ πάλιν μεθόδῳ κέχρηται · πρότερον γὰρ δείκνυσιν ἀναγκαῖον ὂν τῷ φυσικῷ τὸ περὶ τοῦ τόπου πρόβλημα , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπείρου ἐποίησε καὶ σχεδὸν πανταχοῦ ποιεῖ . ὅτι οὖν ἀναγκαῖος τῷ φυσικῷ ὁ περὶ τόπου λόγος , κατασκευάζει ἐκ τῆς τῶν πολλῶν ἀρχαίων δόξης . τὰ γὰρ ὄντα , φησί , πάντες ὑπολαμβάνουσιν ἐν τόπῳ εἶναι , καὶ κατασκευάζουσι τοῦτο ἐκ τῶν μὴ ὄντων · εἰ γὰρ τὸ μὴ ὄν , φασίν , οὐδαμοῦ , τὸ ὂν ἄρα ποῦ , ὡς δὴ μηδὲ εἶναι δυναμένου τινὸς ὃ μὴ ἐν τόπῳ ἐστίν . ὅτι μὲν οὖν κακῶς τῇ ἀντιστροφῇ κέχρηνται , ἐκ τῶν πολλάκις εἰρημένων δῆλον · ἐκ τοῦ ἡγουμένου γὰρ ἐποιήσαντο τὴν σὺν ἀντιθέσει ἀντιστροφήν , δέον ἐκ τοῦ ἑπομένου ‘εἰ τὸ μὴ ὂν οὐδαμοῦ , τὸ ποῦ ἄρα ὄν’ , καὶ οὕτως ἀληθὴς ἄν ἦν ὁ λόγος , ἀντίκειται δὲ δηλονότι τῷ μὲν οὐδαμοῦ τὸ ποῦ , τῷ δὲ μὴ ὄντι τὸ ὄν . ἀλλ’ εἰ καὶ ἐκεῖνοι ἁμαρτάνουσι πάντα ἁπλῶς τὰ ὄντα ἐν τόπῳ εἶναι ὑπολαμβάνοντες , ἀλλ’ οὖν τά γε φυσικὰ σώματα περὶ ὧν τῷ φυσικῷ ὁ λόγος προδήλως ἐν τόπῳ εἰσίν · ὥρισται γὰρ ὁ ἑκάστου τῶν στοιχείων κατὰ φύσιν τόπ.ος , γῆς πυρὸς καὶ τῶν λοιπῶν · ὥστε ἀναγκαῖος τῷ φυσικῷ ὁ περὶ τόπου λόγος . καὶ ἄλλως εἰ περὶ κινήσεως τοῦ φυσικοῦ διαλαβεῖν , διότι καὶ περὶ φύσεως , ἡ δὲ φύσις ἀρχὴ κινήσεως καὶ · ἠρεμίας , ἡ πρώτη δὲ καὶ κυριωτάτη τῶν κινήσεων ἐστιν ἡ κατὰ τόπον δέδεικται γὰρ ἐν τῷ ὀγδόῳ ταύτης τῆς πραγματείας ὡς οὐδεμία τῶν ἄλλων ἄνευ ταύτης εἶναι δύναται , αὐτὴ δὲ χωρὶς τῶν ἄλλων · τὰ γοῦν οὐράνια ταύτην κινεῖται μόνην ) , ἀνάγκη ἄρα καὶ περὶ τόπου γινώσκειν τὸν φυσικόν , καθ’ ὃν ἡ πρωτίστη τῶν κινήσεων γίνεται . εἰ γὰρ σκοπὸς τῷ φυσικῷ ἡ τῶν φυσικῶν σωμάτων κατάληψις , ἕκαστον δὲ τῶν ἁπλῶν σωμάτων ἰδίαν · τινὰ κινεῖται κίνησιν τὴν κατὰ τόπον , ἀδύνατον δηλονότι τὴν φύσιν τῶν ἁπλῶν σωμάτων γνῶναι τὸν μὴ τὰς κατὰ φύσιν αὐτῶν κινήσεις ἐγνωκότα , τὰς δὲ κατὰ φύσιν αὐτῶν κινήσεις γνῶναι ἀδύνατον τὸν μὴ γνόντα τὸν κατὰ φύσιν ἑκάστου τόπον , ἐφ’ ὃν καὶ τὴν κίνησιν ποιεῖται . ὥστε ἀγνοουμένου τοῦ τόπου ἀγνοηθήσεται καὶ ἡ τῶν ἁπλῶν σωμάτων κατὰ φύσιν κίνησις , ταύτης δὲ ἀγνοουμένης καὶ αὐτὴ ἡ τῶν ἁπλῶν σωμάτων ἀγνοηθήσεται φύσις , τῶν δὲ ἁπλῶν ἀγνοουμένων καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν συγκείμενα ἀγνοηθή - σεται . ὥστε τῇ ἀγνοίᾳ τοῦ τόπου συναναιρεθήσεται καὶ αὐτὴ ἡ τῶν φυσικῶν κατάληψις . Ότι μὲν οὖν ἀναγκαῖος τῷ φυσικῷ̣ ὁ περὶ τόπου λόγος , ἐν·τεῦθεν δῆλον . χαλεπὸς δέ , φησί , καὶ ἄπορος ὁ περὶ τόπου λόγος , πρῶτον μὲν διότι εἰς τὰ ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ ἀποβλέπουσιν οὐ τῆς αὐτῆς ἡμῖν ἐκ πάντων φαίνεται φύσεως ὤν . δεῖ μὲν γὰρ τὰς ἀποφάνσεις τῶν πραγμάτων καὶ τοὺς ὁρισμοὺς ποιουμένους ἐκ τ·ῶν ἐνυπαρχόντων αὐτοῖς κατὰ φύσιν ποιεῖσθαι , οἷον ἐπὶ ἀνθρώπου ἐκ τοῦ λογικοῦ καὶ θνητοῦ καὶ τῶν λοιπῶν , ἐπὶ δὲ τοῦ . τόπου ἐκ τῶν καθ’ αὑτὸ ὑπαρχόντων αὐτῷ διάφορα ἡμῖν περὶ αὐτοῦ δοξάζειν ὑποπίπτει . οἷον ὑπάρχει τῷ τόπῳ τὸ περιγράφειν καὶ ὁρίζειν τὰ ἐν αὐτῷ ὄντα , ὥσπερ τῷ κεράμῳ τὸν οἶνον · ὅσον οὖν ἐκ τούτου , εἶδος ἄν νομισθείη ὁ τόπος εἶναι · εἴδους γάρ ἐστι τὸ περατοῦν καὶ ὁρίζειν οἷς ἄν ἐγγένηται . πάλιν ὑπάρχει τῷ τόπῳ τὸ ἄλλα καὶ ἄλλα δέχεσθαι σώματα ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ μένοντος τόπου , ὡς ἐπὶ τοῦ κερά . μου · ὁ αὐτὸς γὰρ καὶ οἴνου καὶ ὕδατος καὶ ἄλλων μυρίων ἐστὶ δεκτικός · ὅσον οὖν πάλιν ἐπὶ τούτῳ ὕλη ἄν εἴη ὁ τόπος καὶ οὐκ εἶδος · ἡ γὰρ ὕλη μένουσα μία καὶ ἡ αὐτὴ ἄλλοτε ἄλλο εἶδος ἐπιδέχεται , ὡς ὁ χαλκὸς ποτὲ μὲν τὸ τοῦ ἀνθρώπου ποτὲ δὲ τὸ τοῦ ἵππου εἶδος δέχεται . διά τε οὖν ταῦτα ἄπορος ὁ περὶ τόπου λόγος , καὶ ὅτι , φησίν , οὐδὲν ἔχομεν παρὰ τῶν παλαιοτέρων οὔτε προηπορημένον οὔτε προηυπορημένον περὶ τόπου · οὔτε γὰρ ἠπόρησέ τις ἱκανῶς περὶ αὐτοῦ , ὥστε καὶ ἐγγύς που τοῦ ζητουμένου ἡμᾶς ἀγαγεῖν τῷ γὰρ ὄντι ἀρχὴ εὐπορίας ἡ ἀπορία ) , οὔτε μὴν προηυπόρησε μετά τινος παραμυθίας καὶ κατασκευῆς ἀποφηνάμενός τις περὶ τοῦ τόπου , ἀλλ’ ὅσοι καὶ εἰρήκασί τι περὶ αὐτοῦ , ὅσον ἀποφη - νάμενοι ἐκτὸς πάσης παραμυθίας πιστεύεσθαι ἠξίωσαν , οἱ μὲν τὸ κενὸν εἶναι νομίσαντες τὸν τόπον , οἱ περὶ Δημόκριτον καὶ Λεύκιππον καὶ Μητρόδωρον , οἱ δὲ διάστημα . τοσοῦτον οὖν μόνον εἰπόντες , ὅτι τὸ κενόν ἐστιν ὁ τόπος ἢ ὅτι διάστημά τι , ἀπηλλάγησαν . Tαῦτα εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης ἐμβάλλει εἰς αὐτὸ τὸ περὶ τοῦ τόπου σκέμμα . καὶ πρῶτον μὲν δείκνυσιν ὅτι ἔστιν ὁ τόπος , εἶτα εἰς τοὐναντίον ἐπιχειρῶν , ὅτι οὐκ ἔστιν , ἵνα | ἐκ τῶν ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρημάτων ἔχοιμεν γνῶναι , ποῖαι μὲν περὶ τοῦ τόπου ὑγιεῖς ἐπιχειρήσεις ποῖαι δὲ οὔ , καὶ πῶς μὲν ὑποληπτέον περὶ τοῦ τόπου πῶς δὲ οὔ . πρότερον οὖν ἐκ πέντε τινῶν ἐπιχειρημάτων δείκνυσιν ὅτι ἔστιν ὁ τόπος , καὶ πρῶτον μὲν ἐκ τῆς ἀντιμεταστάσεως τῶν σωμάτων . ὅπου γάρ , φησίν , ὕδωρ ὑπῆρχεν , ἐνταῦθα ὑποχωρήσαντος τοῦ ὕδατος ἀὴρ ἐγένετο · πάλιν τοῦ ἀέρος ὑποχω - ρήσαντος ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἐγγίνεται σῶμά τι ἕτ·ερον , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἀγγείων . τούτου οὖν οὕτως ἔχοντος , συλλογιεῖται περὶ τοῦ τόπου τοιώσδε · ὁ τόπος εἷς καὶ ὁ αὐτὸς μένων διαφόρων σωμάτων ἐστὶ δεκτικὸς ἄλλοτε ἄλλου , ὅπερ δὲ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ μένον ἄλλοτε ἄλλων ἐστὶ δεκ·τικόν , τοῦτο καὶ ἔστι τι καὶ ἕτερόν ἐστι παρ’ ἃ δέχεται , ὁ τόπος ἄρα καὶ ἔστι τι καὶ ἕτερόν ἐστι παρ’ ἃ δέχεται · τὸ γὰρ μηδαμῇ μηδαμῶς ὂν οὐδ’ ἂν δέξαιτό τι . ἐκ μὲν οὖν τούτου τοῦ ἐπιχειρήματος ὅτι ἔστι τι ὁ τόπος δείκνυσιν , ἐκ δὲ τοῦ δευτέρου οὐ μόνον ὅτι ἔστι δείκνυσιν , ἀλλ’ ὅτι καὶ φυσικάς τινας δυνάμεις καὶ διαφορὰς ἔχει . ἔστι δὲ τὸ ἐπιχείρημα ἐκ τῶν ῥοπῶν τῶν φυσικῶν σωμάτων . ἕκαστον γάρ , φησί , τῶν φυσικῶν σωμάτων ἐπί τινα ὡρισμένον φέρεται τόπον ἀκωλύτως , οἷον τὰ κοῦφα μὲν ἄνω τὰ δὲ βαρέα κάτω , ὁπηνίκα δὲ ἢ τὰ μὲν κοῦφα κάτω φέρηται ἢ τὰ βαρέα ἄνω , παρὰ φύσιν καὶ βίᾳ φέρεται . εἰ τοίνυν τὰ μὲν ἄνω φέρεται φύσει , τὰ δὲ κάτω , ἔστιν ἄρα φύσει τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , ταῦτα δὲ τόπου διαφοραί , τὸ ἄνω τὸ κάτω τὰ δεξιὰ τὰ ἀριστερὰ τὸ ἔμπροσθεν τὸ ὄπισθεν , ὥστε οὐ μόνον ἔστι τι ὁ τόπος , ἀλλὰ καὶ διαφορὰς ἔχει φυσικάς . οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ δύναμίν τινα ἔχει σύμφυτον τῶν τόπων ἕκαστος · εἰ γὰρ ἐφίεται ἕκαστον τοῦ κατὰ φύσιν τόπου , δῆλον ὅτι κατὰ φύσιν ἑκάστῳ ὁ τόπος ὀρεκτόν τί ἐστι καὶ ἐφετόν , τὸ δὲ ὀρεκτόν , τῷ ἔχειν τινὰ δύναμιν φυ - σικήν , οὕτως ἐστὶν ὀρεκτόν · ταύτης γὰρ ἡ ἔφεσις . εἰ δέ τις εἴποι , ὅτι οὐ τοῦ ἄνω τόπου ἐφίεται τὰ κοῦφα οὐδὲ τοῦ κάτω τὰ βαρέα , ἀλλὰ τοῦ τὴν ὁλότητα καταλαβεῖν , ἴστω ὅτι εἰ τοῦτο ἦν , ἔδει μὴ πρὸς ὀρθὰς μόνως τὰ βάρη φέρεσθαι , ἀλλὰ καὶ ἄλλως ὁπωσοῦν · δυνατὸν γὰρ τῆς γῆς πολλῆς τινος οὔσης , κἄν μὴ πρὸς ὀρθὰς ἀκριβῶς κατεφέρετο τὰ βάρη , ὅμως μὴ ἐκπεσεῖν τῆς ὁλότητος · νῦν δὲ ἐπειδὴ πρὸς τὸ κέντρον ἡ ῥοπή , διὰ τοῦτο πρὸς ὀρθὰς μόνως ἡ κίνησις . ἀμέλει κἂν ἐν ὀρύγματι μεγάλῳ πέσῃ λίθος , καίτοι κἄν εἰ ἐγκαρσίως ἠνέχθη ἐπὶ τὴν ὁλότητα φερόμενος ( πανταχόθεν γὰρ ἡ γῆ περιέχει ) , ὅμως πρὸς ὀρθὰς μόνως ποιεῖται τὴν κίνησιν . κἄν εἰ ἐκ τῶν πλαγίων τοῦ ὀρύγματος ἀπορραγείη μόριόν τι , ὡσαύτως πάλιν φέ - ρεται . οὕτω πᾶσι τοῖς βάρεσιν ἐπὶ τὸ κέντρον ἡ ῥοπή , καὶ οὐχ ἀπλῶς ἐπὶ τὴν ὁλότητα , ἀλλὰ κἂν φέρηται ἐπὶ τὴν ὁλότητα , διὰ τοῦτο φέρεται ἐπὶ ταύτην διὰ τὸ ταύτην τὸν κατὰ φύσιν κατειληφέναι τόπον . τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τῶν κούφων ἐροῦμεν · καὶ τούτοις γὰρ εἷς τόπος κατὰ φύσιν , ἡ κοίλη τῆς σεληνιακῆς σφαίρας ἐπιφάνεια , πρὸς ἣν πάλιν πρὸς ὀρθὰς ἤτοι πρὸς ἴσας γωνίας τοῖς κούφοις ἡ κίνησις . ἔχομεν οὖν καὶ ἐκ τοὐ δευτέρου ἐπι - χειρήματος , ὅτι καὶ ἔστι τι ὁ τόπος καὶ φυσικὰς δυνάμεις τε καὶ διαφορὰς ἔχει · διαφοραὶ γὰρ αὐτοῦ αἱ εἰρημέναι ἕξ . καὶ οὐ δήπου , φησίν , αἱ διαφοραὶ τοῦ τόπου σχέσει μόνον εἰσὶ καὶ πρὸς ἡμᾶς · ἡμῖν μὲν γὰρ καὶ θέσει ἐστὶ τὰ τοιαῦτα , ὅθεν ὁ αὐτὸς δεξιὸς γένοιτ’ ἄν καὶ ἀριστερός , καὶ ἔμπροσθεν τὸ αὐτὸ καὶ ὄπισθεν , τινὸς μετακινηθέντος ἀλλὰ καὶ ἄνω καὶ κάτω , ὡς ἐπὶ τῶν στεγῶν · τὸ μὲν γὰρ ἐπικείμενον τῷ στέγει κάτω αὐτὸ ἔχει , εἰ δὲ ὑπέλθοι καὶ ὑποκάτω γένοιτο , καὶ ὃ πρότερον κάτω ἦν ὕστερον ἄνω γέγονεν ) , ἀλλ’ εἰ καὶ πρὸς ἡμᾶς θέσει τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω καὶ τὰ λοιπά , ἀλλ’ ἐν τῷ παντὶ φύσει ἐστὶ διακρινόμενα κατὰ τὰς κινήσεις τῶν φυσικῶν σωμάτων · κάτω μὲν γάρ φαμεν ὅπου τὰ βαρέα φύσει φέρεται , ἄνω δὲ ὅπου τὰ κοῦφα . δείκνυσι δὲ ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ , ὅτι καὶ τὰ δεξιὰ καὶ τὰ ἀριστερὰ φύσει ἐστὶν . ἐν τῷ παντί , δεξιὰ μὲν λέγων τὰ ἄρ - χοντα τῆς κινήσεως , οἷον τὰ ἀνατολικά , ἐπεὶ καὶ ἐν ἡμῖν ταῦτα δεξιά , ἀριστερὰ δὲ τὰ ἀντικείμενα . κατὰ τὴν αὐτὴν δὲ ἀναλογίαν καὶ ἔμπροσθεν μὲν εἴη ἂν τὰ βόρεια , τὰ νότια δὲ ὄπισθεν . εἰ δέ τις ταῦτα μὴ προσίοιτο , τὸ γοῦν ἄνω καὶ κάτω κατὰ φύσ·ιν εἶναι ἐξ ἀνάγκης δῶ σεῖ , ταῦτα δὲ τό - που διαφοραί , ὥστε καὶ ἐστιν ὁ τόπος καὶ φυσικὰς ἔχει διαφοράς . τὸ τρίτον ἐπιχείρημα ἐκ τῶν μαθηματικῶν μεγεθῶν . ὅτι γάρ , φησίν , ἔστιν ὁ τόπος φύσει , δηλοῦσι μάλιστα τὰ μαθηματικὰ μεγέθη . ἐπειδὴ γὰρ πᾶν μέγεθος ἐκ θέσιν ἐχόντων μορίων ἐστί , τοιαῦτα δέ ἐστι καὶ τὰ μαθηματικὰ μεγέθη , διὰ τοῦτο καὶ αὐτὰ θέσιν τινὰ ἔχει καὶ κεῖταί που · φαμὲν γὰρ τοῦ τριγώνου τοῦδε βάσιν μὲν εἶναι τήνδε κορυφὴν δὲ τήνδε , καὶ πλευρὰν τὴν μὲν δεξιὰν τὴν δὲ ἀριστεράν , ἀλλὰ τούτων μὲν οἱ τόποι σχέσει εἰσὶ καὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἐπινοίᾳ , ὅθεν εἰ στρέψω τὸ τρίγωνον , ἄλλην ποιῶ κορυφὴν καὶ ἄλλην βάσιν καὶ τὴν τῶν πλευρῶν θέσιν ἐναλλάττω · καὶ τοῦτο εἰκότως , ἐπεὶ μηδὲ καθ’ ἑαυτὰ ὑφέστηκεν , ἀλλ’ ἐν τῆ ἐπινοίᾳ τῆ ἡμετέρᾳ τὸ εἶναι ἔχει . ὥσπερ οὖν τὸ εἶναι κατ’ ἐπίνοιαν ἔχει καὶ οὐ κατὰ φύσιν , οὕτω δὲ καὶ τοὺς τόπους . εἰ τοίνυν ταῦτα ἐν ἐπινοίᾳ τὸ εἶναι ἔχοντα ἐν ἐπινοίᾳ καὶ τοὺς τόπους ἔχει , εἴ τι ἄρα τῶν ὁμοίων φύσει ὑφέστηκε , φύσει ἄν ἔχοι καὶ τὴν θέσιν τῶν μορίων καὶ τοὺς τόπους . Αὗται μὲν οὖν αἱ ἐπιχειρήσεις πραγματειώδεις εἰσίν , αἱ δὲ λοιπαὶ δύο ἔνδοξοι καὶ ἐκ τῆς τῶν παλαιῶν μαρτυρίας , ἡ μὲν τετάρτη ἐκ τῶν τὸ κενὸν εἰσαγόντων εἰ οὖν , φησί , κενόν τί ἐστι , τὸ δὲ κενὸν οὐδὲν ἕτερον εἶναι λέγουσι καὶ αὐτοὶ ἢ τόπον ἐστερημένον σώματος , δῆλον ὅτι ἔστι τῶν ὄντων ὁ τόπος ) , ἡ δὲ πέμπτη · ὅτι καὶ Ἡσίοδος οὐ μόνον εἶναί φησι τὸν τόπον , ἀλλὰ καὶ φύσει προϋποστῆναι τῶν ἄλλων·“ἤτοι γὰρ πρώτιστα ” , φησί , “ χάος γένετ’ , αὐτὰρ · ἔπειτα γαῖ’ εὐρύστερνος ” . ἔοικε γάρ , φησί , καὶ οὗτος τῶν νομιζόντων ὅτι οὐδὲν τῶν ὄντων ἐστὶν ὃ μὴ ἐν τόπῳ ἐστί · διὰ τοῦτο γοῦν πρὸ πάντων ὑποστῆναί φησι τὸ·ν τόπον ἀπὸ τῆς χώρας καὶ τοῦ χωρητικὸν εἶναι πάντων | ‘χάος’ αὐτὸν ὀνομάσας . ὥστε , φησίν , εἰ ταῦτα οὕτως ἔχει , ἔοικεν οὐ μόνον εἶναι ἡ τοῦ τόπου φύσις , ἀλλὰ καὶ θαυμαστή τις εἶναι καὶ πρώτη τῶν ἄλλων πάντων · συναναιρεῖ γὰρ καὶ οὐ συναναιρεῖται . μὴ ὄντος μὲν γὰρ τοῦ τόπου οὐδ’ ἄλλο τι ἄν εἴη , εἴ γε πάντα τὰ ὄντα ἐν τόπῳ , εἰ δὲ μὴ τοῦτο , τὰ γοῦν σώματα οὐκ ἂν εἴη μὴ ὄντος τοῦ τόπου , τῶν σωμάτων δὲ μὴ ὄντων οὐδὲν κωλύει εἶναι τόν τόπον . καὶ εἴ τίς γε τῷ χρόνῳ μὴ βούλοιτο προυπάρχειν τὸν τόπον , πάντως γοῦν τῇ φύσει προυπάρχειν αὐτὸν ἀνάγκη . Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τόπου ἀνάγκη τὸν φυσικὸν γνωρίζειν ὥσπερ καὶ περὶ ἀπείρου , εἰ ἔστιν ἢ μή . οὕτω γὰ·ρ καὶ περὶ τοῦ ἀπείρου ἐζήτησε καὶ εἰς ἑκάτερα ἐπεχείρησεν , εἶτα ἔδειξε πῶς μὲν οὐκ ἔστι πῶς δὲ ἔστι . καὶ πῶς ἔστι καὶ τί ἐστι . τὸ μὲν πῶς ἔστιν , οἷον πότερον καθ’ ἑαυτὸν ὑφεστηκώς , ὡς ἐδόκει τοῖς τὸ κενὸν λέγουσιν · εἶναι τὸν τόπον ἢ διάστημα , ἢ ἐν ἄλλῳ τὸ εἶναι ἔχων , ὡς Ἀριστοτέλει δοκεῖ οὐ γὰρ εἶναι ὑπόστασίν τινα κεχωρισμένην καὶ καθ’ ἑαυτὴν ὑφεστηκυῖαν ) , τὸ δὲ τί ἐστι , πότερον κενὸν ἢ διάστημα ἢ πέρας τοῦ περιέχοντος . Τά τε γὰρ ὄντα πάντες ὑπολαμβάνουσιν 〈 εἶναί που 〉 . Οτι οὕτως ἀναγκαῖος ὁ περὶ τόπου λόγος ὡς κοινὴν εἶναι πάντων τὴν δόξαν , ὅτι εἴ τι ἔστι , πάντως ἐν τόπῳ ἐστίν , ὥστε τὸν τὰ ὄντα γνῶναι βουλόμενον δεῖ καὶ τὸν τόπον · γνῶναι , οὗ ἄνευ ἐκεῖνα εἶναι οὐ δύναται . καὶ κατασκευάζουσι τοῦτο , τὸ πᾶν τὸ ὂν ἐν τόπῳ εἶναι , κακῶς τῇ σὺν ἀντιθέσει ἀντιστροφῇ χρώμενοι · λαμβάνοντες γὰρ ὅτι τὸ μὴ ὂν οὐδαμοῦ ἐστι , καὶ ἀληθῆ γε λαμβάνοντες , κακῶς ἐκ τοῦ ἡγουμένου ποιοῦνται τὴν ἀντιστροφήν , τὸ ὂν ἄρα που . Ὁτι μὲν οὖν ἔστιν ὁ τόπος , δοκεῖ δῆλον εἶναι ἐκ τῆς 20 ἀντιμεταστάσεως . ἐντεῦθεν τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα ὅτι ἔστιν ὁ τόπος . ὅπου γὰρ ἔστιν ὕδωρ , ἐνταῦθα ἐξελθόντος ὥσπερ ἐξ ἀγγείου πάλιν ἀὴρ ἔστι . τοῦτο ἡ ἐλάττων ἐστὶ τοῦ συλλογισμοῦ πρότασις , ὅτι ὁ τόπος εἷς καὶ ὁ αὐτὸς μένων ἄλλοτε ἄλλων σωμάτων ἐστὶ δεκτικός . τοῦτο δὴ τῶν ἐγγι - νομένων καὶ μεταβαλλόντων ἕτερον πάντων εἶναι δοκεῖ . ἡ μείζων πρότασις · ὅπερ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ὑπάρχον ἄλλοτε ἄλλων ἐστὶ δεκτικόν , καὶ ἔστι καὶ ἕτερόν ἐστιν ὧν δέχεται . ὥστε δῆλον ὡς ἦν ὁ τόπος τι καὶ <ἡ> χώρα ἕτερον ἀμφοῖν . τοῦτο τοῦ συλλογισμοῦ τὸ συμπέρασμα . Ἔτι δὲ αἱ φοραὶ τῶν φυσικῶν σωμάτων καὶ ἁπλῶν . Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα , τὸ ἐκ τῶν ῥοπῶν . εἰκότως δὲ ἐπὶ τῶν ἁπλῶν γυμνάζει τὸν λόγον · καὶ γὰρ τὰ σύνθετα κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν τῶν ἁπλῶν τὴν φυσικὴν κίνησιν ἔχει . ταῦτα δέ ἐστι τόπου μέρη καὶ εἴδη . Ὡς ἀδιάφορον τέως εἴτε μέρη εἴη ταῦτα εἴτε εἴδη τοῦ καθόλου τόπου , ἀδιαφόρως κέχρηται . οὐδὲν γὰρ τοῦτο συμβάλλεται πρὸς τὸ προκείμενον · ζητοῦμεν γὰρ νῦν , εἰ ἔστιν ὅλως ὁ τόπος ἢ μὴ ἔστι . λέγοιεν δ’ ἄν μέρη μὲν οἱ διάστημα αὐτὸν εἶναι λέγοντες ἢ κενόν , εἴδη δὲ οἱ πέρας του περιέχοντος . οὐ γάρ’ ὅ τι ἔτυχέν ἐστι τὸ ἄνω , ἀλλ’ ὅπου φέρεται τὸ πυρ’ . Ὅτι ἐν τοῖς φυσικοῖς οὐκ ἔστι θέσει τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , ἀλλὰ φύσει καὶ ὡρισμένον , δῆλον οὖν καὶ ἐντεῦθεν · εἰ γὰρ εἴη οἶκός τις μεταξὺ στέγην ἔχων , ταύτης θέσει οὔσης ἄνω τε καὶ κάτω , ἐὰν ἀφεθῇ κάτωθεν πῦρ ἢ ἄνωθεν βῶλος , οὐ στήσεται ἐν τῷ μέσῳ , ἀλλὰ χωρήσει τὸ μὲν ἄνω ἡ δὲ κάτω , μὴ εἰργόμενα βίᾳ ἀλλὰ χώραν τῆς παρόδου λαμβάνοντα . Ὡς οὐ τῇ θέσει διαφέροντα μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ δυνάμει . Εἰ γὰρ τῶν πλεῖστον ἀλλήλων διαφερόντων ἑκάτερος τῶν τόπων δεκτικός , δῆλον ὅτι οὐ μόνον τῇ θέσει , ἀλλὰ καὶ τῇ δυνάμει διαφέροιεν ἂν ἀλλήλων · ὀρεκτὸν γάρ ἐστιν ἑκάτερον , τὸ μὲν τῶν κούφων τὸ δὲ τῶν βαρέων . Δῆλοί δὲ καὶ τὰ μαθηματικά . Τὸ τρίτον ἐπιχείρημα . εἰ γὰρ ταῦτα μὴ ὄντα ἐν τόπῳ , ἐπειδὴ μηοε φύσει ὑφέστηκε καθ’ αὑτά , ὅμως ἐπειδὰν ὑποστῇ κατὰ διάνοιαν , εὐθὺς καὶ θέσιν ἴσχει καὶ τόπον ἀναλογοῦντα τῇ ὑπάρξει αὐτῶν , λέγω δὴ καὶ αὐτὸν κατ’ ἐπίνοιαν , πολλῷ γε δήπου τὰ φυσικὰ μεγέθη καὶ ἐν ὑπάρξει ὄντα φυσικὸν ἄν ἔχοι καὶ τὸν τόπον καὶ ὑφεστηκότα οὐκ ἐν σχέσει τινός , ἀλλὰ κατὰ φύσιν · ὡς γὰρ ἄν ἔχῃ τὸ ἐν τόπῳ , οὕτω καὶ τὸν τόπον ἔχειν ἀνάγκη , εἰ κατ’ ἐπίνοιαν τὸ ἐν τόπῳ , καὶ ὁ τόπος ἂν κατ’ ἐ·πίνοιαν εἴη , εἰ ἐν σχέσει τὸ ἐν τόπῳ ἐστί , καὶ ὁ τόπος τοιοῦτος . οὐκοῦν καὶ τῶν φύσει που ὄντων , καὶ ὁ τόπος αὐτῶν φύσει ἂν εἴη . Ἔτι οἱ τὸ κενὸν φάσκοντες εἶναι τόπον λέγουσι . Τὸ τέταρτον ἐπιχείρημα ἔνδοξον ὄν , οὐκ ἀναγκαῖον , ὥσπερ καὶ τὸ πεμπτον . Δόξειε δ’ ἂν καὶ Ἡσίοδος ὀρθῶς λέγειν ποιήσας πρωτον τὸ χάος . Τὸ πέμπτον ἐκ τῆς Ἡσιόδου μαρτυρίας . Εἰ δ’ ἐστὶ τοιοῦτον , θαυμαστή τις ἂν εἴη ἡ τοῦ τόπου δύναμις καὶ πρώτη τῶν ἄλλων . Εἰ τοιοῦτος , φησίν , ὁ τόπος ἐστίν , οἷον Ἡσίοδός τε καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσι , θαυμαστή τις ἄν εἴη αὐτοῦ ἡ φύσις , καὶ οὐ μόνον τῶν ὄντων ἐστίν , ἀλλὰ καὶ πρὸ πάντων . εἰ γὰρ δίχα μὲν αὐτοῦ μηδὲν ἔστι τῶν ἄλλων , αὐτὸς δὲ πάντων προυπῆρξε , δῆλον ὅτι καὶ τῇ φύσει καὶ τῷ χρόνῳ πρότερός ἐστι · συναναιρεῖ γὰρ καὶ οὐ συναναιρεῖται . Οὐ μὴν ἀλλ’ ἔχει γ.ε ἀπορίαν , εἰ ἔστι , τί ἐστι , πότερον ὄγκος τις σώματος ἤ τις ἑτέρα φύσις . Δείξας διὰ πέντε ἐπιχειρημάτων ὅτι ἔστιν ὁ τόπος , μέτεισιν ἀκολού - θως ἐπὶ τὸ δεῖξαι τί ἐστι τοῦτο γὰρ τῶν προβλημάτων τὸ δεύτερον ) , ἀλλὰ ζητῶν τί ἐστι , περιάγει τὸν λόγον εἰς τὸ δεῖξαι ὅτι οὐδ’ ὅλως ἔστιν ὁ τόπος , ἵνα δείξῃ , ὡς εἶπον , χαλεπὸν ὄντα τὸν περὶ αὐτοῦ λόγον , καὶ ὅτι πεφύκασιν αἱ ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρήσεις γυμνάζειν τὸν νοῦν καὶ ἀκριβῆ τῶν πραγμάτων τὴν γνῶσιν ἐντιθέναι , οὐ μόνον αὐτοῦ καθ’ αὑτὸ τοῦ προβλήματος κατασκευαζομένου , ἀλλὰ καὶ τῶν ἀναιρεῖν αὐτὸ λόγων ἐπι - χειρούντων ἐλεγχομένων . διὰ πλειόνων οὖν ἐπιχειρημάτων πειρᾶται σα - λεύειν τὴν περὶ τοῦ εἶναι τὸν τόπον ὑπόληψιν . οὐ δεῖ δὲ τοὺς ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειροῦντας λόγους ἀπαιτεῖν τὸ ἀναγκαῖον ἔχειν ( τοῦτο γὰρ ἀλλὰ τὸ πιθανὸν ἐν αὐτοῖς , οὐ τὸ ἀναγκαῖον , πάντως ἀπαιτητέον · ὥστε οὐ δεῖ θαυμάζειν , εἰ καί τινα τῶν ἐπιχειρημάτων μέχρι τοῦ πιθανοῦ πρόεισι , τότε δὲ οἱ ἐφ’ ἑκάτερα λόγοι δύνανται ἔχειν τὸ ἀναγκαῖον , ὅταν τὰ μὴ ὑπάρχοντα τῷ πράγματι ὡς ὑπάρχοντα λαμβάνοντες οὕτως συλλογί - ζωνται . ἄρχεται δέ , ὡς εἶπον , τοῦ λόγου ἐκ τῆς τοῦ τί ἐστιν ὁ τόπος ζητήσεως . ἐπεὶ οὖν ἡ τοῦ τί ἐστι γνῶσις διὰ τῶν ὁρισμῶν ἡμῖν παρα - γίνεται , οἱ δὲ ὁρισμοὶ ἐκ γενῶν εἰσι καὶ διαφορῶν , δεῖ , φησί , πρῶτον εὑ · ῥεῖν τὸ τοῦ τόπου γέν.ος . ἀνάγκη οὖν τὸν τόπον ἢ σῶμα εἶναι ἢ ἀσώματον . πρότερον οὖν δείκνυσιν ὅτι ἀσώματος οὐκ ἔστι , διὰ τοῦ δεικνύναι ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἶναι τὸν τόπον . εἰ γὰρ τὸ σῶμα ᾗ σῶμά ἐστιν ἐν τόπῳ ἐστί , δῆλον ὅτι κατὰ πᾶσαν αὐτοῦ διάστασιν ἐν τόπῳ ἐστίν · εἰ γὰρ ἡ ἐν μήκει μὲν διάστασις ἐν τόπῳ εἴη , ἄλλη δέ τις μὴ εἴη , οὐχ ᾗ σῶμα ἐν τόπῳ ἐστίν , ἀλλ’ ᾗ μῆκος ἔχει τυχὸν ἢ πλάτος , εἰ δὲ τὸ σῶμα ᾗ σῶμά ἐστιν ἐν τόπῳ ἐστί , κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις δηλονότι ἐν τόπῳ ἐστίν . ὥστε καὶ ὁ δεκτικὸς τοῦ σώματος τόπος τριχῇ διέστηκεν · εἰ γὰρ μὴ εἴη τριχῇ διεστηκώς , ἀλλ’ οἷον ἢ διχῇ ἢ μοναχῇ , οὐ περιέχει τὰς τρεῖς τοῦ σώματος διαστάσεις . ἀνάγκη ἄρα τὸν τόπον τοῦ σώματος τριχῇ διαστατὸν εἶναι , πᾶν δὲ τριχῇ διαστατὸν σῶμά ἐστιν ( οὗτος γὰρ <ὁ> ὁρισμὸς τὸ τριχῇ διαστατόν ) , καὶ ὁ τόπος ἄρα σῶμά ἐστι . καὶ ἔστιν ὁ συλλογισμὸς ἐν πρώτῳ σχήματι · ὁ τόπος τριχῇ διαστατός , πᾶν τριχῇ διαστατὸν σῶμά ἐστιν , ὁ τόπος ἄρα σῶμά ἐστιν . οὕτω · δείξας ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἶναι τὸν τόπον , καὶ διὰ τούτου ἀνελὼν ὅτι οὐκ ἔστιν ἀσώματός , δείκνυσι πάλιν ὅτι οὐδὲ σῶμα δυνατὸν εἶναι τὸν τόπον · εἰ γὰρ εἴη σῶμα ὁ τόπος , δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἔσται , ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον δύο σώμα·τα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , ἀδύνατον ἄρα σῶμα εἶναι τὸν τόπον · κατὰ τὸν δεύτερον τῶν ὑποθετικῶν , ὃς τῇ ἀναιρέσει τοῦ ἑπομένου ἀναιρεῖ τὸ ἡγούμενον . πόθεν δὲ ὅτι τὸ συνημμένον ἀληθές , λέγω δὴ τὸ εἰ σῶμα εἴη ὁ τόπος δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι ; τοῦτο οὖν κατασκευάσεις διὰ κατηγορικοῦ συλλογισμοῦ οὕτως · πᾶν σῶμα ἐν τόπῳ , πᾶς δὲ τόπος σῶμα , πᾶν σῶμα ἄρα ἐν σώματι · εἰ δὲ σῶμα ἐν σώματι , δύο ἅμα ἐν τῶ αὐτῶ τόπῳ σώματα ἂν εἴη . ὅτι δὲ ἀδύνατον δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , μάθοις ἄν ἐντεῦθεν · εἰ γὰρ δυνατὸν ἦν σῶμα διὰ σώματος χωρῆσαι , ὡς δύο ἅμα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , δυνατὸν ἦν τὸ μέγιστον ἐν τῷ μικροτάτῳ χωρηθῆναι , καὶ ὡς αὐτός φησιν ὁ Ἀριστοτέλης , ἡ θάλαττα ἂν ἐν κυάθῳ ἐχωρήθη καὶ ὁ οὐρανὸς ἐν κέγχρῳ · δυνατὸν γὰρ τὸ μέ - γιστον εἰς ἴσα ἐλάχιστα κατατεμεῖν , οἷον τὴν θάλατταν εἰς κυαθιαῖα μέτρα . εἰ τοίνυν | ἐν τῷ αὐτῷ δυνατὸν δύο ἰσόογκα σώματα χωρηθῆναι , διὰ τί μὴ καὶ τρία καὶ τέτταρα καὶ ἄπειρα ; τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις ; εἰ δὲ τοῦτο , χωρηθήσεται ἡ θάλαττα ἐν τῷ κυάθῳ καὶ ὁ οὐρανὸς ἐν κέγχρῳ · πᾶν γὰρ πεπερασμένον καταδαπανᾶται ἴσων πεπερασμένων ὁποιωνοῦν ἀφαιἐστί ρουμένων . ὥστε εἰ τοῦτο ἀδύνατον , καὶ τὸ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρα δύο σώματα εἶναι ἀδύνατον . ἔπειτα εἰ δυνατὸν σῶμα διὰ σώματος χωρῆσαι , ἔδει τὸν ξέστην τοῦ ὕδατος ἐμβαλλόμενον εἰς δύο ξέστας οἴνου τὸ ὅλον μὴ τριῶν ξεστῶν ποιεῖν ἀλλὰ δύο , ὥστε τὸ αὐτὸ φυλάττεσθαι μέτρον τῶν δύο ξεστῶν τοῦ οἴνου . εἰ γὰρ μὴ μόνον αἱ ποιότητές εἰσιν αἱ δι’ ἀλλήλων χωροῦσαι , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ σώματα , οἷον τὸ ὕδωρ δι’ ὅλης τῆς ναστότητος τοῦ οἴνου ἐχώρησεν , οὐκ ἔδει τὸ ἐξ ἀμφοῖν πλείονα ἐπιλαμβάνειν τόπον , ἢ εἰ ὅλως χωρῶν ὁ ξέστης τοῦ ὕδατος διὰ τῶν δύο ξεστῶν τοῦ οἴνου πλείω τὸν ὅλον ποιεῖ , ἔδει τετραξεστιαῖον γενέσθαι τὸ ἐξ ἀμφοῖν , εἴ γε δι’ ὅλων τῶν δύο ξεστῶν ὁ ξέστης ἐχώρησε , ἤγουν πάλιν τῷ ξέστῃ τοῦ ὕδατος ἐμβαλλομένων δύο ξεστῶν οἴνου , ἐπειδὴ οἱ δύο ξέσται διὰ τοῦ ἑνὸς ἐχώ - ρησαν , τὸ ἐξ ἀμφοῖν ξεστιαῖον γενέσθαι . εἰ τοίνυν ἀδύνατον δύο σώματα ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν κατέχειν τόπον , ἐπειδὴ χωρεῖν σῶμα διὸ σώματος ἀδύνατον , ἀδύνατον σῶμα εἶναι τὸν τόπον . ἀλλὰ μὴν οὐδὲ ἀσώματον δυνατόν , ὡς δέδεικται · ἢ γὰρ πάντῃ . ἀδιάστατος ἔσται , καὶ οὕτως <οὐ> ξεται τὸ διαστατόν , ἢ μοναχῇ μόνως ἢ διχῇ διαστατός , καὶ οὕτως οὐ δέξεται ὅλον καθ’ ὅλον ἑαυτὸ τὸ σῶμα , δεῖ δὲ τὸ σῶμα ἡ σῶμά ἐστιν ἐν τόπῳ εἶναι . εἰ τοίνυν μήτε σῶμα δυνατὸν εἶναι τὸν τόπον μήτε ἀσώματον , ἔοικεν ἄρα μηδὲ εἶναι ὅλως ὁ τόπος · εἰ γὰρ ἦν , ἢ σῶμα πάντως ἦν ἢ ἀσώματος . Ἔπειτα , φησί , δι’ ὧν ἀπεδείξαμεν ὅτι ἔστιν ὁ τόπος , δι’ αὐτῶν τούτων δυνατὸν ἀποδεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστιν . ἀπεδείκνυτο δὲ μάλιστα διὰ τοῦ πρώτου ἐπιχειρήματος , ἦν δὲ τοιοῦτον · εἰ ὁ τόπος εἷς καὶ ὁ αὐτὸς μένων πλείονα σώματα ἄλλοτε ἄλλα δέχεται , ὃ δὲ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ μένον πλείονα δέχεται σώματα , τοῦτο καὶ ἔστι καὶ ἕτερόν ἐστι παρ’ ἃ δέχεται , ὁ τόπος ἄρα καὶ ἔστι καὶ ἕτερός ἐστι τῶν σωμάτων ὧν δέχεται . τῷ αὐτῷ οὖν τούτῳ ἐπιχειρήματι δυνατὸν δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ τόπος . ὥσ·περ γὰρ ἔνθα πρότερον ἦν τὸ ὕδωρ , ἐκεῖ ὕστερον οἶνος γέγονεν ἢ ἀὴρ ἢ ἕτερόν τι οὕτως δηλονότι καὶ ἔνθα πρότερον ἦν ἡ τοῦ ὕδατος ἐπιφάνεια , ἐκεῖ καὶ ἡ τοῦ οἴνου γέγονεν ἐπιφάνεια ἐξελθόντος τοῦ ὕδατος , καὶ ἡ τοῦ ἀέρος ἐξελθόντος τοῦ οἴνου . ὥστε ἔστι καὶ ἐπιφανείας τόπος · εἷς γὰρ καὶ ὁ αὐ - τὸς ὢν ἄλλοτε ἄλλην ἐπιφάνειαν δέχεται . ὡσαύτως δείξομεν ὅτι καὶ γραμμῆς ἔστι τόπος . εἰ γὰρ ἔστιν ἐπιφανείας τόπος , δῆλον ὅτι καὶ τοῦ πέρατος αὐτῆς ἔσται τόπος , λέγω δὲ γραμμῆς · ἐν ᾧ γὰρ πρότερον ἦν τὸ πέρας τῆς ἐπιφανείας τοῦ ὕδατος , ἐν τούτῳ ὕστερον γέγονε τὸ πέρας τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἀέρος , εἶτα τοῦ οἴνου , εἶτα ἄλλοτε ἄλλου · ὥστε γραμμῆς ἔσται τόπος . ἀλλ’ εἰ γραμμῆς , καὶ τοῦ πέρατος αὐτῆς , δηλονότι τοῦ ση - μείου , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἕτερόν ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἕτερον τὸ ἐν τόπῳ , ἕτερον ἔσται δηλονότι καὶ ἡ στιγμὴ καὶ ὁ τῆς στιγμῆς τόπος στιγμὴ ὢν καὶ αὐτὸς δηλονότι . τίς οὖν ἡ διαφορὰ στιγμῆς καὶ τοπικῆς στιγμῆς , οὐδ’ ἄν ἐπινοήσειέ τις · σώματος μὲν γὰρ καὶ τόπου σώματος δυνατὸν λέγειν τινὰ διαφοράν , κω σῶμα ὑπάρχῃ ὁ τόπος , ὅτι τὸ μὲν τοπικὸν σῶμα ἄποιόν ἐστι , τὸ δὲ ἐν τόπῳ πεποιωμένον , στιγμῆς δὲ καὶ τοπικῆς στιγμῆς οὐδὲ ἐπινοῆσαι διαφορὰν δυνατόν . δυνατὸν μὲν οὖν ἦν τὸ αὐτὸ τοῦτο καὶ 〈 ἐπὶ 〉 ἐπιφανείας εἰπεῖν καὶ γραμμῆς , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ σαφεστέρου μᾶλλον αὐτὸς ἐπὶ τοῦ σημείου γυμνάζει τὸν λόγον . καὶ ἄλλως εἰ στιγμῆς ἔστι τόπος , ἐπειδὴ τόπου διαφοραὶ κυριώταται μὲν αἱ δύο , τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , διὰ ταύτας δὲ καὶ αἱ λοιπαὶ τέσσαρες , καὶ οὐδὲ κατ’ ἐπίνοιαν ἔστι λαβεῖν ἑτέραν τόπου διαφοράν , δῆλον ὅτι καὶ ὁ τόπος τοῦ σημείου κατὰ μίαν <ἂν> τῶν διαφορῶν τούτων διαφέροι , καὶ ἢ ἄνω φύσει ἢ κάτω φύσει · ὥστε καὶ τὸ ἐν αὐτῷ σημεῖον ἢ βαρὺ ἔσται ἢ κοῦφον ( τὸ γὰρ κατὰ φύσιν ἐν τῷ ἄνω τόπῳ ὑπάρχον κοῦφόν ἐστι , βαρὺ τὸ κάτω ) , ἀδύνατον δὲ σημεῖον βαρὺ ἢ κοῦφον εἶναι · ὥστε ἀδύνατον σημείου τόπον εἶναι . εἰ δὲ μὴ ἔστι σημείου τόπος , οὐδὲ γραμμῆς · τὸ γὰρ περιέχον τι καὶ τὸ πέρας δηλονότι περιέξει τοῦ περιεχομένου , ἐπεὶ οὐδ’ ἂν αὐτὸ ἐκεῖνο ὅλον ὡς ὅλον περιέχοι . ὥστε εἰ μὴ ἔστι σημείου τόπος , οὐδὲ γραμμῆς , εἰ μὴ γραμμῆς , οὐδὲ ἐπιφανείας , εἰ μὴ ταύτης . οὐδὲ σώματος , εἰ δὲ μὴ σώματος μηδέ τινος ἄλλου τῶν φυσικῶν , σχολῇ γέ τινος ἄλλου τόπος ἄν εἴη . ἔοικεν ἄρα μηδὲ ὅλως εἶναι ὁ τόπος . δευτέρῳ οὖν τούτῳ ἐπιχειρήματι ἀνῄρηται ὁ τόπος . Ἒπειτα , φησίν , εἰ τῶν ὄντων ἐστὶν ὁ τόπος , ἐπειδὴ πάντα τὰ ὄντα ἢ νοητά ἐστιν ἢ αἰσθητά , καὶ τῶν αἰσθητῶν τὰ μέν ἐστι στοιχεῖα τὰ δὲ ἐκ στοιχείων , καὶ τῶν νοητῶν πάλιν τὰ μέν ἐστι στοιχεῖα τὰ δὲ ἐκ στοιχείων , ἀνάγκη καὶ τὸν τόπον ὑφ’ ἕν τι τούτων πίπτειν , καὶ ἢ νοητὸν εἶναι ἢ αἰσθητόν , καὶ ὁπότερον ἄν ᾖ , ἢ στοιχεῖον εἶναι ἢ ἐκ στοιχείων . ἀδύνατον δὲ ἕν τι τούτων ὑπάρχειν τὸν τόπον · τῶν μὲν γὰρ αἰσθητῶν , λέγω δὴ τῶν φυσικῶν σωμάτων , καὶ · τὰ στοιχεῖα τὰ ἐνεργείᾳ ὄντα καὶ ἐν ὑπο - στάσει σώματά ἐστι καὶ αὐτά , οἷον τὰ τέσσαρα ταῦτα , δέδεικται δὲ ὅτι ἀδύ - νατον εἶναι τὸν τόπον σῶμα . οὐκ ἄρα τῶν αἰσθητῶν ἐστιν ὁ τόπος , οὔτε ὡς στοιχεῖον οὔτε ὡς ἐκ στοιχείων . ἀλλ’ οὐδὲ τῶν νοητῶν δυνατὸν εἶναι τὸν τόπον · τῶν γὰρ νοητῶν καὶ τὰ στοιχεῖα νοητά ἐστι τῶν γὰρ συλλογισμῶν στοιχεῖα αἱ προτάσεις , καὶ τούτων αἰ συλλαβαί , νοητὰ δὲ ἄμφω · καὶ ἐπὶ τῶν νοημάτων ὡσαύτως ) , ταῦτα δὲ παντελῶς ἀδιάστατα κατὰ μέγεθος οὔτε γὰρ γραμμαὶ οὔτε . ἐπιφάνειαί εἰσιν οὔτε τριχῇ διέ - στηκεν ) , ὁ δὲ τόπος , εἴ γε ἔστι , διάστημά ἐστιν , ἐπειδὴ καὶ διαστημάτων δεκτικός · ὥστε οὐδὲ τῶν νοητῶν ὁ τόπος . | εἰ τοίνυν μήτε νοητὸς εἴη ὁ τόπος μήτε αἰσθητός , πάντα δὲ τὰ ὄντα ἢ νοητά ἐστιν ἢ αἰσθητά , ἔοικεν ἄρα μὴ εἶναι τῶν ὄντων ὁ τόπος . εἰ δέ τις λέγοι · τί κωλύει εἶναι ὡς στοιχεῖον τῶν αἰσθητῶν μὴ ὄντα αὐτὸν σῶμα , ἐπεὶ καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος στοιχεῖά ἐστι τῶν αἰσθητῶν ἀσώματα ὄντα ; φημὶ ὅτι πρῶτον μὲν εἴρηται , ὅτι ἀδύνατον αὐτὸν ἀδιάστατον εἶναι διαστημάτων ὄντα χώραν , ἔπειτα διὰ τοῦ ἑξῆς ἐπιχειρήματος τετάρτου ὄντος δειχθήσεται καθόλου , ὅτι οὐ μόνον ὡς στοιχεῖον ἀδύνατον εἶναι τὸν τόπον , ἀλλὰ καὶ καθόλου κατ’ οὐδὲν τῶν τῆς ἀρχῆς σημαινομένων . · ἐπειδὴ γὰρ ἔδειξεν ὅτι οὐ ουναται εἶναι οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχείων , τὰ δὲ ὄντα πάντα οὐ μόνον στοιχεῖά ἐστι καὶ ἐκ στοιχείων , ἀλλὰ καὶ ἕτερά τινα παρὰ ταῦτα τὸ γὰρ ποιητικὸν καὶ τελικὸν αἴτιον οὔτε στοιχεῖά ἐστιν οὔτε πάντως ἐκ στοιχείων , ἀλλ’ ὡς ἀρχαί , ὡς εἶναι τὴν κοινοτάτην τῶν ὄντων διαίρεσιν εἰς ἀρχὰς καὶ τὰ ἐξ ἀρχῶν ) , ἔδειξε δὲ ὅτι ἐξ ἀρχῶν ἀδύνατον εἶναι τὸν τόπον ( ἢ γὰρ νοητὸς ἔσται ἢ σῶμα , οὐδὲν δὲ τούτων ἐνδέχεται αὐτὸν εἶναι ) , νῦν οὖν βούλεται δεῖξαι , ὅτι οὐδ’ ὅλως ἀρχή τίς ἐστι τῶν ὄ.ντων καὶ αἰτία ὁ τόπος . τέσσαρα γάρ , φησί , πάντων τῶν ὄντων τὰ αἴτια , ἡ ὕλη τὸ εἶδος τὸ ποιητικὸν τὸ τελικόν , οὐδὲν δὲ τούτων δύναται εἶναι ὁ τόπος . οὐδὲν γ·ὰρ ἐξ αὐτοῦ γίνεται , ἐκ δὲ τῆς ὕλης πάντα γίνεται , καὶ ὁ μὲν τόπος περιέχει , ἡ δὲ ὕλη περιέχεται · οὐκ ἄρα ὡς ὕλη ὁ τόπος . ἀλλ’ οὐδὲ εἶδος ὁ τόπος · τὸ μὲν γὰρ εἶδος συμπληρωτ.ικόν ἐστι τῆς ἑκάστου οὐσίας , καὶ κατ’ αὐτὸ ἕκαστον τῶν ὄντων χαρακτηρίζεται , καὶ τὸ ἐκστὰν αὐτοῦ εὐθὺς καὶ ἔφθαρται ( οἷον εἶδός ἐστι πυρὸς τὸ θερμὸν καὶ ξηρόν , καὶ εἰ ἐκσταίη τού - του τὸ πῦρ , οὐκέτι μένει πῦρ , ἀλλὰ φθείρεται ) , ἐκστὰν δέ τι τοῦ οἰκείου καὶ . κατὰ φύσιν τόπου , οὐδὲν ἧττόν ἐστι καὶ σῴζει τὸ οἰκεῖον εἶδος · τὸ γὰρ πῦρ κάτω ὂν καὶ ἄνω πῦρ ἐστιν οὐδὲν ἦττον , καὶ κάτω γενόμενον τοῦ μὲν τόπου ἑαυτοῦ ἐξέσΤη , τοῦ δὲ εἴδους τοῦ πυρείου οὐκ ἐξέστη . ὥστε οὐδὲ ὡς εἶδος δύναται εἶναι ὁ τόπος . ἀλλ’ . οὐδὲ ὡς ποιητικὸν αἴτιον · οὐδὲν γὰρ ὁρῶμεν ὑπὸ τόπου δημιουργούμενον . ἀλλ’ οὐδὲ ὡς τελικόν , ὃ καὶ παράδοξον · δοκεῖ γὰρ ὡς τέλος τι καὶ ἐφετὸν εἶναι ὁ τόπος . τὸ γὰρ ἐφιέμενόν τινος βούλεται ἐκεῖνο γενέσθαι οὗ ἐφίεται , οἷον τὸ ἐφιέμενον ἀγαθοῦ ἀγαθὸν βούλεται γενέσθαι καὶ τὸ ἐφιέμενον ὑγιείας ὑγιεινόν , οὐδὲν δὲ τῶν ἐν τόπῳ τόπος γίνεται · ὥστε οὐδὲ τελικὸν αἴτιον ὁ τόπος . οὐδὲν ἄα τῶν αἰτίων δύναται εἶναι ὁ τόπος · δέδεικται δὲ ὅτι οὐδὲ τῶν . αἰτιατῶν · ἔοικεν ἄρα μηδὲ εἶναι ὁ τόπος . Ἴσως δὲ πρὸς τοῦτο ἀπορήσειεν ἄν τις , ὅτι <εἰ> τὸ ἐφιέμενον ἀγαθοῦ ἐν ἀγαθῷ εἶναι βούλεται καὶ τὸ ἐφιέμενον ὑγιείας ἐν ὑγιείᾳ εἶναι βούλεται , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ἐφιέμενον τόπου τινὸς ἐν ἐκείνῳ εἶναι βούλεται , διὰ τί μὴ ὥσπερ τὸ ἀγαθὸν καὶ ἡ ὑγίεια τέλος τῶν ἐφιεμένων αὐτῶν , οὕτω δὴ καὶ ὁ τόπος τέλος τῶν ἐν αὐτῷ γενέσθαι βουλομένων ; ἠρεμεῖ γοῦν ἕκαστον καὶ τῆς ἐφέσεως παύεται ἐν τῷ ἐφετῷ γενόμενον , ὥσπερ καὶ τὰ κατὰ τὸν τόπον κινούμενα παύεται τῆς κινήσεως ἐν τῷ κατὰ φύσιν γενομενα τόπω , οὗ καὶ ἐφίεται · πῶς οὖν οὐ τελικὸν αἴτιον ὁ τόπος ; φημὶ οὖν πρῶτον μέν , ὅπερ ἤδη εἴρηται , ὅτι τὰ ἐφιέμενά τινος τυχόντα αὐτοῦ ἐκεῖνό τε γίνεται κατὰ δύναμιν , ὅπερ ἐστὶ τὸ ἐφετόν , καὶ ἐξ αὐτοῦ παρονομάζεται , ἴσως δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ κοινωνεῖ ὀνόματος ὁ γοῦν τοῦ ἀγαθοῦ ἐφιέμενός τε καὶ τυχὼν ἀγαθός τέ ἐστι καὶ ὀνομάζεται , καὶ ὁ τῆς ὑγιείας ὑγιεινός , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως ) , τὸ δὲ τόπου ἐφιέμενον οὔτε τόπος γίνεται οὔτε ἐξ αὐτοῦ παρονομάζεται · κἄν γὰρ ὁ τῆς ἀρετῆς ἐφιέμενος μὴ ἐξ αὐτῆς παρονομάζηται , ἀλλ’ οὖν γε τρόπον τινὰ ἐκεῖνο γίνεται ὅπερ ἐστὶν ἡ ἀρετή . καὶ ἄλλως τὰ μὲν τελικὰ αἴτια ἐν αὐτοῖς ἐνθεωρεῖται τοῖς ὧν ἐστι τέλη , ὁ δὲ τόπος πάντων τῶν ἐντὸς ἕτερός ἐστιν οὐδὲν ἐπικοινωνων τῳ πράγματι . ἔπειτα , φησί , καὶ ἡ Ζήνωνος ἀπορία ζητεῖ τινα λόγον καὶ ἀπολογίαν · εἰ γὰρ πάντα τὰ ὄντα ἐν τόπῳ , ὡς ἐδόκει τισίν , ἐστι οε καὶ ὁ τόπος τῶν ὄντων , καὶ ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπῳ ἔσται , καὶ πάλιν ἐκεῖνος ἐν ἄλλῳ , καὶ τοῦτ.ο ἐπ’ ἄπειρον . τοῦτο μὲν οὖν πέμπτον ἐπιχείρημα , ἕκτον δὲ καὶ τελευταῖον τίθησι τὸ ἐκ τῶν αὐξομένων . εἰ μήτε , φησί , σῶμα ἐνδέχεται εἶναι χωρὶς τόπου , εἴ γε τἂ ὄντα πάντα ἐν τόπῳ φασί , μήτε τόπον ἐνδέχεται εἶναι κενὸν σώματος δείκνυται γὰρ μικρὸν ὕστερον ὅτι κενὸν ἀδύνατον εἶναι ) , τί ἐροῦμεν περὶ τῶν αὐξομένων ; οταν γαρ μεῖζον γίνηται σῶμα αὐξόμενον , τούτῳ πόθεν ὑπάρξει τόπος ; πάντα γὰρ ἤδη πεπλήρωται διὰ τὸ μὴ εἶναι κενόν · ἀνάγκη οὖν μείζω γίνεσθαι καὶ τὸν τόπον , καὶ συναύξεσθαι τῷ σώματι . πῶς οὖν ἢ πόθεν αὔξεται ὁ τό - πος , χαλεπὸν συνιδεῖν . καὶ εἰ τὸ αὐξόμενον μείζονα τόπον ἐπέχει , καὶ ὁ τόπος ἐφέξει μείζονα τόπον καὶ ἔσται πάλιν ὁ τόπος ἐν τόπῳ , ἔπειτα καὶ ὃν κατέλαβεν ἢ κενὸς ἦν πρὸ τούτου , ἢ πλήρης σώματος · ἀλλ’ οὔτε κενὸν εἶναι δυνατόν , οὔτε ἐν τῷ αὐτῷ δύο τόπους καὶ δύο σώματα εἶναι · λείπεται τὸ προστεθὲν τῷ ηὐξημένῳ σώματι μὴ εἶναι ἐν τόπῳ , ὅπερ καὶ αὐτὸ ἀδ·ύνατον . εἰ οὗν αὔξεται μὲν τὰ σώματα , τόπος δὲ εἴπερ ἔστιν , οὔτε κενὸν εἶναι ἐνδέχεται οὔτε σῶμα μὴ ὂν ἐν τόπῳ , ἐν δὲ τῇ τῶν σωμάτων αὐξήσει τούτων θάτερον ἀνάγκη συμβαίνειν , ἔοικεν ἄρα μὴ εἶναι ὅλως ὁ τόπος . Οὐ μὴν ἀλλ’ ἔχει γε ἀπορίαν , εἰ ἔστι , τί ἐστι . εἰ καὶ εἶναι ὢ τόπον , φησίν , ἀπεδείξαμεν , ἀλλ’ ὁ περὶ τοῦ τί ἐστι λόγος ἔχει πολλὰς ἀπορίας , ὡς περιίστασθαι πάλιν ἐντεῦθεν ἡμῖν τὸν λόγον εἰς τὸ μηδ’ ὅλως αὐτὸν εἶναι . Διαστήματα μὲν οὖν ἔχει τρία , μῆκος πλάτος βάθος , οἷς ὁρίζεται σῶμα πᾶν . Διὰ μὲν οὖν τοῦ διαστήματα ἔχει τρία τὴν ἐλάττονα πρότασιν ἔδειξε , διὰ δὲ τοῦ οἷς ὁρίζεται σῶμα πᾶν τὴν μείζονα . ἦν δὲ ἡ μὲν ἐλάττων ‘ὁ τόπος τριχῇ διαστατόν’ , ἡ δὲ μείζων ‘τὸ τριχῇ διαστατὸν σῶμα’ , παρῆκε δὲ τὸ συμπέρασμα , ὡς προφανές ἦν δὲ ‘ὁ τόπος ἄρα σῶμα᾿ ) , τὸ δὲ ἑπόμενον ἄτοπον τῷ συμπεράσματι τούτῳ , ὅπερ ἐστὶ καὶ τοῦ δευτέρου συλλογισμοῦ ὑποθετικοῦ ὄντος συμπέρασμα , τοῦτο τίθησιν εἰπὼν ἀδύνατον δὲ σῶμα εἶναι τὸν τόπον . ἦν δὲ ὁ ὑποθετικὸς τοιοῦτος · εἰ ὁ τόπος σῶμα , δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ ἄν ἔη , ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον δύο ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι σώματα , οὐδὲ τὸν τόπον ἄρα δυνατὸν σῶμα εἶναι . τούτου οὖν τοῦ συλλογισ·μοῦ τὸ μὲν συνημμένον παρέλειψε , τὸ ‘εἰ ὁ τόπος σῶμα , δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ ἂν εἴη’ , τὸ δὲ συμπέρασμα καὶ τὴν πρόσληψιν ἔθηκε , πρῶτον μὲν τὸ συμπέρασμα εἰπὼν ἀδύνατον δὲ σῶμα εἶναι τὸν τόπον , εἶτα τὴν πρόσληψιν εἰπὼν ἐν ταὐτῷ γὰρ ἂν εἴη δύο σώματα , ὅπερ ταὐτόν ἐστι τῷ ‘ἀδύνατον δὲ ἐν τῷ αὐτῷ δύο σώματα εἶναι’ . Ἔτι εἰ ἔστι σώματος τόπος καὶ χώρα . Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα . ὁ γὰρ αὐτὸς ἁρμόσει λόγος . ὁ αὐτός , φησί , λόγος ὁ περὶ τῆς ἀντιμεταστάσεως τῶν σωμάτων , ὃν ἐπιφέρει , ἁρμόσει εἰς τὸ δεῖξαι ὅτι , εἰ ἔστι σώματος τόπος , καὶ επιφανειας ἔσται καὶ γραμμῆς καὶ σημείου . Ὥστε εἰ μηδὲ ταύτης ἕτερόν ἐστιν ὁ τόπος , οὐδὲ τῶν ἄλλων οὐδενός . Εἰ μὴ τῆς στιγμῆς , φησίν , ἕτερός ἐστιν ὁ τόπος , οὐδὲ γραμμῆς δη - λονότι οὐδὲ ἐπιφανείας οὐδὲ σώματος . πῶς δὲ οὐχ ἕτερος τῆς στιγμῆς ὁ τόπος τῆς στιγμῆς ; τί γὰρ διοίσει ὁ τῆς στιγμῆς τόπος αὐτῆς τῆς στιγμῆς ; μείζων μὲν γὰρ αὐτῆς οὐκ ἔστιν ᾧ γὰρ περιττεύει μέρει , τούτῳ μηδὲν αὐτῆς περιέχων οὐδὲ τόπος ἐστὶ κατὰ τοῦτο ) , ἴσος δὲ ὢν αὐτὸ τοῦτό ἐστι στιγμή , ὥστε τὸ ὅλον μία ἔσται στιγμή . ἐφαρμόζουσι γὰρ αἱ στιγμαί · κἄν γὰρ μυρίαι ἐπισυντεθῶσιν , οὐ ποιοῦσι μεῖζον τὸ ὅλον . εἰ δὲ μία ᾖ στιγμή , οὐκ ἄν · εἴη ἕτερον ἡ τοπικὴ στιγμὴ . καὶ ἡ ἐν τόπῳ στιγμή . τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ γραμμῆς καὶ ἐπιφανείας . εἰ τοίνυν μηδενὸς τούτων ἐστὶ τόπος , οὐδὲ σώματος ἄν εἴη · τὸ γὰρ ἐν τόπῳ ὂν κ·αθ’ ὅλον ἑαυτὸ ἐν τόπῳ ὀφείλει εἶναι , ὥσπερ ὁ ἐν τῷ κεράμῳ οἶνος . Τί γὰρ ἄν ποτε καὶ θείημεν εἶναι τὸν τόπον ; οὔτε γὰρ στοιχεῖον οἷόν τε εἶναι τὸν τόπον οὔτε ἐκ στοιχείων . Τρίτον τοῦτο ἐπιχείρημα . τοιαύτην ἔχοντα φύσιν ἀντὶ τοῦ οεκτικὴν σωμάτων , ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν μένοντα ἀμετάβλητον καὶ μηδὲν εἰς τὴν οὐσίαν τῶν σωμάτων συντελοῦντα . τοῦτο δὲ εἶπε , διότι δοκεῖ ὃ Πλάτων τὸν τόπον τὴν ὕλην λέγειν , ὅπερ ἐφεξῆς ἐλέγξει . φυλάττοντες οὖν , φησί , τὴν ἀληθῆ περὶ τοῦ τόπου ἔννοιαν , ἣν αὐτοφυῶς ἔχομεν , καὶ μὴ κατα - χρώμενοι τῷ ὀνόματι , χαλεπὸν ἀποδοῦναι τὸ τί ἐστι τοῦ τόπου . Ἐκ δὲ τῶν νοητῶν στοιχείων οὐδὲν γίνεται μέγεθος . Καὶ μὴν ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος στοιχεῖα , οὐκ αἰσθητά τὸ γὰρ σύνθε - τόν ἐστι τὸ αἰσθητόν ) , καὶ ὅμως ἐκ τῆς συνθέσεως αὐτῶν νοητῶν ὄντων γίνεται μέγεθος · ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὐδὲ ὑφέστηκέ ποτε ἐνεργείᾳ καθ’ αὑτά , περὶ δὲ τῶν ὑφεστηκότων ὁ λόγος , ὑφέστηκε δὲ καὶ ὁ τόπος · οὐχ ἁπλῶς οὖν περὶ παντὸς στοιχείου νοητοῦ φησιν , ἀλλὰ περὶ στοιχείων ἅτινα νοητῶν πραγμάτων ἐστὶ στοιχεῖα , καὶ αὐτὰ δηλονότι νοητὰ ὄντα . ἐκ τούτων οὖν , φησί , συντιθεμένων μέγεθος οὐδὲν γίνεται , οἷον ἐξ ὅρων ἢ ἐκ προτάσεων · νοητὸν γὰρ καὶ τὸ ἐκ τούτων , ὁ συλλογισμός . Ἔτι δὲ καὶ τίνος ἄν τις θείη τοῖς οὖσιν αἴτιον εἶναι τὸν τόπον ; Ἐπειδὴ ἐν τῇ κατασκευῇ τῶν περὶ τοῦ τόπου λόγων ἔλεγεν ὅτι μεγάλην δύναμιν ἔχει ὁ τόπος , ἐν τούτῳ τῷ ἐπιχειρήματι τὸ ἐναντίον κατα - σκευάσαι βούλεται , ὅτι οὐδὲν τοῖς οὖσι συντελεῖ · εἰς οὐδὲν γὰρ τῶν αἰτίων ἀναχθῆναι δύντι . οὔτε ὡς εἶδος καὶ λόγος τῶν πραγμάτων . ἐκ παραλλήλου τὸ εἶδος καὶ λόγος · οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ εἶδος ἑκάστου ἢ ὁ ὁρισμὸς ὁ τὸ τί ἦν εἶναι σημαίνων . Ἔτι δὲ καὶ αὐτός , εἰ τῶν ὄντων ἐστί , ποῦ ἔσται ; Ἄλλο ἐπιχείρημα . εἰ πάντα , φησί , τὰ ὄντα ἐν τόπῳ , ἔστι δὲ τῶν ὄντων καὶ ὁ τόπος , καὶ ὁ τόπος ἄν ἐν τόπῳ εἴη , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . ἡ γὰρ Ζήνωνος ἀπορία ζητεῖ τινα λόγον , τουτέστι λύσιν καὶ ἀπο - λογίαν , ἴσως τοῦ Ζήνωνος τοῦτο ἀποροῦντος καὶ ἀναιροῦντος ἐκ τῶν ὄντων τὴν τῶν τόπων διαφορὰν διὰ τοῦ καθόλου τὸν τόπον ἀναιρεῖν , διὰ τὸ δεῖξαι ἓν τὸ ὃν ὑπάρχον · ἡ γὰρ τῶν τόπων διαφορὰ σαφῶς τὸ πλῆθος τῶν πραγμάτων παρίστησι . ταῦτα δὲ ἐκ στοχασμῶν φαμεν · οὐ γὰρ ἔχομεν εἰπεῖν σαφῶς τί βουλόμενος ὁ Ζήνων τοῦτο ἠπόρει . ἴσως δὲ καὶ τὸ ἄπει - ρον εἰσαγαγεῖν βουλόμενος · εἰ γὰρ ὁ τόπος ἐν τόπῳ , κἀκεῖνος ἐν ἄλλῳ δηλονότι , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον · ὥστε ἔστι τὸ ἄπειρον . ἢ εἴ τις βούλοιτο εὐγνωμόνως ἀκούειν , ἴσως ὁ Ζήνων ἀναιρῶν τὸν λόγον τὸν λέγοντα πάντα τὰ ὄντα ἐν τόπῳ εἶναι τοῦτο ἔλεγεν , ὅτι εἰ πάντα τὰ ὄντα ἐν τόπῳ , καὶ ὁ τόπος δὲ τῶν ὄντων , καὶ ὁ | τόπος ἐν τόπῳ εἴη ἄν , κἀκεῖνος ἐν ἄλλῳ , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον · ὥστε εἰ τοῦτο ἄτοπον καὶ ἀδύνατον , οὐ πάντα ἄρα τὰ ὄντα ἐν τόπῳ . Ἔτι ὥσπερ ἅπαν σῶμα ἐν τόπῳ , οὕτω καὶ ἐν τόπῳ ἅπαντι σῶμα . Τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα . ἀξιώματα δὲ τὰ δύο ταῦτα προλαμβάνει , τὸ μὲν ὅτι πᾶν σῶμα ἐν τόπῳ το.ῦτο γὰρ παρὰ πάντων κοινῶς ὡμολό - γηται , εἴ γε καὶ τὰ ὄντα · πάντα ἐν τόπῳ ἔλεγον ) , τὸ δὲ λαμβάνει ὡς ἀκόλουθον , τὸ ἐν παντὶ τόπῳ σῶμα εἶναι · ὁ γὰρ τόπος πρὸς τὸ ἐν τόπῳ λέγεται , δείξει δὲ καὶ ἐφεξῆς ὅτι οὐδὲν κενόν . τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων , φησί , τί ἐροῦμεν περὶ τῶν αὐξομένων ; τὸ γὰρ προστεθὲν σῶμα ἢ οὐκ ἔσται ἐν τόπῳ , ὅπερ ἀδύνατον κατὰ τοὺς τὸν τόπον εἰσάγοντας , ἢ ἔν τινι προυπάρχοντι κενῷ γέγονεν , ὅπερ καὶ αὐτὸ ἐλεγχθήσεται , ἢ ὁ τόπος ηὔξηται καὶ ἐκ μικροῦ μείζων γέγονεν , ὅπερ καὶ αὐτὸ γελοῖον · τίς γὰρ ἄν ἐπινοηθείη τόπου αὔξησις ; ἐκ τούτων οὖν πάντων , φησίν , οὐ μόνον τί ἐστιν ὁ τόπος οὐχ εὕρηται , ὅπερ πρόκειται δεῖξαι , ἀλλὰ περιῆλθεν ἡμῖν εἰς τὸ μηδὲ εἶναι ὅλως τὸν τόπον δεικνύναι . Ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν καθ’ αὑτὸ τὸ δὲ κατ’ ἄλλο λέγεται , καὶ τόπος ὁ μὲν κοινός , ἐν ᾧ ἅπαντα τὰ σώματά ἐστιν , ὁ δὲ ἴδιος , ἐν ᾧ πρώτῳ . Ἐπειδὴ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἔλεγεν , ὅτι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ οὐ τὸ αὐτὸ ἔστιν ἀποφήνασθαι περὶ αὐτοῦ , ἀλλ’ ἐκ μέν τινων ὑπαρχόντων αὐτῷ νομισθείη ἄν τὸ εἶδος ἑκάστου εἶναι ὁ τόπος , ἐκ δέ τινων ἡ ὕλη , νῦν αὐτὸ τοῦτο βούλεται δεῖξαι , ἐκ τίνων μὲν ὕλη ἄν νομισθείη ἐκ τίνων δὲ εἶδος , εἶτα ἐφεξῆς διὰ πλειόνων ἐπιχειρημάτων δείκνυσιν , ὅτι οὔτε ὕλη δύναται εἶναι οὔτε εἶδος . ἵνα οὖν δείξῃ πῶς μὲν εἶδος ἄν ὑπονοηθείη πῶς ως δὲ ὕλη , ὅπερ εἴωθεν ἀεὶ ποιεῖν καὶ νῦν ποιεῖ , λέγω δὴ τὰ διάφορα τοῦ τόπου σημαινόμενα διαιρεῖ , καὶ ἀφορίζεται τίς ὁ κυρίως τόπος καὶ περὶ οὗ νῦν ποιούμεθα τὸν λόγον . καὶ ἄλλως γὰρ εἴωθεν ἀεὶ τῶν ὁμωνύμων φωνῶν διαστέλλεσθαι τὰ διάφορα σημαινόμενα , καὶ ἀφορίζεσθαι τὸ πρὸ · κείμενον περὶ οὗ ὁ λόγος . τοῦτο οὖν καὶ νῦν ποιεῖ ἀναγκαῖόν τε ὑπάρχον τῷ περὶ τόπου ποιουμένῳ τὸν λόγον , καὶ ἄλλως εἰς τὸ δεῖξαι , ὅτι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ ποτὲ μὲν εἶδος δόξει εἶναι , ποτὲ δὲ ὕλη · ὁ γὰρ κοινότερον λεγόμενος τόπος οὐκ ἔχει ἔμφασιν τοῦ νομισθῆναι ἄν εἶδος . ἵνα οὖν μάθωμεν ποσαχῶς λέγεται ὁ τόπος , διαιρέσει χρῆται τοιαύτῃ , ὅτι ὄντος τοῦ μὲν πρώτως τοῦ δὲ κατ’ ἄλλο , καὶ ὁ τόπος ὁ μέν τίς ἐστι πρώτως καὶ κυριώτατα ἑκάστου . ὁ δὲ κατ’ ἄλλο . οἷον λέγεται ὁ ἄνθρω - πος καὶ αἰσθητικὸς εἶναι , καὶ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικός , ἀλλ’ αἰσθητικὸς μὲν κατ’ . ἄλλο ᾗ γὰρ ζῷον , οὐχ ᾗ ἄνθρωπος ) , νοῦ δὲ καὶ ἐπιστήμης δεκτικὸς ᾗ ἄνθρωπος . καὶ ἐπὶ ἄλλων πλείστων ὡσαύτως . καὶ ὁ τόπος οὖν ὁ μέν τις ἔσται πρώτως καὶ καθ’ αὑτό , ὁ δὲ κατ’ ἄλλο · λέγομαι γάρ , φησίν , ἐν τῷ οὐρανῷ εἶναι οὐ πρώτως , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο , τῷ τὸν οὐ - ρανὸν πάντα τὰ ὄντα περιέχειν · οὐ γὰρ δή γε ἐν τῷ οὐρανῷ εἰμι , ἀλλά εἰμι μὲν ἐν τῷ ἀέρι , τῷ δὲ τὸν ἀέρα ἐν τῷ οὐρανῷ εἶναι κἀγὼ ἐν τῷ οὐρανῷ λέγομαι εἶναι . κατ’ ἄλλο οὖν ἐν τῷ οὐρανῷ εἰμι , οὐ πρώτως . ὁμοίως καὶ ἐν τῷ ἀέρι λέγομαι εἶναι οὐ πρώτως , ἀλλὰ τῷ ἐν τῷδε ἢ τῷδε τῷ μορίῳ αὐτοῦ εἶναι · καὶ ἐν τῇ γῇ δὲ λέγομαι εἶναι οὐ πρώτως , ἀλλὰ τῷ ἐν μορίῳ αὐτῆς εἶναι , ὅπερ μετὰ τοῦδε τοῦ μορίου τοῦ ἀέρος προσεχῶς ἐμὲ μόνον περιέχει · καὶ οὗτός ἐστιν ὁ πρώτως καὶ κυριώτατα ἑκάστου τόπος , ὁ προσεχῶς ἕνα ἕκαστον περιέχων μόνον καὶ ἀφορίζων ἀπὸ τῶν ἄλλων . ἔστιν οὖν , ὡς ὅρῳ περιλαβεῖν , κυρίως ὁ τόπος ὁ περιέχων προσεχῶς ἕκαστον τῶν σωμάτων . εἰ δὲ τὸ περιέχον ἕκαστον , τοῦτό ἐστιν ὁ τόπος , πέρας τι ἄν εἴη , φησίν , ὁ τόπος · εἰ δὲ ὁ τόπος ἐστὶ τὸ πρώτως περατοῦν ἕκαστον καὶ ὁρίζον , δόξειεν ἂν τὸ εἶδος εἶναι ὁ τόπος · τοῦτο γὰρ τοῦ εἴδους ἐστὶν ἴδιον , τὸ ὁρίζειν καὶ περατοῦν ἕκαστον καὶ τῶν λοιπῶν ἀποκρῖνον . ἐκ τούτων μὲν οὖν , φησί , δόξειεν ἂν εἶναι τὸ εἶδος ὁ ἑκάστου τόπος , ἐξ ἄλλων δὲ πάλιν ὑπαρχόντων αὐτῷ νομισθείη ἂν ὕλη εἶναι . εἰ γάρ ἐστιν ὁ τόπος διάστημά τι χωρητικόν τε καὶ δεκτικὸν τῶν μεγεθῶν , δόξειεν ἂν ὕλη εἶναι · τοιοῦτον γὰρ καὶ ἡ ὕλη ἀόριστόν τι οὖσα διάστημα καθ’ αὑτήν , ὁρίζεται δὲ ταῖς τοὐ μεγέθους ἐπιφανείαις καὶ σχή - μασι καὶ τοῖς ἄλλοις πάθεσιν . εἰ γὰρ τῆς σφαίρας , φησίν , ἀφέλοιμεν τὰ πάθη καὶ τὸ σχῆμα καὶ τὰ πέρατα , οὐδὲν ἄλλο περιλείπεται ἢ διάστημά τι ἀόριστον καὶ ἀπεράτωτον , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ὀγκωθεῖσα ὕλη . ἐπεὶ οὖν καὶ ὁ τόπος τοιοῦτόν τι δοκεῖ εἶναι ἔστι γὰρ διάστημά τι καθ’ αὑτὸν ἀσχημάτιστον καὶ ἄποιον , δεκτικὸν δὲ τῶν ἐσχηματισμένων καὶ πεποιω - μένων ) , καὶ ταύτῃ δόξειεν ἄν εἶναι ὕλη . οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ ἐκ τοὐ μένοντα ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν πλειόνων εἶναι μεγεθῶν δεκτικὸν ἄλλοτε ἄλλων · τοῦτο γὰρ μάλιστα τῆς ὕλης οἰκεῖον . διὰ ταῦτα , φησί , καὶ ὁ Πλάτων’ ἐν τῷ Τιμαίῳ φησὶ τὸ μεταληπτικὸν καὶ τὴν χώραν ἓν καὶ ταὐ - τὸν εἶναι , τὸ δὲ μεταληπτικὸν σημαίνει αὐτῷ τὴν ὕλην · εἰ τοίνυν ἡ ὕλη μεταληπτικόν ἐστι , τὸ δὲ μεταληπτικὸν ἡ χώρα ἐστίν , ἡ δὲ χώρα οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ ὁ τόπος , τὴν ὕλην ἄρα ὁ Πλάτων’ τὸν τόπον ἔλεγεν εἶναι . εἰ δὲ ἐν μὲν τῷ Τιμαίῳ τὴν ὕλην ἄλλως ἐκάλεσε τὸ μεταληπτικὸν αὐτὴν ὀνομάσας , ἐν δὲ ταῖς ἀγράφοις συνουσίαις τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν αὐτὴν καλεῖ , οὐδὲν διαφερόμεθα , πλὴν ὅτι τὸ μεταληπτικὸν τὴν χώραν καὶ τὸν τόπον εἶναί φησι . Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι , φησί , πάντες μόνον ἀπεφήναντο περὶ τοῦ τόπου ὅτι ἔστι , μόνος δὲ ὁ Πλάτων’ ἐπεχείρησεν εἰπεῖν τί ἐστι , λέγων ὅτι ἡ ὕλη ἐστὶν ἡ χώρα καὶ ὁ τόπος . ὁ μὲν οὖν Ἀριστοτέλης , ὡς εἴωθε , τὸ φαινόμενον ἐλέγχων εἰκότως · ἐγκαλεῖ τῷ Πλά|τωνι τὴν ὕλην τόπον εἶναι εἰπόντι , πρόδηλον δὲ ὅτι οὐ τοῦτον τὸν τόπον περὶ οὗ νῦν ἡμῖν ὁ λόγος , τὸν δεκτι - κὸν τῶν συνθέτων σωμάτων , τοῦτον ἔλεγε τὴν ὕλην ὁ Πλάτων , ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν τῶν φυσικῶν εἰδῶν τόπον ἐκάλει τὴν ὕλην , διότι ὥσπερ ἅπαν σῶμα ἐν τόπῳ , οὕτως ἅπαν εἶδος φυσικὸν ἐν ὕλῃ . ὥσπερ ἀμέλει καὶ αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης τὴν ψυχὴν τόπον εἰδῶν καλεῖ ἐν τῇ Περὶ ψυχῆς πραγματείᾳ · “ καὶ εὖ δὴ ” γάρ φησιν “ οἱ λέγοντες τὴν ψυχὴν τόπον εἰδῶν ” , καὶ τὸν νοῦν τῶν νοητῶν εἰδῶν τόπον φησίν . οὕτως οὖν καὶ ὁ Πλάτων τὴν ὕλην τόπον τῶν φυσικῶν εἰδῶν φησιν · εἰ γὰρ ὡς ἔχει τὰ ψυχικὰ εἴδη πρὸς τὴν ψυχήν , οὕτως ἔχει καὶ τὰ φυσικὰ εἴδη πρὸς τὴν ὕλην , ἡ δὲ ψυχὴ τόπος τῶν ψυχικῶν εἰδῶν , καὶ ἡ ὕλη ἄρα τόπος τῶν φυσικῶν εἰδῶν ἄν εἴη , ὡς δεκτικὴ αὐτῶν καὶ ἄνευ αὐτῆς συστῆναι μὴ δυναμένων . ἀναλογεῖ γὰρ τὸ μὲν χωριστὸν καὶ ἐξῃρημένον εἶδος πατρί , μητρὶ δὲ ἡ ὕλη , σπέρματι δὲ οἱ δημιουργικοὶ λόγοι , οἱ ἐκ τοῦ χωριστοῦ εἴδους ἐνδιδόμενοι εἰς τὴν ὕλην , κυήματι δὲ τὰ ἐκ τῶν λόγων τῶν δημιουργικῶν ἀναβλαστάνοντα ἐν τῇ ὕλῃ φυσικὰ εἴδη . διὰ τοῦτο μητέρα τὴν ὕλην τιθήνην τε καὶ δεξαμενὴν ὁ Τίμαιος ἐκάλεσε , καλεῖ δὲ καὶ μεταληπτικὸν τὴν ὕλην , ὡς τὰ εἴδη πάντα μεταλαμβάνουσαν καὶ δεχομένην , καὶ μόνως μεταλαμβάνουσαν , μηδαμῶς δὲ μεταλαμβανομένην . πῶς δὲ καὶ μέγα καὶ μικρὸν αὐτὴν ἐκάλει , πολλάκις εἴρηται , ὅτι ὡς δεκτικὴν τῶν ἐναντίων , πρώτη δὲ ἐναντίωσις καὶ γενικωτάτη ἡ κατὰ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν , ἐπειδὴ καὶ πρῶτον ὀγκοῦται ἡ ὕλη ποσωθεῖσα , τοῦ δὲ ποσοῦ πρώτη ἀντίθεσις ἡ κατὰ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν Oὕτως οὖν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ δείξας ἐκ τίνων μὲν ὕλη δόξειεν <ἂν> εἶναι , ἐκ τίνων δὲ εἶδος , ἐφεξῆς διὰ πλειόνων ἐπιχειρημάτων σιν , ὅτι οὔτε ὕλην δυνατὸν εἶναι τὸν τόπον οὔτε εἶδος . εἰσὶ δὲ ἀριθμοῦντι τὰ πάντα ἐπιχειρήματα ὀκτώ . διὰ μὲν οὖν τοῦ πρώτου ἐπιχειρήματος κοινῷ λόγῳ δείκνυσιν , ὅτι οὔτε ὕλη δύναται εἶναι ὁ τόπος οὔτε εἶδος , λόγῳ τοιούτῳ · ἡ ὕλη , φησί , καὶ τὸ εἶδος ἀχώριστά ἐστι τοῦ πράγματος οὗπερ ἐστὶν ὕλη καὶ εἶδος , ὁ τόπος χωρίζεται τῶν πραγμάτων ὧν λέγεται εἷναι τόπος , ὁ τόπος ἄρα οὔτε εἶδός ἐστιν οὔτε ὕλη . ὅτι γὰρ χωρίζεται τὰ πράγματα τῶν τόπων ἐν οἷς ἐστι , πρόδηλον · ἐν γὰρ τῷ τόπῳ , φησίν , ἔνθα πρότερον ἦν ὕδωρ , ἐν τούτῳ ἐξελθόντος τοῦ ὕδατος ἀὴρ γέγονεν , ὥσπερ καὶ ἐν τῷ ἀγγείῳ ἐν ᾧ πρότερον ἦν οἶνος , ἐν τούτῳ ἐξελθόντος ὕδωρ γ·ίνεται ἡ ἀήρ · καὶ γὰρ τὸ ἀγγεῖον , φησί , τόπος ἐστὶ μεταφορητός , ὥσπερ καὶ ὁ τόπος οἷον ἀγ·γεῖον ἀμετακίνητον . ὥσπερ οὖν τὸ ἀγγεῖον οὐ - δέν ἐστι τοῦ ἐν αὐτῷ , οὐχ ὕλη οὐκ εἶδος οὐχ ἕτερόν τι , διότι ὕλη μὲν καὶ εἶδος καὶ τὰ τοιαῦτα ἀχώριστα τοῦ πράγματος , ὁ δὲ κέραμος χωριστός , οὕτω δή φημι καθόλου καὶ ἐπὶ τόπου . τὸ δὲ δεύτερον ἐπιχείρημα μεμερισμένως προφέρεται · τῷ μὲν γὰρ αὐτῷ λόγῳ δείκνυσιν , ὅτι τὸ εἶδος οὐκ ἔστιν ὁ τόπος , εἴ γε τὸ μὲν εἶδος ἀχώριστον ὁ δὲ τόπος χωριστός , ὅτι δὲ οὐδὲ ὕλη ὁ τόπος , δείκνυσιν οὕτως · ὁ τόπος περιέχει τὰ ἐν τῷ τόπῳ , ἡ ὕλη περιέχεται καὶ οὐ περιέχει , ὁ τόπος ἄρα ὕλη οὐκ ἔστι . τὸ τρίτον ἐπιχείρημα τοιοῦτον · ὁ τόπος ἔξωθέν ἐστι τοῦ πράγματος οὗ ἄν ᾖ τόπος , ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος οὐκ ἔστιν ἔξωθεν τοῦ πράγματος , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος . τέταρτον δι’ ὑποθετικοῦ συλλογισμοῦ οὕτως · εἰ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος τόπος , οὐδὲν ἂν ἐφέρετο ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον οὐδὲν γὰρ φέρεται ἐπὶ τοῦτο ἐφ’ ὃ ἔστιν , ἔστι δὲ ἕκαστον ἐν τῇ ἑαυτοῦ ὕλῃ καὶ τῷ εἴδει ) , ἀλλὰ μὴν πάντα φέρεται ἐπὶ τοὺς ἑαυτῶν τόπους , ἡ ὕλη ἄρα καὶ τὸ εἶδος τόπος οὐκ ἔστι . τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐπιχείρημα ἔστι καὶ κατηγορικῶς σχηματίσαντα ποιῆσαι πέμπτον συλλογισμὸν οὕτως · τὰ κατὰ φύσιν κινούμενα ἐπὶ τοὺς οἰκείους φέρεται τόπους , οὐδὲν τῶν κινουμένων ἐπὶ τὴν ὕλην φέρεται ἢ τὸ εἶδος , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος . τὸ σχῆμα τρίτον . ὅτι γὰρ οὐδὲν κινεῖται ἐπὶ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος , προφανές · κινεῖται γάρ τι ἐπὶ τοῦτο ἐφ’ ὃ πρότερον οὐκ ἔστι , πᾶν δὲ τὸ εἶναι αὐτὸ ἐν τῇ ὕλῃ ἔχει καὶ τῷ εἴδει . ἕκτον · ἐν τῷ τόπῳ τὸ ἄνω ὑπάρχει καὶ τὸ κάτω , ἐφ’ ἃ καὶ κινεῖται τὰ κινούμενα , ἐν τῇ ὕλῃ καὶ τῷ εἴδει οὐχ ὑπάρχει τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος . ἕβδομον ἐπιχείρημα τοιοῦτον · εἰ τὸ εἶδος , φησίν , ἢ ἧ ὕλη τόπος ἐστίν , ἡ δὲ ὕλη καὶ τὸ εἶδος ἐν τῷ πράγματί ἐστι , λέγω δὴ τῷ συνθέτῳ , μεταβάλλει δὲ τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τόπου εἰς τόπον , συγκινεῖται δηλονότι καὶ ταῦτα τοῖς πράγμασι καὶ συμπαραγίνεται οὗπερ ἄν καὶ τὸ πρᾶγμα · ὥστε καὶ ὁ τόπος συμμεταβάλλει τοῖς πράγμασιν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον . πρῶτον μὲν οὖν ἄτοπον κινεῖσθαι τοὺς τόπους , ἔπειτα συμβήσεται τὸν τόπον ἐν τόπῳ εἶναι . εἰ γὰρ τὸ σύνθετον ἐν τόπῳ γίνεται ὅταν ἐνθένδε ἐκεῖσε μεταβαίνῃ , τὸ δὲ σύνθετον οὐδὲν ἕτερόν ἐστι παρὰ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος , δῆλον ὅτι καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος ἐν τόπῳ γίνεται · ἡ δὲ ὕλη καὶ τὸ εἶδος τόπος ἐστίν · ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπῳ γίνεται . ἀνάξεις δὲ ὑπὸ τὸ πρῶτον σχῆμα τὸν συλλογισμὸν οὕτως · ὁ τόπος ἢ ὕλη ἐστὶν ἢ εἶδος , ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος ἐν τῷ συνθέτῳ εἰσίν οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ σύνθετον παρὰ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος ) , τὸ σύνθετον μεταβάλλον ἀπὸ τόπου εἰς ἕτερον γίνεται τό - πον , ὁ τόπος ἄρα μεταβάλλων ἀπὸ τόπου εἰς ἕτερον γίνεται τόπον . εἰ δὲ ἄτοπον τὸν τόπον ἐν τόπῳ γίνεσθαι , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος · ταύτῃ γὰρ τῇ ὑποθέσει τὸ ἄτοπον ἠκολούθησεν . ὄγδοον ἐπιχείρημα · εἰ τὸ εἶδος , φησί , τόπος , ὅταν φθαρῇ τὸ ὕδωρ καὶ μεταβάλῃ εἰς ἀέρα , φθείρεται ἐξ ἀνάγκης καὶ ὁ τοῦ ὕδατος τόπος , εἴπερ τὸ εἶδός ἐστιν ὁ τό - πος . καὶ τίς ἂν ἐπινοήσειε φθορὰν τόπου ; ὥσπερ γὰρ οὐδὲ γένεσις τόπου ἐστίν , οὕτως οὐδὲ φθορὰ τόπου ἄν εἴη . ἄλλως τε οὐδὲ ἡ αἴσθησις ὑπα - γορεύει ἐφθάρθαι τὸν τοῦ ὕδατος τόπον μεταβάλλοντος εἰς ἀέρα · ἐν τούτῳ γὰρ ἄλλο τι γέγονε σῶμα . εἰ δὲ ἡ ὕλη τόπος , ἐπειδὴ καὶ μένει ἡ αὐτὴ μεταβάλλοντος εἰς ἀέρα τοῦ ὕδατος , διὰ τί ἐν ἄλλῳ τόπῳ γίνεται εἰς ἀέρα μεταβάλλον τὸ ὕδωρ , καίτοι τῆς ὕλης τῆς αὐτῆς οὔσης ; διὰ πάντων οὖν τούτων δῆλον ὅτι οὔτε ὕλη οὕτε εἶδος δύναται εἶναι ὁ τόπος . Ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν καθ’ αὑτὸ τὸ δὲ κατ’ ἄλλο λέγεται . τὸ μὲν καθ’ αὑτὸ ἀντίκειται τῷ κατὰ συμβεβηκός , τὸ δὲ πρώτως τῷ κατ’ ἄλλο · ἐνταῦθα οὖν τὸ καθ’ αὑτὸ ἀντὶ τοῦ πρώτως εἶπεν . ἐπεὶ οὗν βούλεται ἐξομοιῶσαι τῷ εἴδει τὸν τόπον , τῷ καὶ τὸν τόπον ἕκαστον περιγράφειν καὶ περιορίζειν , ὥσπερ καὶ τὸ εἶδος , λέγεται δὲ ὁ μέν τις κοι - νὸς εἶναι τόπος ὁ δὲ ἴδιος ἑκάστου , ἔστι δὲ ἡ ὁμοιότης ἡ πρὸς τὸ εἶδος οὐ κατὰ τὸν κοινὸν τόπον ἀλλὰ κατὰ τὸν ἴδιον , διὰ τοῦτό φησιν ἐπειδὴ τῶν ὄντων τὰ μέν ἐστι πρώτως τοῦτο ὃ λέγεται , τὰ δὲ κατ’ ἄλλο , καὶ ὁ τόπος δηλονότι ὁ μὲν ἔσται πρώτως καὶ κυριώτατα , ὁ ἕκαστον ἰδίᾳ περιέεἰ ] χων , ὁ δὲ κατ’ ἄλλο , ὁ κοινός . λεγόμεθα γὰρ ἐν τῷ κόσμῳ εἶναι , διότι ἐν τῷδε τῷ μέρει το·ῦ κόσμου , καὶ ἐν τούτῳ , διότι ἐν τῇδε τῇ πόλει , καὶ ἐν ταύτῃ , διότι ἐν τῷδε τῷ οἴκῳ , καὶ ἐν τούτῳ , διότι ἐν τῷ μέρει τοῦ οἴκου τῷ προσεχῶς ἐμὲ μόνον περιέχοντι , ὅσπερ καὶ κυρίως καὶ πρώτως ἐστὶ τόπος ἐμός . ὁ γὰρ οἶκος καὶ ἡ πόλις καὶ ὁ κόσμος οὐ πρώτως ἐστὶ τόπος ἐμός ; ἀλλὰ κατὰ ἄλλο · ἡ γὰρ οἰκία τόπος ἐστὶν ἐμὸς διὰ τὸ μόριον τοῦ οἴκου τὸ περιέχον με , καὶ ἡ πόλις διὰ τὴν οἰκίαν , καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὡσαύτως . Εἰ δέ ἐστιν ὁ τόπος τὸ πρώτως περιέχον ἕκαστον τῶν σωμάτων , πέρας τι ἀν’ εἴη . Tουτέστι τὸ πρώτως καὶ προσεχ·ῶς ἕκαστον περιέχον , οὐχ ὁ κοινὸς τόπος . εἰ δὲ τὸ προσεχῶς ἕκαστον περιέχον ὁ τόπος ἐστί , πέρας τί ἐστι δηλονότι ὁ τόπος · περατοῖ γὰρ τὸ ἐν αὐτῷ . τοιοῦτον δέ ἐστι καὶ τὸ εἶδος . Ὥστε δόξειεν ἂν ὁ τόπος τὸ εἶδος εἶναι , ᾧ ὁρίζεται τὸ μέγεθος καὶ ἡ ὕλη ἡ τοῦ μεγέθους · τοῦτο γὰρ ἑκάστου πέρας . Τὸ μέγεθος λέγοι ἄν τὸ σύνθετον , τὸ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους . φησὶν οὖν ὅτι τῷ εἴδει καὶ τὸ σύνθετον ὁρίζεται · τὸ γὰρ ὡρίσθαι αὐτῷ κατὰ τὸ εἶδός ἐστι . καὶ ἡ ὕλη δὲ τοῦ συνθέτου ἀόριστος οὖσα καθ’ αὑτὴν ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ εἴδους · τὸ γὰρ εἶδος , φησί , πέρας ἐστὶ καὶ τῆς ὕλης καὶ τοῦ συνθέτου . εἶδος δὲ ἔοικε λέγειν νῦν τὸ κατὰ τὰ πέρατα · καὶ γὰρ τὸ διάστημα ἀόριστον ὂν καθ’ αὑτὸ καὶ ἀπεράτωτον περατοῦται καὶ ὁρίζεται ταῖς επιφανειαις . Ἧι δὲ δοκεῖ ὁ τόπος εἶναι τὸ διάστημα τοῦ μεγέθους , ἡ ὕλη · τοῦτο γὰρ ἕτερον τοῦ μεγέθους . Tουτέστι καθὸ ὁ τόπος διάστημά τί ἐστι δεκτικὸν τοὐ μεγέθους , κατὰ τοῦτο ὕλη δοκεῖ εἶναι · ἐν γὰρ τῷ μεγέθει τὸ ἀόριστον διάστημα ὕλη ἐστὶ τοῦ μεγέθους . ὥσπερ γὰρ ἡ πρώτη ὕλη τῷ ἄλλοτε ἄλλα εἴδη δέχεσθαι ἑτέρα μὲν οὖσα παρ’ αὐτὰ δείκνυται , οὐδέποτε δὲ χωρὶς εἴδους ἐστίν , οὕτω φημὶ ἐπειδὴ ποτὲ μὲν μεῖζον ποτὲ δὲ ἔλαττον γίνεται τὸ μέγεθος , ἕτερόν τί ἐστιν αὐτῷ ὑποκείμενον , τὸ ἁπλῶς μέγεθος , λέγω δὲ διάστημα τι ἀόριστον τῷ ἰδίῳ λόγῳ , ὅπερ ὁ Πλάτων’ τὸ “ πλημμελῶς καὶ ἀτάκτως κινούμενόν ” φησιν . ὠὰ τοῦτο οὐδέποτε ἔστιν εὑρεῖν χωρὶς ὅρου τινὸς καὶ πέρατος , εἰ καὶ τῷ ἰδίῳ λόγῳ οὐδένα ὅρον ἔχει οὐδὲ πέρας . ὥσπερ οὖν τοῦτο τὸ ἀόριστον διάστημα ὕλη ὂν τῶν μεγεθῶν ἄλλοτε ἄλλο δέχεται μέ . γεθος , οὕτω δὴ καὶ ὁ τόπος διάστημά ἐστιν ἄλλοτε ἄλλων μεγεθῶν δεκτικόν , καὶ ταύτῃ ὕλη δόξειεν ἂν εἷναι · καὶ ὥσπερ τὸ ἀόριστον διάστημα ἕτερόν ἐστι τοῦ μεγέθους , οἷον τοῦ διπήχεος ἢ τριπήχεος , οὕτω δὲ καὶ ὁ τόπος ἕτερος τῶν ἐγγινομένων ἐν αὐτ·ῷ μεγεθῶν . Τοῦτο δέ ἐστι τὸ περιεχόμενον ὑπὸ τοῦ εἴδους καὶ ὡρισμένον , οἷον ὑπὸ ἐπιπέδου καὶ πέρατος . Εἰδοποιεῖται γὰρ τὸ ἀόριστον διάστημα τῷ ἐπιπέδῳ · αὐτὸ γὰρ καθ’ αὑτὸ ἀόριστον ὂν καὶ ἀπεράτωτον , ὅταν προσλάβῃ ἐπιφάνειαν καὶ πέρας , τοῦτο δέ ἐστι σχήματός τι εἶδος , ὁρίζεται καὶ εἰδοποιεῖται . Ὅταν γὰρ ἀφαιρεθῇ τὸ πέρας καὶ τὰ πάθη τῆς σφαίρας , λείπεται οὐδὲν εἶναι παρὰ τὴν ὕλην . Τὸ πέρας , τουτέστιν ἡ ἐπιφάνεια καὶ τὸ σφαιρικὸν σχῆμα , τὰ πάθη , τουτέστιν αἱ παθητικαὶ ποιότητες , τὸ χρῶμα τὸ βάρος καὶ τὰ λοιπά · τούτων γὰρ ἀφαιρεθέντων καταλιμπάνεται ἀόριστός τις ὄγκος καὶ ἀπεράτωτος , ὅπερ ἐστὶν ἡ ὕλη . ὕλη δέ , ἤιοι ἡ πρώτη , ἤ , ὅπερ κάλλιον , ἡ ποσωθεῖσα , ἥτις ἐστὶ τὸ τριχῇ διαστατόν , ὅπερ καθ’ αὑτ.ὸ ἀόριστόν ἐστι καὶ ἀσχημάτιστον οὐδενὶ γὰρ οὔτε ὡρισμένῳ ποσῷ , οἷον διπήχει ἢ τριπήχει , οὔτε ἐσχημα - τισμένῳ ταὐτόν ἐστιν ) , ὅθεν ἄλλοτ·ε ἄλλο καὶ μέγεθος καὶ σχῆμα δέχεται , τοῦτο δὲ καί τινες ἐνόμισαν εἶναι τὴν πρώτην ὕλην . Διὸ καὶ ὁ Πλάτων’ τὴν ὕλην καὶ τὴν χώραν τὸ αὐτό φησιν εἶναι ἐν τῷ Τιμαίῳ . Διὰ ταύτην οὖν , φησί , τὴν αἰτίαν , διὰ τὸ προσεοικέναι τῆ ὅλῃ τὸν τόπον , καὶ ὁ Πλάτων ἐν τῷ τιμίῳ τὴν ὕλην ταὐτόν φησιν εἶναι τῇ χώρᾳ · ἡ δὲ χώρα ὁ τόπος ἐστίν · ὥστε ταὐτόν φησιν εἶναι τὴν ὕλην τῷ τόπῳ . μεταληπτικὸν δὲ καλεῖ τὴν ὕλην , ὡς ἤδη εἶπον , ὡς τῶν εἰδῶν μεταλαμ - βάνουσαν , καὶ μόνως μεταλαμβάνουσαν , οὐδαμῶς δὲ μεταλαμβανομένην . εἴπομεν δὲ πῶς αὐτὴν καὶ χώραν καλεῖ , ὅτι κατὰ ἀναλογίαν , ὥσπερ καὶ αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης τὴν ψυχὴν τόπον εἰδῶν τῶν διανοητῶν , καὶ τὸν νοῦν τῶν νοητῶν . Ἄλλον δὲ τρόπον ἐκεῖ τε λέγων τὸ μεταληπτικὸν καὶ ἐν τοῖς λεγομένοις ἀγράφοις δόγμασιν . Τουτέστιν ἄλλως ἐν τῷ Τιμαίῳ τὴν ὕλην ὀνομάζων καὶ ἄλλως ἐν τοῖς ἀγράφοις δόγμασι , τουτέστιν ἐν ταῖς ἀγράφοις συνουσίαις · ἐν μὲν <γὰρ> ἀγράφοις συνουσίαις μέγα καὶ μικρὸν ἐκάλει τὴν ὅλην , ὡς ἐν τοῖς ἔμπρο - σθεν ὁ Ἀριστοτέλης εἶπε , καὶ εἴπομεν διὰ τί μέγα καὶ μικρὸν ἡ ὕλη , ἐν δὲ τῷ Τιμαίῳ τὸ μεταλ·ηπτικὸν καλεῖ τὴν ὕλην διὰ τὸ τῶν εἰδῶν με’ ταλαμβάνειν . τὰς δὲ ἀγράφους συνουσίας τοῦ Πλάτωνος αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης ἀπεγράψατο . Ὅμως μέντοι τὸν τόπον καὶ τὴν χώραν τὸ αὐτὸ ἀπε - φήνατο . Εἰ δὲ καὶ διαφόρως , φησί , καλεῖ τὴν ὕλην , ἀλλ’ οὖν τὸν τόπον καὶ τὴν ὕλην τὸ αὐτό φησιν · εἰ γὰρ τὴν ὕλην χώραν φησίν , ἡ δὲ χώρα οὐδὲν ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸν τόπον , δῆλον ὅτι ταὐτόν ἐστι τῇ ὕλῃ ὁ τόπος . τῶν οὖν ἄλλων , φησί , πάντων ὅτι μὲν ἔστιν ὁ τόπος εἰπόντων , τί δέ ἐστι μη - δενός , μόνος ὁ Πλάτων’ τί ἐστιν ὁ τόπος εἴρηκεν , ὅτι ἡ ὕλη . εἴπομεν δὲ ὅτι οὐ τοιοῦτον τόπον ἔλεγεν εἶναι τὴν ὕλην , περὶ οὗ νῦν ἡμῖν ὁ λόγος , ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν . διότι ὡς ὁ τόπος τῶν σωμάτων δοχεῖον , οὕτω καὶ ἡ ὕλη τῶν εἰδῶν . Ἄλλως τε γὰρ τὴν ἀκροτάτην ἔχει θεωρίαν , καὶ χωρὶς ἀλλήλων . οὐ ῥᾴδιον αὐτὰ γνωρίζειν . Καὶ ἐντεῦθεν , φησί , τὸ χαλεπὸν τῆς τοῦ τόπου θεωρίας δείκνυται . εἴτε γὰρ ὕλη εἴτε εἶδος ὁ τόπος μᾶλλον , χαλεπὸς ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος · εἰς γὰρ τὰς ἀρχὰς ἄνεισιν , ὧν ἡ θέα καθ’ αὑτήν τε ἀκροτάτη ἐστὶ καὶ οὐ ῥᾳδία , καὶ διότι πειρώῳθα χωρίζοντες ἀλλήλων γινώσκειν , ἃ γνῶνα · . χωρὶς ἀλλή - ἀλλήλων οὐχ οἷόν τε . τῶν γὰρ πρός τι ἡ ὕλη καὶ τὸ φυσικὸν εἶδος · ἥ τε γὰρ ὕλη πρὸς εἶδος λέγεται ( Tαὸους γάρ ἐστιν ὕλη ) , καὶ τὸ φυσικὸν εἶδος ὡσαύτως ὕλης ἐστὶν εἶδος . Ἀλλὰ μὴν ὅτι γε ἀδύνατον ὁποτερονοῦν τούτων *** Ὁποτερονοῦν τούτων , τὸ ὖ τε εἴὸους καὶ τῆς ὕλης . ἐντεῦθεν οὖν ἀνασκευάζει καὶ δείκνυσι διὰ πλειό.νων , ὅτι οὔτε ὕλην οὔτε εἶδος ἐνδέχεται εἶναι τὸν τόπον . τὸ μὲν γὰρ εἶδος καὶ ἡ ὕλη οὐ χωρίζεται τοῦ πράγματος . τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα · ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος οὐ χωρίζεται τοῦ πράγματος , ὁ τόπος χωρίζεται τοῦ πράγματος , οὔτε ὕλη ἄρα οὔτε εἶδος ὁ τόπος . τὸ σχῆμα δεύτερον . τὴν μὲν οὖν ῳίζονα πρότασιν , ὡς πρόδηλον , οὐ ἰ̣α-ασκευάει , τὴν ἐλάττονα δὲ κατασκευάζει , λέγω δὴ ὅτι ὁ τόπος χωρίζεται τοῦ πράγματος · ἐν ᾧ γὰρ ἦν πρότερον ἀήρ , ἐξελθόντος τούτου ἄλλο τι ἐγγίνεται , ἀντιμεθισταμένων τῶν σωμάτων · ὥστε χωρίζεται τοῦ πράγματος ὁ τόπος . Ὥστε οὔτε μόριον οὔτε ἕξις , ἀλλὰ χωριστὸς ὁ τόπος ἑκάστου ἐστίν . Μόριον μὲν οἷον χεὶρ ἢ ποὺς ἢ τῶν ὁμοιομερῶν τι , ἕξις δὲ ἤτοι τὸ εἶδός φησι τὸ οὐσιῶδες , ἤτοι ἁπλῶς πᾶν εἶδος καὶ τὸ κατὰ συμβεβεβηκός . τά τε γὰρ ἀχώριστα καὶ τὰ χωριστὰ συμβεβηκότα συμμεταφέρονται τῷ πράγματι , ὁ δὲ τόπος ἀκίνητός ἐστι καὶ τῷ πράγματι οὐ συμμεταβα;ινει . ὁμοίως δὲ οὐδὲ τὸ μόριον χωρίζεται τοῦ πράγματος , ἔστ’ ἂν ᾖ μόριον · χωρισθὲν γὰρ εὐθὺς φθείρετα „ ὥστε οὐδὲν τοῦ πράγματός ἐστιν ὁ τόπος . δυνατὸν δὲ μόριον ἀντὶ τοῦ στοιχεῖον ἀκούειν , οἷον τὸ εἶδος καὶ τὴν ὕλην , ὅπερ καὶ μᾶλλον , ἵνα ᾖ συμπέρασμα τὸ ὥστε οὔτε μόριον οὔτε ἕξις οὔτε ὕλη ὁ τόπος · καὶ τί λέγω ὕλη καὶ εἶδος ; ἀλλ’ οὐδ’ ἕξις τις , τουτέστιν οὐδὲ συμβεβηκός ἐστί τι τοῦ πράγματος , διότι ὁ μὲν τόπος χωρίζεται τοὐ πράγματος μετακινηθέντος , τὰ δὲ συμβεβηκότα συμμετέρχονται αὐτῷ · καὶ γὰρ τὰ χωριστὰ συμβεβηκότα κατὰ τόπον κινουμένῳ τῷ πράγματι συμμεταβαίνουσιν , ὁ δὲ τόπος οὐ συμμεταβαίνει αὐτῷ , ἀλλὰ χωρίζεται αὐτοῦ.’ Καὶ γὰρ δοκεῖ τοιοῦτόν τι εἶναι ὁ τόπος , οἷον τὸ ἀγγεῖον . Ἒτι κατασκευάζει ὅτι ὁ τόπος χωρίζεται τοῦ πράγματος . οὐδὲν γάρ , φησί , διαφέρει ὁ τόπος τοῦ ἀγγείου · καὶ γὰρ τὸ ἀγγεῖον τόπος ἐστὶ μεταφορητός . ὥσπερ οὖν τοῦ ἀγγείου χωρίζεται τὸ πρᾶγμα ἕτερον γὰρ τοῦ πράγματος προφανῶς τὸ ἀγγεῖον ) , οὕτω δὲ καὶ τοῦ τόπου . Ἧι μὲν οὖν χωριστὸς τοῦ πράγματος , ταύτῃ μὲν οὐκ ἔστι τὸ εἶδος , ᾗ δὲ περιέχει , ταύτῃ ἕτερος τῆς ὕλης . Ἐντεῦθεν τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα μεμερισμένως , ἐκ μὲν τῶν αὐτῶν τῷ προτέρῳ δεικνύον ὅτι οὐκ εἶδος ὁ τόπος , ὅτι δὲ οὐδὲ ὕλη τῷ τὴν μὲν ὕλην περιέχεσθαι , τὸν δὲ τόπον περιέχειν . Δοκεῖ δὲ ἀεὶ τὸ ὄν που αὐτό τι εἶναι καὶ ἕτερόν τι ἐκ - τὸς αὐτοῦ . Τὸ τρίτον ἐπιχείρημα · ὁ τόπος ἐκτὸς τοῦ πράγματος ἑτέρου ὄντος παρ’ αὐτόν , ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος οὐκ εἰσὶν ἐκτὸς τοῦ πράγματος οὐδὲ ἕτερόν τι τοῦ οὗ ἐστιν ὕλη καὶ εἶδος οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ σύνθετον ἢ σύνοδος ὕλης καὶ εἴδους ) , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἰδος . Πλάτωνι μέντοι λεκτέον , εἰ δεῖ παρεκβάντας εἰπεῖν , διὰ τί οὐκ ἐν τόπῳ τὰ εἴδη καὶ οἱ ἀριθμοί , εἴπερ μεθεκτικὸν ὁ ἐγκαλεῖ τῷ Πλάτωνι , ὅτι εἰ τόπον φησὶ τὴν ὕλην εἶναι , συμβήσεται καὶ τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ εἴδη ἐν τόπῳ εἶναι ἐκ παραλλήλου δὲ ταὐτὸν τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ εἴδη ) · εἰ γὰρ μεθεκτικὸν τῶν εἰδῶν ἡ ὕλη , ἡ δὲ | ὕλη τόπος , ἐν τόπῳ τὰ εἴδη ἔσονται . καίτοι οὐδὲ αὐτῷ δοκεῖ ἐν τόπῳ εἶναι τὰ εἴδη , ὡς καὶ Ἀριστοτέλης ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἶπε · χωριστὰ γὰρ αὐτὰ εἷναι καὶ ὁ Πλάτων’ βούλεται . ὥστε ἢ κακῶς τὴν ὕλην τόπον εἶπεν ὁ Πλάτων’ , ἢ τὰ εἴδη ἀναγκάζεται ἐν τόπῳ λέγειν , ὅπερ αὐτῷ οὐ δοκεῖ . ἐροῦμεν δὲ πρὸς Ἀριστοτέλην , ὅτι πρῶτον μὲν οὐ τῶν χωριστῶν εἰδῶν ἔλεγεν ὁ Πλάτων’ τὴν ὕλην τόπον εἶναι , ἃ καί φησι μὴ εἶναι ἐν τόπῳ , οὐδὲ τούτων εἷναι μεθεκτικόν , ἀλλὰ τῶν φυσικῶν · ἔπειτα εἴπομεν ὅτι καὶ τόπον ἔλεγεν οὐ τοιοῦτον τόπον περὶ οὗ νῦν ἡμεῖς ποιούμεθα τὸν λόγον , ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν . εἴπομεν δὲ πολλάκις καὶ πῶς ἔλεγε τὰ εἴδη ἀριθμούς , ὅτι διὰ τὸ περιοριστικὸν αὐτῶν καὶ περατωτικόν . τὸ δὲ εἰ δεῖ παρεκ - βάντας εἰπεῖν εἴρηκε , διότι τὸ μὲν δεῖξαι ὅτι ἡ ὕλη τόπος οὐκ ἔστιν , ἀκόλουθον ἦν τῆ προκειμένῃ θεωρίᾳ , τὸ μέντοι λέγειν ὅτι εἰ τόπος εἴη ἡ ὕλη , ἔσονται τὰ εἴδη ἐν τόπῳ , τοῦτο οὐδὲν τῷ παρόντι λόγῳ συμβαλλόμενον ἦν , εἴτε ἐν τόπῳ εἶεν τὰ ειοη ειτε μὴ . δυνατὸν δὲ καὶ τοῦτο ὡς εἰς τὸ προκείμενον συντελοῦν λαβεῖν · εἰ γὰρ ἄτοπον τὸ τὰ εἴδη ἐν τόπῳ εἶναι , δῆλον ὅτι οὐκ ἂν εἴη ἡ ὕλη τόπος . Ἔτι πῶς ἄν φέροιτο εἰς τὸν αὑτοῦ τόπον ; Τὸ τέταρτον ἐπιχείρημα . ἐντεῦθεν γὰρ πάλιν ἡ ἀκολουθία πρὸς τὰ προηγούμενα · τὰ γὰρ μεταξὺ ἐν παρεκβάσει ἦν πρὸς Πλάτωνα . εἰ ἡ ὕλη οὖν , φησί , καὶ τὸ εἶδος τόπος , οὐδὲν ἄν ἐφέρετο ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον οὐδὲν γὰρ φέρεται ἐπὶ τὸ εἶδος αὑτοῦ καὶ τὴν ὕλην · ἔστι γὰρ ἤδη ἐν αὐτῷ ) , ἀλλὰ μὴν φέρεται πᾶν ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον , ἡ βῶλος κάτω τὸ πῦρ ἄνω , οὐκ ἄρα ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος τόπος . τὸν αὐτὸν δὲ καὶ κατηγορικὸν ποιήσας ἕξεις τὸ πέμπτον ἐπιχείρημα · ἐπὶ τὸν αὑτῶν τόπον πάντα φέρεται , ἐπὶ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος οὐδὲν φέρεται , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὗτε εἶδος . Ἀδύνατον γὰρ οὗ μὴ κίνησις μηδὲ τὸ ἄνω καὶ κάτω ἐστί , τόπον εἶναι . Τοῦτο ἕκτον ἐπιχείρημα , ἅμα δὲ καὶ κατασκευὴ τούτου τε τοὐ ἐπιχειρήματος καὶ τοῦ πρὸ αὐτοῦ . ἔστι δὲ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα · ἐν τῷ τόπῳ τὸ ἄνω ὑπάρχει καὶ τὸ κάτω , ἐν τῇ ὕλῃ καὶ τῷ εἴδει οὔτε τὸ ἄνω ἐστὶν οὔτε τὸ κάτω , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος . τὸ δὲ ἀδύνατον γὰρ ου μη κίνησις κατασκευὴ ἀμφοτέρων τῶν επιχειρηματων · ἐν ᾦ γὰρ μὴ ἔστι κίνησις , ἐν τούτῳ οὔτε τὸ ἄνω ἔσται καὶ τὸ κάτω οὔτε φέροιτο ἄν τι ἐπὶ τοῦτο , ἐν δὲ τῷ εἴδει καὶ τῇ ὕλῃ κίνησις οὐκ ἔστιν , ὥστε οὔτε φέρεταί τι ἐπὶ ταῦτα οὔτε τὸ ἄνω ἐστὶν ἐν τούτοις καὶ τὸ κάτω . ὥστε ζητητέος ἐν τούτοις ὁ τόπος , ἐν οἷς δηλονότι κίνησίς ἐστι , καὶ ἐν ὄις τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω . Εἰ δὲ ἐν αὐτῷ ὁ τόπος δεῖ γάρ , εἴπερ ἡ μορφὴ καὶ ἡ ὕλη ) , ἔσται ὁ τόπος ἐν τόπῳ . Ἕβδομον ἐπιχείρημα · εἰ τὸ εἶδος καὶ ἡ ὕλη τόπος , ἐν τῷ πράγματι δέ ἐστιν ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος , καὶ ὁ τόπος ἄρα ἐν τῷ πράγματί ἐστιν . ὅταν οὖν μετ·αβάλλῃ κατὰ τόπον τὸ πρᾶγμα , τουτέστι τὸ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους , καὶ ἐξ ἄλλου τόπου ἄλλον καταλαμβάνῃ τόπον , συμμεταβάλλει αὐτῷ δηλονότι καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος · οὗ γὰρ ἂν ᾖ τὸ σύνθετον , ἐκεῖ καὶ τὰ συντι - θέντα ἀπλᾶ ἐξ ἀνάγκης . ὥστε εἰ τὸ ὅλον ἐν τόπῳ γίνεται , καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος ἐξ ἀνάγκης · ταῦτα δέ ἐστιν ὁ τόπος · ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπῳ γίνεται . ὥστε τοῦ τόπου ἔσται τόπος . Ἔτι ὅταν ἐξ ἀέρος ὕδωρ γένηται , ἀπόλωλεν ὁ τόπος · οὗ γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ τὸ γενόμενον σῶμα . Tὸ ὄγδοον ἐπιχείρημα · εἰ τὸ εἶδος , φησί , τόπος , ὅταν τὸ ὕδωρ φθαρὲν γένηται ἀήρ , φθαρέντος τοῦ εἴδους ἔφθαρται δηλονότι καὶ ὁ τόπος . τίς οὖν ἡ τοῦ τόπου φθορά , οὐκ ἄν εἰπεῖν ἔχοιεν · οὐ γὰρ δὴ εἴποιεν ὅτι οὐκ ἔφθαρται , ἀλλ’ ἐν τῷ γενομένῳ σώματι ἐκ τοῦ ὕδατός ἐστιν ὁ τόπος , λέγω δὴ τῷ ἀέρι . οὐ γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἐστὶν οὗτος · ἕτερον γὰρ τὸ τοῦ ἀέρος εἶδος . εἰ τοίνυν ἕτερον τὸ εἶδος τοῦ ἀέρος παρὰ τὸ τοῦ ὕδατος . τὸ δὲ εἶδος ὁ τόπος , οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρα τόπῳ τοῦ ὕδατος ὁ ἀήρ ἐστι . Μετὰ δὲ ταῦτα ληπτέον ποσαχῶς ἄλλο ἐν ἄλλῳ λέγεται . Δείξας ἐν ἀρχῇ ὅτι ἔστιν ὁ τόπος , εἶτα θελήσας ἀποδοῦναι ἀκολού - θως καὶ τὸ τί ἐστι , περιήγαγεν εἰς τοὐναντίον τὸν λόγον , καὶ ἔδειξεν ὅτι εἰ θελήσομεν τὸ τί ἐστι τοῦ τόπου ἀποδοῦναι , κινδυνεύει μηδὲ εἶναι ὅλως ὁ τόπος . οὕτως ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρήσας , ἐπειδὴ ἀρχόμενος τοῦ λόγου ἔλεγεν ὅτι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ οὐ τὸ αὐτὸ ἔστι λαβεῖν περὶ αὐ - τοῦ , ἐφεξῆς ἔδειξεν ἐκ τίνων μὲν δοκεῖ ὕλη εἶναι , ἐκ τίνων δὲ εἶδος · εἶτα διὰ πλειόνων ἀνεσκεύασεν , ὅτι οὕτε ὕλη δύναται εἶναι οὔτε εἶδος . ταῦτα εἰπών , ἀκολούθως ἀνατρέχει ἐπὶ τὸ δεῖξαι τί ἐστιν ὁ τόπος , καὶ τὰ αὐτῷ δοκοῦντα περὶ τοῦ τόπου ἐκθέσθαι · τούτου γὰρ δειχθέντος , λέγω δὴ τοῦ τί ἐστιν ὁ τόπος , λύονται πᾶσαι αἱ ἀπορίαι ἐξ ὧν ἐδόκει μὴ εἶναι ὁ τόπος , καὶ μάλιστα ὅσαι ἐκ τοῦ κακῶς λαμβάνειν τὸ τί ἐστι τοῦ τόπου ἀνεφύοντο , ὡς αἱ λαμβάνουσαι ὅτι ὁ τόπος τριχῇ ἐστι διαστατόν . εἰσὶ δ’ αἳ καὶ αὐ - τόθεν ψευδεῖς ἦσαν , ὡς ἡ λέγουσα πᾶν τὸ ὃν ἐν τόπῳ εἶναι , ἢ πᾶν τὸ ὃν ἢ στοιχεῖον εἶναι ἢ ἐκ στοιχείων . βούλεται οὖν , ὡς εἶπον , ἀποδοῦναι τὸ τί ἐστι τοῦ τόπου , ἀλλ’ ἐπειδὴ σαφέστερά ἐστι τοῦ τόπου τὰ ἐν τόπῳ , τὰ δὲ ἐν τόπῳ ἔν τινί ἐστι , βούλεται ἀπαριθμήσασθαι τὰ τοῦ ἔν τινι ση - μαινόμενα , καὶ εἰπεῖν ποσαχῶς τὸ ἔν τινι λέγεται . καὶ λέγει τοσαυταχῶς τὸ ἔν τινι λέγεσθαι , ὁσαχῶς καὶ ὑπὸ τῶν ἐξηγητῶν αὐτοῦ εἴωθε λέγεσθαι ἐν τῷ τῶν Κατηγοριῶν ὑπομνήματι · πλὴν οὐ πάντα ἐκτίθεται τὰ τοῦ ἔν τινι σημαινόμενα , ἀλλὰ ἐννέα μόνον , παραλιμπάνει δὲ δύο , τό τε ἐν χρόνῳ καὶ τὸ ἐν ὑποκειμένῳ . ἅμα δὲ καὶ ζητεῖ , εἰ ἔστι τι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , εἴτε καθ’ ἕν τι τούτων τῶν τοῦ ἔν τινι σημαινομένων , εἴτε κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον , δῆλον δὲ ὅτι τῶν φυσικῶν , περὶ ὧν αὐτῷ καὶ ὁ λόγος . ζητεῖ οὖν πότερόν ἐστί τι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , ἢ πᾶν ἀνάγκη ἢ οὐδαμοῦ εἶναι ἢ ἐν ἄλλῳ . φησὶν οὖν ὅτι ἐπειδὴ ἔστι τι πρώτως εἶναι , ἔστι δὲ καὶ κατ’ ἄλλο λέγεται γὰρ ὁ Σωκράτης λευκὸς εἶναι οὐ πρώτως ἀλλὰ κατὰ ἄλλο , τῷ τὸ μέρος αὐτοῦ λευκὸν εἶναι , τὸ σῶμα , ἀλλ’ οὐδὲ τὸ σῶμα πρώτως λευκόν , ἀλλ’ ἡ ἐπιφάνεια πρώτως λευκή , διὰ ταύτην δὲ τὸ σῶμα , καὶ διὰ τοῦτο ὁ Σωκράτης · κατ’ ἄλλο οὖν λευκὸς ὁ Σωκράτης , οὐ πρώτως . ὁμοίως ὑποδεδέδθαι λέγεται Σωκράτης οὐ πρώτως , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο , τῷ τὸ μέρος αὐτοῦ ὑποδεδέσθαι τὸν πόδα . ὁμοίως δὲ καὶ ὁρᾶν λέγεται ἀπὸ μέρους , τῶν ὀφθαλμῶν ) , ἐπεὶ οὖν ἔστι τινὰ εἶναι πρώτως , ἔστι δὲ καὶ ἀπὸ μέρους ἤτοι ἀπλῶς κατ’ ἄλλο , καὶ τὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι ἡ πρώτως ἔσται ἢ ἀπὸ μέρους . πρώτως μὲν οὖν ἀδύνατον εἶναι αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ , κατ’ ἄλλο δὲ καὶ ἀπὸ μέρους δυνατόν , ὅταν τοῦ λεγομένου ἐν ἑαυτῷ εἶναι τὸ μὲν ᾖ οἷον τόπος καὶ τὸ δεδεγμένον , τὸ δὲ ἐν ἐκείνῳ ὄν . ἐπεὶ οὖν τῶν μορίων τοῦ ὅλου τὸ ἕτερόν ἐστιν ἐν τῷ ἑτέρῳ , λέγοιτο ἂν τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ εἶναι , οἷον ὁ ἀμφορεὺς τοὐ οἴνου λέγοιτο ἂν ἐν ἑαυτῷ εἶναι , οὐ πρώτως οὐδὲ τῷ ὅλως εἶναι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , ἀλλὰ τῷ τῶν μορίων αὐτοῦ τὸ ἕτερον ἐν τῷ ἑτέρῳ εἶναι . ὥσπερ λέγομεν τὸν ἄνθρωπον αὐτοκίνητον οὐ τῷ τὸν ὅλον κινεῖν καὶ τὸν ὅλον κινεῖσθαι , ἀλλὰ τῷ μέρος μέν τι αὐτοῦ κινεῖν μέρος δ·έ τι κινεῖσθαι κινεῖ μὲν γὰρ ἡ ψυχή , κινεῖται δὲ τὸ σῶμα ) , οὕτως ἄν εἴποις καὶ αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ εἶναι τὸν ἄνθρ·ωπον τῷ μέρος ἐν μέρει εἶναι , τὴν ψυχὴν ἐν τῷ σώματι , καὶ τὸν τοῦ οἴνου ἀμφορέα αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ εἶναι τῶ μέρος ἐν μέρει εἶναι , τὸν οἶνον ἐν τῷ ἀμφορεῖ . ταύτῃ οὖν μόνως δύναταί τι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι , ἀπὸ μέρους , ὡς εἶπον , καὶ καταχρηστικῶς . οἶδε γάρ , ὡς ἤδη εἴπομεν , τὴν τοιαύτην ἡ συνήθεια χρῆσιν , τὸ ἀπὸ μέρους τὰ ὅλα καλεῖν , ὡς ὅταν λέγωμεν τὸν Σωκράτην ὑποδεδέσθαι ἢ ὁρᾶν , ἢ τὸν Σωκράτην ἐπιστήμονα εἶναι · τῷ γὰρ τὴν ψυχὴν ἐπιστήμονα εἶναι ἢ τὸν ὀφθαλμὸν ὁρᾶν ἢ τὸν πόδα ὑποδεδέσθαι , οὕτως ἐκ τοῦ μέρους τὸ ὅλον ὀνομάζεται . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τούτου τῷ εἶναι μέν τι τῶν τοῦ ὅλου μερῶν ἔν τινι , μὴ ἐν ἄλλῳ μέντοι παρὰ τὸ ὅλον , λέγοιτο ἂν καὶ τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ εἶναι . ἐπειδὴ οὖν καὶ τῶν μορίων τοῦ ζῴου ἕκαστον , χεῖρες λέγω καὶ πόδες καὶ τὰ λοιπά , ἐν τῷ ὅλῳ εἰσί , λέγοιτο ἄν καὶ τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ εἶναι οὐ πρώτως , ὡς εἶπον , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο καὶ καταχρηστικῶς . οὕτως οὖν καὶ ὁ τοῦ οἴνου ἀμφορεὺς λέγοιτο ἂν αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ ὡς ἐν τόπῳ εἶναι , τῶ τὸ μέρος αὐτοῦ ἐν τῶ λοιπὼ εἶναι ὡς ἐν τόπω · τῶ γὰρ μὴ εἶναι τὸ ᾦ ὅλον ἕτερον παρὰ τὸν τόπον καὶ τὸ ἐν τόπῳ , ταύτῃ τὸ ὅλον λέγεται αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι . ταύτῃ μὲν οὖν μόνως ἐνδέχεται αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , πρώτως δὲ οὐκ ἐνδέχεται οὔτε καθ’ αὑτὸ οὔτε κατὰ συμβεβηκός . καὶ δείκνυσιν ἐφεξῆς τοῦτο τῷ τε ἐπαγωγικῷ χρώμενος τρόπω καὶ ἔτι τῷ ἀποδεικτικῷ . ὁ δὲ Ἀλέξανδρος καὶ ἕτερα σημαινόμενα τοὐ ἔν τινι παρατίθεται , καὶ ἓν μὲν ὡς τὰ ἅμα ὄνια φησί , λέγω δὴ τὰ κατὰ τὰς ἐπιφανείας ἁπτόμενα ἀλλήλων · λέγοιτο γὰρ ἂν ταῦτα ἐν ἀλλήλοις εἶναι . ἀλλὰ δῆλον ὅτι τὰ ἅμα πάντως ἢ ὡς ἐν χρόνῳ λέγονται εἶναι ἢ ὡς ἐν τόπῳ · τὰ οὖν ἀλλήλων ἁπτόμενα , ὡς ἐν τόπῳ λέγονται ἐν ἀλλήλοις · μέρος γάρ εἰσιν αἱ ἐπιφάνειαι καθ’ ἃς ἅπτονται ἀλλήλων τοῦ περιέχοντος αὐτὰ τόπου · ὥστε οὐκ ἔστι τοῦτο ἕτερον σημαονόμενον τοὐ ἔν τινι παρὰ τοὺς ἀπηριθμημένους τρόπους . οὑς . καὶ ἕτερον δὲ παρατίθεται σημαινόμενον οὐκ ἄκομψον . λέγεται γάρ , φησίν , ἔν τινι καὶ · ὡς ὑποκείμενον ἐν συμβεβηκότι , ὥσπερ φαμὲν ἐν καλοῖς εἶναι τὸν δεῖνα , ἢ ἐν κακοῖς πράγμασίν εἰμι , ἐν τούτοις ἐστὶ τὰ καθ’ ἡμᾶς · φαμὲν γὰρ οὕτως τὸ ὑποκείμενον ἐν συμβεβηκόσιν . Ἄλλον δὲ ὡς <τὸ> γένος ἐν τῷ εἴδει , καὶ ὅλως τὸ τοῦ εἴδους ἐν τῷ τοῦ εἴδους λόγῳ . Oὐ δεῖ θαυμάζειν , εἰ τὸ γένος λέγεται ἐν τῷ εἴδει εἶναι , τὸ πλέον ἐν τῷ ἐλάττονι · τὰ γὰρ γένη εἰσὶ μὲν καὶ κοιναί τινες φύσεις πλείοσιν ὑπάρχουσαι καὶ κατὰ πλειόνων κατηγορούμεναι , γίνονται δὲ καὶ μέρη τῶν εἰδῶν , ὅταν ὡς ἤδη ὑπάρξαντα ἐν τοῖς εἴδεσι θεωρῆται . ὥστε κατὰ ἄλλην καὶ ἄλλην σχέσιν τὰ αὐτὰ καὶ καθολικώτερά ἐστι καὶ μερικώτερα · ὅταν μὲν γὰρ μήπω συμπεπλεγμένα θεωρῆται ταῖς οἰκείαις διαφοραῖς , ὁλικώτερά ἐστιν , ὅταν δὲ συμπλακέντα ἀποτελέσῃ τὰ εἴδη , τότε μέρη τῶν εἰδῶν γίνεται · τοῦ γὰρ ὁρισμοῦ τοῦ ἀνθρώπου , λέγω δὴ τοῦ ζῴου λογικοῦ θνητοῦ , τὸ ζῷον γένος ὂν μέρος ἐπί . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ αὐτὸς εἰπὼν ὅτι ἄλλον δὲ ὡς τὸ γένος ἐν τῷ εἴδει , ἵνα δείξῃ ὅτι γένος λέγει οὐ “ τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον ” , ἀλλὰ τὸ ἤδη συμπεπλεγμένον ταῖς διαφοραῖς καὶ μέρος τῶν εἰδῶν γενόμενον , διὰ τοῦτο ἐπήγαγε καὶ ὅλως τὸ μέρος τοῦ εἴδο·υς ἐν τῷ τοῦ εἴδους λόγῳ · τὸ | γὰρ ζῷον μέρος ὂν τοῦ ἀνθρώπου ἐμπεριέχεται ἐν τῷ ὁρισμῷ " αὐτοῦ . ἔτι ὡς ἐν βασιλεῖ τὰ τῶν Ἑλλήνων καὶ ὅλως ἐν τῷ πρώτῳ κινητικῷ · ὁ γὰρ ἄρχων ποιητικὸν αἴτιόν ἐστι τῶν πολιτικῶν πραγμάτων . καὶ Ὅμηρος “ Διὸς δ’ ἐν γούνασι κεῖται ” , καὶ ἡ συνήθεια · πολλάκις γάρ φαμεν ἐν τῷ ἄρχοντι εἶναι τὸ ζῆν καὶ ἀποθανεῖν . Πάντων δὲ κυριώτατον τὸ ὡς ἐν ἀγγείῳ καὶ ὅλως τὸ ἐν τόπω . Εἰ μὲν ὡς δύο λάβῃς ἕτερον τὸ ὡς ἐν ἀγγείῳ καὶ ἕτερον ὡς ἐν τόπῳ , ἐννέα εἰσὶ τὰ ἀπηριθμημένα , εἰ δὲ καθολικώτερον λάβῃς τὸ ὡς ἐν τόπῳ καὶ τοῦ ἀγγείου μερικοῦ τινος ὄντος τόπου , ὀκτώ εἰσι τὰ ὅλα , πλὴν εἴτε οὕτως εἴτε ἐκείνως δύο εἰσὶ τὰ παραλελειμμένα , τὸ ὡς ἐν χρόνῳ καὶ τὸ ὡς ἐν ὑποκειμένω . εἰκότως δὲ κυριώτατον εἶπε τῶν ἔν τινι τὸ ὡς ἐν τόπῳ . σαφὴς ἀρ’ ἐν τούτοις ἡ διάκρισις τοὐ ἐν ᾧ καὶ τοῦ ἐν τούτῳ . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις ἆρα καὶ αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ ἐνδέχεται εἶναι , ἢ οὐδέν , ἀλλὰ πᾶν ἢ οὐδαμοῦ ἢ ἐν ἄλλῳ . Ἀπαριθμησάμενος τὰ τοῦ ἔν τινι σημαινόμενα εἰκότως ζητεῖ , εἰ λέ - γεταί τι καὶ αὐτὸ ἐν . ἑαυτῷ εἶναι , καὶ εἰ λέγεται , πότερον ὑφ’ ἕνα τῶν ἀπηριθμημένων τρόπων πίπτει , ἢ κατὰ ἄλλον τινὰ τρόπον λέγεται αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , ἢ οὐκ ἐνδέχεται , φησί , λέγεσθαι αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἷναι , ἀλλὰ πᾶν εἴ τί περ ἔστιν , ἢ ἐν ἄλλῳ ἐστὶν ἢ οὐδαμοῦ . οὐ γὰρ ἔστι παρὰ ταῦτα · ἢ γὰρ ἐν ἑαυτῷ τί ἐστιν ἢ ἐν ἄλλῳ ἢ οὐδαμοῦ . Διχῶς δὲ τοῦτό ἐστιν , ἤτοι καθ’ αὑτὸ ἢ καθ’ ἕτερον . Τὸ καθ’ αὑτὸ ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ πρώτως ἀκουστέον . ἰστέον γὰρ ὅτι τῷ μὲν καθ’ αὑτὸ ἀντίκειται τὸ κατὰ συμβεβηκός , τῷ δὲ πρώτως τὸ κατ’ ἄλλο · καθ’ αὑτὸ μὲν οὗν λέγεται ὁ Σωκράτης περιπατεῖν , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ τὸ λευκὸν ἢ τὸ φαλακρόν . λέγεται δὲ τὸ πρώτως καὶ ἐπὶ τοῦ καθ’ αὑτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκός , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ κατ’ ἄλλο · οἷον ὅταν εἴπω ὅτι ὁ Σωκράτης βαδίζει , καθ’ αὑτὸ εἶπον καὶ πρώτως , Σωκράτην δὲ λέγω τὸ ἐμψυχωμένον ζῷον · οὐ γὰρ κατ’ ἄλλο τι βαδίζει , εἰ μὴ καθὸ ζῷόν ἐστιν . ὅταν δὲ τοῦ πλοίου κινουμένου εἴπω τὸν πλωτῆρα κινεῖσθαι , κατὰ συμβεβηκὸς εἶπον καὶ πρώτως , ἆτά συμ - βεβηκὸς μὲν διότι τὸ καθ’ αὑτὸ κινούμενον τὸ πλοῖόν ἐστι , πρώτως δὲ διότι οὐ κατ’ ἄλλο , ἀλλ’ ᾗ πλωτήρ ἐστι , κινεῖται . ὅταν δὲ κινῇ τις τῇ βακτηρίᾳ τὴν θύραν , καθ’ αὑτὸ κινεῖν λέγεται καὶ κατ’ ἄλλο ἤτοι δι’ ἄλλου . ὅταν δέ , κινοῦντος τῆ βακτηρίᾳ τὴν θύραν , εἴπω ‘τὸ λευκὸν κινεῖ τὴν θύραν , κατὰ συμβεβηκὸς εἶπον καὶ κατ’ ἄλλο . οὐ μόνον δὲ ὅταν διά τινος μέσου κινῶμέν τι , λεγόμεθα κατ’ ἄλλο κινεῖν καὶ οὐ πρώτως οὐ γὰρ πρώτως κινεῖ τὸ ξύλον ὁ τέκτων , ἀλλὰ πρώτως μὲν τὸ σκέπαρνον , διὰ δὲ τούτου τὸ ξύλον ) , ἀλλὰ καὶ ὅταν μορίῳ τι ποιῶμεν , οἷον ὅταν κινῇ τὸν δάκτυλον ὁ Σωκράτης ἢ τὸν πόδα ἐν τῷ κοιμᾶσθαι , λέγεται κινεῖσθαι Σωκράτης , ἀλλ’ οὐ πρώτως κινεῖσθαι ἀλλὰ κατ’ ἄλλο , τῷ τὸν πόδα κινεῖν ἢ τὴν δάκτυλον . ὥστε οὐδὲ ὁρᾶν πρώτως ἂν λέγοιτο Σωκράτης , ἇ γε τὸ πρώτως τοῦτό ἐστιν , ὃ μὴ δι’ ἄλλο τι τοῦ λοιποῦ ὅλου κατηγορεῖται , ἀλλὰ δι’ αὑτό · εἰ οὖν Σωκράτης ἐστὶ τὸ ὅλον ζῷον , οὐ καθ’ ὅλον δὲ αὑτὸ τὸ ζῷον ὁρᾷ ἀλλὰ μορίῳ , καθ’ αὑτ·ὸ μὲν ὁρᾶν λέγοιτο ἄν ὁ Σωκράτης , κατ’ ἄλλο δέ , τουτέστι κατὰ μόριον , καὶ οὐχ ᾗ Σωκράτης ἐστί · Σωκράτης γὰρ οὐ κατὰ μόριον , ἀλλὰ καθὸ ὅλον τί ἐστιν , ὁρᾷ δὲ οὐ καθὸ ὅλον τί ἐστιν , ἀλλὰ καθὸ ὄψιν ἔχει . ἐπειδὴ δὲ τὸ τῷ πρώτως ἀντικείμενον πολλάκις κατὰ ἄλλο λέγουσι πολλάκις δὲ δι’ ἄλλου , ὡς τοῦ αὐτοῦ σημαινομένου δι’ ἑκατέρου , εἰ δέοι κυριώτερον χρῆσθαι τοῖς ὀνόμασιν , ὅταν μὲν δι’ ὀργάνου μὴ φυσικοῦ τι ποιῶμεν , ὡς ὅταν διὰ τῆς βακτηρίας κινῶμεν τὴν θύραν , εὐλογώτερον τὸ δι’ ἄλλου λέγειν , ὅταν δὲ διὰ μορίου , τὸ κατ᾿ ἄλλο . ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τοσοῦτον . φησὶ δὲ ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι τὸ αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι ἢ καθ’ αὑτό ἐστιν ἢ καθ’ ἕτερον , τὸ καθ’ αὑτὸ ἀντὶ τοῦ πρώτως λέγων . πρότερον οὖν δείξας ὅτι κατ’ ἄλλο ἐνδέχεται αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , ὕστερον δείκνυσιν ὅτι πρώτως ἀδύνατον αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , καὶ πρώτως οὔτε καθ’ αὑτὸ οὔτε κατὰ συμβεβηκός . Ὅταν μὲν γὰρ ᾖ ὅρια τοῦ ὅλου τό τε ἐν ᾧ καὶ τὸ ἐν τούτῳ , λεχθήσεται τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ εἶναι . Πῶς κατ’ ἄλλο αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ ἔσται δείκνυσιν , ὅτι ἀπὸ μέρους · τῷ γὰρ τοῦ ὅλου τὸ μόριον ἐν θατέρῳ εἶναι μορίῳ λέγοιτο ἄν τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ εἶναι . τοῦτο δὲ καταχρηστικῶς , ἐπειδὴ καὶ ἡ συνήθεια οἶδεν ἀπὸ μέρους τὰ ὅλα καλεῖν , ὡς τὸν Σωκράτην ὑποδεδέσθαι καὶ λευκὸν εἶναι ἢ ἐπιστήμονα , καίτοι μόριόν τι ἢ ὑποδέδεται , ὡς ὁ πούς , ἢ λευκόν ἐστιν , ὡς ἡ ἐπιφάνεια , ἢ ἐπιστῆμόν ἐστιν , ὡς ἡ ψυχή . οὕτως οὖν καὶ ὁ τοῦ οἴνου ἀμφορεὺς αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ λέγοιτ’ ἂν εἶναι , τῷ τοῦ ὅλου μέρος ἐν μέρει εἶναι . ἀλλὰ γὰρ μὴ διὰ πάντων ἁρμόζειν ἀπαίτει τῷ παραδείγματι , ἐπεὶ μὴ ὥσπερ ὁ ποὺς ὑποδέδεται καὶ οὕτω τὸ ὅλον γέγεται ὑποδεδέσθαι , τῆ τοῦ μέρους προσηγορίᾳ τοῦ παντὸς ὀνομαζομένου , ὡσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἀμφορέως τοῦ οἴνου ἔχει οὐ γὰρ τῷ τὸ μόριον ἐν ἑαυτῷ εἶναι , οὕτω τὸ ὅλον ἐν ἑαυτῷ λέγεται ) , ἀλλὰ τοσοῦτον ἔστω σοι τοῦ παραδείγματος χρήσιμον , ὅτι ἀπὸ μέρους πολλάκις τὰ πράγματα ὀνομάζεται . ἐπεὶ οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ ἀμφορέως τοῦ οἴνου ἐστὶ μέν τι τῶν μορίων αὐτοῦ ἐν τόπῳ , οὐκ ἐν ἄλλῳ δέ τινι παρὰ τὸ ὅλον οὐδὲ ἔξωθεν αὐτοῦ , ἀλλ’ ἐν τῷ ὅλῳ ἐστὶ καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ ἐν τόπῳ , διὰ τοῦτο λέγοιτ’ ἂν καὶ τὸ ὅλον καὶ ὁ τόπος καὶ | τὸ ἐν τόπῳ 〈 ἐν ἑαυτῷ 〉 εἶναι · ἐπειδὴ μέρος μέν τι αὐτοῦ ἐστιν ὁ τόπος , μέρος δὲ τὸ ἐν τόπῳ , εἰ δὲ τὸ αὐτὸ καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ ἐν τόπῳ , αὐτό τι ἂν εἴη ἐν αὑτῷ , ὡς ἐν τόπῳ . ἔχεις δὲ καὶ παρά - δειγμα προσφυέστερον τὸ κατὰ τὸ αὐτοκίνητον · ὡς γὰρ λέγεται τὸ ζῷον αὐτοκίνητον , οὕτως καὶ ὁ ἀμφορεὺς τοῦ οἴνου αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ . Ὅ τε γὰρ καὶ ἐν ᾧ , ἁμφότερα τοῦ αὐτοῦ μόρια . Ὃ μὲν λέγει τὸ ἐν τόπῳ , τοῦτο δέ ἐστιν ὁ οἶνος , ἐν ᾧ δὲ τὸν τόπον , τοῦτο δὲ ἦν ὁ ἀμφορεύς . ὁ οἶνος οὖν καὶ ὁ ἀμφορεὺς μόριά εἰσι τοῦ ὅλου , λέγω δὴ τοῦ ἀμφορέως τοῦ οἴνου · οὐδὲν οὗν , φησί , τῶν μορίων κεχωρισμένως λεχθείη ἄν ἐν ἑαυτῷ εἶναι , ἀλλὰ τὸ ὅλον , ὡς εἴρηται . Πρώτως δὲ οὐκ ἐνδέχεται , οἷον τὸ λευκὸν ἐν τῷ σώ - ματι · <ἡ ἐπιφάνεια γὰρ ἐν σώματι , 〉 ἡ δὲ ἐπιστήμη ἐν ψυχῇ . Δείξας πῶς ἐνδέχεται τὸ αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , ὅτι κατ’ ἄλλο , νῦν φησιν ὅτι πρώτως οὐκ ἐνδέχεται , οὔτε καθ’ αὑτὸ οὔτε κατὰ συμβεβηκός , καὶ πρῶτόν γε δείκνυσιν ὅτι καθ’ αὑτὸ οὐκ ἐνδέχεται , εἶτα ὅτι οὐδὲ κατὰ συμβεβηκός . ἐπεὶ οὖν πρῶτον τὸ καθ’ αὑτὸ δείκνυσιν , ἐνταῦθα τὸ πρώτως καθ’ αὑτὸ πρώτως ἀκουστέον . εἰπὼν δὲ ὅτι πρώτως οὐκ ἐν · δέχεται , τὰ παραδείγματα οὐκέτι πρὸς τοῦτο ἐπήγαγεν , ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀνωτέρω , ὅτι λέγονταί τινα ἀπὸ μέρους · εἰπὼν γὰρ “ οὕτω μὲν οὖν ἐνδέχεται αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι’’ , τουτέστιν ἀπὸ μέρους , πάλιν παραδείγματα τοῦ ἀπὸ μέρους ἐπήγαγε · διὰ γὰρ τὸ τὴν ἐπιφάνειαν εἶναι ἐν τῷ σώματι , ἐν ᾗ ἐστι τὸ λευκόν , καὶ τὸ λευκὸν ἐν τῷ σώματι λέγεται εἶναι . Κατὰ ταῦτα δ’ αἱ προσηγορίαι μέρη ὄντα , ὥς γε ἐν ἀνθρώπῳ . Αἱ προσηγορίαι , φησίν , ἥ τε τοῦ λευκοῦ καὶ ἡ τῆς ἐπιστήμης , κατη - γοροῦνται τοῦ ὅλου οὐ πρώτως , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπ.ιφάνειαν καὶ τὴν ψυχήν , ἅτινα μέρη εἰσὶν οὐ καθ’ αὑτά , ἀλλ’ ὡς ἐν ἀνθρώπῳ ὄντα · αὐτὰ μὲν γὰρ καθ’ αὑτὰ ἡ ἐπιφάνεια καὶ ἡ ψυχὴ ὅλα τινά ἐστιν , ἀλλ’ ὡς ἐν ἀν - θρώπῳ μέρη ἐστίν , ἄνθρωπον δὲ λέγω τὸ ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος . ὥστε εἰ κατὰ ταῦτα αἱ προσηγορίαι ὑπάρχουσι τῷ ὅλῳ , ταῦτα δὲ μέρη , ἀπὸ μέρους ἄρα τὸ ὅλον ὀνομάζεται . Ὁ δὲ ἀμφορεὺς καὶ ὁ οἶνος χωρὶς <μὲν> ὄντα οὐ μέρη , ἅμα οε · διὸ ὅταν ᾖ μέρη , ἔσται αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ . Εἰ γὰρ τὸ μέρος ὅλου ἐστὶ μέρος καὶ τῶν πρός τι ταῦτα , ὅταν χωρὶς ᾖ ὁ ἀμφορεὺς καὶ ὁ οἶνος , οὐκ ἄν εἶεν μέρη , ἄσχετά γε ὄντα . ὅταν οὖν συνελθόντα μέρη ἀλλήλων γένηται , λέγεται αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ εἶναι τὸ ὅλον ἀπὸ μέρους , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος λευκὸς λέγεται διὰ τὸ σῶμα , καὶ τὸ σῶμα διὰ τὴν ἐπιφάνειαν . πάλιν οὖν τοῦ αὐτοῦ τὰ αὐτὰ ἔθηκε παραδείγματα . Καὶ ἕτερά γε τῷ εἴδει ταῦτα καὶ ἄλλην φύσιν ἔχει καὶ δύναμιν , ἥ τε ἐπιφάνεια καὶ τὸ λευκόν . Ἐπειδὴ πρώτως ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ ἐστὶ τὸ λευκόν , ἵνα μή τις ὑπολάβῃ ταὐτὸν εἶναι τὸ λευκὸν τῇ ἐπιφανείᾳ καὶ οὕτως αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ τι εἶναι , λέγει ὅτι καὶ τῷ εἴδει καὶ τῇ δυνάμει ἕτερά ἐστι ταῦτα ἀλλήλων · ἡ μὲν γὰρ ἐπιφάνεια ἀεί ἐστιν ὑποκείμενον οὐ μόνον λευκῷ , ἀλλὰ καὶ μέλανι καὶ ἄλλοις πλείοσι , τὸ δὲ λευκὸν μόνως ἐν ὑποκειμένῳ καὶ συνεῖναι τῷ ἐναντίῳ ἀδύνατον . εἰ τοίνυν ἕτερα ταῦτα ἀλλήλων , ἄλλο ἄρα ἐν ἄλλῳ . λέγοι δ’ ἄν φύσιν , ὅτι τὸ μὲν ποιότης ἐστὶ καὶ χρῶμα , ἡ δὲ ἐπιφάνεια πέρας σώματος καὶ τοῦ ποσοῦ , δύναμιν δέ , ὅτι ἡ μὲν ὑποκείμενον , τὸ δὲ τῶν ἐν ὑποκειμένῳ . οὔτε δὴ ἐπακτικῶς σκοποῦσιν οὐδὲν ὁρῶμεν ἐν ἑαυτῷ κατ’ οὐδένα τῶν διορισμῶν , τῷ τε λόγῳ δῆλον ὅτι ἀδύνατον . Δείξας πῶς οἷόν τέ ἐστιν αὐτό τι ἐν ἑαυτῶ εἶναι , ὅτι κατ’ ἄλλο βούλεται νῦν δεῖξαι ὅτι πρώτως οὐκ ἐνδέχεται οὔτε καθ’ αὑτὸ οὔτε κατὰ συμβεβηκός , καὶ πρῶτόν γε ὅτι καθ’ αὑτὸ οὐκ ἐνδέχεται δείκνυσι . δείκνυσι δὲ διά τε τῆς ἐπαγωγῆς καὶ διὰ τοῦ λόγου , καὶ πρῶτόν γε δι’ ἐπαγωγῆς . εἰ γὰρ τοσαῦτά ἐστι τὰ τοῦ ἔν τινι σημαινόμενα , ὅσα ἀπηριθμησάμεθα , ἐν " οὐδενὶ δὲ οἷόν τε εἶναι αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ , ἔοικεν ἄρα μηδὲ εἶναι τι ὅλως αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ · πάντα γὰρ τὰ τοῦ ἔν τινι σημαινόμενα ἄλλο ἐν ἄλλῳ ἐστίν . οὐδὲ γὰρ ὅταν λέγωμεν τὸ ὅλον ἐν τοῖς μορίοις , αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ λέγομεν εἶναι · ἄλλο γὰρ τὸ ὅλον καὶ ἄλλο τὰ μέρη · τὸ μὲν γὰρ ἓν καὶ ταὐτόν σχέσις τις ὃν τῆς τῶν μορίων συναφῆς καὶ τὸ ἐπὶ τῇ συναφῇ αὐτῶν ἐπιγινόμενον εἶδος ) , τὰ δὲ πλείω καὶ διαφέροντα . καὶ διὰ τοῦ λόγου δὲ δείκνυσιν οὕτως . ἄλλος , φησίν , ὁ ὁρισμὸς τοῦ δεκτικοῦ καὶ ἄλλος ὁ τοῦ ἐν ἐκείνῳ ὄντος · ἄλλως γὰρ ὁρίζεται ὁ τόπος καὶ ἄλως τὸ ἐν τόπῳ , καὶ ἁπλῶς ἄλλως τὸ ἐν ᾧ καὶ ἄλλως τὸ ἐν ἐκείνῳ . εἰ τοίνυν αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἴη , τοὺς διαφέροντας , μᾶλλον δὲ τοὺς ἀντικειμένους δέξεται λόγους . εἰ δὲ δεῖ ἀκριβέστερον εἰπεῖν , αὐτό τι ἔσται κατὰ ταὐτὸ τὰ διαφέροντά τε καὶ ἀντικείμενα · δύο μὲν γὰρ ὁρισμοὺς ἐπιδέξασθαι τὸ αὐτὸ κατ’ ἄλλην καὶ ἄλλην ἰδιότητα οὐκ ἀδύνατον οἷον τὸν ἄνθρωπον ζῷον λογικὸν θνητόν , καὶ ζῷον ὀρθοπεριπατητικόν ) , τοὺς μέντοι ἀντικειμένους λόγους ἄμα καὶ κατὰ ταὐτὸν δέξασθαι ἀδύνατον . τῶν πρός τι γὰρ ὁ τόπος καὶ τὸ ἐν τόπῳ , τὰ δὲ πρός τι τοὐλάχιστον δύο εἰσὶν ἀντικείμενα καὶ ἀντικειμένους ἔχοντα τοὺς ὁριστικοὺς λόγους . εἰ οὖν ἔσται τι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , οἷον ὁ τοῦ οἴνου ἀμφορεὺς αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ , δέξεται τοὺς ἀντικειμένους λόγους , καὶ ἐπειδὴ τόπος μέν ἐστιν ὁ ἀμφορεὺς ἐν τόπῳ δὲ ὁ οἶνος , τὸ αὐτὸ καὶ τὸν τοῦ τόπου καὶ τὸν τοῦ ἐν τόπῳ | λόγον ἀναδέξεται · ἔσται οὖν ὁ ἀμφορεὺς ἀμφορεὺς ἅμα καὶ οἶνος , καὶ ὁ οἶνος οἶνός τε ἅμα καὶ ἀμφορεύς , τοῦτο δὲ γελοῖον . εἶτα παραστῆναι τῇ δόξῃ βουλόμενος , ἵνα ἐκ τοῦ περιόντος ἐλέγξῃ αὐτήν , φησὶν ὅτι εἰ ] κἂν τὰ μάλιστα συγχωρήσωμεν διὰ τὸ μέρος εἶναι ἐν μέρει καὶ ἑκάτερον ἐν τῷ ἑτέρῳ καὶ εἶναι καὶ . λέγεσθαι , ὥστε καὶ τὸν ἀμφορέα καὶ οἶνον εἶναι καὶ ἀμφορέα , καὶ τὸν οἶνον καὶ ἀμφορέα καὶ οἶνον , οὐδ’ οὕτως αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ ἔσται , ἀλλ’ ἑκάτερος αὐτῶν δέξεται μὲν οὐχ ᾗ οἶνός ἐστιν , ἀλλ’ ᾗ ἀμφορεύς , δεχθήσεται δὲ οὐχ ᾗ ἀμφορεύς ἐστιν , ἀλλ’ ᾗ οἶνος . ὥστε οὐδ’ οὕτως αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ ἔσται , ἀλλὰ ἄλλο ἐν ἄλλῳ . Oὕτω δείξας ὅτι καθ’ αὑτὸ οὐδέν ἐστιν αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , ἐφεξῆς δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐνδέχεται · δόξει γὰρ ἴσως , εἰ κατ’ ἄλλο ἐνδέχεται αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι , καὶ κατὰ συμβεβηκὸς ἐνδέχεσθαι . ἵνα δὲ παρακολουθήσωμεν τῇ ἀποδείξει , προλαβεῖν δεῖ τί ποτέ ἐστι τὸ κατὰ συμβεβηκός , ἐπειδὴ καὶ διὰ βραχέων πάνυ καὶ ἀσαφῶς ἐπεξέρχεται τῇ ἀποδείξει . κατὰ συμβεβηκὸς τοίνυν λέγεται ἔχειν τι , ὅπερ αὐτὸ ἄλλῳ συμβέβηκε , καὶ ἐκεῖνο ὅπερ λέγεται ἔχειν κατὰ συμβεβηκὸς καθ’ αὑτὸ ὑπάρχει ᾧ ἐκεῖνο συμβέβηκεν . οἷον λέγεται τὸ λευκὸν κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι , διότι ἡ κίνησις ὑπάρχει καθ’ αὑτὸ τῷ Σωκράτει , συμβέβηκε δὲ καὶ τὸ λευκὸν τῷ Σωκράτει · διὰ γὰρ τοῦτο κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει τῷ λευκῷ ἡ κίνησις , ἐπειδὴ ᾧ τὸ λευκὸν συμβέβηκε , λέγω δὴ τῷ Σωκράτει , καθ’ αὑτὸ ὑπάρχει . εἰ τοίνυν κατὰ συμβεβηκὸς ἐν ἑαυτῷ εἴη ὁ ἀμφορεύς , δεῖ ἄλλο τι καθ’ αὑτὸ ὑπάρχειν ἐν αὐτῷ οἷον τὸν οἶνον ) , καὶ τὸν ἀμφο - ρέα συμβεβηκὸς εἶναι τῷ οἴνῳ , ἵνα τῷ τὸν οἶνον καθ’ αὑτὸ ὑπάρχειν τῷ ἀμφορεῖ τὸ συμβεβηκὸς τῷ οἴνῳ , ὁ ἀμφορεύς , κατὰ συμβεβηκὸς ἐν ἑαυτῷ ὑπάρχῃ · ἄλλως γὰρ ἀδύνατον κατὰ συμβεβηκὸς ἐν ἑαυτῷ ὑπάρχειν . τὸν ἀμφορέα . καὶ μηδεὶς ἀπαιτείτω τὸν λόγον , ὅνπερ εἴπομεν ἐπὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκός , ἀπαραλλάκτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἀμφορέως ἁρμόσαι ἄλλος γὰρ ὁ τρόπος ἐνταῦθα · οὐ γὰρ ἄλλο ἄλλῳ ὑπάρχει κατὰ συμβεβηκός , ὥσπερ ἐκεῖ , ἀλλ’ αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ ) , ἀλλὰ ζητητέον ὅπως καὶ ἐπὶ τούτου διασώσωμεν τὸ κατὰ συμβεβηκός , ἄλλως δὲ ἀδύνατον σωθῆναι τὴν ἔννοιαν τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ἢ ὥσπερ εἴπομεν . εἰ τοίνυν ὁ ἀμφορεὺς συμβέβηκε τῷ οἴνῳ , δῆλον ὅτι ἐχώρησε δι’ ὅλης αὐτοῦ τῆς οὐσίας εἰ γὰρ μὴ δι’ ὅλου ἐχώ - ρησεν , ἀλλ’ ἅπτεται αὐτοῦ κατὰ τὰ πέρατα , οὐκέτι ὡς συμβεβηκὸς ὑπάρχει αὐτῷ ) , εἰ δὲ δι’ ὅλου ἐχώρησε , σῶμα ἄρα διὰ σώματος ἐχώρησε . καὶ ἄλλως , φησί , πάλιν εἰς τὸ αὐτὸ ἀνακυκλήσομεν τὸν λόγον · πάλιν γὰρ αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ καθ’ αὑτὸ ἔσται ὁ ἀμφορεύς . τί γὰρ διαφέρει ἐξ ἀρχῆς αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ ὑπάρχειν λέγειν τὸν ἀμφορέα , ἢ συμβεβηκέναι τῷ οἴνῳ , ὃς καθ’ αὑτὸν ὑπάρχει ἐν τῷ ἀμφορεῖ ; πάλιν γὰρ διὰ τοῦ οἴνου αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ ἔσται , καὶ τοὺς δύο λόγους ἀναδέξεται , τοῦ τε τόπου καὶ τοῦ ἐν τόπῳ . ὥστε οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐνδέχεται αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ τι ὑπάρχειν . ταῦτα εἰπών , ἐκ τῶν εἰρημένων τρόπων τοῦ ἔν τινι καὶ τὴν Ζήνωνος ἀπορίαν ἐπιλύεται . ἠπόρει γὰρ ἐκεῖνος , ὅτι εἰ ὁ τόπος τῶν ὄντων , πᾶν δὲ τὸ ὂν ἔν τινί ἐστι , καὶ ὁ τόπος ἔν τινι ἔσται · ὥστε ἔσται ὁ τόπος ἐν τόπῳ , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . ταύτην οὖν , φησί , τὴν ἀπορίαν ἐκ τῶν εἰρημένων ἡμῖν τρόπων τοῦ ἔν τινι οὐ χαλεπὸν ἐπιλύσασθαι . καὶ γὰρ εἰ μὴ ἀληθὲς τὸ πᾶν τὸ ὂν ποῦ εἶναι πᾶν γὰρ τὸ φυσικὸν ἀνάγκη ἔν τινι εἶναι καὶ μὴ ἐν τόπῳ ) * * * κατά τι τῶν τοῦ ἔν τινι σημαινομένων · ὥστε εἰ καὶ ὁ τόπος τῶν φυσικῶν , ἔν τινι πάντως ἔσται . ἐπεὶ οὖν πολλαχῶς τὸ ἔν τινι , ἔσται καὶ ὁ τόπος ἔν τινι μὲν οὐκ ἐν τόπῳ δέ , ἀλλ’ ὥσπερ αἱ ἕξεις καὶ τὰ πάθη εἰσὶ μὲν ἔν τινι , οἷον ἐν τῷ σώματι , οὐχ ὡς ἐν τόπῳ δὲ ἀλλ’ ὡς ἐν ὑποκειμένῳ , οὕτω δὴ καὶ ὁ κυρίως τόπος , λέγω δὴ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , ἔν τινι μὲν ἔσται ἐν σώματι γάρ ) , οὐ μὴν ὡς ἐν τόπῳ , ἀλλ’ ὡς πέρας ἐν περατουμένῳ , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν ὡς ἐν ὑποκειμένῳ . πάλιν δὲ ἐκ τῶν εἰρημένων καὶ ἕτερόν τι ἀποδείκνυσιν , ὅπερ πολλαχῶς ἤδη ἀπέδειξεν · εἰ γὰρ δέδεικται ὅτι διὰ τοῦτο αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ ἀδύνατον εἶναι , διὰ τὸ ἑτέ - ραν εἶναι τὴν φύσιν τοῦ δεκτικοῦ καὶ ἑτέραν τὴν τοῦ δεδεγμένου καὶ μὴ δύνασθαι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ τοὺς διαφόρους ἀναδέξασθαι λόγους , καὶ ἐκ τούτων ἀναφαίνεται ὅτι οὔτε ὕλην οὔτε εἶδος δυνατὸν εἶναι τὸν τόπον . τὸ μὲν γὰρ ἐν τόπῳ τοῦ τόπου ἕτερον , ἡ δὲ ὕλη καὶ τὸ εἶδος οὐκ ἔστιν ἕτερα τοῦ ἐν αὐτοῖς · στοιχεῖα γάρ εἰσι συμπληρωτικὰ αὐτοῦ · ἕτερος ἄρα ὁ τόπος τῆς ὕλης καὶ τοὐ εἴδους . Oὔτε δὴ ἐπακτικῶς σκοποῦσι , τουτέστι δι’ ἐπαγωγῆς καὶ εἰς τὰ κατὰ μέρος ἀποβλέποντα . κατ’ οὐδένα τῶν διορισμῶν , ὧν διωρισάμεθα τοῦ ἔν τινι . οὐ μόνον δὲ ἐκ τούτων , φησίν , ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου δῆλον , ὅτι ἀδύνατον αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι . Δεήσει γὰρ ἀμφότερα ἑκάτερον ὑπάρχειν , οἷον τὸν ἀμφορέα ἀγγεῖόν τε καὶ οἶνον εἶναι καὶ τὸν οἶνον οἶνόν τε καὶ ἀμφορέα . Εἰ τὸν ἀμφορέα , φησί , τοῦ οἴνου αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ καθ’ αὑτὸ πρώτως εἶναι φήσομεν , ὡς ὅλον ἐν ὅλῳ τοῦτο γάρ ἐστι τὸ πρώτως καὶ καθ’ αὑτό ) , ἀνάγκη τὸν ὅλον ὡς ὅλον καὶ τὸν τοῦ τόπου καὶ τὸν τοῦ ἐν τόπῳ ἀναδέξασθαι λόγον , μᾶλλον δὲ ἄμφω εἶναι · ἔστι δὲ οἷον τόπος μὲν ὁ ἀμφορεύς , ἐν τόπῳ δὲ ὁ οἶνος ἢ ἁπλῶς τὸ ὑγρόν · ὥστε ἐπειδὴ ὁ τοῦ οἴνου ἀμφορεὺς ὅλος αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ ἐστι , καὶ ὁ ἀμφορεὺς δηλονότι , λέγω δὴ τὸ κεραμεοῦν ἀγγεῖον , οὐ μόνον ἀμφορεὺς ἔσται ἀλλὰ καὶ οἶνος , καὶ ὁ οἶνος οὐ μόνον οἶνος ἀλλὰ καὶ ἀμφορεύς . ὥστε εἰ τοῦτό ἄτοπον , ἀδύνατον καθ’ αὑτὸ καὶ πρώτως αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ εἶναι . Ὥστε εἰ ὅτι μάλιστα ἐν ἀλλήλοις εἶεν , ὁ μὲν ἀμφορεὺς δέξεται τὸν οἶνον οὐχ ᾗ αὐτὸς οἶνος ἀλλ’ ᾗ ἐκεῖνος . | Ὅπερ ἡμεῖς προλαβόντες εἴπομεν , ἀμυδρῶς διὰ τούτων αἰνίττεται . ἐπειδὴ γὰρ ἤγαγεν εἰς ἄτοπον τὸν λόγον , τὸ τὸν ἀμφορέα καὶ οἶνον εἶναι , καὶ τὸν οἶνον μὴ μόνον οἶνον ἀλλὰ καὶ ἀμφορέα , ἵνα μή τις εἴπῃ , ὅτι καὶ τί τοῦτο ἄτοπον ; διὰ γὰρ τὸ τὸν ἕτερον ἐν τῷ ἑτέρῳ εἶναι λεχθείη ἄν ἑκάτερος τῷ τοῦ συναμφοτέρου ὀνόματι · μία γάρ τις ὁλότης ἀμφοῖν᾿ , τούτῳ οὖν τῷ λόγῳ συγχωρήσας καὶ οὕτω δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔσται τι αὐτὸ ἐν ἑαυτῷ , ἀλλὰ ἄλλο ἐν ἄλλῳ . εἰ γὰρ καὶ ὅτι μάλιστα , φησί , συγχωρή - σειέ τις τὸν ἀμφορέα καὶ οἶνον εἶναι , ἵνα οὕτως αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ ᾖ , ὁμοίως δὲ καὶ τὸν οἶνον καὶ ἀμφορέα εἶναι , δῆλον δήπου ὅτι ὁ ἀμφορεὺς οὐχ ᾗ οἶνός ἐστι δέξεται τὸν οἶνον , ἀλλ’ ᾗ ἐκεῖνος οἶνος . ὁμοίως δὲ καὶ ὁ οἶνος ἔστι ἐν τῷ ἀμφορεῖ οὐχ ᾗ ἀμφορεύς ἐστιν , ἀλλ’ ᾗ ἐκεῖνος ἀμφορεύς ἐστιν . ὥστε τὸ μὲν ὄνομα τοῦ συναμφοτέρου ἑκάτερος ἕξει , τὴν δὲ ἐνέρ - γειαν οὐκέτι . Κατὰ μὲν οὖν τὸ εἶναι ὅτι ἕτερον , δῆλον · ἄλλος γὰρ ὁ λόγος τοῦ ἐν ᾧ καὶ τοῦ ἐν τούτῳ . Ἀκόλουθον μὲν ἦν συμπέρασμα ἐπαγαγεῖν οὕτως ‘ὅτι μὲν οὖν ἀδύνατον αὐτό τι ἐν ἑαυτῷ καθ’ αὑτὸ εἶναι , δῆλον᾿ , ὁ δὲ τοῦτο μὲν οὐκ εἶπεν , ἐξ οὗ δὲ ἔδειξεν ὅτι ἀδύνατον καθ’ αὑτὸ ἐν αὑτῷ τι εἶναι , τοῦτο συμπεραίνεται , λέγω δὴ τοῦ ἕτερον μὲν εἶναι φύσει τὸν τόπον , ἕτερον δὲ τὸ ἐν τόπῳ · ἄλλως γὰρ ἀποδώσεις τὸν ὁρισμὸν τοῦ δεκτικοῦ , καὶ ἄλλως τοῦ δεδεγμένου . ὥστε εἰ ὧν οἱ ὁρισμοὶ διάφοροι καὶ αὐτὰ διάφορα , διά - φοροι δὲ οἱ ὁρισμοὶ τοὐ τε ἐν ᾧ καὶ τοῦ ἐν τούτῳ , καὶ αὐτὰ ἄρα διάφορα καὶ ἕτερα ἀλλήλων . Ἀλλὰ δὴ οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐνδέχεται · ἅμα γὰρ δύο ἐν τῷ αὐτῷ ἔσται · αὐτὸς γὰρ ἐν ἑαυτῷ ὁ ἀμφορεὺς ἔσται . Ἐνταῦθα συντόμως , διὸ καὶ ἀσαφῶς , ὅτι οὐδὲ κατὰ συμβεβηκός ἐστί τι ἐν ἑαυτῷ δείκνυσι . δύο γάρ , φησί , συμβήσεται ἐν τῷ αὐτῷ σώματα εἶναι , καὶ πάλιν τὸν αὐτὸν ἀνακυκλήσομεν λόγον , ὃν καὶ ἐπὶ τοῦ καθ’ αὑτό αὑτὸς γὰρ πάλιν ἐν ἑαυτῷ ἔσται ὁ ἀμφορεύς , καὶ ἄμφω τοὺς λόγους ἀναδέξεται , τοῦ τε τόπου καὶ τοῦ ἐν τόπω . δύο οὖν τὰ ἑπόμενα ἄτοπα τῇ ὑποθέσει , ἅτινα συντόμως κατεσκεύασεν εἰ γὰρ ὅπερ δεκτικῆς ἐστι φύσεως , τοῦτο κατὰ συμβεβηκὸς ἐνδέχεται ἐν ἑαυτῷ εἶναι , δεῖ καὶ ἐκεῖνο ὑπάρχειν ἐν αὑτῷ οὗ ἐστι δεκτικόν , οἷον εἰ οἴνου , οἶνον , ὑπάρχειν δὲ καὶ τὸ δεκτικὸν κατὰ συμβεβηκὸς τῷ οἴνῳ , ὅπερ παρῆκε διὰ συντομίαν ὁ Ἀρι - στοτέλης · οὕτω γὰρ ἄν μόνως κατὰ συμβεβηκὸς ἐν ἑαυτῷ ὑπάρχοι τῷ συμβεβηκέναι τῷ οἴνῳ , ὅσπερ καθ’ αὑτὸν ἐν τῷ ἀμφορεῖ ὑπάρχει . τούτῳ οὖν ἕπονται δύο ἄτοπα , τό τε σῶμα διὰ σώματος χωρεῖν εἴ γε συμβέβηκε τῷ οἴνῳ ὁ ἀμφορεύς , καὶ τὸ πάλιν τὸν ἀμφορέα καθ’ αὑτὸν ἐν αὑτῷ ὑπάρχειν , ὅπερ ἀδύνατον δέδεικται · ἐν γὰρ τῷ οἴνῳ ὁ ἀμφορεύς , ὁ δὲ οἶνος ἐν τῷ ἀμφορεῖ · ὥστε καὶ ὁ ἀμφορεὺς ἐν τῷ ἀμφορεῖ . Ὅ δὲ Ζήνων ἠπόρει , ἐπεὶ ὁ τόπος ἐστί τι , ἐν τίνι ἔσται , λύειν οὐ χαλεπόν . Εἰ μὲν οὕτως ἠπόρει ὁ χηνῶν , ὅτι εἰ ὁ τόπος ἔν τινι ἐπειδὴ καὶ πᾶν τὸ ὂν ἔν τινι ) , τὸ δὲ ἔν τινι ἐν τόπῳ , ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπῳ , τῷ ὄντι εὐχερὴς ὁ ἔλεγχος · πολλαχῶς γὰρ τὸ ἔν τινι καὶ οὐ μόνον ἐν τόπῳ , ὥστε οὐδὲν κωλύει τὸν τόπον καὶ ἔν τινι εἶναι καὶ μὴ εἶναι ἐν τόπῳ . εἰ δέ , ὥσπερ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐλέγετο , μὴ διὰ τοὐ ἔν τινι εἶναι τὸν τόπον καὶ τὸ ἐν τόπω εἶναι αὐτὸν κατεσκεύαζεν , ἀλλὰ διὰ τοῦ πᾶν τὸ ὂν ἐν τόπῳ εἶναι , τῶν δὲ ὄντων εἶναι καὶ τὸν τόπον , ὥστε καὶ αὐτὸν ἐν τόπῳ εἶναι , οὐκ ἐλεγχθήσεται διὰ τῶν νῦν λεγομένων , ἀλλὰ διὰ τῶν ἐκεῖσε εἰρημένων · οὐ γὰρ συγχωρήσομεν τῇ προτάσει , ὅτι ‟ πᾶν τὸ ὂν ἐν τόπῳ ” . οὐδὲν γὰρ κωλύει ἐν ἄλλῳ τινὶ εἶναι τὸν πρώτως , μὴ μέντοι ὡς ἐν τὸ πω ἐκείνῳ . Τὸν πρώτως ἀντὶ τοὐ τὸν κυρίως ; οὗτος δέ ἐστι τὸ πέρας τοῦ πε - ριέχοντος . τοῦτο δὲ εἶπε , διότι λέγεται τόπος καὶ ὁ κέραμος τοῦ οἴνου , καὶ ὁ ἀὴρ ἡμῶν λέγεται εἶναι τόπος καὶ ἡ τῆ καὶ ἄλλα πολλά . τὰ <οὖν> λεγόμενα τόποι καὶ αὐτὰ ἐν τόπῳ εἰσίν , ἀλλ’ ἐὰν τὸν κυρίως λάβωμεν , ἔν τινι μὲν ἔσται , οἷον ἐν σώματι πέρας γάρ ἐστιν αὐτοῦ ) , ἀλλ’ οὐχ ὡς ἐν τόπῳ , ἀλλ’ ὡς πάθος τι αὐτοῦ . ἐκεῖνο δὲ φανερόν . Ἐντεῦθεν , ὡς εἶπον , δείκνυσι πάλιν ἐκ τῶν εἰρημένων ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος ὁ τόπος . ὁ τόπος , φησίν , οὐδέν ἐστι τῶν ἐν τόπῳ παρὰ τὸ εἶναι τόπος , ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος στοιχεῖά ἐστι τοῦ ἐν αὐτοῖς λέγω δὴ τοῦ συνθέτου ) καὶ οὐκ εἰσὶν ἕτερα παρ’ αὐτό , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη ἐστὶν οὔτε εἶδος . Τί δέ ποτ’ ἐστὶν ὁ τόπος , ὧδε ἄν γένοιτο φανερόν . Ἐντεῦθεν λοιπὸν τί ποτέ ἐστιν ὁ τόπος βουλόμενος ἀποδοῦναι , πρότερον ἐκτίθεται τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ , εἶτα ἐρεῖ πόθεν ὅλως κινηθέντες οἱ ἄνθρωποι ἤλθομεν εἰς ἔννοιαν τοῦ τόπου , καὶ | εἰπὼν τὴν αἰτίαν ἀκόλουθά τινα ταύτῃ θεωρήματα προθήσει , εἶτα λοιπὸν ἀποδώσει τοιοῦτον τὸν περὶ τοῦ τόπου λόγον , ὃς καὶ τὰς φερομένας ἀπο - ρίας πρὸς τὸν τόπον , ὡς αὐτός φησιν , ἐπιλύεται , καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν καθ’ αὑτὸ ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ δείξει ὑπάρχοντα , καὶ τὸ αἴτιον τῆς δυσκολίας τῆς περὶ τοῦ τόπου θεωρίας σαφὲς καταστήσει . πρότερον οὖν , ὡς εἶπον , τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ ἐκτίθεται , τέσσαρα ὄντα τὸν ἀριθμόν . πρῶτον μὲν τὸ περιέχειν τὸν τόπον τὸ ἐν τόπῳ ὄν τοῦτο γὰρ πάντες κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ἴσμεν , ὅτι περιέχει ὁ τόπος τὸ ἐν αὐτῷ ὄν , ὡ·ς ὁ κέραμος τὸν οἶνον · καὶ γὰρ οὗτος τόπος τίς ἐστι ) , περιέχοντα δὲ τὸν τόπον μηδὲν εἶναι τοῦ περιεχομένου πράγματος . τοῦτο δὲ ὁ μὲν Θεμίστιος δεύτερον εἶναί φησι τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ , ὥστε μεθ’ ὧν ἐπιφέρει ἄλλων τριῶν τὰ ὅλα πέντε εἶναι , ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὡς ἓν ἐκτί - θεσθαι τὸ ὅλον τοῦτο , τὸ περιέχειν τὸν τόπον καὶ μηδὲν εἶναι τοῦ πράγματος , διότι καὶ ἡ ἐπιφάνεια δοκεῖ περιέχειν τὸ σῶμα καὶ τὸ ὅλον δέ φαμεν περιέχειν τὰ μέρη , οὐχ οὕτως δὲ ὁ τόπος λέγεται περιέχειν τὸ ἐν τῷ τόπῳ , ὡς τὸ ὅλον περιέχει τὸ μέρος · ἔστι γάρ τι τοῦ μέρους τὸ ὅλον , ὁ δὲ τόπος περιέχει μηδὲν ὢν τοῦ πράγματος τοῦ περιεχομένου , μὴ πέρας μὴ ὁλότης μὴ πάθος μὴ ἄλλο μηδέν . δηλοῖ δὲ καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ὡς ἓν εἶναι τοῦτο ὅλον βούλεται , τῷ τὸ ἐφεξῆς ὡς ἀπὸ ἄλλης ἀρχῆς ἐκθέσθαι εἰπὼν ἔτι τὸν πρῶτον μήτε ἐλάττω μήτε μείζω εἶναι οὗ τόπος ἐστί . τοῦτο οὖν δεύτερόν ἐστι τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ τὸ μήτε μείζονα εἶναι τὸν τόπον τοῦ ἐν τόπῳ μήτε ἐλάττονα , τόπον δὲ τὸν προσεχῆ καὶ ἑκάστου ἴδιον · εἴτε γὰρ ἐλάττων εἴη , οὐ περιέχει τὸ σῶμα , καὶ οὕτως οὐ πᾶν σῶμα , τῶν μερικῶν φημι τούτων , ἐν τόπῳ ἐστίν , εἴτε μείζων εἴη , δύναται δήπου καὶ ἄλλο δέξασθαι σῶμα , καὶ οὕτως οὐ πρώτως ἔσται τό - πος · συμβήσεται δὲ καὶ κενὸν εἶναι , ὅπερ ἀδύνατον εἶναι μικρὸν ὕστερον δειχθήσεται . τρίτον τὸ τὸν τόπον μὴ ἀπολείπεσθαι ἑκάστου καὶ χωριστὸν εἶναι . διττὴ δὲ φέρεται ἡ γραφή , ἢ ἀπολείπεσθαι ἑκάστου , . ἢ μετὰ τῆς ἀρνήσεως μὴ ἀπολείπεσθαι . εἰ μὲν οὖν ἀπολείπεσθαι εἴη ἡ γραφή , ὡς καὶ τὰ πλείονα τῶν ἀντιγράφων ἔχει , περὶ τοῦ καθ’ ἕκαστα τόπου φησὶ τοῦ ἕκαστον προσεχῶς περιέχοντος , ὅν φησιν ἀπολεί - πεσθαι τοῦ ἐν τόπῳ καὶ χωρίζεσθαι αὐτοῦ ἔστι γὰρ τοῦ ἀπολείπεσθαι ἐξηγητικὸν τὸ χωρίζεσθαι ) , εἰ δὲ εἴη μὴ ἀπολείπεσθαι , λέγοι ἄν οὐ περὶ τοῦ καθ’ ἕκαστα τόπου , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἁπλῶς · ὁ γὰρ ἁπλῶς τόπος οὐκ ἀπολείπεται τῶν σωμάτων . πάντως γὰρ ἐν τόπῳ τινὶ τὸ σῶμα · εἰ γὰρ καὶ τοῦτον ἀπολείπει , ἀλλ’ οὖν πάντως ἐν ἄλλῳ τινί ἐστι , καὶ τόπου ἀπλῶς οὐδέποτε ἀπολείπεται . τὸ δὲ χωριστὸν εἶναι κατὰ τὴν γραφὴν ταύτην ἀντὶ τοῦ μηδὲν εἶναι τοὐ πράγματος , ἀλλ’ ἐκτὸς εἶναι τῆς οὐσίας αὐτοῦ καὶ μηδὲν εἰς αὐτὴν συντελεῖν . τέταρτον τὸ τὸν πάντα τόπον ἔχειν τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , οὐχ ἀπλῶς ἕκαστον τόπον ἕκαστος γὰρ τῶν καθ’ ἕκαστα ἢ ἄνω ἐστὶν ἢ κάτω ) , ἀλλ’ ἐν τῷ παντὶ τόπῳ ἐστὶ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω . προστιθέασι δὲ καὶ πέμπτον τι οἱ ἐξηγηταὶ αὐτοῦ , τὸ ἀκίνητον εἶναι τὸν τόπον , ὅπερ καὶ αὐτὸς μικρὸν ὕστερον προστί - θησι . τούτων οὖν , φησίν , οὕτω κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ , δεῖ τοιοῦτόν τινα λόγον ἀποδιδόναι περὶ τοῦ τόπου , ὃς τάς τε εἰς αὐτὸν φερομένας ἀπορίας ἐπιλύεται , καὶ τὰ δοκοῦντα ὑπάρχειν τῷ τόπῳ ὑπάρ - χοντα φυλάξει , καὶ τὸ αἴτιον τῆς δυσκολίας τῆς περὶ τοῦ τόπου θεωρίας ἐμφανὲς καταστήσει . Ἐφεξῆς ζητεῖ πόθεν οἱ ἄνθρωποι ἦλθον εἰς ἔννοιαν τοῦ τόπου , καί φησιν ὅτι οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἢ ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . εἰ μὲν γὰρ ἀκίνητα ἦν τὰ πράγματα τὴν μεταβατικὴν κίνησιν , οὐδέποτε ἂν εἰς ἔννοιαν ἤλθομεν τοῦ ἕτερον μὲν εἶναι τὸν τόπον , ἕτερον δὲ τὸ ἐν τόπῳ μήποτε γὰρ ἕν τι καὶ συνεχὲς ἦν τὸ πᾶν ) , νῦν δὲ τῷ ὁρᾶν μεταβαίνοντα τὰ πράγματα καὶ ἄλλοτε ἀλλαχοῦ γινόμενα εἰς ἔννοιαν ἤλθομεν τοῦ ἕτερον εἶναι τὸ δεκτικόν , ὅπερ ἐστὶν ὁ τόπος , καὶ ἕτερον τὸ ἐν τούτω γινόμενον · διό , φησί , μάλιστα τὰ οὐράνια ἐν τόπῳ εἶναι ὑπονοοῦμεν , διότι καὶ μάλιστα ἐν τούτοις θεωρεῖται ἡ κατὰ τόπον κίνησις . εἰπὼν δὲ ὅτι ἡ κατὰ τόπον κίνησις εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς ἤγαγε τοῦ τόπου , ἀπαριθμεῖται οὖν αὐτῆς τὰ εἴδη , ἵνα σαφέστερον δείξῃ ἐφ’ ἑκάστου τῶν εἰδῶν , ὅτι ταῦτά ἐστι τῆς κατὰ τόπον μεταβολῆς αἴτια . τρία γοῦν , φησί , τῆς κατὰ τόπον κινήσεως τὰ εἴδη , φορὰ αὔξησις μείωσις . καὶ γὰρ τὰ αὐξόμενα ἢ μειούμενα τόπον ἐκ τόπου μεταβάλλει , εἰ καὶ μὴ καθ’ ὅλα , ἀλλ’ οὖν κατὰ μόρια · καὶ καθ’ ὅλα δέ , εἰ καὶ μὴ ἄλλον ἐξ Μου τόπον ἀμείβει , ἀλλ’ οὖν ὅλα ὡς ὅλα ποτὲ μὲν μείζονα , ὅταν αὔξηται , ποτὲ δὲ ἐλάττονα , ὅταν μειῶται , τόπον καταλαμβάνει . τῶν δὲ κινουμένων κατὰ τόπον , φησί , τὰ μὲν καθ’ αὑτὸ κινεῖται , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , καὶ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς κινουμένων τὰ μὲν τοιαῦτά ἐστι , φησίν , ὡς δύνασθαι καὶ καθ’ ἀυτὰ κινεῖσθαι , ὡς ὁ πλωτήρ , φησί , καὶ ὁ ἐν τῷ πλοίῳ ἧλος καὶ τὰ μόρια τοῦ ὅλου · καὶ γὰρ ὁ πλωτὴρ καὶ ὁ τοῦ πλοίου ἧλος κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖται κινουμένου τοῦ πλοίου , καὶ τὰ μόρια δὲ κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖται κινουμένου τοῦ ὅλου . ἀλλὰ ταῦτα μὲν πάντα κατὰ συμβεβηκὸς κινούμενα καὶ καθ’ αὑτὸ κινεῖσθαι δύναται καὶ γὰρ τὰ μόρια ἀποτμηθέντα τοῦ ὅλου , οἷον χεὶρ ἢ πούς , κινεῖσθαι καθ’ αὑτὸ πέφυκεν · εἰ γὰρ καὶ μὴ ἔστιν ἔτι μόριον ἀποτμηθέν , ἀλλ’ οὖν ὡς οὐσία καθ’ αὑτὸ κινεῖσθαι δύναται ) , τὰ μέντοι συμβεβηκότα , οἷον τὸ λευκὸν τὸ σιμὸν καὶ τὰ τοιαῦτα , κατὰ συμβεβηκὸς κινούμενα κινουμέν·ου τοῦ ἀνθρώπου καθ’ αὑτὰ κινεῖσθαι οὐ δύναται , ἐπεὶ μηδὲ χωρισθῆναι δύναται τοῦ ἐν ὧ εἰσι . ταῦτα δὲ προσέθηκεν , ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι ἡ κατὰ τόπον κίνησις εἰς τὴν τοῦ τόπου ἔννοιαν ἡμᾶς ἤγαγε , δεῖξαι θέλων ὅτι οὒχ ἁπλῶς τὰ ὁπωσοῦν κινούμενα κατὰ τόπον εἰς τὴν τοῦ τόπου συμβάλλεται ἔννοιαν , ἀλλὰ μόνα τὰ καθ’ αὑτά , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , | ὥσπερ οὐδὲ κινεῖ · τᾶι κυρίως , οὕτως οὐδὲ τόπου προσδεῖται οὐδὲ εἰς τὴν γνῶσιν αὐτοῦ συν - τελεῖ . ταῦτα εἰπὼν διακρίνει ἀπ’ ἀλλήλων τὰ ὡς ἐν ὅλῳ καὶ τὰ ὡς ἐν τόπω , ἐπεὶ καὶ πολλὰ τῶν ὑπαρχόντων τῷ πρώτῳ τόπῳ , ὃς καὶ κυρίως ἐστὶ τόπος , λέγω δὴ τῷ προσεχῶς ἕκαστον περιέχοντι , ὑπάρχει καὶ τῷ ὅλῳ καὶ γὰρ τὸ ὅλον περιέχει τὰ μέρη , καὶ οὔτε μεῖζον αὐτῶν οὕτε ἔλαττόν ἐστιν . ἔτι ὥσπερ φέρονται ἐπὶ τοὺς ἑαυτῶν τόπους ἕκαστα , οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τὰς ἑαυτῶν ὁλότητας . πρότερον δὲ πάλιν τίς ἐστιν ὁ κυρίως τόπος λέγει , ὅτι οὐκ ἐπειδὴ λεγόμεθα εἶναι ἐν τῷ κόσμῳ , ὁ κόσμος ἡμῶν ἐστι τόπος , ἀλλ’ ὅτι ἐν τῷ ἀέρι ἐσμέν , καὶ ἐν τούτῳ δὲ λεγόμεθα εἶναι , διότι ἐν τῷδε τῷ μέρει αὐτοῦ τῷ προσεχῶς ἕκαστον περιέχοντι · οὗτος οὖν ὁ κυρίως τόπος . τούτου οὖν ὄντος τοῦ κυρίως τόπου διαφέρει τὸ ὡς ἐν ὅλῳ τοῦ ὡς ἐν τόπῳ , ὅτι τὸ μὲν ὡς ἐν ὅλῳ συνεχές ἐστι πρὸς τὸ ὅλον , ἐν ᾧ λέγεται εἶναι , τὸ δὲ ἐν τόπῳ οὐ συνεχές ἐστι πρὸς τὸν τόπον , ἀλλὰ ἁπτόμενον ἕτερον γὰρ τὸ τοπικὸν πέρας καὶ ἕτερον τὸ τοῦ ἐν τόπῳ ) , καὶ ὅτι τὸ μὲν ἐν ὅλῳ οὐ κινεῖται ἐν τῷ ὅλῳ , ἀλλὰ μετὰ τοῦ ὅλου κινεῖται , τὸ δὲ ὡς ἐν τόπῳ , κἄν τε κινῆται ὁ τόπος οἷόν ἐστι τὸ ἀγγεῖον ) κἄν τε μή , αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ἐν τῷ τόπῳ κινεῖσθαι δύναται · τά τε γὰρ κύκλῳ κινούμενα ἐν τῷ ἑαυτῶν τόπῳ κινεῖται , καὶ τὰ ὑγρὰ τὰ ἐν τοῖς ἀγγείοις , οἷον τὸ ἐν τῇ λεκάνῃ ἢ τῷ κεράμῳ ὕδωρ . Ἔτι τὸν πρῶτον μήτε ἐλάττω μήτε μείζω . καὶ πῶς , εἰ περιέχει ὁ τόπος , οὔτε μείζων οὔτε ἐλάττων ἔσται ; τὸ γὰρ περιέχον μεῖζον τοῦ περιεχομένου . φημὶ οὖν ὅτι εἰ μὲν τὸ ὅλον σῶμα τοῦ ἀέρος λέγοις περιέχειν καὶ τόπον εἶναι , τῷ ὄντι μεῖζον ἄν εἴη τὸ περιέχον , εἰ δὲ μὴ τοῦτο εἴη τόπος ὁ πᾶς ἀήρ ; ἀλλὰ τὸ πέρας αὐτοῦ τὸ προσεχῶς πε - ριέχον καὶ κυριώτατα ὂν τόπος , οὔτε μεῖζον ἔσται τοῦτο οὗτε ἔλαττον · ἐφαρμόζουσι γὰρ ἀλλήλαις αἱ ἐπιφάνειαι , ἥ τε τοπικὴ καὶ ἡ τοῦ ἐν τόπῳ . Καὶ φέρεσθαι φύσει καὶ μένειν ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις . Oὐχ ὡς ἄλλο τι ὑπάρχον τῷ τόπῳ τοῦτο ἐπήγαγεν , ἀλλ’ ὡς ἀκόλουθον τῷ ‟ πάντα τόπον ἔχειν τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω’’ ἢ καὶ κατασκευα - στικόν · οὕτω γάρ ἐστιν ἐν τοῖς τόποις τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , ὡς ἕκαστον φέρεσθαι φυσικῶς ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον , καὶ ἐν μὲν τῷ παρὰ φύσιν ὄντα τόπῳ μὴ ἐθέλειν μένειν ἐν τούτῳ , ἀλλ’ ὁρμῇ φυσικῇ ἐπὶ τὸν οἰκεῖον ἐπεί - γεσθαι , γενόμενα δὲ ἐν τῷ κατὰ φύσιν μένειν ἐν τούτῳ καὶ οὐκ ἄν μετακινηθῆναι τούτου ἢ βίᾳ . Ὑποκειμένων δὲ τούτων τὰ λοιπὰ θεωρητέον . Tουτέστι τὰ τούτοις ἀκόλουθα . δεῖ δὲ πειρᾶσθαι τὴν σκέψιν οὕτω ποιεῖσθαι , ὅπως τὸ τί ἐστιν ἀποδοθήσεται , ὥστε τά τε ἀπορούμενα λύεσθαι καὶ τὰ ἑξῆς . κανόνα ἡμῖν διὰ τούτων ἐκτίθεται χρησιμώτατον , ὅπως ὀφείλομεν τοὺς περὶ τῶν πραγμάτων ἀποδιδόναι λό - γους . δεῖ , φησί , τὸν ἀποδιδόμενον λόγον περὶ τοῦ τόπου τοιοῦτον εἶναι , ὥστε καὶ πᾶσαν ἀπορίαν πρὸς τὸ πρᾶγμα φερομένην δι’ ἑαυτοῦ λύειν , καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ πράγματι σῴζειν ἐν ἑαυτῷ , καὶ ἔτι δεικνύναι δι’ ἑαυτοῦ τί τὸ αἴτιον γέγονε τῆς περὶ τὴν εὕρεσιν τοῦ πράγματος δυσκολίας , καὶ τί τὸ κινῆσαν τὰς περὶ αὐτοῦ ἀπορίας . τὴν δὲ λέξιν ἔχουσάν τι δυσχερὲς περὶ τὴν σύνταξιν οὕτως ἀναγνωστέον ‘δεῖ δὲ πειρᾶ - σθαι τὴν σκέψιν οὕτω ποιεῖσθαι , ὅπως τὸ τί ἐστιν οὕτως ἀποδοθήσεται᾿ καὶ τὰ ἑξῆς · κατὰ κοινοῦ οὖν τὸ οὕτως . Πρῶτον μὲν οὖν δεῖ κατανοῆσαι ὅτι οὐκ ἄν ἐζητεῖτο ὁ τόπος , εἰ μὴ κίνησις ἦν ἡ κατὰ τόπον . Πόθεν εἰς ἔννοιαν ὅλως ἤλθομεν τοῦ τόπου διὰ τούτων ζητεῖ , καί φησιν ὅτι ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . ταύτης δὲ τὸ μὲν φορά , τὸ δὲ αὔξησις καὶ φθίσις . Tαύτης , οὐ τῆς κινήσεως ἁπλῶς , ἀλλὰ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . ὅτι δὲ καὶ ἡ αὔξησις καὶ ἡ φθίσις κατὰ τόπον τινὲς κινήσεις εἰσί , κατα - σκευάζει ἐκ τοῦ μὴ τὸν αὐτὸν τὰ αὐξανόμενα κατέχειν τόπον , ἀλλ’ ὁτὲ μὲν μείζονα ὁτὲ δὲ ἐλάττονα . ἐπεὶ οὖν ᾗ αὔξεταί τι ἢ φθίνει , ταύτῃ πάν . τὼς ἀμείβει τὸν τόπον ἐπὶ τὸ μεῖζον ἢ ἐπὶ τὸ ἔλαττον , ταύτῃ δήπου κατὰ τόπον κινήσεις εἰσίν . ἐστι δὲ κινούμενον τὸ μὲν καθ’ αὑτὸ ἐνεργείᾳ , τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκός . Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τῶν κατὰ τόπον κινουμένων εἰς τὴν τοῦ τόπου ἤλθομεν ἔννοιαν , εἰπὼν τίς ποτέ ἐστιν ἡ κατὰ τόπον κίνησις βούλεται καὶ τῶν κατὰ τόπον κινουμένων διαίρεσιν ποιήσασθαι , ἐπεὶ μὴ πάντα τὰ ὁπω - σοῦν λε|γόμενα κατὰ τόπον κινεῖσθαι εἰς τὴν τοῦ τόπου συμβάλλεται ἔννοιαν , ἵνα δείξῃ ποῖα μὲν συμβάλλεται ποῖα δὲ οὔ . φησὶν οὖν ὅτι τῶν ἐν τόπῳ κινουμένων τὰ μὲν καθ’ αὑτὸ κινεῖται , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός . οὐδὲν οὖν τῶν κατὰ συμβεβηκὸς κινουμένων συντελεῖ εἰς τὴν τοῦ τόπου ἔννοιαν , ἀλλὰ μόνως τὰ καθ’ αὑτὰ κινούμενα , καίτοι τινὰ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς κινου - μένων οἷά τέ ἐστι καὶ καθ’ αὑτὰ κινεῖσθαι , ὡς ὁ πλωτὴρ καὶ ὁ ἐν τῷ πλοίῳ ἧλος καὶ τὰ μόρια τοῦ ὅλου , ἀλλ’ ὅμως , ἔστ’ ἂν μετὰ τοῦ ὅλου κινῶνται , οὐδὲν ἡμῖν συντελεῖ · κατὰ συμβεβηκὸς γὰρ κινεῖται . ὥσπερ οὖν οὐ κινεῖται κυρίως , οὕτως οὐδὲ τόπου προσδεῖται · οὐ γάρ ἐστι καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ . διά τοῦτο οὖδ᾿ εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς ἄγει τοῦ τόπου . Ἐπεὶ δὲ λέγομεν εἶναι ὡς ἐν τόπῳ ἐν τῷ διότι ἐν τῷ ἀέρι , οὗτος δὲ ἐν τῷ οὐρανῷ . Βούλεται μὲν ἐνταῦθα διακρῖναι τὰ ὡς ἐν τόπῳ ὄντα τῶν ὡς ἐν ὅλῳ ὄντων , πρότερον δὲ τίς ἐστιν ὁ κυρίως τόπος πάλιν δείκνυσιν . ἐπειδὴ γὰρ ὅλως ἐμνήσθη τῶν ὡς ἐν ὅλῳ ὑπαρχόντων , ἅπερ φησὶ δύνασθαι μὲν κινεῖ - σθαι καθ’ αὑτά , ἔστ’ ἂν δὲ ὅμως ἐν τῷ ὅλῳ ὑπάρχωσι κατὰ συμβεβηκὸς μόνως κινεῖσθαι , βούλεται διακρῖναι αὐτὰ τῶν ὡς ἐν τόπῳ μᾶλλον γὰρ οὕτω δειχθήσεται μηδὲν συντελοῦντα ἡμῖν εἰς τὴν τοῦ τόπου ἔννοιαν . Eἰ γὰρ ἅπας ὁ ἀὴρ τόπος , οὐκ ἄν ἴσος εἴη ὁ ἑκάστου τόπος καὶ ἕκαστον . Ὂτι οὐκ ἔστιν ὁ πᾶς ἀὴρ τόπος , ἀλλὰ τὸ πέρας αὐτοῦ τὸ προσεχῶς περιέχον ἕκαστον , δείκνυσιν ἐκ τοῦ προειλημμένου περὶ τοῦ τόπου ἀξιώματος , ὅτι ἴσος ἐστὶ τῷ ἐν τόπῳ καὶ οὔτε μείζων οὔτε ἐλάττων . εἰ οὖν ὅλος ὁ ἀὴρ εἴη τόπος , οὐκ ἔσται ἴσος ὁ τόπος ἑκάστου ἐκείνῳ , νῦν δέ ἐστιν , οὐκ ἄρα ὁ πᾶς ἀὴρ τόπος , ἀλλ’ εἰ καὶ λέγεται τόπος ἡμῶν , ἀπὸ μέρους λέγεται διὰ τὸ περιέχον αὐτοῦ μόριον ἡμᾶς . δοκεῖ δὲ τοιοῦτος ὁ πρῶτος ἐν ᾧ ἐστιν . δοκεῖ , φησίν , ὁ πρῶτος τόπος , ἐν ᾧ ἕκαστόν ἐστιν , ἴσος εἶναι ἐκείνῳ , ὅπερ ὡς ἐν τόπῳ <ἐν> αὐτῷ ἐστι . τὸ δὲ δοκεῖ ἀντὶ τοῦ φαίνεται καὶ ἔστι . Ὅταν μὲν οὖν μὴ διῃρημένον ᾖ τὸ περιέχον . ἀλλὰ σύνεχες . Ἐἰπὼν τίς ἐστιν ὁ πρῶτος τόπος , διακρίνει λοιπὸν τὰ ὡς ἐν τόπῳ τῶν ὡς ἐν ὅλῳ , ἐπειδὴ καὶ τὰ μόρια περιέχεται ὑπὸ τοῦ ὅλου , καὶ οὔτε μεῖζόν ἐστιν οὔτε ἔλαττον τῶν μορίων τὸ ὅλον . τίς οὖν ἡ διάκρισις ; ὅτι τὰ μὲν μόρια , φησί , τοῦ ὅλου οὐκ εἰσὶ διῃρημένα , ἀλλὰ συνεχῆ ἐστι πρὸς τὸ ὅλον , τὰ δὲ ἐν τῷ πρώτῳ τόπῳ ὄντα οὐκ εἰσὶ συνεχῆ , ἀλλὰ πρὸς αὐτὸν μόνον οιῃρημενα . οὕτε ἐστὶ μέρος τοῦ ἐν αὐτῷ ὄντος οὔτε μεῖζον τοῦ διαστήματος , ἀλλ’ ἴσον · ἐν γὰρ τῷ αὐτῷ τὰ ἔσχατα τῶν ἀπτομενων . Τὸ πέρας , φησί , τοῦ περιέχοντος οὔτε μέρος ἐστὶ τοῦ ἐν αὐτῷ , ἀλλ’ ἔξωθεν αὐτοῦ καὶ ἀλλότριον , οὔτε μεῖζον αὐτοῦ ἐστιν οὔτε ἔλαττον . καὶ τοῦτο κατασκευάζων ἐπήγαγε τὸ ἱέν γὰρ τῷ αὐτῷ τὰ πέρατα τῶν ἁπτομόνος μένων᾿ , τουτέστιν ἅμ καὶ κατὰ ταὐτὸν ἅπτονται τοῖς πέρασι τὰ ἁπτόμενα , πέρατα δὲ σωμέτων ἐπιφάνειαι . ἐπεὶ οιὖν ἐφαρμόζουσιν ἀλλήλαις αί ἐπιφάνειαι , ἐφαρμόσει δηλονότι ἡ τοπικὴ ἐπιφάνεια τῇ τοῦ ἐ·ν τόπῳ , ἐφαρ - μοζουσῶν δὲ μία γίνεται , ὥστε ἐν ταὐτῷ ἄμφω · εἰ δὲ καὶ ἐν ταὐτῷ , καὶ ἴσαι οὔτε μεῖζον ἄρα οὔτε ἔλαττον τὸ περιέχον τοὐ περιεχομένου , ἀλλ᾿ ἴσον . Καὶ συνεχὲς μὲν ὂν οὐκ ἐν ἐκείνῳ κινεῖται ἀλλὰ μετ’ ἐκείνου , διῃρημένον δὲ ἐν ἐκείνῳ . Ἑτέρα διάκρισις τῶν ἐν τόπῳ καὶ τῶν ἐν ὅλῳ . τὰ μὲν μόρια , φησί , συνεχῆ ὄντα τῷ ὅλῳ οὐ κινεῖται ἐν τῷ ὅλῳ ἀλλὰ μετὰ τοῦ ὅλου κινοῦ μένου γὰρ τοῦ ὅλου συγκινεῖται καὶ τὸ μέρος , ἐν μέντοι τῷ ὅλῳ ὡς ἐν τόπῳ οὐ κινεῖται ) , τὰ δὲ ἐν τόπῳ διῃρημένα ὄντα τοῦ τόπου οὐ μετὰ τοὐ τόπου κινεῖται , ἀλλ’ ἐν τῷ τόπῳ , ὥσπερ ἡ σφαῖρα καὶ τὸ ἐν τῷ κάδῳ ὕδωρ τοῦ τόπου ἀκινήτου ὄντος περὶ αὐτὸν κινεῖται . κἂν ὁ τόπος δέ , φησί , κινῆται , οἷον τὸ ἀγγεῖον , οὐ σὺν αὐτῷ , ἀλλ’ ἐν αὐτῷ κινεῖται τὸ ὕδωρ · ὅλως γὰρ οὐδέ ἐστι πρῶτος τόπος τὸ ἀγγεῖον , ἀλλ’ ἡ κοίλη αὐτοῦ ἐπιφά - νει , ἥτις καὶ ἀκίνητός ἐστιν . οὔτε οὖν ἡ χεὶρ ἐν τῷ ὅλῳ λέγοιτο ἂν κι - νεῖσθαι ἀλλὰ μετὰ τοῦ ὅλου , οὔτε τὰ ἐν τόπω μετὰ τοῦ τόπου κινεῖσθαι ἀλλ’ ἐν τῷ τόπῳ . οὐ ταὐτὸν ἄρα τὰ ἐν τόπῳ καὶ τὰ ἐν ὅλῳ . ἔτι ὅταν μὴ διῃρημένον ᾖ , ὡς μέρος ἐν ὅλῳ λέγεται , οἶον ὡς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ ἡ ἐν τῷ σώματι ἠ χείρ . Δοκεῖ ταυτολογεῖν τὰ αὐτὰ γὰρ πάλιν λέγει . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀνωτέρω δίχα παραδειγμάτων τοὺς λόγους ἔθηκε , διὰ τοῦτο νῦν ἀνέλαβεν , ἵνα καὶ τὰ παραδείγματα προσθῇ . Ἥδη τοίνυν φανερὸν ἐκ τούτων τί ἐστιν ὁ τόπος . Βούλεται λοιπὸν ἐντεῦθεν εἰπεῖν τί ἐστιν ὁ τόπος , τεσσάρων δὲ ὄντων , φησίν , ὧν ἀνάγκη ἕν τι εἶναι τὸν τόπον , εἰ δειχθείη ὅτι τὰ τρία οὐκ ἔστιν , ἐξ ἀνάγκης τὸ καταλειπόμενον τοῦτό ἐστιν ὁ τόπ·ος . ἐκ γὰρ τῶν προσόν - τῶν τῷ τόπῳ προαγόμεθα εἰς τὸ νομίζειν αὐτὸν ἢ ὕλην εἶναι ἢ εἶδος ἢ τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοῦ περιέχοντος διάστημα , οἷον τὸ διάστημ’ τὸ μεταξὺ τῆς κοίλης ἐπιφανείας τοῦ κερ·άμου , ἢ αὐτὰ τὰ πέρατα τοῦ περιέ - χοντος , οἷον αὐτὴν τὴν κοίλην τοῦ κεράμου ἐπιφάνειαν . ᾗ μὲν γὰρ περιέχει ὁ τόπος καὶ ὁρίζει τὸ ἐν τόπῳ ὂν | καὶ ἴσος ἐστὶ τῷ πέρατι αὐτοῦ , εἶδος εἶναι νομίζεται · ἡ γὰρ ἑκάστου περιγραφὴ καὶ τὸ πέρας εἶδος ἑκάστου ἐστίν , εἶδος δὲ λέγω τὸ κατὰ τὸ σχῆμα καὶ τὴν μορφήν . ᾗ δὲ μένων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἄλλοτε ἄλλα σώματα δέχεται , ἡ ὕλη δοκεῖ εἶναι · ὕλης γὰρ ἴδιον τὸ ἄλλοτε ἄλλα δέχεσθαι εἴδη καὶ οὐσίας . ᾗ δὲ πάλιν χωριστὸς ὢν ὁ τόπος καὶ ἕτερος μένων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἄλλοτε ἄλλα δέχεται σώματα , δοκεῖ διάστημά τι εἶναι ἕτερον τῶν ἐν αὐτῷ γινομένων σωμάτων · οὐδαμόθεν γὰρ ἄλλοθεν ἤλθομεν εἰς ἔννοιαν τοῦ εἶναί τι τὸν τόπον , εἰ μὴ ἐκ τῆς ἀντιμεταστάσεως τ·ῶν σωμάτων · εἰ τοίνυν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὢν τὰ ἀντι - μεθιστάμενα δέχεται σώματα , ἔστι δὲ τὰ μετεμπίπτοντα εἰς αὐτὸν σώματα τριχῇ διαστατά , ἀνάγκη καὶ τὴν δεχομένην αὐτὰ χώραν τοιαύτην εἶναι · ὥστε καὶ ὁ τόπος τριχῇ ἂν εἴη διαστατός . ᾗ δὲ πάλιν τὸ πέρας τοῦ πε - ριέχοντος ἐφάπτεται τοῦ περιεχομένου καὶ οὐδὲν ἐᾷ μεταξὺ διάστημα , πλὴν τὸ σῶμα τὸ περιεχόμενον , καὶ ἐν τῇ ἀντιμεταστάσει τῶν σωμάτων εὐθὺς ἕτερον ἀντεμπίπτει τῶν σωμάτων τῷ ἐξιόντι , ὡς μηδέποτε μεταξὺ τῶν περάτων κενὸν εἶναι , σώματος πέρας ἔδοξεν εἶναι ὁ τόπος . ὅτι δὲ ἀδύνατον παρ’ ἕν τι τούτων ἄλλο τι εἶναι τὸν τόπον , ἔστιν ἐκ διαιρέσεως κατασκευάσαι οὕτως . τὸ κατὰ τόπον μεταβάλλον , ἢ κατά τι τῶν ἐν αὐτῷ μεταβάλλει ἢ κατά τι τῶν περὶ αὐτό · εἰ μὲν οὖν κατά τι τῶν ἐν αὐτῷ μεταβάλλει , ἢ κατὰ τὴν ὕλην πάντως μεταβάλλει ἢ κατὰ τὸ εἶδος , εἰ δὲ κατά τι τῶν περὶ αὐτό , ἢ κατὰ τὸ διάστημα τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοῦ περιέχοντος ἢ κατὰ τὰ αὐτὰ τὰ πέρατα · τεσσάρων οὗν τούτων περὶ τὸν τόπο·ν ὑπολήψεων ἀποδεδειγμένων , ἐὰν δειχθῇ μήτε εἶδος ὢν μήτε ὕλη μήτε διάστημα , ἀνάγκη αὐτὸν τὸ λειπόμενον εἶναι , λέγω δὴ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος . ὅτι μὲν οὖν οὔτε ὕλη οὔτε εἶδός ἐστι , καὶ ἤδη μὲν διὰ πολλῶν ἔδειξε καὶ νῦν δὲ ὑπομιμνῃσκει . προστίθησι δὲ καὶ τοῦτο , ὅτι εἰ καὶ εἶδος δοκεῖ ὁ τόπος διὰ τὸ ἐν ταὐτῷ εἶναι τῷ πέρατι τοῦ περιεχομένου καὶ μήτε μείζονα εἶναι μήτε ἐλάττονα , ἀλλὰ διακρίνεται ἀπ’ αὐτοῦ τῷ τὸ μὲν εἶδος τοῦ περιεχομένου εἶναι πέρας , τὸν δὲ τόπον τοῦ περιέχοντος · εἰ γὰρ καὶ τὸ εἶδος καὶ ὁ τόπος περιέχει ἐν ταὐτῷ ὄντα καὶ ἴσα , ἀλλ’ ὁ μὲν τόπος τοῦ ἀέρος , εἰ οὗτος περιέχει , πέρας ἐστί , τὸ δὲ εἶδος τοῦ περιεχομενου σώματος . ὥστε οὐκ ἐστιν ό τόπος τὸ εἰδος . ἀλλ’ οὐδὲ ὕλη · εἰ γὰρ καὶ μένων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς διάφορα δέχεται σώματα καὶ ταύτῃ δοκεῖ εἶναι ὕλη , ἀλλ’ οὖν πάλιν ταῦτα διακρίνονται , ὅτι ἐπὶ μὲν τῆς ὕλης αὐτήν φαμεν γεγενῆσθαι τόδε τι ὃ γὰρ ἦν πρὸ τούτου ἀήρ , τοῦτό φαμεν γεγενῆσθαι ὕδωρ ) , ἐπὶ δὲ τοῦ τόπου οὐχ οὕτως · οὐ γάρ φαμεν τὸ ἀγγεῖον πρὸ τούτου μὲν ἀέρα εἶναι νῦν δὲ ὕδωρ , ἤγουν τὸ τοῦ ἀγγείου πέρας ἢ διάστημα , ἀλλ’ ὅτι ὅπου ἦν πρὸ τούτου ἀήρ , νῦν γέγονεν ὕδωρ . διά τε οὖν τούτων καὶ τῶν προειρημένων · πολλῶν ὄντων ἀναγκαίων δῆλον δήπου ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος εἴη ἂν ὁ τόπος , ὅτι δὲ οὐδὲ διάστημά τί ἐστι με - ταξὺ τῶν περάτων , δείκνυσιν οὕτως . ἀσαφὴς δὲ πάνυ ὁ τῶν λέξεων νοῦς , καὶ εἰ μὴ αὐτὸς ἐν τοῖς τοῦ κενοῦ λόγοις ἡρμήνευσεν ἑαυτόν , ἔμεινεν ἄν ἀνερμήνευτος · ἄλλοι δὲ ἄλλως τῇ τοῦ ῥητοῦ ἐπιβάλλουσιν ἐννοία φησίν , ὁ τόπος τὸ μεταξὺ τῶν περάτων διάστημα , ἐγγινομένου δηλονότι ἐν αὐτῷ τοῦ σώματος ἐχώρησεν ἄν τὸ τοπικὸν διάστημα διὰ τοῦ διαστήμα - τος τοῦ σώματος · ἐδέξατο γὰρ δηλονότι ὁ τόπος κατὰ πᾶσαν ἑαυτοῦ διάστασιν τὸ σῶμα , ὥστε δι’ ἀλλήλων ἐχώρησαν αἱ διαστάσεις , ἡ τοῦ τε σώματος καὶ τοῦ τόπου . ὥσπερ οὖν τὸ ὅλον διάστημα τοῦ τόπου δι’ ὅλου τοῦ διαστήματος τοῦ σωματικοῦ ἐχώρησεν , οὕτω δηλονότι καὶ τὸ μόριον τοῦ τόπου διὰ τοῦ μορίου τοῦ σώματος ἐχώρησεν · εἰ γὰρ μὴ ἐχώ - ρησε τὸ μόριον διὰ τοῦ μορίου , οὐδὲ τὸ ὅλον διὰ τοῦ ὅλου ἐχώρησεν . εἰ δὲ τὸ σῶμα καὶ πᾶν μέγεθος ἐπ’ ἄπειρον διαιρετόν , καὶ ὁ τόπος ἐπ’ ἄπειρον διαιρεθήσεται καὶ τὸ σῶμα · ὥστε ἔσται τὸ ἄπειρον ἐνεργείᾳ . οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ διπλασιασθήσεται τὸ ἄπειρον · ἐπ’ ἄπειρον γὰρ διαιρεθήσεται καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ σῶμα . πρὸς σαφήνειαν δὲ τῶν εἰρημένων ἐκἐν θώμεθα καὶ τὴν λέξιν ἔχουσαν οὕτως · εἰ δὲ ἦν τι διάστημα τὸ " π·εφυκὸς καὶ μένον ἐν τῷ αὐτῷ , ἄπειροι ἄν ἦσαν οἱ μεθισταμένου γὰρ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος τὸ αὐτὸ ποιήσει τὰ μόρια ἅπαντα ἐν τῷ ὅλῳ ὅπερ ἅπαν τὸ ὕδωρ ἐν τῷ ἀγγείῳ . τουτέστιν ὅταν γὰρ τοῦ ἀέρος παραχωρήσαντος τῷ ὕδατι γένηται τὸ ὕδωρ ἐν τῷ τοῦ ἀέρος τόπῳ , οἷον ἐν τῷ ἀγγείῳ , ὅπερ τὸ ὅλον ὕδωρ πέπονθεν ἐν τῷ ἀγγείῳ πέπονθε δὲ τὸ χωρῆσαι δι’ ὅλου τοῦ τοπικοῦ διαστήματος τοῦ μεταξὺ τοῦ ἀγγείου ) , τὸ αὐτὸ πείσεται καὶ τὰ μόρια τοῦ ὕδατος πάντα ἐν παντὶ τόπῳ , ἀντὶ τοῦ καὶ αὐτὰ χωρήσει διὰ τῶν μορίων τοῦ τόπου · ὥστε ἔσονται καὶ αὐτὰ ἕκαστον ἐν τῇ ἰδίᾳ περιγραφῇ , καὶ σχήσει ἕκαστον αὐτῶν ἴδιον τόπον . τὸ δὲ ἐφεξῆς ἕτερόν ἐστιν ἐπιχείρημα , ἔστι δὲ τοιοῦτον · εἰ τόπος ἐστὶ τοῦ · ὕδατος οὐχ ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τοῦ κεράμου , ἕτερόν τι διάστημα παρὰ τὸ διάστημα τοῦ ὕδατος τὸ περιεχόμενον ὑπὸ τῆς κοίλης τοῦ κεράμου ἐπιφανείας , ὅπερ καθ’ ὅλον ἑαυτὸ δέχεται τὸ εἰσιὸν ὕδωρ , ὅταν μετενεχθῇ ὁ κέραμος , δῆλον ὅτι καταλήψεται ἕτερόν τόπον ὁ ὅλος κέραμος καὶ αὐτὸν τριχῇ ὄντα διαστατόν . ὥστε χωρήσει τὸ τοπικὸν διάστημα δι’ ὅλου τοῦ κεράμου , ὥστε καὶ διὰ τοῦ ἐντὸς ὕδατος καὶ διὰ τοῦ διαστήματος τοῦ δεξαμένου τὸ ὕδωρ · καταλήψεται γὰρ πάντως μέρος τι τοῦ τοπικοῦ διαστήματος , ἐν ὧ γέγονεν ὁ ἀμφορεύς , τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ἀμφορεῖ . κατειλήφει δὲ καὶ ἕτερον διάστημα , τὸ μεταξὺ τῆς κοίλης ἐπιφανείας τοῦ ἀμφορέως · ὥστε τρία διαστήματα ἐν τῷ αὐτῷ ἔσται , τὸ ἐν τῷ κεράμῳ τοπικόν , τὸ ὕδωρ τὸ ἐγγενόμενον ἐν αὐτῷ , τὸ μέρος τοῦ τόπου τοῦ ὅλου ἀμφορέως εἰς ὃν μετέστη . πρῶτον μὲν οὖν συμβήσεται | τόπον ἐν τόπῳ μεταβάλλειν μεταβάλλοντος γὰρ τοῦ ἀμφορέως καὶ καθ’ ὅλον ἑαυτὸν γινομένου ἐν · τοπικῷ διαστήματι τριχῇ ὄντι διαστατῷ καὶ τὸ διάστημα τὸ μεταξὺ αὐτοῦ τὸ δεξάμενον τὸ ὕδωρ ἐν τόπῳ ἔσται , καὶ εἰ δυνατὸν δύο καὶ τρία διαστήματα ἐν ταὐτῷ εἶναι , καὶ πλείονα ἅμα ἔσονται ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἄπειρα . ἵνα δὲ σαφέστερον ποιήσω τὸν λόγον , ἐπὶ παραδείγματος ἀναλαβὼν αὐτὸν γυμνάσω . ἔστω ξέστης τις , αὐτὸ λέγω τὸ μέτρον , εἴτε κεραμεοῦν εἴη εἴτε ὁποιονοῦν ἄλλο · εἰ τοίνυν τὸ μεταξὺ τῶν ἐντὸς περάτων διάστημα εἴη ἕτερον παρὰ τὸ ἐν αὐτῷ σῶμα , οἶον τὸ τοῦ ὕδατος , ἐὰν ὁ ὅλος ξέστης ἐμβληθῇ ἐν μείζονι σκεύει , δῆλον ὅτι καὶ τὸ διάστημα τὸ ἐν τῷ σκεύει τὸ τοπικόν , τριχῇ ὂν διαστατόν , χωρήσει δι’ ὅλου τοῦ ξέστου , ὥστε καὶ διὰ τοῦ βάθους αὐτοῦ . χωρήσει ἄρ καὶ διὰ τοῦ ἐντὸς ὕδατος καὶ διὰ τοῦ διαστήματος τοῦ δεξαμένου τὸ ὕδωρ · ὥστε τρία διαστήματα ἐν τῷ αὐτῷ ἔστι . καὶ ἐὰν πάλιν τὸ σκεῦος ἐμβάλλω ἐν κεράμῳ , πάλιν τὸ αὐτὸ γενήσεται , καὶ χωρήσει τὸ ἐν τῷ κεράμῳ διάστημα δι’ ὅλων τῶν διαστημάτων τοῦ ἐμβληθέντος σκεύους . ὁμοίως πάλιν ἐὰν ὁ κέραμος ἐμβληθῇ ἐν πίθῳ , τὸ διάστημα τὸ τοπικὸν τὸ ἐν τῷ πίθῳ χωρήσει δι’ ὅλου τοῦ κεράμου , καὶ οὕτως ἐπ’ ἄπειρον . ὥστε συμβήσεται πολλοὺς τόπους ἐν ταὐτῷ εἶναι καὶ πολλὰ διαστήματα , ὅπερ ἀδύνατον . ὁ Θεμίστιος δὲ ἐξηγεῖται τὸ χωρίον οὕτως · ‘εἰ ἦν τί , φησί , διάστημα καθ’ αὑτὸ πεφυκὸς εἶναι καὶ μένειν ἐν ταὐτῷ , ἄπειροι ἂν ἦσαν οἱ τόποι . τί δήποτε ; ὅτι ὁπηνίκα ἄν μεταφέρηται τὸ ἀγγεῖον πλῆρες ὂν σώματός τινος , οἷον ὕδατος , ὃ ποιεῖ τὸ ὅλον ὕδωρ ἐν τῷ ἀγγείῳ , τοῦτο ποιήσει καὶ τὰ τοῦ ὕδατος μόρια . ὡς οὖν τὸ ὅλον ὕδωρ κατέχον τὸ οἰκεῖον διάστημα σὺν τῷ ἀγγείῳ κινεῖται μεταφερομένῳ , οὕτως ἕκαστον καὶ τῶν μορίων αὐτοῦ κατέχον τὸ οἰκεῖον διάστημα κινηθήσεται σὺν τῷ ἀγγείῳ . ὅταν τοίνυν ἐν ἄλλῳ τόπῳ γένηται ὁ ἀμφορεύς , δῆλον ὅτι καθέξει διάστημα τὸ μεταξὺ τῶν ἐσχάτων τοῦ περιέχοντος ἀέρος , οὗ διαστήματος καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ἀμφορεῖ μέρος καθέξει καὶ τὰ τοῦ ὕδατος μόρια . ὅρα δὴ πόσα ἐν τῷ αὐτῷ εἰσι διαστήματα · πρῶτον μὲν ὃ κατέσχε τὸ ἐν τῷ ἀμφορεῖ ὕδωρ , λέγω δὴ τὸ τοπικὸν τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοῦ ἀμφορέως , δεύτερον ὃ κατέσχε τὰ τοῦ ὕδατος μόρια ὡς γὰρ τὸ ὅλον κατέσχεν ὅλον τὸ διάστημα , οὕτω καὶ ἕκαστον τῶν μορίων τοῦ ὕδατος μόριόν τι τοῦ διαστήματος κα . τέσχε , καὶ ἔστιν ἐνεργείᾳ ἕκαστον ἐν τόπῳ ) , πάλιν τὸ διάστημα ὃ κατεσχεν ὁ ὅλος ἀμφορεύς ; καὶ ἔτι τὸ μέρος τοῦ διασ·τήματος οὗ κατέσχεν ὁ ὅλος ἀμφορεὺς ἐν ᾧ γέγονε τὸ μέρος τοῦ ἀμφορέως τὸ ὕδωρ , καὶ αὐτοῦ τούτου πάλιν ὃ κατέσχε τὰ τοῦ ὕδατος μόρια . τούτοις εἰ προσθείης καὶ τὸ διάστημα αὐτοῦ τοῦ ἀμφορέως ὡς σώματος , καὶ τὸ τοῦ ὕδατος ὡς σώμα - τος , καὶ τὰ τῶν μερῶν αὐτῶν ὡς σώματος , πολλὰ ἄν εὑρήσοις ἐν τῷ αὐτῷ διαστήματα . τῆς δὲ τομῆς τῶν μεγεθῶν εἰς ἄπειρον γινομένης , εἰς ἄπειρον καὶ ἡ πρόσθεσις τῶν διαστημάτων προελεύσεται · εἰ γὰρ διάστημα ὁ τόπος , ἀνάγκη καὶ τῶν μορίων ἕκαστον ἐν ἰδίῳ τόπῳ εἶναι καθ’ αὑτό · ἕκαστον γὰρ τῶν μορίων τοῦ σώματος μόριόν τι τοῦ τοπικοῦ διαστήματος καθέξει . τοῖς μὲν γὰρ τόπον λέγουσι τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος οὐδὲν τῶν μορίων τοῦ σώματος καθ’ αὑτό ἐστιν ἐν τόπω , ἀλλ’ οὐδὲ οἷς ἅπτεται τοῦ τόπου , λέγω δὴ τὰ πέρατα , ἀλλὰ ταῦτα πάντα τῷ εἶναι τὸ ὅλον ἐν τόπῳ καὶ αὐτὰ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τόπῳ λέγεται εἶναι · οὐδὲν γὰρ αὐτῶν ἰδίως ὑπὸ τοῦ τόπου περιέχεται συνεχῆ γάρ ἐστι τῷ ὅλῳ ) , καὶ ἢ οὐδὲ ὅλως ἅπτεται τοῦ τόπου , ὡς τὰ ἐν τῷ βάθει μόρια , ἢ οὐ πανταχόθεν ἅπτεται , ἀλλ’ ἀπὸ μέρους , ὁ δὲ τόπος ὅλον θέλει περιέχειν τὸ ἐν αὐτῷ . τὸ ὅλον οὖν μόνον καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ , διὰ τὸ ὅλον δὲ καὶ τὰ μέρη λέγεται ἐν τόπῳ εἶναι . τοῖς δὲ διάστημα λέγουσιν εἶναι τὸν τόπον , ἀνάγκη πᾶσα καὶ τὰ μέρη καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ λέγειν · ὥσπερ γὰρ αἱ τρεῖς διαστάσεις τοὐ πηχυαίου , εἰ τύχοι , σώματος διὰ τῶν τριῶν διαστάσεων τοῦ πηχυαίου τόπου διῆλθον , οὕτω καὶ τὰ μόρια διὰ τῶν μορίων , εἰ δὲ μὴ ἐχώρησαν τὰ μόρια διὰ τῶν μορίων , οὐδὲ τὸ ὅλον διὰ τοῦ ὅλου . καίτοι οὐδέν μοι διοίσει , εἴτε τὸ τοπικὸν διάστημα διὰ τοῦ σώματος χωρῆσαι λέγοι τις , εἴτε τὸ σῶμα διὰ τοῦ τόπου · ταὐτὸν γάρ ἐστι τὸ ἕτερον εἰπεῖν διὰ τοῦ ἑτέρου χωρήσαι , καὶ καθ’ ἕτερον διὰ τοῦ λοιποῦ . ὥστε εἰ τῶν μορίων ἕκαστον καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ ἐστίν , ἐπ’ ἄπειρον δὲ διαιρετὸν τὸ μέγεθος , ἄπειροι ἄρα καὶ οἱ τόποι τοῦ αὐτοῦ.’ τοῦτο μὲν οὖν ἐν τούτοις , τὸ δὲ ἐφεξῆς ἐπιχείρημα καὶ ὁ Θεμίστιος ὡσαύτως ἐξηγεῖται , ὅτι εἰ τὸ διάστημα τόπος , μεταφερομένου τοῦ ἀμφορέως καὶ γινομένου ἔν τινι τόπῳ , ἐν ἴσῳ ἑαυτοῦ δηλονότι τόπῳ ἔσται · ὥστε εἰ ἔσται ὁ ἀμφορεὺς πηχυαῖος κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις , καὶ ὁ τόπος ὁ δεξάμενος αὐτὸν τοσοῦτος ἔσται · ὥστε καὶ ὁ τόπος ὁ ἐντὸς τῶν περάτων τοῦ ἀμφορέως , ὃν κατείληφε τὸ ὕδωρ , καταλήψεται μέρος τι τοῦ τόπου ; ὃν κατείληφεν ὁ ὅλος ἀμφορεύς · ὥστε ὁ τόπος ἐν τόπῳ ἔσται . καὶ οὐ μόνον δύο τόπους ἐν τῷ αὐτῷ γενέσθαι δυ - νατόν , ἀλλὰ καὶ πλείονας , ὡς · ἐδείξαμεν · εἰ μὲν γὰρ τὸ διάστημα τὸ το - πικὸν ὃ κατείληφε τὸ ὕδωρ , λέγω δὴ τὸ μεταξὺ τῆς κοίλης ἐπιφανείας τοῦ ἀγγείου , μετὰ τὸ χωρῆσαι δι’ αὐτοῦ τὸ ὕδωρ οὐκέτι ἐστίν , οὐδὲ ἐν τόπῳ ἄν εἴη τὸ ἐν τῷ κεράμῳ ὕδωρ , εἴ γε τόπος μὲν τὸ διάστημα , τοῦτο δὲ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ κεράμῳ τοῦ ὕδατος ἐνόντος . συμβήσεται δὲ οὕτως μηδὲ εἶναι ὅλως αὐτό ποτε · εἰ γὰρ διὰ τὸ ἐμπεπτωκέναι εἰς αὐτὸ τὸ ὕδωρ λέγοι τις μηκέτι εἶναι αὐτό , ἐπεὶ καὶ πρὶν τὸ ὕδωρ εἶναι ἄλλο τι ἦν ἐν τῷ κεράμῳ σῶμα , ἤτοι ἀὴρ ἢ ἕτερόν τι ἀδύνατον γὰρ κενὸν εἶναι , ὡς δειχθήστεαι ἐφεξῆς ) , οὐδὲ ἄλλοτε ἦν δηλονότι . ἀνάγκη ἄρα πᾶσα ἀεὶ εἶναι ἐν τῷ ἀμφορεῖ τὸ τοπικὸν διάστημα τὸ μεταξὺ τῶν ἐντὸς περάτων . εἰ δὲ ἔστι , | πᾶσα ἀνάγκη τοῦ ἀμφορέως μεταφερομένου συμμεταφέρεσθαί τε καὶ τὸ διάστημα καὶ ἐν μέρει τοῦ τόπου γίνεσθαι , ὃν ἄν ὁ ὅλος ἀμφορεὺς καταλάβῃ . αἱ μὲν οὖν ἀνασκευαὶ τοῦ μὴ εἶναι διάστημα τὸν τόπον , αἱ ἐκ τῶν ἐξηγήσεων τῶν Ἀριστοτελικῶν ῥητῶν ἀναφανεῖσαι , αὗταί εἰσιν , ὅσας δὲ ἔξωθεν προστεθείκασιν οἱ ἐξηγηταί , καὶ ὅσα εἴποιεν ἂν οἱ πρϊστάμενοι τοῦ διάστημα εἶναι τὸν τόπον , μετὰ τὸ ἐπεξελθεῖν τὸ ῥητὸν ἐροῦμεν . Ἤ διάστημά τι τὸ μεταξὺ τῶν ἐσχάτων . Tῶν ἐσχάτων τοῦ περιέχοντος σώματος , οἷον εἰ κέραμος εἴη ὁ πε - ριέχων , τὸ μεταξὺ τῶν ἐντὸς περάτων διάστημα . Ἤ τὰ ἔσχατα , εἰ μὴ ἔστι μηδὲν διάστημα παρὰ τὸ τοῦ ἐγγινομένου σώματος μέγεθος . Εἰ τὸ μεταξύ , φησί , τῶν ἐσχάτων τοῦ περιέχοντος διάστημα μὴ ἔστιν ἄλλο τι παρὰ τὸ σῶμα τὸ ἐγγινόμενον ἐν αὐτῷ , οἷον εἰ ὕδωρ ἢ ἀὴρ εἴη , μήτε τῆς ὕλης μήτε τοῦ εἴδους τόπου ὄντος λείπεται τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος εἶναι τὸν τόπον . Ἐν ταὐτῷ γὰρ τὰ ἔσχατα τοῦ περιέχοντος ὄντος καὶ τοὐ περιεχομενου . Ἐν ταὐτῷ ἀντὶ τοῦ ἅμα καὶ ἐφαρμόζοντα ἀλλήλοις , ὅθεν δοκεῖ τὸ εἶδος εἶναι ὁ τόπος . ἀλλὰ καὶ οὕτως ἡ διάκρισις δήλη · εἰ γὰρ καὶ πέραια ἄμφω καὶ ἐν ταὐτῷ , ἀλλ’ ὁ μὲν τόπος τοῦ περιέχοντος σώματος πέρας , τὸ δὲ εἶδος τοῦ περιεχομένου ὥστε οὐκ ἄν εἴη τὸ εἶδος ὁ τόπος . 'Aλλὰ διὰ τὸ μεταβάλλειν πολλάκις μένοντος τοῦ περιέχοντος τὸ περιεχόμενον καὶ διῃρημένον , οἷον ἐξ ἀγγείου ὕδωρ . Τὴν αἰτίαν λέγει ἐξ ἧς τὸν τόπον τινὲς τὸ διάστημα ὑπειλήφασιν εἶναι τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοὐ περιέχοντος σώματος · διότι , φησιν , ὥσπερ ἐν ἀγγείῳ ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ μένοντι πλείονα μετεμπίπτει σώματα , οὕτως ἐπειδὴ τὸν αὐτὸν τόπον πλείονα καταλαμβάνει σώματα , δοκεῖ ἕτερον εἶναι διάστημα παρὰ τὸ ἐγγινόμενον ἐν αὐτῷ . οὐκ ἔστι δέ , φησίν , ἕτερον τὸ διάστημα , ἀλλ’ ἕτερόν τι τὸ τυχὸν μετεμπίπτει σῶμα · ὥστε οὐκ ἔστι διάστημά τι τὸ μεταξὺ τῶν περάτων πλὴν τοῦ ἐγγινομένου σώματος . Eἰ δὲ ἦν τι διάστημα τὸ πεφυκὸς καὶ μένον ἐν τῷ αὐτῷ , ἄπειροι ἄν ἦσαν οἱ τόποι . Πεφυκὸς μὲν εἶπε διὰ τὸ μαθηματικόν · ἐκεῖνο γὰρ οὐ φύσει ἐστίν , ἀλλ’ ἐπινοία . πεφυκὸς οὖν ἀντὶ τοῦ ὂν καὶ ὑφεστηκός , μένον δέ , τουτέστιν ἀκίνητον , διὰ τὰ φυσικὰ μεγέθη , ἃ πάντως ἐν κινήσει τινὶ θεωρειται . Μεθισταμένου γὰρ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος τὸ αὐτὸ 30 ποιήσει τὰ μόρια ἅπαντα ἐν τῷ ὅλῳ . Τουτέστιν ἀντιμεθισταμένων ἀλλήλοις τοῦ τε ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος , καὶ ἀντιπαραχωρούντων ἀλλήλοις τοὺς ἰδίους τόπους , ὅπερ ἅπαν τὸ ὕδωρ ἐν ὅλῳ τῷ ἀγγείῳ ποιεῖ , τοῦτο καὶ πάντα τὰ τοῦ ὕδατος μόρια ἐν τοῖς μορίοις τοῦ τόπου . ὥσπερ οὖν τὸ ὅλον ὕδωρ χωρεῖ δι’ ὅλου τοῦ τοπικοῦ διαστήματος , καὶ ἐφαρμόζουσιν ἀλλήλοις ἀμφότερα τὰ διαστήματα , οὕτω δὴ καὶ τὰ μόρια τοῦ σώματος τὸ αὐτὸ πείσονται πρὸς τὰ μόρια τοῦ τότου . ἀλλ’ ἐπεὶ ἐπ’ ἄπειρον τὰ μεγέθη διαιρετά , ἐπ’ ἄπειρα διαιρήσουσιν ἄλληλα καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ σῶμα , ὥστε εἶς τόπος εἰς ἀπείρους τόπους ἔσται διῃρημένος . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ σῶμα . Ἅμα δὲ καὶ ὁ τόπος ἔσται μεταβάλλων · ὥστε ἔσται τοῦ τόπου τις ἄλλος τόπος , καὶ πολλοὶ τόποι ἅμα ἔσονται . Ἕτερον ἐπιχείρημα , ὅτι εἰ τὸ μεταξὺ τοῦ ἀγγείου διάστημά ἐστιν ἕτερον παρὰ τὸ ἐγγινόμενον σῶμα , ἀνάγκη μεταφερομένου τοῦ ἀγγείου μεταφέρεσθαι καὶ τὸ διάστημα · ὥστε καὶ ὁ τόπος μεταβάλλοι ἄν κατὰ τόπον . καὶ ἐπειδὴ ὁ δεξάμενος τὸ ἀγγεῖον τόπος ὅλος δι’ ὅλου τοῦ βάθους ἐχώρησεν , ἐδέξατο δηλονότι καὶ τὸ ἐντὸς διάστημα . ὥστε τοῦ τόπου ἔσται τόπος , καὶ πολλὰ διαστήματα ἐν τοι αὐτῷ ἔσονται , τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοῦ ἀγγείου , τὸ ἐγγενόμενον ἐν αὐτῷ σῶμα , τὸ μέρος . τοῦ διαστήματος τοῦ δεξαμένου τὸ ὅλον ἀγγεῖον , εἰς ὃ ἐχώρησε τὸ μέρος τοῦ ἀγγείου , λέγω δὴ τὸ ὕδωρ . εἰ δὲ πολλὰ διαστήματα δυνατὸν ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , τί κω λύει καὶ ἄπειρα ; οὐκ ἔστι δὲ ἄλλος τόπος τοῦ μορίου ἐν ᾧ κινεῖται , ὅταν ὅλον τὸ ἀγγεῖον μεθίστηται , ἀλλ’ ὁ αὐτός · ἐν ᾧ γάρ ἐστιν , ἀντιμεθίσταται ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ ἢ τὰ μόρια τοῦ ὕδατος , ἀλλ’ οὐκ ἐν ᾦ γίνονται τόπῳ . Πρὸς τὸ δεύτερον τῶν ἐπιχειρημάτων ἡ ἀπάντησις , ἐξ οὗ συνήγετο τὸν τόπ·ον ἐν τόπῳ γίνεσθαι καὶ πολλοὺς ἅμα τόπους εἶναι · τὸ γὰρ διάστημα τὸ μεταξὺ τῶν κόων τοῦ ἀμφορέως , ὅπερ ἐδέξατο τὸ ὕδωρ , ἐν ἄλλῳ διαστήματι ἐγγίνεται μετατεθέντος τοῦ ἀμφορέως . φησὶν οὖν ὅτι τοῦτο τὸ ἄτοπον οὐ συμβήσεται τοῖς τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος τὸν τόπον λέγουσιν · οὐδὲ γὰρ ἀνάγκη μεθισταμένου τοῦ ὅλου ἀγγείου ἐν ἄλλῳ γενέσθαι τόπῳ τὸ μόριον αὐτοῦ , λέγω δὴ τὸ ὕδωρ , παρὰ τοῦτον , ἐν ᾧ καὶ ἐξ ἀρχῆς ἦν καὶ μεθ’ οὗ κινεῖται , οὗτος | δέ ἐστιν ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τοῦ ἀγγείου . ἀλλὰ τὸ μὲν ὅλον ἐν ἄλλῳ γέγονε τόπῳ ὑφ’ ἑτέρας γὰρ ἐπι - φανείς τοῦ ἀέρος περιέχεται ) , τὸ δὲ μόριον αὐτοῦ , τουτέστι τὸ ὕδωρ ἢ τὸ μεταξὺ ἤτοι ὁ ἀήρ , ἐν τῷ ἐξ ἀρχῆς ἔμεινε τόπῳ ὑπὸ γὰρ τῆς αὐτῆς περιέχεται ριέχεται ἐπιφανείας , λέγω δὴ τῆς τοῦ κεράμου ) , καὶ οὐκ ἐν ᾧ μετὰ τοῦ ὅλου γέγονεν · οὐ γὰρ κατέσχε μόριόν τι τοὐ τόπου τὸ ὕδωρ , ἐν ᾧ γέγονε τὸ ὅλον ἀγγεῖον , ἀλλὰ μετὰ τοῦ ὅλου ἐστὶν ἐν ἐκείνῳ , καθ’ αὑτὸ δὲ οὐκ ἐν ἄνῳ ἢ τῷ ἐξ ἀρχῆς . μόριον οὖν λέγει τοῦ ὅλου ἀμφορέως τοῦ πεπληρωμένου ἢ ἀέρος ἢ ὕδατος . ἔστιν οὖν μόριον τοῦ ὅλου ἤτοι τὸ ὕδωρ ἢ ὁ ἀήρ , οὗ ἄν ᾖ τὸ ἀγγεῖον πεπληρωμένον . ἐνῶ γάρ ἐστιν , ἔστι δὲ ἐν τῇ κοίλῃ ἐπιφανείᾳ τοῦ ἀγγείου , ἀντιμεθίσταται ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ ἢ τὰ μόρια τοῦ ὕδατος . τὸ ἀντιμεθίσταται ἀντὶ τοὐ συμμεθίσταται , τὸ δὲ ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ ἀντὶ τοῦ ἤτοι ὁ ἀὴρ ἢ τὸ ὕδωρ , οὗ ἄν ᾖ πλῆρες τὸ ἀγγεῖον . ἐν τῷ ἐξ ἀρχῆς οὖν ἐστι τόπῳ τὸ μόριον τοῦ ἀγγείου , τὸ ὕδωρ , καὶ οὐκ ἐν ᾧ τὸ ὅλον γέγονε τόπῳ . οὗτος δέ ἐστι τὸ μόριον τοὐ ἀέρος , τὸ περιέχον αὐτό , ὃς τόπος , φ·ησί , μέρος ἐστὶ τοῦ τόπου τούτου , ὅς ἐστι τοῦ ὅλου οὐρανοῦ τόπος . οὐ - ρανὸν δέ φησι τὸν κόσμον . τοῦ οὖν κοσμικοῦ τόπου μέρος ἐστιν ο πε - ριέχων τὸ ἀγγεῖον τόπος . εἰπὼν δὲ ὁ ἀὴρ ἢ τὸ ὕδωρ προσέθηκεν ἢ τὰ μόρια τοῦ ὕδατος , τουτέστιν οὔτε τὸ ὅλον ὕδωρ οὔτε τὰ μόρια αὐτοῦ μεθισταμένου τοῦ ἀγγείου μέρος τι τοῦ τόπου τοῦ ἀγγείου καταλαμβά - νουσιν , ἀλλ’ ἐν τῷ αὐτῷ ἐν ᾧ τὸ ὅλον ὕδωρ ἐξ ἀρχῆς ἦν , ἐν τούτῳ ἔμεινε καὶ μεταστάντος τοῦ ἀγγείου καὶ τὸ ὅλον ὕδωρ καὶ τὰ μόρια αὐτοῦ . τοῦτο δὲ προσέθηκε δεικνὺς ὅτι οὐδὲ τὸ κατ’ ἐνέργειαν εἶναι ἐν τόπῳ τὰ μόρια ἕπεται τοῖς τὴν ἐπιφάνειαν λέγουσι τόπον , ὅπερ εἵπετο κατὰ τὸ πρότερον ἐπιχείρημα τοῖς τὸ διάστημα τόπον λέγουσιν . ἐκείνοις μὲν γὰρ ἕπεται τὸ καὶ τὰ μόρια κατ’ ἐνέργειαν ἐν τόπῳ εἶναι , εἴ γε χωροῦσι δι’ ἀλλήλων τὰ διαστήματα , τοῖς μέντοι τὸ πέρας λέγουσιν εἶναι τὸν τόπον οὐκέτι · οὐδὲν γὰρ τῶν μορίων τοὐ ὅλου περιγράφεται ὑπὸ τοῦ μορίου τῆς ἐπιφανείας , ὥσπερ ὑπὸ τοὐ μορίου τοῦ διαστήματος . ὥστε οὐ συμβαίνει τοῖς λέγουσι τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος εἶναι τὸν τόπον οὐδὲν τῶν ἀτόπων τῶν συμβαινόντων τοῖς τὸ διάστημα λέγουσιν εἶναι τὸν τόπον . Καὶ ἡ ὕλη δὲ δόξειεν ἄν εἶναι τόπος . εἰ ἐν ἠρεμοῦντί <τις> σκοποίη καὶ μὴ κεχωρισμένῳ . Εἰρηκὼς ὅθεν ὑπενοήθη ὁ τόπος εἶδος , ἔτι δὲ καὶ διάστημα , νῦν λέγει πόθεν ὑπενοήθη εἶναι ὕλη . εἴ τις , φησί , σκοποίη ἐν ἠρεμοῦντι τῷ πράγματι ἐν τῷ τόπῳ , πουτέστιν εἰ θεωρήσας τις ἐν τῷ <ἐν> τόπῳ ἠρεμοῦντι τῷ ] πράγματι καὶ μὴ μεθισταμένῳ αὐτοῦ νοήσοι αὐτὸ γινόμενον καὶ φθειρόμενον ἀκίνητον μένον τοῦ τόπου , λέγω δὴ ἵν ἐν τῷ ἀγγείῳ ὂν τὸ ὕδωρ μὴ ἐκστὰν αὐτοῦ γένηται ἀήρ , οὕτω δόξειεν ἄν μᾶλλον εἶναι ὁ τόπος ἡ ὕλη , ἐπειδὴ μὴ κινηθέντος κατὰ τόπον τοῦ πράγματος ἐν τῷ αὐτῷ ἄλλοτε ἄλλο γέγονεν · οὕτω γὰρ ἐν τῇ ὕλῃ γίνεται ἡ μεταβολὴ μὴ κινουμένου κατὰ τόπον τοῦ ἐν αὐτῇ εἴδους . εἰ οὖν δέοι ἐξομοιῶσαι τὸν τόπον τῇ ὕλῃ , νενοήσθω τὸ ἐν τῷ ἀμφορεῖ ὕδωρ μεταβάλλον ἢ εἰς ἀέρα ἢ εἰς ἄλλο τι σῶμα , ὥστε ἀκινήτου μένοντος τοῦ πράγματος ἄλλοτε ἄλλο ἐνυπάρχειν ἐν τῷ ἀμφορεῖ σῶμα . τὸ δὲ καὶ μὴ κεχωρισμένῳ ἀλλὰ συνεχεῖ ἐκ παραλλήλου τὸ αὐτὸ τῷ ἠρεμοῦντι . τὸ δὲ συνεχεῖ ἀντὶ τοῦ συνημμένῳ · οὐ γὰρ κυρίως τὸ συνεχὲς ἐνταῦθα . δι’ ἧς γάρ , φησίν , ὑπονοίας ἔδοξεν εἶναι ἡ ὕλη ἑτέρα πάντων τῶν ἐγγινομένων ἐν αὐτῇ εἰδῶν , τῷ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα ποτὲ μὲν λευκὸν ποτὲ δὲ μέλαν γίνεσθαι ἄλλοτε δὲ ἄλλο , διὰ τῆς αὐτῆς καὶ ὁ τόπος ἕτερός τις εἶναι δοκεῖ τῶν ἐν τόπῳ · ὥστε εἰ τὸ πρᾶγμα ἀκίνητον ὂν τοῦ τόπου μεταβάλλοι , ταὐτὸν δόξειεν ἄν εἶναι ἡ ὕλη καὶ ὁ τόπος . πλὴν ἔστι τις διαφορά · ἡ μὲν γὰρ ὕλη αὐτὴ γίνεται λευκὸν ἢ μέλαν . ἢ ἄνθρωπος ἢ ἵππος , ὁ δὲ τόπος δέχεται ταῦτα , οὐκ αὐτὸς ταῦτα γίνεται . διὸ καὶ ἡ χρῆσις ἡ ἡμετέρα διάφορος ἐπ’ αὐτῶν · ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ὕλης τὸ ὂν ὕδωρ , τοῦτο νῦν ἀήρ , ἐπὶ · δὲ τοῦ τόπου ὅτι οὗπερ πρότερον ἦν ὕδωρ , νῦν ἐστιν ἀήρ . καὶ ἄλλως , ὅπερ καὶ πρότερον ἐλέχθη , ἡ μὲν ὕλη ἀχώριστος τοῦ πράγματος , ὁ δὲ τόπος χωριστός . Λέγω δὲ <τὸ> περιεχόμενον σῶμα σῶμα <τὸ κινητὸν κατὰ φοράν> . Περιέχεσθαι , φησί , καὶ ἐν τόπῳ εἶναι λέγω οὐχ ἁπλῶς πᾶν σῶμα , ἀλλὰ τὸ πεφυκὸς ποτὲ μὲν κινεῖσθαι ποιὲ δὲ μή . τοῦτο γάρ ἐστι τὸ κι - νητόν , ἵνα εἴπῃ τὸ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ · τὸ γὰρ οὐράνιον οὐ κινητόν , ἀλλ᾿ ἀεικίνητον , διόπερ οὐδὲ πᾶν ἐν τόπῳ . τὸ δὲ κατὰ φορὰν ἀντὶ τοῦ κατ’ εὐθυωρίαν · φορὰ γὰρ ἡ κατ’ εὐθεῖαν κίνησις , ἡ δὲ κύκλῳ οὐ φορά , ἀλλὰ περιφορά . εἴ τι μὲν οὖν κινητὸν κατὰ φοράν , τοῦτο · πάντως ἐν τόπῳ , οὐκ εἴ τι ἐν τόπῳ , τοῦτο κινητὸν κατὰ φοράν · αἱ γὰρ ἐντὸς σφαῖραι τῆς ἀπλανοῦς ἐν τόπῳ μέν , οὐ κινηταὶ δὲ κατὰ φοράν . πῶς δὲ βούλεται εἶναι τὴν ἀπλανῆ ἐν τόπῳ καὶ πῶς οὔ , αὐτοῦ λέγοντος μετ’ ὀλίγον ὀψόμεθα , τὸν δὲ ἐντελῆ περὶ τούτων λόγον ἄλλης ἄν εἴη πραγματείας ἐπισκέψασθαι , λέ | γω δὴ ὅπως ἔχει ὁ οὐρανὸς κατά τε τὰ μόρια καὶ κατὰ τὰ ὅλα . Καιρὸς δὴ λοιπὸν καὶ τὰ παρ’ ἡμῶν προστεθῆναι τῷ λόγῳ , καὶ τέως ἰδεῖν , εἰ ἔνεστί τις ἐν τοῖς Ἀριστοτελικοῖς ἐπιχειρήμασιν ἀνάγκη , δι’ ἧς δείκνυται ὡς ἀδύνατον διάστημά τι τριχῇ διαστατὸν τὸν τόπον εἶναι . τὸ μὲν οὖν οἴεσθαι , εἰ διάστημα εἴη ὁ τόπος , χωρεῖν τοῦτο δι’ ὅλου τοῦ ἐγγι - νομένου ἐν αὐτῷ σώματος , ἔπειτα καὶ διαιρεῖν αὐτὸ οὕτως ὡς ἐνεργείᾳ ἄπειρα ποιεῖν τὰ μόρια , αὐτόν τε τὸν τόπον ἐνεργείᾳ ἐπ’ ἄπειρον διῃρῆ - σθαι , παντάπασιν εὔηθές τε καὶ οὐδὲ τὸ πιθανὸν ἔχον εἶναί μοι δοκεῖ . εἰ μὲν γὰρ τὸν τόπον τριχῇ διαστατὸν εἶναι λέγοντες καὶ σῶμα ἔλεγον εἶναι , οὐδὲ οὕτως μὲν ἴσως ταῦτα εἵπετό τὰ ἄτοπα , ὅμως δ’ οὖν κἀν συναρπάζειν ὁ παραλογισμὸς ἠδύνατο , ἐπειδὴ δὲ οὐ σῶμα τὸν τόπον ὑποτίθενται οὐδὲ γὰρ ταὐτὸν τριχῇ διαστατὸν εἰπεῖν καὶ σῶμα ) , ἀλλ’ ἀσώματον κενὸν γὰρ εἶναι τῷ ἰδίῳ λόγῳ ) , ποία ἀνάγκη τὸ κενὸν ἢ χωρεῖν εἰς τὸ ἐντεθὲν ἐν αὐτῷ σῶμα , ἢ χω·ρῆσαν δι’ αὐτοῦ εὐθὺς καὶ κατ’ ἐνέργειαν αὐτὸ διελεῖν ; χωρῆσαν γὰρ ἐν τῷ κενῷ τὸ σῶμα οὐδὲν ἄλλο ἢ ἐπλήρωσεν αὐτό . ἄλλως τε καὶ εἰ διὰ τοῦ σώματος ἐχώρει τὸ κενόν , ποία ἦν ἀνάγκη εὐθὺς καὶ διελεῖν αὐτὸ ἀσώματόν γε ὄν ; τὸ γὰρ ἀσώματον χωροῦν διὰ σώματος οὐδεμίαν διαίρεσιν οὐδὲ τομὴν ἀπεργάζεται . λευκότης γοῦν καὶ θερμότης καὶ αἱ ἄλλαι πᾶσαι ποιότητες δι’ ὅλων χωροῦσαι τῶν σωμάτων , βάθους φημὶ καὶ πλάτους καὶ μήκους , διαίρεσιν οὐδεμίαν αὐτοῖς ἐμποιοῦσιν , οὐχ ὅτι ποιότητές εἰσιν , ἀλλ’ ὅτι ἀσώματοι · οὐ γὰρ πέφυκεν ὑπὸ τοῦ ἀσω - μάτου τὸ σῶμα διαιρεῖσθαι . εἰ δὲ λέγοιεν ‘ἀλλὰ διάστημα τὸ κενόν ἐστι , καὶ διὰ τοῦτο διαιρήσει᾿ , οὐδὲ οὕτως οὐδεμίαν ὁρῶ τὴν ἀνάγκην · εἰ γὰρ καὶ διαστατόν ἐστι τριχῇ , ἀλλ’ οὖν παντάπασιν ἀπαθὲς καὶ ἀσώματον καὶ αὐτὸ τοῦτο οὐδὲν ἄλλο ἢ χώρα κενή . πῶς οὖν τὸ πάντῃ ἀπαθὲς καὶ μηκαι δεμιᾷ ποιότήτι σωματικῇ πεποιωμένων , σκληρότητι ἢ μαλακότητι ἢ ὅλως ἀντιτυπίᾳ εἴτε ἄλλῃ τινὶ τοιαύτῃ δυνάμει . διαίρεσιν ἐμποιήσει ἐν τοῖς σωμασιν ; ὥσπερ οὖν ἐπιφάνεια εἵ ἁρμόζουσα ἐπιφανείᾳ οὐδεμίαν οὐδεμίαν διαίρεσιν ἐμποιεῖ , ἀλλὰ κἄν μυρίαι ἐφαρμοσθῶσιν ἀλλήλαις ἐπιφάνειαι , οὔτε αὔξησίν τινα ἐμποιοῦσιν οὔτε διαιροῦσιν ἀλλήλας , ὁμοίως δὲ κἂν γραμμαὶ μυρίαι ἑφαρμοσθῶσιν ἀλλήλαις , οὔτε διαίρεσίν τινα ἀλλήλαις οὔτε αὔξησιν ἐμ ποιοῦσιν , ἀλλ’ ἐν τῷ αὐτῷ μυρίαι δύνανται ἐφαρμοσυῆναι ἀλλήλαις καὶ τούτου οὐδὲν ἄλλο αἴτιον ἢ τὸ ἀσωμάτους αὐτὰς εἶναι ) , οὕτω δηλονότι κἂν τριχῇ διαστατὸν τριχῇ διαστατῷ ἐφαρμοσθῇ ἀσώματον ὄν , οὐδεμίαν οὔτε διαίρεσιν ἐμποιήσει οὔτε πάθος ἄλλο οὐδὲ ἕν . ἐντι εἰ τὸ τριχῇ διαστατὸν ἀσώματον ὂν καὶ χωροῦν διὰ σώματος , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν ἐφαρμοζόμενον τῶ σώματι , διαιρεῖ αὐτό . τὰ αὐτὰ δήπου καὶ τοῖς Ἀριστοτέλους ἕψεται λόγοις . βούλεται γὰρ · τὸν τόπον ἴσον εἶναι τῷ ἐν τόπῳ , καὶ ἐν ταὐτῷ εἶναι τό τε πέρας τοῦ περιέχοντος καὶ τοῦ περιεχομένου · εἰ ἐν ταὐτῷ εἰσιν ἄμφω τὰ πέραια , ὥσπερ τὸ ὅλον ἐν τῷ ὅλῳ ἐστίν , οὕτω καὶ τὸ μόριον ἐν τῷ μορίῳ . ἐπ’ ἄπειρον οὖν ὄντος παντὸς μεγέθους διαιρετοῦ , συμβήσεται ἄπειρα εἷναι κατ’ ἐνέργειαν τὰ μόρια τῶν ἐπιφανειῶν εἰ γὰρ μὴ ἕκαστον μόριον τῆς ἐπιφανείας ἑκάστῳ τῆς λοιπῆς ἐφήρμοσεν , οὐδὲ ἡ ὅλη τῇ ὅλῃ . ἔσται οὖν ἐνεργείᾳ τὸ ἄπειρον . καὶ οὔ τι λέγω ὅτι ὡς ἐν τόπῳ ἔσται ἡ μία ἐπιφάνεια τῇ ἑτέρᾳ · κἄν γὰρ μὴ ὡς ἐν τόπῳ ᾖ , ἀλλ’ οὖν ἐφαρμόζουσί γε ἀλλήλαις . καθὸ οὖν ἐφαρμόζουσιν , ἐχώρησαν δι’ ἀλλήλων , ὥστε καὶ διαιρήσουσιν ἀλλήλας . ἢ τοίνυν οὔτε γραμμὴν δύωατὸν ἑτέρᾳ γραμμῇ ἐφαρμόζειν , οὔτε ἐπιφάνειαν ἐπιδανείᾳ , ἢ εἰ ταύτας δυνατόν , διὰ τί μὴ καὶ τριχῇ διαστατὸν ἀσώματόν γε ὂν τριχῇ διαστατῷ ἐφαρμόσει ; τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις μῆκος μὲν μήκει ἐφαρμόζειν δύνασθαι καὶ πλάτος πλάτει ἀσώματα ὄντα , βάθος δὲ βάθει μὴ ἐφαρμόζειν ; καίτοι τὸ μὲν μῆκος καὶ τὸ πλάτος οὐκ ἄνευ σώματος , ἀλλ’ ἐν σώματι τὸ εἶναι ἔχει , ἀλλ’ ὅμως ἐφαρμόζουσι τοῖς ὁμοίοις ἀσώματά γε αὐτὰ ὄντα , τὸ δὲ διάστημα τὸ τοπικὸν ἀσώματόν ἐστι καὶ χωριστὸν σώματος καὶ καθ’ αὑτὸ ὑφεστηκός , οὐκ ἐν ὑποκειμένῳ τινὶ τὸ εἶν.αι ἔχον · πολλῷ οὖν μᾶλλον ἐφαρμόσαι δυνήσεται τῷ σώματι , ἀπαθὲς φυλάττον αὑτό . εἰ γὰρ τὸ διάσκληρότητι στημα ᾗ διάστημά ἐστιν ἀπλῶς ἐφαρμόζον ἄλλῳ διαστήματι εὐθὺς καὶ διῄρει αὐτό , μᾶλλον δὲ διῃροῦντο ὑπ’ ἀλλήλων ἄμφω τὰ διαστήματα , καὶ ἡ γραμμὴ ἡ τῇ γραμμῇ ἐφαρμόζουσα καὶ ἡ ἐπιφάνεια <ἡ> τῇ τὸ αὐτὸ ἄν ἐποίησαν διαστήματα γὰρ καὶ ταῦτα ) , εἰ δὲ μηδὲν τοιοῦτον ἐπὶ τούτων συμβαίνει οὐ τὸ διάστημα ὄρα ᾗ διάστημά ἐστι διαιρέσεως ἐστιν αἴτιον . ὥστε οὐδὲ τὸ βάθος τῷ βάθει ἐφαρμόζον διαιρέσεως ἄν εἴη αἴτιον · ἀποκληρωτικὸν γὰρ τριῶν ὄντων τῶν διαστημάτων , μήκους πλάτους βάθους , μῆκος μὲν καὶ πλάτος ἐφαρμόζοντα ἐπ’ ἄλληλα μὴ διαιρεῖν ἄλληλα , βάθος δὲ βάθει ἐφαρμόζον διαιρεῖν . οὐκοῦν οὐ τὸ διάστημα ἀπλῶς ὁποῖον ἄν ᾖ διαιρέσεώς ἐστιν αἴτιον , ἀλλὰ τὸ μετὰ ὕλης , τοῦτο δέ ἐστι τὸ σῶμα · ἡ γὰρ ὕλη τοῦ ποιεῖν καὶ πάσχειν εἰν αἰτία τοῖς εἴδεσι , τοῖς ὅλως ποιεῖν καὶ πάσχειν πεφυκόσιν . οὐδὲ γὰρ τὰ ἐναντία πείσονταί ποτε ὑπ’ ἀλλήλων μὴ ἐν ὕλη ὄντος καὶ τοῦ ποιητικοῦ καὶ τοῦ παθητικοῦ , λέγω δὴ τὰ φυσικά τε καὶ σωματικὰ πάθη . ὥστε εἰ τὸ τοπικὸν διάστημα τριχῇ διαστατὸν ἀσώματόν ἐστι καὶ ἄυλον , οὔτε πάθος τι ἐμποιήσει ἐν τῷ ἐγγενομέωῳ σώματι , οὔτε πείσεται ὑπ’ αὐτοῦ · ποιεῖ γὰρ καὶ ἀντιπάσχει μόνα τὰ τὴν αὐτὴν ὕλην ἔχοντα . οὐδεμία ἄρα ἀνάγκη , κἂν εἰ διὰ τοῦ σώματος χωροίη τὸ κενόν , διαιρεῖν αὐτὸ ἢ ὑπ’ αὐτοῦ διαιρεῖσθαι . Ἐγὼ δὲ κἀκεῖνό φημι , ὅτι κἄν τριχῇ ὢν διαστατὸς ὁ τόπος σῶμα ἦν , οὐδεμία ἦν ἀνάγκη χωροῦντος ἐν αὐτῷ τοῦ ἐν τόπῳ γινομένου ἢ καὶ αὐ - τοῦ δι’ ἐκείνου χωροῦντος ἀκολουθεῖν τοῦτο τὸ ἄτοπον , τὸ διῃρῆσθαι ἐπ’ ἄπειρον τὰ χωρήσαντα | δι’ ἀλλήλων , ἀλλ’ εἵπετο μὲν τὸ χωρῆσαι σῶμα διὰ σώματος , ὅπερ προφανῶς ἀδύνατον , ἢ θάτερον τῶν σωμάτων ὅλον εἶναι κενόν , ἵνα οὕτω τὸ λοιπὸν δύνηται δι’ αὐτοῦ χωρῆσαι . καὶ αὐτὸς γοῦν ὁ Ἀριστοτέλης τῷ λέγειν σῶμα διὰ σώματος χωρεῖν οὐδέποτε εἶπεν ἕπεσθαι ἄτοπον τὸ ἐνεργείᾳ εἰς ἄπειρον διαιρεῖσθαι τὰ σώματα , ἀλλὰ τὸ δύνασθαι τὸ μέγιστον ἐν τῷ ἐλαχίστῳ εἶναι . ἀναμνησθῆναι δὲ δεῖ καὶ ὧν αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης εἶπε πρὸς τοὺς τὴν αὔξησιν διὰ κενῶν τινων ἢ πόρων ὑποτιθεμένους γίνεσθαι · ἐκείνων γὰρ λεγόντων ὅτι τῷ τὴν τροφὴν εἰσιέναι εἰς τὰ ἐνόντα ἐν τοῖς σώμασι κενά , οὕτως ἡ αὔξησις γίνεται , αὐτὸς πάνυ καλῶς ὑπαντῶν πρὸς αὐτούς φησιν , ὅτι συμβήσεται ἐκ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἢ ὅλον κενὸν εἶναι τὸ σῶμα , εἰ ὅλον δι’ ὅλου αὔξεται , ἢ ἀναπλήρωσιν εἶναι μόνον τῶν κενῶν , οὐκ αὔξησιν . καὶ οὐδαμοῦ γε εἶπεν , ὅτι χωρήσει τὸ κενὸν διὰ τῆς τροφῆς καὶ διαιρήσει αὐτὴν ἐπ’ ἄπειρον . οὕτω τοίνυν φήσαιεν ἂν καὶ οἱ τὸν τόπον διάστημα εἶναι λέγοντες , ὅτι τὸ σῶμα χωροῦν διὰ τοῦ κενοῦ πληροῖ αὐτό , καὶ οὔτε τὸ κενὸν διαιρεῖται ὑπὸ τοῦ ἐγγινο - μένου σώματος , ἀλλὰ μόνον πληροῦται , οὐδὲ αὐτὸ διαιρεῖ τὸ σῶμα · οὐδὲ γὰρ ἐγγίνεται ἐν τῷ σώματι , ἀλλὰ τὸ σῶμά ἐστι τὸ ἐν αὐτῷ ἐγγινόμενον . ἀκίνητον γάρ ἐστι πάντῃ τὸ κενόν · ἀσώματον γάρ . εἰ μὲν γὰρ ἦν σῶμα , ἀνάγκη ἦν τοῦ γινομένου ἐν τόπῳ χωροῦντος δι’ αὐτοῦ καὶ τὸν τόπον σῶμα ὄντα δι’ ἐκείνου χωρεῖν , ἐπειδὴ δὲ διάστημά ἐστι τῷ ἰδίῳ λόγῳ κενὸν ὁ τόπος , πληρωθήσεται μόνον ὑπὸ τοὐ ἐγγινομένου σώματος . εἰ δέ τις καὶ προσφιλονεικοίη καὶ τὸ κενὸν βουλόμενος χωρεῖν ἐν τῷ ἐγγενομένῳ σώματι , ἄι’ συγχωρήσομεν καὶ ἡμεῖς , οὐδέν γε ἄτοπον οὐδὲ οὕτως ἑπόμενον τῷ λόγῳ φαίνεται , ὡς ἤδη δέδεικται · χωρήσει γὰρ ἐν τῷ σώματι οὐκ αὐτὸ κινηθέν , ἀλλὰ τοῦ σώματος ἐν ἐκείνῳ γενομένου . Ὅτι μὲν οὖν τὸ πρῶτον τῶν ἐπιχειρημάτων Ἀριστοτέλους οὔτε τὸ ἀναγκαῖον ἔχει οὔτε ἄλλως τὸ πιθανὸν ἢ ἀκόλουθον , ἱκανῶς δέδεικται . τὸ δὲ ἐφεξῆς ἐπιχείρημα ἔχει μέν τινα πιθανότητα τῇ πυκνότητι κλέπτον τὸν ἔλεγχον , οὐ μὴν οὐδὲ αὐτὸ παντάπασιν ἀληθές . πρῶτον μὲν γὰρ τὸ εἰς ἄτοπον ἀπάγειν ὅτι δύο διαστήματα ἔσται ἐν τῷ αὐτῷ ἢ πλείονα , οὐκ οἶδα ὅπως ἄτοπον εἴποιμι ἄν · εἰ μὲν γὰρ ταὐτὸν ἦν διάστημα λέγειν καὶ σῶμα , τῳ ὄντι ἀδυνάτου ὄντος τοὐ εἶναι δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ , καὶ διαστήματα δύο ἀδύνατον ἦν εἶναι , νῦν δὲ οὐ ταὐτόν ἐστι . πρῶτον μὲν γὰρ εἰ δυνατὸν δύο γραμμὰς ἐφαρμόζειν ἀλλήλαις , καὶ οὐ μόνον δύο ἀλλὰ καὶ μυρίας , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπιφανείας , καίτοι διαστήματά γε καὶ μεγέθη καὶ γραμμαὶ καὶ ἐπιφάνειαι , τί κωλύει καὶ τριχῇ διαστατὸν διάστημα τριχῇ διαστατῷ ἐφαρμόζειν , τὸ κενὸν λέγω τῷ σώματι ; ὥσπερ γὰρ ἀσώματοι οὖσαι αἱ γραμμαὶ καὶ ἐπιφάνειαι , ταύτῃ ἐφαρμόζουσιν ἀλλήλαις ἐν σώμασί γε οὖσαι , οὕτω τί κωλύει καὶ τὸν τόπον ἀσώματον ὄντα ἐφαρμόζειν τῷ σώματι ; καὶ γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ σώματι κατὰ ταὐτὸν πλείους ἄν εὕροις ποιότητας , οἷον ἐν τῷ μέλιτι τὸ γλυκὺ τὸ ξανθὸν τὸ γλίαρον τὸ βαρὺ τὸ ὑγρόν .. ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων οὐδὲν κωλύει πολλὰ ἀσώματα ἅμα καὶ κατὰ ταὐτὸν ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι σώματι , οὕτως οὐδὲ εἰ τὸ διάστημα ἀσώματον εἴη , οὐδὲν ἄν κωλύοι ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ σώματι πλείονα διαστήματα ἐnενέσθαι ἀσώματα , ἐπεὶ ἀσωμάτῳ καὶ ἑνὶ τῷ πέρατι τοῦ σώματος ἄλλου σώματος πέρας ἐφ’ αῳόζειν ἐνδέχεται . ὅτι μὲν οὖν , εἰ καὶ συνέβαινε τριχῇ ὄντος διαστατοῦ τοῦ τόπου πλείονα διαστήματα ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ σώματι εἶναι ἀσώματα ὄντα , οὐδὲν ἠκολούθει ἄτοπον , ἱκανῶς δέδεικται . οὐδὲ γὰρ τὸ τριχῆ διαστατὸν εὐθὺς καὶ σῶμα , οὐδὲ τοῦτον ὅρον εἶναι τοῦ σώμάτος παραδεξόμεθα · τὸ μὲν γὰρ σῶμα ἄλλο τι ὂν οὕτως ἐστὶ τριχῇ διαστατόν . οὐσία γὰρ τὸ σῶμά ἐστι , συμβέβηκε δὲ τῇ οὐσίᾳ τὸ ποσόν , τὸ ιριχἡ ἄρα διαστατὸν συμβέβηκε τῆ οὐσίᾳ . τὸ δὲ σῶμα οὐσία ἐστίν · ὥστε τὸ τριχῆ διαστατὸν συμβέβηκε τῷ σώματι . σῶμα μὲν γάρ ἐστι , καθὸ ἐξ ὕλης ἐστὶ καὶ τοιοῦδε εἴδους , τῷ δὲ ἀχώριστον εἶναι συμβεβηκὸς τῷ σώματι τὸ ποσόν , ταύτῃ τριχῇ ἐστι διαστατόν . καὶ ταῦτα σαφῶς ἐν τοῖς πρὸς Μέλισσον λόγοις αὐτὸς εἴρηκε , παραθήσομαι δὲ μίαν λέξιν τῶν ἐκεῖ εἰρημένων , πίστεως ἕνεκεν , καὶ πλείους παραθέσθαι δυνάμενος , ἔχουσαν οὕτως · ιιὁ Μέλισσος δὲ τὸ ὂν ἄπειρόν φησιν εἶναι . ποσὸν ἄρα τι τὸ ὄν · τὸ γὰρ ἄπειρον ἐν τῷ ποσῷ , οὐσίαν δὲ ἄπειρον ποιεῖν ἢ ποιότητα ἢ πάθος οὐκ ἐνδέχεται εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκός , εἰ ἅμα καὶ π̣οσὰ ἄττα εἶεν · ὁ γὰρ τοῦ ἀπείρου λόγος τι5 ποσῷ προσκέχρηται , ἀλλ’ οὐκ οὐσίᾳ οὐδὲ τῷ ποιῷ.’’ σαφῶς οὖν διὰ τούτων ὁ Ἀριστοτέλης συμβεβηκέναι τῇ οὐσίᾳ φησὶ τὸ πόσόν , τὸ δὲ τριχῇ διαστατὸν τοῦ ποσοῦ , τὸ τριχῇ ἄρα διαστατὸν συμβέβηκε τῇ οὐσίᾳ · τὸ δὲ σῶμα οὐσία , τῷ σώματι ἄρα συμβέβηκε τὸ ιριH - διαστατόν . εἰ τοίνυν τῷ σώματι συμβέβηκε τὸ τριχῇ διαστατόν , οὐκ ἄρα τὸ τριχῇ διαστατὸν σώματός ἐστιν ὅρος , ἀλλὰ χωριστὸν συμβεβηκός · οὐκ ἀνάγκη ἄρα , εἴ τι τρεῖς ἔχει διαστάσεις , τοῦτο σῶμα εἶναι . Ἀπορία δέ τις ὑποπίπτει τῷ λόγῳ , μή ποτε τὸ ποσὸν χωριστὸν ποιοῦμεν τῆς οὐσίας , ὕστερον δὲ τοῦτο ἐπισκεψόμεθα , οͅνα μὴ τὴν τοῦ λόγου συνέχειαν διακόψωμεν . ὅτι μὲν οὖν οὐδὲν ἀδύνατον οὐδὲ ἄτοπον πλείονα διαστήματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , δέδεικται . οὐκ ἀνάγκη δὲ οὐδεμία τοῖς τὸ διάστημα τόπον ὑποτιθεμένοις οὔτε πλείονα τῶν δύο διαστήματα ἐν τῷ αὐτῷ λέγειν γίνεσθαι , οὔτε τὸν τόπον ἐν τόπῳ γίνεσθαι , οὐδ’ ὅλως κινεῖσθαι τὸν τόπον . οὐδὲ γὰρ ὁ ἀμφορεὺς μεταβαίνων τὸ ἐντὸς διάστημα τὸ δεξάμενον τὸ ὕδωρ συμμεταφέρει ἑαυτῷ , ἀλλ’ ὅλος τὸν ὅλον ἀμείβει τόπον · τὸ γὰρ κενὸν ἀκίνητον . ὥσπερ οὖν εἰ σφαῖρα εἴη ναστή , αὕτη ἐντεθεῖσα ἐν τῷ τόπῳ τοσοῦτον πληρώσει τόπον , ὅση ἐστὶν αὐτή , ἐὰν δὲ ταύτην μεταγάγῃς , οὐδὲν τοῦ κενοῦ τοῦ δεξαμένου αὐτὴν συμμετήγαγες , οὐδ’ αὐτὸ ὅπερ τὸ | βάθος τῆς σφαίρας ἐπλήρου , ἀλλὰ μετακτνουμένη ἡ σφαῖρα ἄλλοτε ἄλλο μόριον τοὐ διαστήματος πληροῖ , αὐτοῦ ἀκινήτου μένοντος πῶς γὰρ ἄν τὸ κενὸν κινηθείη ; ) , οὕτω δηλονότι κἄν μὴ συνεχὲς ᾖ τὸ ἐν τόπῳ ἀλλ’ ἁπτόμενον , ὡς ἔχει ὁ ἀμφορεύς , τὸ αὐτὸ πάλιν συμβήσεται . τί γὰρ διαφέρει ἐπὶ συνεχοῦς τὸν λόγον θεωρῆσαι ἢ ἐπὶ ἁπτομένου ; οὐδὲ γὰρ ἐν τῷ ἁπτομένῳ ἔστι τι κενόν , ὃ μὴ πεπλήρωται σώματος . ὥσπερ οὖν ἐπὶ τῆς συνεχοῦς καὶ ναστῆς σφαίρας ἐν τῷ μετακινεῖσθαι οὐδὲν ἐναπομένει ἐντὸς μόριον τοῦ κενοῦ ὃ κατέχει τὰ ἐν τῷ βάθει τῆς σφαίρας μόρια , οὕτω κἂν ἐννοήσῃς μοι αὐτὴν διῃρημένην , ὡς περιέχειν μὲν τὴν ἔξωθεν περιέχεσθαι δὲ τὴν ἐντός ταύτῃ γὰρ ἂν ἐξωμοίωτο τῷ ἀμφορεῖ ) , οὐδὲν πλέον σχήσει μετακινουμένη τοῦ πρότερον , ἀλλ’ ὥσπερ τότε ἐν τῷ μετακινεῖσθαι ὅλον κατελίμπανε τὸ ἐν ᾧ ἦν διάστημα , ἄλλο δὲ ἐπλήρου τὸ ἐν ᾧ ἐγίνετο , τοῦ διαστήματος ἀκινήτου μένοντος , οὕτω δὴ κἄν διῃρημένη ὑπάρχῃ , τὸ αὐτὸ πάλιν συμβήσεται . οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ διῄρηται ἡ σφαῖρα , ἄλλῳ τινὶ τρόπῳ πληροῖ τὸν τόπον ἢ ᾧ καὶ πρότερον ἐπλήρου · οὐδὲ γὰρ τὸ διαιρεθῆναι αὐτὴν κινεῖσθαι πεποίηκε τὸ τοπικὸν διάστημα , ἀλλ’ οἱ μὲν τόποι ἕτεροι γεγόνασι τῶν μορίων , ἐπειδὴ καὶ τὰ μόρια ἐνεργείᾳ διῄρηται , οὐ μὴν ἐπειδὴ ἐν ἰδίῳ γέγονε τὸ μόριον τόπῳ , ἤδη συμμεταφέρειν ἑαυτῷ τὸν τόπον ἀναγκασθήσεται , ἀλλὰ κινουμένου τοῦ ὅλου ἕκαστον τῶν μορίων ὃ κατεῖχε τοῦ κενοῦ μόριον καταλιμπάνει καὶ ἐν ἄλλῳ γίνεται . οὐκ ἄρ ἀνάγκη οὔτε κινεῖσθαι τὸν τόπον , οὔτε ἐν τόπῳ τὸν τόπον γίνεσθαι , οὔτε πλείονα διαστήματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι . ἀεὶ γὰρ τὸ πρότερον διάστημα τοῦ τόπου ἐν ᾧ ἦν καταλιμπάνει κινούμενον , καὶ ἐν ἄλλῳ γίνεται τοπικῷ διαστήματι · ἀεὶ γὰρ τὸ σῶμα ἐν τόπῳ ἐστί . μόνον οὖν τὸ σωματικὸν διάστημα ἐν τῷ τοπικῷ ἐνδέχεται εἶναι διαστήματι , ὡς δύο διαστήματα ἐφαρμόζειν ἀλλήλοις , τό τε σωματικὸν καὶ τοῦ τόπου ἐν ᾧ τὸ σῶμά ἐστιν , ἄλλο δὲ τρίτον ἐν τῷ αὐτῷ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ ἐνδέχεται δύο σώματα τὸν αὐτὸν ἐπέχειν τόπον . ὥσπερ γὰρ καὶ ἐπιφανείας μὲν πλείους ἐνδέχεται ἐν ταὐτῷ εἶναι , ἀδύνατον δὲ πλείω δύο ἐπιφανειῶν ἐφαρμόσαι κατ’ ἐνέργειαν ἀλλήλαις , τήν τε τοῦ περιέχοντος σώματος καὶ τὴν τοῦ περιεχομένου ἀδύνατον γὰρ τρία κατὰ ταὐτὸν ἅπτεσθαι ἀλλήλων σώματα ) , οὕτω φημὶ ὅτι κἂν δυνατόν ἐστι διαστήματα πλείονα ἀσώματα τῶ αὐτῷ ἐφαρμόσαι , ἀλλ’ οὖν κατ’ ἐνέργειαν οὐδέποτε τοῦτο γίνεται , διότι οὐδὲ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ δύο σώματα ἐνδέχεται εἶναι , οὐδὲ κενὸν ἐν κενῷ · ἀκίνητον γὰρ τὸ κενόν , ὁπότε κἄν τις συγχωρήσῃ κενὸν ἐν κενῷ γίνεσθαι , ὅπερ οὐκ ἔστιν οὕτως , δῆλον ὅτι ἐγίνετο ἄν ἐν τῷ κενῷ τὸ κενόν , ὥσπερ γραμμὴ ἐν γραμμῇ καὶ ἐ.πιφάνεια ἐν ἐπιφανείᾳ . ὥσπερ κἂν μυρίαι γραμμαὶ ἅμα γένωνται , οὐδὲν πλέον ποιοῦσι τὸ ὅλον τῆς ἐξ ἀρχῆς ; ἀλλὰ μία πάλιν γραμμὴ ἡ ὅλη γίνεται ὁμοίως κἀν ἐπιφάνειαι ἐν ταὐτῷ γένωνται κἄν σημεῖα , οὐδὲν μεῖζον ποιοῦσι τὸ ἐν ᾧ γίνονται ) , οὕτω δὴ κἀν ἐν κενῷ κενὸν γένηται , τοιοῦτόν ἐστι τὸ ὅλον , οἷον τὸ ἐξ ἀρχῆς · ἐφαρμόζει γὰρ ὅλον ὅλῳ . δῆλον δὲ ὅτι κἄν κενὸν εἴπω κἀν τοπικὸν διάστημα τριχῇ διαστατόν , τὸ αὐτὸ λέγω . τοῦτο μὲν οὖν ἀδύνατον , τὸ κενὸν ἐν κενῷ γε - νέσθαι ἢ τόπον ἐν τόπῳ ἢ κινηθῆναι τὸν τόπον ᾗ τόπος ἐστίν , ὅτι δὲ τοῖς λέγουσι τὸν τόπον εἶναι διάστημα κενὸν τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἕτερον τῶν ἐγγινο - μένων σωμάτων οὐδὲν τῶν ὡς ἀτόπων τῶν παρὰ τοῦ Ἀριστοτέλους εἰρημένων ἕπεται , ἱκανῶς οἶμαι ὁ λόγος ἀπέδειξεν . Οτι δὲ οὐκ ἄν εἴη τὸ πέρας τοὐ περιέχοντος ὁ τόπος , δειχθείη ἄν οὕτως . εἰ γὰρ τὸ ἐν τόπῳ ὂν οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὸ σῶμα , καὶ οὐ κατὰ ἄλλο τί ἐστιν ἐν τόπῳ ἢ καθὸ σῶμά ἐστι , τὸ δὲ ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ τοῦ περιέχοντος ὂν οὐ καθὸ σῶμά ἐστιν ἐν αὐτῇ ἐστι τὸ μὲν γὰρ σῶμα τριχῇ ἐστι διαστατόν , ἐν δὲ τῇ ἐπιφανείᾳ καθὸ τοιαύτη ἐστὶν οὐ δύναται εἶναι τὸ τ·ριχῇ διαστατόν ) , οὐκ ἄρα ἐπιφάνειά ἐστιν ὁ τόπος · τὸ δὲ πέρας τοῦ περιέχοντος καθὸ περιέχει τὸ περιεχόμενον ἐπιφάνειά ἐστιν · οὐκ ἄρα πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος καθὸ περιέχει τὸ περιεχόμενον . διχῇ γὰρ οὖσα διαστάτη ἡ ἐπιφάνεια οὐκ ἄν ἐν ἑαυτῇ δέξαιτο τὸ τριχῇ διαστατόν , ᾗ τοιοῦτόν ἐστιν . οὐ γὰρ παντὸς ἅπτεται , οὐδὲ ὅλον · τὸ σῶμα ἡ ἐπιφάνεια ἐδέξατο πῶς γὰρ ἂν εἴποι τις τὸ τοῦ σώματος βάθος ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ εἶναι ; τὰ πέραια γὰρ μόνον τοῦ σώματός εἰσι τὰ ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ . ἔτι εἰ δεῖ τὸν τόπον ἴσον εἶναι τῷ ἐν τόπῳ τοῦτο γὰρ ἓν τῶν κοινῶν ἐστι περὶ τοῦ τόπου ὁμολογημάτων ) , οὐκ ἄν εἴη ἡ ἐπιφάνεια τόπος · πῶς γὰρ ἂν ἐπιφάνειαν σώματι ἴσην εἶναι ἐνδέχεται ; εἰ δὲ λέγοι τις ὅτι ‘ἴσον λέγω τὸν τόπον τῶ ἐν τόπῳ τῷ ἐφαρμόζειν τὸν τόπον τῷ πέρατι τοῦ περιεχομένου᾿ , ἴστω ἴσον λέγων οὐ τῷ ἐν τόπῳ τὸν τόπον , ἀλλὰ τῷ πέρατι τοῦ ἐν τόπῳ , ὅπερ οὐδὲ καθ’ αὑτό ἐστιν ἐν τόπῳ . εἰ δὲ ἀληθὴς ὁ λόγος ὁ λέγων ἴσον δεῖν εἶναι τὸν τόπον οὐ τῷ πέρατι τοὐ ἐν τόπῳ ὄντος , ἀλλ’ αὐτῶ τῶ ἐν τόπῳ ὄντι , τὸ δὲ ἐν τόπω ὂν τὸ σῶμά ἐστι , ἴσον δεῖ εἷναι ἄρα τὸν τόπον τῷ σώματι · ἀδύνατον δὲ ἐπιφάνειαν ἴσην σώματι εἶναι , ἐπεὶ μηδὲ γραμμὴν ἐπιφανείᾳ μηδὲ σημεῖον γραμμῇ · ἀδύνατον ἄρα τὸν τόπον ἐπιφάνειαν εἶναι . ἔτι εἰ δεῖ τὸν τόπον ἀκίνητον εἶναι , ἡ δὲ ἐπιφάνεια πέρας οὖσα σώματος συγκινεῖται τῷ σώματι οὗ ἐστι πέρας , ἀδύνατον ἄρα τὴν ἐπιφάνειαν τόπον εἶναι . εἰ δέ τις εἴποι ὅτι ‘ἀλλ᾿ ᾗ ἐστὶν ἀκίνητός ἐστιν , εἰ καὶ ὡς ἐπιφάνεια κινεῖται,’ φημὶ ὡς οὐδὲ τοῦτο ἀληθές · τόπος μὲν γάρ ἐστι , καθὸ τοιάνδε σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ ἐντὸς σῶμα , οἷον καθὸ ἅπτεται αὐτοῦ καὶ περιέχει αὐτό , καὶ ὅμως οὐδὲ κατὰ · τοῦτο ἀκίνητός ἐστιν . ἐμοῦ γὰρ ἑστηκότος καὶ μὴ μετακινουμένου ὁ περιέχων χων με τόπος , λέγω δὴ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ ἀέρος καθ’ ἣν ἅπτεταί μου , οὐχ ἡ αὐτὴ μένει , ἀλλὰ κινεῖται τοῦ ἀέρος κινουμένου , καὶ ἄλλοτε ἄλλο | περιέχει με τοῦ ἀέρος μέρος . ὁμοίως κἂν τὸ ἔσχατον τοῦ οὐρανοῦ εἴπῃς τὸ πρὸς ἡμᾶς · οὐδὲ γὰρ τοῦτο ἀκίνητόν ἔστω οὐδὲ ἀεὶ ἡ αὐτὴ μοῖρα τῆς ἐντὸς ἐπιφανείας τοῦ οὐρανοῦ τοῦ αὐτοῦ μέρους ἅπτεται τοῦ ἐντὸς σώματος , κἂν ἑστήκωσι τὰ περιεχόμενα , διὰ τὸ πάντα κύκλῳ κινεῖσθαι τὰ οὐράνια . ὥστε εἰ μηδέν ἐστιν ἀκίνητον πλὴν τῆς γῆς , ἀδύνατον ἄρα τὸν τόπον ἀκίνητον εἶναι , κἂν τὸ περιεχόμενον ἀκίνητον ᾖ . εἰ οὖν κατὰ κοινὴν ἔννοιαν , ὡς αὐτός φησιν ὁ Ἀριστοτέλης , ἀκίνητον δεῖ εἶναι τὸν τόπον , τὸ δὲ πέρας τοῦ περιέχοντος οὐκ ἀκίνητον συγκινεῖται γὰρ τούτῳ οὗ ἐστι πέρας καὶ τοῦ περιεχομένου ἀκινήτου μένοντος ) , οὐκ ἄρα πέρας τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος . ἔτι εἰ πᾶσα κίνησιας ἐλλοίωσίν ἐστιν ἐστιν , ἢ κατ’ αὔξησιν καὶ μείωσιν , ἢ κατὰ τόπον ( αὐτὸς γὰρ ἔδειξεν ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἡ κίνησις κτὰ τὰς τρεῖς μόνας γίνεται κατηγορίας , κατὰ ποσὸν κατὰ ποιὸν καὶ τὴν τοῦ ποῦ κατηγορίαν ) , ἣν καὶ καλεῖ φοράν , ταύτης δὲ ἡ μέν ἐστι κύκλῳ ἡ δὲ κατ’ εὐθεῖαν , ὡς αὐτὸς πολλαχοῦ διορίζεται , ἡ ἡ μὲν φορὰ ἡ δὲ περιφορά , ὡς ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ δοκεῖ λέγειν , κινεῖται δὲ ἡ ἐξωτάτω σφαῖρα κύκλῳ , κατὰ τόπον ἄρα κινεῖται . ἐπεὶ ποίαν κινηθείη ἂν κίνησιν ; ποῖος οὖν ὅν εἴη τῆς ἀπλανοῦς τόπος μηδενὸς ἔξωθεν αὐτὴν περιεχοντος ; Ταύτῃ γοῦν τῷ μὴ ὀρθῶς ὑπ’ Ἀριστοτέλους ἀποδεδόσθαι τὸν περὶ τόπου λόγον , καίτοι παντὸς σώματος ἐν τόπω ὄντος , οὐκ ἐπὶ · πάντων αὐτῷ εὐοδεῖ τῶν σωμάτων ὁ λόγος . ὅθεν ἀποδοῦναι βουλόμενοι πῶς ἂν ἡ ἀπλανὴς κινοῖτο κατὰ τόπον μὴ οὖσα ἐν τόπῳ , πάντα κυκῶσι μᾶλλον ἢ λέγουσί τι σαφὲς καὶ πεῖσαι δυνάμενον · ἀρνήσασθαι μὲν γὰρ τὸ · μὴ κατὰ τόπον κινεῖσθαι τὴν ἀπλανῆ οὐ δύγανται οὐδὲ γὰρ οὐδὲ πλάσασθαι δύνανται τίνα ἄν κινοῖτο κίνησιν ) , τίς μέντοι ἄν εἴη ὁ τόπος καθ’ ὃν κι - νεῖται ἀποδοῦναι οὐκ ἔχουσιν , ἀλλ’ ὥσπερ τοὺς κύβους οἱ πεττεύοντες ἄλλοτε ἄλλως τὸν λόγαν μεταφέρουσι , καὶ διὰ πάντων τὰς ἐξ ἀρχῆς θέσεις καὶ ὁμολογίας ἀναιροῦσιν . ὁ μὲν γὰρ Ἀριστοτέλης τὸ ἀσθενὲς τοῦ λόγου τῇ ἀσαφείᾳ περικαλύψας δέδωκε τοῖς βουλομένοις , ὡς ἄν ἐθέλωσι , μεταστρέφειν στρέφειν τοὺς λόγους . διό τινες τῶν ἐξηγητῶν τόπον εἶναί φασι τῆς ἀπλανοῦς τὴν κυρτὴν τῆς τοῦ Κρόνου σφαίρας ἐπιφάνειαν , ἄντικρυς πάντα τὰ κοινὰ περὶ τοῦ τόπου ἀναιροῦντες ὁμολογήματα , ἅπερ αὐτὸς ὁ Ἀριστο - τέλης ἔθετο , ἔξωθεν εἶναι τὸν τόπον τοὐ ἐν τόπῳ καὶ περιέχειν αὐτό , καὶ ἴσον εἶναι τὸν τόπον τῷ ἐν τόπῳ · κατὰ τί γὰρ ἂν ἀποδοῖεν ἐνταῦθα τὸ . ἴσον εἶναι τὸν τόπον τῷ ἐν τόπῳ ; ἔπειτα συμβαίνει τοῦτο λέγουσιν αὐ - τοῖς τὸ αὐτὸ κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ τόπον εἶναι καὶ ἐν τόπῳ · εἰ γὰρ ἡ Κρονία σφαῖρα κατὰ τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειαν τόπος ἐστὶ τῆς ἀπλανοῦς , κατ’ αὐτὴν δὲ πάλιν τὴν ἐπιφάνειαν περιεχομένην ὑπὸ τῆς ἀπλανοῦς ἐν τόπῳ ἐστὶν ἐκείνῃ , τὸ αὐτὸ ἄρα ἡ τοῦ Κρόνου λέγω σφαῖρα ) κατὰ τὸ αὐτὸ ( τὴν κυρτὴν ἑαυτῆς ἐπιφάνειαν ) καὶ τόπος ἐστὶ τῆς ἀπλανοῦς καὶ ἐν τόπῳ ἐστὶν ἐκείνῃ . καὶ πῶς ἄν τὸ αὐτὸ καὶ τόπος εἴη ἄλλου καὶ τόπον ἐκεῖνο αὐτὸ ἔχοι , οὗ τόπος ἐστί ; πῶς γὰρ ἄν τὸ αὐτὸ πρὸς τὸ αὐτὸ τὰς ἀντικειμένας δυνατὸν ἀναδέξασθαι σχέσεις ; τὸν γὰρ αὐτὸν τοῦ αὐτοῦ καὶ πατέρα εἶναι καὶ υἱὸν ἀδύνατον σῳζομένης τῆς ὀρθῆς περὶ τῆς σχέσεως , περὶ ἧς ἄν ὁ λόγος ᾖ , ἐννοίας . διὰ τοῦτο γοῦν οἱ οὕτω λέγοντες τὴν ἀπλανῆ ἐν τόπῳ τὰς κοινὰς περὶ τοῦ τόπου ἐννοίας ἀναιροῦσιν . οἱ μὲν οὖν αὐτῶν φασι τὴν ἀπλανῆ εἶναι ἐν τόπῳ , οἱ δὲ τὰ συνεχῆ αὐτῆς μόρια ἀλλήλοις εἶναι τόπον περιέχεσθαι γὰρ ἕκαστον ὑπὸ τῶν πέριξ μορίων ) , καὶ οὗτοι πάλιν τὰ ὡμολογημένα ἀναιροῦντες · αὐτὸς γὰρ πολλάκις εἶπεν ὁ Ἀρ·ιστοτέλης τὰ μόρια τοῦ συνεχοῦς μὴ εἶναι καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς τῷ τὸ ὅλον ἐν τόπῳ εἶναι , ἔπειτα πῶς ἔδει τὸν τόπον μηδὲν εἶναι τοῦ πράγματος , εἴπερ τὰ μόρια ἀλλήλων εἶεν τόπος ; εἰ γὰρ ἡ ὁλότης ἐστί τι τῶν μορίων αὐτὸ τοῦτο ὃ λέγεται , ἕκαστον δὲ τῶν μορίων πρὸς τὴν ὁλότητα συντελεῖ , εἰσὶν ἄρα τι ἀλλήλων τὰ μόρια · πρὸς γὰρ αὐτὸ τὸ εἶναι συντελοῦσιν ἀλλήλοις , εἴ γε ἕκαστον τῆς ὁλότητος ἀπο - σπασθὲν κινδυνεύει καὶ τοῦ εἶναι ἐκστῆναι . ἔπειτα εἰ τόπος ἑκάστου τῶν μορίων τῆς ἀπλανοῦς τὰ πέριξ περιέχοντα μόρια , ἐν τῷ κινεῖσθαι ποίους μεταβάλλουσι τόπους τὰ μόρια ; οὐδὲ γὰρ ἐξίστανται τῶν πέριξ περιεχόντων οὐ γὰρ διαιρεῖται ὁ οὐρανὸς κινούμενος . πῶς δὲ καί φαμεν ἐν τῇ κινήσει ἀντιπαραχωρεῖν ἀλλήλοις τὰ μόρια τοὺς οἰκείους τόπους ; εἰ γὰρ ἑκάστου μορίου τῆς ἀπλανοῦς τὰ περιέχοντα μόρια τόπος ἐστί , κινουμένης δὲ τῆς ὅλης σφαίρας ὀρθῶς λέγεται ὡς ἀντιπαραχωρεῖ ἀλλήλοις τὰ μόρια τοὺς οἰκείους τόπους , διαιρεῖσθαι τὸν οὐρανὸν ἀνάγκη καὶ ἄλλα τῶν μορίων ῥίων ἄλλην σχέσιν ἴσχειν πρός τε τὴν ὁλότητα καὶ πρὸς ἑαυτά , ὅπερ ἀδύνατον ἀδιαιρέτου τοῦ οὐρανοῦ ὄντος · οὐδέποτε γὰρ τὸ ἀρκτῷον αὐτῶ μόριον γίνεται νότιον ἢ ἀλλαχοῦ που , ὁπότε οὐδὲ ἐπὶ τῶν γενητῶν καὶ φθαρτῶν τοῦτο συμβαίνει , εἰ μὴ ἐπὶ μόνου τοῦ ἀέρος καὶ τοῦ ὕδατος καὶ ὅσα ἐκ τούτων τηκτά ἐστιν , οἷον χρυσός μόλιβδος κηρὸς καὶ τὰ ὅμοια . ἀδύνατον ἄρα κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον λαβεῖν κατὰ τὰ μόρια τὸν οὐρανόν εἶναι ἐν τόπῳ . ἄλλως τε ἀρτίως ὁ Ἀριστοτέλης διὰ πλειόνων ἀπέδειξεν , ὅτι ἕτερόν ἐστι τὸ ὡς ἐν τόπῳ τοῦ ὡς ἐν ὅλῳ . εἰ δὲ τόπος τῶν μορίων τὰ πέριξ περιέχοντα μόρια , καὶ τὸ μόριον ἄρα ἐν τῷ ὅλῳ ὡς ἐν τόπῳ ἄν εἴη · κατ’ οὐδὲν ἄρα ἐν τόπῳ ὁ οὐρανὸς ἔσται . πῶς οὖν κινεῖται κατὰ τόπον ἡ ἀπλανής , εἰ μὴ ἐν τόπῳ μήτε καθ’ ὅλην αὐτὴν μήτε κατὰ μόρια ; τὸ γὰρ μὴ ὂν ἐν τόπῳ κατὰ τόπον κινεῖσθαι ἀδύνατον . εἰ οὖν κατὰ τόπον ἡ ἀπλανὴς κινεῖται , καὶ ἐν τόπῳ ἐστίν · εἰ δὲ ἐν τόπῳ , ὑπ’ οὐδενὸς δὲ ἔξωθεν περιέχεται , οὐκ ἄρα πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος , καθὸ περιέχει τὸ περιεχόμενον . ταύτης δὲ τῆς συγχύσεως αἴτιον γέγονε τὸ ὁρίσασθαι τὸν | τόπον πέρας εἶναι τοῦ περιέχοντος , καθὸ περιέχει τὸ " περιεχόμενον · ἔτι δὲ καὶ ἐντεῦθεν δῆλον ὅτι οὐκ ἔστιν ἐπιφάνεια ὁ τόπος . ὅταν γὰρ ἐπ’ εὐθείας τι κινεῖται διά τινος σώματος , οἷον δι’ ἀέρος , φαμὲν τὴν κίνησιν γίνεσθαι ἀντιμεθισταμένου κατὰ μόρια τοὐ ἀέρος τῷ κινουμένῳ , καὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον ἀντιπαραχωροῦντος αὐτῷ · οὐ γὰρ χωρεῖ σῶμα διὰ σώματος . εἰ τοίνυν τὸ τοῦ περιέχοντος πέρας ἐστὶν ὁ τόπος καὶ μὴ ἔστιν ἕτερόν τι διάστημα μεταξὺ τῶν περάτων παρὰ τὰ ἐγγινόμενα σώματα , δῆλον ὅτι ἐν τῷ κινεῖσθαί με ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας τὰ μόρια τοῦ ἀέρος τὰ ἀντιπαραχωροῦντά μοι τὸν ἑαυτῶν τόπον ἡ κίνησις γὰρ τόπων ἐστὶ μεταβολὴ καὶ ἄμειψις κατὰ τὸ συνεχές ) οὐδενός μοι ἄλλου ἀντιπαραχωρεῖ ἢ ἐπιφανειῶν · ἀλλ’ ἐπιφάνειαι μόναι συντιθέμεναι , κἄν ἄπειροι ὦσιν , ἐφαρμόζουσαι ἀλλήλαις οὐδὲν μεῖζον τὸ ὅλον ποιοῦσι · πῶς οὖν πρόεισιν εἰς τὸ πρόσω τὸ κινούμενον ; εἰ μὲν γὰρ ἔλεγον ὅτι μετὰ τῶν ἐπιφανειῶν διάστημά τι τριχῇ ὂν διαστατὸν ἀντιπαραχωρεῖ ὁ ἀὴρ τῷ κινουμένῳ , ἀεὶ μεταβαίνοντος τοῦ κινουμένου ἀπὸ διαστήματος εἰς διάστημα , συνέβαινεν οὕτω μέγεθός τι κινεῖσθαι , οἷον σταδιαῖον · εἰ δὲ μόνον ἐπι - φάνεια εἴη τὸ ἀντιπαραχωρούμενον , αἱ δὲ ἐπιφάνειαι συντιθέμεναι οὐδὲν ποιοῦσι κατὰ βάθος μέγεθος , πῶς οἷόν τέ ἐστιν εἰς τὸ πρόσω χωρεῖν τὸ κινούμενον . , ἀλλὰ μὴν χωρεῖ καὶ κινεῖται διάστημα ὁπηλικονοῦν , οἷον ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας · οὐκ ἄρα ἐπιφανείας μόνον παραχωρεῖ τῷ κινουμένῳ τὸ ἀντιμεθιστάμενον αὐτῶ σῶμα . τὸ δὲ ἀντιμεθιστάμενον τοῦ οἰκείου τόπου παραχωρεῖ τούτῳ ᾧ ἀντιμεθίσταται οὐκ ἄρα ἐπιφάνεια ὁ τόπος . Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστι τὸ πέρας τοὐ περιέχοντος ὁ τόπος , ἐκ τούτων μετρίως ἔστι συνιδεῖν , ὅτι δὲ διάστημά τί ἐστι τριχῇ διαστατὸν ἕτερον τῶν σωμάτων τῶν ἐμπιπτόντων εἰς αὐτὸν ἀσώματον ὂν τῷ οἰκείῳ λόγῳ καὶ διαστάσεις μόναι κεναὶ σώματος ταὐτὸν γὰρ τῷ ὄντι τὸ κενὸν καὶ ὁ τόπος κατὰ τὸ ὑποκείμενον ) , δειχθείη ἄν καὶ ἐκ τῆς τῶν λοιπῶν ἀναιρέσεως · εἰ γὰρ μήτε ὕλη μήτε εἶδος μήτε τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , λείπεται τὸ διάδιὰ στῆμα εἶναι τὸν τόπον . καὶ αὐτὸ δὲ καθ’ αὑτὸ δειχθείη ἄν ὅτι ἔστι τι τοιοῦτον διάστημα ἕτερον πάντη παρὰ τὰ ἐγγινόμενα ἐν αὐτῷ σώματα καὶ πρῶιον μὲν ἐκ τοῦ ἔναγχος εἰρημένου , λέγω δὴ τῆς ἀντιμεταστασεως στάσεως τῶν σωμάτων . πῶς γάρ φαμεν ἀντιμεθίστασθαι ἀλλήλοις τὰ σώματα ; εἰ γὰρ τὸ κινούμενον μὴ χώρει διὰ σώματος , ἔτι δὲ μηδὲ ἐπιφάνειά ἐστι τὸ κινούμενον ἀλλὰ τριχῇ διαστατόν , ὅταν ἄρα τεμὸν τὸν ἀέρα γένηται ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ , τοσοῦτον δηλονότι ἀντιπεριίσταται αὐτῷ ὁ ἀὴρ ὅσον ἐστὶ καὶ τὸ κινούμενον . ἐπειδὴ οὖν τοσοῦτόν ἐστι τὸ μέ.τρον ὅσον καὶ τὸ μετρούμενον , ἀνάγκη πᾶσα εἰ ἔχει ὁ ἀὴρ δέκα πήχεις στερεούς , τοσαύτην εἶναι καὶ τὴν χώραν τὴν δεξαμένην αὐτόν · ἔχοι οὖν ἄν καὶ αὐτὴ στερεοὺς δέκα πήχεις , ἣν δηλονότι καὶ ἀντεπαρεχώρησε τῷ σώματι τῷ κινουμένῳ τοσούτῳ ὄντι καὶ αὐτῷ . τοῦτο δὲ ἦν ὁ τόπος · τοὺς γὰρ τόπους ἀντιπαρα - χωροῦσιν ἀλλήλοις · στερεόν τι ἄρα ὁ τόπος , στερεὸν δὲ λέγω τὸ τριχῇ διαστατόν . μέτρον δὲ καὶ ὁ τόπος τῶν ἐν τόπῳ , διὸ καὶ ἴσος . σαφέστερον δὲ τὸ αὐτὸ ἐπὶ τοῦ ἀμφορέως δειχθήσεται . εἰ γὰρ μὴ ἦν τι διάστημα μεταξὺ τῆς κόης ἐπιφανείας τοῦ ἀμφορέως ὃ τέως ὁ ἀὴρ ἐπλήρωσε , τοσοῦτον ἔχον τὸ στερεὸν ὅσος ἐστὶ καὶ ὁ ἐν αὐτῷ ἀήρ , ἀλλὰ μόνον ἐπιφάνειά ἐστιν ἡ δεξαμένη τὸν ἀέρα , ἐπειδή ἐστι μέτρον τι ὁ ἀμφορεύς , τὸ δὲ μέτρον ἀνάγκη πᾶσα ἴσον εἶναι τῷ μετρουμένῳ , εὔλογον τὸ καὶ ἀέρος ἐπιφάνειαν μόνην δέξασθαι , ὅπερ ἄλογον ἀντιμεθισταμένου γὰρ τοῦ ἀέρος τῷ ὕδατι στερεόν τι καὶ σῶμα τὸ ὕδωρ τὸν τόπον τοῦ ἀέρος καταλαμβάνει . εἰ οὖν μετρεῖται τὸ ὕδωρ ὑπὸ τοῦ ἀμφορέως , τοσοῦτον δέ ἐστι τὸ μέτρον ὅσον καὶ τὸ μετρούμενον ὑπ’ αὐτοῦ , στερεοῦ ὄντος τοῦ ὕδατος καὶ οὐκ ἐπιφανείας στερεὸν ἂν εἴη καὶ τὸ μέτρον . πληρώσαντες γοῦν τὸν ἀμφορεα καὶ μετρήσαντες τὸ υοωρ , τοσαυτην φαμεν ειναι τὴν του ἀμφορέως χώραν ὅσον ἐστὶ καὶ τὸ ὕδωρ · ἆρα οὖν τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ὕδατος ἐμετρήσαμεν , πόση τίς ἐστιν ἡ περίμετρος αὐτοῦ ; οὐδαμῶς , ἀλλὰ τὸ στερεόν · διόπερ οὐ προσποιούμεθα ὁποῖον ἂν ἔχῃ σχῆμα τὸ μετροῦν , ἀλλὰ μόνον τὰ στερεὰ ἐμβάδα σκοποῦμεν . ὅταν οὖν εἴπωμεν , ὅτι τοσαύτη ἐστὶν ἡ τοῦ ἀμφορέως χώρα ὅσα στερεὰ ἔχει τὸ ὕδωρ , ἆρα μὴ τὸν ἀέρα φαμὲν τοσοῦτι ] τον εἶναι ὃς ἦν πρὸ τοῦ ὕδατος ἐν τῷ ἀμφορεῖ ; οὐδαμῶς · οὐ γὰρ διὰ τοῦ ἀέρος ἐχώρησε τὸ ὕδωρ καὶ ὑπὸ τοῦ ἀέρος ἐμετρήθη , ἀλλ’ ὑπεξέστη τῷ ὕδατι ὁ ἀήρ . ἀλλὰ ἆρα μὴ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ἀμφορέως τοσαύτην εἶναί φαμεν ; οὐδαμῶς · οὐ γὰρ ἐπίπεδα μετρεῖν ἡμῖν ἐν τούτοις σκοπός , ἀλλὰ τὰ στερεά . λείπεται ἄρα τὴν χώραν τὴν μεταξὺ τῶν περάτων τῶν ἐντὸς τοὐ ἀμφορέως μετρεῖν · ἔστιν ἄρα τι τὸ μεταξὺ διάστημα παρὰ τὰ ἐμπίπτοντα σώματα . καὶ οὐ δήπου τοῦτο λέγω , ὅτι τὸ διάστημα τοῦτο ἤ ἐστί ποτε ἢ δύναται εἶναι κενὸν παντὸς σώματος · οὐδαμῶς , ἀλλ’ εἶναι μέν φημι ἕτερον παρὰ τὰ ἐμπέπτοντα σώματα καὶ τῷ ἰδίῳ λόγῳ κενόν , μηδέποτε μέντοι χωρὶς σώματος , ὥσπερ ἀμέλει καὶ τὴν ὕλην φαμὲν τῶν μὲν εἰδῶν ἑτέραν εἶναι , μηδέποτε μέντοι χωρὶς εἴδους εἶναι δύνασθαι . οὕτως οὖν καὶ τὸ διάστημα ἕτερον μὲν εἶναι παντὸς σώματος καὶ κενὸν τῷ ἰδίῳ λόγῳ νοοῦμεν , ἀλλ’ ἀεὶ μετεμπίπτει εἰς αὐτὸ ἄλλοτε ἄλλα σώματα αὐτὸ ἀκίνητον μένον καὶ καθ’ ὅλον καὶ κατὰ μόρια , καθ’ ὅλον μὲν διότι τὸ κοσμικὸν διάστημα τὸ δεξάμενον τὸ τοῦ κόσμου παντὸς σῶμα οὐδέποτ’ ἂν κινηθείη , κτὰ μόρια δὲ διότι κινεῖσθαι τὸ ἀσώματον διάστημα καὶ τῷ ἰδίῳ λόγῳ κενὸν ἀδύνατον . Ετι ἡ τοῦ κενοῦ βία ἀμφότερα σαφῶς παραστήσει τῷ γε πρὸς τὴν ἀλήθειαν βλ·έποντι , λέγω δὴ τὸ καὶ εἶναί τι τὸ διάστημα ἕτερον παρὰ τὰ ἐμπίπτοντα σώματα , καὶ μηδέποτε τοῦτο ἐκτὸς σώματος εἶναι . τί γὰρ δήποτε ἐν ταῖς κλεψύδραις , λέγω δὴ ἐν τοῖς | καλουμένοις παρ’ ἡμῖν ὑπὸ ν τῶν πολλῶν ἁρπαγίοις , πεπληρωμένου ὄντος ὕδατος τοῦ ἀγγείου καὶ ὄντων μὲν ἐν τῷ πυθμένι τρημ·άτων παμπόλλων , ἐπειδὰν μὲν τὴν κατά τὸ στόμα ὀπὴν τῷ δακτύλῳ ἀποφράξωμεν , οὐκ ἔξεισι τὸ ὕδωρ διὰ τῶν τοῦ πυθμένος τρημάτων βαρύ γε ὂν καὶ τοσαύτας ἔχον διεξόδους , ἀλλ’ ἐποχεῖται κατὰ τὰ τρήματα τῷ ἀέρι καὶ μετέωρον ἵσταται παρὰ φύσιν , ἐπειδὰν δὲ ἐκφράξωμεν τὴν ἄνωθεν ὀπήν , ἔξεισι διὰ τῶν τρημάτων τοὐ πυθμένος μετὰ ῥύμης τὸ ὕδωρ ; τούτου δὲ ἡ αἰτία οὐδεμία ἄλλη ἢ ἡ τοῦ κενοῦ βία · ἐπειδὴ γὰρ μὴ ἐνδέχεται εἶναι κενόν , ἰῆς ἄνωθεν ὀπῆς ὀπῆς πεφραγμένης , εἰ ἐξέλθοι κάτωθεν τὸ ὕδωρ , οὐδαμόθεν σχήσει ὁ ἀὴρ ἀντιπεριστῆναι εἰς τὸ ἐντὸς ἐξιόντος τοῦ ὕδατος οὔτε γὰρ ἄνωθεν βέβυσται γὰρ ἀκριβῶς τῷ δακτύλῳ τὸ ἄνω στόμιον ) οὔτε κάτωθεν · λεπτῶν γὰρ ὄντων πάνυ τῶν τρημάτων καὶ τοῦ ὕδατος ἐπικειμένου οὐκ ἰσχύει βιασάμενον τὸ ὕδωρ παρείσδυσιν o ν εὑρεῖν , ἅμ δὲ ἐξιέναι τὸ ὕδωρ καὶ εἰσιέναι τὸν ἀέρα ἀδύνατον . φερομένου οὖν τοῦ μὲν ὕδατος ἐπὶ τὸ κάτω τοῦ δ’ ἀέρος ἀντωθοῦντος ὑπὸ τῆς φυσικῆς ἐν τῷ παντὶ τοῦ κενοῦ βίας στάσις γίνεται · εἰ μὲν γὰρ ἦσαν εὐρύτεραι αἱ ὀπαί , πλείονος ὄντος τοῦ ἐν αὐταῖς ὕδατος ἠδύνατο καθ’ ἓν μέν τι μόριον νικηθεὶς ὁ ἀὴρ ὑποχωρῆσαι τῷ ὕδατι , εἶτα τῆς φυσικής ὁρμῆς τοῦ ὕδατος ῥεψάσης ἐπὶ θάτερα , ᾗ ἂν παρείκοι ὁ κατὰ θάτερον μέρος ἀήρ , τότε ὁ κατὰ τὸ ἕτερον μέρος ἀήρ τῆς ῥύμης τοῦ ὕδατος ἐπὶ θάτερον μετατεθείσης , ἠδύνατο παρείσδυσιν ἔχειν . οἷον γίνεται καὶ ἐπὶ τῶν τετρημένων ἀγγείων , ὅταν ὦσι πλήρη , διόπερ οὐδὲ μετὰ ῥύμης ἔξεισιν ὁ οἶνος , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς τοῦ ἀέρος ὤσεως ἠρέμα ὑπὸ τὸ ὄστρακον ῥεῖ · ὅθεν ἄνωθεν περὶ τὰ κενά , ἔνθα μὴ οἶνός ἐστιν , εἰώθασι τιτρᾶν , ἵνα δεδωκότων ἐκείνῃ τῷ ἀέρι τὴν εἴσοδον ἀκώλυτος ἡ ἔξοδος τοῦ οἴνου γένηται · ὁρᾶται γοῦν ῥύμῃ πολλῇ τότε ἐξιών . πόθεν δὲ καὶ κατωφερὲς τὸ ὕδωρ φύσει ὑπάρχον ἐπὶ τὸ ἄνω κινεῖται ὑπὸ τῶν αὐλόν τινα ἐμβαλλόντων καὶ δι’ αὐτοῦ ἀναρροφώντων ; τῶ γὰρ ἐκμυζᾶν τὸν ἐν τῶ αὐλῶ ἀέρα ἐπειδὴ κινδυνεύει γενέσθαι κενὸν τὸ μεταξύ , ἡ πολυθρύλητος δὴ τοῦ κενοῦ βία παρὰ φύσιν κινεῖ τὸ ὕδωρ . οὕτω γοῦν καὶ ὅλους κεράμους ἐξαντλοῦσι · ποήσαντες γὰρ θάτερον τοῦ αὐλοῦ μέρος ἐπικεκαμμένον εἰς τὸ ἔμπαλιν , χαλάσαντες δὲ τὸ ἕτερον πέρας εἰς τὸν ἀμφορέα , εἶτα τῷ ἑτέρῳ ἐκμυζήσαντες τὸν ἐντὸς ἀέρα καὶ τῇ τοῦ κενοῦ βίᾳ συνελκύσαντες τὸ ὕδωρ , ἀρχὴν λαβὸν τῆς κ·ινήσεως τὸ ὕδωρ οὐ παύεται μέχρις ἄν ὅλος ἐξαντληθείη ὁ ἀμφορεύς . τοῦτο δὲ διὰ ταύτην συμβαίνει τὴν αἰτίαν · ἐπειδὰν γὰρ φθάσῃ τὸ ὕδωρ πληρῶσαι τὸν αὐλὸν ὅλον , καὶ γενόμενον ἐν τῇ κάμψει ἄρξηται τὴν 25 κατὰ φύσιν φέρεσθαί φοράν , οὐκ ἐξισχύει ὁ ἀὴρ εἰς τὸ ἔμπαλιν αὐτὸ ὠθῆσαι , διά τε τὴν τοῦ ὕδατος κατὰ φύσιν ῥοπὴν καὶ διὰ τὴν ἐκ τῆς κάμψεως σκολιότητα τοῦ αὐλοῦ . ἐπεὶ οὖν ὁ μὲν ἀὴρ εἰσδῦναι οὐ δύναται , κενὸν δὲ τὸν αὐλὸν γενέσθαι ἀδύνατον , κατὰ τὸ συνεχὲς γίνεται ἡ τοῦ ὕδατος εἰς τὸν αὐλὸν εἰσροή εἰ γὰρ τοῦ ἐξ ἀρχῆς εἰς τὸν αὐλὸν εἰσελθόντος ὕδατος φθάσαντος μέχρι τῆς κάμψεως τοῦ αὐλοῦ μὴ εἰσῄει ἄλλο κάτωθεν ὕδωρ , μήτε δὲ ὁ ἀὴρ ἡδύνατο βιασάμενος τὸ ὕδωρ πληρῶσαι τὸ μέρος ἐκεῖνο τοῦ αὐλοῦ , ἐξ ἀνάγκης συνέβαινε κενὸν εἶναι . ἡ οὖν τοῦ κενοῦ βία ἀεὶ πληροῦσα τὸ κενούμενον οὐ παύεται μέχρις ἂν δαπανηθέντος τοῦ ἐν τῷ ἀμφορεῖ ὕδατος πληρωθῇ κάτωθεν ἀέρος ὁ αὐλὸς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς , λέγω δὴ τῆς ἐν τῷ ἀμφορεῖ κεχασμένrις · πληροῦται γὰρ ὁ ἀμφορεὺς δηλονότι ἀέρος διὰ τοῦ στομίου , ἐξιόντος διὰ τοῦ αὐλοῦ τοῦ ὕδατος , ὅσπερ ἀὴρ ὁ ἐν τῷ ἀμφορεῖ γενόμενος μετὰ τὸ δαπανηθῆναι τὸ ὕδωρ κατὰ συνέχειαν ὖ · σύνεισι τῷ ἐσχάτῳ εἰσιόντι ὕδατι , καὶ οὕτω πληροῖ τὰ κάτω μόρια τοῦ αὐλοῦ , ἐν οἷς οὐκ ἔστιν ὕδωρ . εἰ τοίνυν μηδὲν ἦν μεταξὺ τῆς κλεψύδρας ἢ τοῦ αὐλοῦ τοῦ εἰρημένου διάστημά τι ἕτερον τοῦ ἐνυπάρχοντος σώματος κενὸν ὑπάρχον κατὰ̣ τὸν ἴδιον λόγον , τί δήποτε ἡ φύσις ἢ ἐπὶ τῆς κλε - ψύδρας - κωλύει τὸ ὕδωρ κατὰ φύσιν κινεῖσθαι , ὅταν πεφραγμένον ᾖ τὸ ἄνωθεν στόμα , ἢ ἐπὶ τῶν αὐλῶν παρὰ φύσιν ἀνώφορον αὐτὸ ποιεῖ ; ἡ μὲν οὗν κοινὴ πάντων ἀπολογία φησὶν ι ἵνα μὴ γένηται κενόν’ . καὶ ποῖον κενὸν ἔμελλεν , ὦ βέλτιστε , γενέσθαι , εἰ μηδέν ἐστι διάστημα ἕτερον με - · ταξὺ τῶν περάτων τοὐ ἀγγείου παρὰ τὸ διάστημ·α τὸ τοὐ ὕδατος ; ἐξελθόντος οὖν τοῦ ὕδατος οὐδὲν κατελιμπάνετο πλὴν ἡ κοη τοῦ ἀγγείου ἐπιφάνεια · τί οὖν ἦν τὸ μέλλον γενέσθαι κενόν ; πότερον ἡ ἐπιφάνεια ; ἀλλ’ οὐκ ἄν , οἶμαι , νοῦν ἔχων τις ἐρεῖ πλήρη ἢ κενὴν εἶναι τὴν ἐπιφάνειαν • εἰ γὰρ ἡ ἐπιφάνεια , ᾗ ἐπιφάνειά ἐστι , πληροῦσθαι πέφυκέ τινος σώματος , πόσος ἄρα τίς ἐστιν ὁ ἀήρ , κατὰ τὸ βάθος λέγω , ὁ τὴν ἐπιφάνειαν τ̣ῆς γῆς πληρώσας ; οὐ γὰρ ἕξεις ἀφορίσαι . πόσος δὲ ὁ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦδε τοῦ κύβου τυχὸν πληρῶν ; πότερον δακτυλιαῖος ἢ μείζων ἡ ἐλάττων ; καὶ τίς ἡ ἀποκλήρωσις ; ὅτι γὰρ οὐκ ἔστιν ὁρίσαι , δῆλον ἐξ ὧν δυνατὸν ἕτερον σῶμα ἐπιθέντα τῷ κύβῳ μᾶλλον καὶ ἧττον ἢ προσεγγίζειν ἢ ἀφιστᾶν αὐτοῦ , καὶ οὐ δή που ἢ πλήρη μᾶλλον ἢ κενὴν ἐν ταῖς διαφόροις διαστάσεσιν εἰπεῖν ἔστι τὴν τοῦ κύβου ἐπιφάνειαν . ὅτι γὰρ οὔτε κενὴν οὔτε πλήρη εἶναι τὴν ἐπιφάνειαν ἐνδέχεται , δῆλον καὶ ἐντεῦθεν · οὔτε γάρ εἶναί τι κενὸν ἐνδέχεσθαι ὡμολόγηται , οὔτ’ αὖ εἶναί τι ἔξω τῆς κυρτῆς τῆς ἀπλανοῦς ἐπιφανείας , καὶ καὶ δῆλον πάλιν ὅτι οὔτε κενὴν οὔτε πλήρη εἶναι τὴν ἐξωτάτω ἐπιφάνειαν νοῦν ἔχων τις ἐρεῖ . εἰ οὖν ἐπιφάνειά ἐστιν ὁ τόπος , καὶ μὴ ἔστι τι διάστημα τῷ ἰδίῳ λόγῳ κενόν , τίς ἐστιν ἡ ἐν τῇ φύσει δύναμις ἐπὶ τὸ παρὰ φύσιν κινοῦσα πολλάκις τὰ σώματα , ἵνα μὴ κενὸν γένηται , μηδενὸς ὄντος ἐν τῷ παντὶ διαστήματος τοῦ κινδυνεύοντος κενοῦ γενέσθαι ; Ἀλλ' ἆρα μὴ κενὸν τοῦτο φήσουσι , τὸ μὴ ἅπτεσθαί τινος | σώματος τὴν ἐπιφάνειαν , ὡς δὴ φυσικῆς οὔσης ἀνάγκης πάντως πᾶν σῶμα τινὸς ἄγεσθαι ; ἀλλ’ οὕτως ἄν εἰσάγοιτο τὸ πᾶν τὸ πεπερασμένον πρός τι περαίνειν , ὅπερ ὅτι ψεῦδός ἐστιν ἱκανῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἔδειξεν · ἕτερον γὰρ τὸ πεπεράνθαι καὶ τὸ ἅπτεσθαι , καὶ τὸ μὲν πρός τι , τὸ ἅπτεσθαι , τὸ δὲ οὔ . δέδεικται δὲ καὶ ὅτι οὐδὲν ἔξω τοῦ οὐρανοῦ ἐστιν · ἐστιν · ἂν ἅπτοιτο ὁ οὐρανός . καὶ ἁπλῶς εἰ μὴ ἄπειρόν ἔτι τὸ πᾶν , ἀνάγκη τὸ ἐξωτάτω μηδενὸς ἅπτεσθαι . ἀλλ’ εἰ καὶ τὰ ἐντὸς σώματος πάντως τινὸς ἅπτεται , ἀλλ’ οὖν τοῦτο συμβέβηκεν αὐτοῖς , φησίν · εἰ οὖν συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ ἅπτεσθαι , κἀν μὴ ἅπτηται , οὐδὲν παρὰ τοῦτο βλάπτεται αὐτῶν ἡ φύσις . ὅτι δὲ οὐ τοῦτό ἐστιν τὸ κενόν , λέγω δὴ τὸ μὴ ἅπτεσθαι σῶμα σώματος , δῆλον ἐντεῦθεν εἰ γὰρ τοῦτο ἦν , πῶς δείκνυσιν ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ἔξω τοῦ οὐρανοῦ κενὸν οὐκ ἔστιν ; εἰ γὰρ κενὸν λέγει τὴν ἐπιφάνεταν , ὅταν μηδενὸς ἅπτηται σώματος , καὶ τὸ ἔω τοῦ οὐρανοῦ δηλονότι κενόν ἐστιν , εἴ γε μηδενὸς ἅπτεται ἡ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ ἐπιφάνεια · ἀλλὰ μὴν λέγει κενὸν μὴ εἶναι ἔξω του οὐράνου · οὐκ ἄρα κενόν ἐστι τὸ μὴ απτεσθαί τινος . πάλιν εἰ τοῦτό ἐστι τὸ κενόν , τὸ μὴ ἀπίεσθαί τι σώματος , δῆλον ὅτι καὶ ἐν τοῖς · περὶ τοῦ κενοῦ λόγοις τοῦτο ζητεῖ ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἀνάγκη πᾶν σῶμα τινὸς ἅπτεσθαι σώματος . ἀλλὰ γελοῖον · πῶς γάρ φησιν ὅτι οὐ μόνον ἐν τῶ κόσμω οὐκ ἔστι κενόν , ἀλλ’ οὐδὲ ἔξω τοῦ κόσμου : καίτοι γε κατά γε τὴν αὐτοῦ δόξαν οὐδενὸς ἅπτεται ἔξωθεν ὁ οὐρανός . καὶ τί μοι πολλὰ λέγειν ; αὐτοῦ τοῦ φιλοσόφου παραθήσομαι τὰς ῥήσεις δηλούσας τί τε εἶναι κενὸν ὑπολαμβάνουσι πάντες , καὶ ὅτι τοῦτο τὸ κενὸν αὐτὸς δείκνυσι μὴ ὄν · οἷον γάρ “ φησί , τόπον τινὰ καὶ ἀγγεῖον τὸ κενὸν τιθέασιν οἱ λέγοντες , δοκεῖ δὲ εἶναι πλῆρες μέν , ὅταν ἔχῃ τὸν ὄγκον οὗ δεκτικόν ἐστιν , ὅταν δὲ στερηθῇ , κενόν . “ καὶ πάλιν · ἰοὶ δὲ ἄνθρωποι βούλονται κενὸν εἶναι διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστι σῶμα αἰσθητόν . καὶ ζητῶν δὲ αὐτὸς τὴν τοῦ κενοῦ ἔννοιαν τί ποτε σημαίνει , φησὶ καθ’ ἕνα μὲν τρόπον κενὸν λέγεσθαι διάστημα μὴ ὃν πλῆρες αἰσθητοῦ σώματος , ἄλλον δὲ ἐν ᾧ μὴ τόδε ἐστὶ μηδὲ οὐσία τις σωματική , ὡς ἐκ τούτου τοὐ ὁρισμοῦ καὶ τὴν ὕλην κενὸν λέγεσθαι . καὶ τὰ δύο ταῦτα σημαίνεσθαι ὑπὸ τῆς τοῦ κενοῦ φωνῆς εἰπὼν οὐκ εἶπεν ὅτι σημαίνει τὸ κενὸν σῶμα μηδενὸς ἁπτόμενον κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν , ἀλλὰ καὶ ἐνιστάμενος πρὸς τὸ μὴ εἶναι Τὸ κενόν , οὕτως δείκνυσι μὴ ὄν , ὅπερ τῷ ὄντι καὶ τὸ ὄνομα σημαίνει καὶ πάντες ἐννοοῦσι , τὸ ὡς διάστημα τριχῇ διαστατὸν μηδὲν ἔχον σῶμα ἐν ἑαυτῷ . ὅθεν καὶ τοῖς αὐτοῖς λόγοις , φησίν , οἷς ἐλήλεγκται ὁ τόπος μὴ ὢν διάστημα , καὶ τὸ κενὸν ἐλεγχθήσεται ὅτι οὐκ ἔστι · ταὐτὸν γὰρ εἶναι τὸν οὕτως λεγόμενον τόπον καὶ τὸ κενόν . εἰ τοίνυν οὐ λέγεται κενὸν τὸ μηδενὸς ἁπτόμενον , ἀλλὰ διάστημά τι ἐν ᾧ σῶμα μηδέν ἐστιν , οὐδὲν δέ . ἐστ·ι μεταξὺ τοὐ ἁρπαγίου καὶ τοὐ εἰρημένου αὐλοῦ διάστημα ἕτερον παρὰ τὰ ἐγγινόμενα σώματα , δῆλον δήπου ὅτι κἂν ἐξέλθοι τὸ ὕδωρ , οὐδὲν καταλιμπάνεται κενόν · οὐδὲ γάρ ἐστιν ἕτερόν τι διάστημα . τί οὖν βιάζεται ἡ φύσις παρὰ φύσιν ἢ μένειν ἢ κινεῖσθαι τὸ ὕδωρ ; δῆλον ὅτι ἵνα μὴ τὸ ἐντὸς κενὸν μείνῃ , ὡς ὄντος τινὸς μεταξὺ τῶν περάτων διαστήματος , ὃ ἐπληρώθη ὑπὸ τοῦ ὕδατος , ὅπερ ἐὰν ἐξέλθῃ τὸ ὕδωρ , μὴ ἀντιμεταστῇ δὲ αὐτῷ ὁ ἀήρ , κινδυνεύει κενὸν εἶναι . Σαφῶς οὖν οἶμαι καὶ διὰ τούτων δεδεῖχθαι εἶναί τι διάστημα ἕτερον τῶν ἐγγινομένων αὐτῷ σωμάτων κενὸν κατὰ τὸν οἰκεῖον λόγον , ὅπερ καὶ κυρίως ἐστὶν ὁ τόπος . σκόπει δὲ καὶ ἐντεῦθεν . εἰ μὴ δεῖται τὰ γινόμενα σώματα ἔξωθεν διαστήματός τινος ἴσου αὐτοῖς κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις , τί δήποτε ῥήγνυνται ὑπὸ τοῦ γλεύκους οἱ ἀσκοὶ καὶ οἱ πίθοι μετα - βάλλοντος τοὐ οἴνου εἰς πνεῦμα ; καίτοι εἰ δημιουργῶν ὁ θεὸς τὰ σώματα 35 οὐ συνυπέστησεν αὐτοῖς διάστημά τι χωρητικὸν τῆς οὐσίας αὐτῶν , ἀλλ’ αὐ - τὰς μόνας τὰς οὐσίας παρήγαγε μὴ δεηθείσας ἔξωθεν τόπου τινός , διὰ τί μὴ καὶ τὸ ἐν τῷ ἀσκῷ γενόμενον σῶμα οὐδενὸς δεῖται τοῦ χωρήσοντος ; τὸ γὰρ ἅπτεσθαι σῶμα σώματος κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει τοῖς σώμασι , διὰ τὸ μὴ συνεχὲς εἶναι τὸ πᾶν , ἀλλὰ διῃρημένον . ταύτῃ κατὰ τὸν Ἀριστοτέλην καὶ ἄλλο ἄλλου τόπος ἐστίν , οὐ διὰ τοῦτο γινόμενον , ἵνα ᾖ αὐτοῦ τόπος οὐ γὰρ διὰ τοῦτο γέγονεν ὁ οὐρανός , ἵνα τόπος ᾖ τῶν ἐντὸς σωμάτων ) , ἀλλὰ διὰ τὴν τάξιν τῶν γενομένων καὶ τὰς φυσικὰς ῥοπὰς συμβέ - βηκεν ἄλλο ἄλλου τόπον εἶναι . εἰ τοίνυν τὸ ἅπτεσθαι ἀλλήλων συμβέβηκε τοῖς σώμασι , κατὰ δὲ τὸ εἶναι οὐδενὸς δεόνται ἔξωθεν διαστήματος τοῦ δεξομένου αὐτά , ἔδει , ὡς εἶπον , τὸ γενόμενον ἐν τῷ ἀσκῷ σῶμα μεταβάλλοντος τοῦ γλεύκους μὴ δεηθῆναι ἔξωθεν ἄλλου τινὸς τόπου . νῦν δὲ δέεται ῥήγνυσι γοῦν τοὺς ἀσκούς , ἐπειδὴ μήτε ἐκτὸς εἶναι διαστηματος καθ’ αὑτὸ δύναται , μήτε τὸ αὐτὸ διάστημα . δυνατὸν δύο δέξασθαι σώματα . Σκόπει δὲ καὶ ὧδε . εἰ μηδέν ἐστιν ἕτερόν τι διάστημα παρὰ τὰ ἐγγινόμενα σώματα τὸ δεχόμενον αὐτά , ὑφέλωμεν κατ’ ἐπίνοιαν τὰ μεταξὺ σώματα καὶ ἴδωμεν εἰ τῷ ὄντι οὕτως ἔχει . ἀρ’ οὖν εἰ ἐπινοήσωμεν τὰ ἐντὸς τοῦ οὐρανοῦ σώματα μὴ ὄντα , γῆν λέγω καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα καὶ πῦρ , τί λοιπὸν τὸ μεταξὺ κατελείπετο ἢ διάστημα κενόν ; ἦν γὰρ δηλονότι εὐθείας ἀπὸ τοῦ κέντρου ἐπὶ τὴν περιφέρειαν πανταχόθεν ἐκβαλεῖν · τὸ οὗν δι’ οὗ τὰς εὐθείας ἐκβάλλομεν τί ἄλλο ἐστὶν ἢ διάστημα κενὸν τριχῇ διαστατόν ; καὶ μή τις λεγέτω , ὅτι ἀδύνατος ἡ ὑπόθεσις οὐδὲ γὰρ τῷ παρ’ ἐμοῦ λόγῳ τοῦτο ἠκολούθησεν . ὅταν γὰρ ὑποθέσει τινὶ ἕπηταί τι ὃ μὴ ἐνδέχεται χεται γενέσθαι , τότε ἐκ τοῦ ἀδύνατον εἶναι τὸ ἑπόμενον ἐλέγχομεν τὴν ὑπόθεσιν , ἐπείτοι γε τοῦ συνιδεῖν ἕνεκα τὴν τῶν πραγμάτων αὐτῶν καθ’ αὑτὰ φύσιν καὶ τὰ ἀδύνατα πολλάκις ὑποτιθέμεθα . ὁ γοῦν Ἀριστοτέλης πρὸς τοὺς λέγοντας ὅτι τῇ ὀξεία δινήσει τοῦ οὐρανοῦ ἕστηκεν ἡ γῆ ἀκίνητος , φησὶν ὅτι ἐὰν οὖν στή|σωμεν τῷ λόγῳ τὸν οὐρανόν . ποῦ οἰσθήσεται ; καὶ παλιν ἐφεξῆς τὰ σώματα χωρίσας πάσης ποιότητος καὶ παντὸς εἴδους οὕτως αὐτὰ καθ’ αὑτὰ θεωρεῖ . καὶ τῆς ὕλης δὲ οὕτως εἰς ἔννοιαν ἐρχόμεθα πᾶν αὐτῆς χωρίσαντες καὶ γυμνὴν αὐτὴν καθ᾿ αὑτὴν θεώμενοι . οὐ γὰρ ἄτοπον ὑποθέσεσι χρῆσθαί τισιν , εἰ καὶ ἀδύνατοι εἶεν , πρὸς ἴλλων ἐπίσκεψιν · ἐντεῦθεν γὰρ ἐπειδὴ τῇ κινήσει τοῦ οὐρανοῦ τινες ἀπεδίσοσαν τὴν αἰτίαν τοῦ ἵστασθαι τὴν γῆν , διὰ τοῦτό φησιν ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἵνα ἴδωμεν εἰ τῷ ὄντι ἡ τοὐ οὐρανοῦ κίνησις αἰτία ἐστὶ τοῦ ἵστασθαι τὴν γῆν , στήσωμεν τῷ λόγῳ τὸν οὐρανόν , καὶ ζητήσωμεν ποῦ οἰσθήσεται κατὰ φύσιν ἡ γῆ . καὶ ὁ Πλάτων δὲ τὸν τῆς τάξεως τοῦ παντὸς αἴτιον κατ’ ἐπίνοιαν τοῦ κόσμου χωρίσας , ζητεῖ πῶς ἂν ἔχοι τὸ πᾶν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ θεοῦ χωρισθέν . καίτοι τούτων ἕκαστον ἀδύνατον γενέσθαι , ἀλλ’ ὅμως τὰ τῇ φύσει συνημμένα χωρίζει κατ’ ἐπίνοιαν ὁ λόγος , ὡς ἄν ἴδοι πῶς ἕκαστον αὐτὸ καθ’ αὑτὸ κατὰ τὴν · ἰδίαν ἔχει φύσιν . οὕτως οὖν κἀγώ , ἐπειδὴ οὐ βούλονταί τινες τὸ δεξάμενον τὰ σώματα ἕτερον εἶναι διάστημα παρὰ ταῦτα , ἀλλὰ μόνον εἶναι ἐν τῇ φύσει τῶν ὄντων τριχῇ διαστατὸν τὸ σωματικὸν διάστημα , τῳ αὐτῷ τρόπῳ φημι ὅτι εἰ τοῦτο οὕτως ἔχει , οεδόσθω μοι τῷ λόγῳ μὴ εἶναι τὰ ἐντὸς τοῦ οὐρανοῦ σώματα . ἀρ’ οὖν οὐδὲν κενὸν διάστημα μεταξὺ καταλείπεται ; ἀλλὰ πρόδηλον οἶμαι τοῦτο · εἰ γὰρ μὴ ἦν τι μεταξὺ τῶν περάτων τῆς κοίλης τοῦ οὐρανοῦ ἐπιφανείας , τῶν ἐντὸς σωμάτων κατ’ ἐπίνοιαν ἐξαιρεθέντων συνέπεσον ἂν τὰ τοῦ οὐρανοῦ περάται τοῦτο δὲ ἀδύνατον · οὐ γὰρ διὰ τὰ ἐντὸς σώματα ὁ οὐρανὸς ἔχει ὡς ἔχει , ἀλλὰ κἂν μηδὲν ἦν , ὡσαύτως εἶχεν . Ὃ δὲ ἐπὶ τοῦ παντὸς ἐθεωρήσαμεν , τοῦτο καὶ ἐπὶ μέρους ἔστιν ἰδεῖν . γενέσθω γάρ μοι σφαῖρα χαλκῆ μὴ ναστή , ἀλλ’ ὑπόκενος · δῆλον δήπου ὡς τὸ ἐντὸς ἀπειλημμένον ἀὴρ ἦν . ἐὰν οὖν ἐπινοήσω τὸν ἐντὸς ἀέρα , οὐ λέγω εἰς τὸ μὴ ὂν φθαρέντα , ἀλλὰ εἰς γῆν μεταβάλλοντα ἢ εἰς ὕδωρ οὐ γὰρ δήπου τοῦτο ἀδύνατον ) , ἐλάττονα τόπον δηλονότι τοῦ ἀέρος κατεχούσης τῆς γενομένης γῆς ἢ τοῦ ὕδατος τὸ λοιπὸν ἐν ᾧ πρότερον μὲν ἀὴρ ἦν , νῦν δὲ οὐδέν , ἐξ ἀνάγκης κενὸν εἶναι . ἀλλά φησιν ὁ Θεμίστιος πρὸς τοῦτο ἐνιστάμενος , ὅτι θᾶττον ἂν συνέπεσεν ὁ χαλκὸ·ς τῆς κόης σφαίρας , πρὶν ἢ ἐκρυῆναι τὸ ἐντὸς σῶμα ἢ μεταβαλεῖν εἰς γῆν . τοῦτο δὲ ἀληθῶς μὲν λέγεται , οὐκ εἰδότως δέ · διὰ τί γάρ , εἰπέ μοι , συνέπιπτεν ὁ χαλκός ; μὴ γὰρ ὑπὸ τοῦ ἐντὸς ἀνείχετο σώματος , ὥσπερ ὑπὸ τοῦ πνεύματος οἱ ἀσκοὶ ὅταν φυσῶνται ; τί οὖν τὸ αἴτιον τοῦ συμπεσεῖν τὸν χαλκόν ; τί δὲ ἄλλο γε ἢ διὰ τὸ μὴ μεῖναί γε τὸ μεταξὺ διάστημα κενόν ; πλὴν εἰ καὶ μὴ ἡ φύσις τοῦτο ἔχει , δεδόσθω μοι τῷ λόγῳ μὴ συμπεσεῖν τὸν χαλκόν , μεταβάλλειν δὲ τὸν ἐντὸς ἀέρα εἰς γῆν , καὶ ὄψει ὡς ἔστι τι μεταξὺ διάστημα ἕτερον παρὰ τὰ ἐν αὐτῷ σώματα . τί γὰρ ἄτοπον , ὥσπερ τὴν ὕλην χωρίζομεν τῷ λόγῳ πάντων εἰδῶν εἰς τὸ τὴν φύσιν αὐτῆς ἐπισκέψασθαι , καίτοι τοῦτό γε ἀδύνατον γενέσθαι ποτέ , οὕτω δὲ καὶ τὸν μεταξὺ τῆς χαλκῆς σφαίρας ἀπειλημμένον ἀέρα ὑποθέσθαι μεταβάλλειν εἰς γῆν μὴ συμπίπτοντος τοῦ χαλκοῦ , ἵνα ἴδωμεν τὸ ἀκόλουθον ; καίτοι τὸ αἴτημα οὐκ ἔξω τῆς φύσεως , ἀλλὰ καθ’ ἑκάστην γινόμενον λέγω δὴ τὸν βραχὺν ἀέρα μεταβαλεῖν εἰς γῆν . τίς δὲ ὅλως ἡ ἀνάγκη τοῦ συμπεσεῖν τὸν χαλκὸν τοῦ ἐντὸς ἀέρος εἰς γῆν μεταβάλλοντος ; εἰ γὰρ μηδέν ἐστιν ἕτερον διάστημα ἐντὸς παρὰ τὸ περιεχόμενον σῶμα , τίς ὁ κίνδυνος ὥστε μεταβάλ - λοντος τοῦ ἀέρος ἐξ ἀνάγκης τὸν χαλκὸν συμπεσεῖν ; κακῶς δὲ κἀκε·ῖνο ὁ Θεμίστιος τῷ Γαληνῷ ἐγκαλεῖ · . ἐκείνου γὰρ αἰτήσαντος καθ’ ὑπόθεσιν ἐξαρθέντος τοῦ ἐν τῷ ἀγγείῳ ὕδατος μηδὲν ἕτερον εἰσρυῆναι σῶμα , ἵνα τὸ ἀκόλουθον ἐπισκέψηται , ἐγκαλεῖ αὐτῷ ὡς τὸ ζητούμενον αἰτοῦντι . λέγει δὲ οὕτως · “ ἀλλ᾿ ὑποθώμεθα ἐξαρθέντος τοῦ ὕδατος μηδὲν ἕτερον εἰσρυῆναι σῶμα , μένει τοίνυν μεταξὺ τῆς ἐπιφανείας διάστημα κεχωρισμένον . ἀλλ’ ἄλογος ἡ ὑπόθεσις , ὦ σοφώτατε Γαληνέ · αὐτὸ γὰρ ὑποτίθεται ὃ ζητοῦμεν ζητούντων γὰρ ἡμῶν , εἰ δύναται εἶναι διάστημα κεχωρισμένον , ‘ὑποθώμεθα᾿ λέγεις ‘εἶναι διάστημα κεχωρισμένον.' πλάττεις οὖν σεαυτῷ καὶ ἀναζῳγραφεῖς ὃ βούλει εἶναι διάστημα , οὐχ ὃ ὑπάρχει δεικνύεις . “ ταῦτα μὲν ὁ Θεμίστιος , ὅτι δὲ εὐήθης ἡ ἀπάντησις , παντί γε οἶμαι δῆλον · εἰ γὰρ ὡμολογεῖτο μὲν εἶναι τὸ διάστημα , ἐ.ζη.τεῖτο δὲ εἰ δύναταί ποτε τοῦτο καθ’ αὑτὸ εἶναι κενὸν σώματος , ὅπερ ζητεῖ ἐν τοῖς ἐφεξῆς ὁ Ἀριστοτέλης , εἶτα ὑπέθετο ὁ Γαληνὸς ἐκρυέντος τοῦ ὕδατος μηδὲν ἄλλο μετεμπίπτειν σῶμα , τῷ ὄντι τὸ ζητούμενον ἠξίου λαβεῖν , ἐπειδὴ δὲ τοῦτο μὲν νῦν οὐ ζητεῖται , ἀλλ’ εἰ ἔστιν · ὅλως ἕτερόν τι διάστημα παρὰ τὸ σωματικὸν διά · στῆμα , ὅπερ τόπος ἐσ·τὶ τῶν σωμάτων , ἀξιοῖ δὲ ὁ Γαληνὸς ἐξελθόντος τοῦ ὕδατος μὴ ἐπεισελθεῖν ἕτερον σῶμα , οὐ τοῦτο λέγει , ὡς σὺ φής , Θεμίστιε , ὅτι ‘ἔστω διάστημα κεχωρισμένον τῶν σωμάτων μεταξὺ τοῦ ἀμφορέως᾿ , ἀλλ’ ὅτι ‘μὴ εἰσίτω ἄλλο τι σῶμα ἐξελθόντος τοῦ ὕδατος , καὶ οὕτως ἴδωἡ μὲν εἰ ἔστι τι μεταξὺ ἢ μή.’ εἰ δὲ ὅλως οἴει ὅτι ἐξελθόντος τοῦ ὕδατος , ἐὰν μὴ ὑποθώμεθα ἕτερόν τι εἰσιὸν σῶμα , συμβαίνει εἶναί τι μεταξὺ διάστημα κεχωρισμένον , αὐτὸς τοῖς σαυτοῦ πτεροῖς ἥλως · εἶναι γὰρ λέγεις ἄλλο τι διάστημα μεταξύ , οὐδέποτε μέντοι τοῦτο κενὸν σώματος εἶναι , ὅπερ καὶ ἡμεῖς φαμεν · οὐδὲ γὰρ τοῦτο λέγομεν , ὅτι μένει ποτὲ τὸ διά . στῆμα τοῦτο κενὸν σώματος , ἀλλ’ ὅτι ἐστὶ μὲν ἕτερον πάντων τῶν ἐμ - πιπτόντων σωμάτων , οὐδέποτε μέντοι κενὸν γίνεται σώματος , καὶ διὰ τοῦτο . ἡ ἀντιμετάστασις τῶν σωμάτων καὶ ἡ τοῦ κενοῦ βία , ἵνα μὴ μείνῃ κενὸν σώματος τὸ τοπικὸν διάστημα . Ἰστέον δὲ ὅτι ἣν ὑποτίθεται ὑπόθεσιν ὁ Θεμίστιος , ὥς τινων λεγόντων τοπικὸν διάστημα τοῦτο εἶναι , οἷόν ἐστι τὸ διάστημα τὸ σωματικὸν δίχα ποιοτήτων , | παντελῶς ἔξω ἐστὶ τοῦ ἀληθοῦς λόγου · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶ τὸ τοιοῦτον διάστημα ἢ σῶμα ἄποιον . εἰκότως οὖν ἕψεται τοῖς οὕτω λέγουσι τά τε ἄλλα ἄτοπα καὶ τὸ σῶμα χωρεῖν διὰ σώματος . ἡμεῖς δὲ οὐχ οὕτω φαμέν · οὐ γὰρ σῶμα εἶναί φαμεν τὸ διάστημα , ἀλλὰ χώραν σώματος καὶ διαστάσεις μόνας κενὰς . ἐκτὸς πάσης οὐσίας καὶ ὕλης . καὶ ὑπάρχει γε πάντα τὰ κοινὰ ὁμολογήματα τοῦ τόπου τῷ τοιούτῳ τόπῳ · καὶ γὰρ ἴσος ἐστὶ μάλιστα τῷ ἐν τόπῳ οὐδὲν μᾶλλον ἢ τὸ πέρας τοῦ πε - ριέχοντος , καὶ ἀκίνητος , ὡς εἶπε , καὶ οὐδέν ἐστι τοῦ πράγματος , καὶ χωριστός , καὶ ἐμπεριέχει δὲ τὸ ἐν τόπῳ οὐδὲν μᾶλλον . ἢ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος . ὥσπερ γὰρ τὴν ἐπιφάνειαν τόπον λέγοντες περιέχειν αὐτήν φασι , καίτοι ἐφαρμόζει γε τῷ πέρατι τοῦ σώματος , οὕτω κἂν τὸ διάστημα ἐφαρμόζοι τῷ σώματι , περιέχοι ἂν τὸ σῶμα , διότι οὐ κενόν ἐστι τὸ ἐγγινόμενον ἐν τῷ σώματι , ἀλλὰ τὸ σῶμα τὸ ἐγγινόμενον ἐν τῷ κενῷ , ὥσπερ ἤδη εἶπον . εἰ μὲν γὰρ ἦν σωματικὸν διάστημα ὁ τόπος καὶ ἐγίνετο ἐν αὐτῷ σῶμά τι , χωρεῖν ἀνάγκη ἦν δι’ ἀλλήλων τὰ διαστήματα , ἐπειδὴ δὲ καθ’ αὑτὸν ὁ τόπος κενόν ἐστιν , οὐκ ἄν εὐλόγως εἴποιέ τις χωρεῖν αὐτὸ διὰ τοῦ σώματος , ἀλλὰ τὸ σῶμα δι’ αὐτοῦ χωρεῖν · πλήρωσις γὰρ μόνον γίνεται τοῦ σώματος ἐν αὐτῷ γενομένου , οὐ μέντοι χώρησις δι’ ἀλλήλων . διὰ τοῦτο δὲ οὐδὲ τὸ μόριον ἔσται καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ · εἰ μὲν γὰρ διῃρεῖτο ὑπὸ τοῦ διαστήματος καὶ τὸ σῶμα τὸ χωρῆσαν ἐν αὐτῷ , ἀνάγκη ἦν ἑκάστου μορίου ἰδίᾳ περιγραφομένου καὶ ἕκαστον ἰδίᾳ ἐν τόπῳ εἶναι , εἰ δὲ μὴ διαιρεῖται τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ διαστήματος μηδὲ χωρεῖ τὸ διάστημα διὰ τοῦ σώματος , ποία ἀνάγκη εἶναι τὸ μόριον καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ ; Ἀλλ᾿ ἐκεῖνο ἴσως ἀπορήσειέ τις πρὸς τὸν λόγον , ὃ ἤδη φθάσαντες εἴπομεν , ὅτι εἰ ὁ τόπος διάστημά ἐστιν ἄνευ οὐσίας πάσης καὶ ὕλης ἐν μόναις ταῖς διαστάσεσι τὸ εἶναι ἔχον , αἱ δὲ διαστάσεις τοῦ ποσοῦ , συμ - βήσεται τὸ ποσὸν χωριστὸν εἶναι ἄνευ οὐσίας . ἀλλ’ ἀδύνατον πᾶσαι γὰρ αἱ ἄλλαι κατηγορίαι ἐν τῇ οὐσ·ίᾳ τὸ εἶναι ἔχουσιν . εἰ τοίνυν ἀδύνατον τὸ ποσὸν καθ’ αὑτὸ ὑποστῆναι χωρὶς τῆς οὐσίας , ἀδύνατον εἶναι τὸ τοιοῦτον διάστημα . φημὶ οὖν ἐγὼ ὅτι μάλιστα μὲν οὐ ταῖς ἡμετέραις θέσεσιν ἀνάγκη τὴν τῶν πραγμάΤων ἀκολουθεῖν φύσιν , ἀλλὰ τοῖς πράγμασι συμ - φώνους εἶναι τὰς ἡμετέρας ὁμολογίας . οὐκ ἐπειδὴ τοίνυν οὕτω διωρισά - μεθα ὡς ἀδύνατον ποσόν τι ὑποστῆναι ἄνευ οὐσίας , ἤδη που ἀνάγκη καὶ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν οὕτως ἔχειν · εἰ γὰρ ἐπειδὴ πάντως ἐν τοῖς σώμασι μετὰ οὐσίας ὁρῶμεν τὸ ποσόν , διὰ τοῦτο καθ’ αὑτὸ οὐκ ἄν ὑποστῆναι ἀποφαινόμεθα , ὥρα καὶ αὐτὰς τὰς οὐσίας μὴ αὐθυποστάτους εἶναι λέγειν . πᾶσα γὰρ φυσικὴ οὐσία ποσοῦ τινος ὡρισμένου δεῖται εἰς τὸ εἶναι · ἀδύνατον γοῦν ἐν τῷ τυχόντι μεγέθει τὸ τυχὸν εἶδος ὑποστῆναι , ὡς ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ παύτης τῆς πραγματείας ἐδείχθη , ἀλλὰ καὶ σὰρξ καὶ ἄνθρωπος καὶ ὀστοῦν καὶ τὰ ἄλλα πάντα φυσικὰ εἴδη οὐκ ἂν ὑπο - σταίη μὴ ἔν τινι ὡρισμένῳ ποσῷ , ἀλλὰ τοῦ ποσοῦ , ἐν ᾧ πεφυκεν ἡ σὰρξ ὑφίστασθαι , φθαρέντος συνεφθάρη καὶ τὸ εἶδος . ταύτῃ οὖν εἴποιμι ἂν τὰ φυσικὰ εἴδη ὡς ἐν ὑποκειμένῳ τῷ ποσῷ τὸ εἶναι ἔχειν . καὶ τί δεῖ περὶ τοῦ ποσοῦ λέγειν 5 οὐδὲν γὰρ τῶν φυσικῶν εἰδῶν ἄνευ ὕλης ὑποστῆναι δύναιτ’ ἄν · πάντα οὖν συμβεβηκότα ἂν εἴη τῇ ὕλῃ . ταῦτα μὲν οὖν ὅπως ἔχει , μακροῦ ἂν καὶ λόγου δέοι καὶ χρόνου πρὸς τὸ γνῶναι , ὅπερ δὲ εἶπον ἐξ ἀρχῆς , καὶ νῦν λέγω , ὅτι ἢ δειξάτωσαν ὅτι οὐκ ἔστι τὸ τοιοῦτον διάστημα καὶ λυέτωσαν τὰ παρ’ ἡμῶν δεδειγμένα , μένα , ἤ , ἔστ’ ἂν ἐκεῖνα μένωσιν , οὐκ ἀναιρήσομεν τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν , ἐπειδὴ τισὶν οὕτως ἔδοξεν ἀποφήνασθαι , ἰνᾶσθαι , ὡς ἀδύνατον τὸ ποσὸν καθ’ αὑτὸ ὑποστῆναι . ἔπειτα δὲ κἀκεῖνο ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι πάσαι αἱ κατηγορίαι οὐκ ἄνευ τῆς πρὸς ἀλλήλας συμπλοκῆς ὑφεστήκασιν · οὐ γὰρ ἔστιν εὑρεῖν μίαν κατηγορίαν ἄνευ τῆς τῶν ἄλλων συμπλοκῆς ὑφεστῶσαν , οὐδὲ αὐτὴν τὴν οὐσίαν ἥτις καὶ καθ’ αὑτὴν ὑποστῆναι δύνασθαι λέγεται . καὶ ἡ ὕλη γοῦν καὶ τὸ δεύτερον ὑποκείμενον , λέγω δὴ τὸ τριχῇ διαστατὸν καὶ ἄποιον σῶμα , ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ δυνάμενον καθ’ αὑτὸ ὑποστῆναι , ὅμως οὐχ ὑφέστηκεν οὐδέποτε ἄνευ ποιοτήτων . καὶ τὸ τοπικὸν οὖν διάστημα , εἰ καὶ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ ἠδύνατο ὑποστῆναι ἄν καθ’ αὑτό τί γὰρ ἐκώλυε χώραν εἶναι κενὴν σώματος , ὥσπερ ἐλέγομεν , εἰ τὸν ἀμφορέα ἐπινοήσομεν μηδὲν ἐντὸς περιέχοντα σῶμα ; ) , ἀλλ’ οὖν οὐδέποτε μένει κενὸν σώματος αὐτὸ καθ’ αὑτό , ἀλλ’ ὥσπερ ἐπὶ τῆς ὕλης φθαρέντος τοὐ εἴδους ἄλλο εὐθὺς ἐπιγίνεται , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τούτου ἡ ἀντιμετάστασις τῶν σωμάτων οὐδέποτε τὴν χώραν καταλιμπάνει κενήν , ἀλλ’ ἅμα ἄλλο μὲν ἔξεισι σῶμα , ἕτερον δὲ ἀντεμπίπτει . καὶ ταύτῃ οὐδέποτε ἄνευ οὐσίας οὑδὲ τὸ τοιοῦτον ποσὸν ἔστιν εὑρεῖν . καὶ μήποτε ἡ τοῦ κενοῦ βία αὕτη ἐστί , τὸ μὴ χωρισθῆναί ποτε τὸ τοιοῦτον ποσὸν τῆς οὐσίας . ὥστε ταύτῃ σῴζοιτ’ ἄν καὶ τὸ δοκοῦν ὡμολογημένον εἶναι διὰ τὸν συνεθισμὸν τοῦ συνεχῶς τοῦτο λέγεσθαι ; λέγω δὴ τὸ μὴ ἂν τὸ ποσὸν ὑποστῆναι καθ’ αὑτὸ ἄνευ οὐσίας · οὐδέποτε γὰρ ἐνδέχεται εἶναι τὸ κενὸν χωριστὸν σώματος . Ἀλλὰ γὰρ οὔπω πάντα τὰ ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ καὶ τῷ τοιούτῳ τόπῳ ἐδείξαμεν ὑπάρχοντα , λέγω δὴ τὸ διωρίσθαι ἐν τῷ καθόλου τόπῳ τὸ ἄνω καὶ τὸ | κάτω . καὶ γὰρ ἀπορήσειεν ἄν τις εἰκότως τῷ Ἀριστοτελικῷ συνιστάμενος δόγματι , ὅτι εἰ τόπος ἐστὶ τῶν τε βαρέων καὶ κούφων σωμάτων τὸ ἀπειλημμένον ἐντὸς τῆς κοίλης ἐπιφανείας τῆς σεληνιακῆς σφαίρας κενὸν τριχῇ διαστατόν , ὡς ἂν αὐτοὶ φαίητε , φέρεται δὲ φύσει τὰ μὲν κοῦφα ἐπὶ τὸν ἄνω τόπον τὰ δὲ βαρέα ἐπὶ τὸν κάτω , πῶς ἀφοριεῖς τοῦ διαστήματος τούτου τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω ; μέχρι γὰρ τίνος τὸ μὲν ἄνω ὁρίσεις , τὸ δὲ κάτω ; καὶ εἰ δεῖ τὸν τόπον τινὰ φυσικὴν δύναμιν ἔχειν , καθ’ ἣν τὰ κοῦφά τε καὶ βαρέα τῶν ἰδίων ἐφιέμενα τόπων ἕκαστον ὑπὸ τῆς φυ - σικῆς ὁρμῆς ἐπὶ τὸν οἰκεῖον φέρεται , τὸ δὲ τοιοῦτον διάστημα κενὸν τῷ ἰδίῳ λόγῳ ὑπάρχον οὐδεμίαν δύναμιν ἔχειν οἷόν τε , τίνι λόγῳ τὰ μὲν ἐπὶ τόδε αὐτοῦ τὸ μέρος φυσικῶς ὁρμᾶ , τὰ δὲ ἐπὶ τὸ ἕτερον ; εἰ τοίνυν μάλιστα πάντων δεῖ ὑπάρχειν τῷ τόπῳ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , τῷ δὲ τοιούτῳ τόπῳ οὐκ ἂν ὑπάρξοι , μόνῳ δὲ τῷ πέρατι τοῦ περιέχοντος καθὸ περιέχει τὸ περιεχόμενον , ὡς Ἀριστοτέλης τὸν τόπον ὡρίσατο , οὗτος ἄν εἴη κυρίως τόπος . ἐπεὶ γὰρ τὰ κρείττονά τε καὶ ἀνωτέρω εἴδους λόγον ἔχει πρὸς τὰ καταδεέστερα , ἐκείνων δηλονότι ὕλης ἐχόντων πρὸς αὐτὰ λόγον , ἐφίεται δὲ ἡ ὕλη τοῦ εἴδους , ὡς θῆλυ ἄρρενος καὶ ὡς αἰσχρὸν καλοῦ ἕκαστον γὰρ τοῦ εἶναι ἐφίεται , ἔστι δὲ ἕκαστον ὅτε ἀπειλήφοι τὴν οἰκείαν τελειότητα , τοῦτο δέ ἐστι τὸ εἶδος ) , εἰκότως τὸ μὲν πῦρ τοῦ κατὰ φύσιν αὑτοῦ τόπου ἐφίεται , τουτέστι περιέχεσθαι ὑπὸ τῆς ἐπιφανείας τοῦ σώματος τῆς σεληνιακῆς σφαίρας , ἵνα κοσμῆται ὑπ’ αὐτοῦ καὶ οἷον εἰδοποιῆται ( κοσμεῖται δὲ ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τελειοῦται τῷ τὸ μὲν ποιεῖν τὸ δὲ πάσχειν , ποιεῖ δὲ καὶ πάσχει οὐκ ἄλλως ἢ τῷ ἅπτεσθαι ) , ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ ἀὴρ ἐφίεται τοῦ ὑπὸ τῆς τοῦ πυρὸς περιέχεσθαι σφαίρας , καὶ οὕτω μέχρι τῶν ἐσχάτων . Ἀλλὰ καὶ πρὸς ταῦτα εὔκολος ἡ ἀπάντησις · τὰ αὐτὰ γὰρ καὶ τῷ Ἀριστοτελικῷ λόγῳ οὐδὲν ἧττον συμβαίνει . εἰ γὰρ πέρας τοῦ περιέχοντός ἐστιν ὁ τόπος , τὰ δὲ περιεχόμενα ἄλλα ὑπὸ ἄλλης ἐπιφανείας τοῦ ἀέρος ἢ τοῦ ὕδατος περιέχεται , ὡς ἂν ἕκαστον ἔχῃ μεγέθους ἢ σμικρότητος , λεγέτωσαν ἡμῖν μέχρι τίνος τὸν κάτω τόπον ὁρίσομεν . εἰ γὰρ ὄρη τινὰ διὰ μεγέθους ὑπερβολὴν σχεδὸν ἐγγίζει τῇ σεληνιακῇ σφαίρα , ὡς καὶ διὰ τοῦτο Σεληναῖα καλεῖσθαι , εἰ ταῦτα νοήσομεν μὴ συνεχῆ ὄντα τῇ γῇ ἀλλὰ διῃρημένα , πότερον ἐν τῷ ἄνω τόπῳ λεχθήσεται ἢ ἐν τῷ κάτω ; καὶ τί λέγω ταῦτα ; οἱ ἐπάνω τούτων ἐπικείμενοι λίθοι , ἢ τὰ περὶ τὸ κέντρον τοῦ παντὸς ἢ γῆς μόριά τινα διῃρημένα τοῦ ὅλου ἢ ὕδατος , ἆρα ἐν τῷ κάτω τόπῳ εἰσίν ; οὐκοῦν ὁ ὑπὸ τὰ ὄρη ἐκείνα ἀὴρ ἐν τῷ παρὰ φύσιν ἂν εἴη τόπῳ κατωτέρω ὑπάρχων τῶν βαρέων σωμάτων . κἄν μὴ διῃρημένα μένα δὲ ἐπινοηθείη τὰ ὑψηλότερα τῶν ὀρῶν , ἀλλ’ , ὥσπερ εἰσί , συνεχῆ τῇ ὅλῃ γῇ , πότερον τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ἀέρος , τὴν περιέχουσαν τὰς κορυφὰς αὐτῶν , μόριον φήσομεν τοῦ κάτω τόπου ἢ οὗ ; καὶ τοῦτο μέχρι πόσου ; τὰ αὐτὰ καὶ περὶ τοῦ ἄνω τόπου ἐροῦμεν · ποῖον γὰρ ἐρεῖς τὸν ἄνω τόπον ; πότερον τὴν κοίλην ἐπιφάνειαν τῆς σεληνιακῆς σφαίρας ; ἀλλ’ εἰ αὕτη μόνον εἴη ὁ ἄνω τόπος , καὶ τὰ ὑπὸ ταύτης προσεχῶς περιεχόμενα , ταῦτα μόνα ἐν τῷ ἄνω ἐστὶ τόπῳ , οὐκ ἄν εἴη ὁ ἀὴρ ἐν τῷ ἄνω τόπῳ , ἐπεὶ μὴ ὑπὸ ταύτης προσεχῶς περιέχεται , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς τοὐ πυρός . ἀλλ’ εἰ καὶ αὕτη ἄνω εἴη , δύο ἐρύη ἂν εἴη τοῦ ἄνω τόπου . καὶ περὶ τοῦ κάτω δὲ ὁ αὐτὸς λόγος ἐπί τε τῆς γῆς σκοποῦντι καὶ τοῦ ὕδατος . καὶ τίς ἀνείη ἡ διαφορὰ τοῦ τε ἄνω τόπου πρὸς ἑαυτὸν καὶ ἔτι τοῦ κάτω ; ὅτι μὲν αἱ αὐταὶ ἀπορίαι οὐδὲν ἧττον καὶ τούτῳ ἕπονται τῷ λόγῳ , σαφὲς ἐντεῦθεν , ὡς δὲ τὸ ἀληθὲς ἔχει , γνοίης ἂν οὕτως . κυρίως μὲν οὐδ’ ἄν εἴη ἐν τῶ παντὶ κατὰ φύσιν τὸ ἄνω κ·αὶ τὸ κάτω , ἀλλ’ ὡς αὐτός φησιν ἐν ἑτέροις , τὸ κύκλῳ καὶ τὸ πέριξ . εἰ δὲ καὶ φήσομεν ἄνω μὲν τὸ πέριξ , κάτω δὲ τὸ μέσον , ἔσται κάτω μὲν τόπος ὁ ἀπειλημμένος ὑπὸ τῶν βαρέων σωμάτων , ἄνω δὲ ὁ ὑπὸ τῶν κούφων · τὰ γὰρ ἐπανι - στάμενα τῶν ὀρῶν βίᾳ ὑπερανέχει τὸ ὅλον . βίᾳ δὲ λέγω , διότι εἰ καὶ συνεχῆ ἐστι τῇ ὅλῃ γῇ , ἀλλ’ οὐ πανταχόθεν αὐτῇ συνάπτει · ἔοικε γὰρ τοῖς λίθοις τοῖς ἐπιτιθεμένοις ἀλλήλοις ἐν ταῖς οἰκοδομίαις . τὴν δὲ παρὰ φύσιν αὐτῶν θέσιν δηλοῦσιν ἱκανῶς αἱ ἀπορρήξεις αὐτῶν · ἀπορραγέντα γάρ , ὡς δὴ παρὰ φύσιν ὄνια , φέρεται ἐπὶ τὸν οἰκεῖον καὶ κατὰ φύσιν τό - πον . τὸ δὲ λέγειν δύναμίν τινα ἔχειν αὐτὸν καθ’ αὑτὸν τὸν τόπον γε - λοῖον πάνυ · οὐ γὰρ ἐπιφανείας ἐφιέμενα φέρεται ἐπὶ τοὺς οἰκείους τόπους ἕκαστα , ἀλλὰ τῆς τάξεως ἐφιέμενα , ἧς παρὰ τοῦ δημιουργοῦ τετυχήκα - σιν . ἐπεὶ οὖν τὴν ἐσχάτην μὲν τάξιν ἡ γῆ εἴληφεν , ὥστε πᾶσιν ὑφίστασθαι , δευτέραν δὲ τὸ ὕδωρ , καὶ τρίτην καὶ τετάρτην ὅ τε ἀὴρ καὶ τὸ πῦρ , εἰκότως , ὅταν ταύτης τῆς τάξεως παρασαλευθῇ τι καὶ τὸ πεφυκὸς ἄλλῳ ἐπιπολάζειν ὑπό τινος βίας μὴ ἐπιπολάζῃ αὐτῷ ἀλλ’ ὑφίστηται , τῆς τάξεως ἧς ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ ἔλαχεν ἐφιέμενα κινεῖται ἐπὶ τοσοῦτον , ἕως ἂν ἐν ταύτῃ γένηται . φέρεται οὖν ἐπὶ τὸ ἄνω τὰ κοῦφα , οὐχ ἁπλῶς ἅπτεσθαι τῆς ἐπιφανείας τοῦ περιέχοντος ἐφιέμενα , ἀλλὰ τῆς τάξεως ἣν ὁ δημιουργὸς αὐτοῖς ἐπένειμε · τότε γὰρ μάλιστα τὸ εἶναι ἔχουσι , καὶ τὴν ἑαυτῶν τότε ἔχουσι τελειότητα . οὐχ ὁ τόπος οὖν ἔχει τὴν δύναμιν τοῦ φέρεσθαι τὰ σώματα ἐπὶ τοὺς οἰκείους τόπους , ἀλλὰ τὰ σώματα ἔφεσιν ἔχει τοῦ τὴν αὑτῶν φυλάττειν τάξιν . Tεσσάρων οὖν ὄντων τῶν στοιχείων , καὶ δύο μὲν κοῦφ’ ὢν δύο δὲ βαρέων , ῥέων , | ἐγὼ μέν , εἴ γε δεῖ ὅλως ἀφορίζειν , φημὶ ἄνω μὲν τόπον εἶναι τὸ μόριον τοῦ διαστήματος τὸ ἀπειληφὸς τὰ κοῦφα σώματα , κάτω δὲ τὸ ἀπειληφὸς ὃς τὰ βαρέα , ὁ δὲ Ἀριστοτέλης οὐκ ἄν ἔχοι λέγειν τίς ἐστι κυρίως ὁ ἄνω τόπος καὶ τίς ἐστιν ὁ κάτω . εἰ γὰρ ὁ μὲν ἄνω τῶν κούφων ἐστὶν ὁ δὲ κάτω τῶν βοέων , καὶ ἔστιν ὁ ἄνω τόπος τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τῆς σεληνιακῆς σφαίρας , αὕτη δὲ τὸ πῦρ μόνον προσεχῶς περιέχει , οὐκ ἄν εἴη ἄνω ὁ ἀήρ , ἢ δύο εἴδη τοῦ ἄνω τόπου . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ κάτω . εἰ δὲ καὶ τὰς ἐντὸς τῆς ἀπλανοῦς σφαίρας ἐν τόπῳ βούλεται εἶναι , ἐν τῷ τόπῳ δὲ πάντως τὸ ἄνω ἐστὶ καὶ τὸ κάτω , ἔσται τὸ μὲν ἄνω τὸ δὲ κάτω , τ·ὸ μὲν βαρὺ τὸ δὲ κοῦφον , ὅπερ οὐ βούλεται . ὥστε οὐ πάντως εἰς τὸ ἄνω καὶ εἰς τὸ κάτω τὸν τόπον ἀνάγκη διαιρεῖν , οὐδὲ κατὰ τὰ αὐτῷ δοκοῦντα . πῶς δὲ οὐχὶ καὶ τὸ αὐτὸ περιέχον τε εἴη καὶ περιεχόμενον ; καὶ γὰρ ἡ θάλασσα , εἴ γε ἐν τόπῳ ἐστί , περιέχοιτο ἄν ὑπὸ τῆς ἀνεχούσης αὐτὴν ἐπιφανείας , τῆς γῆς δηλονότι μετὰ τοὐ ἐπιπολάζοντος αὐτῇ ἀέρος . ὁμοίως δέ , εἴπερ ἐστὶ καὶ ἡ γῆ ὅλη ἐν τόπῳ καθ’ ὅλην ἑαυτήν , περιέχοιτο ἄν κατά τι μόριον ἑαυτῆς ὑπὸ τῆς ἐπιφανείας τοῦ ὕδατος τῆς πρὸς τῶ πυθμένι τῆς θαλάσσης . ὥστε καὶ ἡ ἐπιφάνεια τῆς γῆς τόπος τοῦ ὕδατος , καὶ ἡ τοῦ ὕδατος τόπος τῆς γῆς , καὶ τὸ αὐτὸ καθὸ περιέχεται κατὰ τοῦτο καὶ περιέχει . τούτων δὲ οὐδὲν ἕπεται τοῖς τὸ διάστημα τὸν τόπον εἶναι λέγουσιν . Ἀλλὰ πάλιν ἐπαποροῦσι τῷ λόγῳ , καί φασιν ὅτι εἰ ᾖ τι τοιοῦτον διάστημα κενὸν . τῷ ἰδίῳ λόγῳ τὸ δεξόμενον τὰ σώματα , ἀνάγκη τοῦτο καὶ ἄπειρον εἶναι · οὐδὲ γὰρ ἕξει τι πέρας . τὸ γὰρ πέρας τῶν τριχῇ διαστατῶν ἐπιφάνειά ἐστι , τίς δὲ ἂν εἴη τοῦ τοιούτου διαστήματος ἐπιφάνεια τῆς ἐπιφανείας ἐν σώμασιν ὑφεστώσης ; ὥστε εἰ καὶ κεχώρηκε δι’ αὐτοῦ ἡ πᾶσα τοῦ οὐρανοῦ σωματότης μέχρι τῆς ἐξωτάτω ἐπιφανείας , πέρας δὲ τούτου εἶναι οὐκ ἐνδέχεται , ἀνάγκη κεχύσθαι αὐτὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ ἐπ’ ἄπειρον , ὅπερ καὶ αὐτὸ μὲν καθ’ ἑαυτὸ ἄλογον , ἐλήλεγκται δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ἱκανῶς καὶ ἐν ταύτῃ τῇ πραγματείᾳ καὶ ἐν τῆ Περὶ οὐρανοῦ . ἐγὼ δὲ οὐκ οἶδα ὅπως κἂν τὸ πιθανὸν ἔχειν δόξῃ ἡ τοι - αύτη ἀπορία . πρῶτον μὲν γάρ , ὥσπερ τριχῇ διαστατὸν τὸ τοιοῦτον έννοεῖν νοεῖν ἐνδέχεται , οὕτω καὶ ἐπιφάνειαν ἀνάλογον τούτῳ , ἔπειτα εἰ καὶ ἐπιφάνειαν ἀνάλογον αὐτῷ μὴ οἷόν τε ἦν ἐπινοῆσαι , οὐ διὰ τοῦτο ἀνάγκη καὶ ἐπ’ ἄπειρον ἐκτείνεσθαι τὸ κενόν · ἐπειδὴ γὰρ τόπος τῶν σωμάτων ὑπέστη , τοσοῦτον μὲν ὑπέστη ὅσον οἷόν τε ἦν χωρῆσαι τὰ κοσμικὰ σώ · μάτα , συμπερατοῦται δὲ τοῖς τῶν σωμάτων πέρασιν . ὥσπερ γάρ , εἰ τὸ μεταξὺ τοῦ ἀμφορέως κενὸν ἐπινοηθείη , ἐμβληθῶσι δὲ διάφορα σώματα ἐν τῷ ἀμφορεῖ μὴ συνεχῆ μὲν πρὸς ἄλληλα ἁπτόμενα δέ , ὡς ἕκαστον μέρος τι τοῦ ἐντὸς τόπου καταλαβεῖν , ἕκαστον μὲν ἀνάγκη τῶν μορίων τοῦ κενοῦ συμπερατοῦσθαι τῷ δεχθέντι σώματι , καὶ τὸ ὅλον δὲ κενὸν μέχρι τῆς τοῦ ἀμφορέως κοίλης ἐπιφανείας περατοῦσθαι πάντων τῶν ἐντὸς σωμάτων μέχρις αὐτῆς περατουμένων , οὕτω καὶ ἐν τῷ παντὶ ἑκάστη μὲν τῶν ἐντὸς σφαιρῶν μόριον τοῦ κενοῦ πεπερασμένον ἀπεηφε , τὸ δὲ πᾶν τῷ παντὶ κόσμῳ συμπερατοῦται πέρας ἔχον οὐ̣ μόνον τὸ ἴδιον · οὐ γὰρ ἀδύνατον καὶ τούτου ἐπιφάνειαν ἐπινοεῖν , ὥσπερ καὶ τοῦ ἐναπολμβάνοντος μορίου τῶν ἐντὸς σωμάτων ἔστι τι πάντως πέρας , καὶ αὐτὴν δὲ ὄπ ερ εἶπον τὴν τοῦ ἐξωτάτω σώματος ἐπιφάνειαν ἅμα οὖσαν τῷ αὐτοῦ πέρατι . Ἀλλὰ γὰρ ταῦτα ἡμῶν xoiic παρὰ τοῦ Ἀριστοτέλους περὶ τοῦ τόπου εἰρημένοις ἀντιλεγόντων ἔλεγεν ὁ φιλόσοφος ἀτͅολογούμ-ανος , ὡς ὅτι φυσικὸς ὢν ὁ Ἀριστοτέλης περὶ τούτων ποιεῖται τὸν λόγον τῶν πραγμάτων , ὅσα καὶ ἔστι καὶ διοικεῖιαι ὑπὸ φύσεως , ἔστι δὲ ἡ φύσις ἀρχὴ κινήσεως καὶ ἠρεμίας , ὥστε εἰ τοῦτό ἐστιν ἡ φύσις , ὅσα ἄρα φυσικά ἐστι τῶν πραγμάτων , ταῦτα ἐν αὑτοῖς ἀρχὴν ἔχει κινήσεως καὶ ἠρεμίας · ὅσα οὖν οὐκ ἔχει ἐν αὑτοῖς ἀρχὴν κινήσεως καὶ ἠρεμίας , ταῦτα οὐδὲ φυσικά ἐστιν , ὥστε οὐδὲ διαλέξεται περὶ τούτων ὁ φυσιολόγος . τὸ οὖν διάστημα τὸ τοιοῦτον , οὐδεμίαν ἔχον ἐν ἑαυτῷ ἀρχὴν κινήσεως καὶ ἠρε - μίας ( οὐὸὲ γὰρ αὔξεται οὐδὲ ἀλλοιοῦται οὐδὲ κατὰ τόπον κινεῖται · οὐδὲ γὰρ γίνεται καὶ φθείρεται ) , οὐδὲ φυσικὸν ἂν εἴη . τοῦ οὖν λόγου ὄντος τῷ Ἀριστοτέλει περὶ τῶν φυσικῶν πραγμάτων , ζητεῖ νῦν τί ποτέ ἐστιν ὁ τῶν φυσικῶν πραΤαάτων τόπος φυσικὸς ὢν δηλονότι καὶ αὐτός . εἰκότως οὖν τὸ μὲν τοιοῦτον διάστιμα οὗ φησι τόπον εἶναι τῶν φυσικῶν σωμάτων εἴτε ἔστιν εἴτε μή ( οὐδὲ γάρ ἐστι φυσικόν ) , μόνον δὲ εὑρίσκει ἐν τοῖς φυσικοῖς ὄντα τόπον τοῖς σώμασι φυσικὸν τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος καθὸ περιέχει τὸ περιεχοῳνον . Ἐγὼ δὲ πρὸς ταὗιά φημι , ὅτι εἰ μὲν τῷ ὄντι μηδένα λόγον ἐποιεῖτο ὁ Ἀριστοτέλης εἴτε ἔστιν εἴτε μὴ τοιοῦτόν τι διάστημα , μόνον δὲ δεικνύειν ἐπειρᾶτο ὅτι ὁ τόπος τῶν φυσικῶν σωμάτων οὐκ ἔστι τοιοῦτόν τι διάστημ , λέγω δὴ τὸ τριχῇ ὸιαστατόν , κἂν τὸ πιθανὸν εἶχεν ἴσως ἡ ἐπιχείρησις τοῦ φιλοσόφου , οὐ τὸ εἶναι τοιοῦτον ὸιά·σιημα ἀναιροῦντα δεικνύοὔσα τὸν Ἀριστοτέλην , ἀλλὰ τὸ εἶναι αὐτὸ τόπον τῶν φυσικῶν σωμάτων φυσικὸν ὄντα καὶ αὐτόν , ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἀριστοτέλης ἄντικρυς διὰ πάντων δεικνύειν πειρᾶται καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν τοῖς περὶ τοῦ κενοῦ λόγος , ὅτι οὐδὲ ἔστι διάστημ’ ἄλλο παρὰ τὰ σωματικὰ διαστήματα , πλασματώδης δείκνυται ἡ τοῦ φιλοσόφου ὑπὲρ Ἀριστοτέλους · ἀπολογία . ἔπειτα τὸ λέγειν ὅτι διὰ τὸ ἀκίνητον εἶναι τὸ τοιοῦτον διάστημα οὐδὲ οἶδεν αὐτὸ ὁ φυσικός , διότι περὶ φυσικῶν ὁ φυσικὸς διαλέγεται , φυσικὰ δέ ἐστι τὰ ἔχοντα κινή - σεως ἀρχὴν καὶ ἠρεμίας , καὶ τοῦτο προφανῶς παρὰ τὰ δοκοῦντά ἐστι τῷ Ἀριστοτέλει · σαφῶς γὰρ I τὸν τόπον αὐτὸς ἀκίνητον βούλεται εἶναι κατὰ πᾶ ’σαν κίνησιν . αὐτῇ γοῦν λέξει οὕτω φησί · “ διὸ ὅταν μὲν ἐν κινουμένῳ κινῆται καὶ μεταβάλλῃ τὸ ἐντός , οἷον ἐν ποταμῷ πλοῖον , ὡς ἀγγείῳ χρῆται μᾶλλον ἢ τόπῳ τῷ περιέχοντι . βούλεται δὲ ἀκίνητον εἶναι ὁ τόπος · διὸ ὁ πᾶς μᾶλλον ποταμὸς τόπος ἐστίν , ὅτι ἀκίνητος ἅπας . ἅπας . τὸ τοῦ περιέχοντος πέρας ἀκίνητον πρῶτον , τοῦτ’ ἐστὶν ὁ τόπος . καὶ πρὸ τούτων δὲ ὀλίγον δεικνύναι πειρώμενος , ὅτι οὐκ ἔστι τὸ διάστημ’ ὁ τόπος , εἰς ἄτοπον ἀπήγαγε τὸν λόγον τῷ καὶ αὐτὸν τὸν τόπον συμβαίνειν μεταβάλλειν · οὕτως ἄρα ὡς ἀξίωμά τι ὑπάρχειν τῷ τόπῳ βούλεται τὸ ἀμετά - βλητον αὐτὸν εἶναι . καὶ εἰκότως γε · εἰ γὰρ καὶ ὁ τόπος ᾗ τόπος ἐστὶ μεταβάλλῃ , ἢ κατ’ οὐσίαν <ἂν> μεταβάλλοι ἢ κατὰ ποσὸν ἢ κατὰ ἢ κατὰ τόπον . ἀλλ’ οὗτε κατ’ οὐσίαν μεταβάλλοι ἄν οὐ γάρ ἐστιν οὐσία ) , οὔτε κατὰ ποιότητα ποσὸν γὰρ μᾶλλον ὁ τόπος , οὐ ποιόν ) , πολλῷ δὲ πλέον οὐδὲ κατὰ τόπον · ἔσται γὰρ τοῦ τόπου τις ἄλλος τόπος . ὅτι δὲ οὐδὲ κατὰ ποσὸν μεταβάλλει αὐξανόμενος καὶ μειούμενος , αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης μαρτυρεῖ · ὡς γὰρ ἓν καὶ τοῦτο τῶν ὡμολογημένων ὡς μὴ ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ , τὸ αὔξεσθαι λέγω ἢ μειοῦσθαι , ἐν ταῖς πέρι αὐτοῦ τίθησιν ἀπορίαις . εἰ δὲ ἀμετάβλητον βούλεται εἶναι τὸν τόπον , οὐκ ἂν τὸ διάστημα διὰ τὸ ἀμετάβλητον εἶναι ἀπεδοκίμαζε τόπον εἶναι τῶν φυσικῶν σωμάτων , ἀλλὰ διὰ τὸ μηδὲν νομίζειν ὅλως εἶναί τι τοιοῦτον διάστημα , ταύτῃ ἀνελεῖν αὐτὸ ἐπεχείρησεν . ἄλλως τε πολλὰ τῶν φυσικῶν ἀκίνητά ἐστι , περὶ ὧν καὶ ὁ φυσικὸς διαλέγεται , οἷον τὰ κέντρα τῶν σφαιρῶν , οἱ πόλοι . καὶ αὐταὶ δὲ αἱ ψυχαὶ ἀκίνητοί εἰσι κατ’ αὐτὸν μάλιστα τὸν Ἀριστοτέλην πᾶσαν φυσικὴν κίνησιν , οὐ μόνον αἱ λογικαὶ ὠὰ καὶ αἱ ἄλογοι , φυσικαὶ δηλονότι ζωαὶ οὖσαι , καὶ ὅμως λόγον αὐτῶν ποιεῖται ὁ φυσικός . ὥστε καὶ τὸ τοιοῦτον διάστημα περὶ οὗ ὁ λόγος , εἴ γε ὅλως ὑφεστάναι ἐνόμιζεν ὁ Ἀριστοτέλης , οὐκ ἂν διὰ τὸ εἶναι αὐτὸ ἀκίνητον μηδὲ εἶναι ὅλως αὐτὸ δεικνύειν ἐπειρᾶτο . Δοκεῖ δὲ μέγα τι εἶναι καὶ χαλεπὸν ληφθῆναι ὁ τόπος διά τε τὸ παρεμφαίνεσθαι τὴν ὕλην καὶ τὴν μορφήν , καὶ διὰ τὸ ἐν ἠρεμοῦντι τῷ περιέχοντι γίνεσθαι τὴν μετάστασιν τοῦ φερομενου . ἐπιχειρήσας πρότερον ἐφ’ ἑκάτερα περὶ τοῦ τόπου , ἔλεγε τοιοῦτον δεῖν ἀποδοθῆναι περὶ τοῦ τόπου λόγον , ὃς καὶ τὰς ἀπορίας τὰς εἰς αὐτὸν φερομένας ἐπιλύεται , καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ δείξει ὑπάρχοντα , καὶ τὸ τῆς δυσκολίας τῆς περὶ αὐτοῦ αἴτιον δῆλον ποιήσει . ἀποδοὺς οὖν τί ἐστιν ὁ τόπος , ὅτι τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος καθὸ περιέχει τὸ περιεχόμενον , νῦν τὰ προεπηγγελμένα δεῖξαι βούλεται · καὶ πρῶτόν γε τὸ τῆς δυσκολίας αἴτιον , ὅτι τὸ παρεμφαίνεσθαι ἐν τῇ περὶ αὐτοῦ θεωρίᾳ τὴν ὕλην καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ διάστημα . τὸ δὲ πλῆθος τῶν παρεμφαινομένων ἐπιθολοῖ τὴν περὶ αὐτοῦ σκέψιν , καὶ μάλιστά γε τὸ διάστημα · πολλὴν γὰρ ἔχει τὴν πρὸς τὸν τόπον ὁμοιότητα . καὶ γὰρ ἀκίνητον εἶναι τὸ διάστημα δοκεῖ , ὥσπερ ὁ πρῶτος τόπος , καὶ δέχεσθαι μένον τὸ αὐτὸ διάφορα σώματα . δῆλον δὲ τὸ αἴτιον τῆς ἀπάτης , ὅτι τοῖς σώμασι συνεισιόν τε καὶ συνεξιὸν τὸ διάστημα τῷ ταῖς μὲν ἄλλαις ποιό - τησιν αὐτὰ διαφέρειν , τῷ δὲ διαστήματι τὰ αὐτά τε εἶναι καὶ ἴσα τά γε τὸν ἴσον ἐκπληροῦντα τόπον ) ἓν καὶ ταὐτὸν εἶναι δοκεῖ καὶ ἀκίνητον , κλεπτομένης αὐτοῦ τῆς ἐξαλλαγῆς διὰ τὴν ὀξύτητα τῆς ἀντιμεταστάσεως τῶν σωμάτων . συμβάλλεται δέ , φησίν , εἰς ταύτην τὴν δόξαν καὶ ὁ ἀὴρ δοκῶν ἀσώματος εἶναι τοῖς πολλοῖς διὰ τὴν λεπτομέρειαν · κενὸν γὰρ εἶναι φαντάζονται τὸν μεταξὺ τόπον τῶν ἄκρων , οὐχ ὁμοίως κι - νοῦντος τὴν αἴσθησιν τοῦ ἀέρος τοῖς ἄλλοις στοιχείοις . καὶ διὰ τοῦτο , φησίν , οὐ μόνον τὰ πέρατα τοῦ ἀγγείου τόπος εἶναι δοκεῖ , ἀλλὰ καὶ τὸ μεταξὺ πᾶν · κενὸν γὰρ εἶναι καθ’ αὑτό . διὸ καὶ πολλῶν δεόμεθα λόγων εἰς τὸ δεῖξαι , ὅτι ἔστι τι σῶμα ὁ ἀήρ , ἔκ τε τῶν πομφολύγων τε καὶ καὶ ψόφων τῶν γινομένων ἐν τῷ πληροῦσθαι ὕδατος τὸν ἀμφορέα ἀπὸ δεξαμενῆς , καὶ ἐκ τοῦ βίας δεῖσθαι εἰς τὸ καταδῦσαι τὸ στόμιον , καὶ ἐκ τοῦ διὰ στενῶν ὀπῶν μὴ ἐκρεῖν τὸ ὕδωρ ἀνεχόμενον ὑπὸ τοῦ ἀέρος , τῷ τε τοὺς πεπληρωμένους ἀσκοὺς πνεύματος ἐπιπολάζειν τε ἐν τῷ ὕδατι καὶ τὰ ἐπικείμενα ἀνέχειν , καὶ ἐκ τῶν ῥηγνυμένων ἀσκῶν τε καὶ πίθων ὑπὸ τοῦ γλεύκους διὰ τὸ γεννώμενον ἐν αὐτ.οῖς πνεῦμα , καὶ ἐξ ἄλλων μυρίων . διὰ οὖν τὸ ὑπονοεῖν κενὸν εἶναι τὸ μεταξὺ τῶν περάτων τοῦ ἀμφορέως , ἐντεῦθεν καὶ πάντα τόπον τοιοῦτον εἶναι νομίζουσιν · οὐ γὰρ δοκεῖ δια - φέρειν τι τοῦ ἀγγείου ὁ τόπος , ἀλλ’ ἔστι τὸ μὲν ἀγγεῖον τόπος μέτα - φορητός , ὁ δὲ τόπος ἀγγεῖον ἀμετακίνητον . τῷ οὖν κινητῷ καὶ ἀκινήτῳ μόνον διοίσουσιν ὁ φυσικὸς τόπος καὶ τὸ ἀγγεῖον . καὶ διὰ τοῦτο , φησίν , ὅταν ἐν κινουμένῳ τι κινῆται , ὡς ἐν ἀγγείῳ μᾶλλόν ἐστι τῷ τοιούτῳ ἢ ὡς ἐν τόπῳ , οἷον ὡς τὸ ἐν ποταμῷ κινούμενον πλοῖον · συγκι - νεῖται γὰρ τῷ ῥεύματι , ὥστε τὸ περιέχον προσεχῶς τὸ πλοῖον ὕδωρ κυριώτερον ἀγγεῖον ἂν λεχθείη · δεῖ γὰρ τὸν τόπον ᾗ τόπο.ς ἐστὶν ἀκίνητον εἶναι . εἰ δὲ δεῖ , φησί , τόπον καλεῖν τοῦ πλοίου , ὁ ὅλος ποταμὸς μᾶλλον ἂν λεχθείη τόπος ἢ τὸ προσεχῶς περιέχον · ὅλος γὰρ ὡς ὅλος ἀκίνητός ἐστιν ὁ ποταμός · μᾶλλον οὖν ὁ ὅλος ποταμὸς τόπος τοῦ πλοίου . τόπος δὲ οὐχ ὁ πρῶτος δηλονότι , ἀλλ’ ὁ κοινός , ποταμὸν δὲ ὅλον ἀκουστέον οὐ τὸ ὅλον ὕδωρ τὸ ἀπὸ τῶν πηγῶν μέχρι τῶν ἐκβολῶν , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν πᾶσαν κοίτην , ᾗ ἐπίκειται τὸ ὕδωρ . ὥστε κἄν ἐν ἀέρι τι κινῆται συγκινουμένου τοῦ ἀέρος καὶ μὴ μένοντος , ταύτῃ ὡς ἐν ἀγγείῳ λέ - γοιτ’ ἂν εἶναι καὶ οὐκ ἐν τόπῳ , εἰ δὲ ἀκινητίζοι ὁ ἀήρ , τότε ὡς ἐν τόπῳ ἐστὶ τούτῳ · δεῖ γὰρ τὸν τόπον ἀκίνητον εἷναι τοῦ ἐν αὐτῷ κινουμένου . Oὕτω δείξας τὸ αἴτιον τῆς χαλεπότητος τοῦ τόπου , ἐκ τοῦ ἀποδεδομένου περὶ αὐτοῦ λόγου , λέγω δὴ | ὅτι τὸ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος ἀκίνητον , εὐθὺς δείκνυσιν ὅτι τῷ λόγῳ τούτῳ ἕπεται καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ . ἦν δὲ πέντε τὸν ἀριθμόν , τὸ περιέχειν καὶ μηδὲν τοῦ πράγμτος εἶναι , τὸ μήτε μείζονα εἶναι μήτε ἐλάττονα τὸν πρῶτον τόπον τοῦ περιεχομένου , τὸ πάντα τόπον ἔχειν τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , τὸ ἀπολείπεσθαι ἑκάστου καὶ χωριστὸν εἶναι , τὸ ἀκίνητον εἷναι . καὶ τέως ὅτι τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω ὑπάρχει τῷ τόπῳ , καὶ προσέτι τὸ ἀκίνητον · 5 διὰ γὰρ τὸ εἶναι τὸν τόπον πέρας τοῦ περιέχοντος , τό τε μέσον τοῦ παντὸς κόσμου καὶ τὸ ἔσχατον τοῦ οὐρανοῦ , τὸ κατὰ τὴν κοίλην ἐπιφάνειαν τὴν πρὸς ἡμᾶς , κοινότατοι τόποι εἰσί . καὶ ὁ μὲν τῶν κούφων σωμάτων τόπος ὢν ἄνω μάλιστα καὶ κυριώτατα εἶναι δοκεῖ τοῦτο δέ ἐστιν ἡ χοίλη ἐπιφάνεια " τῆς σεληνιακῆς σφαίρας ) , ὁ δὲ τῶν βαρέων , ὅς ἐστι τὸ μέσον τοῦ παντός , κάτω . μέσον δὲ λέγει ἤτοι τὸ κέντρον τοῦ παντός , ἢ μάλιστα τὸ πέρας τὸ περιέχον τὴν γῆν , ὅπερ ἐστὶ πῇ μὲν τὸ τοῦ ἀέρος πέρας , τῆ δὲ τὸ τοῦ ὕδατος · μέση μὲν γὰρ τοῦ παντὸς ἡ γῆ , ὥστε καὶ μέσος τόπος ὁ ταύτην περιέχων . περιέχει δὲ αὐτὴν κατά τινα μὲν μέρη τὸ πέρας τοῦ ἀέρος τὸ πρὸς τῇ γῇ , κατά τινα δὲ τὸ πέρας τοῦ ὕδατος τὸ ἁπτό - μενον ἀύτης . Ἐτι δέ , φησί , καὶ τὸ ἀκίνητον ὑπάρχει τῷ τόπῳ . ὁ μὲν γὰρ ἄνω τόπος καὶ εἴδει καὶ ἀριθμῷ ὅλος ὡς ὅλος ἀμετάβλητός ἐστιν ( εἰ γὰρ κατὰ μόρια κινεῖται , ἀλλ’ οὖν κατὰ τὸ ὅλον ἀκίνητός ἐστι κατὰ πᾶσαν κίνησιν ) , ὁ δὲ κάτω τόπος κατ’ εἶδος μὲν ἀεὶ ὁ αὐτός ἐστι , κατ’ ἀριθμὸν δὲ οὐκέτι · γενητὰ γὰρ καὶ φθαρτὰ τὰ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος μόρια , καὶ οὐκ ἀεὶ κατὰ ταὐτὰ [ τὰ ] μόρια ἅπτεται τῆς γῆς ὁ ἀὴρ καὶ τὸ τῷ μέντοι εἴδει ἡ αὐτὴ ἐπιφάνεια ἀεὶ περιέχει τὴν γῆν , καὶ ὡς ὅλη πάλιν ἀκίνητός ἐστι πᾶσαν κίνησιν . ταῦτα εἰπών φησιν ὅτι τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω πλεοναχῶς λέγεται . λέγεται γὰρ ἄνω , φησίν ὅ τε ἄνω τόπος , τουτέστιν ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τῆς σεληνιακῆς σφαίρας , καὶ αὐτὸ τὸ ἄνω , τουτέστι τὸ περιεχόμενον ὑπ’ αὐτῆς σῶμα , λέγει δὲ πᾶν τὸ κοῦφον . καὶ πάλιν κάτω λέγεται ἥ τε ἐπιφάνεια τοῦ ἀέρος ἡ πρὸς τῷ μέσῳ τοῦ παντός , λέγω δὴ ἡ περιέχουσα τ.ὴν γῆν , καὶ αὐτὰ τὰ ἐν μέσῳ σώματα , λέγω δὴ τὰ βαρέα . ἦν δὲ καὶ τοῦτο ὑπάρχον τῷ τόπῳ , τὸ μήτε μείζονα αὐτὸν εἶναι τοῦ ἐν τόπῳ μήτε ἐλάττονα , καὶ τοῦτο δὲ ἐνυπάρχει τῷ λόγῳ τοῦ τόπου · εἰ γὰρ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος , τὰ δὲ πέρατα τοῦ περιέχοντος καὶ τοῦ περιεχομένου ἅμα ἐστίν ἐφαρμόζουσι γὰρ ἀλλήλαις αἱ ἐπιφάνειαι ) , οὔτε μείζων ἂν εἴη οὔτε ἐλάττων ὁ τόπος , ἀλλ’ ἴσος . ἴσος δὲ δηλονότι κατὰ τὴν περίμετρον · οὐ γὰρ δὴ καθ’ ὅλον τὸ τριχῇ διαστατόν . ὥστε οἱ διάστημα λέγοντες τὸν τόπον εὐλογώτερον ἄν φυλάττοιεν τὸ ἴσον εἶναι τὸν τόπον τῷ ἐν αὐτῷ · ἐπὶ γὰρ ταύτης τῆς δόξης κατὰ πᾶσαν διάστασιν ἴσος ἔσται . πολλῷ δὲ πλέο καὶ τὸ ἀκίνητον εἶναι τὸν τόπον ἐπὶ ταύτης τῆς δόξης φυλάττεται · τὸ μὲν γὰρ πέρας τοῦ περιέχοντος συγκινεῖται τῷ σώματι οὗ ἐστι πέρας , τὸ διάστημα δὲ κενὸν ὂν καθ’ αὑτὸ καὶ οὐκ οὐσία ἀκίνητόν ἐστι πᾶσαν κίνησιν · ὥστε ἐκείνως μὲν οὐδεὶς τόπος ἀκίνητος , οὕτως δὲ πᾶς . οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς κατ’ εἶδος ἀκίνητον δεῖ εἷναι τὸν τόπον , ἀλλὰ καὶ κατ’ ἀριθμόν , τάχα δὲ οὐδὲ κατ’ εἶδος ἐκείνως ἀκίνητον ἐνδέχεται εἶναι · εἰ γὰρ εἴη τι ἐν τῷ ποταμῷ ἑστηκὸς ὑποβρύχιον , εἶτα τοῦ ὕδατος ὑπονοστήσαντος μηκέτι αἱ τοῦ ὕδατος ἐπιφάνειαι περιέχωσιν αὐτό , ἀλλ’ αἱ τοῦ ἀέρος , πῶς οὐχὶ καὶ κατ’ εἶδος ἐξήλλακται ὁ τόπος καὶ κεκίνηται τοῦ πράγματος ἀκινήτου μένοντος ; φασὶ πρὸς ταῦτα ἀπολογούμενοι , ὅτι οὐχ ἁπλῶς τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος δεῖ νομίζειν εἶναι τὸν τόπον , ἀλλὰ τὸ πέρας μετὰ τῆς τοιᾶσδε σχέσεως τῆς πρὸς τὸ περιεχόμενον · ὥσπερ οὖν τὰ αὐξόμενα καὶ ὅλως τὰ τρεφόμενα μένει τὰ αὐτὰ ὄντα τῷ ἀριθμῷ τῷ τὸ αὐτὸ εἶδος φυλάττεσθαι , καίτοι τῆς ὕλης παραρ - ρεούσης , οὕτω καὶ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἔσται τόπος διὰ τὸ ἐν τῇ αὐτῇ σχέσει φυλάττεσθαι τὸ περιεχόμενον . τοῦτο δὲ πάνυ ἐστὶν ὑπόψυχρον · συμβήσεται οὕτω μηδέποτέ τι ἐν ἄλλῳ καὶ . ἐν ἄλλῳ γίνεσθαι τόπῳ . κἀν γὰρ ἀκίνητος ἦ ὁ ἀήρ , ἡμεῖς δὲ κινούμεθα , ἐν οἱῳδήποτε μέρει αὐτοῦ γενώμεθα τὴν αὐτὴν ἀνάγκη σχέσιν ἔχειν ἡμᾶς πρὸς αὐτὸν καθ’ ἣν καὶ περιεχόμεθα ὑπ’ αὐτοῦ . ὥστε ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ τόπῳ ἔσται Σωκράτης ἐν ἀγορᾷ τε ὢν καὶ ἐν Λυκείῳ · οὐδ’ ἄρα κατὰ τόπον κεκίνηται . ἀδύ - νατον ἄρα , εἴπερ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος , ἀκίνητον εἶναι τὸν τόπον , ἀλλ’ ἀνάγκη αὐτὸν κινεῖσθαι καὶ τοῦ πράγματος ἠρεμοῦντος · ὥστε καὶ διὰ τοῦτο ἀνάγκη τὸ διάστημα εἶναι τὸν τόπον . εἰ δέ τις λέγοι ‘ἀλλ’ οὐχ ᾗ τόπος ἐστὶ κινεῖται · ἐπιφάνεια · γάρ ἐστιν , ἀκίνητος δὲ αὕτη ὅσον ἐφ’ ἑαυτῇ , ἐπεὶ καὶ ἀσώματος’ , φημὶ πρὸς τοῦτο , ὅτι οὐχ ἁπλῶς ἡ ἐπιφάνειά ἐστι τόπος , ἐπεὶ πᾶσα ἂν ἐπιφάνεια τόπος ἦν , ἀλλ’ ᾗ περιέχει . ὡς περιέχουσα δὲ μεταβάλλει · εἰ γὰρ τοῦ πράγματος ἀκινήτου μένοντος του περιεχομένου αὐτὴ ποτὲ μὲν περιέχει ποτε δε μη , η ποτε μὲν ἄλλο ποτὲ δὲ ἄλλο , δῆλον ὡς αὐτὴ ἂν εἴη ἡ μεταβάλλουσα ἡ συμ - μεταβαλλομένη τῷ σώματι οὗ ἐστι πέρας . ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τοσοῦτον , τὰ δὲ λοιπὰ δύο τῶν ὑπαρχόντων τῷ τόπῳ , τό τε περιέχειν μηδὲν ὄντα τοῦ πράγματος καὶ τὸ ἀπολείπεσθαι καὶ χωριστὸν εἶναι , ὁ μὲν Ἀριστοτέλης οὐ προσέθηκεν , ὡς δῆλα καὶ προφανῆ . εἰ γὰρ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος , καὶ τὸ περιέχειν αὐτόθεν ἐκ τοῦ ὁρισμοῦ δῆλον καὶ τὸ χωριστὸν εἶναι καὶ μηδὲν τοῦ πράγματος · τὸ ὢ μὲν γὰρ ἐν τόπῳ χωρίζεται τοῦ τόπου , τὸ δὲ πέρας τοῦ περιέχοντος οὐ χωρίζεται τούτου οὗ ἐστι πέρας , ἀλλ’ οὐδ’ ἐστί τι τοῦ περιεχομένου τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , οὔτε μέρος οὔτε πάθος οὕτε ἄλλο οὐδέν . τὰ αὐτὰ δὲ ταῦτα φυλάξαιεν ἄν καὶ οἱ διάστημα λέγοντες , πλὴν τοῦ περιέχειν . καὶ γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ διάστημα τοῦ ἐν αὐτῷ σώματος καὶ χωρίζεται αὐτοῦ , τὸ δὲ περιέχειν ἢ οὐ συγχωρήσουσιν ὅλως ὑπάρχειν τῷ τόπῳ , ἢ μᾶλλον καὶ αὐτοῖς οὕτως ὑπάρξει τὸ περιέχειν τῷ τόπῳ ὥσ|περ κἀκείνοις · τοῖς μὲν γὰρ πέρας τοῦ περιέχοντος λέγουσιν εἶναι τὸν τόπον , διὰ τὸ πέρας εἶναι σώματός τινος , τὸ δὲ πέρας ἔξωθεν περιέχειν τὸ ἐν τόπῳ , διὰ τοῦτο δοκεῖ σαφὲς εἶναι τὸ περιέχειν τὸν τόπον οὐ πρὸς τὸ πέρας · ἀφορῶσιν ὅπερ κυρίως ἐστὶ τόπος , ἀλλὰ πρὸς τὸ σῶμα οὗ ἐστι πέρας , ἀλλ’ ὥσπερ τὸ πέρας , ὅπερ ἐστὶν ὁ κυρίως τόπος , ἐφαρμόζον τῷ πέρατι τοῦ ἐν τόπῳ , καὶ μήτε μεῖζον αὐτοῦ ὂν μήτε ἔλαττον ἀλλ’ ἐν ταὐτῷ ὄν , αὐτὸ ὅμως περιέχειν λέγεται , οὕτω δῆλον ὅτι καὶ τὸ διάστημα κατὰ τὸ πέρας ἑαυτοῦ ἐφαρμόζον τῷ πέρατι τοῦ ἐν αὐτῶ σώματος , ταύτῃ λέγοιτο ἂν καὶ αὐτὸ περιέχειν . τίς γὰρ ἡ ἀποκλήρωσις , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἑτέρας δόξης , οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῆς λοιπῆς ἐφαρμοζόντων τῶν περάτων ἀλλήλοις , τοῦ τε τοπικοῦ καὶ τοῦ ἐν τόπῳ , τὸ μὲν λέγειν περιέχειν , τὸ δὲ μὴ πε - ριέχειν ; ἢ οὖν ἐπὶ μηδετέρου λεγέσθω τὸ περιέχειν , ἢ ἐπ’ ἀμφοῖν . Καὶ διὰ τὸ ἐν ἠρεμοῦντι τῷ περιέχοντι γίνεσθαι τὴν μετάστασιν τοῦ φερομένου . ἠρεμοῦντος · γὰρ τοῦ ἀγγείου μεθισταται τὸ ἐν αὐτῷ περιεχόμενον , καὶ ἄλλοτε ἄλλο τὸν αὐτὸν μεταλαμβάνει τόπον , οὐ μόνον δὲ ἐν τῷ ἀγγείῳ , ἀλλὰ καὶ τοῦ περιέχοντος ἀέρος ἀκινήτου μένοντος ἄλλοτε ἄλλα εἰς αὐτὸν μετεμπίπτει σώματα . ἐπεὶ οὖν ἠρεμοῦν τὸ περιέχον ἄλλοτε ἄλλα δέχεται σώ μαία , δοκεῖ τὸ μεταξὺ τοῦ περιέχοντος διάστημά τι εἶναι καθ’ αὑτὸ ἕτερον τῶν σωματικῶν διαστημάτων ἐγγι - νομενων . ἐστι δὲ ὥσπερ τὸ ἀγγεῖον τόπος μεταφορητός , οὕτως ὁ τόπος ἀγγεῖον ἀμετακίνητον . Ὲπειδὴ ὡς ἐπὶ ἀγγείου τὸν λόγον ἐγύμνασεν , ἵνα μή τις εἴπῃ ὅτι καὶ τί πρὸς τὸν τόπον , εἰ ἐπὶ ἀγγείου οὕτως ἔχει ; διὰ τοῦτο φησιν ὅτι οὐδὲν διαφέρει τόπος ἀγγείου , εἰ μὴ τῷ κινητῷ καὶ ἀκιν.ήτῳ . ὅθεν καὶ ἐπαλλάττει τὰ ὀνόματα , καὶ καλεῖ καὶ τὸν τόπον ἀγγεῖον καὶ τὸ ἀγγεῖον τόπον , ὥστε ἃ ἄν τις εἴποι ἐπὶ ἀγγείου , ταῦτα καὶ ἐπὶ τόπου εἴποιεν ἄν , καὶ ἔμπλλιν ἃ ἐπὶ τόπου , καὶ ἀγγείου . διό , φησί , κἄν μὴ ὡς ἐν ἀγγείῳ ἡ τι ἀλλ’ ἐν τόπῳ , κινῆται δὲ τοῦτο ἐν ᾧ ἐστιν , οἷον ὡς ὁ πο - ταμὸς σὺν τῷ πλοίῳ ἢ ὁ ἀὴρ σὺν τῷ πτηνῷ , καὶ μάλιστα εἰ ἰσοταχῆ εἲη , ὡς ἀγγείῳ χρῆται χρῆται τῷ περιχοντι , καὶ οὐχ ὡς τόπῳ . Βούλεται δὲ ἀκίνητον εἶναι ὁ τόπος . Ἴδου , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ἔλεγον , τὸ λεῖπον τῶν περὶ τοῦ τόπου ἀξιω - μάτων ἐνταῦθα προσέθηκεν , ὅτι δεῖ ὑπάρχειν τῷ τόπῳ καὶ τὸ ἀκινήτῳ εἶναι καὶ μὴ συγκινεῖσθαι τῷ ἐν αὐτῷ . Ὥστε τὸ τοῦ περιέχοντος πέρας ἀκίνητον πρῶτον , ’Ex τῶν εἰρημένων συνάγει τί ἐστιν ὁ τόπος , ὅτι τὸ πέρας τὸ πρῶιον τοῦ περιέχοντος ἀκίνητον ὄν . πρῶτον δὲ ἀντὶ τοῦ προσεχῶς τῷ περιεχομένῳ καὶ καθὸ περιέχει . ὥστε κἂν λέγηται τὸ ἀγγεῖον τόπος μεταφορητός , οὐχ ᾗ μεταφορητός , ταύτῃ ἐστὶ τόπος , ἀλλ’ ᾗ σῶμά ἐστιν · οὐ γὰρ ἅπαν τὸ ἀγγεῖον τόπος , ἀλλὰ τὸ ἔσχατον αὐτοῦ τὸ ἐντός , λέγω δὲ ἡ κοίλη ἐπιφάνεια , ἥτις ἀκίνητός ἐστι καθ’ αὑτήν , κινεῖται δὲ κατὰ συμ - βεβηκὸς τῷ τὸ σῶμα οὗ ἐστι πέρας κινεῖσθαι . εἰ γὰρ τὰ μόρια οὐ καθ’ ’ . αὑτό , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖται τοῦ ὅλου κινουμένου , πόσῳ μᾶλλον τὰ πέρατα ; ὥστε πᾶς τόπος ᾗ τόπος ἐστὶν ἀκίνητός ἐστι καθ’ αὑτόν . Καὶ διὰ τοῦτο τὸ μέσον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸ ἔσχαιο τὸ πρὸς ἡμᾶς τῆς κύκλῳ φορᾶς δοκεῖ τὸ μὲν ἄνω εἶναι , τὸ δὲ κατω . ἐντεῦθεν λέγει , ὅτι καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπῳ ἐκ τοῦ ἀποδοδομένου περὶ αὐτοῦ λόγου ὑπάρχοντα δείκνυται . διότι οὖν , φησίν , ὁ τόπος τὸ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος , ἔστι δὲ ἐν τῷ τόπῳ καὶ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω , διὰ τοῦτο πᾶσι δοκεῖ ἡ μὲν κοίλη ἐπιφάνεια τῆς σεληνιακῆς σφαίρας ἄνω εἶναι ἐπὶ ταύτην γὰρ τὰ κοῦφα φέρεται σώματα ) , τὸ δὲ μέ.σον τοῦ παντὸς κάτω · ἐπὶ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ βαρέα φέρεται σωματα . Ὅτι τὸ μὲν ἀεὶ μένει . τουτέστι τὸ μέσον τοῦ οὐρανοῦ , ὅπερ ἐστὶν ὁ τόπος τῶν βαρέων σωμάτων . ἀεὶ δὲ μένει , τουτέστιν ἀκίνητός ἐστι , καὶ κατ’ ἀριθμὸν μὲν ἐξαλλαττόμενος κατὰ εἶδος δὲ οὔ . τοῦ δὲ κύκλου τὸ ἔσχατον ὡσαύτως ἔχον μένει . Τουτέστιν ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τῆς σεληνιακῆς σφαίρας · αὕτη γὰρ εἰ καὶ κατὰ μόρια κινεῖται , ἀλλ’ οὖν ὅλη ὡς ὅλη ἀκίνητός ἐστι , καὶ κατὰ εἶδος καὶ κατὰ ἀριθμὸν μία καὶ ἡ αὐτὴ οὖσα καὶ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχουσα . Ὥστε ἐπεὶ τὸ μὲν κοῦφον τὸ ἄνω φερόμενόν ἐστι φύσει . ἐπειδή , φησί , τὸ φύσει ἄνω φερόμενον , τοῦτο δέ ἐστι τὸ κοῦφον . καὶ τὸ φύσει κάτω φερόμενον , τοῦτο δέ ἐστι τὸ βαρύ , διττὸν ἄν εἴη τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω . πῶς δὲ διττόν , ἐπήγαγε · τὸ μὲν πρὸς τὸ μέσον , φησί , περιέχον πέρας κάτω ἐστὶ καὶ αὐτὸ τὸ μέσον , μέσον μὲν λέγων τὴν γῆν , τὸ δὲ πέρας τὸ πρὸς τὸ μέσον , τουτέστι τὸ περιέχον τὸ μέσον , ἥτις ἐστὶν ἡ γῆ , πῇ μὲν τὴν τοῦ ἀέρος ἐπιφάνειαν τὴν ἁπτομένην τῆς γῆς , πῇ δὲ τὴν τοῦ ὕδατος . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ἄνω διττόν , τό τε πρὸς ἡμᾶς ἔσχατον τοῦ οὐρανοῦ , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ κοίλη ἐπιφάνεια τῆς σεληνιακῆς σφαίρας , καὶ αὐτὸ τὸ ἔσχατον , τοῦτο δέ ἐστι τὸ κοῦφον σῶμα , λέγω δὴ τὸ πῦρ . οὕτω μὲν οὖν τινες τὰ προκείμενα ῥητὰ ἐξηγήασντο , ὥσπερ ἤδη καὶ ἐν τῇ τῆς λέξεως θεωρίᾳ προειρήκαμεν , ὁ δὲ Θεμίσ·τιος οὕτως . ἐπὶ τὸ ἄνω , φησί , καὶ τὸ κάτω ἡ γίνεται γίνεται κατὰ φύσιν τοῖς σώμασι , τοῖς μὲν κούφοις ἡ [ ἡ κίνησις ] ἐπὶ τὸ ἄνω τοῖς δὲ βάρος ἔχουσιν ἐπὶ τὸ κάτω . ποιεῖ δέ , φησί , τὸν μὲν κάτω τό - πον τρία τινὰ σώματα , αὐτό τε τὸ μέσον καὶ τὰ περὶ τὸ μέσον , ταῦτα δέ ἐστιν ἡ γῆ καὶ τὸ ὕδωρ καὶ ὁ ἀήρ · ἕκαστον γὰρ τῶν βαρέων σωμάτων ὑπὸ τούτων περιέχεται τῶν στοιχείων , ἢ πάντων ἢ τινῶν . ὑπὸ πάντων μέν , φησί , περιέχονται ὡς οἱ τῶν ποταμῶν ἀνέχοντες λίθοι ( τούτους γὰρ περιέχει κατά τι μὲν ἡ ὑποκειμένη τῷ ὕδατι τῆ , κτά τι δὲ ὁ ἀήρ , κατά τι δὲ τὸ ὕδωρ ) , οἱ δὲ βαδίζοντες ἢ οἱ νηχόμενοι ὑπὸ τῶν δύο περιέχονται , οἱ μὲν ὑπὸ τῆς γῆς καὶ τοῦ ἀέρος οἱ βαδίζοντες , οἱ δὲ ὑπὸ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος οἱ νηχόμενοι . ἔστι δὲ δή τινα καὶ ὑπὸ ἑνὸς τῶν στοιχείων τούτων περιεχόμενα , ὑπὸ μὲν ἀέρος οἱ ἐν ἀέρι ὄρνιθες , ὑπὸ δὲ τοῦ ὕδατος οἱ ὑπὸ τὸ ὕδωρ νηχόμενοι ἰχθύες , ὑπὸ δὲ γῆς μόριά τινα γῆς διῃρημένα μὲν αὐτῆς , πανταχόθεν δὲ αὐτῆς ἁπτόμενα καὶ περιεχόμενα αὐτῆς . καὶ ἔοικεν ἡ ἐξήγησις αὕτη μᾶλλον εἶναι προσφυστέρα . τινὲς δὲ τὸ μέσον τοῦ οὐρανοῦ τὸ κέντρον τοῦ παντὸς ἐξειλήφασι , παντελῶς οὗτοι παρὰ πόδας ἐλθό.ντες · οὐδενὸς γὰρ ὅλως τὸ κέντρον τόπος ἐστίν , ἀλλὰ φέρεται μὲν πάντα ὡς ἐπὶ τὸ κέντρον , οὐδενὸς δὲ Τὸ κέντρον τόπος ἐστίν , εἴα τὸ πέρας τοῦ περιέχοντός ἐστιν ὁ τόπος , εἴτε τὸ μεταξὺ τῶν περάτων διάστημ’ . ἐκείνῳ δὲ ἐπιστατέον , ὅτι καὶ ἐντεῦθεν δείκνυται ὅτι οὐκ ἔστ·ι τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος · εἰ γὰρ πέρας εἴη τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος , συμβήσεται τὰ αὐτὰ τόπους εἶναι ἀλλήλων . ἔστι μὲν γὰρ τῆς γῆς τόπος ἥ τε ἐπιφάνεια τοῦ ὕδατος ἡ ἁπτομένη αὐτῆς , καὶ ἡ τοῦ ἀέρος ὁμοίως ταῦτα γὰρ τῆς γῆς τόπος , ὁ ἀήρ φημι καὶ τὸ ὕδωρ , πανταχόθεν αὐτὴν περιέχοντα , ἄλλο κατ’ ἄλλο μέρος ) , ἤτοι ἡ πρὸς τῇ γῇ ἐπιφάνεια τοῦ ἀέρος καὶ τοῦ ὕδατος . ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ τὸ ὕδωρ τῶν ἐν τῶ τόπω ὄντων σωμάτων ἐστίν , εἴη ἄν τις αὐτοῦ τόπος , καὶ οὗτος οὐχ ἁπλῶς · οὐ γὰρ μόνος ὁ ἀὴρ ἅπτεται πανταχόθεν τοῦ ὕδατος , ἀλλὰ κατά τινα μὲν μέρη ὁ ἀήρ , κατά τινα δὲ ἡ γῆ . ὥστε καθ’ ὃ μέρος τῆς γῆς τόπος ἦν τῆς γῆς τὸ ὕδωρ , ἤτοι ἡ ἐπιφάνεια αὐτοῦ , κατ’ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἡ γῆ τόπος ἔσται τοῦ ὕδατος . ὥστε ἡ γῆ καὶ τὸ ὕδωρ κατὰ τὸ αὐτὸ ἀλλήλων ἔσονται τόποι . συμβήσεται οὖν τὸ αὐτὸ κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ τόπον εἶναι καὶ ἐν τόπῳ . εἰ τοίνυν ταῦτα ἀδύνατα , οὐκ ἄν εἴη τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος ὁ τόπος , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ διάστημα τὸ ἐμπεριειληφὸς ἕκαστον τῶν φυσικῶν σωμάτων , ὃ καθ’ αὑτὸ μὲν κενόν ἐστιν , ἀλλ’ οὐδέποτε μένει κενόν , ἀλλὰ πληροῦται ὑπὸ τοῦ ἐγγινομένου σώματος , οὗ καὶ τόπος ἐστίν . Καὶ διὰ τοῦτο δοκεῖ ἐπίπεδόν τι εἶναι καὶ οἷον ἀγγεῖον ὁ τόπος καὶ περιέχον . οὐ διὰ τὸ προσεχῶς εἰρημένον , ἀλλ’ ὅτι ἐστὶ πέρας τοὐ περιέχοντος · γὰρ πέρας ἐστίν , ἐπίπεδον δηλονότι ὁ τόπος , καὶ εἰ περιέχει πανταχόεἰ θὲν ὁ τόπος , τοιοῦτον δὲ καὶ τὸ ἀγγεῖον πανταχόθεν περιέχον τὸ ἐν αὐτῷ , ἔοικεν ἄρα καὶ ἀγγείῳ ὁ τόπος . ἔτι ἅμα τῷ πράγματί πὼς · ἅμα γὰρ τὰ . Τουτέστιν οὔτε ἐνδέων αὐτοῦ οὔτε πλεονάζων · εἰ γὰρ πέρας ἐστὶ τοῦ περιέχοντος , ἐφαρμόζει δηλονότι τῷ πέρατι τοῦ περιεχομένου , ἐφαρμόζων δὲ ἅμα ἐστὶν αὐτῷ καὶ κατὰ ταὐτόν , μήτε ἐλλείπων αὐτοῦ μήτε πλεονάζων . Ὧι μὲν οὖν σώματι ἔστι τι ἐκτὸς σῶμα περιέχον αὐτό , τοῦτό ἐστιν ἐν τόπῳ , ᾧ δὲ μή , οὔ . Εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης τίνα ἐστὶν ἐν τόπῳ , λέγει νῦν τίνα οὐκ εἰσὶν ἐν τόπῳ . εἰ γὰρ ὁ τόπος ἐστί , φησί , τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , εἴ τι ἄρα μὴ ἔχει ἔξωθεν ἑαυτοῦ σῶμά τι , τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ · οὐ γὰρ ἕξει οὐδὲν ἔξωθεν τὸ περιέχον . ὅθεν τὸ πᾶν οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ · οὐδὲν γάρ ἐστιν αὐτοῦ ἔξω · εἰ γὰρ ἔχοι τι ἔξω , οὐκ ἄν εἴη κυρίως πᾶν . διὸ τοῦ οὐρανοῦ εἰ μηδέν ἐστιν ἔξω , ὥσπερ οὖν οὐκ ἔστιν , οὐδὲ ἐν τόπῳ ἄν εἴη . ὥσπερ οὖν , φησί , κἂν εἰ μονοειδὲς ἦν τὸ πᾶν , οἷον ὕδωρ , ὅπερ ὁμολογουμένως ἐν τόπῳ ἐστί διαρρεῖ γὰρ καὶ ἐν αὑτῷ συμμένειν οὐ πέφυκεν , ἀλλὰ δεῖται τοῦ συνέχοντος καὶ ὁρίζοντος ) , τὰ μὲν μόρια αὐτοῦ , εἴ γε ἦν διῃρημένα , ὥσπερ νῦν διῄρηται τὰ τοῦ παντὸς μόρια , αὐτὰ μὲν ἐν τόπῳ ἦν , τὸ δὲ ὅλον ὕδωρ οὐκ ἂν ἦν ἐν τόπῳ , ἐπεὶ μηδὲ εἶχεν ἔξωθέν τι αὐτοῦ σῶμα περιέχον αὐτό , οὕτω καὶ νῦν ἔχοντος ὡς ἔχει τοῦ παντός , ἐπεὶ μὴ ἔστι τι αὐτοῦ ἔξω , οὐδ’ ἂν ἐν τόπῳ εἴη . καὶ εἰ μὴ ἔστιν ἐν σθαι λέγεται , τῆ δὲ οὗ · καθ’ ὅλον μὲν γὰρ ἑαυτὸν οὐ κινεῖται οὐ γὰρ ἀμείβει τὸν ὅλον τόπον · αὕτη γάρ ἐστιν ἡ τῶν ὅλων κίνησις κατὰ τόπον , ὅταν τὸ ὅλον ἀμείβῃ τὸν τόπον ἐν ᾧ ἐστιν , ὁποῖά εἰσι τὰ ἐπ’ εὐθείας κινούμενα ) , ὥστε καθ’ ὅλον μὲν ἑαυτὸν ὁ οὐρανός , ὥσπερ οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ , οὕτως οὐδὲ κινεῖται κατὰ τόπον , κύκλῳ δὲ κινεῖται , ἡ δὲ τοιαύτη κίνησις τῶν μορίων ἐστὶ κίνησις . ἐν γὰρ τῇ κύκλῳ κινήσει τὸ μὲν ὅλον ὡς ὅλον ἀκίνητόν ἐστι , τὰ δὲ μόρια τὰ ἀντιπαραχωροῦντα ἀλλήλοις τοὺς ἰδίους τόπους , | ταῦτα οὖν τὰ κατὰ τόπον κινούμενα , τὸ δὲ ὅλον τοῖς μέρεσι κινεῖσθαι λέγεται · πάντων γὰρ τῶν μερῶν κινουμένων καὶ τὸ ὅλον λέγεται κινεῖσθαι οὐ πρώτως , ἀλλ’ , ὡς εἶπον , κατὰ τὰ μόρια . εἴη δ’ ἂν τῶν μορίων τόπος κατὰ μὲν Ἀριστοτέλην αὐτὰ τὰ μόρια ἀλλήλοις , διὰ τὸ περιέχεσθαι ἕκαστον ὑπὸ τῶν πέριξ οἷον γὰρ τόποι εἰσὶν ἀλλήλοις τὰ μόρια κύκλῳ πανταχόθεν ἑκάστου ὑπὸ τῶν πέριξ περιεχομένου ) , ὡς δὲ τοῖς ἐξηγηταῖς αὐτοῦ δοκεῖ , εἴη ἄν τόπος τῆς ἀπλανοῦς κατὰ τὰ μόρια ἡ κυρτὴ ἐπιφάνεια τῆς ἐντὸς σφαίρας , ἧς ἄλλοτε ἄλλου μορίου ἐφάπτεται τὰ τῆς ἀπλανοῦς μόρια , δηλονότι κατὰ ἀναλογίαν τόπον τοῦτον καλούντων ἡμῶν . οὐ γὰρ ἔξωθεν περιέχει , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἀφοριστικὸν ἔχει τινὰ πρὸς τὸν τόπον ὁμοιότητα ὡς γὰρ ὁ κυρίως τόπος ἀφοριστικός ἐστιν ἑκάστου ἀπὸ τῶν λοιπῶν , οὕτω δὴ καὶ ἡ κυρτὴ ἐπιφάνεια τῆς ἐντὸς σφαίρας ἀφο - ρίζει τὸ ἔξω σῶμα τῶν λοιπῶν . ταύτῃ οὖν κατὰ ἀναλογίαν τόπος ἂν εἴη τῆς ἀπλανοῦς ἡ κυρτὴ ἐπιφάνεια τῆς ἐντὸς σφαίρας , καὶ τόπος τοὐ ὅλου κατὰ τὰ μόρια · ταῦτα γάρ ἐστι τὰ ἄλλοτε ἄλλο ταύτης τῆς ἐπιφανείας μόριον ἐπιλαμβάνοντα . ὃ δὲ ἐπὶ τῆς ἀπλανοῦς εἴρηται , τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ παντὸς ἂν λεχθείη · τὸ γὰρ πᾶν αὐτὸ μὲν οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ οὐδὲν γάρ ἐστιν αὐτοῦ ἔξω ) , κατὰ μέντοι τὰ μόρια πάντα ἐν τόπῳ ἐστί · τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν κύκλῳ κινεῖται , τὰ ἀίδια , τὰ δὲ ἄνω καὶ κάτω , τὰ γενητὰ καὶ φθαρτά . ταῦτα εἰπὼν ὁ Ἀριστοτέλης , βουλόμενος σαφέστερον ἐκθέσθαι πῶς μὲν οὐκ ἔστιν ὁ οὐρανὸς ἐν τόπῳ , πῶς δέ ἐστι , διαίρεσιν τῶν ἐν τόπῳ ὄντων ποιεῖται . τῶν γὰρ ἐν τόπῳ ὄντων , φησί , τὰ μὲν δυνάμει ἐστὶν ἐν τόπῳ , τὰ δὲ ἐνεργείᾳ , ἐνεργείᾳ μὲν ἐν τόπῳ λέγεται , ὅσα ἰδίαν ἔχοντα περιγραφὴν ἀφορίζεται ὑπὸ τοῦ τόπου τῶν λοιπῶν , δυνάμει δὲ ἐν τόπῳ λέγεται τὰ μόρια τοῦ ὅλου συνεχοῦς ὄντος καὶ ἐν τόπῳ ὄντος . κατὰ δύναμιν δὲ λέγεται ταῦτα , ὅτι δύναται χωρισθέντα τοῦ ὅλου καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ εἶναι , καὶ συνεχῆ μὲν μηκέτι εἶναι , ἁπτόμενα δέ , ὡς ἔχει ὁ σωρὸς τῶν πυρῶν · ἕκαστος γὰρ τῶν κόκκων μόριον ὢν τοῦ ὅλου ἐν τόπῳ ἐστί , διὰ τὸ μὴ εἶναι συνεχεῖς , ἀλλ’ ἕκαστον ἐν ἰδίᾳ περιγραφῇ εἶναι . πάλιν τῶν ἐν τόπῳ ὄντων τὰ μὲν καθ’ αὑτό ἐστιν ἐν τόπῳ , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , βεβηκός , καθ’ αὑτὸ μὲν ὅσα κατὰ φοράν ἐστι κινητὰ ἢ κατὰ αὔξησιν καὶ μειῶσιν ταῦτα δέ ἐστι τὰ σώματα τὰ ἐν γενέσει ) , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ κινεῖσθαι λέγεται τὰ συμβεβηκότα πάντα καὶ ἡ ψυχή , εἴτε ἐν ὑποκει - μένω εἴη τῷ σώματι εἴτε χωριστή · ταῦτα γὰρ οὐδέποτε καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ γίνεται · ἀσώματα γάρ ἐστι . τετραχῶς οὖν τῶν ἐν τόπῳ λεγομένων , ἐν τοῖς κατὰ συμβεβηκός , φησίν , ἐν τόπῳ οὖσι τὸν οὐρανὸν τακτέον · οὔτε γὰρ κατ’ ἐνέργειαν ἐν τόπῳ ἐστίν ( ὑπ᾿ οὐδενὸς γὰρ ἔξωθεν οὔτε κατὰ δύναμιν · οὐδέποτε γὰρ περισχεθήσεται · τοιαῦτα γάρ ἐστι τὰ κατὰ δύναμιν ἐν τόπῳ , ὡς δύνασθαί ποτε κατ’ ἐνέργειαν γενέσθαι . ἀλλ’ οὔτε καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ ἐστὶν ὁ οὐρανός οὐ γάρ ἐστι κινητὸς κατὰ φοράν · τὸ γὰρ φερόμενον ὅλον ἀμείβει τὸν τόπον , οὗτος δὲ ἐν ταὐτῷ μένων κατὰ μόρια κινεῖται , καὶ ἡ κίνησις οὐ τοῦ ὅλου , ἀλλὰ τῶν μορίων ) · λείπεται οὖν κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τόπῳ εἶναι τὸν οὐρανόν . Ἀπορεῖ δὲ πρὸς τοῦτο ὁ Θεμίστιος πῶς οὐ μάχεται αὐτὸς πρὸς ἑαυτὸν ὁ Ἀριστοτέλης , νῦν μὲν τὴν κατὰ μόρια κίνησιν κατὰ συμβεβηκὸς λέγων κίνησιν , πρὸ τούτου δέ , ἐν οἷς ἐπεδείκνυεν ὅτι δυνατὸν αὐτό <τι> ἑαυτῷ εἶναι ὡς ἐν τόπῳ , κατὰ μόρια μὲν δύνασθαι ἔλεγεν αὐτό <τι> ἑαυτῷ εἶναι , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ μὴ δύνασθαι . ὡς δὴ ἑτέρου ὄντος τοῦ κατὰ μόρια καὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκός . καὶ ἐπιλύεται τὴν ἀπορίαν λέγων ὅτι ἴσως κοινότερον ἐχρήσατο τῷ κατὰ συμβεβηκὸς ὁ Ἀριστοτέλης ἀντὶ τοῦ κατὰ ἄλλο ἔθος δὲ αὐτῶ πολλάκις ἀντὶ τῶν γενῶν κεχρῆσθαι τοῖς εἴδεσιν ) , ὡς δὴ τοῦ κατὰ ἄλλο ἐπὶ πλέον ὄντος τοῦ κατὰ συμβεβηκός , καὶ λεγομένου καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ μόρια καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκός · λέγοιτο γὰρ ἄν καὶ κατὰ συμβεβηκὸς καὶ κατὰ ἄλλο . ἢ μᾶλλον ἀσφαλέ - στερόν ἐστι λέγειν , ὅτι κατεχρήσατο τῷ ὀνόματι . ὥσπερ γὰρ πολλάκις τοῦ ὅλου κινουμένου λέγομεν τὸ μόριον κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι , καὶ τοῦ ὅλου ἐν τόπῳ ὄντος καὶ τὸ μόριον κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τόπῳ καίτοι οὐ 40 κυρίως ἄν λεχθείη τοῦ ὅλου κινουμένου ἡ χεὶρ κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι , ἀλλὰ καθ’ αὑτὸ μὲν κινεῖσθαι , οὐκ ἰδίᾳ δὲ οὐδὲ ᾗ χείρ ἐστιν ἢ ἀπλῶς μέρος , ἀλλ’ ᾗ συνήνωται τῷ ὅλῳ · διὸ κυριώτερον ἄν λεχθείη μὴ πρώτως κινεῖσθαι , ἀλλὰ κατὰ ἄλλο · κατὰ γὰρ τὸ ὅλον ἡ τῶν μερῶν κίνησις ) , ὥσπερ οὖν , ὅπερ εἷπον , καταχρώμενοι πολλάκις λέγομεν τοῦ ὅλου κινουμένου μένου τὸ μόριον κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι , οὕτω δὲ καὶ τῶν μερῶν κινουμένω τὸ ὅλον λέγοιτ’ ἄν κατὰ συμβεβηκὸς κινεῖσθαι , οὐ κυρίως · κατὰ ἄλλο γὰρ κυριώτερον ἄν λεχθείη τὸ ὅλον κινεῖσθαι τῶν μορίων κινουμένων , διότι τὰ πρώτως κινούμενα τὰ μόριά ἐστιν . οὕτως οὖν καὶ ἐν τόπῳ λέ - γοιτ’ ἂν εἶναι ὁ ὅλος οὐρανὸς οὐ κατὰ συμβεβηκός οὐ γὰρ συμβέβηκεν ἄλλῳ τῳ καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ ὄντι , τοιαῦτα δὲ <τὰ> κατὰ συμβεβηκὸς εἶναι ) , ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ ἄλλο , τῷ τὰ μόρια αὐτοῦ πάντα ἐν τόπῳ εἶναι . ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ Ἀριστοτέλης εἶπέ τινα ἐν τόπῳ εἶναι καθ’ αὑτό , εἰκότως τῷ καθ’ αὑτὸ ἀντιτάττει τὸ κατὰ συμβεβηκός , ἀλλ’ ἐν τῷ κατὰ συμβε - βηκὸς τούτῳ περιλαμβάνει καὶ τὰ κατὰ ἄλλο ἐν τόπῳ ὄντα . εἰπὼν γὰρ τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , ἐπήγαγεν οἷον ἡ ψυχὴ καὶ ὁ οὐρανός , ὧν τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκός ἐστιν ἐν τόπῳ , ἡ ψυχή , τὸ δὲ κατ’ ἄλλο , ὁ οὐ - ρανός . ἔδει γὰρ εἰπόντα αὐτὸν τὰ δυνάμει καὶ τὰ ἐνεργείᾳ ἐν τόπῳ ὄντα καὶ τὰ καθ’ αὑτὸ καὶ τὰ κατὰ συμβεβηκὸς εἰπεῖν καὶ τὰ πρώτως καὶ <τὰ> κατ’ ἄλλο , ἀλλὰ τὰ μὲν πρώτως ἐν τόπῳ περιείληφεν ἔν τε τοῖς ἐνεργείᾳ οὖσιν ἐν τόπῳ καὶ ἐν τοῖς καθ’ αὑτό , τὰ δὲ κατὰ ἄλλο ἔν τε τοῖς δυνάμει καὶ ἐν τοῖς κατὰ συμβεβηκός . τά τε γὰρ κατ’ ἐνέργειαν ἐν τόπῳ ὄντα , λέγω δὴ τὰ μὴ συνεχῆ πρὸς ἄλλα , ἀλλ’ ἰδίαν περιγραφὴν ἔχοντα , πρώτως ἐν τόπῳ εἰσί , καὶ τὰ καθ’ αὑτὸ δὲ τοιαῦτά ἐστιν , οἷα τὰ κατὰ φορὰν κινητά , ὡς αὐτὸς εἶπε , τουτέστι τὰ καθ’ ὅλα ἑαυτὰ ἀμείβοντα τοὺς τόπους . καὶ ταῦτα δὲ πρώτως ἐν τόπῳ εἰσίν . ὥστε καὶ τὰ ἀντικείμενα τούτοις , τό τε δυνάμει καὶ τὸ κατὰ συμβεβηκός , περιέχοιεν ἄν ἐν αὑτοῖς καὶ τὸ κατ’ ἄλλο · τὸ μὲν γὰρ δυνάμει ἐν τόπῳ ὄν , οἷον τὰ μόρια , κατὰ ἄλλο ἐν τόπῳ ἐστὶ καὶ καθ’ αὑτό τῷ γὰρ τὸ ὅλον καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ εἶναι καὶ τὸ μόριον δήπου καθ’ αὑτό ἐστιν ἐν τόπῳ ) , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τόπῳ οὐ πάντως καὶ κατὰ ἄλλο ἐν τόπῳ εἰσίν , οἷον ἡ ψυχὴ ἢ τὸ λευκόν · ταῦτα γὰρ μόνως εἰσὶ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τόπῳ . διὰ τοῦτο οὖν συμπεριέλαβε τοῖς κατὰ συμβεβηκὸς καὶ τὰ κατ’ ἄλλο διὰ τῶν παραδειγμάτων . ὁ οὖν ὅλος οὐρανός , φησί , κτὰ μὲν τὰ μόρια πάντα ἐν τόπῳ ἐστίν ἕκαστον γὰρ τῶν μορίων περιέχεται ὑπὸ τῶν πέριξ , καὶ οἷον τόπος ἀλλήλοις εἰσὶν τὰ μόρια ) , τὸ δὲ πᾶν οὐκ ἐν τόπῳ · εἰ γὰρ εἴη ἐν τόπῳ , ἕξει τὸ περιέχον αὐτὸ ἔξωθεν , οὕτω δὲ οὐκ ἄν εἴη πᾶν οὐδὲ ὅλον , εἴ τι ἔχοι περιέχον . καὶ διὰ τοῦτο , φησί , φαμὲν ἐν τῷ οὐρανῷ πάντα εἶναι , διότι τὸ πᾶν ἐστιν ὁ οὐρανός · ἔξωθεν γὰρ τὰ πάντα περιέχει καὶ ἐν αὑτῷ συμπεριείληφεν . εἰπὼν δὲ ὁ Ἀριστοτέλης πῶς τό τε τῆς ἀσαφείας αἴτιον ἐκ τοῦ ἀποσεδομένου λόγου δῆλον γέγονε , δείξας δὲ ὅτι καὶ τὰ κατὰ κοινὴν ἔννοιαν ὑπάρχοντα τῷ τόπω ἐμφαίνεται διὰ τοῦ ὁρισμοῦ , ἐφεξῆς δείκνυσιν ὅτι καὶ αἱ ἀπορίαι πασαι αἱ πρὸς τὸν τόπον φερόμεναι ἐπιλύονται ἐκ τοῦ ἀποδεσομένου ὁρισμοῦ περὶ τοῦ τόπου . καὶ πρῶτόν γε ἠπορεῖτο , ὅτι εἰ ἔστιν ὁ τόπος , τριχῇ ὄντος διαστατοῦ τοῦ σώματος ἀνάγκη καὶ αὐτὸν τριχῇ εἶναι διαστατόν · τούτῳ δὲ πᾶν σῶμα ὁρίζεται · ὥστε σῶμα διὰ σώιuατος χωρήσει . εἰ οὖν δέδεικται ὅτι οὐκ ἔστι διάστημα ὁ τόπος , ἀλλὰ τὸ πέρας τοῦ περιέχοντος , λέλυται ἡ ἀπορία , μᾶλλον δὲ οὐδὲ τὴν ἀρχὴν συστήσεται . πάλιν ἠπορεῖτο , ὅτι εἰ ἔστι σώματος τόπος , ἔστι καὶ ἐπιφανείας καὶ σημείου . ἀλλ’ οὐκ ἀνάγκη , φησίν , εἰ τὸ σῶμα εἴη ἐν τόπῳ , ἤδη καὶ ἐπιφάνειαν καὶ σημεῖον ἐν τόπῳ εἶναι · οὐδὲ γὰρ χωριστὰ ταῦτα οὐδὲ καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ . εἰ γὰρ μηδὲ τὰ μόρια καθ’ αὑτά φαμεν ἐν τόπῳ , ἀλλὰ τῷ τὸ ὅλον ἐν τόπῳ εἶναι καὶ ταῦτα διὰ τὸ ὅλον ἐν τόπῳ λέγεσθαι , πόσῳ μᾶλλον περὶ ἐπιφανείας καὶ γραμμῆς καὶ σημείου τὸ αὐτὸ ῥητέον ; τὸ γὰρ πέρας τοῦ περιέχοντος ὅλου ὡς ὅλου ἐστὶ τόπος , οὐχὶ δὲ τῶν μερῶν ἰδίᾳ . ἔτι ἠπορεῖτο , ὅτι εἰ ἔστιν ὁ τόπος , ἀνάγκη αὐξομένων τῶν σωμάτων συναύξεσθαι καὶ τὸν τόπον . εἰ μὲν οὖν διάστημα ἦν , φησίν , ὁ τόπος , ἀνάγκη κη ἦν συναύξεσθαι αὐτὸν τῷ σώματι καθ’ αὑτόν , νῦν δὲ πέρας ὢν τοῦ περιέχοντος οὐ συναύξεται τῷ αὐξομένῳ · οὐδὲ γὰρ αὔξεται τὸ πέρας καθ’ αὑτό τῶν γὰρ σωμάτων ἡ αὔξησις ) , ἀλλὰ τῇ αὐξήσει τοῦ ἐν τόπῳ ὑποχωροῦντος τοῦ περιέχοντος σώματος ἤτοι κατὰ ἀντιπερίστασιν ἢ κατὰ πίλησιν καὶ πύκνωσιν καὶ τὰ πέρατα ἄν ὑπείκοι , καὶ οὕτω τὰ αὐξόμενα ἐν μείζονι γίνεται τόπῳ . ὥστε μείζων μὲν ὁ τόπος ἐγένετο , ηὔξηται δὲ οὐδαμῶς καὶ ἄλλως ἐπεὶ ἡ αὔξησις τῶν σωμάτων οὐ γίνεται ἐκ τοῦ μηδαμῇ μηδαμῶς ὄντος , ἀλλὰ διὰ τῆς τῶν τροφῶν προσκρίσεως μεταβαλλομένων τῶν τροφῶν εἰς τὰ τοῦ σώματος μόρια , σαφὲς ἄν εἴη ὡς τὸ αὐξηθὲν σῶμα τοῦτον τὸν τόπον καταλαμβάνελ , ὅνπερ ἐπεῖχον αἱ τροφαί · ὥστε οὐκ ἀνάγκη οὔτε κενὸν εἶναι οὔτε σῶμά τι μὴ εἶναι ἐν τόπῳ . δῆλον δὲ ὅτι τὰ αὐτὰ ταῦτα ἐροῦσι καὶ οἱ τὸν τόπον τριχῇ εἶναι διαστατὸν λέγοντες , καὶ πολλῷ μᾶλλον , ὅσῳ ἡ μὲν τοῦ σώματος ἐπιφάνεια , μείζονος γινομένου τοῦ αὐξομένου καὶ διὰ τοῦτα τοῦ περιέχοντος σώματος διισταμένου , μείζων γίνεται ἢ πρότερον ἦν , εἰ καὶ μὴ δι’ αὐξήσεως , ἀλλ’ , ὡς εἶπον , τῷ διίστασθαι τὸ σῶμα οὗ ἐστιν ἐπιφάνεια , καὶ διὰ τοῦτο ὑπονοηθείη ἄν αὔξεσθαι , κατὰ δὲ τὴν ἑτέραν δόξαν οὐδὲ ψιλή τις καταλείπεται ὑπόνοια τοῦ αὔξεσθαι τὸν τόπον · τοῦ γὰρ διαστήματος χωριστοῦ ὄντος παντὸς σώματος καὶ διὰ τοῦτο ἀκινήτου , ὅταν αὐξηθῇ τὸ σῶμα , τοσοῦτον μόνον τὸ πλησίον ἑαυτοῦ σῶμα εἴτε ἀὴρ εἴη εἴτε ὕδωρ ὠθῆσαν , κατείληφε τὸν αὐτοῦ τόπον , τοῦ διαστήμτος πάντῃ ἀπαθοῦς μείναντος , καὶ οὕτως ἐν μείζονι τόπῳ γέγονε τὸ αὐξηθὲν τοῦ τόπου μηδεμίαν ἀλλοίωσιν ὑπομείναντος . καὶ εἰ τὸν τῆς τροφῆς τόπον τὸ προστεθὲν τῷ αὐξομένῳ καταλαμβάνει , ποία ἀνάγκη αὔξεσθαι τὸ διάστημα ; μόνως δὲ ἂν συναύξεσθαι ἀνάγκη ἦν τὸν τόπον , εἴπερ εἶδος ἦν ὁ τόπος τοῦ ἐν τόπῳ · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ αὐξόμενον , ὡς ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως δείκνυται . ἀλλ’ οὐδὲ ἐπιφανείας εἶναι τόπον ἀνάγκη οὐδὲ στιγμῆς οὐδὲ σημείου · εἰ γὰρ τὸ καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ ὂν τὸ σῶμά ἐστι , ποία ἀνάγκη τὰ τοῦ σώματος πέρατα ἐν τόπῳ εἶναι ; εἰ γὰρ ἐδείξαμεν ὅτι οὐδὲ τὰ μόρια ἀνάγκη καθ’ αὑτὰ εἶναι ἐν τόπῳ , πόσῳ μᾶλλον τὰ πέρατα ; εἰ δὲ διὰ τὸ ἐφαρμόζειν ἀλλήλοις τὰ πέρατα , ταύτῃ καὶ ἐν τόπῳ εἶναι αὐτὰ ἀξιοῦσι , τί μᾶλλον ταύτῃ τῇ ὑποθέσει τοῦτο συμβήσεται ἢ τῇ Ἀριστοτε - λικῇ ; καὶ γὰρ ἐκεῖ καὶ ἐφαρμόζειν ἀλλήλοις ἀνάγκη τὰ πέρατα . καὶ εἰ οὐδὲν διαφέρει τὸ ἀγγεῖον τοῦ τόπου ἢ τῷ κινεῖσθαι , πληροῦται δὲ τὸ ἀγγεῖον ὑπὸ τοῦ ἐν αὐτῷ ἤιοι ἀέρος ἢ ὕδατος , καὶ ὁ τόπος ἄρα πληροῦται ὑπὸ τοῦ ἐν τόπω κενὸς ὢν τῷ ἰδίῳ λόγῳ · ἐπιφάνεια δὲ ἐπιφάνειαν ἢ γραμμὴ γραμμὴν ἢ σημεῖον σημεῖον οὐ πληροῖ , οὐδέ ἐστι κενὰ τῷ ἰδίῳ ὢ λόγῳ , μόνον δὲ ἐφαρμόζουσιν ἀλλήλοις . δῆλον οὖν ἄρα ὅτι οὐδεμία ἀνάγκη καὶ ἐπιφανείας ἢ γραμμῆς ἢ στιγμῆς τόπον εἶναι λέγειν . Tαῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τοσοῦτον . ἐπιλύεται δὲ ὁ Ἀριστοτέλης καὶ τὴν Ζήνωνος ἀπορίαν · ‘εἰ γὰρ πᾶν τὸ ὂν ποῦ ἐστιν,’ ἔλεγεν ἐκεῖνος , ‘ἔστι δέ τι καὶ ὁ τόπος , καὶ ὁ τόπος ἄρα ποῦ ἔσται · ὥστε ἔσται τόπος ἐν τόπω , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον.’ ἐπιλύεται οὖν καὶ αὕτη · εἰ γὰρ καὶ ἀνάγκη , φησί , πᾶν τὸ ὂν ποῦ εἶναι , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὁ τόπος ποῦ ἔσται , ἔστω ποῦ μὲν ὁ τόπος , οὐχ ὡς | ἐν τόπῳ δέ , ἀλλ’ ὡς πέρας ἐν περατουμένῳ . οὐ γὰρ πὰν τὸ ὄν , φησίν , ἐν τόπῳ , ἀλλὰ τὸ κινητὸν σῶμα κατὰ φοράν , τουτέστιν ὃ πέφυκε κινεῖσθαί τε καὶ ἠρεμεῖν , ἵνα εἴπῃ τὸ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενον · πᾶν γὰρ τὸ τοιοῦτον πάντως ἐν τόπῳ ἐστί , τὸ δὲ κύκλῳ οὐ πᾶν ἐν τόπῳ , ἀλλ’ αἱ ἐντὸς σφαῖραι , νῦν δὲ καὶ ὡς ἐν τι συνεχὲς σῶμα τὴν ὀκτάσφαιρον λαμβάνει . εὐλόγως δὲ καὶ τοῦτο ὑπάρχει τοῖς ἐν τόπῳ , τὸ φέρεσθαι ἕκαστον ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον καὶ μένειν ἐν τούτῳ . κατασκευάζει δὲ τοῦτο πάνυ γλαφυρῶς . προλαμβάνει δὲ ἐκεῖνο · πᾶν , φησίν , ὅ τινος ἅπτεται κατὰ φύσιν καὶ μὴ βίᾳ , τοῦτο συγγενές ἐστιν ἐκείνῳ οὗ ἅπτεται . προσέθηκε δὲ τὸ μὴ βίᾳ εἰκότως · ἅπτεται γὰρ καὶ ἡ κρεμαμένη βῶλος τοῦ ἀέρος , ἀλλ’ οὐ φύσει , ἀλλὰ βίᾳ . ἅπτεται γὰρ ταῦτα ἀλλήλων , ὡς ἐν τῷ Περὶ γενέσεως εἴρηται , ἃ κοινὸν ἔχει σύμβολον πρὸς ἄλληλα · διὰ τοῦτο γῆ μὲν ὕδατος ἅπτεται ἔχουσι γὰρ κοινὸν σύμβολον τὸ ψυχρόν ) , ὕδωρ ἀέρος ( κοινὸν γὰρ τὸ ὑγρόν ) , ἀὴρ δὲ πυρός ( κοινὸν τὸ θερμόν ) , πῦρ δὲ τῆς σεληνιακῆς σφαίρας ( ἐνταῦθα δὲ ἐξ ἀναλογίας κοινωνία · ὀξυκίνητα γὰρ ἄμφω καὶ φωτιστικά ) . συγγενῆ δὲ τὰ ἁπτόμενα , διότι καὶ ῥᾳδία ἡ εἰς ἄλληλα αὐτῶν μεταβολή , ὡς ἐν τῷ Περὶ γενέσεως εἴρηται . ἐπεὶ οὖν ἕκαστον ὅταν ἀποσπασθῇ τῆς ἑαυτοῦ ὁλότητος , ἐφίεται ταύτην καταλαβεῖν πᾶν γὰρ τοῦ συγγενοῦς ἐρᾷ καὶ τῆς ἑαυτοῦ ὁλότητος , διὸ καὶ τοῦ εἶναι , ἔστι δὲ μάλιστα ἕκαστον , ὅταν ἐν τῇ οἰκείᾳ ὁλότητι ᾖ ) * * * φερόμενον ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ὁλότητα πρὸς ταύτην γὰρ προηγουμένως ἡ φορὰ καὶ ἡ ἔφεσις φέρεται ) καὶ ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον · συγγενὴς γὰρ οὗτος τῷ ὅλῳ . ἀλλ’ ἐρεῖ τις ‘καὶ εἰ τὸ ἁπτόμενον φύσει συγγενές , ἅπτεται δὲ τὸ κάτωθεν ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος , φερέσθω τὰ μόρια αὐτοῦ ἐπὶ τὸ κάτω.’ ὅτι μὲν οὖν συγγενὴς τῷ ὕδατι ὁ ἀὴρ καθὸ ἔχει κοινὸν σύμβολον τὸ ὑγρόν , πρόδηλον , ἀλλ’ ἐπίτηδες εἴπομεν ὅτι προηγουμένως ἐπὶ τὴν ὁλόποῦ ] τητᾷ ἕκαστον φέρεται τὴν ἑαυτοῦ · ἔστι δὲ ἡ τοῦ ἀέρος ὁλότης τῶν ἀνωφόρων , καὶ συγγενέστερον τῷ πυρὶ μᾶλλον ἢ τῷ ὕδατι ὁ ἀήρ , ἀλλὰ χεῖται πάντῃ , οὐχ ὅτι φύσει ἔχει τὸ πάντῃ φέρεσθαι , ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ κενοῦ βίαν , δι’ ἣν καὶ τὸ ὕδωρ πολλάκις ἀνώφορον γίνειαι καὶ ἐπὶ ἀέρος ὀχεῖται , ὡς ἐπὶ τῶν κλεψυδρῶν . ὥστε κἄν ἅπτηται τοῦ ὕδατος ὁ ἀήρ , ἀλλ’ οὖν διὰ τὴν τοῦ κενοῦ βίαν ἅπιεται , ἐπεὶ ἀνώφορος ὑπάρχει φύσει . εἰκότως δέ , φησί , καὶ μένει φύσει ἕκαστον ἐν τῷ ἑαυτοῦ τόπῳ , ἐπεὶ καὶ τὸ μέρος μένει ἐν τῇ οἰκείᾳ ὁλότητι . τὸ δὲ ἐν τόπῳ , φησίν , οἷον μέ - ρος πρὸς ὅλον ἐστίν · ὃν γὰρ λόγον ἔχει διαιρετὸν μέρος πρὸς ὅλον , τοῦτον τὸν λόγον ἔχει τὸ ἐν τόπῳ πρὸς τὸν τόπον . ὥσπερ γὰρ εἴ τις χαλάσας τὴν χεῖρα εἰς ὕδωρ διέλῃ τι μόριον τοῦ ὕδατος , τοῦτον τὸν λόγον ἔχει καὶ τὸ ἐν τόπῳ πρὸς τὸ περιέχον · οἷον γὰρ ὅλον τί ἐστι τὸ πε - ριέχον , μέρος δὲ τὸ περιεχόμενον . τὸ γὰρ περιέχον , φησί , πρὸς τὸ περιεχόμενον οἷον συναμφότερόν τι πρὸς ὕλην ἐστίν · ὕλη γὰρ τοῦ ἀέρος τὸ ὕδωρ , ὁ δὲ ἀὴρ εἶδός τι καὶ ἐνέργει τοῦ ὕδατος καὶ οἷον συναμφότερον . διὸ καὶ ἡ μὲν τὸ ὖ ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβολὴ γένεσίς ἐστιν , ὡς ἐν τοῖς Περὶ γενέσεως εἴρηται , ἡ δὲ τοῦ ἀέρος εἰς τὸ ὕδωρ φθορά . δοκεῖ δὲ καὶ ἡ ὕλη καὶ τὸ εἶδος μέρη τοῦ συναμφοτέρου εἶναι . ὥστε εἰ ὕλῃ ἀναλογεῖ τὸ ὕδωρ , εἴδει δὲ ἢ συναμφοτέρῳ ὁ ἀήρ , ἡ δὲ ὕλη μέρος τοῦ συναμφοτέππου , καλῶς ἄρα εἴρηται ὅτι τὸ περιχόμενον πρὸς τὸ περιέχον οἷον διαιρετὸν μέρος πρὸς ὅλον ἐστί . τὸ δὲ μέρος ἐν τῇ ἑαυτοῦ θέλει μένειν ὁλότητι · εἰκότως ἄρα καὶ ἕκαστον ἐν τό ἑαυτοῦ μένει τόπῳ , τουτέστι τῷ περιέχοντι , ὅπερ τὸν αὐτὸν λόγον ἔχει πρὸς τὸ περιεχόμενον , ὅνπερ τὸ ὅλον πρὸς μέρος . Κύκλῳ δὲ κινεῖται · τῶν μορίων γὰρ οὗτος ὁ τόπος . Ζητοῦσιν ἐνταῦθα ποῖα μόριά φησιν ὁ Ἀριστοτέλης , πότερον τὰ τοῦ ὅλου κόσμου μόρια , ἅπερ ἅπτεται μόνον ἀλλήλων διῃρημένῃ ἢ μόριά φησι τὰ συνεχῆ μόρια τῆς ἐξωτάτω σφαίρας . οἱ μὲν οὖν μόρια λέγειν ὅτι τὸ μὲν ὅλον οὐκ ἔστιν ἐν τόπῳ , τὰ δὲ μόριά εἰσι τὰ ἐν τόπῳ ὄντα . ἵνα οὖν δείξῃ τίς ὁ τῶν μορίων τόπος , ἐπήγαγε τὸ κύκλῳ δὲ κινεῖται · τῶν μορίων γὰρ οὗτος ὁ τόπος , οὐ τοῦτο λέγων ὅτι διὰ τὸ κύκλῳ κινεῖσθαι τὴν ἐξωτάτω σφαῖραν , διὰ τοῦτο τόπος ἐστὶ τοῖς ἐφεξῆς , ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενος ὅτι οὐκ ἔστι συνεχὴς πρὸς τὰ ἐφεξῆς σώματα , ἀλλὰ διηρημένη · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ κύκλῳ κινεῖται καθ’ αὑτήν . τῷ οὖν κύκλῳ κινεῖσθαι , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν διῃρῆσθαι τῶν ἐντὸς καὶ περιέχειν αὐτάς , ταύτῃ καὶ τόπος ἐστὶ τοῖς μορίοις . καὶ ὅτι μόρια τοῦ παντός φησι τὰ ἐντὸς περιεχόμενα σώματα , δῆλον ἐξ ὧν ἐπήγαγε καὶ ἄνω μὲν καὶ κάτω οὔ , κύκλῳ δὲ ἔνια · ἔνια δὲ ἄνω καὶ κάτω , ὅσα ἔχει πύκνωσιν καὶ μάνωσιν . εἰ δὲ τῶν μορίων τοῦ παντὸς τὰ μὲν ἄνω καὶ κάτω κινεῖται , ταῦτα δὲ τὰ ἐν γενέσει , τὰ δὲ κύκλῳ , εὔλογον ὅτι τὸ πᾶν λέγει τὸν ὅλον κόσμον , μόρια δὲ αὐτοῦ τὰ τοῦ κόσμου στοιχεῖα , τάς τε σφαίρας φημὶ καὶ τὰ ἐντὸς τούτων σώματα . οἱ δὲ μόριά φασι τὰ συνεχῆ τῆς ἐξωτάτω σφαίρας · ταύτην δὲ οὔτε καθ’ ὅλην ἐν τόπῳ εἶναι οὐδὲν γὰρ αὐτὴν περιέχει ) , οὐδὲ τὰ μόρια αὐτῆς καθ’ αὑτὸ ἕκαστον ἐν τόπῳ εἶναι συνεχῆ γάρ ἐστι πρὸς τὸ ὅλον ) , ἀλλ’ οὐδὲ κινεῖσθαι οὔτε τὴν ὅλην ὡς ὅλην οὐ γὰρ μεταβάλλει τὸν ὅλον τόπον ) , | οὔτε μὴν τὰ μόρια καθὸ μόρια κινεῖσθαι συνεχῆ γάρ ) , ἀλλ’ αὐτὴν τοῖς μορίοις κινεῖσθαι καὶ τό - πον εἶναι τοῖς μορίοις , ὥσπερ εἴπομεν , ἤτοι τὰ πέριξ περιέχοντα μόρια , ἢ κυριώτερον τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειαν τὴν ἐντὸς τῆς Κρονίας σφαίρας , ὥσπερ εἴπομεν , κατὰ ἀναλογίαν . ταύτην δὲ καὶ τῆς ἀπλανοῦς ὡς ὅλης τῇ αὐτῇ ἀναλογίᾳ οὐδὲν χεῖρον λέγειν τόπον · ἀφορίζει γὰρ αὐτὴν ἐντὸς πανταχόθεν . πρὸς δὲ ταύτην τὴν ἐξήγησιν οὕτως ἀκουστέον τὸ κύκλῳ δὲ κινεῖται · τῶν μορίων γὰρ οὗτος ὁ τόπος · εἰπὼν γὰρ ὅτι ὡς μὲν γὰρ ὅλον ἅμα τὸν τόπον οὐ μεταβάλλει , δέον εἰπεῖν ‘κατὰ μόρια δὲ μεταβάλλει’ , εἶπε κύκλῳ δὲ κινεῖται . ταὐτὸ δ’ ἐστὶ τοῦτο · ἡ γὰρ κύκλῳ κίνησις κατὰ μόριά ἐστι κίνησις . τὸ δὲ τῶν μορίων γὰρ οὗτος ὁ τόπος ἀντὶ τοῦ ὁ κύκλος · κύκλῳ γὰρ ἄλληλα περιέχει . ἢ ἐπειδὴ κύκλω κινούμενος περὶ τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειαν τῆς Κρονίας σφαίρας κινεῖται , τοῦτον τὸν τόπον , λέγω δὴ τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειαν τῆς ἐντὸς σφαίρας , τῶν μορίων εἶπεν εἶναι τόπον . Καὶ τὰ μὲν καθ’ αὑτά , οἷον πὰν σῶμα κατὰ φορὰν ἢ αὔξησιν κινητὸν καθ’ αὑτό που . Φέρεσθαί φησι τὰ κατ’ εὐθεῖαν φερόμενα , ἅπερ καὶ καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ εἷναί φησι , τὰ δὲ οὐράνια οὐ φέρεσθαι , ἀλλὰ περιφέρεσθαι . ἑτέρα γὰρ ἡ φορὰ τῆς περιφορᾶς · τὸ μὲν γὰρ καθ’ ὅλον ἐστὶ μεταβολή , τὸ δὲ κατὰ μόριον . τὴν δὲ ὀκτάσφαιρον ὡς ἕν τι λαμβάνει , διό φησιν ὅλον ὡς ὅλον τὸν οὐρανὸν οὐκ εἶναι ἐν τόπῳ . ’Eo’ ὃ δὲ κινεῖται , ταύτῃ καὶ τόπος ἐστὶ τοῖς μορίοις . Tοῦτο καὶ ἀνωτέρω εἶπε “ κύκλῳ δὲ κινεῖται · τῶν μορίων γὰρ οὗτος ὁ τὁπος’’ , καὶ ἐνταῦθα δὲ τὸ αὐτό φησιν ἐφ’ ὃ δὲ κινεῖται , ἐπὶ τὸ κύκλῳ , κατὰ τοῦτο τοῖς μορίοις ἐστὶ τόπος · τῷ γὰρ ἕκαστον τῶν μορίων τοῦ οὐρανοῦ , λέγω δὴ τῆς ὀκτασφαίρου , κύκλῳ κινεῖσθαι , ταύτῃ ἀεὶ τὰ ἐξωτέρω τόπος ἐστὶ τοῖς ἐντός . μόρια οὗν λέγοι ἂν ἑκάστην τῶν σφαιρῶν . δηλοῖ δὲ καὶ τὸ ἐπαγόμενον · ἕτερον γάρ , φησίν , ἑτέρου ἐχόμενον τῶν μορίων ἐστίν . ἐχόμενον δέ ἐστιν , ὡς αὐτὸς ἐν τῷ πέμπτῳ φησίν , ‘δ ἄν ἐφεξῆς ὂν ἄλλῳ τινὶ ἅπτηται αὐτοῦ.’ οὕτω δὲ καὶ αἱ σφαῖραι ἔχουσι πρὸς ἀλλήλας . ἡ δὲ ἐξωτάτω σφαῖρα οὐκ ἐν τόπῳ , εἰ μὴ κατὰ ἀναλογίαν , ὥσπερ εἴρηται , κατὰ τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειν τῆς ἐντὸς σφαίρας . Τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , οἷον ἡ ψυχὴ καὶ ὁ οὐρανός . Τοῦτο πρὸς τὸ ἀνωτέρω τὴν σύνταξιν ἔχει · εἰπὼν γὰρ ἀνωτέρω “ καὶ τὰ μὲν καθ’ αὑτό , οἷον πᾶν σῶμα ἢ κατὰ φορὰν ἢ αὔξησιν κινητόν’’ , ἐνταῦθα ἀνταπέδωκεν εἰπὼν τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός . τὰ δὲ ἄλλα μεταξὺ εἴρηται περὶ τοῦ οὐρανοῦ · εἰπὼν γὰρ τὰ καθ’ εὐθεῖαν κινούμενα καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ εἶναι , πῶς ἔχουσι τὰ κύκλῳ ἐφεξῆς εἶπεν , εἶτα ἐν - ταῦθα ἐποιήσατο τὴν ἀνταπόδοσιν . κατὰ συμβεβηκὸς μὲν οὖν φησιν ἐν τόπῳ εἶναι τὴν ψυχὴν καὶ τὸν οὐρανὸν ὅλον ὡς ὅλον δηλονότι · τῷ γὰρ τὰ μόρια εἶναι ἐν τόπῳ , τὸ δὲ ὅλον ἐν τοῖς μορίοις εἶναι , καὶ τὸ ὅλον ἐν τόπῳ λέγοιτ’ ἂν κατὰ συμβεβηκὸς εἶναι , ἢ μᾶλλον κατὰ ἄλλο . Τὰ γὰρ μόρια ἐν τόπῳ πὼς πάντα . Καλῶς τό πὼς προσέθηκεν . οὐ γὰρ πάντα κυρίως ἐν τόπῳ τὰ μόρια · οὔτε γὰρ ἡ ἐξωτάτω σφαῖρα κυρίως ἐν τόπῳ , οὔτε τὰ συνεχῆ τῶν μορίων . Διὸ κινεῖται κύκλῳ μόνον τὸ ἂνω . ἐπειδὴ μὴ ἔστιν ὁ οὐρανὸς ἐν τόπῳ , εἰ μή , ὡς εἴρηται , κατὰ συμβε - βηκός , ἤγουν κατὰ μόρια , διὰ τοῦτο καὶ μόνως τὴν κατὰ κύκλον κινεῖται κίνησιν , οὐδαμῶς δὲ τὴν κατ’ εὐθεῖαν · τὰ γὰρ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενα πάντως καὶ ἐν τόπῳ ἐστίν . ὁ οὖν οὐρανὸς μὴ ὢν ἐν τόπῳ εἰκότως μόνην τὴν κύκλῳ κινεῖται κίνησιν . Τὸ δὲ πᾶν οὔ που . Eἰπὼν ὅτι ὁ οὐρανὸς κατὰ μόριά ἐστιν ἐν τόπῳ , δείκνυσιν ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸν ἀδύνατον εἶναι ἐν τόπῳ . τὸ γὰρ ἐν τόπῳ , φησί , καὶ ἔστι τι καὶ ἔξωθεν ἑαυτοῦ ἔχει τὸ περιέχον αὐτό , ὅπερ καὶ ἔστιν ὁ τόπος . εἰ τοίνυν ὁ οὐρανὸς ὅλον τί ἐστι καὶ πᾶν , οὐδὲν ἄν εἴη αὐτοῦ ἔξωθεν περιεκτικόν , ἐπεὶ οὐκ ἂν εἴη πᾶν · τοῦ γὰρ παντὸς οὐδέν ἐστιν ἔξω . Καὶ διὰ τοῦτο ἐν τῷ οὐρανῷ πάντα · ὁ γὰρ οὐρανὸς τὸ πᾶν ἴσως . Σύμφωνος , φησί , τοῖς ἡμετέροις λόγοις , τῷ μὴ εἶναι ἐν τόπῳ τὸν οὐρανόν , καὶ ἡ παλαιὰ περὶ αὐτοῦ δόξα , ἡ λέγουσα πάντα εἶναι ἐν τῷ οὐρανῷ . εἰ γὰρ πάντα ἐν τῷ οὐρανῷ , οὐδὲν αὐτοῦ ἔξω , εἰ δὲ μηδὲν αὐ - τοῦ ἔξω , οὐκ ἄν εἴη ἐν τόπῳ · δεῖ γὰρ τὸν τόπον ἔξωθεν περιέχειν τὸ ἐν τόπῳ ὄν . εἰπὼν δὲ ὁ οὐρανὸς τὸ πᾶν προσέθηκεν ἴσως , ἐπειδὴ μήπω ἀπέδειξεν ὅτι οὐδέν ἐστιν ἔξω τοῦ οὐρανοῦ . ἔστι δὲ τόπος οὐχ ὁ οὐρανός , ἀλλὰ τοῦ οὐρανοῦ τι ἔσχατον καὶ ἁπτόμενον τοῦ κινητοῦ σώματος πέρας ἠρεμοῦν . Επειδὴ εἶπεν “ ἐν ἐν ἰῷ οὐρανῷ πάντα ” , ὡς δὴ τοῦ κοινοτάτου πάντων τόπου τοῦ οὐρανοῦ ὄντος , πῶς ἐστι τόπος ὁ οὐρανὸς προσέθηκεν , ὅτι οὐ καθ’ ὅλον ἑαυτόν , ἀλλὰ κατὰ τὸ ἐντὸς ἑαυτοῦ πέρας , καθ’ ὃ ἅπτεται τοῦ κινητοῦ σώματος , τουτέστι τοῦ δύναμιν ἔχοντος κινεῖσθαι καὶ μή , τουτέστι τοῦ γενητοῦ καὶ φθαρτοῦ . πῶς δὲ ἠρεμοῦν λέγει τὸ πέρας τοῦ οὐρανοῦ τὸ πρὸς ἡμᾶς , ὅπερ καὶ τόπος ἐστίν , εἴρηται ἐν τοῖς ἔμπροσθεν . Καὶ διὰ τοῦτο ἡ μὲν γῆ ἐν τῷ ὕδατι . Πῶς πάντα ἐν τῷ οὐρανῷ λέγει , ὅτι οὐ τῷ προσεχῶς πάντα περιέχειν , ἀλλὰ τῷ τὸ ἔσχατον τῶν περιεχόντων αὐτὸν εἶναι . Φανερὸν δὲ ἐκ τούτων , ὅτι καὶ αἱ ἀπορίαι πᾶσαι λύονται . Ἐντεῦθεν τὰς ἀπορίας ἐπιλύεται . εἴπομεν δὲ περὶ αὐτῶν ἱκανῶς . Ἀλλ’ οὐ διάστημα σώματος . Tουτέστι δεκτικὸν σώματος , ἢ μᾶλλον οὐ σωματικόν , τουτέστι τριχῇ διαστατόν · διάστημα γὰρ καὶ ἡ ἐπιφάνεια καὶ ἡ γραμμή . Καὶ συμπεφυκότα μὲν ἀπαθῆ , ἁπτόμενα δὲ ποιητικὰ καὶ παθητικὰ <ἀλλήλων> . Ἐπειδὴ δὲ δοκεῖ καὶ τὰ μέρη ἐφεξῆς εἶναι καὶ ἅπτεσθαι ἀλλήλων , τὴν διαφορὰν παραδίδωσι τοῦ ὡς ἐν τόπῳ καὶ τοῦ ὡς ἐν ὅλῳ . κοινωνοῦσι γὰρ τῷ ἐφεξῆς εἶναι καὶ ἅπτεσθαι , ἀλλ’ ὅταν μὲν ταῦτα συμπεφυκότα ᾖ , τότε ἀπαθῆ τέ ἐστιν ὑπ’ ἀλλήλων καὶ ὡς μέρος ἐστὶν ἐν ὅλῳ , ὅταν δὲ μόνον ἅπτηται , μὴ μέντοι συμπεφυκότα ᾖ , τότε ὡς ἐν τόπῳ ἐστὶ τὰ περιεχόμενα ἐν τοῖς περιέχουσι , καὶ ποιητικά ἐστι καὶ παθητικὰ ὑπ’ ἀλλήλων τὰ περιέχοντα καὶ περιεχόμενα . διαφέρουσι δὲ τὰ ὡς ἐν τόπῳ καὶ τὰ ὡς ἐν ὅλῳ , τῷ τὰ μὲν ὡς ἐν ὅλῳ συνεχῆ τε εἶναι τοῖς ὅλοις καὶ ἀπαθῆ ὑπ’ ἀλλήλων , τὰ δὲ <ὡς> ἐν τόπῳ τὸ ἐναντίον διῃρῆσθαί τε τοὐ περιέχοντος ἁπτόμενα μόνον , καὶ ποιεῖν καὶ πάσχειν ὑπ’ ἀλλήλων . Τὸ δὲ ἐν τόπῳ , ὡς διαιρετὸν μέρος 〈 πρὸς 〉 ὅλον ἐστίν . ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι εὐλόγως ἕκαστον μένει ἐν τῷ ἑαυτοῦ τόπῳ , ἐπειδὴ καὶ ἐν τῇ ὁλότητι ἑαυτοῦ γενόμενον τὸ μέρος μένει , βούλεται δεῖξαι ὅτι καὶ τὰ περιεχόμενα οἷον μέρη εἰσὶ τῶν περιεχόντων · μέρη δέ φησιν οὐ τὰ συνεχῆ , ἀλλὰ διῃρημένα κατ’ ἐνέργειαν . σαφὲς δὲ παράδειγμα τίθησι τὸ ἐπὶ τοῦ ὕδατος . οὕτως δὲ καὶ ἀὴρ ἔχει πρὸς ὕδωρ · ὕλη γάρ , τὸ δὲ εἶδος . οἷον λόγον ἔχει , φησί , τὸ μέρος τοῦ ὕδατος τὸ διῃρημένον αὐτοῦ καὶ ἁπτόμενον , τοῦτον τὸν λόγον ἔχει καὶ τὸ ὕδωρ πρὸς τὸν ἀέρα , ὥσπερ καὶ ὁ ἀὴρ πρὸς τὸ ὑπέκκαυμα . πῶς δέ ἐστι μέρος , ἐπήγαγεν εἰπὼν ὅτι ὕλη γὰρ ἀέρος ἐστὶ τὸ ὕδωρ , ὁ δὲ ἀὴρ εἶδός τι ἐστιν ἐπιγινόμενον τῷ ὕδατι . ἔστιν οὖν ὁ ἀὴρ οἷον συναμφότερόν τι , τὸ ἐξ ὕλης καὶ εἴδους , ἔστι δὲ καὶ ἡ ὕλη οἷον μόριόν τι τοῦ συναμφοτέρου . δὲ ἀὴρ δυνάμει ὕδωρ ἄλλον τρόπον . Εἰ γὰρ καὶ ἑκάτερον δυνάμει ἐστὶν ὅπερ τὸ ἕτερον , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , φησίν · εἴρηται γὰρ ἐν τῷ Περὶ γενέσεως ὅτι ἡ μὲν ἐξ ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβολὴ γένεσίς ἐστι , φθορὰ δὲ τὸ ἐναντίον . ἔστιν οὖν ὁ ἀὴρ δυνάμει ὕδωρ , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ φθορὰν καὶ τὸ μὴ ὂν ἀγόμενος , τὸ δὲ ὕδωρ δυνάμει ἀήρ , ὡς ὕλη ἐπὶ εἶδος ἀγόμενον . ἐν τῇ Περὶ γενέσεως δέ , φησίν , ἀκριβέστερον περὶ τούτων διοριζόμεθα · νῦν γάρ , φησίν , ὅσον διὰ τὴν χρείαν τούτων ἐμνήσθημεν . χρεία δὲ γέγονε , διότι ἠθέλησε δεῖξαι ὅτι ὡς μέρος πρὸς ὅλον , οὕτως ἔχουσι τὰ ἐν τόπῳ πρὸς τὸν τόπον , ἵνα δὲ τοῦτο δείξῃ , εἶπεν ὅτι ὡς ὕλη πρὸς εἶδος , οὕτως ἔχει ὕδωρ πρὸς ἀέρα . τὸν οὖν περὶ τούτου λόγον , φησίν , ἐν ἄλλοις ἀκριβέστερον ἐροῦμεν . Εἰ οὖν ταὐτὸν ἡ ὕλη καὶ ἡ ἐντελέχεια · ὕδωρ γὰρ ἄμφω , ἀλλὰ τὸ δυνάμει τὸ δὲ ἐντελεχεία . Εἰ τὸ ὕδωρ , φησί . καὶ ὕλη ἐστὶ καὶ εἶδος , εἶδος μὲν δυνάμει , ἐνεργείᾳ δὲ ὕλη , εἶδος δὲ δηλονότι τοῦ ὕδατος ὁ ἀήρ , ὅταν ἄρα γένηται ἀήρ , συναμφότερόν τί ἐστιν · ὥστε ἐπειδὴ ἡ ὕλη μόριόν ἐστι τοῦ συνθέτου , καὶ τὸ ὕδωρ ἄρα μόριον ἄν εἴη τοῦ ἀέρος . καλῶς δὲ εἰπέ πὼς · οὐ γὰρ κυρίως μόριον , ἀλλὰ κατὰ ἀναλογίαν . διό , φησίν , ἐπεὶ μορίου λόγον ἐπέχει πρὸς τὸν ἀέρα , ἅπτεται αὐτοῦ κατὰ φύσιν , οὐ μέντοι συμπέφυκεν · ὅταν δὲ μεταβάλλῃ εἰς τὸν ἀέρα , τότε συμφύεταί τε αὐτῷ καὶ κυρίως αὐτοῦ γίνεται μόριον . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ὑποληπτέον εἶναι τοῦ φυσικοῦ θεωρῆσαι καὶ περὶ κενοῦ , 〈 εἰ ἔστιν ἢ μή 〉 . Μετὰ τὸν περὶ τόπου λόγον ἀκολούθως ἐφεξῆς καὶ τὸν περὶ κενοῦ διεξέρχεται διὰ τὴν συγγένειαν τῶν θεωρημάτων . καὶ γὰρ δοκεῖ ταὐτόν πὼς εἶναι τὸ κενὸν καὶ ὁ τόπος τοῖς ὅλως τιθεμένοις εἶναι τὸ κενόν · οὐδὲν γὰρ ἄλλο φασὶν εἶναι τὸ κενὸν ἢ τόπον ἐστερημένον σώματος . εἰκότως οὖν μετὰ τὸν περὶ τόπου | λόγον εὐθὺς τὸν περὶ κενοῦ διεξέρχεται . τὸν αὐτὸν δέ , φησί , τρόπον ὃν περὶ τοῦ τόπου διελέχθημεν , τοῦτον καὶ περὶ τοῦ κενοῦ διαληψόμεθα · ζητήσει γὰρ καὶ περὶ κενοῦ πρῶτον μὲν εἰ ἔστιν ἢ μή , καὶ ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρήσει , εἶτα τὰς κοινὰς περὶ τοῦ κενοῦ δόξας ἐκθήσεται . πρὶν δὲ ὅλως ἐμβαλεῖν εἰς τὸν περὶ αὐτοῦ λόγον καὶ θεῖναι τοὺς λόγους τοὺς τὸ κενὸν εἰσάγοντας , ἐλέγχει τῶν παλαιοτέρων τοὺς κακῶς ἐπιχειρήσαντας δεικνύναι ὅτι οὐκ ἔστι κενόν , ἵνα συνηγορήσας ὡς οἷόν τε τῷ λόγῳ τῷ εἰσαγαγόντι τὸ κενὸν τότε δείξῃ μηδαμῶς ὂν τὸ κενόν , ἵνα μὴ δόξῃ ἐρήμην τοῦ λόγου καταψηφίζεσθαι . Ἀναξαγόρας φησί , καὶ ὅσοι τὸ κενὸν ἐπειράθησαν δεῖξαι μὴ ὂν οὐ κατὰ θύρας ἀπήν - τησαν τῷ λόγῳ · οὐ γὰρ ὃ ὑπολαμβάνουσι κενὸν εἶναι οἱ ἄνθρωποι , τοῦτο ἔδειξε μὴ ὄν , οὐδὲ πρὸς αὐτὴν ἐνέστη τὴν τοῦ κενοῦ φύσιν , ἀλλ’ ὃ πλα - νώμενοι λέγουσιν εἶναι κενόν , τοῦτο ἀνεῖλεν , ἔδει δὲ πρὸς τὴν ἔννοιαν αὐτῶν τὰς ἀπαντήσεις ποιήσασθαι , οὐ πρὸς τὴν πεπλανημένην ὑπόληψιν . οἱ γὰρ εἶναι τιθέμενοι τὸ κενὸν διάστημά τι νομίζουσιν αὐτὸ εἶναι παντὸς φυσικοῦ σώματος ἐστερημένον , οἰόμενοι δὲ πὰν μὲν τὸ ὂν φυσικὸν εἶναι σῶμα αἰσθητόν , τὸν δὲ ἀέρα μὴ εἶναι αἰσθητὸν σῶμα οὔτε γὰρ ὄψει , οὔτε ἀκοῇ ὑποπίπτειν , οὔτε ταῖς λοιπαῖς αἰσθήσεσιν · οὐ γὰρ ἐναργεῖς ἔχει τὰς αἰσθητὰς διαφοράς ) , οὐδ’ εἶναί τι ὅλως τὸν ἀέρα ὑπειλήφασι , καὶ διὰ τοῦτο τὸ πλῆρες ἀέρος κενὸν εἶναί φασι . δέον οὖν αὐτούς , εἴ γε ὀρθῶς πρὸς τὴν δόξαν ταύτην ἀπήντων , δεῖξαι ὅτι ὅπερ φαντάζονται κενὸν οὐκ 15 ἔστι , λέγω δὴ διάστημά τι παντὸς ἐστερημένον φυσικοῦ σώματος , τοῦτο μὲν οὐ δεικνῦσιν , ὅτι δέ ἐστί τι σῶμα ὁ ἀὴρ δεικνῦσι . πληροῦντες γάρ , φησί , τοὺς ἀσκοὺς πνεύματος δεικνύουσιν ὅτι πρὶν μὲν πληρωθῶσι πνεύματος στρεβλοῦνται καὶ περιστρέφονται , μετὰ δὲ τὸ πληρωθῆναι οὐκέτι , ὅπερ οὐκ ἂν συνέβαινεν , εἰ μὴ ὁ ἀὴρ ἦν τι σῶμα ἰσχυρόν · εἰ γὰρ κενὸς ἦν ὁ ἀσκός , τί ἐκώλυεν αὐτὸν περιστρέφεσθαι , ὥσπερ καὶ πρὶν φυσηθῇ ; καὶ ἐκ τῶν κλεψυδρῶν δὲ πάλιν τὸ αὐτὸ δεικνῦσιν ἐναπολαμβάνοντες τὸν ἀέρα . κλεψύδρα δέ ἐστιν ἀγγεῖόν τι ἐπ’ εὐθείας κατὰ δίμετρον διατρήσεις ἔχον , οὗπερ τὴν μίαν ὀπὴν ἐμφράξαντες καθιέντες ἐν ὕδατι δεικνύουσιν ὅτι οὐκ εἴσεισιν ὕδωρ , ὡς δὴ ἐντὸς πεπληρωμένου αὐτοῦ ἀέρος , οὐκ εἴσεισι δὲ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , ἐπειδὰν δὲ ἀπο - φράξωσι τὴν ὀπήν , τότε καὶ εἴσεισι διὰ τῆς ἑτέρας τὸ ὕδωρ ὑπεξιόντος τῇ λοιπῇ τοῦ ἀέρος τῷ ὕδατι . τὸ δὲ διδάξαι ὅτι ἐστί τι ὁ ἀήρ , οὐκ ἔστιν ἀνελεῖν τὴν τοῦ κενοῦ φύσιν · δυνατὸν γὰρ ἐγκατεσπάρθαι μεταξὺ τοῦ ἀέρος τὸ κενόν , ὥσπερ ἔλεγον οἱ περὶ Δημόκριτον , ἢ καὶ ἔξω τοῦ οὐρανου εἶναι . οὗτοι μὲν οὖν , φησίν , ὅπερ εἶπον , οὐ κτὰ θύρας πρὸς τὸ πρόβλημα ἀπαντῶσιν , ἀλλὰ μᾶλλον εὐλογώτερον δοκοῦσι λέγειν οἱ τὸ κενὸν εἰσάγοντες . διὰ πέντε δὲ ἐπιχειρημάτων δεικνύειν πειρῶνται ὅτι ἔστι τὸ κενόν . πρῶτον μὲν ἐκ τῆς κατὰ τόπον τῶν σωμάτων κινήσεως , τῆς δὲ κατὰ τόπον κινήσεως διττῆς οὔσης ( ἢ <γὰρ> καθ’ ὅλα ἐστὶ ἢ κατὰ μέρη , καθ’ ὅλα μὲν ὡς τὰ ἀπὸ τῶν κάτω ἐπὶ τὰ ἄνω φε - ρόμενα ἢ ἔμπαλιν ἢ ἐπὶ τὰ πλάγια , κατὰ μέρη δὲ ὡς ἐπὶ τῶν αὐξομένων ) , νῦν τέως ἐκ τῶν καθ’ ὅλα κινουμένων ὅτι ἔστι κενὸν κατασκευάζει . συνάγει δὲ τὸν λόγον κατὰ τὸν πρῶτον τῶν ὑποθετικῶν οὕτως · εἰ ἔστι κίνησις καὶ μὴ χωρεῖ σῶμα διὰ σώματος , ἔστι κενόν , ἀλλὰ μὴν ἔστι κίνησις καὶ οὐ χωρεῖ σῶμα διὰ σώματος , ἔστιν ἄρα κενόν . εἰ γὰρ ἔστι κίνησις , ἀνάγκη πᾶσα ἡ διὰ κενοῦ χωρεῖν τὰ κινούμενα ἢ διὰ σώματος · εἰ μὲν οὖν διὰ σώματος , δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ ἔσται , τοῦτο δὲ ἀδύνατον · χωρηθήσεται γὰρ οὕτως ἐν τῷ σμικροτάτῳ τὸ μέγιστον · λείπεται οὖν διὰ κενοῦ τὴν κίνησιν γίνεσθαι . ἔστιν ἄρα τὸ κενόν . τούτου δὲ τοῦ λόγου καὶ τὸν Μέλισσον ἐπιφέρεται μάρτυρα · καὶ γὰρ ὁ Μέλισσος διὰ τοῦτο ἐνόμισεν ἀκίνητον εἶναι τὸ πᾶν . διὰ τὸ ὑπολαμβάνειν μὴ εἶναι τὸ κενόν , ὡς δὴ μὴ ἂν ἄλλως κινήσεως γενέσθαι δυναμένης , εἰ μὴ διὰ κενοῦ . ὁ μὲν οὖν Μέκλεφύδρων λισσὸς τῇ ἀναιρέσει τῶν δήλων τὰ ἄδηλα κατασκευάζει · τὸ μὲν γὰρ εἶναι τὴν κίνησιν σαφὲς καὶ δῆλον τῷ αἰσθήσεως μετέχοντι , τὸ μέντοι εἶναι ἢ μὴ εἶναι τὸ κενὸν ἄδηλον . λαμβάνων οὖν τὸ ἄδηλον ὡς ὁμολογούμενον , οὕτως ἀναιρεῖ τὰ προφανῆ · εἰ γὰρ ἔστι , φησί , κίνησις , ἔστι κενόν , ἀλλὰ μὴν κενὸν οὐκ ἔστιν , οὐδὲ κίνησις ἄρα . εὐλογώτερον δὲ οἱ τὸ κενὸν εἰσά - γοντες τῇ θέσει τῶν ὁμολογουμένων κατασκευάζουσι τὸ ἀγνοούμενον · εἰ γὰρ ἔστι κίνησις , ἔστι κενόν , ἀλλὰ μὴν ἔστι τὸ πρότερον , καὶ τὸ δεύτερον ἄρα . τὸ δὲ τῆς πλάνης αἴτιον τούτοις πρόδηλον · οὐ γὰρ ἐπέστησαν τῇ ἀντιπεριστάσει τῶν σωμάτων . δεύτερον ἐπιχείρημα ἀπὸ τῶν κατὰ τὰ μόρια κινουμένων , οἷά ἐστι τὰ αὐξόμενα · οὐ γὰρ ἄν εἴη , φησίν , αὔξησις κενοῦ μὴ ὄντος . ἡ μὲν γὰρ αὔξησις διὰ σώματος γίνεται πάντῃ προσκρινομένης τῷ αὐξομένῳ σώματι <τῆς τροφῆς> · πῶς οὖν προσκρίνεται ; ἀνάγκη γὰρ ἢ εἰς τὰ ἐνόντα κενὰ ἐν τῷ σώματι χωροῦσαν τὴν τροφὴν οὕτω προσκρίνεσθαι τῷ σώματι , ἢ σῶμα διὰ σώματος χωρεῖν . ὥστε εἰ τὸ δεύτερον ψεῦδος , τὸ πρότερον ἀνάγκη ἀληθὲς εἶναι , λέγω δὴ τὸ εἶναι κενὸν ἐν τῷ σώματι . πρὸς οὓς χαριέντως ἐν τῇ Περὶ γενέσεως ὁ Ἀριστοτέλης φησὶν ὅτι εἰ οὕτω γίνοιτο ἡ αὔξησις , καθ’ ὅλον αὑτὸ αὐξομένου τοῦ σώματος , συμβήσεται ὅλον τὸ σῶμα κενὸν εἶναι εἴ γε πάντῃ μὲν δεῖ τὴν τροφὴν προσκρίνεσθαι , προσκρίνεται δὲ διὰ τοῦ κενοῦ ) , καὶ προσέτι μὴ αὔξησιν εἶναι , ἀλλὰ μόνον τῶν κενῶν ἀναπλήρωσιν . οὕτω μὲν οὖν ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως τῆς τε καθ’ ὅλα καὶ κατὰ τὰ μέρη δεικνύειν ἐπιχειροῦσιν ὅτι ἔστι κενόν . τρίτον ἐκ τῆς πυκνώσεως καὶ μανώσεως τῶν σω - μάτων · πῶς γὰρ ἄν , φασί , πύκνωσις ἐγένετο μὴ εἰς τὰ ἐνόντα κενὰ πιλου - μένου τοῦ σώματος ; πῶς δ’ ἄν μάνωσις μὴ διισταμένων τῶν μορίων καὶ κενὰς χώρας μεταξὺ καταλειπόντων ; τεκμήριον δὲ ἐναργὲς | καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ οἴνου συμβαῖνον · ὁ γὰρ αὐτὸς πίθος , φησίν , ὅσον ἐδέξατο καθ’ αὑτὸν οἶνον , τοσοῦτον ἐν ἀσκῷ βληθέντα μετὰ τοῦ ἀσκοῦ χωρήσει , ὅπερ οὐκ ἄν συνέβη , φασίν , εἰ μὴ κενά τινα ἦν μεταξὺ τοῦ οἴνου , εἰς ἃ πιλούμενος ὁ οἶνος εἰς ἐλάττονα συνεστάλη ὄγκον . τοῦτο δὲ ἐπὶ τοῦ γλεύκους μόνον συμβαίνει , οὐ μὴν ἐπὶ παντὸς οἴνου , ὅθεν καὶ ἡ αἰτία δήλη . ἐροῦμεν δὲ πλατύτερον ἐν τῷ ἐφεξῆς , ἡνίκα αὐτὸς τὴν ἀπορίαν ἐπιλύεται . τέταρτον ἐπιχείρημα ἐκ παραδείγματος τοῦ ἐπὶ τῆς τέφρας καὶ τοῦ ὕδατος συμβαίνοντος . εἰ γὰρ πληρώσαις ποτήριον ὕδατος , εἶτα τὸ ὕδωρ εἰς ἕτερον μετα - βάλοις ἀγγεῖον καὶ πληρώσαις τὸ ποτήριον τέφρας , εἶτα ἐπιχέεις ἐν αὐτῷ τὸ ὕδωρ , δέξεται τὸ ποτήριον ὅλον τὸ ὕδωρ , ὅπερ ἦν πληρῶσαν αὐτὸ καὶ πρὶν τὴν τέφραν δέξασθαι , ὅπερ οὐκ ἂν ἐγένετο , εἰ μὴ κενά τινα ἐνυπῆρχε μεταξὺ τῶν σωμάτων τούτων τῆς τέφρας καὶ τοῦ ὕδατος . πέμπτον ἐπιχείρημα ἀπὸ ἐνδόξων προσώπων , λέγω δὴ τῶν Πυθαγορείων . καὶ γὰρ οὗτοί φασι τὸ κενὸν ἔξω τοῦ κόσμου εἶναι ἄπειρόν τι ὄν , ὅπερ εἰσπνεόμενον ὑπὸ τῶν τῇδε ἐπεισιέναι τῷ οὐρανῷ καὶ τὴν διάκρισιν ποιεῖσθαι τῶν πραγμάτων . οὐδὲν γὰρ ἄλλο εἶναι τῆς διακρίσεως αἴτιον ἢ τὸ κενόν · εἰ μὴ γὰρ ἦν τοῦτο τὸ κωλῦον αὐτὰ μεταξὺ παρεμπῖπτον μὴ συμπίπτειν ἀλλήλοις καὶ ἑνοῦσθαι , ἓν ἂν ἦν τὸ πᾶν καὶ συνεχές . εἰ τοίνυν διακέκριται ἀλλήλων τὰ πράγματα , ἡ δὲ διάκρισις ἐκ τῆς τοῦ κενοῦ παρεμπλοκῆς , ἔστιν ἄρα τὸ κενόν . οὐ μόνον δὲ τὸν κόσμον τοῦτον ἔλεγον μετέχειν τοῦ κενοῦ ἐπεισιόντος ἔξωθεν , ἀλλὰ πολλῷ πρότερον καὶ τοὺς ἀριθμούς ( καὶ αὐτῶν γὰρ τῆς διακρίσεως τὸ κενὸν αἴτιον ) , μᾶλλον δὲ οὐδὲ εἶναι ὅλως ἀριθμοὺς μὴ τοῦ κενοῦ ὄντος · τὸ γὰρ αἴτιον τῆς τῶν μονάδων διακρίσεως τὸ κενὸν εἶναι . δῆλον δὲ ὅτι ὥσπερ εἰώθεσαν οἱ Πυθαγόρειοι διὰ συμβόλων πάντα λέγειν , οὕτω καὶ τοῦτο συμβολικῶς ἔλεγον . τὴν γὰρ διακρι - τικὴν τῶν ὄντων δύναμιν διὰ τοῦ κενοῦ ἐσήμαινον · ἔστι γὰρ δηλονότι ὥσπερ συγκριτική τις ἐν τῷ παντὶ δύναμις , οὕτω δὲ καὶ διακριτική . Καὶ πῶς ἔστιν ἢ τί ἐστιν . Πῶς μὲν ἔστι , πότερον ἔξω ἐστὶ τοῦ κόσμου αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ἄπειρόν τι κενόν , ἢ ἐγκατέσπαρται τοῖς σώμασιν , ὥσπερ ἔλεγον οἱ τὰς ἀτό - μους δοξάζοντες μεταξὺ γὰρ κενῷ διείργεσθαι τὰς ἀτόμους συμφυῆναι ἢ ἅψασθαι μηδέποτε · ὥστε συνίστασθαι τὰ σώματα ἔκ τε τῶν ἀτόμων καὶ τοῦ μεταξὺ κατὰ μικρὰ παρεσπαρμένου κενοῦ ) , καὶ πότερον χωριστόν ἐστι τῶν σωμάτων ἢ ἀχώριστον . τὸ δὲ τί ἐστι , πότερον διάστημά τι καθ’ αὑτὸ μηδὲν ἔχον τῶν φυσικῶν σωμάτων , ἢ ὕλη ἐστὶ τῶν σωμάτων , η ἕτερον τι . Καὶ γὰρ παραπλησίαν ἔχει τὴν ἀπιστίαν καὶ τὴν πίστιν διὰ τῶν ὑπολαμβανομένων . Ὥσπερ , φησίν , ὁ τόπος ἐκ τῶν περὶ αὐτοῦ ὑπολήψεων ὁμοίως εἶναί τε καὶ μὴ εἶναι ἐδόκει οἱ γὰρ ἐφ’ ἑκάτερα λόγοι ἰσοσθενεῖς πὼς ἐδόκουν εἶναι , ὡς μηδὲν μᾶλλον πιστεύειν εἶναι ἢ μὴ εἶναι ) , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ κενοῦ ἡ πίστις τε τοὐ εἶναι αὐτὸ καὶ ἡ ἀπιστία ἐκ τῶν ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρήσεων ἴσαι ὑπάρχουσιν . οὐ δεῖ δὲ τὸ παραπλησίαν ἀκριβῶς οὕτως ἐκλαμβάνειν , ὡς ἐξομοιοῦσθαι ἀκριβῶς τῇ πιθανότητι τὰς ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρήσεις τοῦ κενοῦ καὶ τόπου , ἀλλ’ ἐγγὺς ἔχειν τινὰ ὁμοιότητα περί τε τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀπιστίαν · ἀσθενέστεροι γὰρ οἱ κατασκευάζοντες τὸ κενὸν λόγοι ἢ οἱ ἀναιροῦντες τὸ εἶναι τὸν τόπον . οἷον γὰρ τόπον τινὰ καὶ ἀγγεῖον τὸ κενὸν τιθέασιν οἱ λέγοντες . ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι τὸν αὐτὸν τρόπον ἐστὶ τοὐ φυσικοῦ διαλαβεῖν περὶ κενοῦ , ὥσπερ καὶ περὶ τόπου , τὴν πίστιν τούτου διὰ τούτων ἐπήγαγεν , ὅτι οἱ τὸ κενὸν τιθέμενοι εἶναι οἷον τόπον καὶ ἀγγεῖον αὐτὸ τιθέασιν · ὥστε ὅσα περὶ τόπου ἐζήτηται , ταῦτα καὶ περὶ κενοῦ ζητηθήσεται . εἶτα συνα - πτέον “ καὶ γὰρ παραπλησίαν ἔχει τὴν ἀπιστίαν καὶ τὴν πίστιν ” · διὰ πάντων γὰρ τούτων τὴν συγγένειαν σημαίνει τῶν θεωρημάτων . Δοκεῖ δὲ εἶναι πλῆρες μέν , ὅταν ἔχῃ τὸν ὄγκον , οὗ δεκτικόν ἐστιν , ὅταν δὲ στερηθῇ , κενόν . Ὅτι τὸ κενὸν καὶ ὁ τόπος καὶ τὸ διάστημα καὶ τὸ πλῆρες τῷ μὲν ὑποκειμένῳ τὰ αὐτά εἰσι , τῇ δὲ σχέσει καὶ τῷ λόγῳ διάφορα . διάστημα μὲν οὖν λέγεται ὅταν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ θεωρῆται ἀπολύτως καὶ οὐκ ἐν σχέσει , τόπος δὲ ὅταν σχέσιν ἀναδέξηται πρὸς τὸ σῶμα , κενὸν δὲ τόπος ἐστερημένος σώματος , πλῆρες δὲ ταὐτὸν μὲν εἶναι τῷ τόπῳ καὶ ἴσως οὐδὲν διαφέρει , εἰ δὲ δέοι τι διαφέρειν αὐτά , διαφέροι ἄν τῷ ἐν μὲν τῷ τόπῳ θεωρεῖσθαι ἄλλο τι τὸ δεξάμενον καὶ ἄλλο τὸ δεδεγμένον , ἐν δὲ τῷ πλήρει ὡς ἕν τι τὸ ὅλον θεωρεῖσθαι καὶ οἷον ὕλην εἶναι τοῦ σώματος τὸ τοπικὸν διάστημα . Καὶ τρίτον τὰς κοινὰς πἔρι αὐτῶν δόξας . Κἄν γὰρ μὴ ὑπάρχῃ τὸ κενὸν μηδὲ ἔχῃ τινὰ φύσιν ἐν τοῖς οὖσιν , ἀλλ’ οὖν ἐπειδὴ ὅλως περιφαντάζεται αὐτὸ ἡ διάνοια , δεῖ εἰπεῖν τί ποτε εἶναι αὐτὸ ὑπονοοῦσιν οἱ τῶν ὄντων αὐτὸ εἶναι λέγοντες , καὶ τί αὐτῷ ὑπάρχειν ἢ μή , οἷον ὅτι δοκεῖ διάστημα εἶναι καὶ τόπος ἐστερημένος σώματος καὶ οἷον ἀγγεῖον μηδὲν ἔχον . καὶ γὰρ περὶ τραγελάφου , καίπερ οὐκ ὄντος ἐν ὑποστάσει ὅμως ζητήσειέ τις , τί ποθ’ ἡ φαντασία περὶ αὐ - τοῦ ὑπονοεῖ . Καὶ ἐναπολαμβάνοντες ἐν ταῖς κλεψύδραις . Κλεψύδρας λέγει , ἤτοι τὰ παρὰ τοῖς μηχανικοῖς δι’ ὧν τοὺς συριγμοὺς ἀποτελοῦσι καὶ τὰς ἄλλας ποιὰς φωνάς , ἤ , ὅπερ καὶ μᾶλλον , κλεψύδρας φησίν , ὅπερ ἤδη εἶπον , τὸ ἀγγεῖον ὃ καλοῦσιν οἱ πολλοὶ ἁρ - πάγιον · τοῦτο γὰρ στενὸν μὲν ἔχει τὸ στόμα , τὸ δὲ ὑποκάτωθεν στενοτά - ταις ὀπαῖς τετρημένον . τὸ δὲ ἐναπολμβάνοντες , ἤτοι τὸ πνεῦμα ἐναπολαμβάνοντες διὰ τοῦ φράξαι τὸ στόμα · ὅταν γὰρ κενοῦ ὄντος τοῦ ἀγγείου ὕδατος ἀποφράξαντες τὸ στόμα καθίωμεν εἰς ὕδωρ , οὐ πληροῦται ὕδατος τοῦ πνεύματος ἐναπειλημμένου , διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν ἢ γὰρ οὐδὲν ὅλως δέχεται , ἢ πάνυ βραχύ ) , ὅταν δὲ πλῆρες ᾖ ὕδατος , ἐναπολαμβάνοντες τὸ ὕδωρ τῷ αὐτῷ τρόπῳ δεικνύουσιν ὅτι ἔστιν ὁ ἀήρ · εἰ μὴ γὰρ ἦν , τί δήποτε ἀποφράττοντες μὲν τὴν τοῦ ἀέρος εἴσοδον κωλύομεν τὴν τοῦ ὕδατος ὁδόν , ἀφιέντες δὲ δίδομεν καὶ τῷ ὕδατι πάροδον ; τοῦτο γὰρ δι’ οὐδὲν ἕτερον συμβαίνει ἢ διὰ τὸ μὴ ἐνδέχεσθαι κενὸν εἶναι . ὅταν οὖν δῶμεν τῷ ἀέρι πάροδον , ὡς ἀναπληροῦν τὸν τόπον τοῦ ἐξιόντος ὕδατος , τότε ἔξεισι τὸ ὕδωρ . ὥστε δι’ ἀμφοτέρων δείκνυται , ὅτι ἐστί τι ὁ ἀήρ . εὐλογώτερον δὲ τὸ ἐναπολαμβάνοντες τὸν ἀέρα μᾶλλον ἐξακούειν ἢ τὸ ὕδωρ · ἐβούλοντο γὰρ δεῖξαι , οὐχ ὅτι οὐκ ἔστι κενόν τι διάστημα , ἀλλ’ ὅτι ἐστί τι ὁ ἀήρ διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐγκαλεῖ αὐτοῖς ὁ Ἀριστοτέλης ) , διὰ δὲ τοῦ προτέρου μᾶλλον δείκνυται ὅτι ἐστί τι ὁ ἀήρ . Οἱ δὲ ἄνθρωποι βούλονται κενὸν εἶναι διάστημα , ἐν ἐπειδή , φησί , κενὸν εἶναι νομίζουσι τὸ ἐστερημένον αἰσθητοῦ σώματος ( αἰσθητοῦ δὲ εἶπε διὰ τὸ μαθηματικόν , τοιοῦτον δέ ἐστι καὶ κενὸν τριχῇ διαστατὸν ἄποιον ) , ἐπεὶ οὖν κενὸν λέγουσι τὸ ἐστερημένον αἰσθητοῦ σώματος , πᾶν δὲ τὸ ὂν σῶμα λέγουσιν εἶναι τὸ γὰρ μὴ ὂν σῶμα οὐδὲν εἶναι ) , διὰ τοῦτό φασιν ὅτι κενόν ἐστιν ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν ὅλως . ἐπεὶ οὖν οὐκ ἐναργεῖς ἔχει τὰς αἰσθητὰς ποιότητας ὁ ἀήρ , διὰ τοῦτο οὐδὲ εἶναί τι αὐτόν φασιν , ἀλλὰ κενὸν εἶναι τὸ τοῦ ἀέρος διάστημα . Ἀλλ᾿ ὅτι οὐκ ἔστι διάστημα ἕτερον τῶν σωμάτων , οὔτε χωριστὸν οὔτε ἐνεργείᾳ ὄν , ὃ διαλαμβάνει τὸ πᾶν σῶμα , ὥστε μὴ εἶναι συνεχές . Χωριστὸν μὲν ἀντὶ τοῦ δυνάμενον χωρισθῆναι , λέγω δὴ διάστημα ἔχον μὲν σῶμα , δυνάμενον δὲ χωρισθῆναι καὶ εἶναι κενὸν καθ’ αὑτό , ἐνεργείᾳ δὲ διάστημα κενὸν σώματος . καὶ τοῦτο ἤτοι ἐγκατεσπαρμένον ἐν τοῖς σώμασι καὶ κωλῦον αὐτὰ συνεχῆ εἶναι , ὥσπερ ἔλεγον οἱ περὶ Δημόκριτον καὶ Λεύκιππον , ἤγουν μὴ κατεσπάρθαι μὲν ἐν τοῖς σώμασιν , ἀλλ’ εἶναι συνεχῆ , ἔξω δὲ τοῦ οὐρανοῦ εἶναι κενόν τι καθ’ αὑτό , ὥσπερ μάλιστα καὶ ἡ τῶν πολλῶν ἔχει φαντασία ἄπειρόν τι νομίζουσα εἶναι κενὸν ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , καὶ οἱ Πυθαγόρειοι δὲ οὕτως ἔλεγον , ὡς ἤδη εἶπε . φασὶ δὲ καὶ τοὺς περὶ Ζήνωνα τὸν Κιτιέα οὕτω δοξάζειν . Ἀλλ’ οἱ φάσκοντες εἶναι μᾶλλον . Μαλλὸν , φησί , πιθανώτερα λέγουσιν οἱ φάσκοντες εἶναι τὸ κενόν , ἢ οἱ πρὸς ταύτην ἐνστάντες τὴν δόξαν , ὧν καὶ Ἀναξαγόρας ὑπῆρχεν . Λέγουσι δὲ ἓν μὲν ὅτι κίνησις ἡ κατὰ τόπον οὐκ ἄν εἴη . εἰπὼν τοὺς λόγους τοὺς δοκοῦντας ἀναιρεῖν τὴν τοῦ κενοῦ φὑσὶν , καὶ διελέγξας τοὺς “ οὐ κατὰ θύρας’’ ποιησαμένους τὴν ἀπάντησιν , τίθησι νῦν καὶ τοὺς κατασκευάζοντας ὅτι ἔστι τὸ κενόν . καὶ πρώτως γε ὁ ἀπὸ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως . ταύτης δὲ διττῆς οὔσης , τῆς μὲν καθ’ ὅλα τῆς δὲ κατὰ μέρη , ἀφ’ ἑκατέρας κινήσεως τὴν πίστιν ἐπάγουσι , καὶ γίνεται δύο τὰ ἀπὸ τῆς κινήσεως ἐπιχειρήματα . πρῶτον δὲ ἐκ τῆς καθ’ ὅλα κινήσεως ἐπιχειρεῖ . τὴν γὰρ διαφοράν , δι’ ἣν οὐκ ἂν εἴη τὸ λεχθέν , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν . Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι εἰ δύο σώματα ἐν ταὐτῷ εἴη , ἐνδέχεται καὶ ὁποσαοῦν ἄλλα , τοῦτο κατασκευάζων ἐπήγαγε τὸ προκείμενον . ἀποκληρωτικόν , φησί , τὸ δύο μὲν λέγειν ἐν ταὐτῷ ἐνδέχεσθαι εἶναι σώματα , πλείονα δὲ ἢ ἄπειρα μὴ ἐνδέχεσθαι · τίνα γὰρ τούτου διαφορὰν ἀποδώσουσι , τοῦ δύο μὲν δύνασθαι πλείονα δὲ μή ; οὐδὲ γὰρ μᾶλλον νῦν ἐστι πλῆρες ὅτε διπλοῦν γέγονεν , ἢ πρότερον ἡνίκα μόνον ὑπῆρχεν · ὁμοίως γὰρ ἦν συνεχὲς καὶ ὁμοίως μεστὸν καὶ πρὸ τούτου , ἀλλ’ ὅμως ἐδέξατο καὶ ἄλλο . διὰ τί οὖν οὐ πάλιν καὶ ἄλλο καὶ αὖθις ἄλλο ; καὶ οὕτως ἔσται ἐν τῷ σμικροτάτῳ τὸ μέγιστον · δυνατὸν γὰρ κατατεμεῖν τὸ μέγιστον εἰς πολλὰ ἴσα μικρά . ὥστε , φησί , δυνατὸν πολλὰ ἴσα ἐν ταὐτῷ εἶναι . οὐ μόνον δέ , ὠὰ καὶ ἄνισα , ἄνισα δηλονότι οὐκ αὐτόθεν οὐ γὰρ ἄν τοῦτο ἴσον εἰς ἄνισα κατατμηθῆναι . Μέλισσος μὲν οὖν καὶ δείκνυσιν ὅτι τὸ πᾶν ἀκίνητον ἐκ τούτων . Ὅτι ἀνάγκη κινήσεως οὔσης κενὸν εἶναι , καὶ ἐκ τῆς Μελίσσου δόξης κατασκευάζει . κἀκεῖνος γοῦν εἴξας τῷ λόγῳ τῷ ἀναιροῦντι τὸ κενὸν εὐθὺς καὶ τὴν κίνησιν συνανεῖνος ἤγουν βουληθεὶς ἀκίνητον εἶναι τὸ πᾶν τῇ κινήσει καὶ τὸ κενὸν συνανεῖλεν , ὡς δὴ τῇ τῆς κινήσεως ἐννοίᾳ εὐθὺς καὶ τοῦ κενοῦ συνεισαγομένου , καὶ ἔμπαλιν τῇ ἀναιρέσει τοῦ κενοῦ συναναιρουμένην καὶ τῆς κινήσεως . ἀλλ’ ὁ μὲν Μέλισσος φανερὰν οὖσαν τὴν κίνησιν ἀνεῖλε διὰ τὸ δέξασθαι τὸ ἀφανές , λέγω δὴ τὸ μὴ εἶναι κενόν · πολλῷ οὖν εὐλογώτερον τῷ φανερῷ πειθομένους ἐκ τούτου τὸ ἀφανὲς συλλογίσασθαι . Ἔτι δὲ καὶ ἡ αὔξησις δύναται γενέσθαι διὰ κενοῦ . τρίτον ἐπιχείρημα τὸ ἀπὸ τῆς αὐξήσεως , ἔστι δὲ αὔξησις καὶ κίνησις κατὰ μέρος . εἰ γὰρ ἡ αὔξησις γίνεται προσκρινομένης τῷ αὐξομένῳ τῆς τροφῆς , ἔστι δὲ ἡ τροφὴ σῶμα , αὔξεται δὲ ὅλον δι’ ὅλου τὸ σῶμα , ἀδύνατον δὲ ὅλῳ προσχωρῆσαι τῷ σώματι τὴν τροφήν ἔσται γὰρ σῶμα ἐν σώματι ) , ἀνάγκη ἄρα κενά τινα εἶναι ἐν σώματι , ἐν οἷς χωρεῖ ἡ τροφή . Καὶ ἐπεισιέναι αὐτῷ τῷ οὐρανῷ ἐκ τοῦ ἀπείρου πνεύματος , ὡς ἄν ἀναπνέοντι καὶ τὸ κενόν , ὃ διορίζει τὰς φύσεις . Ἴσως τὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ ἄπειρόν τι κενὸν ὑποτιθέμενοι , τοῦτο αὐτὸ καὶ πνεῦμα ἐκάλουν , ὡς ἐκ παραλλήλου τοῦ αὐτοῦ καὶ κενοῦ καὶ πνεύματος λεγομένου . τοῦτο οὖν τὸ κενόν φησιν ἐκ τῶν ἔξω τοῦ οὐρανοῦ ἐπεισιέναι τῷ οὐρανῷ , ὡς δὴ τοῦ οὐρανοῦ τὸ κενὸν ἀναπνέοντος . ἀνα - κενοῦ αἰτίου ὄντος τῆς διακρίσεως τοῖς πράγμασιν . Ὡς ὄντος τοῦ κενοῦ χωρισμοῦ τινος τῶν ἐφεξῆς καὶ τῆς διορίσεως . ’Ev τῷ πέμπτῳ λόγῳ ὁρίζεται τὰ ἐφεξῆς εἶναι ὧν μηδέν ἐστι μεταξὺ συγγενές . τοῖς οὖν ἐφεξῆς , φησί , τοῦ μὴ εἶναι συνεχέσιν , ἀλλὰ κεχωρισμένοις αἴτιον τὸ κενόν · χωρισμὸς γάρ τίς ἐστιν αὐτῶν καὶ διάκρισις τὸ κενόν , καὶ τῆς διορίσεως αὐτῶν αἴτιον . Πρὸς δὲ τῷ ποτέρως ἔχει δεῖ λαβεῖν τί σημαίνει τοὔ νομᾶ . Αὐτὸς ἐν τῇ Ἀποδεικτικῇ εἶπεν ὅτι ὅταν περί τινος σημαινομένου ὁμωνύμου φωνῆς ποιώμεθα τὸν λόγον , δεῖ διαστέλλεσθαι πρότερον τὰ διά - φορα σημαινόμενα τῆς φωνῆς , εἶτα ἀφορίζειν περὶ ποίου αὐτῶν ἡμῖν ἐστιν ὁ λόγος , καὶ μετὰ ταῦτα λοιπὸν ἀκολούθως τοῖς προβλήμασι προιτέον , πρῶιον ζητοῦντας τὸ εἰ ἔστι τι τοιοῦτον πρᾶγμα οἷον ὑπὸ τῆς φωνῆς ση - μαίνεται , εἶτα τί ἐστιν , ὁποῖόν τί ἐστι , διὰ τί ἐστιν . οἷον εἰ περὶ τραγε - λάφου ὁ λόγος ᾖ , πρότερον ζητήσωμεν τί ποτε σημαίνεται ὑπὸ τῆς φω - νῆς ταύτης , καὶ εἰ πλείω τὰ σημαινόμενα , περὶ ποίου νῦν αὐτῶν ἡμῖν ὁ λόγος , εἶτα εὑρόντες ἐφεξῆς ζητοῦμεν εἰ ἔστι τοιοῦτόν τι πρᾶγμα οἷον ὑπὸ τῆς φωνῆς σημαίνεται , εἶτα τὰ λοιπὰ ἀκολούθως . οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης τοὺς ἐφ’ ἑκάτερα λόγους θεὶς τῶν τε δοκούντων κατα - σκευάζειν ὅτι ἔστι τὸ κενὸν καὶ τῶν ἀναιρούντων , τραπεὶς ἐπὶ τὸ ἐκθέσθαι τὴν ἀληθῆ δόξαν ζητεῖ τί σημαίνει τὸ ὄνομα τοῦ κενοῦ . ἔοικε γὰρ οὐκ εἶναι ἁπλοῦν τι · φέρεται γὰρ καὶ ἐπὶ τῆς ὕλης , ὡς αὐτὸς προιὼν ἐρεῖ . οἱ μὲν οὖν , φησί , λέγουσι κενὸν εἶναι , ἐν ᾧ μηδέν ἐστι . πᾶν γὰρ τὸ ὄν , φησί , σῶμα ὑπολαμβάνουσιν εἶναι · ὥστε ἐν ῷ μηδέν ἐστι τοῦτο κενὸν εἶναί φασι . πᾶν δὲ σῶμα ἁπτὸν εἶναί φασι , πᾶν δὲ τὸ ἁπιὸν βάρος ἔχειν ἢ κουφότητα · ὥστε ἐκ συλλογισμοῦ , φησί , συμβαίνει αὐτοῖς λέγειν κενὸν εἶναι ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον . ἀλλ’ εἰ τοῦτό ἐστι , φησί , κενόν , ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον , ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ στιγμῇ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον , καὶ ἡ στιγμὴ κενὸν ἂν εἴη . ἀλλ’ ἄτοπον τὴν στιγμὴν κενὸν λέγειν , τοῦτο δὲ συνέβη αὐτοῖς τὸ ἄτοπον διὰ τὸ μὴ προσθεῖναι , ὅτι κενὸν λέγομεν διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον · κἂν γὰρ τὸν τόπον προστιθέασι λέγοντες ὅτι κενόν ἐστι τόπος ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον , οὐδὲν ἀνύουσιν , ἕως ἂν μὴ διορίζωσιν , εἰ τοιοῦτον λέγουσι τὸν τόπον ἐν ᾧ διάστημα * * * ἐστι βαρέος καὶ κούφου . ἀλλὰ κἂν οὕτως , φησί , τὸ κενὸν ὁρίσωνται , ὅτι διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον , ἤτοι διάστημα δεκτικὸν βαρέος καὶ κούφου , τὴν μὲν στιγμὴν κενὸν λέγειν οὗτοι ἀπο|φεύξονται , εἰς ἕτερον δὲ ἀπορώτερον ἐμπεσοῦνται . εἰ γὰρ τὸ διάστημα τοῦτο , φησί , βάρος μὲν ἢ κουφότητα μὴ ἔχοι , χρῶμα δὲ ἔχοι ἢ ψόφον , τουτέστι σῶμα κεχρωσμένον ἢ ψοφητικόν , μήτε δὲ βάρος μήτε κουφότητα , οἷόν ἐστι τὸ οὐράνιον , τί ἐροῦσι ; πότερον κενὸν εἶναι τὸ τοιοῦτον , ἢ οὔ ; εἶτα ἀπολογούμενος ὑπὲρ αὐτῶν φησιν ὅτι ἴσως ἂν εἴποιεν , ὅτι εἰ μὲν τοῦτό ἐστι κενὸν τὸ δεκτικὸν βαρέος καὶ κούφου , κἂν ἄλλου τινὸς σώματος πλῆρες ᾖ , ἐροῦσιν αὐτὸ κενόν , εἰ δὲ ἁπλῶς τὸ δεκτικὸν μὲν τοῦ τυχόντος σώματος μήπω μηδὲν ἔχον σῶμα , οὐ κενὸν τὸ τοιοῦτον ἀλλὰ πλῆρες . ἀλλ’ εἴτε 〈 πλλιρες εἴτε 〉 κενὸν τὸ τοιοῦτον ἐροῦσιν , ἄτοπον · συμβήσεται γὰρ τὸ αὐτὸ καὶ κενὸν εἶναι καὶ πλῆρες . κενὸν μὲν γὰρ ἔσται , εἰ κενόν ἐστι τὸ μηδὲν ἔχον βαρὺ ἢ κοῦφον διάστημα , πλῆρες δὲ πάλιν ἔσται , ἐπειδὴ πεπλήρωκε τὸ διάστημα σῶμα καὶ ἕτερον δέξασθαι οὐ δύναται · εἴη γὰρ ἄν δύο σώματα ἐν ταὐτῷ . εἴη ἂν οὖν τὸ αὐτὸ καὶ πλῆρες καὶ κενόν , <ἢ> τὸν ὅρον τοῦ κενοῦ τὸν παρ’ αὐτῶν ἀποδοθέντα ἀναιρήσουσι , διάστημα λέγοντες ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον . καθ’ ἕνα μὲν οὖν τρόπον , φησίν , οὕτως ὁρίζονται τὸ κενόν , διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστι σῶμα ἁπτόν , ἁπτὸν δὲ τὸ βάρος ἔχον ἢ κουφότητα εἶναι , ἕτεροι δέ , φησίν , ἄλλον τρόπον ὁρίζονται τὸ κενόν , ἵνα ταῦτα ἐκφύγωσι τὰ ἄτοπα , λέγοντες κενὸν εἶναι διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν ὅλως σῶμα μηδὲ μηδὲ τις δωματική . οἱ αὐτοὶ δὲ οὗτοι , φησί , καὶ τὴν ὕλην τὸ κενὸν λέγουσιν αὕτη γὰρ οὐδέν ἐστιν ἐνεργείᾳ σῶμα ) , οἱ αὐτοὶ δὲ οὗτοι καὶ τόπον τὴν ὕλην φασί . τὸ μὲν οὖν τὴν ὕλην κενὸν λέγειν ἢ τόπον πάνυ γελοῖον · ἡ μὲν γὰρ ὕλη , φησί , οὐκ ἔστι χωριστὴ τῶν πραγμάτων , τὸ δὲ κενόν , φησίν , ὡς χωριστὸν ὂν τῶν πραγμάτων , οὕτω λέγουσιν εἶναι οἱ λέγοντες καὶ κατ’ ἐνέργειαν καθ’ αὐτὸ πεφυκὸς ὑφίστασθαι . τὰ αὐτὰ δὲ καὶ περὶ τοῦ τόπου εἴπομεν , καὶ ὅτι ὁ τόπος μὲν καὶ τὸ κενὸν οὐδέν ἐστι τοῦ πράγματος τοῦ ἐν αὐτῷ , ἡ ὕλη δὲ στοιχεῖόν ἐστι τοῦ πράγματος , καὶ ὅσα ἄλλα εἴρηται ἐν τοῖς ἔμπροσθεν . ὅτι δὲ οὐκ ἔστι τὸ κενὸν διάστημά τι ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν ὅλως σῶμα , ὥσπερ ἀρτίως εἴρηται , δείκνυσιν ἐντεῦθεν , κέχρηται δὲ εἰς ἀναίρεσιν τοῦ κενοῦ τοῖς προαποδεδειγμένοις περὶ τοῦ τό - που . ἐπειδὴ γάρ , φησίν , οἱ λέγοντες εἶναι τὸ κενὸν οὐδὲν ἕτερον αὐτὸ λέγουσιν εἶναι ἢ τόπον διαστηματικὸν ἐστερημένον σώματος , ἐδείχθη δὲ ἐν τοῖς περὶ τοὐ τόπου λόγοις ὅτι τοιοῦτον εἶναι τὸν τόπον διάστημα ὄντα ἕτερον τῶν σωμάτων καὶ χωριστὸν ἀδύνατον , οὐδὲ τὸ κενὸν ἄρα ἔστι . τὸ γὰρ κενὸν καὶ ὁ τόπος τοῖς οὕτως αὐτὸν τιθεμένοις ἐπινοίᾳ μόνον ἀλλήλων διοίσουσιν , ὥσπερ εἰρήκαμεν , καθὸ τὸν μὲν τόπον , ὅταν ἤδη δέξηται σῶμα , νοοῦμεν τινὸς γὰρ ὁ τόπος ) , τὸ δὲ κενόν , ὅταν μήπω δέξηται σῶμα , ἐπεὶ τό γε εἶναι διαστήμασιν ἑτέροις παρὰ τὰ σώματα ἀμφοτέροις ὑπάρχει . καὶ γὰρ ἐκ τῶν αὐτῶν ἐξ ὧν εἰς ὑπόνοιαν τοῦ εἶναι διάστημα τὸν τόπον ἦλθον , ἐκ τούτων καὶ εἰς τὴν τοῦ κενοῦ ὑπόνοιαν ἦλθον · ἡ γὰρ κατὰ τό - πον κίνησις εἴς τε τὴν τοῦ τόπου ὑπόνοιαν ἤγαγε ( τῷ γὰρ ὁρᾶν τὰ κινούμενα ἄλλοτε ἄλλον κατέχοντα τόπον , καὶ ἐν τῷ αὐτῷ ἄλλοτε ἄλλα γενόμενα μένα σώματα , εἰς ὑπόνοιαν ἦλθον τοῦ εἶναι διάστημά τι καθ’ αὑτὸ ἄλλοτε ἀγλα’ δεχόμενον σώματα ) , ἐκ τῆς αὐτῆς δὲ πάλιν ὑπονοίας καὶ τὸ κενὸν εἶναι τίθενται . ἐπεὶ γὰρ ἔστι κίνησις , φασί , καὶ σῶμα διὰ σώματος οὐ χωρεῖ , δεῖ κενὸν εἶναι δι’ οὗ χωρήσει τὸ κινούμενον , μήπω ἐπιστήσαντες τῇ ἀντιπεριστάσει τῶν σωμάτων . ἐπεὶ οὖν , φησί , καὶ τὸ κενὸν καὶ ὁ τόπος διαστηματικὸς τὸ αὐτό τέ ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ καὶ ἡ αὐτὴ αἰτία εἰς τὴν ἔννοιαν αὐτῶν ἤγαγε , δι’ ὧν λόγων , φησίν , ἠλέγξαμεν ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ τόπος διάστημα , διὰ τῶν αὐτῶν δείξομεν ὅτι οὐδὲ τὸ κενόν ἐστιν · εἰ γὰρ εἴη τοιοῦτό τι κενόν , ὅταν ἐγγένηται ἐν αὐτῷ σῶμα , χωρήσουσι δι’ ἀλλήλων τὰ διαστήματα , καὶ διαιρήσουσιν ἄλληλα εἰς ἄπειρα , καὶ ὅσα ἄλλα καὶ ἐν τῷ λόγῳ τῷ περὶ τοῦ τόπου συνήγετο . οὐκοῦν καὶ ἡμεῖς δι’ ὧν ἠλέγξαμεν τοὺς λόγους τοὺς ἀναιροῦντας διάστημα εἶναι τὸν τόπον , διὰ τούτων καὶ τοὺς ἀναιροῦντας τὸ οὕτω κενόν , ὅσον ἐπὶ τῷ ἰδίῳ λόγῳ , ἠλέγξαμεν . οὕτω μὲν οὖν καὶ διὰ τῶν ἤδη εἰρημένων ἐλέγχοιτ’ ἂν τὸ κενόν , ἐπειδὴ <δὲ> καὶ αἴτιον αὐτὸ κινήσεως εἶναι ὑπενόουν οἱ αἴτιον δὲ ὡς χώραν τινὰ ἐν ᾗ κινεῖται , βούλεται λοιπὸν ἐντεῦθεν δεῖξαι , ὅτι οὐδαμῇ οὐδαμῶς αἴτιόν ἐστι κινήσεως τὸ κενὸν κατ’ οὐδένα τῶν αἀτίων τρόπον . Πρὸς δὲ τὸ ποτέρως ἔχει δεῖ λαβεῖν τί σημαίνει τοὔνομα . ἐπειδὴ τοὺς ἐφ’ ἑκάτερα λόγους ἔθηκε , τρέπεται λοιπὸν ἐπὶ τὴν τοῦ ἀληθοῦς ζήτησιν , καί φησιν ὅτι πρὸς τὸ μαθεῖν ποτέρως ἔχει , τουτέστιν εἴτε ἔστιν εἴτε μὴ ἔστι , δεῖ πρότερον μαθεῖν τί σημαίνει τὸ τοῦ κενοῦ ὄνομα , πότερον ἕν τι ἢ πλείονα , καὶ τίνα ταῦτα . τούτου δὲ αἴτιον ὅτι τὸ ὂν σῶμα οἴονται εἶναι . Διὰ τοῦτο , φησί , ἦσί , κενὸν λέγουσι τὸν τόπον ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν , ἐπειδὴ πάν τὸ ὂν σῶμα λέγουσιν εἶναι . ἐπεὶ οὖν κενόν ἐστιν , ἐν ᾧ μηδέν ἐστι σῶμα , πᾶν δὲ τὸ ὄν ἐστι σῶμα , <κενόν ἐστιν> ἐν ᾧ μηδέν ἐστι . συμβαίνει οὗν ἐκ συλλογισμοῦ τὸ εἶναι κενόν , ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον · " εἰ γὰρ κενόν ἐστι τόπος ἐν ᾧ μηδέν ἐστι , πᾶν δὲ τὸ ὂν σῶμά ἐστι , πᾶν δὲ σῶμα ἁπτόν , ἁπτὸν δὲ πᾶν | ὃ ἔχει βάρος ἢ κοῦφ’ ότητα , συνάγεται ὅτι κενόν ἐστι τόπος ἐν ᾧ μηδέν ἐστι βαρὺ ἢ κοῦφον . καλῶς δὲ εἶπεν ἐκ συλλογισμοῦ · οὐ γὰρ αὐτόθεν ἐκεῖνοι τοῦτο λέγουσιν , ἀλλὰ λέγουσι κενὸν εἶναι ἐν ᾧ μηδέν ἐστι σῶμα , ἐπειδὴ δὲ σῶμα πᾶν ἁπιόν ἐστιν , ἁπτὸν δέ φασι τὸ ἔχον βάρος ἢ κουφότητα , ἐκ τῶν παρ’ αὐτῶν λεγομένων συνήγαγεν , ὅτι συμβαίνει αὐτοῖς , ἐξ ὧν λέγουσι , κενὸν εἶναι τὸ μὴ ἔχον βαρύ τι [ σῶμα ] ἢ κοῦφον . Ἄτοπον δὲ εἰ στιγμὴ κενόν . Εἰπὼν ὅτι λέγουσι κενὸν εἶναι τόπον ἐν ᾧ . βαρὺ μηδέν ἐστι μηδὲ κοῦφον , ἐλέγχει τὸν ὅρον λέγων ὅτι οὕτως ἂν καὶ ἡ στιγμὴ κενὸν εἴη · ἐφαρμόζει γὰρ καὶ ἐπ’ αὐτῆς ὁ ὅρος · οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐν αὐτῇ οὔτε βαρὺ οὔτε κουφον . Δεῖ γὰρ τόπον εἶναι , ἐν ᾧ σώματός ἐστι διάστημα ἁπτοῦ . Ἀντὶ τοῦ ‘ἔδει γὰρ οὕτως ὁρίσασθαι , ὅτι τόπος ἐστὶ διάστημα σώματος ἁπτοῦ.᾿ ἁπτὸν δὲ τὸ ἔχον βάρος ἢ κουφότητα · ὥστε τόπος ἂν εἴη διάστημα δεκτικόν βαρέος καὶ κούφου , ἢ διάστημα βαρέος καὶ κούφου . Ἀλλ’ οὖν φαίνεται λέγεσθαι τὸ κενὸν ἕνα μὲν τρόπον τὸ μὴ πλῆρες αἰσθητοῦ σώματος κατὰ τὴν ἁφήν . Τινὰ τὸ πλῆρες ἔχει . καὶ εἰ πλῆρες , πῶς κενόν ; πλῆρες οὖν ἀντὶ τοὐ πληροῦται καὶ δεκτικόν ἐστι σώματος αἰσθητοῦ κατὰ τὴν ἁφὴν . Διὸ κἂν ἀπορήσειεν ἄν τις , τί ἄν φαῖεν , εἰ ἔχοι τὸ διάστημα χρῶμα ἢ ψόφον . Ὅτι κἂν οὕτως ὁρίσωνται , οὐδὲ οὕτως τὸ ἄτοπον ἐκφεύγουσιν · εἰ γὰρ τὸ διάστημα τοῦτο , φησί , χρῶμα ἔχοι ἢ ψόφον δίχα βάρους καὶ κουφότητος , τί ἐροῦσι ; κενὸν εἶναι τὸ τοιοῦτον διάστημα , ἢ οὔ ; οὐκ ἀδύ - νατος δὲ ἡ ὑπόθεσις . τὸ γὰρ οὐράνιον σῶμα τοιοῦτον · κέχρωσται γὰρ καὶ ψόφον ἀποτελεῖ κατὰ τοὺς Πυθαγορείους κινούμενον , βάρους δὲ καὶ κουφότητος ἐστέρηται . Ἤ δῆλον ὅτι εἰ μὲν δέχοιτο σῶμα ἁπτόν , κενόν , εἰ δὲ μή , οὔ . ἐροῦσι , φησί , πρὸς τὸν λόγον τοῦτον , ὅτι εἰ μὲν κενὸν τοῦτο λέγεις , τὸ κεχωρισμένον ἁπτοῦ σώματος , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν βαρέος καὶ κούφου , κἄν ἄλλο τι σῶμα ἔχῃ , δῆλον ὅτι κενόν ἐστι πλῆρες γὰρ τοῦτό φα - μὲν τὸ ἔχον βάρος ἢ κουφότητα ) , εἰ δὲ κενὸν ἐρεῖς , ἐν ᾧ μηδέν ἐστιν ὅλως , οὐκ ἄν εἴη τὸ τοιοῦτον κενόν . τὸ δὲ συμβαῖνον ἑκατέρῳ εἴπομεν · ἢ γὰρ ὁ ὁρισμὸς τοῦ κενοῦ ἐλέγχεται , ἢ τὸ αὐτὸ πλῆρες ἔσται καὶ κενόν . Ἄλλον δὲ τρόπον , ἐν ᾧ μηδέν ἐστι , μηδὲ οὐσία τις σωματικη . Ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον ὁρίζονται τὸ κενόν , διάστημα ἐν ᾧ μηδέν ἐστι μήτε σῶμα μήτε σωματικόν τι , οἷον ποιότης ἢ δύναμις ἤ τι ἄλλο τῶν φυσικῶν . οὗτοι δέ , φησί , καὶ τὴν ὕλην κενὸν λέγουσι καὶ τόπον , ἐπειδὴ μηδέν ἐστιν ἐνεργείᾳ τῶν φυσικῶν σωμάτων , ὕλην δὲ δηλονότι οὐ τὴν πρώτην , ἀλλὰ τὴν πεποσωμένη . ὅτι δὲ οὐ ταὐτόν ἐστιν ἡ ὕλη τῷ τόπῳ ἢ τῷ κενῷ , πολλάκις δέδεικται . ἐπεὶ δὲ περὶ τοῦ τόπου διώρισται , καὶ τὸ κενὸν τόπον ἀνάγκη εἶναι , εἰ ἔστιν ἐστερημένον σώματος . Ἐντεῦθεν λοιπὸν δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔστι τὸ κενὸν “ οὔτε κεχωρισμέ - νον οὔτε ἀχώιστου ” . πρῶτον δέ φησιν , ὅτι οἷς ἀπεδείξαμεν μὴ εἶναι τὸν τόπον διάστημα , τούτοις δείκνυμεν ὅτι οὐδὲ τὸ κενόν · οὐδὲ γὰρ διαφέρει οὗτος ὁ τόπος τοῦ κενοῦ , εἰ μὴ ἐπινοίᾳ μόνον καὶ σχέσει , ἐπεὶ τῷ γε ὑποκειμένῳ τὰ αὐτά εἰσιν . ἐδείξαμεν δέ , φησίν , ὅτι ὁ τόπος , ὡς μὲν πέρας , ἔστιν , ὡς δὲ διάστημά τι αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ἕτερον τῶν ἐγγινομένων σωμάτων , οὐκ ἔστιν . ὥστε οὐδὲ τὸ κενὸν ἂν εἴη . Φανερὸν ὅτι οὕτω μὲν κενὸν οὐκ ἔστιν , οὔτε κεχωρισμένον οὔτε ἀχώριστον . Κεχωρισμένον μέν , οἷον αὐτὸ καθ’ αὑτὸ πάντη σώματος ἐστερημένον , οἷον τὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ τινες ἔλεγον , ἀχώριστον δέ , ἤιοι τὸ κατακεκερματισμένον ἐν τοῖς σώμασιν , οἷον οἱ τὰς ἀτόμους ὑποτιθέμενοι εἶναι ἔλεγον , οὗ τῆ παρεμπλοκῇ πρὸς τὰς ἀτόμους συνίστασθαι τὰ σώματα , ἤ , ὅπερ καὶ μᾶλλον , ὅτι οὐδὲ τοιοῦτον κενόν ἐστιν , ὅπερ ἰδίαν μὲν ἔχει φύσιν διά · στῆμα ὂν τριχῇ διαστατὸν ἕτερον παρὰ τὰ σώματα , ἀεὶ δὲ πλῆρές ἐστιν . ἀλλ’ εἰ ἐδείξαμεν ἡμεῖς ὅτι ὁ τόπος ἐστὶ τοιοῦτος τριχῇ ὢν διαστατὸς καθ’ αὑτόν , ἔστι δὲ τὸ κενὸν ταὐτὸν τῷ τόπῳ κατὰ τὸ ὑποκείμενον , δῆλον ὅτι ἐστὶ τὸ οὕτως ἀχώριστον κενόν , ὃ καθ’ αὑτὸ μὲν οὐδέποτέ ἐστι κεχωρισμένον σώματος , ἀλλ’ ἀεὶ πλῆρές ἐστιν , ἑτέραν μέντοι τὴν ὕπαρξιν ἔχει παρὰ τὰ ἐγγινόμενα ἐν αὐτῷ σώματα . Τὸ γὰρ κενὸν οὐ σῶμα , ἀλλὰ σώματος διάστημα βούλεται λεται εἶναι . ἐπειδὴ τὸ κενόν . φησί , διάστημά ἐστι σώματος , τουτέστι δεκτικὸν σώματος , τοιοῦτον δέ ἐστι καὶ ὁ τόπος κατὰ τοὺς τὸ διάστημα τόπον ἡγου - μένους εἶναι , δέδεικται δὲ ὅτι τὸ διάστημα τὸ τοπικὸν οὔτε χωριστὸν οὔτε ἀχώριστον δύναται εἶναι , δῆλον ὡς οὐδὲ τὸ κενὸν ἄν εἴη οὔτε ὡς χωριστὸν οὔτε ὡς ἀχώριστον . Διὸ καὶ τὸ κενὸν δοκεῖ τι εἶναι , ὅτι καὶ ὁ τόπος , καὶ διὰ τὰ αὐ τά . Ὅτι , φησί , ταὐτόν ἐστιν ὁ τόπος καὶ τὸ κενόν , δῆλον ἐξ ὧν καὶ δι’ ἃς αἰτίας εἰς ἔννοιαν ἦλθον τοῦ εἶναι τὸν τόπον διάστημα , διὰ τὰς αὐτὰς καὶ εἰς τὴν περὶ τοῦ κενοῦ ἔννοιαν ἦλθον · ἡ γὰρ κατὰ τόπον κίνησις καὶ τούτοις κἀκείνοις αἰτία τῆς ὑπονοίας γέγονεν . οἵ τε γὰρ τὸν τόπον διάστημα εἶναι λέγοντες ἐκ τοῦ ὁρᾶν ἄλλοτε ἄλλα ἐν τῷ αὐτῷ ἐγγινόμενα σώ · οἷον ἐν τῷ ἀμφορ·εῖ , εἰς τὴν ὑπόνοιαν ταύτην ἦλθον , καὶ οἱ τὸ κενὸν εἶναι λέγοντες διὰ τὸ μὴ ἄν εἶναι τὴν κατὰ τόπον κίνησιν , εἰ μὴ κενὸν ἦν · οὐ γὰρ χωρεῖν σῶμα διὰ σώματος . Αἴτιον δὲ τῆς κινήσεως οἴονται τὸ κενὸν οὕτως ὡς ἐν ῳ κινεῖται . Ὅτι οἱ τὸ κενὸν οἰόμενοι εἶναι αἴτιον αὐτὸ οἴονται εἶναι τῆς κινή - σεως οὕτως ὡς τὸ ἐν ᾧ κινεῖται , τουτέστιν ἐφ’ οὗ . καὶ ἐκ τούτου δὲ δῆλον ὅτι τὸ κενὸν τοιοῦτόν ἐστιν , οἷον καὶ τὸν τόπον φασὶν εἶναι . οὐδεμία δὲ ἀνάγκη , εἰ κίνησις ἔστιν , εἶναι κενόν . ἐλέγξας τὸ κενὸν τοῖς αὐτοῖς λόγοις οἷς καὶ τὸν τόπον τὸν ὡς διάστημα , ὁρμᾷ μὲν ἐντεῦθεν εἰς τὸ αὐτὸ καθ’ αὑτὸ τὸ κενὸν δεῖξαι ὅτι οὐ - δαμῇ οὐδαμῶς ἐστι , πρότερον δὲ τοὺς λόγους , δι’ ὧν ἐπεχείρουν δεῖξαι ὅτι ἔστι τὸ κενόν , βούλεται ἐλέγξαι καὶ δεῖξαι ὅτι οὐδὲν ἔχουσιν ἀναγκαῖον . ἦσαν δὲ τέσσαρες , ὁ ἀπὸ τῆς κινήσεως , ὁ ἀπὸ τῆς αὐξήσεως , ὁ ἀπὸ τοῦ γλεύκους , καὶ ὁ ἀπὸ τῆς τέφρας . καὶ τέως τὸν ἀπὸ τῆς κατὰ τόπον κινή - σεως λόγον δείκνυσι μηδὲν ἔχοντα ἀναγκαῖον . ἦν δὲ ὁ λόγος οὗτος · εἰ κίνησις ἔστι καὶ μὴ χωρεῖ σῶμα διὰ σώματος , ἔστι κενόν , ἀλλὰ μὴν τὸ πρότερον , καὶ τὸ δεύτερον ἄρα . πρῶτον μὲν γάρ , φησίν , εἰ καί τις κίνησις ἐδεῖτο κενοῦ , οἷον ἡ κατὰ τόπον , οὐ δήπου καὶ πᾶσα κτήσις κενοῦ δεῖται εἰς τὸ γενέσθαι . ἡ γοῦν ἀλλοίωσις τόπου παντελῶς οὐ προσδεῖται · τὸ γὰρ ἀλλοιούμενον , ὅσον ἐπὶ τῇ ἀλλοιώσει , οὐδενὸς προσδεῖται τόπου · καὶ γὰρ ἀκίνητον ὂν κτὰ τόπον ἀλλοιωθείη ἄν . ἀλλ’ οὐδὲ εἰ ἡ κατὰ τόπον εἴη κίνησις , εὐθὺς ἀνάγκη καὶ κενὸν εἶναι · δύναται γὰρ ἀντιμεθίστασθαι ἀλλήλοις τὰ σώματα ἀμείβοντα τοὺς ἀλλήλων τόπους , καὶ οὐ προσδεόμενα κενοῦ διαστήματος κεχωρισμένου αὐτῶν . καὶ τοῦτο μὲν καὶ ἐπὶ τῆς κατ’ εὐθεῖαν κινήσεως ἔστιν ἰδεῖν , μάλιστα δέ ἐστι προφανὲς ἐν ταῖς τῶν συνεχῶν δίναις , ὡς ἔχει ἐπὶ τῆς Ἀρατείας σφαίρας καὶ ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ λεκάνῃ κινουμένου ὕδατος · ταῦτα γὰρ οὐ διὰ κενοῦ κινοῦνται τὸν γὰρ αὐτὸν κατέχουσι τόπον κατὰ τὰς οἰκείας ὁλότητας ) , ἀλλὰ κι - νοῦνται τῶν μερῶν αντιπαραχωρουντων αλληλοις τοὺς οἰκείους τόπους . καὶ τί λέγω ἐπὶ τῶν κύκλῳ κινούμενων ; καὶ γὰρ τὰ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενα , ὡς ἤδη εἶπον , τοῦτον κινεῖται τὸν τρόπον κενοῦ μὴ δεόμενα · ἐὰν γὰρ τὸν δάκτυλον καθεὶς ἐν ὕδατι κινήσω , καὶ ἁπλῶς πάντα τὰ ἐν ὕδατι κινούμενα κινεῖται μὲν κατὰ τόπον τὴν κατ’ εὐθεῖαν κίνησιν , οὐ διὰ κενοῦ δὲ κινεῖται οὐδέ ἐστι τηλικαῦτα κενὰ κεχωρισμένα ἐν τῷ ὕδατι , οἷά ἐστι τὰ τῶν ἰχθύων , τὰ τῶν κητῶν σώματα τοῦτο γὰρ ἐναργές ) , ἀλλ’ ἀντιμεθίσταται ἀεὶ τὸ ὕδωρ τῷ κινουμένῳ , καὶ ἑκάτερον τὸν τοῦ ἑτέρου τόπον καταλαμβάνει . εἰ μὲν γὰρ διὰ στερρῶν καὶ ἀντιτύπων σωμάτων ἐγίνετο ἡ κίνησις , εἰκότως ἐνομίσθη ἂν διὰ κενοῦ κινεῖσθαι τὰ κινούμενα , διὰ τὸ μὴ ῥᾳδίαν εἶναι ἐπὶ τούτων τὴν ἀντιπερίστασιν , εἰ δὲ δι’ ὑγρῶν ἡ κίνησις γίνεται , ὕδατος λέγω καὶ ἀέρος , οὐκ ἀναγκαῖον εἰσάγειν τὸ κενὸν διὰ τὴν κίνησιν · τεμνομένου γὰρ τοῦ δι’ οὗ ἡ κίνησις καὶ ἀντιπαραχωροῦντος τὸν ἑαυτοῦ τόπον τῷ κινουμένῳ , οὕτως ἡ κίνησις γίνεται . ἐκ δὲ τούτων τῶν ἐπιχειρημάτων , ὅτι μὲν οὐκ ἀναγκαῖον κινήσεως οὔσης εἶναί τι χωριστὸν κενὸν πάντῃ σώματος ἐστερημένον , δείκνυται , ὅτι δὲ ἁπλῶς οὐκ ἔστιν , οὐδέπω ἐκ τούτων δείκνυται · τί γὰρ εἰ καὶ μὴ διὰ κενοῦ μὲν ἡ κίνησις γίνοιτο , εἴη δέ τι καὶ ἄλλως κενὸν καθ’ αὑτὸ κεχωρισμένον ; ὅτι μὲν ὦν , ὡς εἶπον , κινήσεως οὔσης ἐνδέχεται μὴ εἶναι κενὸν χωριστόν , ἱκανῶς διὰ τούτων δείκνυται , ὅτι δὲ οὐδὲ ἀχώριστόν ἐστι κενὸν κατὰ τὸν τρόπον ὃν ἐγὼ εἶπον , ὅπερ τῷ μὲν ἰδίῳ λόγῳ διάστημά ἐστι κενὸν παντὸς σώματος , οὐδέποτε δὲ χωρίς ἐστι σώματος , ἀλλ’ ἀεὶ πεπλήρωται σώματός τινος , οὐ δείκνυται διὰ τῶν λόγων τούτων , ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ ἀναγκαῖον εἶναι ἐκ τῶν εἰρημένων · ὅταν γὰρ φῶμεν μὴ δεῖσθαι κενοῦ τὰ κινούμενα , ἀλλὰ ἀντιμεθίστασθαι καὶ ἀντιπαραχωρεῖν ἀλλήλοις τὰ μόρια τοὺς ἰδίους τόπους , τί ἄλλο φαμὲν ἀντιπαραχωρεῖν ἀλλήλοις ἢ τὰ δια - στήματα ἐν οἷς εἰσίν ; εἴρηται δὲ ἱκανῶς ἐν τοῖς περὶ τόπου λόγοις περὶ τούτου . Δευτέρα ἦν ἀπορία ἡ ἐκ τῆς πυκνώσεως καὶ μανώσεως τῶν σωμάτων , ἧς ἦν παράδειγμα τὸ ἐπὶ τοῦ γλεύκους συμβαῖνον καὶ τῶν ἀσκῶν · ἔλεγον γὰρ πυκνουμένου τοῦ σώματος χωρεῖν εἰς τὰ ὑπάρχοντα | ὲν αὐτοῖς κενά . οἱ φησὶν οὖν ὅτι οὔτε ἀναγκαῖον οὔτε ἀληθὲς τὸ λέγειν οὕτω γίνεσθαι τὴν πύκνωσιν . ἐνδέχεται γάρ , φησί , πυκνοῦσθαι τὰ σώματα μὴ εἰς τὰ ἐνόντα κατ’ ἐνέργειαν κενά , ἀλλὰ τῷ ἐκθλίβειν καὶ ἐκπυρηνίζειν τὰ λεπτομερέστερα ἐν αὐτοῖς σώματα , εἶτα εἰς τὸν ἐκείνων τόπον χωρεῖν , ὅπερ καὶ ἐπὶτοῦ οἴνου γίνεται · τῇ γὰρ ἐκ τῶν ἀσκῶν πιλήσει ἐξακοντίζεται ἡ ἐναπει - λημμένη λεπτομερὴς οὐσία εἴτε ἀερώδης εἴτε καὶ ἄλλη τις , οἷον ἀτμιδώδης ἢ πενματώδης , τοιοῦτον δὲ τὸ γλεῦκος · ταύτῃ οὖν πιλούμενος ὁ οἶνος καὶ εἰς ἐλάττονα ὄγκον συστελλόμενος χωρεῖται ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ πίθου μετὰ τοῦ ἀσκοῦ , ὃν καὶ πρὸ τοῦ ἀσκοῦ ἐπλήρουν . καὶ ἄλλως πολὺ τὸ πνευματῶδες ἐν τῷ γλεύκει , ὡς δηλοῖ καὶ ὁ ἀφρὸς <ὃς> κινούμενος τοῦ πνεύματος πολὺν μεταξὺ ἐναπολαμβάνει ἀέρα , ὡς δηλοῦσιν αἱ πομφό - λυγες · κωλυομένης οὖν τῆς κινήσεως ὑπὸ τῆς ἐκ τοῦ ἀσκοῦ πιλήσεως ἐκδιαφορεῖται , ὡς εἴρηται , ὁ ἐναπολαμβανόμενος ἀήρ , καὶ οὕτως εἰς τὸν ἐκείνου τόπον χωρεῖ τὰ τοῦ οἴνου μόρια . καὶ ἄλως δὲ ἀεὶ ἐγκέκραται λεπτότερόν τι σῶμα τῷ παχυμερεστέρῳ , διὸ ὕδωρ πιλοῦται ἀέρος ἐκθλιβο - μένου καὶ ἀὴρ πυρός , γῆ δὲ καὶ ὕδατος καὶ ἀέρος . “ διὸ πυρὸς πίλησις οὐκ ἔστιν ” , ὥς φησιν ὁ Θεμίστιος · οὐ γὰρ ἔχει τι λεπτομερέστερον ὃ ἐμπεριέξει . τρίτον ἦν τῶν ἀπόρων ‘εἰ αὔξησις ἔστιν , ἔστι κενόν · σῶμα γὰρ οὐ χωρεῖ διὰ σώματος . αὔξεται δὲ τὸ αὐξόμενον τῆς τροφῆς χωρούσης εἰς αὐτὸ καὶ προσκρινομένης τῷ αὐξομένῳ · ἀνάγκη οὖν , εἰ μὴ χωρεῖ σῶμα διὰ σώματος , ἐν τοῖς κενοῖς τοῦ αὐξομένου χωρεῖν τὸ αὗξον.᾿ ὁ οὖν Ἀριστοτέλης πρότερον αὔξησιν καταχρηστικῶς λαβὼν πᾶσαν ἁπλῶς τὴν ἐξ ἐλάττονος εἰς μείζονα μεταβολήν , οὕτως ἐλέγχει τὸν λόγον , ὕστερον δὲ οὐδὲ ἐπὶ τῆς κυρίως αὐξήσεως ἀναγκαίαν οὖσαν τὴν ἀπορίαν δείκνυσι . πρῶτον μὲν γάρ , φησίν , οὐκ ἀνάγκη πᾶσαν ἁπλῶς τὴν ἐξ ἐλάττονος εἰς μείζονα ἐπίδοσιν εἰσιόντος τινὸς ἐν τῷ αὐξομένῳ γίνεσθαι · ἐπὶ γὰρ τῆς ἐξ ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβολῆς μεῖζον μὲν ἐξ ἐλάττονος γέγονεν , οὐδενὸς δὲ ἐδεήθη τοῦ ἐπεισιόντος καὶ αὔξοντος . ὥστε οὐδὲ διὰ κενοῦ ἡ αὔξησις γέγονε · διὰ τοῦτο γὰρ ἐδόκει τῇ αὐξήσει ἀκολουθεῖν τὸ κενόν , διὰ τὸ εἰσιόντος τινὸς σώματος τὴν αὔξησιν γίνεσθαι . εἰ δέ τις εἴποι ‘ἀλλ’ ἔξωθεν μείζων ὁ ὄγκος γενόμενος κενάς τινας καταλαμβάνει χώρας’ , οὐχ ἕξει τοῦτο ἐκ τοῦ λόγου δεικνύναι ἀναγκαῖον · ὥσπερ γὰρ τόδε τὸ ὕδωρ μεταβάλλον εἰς ἀέρα ἐξ ἐλάττονος εἰς μείζονα ὄγκον μετέβαλεν , οὕτως καὶ ἄλλος τις ἀὴρ εἰς ὕδωρ μεταβαλὼν εἰς ἐλάττονα ὄγκον συνεστάλη , καὶ οὕτως ἀνίσωσις καὶ ἀνταπόδοσις γίνεται . εἰκότως δὲ ὁ Ἀριστοτέλης οὐ μόνον ἐπὶ τῆς κυρίως αὐξήσεως ἐλέγχει τὸν λόγον , ὥσπερ ἐφεξῆς ποιεῖ , ὠὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἐξ ἐλάττονος εἰς μείζονα ὄγκον μεταβολῆς , ἥτις γίνεται κατὰ γένεσιν καὶ φθοράν · οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνοι τὸν τρόπον τῆς αὐξήσεως ζη - τοῦντες , ὅπως γίνεται τοῦτο ἠπόρουν οὐδεὶς γὰρ νῦν περὶ τούτου λόγος ) , ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενοι ὅτι ἔστι κενὸν ἐκέχρηντο τῷ ἐπὶ τῆς αὐξήσεως ἀπορουμένῳ , ὅτι εἰ γίνεται σῶμα ἐξ ἐλάττονος μεῖζον , ἀνάγκη δὲ τὴν εἰς τὸ μεῖζον τῶν σωμάτων ἐπίδοσιν σώματός τινος εἰσιόντος καὶ προσκρινομένου γίνεσθαι , ἀνάγκη κενὸν εἶναι . πρὸς οὖν τὸ δεῖξαι ὅτι ἔστι κενὸν οὐδὲν διαφέρει ὁ τῆς αὐξήσεως τρόπος , ἀλλ’ ὅτι ἁπλῶς ἔστι τις ἡ εἰς τὸ μεῖζον ἐπίδοσις , ταύτην δὲ ἀνάγκη διὰ κενοῦ γίνεσθαι . ὡς πρὸς ταύτην οὖν τὴν ἔννοιαν καὶ ταύτῃ ἐχρήσατο τῇ ἀπαντήσει . Καὶ ἄλλως εἰ μὲν αὔξησιν λέγοιεν πᾶσαν ἁπλῶς τὴν εἰς μείζονα ὄγκον ἐπίδοσιν , οὕτως ἐλεγχθήσονται , εἰ δὲ τὴν κυρίως λέγοιεν αὔξησιν , πρὸς ταύτην ταῦτά φησι . συμπεριλαμβάνει δὲ τῇ ἐκ τῆς αὐξήσεως ἀπορίᾳ καὶ τὴν ἐκ τοῦ εἰς τὴν τέφραν ἐκχεομένου ὕδατος , καὶ κοινῶς ἀμφότερα ἐλέγχει καί φησιν ὅτι ὁ περὶ τῆς αὐξήσεως λόγος καὶ τοῦ εἰς τὴν τέφραν ἐκχεομένου ὕδατος αὐτὸς ἑαυτὸν ἐμποδίζει , τουτέστι συμποδίζει καὶ καταβάλλει καὶ αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ ἐλέγχεται . κοινῆς γάρ , φησίν , οὔσης ἀπορίας τοῖς φυσικοῖς εἰς τὸν περὶ αὐξήσεως λόγον , καὶ δοκούντων τεσσάρων τινῶν ἀτόπων ἓν πάντως μὴ ἀποφυγγάνειν , ἢ μὴ εἶναι αὔξησιν ἢ μὴ σώματος εἶναι ἢ μὴ σώματι γίνεσθαι τὴν αὔξησιν ἢ σῶμα χωρεῖν διὰ σώματος , ἐπιχειροῦντες ἐκεῖνοι λύειν ταύτας τὰς ἀπορίας εἶναι μὲν τὸ κενὸν ὑπέθεντο , οὐδὲν δὲ μᾶλλον διὰ τούτου τὰς ἀπορίας ἔλυσαν , εἰ μὴ καὶ ἐπέτειναν · ὥστε οὔτε τὸ κενὸν δεικνύουσιν ὑπάρχον οὔτε τὰς ἀπορίας ἐπιλύονται . ἄνωθεν δὲ πάλιν λέγω · ζητοῦσιν οἱ φυσικοὶ πότερον ἔστιν αὔξησις ἢ οὐκ ἔστιν ; ἀλλὰ τὸ εἶναι αὔξησιν ἐκ τῆς ἐναργείας ἀνάγκη ὁμολογεῖν . πότερον οὖν πάλιν σώματός ἐστιν ἡ αὔξησις ἢ ἀσωμάτου ; ἀλλ’ ὅτι τὰ σώματά ἐστι τὰ αὐξόμενα ἡ ἐνάργεια μαρτυρεῖ . ἀρ’ οὖν τὸ αὖξον ὡς ὕλη σῶμά ἐστιν ἢ ἀσώματον ; ἀλλὰ καὶ τοῦτο πρόδηλον · σῶμα γὰρ ἡ τροφή . εἰ τοίνυν καὶ αὔξησις ἔστι καὶ σώ ματος καὶ σώματι , τὸ δὲ αὖξον ὅλῳ προσκρίνεται τῷ αὐξανομένῳ , ἐπειδὴ καὶ ὅλον δι’ ὅλου αὔξεται τὸ αὐξόμενον , ἀνάγκη σῶμα διὰ σώματος χωρήσειν . τοῦτο δὲ ἀδύνατον · ἄπορος ἄρα πανταχόθεν ὁ περὶ αὐξήσεως λόγος . ταύτας οὖν , φησί , τὰς περὶ αὐξήσεως ἀπορίας ἐπιλύεσθαι βουλόμενοι ὑπόθεσιν ἀναπόδεικτον ὑποτίθενται , ὅτι ἔστι τὸ κενόν ὄντων γάρ , φασί , κενῶν ἐν τῷ σώματι ἡ τροφὴ εἰς ἐκεῖνα χωροῦσα , οὕτως ποιεῖται τὴν αὔξησιν ) , καὶ δοκοῦσι ταύτῃ καὶ τὰ ὑπάρχοντα τῇ αὐξήσει φυλάττειν , λέγω δὴ τὸ καὶ εἶναι αὔξησιν καὶ σώματος καὶ σώματι , καὶ τὸ ἄτοπον ἐκφεύγειν , τὸ χωρεῖν σῶμα διὰ σώματος . ἀλλ’ οὗτος , φ ἦσίν , ὁ λόγος αὐτὸς ἑαυτὸν καταβάλλει καὶ αὐτὸς ἑαυτὸν ἀναιρεῖ · ἐκεῖνοι μὲν γὰρ οἴονται ὅτι εἰ ὑπόθοιντο διὰ κενοῦ γίνεσθαι τὴν αὔξησιν , ι σῴζουσι τὸν περὶ αὐξήσεως λόγον , ὡς μὴ ἂν ἄλλως αὐξήσεως γενησομένης ἢ διὰ κενοῦ , αὐτὸς δὲ τοὐ ναντίον φησὶν ὅτι εἰ κενὸν εἴη καὶ δι’ αὐτοῦ ἡ αὔξησις γίνοιτο , οὐδ’ ἄν ὅλως εἴη αὔξησις . εἰ μὲν γὰρ ὅλον δι’ ὅλου αὔξεται τὸ αὐξόμενον , ὥσπερ καὶ ἡ ἐνάργεια ἔχει , δεῖ ὅλῳ προσκριθῆναι τὴν τροφήν , προσκρίνεται δὲ τῷ σώματι ἡ τροφὴ οὐκ λλ̓λως , ὥς φασιν , ἢ τῷ χωρεῖν εἰς τὰ ἐν αὐτῷ κενά , δεῖ ἄρα ὅλον δι’ ὅλου τὸ σῶμα κενὸν εἶναι · καθὸ γὰρ οὐκ ἔστι κενόν , οὐ προσκριθήσεται δηλονότι ἐκείνῳ ἡ τροφή , ὥστε οὐδὲ αὐξηθήσεται ἐκεῖνο . ἀλλὰ μὴν ὅλον δι’ ὅλου αὔξεται τὸ αὐξόμενον · δεῖ ἄρα ὅλον εἶναι κενόν . τοῦτο δὲ ἄτοπον . εἰ δὲ μὴ εἴη ὅλον δι’ ὅλου κενόν , ἡ εἰσιοῦσα τροφὴ ἀναπλήρωσις ἔσται τῶν κενῶν μόνον καὶ οὐκ αὔξησις · ἀδύνατον ἄρα διὰ κενοῦ γενέσθαι τὴν αὔξησιν . οὔτε ἄρα τὸ κενὸν ἔδειξαν ὑπάρχον , ἀλλ’ ἀναποδείκτως ὑπέθεντο , καὶ τἀς ἀπορίας τὰς περὶ αὐξήσεως οὐκ ἀνεῖλον , ἀλλὰ καὶ ἐπέτειναν . ὁ αὐτὸς δὲ λόγος καὶ ἐπὶ τῆς τέφρας · ἐπειδὴ γὰρ ὁρᾶται καὶ ἡ τέφρα ὅλη δι’ ὅλης ὑγραινομένη καὶ τὸ ὕδωρ ὅλον δι’ ὅλου υͅελαινόuι-:νον , ἀνάγκη πᾶσα ὅλον κενὸν . εἶναι τὸ ὕδωρ καὶ ὅλην κενὴν εἶναι τὴν τέφραν , εἴ γε εἰς τὰ κενὰ τὰ ἀλλήλων χωροῦσι , τοῦτο δὲ γελοῖον . καὶ εἰ εἰς τὰ κενὰ τὰ ἀλλήλων χωροῦσι τὸ ὕδωρ καὶ ἡ τέφρα , ἡ μὲν τέφρα εἰς τὰ τοῦ ὕδατος τὸ δὲ ὕδωρ εἰς τὰ τῆς ιέφ ῥᾶς , διὰ τί μὴ πολλῷ πρότερον εἰς τὰ κενὰ τὰ ἑαυτῶν ἐξ ἀρχῆς ἐχώρησαν ; εὐλογώτερον γὰρ τὸ ὕδωρ ὑγρὸν ὂν εἰς τὰ κενὰ τὰ ἑαυτοῦ χωρεῖν , ἢ τὴν τέφραν εἰς τὰ τοῦ ὕδατος . Ὅλως μὲν οὖν πάσης κινήσεως οὐδαμῶς . Τέως τὸ καθόλου καὶ ἀπροσὸιόρισ-ον τῆς ἀποφάνσεως ἐλέγχει · ἔλεγον γὰρ ἁπλῶς οὕτως ὅτι εἰ ἔστι κίνησις , ἔστι κενόν . τὸ οὖν οἴεσθαι , φησίν , ἢ λέγειν πάσης κινήσεως αἴτιον εἶναι τὸ κενόν , γελοῖον · οὐ γὰρ δήπου καὶ ἡ ἀλλοίωσις κίνησις οὖσα τόπου ἢ κενοῦ προσδεήσεται . διὸ καὶ Μέλισσον ἔλαθε · κἀκεῖνος γὰρ ἄπειρον εἶναι τὸ πᾶν ὑποτιθέμενος ἀπεφαίνετο καὶ ἀκίνητον εἶναι οὐ γὰρ ἔχειν ποῦ κινηθῆναι ) · ἔλαθεν οὖν κἀκεῖνον ὅτι ἀλλοιοῦσθαι ἠδύνατο τόπου μὴ προσδεόμενον , καὶ οὕτως οὐκ ἄν ἦν ἀκίνητον . οὐ μόνον δέ , φησίν , ἀλλοιοῦσθαι δυνατὸν ἑτέρου τόπου μὴ προσδεόμενον παρὰ τὸν ἐν ᾧ ἐστιν , ἀλλὰ καὶ κατὰ τόπον κινεῖσθαι , ἐπειδὴ καὶ περὶ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως ἐκεῖνοι ἐδόκουν λέγειν . καὶ τοῦτο σαφὲς ἐπὶ τῶν κατὰ κύκλον κινουμένων ἐν τῷ αὐτῷ γὰρ στρέφεται τόπῳ ) , ἀλλὰ καὶ κατ’ εὐθεῖαν κινεῖσθαι δυνατὸν κενοῦ μὴ ὄντος , ἀντιπεριισταμένων ἀλλήλοις τοῦ τε κινουμένου καὶ τοὐ ἐν ᾧ ἡ κίνησις γίνεται . ἐνδέχεται δὲ καὶ πυκνοῦσθαι μὴ εἰς τὸ κενόν , ἀλλὰ διὰ τὸ τὰ ἐνόντα ἐκπυρηνίζειν . Ὅτι οὐδὲ ἡ δευτέρα ἀπορία ἔχει τι ἀναγκαῖον , ἡ ἀπὸ τοῦ οἴνου καὶ τῶν πίθων · ἐνδέχεται γὰρ πιλεῖσθαι τὸν οἶνον οὐκ εἰς προϋπάρχοντα ἐν αὐτῷ κενά , ἀλλ’ εἰς τοὺς τόπους τῶν ἐκπυρηνισθέντων ἐξ αὐτοῦ λεπτομε - ρεστέρων σωμάτων . τὸ δὲ ἐκπυρηνίζειν ἐκ μεταφορᾶς τῶν πυρήνων εἴρηται , τῶν ὑπὸ τῆς θλίψεως τῶν δακτύλων ἐξακοντιζομένων . πυρῆνες δὲ λέγονται κυρίως τὰ τῶν ἐλαιῶν γίγαρτα , ἐκ τούτων δὲ καὶ πολλὰ ἄλλα . Καὶ αὐξάνεσθαι οὐ μόνον εἰσιόντος τινὸς ἀλλὰ καὶ ἀλλοιώσει , οἷον εἰ ἐξ ὕδατος γίνοιτο ἀήρ . Τρίτον τὸν ἀπὸ τῆς αὐξήσεως ἐλέγχει λόγον , καὶ τέως , ὡς εἶπον , κοινότερον κέχρηται τῇ αὐξήσει , πᾶσαν ἁπλῶς τὴν εἰς μείζονα ὄγκον μεταβολὴν αὔξησιν λέγων . Ἤ γὰρ οὐκ αὐξάνεται ὁτιοῦν , ἢ οὐ σώματι . H τῶν φυσικῶν ἀπορία , ἣν λύειν ἐπιχειροῦντες τὸ κενὸν ὑπετίθεντο . ταύτην οὖν , φησί , τὴν ἀπορίαν ἀξιοῦσι λύειν οἱ τὸ κενὸν ὑποτιθέμενοι , οὐ μέντοι δεικνύουσιν , ὅτι ἔστι κενόν . οὐ γὰρ ἐπειδὴ ἔστιν αὔξησις , ἀνάγκη κενὸν εἶναι , ἀλλ’ ἡ αἰτία τοῦ τρόπου τῆς αὐξήσεως ζητητέα · οὐδὲ γὰρ ὑποτιθέμενοι εἶναι τὸ κενὸν λύουσι τὴν περὶ τῆς αὐξήσεως ἀπορίαν . Ἢ πᾶν εἶναι τὸ σῶμα ἀναγκαῖον κενόν , εἰ πάντῃ αὐξάνετια καὶ αὐξάνεται διὰ κενοῦ . Ὅτι οὐ λύεται ἡ ἀπορία ὑποτεθέντος τοῦ κενοῦ · εἰ γὰρ διὰ κενοῦ τινος γίνοιτο ἡ αὔξησις , ἀνάγκη τὸ ὅλον κενὸν εἶναι , εἴ γε παντὶ τῷ σώματι προσκρίνεται . τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τῆς τέφρας ἐροῦμεν . Ὅτι δὲ οὐκ ἔστι κενὸν οὕτω κεχωρισμένον , ὡς ἔνιοί φασι , λέγωμεν πάλιν . Δείξας ὅτι οἱ τὸ κενὸν συνάγοντες λόγοι οὐδὲν ἔχουσιν ἀναγκαῖον , βούλεται λοιπὸν ἐντεῦθεν αὐτὴν ἀνελεῖν τὴν τοῦ κενοῦ φύσιν . καὶ ἐπειδὴ τὸ κενὸν ἤτοι κεχωρισμένον ἔλεγον εἶναι οἱ λέγοντες ἢ ἀχώριστον , ἀχώ - ριστον δὲ ἤτοι τὸ δυνάμει καὶ κατὰ τὸν ἑαυτοῦ λόγον κενὸν ἀεὶ δὲ πλῆρες σώματος , ὡς ἄν οἱ τὸ διάστημα λέγοντες εἶναι τόπον εἴποιεν ἂν εἶναι κενόν , ἢ τὸ κατεσπαρμένον ἐν τοῖς σώμασιν , ὡς οἱ | περὶ Δημόκριτον ἔλεγον , πρότερον δεικνύει ὅτι οὐκ ἔστι κενὸν κεχωρισμένον καὶ μηδὲν ἔχον σῶμα . καὶ ἐπειδὴ οἱ τὸ κενὸν λέγοντες εἶναι αἴτιον αὐτὸ κινήσεως ἔλεγον εἷναι οὐ γὰρ ἄν εἶναι κίνησιν μὴ ὄντος κενοῦ ) , δείκνυσι πρότερον ὅτι οὐδαμῇ οὐδαμῶς αἴτιον κινήσεως δύναται εἶναι τὸ κενόν , οὔτε ὡς ποιητικὸν οὕτε ὡς τελικὸν οὔτε ὡς τὸ ἐν ᾧ , ἤτοι τὸ δι’ οὗ , λέγω δὴ ὅτι ὥσπερ φαμὲν νῦν τὴν κίνησιν ἐν μεγέθει γίνεσθαι , οὐχ οὕτως καὶ διὰ κενοῦ δυνατὸν ἂν γενέσθαι . καὶ πρότερόν γε δείκνυσιν , ὅτι οὐκ ἐνδέχεται εἶναι τὸ κενὸν ποιητικὸν αἴτιον κινήσεως . ἐπεὶ γὰρ τὸ κενὸν πάντη ὅμοιον αὐτὸ ἑαυτῷ ἐστι καὶ διαφορὰν οὐδεμίαν ἔχει πρὸς ἑαυτό , ὁρῶμεν δὲ τὰ κατὰ φύσιν κινούμενα διαφόρους κινήσεις κινούμενα τὸ μὲν γὰρ πῦρ κατὰ φύσιν ἄνω κινεῖται , ἡ δὲ γῆ κάτω ) , δῆλον ὅτι οὐκ ἄν τῶν διαφόρων , μᾶλλον δὲ ἐναντίων , τὸ αὐτὸ ποιητικὸν εἴη αἴτιον · τῶν γὰρ ἐναντίων τὰ ἐναντία ἐστὶ ποιητικὰ αἴτια . νῦν μὲν γὰρ ἡμεῖς τὰς φυσικὰς ῥοπὰς ποιητικὰ αἴτια τῶν κινήσεων λέγοντες τὰς ἐναντίας τῶν ἐναντίων αἰτίας ἀποδιδόαμεν ( τὸ μὲν γὰρ κοῦφον τῆς ὄνω κινήσεως αἴτιον , τὸ δὲ βαρὺ τῆς κάτω ) , εἰ δὲ τὸ κενὸν ποιητικὸν ἦν αἴτ·ιον τῆς κινήσεως , οὐκ ἄν ἦν δίφορος κίνησις , μᾶλλον δὲ οὐδ’ ἂν ἦν ὅλως κίνησις . ποῦ γὰρ κινήσει τὸ ἐντεθὲν ἐν αὐτῷ σῶμα ; εὔλογον πανταχοῦ · πάντῃ γὰρ ὅμοιον τὸ κενόν . ὥστε ἅμα καὶ ἄνω καὶ κάτω τὸ πῦρ κινήσει καὶ τὰ λοιπά , τοῦτο δὲ ἀδύνατον . ὥστε στάσεως μᾶλλον ἂν ἦν αἴτιον τὸ κενόν , οὐ κινήσεως . ἀδύνατον ἄρα ποιητικὸν αἴτιον κινήσεως εἷναι τὸ κενόν . ἀλλ’ οὐδὲ ὡς τελικὸν ἄν εἴη κινήσεως αἴτιον , λέγω δὴ ὡς ἐφετόν · τὰ αὐτὰ γὰρ πάλιν ἐροῦμεν . αἱ μὲν γὰρ φυσικαὶ κινήσεις διάφοροι · διάφορα ἄρα καὶ τὰ τέλη · τὸ δὲ κενὸν πάντῃ ἐστὶν ἀδιάφορον · . τί οὖν μᾶλλον τὸ · πδρ ἐπὶ τὸ ἄνω ἢ τὸ κάτω κ̓̀ινrιθŕισεται·̀ πανταχοῦ γὰρ τὸ τέλος καὶ τὸ ὀρεκτόν . ἢ οὖν οὐδ’ ὅλως κινήσεται ( ὅμοιον γὰρ τὸ κενὸν ἑαυτῷ , ὥστε ὅπου δἂν ἐντεθῇ , ἔχει τὸ τέλος καὶ τὸ ὀρεκτόν ) , ἡ εἰ κινή - σεται , ἐντεῦθεν πανταχοῦ κινήσεται · τί γὰρ μᾶλλον ἄνω ἢ κάτω ἢ ἐπὶ τὰ λοιπά ; τὸ γὰρ ὀρεκτόν , ὡς εἶπον , πανταχοῦ . ὥστε διασπασθήσεται . καὶ περὶ τῶν μερῶν ὁ αὐτὸς λόγος , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . τὰ αὐτὰ δέ , φησίν , ἅπερ ἐπὶ τοῦ κενοῦ εἴπομεν , ταῦτα καὶ ἐπὶ τοῦ τόπου λέγειν ἔχ̀ο - ἔχομεν πρὸς τοὺς τὸν τόπον διάστημα εἶναι οἰομένους . εἰ γὰρ τὸ διάστημα τὸ τοπικὸν ταὐτόν ἐστι τῷ κενῷ , ἃ ἐπὶ θατέρου λέγεται , ταῦτα καὶ ἐπὶ τοὺ λοιποῦ λεχθείη ἄν · εἰ γὰρ ὁ τόπος διάστημά ἐστιν ἄποιον καὶ ἀσώ ματον , πῶς οἰσθήσεται ἕκαστον ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ τόπον ; ἡμεῖς μὲν γὰρ λέγοντες εἶναι τὸν τόπον πέρας τοὐ περιέχοντος , ἐπειδὴ φυσ-́κοὗ σώματος λέγομεν εἶναι αὐτὸ πέρας , φυσικὰς δυνάμεις ἐναποτιθέμεθα εἶναι ἐν αὐτῷ καὶ έδιότητας , καὶ διὰ τοῦτο ὡς πρὸς συγγενὲς ἕκαστον ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ κινεῖται τόπον , εἰ δὲ διάστημα εἴη ὁ τόπος ἄποιον ὂν καθ’ αὑτό , τί μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε κινήσεται ; οὐδὲ γὰρ ἔστι τις ὸ·αφορὰ̣ καθ’ ἣν τὸ μὲν ὧδε κινηθήσεται , τὸ δὲ ὧδε . πῶς δὲ ἔσται τῶν τόπων ὁ μὲν ἄνω ὁ δὲ κάτω ; ἀδιάφορον γὰρ τὸ διάστημα . νὺν μὲν γὰρ ἐπειδὴ τὰ σώματα διαφέρει ὧν τὰ πέρατα τόποι , καὶ τὰ πέρατα αὐτῶν διαφέρει οἷς περιέχει τὰ συγγενῆ ( οὐ γὰρ καθ’ αὑτὰ τὰ πέρατα τόποι , ὥσπερ αἱ μαθηματικαὶ τὸ διάστημα λέγοντες εὐθὺς χωριστὸν αὐτὸ βούλονται εἶναι τῶν φυσικῶν καὶ ἁπλῶν σωμάτων · οὐδὲν οὖν διοίσει τὸ δεξάμενον τὸ ὕδωρ διάστημα τοῦ δεξαμένου τὸ πῦρ . Ἀλλὰ πρὸς ταῦτα εἴποιμι ἂν ὅτι τὸ μὲν εἶναι διάστημα ἕτερον τῶν φυσικῶν σωμάτων χωριστὸν αὐτῶν κατ’ οὐσίαν τὸ δεξάμενον αὐτά , ἱκανῶς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν δέδεικται , πρὸς δὲ τὰ νῦν εἰρημένα φημί , ὅτι μάλιστα μὲν οὐκ ἀνάγκη τὸν δεξάμενον ἕκαστον τῶν σωμάτων τόπον δύναμίν τινα ἔχειν καὶ ποιότητα . οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ ἀγαθὸν ἑκάστῳ τὸ ὧδε ἢ ὧδε εἶναι , δύναμιν δεῖ τινα τούτῳ ἐν ᾧ καὶ πέφυκεν εἶναι ἐναποτίθεσθαι · οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ τὸ σῶμα τοῦ οὐρανοῦ κύκλῳ συνέστηκε καὶ τοῦτο ἀγαθὸν αὐτῷ , ἔχειν τινὰ φήσειε δύναμιν αὐτὸς γοῦν ὁ Ἀριστοτέλης τὸν κύκλῳ , ἧς ἐφιέμενον τὸ οὐράνιον σῶμα κύκλῳ ἐστίν , ὁπότε γε οὐδὲ τόπον εἶναι τὸν κύκλῳ φησίν . λέγω οὗν ὅτι οὐχ ὡς δύναμίν τινα ἔχοντος τοῦδε τοῦ μορίου τοῦ κενοῦ ἤτοι γοῦν διαστήματος , οὕτω κατείληφε τὸ οὐράνιον σῶμα τόδε αὐτοῦ τὸ μέρος , οἷον τὸ κύκλῳ καὶ ἔσχατον , ἀλλ’ ὅτι φύσις τῷ οὐρανῷ τὸ κύκλῳ πάντα περιειληφέναι καὶ πάντα ἐντὸς ἔχειν · ἐπεὶ οὖν τοῦτο αὐτῷ φύσις , εἰκότως καὶ τῆς χώρας τὸ οὕτως ἔχον καταλαμβάνει . συμβαίνει οὖν οὐ διὰ τὴν οἰκείαν τοῦ διαστήματος δύναμιν , ἀλλὰ διὰ τὸ οὕτως πεφυκέναι τὸν οὐρανόν , λέγω δὴ πάντων εἶναι περιεκτικόν , τὴν ἐξωτάτω τοῦ διαστήματος καταλαμβάνειν μοῖραν ὥσπερ οὖν ἐπὶ τῆς τῶν ζῴων γενέσεως ἄλλο μόριον ἄλλου τινὸς τοπικοῦ μορίου ἐφάπτεται , εἴτε τοῦ πέρατος τοῦ περιέχοντος κατὰ Ἀριστοτέλην , εἴτε τοῦ διαστήματος ὡς ἐμοὶ δοκεῖ καὶ ὁ λόγος ἀπέδειξεν , οἷον ἡ μὲν κεφαλὴ τοῦδε τοῦ μορίου τῆς ἐπιφανείας τοῦ ἀέρος ἐφάπτεται , κἄν μὴ κατ’ ἐνέργειαν διῄρηται , αἱ δὲ χεῖρες ἄλλου καὶ οἱ πόδες καὶ τὰ λοιπά , καὶ οὐ δήπου φησί τις ὅτι διὰ τὸ δύναμίν τινα ἔχειν τὸ πέρας τοῦ ἀέρος τὸ ἐφαπτόμενον τῆς κεφαλῆς παρὰ τὸ ἐφαπτόμενον τῶν ποδῶν ἢ τῶν χειρῶν , οὕτως ὡς ἐφέσει αὐτοῦ ἡ κεφαλὴ μὲν τόδε κατείληφεν ἄλλο δὲ μόριον ἄλλο τι πέρας τοῦ ἀέρος , ἀλλ’ ὅτι πέφυκεν ἡ κεφαλὴ ὑπερανέχειν τοῦ λοιποῦ σώματος καὶ ἄλλο ἄλλως τῶν μορίων τετάχθαι διὰ τὸ τοῦτο εἶναι τῷ ζῴῳ ἀγαθόν , διὰ τοῦτο συνέβη τοῦδε μὲν τὴν κεφαλὴν ἐφάπτεσθαι , ἄλλου δὲ ἄλλο , τοῦ ἀέρος ἀδιαφόρου ὄντος πρὸς ἑαυτόν · τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ παντός φημι ( καὶ γὰρ μέγα τι ζῷόν ἐστιν ὁ κόσμος ) , ἐπειδὴ ἀγαθὸν ἦν πρὸς τὴν τοῦ ὅλου κόσμου σύστασιν τοιάνδε σχέσιν ἔχειν πρὸς ἄλληλα τὰ τὸν κόσμον συμπληροῦντα σώματα , εἰκότως ἕκαστον τῶν σωμάτων ὁρμήν τινα φυσικὴν ἔχον τὸ ἐφίεσθαι τῆς τοιᾶσδε πρὸς τὰ λοιπὰ σχέσεως , ἐπειδὴ τοῦτο συμβαίνει αὐτῷ τόδε τὸ μόριον τοῦ διαστήματος καταλαβόντι , εἰκότως ἐφίεται τούτου , οὐ διὰ τὸ ἐκεῖνο ἔχειν τινὰ δύναμιν , ἀλλ’ ὅτι καὶ τῷ παντὶ ἀγαθὸν καὶ ἑκάστῳ τό τε εἶναι καὶ τὸ εὖ περίεστιν , ὅταν ὑπείκῃ μὲν τῷδε , ὑπερανέχῃ δὲ τοῦδε . ἐφίεται οὖν τοῦ τοπικοῦ διαστήματος οὐ δι’ αὐτό , ἀλλὰ διὰ τὴν πρὸς τὰ λοιπὰ σχέσιν . ὥσπερ οὖν , ὡς αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης φησίν , εἰ φυσικόν τι πρᾶγμα ἦν ἡ οἰκίῃ οὐκ ἂν ἄλλως ἐγένετο ἢ ὡς νῦν ὑπὸ τῆς τέχνης , γίνεται δὲ τῆς μὲν ὀροφῆς ὑπερανεχούσης ὑποκειμένων δὲ τῶν θεμελίων καὶ τῶν τοίχων τὴν μέσην εἰληχότων τάξιν , δῆλον ὅτι καὶ εἰ φυσικὸν ἦν , αὐτοφυῶς ἐχώρησεν ἂν ἡ μὲν ὀροφὴ ἐπὶ τόδε τὸ μέρος τοῦ ἀέρος , καὶ τὰ λοιπὰ ὡς νῦν ἔχει . ὥσπερ οὗν νῦν οὐ διὰ τὸ διαφοράν τινα ἔχειν πρὸς ἑαυτὸν τὸν ἀέρα ἄλλο μέρος τῆς οἰκίας ἄλλο μόριον τοῦ ἀέρος κατείληφεν ἀλλ’ ὅτι τὸ ἀγαθὸν τότε ἔχει ἡ οἰκία , ὅταν τοιάνδε σχέσιν πρὸς ἄλληλα τὰ μόρια ἔχωσιν , οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ μέρος ζῴων καὶ ἐπὶ τοὐ κατείληφεν ζῴου τοῦ κόσμου ἔχει , τὸ μὲν κοσμικὸν διάστημα , ὅπερ καὶ χώρα ἐστὶ τοῦ παντὸς καὶ τόπος , αὐτὸ πρὸς ἑαυτὸ διαφορὰν οὐδεμίαν ἔχει , τῶ δὲ τὰ κοσμικὰ σώματα τοιάνδε σχέσιν ἀναλαβεῖν πρὸς ἄλληλα ἡ διαφορὰ γέγονε τοῦ ἄνω καὶ τοῦ κάτω , καὶ τὸ μὲν τὴν μεσαιτάτην ἀναλαβὸν σχέσιν κάτω φαμέν , τὸ δὲ τὴν ἐξωτάτω καὶ περιέχουσαν ἄνω . ἐκ τούτων δὲ καὶ τοὺς τόπους κεκλήκαμεν , τὸ μὲν μέρος τοῦ διαστήματος ὃ κατείληφεν τὸ μέσον κάτω , ὃ δὲ κατείληφεν τὸ πέριξ ἄνω . ἐφίεται οὖν ἕκαστον τοὐ συγγενοῦς , ὡς καὶ αὐτὸς εἶπεν , ὅταν ἀποσπασθῇ τούτου . φέρεται οὖν ἐπὶ τοῦτο προηγουμένως , φερόμενον δὲ ἐπὶ τοῦτο φέρεται καὶ ἐπὶ τὸ διάστημα ὃ κατείληφεν , ἡ δὲ συγγενὴς ὁλότης κατεγͅηφ̔ε τόδε τὸ διάστηῳ , ὡς εἴρηται , διὰ τὴν πρὸς τὸ πᾶν σχέσιν . Eἰ γάρ ἐστι φορά τις τῶν ἁπλῶν σωμάτων φύσει . Ὅτι οὐκ ἔστι ποιητικὸν αἴτιον κινήσεως τὸ κενόν . εἰ ἕκαστον , φησίν , 5 οἰκείαν τινὰ φορὰν ἔχει κατὰ φύσιν διαφέρουσαν τῶν λοιπῶν , οὐκ ἂν εἴη τὸ κενὸν ποιητικὸν αἴτιον τῆς κινήσεως · τῶν γὰρ διαφόρων κινήσεων διάφορ δεῖ εἷναι καὶ τὰ αἴτια , τὸ δὲ κενὸν ἀδιάφορον , οὐκ ἄρα αἴτιον τῶν φυσικῶν κινήσεων τὸ κενόν . τίνος οὖν , φησίν , αἴτιον ἄν εἴη κινήσεως ; εἰ γὰρ ἧς μάλιστα δοκεῖ εἶναι , λέγω δὴ τῆς κατὰ τόπον , ταύτης δέδεικται μὴ εἶναι , σχολῇ δήπου γε ἄλλης εἶναι κινήσεως αἴτιον . ὥστε οὐδεμιᾶς κινήσεως αἴτιον τὸ κενόν . Ἔτι εἰ ἔστι τι οἷον τόπος ἐς τερη μένος σώματος , ὅταν ᾖ κενόν , ποῦ οἰσθήσεται τὸ ἐντεθὲν εἰς αὐτὸ σῶμα ; οὐ γὰρ δὴ εἰς ἅπαν . Τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα τοῦ πρὸ αὐτοῦ [ διακρίνειν ] οὐκ ἂν ἄλλως διακριθείη , ἢ τοῦ μὲν προτέρου πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τὴν λέγουσαν ποιṃικὸν εἶναι τὸ κενὸν αἴτιον λεγομένου , τούτου δὲ πρὸς τὴν τελικὸν αὐτὸ αἴτιον ὑποτιθεμένην . καὶ ἔχει γε τὸ εὔλογον ἡ τοιαύτη διάκρισις · ἄνω μὲν γὰρ ἔλεγεν ὅτι ἑκάστῳ φορᾶς οὔσης κατὰ φύσιν ἰδίας τὸ κενὸν ἀδιάφορον ὂν οὐκ ἂν εἴη τῶν διαφόρων κινήσεων αἴτιον , νῦν δέ φησιν ἀποίου ὄντος τοὐ κενοῦ ποῦ οἰσθήσεται τὸ ἐντεθέν ; τὸ δὲ φερόμενον ἐπί τι ὡρισμένως , ὡς ἐπὶ τέλος τι καὶ ὀρεκτόν , φέρεται . καὶ εὔλογόν γε προθέμενον δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστι κινήσεως αἴτιον τὸ κενόν , δεῖξαι ὅτι κατ’ οὐδένα τῶν τρόπων τῶν αἰτίων αἴτιόν ἐστιν . Ὁ δὲ αὐτὸς λόγος καὶ πρὸς τοὺς τὸν τόπον οἰομένους εἶναι τι κεχωρισμένον , εἰς ὃ φέρεται . Ὥσπερ τοὺς περὶ τοῦ τόπου λόγους ἐφήρμοσε τῷ κενῷ , οὕτως καὶ τοὺς περὶ τοῦ κενοῦ ἐφαρμόζει τῷ τόπῳ εὐλόγως . εἶπε γὰρ ἤδη ὅτι ὁ τόπος καὶ τὸ κενὸν ταὐτόν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ • τὸ γὰρ κενὸν τόπος ἐστὶν ἐστερημένος σώματος κατὰ τοὺς τὸ διάστημα τόπον οἰομένους . καὶ ἐπὶ τοῦ τόπου οὖν , φησίν , εἰ διάστημα εἴη ὁ τόπος , ζητήσωμεν , ἐπειδὴ ἕκαστον ὁρῶμεν τοῦ οἰκείου τόπου ἐφιέμενον , τὰ μὲν κοῦφα τοὐ ἄνω τὰ δὲ βαρέα τοῦ κάτω , πῶς ἀδιαφόρου ὄντος τοῦ διαστήματος ὡς ἐπὶ διαφόρους τόπους ἄλλα ἀλλαχοῦ φέρεται . διὰ τί γὰρ τὸ πῦρ τοῦ ἄνω ἐφίεται μᾶλλον ἢ τοῦ κάτω καὶ δεξιὰ καὶ ἀριστερά ; ἔδει γάρ . εἴπερ τὸ διάστημα τόπος · ἀδιάφορον δὲ τοῦτο . πῶς δὲ ὅλως ἕξει τὸ διάστημα τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω ἀδιάφορον ὄν ; διάφορα γάρ , μᾶλλον δὲ ἐναντία , τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω . Καὶ ἐπὶ τοῦ κενοῦ ὁ αὐτὸς ἁρμόσει λόγος . Εἰπὼν ὅτι ὁ αὐτὸς λόγος , ὃς ἐπὶ τοῦ κενοῦ εἴρηται , ἁρμόσει καὶ πρὸς τὸν τόπον , εἰ διάστημα λέγοιτο εἶναι , πάλιν ἀντιστρέφει τὰ ἐπὶ τοῦ τόπου εἰρημένα καὶ ἐπὶ τοῦ κενοῦ , ἵνα δείξῃ τὴν συγγένειαν . καὶ τὴν αἰτίαν ἐπάγει , ὅτι ταὐτὸν ὁ τόπος καὶ τὸ κενόν . ὥστε ἅμα καὶ συνεισάγονται καὶ συναναιροῦνται.| Καὶ πῶς δὴ ἐνέσται ἢ ἐν τόπῳ ἢ ἐν τῷ κενῷ ; οὐ γὰρ συμβαίνει , ὅταν ὅλον τεθῇ , ἐν κεχωρισμένῳ καὶ ὑπομένοντι σώματι · τὸ γὰρ μέρος , ἐὰν μὴ χωρὶς τεθῇ , οὐκ ἔσται ἐν τόπῳ , ἀλλ’ ἐν τῷ ὅλῳ . Τὸ αὐτὸ ἤδη εἶπε καὶ ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις , ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν πάνυ ἀμυδρῶς καὶ ἀσαφῶς , ἐνταῦθα δὲ σαφέστερον . ἔνθεν γὰρ κἀκεῖνο τὸ χωρίον νενόηται , ἔνθα οὕτως · “ εἰ δὲ ἦν τι διάστημα τὸ πεφυκὸς κὸς καἲ μένον ἐν τῷ αὐτῷ , ἄπειροι ἂν ἦσαν οἱ τόποι · μεθισταμένου γὰρ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἀέρος ταὐτὸ ποιήσει τὰ μόρια πάντα ἐν τῷ ὅλῳ , ὅπερ ἅπαν τὸ ὕδωρ ἐν τῷ ἀγγείῳ . ” ὅπερ οὗν εἶπον , τὴν τούτου τοῦ χωρίου ἐξήγησιν ἐκ τῶν ἐνταῦθα εἰρημένων νενοήκαμεν . ὃ δὲ λέγει , τοῦτό ἐστιν · ἀδύνατον , φησίν , ἐντεθῆναί τι ἢ ἐν τῷ κενῷ ἢ ἐν τῷ τόπῳ , εἰ διάστημα εἴη . νῦν μὲν γὰρ ἡ κοινὴ ἔχει ἔννοια , ὅτι τὰ μόρια τῶν συνεχῶν οὐκ εἰσὶ καθ’ αὑτὰ ἐν τόπῳ τοῦ ὅλου ἐν τόπῳ ὄντος · οὐ γὰρ γίνεται καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ τὸ μόριον , εἰ μὴ διαιρεθείη τοῦ ὅλου . ἀλλ’ ἔστιν ὡς ἐν ὅλῳ κατὰ συμβεβηκὸς δὲ διὰ τό ὅλον καὶ τὰ μόρια ἐν τόπῳ εἶναι λέγεται . ταύτης οὖν οὔσης τῆς τοῦ ἐν τόπῳ ἐννοίας , οὐ συμβαίνει τοῦτο , ὅταν σῶμά τι ἐν κεχωρισμένῳ καὶ διαστηματικῷ τόπῳ ἐντεθῇ , λέγω δὴ τὸ μὴ εἶναι τὰ μόρια αὐτοῦ καθ’ αὑτὸ ἐν τόπῳ · χωρούντων γὰρ δι’ ἑαυτῶν τῶν διαστημάτων , ὥσπερ τὸ ὅλον σῶμα τὸ ὅλον κατέσχε διάστημα , οὕτω καὶ ἕκαστον τῶν μορίων αὐτοῦ μόριόν τι τοῦ διαστήματος κατέσχε , περιέχεται καθ’ αὑτὸ ὑπ’ ἐκείνου , καί , ὅπερ ἔμπροσθεν ἔλεγεν , ἐπ’ ἄπειρον ὄντων τῶν μεγεθῶν διαιρετῶν συμβήσεται καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ ἐν τόπῳ ἐνεργείᾳ ἐπ’ ἄπειρον διῃρῆσθαι . τοῦτο δέ , φησίν , ἀδύνατον · οὐκ ἐνδέχεται γὰρ τὸ μόριον καθ’ αὑτὸ γενέσθαι ἐν τόπῳ , εἰ μὴ ἀποτμηθῇ τοῦ ὅλου καὶ οὕτω καθ’ αὑτὸ χωρὶς τεθῇ . οὕτω , εἰ τοῦτο ἀδύνατον , ἀδύνατον ἄρα ἐντεθῆναι σῶμά τι ἐν τῷ τόπῳ ἢ ἐν τῷ κενῷ · ταὐτὸν γὰρ ἄμφω , ὡς εἴρηται . Συμβαίνει δὲ τοῖς λέγουσιν εἶναι ὡς ἀναγκαῖον , εἴπερ ἔσται κίνησις , τοὐναντίον μᾶλλον , ἐάν τις ἐπισκοπῇ . Δείξας ὅτι οὐκ ἔστιν αἴτιον κινήσεως τὸ κενὸν οὔτε ὡς ποιητικὸν οὔτε ὡς τελικόν . βούλεται λοιπὸν δεῖξαι ὅτι οὗτε ὡς τὸ δι’ οὗ αἴτιον κινήσεως τὸ κενὸν ἐνδέχεται εἶναι , οἷον ὀργανικόν , πρότερον δὲ ἀναλαμβάνει τὰ εἰρημένα καὶ δείκνυσι τὸ ἐκ τούτων ταῖς ἐκείνων ὑποθέσεσιν ἑπόμενον . τοῖς γὰρ λέγουσι , φησί , τὸ κενὸν κινήσεως εἶναι αἴτιον τοὐναντίον συμβαίνει ἢ λέγουσιν · ἐκεῖνοι μὲν γάρ φασιν ἱεῖ ἔστι κίνησις , ἀνάγκη κενὸν εἶναι’ , ἐκ δὲ τῶν εἰρημένων αὐτὸ τὸ ἐναντίον δείκνυται , ὅτι εἰ ἦν κενόν , οὐκ ἄν ἦν κίνησις . ὥσπερ γάρ , φησί , λέγουσί τινες τὴν γῆν ἠρεμεῖν διὰ τὸ πανταχόθεν ὑπὸ τοῦ ὁμοίου περιέχεσθαι ( οὐ γὰρ δύνασθαι κινηθῆναί που τοῦ πέριξ παντὸς ὁμοίου ὄντος · τί γὰρ μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε ; ὑπὸ γὰρ τῆς ἰσότητός τε καὶ ὁμοιότητος πανταχόθεν ὡσαύτως εἴργεται ) , τοῦτο ἀκολουθεῖ καὶ τοῖς τὸ κενὸν τιθεμένοις εὐλογώτερόν γε δήπου πολύ · ὒ γὰρ ἔστιν οὗ μᾶλλον ἢ ἧττον κινηθήσεται ὁμοίου πανταχόθεν ὄντος τοῦ κενοῦ . δείξας οὖν ὅτι κενοῦ γε ὄντος ἀδύνατον κίνησιν εἶναι τὴν κατὰ φύσιν , δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ τὴν παρὰ φύσιν ἐνδέχεται , καὶ πρῶτον μὲν ὡς ἑπόμενον τοῖς εἰρημένοις αὐτὸ κατασκευάζει , εἶτα καὶ αὐτὸ καθ’ αὑτὸ κατασκευάζει ὅτι οὐκ ἐνδέχεταί τι παρὰ φύσιν ἐπὶ κενοῦ κινηθῆναι . πᾶσα γὰρ παρὰ φύσιν κίνησις , φησίν , ὑστέρα ἐστὶ τῆς κατὰ φύσιν , καὶ ἐκτροπὴ τοῦ κατὰ φύσιν τὸ παρὰ φύσιν · οὐδὲ γὰρ ἄν εἴη παρὰ φύσιν καὶ βίαιος κίνησις μὴ ἀντικειμένη τῇ κατὰ φύσιν . ἐπεὶ οὖν κατὰ φύσιν κίνησιν κενοῦ ὄντος γενέσθαι ἀδύνατον , εὔδηλον ὡς οὐδὲ παρὰ φύσιν δυνατόν · ἐν οἷς γὰρ τὸ παρὰ φύσιν , ἐν τούτοις πολὺ πρότερον προυπῆρξε τὸ κατὰ φύσιν . ὅτι δὲ κατὰ φύσιν κίνησιν ἐν τῷ κενῷ γενέσθαι ἀδύνατον , καὶ ἤδη ἔδειξε καὶ πάλιν ἀναλαμβάνει τὸν λόγον . εἰ γὰρ μὴ ἔστι φησί , διαφορὰ μηδεμία ἐν τῷ ἀπείρῳ κενῷ , οὐκ ἂν οὐδὲ διάφορος εἴη κίνησις ἐν αὐτῷ · καθὸ μὲν γὰρ ἄπειρον λέγουσι τὸ κενόν , ἀναιροῦσι τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω καὶ ὅλως τὸ μέσον καὶ τὸ πέριξ , ἐφ’ ἃ κατὰ φύσιν τοῖς σώμασιν ἡ κίνησις τοῖς φυσικοῖς , καθὸ δὲ κενόν , πᾶσαν αὐτοῦ διαφορὰν ἀφαιροῦσιν . ὥσπερ γάρ , φησί , τοῦ μηδενὸς οὐκ ἄν εἴη διαφορά τις πρὸς ἑαυτό , οὕτως οὐδὲ τοῦ κενοῦ , μὴ ὂν δέ τι καὶ στέρησις τὸ κενόν . εἰ τοίνυν διαφορὰ μὴ ἔστιν ἐν αὐτῷ , οὐδὲ διάφορος ἂν εἴη κίνησις κενοῦ ὄντος · ἀλλὰ μὴν αἱ κινήσεις αἱ φυσικαὶ διάφοροι · ἀνάγκη ἄρα τῶν δύο θάτερον , ἢ κενὸν μὴ εἶναι , ἢ εἰ ἔστι κενόν , μὴ εἶναι κίνησιν κατὰ φύσιν . εἰ δὲ μὴ ἔστιν ἡ κατὰ φύσιν κίνησις κενοῦ ὄντος , οὐδ’ ἄν ἡ παρὰ φύσιν εἴη . εἰ τοίνυν μήτε κατὰ φύσιν μήτε παρὰ φύσιν κίνησιν ἐν τῶ κενῷ δυνατὸν γενέσθαι , ἔοικεν ἄρα κενοῦ ὄντος μηδὲ ὅλως εἶναι κίνησιν . οὕτως οὖν δείξας ἑπόμενον τοῖς εἰρημένοις τὸ μηδὲ τὴν παρὰ φύσιν κίνησιν ἐν τῷ κενῷ ἂν γενέσθαι , δείκνυσι καὶ αὐτὸ καθ’ αὑτὸ ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ἀδύνατον ἐν τῷ κενῷ κίνησιν εἶναι , οὕτως · πᾶσα παρὰ φύσιν κίνησις ἢ παρόντος καὶ βιαζομένου τοῦ κινοῦντος 638 PHILOPONI IN PHYSICORUM IT 8 [ Arist . p . 214 1^ 28 ] γίνεται , ἢ ἀφισταμένου καὶ οὐχ ἁπτομένου τοῦ τὴν ἀρχὴν ἐνδιδόντος , ὡς ἐπὶ τῶν ῥιπτούντων καὶ τοξευόντων . ἀλλὰ κινεῖται τὰ ῥιπτούμενα βίᾳ , ἤτοι , φησίν , ἀντιπεριισταμένου τοῦ ἀέρος ὑπὸ τῆς ῥύμης τοῦ ῥιπτουμένου ὠθούμενος γὰρ ὑπὸ τοὐ ῥιπτουμένου ὁ ἀὴρ καὶ διαχεόμενος εἰς τὰ πλάγια ἀντιπεριίσταται αὐτῷ εἰς τοὐπίσω καὶ οὕτως ὠθεῖ , καὶ μέχρι τοσού|του γίνεται ἡ ἀντιπερίστασις , μέχρις ἂν ἡ ῥύμη χαλασθῇ τοῦ ῥιπτουμένου ) , εἷς μὲν οὗν τρόπος τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως τοιοῦτος δοκεῖ εἶναι , ἕτερος δὲ τῷ τὸν ὠσθέντα ἀέρα μετὰ τοῦ ῥιπτουμένου θάττονα κινεῖσθαι κίνησιν τῆς τοῦ ὠσθέντος κατὰ φύσιν φορᾶς , ἣν φέρεται ἐπὶ τὸν οἰκεῖον τόπον , καὶ οὕτως ὠθεῖν αὐτό . εὐκίνητος γὰρ ὢν ὁ ἀήρ , εἰ μόνον ἀρχὴν λάβοι , πρόεισιν ἐπὶ πλεῖστον τὴν ἐνδοθεῖσαν κίνησιν διαφυλάττων , καὶ τῷ ὀξύτερον , ὥσπερ εἶπον , κινεῖσθαι τῆς κατὰ φύσιν τοῦ φερομένου φορᾶς , ταύτῃ ὠθῶν κινεῖ παρὰ φύσιν . δύο οὖν τούτων ὄντων τῶν τρόπων τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως , κατ’ οὐδένα τῶν τρόπων δυνατὸν ἐν τῷ κενῷ κινεῖσθαι παρὰ φύσιν . οὔτε γὰρ ἀντιπεριίστασθαι δύναται τὸ κενὸν οὔτε ὠθεῖσθαι · οὐ γάρ ἐστι σῶμα τὸ κενόν . ἀδύνατον ἄρα παρὰ φύσιν ἐν τῷ κενῷ κινεῖσθαι , εἰ μὴ ὡς τὰ ὀχούμενα , φησί , τοιαῦτα δέ ἐστι τὰ συμπαρομαρτοῦν ἔχοντα τὸ πρῶτον κινῆσαν . τοῦτο δὲ εἰρωνευόμενος εἶπεν . ὡς ὀχούμενα δὲ κινεῖται , οἷον τὰ ἐπὶ ὕδατος , ὡς ὅταν κάρφος τι ἐποχῆται τῷ ὕδατι κινουμένῳ · παρὰ φύσιν γὰρ κινεῖται τοῦτο οὔτε ὠθούμενον οὔτε τῇ ἀντιπεριστάει τοῦ ὕδατος , ἀλλ’ ἐποχούμενον τῷ ὕδατι . οὐ κυρίως δὲ αὕτη παρὰ φύσιν ἄν λεχθείη κίνησις , ἀλλὰ μᾶλλον κατὰ συμβεβηκός . οὐδὲ ταύτην δὲ ἐνδέχεται ἐν τῷ κενῷ κινεῖσθαι τὴν κίνησιν · τὰ γὰρ ὀχούμενα ἐπὶ σώματος ὀχεῖται , οὐκ ἐπὶ κενοῦ , καὶ δεῖ τὸ ὀχοῦν δυσδιαίρετον εἶναι τοῦ ὀχουμένου · ἀδύνατον ἄρα ἐπὶ τοῦ κενοῦ ὀχεῖσθαι . καὶ ἄλλως δέ , φησί , μέχρι τίνος κινούμενον στήσεται ; νῦν μὲν γὰρ τὴν αἰτίαν τῆς στάσεως εἰπεῖν ἔχομεν διὰ τὸ ἐκλυθῆναι τὸν τόνον τοῦ ὠσθέντος ἀέρος , τὸ δὲ ἐν τῷ κενῷ παρὰ φύσιν κινούμενον ποῦ στήσεται ἢ ὑπὸ τίνος ; ἀνάγκη ἄρα ἢ μηδὲ ὅλως κινεῖσθαι , ἢ πανταχοῦ φέρεσθαι , εἰ μή τι κρεῖττον ἐμΤαῦτα ποδίσει . Ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης δεικνὺς ὅτι οὐδὲ τὴν βίαιον καὶ παρὰ φύσιν κίνησιν δυνατὸν ἦν γενέσθαι , εἰ κενὸν ἦν , ἐμοὶ δὲ οὐδὲν ἀναγκαῖον ἔχειν δοκεῖ οὐδὲ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα . πρῶτον μὲν γὰρ ὄντως δέδεικται ἱκανῶς οὐδέν , ὥστε ἀποπλῆσαι ἡμῶν τὴν διάνοιαν , ὅτι τῆς παρὰ φύσιν καὶ βιαίου κινήσεως εἷς τῶν ἀπηριθμημένων τρόπων ἐστὶν αἴτιος . καὶ εἴρηται μέν μοι πρὸς τοῦτο τὸ θεώρημα μέτρια ἐν ταῖς σχολαῖς τοῦ ὀγδόου ταύτης τῆς πργματείας , ἔνθα τὸν περὶ τούτων προηγουμένως ἐκίνησε λόγον ὁ Ἀριστοτέλης , πῶς τὰ παρὰ φύσιν κινούμενα κινεῖται , οὐδὲν δὲ χεῖρον καὶ νῦν διὰ βραχέων ὑπομνῆσαι τὰ ὑποπίπτοντα πρὸς τὸν λόγον τοῦτον ἀπίθανα . ἐν γὰρ τῇ ἀντιπεριστάσει , ἤτοι ὁ ὠσθεὶς ἔμπροσθεν ὑπὸ τοῦ ῥιφέντος ἀὴρ ἤτοι βέλους ἢ λίθου εἰς τοὐπίσω παλινδρομεῖ καὶ πντιπεριίσταται τῷ βέλει ἢ τῷ λίθῳ , καὶ οὕτως ὄπισθεν αὐτοῦ γενόμενος ὠθεῖ αὐτόν , καὶ οὕτως ἐφεξῆς μέχρις ἂν ἡ ὁρμὴ τοῦ ῥιφέντος ἐξασθενήσῃ , ἢ οὐχ ὁ ἔμπροσθεν ὠθούμενός ἐστιν ὁ ἀντιπεριιστάμενος , ἀλλ’ ὁ ἐκ πλαγίων · ὠσθέντος γὰρ τοῦ βέλους ὑπὸ τοῦ συνωσθέντος ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς νευρᾶς ἀέρος ἀντιπεριίσταται εἰς τὸν τοῦ βέλους τόπον ὁ ἐκ πλαγίων ἀήρ , ὃς συνωσθεὶς ὑπὸ τοῦ κατ’ ἀρχὴν ὠσθέντος ἀέρος κινεῖ τὸ βέλος , καὶ οὕτως 20 πάλιν εἰς τὸν ἀντιπεριιστάμενον τῷ βέλει ἀέρα τὸ αὐτὸ δράσει , καὶ τὸ ἐφεξῆς μέχρις ἄν ἐξασθενήσῃ ἡ ἐνδοθεῖσα ἐξ ἀρχῆς ὁρμὴ τῆς κινήσεως · εἰ μὲν οὖν κατὰ τὸν πρότερον τρόπον εἴπωμεν γίνεσθαι τὴν ἀντιπερίστασιν , λέγω δὴ τὸν ὠσθέντα ἔμπροσθεν ὑπὸ τοῦ βέλους ἀέρα ἀντιπεριστῆναι αὐτῷ εἰς τοὐπίσω καὶ ὠθῆσαι αὐτόν , ἀπορήσοι ἄν τις , τί τὸ βιασάμενον τὸν ἀέρα ἅπαξ εἰς τὸ ἔμπροσθεν ὠσθέντα μηδενὸς ἀντιπαίοντος παλινδρομῆσαι εἰς τοὐπίσω , δηλονότι κατὰ πλάγια τοῦ βέλους , καὶ ἐλθόντα ὄπισθεν ἀνακάμψαι πάλιν καὶ ὦσαι τὸ βέλος . τρεῖς γὰρ ἀνάγκη κινήσεις κινηθῆναι · ὠσθῆναι γὰρ δεῖ ὑπὸ τοῦ βέλους εἰς τὸ ἔμπροσθεν , εἶτα παλινδρομῆσαι δρομῆσαι καὶ τὴν αὐτὴν ἀνακάμψαι πάλιν . καίτοι εὐκίνητος ὢ ὁ ἀὴρ καὶ λαβὼν ἀρχὴν κινήσεως ἵεται ἐπὶ πλεῖστον . πῶ οὖν ὁ ὠσθεὶς ὑπὸ τοῦ βέλους ἀὴρ οὐ κινεῖται κατὰ τὴν ἐνδοθεῖσαν ἀρχήν , ἀλλὰ παλινδρομήσας ὥσπερ ἐξ ἐπιτάγματος τὴν αὐτὴν ἀνακάμπτει πάλιν , καὶ παλινδρομήσας οὐ ὸιασκ̀εδἁννυται εἰς τὸ ἀχανές , ἀλλ’ ἀκριβῶς τῆς γλυφίδος τοῦ βέλους καταστοχασάμενος αὖθις παλινδρομεῖ πρὸς αὐτὴν καὶ αὐτῆς ἔχεται ; ταῦτα μὲν οὖν παντελῶς ἀπίθανα καὶ πλάσμασιν ἐοικότα μᾶλλον . ἔπειτα ὠσθεὶς ὑπὸ τοῦ βέλους ὁ ἔμπροσθεν ἀὴρ δῆλον ὅτι κινεῖταί τινα κίνησιν , κινεῖκινεῖται δὲ συνεχῶς καὶ τὸ βέλος · πῶς οὖν οἷόν τε τὸν ὠσθέντα ὑπὸ τοῦ βέλους ἀέρα ἀν-ιπο͂ρισγ͂ͅναι τῷ βέλει καὶ γενέσθαι εἰς τὸν τόπον , ὃν κατέλειψε τὸ βέλος ; πρὶν γὰρ παλινδρομῆσαι τοῦτον , ὅ τε ἐκ πλαγίων τοῦ βέλους ἀὴρ καὶ <ὁ> ὄπισθεν συμπεσοῦνται καὶ ἀναπληρώσουσι τὸν κατλειφθέντα ὑπὸ τοῦ βέλους τόπον ἀχρόνως διὰ τὴν τοῦ κενοῦ βίαν , καὶ μάλιστά γε ὁ ὄπισθεν συγκινούμενος τῷ βέλει . εἰ δέ τις εἴποι ὅτι ὁ ὠσθεὶς ὑπὸ τοῦ βέλους ἀὴρ παλινδρομήσας ὠθεῖ τὸν ἀντιπεριστάντα τῷ βέλει ἀέρα , καὶ οὕτως ὄπισθεν τοὐ βέλους γενόμενος εἰς τὸν τοῦ ὠσθέν . τος τόπον ὠθεῖ τὸ βέλος , μάλιστα μὲν οὖν ἀνάγκη ἦν μὴ συνεχῶς κινεῖ . σθαι τὸ βέλος · πρὶν γὰρ ὠσθῇ ὁ ἐκ πλαγίων ἀντιπεριστὰς ἀήρ , δῆλον ὅτι οὐκ ἐκινεῖτο τὸ βέλος · οὐ γὰρ ἐκίνει οὗτος ὁ ἀήρ . εἰ δὲ καὶ οὗτος ἐκίνει , τίς χρεία τὸν ἔμπροσθεν τͅαλινδρομ γ͂ͅσαι ; πῶς δὲ ὅλως ἢ ὑπὸ τίνος ὁ ὠσθεὶς ἔμπροσθεν ἀὴρ ἀρχὴν ἔλαβε τῆς εἰς τὸ ἔμπαλιν κινήσεως ; εἰ γὰρ ὅλως ὠθεῖν δύναται τὸν προσπίπτοντα ἀέρα , ὥσπερ νῦν τὸν ἐκ πλαγίων ὤθησε , διὰ τί μὴ πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως , ἣν ἐ̣κ τοῦ βέλους ἔλαβεν , ἐπὶ πλεῖστον τοῦτο ποιεῖ καὶ ὠθεῖ τὸν ἔμπροσθεν προσ-ιίrτον-α ἀεὶ ἀέρα , ἀλλὰ διαύλους καὶ τριαύλους ἐκτὸς τῆς κινούσης αἰτίας ποιεῖ ; πολλὰ μὲν οὖν ἐνῆν λέγειν καὶ ἐλέγχειν τὸ πλασματῶδες τῆς ὑποθέσεως , ἱκανὰ δὲ καὶ ταυτ’ ὡς πρὸς τὸ προκείμενον . Πρὸς δὲ τὴν ἑτέραν | ὑπόθεσιν , τὴν ἀντιπεριίστασθαι λέγουσαν τὸν ἐκ πλαγίων ἀέρα , καὶ τοῦτον ὠσθέντα ὑπὸ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ὠσθέντος ἀέρος τοῦ καὶ τὸ βέλος ὤσαντος , οὕτω καὶ αὐτὸν τὸ βέλος ὠθεῖν , φημὶ ὅτι εἰ καὶ ὁ ἐκ πλαγίων ἀὴρ ἀκίνητος ὢν ἀντιπεριίσταται τῷ βέλει καὶ γίνεται εἰς τὸν αὐτοῦ τόπον , πολὺ δήπου εὐλογώτερον τὸν ὠθοῦντα ἀέρα τὸ βέλος ὄπισθεν καὶ οὕτως ὀξέως κινούμενον ὥστε καὶ ἄλλον τὸν ἐκ πλαγίων ἀντιπεριιστάμενον κινεῖν , αὐτὸν ἀεὶ τῷ βέλει ἀντιπεριίστασθαι καὶ ὠθεῖν , μέχρις ἄν ἡ ἐξ ἀρχῆς ἐνδοθεῖσα αὐτῷ τῆς κινήσεως ἀρχὴ ἐκλυθῇ . Ταῦτα μὲν πρὸς τὸν λόγον , τὸν τῇ ἀντιπεριστάσει τοῦ ἀέρος λέγοντα κινεῖσθαι τὰ βίᾳ κινούμενα , πρὸς δὲ τὸν ἕτερον λόγον , τὸν λέγοντα ὅτι ὁ ὠσθεὶς ἐξ ἀρχῆς ἀὴρ ἀρχὴν λαβὼν κινήσεως καὶ ὀξύτερον κινούμενος τῆς τοῦ ῥιφέντος κατὰ φύσιν φορᾶς , οὕτως αὐτὸν ὠθεῖ συμπαρομαρτῶν , μέχρις ἄν ἐκλυθῇ ἡ ἐνδοθεῖσα αὐτῷ κινητικὴ δύναμις , ἔχοντα μᾶλλον τὸ πιθανόν , ταῦτα ἔστιν εἰπεῖν , ὁ δὲ λεχθησόμενος λόγος ἁρμόσει καὶ πρὸς τὸν ἐκ τῆς ἀντιπεριστάσεως . ἐρωτητέον δὲ πρότερον τοὺς ταῦτα λέγοντας · ἆρα ὅταν τις ῥιπτῇ βίᾳ λίθον , τῷ ὠθεῖν τὸν κατόπιν τοῦ λίθου ἀέρα , οὕτως βιάζεται τὸν λίθον ἐπὶ τὴν παρὰ φύσιν κίνησιν ; ἢ ἐνδίδωσί τινα καὶ τῷ λίθῳ δύναμιν κινητικὴν ὁ ὠθῶν ; εἰ μὲν οὖν μηδεμίαν ἐνδίδωσι τῷ λίθῳ δύναμιν , ἀλλὰ μόνον τῷ ὠθεῖν τὸν ἀέρα οὕτω κινεῖ τὸν λίθον ἢ τὸ βέλος ἡ νευρά , τίς ἦν χρεία ἢ ἅπτεσθαι τῆς χειρὸς τὸν λίθον ἢ τῆς γλυφίδος τοῦ βέλους τὴν νευράν ; δυνατὸν γὰρ ἦν καὶ μὴ ἁψάμενον τούτων , ἀλλ’ οἷον στήσαντα τὸ βέλος ἐπ’ ἄκρου ξύλου , οἷον ἐπί τινος λεπτῆς γραμμῆς , ὁμοίως δὲ καὶ τὸν λίθον , μυρίαις μηχαναῖς πολύν τινα κινεῖν ὄπισθεν ἀέρα . καὶ δῆλον ὅτι ὅσῳ πλείων καὶ πλείονι βίᾳ ὁ ἀὴρ ἐκινεῖτο , μᾶλλον ὠθεῖν ὤφειλε καὶ ἐπὶ πλεῖον ἐξακοντίζειν . νῦν δὲ οὐδ’ ἂν ὡς ἐπὶ ἀπλατοῦς τῶ ὄντι γραμμῆς ἢ σημείου στήσῃς τὸ βέλος ἢ τὸν λίθον , καὶ τὸν πάντα πάσῃ 25 ῥύμῃ κινήσῃς ὄπισθεν ἀέρα , οὐδ’ ἂν πηχυαῖον διάστημα κινηθείη τὸ βέλος . εἰ τοίνυν πλείονι ῥύμῃ κινηθεὶς ὁ ἀὴρ οὐκ ἐκίνησεν , εὔδηλον ὅτι οὐδὲ ἐπὶ τῶν ῥιπτούντων ἢ τοξευόντων ὁ ὠθούμενος ὑπὸ τῆς χειρὸς ἢ τῆς νευρᾶς ἀὴρ οὗτός ἐστιν ὁ κινῶν · τί γὰρ μᾶλλον ἁπτομένου τοῦ ῥιπτοῦντος τοῦ ῥιπτουμένου ἢ μή , τοῦτο συμβαίνειν ὤφειλε ; καὶ ἄλλως εἰ συνεχές ἐστι τὸ ἁπτόμενον τὸ βέλος τῆς νευρᾶς καὶ ἡ χεὶρ τοῦ λίθου , καὶ οὐδέν ἐστι τὸ μεταξύ , ποῖος ἄν εἴη ὁ ἐξόπισθεν κινούμενος ἀήρ ; εἰ δὲ ὁ ἐκ πλαγίων κινεῖται , τί πρὸς τὸ ῥιπτούμενον ; ἐκπίπτει γὰρ αὐτοῦ ἐκεῖνος . ‘Εκ τούτων δὴ καὶ πολλῶν ἄλλων συνιδεῖν ἔστιν ὡς ἀδύνατον τούτῳ κινεῖσθαι τῷ τρόπῳ τὰ βία κινούμενα , ἀλλ’ ἀνάγκη κινητικήν τινα δύναμιν ἀσώματον ἐνδίδοσθαι ὑπὸ τοῦ ῥιπτοῦντος τῷ ῥιπτουμένῳ , καὶ ἢ μηδ’ ὅλως τὸν ὠσθέντα ἀέρα πρὸς ταύτην τὴν κίνησιν συμβάλλεσθαι , ἢ βραχύ τι . εἰ δὲ ταύτῃ κινεῖται τὰ βίᾳ κινούμενα , δῆλον δήπου ὅτι κἄν ἐπὶ κενοῦ ῥιπτῇ τις βέλος ἢ λίθον βία καὶ παρὰ συσὶν , τὸ αὐτὸ πολλώ μᾶλλον συμβήσεται , καὶ οὐ δεήσεταί τινος ἔξωθεν τοῦ ὠθοῦντος . καὶ οὐ δήπου ἀπορώτερος ἔσται οὗτος ὁ λόγος ὑπὸ τῆς ἐναργείας μαρτυρούμενος λέγω δὴ ὅτι ἐνέργειά τις ἀσώματος κινητικὴ ἐνδίδοται ὑπὸ τοῦ ῥιπτοῦντος τῷ ῥιπτουμένῳ , ὅθεν δεῖ τὸν ῥιπτοῦντα ἅπτεσθαι τοῦ ῥιπτουμένου ) τοῦ ἐνεργείας τινὰς ἀφικνεῖσθαι τῶν ὁρατῶν πρὸς τὰς ὄψεις , ὡς Ἀριστοτέλει δοκεῖ . ὁρῶμεν γὰρ καὶ ἐκ τῶν χρωμάτων ἐνεργείας τινὰς ἀσωμάτως ἀφικνουμένας καὶ χρωννυούσας τὰ προκείμενα στερεὰ σώματα , ὅταν ἀκτὶς ἡλίου διὰ τῶν χρωμάτων προσβάλῃ , ὥσπερ ἔστιν ἐναργῶς ἰδεῖν , ὅταν διὰ τῶν κεχρωματισμένων σπέκλων προσβάλῃ ἀκτὶς ἡλιακή · ᾧ γὰρ ἄν στερεῷ σώματι προσπέσῃ ἡ διὰ τοῦ σπέκλου προσπίπτουσα ἀκτίς , τοῦτο χρώννυσιν ὁμοίως τῷ δι’ οὗ προσέπεσε χρώματι . δῆλον οὖν ὅτι ἐπιγίνονται ἐνέργειαί τινες ἀσωμάτως ἐξ ἄλλων εἰς ἄλλα . ἔπειτα εἰ τὸ μὲν ῥιπτούμενόν ἐστιν ὁ λίθος ἢ τὸ βέλος , τὸ δὲ κινοῦν καὶ ἀποβιαζόμενον ὁ ἄνθρωπος , τί ἐκώλυε καὶ κενοῦ ὄντος τοῦ μεταξὺ ῥῖψαί τι ; εἰ γὰρ νῦν σώματος ὄντος τοῦ μεταξὺ καὶ τοῦ ἐμποδίζοντος ταῖς κινήσεσι τῶν σωμάτων καὶ δεομένων τῶν κινουμένων διελεῖν τὸ μεταξὺ ὅμως κινοῦνται , τί ἐκώλυε κενοῦ ὄντος τοῦ μεταξὺ ῥῖψαι βέλος ἢ λίθον ἤ τι τοιοῦτον ὄντος καὶ τοῦ ῥιπτοῦντος καὶ τοῦ ῥιπτουμένου καὶ τῆς χώρας ; Ἀνάγκη δὲ ἄνπερ ᾖ βίαιος , <εἶναι καὶ τὴν κατὰ ἡ μὲν γὰρ βίαιος> παρὰ φύσιν . ’Επειδὴ διεῖλε τὴν κίνησιν εἰς τὴν βίαιον καὶ τὴν κατὰ φύσιν , συμβάλλεται δὲ αὐτῷ πρὸς τὴν δεῖξιν ἡ παρὰ φύσιν , διὰ τοῦτό φησιν ὅτι ἐὰν ᾖ βίαιος κίνησις , ἔστι καὶ ἡ παρὰ φύσιν · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶ τὸ βίᾳ ἢ παρὰ φύσιν . εἰ τοίνυν ἔστι παρὰ φύσιν κίνησις κενοῦ ὄντος , δεῖ προηγεῖσθαι τὴν κατὰ φύσιν · ἀλλὰ μὴν ἡ κατὰ φύσιν οὐκ ἔστιν , οὐδὲ ἡ παρὰ φύσιν ἄρα . δείκνυσι δὲ ἐφεξῆς πῶς οὐκ ἔστιν ἡ κατὰ φύσιν , ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ μὴ εἶναι τὴν κατὰ φύσιν κίνησιν ἐπὶ τοῦ κενοῦ οὐδεὶς λόγος ἀναγκαῖος ἀπέδειξεν , οὐκ ἄν ταύτῃ ἀναιροῖτο ἡ παρὰ φύσιν . καὶ οὐ δήπου λέγω ὅτι κενόν ἐστιν ἐνεργείᾳ τὸ δι’ οὗ κινοῦνται τὰ κινούμενα , ἀλλ’ ὅτι κἄν κενὸν ἦν , οὐδὲν ἐκώλυεν εἶναι κίνησιν . To δὲ κενὸν μὴ ὄν τι καὶ στέρησις δοκεῖ εἶναι . | Οὐχ ὅτι μηδαμῇ μηδαμῶς ὄν ἐστιν , ἀλλ’ ὥσπερ ἡ ὕλη καὶ στέρησις λέγεται καὶ τὸ μὴ ὂν τῷ μηδὲν εἶναι τῶν φυσικῶν σωμάτων ἐνεργεία , οὕτω δὴ καὶ τὸ κενὸν τῷ μηδὲν εἶναι τῶν πεφυκότων ἐγγίνεσθαι ἐν αὐτῷ σωμάτων καὶ στέρησις λέγοιτ’ ἂν καὶ τὸ μὴ ὄν . ‘Η δὲ φύσει φορὰ διάφορος . Τὰ μὲν γὰρ ἄνω κατὰ φύσιν κινεῖται , τὰ δὲ κάτω · ὥστε διάφοροι αἱ φυσικαὶ κινήσεις . Ὥστε ἔσται τὰ φύσει διάφορα . Τουτέστι τὰ φύσει κινούμενα . εἰ δὲ τὰ κινούμενα κατὰ φύσιν διάφορα , ἐν δὲ τῷ κενῷ οὐδεμία ἐστὶ διαφορὰ ἐφ’ ὃ κινοῦνται , δυοῖν ἀνάγκη θάτερον , ἢ μὴ γίνεσθαι ἐπὶ κενοῦ κίνησιν , ἢ μηδὲν κατὰ φύσιν κινεῖσθαι . Ἔτι νῦν μὲν κινεῖται τοῦ ὤσαντος οὐχ ἁπτομένου . Ἔνθεν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ κατασκευάζει τὸ μὴ ἂν γενέσθαι ἐν τῷ κενῷ παρὰ φύσιν κίνησιν . τὸ δὲ οὐχ ἁπτομένου τοῦ ὤσαντος ἀντὶ τοῦ οὐ μέχρις ἂν κινῆται ἁπτομένου , ἐπείτοι γε ἐν τῷ ὠθεῖν δηλονότι ἥπτετο τοῦ βέλους ἢ τοῦ λίθου . ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἐναπολαβοῦσα ἡ χεὶρ μεταξὺ ἑαυτῆς καὶ τοῦ λίθου ἀέρα τινά , οὕτως τῷ ὠθεῖν τὸν ἀέρα ὠθεῖ τὸν λίθον , ὁμοίως δὲ οὐδὲ ἡ νευρὰ μεταξὺ ἑαυτῆς καὶ τοῦ βέλους , ἀλλ’ ἐφαρμόζουσιν αἱ ἐπιφάνειαι ἀλλήλαις , ἥ τε τοῦ ῥιπτοῦντος καὶ ἡ τοῦ ῥιπτουμένου , πότερον πρὶν ἅψασθαι τοῦ ῥιπτουμένου ὄπισθεν τὸν ἀέρα , καὶ οὕτως ὠθῆσαι αὐτό , γίνεταί τις κίνησις τῷ λίθῳ ὑπ’ αὐτῆς τῆς χειρὸς ἀμέσως ἢ τῷ βέλει ὑπὸ τῆς νευρᾶς , ἢ οὔ ; εἰ μὲν οὖν μηδεμία ὦσις γίνεται ὑπὸ τῆς χειρὸς ἢ τῆς νευρᾶς , οὐκ ἔδει ἐν τῷ ὠθεῖσθαι τὸν λίθον ἐπὶ τὸν παρὰ φύσιν τόπον διίστασθαί ποτε τῆς χειρός · οὔτε γὰρ ὑπὸ τῆς ἐμφύτου ὁρμῆς ἐπὶ τὸ παρὰ φύσιν φέρεται , οὔτε ἡ χεὶρ ἀμέσως ὠθῆσαι αὐτὸν δύναται . νῦν δὲ ὠθεῖται μηδενὸς μεταξὺ ἐναπειλημμένου ἀέρος · ὥστε εἰ μὴ ἐστι μεταξύ τις ἀήρ , τὸ πρώτως ὠθῆσαν ἡ χείρ ἐστιν ἢ ἡ νευρά , εἰ καὶ ὁ ἀὴρ λοιπόν , ὥς φασι , τὴν ὤθησιν διαδέχεται . εἰ δὲ ἐνδέχεται ὅλως ὑπὸ τῆς χειρὸς ἀμέσως γενέσθαι ὤθησιν , τί κωλύει καὶ ἐπὶ κενοῦ τὸ αὐτὸ τοῦτο γενέσθαι ; οὐδὲν γάρ μοι διαφέρει τὸ ἐπὶ πλέον ἢ ἔλαττον διὰ κενοῦ ἢ διὰ σώματος γενέσθαι . Ἔτι οὐδεὶς ἄν εἰπεῖν ἔχοι [ ὅτι ] διὰ τί κινηθὲν στήσεται . Ἕτερον τοῦτό ἐστιν ἐπιχείρημα , ὅτι οὐδὲν κινεῖται ἐν τῷ κενῷ παρὰ φύσιν . φημὶ δὲ ἐγὼ ὅτι ὥσπερ σὺ ὁ τὴν ὤθησιν τοῦ ἀέρος αἰτιώμενος τῆς παρὰ φύσιν κινήσεως μέχρι τοσούτου λέγεις κινεῖσθαι αὐτό , μέχρις ἄν ἐκλυθῇ ἡ ἐνδοθεῖσα τῷ ἀέρι κινητικὴ δύναμις ἐκ τοῦ τὴν ἀρχὴν ὤσαντος , οὕτω δηλονότι κἄν εἰ ἐπὶ κενοῦ παρὰ φύσιν κινηθείη τι , μέχρι τοσούτου ἐκινεῖτο , μέχρις ἂν ἐξασθενήσῃ ἡ ἐνδοθεῖσα αὐτῷ κινητικὴ δύναμις ὑπὸ τοὐ τὴν ἀρχὴν ὤσαντος . Ἔτι νῦν μὲν εἰς τὸ κενὸν διὰ τὸ ὑπείκειν φέρεσθαι δοκεῖ . ἐν δὲ τῷ κενῷ πάντῃ ὁμοίως <τὸ> τοιοῦτον . Ἕτερον τοῦτο ἐπιχείρημα ἐξ αὐτῶν ὧν λέγουσιν οἱ τὸ κατεσπαρμένον κενὸν ὑποτιθέμενοι ἐν τοῖς σώμασιν , οἵτινές εἰσιν οἱ περὶ Δημόκριτον . νῦν μὲν γάρ , φησί , τὴν αἰτίαν ἀποδίδοτε τοῦ μᾶλλον μὲν κινεῖσθαι ἐν n ἀέρι ἧττον δὲ ἐν ὕδατι ἐν δὲ τῇ γῇ μηδαμῶς , ἐπειδὴ πάντα μὲν ἐκ τῆς τοῦ κενοῦ συμπλοκῆς καὶ τῶν ἀτόμων συνέστηκεν , οὐχ ὁμοία δὲ ἐν πᾶσιν ἡ συμπλοκή , ἀλλ’ εἰσὶ τὰ κενὰ ἢ μείζονα ἢ ἐλάττονα ἐν τοῖς σώμασι . διὰ τοῦτο ἐν μὲν τῷ ἀέρι θᾶττον κινεῖται , διότι μεγαλομερῆ ἐστι τὰ τοῦ ἀέρος κενά · ὠθούμεναι οὖν αἱ τοῦ ἀέρος ἄτομοι ὑπὸ τοῦ κινουμένου ῥᾳδίως εἰς τὰ κενὰ χωροῦσι καὶ διδόασι τὴν πάροδον τῷ κινουμένῳ . ἐν δὲ τῷ ὕδατι βραδυτέρα ἡ κίνησις · μικρότερα γὰρ τὰ κενά , καὶ ἡ πίλησις οὖν ἡ εἰς αὐτὰ χρονιωτέρα . ἐν δὲ τῇ γῇ διὰ τὸ πάνυ μικρομερῆ εἶναι τὰ κενὰ κίνησις οὐ γίνεται · οὐ γὰρ δύνανται εἰς αὐτὰ πιληθῆναι αἱ ἄτομοι . εἰ τοίνυν , φησίν , ἐπὶ τούτων οὕτως ἡ κίνησις γίνεται , ἐὰν ὅλον ᾖ κενόν , ποῦ οἰσθήσεται , φησίν ; οὐ γὰρ ἄλλο ἄλλου μέρος τοῦ κενοῦ μᾶλλον ὑπεικτικόν , ἀλλὰ πάντῃ οὐδὲν ἐμποδίσει · ὥστε πανταχοῦ ὁμοίως σἰσθήσεταινῦν μὲν γὰρ ὅπῃ τῷ ὠθοῦντι παρείκουσιν αἱ ἄτομοι , κινεῖται τὰ κινούμενα ἢ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἀλλαχοῦ , ἐν δὲ τῷ κενῷ πάντῃ ὁμοίως ὄντος ὑπεικτικοῦ , εἰ δεῖ ὑπεικτικὸν εἰπεῖν τὸ κενόν , μᾶλλον δὲ μηδαμῇ μηδαμῶς ἐμποδίζοντος , εὔλογον τὸ πανταχοῦ φέρεσθαι τὸ κινούμενον , καὶ μηδὲν μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε . τοῦτο δὲ ἄλογον καὶ ἀδύνατον . καὶ εἰ ὅσῳ μεγαλομερῆ εἰσι τὰ κενά , τοσούτῳ θᾶττον ἡ κίνησις , ἐὰν ἄρα ὅλον ᾐ κενόν , ἀχρόνως ἐν αὐτῷ κινηθήσεται . τοῦτο δὲ τὸ ἐπιχείρημα δυνατὸν μὲν καὶ ὡς συνεχὲς τοῖς ἀνωτέρω λαβεῖν , ὅτι νῦν μὲν ἴσως τοῦ τὰ παρὰ φύσιν κινούμενα μὴ ὁμοίως διὰ παντὸς φέρεσθαι ταύτην ἄν ἀποδοῖεν τὴν αἰτίαν , ἐὰν δὲ ὅλον ᾖ κενόν , τί ἄν εἴποιεν ; ἢ γὰρ ἀχρόνως οἰσθήσεται ἢ πανταχοῦ . μᾶλλον <δὲ> διὰ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα εἴρηται ὅτι οὔτε ὡς τὸ οὗ δυνατὸν διὰ κενοῦ γενέσθαι τὴν κίνησιν . οὔτε γὰρ τὸ θᾶττον ἔσται ἐν αὐτῷ καὶ βραδύτερον , οὔτε τὸ ὧδε μᾶλλον ἢ ὧδε · πανταχοῦ γὰρ ὁμοίως . ὥστε τοῖς ἑξῆς μᾶλλον συντακτέον αὐτό , οὐ τοῖς ἔμπροσθεν . | Ἔτι δὲ ἐκ τῶνδε φανερὸν τὸ λεγόμενον · ὁρῶμεν γὰρ τὸ αὐτὸ βάρος καὶ σῶμα θᾶττον φερόμενον διὰ δύο αἰτίας . Δείξας ὅτι οὔτε ὡς ποιητικὸν αἴτιόν ἐστι κινήσεως τὸ κενὸν οὔτε ὡς τελικόν , βούλεται λοιπὸν δεῖξαι ὅτι οὔτε ὡς τὸ δι’ οὗ αἴτιόν ἐστι κινήσεως , οἷον ὅτι αἴτιον τὸ κενὸν ὡς δι’ αὐτοῦ φερομένων τῶν σωμάτων , ὥσπερ νῦν δι’ ἀέρος ἢ δι’ ὕδατος ἡ τῶν σωμάτων γίνεται κίνησις . εἰ γὰρ δειχθῇ ὅτι οὐδ’ οὕτως ἐστὶ κινήσεως αἴτιον , οὐδὲ ἐνδέχεται κενοῦ ὄντος κίνησιν δι’ αὐτοῦ γενέσθαι τὴν κατὰ φύσιν . δέδεικται δὲ ὅτι οὐδὲ τὴν παρὰ φύσιν · ἔοικεν ἄρα κενοῦ ὄντος μὴ ἐνδέχεσθαι κίνησιν εἶναι . ἀλλὰ μὴν ἔστι κίνησις · κενὸν ἄρα οὐκ ἔστιν , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς προέκειτο δεῖξαι . δείκνυσι δὲ ὅτι ἀδύνατον διὰ κενοῦ κίνησιν εἶναι ἐκ τῆς ἀνίσου κινήσεως • ἔστι γάρ τις κίνησις ἡ μὲν θάττων ἡ δὲ βραδυτέρα . ὁρῶμεν οὖν , φησίν , ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων , ὅτι αἱ ἄνισοι κινήσεις διὰ δύο γίνονται αἰτίας , ἢ τῷ διαφἐρεῖν τὸ δι’ οὗ ( τὸ γὰρ αὐτὸ βάρος δι’ ὕδατος μὲν κινούμενον βραδύτερον κινηθήσεται , δι’ ἀέρος δὲ ταχύτερον ) , κἀν τὸ αὐτὸ πάλιν ᾖ δι’ οὗ φέρεται , μὴ ὡσαύτως δὲ ἔχον , ἄνισος γίνεται κίνησις · ὥσπερ γὰρ βραδύτερον δι’ ὕδατος ἐκινεῖτο διὰ τὸ δυσδιαιρετώτερον εἶναι τοῦ ἀέρος διὰ τὴν παχύτητα καὶ δαπανᾶσθαι χρόνον ἐν τῇ διαιρέσει , οὕτως κἄν τὸ αὐτὸ ᾖ δι’ οὗ κινεῖται , οἷον ὁ ἀήρ , φέρηται δὲ νῦν μὲν δι’ . ἑστῶτος αὐτοῦ ἄλλοτε δὲ ἀντικινουμένου , θᾶττον φέρεται δι’ ἑστῶτος · ἀνακρουόμενον γὰρ ὑπ’ αὐτοῦ ἐμποδίζεται τοῦ πρόσω · δυσχερεστέρα γὰρ ἡ διαίρεσις γίνεται διὰ τὸ ἐξολισθαίνειν κινούμενον τὸν ἀέρα καὶ διὰ τὴν ἀντώθησιν . οὕτω μὲν οὖν ἄνισος ἡ κίνησις γίνεται τοῦ μὲν κινουμένου τοῦ αὐτοῦ ὄντος τοῦ δὲ δι’ οὗ κινεῖται οὐ τοῦ αὐτοῦ , κἄν τὸ αὐτὸ δὲ τὸ δι’ οὗ ᾖ τὸ κινούμενον δὲ μὴ τὸ αὐτό , καὶ οὕτως ἄνισος γίνεται ἡ κίνησις . τὸ γὰρ λιτριαῖον βάρος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀέρος θᾶττον καταφέρεται τοῦ ἡμιλιτριαίου · ἡ γὰρ μείζων ῥοπὴ θᾶττον διαιρεῖ . κἀν ἡ αὐτὴ δὲ ῥοπὴ ᾖ , οἷον διλιτριαία , τοῖς σχήμασι δὲ διαφέρῃ , καὶ τὸ μὲν σφαιρικὸν ᾖ τὸ δὲ πλατύ θᾶττον τὸ σφαιρικὸν τοῦ πλατέος κατενεχθήσεται διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀέρος · ὅσον γὰρ ἂν ᾖ πολυγωνιώτερον , τοσοῦτον θᾶττον ποιεῖται τὴν διαίρεσιν , τὸ δὲ πολυγώνιον προκόπτον ἥξει εἰς τὸ ἀγώνιον , λέγω δὴ τὸ σφαιρικόν . πάντων οὖν ταχύτερον τὸ σφαιρικὸν σχῆμα καταφέρεται ( κατὰ σημεῖον γὰρ ποιεῖται τὴν τομήν ) , τὸ δὲ πλατὺ ἅτε ὑπὸ πλείονος ἀέρος ἀνεχόμενον βραδυτέραν ποιεῖται τὴν τομήν , ὥσπερ τῶν μαχαιρίων τὰ ἀμβλέα . διὸ ὅσῳ σφαιροειδές τι ᾖ , εὐκύλιστον μᾶλλόν ἐστιν , οἷον ὁ κύλινδρος καὶ τὰ πολυγώνια τῶν σχημάτων . διὸ σφαῖρα πάντων μᾶλλον εὐκύλιστος ( κατὰ σημεῖον γὰρ ἅπτεται τοὐ ἐπιπέδου ) , ὁ δὲ κύβος πάντων μᾶλλον δυσκύλιστος · πολλὴν γὰρ τοῦ ἐπιπέδου κατέχει μοῖραν . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τῶν καταφερομένων τὰ σφαιρικὰ θάττονα ποιεῖ τὴν κίνησιν διὰ τὸ ὑπὸ ὀλίγου ἀνέχεσθαι ἀέρος , τὸ δὲ ὀλίγον τοῦ πλείονος εὐδιαιρετώτερον τὸ αὐτὸ ὂν . Αἱ μὲν οὖν αἰτίαι τῆς ἀνίσου κινήσεως αὗται , ἀδύνατον δέ , φησίν , εἰ διὰ κενοῦ γίνοιτο ἡ κίνησις , τὴν αἰτίαν δι’ ἣν ἄνισοι γίνονται αἱ κινήσεις ἀποδοῦναι · ἀνάγκη γὰρ ἰσοταχῶς ἐπὶ κενοῦ πάντα κινεῖσθαι , μᾶλλον δὲ μηδὲ ὅλως δυνατὸν εἶναι κίνησιν ἐπὶ κενοῦ γενέσθαι . δείκνυσι δὲ τοῦτο οὕτως · λαμβάνει δύο τινὰ διαστήματα ἴσα τῷ μήκει , οἷον σταδιαῖα , ἀέρα καὶ ὕδωρ , καὶ ἕν τι καὶ τὸ αὐτὸ δι’ ἀμφοτέρων κινούμενον , ἢ δύο ἰσόρροπα καὶ ἰσοσχήμονα ( οὐδὲν γὰρ διαφέρει ) , οἷον δύο σφαίρας χρυσοῦ λιτριαίας τῷ βάρει · ἐὰν οὖν ἡ μὲν διὰ τοῦ ἀέρος κινηθείη ἡ δὲ διὰ τοῦ ὕδατος , ἐπειδὴ λεπτομερέστερος ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος , θᾶττον δηλονότι διελεύσεται ἡ ἑτέρα τὸν σταδιαῖον ἀέρα ἢ ἡ ἑτέρα τὸ ὕδωρ . ἕξουσι δή , φησί , τοῦτον τὸν λόγον πρὸς ἀλλήλους οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων , ὃν λόγον ἔχει ὁ ἀὴρ πρὸς τὸ ὕδωρ παχύτητι καὶ λεπτότητι . εἰ γὰρ διπλασίονι λόγῳ λεπτομερέστερος εἴη ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος , ἀνάγκη καὶ τοὺς χρόνους τῶν κινήσεων τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν ἀντεστραμμένως πρὸς ἀλλήλους · διπλασίων γὰρ ἔσται ὁ χρόνος ἐν ᾧ κινεῖται διὰ τοῦ ὕδατος τοῦ χρόνου ἐν ὧ κινεῖται διὰ τοῦ ἀέρος , καὶ ὅσῳ λεπτεμερέστερόν ἐστι τὸ δι’ οὗ ἡ κίνησις , τοσούτῳ ὁ χρόνος τῆς κινήσεως μειοῦται . τούτων τοίνυν οὕτως ἐχόντων δείκνυσιν ὅτι ἀδύνατον κίνησιν διὰ κενοῦ γενέσθαι , τούτῳ τῷ τρόπῳ · δείκνυσι δὲ ἐπὶ καταγραφῆς , καλεῖ δὲ τὸ μὲν κινούμενον ἁ , τὸν δὲ ἀέρα δ , τὸ δὲ ὕδωρ β ( ?? ) , χρόνον δὲ τὸν μὲν τῆς διὰ τοῦ ὕδατος κινήσεως γ ( ?? ) τὸν δὲ τῆς διὰ τοῦ ἀέρος ἑ , λαμβάνει δὲ ἴσον τῷ ὕδατι καὶ τῷ ἀέρι κενόν , ὃ καλεῖ ζ . εἰ οὖν ἐνδέχεται κινηθῆναι διὰ κενοῦ , ἐπειδὴ πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ , κεκινήσθω τὸ ἁ ἔν τινι χρόνῳ διὰ τοῦ κενοῦ τοῦ ζ , καὶ ἔστω , φησίν , ὁ χρόνος ἐν ᾧ κινεῖται διὰ τοῦ κενοῦ ὁ ἡ . ἐπεὶ οὖν παντὸς χρόνου πεπερασμένου πρὸς πάπα χρόνον πεπερασμένον λόγος τις , ἀνάγκη καὶ τὸν χρόνον ἐν ᾧ ἐκινήθη διὰ τοῦ κενοῦ ἔχειν τινὰ λόγον πρὸς τὸν χρόνον ἐν ᾧ ἐκινήθη διὰ τοῦ σώματος . εἰ δὲ ὁ χρόνος πρὸς τὸν χρόνον ἔχει λόγον , ὡς δ’ ἄν ἔχωσι πρὸς ἀλλήλους οἱ χρόνοι , οὕτως ἀνάγκη ἔχειν καὶ τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις , καὶ ἔμπαλιν ὃν ἄν ἔχωσι λόγον δι’ ὧν ἡ κίνησις , τοῦτον ἀνάγκη τὸν λόγον ἔχειν καὶ τοὺς χρόνους , εὔδηλον ὅτι ὃν λόγον ἔχει ὁ χρόνος τῆς κινήσεως ὁ διὰ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸν χρόνον τῆς κινήσεως τὸν διὰ τοῦ πλήρους , οἷον τοῦ ὕδατος , τοῦτον τὸν λόγον ἔχει τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες , οἷον εἰ δεκαπλασίων ἐστὶν ὁ χρόνος ἐν ᾧ ἐκινήθη διὰ τοῦ ὕδατος τοῦ χρόνου τοῦ διὰ τοῦ κενοῦ , δεκαπλασίως παχύτερόν ἐστι τὸ ὕδωρ τοῦ κενοῦ , καὶ τὸ κενὸν δηλονότι δεκαπλασίως λεπτομερέστερον τοῦ ὕδατος . ἀλλ’ ἀδύνατον τὸ κενὸν πρὸς τὸ σῶμα λόγον τινὰ ἔχειν . καὶ κατασκευάζει τοῦτο ἐναργῶς . τὸ γὰρ ὑπερέχον , φησί , τινὸς ἔχει | αὐτό τε ἐκεῖνο ὅλον οὗ ὑπερέχει , καὶ τὴν ὑπεροχὴν ᾗ ὑπερέχει αὐτοῦ . οἷον τὰ τέσσαρα ὑπερέχει τῶν τριῶν μονάδι · ἔχει οὖν τὰ τέσσαρα τά τε τρία αὐτὰ ὧν ὑπερέχει , καὶ τὴν ὑπεροχὴν ᾗ ὑπερέχει αὐτῶν , λέγω δὴ τὴν μονάδα . ὥσπερ οὖν ὁ ἀριθμὸς τοῦ μηδενὸς οὐχ ὑπερέχει οὐδὲ ἔχει λόγον τινὰ πρὸς τὸ μηδέν εἰ γὰρ ὑπερέχει τοῦ μηδενὸς ὁ ἀριθμός , σύγκειται δηλονότι ἐκ τῆς ὑπεροχῆς καὶ τοῦ ὑπερεχομένου , ὥστε συγκέοιτο ἄν ἡ τετρὰς ἔκ τε τῶν τεσσάρων · τούτοις γὰρ ὑπερέχει του μηδενὸς · καὶ ἐκ τοῦ μηδενός · αὐτοῦ γὰρ ὑπερέχει . τίς οὖν ἡ διαφορὰ τῆς συντιθείσης τετράδος πρὸς τὴν συντιθεμένην ; ) , ὥσπερ οὖν ἀνόητον τὸ λέγειν ὅτι ὁ ἀριθμὸς πρὸς τὸ μηδὲν λόγον τινὰ ἔχει καὶ ὑπερέχει αὐτοῦ , οὕτως δηλονότι καὶ ὡσαύτως καταγέλαστον ἄν εἴη τὸ λέγειν σῶμά τι πρὸς τὸ κενὸν λόγον ἔχειν καὶ ὑπερέχειν αὐτοῦ κατὰ παχύτητα · σύγκειται γὰρ ἔκ τε του κένου καὶ τῆς ὑπεροχῆς , ὥστε τὸ ὕδωρ ἐκ τοῦ κενοῦ καὶ τοῦ ὕδατος συνεστηκεν . ἀλλὰ γελοῖον · ἀδύνατον ἄρα λόγον τινὰ ἔχειν τὸ κενὸν πρὸς τὸ σῶμα . εἰ δὲ τὰ δι’ οὗ μηδένα λόγον ἔχωσι πρὸς ἄλληλα , οὐδὲ αἱ κινή σεῖς δηλονότι , οὐδὲ ὁ χρόνοι τῶν κινήσεων λόγον ἕξουσι πρὸς ἀλλήλους · ἐδείχθη γὰρ ὅτι ὡς ἔχουσι πρὸς ἄλληλα τὰ δι’ ὧν αἱ κινήσεις , οὕτω καὶ οἱ χρόνοι ἔχουσι , καὶ ἔμπαλιν ὡς οἱ χρόνοι , καὶ τὰ δι’ ὧν . εἰ τοίνυν μηδένα λόγον ἔχει τὸ κενὸν πρὸς τὸ σῶμα , οὐδὲ ὁ χρόνος ἐν ᾧ διὰ τοῦ κενοῦ κινεῖται πρὸς τὸν χρόνον ἐν ᾧ διὰ τοῦ σώματος · ἐν οὐδενὶ ἄρα χρόνῳ κινηθήσεται διὰ τοῦ κενοῦ . παντὸς γὰρ χρόνου πεπερασμένου πρὸς πάντα χρόνον πεπερασμένον λόγος τίς ἐστιν · οὐκ ἄρα ἐν χρόνῳ διὰ τοῦ κενοῦ κινεῖται . οὐδὲ κινηθήσεται ἄρα οὐδὲν διὰ τοῦ κενοῦ · πᾶσα γὰρ κίνησις ἐν χρόνῳ · οὐ γὰρ ἔστιν ἄχρονος κίνησις . πρῶτον μὲν οὖν ἐπιχείρημα τοῦτο , δεύτερον δὲ τοιοῦτον . εἰ κινεῖταί τι ἐν χρόνῳ διὰ τοῦ κένου , ἐν ἐλάττονι δηλονότι κινηθήσεται οὗ κινεῖται διὰ τοῦ πλήρους , οἷον τοῦ ἀέρος , τῶν αὐτῶν ὄντων , ὡς εἴρηται , διαστημάτων . φέρε γὰρ εἰ ἐν δύο ὥραις κινοῖτο ἐν τῷ ἀέρι , ἐν ἐλάττονι δηλονότι διὰ τοῦ κενοῦ κινηθήσεται , φέρε εἰπεῖν ἐν ἡμίσει ὥρας . ἀλλ’ ἐν τῷ ἡμίσει τούτῳ ἐν ᾧ ἐκινήθη διὰ τοῦ κενοῦ παντός , καὶ τοῦ ἀέρος μόριόν τι δηλονότι κατὰ ἀναλογίαν κινηθήσεται , καλεῖ δὲ τὸ μόριον τοῦ ἀέρος θ . συμβήσεται οὖν ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ αὐτὸ διὰ κενοῦ καὶ πλήρους κινηθῆναι , ὅπερ ἄτοπον μετὰ τοῦ μένειν καὶ τὸ πρότερον ἄτοπον , λέγω δὴ τὸ ἔχειν λόγον τινὰ τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες · ὃν γὰρ λόγον ἔχει τὸ μέρος τοῦ ἀέρος πρὸς τὸν ὅλον ἀέρα , 20 τοῦτον τὸν λόγον ἔχει τὸ ὅλον κενὸν πρὸς τὸν ὅλον ἀέρα ἐπειδὴ καὶ ὁ χρόνος τοῦ μέρους τοῦ ἀέρος καὶ ( 6 ) ὅλου τοῦ κενοῦ τὸν αὐτὸν λόγον ἔχουσι πρὸς τὸν τοὐ ὅλου ἀέρος χρόνον ) , καὶ πάλιν ὃν λόγον ἔχει πλῆρες πρὸς πλῆρες τὸ μέρος τοῦ ἀέρος πρὸς ὅλον τὸν ἀέρα , τοῦτον τὸν λόγον ἕξει καὶ κενὸν πρὸς πλῆρες τὸ ὅλον κενὸν πρὸς ὅλον τὸν ἀέρα , διότι καὶ οἱ χρόνοι τοῦ κενοῦ καὶ τοῦ μέρους τοῦ ἀέρος τὸν αὐτὸν λόγον ἔχουσι πρὸς ὅλον τὸν ἀέρα . ἀλλ’ αὐτὸς μὲν τοῦτο παραλιμπάνει τὸ ἄτοπον , ὡς δῆλον , λέγω δὴ τὸ πρότερον τὸ διὰ κενοῦ καὶ διὰ πλήρους ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ αὐτὸ μέγεθος κινεῖσθαι · ἵνα δὲ μή τις εἴπῃ ‘ἀλλ’ εἰ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ καὶ διὰ πλήρους ἐκινήθη καὶ διὰ κενοῦ , ἀλλ’ οὐ τὰ αὐτὰ διαστήματα · τὸ τέταρτον γὰρ τοῦ ἀέρος ὑπεθέμεθα κεκινῆσθαι ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ , ἐν ᾧ τὸ πᾶν κενὸν ἐκινήθη , ἴσον δὲ τῷ ὅλῳ ἀέρι τὸ κενόν · τετραπλάσιον ἄρα διάστημα διὰ τοῦ κενοῦ ἐκινήθη ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ , καὶ τοῦτό γε οὐδὲν ἄτοπον <τὸ> τὸ μεῖζον , λεπτομερέστερον δέ , ἐν ἴσῳ τῷ ἐλάττονι καὶ παχυτέρῳ τὸ αὐτὸ μέγεθος κινηθῆναι’ , διὰ τοῦτο ἐφεξῆς δείκνυσιν ὅτι ἀνάγκῃ , εἰ διὰ κενοῦ γένοιτο κίνησις , ἴσον διάστημα διὰ πλήρους καὶ διὰ κενοῦ τὸ αὐτὸ ἐν ἴσῳ χρόνῳ κινηθήσεται , ὅπερ ἀδύνατον . ἐὰν γάρ , φησίν , ἐπινοήσωμεν λεπτότερόν τι σῶμα τοῦ ἀέρος τοῦτον τὸν λόγον ἔχον πρὸς αὐτόν , ὅνπερ εἶχεν ὁ χρόνος ὁ ἐπὶ τοῦ ἀέρος , ὅσπερ ἦν ὁ ἑ , πρὸς τὸν χρόνον τὸν ἐπὶ τοῦ κενοῦ , ὅσπερ ἦν ὁ ἡ φέρε εἰπεῖν , εἰ τετραπλασίων ἦν ὁ ἑ χρόνος τοῦ ἡ , τετραπλασίως λεπτομερέστερόν τι σῶμα τοῦ ἀέρος ) , τοῦτο δὲ τὸ σῶμα ἀποθώμεθα ἐν τῷ κενῷ , τῶν αὐτῶν δηλονότι μενόντων διαστημάτων , ἐν τοσούτῳ , φησί , χρόνῳ κινηθήσεται τὸ ᾱ διὰ τοῦ λεmοτάτου σώματος , ὃ ἀπεθέμεθα ἐν τῷ κενῷ , ἐν ὅσῳ ἐκινεῖτο τὸ μέρος τῆς διαστάσεως τοῦ ἀέρος , ὅπερ ἦν τὸ θ , τοῦτο δὲ ἦν τὸ τέταρτον αὐτοῦ . ἀλλὰ μὴν ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ καὶ πρότερον ἐκινεῖτο ἐπὶ τοῦ κενοῦ καὶ νῦν ἐπὶ τοῦ λεπτοτάτου σώματος τὴν αὐτὴν ἔχοντος τῷ κενῷ διάστασιν · ἐν τῷ αὐτῷ ἄρα χρόνῳ τὸ αὐτὸ μέγεθος τὸ ᾱ διὰ κενοῦ καὶ διὰ πλήρους κινηθήσεται ἴσων ὄντων τοῖς διαστήμασιν , ὅπερ ἄτοπον . ὥστε , φησί , τὴν ὑπόθεσιν ἀναιρετέον ἐξ ἧς τὸ ἄτοπον συνήχθη αὕτη δὲ ἦν τὸ ὑποθέσθαι διὰ κενοῦ κίνησιν γινομένην . ἡ δὲ αἰτία , φησί , τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς δήλη . ἐπειδὴ γὰρ πᾶσα κίνῆσις ἐν χρόνῳ , παντὸς δὲ χρόνου πρὸς πάντα χρόνον , ἂν ὦσι πεπερασμένοι , λόγος ἐστί , δῆλον δήπου ὅτι καὶ εἰ ἐπὶ κενοῦ κίνησις γένοιτο , ἐν χρόνῳ τε ἔσται καὶ σχήσει πρὸς κινήσεως τινος χρόνον λόγον τινά · ὡς δ’ ἂν ἔχωσιν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων πρὸς ἀλλήλους , οὕτως ἀνάγκη ἔχειν καὶ δι’ ὧν αἱ κινήσεις · ἕξει ἄρα καὶ τὸ κενὸν λόγον τινὰ πρὸς τὸ πλῆρες . ἀλλ’ ἀδύνατον τὸ κενὸν λόγον ἔχειν πρὸς πλῆρες παντὸς γὰρ ὑπερβάλλει λόγου ) , ἔνθεν ἄρα συνῆκται τὸ ἄτοπον · λαμβανομένου γὰρ τοῦ κίνησιν 25 ἐπὶ κενοῦ γίνεσθαι συνάγεται τὸ καὶ τὸ κενὸν πρός τι πλῆρες λόγον ἔχειν , τοῦτο δὲ ἀδύνατον . τῷ μὲν οὖν Ἀριστοτέλει μέχρι τῶν ἐνταῦθα πρόεισιν ὁ λόγος ἐκ τῆς ἀνισότητος τῶν κινουμένων τῆς παρὰ τὸ δι’ οὗ ἡ κίνησις γινομένης , κατασκευάζοντι ὡς οὐκ ἂν ἐνδέχοιτο εἰ κενὸν ἦν , κίνησιν δι’ αὐτοῦ γενέσθαι , ὅτῳ δὲ σκοπὸς τῆς ἀληθείας πανταχοῦ τυχεῖν , περιαθρείτω ὅση δύναμις μήπου τῇ δεινότητι καὶ τῷ δυσθεωρήτῳ τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ σκοποῦ διαμάρτοι . κάλλιον δὲ ἴσως | πρῶτον τὸν πάντα διελθεῖν περὶ τοῦ κενοῦ λόγον , εἶτα οὕτως ἀναλαβόντας ἐξ ἀρχῆς ἕκαστον ἐπισκέψασθαι τῶν ἐπιἀληθείας τὸ τοῦ ἀνδρὸς ὑπειλημμένον ἐπίπροσθεν θέντας . Οἷον δι’ ὕδατος ἡ γῆς . Παραδείγματος ἕνεκεν τὴν γῆν ἔλαβεν , οὐχ ὡς δι’ αὐτῆς γινομένης κινήσεως . ἢ γῆν φησι χωρίον τι τελματῶδες , ὅθεν ἐπὶ σαφέστερα παραδείγματα μεταβαίνων τὸν ἀέρα λαμβάνει καὶ τὸ ὕδωρ . Ἢ τῷ διαφέρειν τὸ φερόμενον , ἂν τὰ ἄλλα τὰ αὐτὰ ὑπάρχῃ , διὰ τὴν ὑπεροχὴν τοὺ βάρους ἢ τῆς κουφότητος . Εἰπὼν τὸ ἓν τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτιον , λέγω δὴ τὴν διαφορὰν τοὐ δι’ ’ οὗ , λέγει νῦν καὶ τὸ λοιπόν , λέγω δὴ τὴν διαφορὰν τῶν φερομένων · κἀν γὰρ τὸ δι’ οὗ τὸ αὐτὸ ᾖ , διαφέρῃ δὲ τὰ φερόμενα βαρύτητι καὶ κουφότητι ( κουφότητα δὲ λέγω τὴν ἥττονα βαρύτητα , οἷον εἰ τὸ μὲν λιτριαῖον ᾖ τὸ δὲ ἡμιλιτριαῖον ) κἂν διὰ τοῦ αὐτοῦ φέροιντο ἀέρος , οὐκ ἐν ἴσῳ χρόνῳ ἐνεχθήσονται . τὸ δὲ <ἂν> τὰ ἄλλα τὰ αὐτὰ ὑπάρχῃ , οἷον μὴ τοῖς σχήμασι διαφέροιεν · δυνατὸν γὰρ τὸ βαρύτερον ἐν ἴσῳ χρόνῳ διὰ τοῦ αὐτοῦ διαστήματος τῷ κουφοτέρῳ κινηθῆναι , εἰ τὸ μὲν βαρύτερον πλατὺ ᾖ τὸ δὲ κουφότερον σφαιρικόν . δυνατὸν δὲ καὶ οὕτως ἀκούειν τῶν ῥητῶν · τὸ μὲν τῷ διαφέρειν τὸ φερόμενον διαφέρειν ἀκουσόμεθα ἢ μεγέθει ἢ σχήματι , τὸ δὲ ἀν’ τἄλλα τὰ αὐτὰ ὑπάρχῃ , οἷον εἰ μὲν μεγέθει διαφέρει , καὶ σχῆμα εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ τὸ δι’ οὗ , εἰ δὲ σχήματι , καὶ μέγεθος τὸ αὐτὸ καὶ τὸ δι’ οὗ · οὕτω γὰρ ἄνισος ἂν γένοιτο κίνησις . Tὸ μὲν οὖν δι’ οὗ φέρεται αἴτιον , ὅτι ἐμποδίζει μάλιστα μὲν ἀντιφερόμενον , ἔπειτα δὲ καὶ μένον . Σημειωτέον ὅτι τὸ δι’ οὗ γίνεται ἡ κίνησις αἴτιον τῆς ἀνίσου κινήσεως , φησίν , ὡς ἐμποδιστικόν . ἐμποδίζει δὲ τῇ κινήσει ἢ τὴν ἐναντίαν τῷ κινουμένῳ φερόμενον ( ὡς ὅταν ἢ δι’ ἀέρος τι φέρηται τὴν ἐναντίαν ὑπὸ πνευμάτων κινουμένου ἢ δι’ ὕδατος ἔμπαλιν τῷ κινουμένῳ φερομένου τοῦ ῥεύματος , οἷον εἰ ἐπὶ ποταμοῦ τις νήχοιτο ἢ πλοῖον φέροιτο ἐναντίως τῷ ῥεύματι ) , καὶ μὴ κινούμενον δέ , φησί , τὸ δι’ οὗ , ἀλλὰ μένον , ἐμποδίζει τῷ διαιρεῖσθαι . εἰ δὲ καὶ ἡ διαίρεσις ἐμποδίζει , μᾶλλον ἐμποδίσει τὸ δυσδιαιρετώτερον . Τὸ δὴ ἐφ’ οὗ ᾱ οἰσθήσεται διὰ τοὺ β τὸν τὸν ἐφ’ ᾧ γ χρόνον · Εἰπὼν πόσα ἐστὶ καὶ τίνα τὰ τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτια , διὰ καταγραφῶν βούλεται δεῖξαι πῶς τὸ δι’ οὗ ἀνίσου κινήσεως αἴτιον γίνεται ( ἐρεῖ γὰρ μετὰ ταῦτα περὶ τοῦ κινουμένου ) , ᾱ δὲ καλεῖ τὸ κινούμενον . κινείσθω οὖν τοῦτο , φησί , διὰ τῆς β διαστάσεως , ἔστω δὲ αὕτη ὕδωρ , ἐν χρόνῳ τινι , οἶον τῳ γ · Διὰ δὲ τοῦ δ λεπτομεροῦς ὄντος , <εἰ> ἴσον τὸ μῆκος τοῦ β τῷ δ , κατὰ τὴν ἀναλογίαν τοῦ ἐμποδίζοντος σώματος . Ἡ διάνοια τῆς λέξεως καὶ ἡ σύνταξις αὕτη · κινείσθω , φησί , τὸ ἐφ’ οὗ a , ὅπερ ἐστὶ τὸ κινούμενον , διὰ τοῦ δ λεπτομερεστέρου σώματος , κινείσθω δὲ τὸ ἴσον μῆκος , ὅσον ἐστὶ τὸ τοῦ β , ἐν τῷ δ , κινείσθω δὲ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τοῦ ἐμποδίζοντος , ἐν μὲν παχυτέρῳ διὰ πλείονος χρόνου , ἐν δὲ λεπτοτέρῳ δι’ ἐλάττονος . καλεῖ δὲ τὸ μὲν β ὕδωρ τὸ δὲ δ ἀέρα . ὅσῳ δὴ λεπτότερον ἀὴρ ὕδατος καὶ ἀσωματώτερον , τοσούτῳ θᾶττον τὸ ἁ διὰ τοὐ δ οἰσθήσεται ἢ διὰ τοῦ β εἰ γὰρ ἐμποδιστικὸν τὸ δι’ οὗ τῷ διαιρεῖσθαι , ὅσῳ ἄν ᾖ τι εὐδιαιρετώτερον , τοσούτῳ θᾶττον οἰσθήσεται δι’ αὐτοῦ τὸ φερόμενον · εὐδιαίρετον δὲ τὸ λεπτότερον , λεπτότερον δὲ ἀὴρ ὕδατος καὶ ὡς ἐν σώμασιν ἀσωματώτερος • ὥστε ὅσῳ ἄν ᾖ λεπτότερος ἢ μανότερος ὁ ἀὴρ τοῦ ὕδατος , τοσούτῳ μᾶλλον καὶ εὐδιαίρετος . ὥστε τοσούτῳ θάττον δι’ αὐτοῦ κινηθήσεται τὸ α ἢ διὰ τοῦ ὕδατος . ὃν ἄρα λόγον ἔχουσι τὰ μεγέθη πρὸς ἄλληλα , τοῦτον τὸν λόγον καὶ αἱ κινήσεις αἱ δι’ αὐτῶν καὶ οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων , οἷον εἰ διπλασίως λεπτότερος ὁ ἀὴρ τοὐ ὕδατος , διπλασίῳ λόγῳ καὶ ἡ κίνησις θάττων ἡ ἐπὶ τοῦ ἀέρος ἢ <ἡ> ἐπὶ τοῦ ὕδατος . καὶ ὁ χρόνος ἄρα τῶν κινήσεων ἀντεστραμμένως τὸν αὐτὸν ἕξει λόγον · διπλασίων γὰρ ἔσται ὁ χρόνος τῆς κινήσεως τῆς διὰ τοῦ ὕδατος τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως τῆς διὰ τοὐ ἀέρος . ’Ev διπλασίῳ χρόνῳ τὴν τὸ β δίεισιν ἢ τὴν τὸ γ . Τὴν τὸ β γ , τουτέστ τὴν διάστασιν τὴν ἔχουσαν τὸ β ἢ τὸ γ . Καὶ ἀεὶ δὴ ὅσῳ ἂν ᾖ ἀσωματώτερον καὶ ἧττον ἐμποδιστικόν , ἀλλ’ εὐδιαιρετώτερον . Τὸν ἀλλά σύνδεσμον ἀντὶ τοῦ ‘καί’ τέθεικεν , ἐπειδὴ καὶ ἰσοδύναμος · εἰ διὰ τοῦ λεπτοτέρου , φησί , θᾶττον φέρεται , ὅσῳ ἄν ᾖ τι ἀσωματώτερον καὶ εὐδιαιρετώτερον , καὶ διὰ τοῦτο ἧττον ἐμποδιστικόν , θᾶττον δι’ ἐκείνου ἐνεχθήσεται . To δὲ κενὸν οὐδένα ἔχει λόγον ᾧ ὑπερέχεται ὑπὸ τοῦ σώματος , ὥσπερ <οὐδὲ> τὸ μηδὲν πρὸς ἀριθμόν . Δείξας τὴν ἐπὶ τῶν σωμάτων τῶν κινήσεων ἀναλογίαν , ἔρχεται λοιπὸν ἐπ᾿ αὐτὸ τὸ προκείμενον , ὅτι | ἀδύνατον διὰ κενοῦ κίνησιν γενέσθαι . εἰ γὰρ πᾶσα μὲν κίνησις ἐν χρόνῳ , καὶ ἡ διὰ κενοῦ ἄρα κίνησις ἐν χρόνῳ ἂν εἴη · παντὸς δὲ χρόνου πρὸς πάντα χρόνον πεπερασμένον ἐστὶ λόγος τις ἢ γὰρ ἴσος ἐστὶ χρόνος χρόνῳ ἢ ἥμισυς ἡ διπλάσιος ἢ ἐπίτριτος ἢ κατὰ ἄλλον τινα λόγον ) , ὡς δ’ ἄν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων ἔχωσιν , ἀνάγκη ἔχειν καὶ τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις · ἔξει ἄρα καὶ τὸ κενὸν πρός τι πλῆρες λόγον , τοῦτο δὲ ἀδύνατον . εἰ τοίνυν ἀδύνατον λόγον τινὰ ἔχειν τὸ κενὸν πρὸς σῶμά τι , οὐδὲ ὁ χρόνος τῆς δι’ αὐτοῦ κινήσεως πρὸς τὸν τῆς σώματός τινος κινήσεως χρόνον ἕξει λόγον . ἀλλ’ ἀδύνατον · παντὸς γὰρ χρόνου πρὸς πάντα χρόνον πεπερασμένον λόγος τίς ἐστιν . ἐν οὐδενὶ ἄρα χρόνῳ διὰ τοῦ κενοῦ κινεῖται τοῦτο δὲ πάλιν ἀδύνατον · πᾶσα γὰρ κίνηις ἐν χρόνῳ . οὐκ ἄρα ἐνδέχεται κίνησιν διὰ κενοῦ γενέσθαι . Εἰ γὰρ τὰ τέτταρα τῶν τριῶν ὑπερέχει ἑνί , πλέον δὲ τοῖν δυοῖν . Εἰπὼν ὅτι ὥσπερ οὐδείς ἐστι λόγος τοῦ μηδενὸς πρὸς τὸν ἀριθμόν , οὕτως οὐδὲ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸ σῶμα , τοῦτο αὐτὸ διὰ τούτων κατασκευάζει , πῶς τὸ μηδὲν οὐκ ἔχει λόγον τινὰ πρὸς τὸν ἀριθμόν , παράδειγμα δὲ τίθησι τῶν ἐχόντων πρὸς ἄλληλα λόγον . τὰ γὰρ τέτταρα , φησί , τῶν μὲν τριῶν μονάδι ὑπερέχει , τῶν δὲ δύο πλέον ἢ μονάδι ( δυάδι γὰρ τῶν δύο ὑπερέχει ) , τῆς δὲ μονάδος πάλιν πλείονι ὑπεροχῇ ὑπερέχει ἤπερ τῆς δυάδος ( τριάδι γὰρ τῆς μονάδος ὑπερέχει ) , τοῦ δὲ μηδενὸς οὐκέτι οὐδεμιᾷ ὑπεροχῇ ὑπερέχει . διὰ τί δὲ οὐχ ὑπερέχει τοῦ μηδενός , διὰ τῶν ἑξῆς προστίθησιν , εἴπομεν δὲ ἤδη καὶ ἡμεῖς ἐντελῶς . Διὸ οὐδὲ γραμμὴ στιγμῆς ὑπερέχει , εἰ μὴ σύγκειται ἐκ στιγμῶν . Ἵνα μή τις εἴπῃ ‘ἀλλὰ κακῶς ἔλαβες εἰς παράδειγμα τοῦ κενοῦ τὸ μὴ ὄν · οὐ γάρ ἐστι τὸ κενὸν τῶν μὴ ὄντων . διὰ τοῦτο ταῦτα προστίθησιν , ὅτι οὐ μόνον τὸ μὴ ὂν πρὸς τὸ ὂν οὐδένα λόγον ἔχει , ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ὄντα , ἀνομογενῆ δέ , λόγον τινὰ ἔχει πρὸς ἑαυτά . οὐδὲ γὰρ [ ἡ ] γραμμὴ πρὸς στιγμὴν ἔχει λόγον , ἐπειδὴ μὴ σύγκειται ἐκ στιγμῶν ή γραμμή , οὺδὲ γραμμὴ πρὸς ἐπιφάνειαν . οὐδὲ αὕτη πρὸς σῶμα · μυρία γὰρ σὴ μαῖα προστεθέντα οὐ ποιεῖ τὴν γραμμὴν μείζονα , οὐδὲ αἱ γραμμαὶ τὴν ἐπιφάνειαν , οὐδὲ αἱ ἐπιφάνειαι τὸ σῶμα · οὐδὲ γὰρ σύγκεινται ἐκ τούτων . ἀλλὰ τὰ ὁμοειδῆ <ἐστι> τὰ συγκρινόμενα πρὸς ἄλληλα καὶ λόγον ἔχοντα · γὰρ πρὸς γραμμὴν ἔχει λόγον , καὶ ἐπιφάνεια πρὸς ἐπιφάνειαν , καὶ σῶμα πρὸς σῶμα . ὥστε κἄν τῶν ὄντων ἐστὶ τὸ κενόν , ἐπειδὴ πάντῃ τῶν σωμάτων ἐστὶν ἕτερον , μᾶλλον δὲ καὶ ἀντικειμένως ἔχον ὡς ἕξις καὶ στέρησις ( τὸ μὲν γὰρ κενόν , τὸ δὲ πλῆρες ) , οὐκ ἄν ἔχοι λόγον τινὰ πρὸς τὸ σῶμα ᾗ κενόν ἐστι . τοὺς γὰρ λόγους τῶν συστάσεων νῦν ζητοῦμεν , ὅτι ὁ ἀὴρ μὲν τοσήνδε ἔχει σύστασιν , διπλασίονα δὲ ταύτης τὸ ὕδωρ · τοῦ οὖν κενοῦ μηδεμίαν ἔχοντος τοιαύτην σύστασιν , πῶς οἷόν τε λόγον τινὰ αὐτὸ ἔχειν καὶ σύγκρισιν πρὸς τὰ σώματα ; ὥστε οὐδὲ ὁ τῆς κινήσεως τῆς δι’ αὐτοῦ χρόνος λόγον ἄν ἔχοι πρὸς χρόνον τινὰ τῆς διὰ σώματος κινήσεως , οὕτως δ’ ἂν οὐδὲ κίνησις εἴη διὰ κενοῦ , ὡς πολλάκις εἴρη τᾶι . Ἀλλ’ εἰ διὰ τοῦ λεπτοτάτου ἐν τοσῷδε τὴν τοσήνδε φέρεται διὰ τοῦ κενοῦ , παντὸς ὑπερβάλλει λόγου . Εἰ διὰ τοῦ λεπτοτάτου , φησί , σώματος ἐν τοσῷδε χρόνῳ τήνδε τὴν διάστασιν ἐκινήθη , καὶ ἀεὶ λεπτυνομένου τοῦ σώματος μειοῦται ὁ τῆς κινήσεως χρόνος , τῶν ἄλλων δηλονότι πάντων τῶν αὐτῶν μενόντων , εἰ ἐν μηδενὶ σώματι γένοιτο ἡ κίνησις , ἀλλ’ ἐν κενῷ , οὐδένα ἕξει λόγον ὁ χρόνος ὁ διὰ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸν διὰ τοῦ πλήρους , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν ἀχρόνως διὰ τοῦ κενοῦ κινηθήσεται , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν οὐδὲ ὅλως κίνησις ἐπὶ κενοῦ ἔσται . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῆς Ἀρατείας σφαίρας , μᾶλλον δὲ τῆς τοῦ παντός , τὰ ἐν τῷ μεγίστῳ κύκλῳ ζῴδια θᾶττον τῶν λοιπῶν κινοῦνται , τὰ δὲ ἐν τοῖς ἐλάττοσι βραδύτερον , καὶ τοσαύτη γίνεται τῆς βραδυτῆτος ἡ ἀναλογία , ὅση καὶ ἡ τῶν κύκλων ἐφ’ ὧν κινοῦνται μείωσις ( ὃν γὰρ ἔχουσι λόγον οἱ κύκλοι πρὸς τοὺς κύκλους οἱ ἐλάττονες πρὸς τοὺς μείζονας , τοσούτῳ βραδύτερον κινοῦνται τὰ ἐν τοῖς ἐλάττοσι κύκλοις τῶν ἐν τοῖς μείζοσι καὶ ἐπὶ τοσοῦτον προβαίνει ἡ μείωσις τῶν τε κύκλων καὶ τῆς ἐπ’ αὐτῶν κινήσεως , ἕως καταδαπανηθέντων τῶν ἐπὶ τῆς σφαίρας λαμβανομένων κύκλων καταντήσωμεν εἰς τοὺς πόλους , οἵτινες παντελῶς εἰσιν ἀκίνητοι · διὸ καὶ Ἄρατος περὶ τοῦ Κριοῦ , ὃς ἐν τῷ μεγίστῳ ἐστὶ κύκλῳ , λέγω δὴ τῷ ὶσημερινῷ , ταῦτάφησιν · καὶ Κριοῖο θοώταταί εἰσι κέλευθοι , ὅς ῥά τε καὶ μήκιστα διωκόμενος περὶ κύκλα οὐδὲν ἀφαυρότερον τροχάει Κυνοσουρίδος Ἄρκτου , ἥτις ἐν βραχεῖ κύκλῳ δινεῖται , ἀλλ’ ὅμως ὁ ἐν τῷ μεγίστῳ κινούμενος τῇ ἐν τῷ ἐλαχίστῳ κινουμένῃ ἅμα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ ἀποκαθίσταται τῇ σμικρότητι τοὐ κύκλου συμμειουμένης καὶ τῆς κινήσεως ) , οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου , εἰ ὅσῳ προκόπτει ἡ λεπτότης τοῦ σώματος , μειοῦται ὁ τῆς κινήσεως χρόνος ἐπὶ τὸ ταχύτερον αὐτῆς προϊούσης , ἐὰν ἄρα μηδὲν ᾖ σῶμα , ἀλλὰ κενόν , ὁ πᾶς καταδαπανηθήσεται χρόνος καὶ οὐκ ἔσται κίνησις οὐδεμία . ἔστω γὰρ τὸ ζ κενόν , ἴσον δὲ τῶ μεγέθει τοῖς β καὶ δ . Ἐκθέμενος τὴν ἐπὶ τῶν σωμάτων , ὅταν δι’ αὐτῶν κινῆταί τι , γινομένην ἀναλογίαν , καὶ εἰπών , μᾶλλον δὲ δείξας , ὅτι οὐχ ἕξει τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες οὐδεμίαν ἀναλογίαν , ᾧ ἠκολούθει τὸ μηδὲ κίνησιν ἐνδέχεσθαι δι’ αὐτοῦ γενέσθαι , σαφέστερον ποιῆσαι βουλόμενος ἐκτίθεται πάλιν διὰ καταγραφῶν τὴν τῶν κινήσεων καὶ δι’ ὧν γίνονται ἀναλογίαν , καὶ ζητεῖ εἰ καὶ ἐπὶ κενοῦ δυνατὸν τοιαύτην τινὰ φυλαχθῆναι ἀναλογίαν . πρότερον μὲν γὰρ τὸ ὕδωρ καὶ τὸν ἀέρα ἐκθέμενος ἐζήτει τί συμβαίνει κινήσεως ἐπὶ τούτων γινομένης , νῦν δὲ λαβὼν ταῦτα ὡμολογημένα ποίαν πρὸς αὐτὸ τὸ κενόν , εἰ δυνατόν , σχοίη <ἂν> ἀναλογίαν , εἰ κινοῖτό τι ἐπ’ αὐτοῦ . καὶ ὑποθέμενος ἐπ’ αὐτοῦ γινομένην κίνησιν , ἀπάγει εἰς ἄτοπον τὸν λόγον . ὑποτίθεται οὖν τὸ κενὸν ἴσον κατὰ τὸ μέγεθος τῷ β καὶ δ , τουτέστι τῷ ἀέρι καὶ τῷ ὕδατι . To δὴ ἁ εἰ δίεισι , καὶ κινηθήσεται . Τὸ αὐτό , φησίν , d ὅπερ ἐκινεῖτο καὶ ἐπὶ ὕδατος καὶ ἐπὶ ἀέρος , εἰ καὶ ἐπὶ τοῦ κενοῦ κινηθείη , ἔν τινι μέν , φησί , χρόνῳ κινηθήσεται , οἷον ἐν τῷ ἡ ( καλεῖ γὰρ τὸν χρόνον , ἐν ᾧ διὰ τοῦ κενοῦ κινεῖται , ( ?? )) , δὲ ἀνάγκη τὸν χρόνον τοῦτον εἶναι τοῦ χρόνου , ἐν ᾧ διὰ τοῦ ἀέρος ἐκινεῖτο , οὗτος δέ ἐστιν ὁ ἑ . εἰ τοίνυν , φησίν , ἐν ἐλάττονι χρόνῳ κινεῖται διὰ κενοῦ ἢ διὰ τοῦ ἀέρος , ἕξει δηλονότι λόγον τινὰ ὁ χρόνος ἐν ᾧ κινεῖται διὰ τοῦ κενοῦ , λέγω δὴ ὁ ἡ , πρὸς τὸν χρόνον ἐν ᾧ κινεῖται διὰ τοῦ ἀέρος , οὗτος δέ ἐστιν ὁ ἑ · ὃν οὖν λόγον ἔχουσιν οὗτοι πρὸς ἀλλήλους , τοῦτον ἕξει τὸν λόγον καὶ τὸ πλῆρες καὶ τὸ κενόν . Ἀλλ’ ἐν τοσούτῳ χρόνῳ , ὅσος ἐφ’ οὗ τὸ ἡ , τῆς δ τὸ ἁ δίεισι τὴν θ . Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα . ἐν τοσούτῳ , φησί , χρόνῳ , ὅσος ἐστὶν ἐν ᾧ διὰ τοῦ κενοῦ ἐκινήθη , ἔστι δὲ οὗτος ὁ ἡ , κινηθήσεται τὸ ἁ μέρος τι τῆς δ διαστάσεως , λέγω δὴ τοῦ ἀέρος , ἔστω δὲ τοῦτο ἡ διάστασις ἐφ’ ἧς τὸ θ . τὸ δ’ ἑπόμενον τούτῳ ἄτοπον παραλιπὼν μέτεισιν εἰς τὸ λοιπὸν ἐπιχείρημα ( ἔστι δὲ τοῦτο τὸ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τῷ ἡ πλῆρές τε κινηθῆναι τὸ θ , ὅπερ ἦν τοῦ ἀέρος μέρος , καὶ κενόν , ὅπερ ἦν <ζ> ) , [ ἄτοπον καὶ ] πλῆρές τε καὶ κενὸν τὸν αὐτὸν ἕξουσι λόγον πρὸς ἄλληλα , λέγω δὴ τὸ ζ καὶ τὸ θ , ὅπερ ἄτοπον · ὃν γὰρ λόγον ἔχει τὸ θ πρὸς τὸ δ , λέγω δὴ τὸ μέρος τοῦ ἀέρος πρὸς ὅλον τὸν ἀέρα , τοῦτον τὸν λόγον ἕξει καὶ τὸ ζ πρὸς πρὸς τὸ δ , λέγω δὴ τὸ κενὸν πρὸς τὸν ὅλον ἀέρα , ἐπειδὴ καὶ ὁ χρόνος τοῦ ζ καὶ τοῦ θ , ὅσπερ ἐστὶν ὁ ἡ , τὸν αὐτὸν λόγον ἔχει πρὸς τὸν χρόνον τοῦ δ , ὅσπερ ἐστὶν ὁ ἑ , ὃν δ’ ἄν ἔχωσιν οἱ χρόνοι πρὸς ἀλλήλους λόγον , τοῦτον καὶ τὰ δι’ οὗ ἔχουσι · τὸν αὐτὸν ἄρα λόγον ἔχουσι τὸ ζ καὶ τὸ θ πρὸς τὸ δ . τὰ δὲ πρὸς τὸ αὐτὸ τὸν αὐτὸν λόγον ἔχοντα , καὶ πρὸς ἄλληλα ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον · τὸ ἄρα ζ , ὅπερ ἐστὶ τὸ κενόν , καὶ τὸ θ , ὅπερ ἐστὶ πλῆρες , τὸν αὐτὸν ἔχει πρὸς ἄλληλα λόγον · τοῦτο δὲ ἄτοπον , πλῆρες πρὸς κενὸν τὸν αὐτὸν ἔχειν λόγον , ὃν καὶ τὸ . κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες · ταὐτὰ γὰρ ἔσονται ἀλλήλοις κατὰ τὴν σύστασιν ( κατὰ τοῦτο γὰρ καὶ νῦν ἡ ἀναλογία ) , καὶ οἷον μανούμενον τὸ θ , λέγω δὴ τὸ μέρος τοῦ ἀέρος , ἐγένετο ἄν ὅπερ τὸ κενόν . Δίεισι δέ γε , κἄν ἡ τι λεπτότητι διαφέρον τοῦ ἀέρος ἐφ’ ᾧ τὸ ζ , ταύτην τὴν ἀναλογίαν ἣν ἔχει ὁ χρόνος ἐφ’ ᾧ ἑ . Τὸ τρίτον ἐπιχείρημ ( ?? ) ἐν ᾧ δείκνυται ὅτι εἰ κινεῖταί τι διὰ κενοῦ , συμβήσεται ἐν ἴσῳ χρόνῳ τὸ αὐτὸ διάστημα πλῆρές τε καὶ κενὸν κινηθῆναι . τὸ αὐτὸ δὲ ζ , ὅπερ ἦν πρὸ τούτου κενόν , νῦν πλῆρες ποιεῖ λεπτοτάτου σώματος , τοῦτον ἔχοντος τὸν λόγον πρὸς τὸν ἀέρα , ὅνπερ ἔχει ὁ ἡ χρόνος ὁ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸν ἑ χρόνον τὸν τοῦ ἀέρος . ἐὰν γὰρ ᾖ τοσούτῳ λεπτότερον τὸ ἐφ’ ᾧ ζ σῶμα τοῦ δ , ὅσῳ ὑπερέχει τὸ ἑ τοῦ ἡ . ἐάν , φησί , τὸ ἐντεθὲν ἐν τῷ κενῷ σῶ μὰ τοσούτῳ λεπτότερον ᾖ τοῦ ἀέρος , ὅσῳ ὑπερέχει ὁ χρόνος ὁ τῆς κινήσεως τῆς ἐπὶ τοῦ ἀέρος τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως τῆς ἐπὶ τοῦ κενοῦ , ἀντεστραμμένως , φησί , δίεισι τῷ τάχει ἐν τοσούτῳ , ὅσον τὸ ἡ , τὴν ζ τὸ ἐφ’ οὗ a ? ἐὰν φέρηται , τουτέστιν ὅσῳ ὑπερέχει ὁ τοῦ ἀέρος χρόνος τὸν τοῦ κενοῦ , τοσούτῳ ἀντιστρόφως ταχύτερον διελεύσεται τὸ ἁ ἐπὶ τοῦ ζ ἐν τῷ ἡ χρόνῳ ἤπερ ἐπὶ τοῦ δ . ἀντεστραμμένως δὲ εἶπεν , ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν χρόνων ὁ τοῦ ἀέρος χρόνος ὑπερεῖχε τοῦ χρόνου τοῦ κενοῦ , λέγω δὴ τὸ ἑ τοῦ ἡ πλείων γὰρ ἦν ὁ ἑ ) , ἐπὶ δὲ τῆς κινήσεως πλείων ἐστὶ τῷ τάχει κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἡ ἐν τῷ ἡ χρόνῳ κίνησις τῆς ἐν τῷ ἑ . καλῶς δὲ προσέθηκε τὸ ἐὰν φέρηται , τουτέστιν ἐὰν ὅλως πέφυκε δι’ ἐκείνου τοῦ σώματος κινεῖσθαι τοῦ ἐντεθέντος ἐν τῷ κενῷ τοιούτου ὄντος , οἷον ὑπεθέμεθα , κατὰ τὴν εἰρημένην ἀναλογίαν κινηθήσεται ἐν αὐτῷ τὸ ᾶ . ἐὰν τοίνυν μηδὲν ᾖ σῶμα ἐν τῷ ζ , ἔτι θᾶττον . ἀλλ’ " ἦν ἐν τῷ ἡ · ὥστ’ ἐν ἴσῳ χρόνῳ δίεισι πλῆρές τε ὂν καὶ κενόν · ἀλλ’ ἀδύνατον . Δύο ἄτοπα ἑπόμενα τῇ ὑποθέσει ἐν τῷ συμπεράσματι συνήγαγεν . ἐδείχθη μὲν γὰρ ὅτι τὸ ἁ ἐν τῷ ἡ χρόνῳ κινηθήσεται ἐπὶ τοῦ λεπτοτάτου σώματος τοῦ ἐντεθέντος ἐν τῷ κενῷ , ὑπέκειτο δὲ καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐν τῷ κενῷ διὰ τοῦ η χρόνου κεκινημένον τὴν αὐτὴν διάστασιν , ἐν ἴσῳ ἄρα χρόνῳ τὸ αὐτὸ ἁ πλῆρές τε ὂν καὶ κενὸν τὸ αὐτὸ διάστημα τὸ ζ κινηθήσεται , ὅπερ ἀδύνατον . τοῦτο μὲν οὖν αὐτὸς ὕστερον ἐπήγαγεν , ἄλλο δὲ πρὸ τούτου συνήγαγεν ἄτοπον , ὅτι τὸ αὐτὸ ἐν ἴσῳ καὶ ἐλάττονι χρόνῳ κινηθήσεταρ , ὅπερ ἄτοπον . εἰ γὰρ ἐν τῷ ἡ χρόνῳ ἐκινήθη τὴν ζ διάστασιν σώματος πλήρη , δῆλον δήπου ὅτι εἰ κενὴ ὑπάρχει | ἡ αὐτὴ διάστασις , ἐν ἐλάττονι ἄν αὐτὴν ἐκινήθη ( ἀκόλουθον γάρ ) · ὑπέκειτο δὲ τὴν ζ διάστασιν κενὴν οὖσαν ἐν τῷ ἡ χρόνῳ κεκινῆσθαι · τὸ αὐτὸ ἄρα ἐν πλείονι καὶ ἐν ἐλάττονι χρόνῳ κινηθήσεται , ὅπερ ἄτοπον . Φανερὸν τοίνυν ὅτι εἰ ἔσται τις χρόνος ἐν ᾧ τοῦ κενοῦ ὁτιοῦν οἰσθήσεται . Δῆλον , φησίν , ὅτι τῇ ὑποθέσει τῇ λεγούσῃ κινεῖσθαί τι διὰ κενοῦ ἠκολούθησε τοῦτο τὸ ἀδύνατον , τὸ ἐν ἴσῳ χρόνῳ πλῆρές τε διεξιέναι καὶ κενόν . καὶ τοῦτον ἀναλαμβάνων τὸν λόγον συντόμως κατασκευάζει · ἔσται γάρ τι , φησίν , ἀνάλογον σῶμα ἕτερον πρὸς ἕτερον ὡς χρόνος πρὸς χρόνον , τουτέστι δυνατὸν ἀναλογίαν τινὰ σωμάτων λαβεῖν τοιαύτην , ἣν ἔχει χρόνος πρὸς χρόνον ἀναλογίαν . ὥστε εἰ λάβω λεπτομερὲς σῶμα τοῦτον τὸν λόγον ἔχον πρὸς ἀέρα , ὃν ἔχει ὁ χρόνος ἐν ᾧ ἐκινεῖτο διὰ τοῦ ἀέρος πρὸς τὸν χρόνον ἐν ᾧ ἐκινεῖτο διὰ τοῦ κενοῦ , συμβήσεται τὰ εἰρημένα . Ὡς δὴ ἐν κεφαλίῳ εἰπεῖν , δῆλον τὸ τοῦ συμβαίνοντος αἴτιόν ἐστι . τὴν αἰτίαν , ἐξ ἧς τῇ ὑποθέσει τοῦ κενοῦ ἠκολούθησε τὰ εἰρημένα ἄτοπα , προστίθησι . διὰ τοῦτο γὰρ ἠκολούθησε τῇ ὑποθέσει τοῦ κενοῦ τὸ ἄτοπον , διότι δεδωκότες ἐν κενῷ κίνησιν γίνεσθαι δίδομεν εὐθὺς καὶ τὸ κενὸν λόγον ἔχειν πρὸς πλῆρες · ἀνάγκη γὰρ πάσης κινήσεως π.ρὸς κίνησιν λόγον ἐχούσης , διότι ἐν χρόνῳ πᾶσα κίνησις , καὶ τοῦ χρόνου πρὸς τὸν χρόνον ἀκολούθως καὶ τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες λόγον ἔχειν . ἐπεὶ οὖν οὐκ ἔστι λόγος τις τοῦ κενοῦ πρὸς σῶμα , ὑποτιθέμεθα δὲ τὸ μὴ ὅν , εἰκότως ψευδεῖ ὑποθέσει τὸ ἄτοπον ἕπεται . Κατὰ δὲ τὴν τῶν φερομένων ὑπεροχὴν τάδε . εἰπὼν ὅτι παρὰ δύο αἰτίας συμβαίνει τὸ ἀνισοταχῶς κινεῖσθαι , “ ἢ τῶ διαφέρειν τὸ δι’ οὗ , ἢ τῷ διαφέρειν τὸ φερόμενον ἄν τἄλλα τὰ αὐτὰ ᾖ’’ , δείξας οὖν ἐκ τῶν δι’ ὧν γίνεται κίνησις , ὅτι ἀδύνατον κενοῦ ὄντος κίνησιν εἶναι , βούλεται νῦν ἐπὶ τὸ λοιπὸν μετελθεἰν καὶ δεῖξαι ἐξ αὐτῶν τῶν κινουμένων , ὅτι εἰ κενὸν ἦν , ἀδύνατον ἦν κίνησιν εἶναι . τῆς γὰρ ἀνίσου τῶν κινουμένων φορᾶς ἡμεῖς μέν , ὅσοι μὴ διὰ κενοῦ λέγομεν τὴν κίνησιν γίνεσθαι , φυσικωτάτας ἀποδιδόναι τὰς αἰτίας ἔχομεν ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν δι’ οὗ , ὥσπερ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν , ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῆς τῶν κινουμένων τῆς ἑτερότητος · κἂν γὰρ τὸ αὐτὸ ᾖ δι’ οὗ ἡ κίνησις , διάφορα δὲ τὰ κινούμενα ἢ τῷ βάρει ἢ τοῖς σχήμασι . θᾶττον καταφέρεται τὸ βαρύτερον , ἐὰν τοῖς σχήμασι τὰ αὐτὰ ᾖ . καὶ ἡ αἰτία δήλη · ἐπεὶ γὰρ διὰ 30 σώματος ἡ κίνησις , τὸ δὲ βαρύτερον μᾶλλον διαιρεῖ τῇ δυνάμει , εἰκότως καὶ θᾶττον καταφέρεται . κἄν τὸ αὐτὸ δὲ βάρος ἔχῃ , τοῖς σχήμασι δὲ διαφέρῃ ἀλλήλων , καὶ τὸ μὲν ἢ σφαιρικὸν ἢ ὀξὺ τύχῃ , τὸ δὲ πλατὺ καὶ πεταλῶδες , κἄν τὸ ἴσον ἔχωσι βάρος , θᾶττον τὸ ὀξὺ καὶ σφαιρικὸν καταφέρεται τοῦ πλατέος · τὸ μὲν γὰρ πλατὺ ὑπὸ πλείονος ἀνέχεται σώματος , βράδιον δὲ τὸ πλεῖον κατασπᾶται ἢ διαιρεῖται ὑπὸ τῆς ἀμβλύτητος τοῦ σχήματος , τὰ δὲ ὀξέα καὶ τὰ σφαιρικὰ ὑπὸ ἐλάττονος ἀνέχεται σώματος , διὸ θᾶττον διαιρεῖται τὰ ὑποκείμενα . καὶ ταῦτα καὶ οἱ τὰς βαναύσους τέχνας μετοίντες ἐπίστανται · τὰς γοῦν μολιβδίδας οἱ ναῦται διὰ τοῦτο βαρείας ἐξαρτῶσι , διὰ τὸ θᾶττον καταφέρεσθαι , καὶ οἱ ἁλιεῖς τοῖς λίνοις διὰ τοῦτο προσπλέκουσι τὸν μόλιβδον . ἡμεῖς μὲν οὖν , φησί , ταύτην ἀποδίδομεν τῆς ἀνισοταχοῦς κινήσεως τὴν αἰτίαν , ὅσοι δὲ διὰ κενοῦ τὴν κίνησιν γίνεσθαι λέγουσι , τίνα αἰτίαν τῆς ἀνισότητος τῶν κινήσεων ἀποδοῖεν ; τί γὰρ ἕξει πλέον διὰ κενοῦ κινούμενος ὁ μόλιβδος τοῦ φελλοῦ ; ὁμοίως γὰρ ἀμφοτέροις εἴκει τὸ κενόν , μᾶλλον δὲ οὐδὲ εἴκει ( σωμάτων γὰρ τὸ εἴκειν ) , ἀλλ’ ἀμφότερα ὁμοίως δι’ αὐτοῦ χωρεῖ ὑπὸ μηδενὸς ἐμποδιζόμενα . ἰσοταχῆ ἄρα πάντα ἔσται ἐπὶ τοῦ κενοῦ κινούμενα . ἀλλ’ ἀδύνατον · οὐκ ἄρα κίνησις ἐν κενῷ γένοιτ’ ἄν . οἱ μὲν εἰσάγοντες , φησί , τὸ κενόν , ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως ᾤοντο δεικνύναι ὅτι ἔστι κενόν , ὁ δὲ λόγος τοὐναντίον ἔδειξεν ὅτι εἰ ἔστι κενόν , ἀδύνατον εἶναι κίνησιν . οὕτω μὲν οὗν ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως ἔδειξεν ὅτι τὸ κενὸν οὐκ ἔστι , καὶ αὐτὸ δέ , φησί , καθ’ αὑτὸ ἐπισκοποῦσι τὸ κενὸν δειχθείη , φησίν , ὡς ἀληθῶς κενόν , τουτέστι μάταιον καὶ εἰς οὐδὲν τοῖς οὖσι συμβαλλόμενον . ἐπειδὴ γὰρ οἱ τὸ κενὸν εἰσάγοντες καὶ ὡς τόπου χρείαν παρέχον τοῖς οὖσιν , οὕτως αὐτὸ ἐτίθεντο , δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ οὕτως ἐνδέχεται εἶναι τὸ κενόν . λημμάτιον δὲ προλαμβάνει τοιοῦτον · ἐάν , φησί , ξύλινος κύβος ἐντεθῇ ἐν ὕδατι , τοσοῦτον ὕδωρ ὑπείκει τῷ κύβῳ , ὅσος ἐστὶν αὐτὸς ὁ ξύλινος κύβος . ὁμοίως κἄν ἐν ἀέρι , κἂν ἐν οἱῳδήποτε ὑπεικτικῷ σώματι . ὅταν οὖν ἐν τῷ κενῷ ἐντεθῇ ὁ κύβος , πότερον ὑπεξίσταται τῷ κύβῳ ἴσον κενὸν τῷ μεγέθει τοῦ κύβου ; καὶ πῶς ἂν ἐκσταίη τὸ κενόν ; εἰ δὲ μὴ ὑπεξίσταται ἐντεθέντι τῷ κύβῳ ἀλλὰ μένει , τοσοῦτον δηλονότι τοὐ κενοῦ καθέξει | διάστημα ὁ κύβος , ὅσον καὶ αὐτός ἐστιν · ὥστε τὸ τοῦ κύβου διάστημα χωρήσει διὰ ἴσου διαστήματος τοῦ κενοῦ , καὶ ἐφαρμόσουσιν ἀλλήλοις τὰ διαστήματα . ὥσπερ γάρ , φησίν , εἰ μὴ μεθίστατο τῷ κύβῳ τὸ ὕδωρ ἢ ὁ ἀήρ , ἐντιθέμενος ἄν ἐν αὐτῷ διὰ τοσούτου ὕδατος ἢ ἀέρος ἐχώρει , ὅσος ἐστὶν αὐτός , οὕτως εἰ μηδέν ἐστιν ἐν τῷ κενῷ τὸ ὑπεξιστάμενον , τὸ ἴσον ἑαυτῷ ὁ κύβος τοῦ κενοῦ κατασχήσει διάστημα . διάστημα δέ , φησί , διαστήματος κατ’ αὐτὸ τοῦτο οὐδὲν διοίσει · κἂν γὰρ ἔχῃ ποιότητας τὸ τοῦ κύβου διάστημα ἐπισυμβάσας αὐτῷ , ἀλλ’ οὐχ ᾗ πεποίωται , ταύτῃ ἐστὶν ἐν τόπῳ , ἀλλὰ μόνον ᾗ διαστάσεις ἔχει · ὥστε κἂν χωρισθῇ πάντων τῶν παθῶν , λευκότητος θερμότητος ἀντιτυπίας βάρους καὶ τῶν λοιπῶν , καὶ μείνῃ μόνον τὸ διάστημα , οὐδὲν ἧττον ἐν τόπῳ ἐστὶ καὶ ἴσον ἑαυτῷ κατέχει τοῦ κενοῦ μέρος · κατ’ οὐδὲν γὰρ τούτων ἐν τόπῳ ἦν , οὐχ ὡς λευκὸς οὐχ ὡς θερμός οὐχ ὡς βάρος ἔχων , ἀλλὰ καθὸ διαστάσεις ἔχει . ἐπεὶ οὖν καὶ τοῦτό ἐστιν ἐν τόπῳ , ἐὰν χωρισθῇ πάντων τῶν ἄλλων , ἃ μηδὲν αὐτῷ εἰς τὸ ἐν τόπῳ εἶναι συμβάλλονται , τί διοίσει τοὐ διαστήματος τοῦ κενοῦ , ὃ γέγονεν αὐτῷ τόπος ; εἰ δὲ μηδὲν διοίσει κἀκεῖνο γὰρ διάστημά ἐστιν ἀπαθὲς καὶ τοῦτο ) , τί ἐδέησεν ἔξωθεν ἕτερόν τι διάστημα περιβαλεῖν τοῖς σώμασιν ; εἰ γὰρ οἴκοθεν ἔχει τὸ διάστημα ἕκαστον τῶν σωμάτων , τί ἐδέησεν ἔξωθεν ἄλλου διαστήματος ; μάταιον ἄρα τὸ ἔξωθεν διάστημα καὶ περιττόν , αὐτοῦ ἑκάστου ἐν ἑαυτῷ περιφέροντος τὸ διάστημα . καὶ εἰ δύο διαστήματα ὅμοια ἐχώρησαν δι’ ἀλλήλων καὶ ἐφήρμοσαν ἀλλήλοις , διὰ τί μὴ καὶ τρία καὶ ἄπειρα ; καὶ εἰ τὸ κενὸν διάσημα ὃν οὐδὲν διοίσει τοῦ ἐγγινομένου ἐν αὐτῷ διαστήματος , κενὸν ἄρα ἐν κενῷ γέγονεν . ἔτι δὲ εἰ μεθίσταται ὁ κύβος κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἀλλ’ ἢ καθὸ διάστημά ἐστιν , ἐπεὶ καὶ καθὸ διάστημά ἐστι μεταβάλλει τόπον ἐκ τόπου , κινούμενα δὲ τὰ σώματα τὸ οἰκεῖον συμμεταφέρει διάστημα , τὸ δὲ διάστημα κατ’ αὐτὸ τοῦτο οὐδὲν διαφέρει τοῦ ὡς κενοῦ διαστήματος , περιττὸν ἄρα καὶ μάταιον ἄλλο διάστημα τοῖς σώμασιν ἔξωθεν ἐπινοεῖν , ἑκάστου τὸ ἴδιον συμπεριφέροντος διάστημα · εἰ γὰρ ὁ τόπος διάστημα , τὸ δὲ ἑκάστου διάστημα ἐν ἑκάστῳ ἐστί , μηδὲν διαφέρον γε κατὰ τοῦτο τοῦ ἔξω διαστήματος , μάταιον τὸ ἕτερον παρεισκυκλεῖν διάστημα ἔξωθεν παρὰ τὸ ἐνυπάρχον ἑκάστῳ . τί γὰρ λυσιτελεῖ τὸ ὅμοιον ἐν τῷ ὁμοίῳ γενέσθαι ; καὶ εἰ τὰ σώματα ᾗ διαστήματά ἐστιν ἑτέρων διαστημάτων δεῖται , καὶ τὸ κενὸν διάστημα ὂν δέοιτο ἂν ἑτέρου διαστήματος · ὥστε γένοιτ’ ἂν τὸ κεν·ὸν ἐν κενῷ , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . οὐκ ἄρα οὐδ’ ὡς τόπον ἐνδέχεται εἶναι τὸ κενόν . εἰ τοίνυν μήτε τὴν τοὐ τόπου χρείαν παρέχει μήτε κινήσεως αἴτιόν ἐστι , τοὐναντίον δὲ καὶ ὂν ἀναιρεῖ τὴν κίνησιν , ἔοικε μηδαμῶς εἶναι τὸ κενόν . Ὁρῶμεν γὰρ τὸ μείζω ῥοπὴν ἔχον βάρους ἢ κουφότητος , ἐὰν τἄλλα ὁμοίως ἔχῃ τοῖς σχήμασι . Τοῦ αὐτοῦ γὰρ ὄντος δι’ οὗ φέρονται , καὶ ὁμοιοσχήμων ὄντων τῶν φερομένων , ἀνίσων δὲ τοῖς βάρεσιν , ἣν ἀναλογίαν ἔχει τὸ βάρος πρὸς τὸ βάρος , ταύτην ἀνάγκη ἔχειν καὶ τὴν κίνησιν πρὸς τὴν κίνησιν · ὅσῳ γὰρ ὑπερέχει τὸ βαρύτερον , τοσούτῳ θᾶττον κατενεχθήσεται . ἐὰν δὲ τοῖς σχή - σφαιροειδοῦς ἐν ἴσῳ χρόνῳ διὰ τοῦ αὐτοῦ διαστήματος κταφέρεσθαι · εἰκὸς δὲ καὶ ἐν πλείονι κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς τε τοῦ βάρους ὑπεροχῆς καὶ του σχήματος . Ἢ γὰρ σχήματι διαιρεῖ ἢ ῥοπῇ . Ἢ γὰρ τῷ βάρει ὠθούμενος ὁ ἀὴρ ὑπεξιστάμενος σχίζεται , ἢ τῇ ὀξύτητι τοῦ σχήματος εὐδιαίρετος ὢν μερίζεται . καὶ ἡ σφαῖρα κατὰ σημεῖον ἄρχεται τῆς τομῆς . διὰ τοῦτο χαλκός τε καὶ μόλιβδος πλατέα μὲν ἐποχεῖσθαι δύναται ἐν ὕδατι , σφαιρικὰ δὲ ὄντα ἢ κυλινδρικὰ οὐκέτι , κἂν πολλῷ μικρότερα ᾖ τῷ βάρει . εἰ οὖν τὸ δι’ οὗ ἡ κίνησις γίνεται κενὸν ἦν , ἰσοταχῶς δηλονότι πάντα ἂν κατηνέχθη · τί γὰρ ἦν τὸ κωλῦον μὴ ἰσοταχῶς κινεῖσθαι μηδενὸς ὄντος τοὐ κωλύοντος τῇ διαιρέσει ; ἀλλ’ ἀδύνατον ἰσοταχῶς πάντα κινεῖσθαι · ὥστε καὶ κενὸν εἶναι ἀδύνατον . Καὶ καθ’ αὑτὸ δὲ σκοποῦσι φανείη τὸ λεγόμενον κενὸν ὡς ἀληθῶς κενόν . Καθ’ αὑτό , τουτέστι χωρὶς τῆς κατὰ τόπον κινήσεως · ἀνωτέρω γὰρ ἐκ τοῦ μὴ δύνασθαι δι’ αὐτοῦ γενέσθαι τὴν κατὰ τόπον κίνησιν ἀνῄρει ὅτι ἔστι κενόν , νῦν δὲ οὕτως αὐτὸ σκοπεῖ , ὡς ἂν εἰ καὶ μὴ ἦν ἡ κατὰ τόπον κίνησις . ἢ ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι οἱ λέγοντες εἶναι τὸ κενὸν διὰ τὸ κίνησιν εἶναι “ ἀποκεκριμένον ” καὶ | καθ’ αὑτὸ ὑπάρχον τὸ κενὸν ὑποτίθενται , οἱ δὲ τοῦτο λέγοντες οὐδὲν διαφέρουσι τῶν τὸν τόπον διάστημα εἶναι λεγόντων , ὥστε δεδειγμένου τοῦ μὴ εἶναι τὸν τόπον διάστημά τι κεχωρισμένον καθ’ αὑτὸ συναποδεδειγμένον ἄν εἴη τὸ μηδὲ κενὸν εἶναι , διὰ τοῦτο ἐπήγαγεν ὅτι καὶ αὐτὸ καθ’ αὑτό , χωρὶς τοῦ συνανῃρῆσθαι αὐτὸ τῷ διαστηματικῷ τόπῳ , δειχθείη ἂν μὴ δυνάμενον ὑπάρχειν . οὕτω καὶ ἐν ἀέρι · ἀλλὰ τῇ αἰσθήσει ἄδηλον . Καὶ ἐπὶ τοῦ ἐν ἀέρι , φησίν , ἐντιθεμένου σώματος τὸ αὐτὸ συμβαίνει · ὑπεξίσταται γὰρ τοσοῦτος ἀὴρ τῷ ἐντεθέντι σώματι , ὁπόσον ἐστὶ καὶ τὸ σῶμα , ἀλλ’ ἐπειδὴ μὴ ἀντιλαμβάνεται ἡ ἡμετέρα αἴσθησις τοῦ ἐξισταμένου ἀέρος διὰ τὸ ἄχρουν , ταύτῃ δοκεῖ μηδὲν ὑπεξίστασθαι . ἀλλ’ εἰ καὶ τῆ αἰσθήσει ἄδηλον τοῦτο , ἀλλ’ οὖν τῷ λόγῳ πάνυ ἐστὶ πρόδηλον · εἰ γὰρ σῶμα ὁ ἀήρ , ἀδύνατον δὲ δύο σώματα ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , ἀνάγκη " ἄρα πᾶσα ὑπεξίστασθαι τὸν ἀέρα τῷ ἐντιθεμένῳ ἐν αὐτῷ σώματι . Καὶ ἀεὶ δὴ ἐν παντὶ σώματι ἔχοντι μετάστασιν , ἐφ’ ὃ πέφυκε συνίστασθαι , ἀν’ ἄγκη , ἄν μὴ συμπιλῆται , μεθίστασθαι . Ἔχοντι μετάστασιν εἶπε διὰ τὰ μαθηματικὰ μεγέθη · ταῦτα γὰρ δηλονότι μετάστασιν οὐκ ἔχει , ἐπεὶ μηδὲ βάρος μηδὲ κουφότητα · ἐξ ἀξαιρέσεως γάρ ἐστι καὶ ἐν ἐπινοίᾳ . ἐν παντὶ οὖν σώματι , φησίν , ἐν ᾧ ἄν τεθῇ ὁ κύβος , ἐπ’ ἐκεῖνο ὑπεξίσταται τῷ κύβῳ τὸ σῶμα , ἐφ’ ὃ καὶ πέφυκε φέρεσθαι , οἷον εἰ ἐν ὕδατι ἐντεθῇ , ἐπὶ τὸ κάτω ὑπεξίσταται τῷ κύβῳ τὸ ὕδωρ κατώφορον γὰρ τὸ ὕδωρ ) , εἰ δὲ ἐν πυρὶ τεθῇ λίθινος κύβος , ἐπὶ τὸ ἄνω ἐξίσταται καὶ μεταχωρεῖ τῷ λίθῳ τὸ πῦρ · ἀνώφορον γὰρ δηλονότι , εἰ μὴ ἄρα βιάζοιτο · εἰ γὰρ μὴ ἔχοι τὸ πῦρ ποῦ χωρῆσαι ἐπὶ τὸ ἄνω κωλύοντος στερεωτέρου σώματος τὴν ἐπὶ τὸ ἄνω πρόοδον , ἐπὶ τὸ κάτω δηλονότι χωρεῖ ἀντιπαραχωρῆσαν τῷ ἐντεθέντι . ὁμοίως καὶ ἐν τῷ ὕδατι τῷ ἐν τῇ λεκάνῃ οὐκ ἐπὶ τὸ κάτω μεταστήσεται τὸ ὕδωρ κωλύεται γὰρ ὑπὸ τοῦ ἀνέχοντος σώματος στερεωτέρου ὄντος ) , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ ἄνω διὰ τὴν βίαν . τὸ δὲ ἂν μὴ συμπιλῆται , οἷον ὡς ἐπὶ τοῦ ἐρίου · τοῦτο γὰρ συμπιλούμενον εἰς ἑαυτὸ ἀντιπαραχωρεῖ μὲν τῷ ἐντεθέντι , οὐ μέντοι ἐπὶ τὸ κάτω ἢ ἐπὶ τὸ ἄνω κινεῖται , ἀλλὰ μόνον εἰς ἑαυτὸ συμπιλεῖται . κἂν ἀὴρ δὲ τὸ αὐτὸ ὑπομείνειεν · δυνατὸν γὰρ ἅμα τῷ ἐντεθέντι κύβῳ τὸν ἀέρα μήτε ἄνω μήτε κάτω χωρῆσαι , ἀλλὰ πυκνωθῆναι εἰς ἑαυτὸν συμπιλούμενον , οὐχ ὡς τὸ ἔριον δηλονότι , ἀλλὰ ἀλλοιούμενον τῷ πυκνότερον γίνεσθαι . τὸ δὲ ἢ ἐπ’ ἄμφω , εἰ τὸ ἐν ᾧ ἐντίθεται μήτε ἄγαν βαρὺ μήτε μὴν κοῦφον , ἀλλ’ οἷον μέσον πὼς καὶ δυνάμενον ῥαδίως ἐφ’ ἑκάτερα χωρῆσαι , οἶός ἐστιν ὁ ἀήρ · εἰ γὰρ ἐν τούτῳ ἐντεθείη ὁ κύβος , δυνατὸν τὸν ἀέρα καὶ ἐπὶ τὸ ἄνω θλιβόμενον χωρῆσαι καὶ ἐπὶ τὸ κάτω , ὅποι ἂν ῥᾳδίαν εὕροι τὴν πάροδον . τὸ δὲ ἢ ὁποῖον ἄν τι ᾖ τὸ ἐντιθέμενον , εἰ μὲν οὕτως ἔχοι ἡ γραφή , λέγοι ἄν περὶ τοῦ σχήματος τοῦ ἐντιθεμένου , ὅτι τὸ αὐτὸ συμβήσεται , κἄν μὴ κύβος ᾗ τὸ ἐντεθέν , ἀλλὰ ἄλλο ὁποιονοῦν σχῆμα . εἰ δὲ ἔστιν ὅποι ἄν ᾖ , τουτέστιν ἐφ’ ὃ ἄν ἔχοι τὴν κίνησιν τὸ ἐντιθέμενον , λέγοι ἄν ὅτι τὸ σῶμα ἐν ᾧ ἐντίθεται ὁ κύβος , ἐπὶ τοῦτο χωρήσει , ἐφ’ ὃ ἄν καὶ τὸ ἐντιθέμενον χωρῇ , δηλονότι δραστικωτέρας οὔσης τῆς ῥοπῆς τοῦ ἐντιθεμένου · εἰ γὰρ μὴ εἴη δραστικωτέρα ἡ τοῦ ἐντιθεμένου δύναμις , οὐδὲ ὑποχωρήσει αὐτῷ τὸ ἐν ᾧ ἐντίθεται . εἰ μὲν γὰρ ἀνώφορον ᾖ τὸ ἐντιθέμενον , ἐπὶ τὸ ἄνω κἀκεῖνο ὠθήσει · ὁμοίως καὶ εἰ κατώφορον , ἐπὶ τὸ κάτω . τὸ δὲ ἢ ἐπ’ ἄμφω οὐ πάνυ ἁρμόσει κατὰ ταύτην τὴν ἐξήγησιν . ἢ τὸ ἐπ’ ἄμφω ὡς ἐν ὑποθέσει εἴρηται , ὅτι εἰ εἴη τοιοῦτον , ὥστε καὶ ἄνω καὶ κάτω χωρεῖν . τὸ δὲ ἐφ’ ὃ πέφυκε συνίστασθαι ἴσον ἐστὶ τῷ μεθίστασθαι . τὸ δὲ ἔχοντι μετάστασιν , τουτέστι πεφυκότι μετακινεῖσθαι · ἄν γὰρ ἀκίνητον ᾖ , οὐδ’ ὅλως γενήσεται ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ τὸ ἐντιθέμενον . ’Ev δὲ δὴ τῷ κενῷ τοῦτο μὲν ἀδύνατον . To ὑπεκστῆναι δηλονότι τῷ ἐντιθεμένῳ σώματι · οὐ γάρ ἐστι σῶμά τι τὸ κενόν , ἵνα καὶ ὑπεκστῇ τῶ κύβω ἐντιθεμένῳ ἐν αὐτῷ . ἀνάγκη οὖν ἐντιθεμένου τοῦ κύβου μὴ μετακινεῖσθαι τὸ κενόν , ἀλλὰ μένειν · πῶς γὰρ ἂν τὸ κενὸν κινηθείη ; εἰ δὲ μένει , δῆλον ὅτι ἴσον διάστημα τοῦ κενοῦ , ὅσον ἐστὶ καὶ τὸ τοῦ κύβου , ἐχώρησε δι’ ὅλου τοῦ κύβου , ἤτοι καὶ τὸ τοῦ κύβου διάστημα διὰ ἴσου διαστήματος τοῦ κενοῦ · ταὐτὸν γάρ ἐστι . Ὃ εἰ καὶ θερμὸν καὶ ψυχρόν ἐστιν ἡ βαρὺ ἢ κοῦφον , οὐδὲν ἧττον ἕτερον τῷ εἶναι πάντων τῶν παθημάτων ἐστί . | Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι ὥσπερ ἂν εἰ μὴ ὑπεξίσταται τῷ κύβῳ τὸ ὕδωρ , ἐχώρησαν ἂν δι’ ἀλλήλων τὰ δύο σώματα , οὕτως ἐπειδὴ τὸ κενὸν οὐχ ὑπεξίσταται , χωρήσουσι δηλονότι δι’ ἀλλήλων τό τε τοῦ κύβου διάστημα καὶ τὸ τοῦ κενοῦ , ἵνα μή τις εἴπῃ ἀλλὰ σῶμα μὲν διὰ σώματος ἀδύναιον χωρῆσαι , τὸ μέντοι κενὸν σῶμα μὲν οὐκ ἔστιν ( ἀπαθὲς γάρ ) , διάστημα δέ · ὥστε οὐκ εἰ σῶμα διὰ σώματος χωρῆσαι ἀδύνατον , ἤδη διὰ τοῦτο καὶ διάστημα <διὰ> διαστήσαντος ἀδύνατον χωρῆσαι’ , φησὶν ὅτι κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἐν τόπω ἐστὶ τὰ σώματα ἢ καθὸ διαστήματά εἰσιν . εἰ γὰρ καὶ συμβέβηκε τῷ ἐν τόπῳ τὺ ἔχειν βάρος ἢ κουφότητα ἢ τῶν ὤων τινὰ ποιοτήτων , ἀλλ’ οὐχ ᾗ πεποίωται , ταύτῃ ἐν τόπῳ ἐστίν , ἀλλ’ ᾗ διάστημα ἔχει · φέρει μὲν γὰρ ἡ βαρύτης ἢ ἡ κουφότης εἰς τὸν αὐτοῦ τόπον , τὸ δὲ ἐν τόπῳ εἶναι κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἔχει ἢ κατὰ τὸν ὄγκον . καὶ τὰ σώματα γοῦν ἀδύνατόν φαμεν χωρεῖν δι’ ἀλλήλων , οὐχ ὅτι πεποίωται , ἀλλ’ ὅτι διάστημα ἔχει . τὸ οὗν ἀδύνατον τοῦτό ἐστι , τὸ χωρῆσαι δύο διαστηματα δι’ ἀλλήλων . ἐπεὶ τοίνυν ἕτερόν ἐστι τῷ κύβῳ τὸ διαστήματι εἶναι καὶ ἕτερον τὸ πεποιῶσθαι , ἐν τόπῳ δέ ἐστιν οὐχ ᾗ πεποίωται , ἀλλ’ ᾗ ὄγκον ἔχει , ἐὰν γυμνωθῇ πασῶν τῶν ποιοτήτων , οὐδὲν διοίσει τοῦ διαστήματος τοῦ κενοῦ · ὥστε εἰ δύο διαστήματα ὅμοια ἐχώρησαν δι’ ἀλλήλων , καὶ πλείονα δηλονότι δυνατὸν χωρῆσαι . τοῦτο δὲ ἀδύνατον · εἰ γὰρ διάστη.μα ἐν διαστήματι δυνατὸν χωρῆσαι , καὶ σῶμα ἐν σώματι χωρῆσαι δυνατόν · κατ’ οὐδὲν γὰρ ἄλλο τὰ σώματα ἐν τόπῳ ἐστὶν ἢ κατὰ τοὺς ὄγκους · εἰ οὖν δυνατὸν ὄγκον ἐν ὄγκῳ εἶναι , τά γε ἄλλα συμβεβηκότα οὐδὲν κωλύει τὸ σῶμα ἐν σώματι εἶναι . ἀλλὰ μὴν τοῦτο ἀδύνατον · οὐδ’ ἄρα σῶ μὰ ἐν κενῶ δυνατὸν εἶναι · ὄγκοι γὰρ ἀμφότερα μόνῳ τῷ πεποιῶσθαι ἢ μὴ διαφέροντι ὥστε εἰ τὸ κενὸν ὑφιστᾶσιν , ἵνα δέξηται τὰ σώματα καὶ ἡ κίνησις δι’ αὐτοῦ γένοιτο , ταῦτα δὲ ἀδύνατον ἐν τῷ κενῷ γενέσθαι , μάταιον ἄρα τὸ κενόν . ἔτι δὲ φανερὸν ὅτι τοῦτο ὁ κύβος ἕξει καὶ ὃ καὶ τὰ ἄλλα σώματα πάντα ἔχει . Ἄλλη ἐπιχείρησις . ἕκαστον , φησί , τῶν σωμάτων κινούμενον καὶ μεταβαλλόμενον κατὰ τόπον συμμεταφέρει ἑαυτῷ καὶ τὸ οἰκεῖον διάστηιαα · εἰ τοίνυν τὸ ἐν ἑκάστῳ διάστημα χωριζόμενον τῷ λόγῳ τῶν παθῶν οὐδὲν διαφέρει τοῦ κενοῦ , κινούμενα δὲ τὰ σώματα σὺν τοῖς οἰκείοις κινεῖ τᾶι διαστήμασιν , τί δεῖ τοῖς σώμασιν ἄλλων τοιούτων ἔξωθεν διαστημάτων ; εἰ γὰρ τὸ διάστημα ὁ τόπος , ἕκαστον δὲ ἐν ἑαυτῷ ἔχει τὸ οἰκεῖον διά - στῆμα , μάταιον τὸ ἄλλο ἔξωθεν ὅμοιον ἐπινοεῖν · εἰς οὐδὲν γὰρ αὐτῷ συμβάλλεται . ὅτι δὲ καὶ ἀδύνατον , εἴπομεν ἤδη · εἰ γὰρ ᾗ διάστημά ἐστιν ἕκαστον ἑτέρου δεῖται διαστήματος , διάστημα δὲ καὶ τὸ κενόν , καὶ αὐτὸ ἄλλου δεηθήσεται διαστήματος , καὶ ἐκ τούτου ἐπ’ ἄπειρον . ἔσται δὲ καὶ τὸ κενὸν ἐν κενῶ . εἰσὶ δέ τινες οἳ διὰ τοῦ μανοῦ καὶ πυκνοῦ οἴονται φανερὸν εἶναι ὅτι ἔστι κενόν . Δείξας ὅτι οὐκ ἔστι τὸ χωριστὸν κενόν , νῦν βούλεται δεῖξαι ὅτι οὐδὲ τὸ κατεσπαρμένον κενὸν ἔστιν . ἐπειδὴ δὲ οἱ τὸ κενὸν τὸ κατεσπαρμένον λέγοντες εἶναι ἐκ τῆς μανώσεως καὶ πυκνώσεως τῶν σωμάτων τοῦτο ἐπειρῶντο δεικνύναι , τίθησι πρῶτον μὲν τοὺς λόγους δι’ ὧν ἐπειρῶντο κατασκευάζειν ὅτι ἔστι κατεσπαρμένον κενὸν ἐν τοῖς σώμασι . δεύτερον δὲ πρὶν ἐλέγξει τοὺς λόγους αὐτῶν δείκνυσιν ὅτι ἀδύνατον εἶναι τὸ κατεσπαρμένον κενόν , καὶ τρίτον δείκνυσιν ὅτι καὶ κενοῦ μὴ ὄντος ἐνδέχεται εἶναι μάνωσιν καὶ πύκνωσιν , ἐξ ὧν καὶ τοὺς λόγους δι’ ὧν κατεσκεύαζον εἶναι τὸ κενὸν ἐλέγχει . εἰσὶν οὖν οἱ λόγοι , δι’ ὧν κατεσκεύαζον εἶναι τὸ κενόν , τοιοῦτοι · εἰ μὴ ἔστι , φησί , τὸ κενόν , οὐκ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , ἀλλὰ μὴν ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , ἔστιν ἄρα τὸ κενόν . κατασκευάζει δὲ τὴν πρόσληψιν , λέγω δὴ ὅτι ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , οὕτως · εἰ γὰρ μὴ ἔστι , φησί , μάνωσις καὶ πύκνωσις , οὐδὲ συνιέναι καὶ πιλεῖσθαι εἰς ἑαυτὰ τὰ σώματα δύναται οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶν ἡ πύκνωσις ἢ πίλησις εἰς ἑαυτὰ τῶν σωμάτων ) , εἰ δὲ μὴ ἔστι πίλησις , ἀνάγκη πᾶσα ἢ μὴ εἶναι ὅλως κίνησιν , ὅπερ ἐστὶ παρὰ τὴν ἐνάργειαν , ἢ εἰ κίνησις εἴη , ἀνάγκη κυμαίνειν τὸ πᾶν . καὶ ἔτι πρὸς τούτοις , ἢ οὐκ ἔσται εἰς ἄλληλα τῶν στοιχείων μεταβολή , ἢ εἰ ἔσται , ἢ εἰς ἰσόογκα γενήσεται ἡ τῶν στοιχείων μεταβολή , οἷον τὸν κυαθιαῖον ἀέρα εἰς κυαθιαῖον ὕδωρ μεταβάλλειν καὶ τὸ ὕδωρ ὁμοίως εἰς ἴσον ἀέρα , ἤγουν ὅσον ἐνταῦθα μεταβέβληται εἰς ἀέρα ὕδωρ , τοσοῦτον ἀλλαχοῦ ἀνάγκη ἀέρα μεταβαλεῖν εἰς ὕδωρ . ὁ μὲν οὖν Ἀριστοτέλης τὴν πρόσληψιν μόνον τοῦ συλλογισμοῦ κατασκευάζει , ὡς τοῦ συνημμένου δήλου ὄντος , ἳν δὲ σαφέστερον ποιήσωμεν τὸν λόγον ἄνωθεν εἴπωμεν οὕτως · εἰ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , ἔστι κενόν , ἀλλὰ μὴν τὸ πρότερον , καὶ τὸ δεύτερον ἄρα . πόθεν δὲ ὅτι εἰ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , ἔστι κενόν ; ὅτι ἡ πύκνωσις πίλησίς ἐστι καὶ συνίζησις εἰς ἑαυτὰ τῶν σωμάτων , τὰ δὲ πιλούμενα καὶ εἰς ἑαυτὰ συνιζάνοντα εἰς τὰ κατεσπαρμένα ἐν αὐτοῖς κενὰ συνιζάνει , ὡς ἐπὶ σπόγγου καὶ ἐρίου καὶ τῶν τοιούτων · εἰ γὰρ μὴ εἰς κενά τινα συνιζάνει τῶν πιλουμένων τὰ μόρια , εἰς ἑαυτὰ χωρήσει , ἀδύνατον δὲ σῶμα διὰ σώματος χωρῆσαι . τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ μανώσεως ἐροῦμεν · τὸ γὰρ μανούμενον καὶ εἰς μείζονα ὄγκον ἐκτεινόμενον , εἰ μὴ τῷ ἐναπολαμβάνειν κενά τινα ἐν αὑτῷ , ταύτῃ μανότερον γίνοιτο , συμβήσεται πρὶν μανωθῆναι σῶμα εἶναι ἐν σώματι · τὰ γὰρ μόρια | τὰ νῦν ἄλλον κατειληφότα τόπον , εἰ μὴ ἐν κενῷ πρὸ τούτου ἦν , δι’ ἀλλήλων δήπου ἐχώρει . ἀλλὰ καὶ ὃν κατειλήφασι τόπον κενὸν ἀνάγκη πρὸ τούτου εἶναι . Τὸ μὲν οὗν συνημμένον ἐκ ταύτης κατεσκεύαζον τῆς ἐννοίας , τὴν δὲ πρόσληψιν , λέγω δὴ τὸ ‘ἀλλὰ μὴν ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις’ , κατασκευάζει ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως · εἰ μὴ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , οὐδὲ πίλησις ἔστι τῶν σωμάτων , εἰ δὲ μὴ ἔστι πίλησις , ἢ παντελῶς ἀνῄρηται ἡ κατ’ εὐθεῖαν κίνησις τὰ γὰρ κινούμενα κατ’ εὐθεῖαν τῷ ὠθεῖν τὸν ἔμπροσθεν ἀέρα ἢ τὸ ὕδωρ οὕτω κινεῖται · ὠθούμενον οὖν τὸ σῶμα δι’ οὗ ἡ κίνησις γίνεται καὶ συστελλόμενον εἰς τὰ παρακείμενα κενὰ παρέχει χώραν τοῖς δι’ αὐτοῦ διιοῦσιν , ὥσπερ ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν διὰ πλήθους βαδιζόντων ) , εἰ τοίνυν μὴ πυκνοῦται τὰ σώματα μηδὲ συμπιλεῖται εἰς τὰ κατεσπαρμένα κενά , ἢ παντελῶς ἀναιρεθήσεται ἡ κίνησις ἡ κατ’ εὐθεῖαν ( ποῦ γὰρ κινηθήσεται χώρας οὐκ οὔσης , οὐδὲ ἔχοντος τοῦ ὠθουμένου ὅποι χωρῆσαν ἀκώλυτον τῷ κινουμένῳ παρέχοι τὴν δίοδον ; ) , ἢ εἰ ἔστι κίνησις , ἀνάγκη , φασί , κυμαίνειν τὸ πὰν , τουιέστιν ἐξίστασθαι καὶ ὑπερεκπίπτειν τῶν οἰκείων ὅρων · ἀνάγκη γὰρ κινουμένου τινὸς τὸ ἔμπροσθεν ὠθεῖσθαι σῶμα , κἀκεῖνο ἐφεξῆς ὠθεῖν , καὶ τοῦτο μέχρι τοῦ ἐσχάτου , καὶ οὕτω λοιπὸν οἷον ὑπερεκχεῖσθαι τὸν οὐρανὸν εἰς τὰ ἔξω καὶ οἷον σαλεύειν , ὅπερ καὶ ἐν ταῖς κολυμβήθραις συμβαίνει , ὅταν τι κινῆται ἐν αὐταῖς σῶμα . ταῦτα δὲ ἔλεγον διὰ τὸ μήπω ἐπιστῆσαι τῇ ἀντιπεριστάσει τῶν σωμάτων . οὐ μόνον δὲ ταῦτα τῇ ἀναιρέσει τοῦ κενοῦ ἕψεται τὰ ἄτοπα , λέγω δὴ τὸ ἀναιρεῖσθαι μάνωσιν καὶ πύκνωσιν , καὶ διὰ τὸ ταύτην ἀναιρεῖσθαι ἢ μηδ’ ὅλως εἷναι τὴν κατ’ εὐθεῖαν κίνησιν ἢ κυμαίνειν τὸ πᾶν , ἀλλὰ πάλιν ἀνάγκη κενοῦ ἀνῃρημένου ἢ μηδ’ ὅλως εἶναι μεταβολὴν εἰς ἄλληλα τῶν σωμάτων , ἢ εἰ τοῦτο ἐναργές , ἢ εἰς ἰσόογκα τὴν μεταβολὴν τῶν σωμάτων γίνεσθαι , λέγω δὴ ἵνα ὁ κυαθιαῖος ἀὴρ μεταβαλὼν εἰς ὕδωρ κυαθιαῖον ποιήσῃ ὕδωρ , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ὕδωρ ἴσον ἀέρα ποιήσῃ ( ποῦ γὰρ χωρήσει τὸ μεῖζον σῶμα μηδενὸς ὄντος κενοῦ ; ) , ἢ εἰ τοῦτο παρὰ τὴν ἐνάργειαν ὁρᾶται γὰρ ἡ εἰς μεῖζον τῶν σωμάτων μεταβολή · πόθεν γὰρ ῥήγνυνται ὑπὸ τοῦ γλεύκους οἱ πίθοι τε καὶ οἱ ἀσκοί , εἰ μὴ εἰς πνεῦμα τοῦ γλεύκους μεταβάλλοντος , ὅπερ διὰ τὸ μεῖζον εἶναι τοῦ μεταβεβλημένου μὴ χωροῦντα τὰ ἄγγη ῥήγνυνται , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἁπτομένων συμβαίνει ; ) , ἀλλ’ εἰ εἰς μεῖζον ἡ μεταβολή πάλιν δύο ἀτόπων θάτερον οὐκ ἐκφεύξεται · ἢ γὰρ ἀνάγκη ὅσον ἐνταῦθα μεταβάλλει ὕδωρ εἰς ἀέρα , ἀλλαχοῦ τοσοῦτον ἀέρα μεταβάλλειν εἰς ὕδωρ ὅπερ καὶ αὐτὸ πλασματῶδες , τὸ λέγειν ὅτι ἐπειδὴ δοκεῖ μοι νῦν ἐξατμίσαι τοσόνδε ὕδωρ ἕψοντα , ἀνάγκη ἀλλαχοῦ τοσοῦτον μεταβαλεῖν ἀέρα , κἄν πλεῖόν μοι δόξῃ , πλείω καὶ ἀέρα μεταβάλλειν ) , ἢ πάλιν εἰ μὴ τοῦτο , ἀνάγκη κυμαίνειν τὸ πᾶν , ὅπερ καὶ αὐτὸ μὲν καθ’ αὑτὸ γελοῖον , ἐπειδὴ κεκίνηται τόδε τι , τὸν οὐρανὸν τῶν οἰκείων ἐξίστασθαι τόπων , καὶ ὅτι φεύγοντες τὸ ἔλαττον κενὸν ὁμολογεῖν τὸ πλέον ἐξ ἀνάγκης δώσουσι . ποῦ γὰρ κυμαίνει ὁ οὐρανός ; εἰς σῶμα μὲν γὰρ ἀδύνατον · ἀνάγκη οὖν εἰς κενὸν ἀθρόον ἔξωθεν περικεχυμένον τῷ οὐρανῷ . εἰ τοίνυν πάντα ταῦτα ἄτοπον , ἀνάγκη δήπου εἶναι τὸ κατεσπαρμένον κενὸν ἐν τοῖς σώμασιν . οἱ μὲν οὖν δι’ ὧν κατεσκεύαζον τὸ κενὸν λόγοι τοιοῦτοί εἰσιν , ἐφεξῆς δὲ δείκνυται ὅτι ἀδύνατον εἶναι τὸ κατεσπαρμένον κενόν . ἀνάγκη γὰρ τοῦτο , φησίν , ἤτοι μεγαλομερὲς εἶναι ἐν τοῖς σώμασιν , ὡς δύνασθαι ἕτερον σῶμα χωρεῖν ἐν αὐτῷ , ἢ κατὰ σμικρὰ πάνυ διεσπαρμένον , ὡς μὴ ἐνδέχεσθαι παρείσδυσιν ἐν αὐτῷ γενέσθαι σώματος , οἷόν τι ἔλεγον καὶ οἱ τοὺς πόρους ὑποτιθέμενοι . εἰ μὲν οὗν ἀμερὲς εἴη τὸ κενόν , οὐδὲν διοίσει τοῦτο κεχωρισμένου κενοῦ · τοῖς αὐτοῖς οὖν λόγοις καὶ τοῦτο ἀναιρήσομεν , οἷσπερ κἀκεῖνο . οὐδὲν γὰρ διοίσει τὸ οὕτω κατακερματίζειν αὐτοὺς τὸ κενὸν πρὸς τὸ διαφυγεῖν ἐκείνας τὰς ἀπορίας , αἷς περιέπιπτον οἱ τὸ ἀθρόον κενὸν ὑπο - τιθέμενοι · διάστημα γὰρ ποιοῦσι κεχωρισμένον καὶ οὗτοι . εἰ δ’ οὕτω λέγοιεν τὸ κενὸν ἐγκατεσπάρθαι τοῖς σώμασι λωπτομερῶς , ὡς ἄν εἴποι τις ἐγκεκρυμμένον καὶ συγκεχυμένον τοῖς σώμασι τοῖς μανοτέροις , καὶ οἱονεὶ ποιότητα αὐτῶν εἶναι , λέγουσι μέν τι , φησί , πιθανώτερον οἱ οὕτω λέγοντες , οὐ μὴν ἀληθές . ἐπεὶ δέ , φησίν , οἱ οὕτω τὸ κενὸν ὑποτιθέμενοι αἴτιον αὐτὸ κινήσεως ὑποτίθενται , πρῶτον μὲν ἰστέον ὅτι ἀδύνατον ἄλλως αὐτὸ κινήσεως αἴτιον ὑποθέσθαι ἢ ὡς ποιητικόν . οὐ γὰρ ὡς τόπος οὐδὲ ὡς τὸ δι’ οὗ κινήσεως ἄν εἴη αἴτιον · οὐ γὰρ χωρεῖ ἐν ἑαυτῷ σῶμά τι , τοιαῦτα δὲ ἦν τὰ ἤτοι ὡς τελικὰ κινήσεως αἴτια , λέγω δὴ οἱ κατὰ φύσιν τόποι , ἢ ὡς [ τὸ ] δι’ ὧν ἡ κίνησις . μόνως ἄρα ὡς ποιητικὸν ἄν εἴη κινήσεως αἴτιον . καὶ λέγουσί γε οὕτως οἱ τοῦτο ὑποτιθέμενοι · φασὶ γὰρ τὰ κοῦφα τῶν σωμάτων τῇ τοῦ κενοῦ παρεμπλοκῇ τοιαῦτα εἶναι , καὶ ὅσῳ πλείονα ὑπάρχει τὰ κατεσπαρμένα κενά , τοσούτῳ κουφότερά ἐστι τὰ σώματα . πρῶτον μέν , φησίν , τοῦ κούφου ταύτην λέγοντες εἶναι τὴν ποιτητικὴν αἰτίαν , τοῦ βαρέος τίνα φήσουσιν αἰτίαν εἶναι ; ἔδει γὰρ ὥσπερ τὸ κενὸν παρεσπαρμένον τοῖς κούφοις τῶν σωμάτων , οἷον τῷ πυρί , ποιεῖ αὐτὰ κοῦφα , οὕτως καὶ ἄλλο τι τοῖς βαρέσι κατεσπαρμένον βαρέα αὐτὰ ποιεῖν . ἔπειτα εἰ τὸ κενόν φασι κοῦφον εἶναι , καὶ τῷ αὐτὸ φέρεσθαι ἐπὶ τὸ ἄνω , οὕτω φέρειν τὰ σώματα οἷς καιέσπαρθαι , πολλὰ ἄτοπα συμβήσεται · πρῶτον μὲν γὰρ τίς ἄν ἐπινοηθείη κενοῦ κίνησις ; ἔπειτα συμβήσεται τὸ κενὸν ἐν κενῷ γενέσθαι . καὶ πῶς οἷόν τε κενοῦ τόπον εἶναι ἢ κενὸν ἐν κενῷ γίνεσθαι ; ἔπειτα εἰ ὅσῳ μανότερόν τί ἐστι , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν ὅτι ὅσῳ πλείονα ἔχει τὰ κατεσπαρμένα κενά , τοσούτῳ κουφότερόν ἐστι πλείονος οὔσης τῆς ἀνωφόρου αἰτίας , λέγω δὴ τοῦ κενοῦ , δῆλον ὅτι , φησίν , ἐὰν ὅλον ᾖ κενόν , τάχιστα οἰσθήσεται . ἀλλ’ ἀδύνατον , φησί , τὸ κενὸν κινηθῆναι · τῷ γὰρ αὐτῷ λόγῳ δειχθήσεται , ᾧπερ καὶ πρότερον ἐχρησάμεθα . εἰ γὰρ κινοῖτο τὸ κενόν , ἕξει λόγον τινὰ πρὸς τὸ πλῆρες , τοῦτο δὲ ἀδύνατον · ἀδύνατον ἄρα κινεῖσθαι τὸ κενόν . ἀλλ’ οὕτω μὲν ὁ Ἀριστοτέλης ἐλέγχει τοὺς λέγοντας παρεσπάρθαι τοῖς σώμασι τὸ κενὸν διὰ τὸ τοὺς οὕτω λέγοντας κινήσεως αὐτὸ αἴτιον ὑποτίθεσθαι , εἰ δέ τις λέγοι κατεσπάρθαι μὲν τοῖς σώμασι τὸ κενὸν διὰ τὴν μάνωσιν , μὴ μέντοι κινήσεως αὐτὸ αἴτιον εἶναι , τί ἐροῦμεν ; φημὶ ὅτι ἅπερ ὁ αὐτὸς Ἀριστοτέλης πολλαχοῦ εἴρηκεν , ὅτι πρῶτον μὲν ἀναιρεθήσεται ἡ τῶν σωμάτων συνέχεια , ἀναιρεθήσεται ἡ συναίσθησις , ἀναιρεθήσεται τροφὴ καὶ αὔξησις ( πλήρωσις γὰρ ἔσται τῶν κενῶν , οὐ τροφὴ οὐδὲ αὔξησις ) , καὶ ὅσα ἀγλα’ αὐτὸς ἐν τῷ Περὶ γενέσεως πρὸς ταύτην εἴρηκε τὴν δόξαν . El δὲ τοῦτο , ἢ ὅλως κίνησις οὐκ ἔσται , ἢ κυμανεῖ τὸ ὅλον , ὥσπερ ἔφη Ξοῦθος . Εἰ τοῦτο , τουτέστιν εἰ μὴ ἔστι πίλησις τῶν σωμάτων καὶ συνίζησις εἰς ἑαυτά . Ξοῦθος δὲ σοφιστής τις ἦν . Ἢ εἰς ἴσον ἀεὶ μεταβάλλειν ἀέρα καὶ ὕδωρ , λέγω δὲ οἷον εἰ ἐξ ὕδατος κυάθου γέγονεν ἀήρ , ἅμα ἐξ ἴσου ἀέρος ὕδωρ τοσοῦτον γεγενῆσθαι . Τὸ μὲν λέγειν εἰς ἴσον ἀεὶ μεταβάλλειν ἀέρα καὶ ὕδωρ δόξειεν ἄν εἰς ἰσόογκα μεταβάλλειν τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ , τὸ κυαθιαῖον ἀέρα κυαθιαῖον γίνεσθαι ὕδωρ , ἐμοὶ δὲ οὐ τοῦτο δοκεῖ λέγειν , ἀλλ’ ὅτι εἰς ἴσον ὕδωρ μεταβάλλει , ὅσον ἦν καὶ τὸ εἰς τὸν ἀέρα μεταβάλλον , ἵνα οὕτως ἐξίσωσις γένηται τῶν ὄγκων καὶ ἀνταπόδοσις . καὶ ὅτι τοῦτο λέγει , ἐσαφήνισε δι’ ὧν ἐπήγαγεν · οἷον , φησίν , εἰ ἐξ ὕδατος κυάθου γέγονεν ἀήρ , καὶ οὐκ εἶπε ‘γέγονεν τοσοῦτος ἀήρ’ , δεῖ , φησίν , ἅμα ἐξ ἴσου ἀέρος , ὅσος ἦν ὁ μεταβάλλων ἐκ τοῦ ὕδατος , ὕδωρ γενέσθαι , ἐπεί , φησίν , εἰ μὴ τοῦτο εἴη , ἀλλὰ μόνον μεταβάλλοι τὸ ὕδωρ εἰς ἀέρα , ἐπειδὴ προφανῶς εἰς μεῖζον σῶμα μεταβάλλει , ἀνάγκη πᾶσα κενὸν εἷναι εἰς ὃ ἐχώρει τὸ γινόμενον σῶμα . καὶ ἄλλως εἰ μὴ τοῦτο ἔλεγεν , ἀλλ’ ὅτι εἰς ἰσόογκα ἔσται ἡ μεταβολὴ τῶν σωμάτων , ὥσπερ καὶ Θεμιστίῳ ἔδοξεν , ἤρκει εἰπεῖν ὅτι ἐξ ὕδατος κυάθου γενήσεται ἀὴρ τοσοῦτος , καὶ μὴ προσθεῖναι ὅτι ἅμα καὶ ἐξ ἀέρος τοσοῦτον ὕδωρ γενήσεται . εἰ γὰρ εἰς ἰσόογκα γίνεται ἡ μεταβολή , κἂν τὸ ὅλον ὕδωρ μετέβαλεν εἰς ἀέρα , οὐδὲν ἀδύνατον ἠκολούθει τὸν αὐτὸν τόπον κατέχοντος τοῦ ἀέρος , ὅνπερ καὶ τὸ ὕδωρ , νῦν δὲ εἰπὼν εἰ ἐξ ὕδατος κυάθου γέγονεν ἀὴρ πρὸς τῷ μὴ προσθεῖναι ὅτι τοσοῦτος , ὅσον ἦν καὶ τὸ ὕδωρ ( καίτοι ἔδει γε προσθεῖναι , εἰ τοῦτο ἐβούλετο λέγειν ) , εἶτα καὶ ἐπήγαγεν ὅτι ἅμα ἐξ ἴσου ἀέρος ὕδωρ τοσοῦτον γεγενῆσθαι , ἢ κενὸν εἶναι ἐξ ἀνάγκης . καίτοι εἰ εἰς ἰσόογκα μεταβάλλουσι , κἄν τὸ ὕδωρ μόνον μεταβάλλοι , οὐδὲν τῶν ἄλλων ἕψεται , οὔτε δὲ κενὸν ἀνάγκη εἶναι , ὥσπερ εἶπον · τὸν αὐτὸν γὰρ καθέξει τόπον ὁ ἀήρ , ὅνπερ καὶ τὸ ὕδωρ πρὶν μεταβληθῆναι . ὅτι μὲν οὖν τοῦτο λέγει , σαφὲς οἶμαι εἶναι ἐξ αὐτῶν τῶν Ἀριστοτελικῶν λέξεων , τοῦτο δὲ οὐχ ὡς ἑπόμενον τῷ ἀνῃρῆσθαι τὴν μάνωσιν ἐπήγαγεν τῆ γὰρ ἀναιρέσει τῆς μανώσεως εἵπετο ἡ μὴ κίνησιν εἶναι ἢ κυμαίνειν τὸ πᾶν ) , ἀλλ’ ἤτοι ἁπλῶς <ὡς> τῇ ἀναιρέσει τοῦ κενοῦ ἑπόμενον , ἢ ἵνα ὡς ἐκ προάγηται ὁ λόγος . οἷον ἢ ἔστι μάνωσις καὶ πύκνωσις , ἢ οὐκ ἔστιν · εἰ μὲν οὖν <μὴ> ἔστιν , ἕψεται τὰ εἰρημένα , εἰ δὲ [ μὴ ] ἔστιν , ἢ κενὸν ἔσται εἰς συστέλλεται τὰ πυκνούμενα καὶ ἐξ οὗ διαστέλλεται τὰ μανούμενα , μᾶλλον δὲ καὶ εἰς ὃ ἔξωθεν ὃν χωρεῖ , ἢ ἀνάγκη ἅμα τό τε ὕδωρ μεταβάλλειν εἰς ἀέρα καὶ τοσοῦτον ἀέρα μεταβάλλειν εἰς ὕδωρ , καὶ τοῦτο δοκεῖ πλασματῶδες εἶναι . Εἰ μὲν οὖν τὸ μανὸν λέγουσι τὸ πολλὰ κενὰ κεχωρισμενα ἔχον . ἐντεῦθεν δείκνυσιν ὅτι ἀδύνατον εἶναι τὸ κατεσπαρμένον κενόν , φησὶ δὲ ὅτι <εἰ> οὕτως ὑποτίθενται ἐν τοῖς σώμασι κατεσπάρθαι τὸ κενόν , ὡς εἶναι ἐν τῳ μανῷ σώματι διαστήματα κενὰ κεχωρισμένα σώματος τηλικαῦτα , ὡς δύνασθαι εἰς αὐτὰ χωρεῖν ἕτερον , οἷοί εἰσι καὶ οἱ τῶν σπόγγων <πόροι> , εἰ καὶ ἀέρος εἰσὶ πλήρεις , οἱ αὐτοί , φησίν , ἁρμόσουσι ἐπὶ τούτων λόγοι , οἵτινες καὶ πρὸς τοὺς τὸν τόπον διάστημα οἰομένους εἶναι , καὶ πρὸς τοὺς τὸ ἀθρόον κενὸν καὶ κεχωρισμένον ὑποτιθεμένους . Εἰ δὲ μὴ χωριστόν , ἀλλ’ ὅμως ἐνεῖναί τι κενόν , ἧττον μὲν ἀδύνατον . Τουτέστιν εἰ μὴ εἴη ἀποκεκριμένον , ἀλλ’ οἷον εἰς οὕτω λεπτὰ καταεἰπὼν κεκερματισμένον , ὡς μὴ δύνασθαι παρείσδυσιν ἄλλου σώματος γενέσθαι ἐν αὐτῷ , οἷον εἰ ἐπινοήσεις σφαιρικάς τινας ἀτόμους ἁπτομένας ἀλλήλων . δῆλον γὰρ ὅτι τῷ μὴ καθ’ ὅλην τὴν περιφέρειαν ἅπτεσθαι ἀλλήλων , ἀλλὰ κατὰ σημεῖον , ἔστι μεταξύ τινα κενὰ λεπτά , ἐγγενέσθαι δὲ ἐν αὐτοῖς ἄλλην ἄτομον ἀδύνατον · οὐ χωρήσει γὰρ διὰ τὴν λεπτότητα . αὕτη δέ , φησίν , ἡ ὑπόθεσις , εἰ καὶ ἧττον δοκεῖ ἀδύνατος , ἀλλ’ οὖν καὶ αὐτὴ ὡς ἀδύνατος ἐλεγχθήσεται . Ἀλλ’ ὥσπερ οἱ ἀσκοὶ τῷ φέρεσθαι αὐτοὶ ἄνω φέρουσι τὸ συνεχές , οὕτω τὸ κενὸν ἀνώφορον . οὐχ οὕτω , φησίν , αἴτιον κινήσεως τὸ τοιοῦτον κενὸν ὥσπερ αἴτιον λέγεται τὸ διάστημα ἐν ᾧ κινεῖται , ἀλλ’ ὥσπερ οἱ ἀσκοὶ οἱ ἔχοντες ὴρτημένον τι βάρος ὑποβρύχιον ἐν ὕδατι ἢ καὶ ἐπικείμενον τῷ φέρεσθαι | αὐτοὶ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ὕδατος φέρουσι κἀκεῖνο , οὕτως ἄν μόνως εἴη καὶ τὸ τοιοῦτον κενὸν κινήσεως αἴτιον τοῖς μανοῖς σώμασι • τῷ γὰρ φέρεσθαι αὐτὸ ἄνω φέροι ἄν κἀκεῖνα . οὕτω δὲ δῆλον ὅτι ὡς ποιητικὸν ἄν ειη αἴτιον . Καίτοι πῶς οἷόν τε φορὰν εἶναι κενοῦ ἢ τόπον ; κενοῦ γὰρ γίνεται κενόν , εἰς ὃ φέρεται . Ἀνάγκη γάρ , εἰ κινεῖται τὸ κενόν , τόπον ἐκ τόπου μεταβάλλειν • ὥστε ἐν ἄλλῳ κενῷ γενήσεται . καὶ τί τούτου καταγελαστότερον ; βουλόμενος δὲ πληκτικώτερον ποιῆσαι τὸν λόγον , οὐκ εἶπε 'κενοῦ γὰρ γίνεται τόπος εἰς ὂν φέρεται’ , ἀλλὰ κενοῦ γίνεται κενόν · τὸν γὰρ τόπον καὶ τὸ κενὸν ταὐτὸν ὑπολαμβάνουσιν εἶναι οἱ οὕτω λέγοντες . Ἔτι δὲ καὶ πῶς ἐπὶ τοῦ βαρέος ἀποδώσουσι τὸ φέρεσθαι κάτω ; Εἰ γὰρ τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω φορᾶς τοῖς κούφοις αἴτιον τὸ κενόν , τί ἔσται τῆς ἐπὶ τὸ κάτω κινήσεως τοῖς βαρέσι τὸ αἴτιον ; εἰ γὰρ εἴποιεν τὴν φύσιν τῶν βαρέων σωμάτων ἐξαρκεῖν · πρὸς τὸ κάτω φέρεσθαι , διὰ τί μὴ καὶ τοῖς κούφοις ἡ φύσις εἰς τὴν ἄνω φορὰν ἐξήρκεσε καὶ οὐδὲν τοῦ κενοῦ ἐδεήθησαν ; ἤλεγξε δὲ ἐν ἄλλοις τοῦτον τὸν λόγον ἱκανῶς ὁ Ἀριστοτέλης . Καὶ δῆλον ὅτι εἰ ὅσῳ ἄν μανότερον καὶ κενώτερον ᾖ Ἕτερον ἐπιχείρημα . εἰ τὸ πλείονα ἔχον κενὰ μᾶλλον ἐπὶ τὸ ἄνω κινεῖται , τὸ ὅλον κενὸν τάχιστα ἂν κινηθήσεται · ἀλλ’ ἀδύνατον κινεῖσθαι τὸ κενὸν . Λόγος δ’ ὁ αὐτός , ὥσπερ ὅτι καὶ ἐν κενῷ κενῷ ἀκίνητα πάντα , οὕτω καὶ τὸ κενὸν ὅτι ἀκίνητον · ἀσύμβλητα τὰ γὰρ ταῦτα . Ὢι λόγῳ , φησίν , ἐδείξαμεν ὅτι ἀδύνατον ἐπὶ κενοῦ κινηθῆναι ( διότι λόγον οὐκ εἶχε τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες , ἀνάγκη δὲ τὸν αὐτὸν λόγον εἶναι τῶν χρόνων καὶ τῶν κινήσεων , οἷος ἦν καὶ ὁ τῶν μεγεθῶν · συνέβαινεν οὖν ἀχρόνως ἐπὶ κενοῦ κινεῖσθαι , τοῦτο δὲ ταὐτὸν ἦν τῷ μὴ κινεῖσθαι ) , τῷ αὐτῷ οὖν λόγῳ δειχθήσεται ὅτι οὐδὲ κινηθῆναι οἷόν τε τὸ κενόν . τὸ γὰρ πάντη κενὸν οὐδένα ἕξει λόγον πρὸς τὸ κενά τινα κατεσπαρμένα ἔχον · ὥστε ἐν χρόνῳ ἐκείνου κινουμένου τὸ πάντη κενὸν ἀχρόνως κινηθήσεται . οὐδεμία δὲ ἄχρονος κίνησις · ἀδύνατον ἄρα τὸ κενὸν κινηθῆναι , καὶ οὐδὲν διοίσει εἴτε κεχώρισται εἴτε κατέσπαρται πρὸς τὸ μὴ πεφυκέναι κινεῖσθαι ὅλως . Τὰ ἄλλα δὲ ἠπορῆσθαι καλῶς . Εἰ καὶ τὸ εἶναι κενόν , φησίν , ἀνείλομεν , ἀλλ’ οὖν ἐπειδὴ ἔχουσι τὸ πιθανόν πὼς καὶ τὸ εὔλογον αἱ ἀπορίαι , οὐ δίκαιον οὐδὲ ταῦτα περιιδεῖν . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ἀναλαμβάνει αὐτάς , ἵνα εὐθὺς καὶ τὴν λύσιν ἐπάγῃ . Ἢ ἀεὶ ἴσον ὕδωρ ἐξ ἀέρος ἔσται καὶ ἀὴρ ἐξ ὕδατος · δῆλον γὰρ ὅτι πλείων ἀὴρ ἐξ ὕδατος γίνεται . Καὶ ἐντεῦθεν δῆλον τὸ παρ’ ἐμοῦ ἔμπροσθεν εἰρημένον , ὅτι οὐκ εἰς ἰσόογκα μεταβάλλει τὰ σώματα , ἀλλα , ἀνταπόδοσιν γίνεσθαι · τἠν γὰρ αἰτίαν τούτου ἐπάγων φησὶ γὰρ ὅτι πλείων ἀὴρ ἐξ ὕδατος γίνεται · ἀνάγκη οὖν ἅμ γενέσθαι τὴν ἀνταπόδοσιν τοῦ ἀέρος εἰς ὕδωρ μεταβάλλοντος , εἴπερ μὴ ἔστι κενόν . ἔτι δὲ σαφέστερον προ·ιὼν αὐτὸ τοῦτο ἐδήλωσεν εἰπών · ἢ ἄλλοθί που ἴσον μεταβάλλειν ἐξ ἀέρος ὕδωρ , ἵνα ὁ πᾶς ὄγκος τοῦ ὅλου ἴσος ᾖ . οὐκ ἀεὶ δὲ εἰς τὸ κύκλῳ ἡ φορά , ἀλλὰ καὶ εἰς εὐθύ . El μὲν γὰρ πάντα κύκλῳ ἐκινεῖτο , οὐδὲν τούτων ἀνάγκη ἦν συμβαίνειν , ὧν ἀπηριθμήσατο ( οὐ γὰρ ἀμείβει τὸν τόπον τὸ κύκλῳ κινούμενον ) , ἐπειδὴ δὲ ἔστι καὶ ἡ κατ’ εὐθεῖαν κίνησις , ἀνάγκη πᾶσα ἢ κενὸν εἶναι ἢ τῶν ἀπηριθμημένων ἄτοπόν τι συμβήσεσθαι . Μέχρι μὲν οὖν τῶν ἐνταῦθα πέρας ἔχουσι τῷ Ἀριστοτέλει οἱ περὶ τοῦ κενοῦ λόγοι , δεῖ δὲ ἡμᾶς ἄνωθεν ἀναλαβόντας τὸν λόγον ἕκαστον τῶν ἐπιχειρημάτων ἐπισκέψασθαι . ποιησόμεθα δὲ τὴν ἀρχὴν οὐκ ἐξ οὗ τὸν περὶ κενοῦ καὶ αὐτὸς ἤρξατο ποιεῖσθαι λόγον ( πρὸς τινὰ γὰρ ἔφθημεν ἤδη τῶν ἐπιχειρημάτων ἐν τῷ ἑκάστου τόπῳ ὑπαντήσαντες ) , ἀλλ’ ὅθεν ἤρξατο ἐπιχειρεῖν ὡς οὐ δυνατὸν κενοῦ ὄντος δι’ αὐτοῦ γενέσθαι κίνησιν , ὡς νῦν δι’ ἀέρος ἢ δι’ ὕδατος , ἅπερ μάλιστα τῶν ἐπιχειρημάτων γλαφυρά τέ ἐστι καὶ πάντας σχεδὸν εἷλε τῆ πιθανότητι , λέγω δὴ τὰ ἐκ τῆς ἀνισοταχοῦς τῶν κινουμένων κινήσεως . πρὶν δὲ τοῦ λόγου ἄρξασθαι , ἐκεῖνό φημι ὅπερ ἤδη καὶ ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις εἶπον , ὅτι ὁ παρ’ ἡμῶν λόγος οὐ τοῦτο κατασκευάζειν βούλεται , ὅτι ἔστι τι κενὸν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ κεχωρισμένον καὶ μηδὲν ἔχον σῶμα , καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν κίνησιν γίνεσθαι · οὐδαμῶς , ἀλλ’ ὅτι μὲν οὐδὲν ἔστι κενὸν κεχωρισμένον πάντῃ σώματος καὶ αὐτὸς ὁμολογῶ πειθόμενος ἔκ τε τῆς καλουμένης τοῦ κενοῦ βίας καὶ πολλῶν ἄλλων , ἡ δὲ ἔνστασίς μοι | πρὸς τὰ Ἀριστοτέλους ἐπιχειρήματα δεικνύναι πειρωμένου , ὅτι εἰ ἦν κενόν , οὐκ ἂν ἐκινήθη τι δι’ αὐτοῦ , καὶ ὅτι εἰ καὶ μὴ κενὸν ἔστι κεχωρισμένον πάντῃ τῶν σωμάτων , ἀλλ’ οὖν ἔστι τὸ ὡς πεπληρωμένον κενόν . ὅπερ καὶ ὀπὸς ἐστὶ τῶν σωμάτων , ὡς λόγους δείξομεν οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχοντας , εἰ καὶ τῷ πιθανῷ συναρπάζουσι . πρῶτον δὲ ἐν συντόμῳ τῶν ἐπιχειρημάτων ἐπιμνησθῆναι ἀναγκαῖον . τῆς ἀνίσου τῶν σωμάτων κινήσεως δύο εἰσὶν αἰτίαι , μία μὲν τὸ διάφορον εἶναι τὸ δι’ οὗ κινοῦνται , κἀν ἴσα καὶ ὅμοια ᾖ τὰ κινούμενα , ἑτέρα δὲ ἡ τῶν κινουμένων διαφορά , κἄν τὸ δι’ οὗ κινοῦντι ἓν ᾖ καὶ τὸ αὐτό . λαμβάνει οὖν πρῶτον μὲν τὸ κινούμενον τὸ αὐτό , φερόμενον δὲ τοῦτο ποτὲ μὲν δι’ ὕδατος ποτὲ δὲ δι’ ἀέρος ἴσων ὄντων τοῖς διαστήμασι , καὶ εὑρίσκει ὅτι ἐν πλείονι χρόνῳ κινεῖται διὰ τοῦ ὕδατος ἢ διὰ τοῦ ἀέρος , καὶ λαμβάνει ὅτι ὃν λόγον ἔχει ὁ χρόνος πρὸς τὸν χρόνον , τοῦτον τὸν λόγον ἔχει καὶ τὸ ὕδωρ πρὸς τὸν ἀέρα κατὰ τὴν σύστασιν · ὅσῳ γὰρ ὑπερέχει ὁ διὰ τοῦ ὕδατος χρόνος τοῦ χρόνου τοῦ διὰ τοῦ ἀέρος , τοσούτῳ παχύτερον καὶ δυσδιαιρετώτερον τὸ ὕδωρ τοῦ ἀέρος . οὔσης οὖν , φησί , ταύτης τῆς ἀναλογίας τῶν κινήσεων καὶ τῶν χρόνων αὐτῶν καὶ ἔτι τῶν δι’ ὧν κινοῦντι εἰ γὰρ ἔστι , φησί , διὰ κενοῦ κίνησις , ἐν χρόνῳ πάντως γενήσεται ) , ἕξει οὖν λόγον τινὰ ὁ χρόνος ὁ διὰ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸν χρόνον τὸν διὰ τοῦ πλήρους . οὐκοῦν καὶ τὸ κενὸν πρὸς τὸ σῶμα ἕξει λόγον τινά . τοῦτο δὲ ἀδύνατον · οὐδένα γὰρ λόγον ἐνδέχεται ἔχειν τὸ μηδὲν πρὸς τὸ ὄν · οὐδὲ ἄρα οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων ἕξουσι λόγον πρὸς ἀλλήλους . ἀλλὰ μὴν πᾶς χρόνος πεπερασμένος πρὸς πάντα χρόνον πεπερασμένον λόγον ἔχει τινά · ἐν οὐδενὶ ἄρα χρόνῳ διὰ τοῦ κενοῦ κινηθήσεται , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν οὐ κινηθήσεται · οὐδεμία γὰρ κίνησις ἄχρονος . καὶ τὸ ἕτερον δὲ ἐπιχείρημα δῆλον , ὅτι εἰ διὰ κενοῦ κίνησις εἴη , συμβήσεται διὰ κενοῦ καὶ διὰ πλήρους τὸ αὐτὸ διάστημα κινηθῆναι , ὅπερ ἄτοπον . ἐὰν γὰρ λάβω λεπτομερέστερον τοῦ ἀέρος σῶμα τοῦτον τὸν λόγον ἔχον πρὸς τὸν ἀέρα , ὃν ὁ χρόνος τοῦ κενοῦ λόγον ἔχει πρὸς τὸν χρόνον τοῦ ἀέρος , καὶ ἐναποθῶμαι τοῦτο ἐν τῷ διαστήματι τοῦ κενοῦ , ἐν τοσούτῳ χρόνῳ κινηθήσεται διά τοῦ λεπτοτάτου σώματος , ἐν ὅσω ἐκινεῖτο διὰ τοῦ κενοῦ · ὥστε ἐν τῶ αὐτῷ χρόνῳ ἴσον διάστημα πλῆρές τε ὂν καὶ κενὸν κινηθήσεται , ὅπερ ἀδύνατον . ταῦτα μὲν οὖν τὰ ἐπιχειρήματα ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν δι’ οὗ ἡ κίνησις τίθησιν , ἀλλὰ κἄν τὸ αὐτὸ μὲν λάβωμεν δι’ οὗ ἡ κίνησις , διάφορα δὲ τὰ κινούμενα , εὑρήσομεν πάλιν , φησίν , ἀδύνατον τὸ ἐπὶ κενοῦ κίνησιν γενέσθαι . ἡμεῖς μὲν γάρ φησίν , ὅταν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ δύο ἄνισα ἢ ἀνόμοια κινῶνται μὴ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ , ἔχομεν τὴν αἰτίαν ἀποδιδότοῦτο ] ναι , ὅτι τὸ βαρύτερον θάττον διαιροῦν τὸ μεταξὺ ἐν ἐλάττονι χρόνῳ καταμέρεται φέρεται ( ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς ἰσοόγκοις , ἀνομοιοσχήμοσι δέ , τὸ πλείονα διαιροῦν ἄερα , τοιοῦτον δέ ἐστι τὸ πλατύ , βραδύτερον καταφέρεται , τὸ δὲ ἐλάττονα ταχύτερον · θάττον γὰρ ὁ ἐλάττων διαιρεῖται ἢ ὁ πλείων ) , εἰ δὲ διὰ κενοῦ εἴη ἡ κίνησις . μηδενὸς ὄντος τοῦ διαιρουμένου πάντα ἰσοταχῆ ἔσται · διὰ τί γὰρ τὸ μὲν μᾶλλον , τὸ δὲ βραδύτερον κινηθήσεται ; ἀλλ’ ἀδύνατον ἰσοταχῶς πάντα κινεῖσθαι · ἀδύνατον ἄρα ἐπὶ κενοῦ γενέσθαι κίνησιν . Τὰ μὲν οὖν ἐπιχειρήματα , δι’ ὧν ἐκ τῆς κινήσεως ἀν·αιρεῖ τὸ εἶναι κενόν , ταῦτά ἐστι , πρῶτον δὲ τὸ τελευταῖον ἐπισκεψώμεθα , λέγω δὴ εἰ ἀνάγκη κενοῦ ὑποτεθέντος ἰσοταχῆ εἶναι πάντα τὰ δι’ αὐτοῦ κινούμενα , ὡς ἔνθω τὸ εἶναι κίνησιν διὰ κενοῦ ἀνῃρῆσθαι . ἐκείνῳ δὲ τέως ἐπιστῆσαι χρή , ὅτι δι’ ὧν τοῦτο κατασκευάζει , αὐτὸς τὰς ἑαυτοῦ θέσεις ἀναιρεῖ · εἰ γὰρ ἡ διαφορὰ τῶν κινήσεων γίνεται μὴ μόνον παρὰ τὸ διαφέρειν τὰ σώματα δι’ οὗ ἡ κίνησις , ἀλλὰ καὶ παρ’ αὐτὰ τὰ κινούμενα , εἰ τὸ μὲν βαρύτερον εἴη τὸ δὲ κουφότερον , ἔστι τις δηλονότι καὶ ἐν τοῖς κινουμένοις αἰτία τῆς ἀνίσου κινήσεως καὶ παρὰ τὴν ἐγγινομένην τῆς κινήσεως διαφορὰν ἐκ τοῦ διαφέρειν τὰ σώματα δι’ ὧν ἡ κίνησις γίνεται . εἰ δὲ τοῦτο , κἂν διὰ κενοῦ δηλονότι κινῷντο , διαφόρου οὔσης τῆς κινητικῆς ἐν αὐτοῖς αἰτίας δίφορον ἀνάγκη εἶναι καὶ τὴν κίνησιν . εἰ δὲ δύο ἀνίσων ὄντων ὄγκων , τοῦ μὲν εἰ τύχοι ταλαντιαίου τοὺ δὲ λιτριαίου , καὶ ἐπὶ κενοῦ γινομένης αὐτῶν τῆς κινήσεως οὐοεμια γίνεται ἀυτῶν αυτων κάτα τὸ θᾶττον καὶ βραδύτερον , ἀλλὰ τῶν ἀνίσων ἰσοταχὴς ἡ κίνησις γίνεται ἐπὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς φύσεως τοῦ κενοῦ γινομένη , ἐὰν ἄρα τὸ κενὸν τοῦτο , δι’ οὗ τὰ ἀνισόρροπα ἰσοταχῶς κινοῦνται , πληρώσωμεν ἀερίου σώματος , εὔλογον καὶ διὰ τοῦ ἀέρος ἰσοταχῶς αὐτὰ κινεῖσθαι , οὐ γὰρ δὴ ἡ τοῦ ἀέρος φύσις ἐπεισελθοῦσα δέδωκέ τι τῇ οὐσίᾳ αὐτῶν , καὶ ἐποίησε τὸ μὲν μᾶλλον κατώφορον τὸ δὲ ἧττον · οὐδὲν γὰρ ἔδρασέ τι εἰς τὴν οὐσίαν αὐτῶν , οὐδὲ μείζονα ῥοπὴν ἔν τινι αὐτῶν ἐνεποίησεν . ἀλλὰ τοῦτο ἀδύνατον , ἰσοταχῶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ κινεῖσθαι τὰ ἄνισα . εἰ δὲ προσφιλονεικοῦντες λέγοιεν ὅτι ναί , τὰ ἄνισα διὰ μὲν κενοῦ κινούμενα ἰσοταχῶς κινηθήσονται , διὰ δὲ σώματος ἀνισοταχῶς , εὔδηλον δήπου ὅτι τὸ ὑποτεθὲν σῶμα δι’ οὗ ἡ κίνησις μόνον τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτιον οὐδεμιᾶς οὔσης διαφορᾶς παρ’ αὐτὰ τὰ κινούμενα οὗ γὰρ ἀναιρεθέντος ἡ διαφορὰ τοῦ θάττονος καὶ βραδυτέρου ἀνῄρηται , τοῦτο τῆς διαφορᾶς ταύτης μόνον ἂν εἴη αἴτιον · μόνον ἄρα τὸ δι’ οὗ ἡ κίνησις τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτιον ἔσται ) , τοῦτο δέ , πρὸς τῷ καὶ τὰς αὐτοῦ Ἀριστοτέλους ἀναιρεῖν θέσεις , καὶ ψεῦδος προφανῶς ὂν ἐλέγχεται . εἰ γὰρ τοῦτο ᾦ μόνον τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτιον , ἔδει τὰ ἄνισα σώματα κατὰ τὰς ῥοπὰς δι’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ κινούμενα σώματος ἰσοταχῶς κινεῖσθαι μηδεμιᾶς γινομένης παρὰ τὰς ῥοπὰς διαφορᾶς , μόνον δὲ γίνεσθαι ἄνισον κίνησιν | διαφόρων ὄντων τῶν δι’ οὗ , τοῦτο δὲ παρὰ τὴν ἐνάργειαν · ἐναργῶς γὰρ τὰ ἄνισα διὰ τοῦ αὐτοῦ κινούμενα ἀνισοταχῶς κινοῦντι , ὡς δὴ διαφόρων οὐσῶν ἐν αὐτοῖς τῶν κινητικῶν αἰτιῶν , ἃς ἀνάγκη διαφόρους οὔσας αὐτὰς δι’ ἑαυτὰς διαφόρους ποιεῖσθαι καὶ τὰς ἐνεργείας , κἄν μὴ διὰ σώματος ἀλλὰ διὰ κενοῦ κινῶσι τὰ ὑποκείμενα αὐταῖς σώματα . ἄλλως τε αὐτὸς εἰρηκὼς δύο εἶναι αἰτίας τῆς ἀνισοταχοῦς κινήσεως , τό τε διαφέρειν τὸ δι’ οὗ καὶ τὸ διαφέρειν τὸ φερόμενον , πῶς ἐστι τὸ δι’ οὗ διαφόρου κινήσεως αἴτιον προσέθηκε · “ τὸ μὲν οὖν δι’ οὗ φέρεται ” φησιν “ αἴτον , ὅτι ἐμποδίζει καὶ ἀντιφερόμενον καὶ μένον , διὰ τὸ δεῖσθαι διαιρέσεως . εἰ τοίνυν δύο μὲν αἴτια τοῦ μὴ ἰσοταχῶς πάντα κινεῖσθαι τὰ κινούμενα , ἥ τε διαφορὰ τῶν δι’ οὗ καὶ ἡ διαφορὰ τῶν φερομένων , ἡ δὲ παρὰ τὸ δι’ οὗ αἰτία ὡς ἐμποδιστικὴ αἰτία ἐστίν , ἡ ἄρα παρὰ τὴν διαφορὰν τῶν κινουμένων αἰτία ὡς ποιητικὴ αἰτία ἔσται · οὐ γὰρ ἂν ἄλλην ἐπινοήσειέ τις . ἐὰν ἄρα ὑπεξαιρεθῇ τὸ ἐμποδίζον , μένει οὐδὲν ἧττον ἡ ἐν τοῖς κινουμένοις τῆς ἀνίσου κινήσεως αἰτία ποιητικὴ οὖσα . οὐ γὰρ δὴ ἡ βαρύτης ἐν σχέσει ἄλλου τὸ εἶναι ἔχει · ποιότης γάρ ἐστιν αὐτὴ καθ’ αὑτὴν ὑπάρχουσα τοῖς σώμασιν . ἐπεὶ οὖν ἡ βαρύτης τὸ ποιητικόν ἐστιν αἴτιον τῆς ἐπὶ τὸ κάτω κινήσεως , ὡς καὶ αὐτῷ δοκεῖ , ὄντος καὶ διαστήματος δι’ οὗ ἐνεχθείη τὸ κινούμενον , λέγω δὴ τοῦ κενοῦ , οὔσης καὶ τῆς ποιητικῆς αἰτίας τῆς κινήσεως διαφόρου , καὶ μηδενὸς ὄντος τοῦ ἐμποδίζοντος , ἀνάγκη πᾶσα ἄνισον γενέσθαι καὶ τὴν διὰ τοῦ κενοῦ κίνησιν · ὥστε καὶ εἰ κενὸν ἦν , οὐκ ἀνῄρητο ἡ ἄνισος κίνησις . καὶ ἄλλως εἰ μὴ αὐτὰ καθ’ αὑτὰ τὰ ἄνισα σώματα , κἄν μὴ διὰ σώματος κινῶνται ἀλλὰ διὰ κενοῦ , ἔχουσι τὸ αἴτιον τῆς ἀνίσου κινήσεως , τί δήποτε διὰ τοῦ ἀέρος κινουμένου τοῦ ταλαντιαίου βάρους καὶ τοῦ λιτριαίου θᾶττον καταφέρεται τὸ ταλαντιαῖον ; ὁμοίου γὰρ ὄντος ἑαυτῷ τοῦ ἀέρος , καὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν καθ’ αὑτὰ ἰσοταχῶν ὄντων , τί ἐστι τῆς ἀνίσου κινήσεως τὸ αἴτιον ; εἷς γὰρ ὢν καὶ αὐτὸς ὁ ἀὴρ τῶν αὐτῶν αἴτιος ὤφειλεν εἶναι . δῆλον οὖν ὅτι αἱ ῥοπαὶ τῶν σωμάτων πεφυκυῖαι ἡ μὲν μᾶλλον φέρεσθαι κάτω ἡ δὲ ἧττον , ταύτῃ τὴν διαφορὰν τῆς ἀνίσου κινήσεως ἴσχουσιν · ἡ γὰρ μᾶλλον κατώφορος μᾶλλον διαιρεῖ . τίνα γὰρ ἄλλην ἀποδώσομεν αἰτίαν τοῦ θᾶττον διαιρεῖσθαι ὑπὸ τοῦ βαρυτέρου τὸν ἀέρα , ἢ ὅτι τὸ μείζονα ἔχον τὴν ῥοτὴν τὴν βαρεῖαν μᾶλλον κατώφορόν ἐστι κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , κἂν μὴ διὰ σώματος κινῆται : μᾶλλον δὲ κατώφορον ὂν μᾶλλον ὠθεῖ τὸν ἀέρα τῇ βίᾳ τῆς ῥύμης , μᾶλλον δὲ ὠθούμενος ὁ ἀὴρ θάττον ὑπεξίσταται . ὥστε εἰ τῷ μᾶλλον κατώφορον εἶναι μᾶλλον τέμνει , κἄν μηδὲν ᾖ τὸ τεμνόμενον , μᾶλλον ἔσται κατώφορον οὐδὲν ἧττον . οὐδὲ γὰρ τὸ μείζονα ῥοπὴν ἔχον διὰ τὸ μᾶλλον τέμνειν μᾶλλόν ἐστι κατώφορον , ἀλλὰ διὰ τὸ μᾶλλον εἶναι κατώφορον μᾶλλον τέμνει · ἕπεται γὰρ οὐ τὸ φέρεσθαι τῷ τέμνειν , ἀλλὰ τὸ τέμνειν τῷ φέρεσθαι , ὅταν διὰ σώματος ἡ φορὰ γίνηται . εἰ δὲ τὸ μᾶλλον εἶναι κατώφορα ἢ ἧττον ἐξ αὑτῶν ἔχει τὰ σώματα , κἄν ἐπὶ κενοῦ δηλονότι κινηθῶσιν , ἕξουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὴν τοιαύτην διαφοράν , καὶ κινηθήσεται τὸ αὐτὸ διάστημα κενὸν ὂν τὸ βαρύτερον ἐν ἐλάττονι χρόνῳ ἐν πλείονι δὲ τὸ ἧττον βαρύ , οὐ διὰ τὸ ἧττον ἐμποδίζεσθαι ἢ μᾶλλον , ἀλλὰ διὰ τὸ κατώφορον εἶναι μᾶλλον ἢ ἧττον κατὰ τὴν ἀναλογίαν τοῦ ἐμφύτου βάρους . οὐ γὰρ τῶν πρός τι αἱ ποιότητες , οὐδὲ ἐν σχέσει τῇ πρὸς ἀλλήλας τὸ εἶναι ἔχουσιν , ὥσπερ τὸ ὁρατὸν καὶ ἡ ὄψις . τὸ γοῦν χρῶμα ὡς μὲν ὁρατὸν τῶν πρός τί ἐστιν , ὡς μέντοι χρῶμα λευκὸν ἢ μέλαν ἄλλο τί ἐστι καὶ οὐ τῶν πρός τι · οὐ γὰρ τὸ εἶναι χρώματι αὐτῷ " δι’ ἄλλο ὕπαρχε , ἀλλὰ δι’ αὑτό · ποιότης γὰρ τὸ χρῶμα . οὕτω καὶ ἡ βαρύτης καὶ ἡ κουφότης οὐ δι’ ἄλλο τι ὑπάρχει τοῖς ἔχουσι βάρος ἢ κουφότητα , ἢ δι’ αὑτά , ἔστι δὲ βαρύτης μὲν ποιητικὸν αἴτιον τῆς ἐπὶ τὸ κάτω φορᾶς , κουφότης δὲ τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω , ὅταν οὖν ἐν τῷ παρὰ φύσιν ὑπάρχωσι τόπῳ τὰ ἔχοντα βάρος ἢ κουφότητα μηδενὸς ὄντος τοὺ ἐμποδίζοντος . ἡ γὰρ ἀνεχομένη βῶλος ἢ κρεμαμένη ἐν τῷ ἀέρι , ἐν τῷ παρὰ φύσιν οὖσα τόπῳ , ὅμως οὐ φέρεται ἐπὶ τὸ κάτω διὰ τὸ ἐμποδίζον . καὶ ἐν τῷ ὕδατι δὲ τὸ ξύλον οὐ πέφυκε κινεῖσθαι καὶ φέρεσθαι ἐπὶ τὸ κάτω , ἀλλ’ ἐποχεῖται τῷ ὕδατι διὰ τὸ μανότερον εἶναι κατὰ τὴν τῶν μορίων θέσιν , καὶ πολὺν ἔχειν κατεσπαρμένον ἐνεργείᾳ ἀέρα · ἐπεὶ οὗν οὐ πέφυκεν ὑφιζάνειν τῷ ὕδατι ὁ ἀήρ , ἐπιπολάζειν δὲ αὐτῷ , διὰ τοῦτο οὐ φέρεται τὸ ξύλον δι’ ὕδατος ἐπὶ τὸ κάτω , ἀλλ’ ἀνέχεται ὑπὸ τοῦ ἐν αὐτῷ ἀέρος πολλοῦ ὄντος , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν πεφυσημένων ἀσκῶν γίνεται . ὥστε καὶ ἐν τούτοις βιαιότερον ὂν τὸ ἐμποδίζον , ὁ ἀήρ , κωλύει τὴν κτὰ φύσιν τοῦ ξύλου ἐπὶ τὸ κάτω φορὰν ἐν τῷ ὕδατι , ἐν μέντοι τῷ ἀέρι φέρεται τὸ ξύλον , ἐπειδὴ ἕκαστον ἐν τῇ ἑαυτοῦ ὁλότητι ὂν οὐ πέφυκεν ἐνεργεῖ κατὰ τὴν ἔμφυτον ῥοπήν · τοῦ οὖν ἐν τῷ ξύλῳ ἀέρος ἐν τῷ ἀέρι μὴ ἐνεργοῦντος κατὰ τὴν ἔμφυτον ῥοπήν , ἡ φυσικὴ τοῦ ξύλου βαρύτης διὰ τὸ ἐν τῷ παρὰ φύσιν εἶναι τόπῳ κινεῖ ἐπὶ τὸ κάτω τὸ ξύλον . καὶ ὅτι ὁ κατεσπαρμένος ἐν τοῖς ξύλοις ἐνεργεία ἀὴρ οὗτος μὴ πεφυκὼς ὑφιζάνειν τῷ ὕδατι φέρεται ἐπὶ τὴν οἰκείαν ὁλότητα , καὶ ταύτῃ τὸ ξύλον ἐπιπολάζειν ποιεῖ τῷ ὕδατι ( ὅπερ , ὡς εἶπον , καὶ ἐπὶ τῶν ἀσκῶν συμβαίνει ) , δείκνυσι τὰ πυκνότερα τῶν ξύλων , οἷον πύξος καὶ ἔβενος · τῇ γὰρ πυκνότητι τῆς οὐσίας οὐκ ἔχουσαι ἐγκατεσπαρμένον ἀέρα τὸν ἀνωθοῦντα , φέρονται ἐπὶ τὸ κάτω καὶ δι’ ὕδαιος ὑπὸ τῆς ἐμφύτου βαρύτητος μηδενὸς ἐμποδίζοντος . οὕτως ἄρα πανταχοῦ ἡ ἔμφυτος ῥοπὴ φέρεται ἐπὶ τὸ οἰκεῖον δι’ οὐδὲν ἕτερον ἡ δι’ ἑαυτήν , εἰ μὴ εἴη τι τὸ ἐμποδίζον . εἰ τοίνυν τὸ | κατώφορον ἢ ἀνώφορον ἔχουσιν " αἱ ῥοπαὶ οὐ διὰ τὴν πρὸς ἄλλο σχέσιν , ἀλλὰ δι’ ἑαυτάς , διαφόρου οὔσης τῆς βαρύτητος ἐν τοῖς σώμασι διάφορον ἀνάγκη καὶ τὴν κάτω φορὰν εἶναι , οὐ δι’ ἄλλο τι ἢ δι’ ἑαυτήν · οὐδεμία γὰρ ῥοπὴ τῶν πρός τι . τὰ αὐτὰ καὶ ἔπι κουφότητος ἐροῦμεν . Ὅτι μὲν οὖν καὶ εἰ διὰ κενοῦ ἐγίνετο ἡ κίνησις , οὐκ ἦν ἀνάγκη ἰσοταχῶς πάντα κινεῖσθαι , οὐδὲ ἔχει τι ἀναγκαῖον τὸ ἐπιχείρημα δι’ οὗ τοῦτο δοκεῖ κατασκευάζειν ὁ Ἀριστοτέλης , μετρίως δέδεικται , τούτου δὲ δεδειγμένου καὶ τὸ πρότερον πρόβλημα ἄν εἴη συναποδεδειγμένοι , λέγω δὴ ὅτι ἐνδέχεται διὰ κενοῦ κίνησιν γενέσθαι ἐν χρόνῳ . εἰ γὰρ ὅλως τὸ θᾶττον καὶ βραδύτερον τῶν κινήσεων καὶ κενοῦ ὄντος οὐδὲν ἧττον σῴζεται , τὸ δὲ θάττον καὶ βραδύτερον χρόνῳ κρίνεται ( τὸ γὰρ ἐν πλείονι χρόνῳ τὸ αὐτὸ κινηθὲν διάστημα βραδυκινητότερον , ὥσπερ οὖν τὸ ἐν ἐλάττονι ταχυκίνητον ) , δῆλον ὅτι καὶ τὰ ἐπὶ κενοῦ κινούμενα , εἴ γε κενὸν ἦν δι’ οὗ ἡ κίνησις ἐγίνετο , ἐν χρόνῳ πάντως ἄν ἐκινήθη θῆ . ὅτι δὲ οὐδ’ ἃ δοκεῖ συνάγειν ἄτοπα ὁ Ἀριστοτέλης ὡς ἑπόμενα τῷ λόγῳ τῷ λέγοντι διὰ κενοῦ δύνασθαι κίνησιν γενέσθαι , οὐχ ἕπεται τῷ λόγῳ τούτῳ , δείξομεν ἐφεξῆς . εἰ γὰρ τὸ κατώφορα εἶναι τὰ σώματα μὴ δι’ ἄλλο τι ἔχουσιν ἢ διὰ τὰς ἐμφύτους ῥοπάς , καὶ διὰ τοῦτο τὸ μᾶλλον βαρὺ ἐν πλείονι χρόνῳ καταφέρεται . κἂν διὰ κενοῦ ἡ κίνησις γίνηται , καὶ ἔτι εἰ τὸ σῶμα , δι’ οὗ κινοῦνται τὰ διὰ σώματος κινούμενα , ἐμποδιστικόν ἐστι τῶν φερομένων , ἔστι δηλονότι ὁ χρόνος , ὃς δαπανᾶται ἐν ἑκάστῃ κινήσει , κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἐνυπαρχουῶν ῥοπῶν ἐν τοῖς σώμασι , κἂν μηδὲν ᾖ τὸ ἐμποδίζον , λέγω δὴ σῶμά τι δι’ οὗ ἡ κίνησις γίνεται , οἷον ἀὴρ ἢ ὕδωρ . εἰ γὰρ τὸ δι’ οὗ ὡς ἐμποδιστικὸν τῆς ἀνίσου κινήσεως αἴτιόν ἐστιν , αἱ ἄρα φυσικαὶ ῥοπαὶ ὡς ποιητικαὶ αἰτίαι ἂν εἶεν . ὥστε κἂν ἀναιρεθῇ τὸ ἐμποδίζον , δαπανᾶταί τις χρόνος ἐν τῇ ἑκάστου κινήσει κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς μείζονος ἢ ἐλάττονος ῥοπῆς ἢ πλείων ἢ ἐλάττων . εἰ δὲ δαπανᾶταί τις χρόνος δι’ ἑκάστην τῶν ῥοπῶν αὐτὴν καθ’ αὑτὴν ἐν τῆ κινήσει , οὐδέποτε συμβήσεται ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ ἴσον διάστημα πλῆρές τε ὂν καὶ κενὸν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ κινηθῆναι . εἰ γὰρ σταδιαῖόν τι διάστημα κινηθείη τι πεπληρωμένον ἀέρος , καὶ μὴ ἔστι τὸ κινούμενον καθ’ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ νῦν ἔν τε τῇ ἀρχῇ τοῦ σταδίου καὶ ἐν τῷ τέλει , δαπανᾶται μέν τις χρόνος καὶ διὰ ταῦτα καθ’ αὑτὰ τὰ ] φερόμενα σώματα , καὶ εἰ κενὸν ἦν τὸ διάστημα , μέχρις ἂν ἐκ τῆς ἀρχῆς ἀφίκηται ἐπὶ τὴν τελευτήν ( οὐ γάρ , ὡς εἶπον , ἐν τῷ αὐτῷ νῦν ἐν ἀμφοτέροις ἐστὶ τοῖς ἄκροις ) , δαπανᾶται δέ τις καὶ ἄλλος χρόνος διὰ τὸ ἐμποδίζον · ἡ γὰρ ὦσις , ἤγουν διαίρεσις , δυσκινητότερον ποιεῖ τὸ φερόμενον . ὥστε ὅσῳ ἂν λεπτομερέστερος ἐπινοηθείη ὁ ἀὴρ δι’ οὗ κινεῖται , τᾶι , τοσούτῳ καὶ ὁ χρόνος ὃν ἐδαπάνα εἰς διαίρεσιν τοῦ ἀέρος μειωθήσεται , κἄν ἐπ’ ἄπειρον λεπτύνηται τὸ σῶμα , ἐπ’ ἄπειρον καὶ ὁ χρόνος μειωθήσεται ( ἐπ’ ἄπειρον γὰρ διαιρετὸς ὁ χρόνος ) , οὐδέποτε μέντοι ἥξει , κἀν ἐπ’ ἄπειρον λεπτύνηται τὸ σῶμα , εἰς τοῦτον τὸν χρόνον ὃν καὶ οἶά κενοῦ κινούμενον τοῦ σταδιαίου διαστήματος ἐδαπάνα . σαφέστερον δὲ δι’ ὑποδειγμάτων ποιήσω τὸν λόγον . εἰ λίθος εἴη τὸ κινούμενον , καὶ κινηθείη ἐπὶ τοῦ σταδιαίου διαστήματος κενοῦ ὄντος , ἔσται μέν τις ἐξ ἀνάγκης χρόνος , ὃν δαπανήσει κινούμενος σταδιαῖον διάστημα , οἷον ὥρα . ἐὰν δὲ τοῦτο τὸ σταδιαῖον διάστημα πλῆρες ὕδατος ἐπινοήσωμεν , οὐκέτι ἐν τῇ μιᾷ κινηθήσεται ὥρᾳ τὸ σταδιαῖον , ὠὰ προστεθήσεταί τις καὶ ἄλλος χρόνος διὰ τὸ ἐμποδίζον . δαπανάσθω οὖν εἰς διαίρεσιν τοῦ ὕδατος ἑτέρα μία ὥρα . ὥστε τὸ αὐτὸ βάρος διὰ κενοῦ μὲν ἐν ὥρᾳ κεκίνηται , δι’ ὕδατος δὲ ἐν δύο ὥραις . ἐὰν οὗν λεπτύνῃς τὸ ὕδωρ καὶ ποιήσῃς ἀέρα , εἰ διπλασίως εἴη λεπτότερος τοῦ ὕδατος ὁ ἀήρ , τοσούτῳ καὶ ὁ χρόνος μεινθήσεται ὃν ἐδαπάνα ἐν τῇ τοῦ ὕδατος διαιρέσει · ἦν δὲ ὥρα μία · ἐν τῆ ἄρα καὶ ἡμισείᾳ ὥρᾳ τὸ αὐτὸ διάστημα δι’ ἀέρος κινηθήσεται . κἄν πάλιν τὸν ἀέρα λεπύνῃς διπλασίως , ἐν μιᾷ καὶ ιειάρτῳ ὥρας κινηθήσεται . κἄν ἐπ’ ἄπειρον λεπτύνῃς τὸ σῶμα , ἐπ’ ἄπειρον μὲν μειώσεις τὸν χρόνον ὃν ἐδαπάνα εἰς τὴν τοῦ σώιαατος διαίρεσιν , λέγω δὴ τὴν μίαν ὥραν , δὐδέποτε δὲ δαπανήσεις · ἐπ’ ἄπειρον γὰρ ὁ χρόνος διαιρετός . εἰ δὲ μηδέποτε δαπανᾷς τὸν χρόνον λεπτύνων τὸ σῶμα , ἀλλ’ ἀεὶ ἐπὶ σώματος γινομένης τῆς κινήσεως προστίθεται μόριόν τι καὶ τῆς ἄλλης ὥρας κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς λεπτότητος τοῦ σώματος , εὔδηλον δήπου ὅτι οὐδέποτε ἐν ἴσῳ χρόνῳ τὸ στάδιον διὰ κενοῦ καὶ διὰ πλήρους κινηθήσεται . διὰ κενοῦ μὲν γὰρ ἐν μιᾷ ὥρᾳ ἐκινεῖτο , διὰ σώιuαιος δὲ ἐν μιᾷ καὶ μορίῳ . ὅσον γὰρ ἂν λεπτότερον ἐπινοηθείη τὸ σῶμα , οὐδέποτε δαπανᾶται ἡ ὥρα . ὥστε οὐδέποτε ἐν ἴσῳ χρόνῳ τὸ αὐτὸ διάστημα πλῆρές τε ὂν διεξελεύσεται καὶ κενόν . τοῦτο δὲ συνήγαγεν ὁ Ἀριστοτέλης διὰ τὸ τὰς ἰδίας ὑποδέσεις θέσεις ἀνελεῖν , λέγω δὴ τὸ γίνεσθαι διαφόρους τὰς κινήσεις καὶ παρ’ αὐτὴν τὴν τῶν κινουμένων διαφοράν . εἰ γὰρ γίνεταί τις χρόνος καὶ παρὰ τὰς διαφόρους ῥοπὰς διάφορος , γίνεται δέ τις καὶ ἄλλος χρόνος διὰ τὴν τοῦ σώματος διαίρεσιν δι’ οὗ ἡ κίνησις γίνεται , οὐδέποτε τὸ αὐτὸ διάστημα ἐν ἴσῳ χρόνῳ κινηθήσεταί τι πλῆρές τε ὂν καὶ κενόν . τὸ γὰρ λέγειν ὅτι <εἰ> ἐν δύο ὥραις τὸ στάδιον διὰ σώματος κινεῖται , ἐν δὲ μιᾷ διὰ ἐὰν λάβω τοσοῦτον λεπτομερέστερον σῶμα , οἷον διπλασίως λεπτόν , τὸ αὐτὸ ὦ διάστημα ἐν τῷ ἡμίσει τοῦ χρόνου , λέγω δὴ ἐν μιᾷ ὥρᾳ , διὰ του λεπτομερεστέρου σώματος κινηθήσεται · ἐκινεῖτο δὲ καὶ διὰ κενοῦ τὸ αὐτὸ διάστημα ( ?? ) τοῦτο δὲ παντελῶς ψεῦδος καὶ παρὰ τὴν ἐνάργειαν αὐτήν ἐστιν . οὐ γὰρ ἀληθῶς λαμβάνει ὅτι ὃν λόγον ἔχει πρὸς ἄλληλα τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις , τοῦτον τὸν λόγον ἔχουσι καὶ οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων πρὸς ἀλλήλους , καὶ ἔμπλλιν ὃν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων λόγον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους , τοῦτον καὶ τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις τὸν λόγον ἕξουσι πρὸς Μήλα · πιθανὸν μὲν γὰρ εἶναι δοκεῖ τοῦτο · καὶ τὸν ἔλεγχον | αὐτόθεν οὐκ εὐφώρατον ρατον ἔχει διὰ τὸ μὴ δύνασθαι λαμβάνειν ποῖον λόγον ἔχει ὁ ἀὴρ πρὸς τὸ ὕδωρ κατὰ τὴν σύστασιν οἷον πόσῳ μέτρῳ παχύτερόν ἐστι τοῦ ἀέρος τὸ ὕδωρ ἢ ὅδε ὁ ἀὴρ ἄλλου ἀέρος , ἐξ αὐτῶν δὲ τῶν κινουμένων ἔστι τοῦτο ἐλέγξαι . εἰ γὰρ ὃν λόγον ἔχουσιν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων πρὸς ἀλλήλους , τοῦτον ἔχειν ἀνάγκη τὸν λόγον καὶ τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὄντος τοῦ κινουμένου δι’ ἀμφοῖν , ἐπειδὴ ἡ διαφορὰ τῶν κινήσεων οὐ μόνον παρὰ τὰ δι’ οὗ γίνεται , ἀλλὰ καὶ παρ’ αὐτὰ τὰ φερόμενα , εὔλογον δήπου , εἰ ἓν ἦν καὶ τὸ αὐτὸ δι’ οὗ ἡ κίνησις , διάφορα δὲ τὰ κινούμενα κατὰ τὰς ῥοπάς , ὃν λόγον ἔχουσιν αἱ ῥοπαὶ πρὸς ἀλλήλας , τοῦτον ἔχειν τὸν λόγον καὶ τοὺς χρόνους τῶν κινήσεων πρὸς ἀλλήλους , οἷον εἰ διπλασίων ἡ ῥοπή , ἐν τῷ ἡμίσει χρόνῳ γενέσθαι τὴν κίνησιν , καὶ εἰ τὸ διλιτριαῖον βάρος ἐν ὥρα σταδιαῖόν τι διάστημα δι’ ἀέρος καταφέρεται , τὸ λιτριαῖον ἐν ἡμιωρίῳ κατενεχθήσεται τὸ αὐτὸ διάστημα , καὶ ἔμπαλιν ὃν οἱ χρόνοι λόγον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους , τοῦτον ἔχειν ἀνάγκη καὶ τὰ κινούμενα τὸν λόγον . τοῦτο δὲ παντελῶς ἐστι φεῦδος . καὶ τοῦτο ἔστι πιστώσασθαι κρεῖττον πάσης διὰ λόγων ἀποδείξεως ἐξ αὐτῆς τῆς ἐναργείας . πολλῷ γὰρ πάνυ μέτρῳ διαφέροντα ἀλλήλων δύο βάρη ἅμα ἀφεὶς ἐκ τοῦ αὐτοῦ ὕψους ὄψει ὅτι οὐχ ἕπεται τῇ ἀναλογίᾳ τῶν βαρῶν ἡ ἀναλογία τοῦ χρόνου τῶν κινήσεων , ἀλλὰ πάνυ ἐλαχίστη τις ἡ διαφορὰ κατὰ τοὺς χρόνους γίνεται , ὡς εἰ μὴ πολλῷ πάνυ μέτρῳ διαφέροιεν ἀλλήλων τὰ βάρη , ἀλλ’ οἷον τὸ μὲν διπλάσιον εἴη τὸ δὲ ἥμισυ , οὐδὲ διαφοράν τινα σχήσουσιν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων , ἤ , εἰ καὶ σχήσουσιν , οὐκ αἰσθητὴν ἕξουσι , καίτοι τῶν βαρῶν οὐ τοιαύτην ἐχόντων τὴν διαφοράν , ἀλλὰ διπλασίῳ λόγῳ ἔχοντος τοῦ ἑτέρου πρὸς τὸ ἕτερον . εἰ δὲ διαφόρων ὄντων τῶν κινουμένων , ἑνὸς δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ δι’ οὗ κινοῦνται , οὐχ ὃν λόγον ἔχουσι πρὸς ἄλληλα τὰ σώματα , τοῦτον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους τὸν λόγον καὶ οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων , καὶ ἔμπαλιν οὐχ ὃν λόγον ἔχουσιν οἱ χρόνοι , τοῦτον καὶ τὰ κινούμενα , εὔλογον δήπου , κἂν τὰ αὐτὰ μὲν καὶ ὅμοια ᾖ τὰ κινούμενα , διάφορα δὲ τὰ δι’ ὧν κινοῦνται , οἷον ἀὴρ καὶ ὕδωρ , μὴ ὃν λόγον ἔχουσι πρὸς ἄλληλα ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ , τοῦτον ἔχειν τὸν λόγον καὶ τοὺς χρόνους τῶν κινήσεων τὸν διὰ τοῦ ἀέρος καὶ τὸν διὰ τοῦ ὕδατος , μηδὲ ὃν λόγον ἔχουσιν οἱ χρόνοι πρὸς ἀλλήλους , τοῦτον ἔχειν καὶ τὸ ὕδωρ καὶ τὸν ἀέρα δι’ ὧν ἡ κίνησις . εἰ δὲ μὴ ἕπεται τῷ λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῶν σωμάτων ἡ διαφορὰ τῶν χρόνων , ἐὰν ἄρα διπλασίως λε - πιόν τι σῶμα ληφθῇ , οὐκ ἐν τῷ ἡμίσει χρόνῳ κινηθήσεται , ἀλλ’ ἐν πλείονι , καί , ὅπερ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἶπον , ὅσῳ ἄν λεπτύνηται τὸ σῶμα , μειοῦται μὲν ὁ χρόνος ὁ προστιθέμενος ἐκ τῆς τοῦ σώματος διαιρέσεως , οὐδέποτε δὲ δαπανᾶται καὶ μειοῦται κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς λεπτύνσεως , ὡς εἴρηται · οὐδὲ γὰρ τὸ διπλασίως λεπτὸν ἐν τῷ ἡμίσει κινηθήσεται χρόνῳ . ὥστε εἰ μὴ ὅσῳ λεπτύνεται τὸ σῶμα , τοσούτῳ μέτρῳ μειοῦται ὁ χρόνος , μειούμενός τε τῷ τὸ σῶμα λεπτύνεσθαι οὐδέποτε δαπανᾶται ὁ χρόνος ὁ ἐκ τῆς διαιρέσεως τοῦ δι’ οὗ γίνεται ἡ κίνησις σώματος προστι - θεμένου , οὐδέποτε ἄρα ἐν ἴσῳ χρόνῳ τὸ αὐτὸ διάστημα πλῆρές τε ὂν καὶ κενὸν κινηθήσεταί τι . τούτων δεδειγμένων κἀκεῖνο ἔσται ὅτι οὐδέποτε τὸ κενὸν λόγον τινὰ ἕξει πρὸς τὸ πλῆρες , οὐδὲ ἕπεται τοῦτο τῷ λέγειν διὰ κενοῦ δύνασθαι γενέσθαι · κίνησιν . Οτι μὲν οὖν τὸν αὐτὸν λόγον οὐδέποτε ἕξει τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες , πρόδηλον , ἐπεὶ μηδὲ τοὺς χρόνους τοὺς αὐτοὺς ἐνδέχεται εἶναι , τόν τε διὰ κενοῦ καὶ τὸν διὰ πλήρους , ἴσων ὄντων τῶν διαστημάτων , καὶ ὅτι τῶν χρόνων λόγον τινὰ ἐχόντων πρὸς ἀλλήλους οὐκ · ἀνάγκη καὶ τὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις τοῦτον ἔχειν τὸν λόγον πρὸς ἄλληλα , εἴρηται · ὅτι δὲ οὐδ’ ὅλως λόγον τινὰ τὸν τυχόντα ἕξει τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες , κἄν οἱ χρόνοι τῶν κινήσεων πρὸς ἀλλήλους λόγον τινὰ ἔχωσι , δῆλον ἐντεῦθεν . εἰ γὰρ ἡ διαφορὰ τῶν κινήσεων μὴ μόνον παρὰ τὰ δι’ οὗ γίνεται , ἀλλὰ καὶ παρ’ αὐτὰ τὰ φερόμενα . τὸ δὲ δι’ οὗ αἴτιον γίνεται τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως ἐμποδιστικόν , ἐμποδίζει δὲ τῇ συστάσει τῆς σωματότητος χρόνου δεομένης ἵνα διαιρεθῇ , ὅταν δὲ διὰ κενοῦ γίνηται ἡ κίνησις , χρόνος μὲν δαπανᾶται , διότι ἁπλῶς πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ , διὰ τὸ μὴ ἐνδέχεσθαι τὸ κινούμενον ἅμ εἶναι ἐν ἀμφοτέροις τοῖς ἄκροις , τοσόσδε μέντοι ἢ τοσόσδε χρόνος διὰ τὴν οἰκείαν ἑκάστου ῥοπὴν γίνεται , δι’ αὐτὸ δὲ τὸ κενόν , ᾗ κενόν ἐστιν , οὐδένα οαπανᾳ χρόνον τὰ κινουμενα ὡς διὰ τὸ σωμα , ὅταν οἴα σώματος κινῶνται οὐδὲ γὰρ ὅλως ἔστι τις σύστασις τοιαύτη τοῦ κενοῦ , οἷον σωματότης τις , ὥστε καὶ δεῖσθαι διαιρέσεως , ἀλλὰ μόνον ὑπόκειται ὡς διάστημα ἀσώματον τῷ φερομένῳ καὶ χώρα μηδὲν αὐτῷ τὸ σύνολον ἐμποδίζον ) , πῶς οἷόν τε λέγειν ὅτι εἰ διὰ κενοῦ εἴη κίνησις , λόγον τινὰ ἕξει τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες κατὰ τὴν σύστασιν ; εἰ γὰρ διὰ μὲν τὴν σωματικὴν σύστασιν καὶ παχυμέρειαν δαπανᾶταί τις χρόνος ἐν τῇ κινήσει , διὰ δὲ οὐδὲ εἶς δαπανᾶταί χρόνος χρόνων μὴ ὄντων τῶν συγκρινομένων πρὸς ἀλλήλοις , λέγω δὴ τοῦ διὰ κενὸν καὶ τοῦ διὰ τὸ σῶμα , ἀλλ’ ἑνὸς μόνου ὄντος χρόνου , οὐδὲ ἂν τὸ κενὸν συγκρίνοιτο ἂν καὶ λόγον ἔχοι τινὰ πρὸς τὸ πλῆρες . εἰ γὰρ διὰ τὸ τοὺς χρόνους ἔχειν πρὸς ἀλλήλους λόγον δυνῆξεν ὁ Ἀριστοτέλης καὶ τὸ κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες λόγον ἔχειν τινά , ἐπειδὴ δέδεικται ὅτι διὰ μὲν τὸ σῶμα ὡς σῶμα χρόνος τις προστίθεται τοῖς διὰ σώματος κινουμένοις , διὰ δὲ τὸ κενὸν ὡς κενὸν οὐδὲ εἷς προστίθεται χρό - νος τοῖς διὰ κενοῦ κινουμένοις , ἀνάγκη τῶν χρόνων τοῦ κενοῦ καὶ τοῦ πλήρους μηδέν ἐχόντων λόγον πρὸς ἀλλήλους , διὰ τὸ μηδὲ εἶναι ὅλως δύο χρόνους ἀλλ’ ἕνα αὐτὸν διὰ τὸ σῶμα , μηδὲ τὸ κενὸν καὶ τὸ σῶμα λόγον τινὰ ἔχειν πρὸς ἄλληλα . ὡς μὲν γὰρ διαστήματα ἁπλῶς τὸ κενὸν καὶ τὸ πλῆρες , οἷον | πηχυαῖα ἢ σταδιαία ἔχουσι λόγον πρὸς ἄλληλα καθ’ αὑτὰ μόνα τὰ ἀσώματα μεγέθη καὶ αὐτὸ τὸ ποσόν καὶ γὰρ καὶ οἱ χρόνοι τῶν δι’ αὐτῶν κινουμένων ὡς διὰ τοσῶνδε ἁπλῶς διαστημάτων ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους λόγον ) , εἰ μέντοι τὸ μὲν πεπληρωμένον εἴη σώματος τὸ δὲ κενόν , οὐκέτι ἀνάγκη τὸ πεπληρωμένον μένον λόγον τινὰ ἔχειν πρὸς τὸ κενὸν κατ’ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν καὶ οἷον παχυμέρειαν καὶ σωματότητα , ἐπειδὴ μηδὲ χρόνοι εἰσὶ τούτων αὐτῶν δι’ αὐτά , ᾗ τοιαῦτά ἐστι , συγκρινόμενοι πρὸς ἀλλήλους , ὥσπερ εἴρηται , ἀλλὰ διὰ μὲν τὸ σῶμα , ᾗ τοιοῦ - τόν ἐστι , προστίθεται χρόνος τις ἐν τῇ κινήσει , διὰ δὲ τὸ κενόν , ᾗ κενόν ἐστιν , οὐδὲ εἷς προστίθεται χρόνος . ὥστε τοῦ προστεθέντος χρόνου διὰ τὸ σῶμα μηδένα λόγον ἔχοντος πρὸς ἄλλον τινὰ χρόνον διά τινα σύστασιν τοῦ κενοῦ προστεθέντα , οὐδ’ ἄν τὸ κενὸν πρὸς τὸ σῶμα λόγον ἔχοι τινά , ᾗ τοιαῦτά ἐστι . συνέβη δὲ ὁ παραλογισμός , διότι ἀπλῶς τόν τῶν χρόνων ὁπωσοῦν λαμβανομένων λόγον ἐβουλήθη πάντως μετενεγκεῖν καὶ ἐπὶ ταῦτα ὧν ὁ χρόνος κατηγορεῖται · ἐπειδὴ γάρ φαμεν , εἰ τύχοι , διπλασίονα εἶναι τὸν χρόνον τῆς κινήσεως διὰ τοῦ ἀέρος τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως τῆς διὰ τοὐ κενοῦ , ἀνάγκη , φησί , τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὸν ἀέρα πρὸς τὸ κενὸν ἔχειν κατ’ αὐτὴν τὴν σωματικὴν σύστασιν , καὶ εἶναι οἷον διπλασίως αὐτοῦ παχύτερον . τοῦτο δὲ οὐκ ὀρθῶς εἴληπται · εἴποιμι γὰρ ἄν ταύτῃ κἀγώ , ἐπειδὴ ἐν τῷ διανοεῖσθαι τόδε τὸ θεώρημα χρόνος τις διαγέγονεν , οἷον ὥρα μία , καὶ ἔστι χρόνος τις τῆς τοιαύτης διανοήσεως ἡ μία ὥρα , καὶ λίθου τινὸς κινηθέντος διάστασίν τινα δι’ ὁδαῖος διαγεγόνασιν ὧραι δύο , ἀνάγκη δήπου , τῶν χρόνων ἐχόντων λόγον πρὸς ἀλλήλους , καὶ τὰ ὧν ὁ χρόνος κατηγορεῖται τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν πρὸς · ἄλληλα · ἐχέτω οὖν τὸν διπλασίονα λόγον κατὰ σύστασιν τὸ ὕδωρ πρὸς τὴν διάνοιαν καὶ ἡ κίνησις πρὸς τὴν διανόησιν καὶ ὁ λίθος πρὸς τὸ θεώρημα , τοῦτο δὲ καταγέλαστον . καίτοι οἱ χρόνοι αὐτῶν λόγον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους , καὶ οὐδ’ ἄν οὕτω τις μανείη , ὡς καὶ ταῦτα φάναι λόγον τινὰ σχήσειν πρὸς ἄλληλα ἢ τὸν αὐτὸν ἢ ἄλλον ὁντιναοῦν . καὶ τί λέγω ἐπὶ τῶν ἀνομογενῶν κινήσεων ; οὐδὲ γὰρ εἰ τὸ μὲν θερμαίνοιτο ἐπὶ ὥραν μίαν , ἄλλο δὲ μελαίνοιτο ἐπὶ ὥρας δύο , ἢ καὶ εἰ ἀμφότερα μελαίνοιτο , τὸ μὲν ἐπὶ μίαν ὥραν τὸ δὲ ἐπὶ δύο , ἀνάγκη ὡς ἔχουσιν οἱ χρόνοι πρὸς ἀλλήλους οὕτως ἔχειν καὶ τὰ κινούμενα κατὰ τὴν σύστασιν , οὐδὲ πάλιν ἐπειδὴ ὁ μὲν χρόνος τῆς σεληνιακῆς κινήσεως λόγον τινὰ ἔχει πρὸς τὸν χρόνον τῆς κινήσεως τοῦ ‘Ερμοῦ , ἀνάγκη ἤτοι τὰς σφαίρας τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν πρὸς ἀλλήλας κατὰ τὴν σύστασιν , ἢ τοὺς τόπους ἐφ’ ὧν κινοῦνται , οὐδ’ αὖ πάλιν ἐπειδὴ πάσης εὐθυφορικῆς διὰ σώματος γινομένης κινήσεως ὁ χρόνος λόγον τινὰ ἔχει πρὸς τὸν χρόνον τῆς κινήσεως τῆς σεληνιακῆς σφαίρας , ἀνάγκη δήπου καὶ τὰ ἐφ’ ὧν κινοῦνται , οἷον ὁ ἀὴρ καὶ ἡ ἐπιφάνεια ἡ περιέχουσα τὴν σελήνην , τὸν αὐτὸν λόγον ἔχειν πρὸς ἄλληλα , ἢ ὅλως συμβλητὰ εἶναι · οὐ γὰρ συμβλητὰ τὰ ἀνομοιογενῆ , ὡς καὶ αὐτὸς εἶπε . διὰ πάντων ἄρα δῆλον γέγονεν , ὅτι οὐκ ἀνάγκη , εἰ χρόνοι τινὲς λόγον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους , ἤδη καὶ τὰ ὧν εἰσὶν οἱ χρόνοι λόγον τινὰ ἔχειν πρὸς ἄλληλα · χρόνου μὲν γὰρ μία καὶ ἡ αὐτὴ φύσις ἥτις πᾶσαν παραμετρεῖ κίνησιν , οὐ πᾶσα δὲ κίνησις πάσῃ κινήσει συμβλητή , οὐδὲ πᾶν δι’ οὗ ἡ κίνησις παντὶ συμβλητόν · οὐδὲ γὰρ ἡ ἀλλοίωσις τῇ αὐξήσει συμβλητή , οὐδὲ τὸ κατ’ ἐπιστήμην ἀλλοιούμενον τῶ λευκαινομένῳ ἢ μελαινομένῳ συμβλητόν . ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων οἱ μὲν χρόνοι λόγον ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους , τὰ δὲ ὧν ὁ χρόνος κατηγορεῖται διὰ τὸ ἀνομοιογενῆ εἶναι οὐκ εἰσὶ συμβλητά , οὕτω φημὶ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου , τὸν μὲν χρόνον τὸν διὰ τοῦ κενοῦ πρὸς τὸν χρόνον τὸν διὰ τοῦ σώματος λόγον ἔχειν τινά , διότι καὶ πᾶς χρόνος πρὸς πάντα χρόνον πεπερασμένον λόγον τινὰ ἔχει , τὸ μέντοι κενὸν πρὸς τὸ πλῆρες οὐδένα ἔχειν λόγον · ἀνομογενῆ γὰρ ταῦτα ἀλλήλοις . Τὰ μὲν οὖν ἐκ τῆς κατὰ τόπον κινήσεως ἐπιχειρήματα ἱκανῶς διεξήλθεν ὁ λόγος , τελευταῖον δέ ἐστιν ἐπιχείρημα , ὅτι οὐδὲ τόπου χρείαν τοῖς σώμασι πληροῖ τὸ κενόν , ὡς ἐκ τούτου συμβαίνειν μάτην αὐτὸ εἶναι , μᾶλλον δὲ μηδὲ εἶναι · οὐδὲν γὰρ μάτην ἐν τοῖς γεγονόσιν . εἰ γὰρ εἴη , φησί , τὸ κενόν , ἀνάγκη τὸ ἐντιθέμενον ἐν αὐτῷ σῶμα διὰ τοσούτου χωρεῖν τοὐ κενοῦ διαστήματος , ὅσον ἐστὶν αὐτό · ὥστε , φησίν , ἐπειδὴ κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἐν τόπῳ τὸ σῶμα ἢ καθὸ διάστημά ἐστιν , ἒν χωρίσωμεν αὐτοῦ πάντα καθ’ ἃ μὴ ἔστιν ἐν τόπῳ , οἷον τὸ χρῶμα τὸ βαρὺ καὶ τὰ ἄλλα πάντα , οὐδὲν καταλειφθήσεται πλὴν τοῦ διαστήματος · ὥστε οὐδὲν διοίσει τοῦ διαστήματος τὸ κενόν . εἰ δὲ μηδὲν διαφέρουσιν ἀλλήλων τό τε τοῦ σώματος διάστημα καὶ τὸ τοῦ κενοῦ , τί ἐδέησεν ἔξωθεν ἄλλο διάστημα περιβαλεῖν τοῖς σώμασιν ἔχοντος οἴκοθεν ἑκάστου σώματος τὸ οἰκεῖον διάστημα ; οὐδὲν ἄρα τοῦ κενοῦ τοῖς σώμασι χρεία . καὶ εἰ δύο διαστήματα ὅμοια ἐχώρησαν δι’ ἀλλήλων , καὶ δύο σώματα χωρήσουσι . τὰ γὰρ σώ · μάτα κατ’ οὐδὲν ἄλλο ἢ καθὸ διαστήματά εἰσιν οὐχ οἷά τέ εἰσι χωρεῖν δι’ ἀλλήλων · οὐ γὰρ καθὸ πεποίωνται οὐ χωροῦσι δι’ ἀλλήλων πολλὰς γὰρ κατὰ ταὐτὸν ποιότητας οὐδὲν κωλύει εἶναι ) , ἀλλὰ καθὸ διαστήματά ἐστι . καὶ εἰ ὅλως δύο , διὰ τί μὴ καὶ πλείονα ; καὶ εἰ τὸ διάστημα ᾗ διάστημά ἐστιν ἑτέρου δεῖται διαστήματος , καὶ τὸ κενὸν ἑτέρου κενοῦ δεηθήσεται ( διάστημα γὰρ τὸ κενόν ) , ὥστε κενὸν ἐν κενῷ ἔσται . ἐγὼ δὲ πρὸς ταῦτα πρῶτον μὲν ἐκεῖνό φημι , ὅτι εἰ δέδεικται ἡμῖν ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις , ὅτι ἐξ ἀνάγκης ἐστὶν ἐν τοῖς οὖσι τοιοῦτον διάστημα κενὸν παντὸς σώματος τῷ ἰδίῳ λόγῳ , ὅπερ καὶ τόπος ἐστὶ τῶν σωμάτων , μάταιον τὸ λέγειν ὅτι ὄντος ἐν ἑκάστῳ τῶν σωμάτων διαστήματος περιττὸν τὸ ἔξωθεν ἄλλο διάστημα περιβαλεῖν τοῖς σώμασιν · οὐ γὰρ ἡμεῖς πλάττομεν τὰς τῶν πραγμάτων φύσεις , ἀλλ’ ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα , γνῶναι σπουδάζομεν , οὐδ’ ἐὰν τὰς αἰτίας τῶν γινομένων μὴ δυνηθῶμεν ἀποδοῦναι , | ἀναιρεῖν καὶ τὸ εἶναι αὐτῶν ὀφείλομεν . ὥστε καὶ νῦν ἢ τοὺς λόγους ἐλεγχέτωσαν δι’ ὧν ἐδείξαμεν ὑπάρχον τὸ τοιοῦτον διάστημα ; ἤ , εἰ οἱ λόγοι ἀληθεῖς , μάταιον τῷ ὄντι τὸ ἀναιρεῖν τὸ ὂν διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὰς αἰτίας τοῦ εἶναι αὐτὸ ἀποδιδόναι ἢ τὰ δοκοῦντα δυσχερῆ εἰς τὸν περὶ αὐτοῦ λόγον μὴ δύνασθαι ἐπιλύειν , ὥσπερ ἄν εἰ καὶ μορίου τινὸς τῶν ἐν τῷ ζῴῳ μὴ δυνάμενός τις τὴν αἰτίαν ἀποδοῦναι μηδὲ εἶναι αὐτὸ λέγοι . ὄντος οὗν τοὐ πράγματος τὰ δυσχερῆ εἰς τὸν περὶ αὐτοῦ λόγον πειρατέον λύειν , οὐ διὰ ταῦτα τὴν φύσιν αὐτοῦ ἀναιρεῖν . ἔπειτα κακῶς τὸ κενὸν εἰς ταὐτὸν ἄγει τῷ σώματι · κἄν γὰρ πᾶσαν ἀνέλῃς τοῦ σώματος ποιότητα , οὐδ’ οὕτως ταὐτὸν ἔσται τὸ σωματικὸν διάστημα τῷ κενῷ . κἄν γὰρ ἀρέλωμεν πᾶσαν ποιότητα τοῦ σώματος , καταλειφθήσεται ἡ ὀγκωθεῖσα ὕλη καὶ τὸ ἄποιον σῶμα , ὅπερ σύγκειται ἐξ ὕλης καὶ τοῦ κτὰ ποσὸν εἴδους , τὸ δὲ κενὸν οὐ σύγκειται ἐξ ὕλης καὶ εἴδους · οὐδὲ γάρ ἐστι σῶμα , ἀλλὰ ἀσώματον καὶ ἄυλον , καὶ χώρα μόνη σώματος . εἰ τοίνυν τοῦ μὲν σώματος ἀφαιρεθεισῶν τῶν ποιοτήτων οὐδὲν ἧττον σῶμα τὸ καταλειπόμενον , τὸ δὲ κενὸν οὐκ ἔστι σῶμα , οὐδέποτε συμβήσεται σῶμα ἐν σώματι εἶναι , εἰ ἐν τῷ κενῷ ὡς ἐν τόπῳ εἴη τὸ σῶμα . ἀλλὰ ‘ναί’ , φησιν · ‘εἰ γὰρ τὸ διάστημα καθὸ διάστημά ἐστιν ἐν τόπῳ ἐστίν , ὑφῃρήσθω αὐτοῦ καὶ ἡ ὕλη , ἥτις τῷ οἰκείῳ λόγω ἀσώματος οὖσα οὐδὲ ἔστιν ἐν τόπῳ · ὥστε ταύτῃ τὸ τοῦ σώματος διάστημα οὐδὲν διοίσει τοῦ κενοῦ.’ ἀλλ’ ἴστω ὁ τοιοῦτος ἀδύνατα αἰτῶν · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶ τὸ σῶμα , ὅπερ ἐν τόπῳ λέγομεν εἶναι καὶ χωρεῖν δι’ ἄλλου σώματος μὴ δύνασθαι , ἢ τὸ ἐξ ὕλης καὶ εἴ - δους συνεστηκός . ὑφαιρεθείσης οὖν τῆς ὕλης οἴχεται εὐθὺς καὶ τὸ τοῦ σώματος εἶδος · ἐν γὰρ τῇ ὕλῃ τὸ εἶναι ἔχει . ὥσπερ οὖν τὸ λευκὸν διακριτικὸν εἶναι λέγοντες ὄψεως οὐκ ἄλλως τοῦτο αὐτῷ ὑπάρχειν φαμὲν ἢ ἐν ὑποκειμένῳ τῷ σώματι ὄντι καὶ ὅταν λέγωμεν τὰ ἐναντία μὴ δύνασθαι ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι , τὰ ἐν ὑποκειμένοις τοῖς σώμασιν ὑπάρξαντα ἐναντία φαμέν , οἷον τὸ ἐν σώματι ψυχρὸν καὶ θερμόν , καὶ εἴ γε ἐκτὸς τοῦ σώματος μάτος αὐτὰ ἐπινοήσομεν , εὐθὺς καὶ τὸ οὕτως εἶναι αὐτῶν συναφῃρήμεθα · εἰ γὰρ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ σώματι τὰ ἐναντία ἐπινοήσομεν , οὐδὲ μαχοῦνται ἀλλήλοις , καὶ κατὰ ταὐτὸν εἶναι αὐτὰ οὐδὲν κωλύει · ἔν τε γὰρ τῷ γένει δέδεικται ὡς οὐδὲν κωλύει εἶναι τὰ ἐναντία ἐνεργείᾳ , καὶ μία καὶ ἡ αὐτὴ ψυχὴ κατὰ ταὐτὸν τοὺς λόγους αὐτῶν ἔχει , ἀλλὰ καὶ μία τῶν ἐναντίων ἡ ἐπιστήμη ) , καὶ οὔτε τὸ λευκὸν διακριτικὸν ἔσται ὄψεως μὴ ὂν ἐν δώματι , οὔτε τὸ μέλαν συγκριτικόν , οὕτως οὖν κἀν σωματικὸν διάστημα ἐκτὸς ὕλης ἐπινοήσῃς , οὐκέτι δὲ ἐν τόπῳ ἔσται οὐδὲ γὰρ φυσικὸν ἔτι ) , οὔτε τὸ τοιοῦτον λέγοιτο ἄν μὴ χωρεῖν διὰ σώματος . ἀλλ’ οὐδὲ ὅλως διαστα - τὸν ἔσται , εἰ μὴ τῷ λόγῳ , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἔστιν ὅλως τοιοῦτόν τι σῶμα ἐν ὑποστάσει , εἰ μή τις τὸ παράδειγμα λέγοι ἢ τὸν ὁριστικὸν λόγον , περὶ ὧν οὐδεὶς νῦν λόγος · περὶ γὰρ τῶν φυσικῶν ἡ πραγματεία . ἀνάγκη ἄρα πᾶσα τὸ ἐν τόπῳ σῶμα λεγόμενον εἶναι μὴ ἄλλο εἶναι ἢ τὸ φυσικόν , τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἐξ ὅλης καὶ εἴδους . τούτου οὖν ἐν τῷ κενῷ ὡς ἐν τόπῳ ὄντος οὐκ ἄν ἕποιτο τὸ σῶμα ἐν σώματι εἶναι οὐδὲ γὰρ σῶμα τὸ κενόν ) , οὐδὲ μάτην εἶναι τὸ κενόν , εἴ γε τόπος ἐστὶ τῶν σωμάτων . ἀλλ’ οὐδὲ ᾗ διάστημα τὸ σῶμα ἐν ἑτέρῳ ἔσται διαστήματι , ἀλλ’ ᾗ σωματικὸν διάστημα ἐν τοπικῷ . ὥστε οὐκ ἀνάγκη καὶ τὸ κενὸν ἐν ἄλλῳ διαστήματι εἶναι , εἴ γε μὴ καθὸ διάστημα τὸ σῶμα , ἀλλὰ καθὸ σῶμά ἐστιν , ἐν το - πικῷ ἐστι διαστήματι , ἐδείξαμεν δὲ καὶ ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις ἱκανῶς , ὅτι οὐχ ἕπεται τὸ σῶμα χωρεῖν διὰ σώματος , εἰ τὸ σῶμα μὲν ἐν κενῷ ὡς ἐν τόπῳ εἴη . εἰ δὲ λέγεις ὅτι ὄντος ἐν ἑκάστῳ τοῦ διαστήμαἔστι τος καὶ συμμετακινουμένου τοῖς σώμασι τίς χρεία ἔξωθεν ἕτερον διάστημα περιβάλλειν τοῖς σώμασι ; φημὶ ὅτι διὰ τὸ τὰ φυσικὰ σώματα καὶ ἐν τόπῳ πάντως εἶναι καὶ κινεῖσθαι καὶ ἠρεμεῖν · ἀδύνατον γάρ φημι μὴ ὄντος τοιούτου τινὸς διαστήματος τὴν κατὰ τόπον γενέσθαι κίνησιν . εἰ τοίνυν τὸ ἐν τόπῳ εἶναι τὰ σώματα κατὰ κοινὴν ἔννοιαν πάντες ὁμολογοῦμεν , ἐδείξαμεν δὲ ἔμπροσθεν ὅτι ὁ τόπος τῶν φυσικῶν σωμάτων οὐκ ἄλλο τί έστιν ἢ τὸ τοιοῦτον διάστημα τὸ γὰρ σῶμα ᾗ σῶμά ἐστιν ἐν τόπῳ ἐστί , σῶμα δέ ἐστι κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις , καὶ ἐν τόπῳ ἄρα ἐστὶ κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τὸν τόπον τριχῇ διεστάναι ἀνάγκη , ἵνα τὸ τριχῇ διαστατὸν κατὰ τὰς τρεῖς ἑαυτοῦ διαστάσεις δέξηται ) , ὥστε εἰ ἀνάγκη εἶναι τόπον τοῖς φυσικοῖς σώμασι καὶ τοῦτο ἡ κοινὴ ὁμολογεῖ ἔννοια , τόπος δὲ τὸ διάστημα ἐδείχθη , ἀναγκαῖον ἄρα τὸ εἶναι τὸ τοιοῦτον διάστημα . δείξομεν δὲ ἐπιόντες , ὅ οὐδὲ ἄν κίνησις ἦν ἡ κατὰ τόπον τούτου μὴ ὄντος , καὶ οὐ δήπου λέγω κεχωρισμένου ὄντος τοῦ κενοῦ καὶ αὐτοῦ καθ’ αὑτό ( τοῦτο γὰρ πολλάκις ἐπεσημειωσάμην ) , ἀλλὰ τῷ μὲν ἰδίῳ λόγῳ τοιούτου ὄντος , ἀεὶ δὲ πλήρους σώματος . τὸ δὲ λέγειν ὅτι ἱεῖ δύο διαστήματα ἐχώρησαν δι’ Μήλων , διὰ τί μὴ καὶ τρία;’ μάταιον τῷ ὄντι . οὔτε γὰρ σωματικὸν διάστημα διὰ σωματικοῦ διαστήματος χωρεῖν δυνατόν , οὔτε μὴν κενὸν ἐν κενῷ γενέσθαι · ἀκίνητον γὰρ τὸ κενόν · οὐδὲ γὰρ σῶμα ὅλως . ὥστε εἰ μήτε κενὸν ἐν κενῷ οἷόν τε γενέσθαι μήτε σῶμα ἐν σώματι , μόνον δὲ τὸ σῶμα ἐν κενῶ οἷόν τε γενέσθαι ὡς πλήρωμα ἐν πληρουμένῳ , μόνως ἄρα δύο διαστήματα ἅμα εἶναι δυνατόν , τὸ σωματικὸν ἐν τῷ τοπικῷ , οὐδαμῶς δὲ τρία · οὔτε γὰρ τόπον ἐν τόπῳ οἷόν τε γενέσθαι , ούτε σῶμα ἐν σώματι . οὔτε ἐν ἑνὶ καὶ τῶ αὐτῶ τόπω δύο εἶναι σώματα . Οτι μὲν οὖν οὐδὲν τῶν ἐπιχειρημάτων τῶν ἀναιρούντων τὸ κενὸν ἔχει τὸ ἀναγκαῖον . ἱκανῶς εἴρηται , δείξομεν δὲ ἡμεῖς πρῶτον μὲν ὅτι καὶ εἰ κενὸν ἦν κεχωρισμένον καὶ παντὸς ἐστερημεένον σώματος , οὐδὲν ἐκώλυε δι’ αὐτοῦ γενέσθαι τὴν κατὰ τόπον κίνησιν , ἔπειτα , ὅπερ ἤδη εἶπον , ὅτι οὐδὲ οἷόν τε ἦν ὅλως κίνησιν εἶναι τὴν κατὰ τόπον μὴ ὄντος τοιούτου τινὸς διαστήματος ὃ τῷ οἰκείῳ λόγῳ παντὸς ἐστέρηται σώματος . κἄν μη - δέποτε χωρὶς σώματος ᾖ . ὅτι οὖν καὶ εἰ κενὸν ἦν διάστημα κεχωρισμένον σώματος , οὐδὲν ἦν τὸ κωλῦον μὴ μόνον κινεῖσθαι ἐν χρόνῳ δι’ αὐτοῦ τὰ σώματα , ἀλλὰ καὶ τὸ θᾶττον εἶναι καὶ τὸ βραδύτερον ἐν τῇ κινήσει , ἤδη μὲν τῇ ἀναιρέσει τῶν ἐπιχειρημάτων δι’ ὧν ἐδόκει τοῦτο κατασκευάζεσθαι ἀποδέδεικται , καὶ αὐτὸ δὲ καθ’ αὑτὸ πειρατέον δεικνύναι . πρῶτον μὲν οὖν εἰ ἔστιν ἡ κύκλῳ κίνησις , καὶ αὕτη μὴ μία καὶ ἡ αὐτή , ἀλλὰ διάφορος ( ἄλλη γὰρ ἄλλως τῶν σφαιρῶν κινεῖται , ἡ μὲν θᾶττον ἡ δὲ βραδύτερον ) , τὰ δὲ κύκλῳ κινούμενα οὐ διά τινος κινεῖται σώματος οὐδὲ γὰρ τῷ διαιρεῖν ἄλλοτε ἄλλο σῶμα , οὕτω κινοῦντι , ἀλλ’ ἐφ’ ἑαυτὰς ἀναστρέφονται μηδὲν τέμνουσαι σῶμα , ἡ δὲ ἀπλανὴς οὐδὲ ἅπτεταί τινος ἔξωθεν ) , εἰ τοίνυν αἱ σφαῖραι μηδὲν τέμνουσαι σῶμα ὅμως καὶ ἐν χρόνῳ κινοῦνται , καὶ ἡ μὲν θᾶττον ἡ δὲ βραδύτερον , οὐκ ἄρα τὸ διὰ σώματος γίνεσθαι τὴν κίνησιν αἴτιόν ἐστιν ἢ τοῦ χρόνον δαπανᾶσθαι ἐν τῇ κινήσει , ἢ τοῦ εἶναι ἐν τῇ κινήσει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον , ἀλλὰ διὰ μὲν τὴν ἐν τοῖς κινουμένοις δύναμιν διάφορον οὖσαν τὸ θᾶττον γίνεται καὶ τὸ βραδύτερον , τοῦ δὲ πάντως χρόνον δαπανᾶσθαι ἐν τῇ κινήσει καλῶς οἴονται , εἰ ὀξυτάτη εἴη ἡ κίνησις οἵα ἐστὶν ἡ τῆς ἀπλανοῦς , αὐτὸ τὸ τῆς κινήσεως εἶδος αἴτιον , λέγω δὴ τὸ πόθεν ποῖ εἶναι πᾶσαν κίνησιν . ἀδύνατον δὲ τὸ αὐτὸ καθ’ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ νῦν ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ τόπῳ γενέσθαι · εἰ τοίνυν τὸ ταχυκίνητον τῶν ὄντων καὶ μηδὲν διαιροῦν ἐν τῇ κινήσει σῶμα , ὅμως ἐν χρόνῳ κινεῖται δι’ αὐτὴν τὴν τῆς κινήσεως φύσιν , διὰ τί μὴ καὶ τὰ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενα , κἂν διὰ κενοῦ ποιῶνται τὴν κίνησιν ; δι' αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο τὸ κινεῖσθαι ἐν χρόνῳ κινεῖται , διὰ δὲ τὴν ἔμφυτον ῥοπὴν διάφορον οὖσαν ἕξει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον · εἰ γὰρ ἐν ἐκείνοις ἐν χρόνῳ πᾶσα κίνησις καὶ μηδενὸς ὄντος τοῦ διαιρουμένου , καὶ ἡ διαφορὰ δὲ τοῦ θάττονος καὶ βραδυτέρου ὑπάρχει δι’ οὐδὲν ἄλλο ἢ διὰ τὰς ἐμφύτους ἐν αὐτοῖς δυνάμεις , πολλῷ γε δήπου ἐν τοῖς γενητοῖς καὶ φθαρτοῖς σώμασι , κἄν διὰ κενοῦ κινῶνται , ἀκολουθήσει καὶ τὸ ἐν χρόνῳ κινεῖσθαι καὶ τὸ ἔχειν τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον . ἄλλως τε δὲ εἰ δέδεικται ἡμῖν ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις , ὅτι πᾶν σῶμα κενήν τινα χώραν πάντως πεπλήρωκε , δῆλον ὅτι καὶ τὰ οὐράνια κενήν τινα χώραν πεπλήρωκεν , ἐν · ᾗ καὶ κινοῦνται . εἰ δὲ τὰ οὐράνια διὰ κενοῦ ποιούμενα τὴν κίνησιν ἄλλο γὰρ μόριον τοῦ οὐρανοῦ ἄλλο τι μέρος τοῦ κενοῦ καταλαμβάνει ) ἐν χρόνῳ τε κινεῖται καὶ ἔχει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον , πολλῷ γε μᾶλλον τὰ κατ’ εὐθεῖαν κινούμενα , κἄν διὰ κενοῦ κινῆται , ἐν χρόνῳ τε κινηθήσεται καὶ ἕξει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον . εἰ γὰρ ὅλως τοῦ ἐν χρόνῳ γίνεσθαι αἴτιον ἦν τὸ διαιρούμενον ἐν τῆ κινήσει σῶμα , καὶ διὰ τοῦτο ἀνάγκη ἠν τὰ διὰ κενοῦ κινούμενα ἀχρόνως κινεῖσθαι διὰ τὸ μηδὲν εἶναι ὃ διαιρήσουσι , πολλῷ μᾶλλον τοῦτο ἔδει συμβαίνειν ἐπὶ τῆς ὀξυτάτης τῶν κινήσεων , λέγω δὴ τῆς περιφορᾶς οὐδὲν γὰρ οὐδὲ τὰ κύκλῳ κινούμενα διαιρεῖ σῶμα ) · ἀλλὰ μὴν οὐ συμβαίνει , ἀλλὰ πᾶσα περιφορὰ ἐν χρόνῳ καὶ μηδενὸς ὄντος τοῦ διαιρουμένου ἐν τῇ κινήσει · πολλῷ οὖν μᾶλλον οὐδὲ ἐπὶ τῶν κατ’ εὐθεῖαν κινουμένων τοῦτο συμβήσεται , ἀλλὰ κἄν ἐπὶ κενοῦ ἐκινοῦντο , πάντως ἐν χρόνῳ ἐκινήθησαν ἂν καὶ οὐδὲν ἦν τὸ κωλῦον τὸ θᾶττον εἶναι καὶ τὸ βραδύτερον ἐν τῇ κινήσει . Έτι δὲ καὶ ἐκ τῶν προαιρετικῶν κινήσεων , αἵτινες ὡς ζῴοις ἡμῖν ὑπάρχουσιν , ἔστιν ἐλέγξαι τὸν λόγον . ἆρα γὰρ εἰ κενὸν ἦν τὸ μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ , ἐβουλήθην δὲ βαδίζων Ἀθήνηθεν Θήβαζε παραγενέσθαι , ἀχρόνως ἄν ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας ἐγενόμην ; ἀλλὰ γελοῖον · ἅμα γὰρ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ νῦν ἐν Ἀθήναις ὑπῆρχον ἄν καὶ ἐν Θήβαις , μᾶλλον δὲ πανταχοῦ . εἰ γὰρ ἐξ Ἀθηνῶν τυχὸν εἰς ’Ιταλίαν βαδίζων ἀφικέσθαι ἐβουλόμην , ἀχρόνως δὲ τοῦτο ἀνάγκη ἦν γενέσθαι διὰ κενοῦ γινομένης τῆς κινήσεως , ἅμ ἀνάγκη ἦν καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ νῦν ἐν Ἀθήναις εἶναί με καὶ ἐν Ἰταλίᾳ , εἰ δὲ τοῦτο , καὶ ἐν ταῖς μεταξὺ πάσαις χώραις , εἰ δὲ τοῦτο , καὶ πανταχοῦ , εἴ γέ τινα ἐπινοήσεις τὴν περίμετρον τῆς γῆς βαδίζοντα . τί δὲ εἰ συνεχῶς γινομένης τῆς βαδίσεως ὁ μὲν ὀξύτερον βαδίζει ὁ δὲ βραδύτερον , ἆρα ὁμοίως ἄν ἀχρόνως τὴν αὐτὴν ἤνυσαν ; καὶ τί πλέον ἔσχεν ἡ ἰσχυροτέρα δύναμις τῆς ἀσθενεστέρας ; τί δὲ ὁ δρομεὺς ἀσθενοῦς γυναίου ; εἰ δὲ μηδὲν κωλύει βάδισιν διὰ κενοῦ ἐν χρόνῳ γίνεσθαι , ἡ δὲ βάδισις κίνησίς ἐστι κατὰ τόπον , οὐδὲν ἄρα κωλύει κενοῦ ὄντος γίνεσθαι δι’ αὐτοῦ κίνησιν . καὶ εἰ ὅλως αἱ ὑπὸ ψυχῆς γινόμεναι κινήσεις γένοιντο ἄν καὶ κενοῦ ὄντος , τί κωλύει καὶ τὰς φυσικὰς κινήσεις διὰ κενοῦ ἐν χρόνῳ γενέσθαι ; εἰ δέ τις τῷ ἐν τοῖς τελευταίοις τῆς Φυσικῆς εἰρημένῳ προσχρησάμενος ἐνσταίη τῷ λόγῳ , καὶ εἴποι ὅτι ἐν τῇ βαδίσει οὐ μόνον ὁρᾶται κίνησίς τις οὖσα , ἀλλὰ καὶ στάσις δεῖ γὰρ ἕτερον παρ’ ἕτερον ἐρεῖσαι καὶ στῆσαι πόδα ) · διὰ τοῦτο οὖν χρόνος ἐν τῇ βαδίσει εἴποι ἂν ὁ τοιοῦτος , οὐ διὰ τὴν κίνησιν , ἀλλὰ διὰ τὴν στάσιν · φήσαιμι δὲ ἐγὼ πρὸς τοῦτον , ὅτι ἡ στάσις οὐ τοῦ ὅλου ἐστὶ σώματος ἀλλὰ μέρους , ἡ δὲ κίνησις ὅλου ἐστὶ τοῦ σώματος συνεχῶς καὶ ἀδιακόπως γινομένη , ἡ δὲ στάσις κατὰ μόριον γίνεται · τοῦ γὰρ ἑτέρου τῶν ποδῶν ἀμοιβαδὸν ἡ στάσις ὑπάρχει . ὅτι δὲ οὐχ ἵσταται τὸ ὅλον σῶμα , ἀλλὰ συνεχῶς κινεῖται , δῆλον ἐντεῦθεν . αὐτὴν γὰρ τὴν στάσιν τοῦ ἑτέρου τῶν ποδῶν διὰ τὴν κίνησιν τοῦ ὅλου ἐποίησεν ἡ φύσις · τῇ γὰρ ἀντερείσει τοῦ ἑτέρου ποδὸς τὸ ὅλομ λονοῦμεν σῶμα · ἐν αὐτῷ ἄρα τῷ ἀντερείδειν καὶ ἵστασθαι τὸν πόδα ὅλον τὸ σῶμα κινεῖται . εἰ γὰρ ἐν τῇ ἀντερείσει τοῦ ποδὸς τὸ ὅλον ἵσταται , πότε κινηθήσεται ; ἀεὶ γὰρ ὁ ἕτερος τῶν ποδῶν ἐρείδεται · μετέωρον γὰρ εἶναι ὅλον τὸ σῶμα οὐ δύναται . ὥστε ἢ οὐδὲ ὅλως κινεῖται τὸ ὅλον , ἢ ἅμα τοῦ μορίου ἱσταμένου κινεῖται . οὐκ ἄρα τοῦ ὅλου ἐστὶν ἡ στάσις ἡ τοῦ ἑτέρου τῶν ποδῶν , ἀλλὰ τοῦ μορίου . κινεῖται οὖν τὸ ὅλον ἐν τῇ βαδίσει συνεχῶς , καὶ οὐ πρότερον ἵσταται τὸ ὅλον , πρὶν ἄμφω σταθῶσιν οἱ πόδες . εἰ τοίνυν συνεχὴς καὶ ἀδιάκοπος ἡ βάδισις , ὁ ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας διὰ κενοῦ βαδίζων , εἰ μὲν ἀχρόνως ἐξ Ἀθηνῶν εἴς Θήβας ἀφίξεται , ἅμα ἔσται ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Θήβαις . τοῦτο δὲ ἀδύνατον · οὕτω γὰρ ἂν καὶ πανταχοῦ κατὰ ταὐτὸν ὑπῆρξεν ἄν τις . ἢ οὖν οὐδ’ ὅλως ἔσται βαδίσαι ἐξ Ἀθηνῶν | εἰς Θήβας διὰ κενοῦ , ἢ πάντως ἐν χρόνῳ ἔσται ἡ βάδισις . ἀλλὰ μὴν τὸ μὴ δύνασθαι διὰ κενοῦ βαδίζειν ἄλογον · τί γὰρ ἔσται τὸ κωλῦον κενοῦ ὄντος βαδίσαι ; εἰ γὰρ νῦν μεταξὺ σώματος ὄντος καὶ τοῦτο διαιρούντων ἡμῶν ἐν τῇ βαδίσει ὅμως οὐ κωλυόμεθα βαδίσαι , πόσῳ μᾶλλον μηδενὸς ὄντος τοῦ ἐμποδίζοντος οὐκ ἄν ἐβαδίσαμεν ; τί δὲ ἦν ὅλως τὸ κωλῦον διὰ κενοῦ τὸν μὲν σχολαιότερον βαδίζειν τὸν δὲ θάττον ; εἰ γὰρ νῦν διὰ σώματος γινομένης τῆς κινήσεως οὐδὲν κωλύεται ὁ ταχύτατα κινεῖσθαι δυνάμενος διὰ τὸ τοῦ ἀέρος εὐδιαίρετον , πόσῳ μᾶλλον κενοῦ ὄντος τοῦ μεταξὺ <οὐκ> ἐκωλύθη ἄν οὐδὲ σχολαιότερον βαδίζειν βουλόμενος ; πρὸς μὲν γὰρ τὴν ταχεῖαν κίνησιν ἐμποδίσειεν ἄν ἴσως τὸ μεταξὺ σῶμα διὰ τὴν διαίρεσιν , πρὸς δὲ τὸ σχολκιότερον βαδίσαι τί ἄν ἐμποδίσοι τὸ κενόν ; ὥστε εἰ ἐνδέχεται διὰ κενοῦ σχολαιότερον βαδίζειν , ἡ δὲ σχολαιοτέρα βάδισις τῷ ἐν πλείονι χρόνῳ γίνεσθαι συμβαίνει , δῆλον δήπου ὅτι ἐν χρόνῳ διὰ κενοῦ ἡ βάδισις ἐγίνετο . τί οὗν κωλύει καὶ φυσικὴν κίνησιν διὰ κενοῦ γενέσθαι ; Ἔτι δὲ καὶ ἐκ τῶν παρὰ φύσιν καὶ βίᾳ γινομένων κινήσεων τοῦτο πιστώσαιτο ἄν τι . εἰ γὰρ κενοῦ ὄντος δύο τινὲς τοξεύοιεν , καὶ ὁ μὲν εἴη παῖς ἀσθενὴς ὁ δὲ πάνυ ἀνδρεῖος , εἶτα τοξεύοιεν κατὰ σκοποῦ εἰς ὃν ὁ παῖς τὸ βέλος ἀκοντίσαι δύναται , ἆρα ἐὰν ἅμα ἀφῶσι τὰ βέλη , ἅμα ψαύσειαν ἂν τοῦ σκοποῦ ἄμφω τὰ βέλη καὶ οὐ προτερεύσει τὸ τοῦ ἀνδρειοτέρου ; ἀλλὰ γελοῖον · οὕτω γὰρ ἄν εἰς τὸ θᾶττον ἐξακοντίσαι οὐ · δὲν συντελέσειεν ἡ ἐρρωμενεστέρα δύναμις , τοῦτο δὲ ἄτοπον . εἰ δὲ ἕξει τι πλέον τὸ ὑπὸ τῆς ἐρρωμενεστέρας δυνάμεως ἐξακοντιζόμενον , τῷ χρόνῳ δηλονότι τὸ πλέον ἕξει · ἐν πλείονι ἄρα χρόνῳ τὸ ὑπὸ τοῦ παιδὸς ἀκοντι - σθὲν εἰς τὸν σκοπὸν ἀφίξεται . ἐὰν οὖν καὶ τῆς ἰσχυροτέρας δυνάμεως ἔτι μᾶλλον ἰσχυροτέραν λάβω , ἕξει τι πλέον δηλονότι · χρόνῳ οὖν τὸ πλέον · κἀκείνη ἄρα ἐν χρόνῳ ἐκίνησε τὸ βέλος . ἔτι εἰ κενὸν ἦν , ἔρριψα δὲ λίθον παρὰ φύσιν ἐπὶ τὸ ἄνω , ἆρα ἀχρόνως τινὰ τόπον καταλήψεται , οἷον σταδιαῖον ; καὶ εἰ τοῦτο , ἐὰν ἄρα ἀνδρειότερος ῥίψῃ , ταχύτερον τὸν αὐτὸν καταλήψεται τόπον . τί δὲ τοῦ ἀχρόνου ταχύτερον ; καὶ εἰ τὸ στάδιον ἀχρόνως κατέλαβε , διὰ τί μὴ καὶ δύο ; καὶ οὕτω μέχρι τῆς ἀπλανοῦς . καὶ τί τούτου καταγελαστότερον ; ὥστε εἰ ταῦτα ἄτοπα , δῆλον δήπου ὅτι καὶ εἰ κενὸν ἦν , ἐν χρόνῳ ἄν πάντως ἡ παρὰ φύσιν ἐγένετο κίνησις . τοίνυν καὶ αἱ προαιρετικαὶ παρὰ φύσιν κινήσεις κενοῦ ὄντος ἐν χρόνῳ ἂν ἐγένοντο , δῆλον δήπου ὅτι καὶ αἱ κατὰ φύσιν . ὑποκείσθω γὰρ κενὸν εἷναι 15 τὸ μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς · ἆρα οὖν εἰ ἀφεθῇ ἐκ τῆς ἀπλανοῦς λίθος , ἀχρόνως ἄν εἰς γῆν ἀφίκετο ; καὶ τί τούτου καταγελαστότερον , αὐτῆς τῆς ἀπλανοῦς ἀσυμμέτρως ταχυκινητότερον εἶναι τὸν λίθον ; ἀλλ’ εἰ ἀχρόνως ἢ ὁ κάτωθεν ῥιφεὶς ἄνω ἀφίκετο , ἢ ὁ ἄνωθεν κάτω , λέγω δὲ ἄνω μὲν τὴν ἀπλανῆ κάτω δὲ τὴν γῆν , ἐν τῷ αὐτῷ νῦν συμβήσεται ἄνω τε καὶ κάτω εἶναι τὸν λίθον , ὅπερ ἀδύνατον . ὥστε ἀνάγκη πᾶσα τὸν ἀφεθέντα ἄνωθεν λίθον κενοῦ ὄντος τοῦ μεταξὺ ἢ μηδὲ ὅλως κινηθῆναι , ἀλλ’ ἠρεμεἶν δι’ ὅλου εἰς τὸν παρὰ φύσιν τόπον ἐν τῶ κενῷ ὀχούμενον , ἤ , εἰ τοῦτο πάλιν ἀδύνατον , λείπεται τὸ ἐν χρόνῳ τινὶ αὐτὸν τὸν κατὰ φύσιν καταλαβεῖν τόπον , λέγω δὴ τὴν γῆν . τριῶν οὖν ἐξ ἀνάγκης συμβαινόντων , ἢ ἅμα τὸ αὐτὸ εἶναι ἄνω καὶ κάτω , ἢ ἐν τῷ παρὰ φύσιν ἠρεμεῖν τόπῳ τὸν λίθον ὀχούμενον ἐπὶ τοῦ κενοῦ , ἢ ἐν χρόνῳ κινεῖσθαι , εἰ τὰ δύο τὰ πρότερα δέδεικται ἀδύνατα , λείπεται τὸ τρίτον ἀληθὲς εἶναι . Ότι μὲν οὖν καὶ εἰ κενὸν ἦν , οὐδὲν ἐκώλυε κίνησιν εἶναι καὶ ταύτην ἐν χρόνῳ οὐδὲ γὰρ ἔστιν ἄχρονος κίνησις ) , ἱκανῶς οἶμαι οἶμαι δέδεικται , ὅτι δὲ ἀδύνατον ὅλως κίνησιν γενέσθαι κενοῦ μὴ ὄντος , μάθοις ἄν οὕτως . εἰ τῆς κινήσεως διὰ σώματος γινομένης , οἷον δι’ ἀέρος , δεῖ πάντως τὰ μόρια τοῦ ἀέρος ἀντιπαραχωρεῖν τῷ κινουμένῳ , καὶ τοσοῦτον ὄγκον ὑπεξίστασθαι τοῦ ἀέρος ὅσον ἐστὶ τὸ κινούμενον , μὴ ἔστι δὲ κενόν τι διάστημα ὃ κατείληφε τὸ ἀντιμεθιστάμενον τῷ κινουμένῳ σῶμα ὃ παραχωρῆσαν τῷ κινουμένῳ δέδωκεν αὐτῷ χώραν εἰς τὸ κινηθῆναι , ἀλλ’ ἀντιμεταστὰς ὁ ἀὴρ οὐδὲν καταλέλοιπε διάστημσ , τί ἐδέησε τῆς ἀντιμεταστάσεως ; ἵνα τί παραχωρήσῃ τῷ κινουμένῳ ; οὐ γὰρ δὴ ἐπιξάνειαν μόνην · οὐ γάρ ἐστιν ἐπιφάνεια τὸ κινούμενον , ἵνα ὑπὸ ἐπιφανείας χωρηθῇ ἐφαρμόσαν αὐτῇ , σῶμα δὲ οὐκ ἂν ἐφαρμόσειεν ἐπιφανείᾳ . εἰ γὰρ τὸ κινούμενον διάστημά τι ἀεὶ παραμείβει ἴσον ἑαυτῷ , τοῦτο δὲ τὸ διάστημ’ ἢ κενὸν ἀνάγκη εἶναι ἢ σῶμα , σῶμα δὲ διὰ σώματος ἀδύνατον χώρησαι , αναγκη που κενὸν εἶναι ὅπερ ἀεὶ καταλαμβάνει διάστημα . εἰ γὰρ τριχῇ διαστατὸν τὸ κινούμενον , ὅλον δὲ ὡς ὅλον μεταβαίνει , τοσαύτης δηλονότι δεηθήσεται χώρας , ὅσον καὶ αὐτό ἐστιν · οὐ γὰρ ἄν εἰ μὴ τοῦτο ἦν , τοσοῦτον αὐτῷ ἀέρα ἀντιπεριστῆναι ἐδέησεν ὅσον ἐστὶν αὐτό . ἔστι δὲ αὐτὸ πηχυαῖον εἰ τύχοι κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις · τοσαύτης ἄρα καὶ τῆς χώρας δεηθήσεται . τοῦτο δέ ἐστι τὸ κενόν · ἀδύνατον ἄρ κενοῦ μὴ ὄντος κίνησιν γενέσθαι . ἄλλως τε τὸν ἀντιμεθιστάμενον αὐτῷ ἀέρα εἰ νοήσεις αὐτὸν μὲν τοῦ οἰκείου μεταστάντα τόπου , μήτε δὲ τὸ κινούμενον ἐγγενόμενον ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ , μήτε τὸν πέριξ ἀέρα συμπεσόντα , τί ἄν εἴη ἄλλο τὸ μεταξὺ τοῦ πέριξ ἀέρος , ἢ διάστημα κενὸν εἰς ὃ χωρεῖ τὸ κινούμενον ; εἴρηται δὲ ἡμῖν περὶ τούτων πλατύτερον ἐν τοῖς περὶ τοῦ τόπου λόγοις . καὶ ἐκ τούτου οὖν δῆλον ὄπ ἀνάγκη τὸ κινούμενον κατὰ τόπον κενήν τινα χώραν ἄλλοτε ἐξ ἄλλης παραλαμβάνειν . πολλάκις δὲ ἐπεσημειωσάμην ὅτι τὸ κενὸν τοῦτο , εἰ καὶ ἔχειν φημὶ καθ’ αὑτὸ τῷ ἰδίῳ λόγῳ ὑπόστασιν , καὶ περὶ αὐτὸ μένον ἀκίνητον ἐγγίνεσθαι ἄλλοτε ἄλλο σῶμα , ἀλλ’ οὖν οὐ μένειν ποτέ φημι ἐκτὸς σώματος , ὥσπερ οὐδὲ τὴν ὕλην ἐκτὸς εἴδους , οὐδὲ τὸ σῶμα ἐκτὸς ποιότητος , καίτοι ἰδίαν γε ὑπόστασιν τῷ οἰκείῳ λόγῳ ἔχοντα . οὕτως οὖν καὶ εἰ ἔχει ἰδίαν ὑπόστασιν τὸ κενόν , ἀλλ’ οὖν οὐδέποτέ ἐστι χωρὶς σώματος · ὑγρὸς γὰρ ὢν ὁ ἀὴρ καὶ εὐκίνητος οὐ συγχωρεῖ ποτε κενὴν καταλειφθῆναι χώραν , ἀλλὰ θᾶττον ὰντιμεθίσταται τοῖς σώμασι , πρὶν ὑπολειφθῆναι τὸ κενόν . Ταῦτα μὲν οὖν ἱκανῶς ἐπὶ τοσοῦτον . εἰ δέ τις ἐπιζητοίη καὶ τῆς τῶν ἀνομοιοσχημόνων διαφόρου κινήσεως τὰς αἰτίας , ποίῳ λόγῳ ἐπὶ κενοῦ γινομένης τῆς κινήσεως θᾶττον κατενεχθήσεται τὸ σφαιρικὸν τοῦ πλατέος , φήσομεν ὅτι τοῦτο ἐπὶ μὲν σωμάτων γινομένης τῆς κινήσεως ἀληθές ἐστι , καὶ τὸ ἰσόρροπον βάρος πλατὺ ὂν βραδύτερον καταφέρεται διὰ τὸ ὑπὸ πλείονος ἀνέχεσθαι ἀέρος , τὸ δὲ αὐτὸ βάρος βραδύτερον διαιρεῖν τὸν πλείονα ἀέρα , εἰ μέντοι διὰ κενοῦ γίνοιτο ἡ κίνησις , ἡ διαφορὰ τοῦ θάττονος καὶ τοῦ βραδυτέρου κατὰ μόνην γενήσεται τὴν ἀνισότητα τῶν ῥοπῶν , τὸ πλατὺ καὶ τὸ σφαιρικὸν ἰσόρροπα ὄντα ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ κατενεχθήσεται . οὐδὲν γάρ ἐστι τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἐμποδίζον , ἀλλὰ μόνη ἡ φυσική ἐστι ῥοπὴ ἡ εἰς τὴν κίνησιν ἐνεργοῦσα · ἴσης οὖν οὔσης καὶ ὁμοίας τῆς φυσικῆς ῥοπῆς , καὶ μηδενὸς ὄντος τοῦ μᾶλλον ἡ ἧττον ἐμποδίζοντος , ἴσην καὶ ὁμοίαν εἶναι τὴν κίνησιν ἀνάγκη . ‘Ημεῖς δὲ λέγομεν ἐκ τῶν ὑποκειμένων ὅτι ἐστὶν ὕλη μία τῶν ἐναντίων , θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ τῶν ἄλλων φυσικῶν εναντιωσεων . Δείξας ὅτι οὐδὲ τὸ κατεσπαρμένον κενὸν εἶναι δύναται , ἐπειδὴ αἱ ἀπορίαι δι’ ὧν κατεσκεύαζον ὅτι ἔστιν οὕτω τὸ κενὸν ἐκ τῆς μανώσεως καὶ πυκνώσεως τῶν σωμάτων δοκοῦσιν ἔχειν τὸ πιθανόν , βούλεται καὶ 15 αὐτὰς ἐπιλύσασθαι , καὶ δείκνυσιν ὅτι ἡ πύκνωσις καὶ ἡ μάνωσις οὐ γίνεται κατὰ παρεμπλοκὴν κενῶν . προσκέχρηται δὲ τοῖς ἀποδεδειγμένοις ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ . εἴρηται γάρ , φησίν , ὅτι τοῖς ἐναντίοις πᾶσι μία καὶ ἡ αὐτὴ ὑπόκειται ὕλη οἷον θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , ξηροῦ καὶ ὑγροῦ , μαλακοῦ καὶ σκληροῦ , καὶ πάντων ἀπλῶς τῶν ἐν·αντίων ) , καὶ ἡ αὐτὴ δυνάμει ἐστὶ τὰ ἐναντία , ἄλλη μὲν οὖσα κατὰ τὴν οὐσίαν παρ’ ἕκαστον αὐτῶν , δεχομένη μέντοι παρὰ μέρος ἑκάτερον . ὥσπερ οὖν τοῦ θερμοῦ καὶ τοῦ ψυχροῦ μία καὶ ἡ αὐτή ἐστιν ὅλη καὶ τῶν ἄλλων πάντων ἐναντίων , οὕτω δέ , φησί , καὶ σώματος ἡ ὕλη ἡ αὐτή ἐστι καὶ μεγάλου καὶ μικροῦ · οὐ μόνον γὰρ τῶν ἐναντίων ἡ αὐτή ἐστιν ὕλη , ἀλλὰ καὶ τῶν ἑτέρων . ὥσπερ οὖν μεταβάλλουσα , φησίν , ἐκ θερμοῦ εἰς ψυχρὸν οὐκ ἀποβάλλουσά τινα τῶν ἐν αὐτῇ μορίων θερμὰ ὄντα , προσλαμβάνουσα δὲ ἔξωθεν ἄλλα ψυχρά , οὕτως εἰς ψυχρὸν ἐκ θερμοῦ μεταβάλλει παρεμπλοκῇ τινι τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων , ἀλλ’ ἡ αὐτὴ μένουσα ὅλη δι’ ὅλης μεταβάλλει ἐκ τοῦ θερμοῦ εἰς τὸ ψυχρὸν καὶ ἔμπαλιν ἐκ τοῦ ψυχροῦ εἰς τὸ θερμόν οὐδὲ γὰρ ἔστι τι μόριον τοῦ πυρὸς ὃ οὐκ ἦν θερμόν , ἀλλὰ ὅλον δι’ ὅλου θερμόν ἐστιν · ἐν οὖν τῇ μεταβολῇ τῇ εἰς τὸ ψυχρὸν ὁμοιομερῶς ὅλον δι’ ὅλου μεταβάλλει , καὶ τὸ δυνάμει τῆς ὕλης ἄγεται εἰς ἐνέργειαν . ὡσαύτως καὶ ἐπὶ λευκοῦ καὶ μέλανος καὶ τῶν λοιπῶν · οὐ γὰρ τὸ λευκὸν γινόμενον μέλαν μόρια μὲν ἀπέβαλε τοῦ λευκοῦ ἐξ ὧν λευκὸν ἦν , προσέλαβε δὲ ἔξωθεν μόρια μέλανα , ἀλλ’ ὅλον δι’ ὅλου ὁμοιομερῶς ἐτράπη . ὁμοίως καὶ ὅταν ἐξ ἔλαττον θερμοῦ μᾶλλον θερμὸν γίνηται , οὐκ ἀποβάλλον μόριά τινα ψυχρὰ ἄλλα δὲ θερμὰ προσλαμβάνον , οὕτως ἐπιτείνει τὴν θερμότητα , ἀλλὰ πάλιν τροπῇ τῆς ὕλης καὶ μεταβολῇ ἐκ τοῦ δυνάμει εἰς τὸ ἐνεργείᾳ ) , ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων ἔχει , οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ μανώσεως καὶ πυκνώσεως . ἡ γὰρ αὐτὴ ὕλη δυνάμει οὖσα τὰ ἐναντία ποτὲ μὲν μανοῦται ποτὲ δὲ πυκνοῦται · ὅταν μὲν γὰρ ἐξ ὕδατος εἰς ἀέρα μεταβάλλῃ , μανοῦται οὔ τινα κενὰ ἔξωθεν προσλαμβάνουσα , ἀλλ’ ὁμοιομερῶς ὅλη δι’ ὅλης εἰς μείζονα ὄγκον μεταβάλλουσα . ὅλον γὰρ δι’ ὅλου τὸ ὕδωρ ἐμανώθη · οὐ γὰρ τινὰ μέν ἐστιν αὐτοῦ μόρια ἀὴρ τινὰ δὲ ὕδωρ , ἀλλ’ ὁμαλῶς ὅλον τὸ ὕδωρ ἀὴρ ἐγένετο . ὥστε καὶ ἡ μάνωσις δι’ ὅλου γέγονε τοῦ ὑποκειμένου . ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ πύκνωσις οὐκ ἀποβολῇ κενῶν γίνεται , ἀλλὰ μεταβολῇ τῆς οὐσίας · ὁμοιομερῶς γὰρ κἀνταῦθα ὁ πᾶς ἀὴρ ἐπυκνώθη καὶ μετέβαλεν εἰς ὕδωρ , καὶ οὐκ ἔστιν εὑρεῖν τι μόριον ὃ μὴ μετέβαλε , καίτοι εἰ ἡ πύκνωσις συνίζησις ἦν εἰς τὰ κενά , οὐκ ἄν ἦν ὁμοιομερὴς ἡ μεταβολή . Εἶτα καὶ ἐπὶ σαφέστερον μεταβαίνει παράδειγμα . ὥσπερ γάρ , φησί , τὴν τοῦ μείζονος κύκλου περιφέρειαν δυνατὸν ποιῆσαι ἐλάττονος κύλλου δυνατὸν γὰρ τὸ ἡμικύκλιον ποιῆσαι δίμοιρον ἐλάττονος κύκλου ) , ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων καίτοι ὁμοιομερῶν ὄντων τῶν τοῦ κύκλου τμημάτων , ὅταν ἡ τοῦ μείζονος κύκλου περιφέρεια συνάγηται καὶ γίνηται ἐλάττονος κύλλου περιφέρεια , ὁμοίως τῆς περιφερείας πανταχόθεν συνιούσης , γίνεται μὲν τὰ μόρια μᾶλλον κυρτὰ ἢ πρότερον , καὶ οὑ δήπου τινὰ ἦν ἐν τῷ μείζονι κύκλῳ ἃ οὐκ ἦν κυρτὰ ἀλλ’ εὐθέα , καὶ ταῦτα ἐκάμφθησαν ἐν τῷ συνάγεσθαι τὴν περιφέρειαν , ἀλλ’ ὁμαλῶς ὅλης οὔσης κυρτῆς τῆς τοῦ μείζονος κύκλου περιφερείας ἡ αὐτὴ πάλιν ὁμαλῶς κυρτοτέρα γέγονε , καὶ πάλιν ἡ τοῦ ἐλάττονος κύκλου περιφέρεια γένοιτο ἄν μείζονος κύκλου τῷ αὐτῷ λόγῳ , ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων ἀνίεται ἢ ἐπιτείνεται ἡ κυρτότης οὐδενὸς ἐν τῷ κύκλω διαλείμματος ὄντος , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ μανώσεως ἔχει καὶ πυκνώσεως , καὶ σμικρότητος καὶ μεγέθους . οὐ γὰρ προσλαβοῦσα συστέλλεται , ἀλλ’ οὐδὲ διαστολῇ τῶν μορίων καὶ παρεμπλοκῇ κενοῦ , ὡς ἐπὶ τῆς διαστολῆς τοῦ ἐρίου γίνεται , οὕτως ἐκ μικροῦ μεῖζον γίνεται , ἢ συνιζανόντων εἰς τὰ κενὰ τῶν μορίων πάλιν ἐκ μεγάλου μικρόν , ἀλλὰ μία καὶ ἡ αὐτὴ ὕλη ἀμφοῖν δυνάμει οὖσα ἑκάτερον , οὕτως ἐνεργείᾳ γίνεται , ὥσπερ εἶπον καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ κύκλου περιφερείας ἧττον κυρτῆς ἢ μᾶλλον γινο - μένῃς συμβαίνειν . ὥσπερ δὲ ἄλλαις ποιότησιν ἄλλαι πολλάκις ἕπονται , ξηρότης , οὕτω , φησί , καὶ τῇ μὲν μανώσει ἕπεται ἡ κουφότης , τῇ δὲ πυκνώσει ἡ βαρύτης . αὗται μὲν οὖν , ἡ βαρύτης λέγω καὶ ἡ κουφότης , πάντως ἕπονται ἡ μὲν τῇ μανώσει ἡ δὲ τῇ πυκνώσει , καὶ ἄλλα δὲ δύο ἕπονται ταύταις , φησίν , ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τῇ μὲν πυκνώσει τὸ σκληρόν , τῇ δὲ μανώσει τὸ μαλακόν . ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ πάντων , φησί · διαφωνεῖ γὰρ ἐπὶ σιδήρου καὶ μολίβδου · ὁ μὲν γὰρ μόλιβδος πυκνὸς ὢν μαλακός ἐστιν , ὁ δὲ σίδηρος μανότερος μὲν τοῦ μολίβδου , σκληρότερος δέ . ὥστε τῇ μανώσει καὶ τῇ πυκνώσει δύο ἑκατέρᾳ ποιότητες ἕπονται , τῆ μὲν μανώσει ἀεὶ μὲν τὸ κοῦφον ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲ καὶ τὸ μαλακόν , τῇ δὲ πυκνώσει ἀεὶ μὲν τὸ βαρὺ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲ καὶ τὸ σκληρόν . ταῦτα δὲ ἐπίτηδες εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης · ἐπειδὴ γὰρ διὰ τοῦτο ἔλεγον ἐκεῖνοι τὸ μανὸν κοῦφον εἶναι , διότι κενὰ ἔχει πλείονα κατεσπαρμένα ταῦτα γὰρ αἴτια εἶναι τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω φορᾶς ) , διὰ τοῦτο οὖν αὐτός φησιν ὅτι τῇ μὲν μανώσει κουφότης ἕπεται , τῇ δὲ πυκνώσει βαρύτης , ὧν ἡ μὲν κουφότης αἰτία τῆς ἐπὶ τὸ ἄνω φορᾶς , ἡ δὲ βαρύτης τῆς ἐπὶ τὸ κάτω . ὥστε , φησίν , ὅτι μὲν κενὸν οὐκ ἔστιν οὔτε χωριστὸν οὔτε κατεσπαρμένον ἐν τοῖς σώμασιν , ἱκανῶς δέδεικται , εἰ δέ τινι , φησί , φίλον τὸ κινήσεως ἀπλῶς αἴτιον , τοῦτο κενὸν καλεῖν , καλείτω οὗτος βαρύτητα καὶ κουφότητα τὸ κενόν , μᾶλλον δὲ τὴν ὕλην τὴν τούτων δεκτικήν . ἡ μὲν οὖν κουφότης , φησί , καὶ ἡ βαρύτης κινήσεως αἴτιά εἰσι τοῖς σώμασι , σκληρότης δὲ καὶ μαλακότης πάθους καὶ ἀπαθείας · τὰ μὲν γὰρ μαλακὰ εὐπαθέστερα , τὰ δὲ σκληρὰ δυσπαθέστερα . ταῦτα μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης , ἐκ τούτων δὲ ἐπιλελυμέναι ἄν εἶεν αἱ ἀπορίαι . καὶ ὅτι κίνησις ἔσται καὶ κενοῦ μὴ ὄντος , προφανές ( ἀντιπεριίσταται γὰρ τῷ κινουμένῳ ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ ) , ἐκεῖνοι δὲ μήπω ἐπιστήσαντες τῇ ἀντιπεριστάσει τῶν σωμάτων ἠπόρουν πῶς ἂν κίνησις γένοιτο κενοῦ μὴ ὄντος · ὠθουμένου γὰρ ὑπὸ τοῦ κινουμένου τοῦ ἔμπροσθεν κυμαίνειν ἀνάγκη τὸν οὐρανόν . εἰ τοίνυν ἀντιπεριίσταται ἀλλήλοις τὰ σώματα , καὶ κίνησις ἔσται δηλονότι καὶ οὐ κυμαίνει ὁ οὐρανός . λείπεται δὴ τὸ ἐπὶ τῶν σωμάτων τῶν ἐξ ἐλάττονος εἰς μεῖζον σῶμα μεταβαλλόντων , οἷον ἐξ ὕδατος εἰς ἀέρα . φασὶν οὖν , ἐπειδὴ μάνωσις καὶ πύκνωσις γίνεται κατὰ μεσυμβαίνειν ταβολὴν τῶ σωμάτων , καὶ οὐ τῷ εἰς τὰ κενὰ χωρεῖν , ὅταν ἐξ ὕδατος ἀὴρ γένηται , πιλεῖται ὁ ἔξωθεν ἀὴρ ὠφούμενος ὑπὸ τοῦ γενομένου , καὶ τῇ ὠθήσει πυκνοῦται , πυκνούμενος δὲ ἐλάττον κατέχει τόπον · καὶ οὕτως οὔτε δύο σώματα ἐν τῶ αὐτῶ γίνεται οὔτε τὸ πᾶν κυμαίνει . ἀλλὰ τὸ αὐξῆσαν σῶμα γέγονεν ἐν τῷ τόπῳ τοῦ μειωθέντος . τοῦτο δὲ πολλὴν ἀπορίαν ἔχειν μοι φαίνεται · τίνι γὰρ λόγῳ ὤθησις πυκνοῖ , συνιδεῖν οὐκ ἔχω . ἡ μὲν γὰρ ὤθησις κινεῖ τὸ ὠθούμενον , ἡ κίνησις δὲ θερμαίνειν πέφυκε , τὸ δὲ θερμαινόμενον μανοῦται · πῶς οὖν οἷόν τε πύκνωσιν ὑπὸ τῆς ὠθήσεως γενέσθαι ; τοὐναντίον γὰρ ἐκ τοῦ λόγου μανώσεως μᾶλλον αἰτία , οὐ πυκνώσεως , φαίνεται . ἄλλως τε ἐν θέρους ὥρᾳ πολλοῦ ὄντος τοῦ καύματος , καὶ τοῦ ἀέρος λεπτομερεστάτου ὄντος , πῶς οὐ γελοῖον τὸ λέγειν ὅτι τὸ ἐξατμιζόμενον ὑπ’ ἐμοῦ ὕδωρ , ὅταν ἀτμὶς γένηται ἢ καὶ ἀήρ , ὠθεῖ τὸν ἔξωθεν ἀέρα καὶ πυκνοῖ ; πῶς δὲ οὐ τοὐναντίον ἡ ἀτμὶς ὁμιλήσασα τῷ περιέχοντι πολλῷ μᾶλλον λεπτύνεται ὑπὸ τῆς τῶν ἀκτίνων παρατρίψεως ; ἄλλως τε ἐπειδὴ ἐν τῷ θέρει μάλιστα τὸ ὕδωρ ἐξατμίζεται καὶ εἰς ἀέρα μεταβάλλει , εἰ ταύτῃ τόπος ἐγίνετο τῷ ἀέρι τῷ ἐξ ὕδατος μεταβάλλοντι τῷ ὠθεῖσθαι τὸν ἔξωθεν ἀέρα καὶ πυκνοῦσθαι , ἔδει μᾶλλον πυκνοῦσθαι τὸν ἀέρα ἐν τῷ θέρει . πολὺ γὰρ τὸ κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν μεταβάλλον εἰς ἀέρα ὕδωρ · ὥστε πυκνότερος ἔμελλεν ὁ ἀὴρ εἶναι ἐν θέρει ἢ ἐν χειμῶνι . εἰ γὰρ ἀληθὴς οὗτος ὁ λόγος , εἰλήφθω μοι ἡ χειμερινὴ τοῦ ἀέρος σύστασις εἶτα ἀρχέσθω τὸ ὕδωρ κατὰ τὸν τοῦ ἔαρος καιρὸν καὶ τὸν τοῦ θέρους μεταβάλλειν εἰς ἀέρα · ἀνάγκη δήπου , ὅσῳ ἂν πλείων ἡ μεταβολὴ γίνηται , πλείω τὸν ἔξωθεν πυκνοῦσθαι ἀέρα · ὥστε συμβήσεται τὸν τοῦ θέρους ἀέρα πυκνότερον εἶναι τοῦ ἐν τῷ χειμῶνι ἀέρος , τοῦτο δὲ ἄλογον . οὐκ ἄρα , ὅταν ὕδωρ εἰς ἀέρα μεταβάλλῃ , πυκνοῖ τὸ γενόμενον σῶμα τῇ ὠθήσει τὸν ἔξωθεν ἀέρα , καὶ ταύτῃ τόπον ἑαυτῷ ποιεῖ . ἢ οὖν εἰς ἰσόογκα μεταβάλλουσι τὰ στοιχεῖα , ἢ δεῖ νοεῖν ὅτι ὅσον ἐνταῦθα ὕδωρ μεταβάλλει εἰς ἀέρα , τοσοῦτος ἀλλαχοῦ ἀὴρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλει . ἀλλὰ τὸ μὲν ἀδύνατον , τὸ δὲ πλασματῶδες . ὅτι μὲν γὰρ τὸ ὕδωρ εἰς ἀέρα μεταβάλλον εἰς μείζονα ὄγκον μεταβάλλει , ἡ αἴσθησις μαρτυρεῖ · οἱ πίθοι γὰρ καὶ οἱ ἀσκοὶ τοῦ γλεύκους ῥήγνυνται τοὐ οἴνου εἰς πνεῦμα μεταβάλλοντος καὶ μὴ ἔχοντος ἐν τῷ ἀσκῷ χώραν . καὶ ἡ λιγνὺς δὲ καὶ ὁ καπνὸς πολλῷ πλείων ἐστὶ τοῦ ὄγκου τοῦ ξύλου καὶ τοῦ ἐλαίου · οὐ γάρ , ὥς τινές φασι , κονιορτοῦ δίκην σκεδαννύμενος ὁ καπνὸς πλείονα τόπον κατέχει τοῦ γεννήσαντος σώματος , οὐχ ὡς μείζων ὢν κατὰ τὸν ὄγκον ἀλλ’ ὡς οὐ συνεχής . χής . τοῦτο γὰρ ἐναργῶς ψεῦδος · μάλιστα μὲν γὰρ οὐ τοσαύτη ἐστὶν ἡ ἀναλογία τοῦ κονιορτοῦ συνηγμένου καὶ ἐσκεδασμένου , ὅση ἡ τοῦ καπνοῦ καὶ ἡ τῆς γεννώσης αὐτὸν οὐσίας , ἔπειτα δὲ ἐκ τῶν ὡμολογημένων καὶ τοῦτο ἐλέγχομεν · πόθεν ἐρρήγνυντο οἱ πεπληρωμένοι τοῦ γλεύκους πίθοι καὶ ἀσκοί , εἰ μὴ τὸ γινόμενον ἐκ τοῦ γλεύκους πνεῦμα μεῖζον ἦν κατὰ τὸν ὄγκον τοῦ γεννήσαντος σώματος ; ὅθεν οὐδὲ μεστοὺς εἰώθασι πληροῦν τοὺς ἀσκοὺς ἢ τοὺς πίθους τοῦ γλεύκους διὰ τὸ ἔχειν χώραν τὸ γινόμενον πνεῦμα , τῶν δὲ πίθων τὰ στόματα | οὐδὲ τελείως ἀποφράττουσιν , ἀλλ’ ἐῶσι διέξοδον τῷ πνεύματι . σαφέστατον δὲ καὶ τὸ τῆς τῆς ἐμπνευματώσεως τῆς τροφῆς . εἰς μείζονα γὰρ ὄγκον προφανῶς ἐμπνευματωθεῖσα ἡ τροφὴ μεταβάλλεται · συναισθανόμεθα γοῦν τοὐ ὄγκου καὶ τῆς διαστάσεως γαστρός . ὅτι μὲν οὖν οὐκ εἰς ἰσόογκα γίνεται ἡ μεταβολὴ τῶν σωμάτων , πρόδηλον , τὸ δὲ λέγειν ὅτι ἐμοῦ ἐνταῦθα ἐξατμίσαντος ὀλίγον ὕδωρ ἢ ἔλαιον ἐξ ἀνάγκης ἀλλαχοῦ τοσοῦτος ἀὴρ μεταβάλλει εἰς ὕδωρ , πλασματῶδες . πῶς δὲ καὶ οὐκ ἄλογον τὸ διὰ τὸ ἐμὲ ἐξατμίσαι ὀλίγον ὕδωρ τὸν ὅλον ἀέρα κινῆσαι , ἵνα καταλάβῃ τὸν τόπον τοὐ ἀλλαχοῦ ἀέρος μεταβάλλοντος εἰς ὕδωρ ; τοῦτο οὖν τέως ἠπορήσθω μέχρις ἂν λύσεως τῆς δεούσης τύχῃ . Ἡμεῖς δὲ λέγομεν ἐκ τῶν ὑποκειμένων ὅτι ἐστὶν ὕλη μία τῶν ἐναντίων . ὑποκειμένων , τουτέστι τῶν ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ ἀποδεδειγμένων , ὅτι μία ἐστὶν ἡ ὑποκειμένη τοῖς ἐναντίοις ὕλη , καὶ ὅτι δυνάμει οὖσα ὂν τὸ γὰρ εἶδος τὸ ὄν ) γίνεται ὂν ἐνεργείᾳ , ἑτέρα μὲν οὖσα κατ’ οὐσίαν πάντων τῶν ὄντων , λέγω δὴ τῶν εἰδῶν , οὐδέποτε μέντοι ἐκτὸς ειοους οὖσα . Ἔστι δὲ καὶ σώματος ὕλη καὶ μικροῦ καὶ μεγάλου ἡ αὐτή . Ὅτι οὐ μόνον τῶν ἐναντίων ἡ αὐτὴ ὕλη , ἀλλὰ καὶ σώματος . καὶ ἐπειδὴ μεταβάλλουσι κατὰ τοὺς ὄγκους ποτὲ μὲν μείζονα ποτὲ δὲ ἐλάττονα γινόμενα , καὶ τοὐ μεγάλου , φησί , καὶ τοῦ μικροῦ ἡ αὐτή ἐστιν ὕλη μετα - βάλλουσα εἰς ἑκάτερον . τεκμήριον δὲ τούτου , φησίν , ὅτι ἐν τῇ μεταβολῇ τῶν σωμάτων οὐδὲν ὁρῶμεν οὔτε τῷ μείζονι γινομένῳ ἔξωθεν προσγινόμενον , οἷον ὅταν ὕδωρ ἀὴρ γένηται , οὔτε τοῦ γινομένου ἐλάττονος ὑφαιρουμενον τι · Ὁμοίως τοίνυν καὶ ἐὰν ἀὴρ πολὺς ὢν ἐλάττων γίνηται . Ὅτι οὐ μόνον ὅταν παντελὴς ᾖ ἡ μεταβολή , τοῦτο συμβαίνει , ἀλλὰ καὶ ὅτε τὰ αὐτὰ μᾶλλον καὶ ἧττον γίνεται , οἷον ἐκ μανοτέρου ἀέρος ἧττον μανὸς ᾖ , καὶ ἐκ θερμοτέρου ἧττον θερμός · κἀνταῦθα γὰρ ἡ ὕλη δυνάμει οὖσα μεταβάλλει εἰς ἑκάτερον . Ὥσπερ γε καὶ ἡ τοῦ μείζονος κύκλου περιφέρεια καὶ κυρτότης · Πάνυ ἐναργὲς τὸ παράδειγμα · ὅταν γὰρ τὸ ἧττον κυρτὸν μᾶλλον κυρτὸν γένηται , οὔτε ἔξωθεν κυρτά τινα μόρια ἐν αὐτῷ γέγονεν , οὔτε ἦν τι ἐν αὐτῷ , ὃ πρὸ τούτου μὴ ὂν κυρτόν , ἀλλ’ ὁμαλὸν ] εὐθύ , ὕστερον γέγονε κυρτόν , ἀλλ’ ὁμαλῶς καὶ πρὸ τούτου κυρτὸν ἦν καὶ ὕστερον μᾶλλον κύρτον γέγονεν · Ἡ αὐτὴ οὖσα ἢ ἄλλη . Ὅτι κἂν ἡ αὐτὴ περιφέρεια ἐκ τοῦ ἧττον κυρτοῦ μᾶλλον κυρτὴ γένηται , ἤγουν ἄλλη περιφέρεια γένηται ἄλλῃ περιφερεῖ , μᾶλλον κυρτή , τὸ αὐτὸ γίνεται . οὐδὲ γὰρ τῷ εἶναι διάλειμμά τι ἐν ταῖς περιφερείαις , ὃ πρότερον οὐκ ἦν κυρτόν , οὕτω γίνεται μᾶλλον κυρτόν , ἀλλ’ ὁμαλῶς καὶ πρότερον ὅλη οὖσα ἧττον κυρτή , ὕστερον πάλιν ὁμοιομερῶς μετέβαλε καὶ γέγονε μᾶλλον κυρτή · τὸ γὰρ ἧττον κυρτὸν οὐ τῷ ἔχειν διαλείμματα ἃ μὴ ἔστι κυρτὰ ἧττον κυρτὸν λέγεται , ἀλλὰ τῷ ὑφειμένως κεκάμφθαι ὅλον δι’ ὅλου · Ὥσπερ ἡ τοῦ κύκλου περιφέρεια συναγομένη εἰς ἔλαττον . Τὰ αὐτὰ πάλιν ἐν τούτοις λέγει , ὅθεν ἀπὸ ταύτης τῆς ῥήσεως , ἧς οἱ ἐξηγηταί . ἴσως δὲ ἐπανάληψίς ἐστιν . Δύο γάρ ἐστιν ἐφ’ ἑκατέρου , τοὐ τε μανοῦ καὶ τοῦ πυκνοῦ . Τοῦτο συνεχές ἐστι τῷ ἄνω . εἰπὼν γὰρ ῾῾ἔ δὲ τὸ μὲν πυκνὸν βαρύ , τὸ δὲ μανὸν κοῦφον᾿᾿ . ἐπάγει τὸ δύο γάρ ἐστιν ἐφ’ ἑκατέρου , τουτέστιν ἐξ ἑκατέρου , τοῦ τε μανοῦ καὶ τοῦ πυκνοῦ , δύο ποιότητες γίνονται · τῷ μὲν γὰρ μανῷ παρακολουθεῖ τὸ κοῦφον καὶ τὸ μαλακόν , τῷ δὲ πυκνῷ τὸ βαρὺ καὶ τὸ σκληρόν . Διαφωνεῖ δὲ τὸ βαρὺ καὶ τὸ σκληρὸν ἐπὶ μολίβδου καὶ σιδήρου . | Τουτέστιν οὐκ ἀεὶ τὸ βαρύτερον καὶ σκληρότερον · μόλιβδος γοῦν σιδήρου βαρύτερος μὲν μαλακώτερος δέ . Οὔτε ἁπλῶς οὔτε ἐν τῷ μανῷ οὔτε δυνάμει . ῾Απλῶς μέν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἔξω τῶν σωμάτων ἀθρόον κενόν , ὥσπερ ὑπελάμβανόν τινες τὸν ἀέρα μὴ εἶναι σῶμά τι ἀλλὰ κενόν , ἤγουν ὡς οἱ Πυθαγόρειοι τὸ ἔξω τοῦ οὐρανοῦ , ἀλλ’ οὔτε ἐν τοῖς σώμασι κενά τινα εἶναι μεγαλομερῆ , εἰς ἃ τὰ μόρια τοῦ μανοῦ σώματος συνιζάνοντα πυκνότερον ποιεῖ τὸ ὅλον . τὸ δὲ οὔτε δυνάμει ἀντὶ τοῦ ὡς ἐγκεκραμένον , ἢ ὅτι οὐδὲ ὡς τόπου χρείαν πληροῦν , ὅπερ κενὸν μέν ἐστιν , οὐδέποτε δὲ χωρὶς σώματος · περὶ τούτου γὰρ τελευταῖον διελέχθη , ἔνθα ἔλεγεν ὅτι δειχθήσεται τὸ κενὸν ῾῾ὡς ὡς ἀληθῶς κενόν.᾿᾿ Εἰ μή τις βούλοιτο καλεῖν τὸ κενὸν πάντως τὸ αἴτιον τὸ ὖ φέρεσθαι . Εἴ τις βούλοιτο , φησί , καινοτομεῖν τὰ ὀνόματα καὶ κενὸν λέγειν τὸ κινήσεως αἴτιον , λέγοι ἂν ὁ τοιοῦτος τὴν ὕλην τοῦ βαρέος καὶ κούφου κενόν · ταῦτα γὰρ κινήσεως αἴτια . κατὰ γὰρ τὸ σκληρὸν καὶ τὸ μαλακὸν οὐ κινήσεως αἰτία ἡ ὕλη , ἀλλὰ τοῦ εὐπαθῆ ἢ δυσπαθῆ εἶναι τὰ πράγματα . Καὶ περὶ μὲν κενοῦ , πῶς ἔστι καὶ πῶς οὐκ ἔστι . Ὅτι οὐκ ἔστι μὲν ὡς διάστημα χωριστὸν σώματος οὔτε ἔξωθεν τῶν σωμάτων οὔτε ἐν τοῖς σώμασι κατεσπαρμένον , εἴρηται . Ἐχόμενον δὲ τῶν εἰρημένων ἐστὶν ἐπελθεῖν καὶ περὶ χρόνου · Οὐδενὸς ἧττον τῶν προειρημένων τοῦ φυσικοῦ ἐστὶ καὶ περὶ χρόνου διαλαβεῖν · καὶ γὰρ οὗτος τῶν παρακολουθούντων ἐστὶ πᾶσι τοῖς φυσικοῖς πράγμασι . τῇ αὐτῇ δὲ πάλιν ὁδῷ καὶ ἐπὶ τοῦτο βαδίζει , πρότερον ζητῶν εἰ ἔστιν ἢ μὴ ἔστι , καὶ ἐφ’ ἑκάτερα ἐπιχειρῶν , εἶτα ἐφεξῆς τὰ ἀκόλουθα , λέγω δὴ τὸ τί ἐστι καὶ τὸ ὁποῖόν τί ἐστι . πρῶτον δὲ ἐπιχειρεῖ ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ χρόνος . καίτοι γε ἐναργοῦς ὄντος ὅτι ἔστιν ὁ χρόνος , ὅμως οὐκ εὐκαταφρονήτους λόγους τίθησι , δι’ ὧν πειρᾶται δεικνύναι ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ χρόνος . τοῦ χρόνου , φησί , τὸ μὲν παρελήλυθε καὶ οὐκ ἔστι , τὸ δὲ μέλλει καὶ οὕπω ἐστί δύο γὰρ ταῦτα τοῦ χρόνου μέρη , τὸ παρεληλυθὸς καὶ τὸ μέλλον ) , ἑκάτερον δὲ τούτων οὐκ ἔστιν , ἐξ οὐκ ὄντων ἄρα σύγκειται ὁ χρόνος · τὸ δὲ ἐκ μὴ ὄντων συφκείμενον οὐδὲ αὐτὸ ἔστι ( τοῦ γὰρ ὄντος τὰ μέρη καὶ αὐτὰ ὄνια ) , οὐκ ἔστιν ἄρα ὁ χρόνος . ἔτι πᾶν , φησί , τὸ διαστατὸν καὶ μεριστὸν ἢ καθ’ ὅλα ἅμα τὰ μόρια συνέστηκεν ἢ κατά τινα μέρη , καθ’ ὅλα μέν , ὡς τὰ ζῷα καὶ τὰ φυτά , κατὰ μέρη δέ , ὡς ὁ ἀγών · τῷ γὰρ πάλην ἐνεστηκέναι ἢ πυγμὴν ὁ ἀγὼν λέγεται ἐνεστηκέναι . ὁ δὲ χρόνος διαστατὸς ὢν οὔτε καθ’ ὅλα τὰ μέρη ὑφέστηκεν οὐ γὰρ ἔστιν ὁ πᾶς ἅμα χρόνος ) , οὔτε δὴ κατὰ μέρος ἐστὶν ὁ χρόνος · οὔτε γὰρ τὸ παρεληλυθός ἐστιν οὗτε τὸ μέλλον · τὸ μὲν γὰρ οὐκ ἔστι , τὸ δὲ οὔπω ἐστίν . εἰ τοίνυν μήτε καθ’ ὅλον ἐστὶν ὁ χρόνος μήτε κατὰ μόρια , ἔοικε μηδὲ ὅλως εἶναι . τὸ δὲ νῦν , φησίν , οὗτε χρόνος , οὔτε μέρος χρόνου , ὅπερ μόνον ὑπάρχειν δοκεῖ · τὸ γὰρ μέρος μετρεῖ τὸ ὅλον ἢ γὰρ τρίτον ἐστὶν ἡ δέκατον ἢ χιλιοστὸν ἢ ἕτερον ᾧ τὸ ὅλον καταμετρεῖται ) , τὸ δὲ νῦν οὐ μετρεῖ τὸν χρόνον . ἀδιάστατον γὰρ τὸ νῦν · οὐδὲ γὰρ σύγκειται ἐκ τῶν νῦν ὁ χρόνος , ἐπειδὴ πᾶν τὸ μεριστὸν ἐκ μεριστῶν σύγκειται . οὐκ ἄρα μέρος τοὐ χρόνου τὸ νῦν · πολλῷ οὖν μᾶλλον οὐδὲ χρόνος . οὐκ ἄρα οὐδὲ κατὰ τὸ νῦν ὁ χρόνος ὑφέστηκε . ταῦτα εἰπών , δείκνυσιν ὅτι ὅλως οὐδὲ τὸ νῦν τῶν ὄντων ἐστί · μήποτε γὰρ ὄνομα μόνον ἐστὶ τὸ νῦν , ὑπόστασιν δὲ οὐκ ἔχει . κατασκευάζει δὲ τοῦτο δύο τινὰ λαμβάνων ἀξιώματα , ἓν μὲν ὅτι ἀδύνατον ἅμα εἶναι χρόνους δύο , εἰ μὴ ὁ μὲν περιέχοι ὁ δὲ περιέχοιτο φαμὲν γὰρ ἐνεστηκέναι νῦν καὶ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνα καὶ ἡμέραν , ἐνιαυτὸν Διοκλητιανοῦ ἔτος σλγ΄ , μῆνα παχῶν , ἡμέραν δεκάτην · ἅμα οὖν οὗτοι τρεῖς χρόνοι , ἀλλὰ περιέχει μὲν ὁ ἐνιαυτὸς τὸν μῆνα , οὗτος δὲ τὴν ἡμέραν , ἅμα μέντοι εἶναι δύο χρόνους ἴσους , οἷον ἡμέρας δύο ἢ μῆνας δύο ἢ ἐνιαυτοὺς δύο , ἀδύνατον ) , δεύτερον <δὲ> ὅτι πᾶν τὸ μὲν ὄν , νῦν δὲ μὴ ὄν , ἐφθάρθαι ἀνάγκη . τούτοις ἐν τῆ κατασκευῇ προσχρώμενος τοῖς ἀξιώμασι κατασκευάζει ὅτι τὸ νῦν οὐκ ἔστιν , ἐκ διαιρέ - σεως δὲ πρόεισιν ὁ λόγος . τὸ γὰρ νῦν εἰ ἔστι , φησίν , ἢ ἕν ἐστι καὶ ταὐτὸν τὸ πρότερον τῷ ὕστερον , καὶ οἷον ἓν νῦν ἐστιν ἐξ αἰῶνος οἱονεὶ ῥυϊσκόμενον καὶ τὸ αὐτὸ ἀεὶ πᾶσι παρόν , ἢ ἕτερον καὶ ἕτερον . καὶ εἰ ἕτερον , η ἐπιδιαμένει τὸ προτερον του ὕστερον γενομενου , η ουκ επιοιαμένει ἀλλὰ φθείρεται . καὶ εἰ φθείρεται , ἔν τινι φθείρεται πάντως · ἢ τοίνυν ἐν ἑαυτῷ ἢ ἐν ἄλλῳ . καὶ εἰ ἐν ἄλλῳ , ἢ ἐν τῷ ἐφεξῆς ἑαυτοῦ νῦν ἔφθαρται ἢ ἐν τῷ πορρωτέρω . πέντε οὖν τῶν ὅλων τμημάτων ἐκ τῆς διαιρέσεως γινομένων , ἐὰν δειχθῇ ὅτι οὐδὲν αὐτῶν δύναται ὑποστῆναι , πρόδηλον ἄν εἴη ὅτι τὸ νῦν οὐδαμῶς ἐστιν . ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ἕτερον τὸ πρότερον νῦν τοῦ ὑστέρου τοῦτο γὰρ πρότερον γυμνάζει τὸ τμῆμα τῆς διαιρέσεως ) , δείκνυσιν οὕτως . εἰ γὰρ ἕτερον εἴη τὸ πρότερον τοὐ ὑστέρου , ἢ ἐπιδιαμένει τὸ πρότερον ἐπιὸν τὸ ὕστερον , ἢ οὐκ ἐπιδιαμένει . εἰ μὲν οὖν ἐπιδιαμένει , συμβήσεται δύο χρόνους ἴσους ἀλλήλοις ἅμα εἶναι , τοῦτο δὲ ἀδύνατον · εἴπομεν γὰρ ὡς ἀδύνατον εἶναι δύο χρόνους ἅμα ἀλλήλοις , εἰ μὴ ὁ μὲν περιέχοι ὁ δὲ περιέχοιτο . οὐκ ἐπιδιαμένει οὖν τὸ πρότερον νῦν τοῦ ὑστέρου γενομένου . εἰ δὲ μὴ ἐπιδιαμένει , πᾶν δὲ ὃ πρότερον μὲν ἦν , νῦν δὲ οὐκ ἔστι , τοῦτο ἐφθάρθαι ἀνάγκη , ἔφθαρται ἄρα τὸ πρότερον νῦν . ἀλλ’ εἰ ἔφθαρται , ἢ ἐν αὑτῷ ἔφθαρται , ἢ ἐν ἄλλῳ · | ἐν αὑτῷ μὲν οὖν ἐφθάρθαι ἀδύνατον , ἐπεὶ τὸ αὐτὸ ἅμα ἔσται καὶ οὐκ ἔσται , τοῦτο δὲ ἀδύνατον · ἐν ἄλλῳ ἄρα . ἢ οὖν ἐν τῷ ἐφεξῆς ἢ ἐν τῷ πορρωτέρω . ἐν τῷ ἐφεξῆς μὲν οὖν ἀδύνατον · οὐδὲ γάρ ἐστιν ὅλως σημεῖον σημείῳ ἐφεξῆς . τοῦτο γάρ , φησίν , ἔστω τέως ἡμῖν ὡμολογημένον δείκνυσι γὰρ αὐτὸ ἐν τοῖς τελευταίοις βιβλίοις ταύτης τῆς πραγματείας ) , ὅτι οὔτε σημεῖον σημείῳ δυνατὸν ἐφεξῆς εἶναι οὔτε τὸ · νῦν τῷ νῦν οὐ γραμμὴν γραμμῇ οὐκ ἐπιφάνειαν ἐπιφανείᾳ . καὶ οὐδέν γε χεῖρον δεῖξαι καὶ ἡμᾶς νῦν , ὅτι τοῦτο ἀδύνατον . εἰ γὰρ εἴησαν ἐφεξῆς ἀλλήλων δύο νῦν ἢ δύο σημεῖα , ἢ ἐφαρμόσουσιν ἀλλήλοις , ἢ διαστίξονται ἀπ’ ἀλλήλων , ἢ κατά τι μὲν ἅψονται κατά τι δὲ διαστίξονται . ἀλλ’ εἰ μὲν ἐφαρμόσουσιν , οὐκ ἔσονται δύο ἀλλ’ ἕν , εἰ δὲ διαστίξονται , οὐκ ἔσονται ἐφεξῆς ἀλλήλοις · ἐφεξῆς γάρ εἰσιν , ὡς αὐτὸς ἐν τῷ πέμπτῳ βιβλίῳ ὡρίσατο , ὧν μηδέν ἐστι μεταξὺ συγγενές , πάντων δὲ δύο νῦν διεστηκότων τὸ μεταξὺ χρόνος , ἐν παντὶ δὲ χρόνῳ ἄπειρά ἐστι τὰ νῦν · μεταξὺ ἄρα τῶν διεστηκότων δύο ἔσται ἄπειρα νῦν συγγενῆ αὐτοῖς . οὐκ ἄρα ἐφεξῆς ἀλλήλων τὰ διεστηκότα νῦν . ὥστε οὐδὲ διεστάναι ἐνδέχεται τὰ ἐφεξῆς ὄντα . εἰ δὲ κατά τι μὲν ἅψονται κατά τι δὲ διαστίξονται , οὐκ ἔσονται ἀμερῆ · ἀδύνατον ἄρα δύο νῦν ἐφεξῆς εἶναι ἀλλήλοις . οὐκ ἄρα εἰ φθείρεται τὸ νῦν , ἐν τῷ ἐφεξῆς φθαρήσεται , εἴ γε μηδέ ἐστιν ἐφεξῆς . εἰ δὲ ἐν τῷ πορρωτέρω καὶ κεχωρισμένῳ , ἀνάγκη τὸ μεταξὺ τῶν δύο νῦν τούτων χρόνον εἶναι , ἐν παντὶ δὲ χρόνῳ ἄπειρά ἐστι τὰ νῦν . πρῶτον μὲν οὖν ἀποκληρωτικὸν ἐν τῷδε μὲν τῷ νῦν φθαρῆναι αὐτό , ἐν δὲ τοῖς μεταξὺ ἀπείροις οὖσι μὴ φθαρῆναι , ἔπειτα εἰ ἐν τῷ κεχωρισμένῳ νῦν ἔφθαρται , συμβήσεται εἶναι <ἐν> τοῖς μεταξὺ ἀπείροις οὖσιν . ἀλλ’ ὑπόκειται μὴ ἐπιδιαμένειν τὸ πρότερον γενομένου τοῦ ὕστερον , καὶ ἅμ καὶ τὸ πρότερον ἄτοπον ἀκολουθήσει , τὸ δύο χρόνους ἴσους ἅμα εἶναι · ἀδύνατον ἄρα τὸ νῦν ἕτερον καὶ ἕτερον εἶναι · πᾶσαι γὰρ αἱ ὑποθέσεις ἐληλεγμέναι εἰσίν . ἀλλ’ ἆρα μὴ ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν ἀεὶ τὸ νῦν ; ἀλλ’ ἀδύνατον . οὐδὲν γάρ , φησί , διαστατὸν πεπερασμένον ἑνὶ πέρατι πεπέρανται , ἀλλὰ τοὐλάχιστον δύο , ὡς ἡ γραμμὴ δύο σημείοις , τὸ δὲ νῦν πέρας ἐστὶ τοῦ χρόνου , καὶ ὁ χρόνος διαστατός τέ ἐστι καὶ λαβεῖν ἔστι χρόνον πεπερασμένον , οἷον ἡμέραν ἢ μῆνα · ὥστε εἰ χρόνος τις διαστατὸς ὢν πεπερασμένος ἐστίν , οὐδενὸς δὲ πεπερασμένου ἕν ἐστι πέρας , τὸ δὲ νῦν πέρας , οὐκ ἄρα ἓν εἶναι τὸ νῦν ἐνδέχεται . καὶ ἄλλως εἰ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ λέγομεν ταῦτα γεγενῆσθαι τὰ ἐν τῷ αὐτῷ νῦν γινόμενα , ἓν δέ ἐστι τὸ νῦν ἐξ αἰῶνος , συμβήσεται τὰ Τρωικὰ τοῖς καθ’ ἡμᾶς ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ γεγενῆσθαι · οὐδὲν οὖν ἄλλο ἄλλου πρεσβύτερον ἔσται ἢ νεώτερον . τοῦτο δὲ ἄτοπον . οὐκ ἄρα οὐδὲ ἓν εἶναι καὶ ταὐτὸν ἐνδέχεται τὸ νῦν . ὥστε οὐδὲ ὅλως εἶναι αὐτὸ ἐνδέχεται · εἰ γὰρ ἦν , ἡ ἓν ἦν καὶ ταὐτόν , ἢ ἄλλο καὶ ἄλλο , οὔτε δὲ ἄλλο καὶ ἄλλο εἶναι δύναται οὔτε ἓν καὶ ταὐτόν · ἔοικεν ἄρα μηδὲ εἶναι ὅλως . εἰ τοίνυν μηδὲ κατὰ τὸ παρεληλυθὸς μηδὲ κατὰ τὸ μέλλον μηδὲ κατὰ τὸ νῦν ἐστιν ὁ χρόνος , ἔοικεν ἄρα μηδὲ εἶναι ὅλως . Πρῶιον δὲ καλῶς ἔχει διαπορῆσαι περὶ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτῶν τῶν ἐξωτερικῶν λόγων . ᾿Εξωτερικοὺς λόγους φησὶ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν ἀκροαματικῶν καὶ ἀποδεικτικῶν τοὺς ἐξ ἐνδόξων καὶ πιθανῶν ὡρμημένους . εἴρηται δὲ καὶ ἐν Κατηγορίαις , ὅτι ἐξωτερικοί εἰσι λόγοι οἱ μὴ ἀποδεικτικοὶ μηδὲ πρὸς τοὺς γνησίους τῶν ἀκροατῶν εἰρημένοι , ἀλλὰ πρὸς τοὺς πολλοὺς καὶ ἐκ πιθανῶν ὡρμημένοι . Τὸ δὲ ἐκ μὴ ὄντων συγκείμενον εἶναι δόξειε μὴ οὐσίας . οὐσίας φησί , τουτέστιν ὑπάρξεως καὶ τοὐ εἶναι · πῶς γὰρ ἄν τὸ ὂν ἐκ τῶν μὴ ὄντων συγκέοιτο ; Πρὸς δὲ τούτοις παντὸς μεριστοῦ , ἄνπερ ᾖ , ἀνάγκη , ὅτε ἔστιν , ἢ πάντα τὰ μέρη εἶναι 〈 ἢ ἔνια 〉 . Ἄλλο ἐπιχείρημα ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ χρόνος . πᾶν , φησί , τὸ μεριστόν , ὅτε ἔστιν , ἢ πάντα ἅμα τὰ μέρη ἔχει ὑφεστηκότα , ὥσπερ τὰ ζῷα καὶ τὰ φυτά , ἢ ἔνια , ὡς ὁ ἀγών , τοῦ δὲ χρόνου μεριστοῦ ὄντος οὔτε ὅλα τὰ μέρη ὑφέστηκεν οὔτε τινά τό τε γὰρ παρεληλυθὸς οὐκ ἔστι , καὶ τὸ μέλλον οὔπω ἐστίν ) , οὐκ ἄρα ἐστὶν ὁ χρόνος . Τὸ δὲ νῦν οὐ μέρος · μετρεῖ τε γὰρ τὸ μέρος , καὶ συγκεῖσθαι δεῖ τὸ ὅλον ἐκ τῶν μερῶν . Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι οὐχ ὑφέστηκεν ὁ χρόνος κατὰ μόρια , ὑφέστηκε δὲ τοῦ χρόνου μόνον τὸ νῦν , ἵνα μή τις εἴπῃ ὅτι ῾καὶ μὴν ὑφέστηκε κατὰ τὸ νῦν ὁ χρόνος᾿ , διὰ τοῦτο πρότερον μὲν δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔστι μέρος χρόνου τὸ νῦν τὸ γὰρ μέρος , φησί , καὶ τὸ ὅλον μετρεῖ καὶ συντίθησι τὰ μέρη τὸ ὅλον , τὸν δὲ χρόνον οὔτε μετρεῖ τὸ νῦν οὔτε σύγκειται ἐκ τῶν νῦν ὁ χρόνος ) , εἶτα δείξει ἐφεξῆς ὅτι οὐδ’ ὅλως ἐστὶ τὸ νῦν , κεχρημένος τῇ εἰρημένῃ διαιρέσει . Μηδὲν δέ ἐστι τῶν ἐν τῷ χρόνῳ ἄλλο καὶ ἄλλο 〈 μέρος ἅμα 〉 , ὃ μὴ περιέχει , τὸ δὲ περιέχεται . Tὸ ἓν τῶν ἀξιωμάτων , ὅτι ἀδύνατον δύο ἅμα εἶναι χρόνους ἢ χρόνου μέρη , εἰ μὴ τὸ μὲν περιέχει , τὸ δὲ περιέχεται . | Τό τε μὴ ὂν πρότερον δὲ ὃν ἀνάγκη ἐφθάρθαι ποτέ . Τουτέστι δεῖ εἶναί τι τοῦ χρόνου , ἐν ᾧ εἰς τὸ μὴ ὃν ἐχώρησεν , εἴτε διὰ φθορᾶς εἴτε μή · οὐδὲν γάρ μοι διαφέρει . τὸ γὰρ ἐφθάρθαι νῦν ἀντὶ τοὐ μὴ εἶναι εἴρηκε . Καὶ τὰ νῦν ἅμα μὲν ἀλλήλοις οὐκ ἔσται , ἐφθάρθαι δὲ ἀνάγκη ἀεὶ τὸ πρότερον . Εἰπὼν τὰ ἀξιώματα λοιπὸν ἐπάγει τὴν κατασκευήν , ἔστι δὲ ἡ ἀκολουθία τῆς λέξεως τοιαύτη · εἰ μὲν γὰρ ἀεὶ τὸ νὺν ἕτερόν ἐστι καὶ ἕτερον , ὡμολόγηται δὲ καὶ τὸ μὴ ἐνδέχεσθαι δύο εἶναι ἅμα τοῦ χρόνου μέρη , εἰ μὴ τὸ μὲν περιέχοι τὸ δὲ περιέχοιτο , κἀκεῖνο δὲ ὡμολόγηται ὅτι τὸ πρότερον μὲν ὂν νῦν δὲ μὴ ὂν ἀνάγκη ἐφθάρθαι ποτέ , εὔδηλον δήπου ὅτι καὶ τὰ νῦν ταῦτα ἅμα μὲν ἀλλήλοις εἶναι οὐκ ἐνδέχεται διὰ τὸ πρῶτον ἀξίωμα , ἐφθάρθαι δὲ ἀνάγκη ἀεὶ τὸ πρότερον διὰ τὸ δεύτερον ἀξίωμα . ἐπεὶ οὖν ἔφθαρται , πότε ἔφθαρται καὶ ἐν ποίῳ νῦν ; ἢ γὰρ ἐν αὑτῷ ἢ ἐν ἄλλῳ , καὶ εἰ ἐν ἄλλῳ , ἢ ἐν τῷ ἐφεξῆς ἢ ἐν ἄλλῳ κεχωρισμένῳ · ἕκαστον δὲ ἀδύνατον . Ἐv ἄλλῳ δὲ νῦν ἐφθάρθαι τὸ πρότερον νῦν οὐκ ἐνδέχεται · Ἐv ἄλλῳ φησὶν ἐν τῷ ἐφεξῆς καὶ ἐχομένῳ · ὡς γὰρ περὶ τούτου λέγων ἐπήγαγεν ἔστω γὰρ ἀδύνατον ἐχόμενα εἶναι ἀλλήλων τὰ νῦν . δύναται καὶ τὸ ἐν ἄλλῳ δὲ νῦν ἐφθάρθαι περὶ τοῦ κοινοτέρου εἰρῆσθαι , ὅτι οὔτε ἐν τῷ ἐφεξῆς οὕτε ἐν τῷ χωριστῷ , εἶτα λοιπὸν τὰ κατὰ μέρος διεξιέναι , καὶ πρῶτον περὶ τοῦ ἐφεξῆς διὰ τοῦ λέγειν ἔστω γὰρ ἀδύνατον ἐχόμενα εἶναι ἀλλήλων τὰ νῦν . διὰ τοῦτο δὲ οὐκ εἶπεν ὅτι ἀδύ - νατον ἐχόμενα εἶναι ἀλλήλων , ἀλλ’ ἔστω , ἐπειδὴ μήπω τοῦτο ἀπέδειξεν , ἀλλ’ ὡς ἀποδείξων ἀξιοῖ τέως λαβεῖν . Εἴπερ οὖν ἐν τῷ ἐφεξῆς ἐφεξής ἀλλ’ ἐν ἄλλῳ . Ὅτι οὐ μόνον ἐν τῷ ἐφεξῆς οὐκ ἐνδέχεται φθαρῆναι τὸ νῦν διὰ τὸ μηδὲν εἶναι τὸ ἐφεξῆς , ἀλλ’ οὐδὲ ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ μὴ ὄντι ἐφεξῆς . ἀνάγκη γάρ , φησί , τῶν δύο νῦν μεταξὺ εἶναι χρόνον , ἐν παντὶ δὲ χρόνῳ ἄπειρά ἐστι τὰ σημεῖα · εἰ οὖν ἐν μηδενὶ τούτων ἔφθαρται , σύνεστι πάσι τούτοις , τοῦτο δὲ ἀδύνατον · εἴρηται γὰρ ὅτι δύο χρόνου μέρη ἅμα εἶναι ἀδύνατον , εἰ μὴ τὸ μὲν περιέχοι τὸ δὲ περιέχοιτο , οὐδὲν δὲ νυν περιεκτικὸν ἐστι του ἑτέρου . ᾿Αλλὰ μὴν οὐδὲ ἀεὶ τὸ αὐτὸ διαμένειν δυνατόν . Ἐλέγξας τὸ ἕτερον τμῆμα τῆς διαιρέσεως διὰ τῶν πρότερον , ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ἄλλο καὶ ἄλλο νῦν εἶναι , ἐντεῦθεν καὶ τὸ λοιπὸν ἐλέγξαι βούλεται , ὅτι οὐδὲ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἐνδέχεται εἶναι τὸ νῦν · οὐδενὸς γὰρ διαιρετοῦ πεπερασμένου ἓν πέρας ἐστίν · εἰ τοίνυν πέρας ἐστὶ τοῦ χρόνου τὸ νῦν , διαιρετὸς δὲ ὁ χρόνος , ἐπειδὴ καὶ συνεχής , οὐκ ἄν εἴη ἓν τὸ νῦν . οὔτε ἄν ἐφ’ ἓν ᾖ συνεχὲς οὔτε ἄν ἐπὶ πλείω . Συνεχὲς εἶπεν εἰπὼν ἄνω ῾῾διαιρετόν᾿᾿ , ἐπειδὴ τὸ συνεχές ἐστι τὸ διαιρετόν . καὶ τὸ διαιρετὸν οὖν πάντως καὶ συνεχές , καὶ τὸ συνεχὲς πάντως καὶ διαιρετόν . ἐφ’ ἓν δὲ συνεχὲς ἡ γραμμὴ ἐπὶ μῆκος , ταύτῃ δὲ μόνως καὶ διαιρετόν , ἐπὶ πλείω δὲ ἡ ἐπιφάνεια καὶ τὸ σῶμα , ἡ ἐπιφάνεια μὲν ἐπὶ δύο τὸ σῶμα δὲ ἐπὶ τρία . ὡς δ’ ἄν ἕκαστον ἔχῃ τὸ συνεχές , ταύτῃ καὶ τὸ διαιρετὸν ἔχει . Ἔτι εἰ τὸ ἅμα εἶναι κατὰ χρόνον . To ἕτερον ἐπιχείρημα , ὅτι εἰ ἓν τὸ νῦν , ὁμόχρονα ἄν εἴη τὰ Τρωικὰ τοῖς νῦν οὖσιν · ἐν τῷ αὐτῷ γὰρ νῦν ἄμφω , τοιαῦτα δὲ τὰ ὁμόχρονα · ἀναιρεθήσεται οὖν τὸ πρεσβύτερον καὶ νεώτερον . Περὶ μὲν οὖν τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ τοσαῦτα ἔστω διηπορημένα , τί δέ ἐστιν ὁ χρόνος καὶ τίς αὐτοῦ ἡ φύσις , ὁμοίως 20 ἔκ τε τῶν παραδεδομένων ἄδηλόν ἐστι , καὶ περὶ ὧν τυγχάνομεν διεληλυθότες πρότερον . Εἰπὼν ἐξ ἀρχῆς ὅτι δεῖ ἡμᾶς περὶ τοῦ χρόνου ζητῆσαι , εἴτε ἔστιν ἡ μή , εἶτα τί ἐστι , πρῶτον ἐπιχειρήσας μήποτε οὐκ ἔστιν ὁ χρόνος , καὶ πάνυ εὐφυῶς ἐξ ἐνδόξων κατασκευάσας ὅτι οὐκ ἔστιν , οὐκέτι εἰς τοὐναντίον ἐπιχειρεῖ , λέγω δὴ ὅτι ἔστιν ὁ χρόνος ( πάσης γὰρ ἀποδείξεως πιστοτέρα ἡ ἐνάργεια · τὰς γὰρ ἀπορίας τὰς περὶ αὐτοῦ ἐφεξῆς ἐπιλύσεται ) , μέτεισι δὲ ἐπὶ τὸ ζητῆσαι τί ἐστι , κατὰ δὲ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ πρότερον τὰς τῶν παλαιῶν ψευδεῖς περὶ τοῦ χρόνου δόξας ἀνακαθαίρεται . τρεῖς δὲ ἐκτίθεται περὶ τοῦ χρόνου τὰς πάσας δόξας . οἱ μὲν γάρ , φησί , χρόνον ἐνόμισαν τὴν περιφορὰν τοῦ παντός , οἱ δὲ τὴν σφαῖραν αὐτήν , λέγω δὴ τὴν σωματότητα τοῦ οὐρανοῦ , οἱ δὲ τὴν κίνησιν ἁπλῶς χρόνον εἰρήκασι . πρῶτον δὲ δείκνυσιν ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ περιφορὰ χρόνος , οὕτως · εἰ γὰρ ἡ περιφορὰ εἴη χρόνος , ἐπειδὴ τὸ μέρος τοῦ χρόνου χρόνος ἐστί , συμβήσεται καὶ τὸ μέρος τῆς περιφορᾶς περιφορὰν εἶναι · τοῦτο δὲ ἀδύνατον · περιφορὰ γάρ ἐστιν ἡ ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ ἀποκατάστασις · οὐκ ἄρα ἡ περιφορὰ χρόνος . εἰ μὲν γὰρ ὡρισμένον τινὰ χρόνον ἔλεγον τὴν περιφοράν , οἷον ἡμέραν ἢ μῆνα , δυνατὸν ἦν τὸ μέρος τῆς περιφορᾶς μέρος εἶναι χρόνου , ἐπειδὴ δὲ ἁπλῶς τὸν χρόνον ᾗ χρόνος ἐστὶ περιφορὰν λέγουσιν εἶναι , συμβήσεται τὸ μέρος τῆς περιφορᾶς μὴ εἶναι χρόνον ( οὐ γάρ ἐστι περιφορὰ τὸ μέρος τῆς περιφορᾶς ) , ὥστε οὐδὲ ἡ περιφορὰ χρόνος ἄν εἴη . ἔτι , φησίν , εἰ ὑποθώμεθα πλείονας εἶναι τοὺς οὐρανούς , περιφοραὶ μὲν πλείους ἔσονται , χρόνοι δὲ οὐ πλείους , ἀλλ’ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς οὐδὲν ἧττον · οὐ γὰρ πλείους ἡμέραι ἅμα ἦσαν ἢ πλείους ἐνιαυτοί , ὁπότε καὶ νῦν τῶν σφαιρῶν πλειόνων οὐσῶν περιφοραὶ μὲν πλείους εἰσί , χρόνος δὲ εἷς . οὕτως οὖν καὶ εἰ ἦσαν ἄλλοι οὐρανοὶ καὶ ἄλλοι κόσμοι , αἱ μὲν περιφοραὶ πλείους ἦσαν , χρόνος δὲ εἷς . εἰ μὲν γὰρ ἰσοταχεῖς ἦσαν πάντες οἱ οὐρανοί , μέτρον ἦν αὐτῶν ὁμοίως ὁ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος ἡμέρα γὰρ καὶ μὴν καὶ ἐνιαυτὸς ὁ αὐτὸς καὶ ἴσος παρὰ πᾶσιν ) , εἰ δὲ ἀνισοταχεῖς ἦσαν , ὑπὸ τῆς ταχυτέρας κινήσεως ἐμετροῦντο αἱ τῶν λοιπῶν οὐρανῶν κινήσεις , ὥσπερ καὶ νῦν ὑπὸ τῆς κινήσεως καὶ τῆς ἀπλανοῦς αἱ τῶν ἄλλων σφαιρῶν κινήσεις μετροῦνται . ἀεὶ γὰρ ὑπὸ τοῦ ἐλάττονος μετρεῖται τὸ μεῖζον · τὸ γὰρ δεκάπηχυ ξύλον ὑπὸ τοῦ πήχεος μετρεῖται , καὶ ὁ πῆχυς ὑπὸ τοῦ δακτύλου . οὕτως οὖν καὶ ἡ ταχυτέρα κίνησις τῶν ἄλλων ἐστὶ μέτρον · ὥστε ὁ χρόνος ὁ παραμετρῶν ταύτην ὁ αὐτὸς καὶ τῶν λοιπῶν πασῶν ἦν μέτρον . ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ἡ περιφορὰ χρόνος , οὕτω δείκνυσιν , ὅτι δὲ οὐδὲ ἡ σφαῖρα αὐτή ἐστι χρόνος , οὐδὲ ἀξιοῖ ἐλέγξαι · εὔηθες γὰρ τοῦτο , καὶ ὁ συλλογισμὸς δὲ δι’ οὗ ἐδόκουν κατασκευάζειν ὅτι ἡ σφαῖρα χρόνος ἐστί , προφανῶς ἀσυλλόγιστός ἐστιν . ἐκ δύο γὰρ καταφατικῶν ἐν δευτέρῳ σχήματι συμπλέκεται · ἐν τῷ χρόνῳ , γάρ φασι , τὰ πάντα ἐστίν , ἐν τῇ σφαίρᾳ τὰ πάντα ἐστίν , ἡ σφαῖρα ἄρα χρόνος ἐστί . πρῶιον μὲν γάρ , ὡς εἶπον , ἀσυλλόγιστος ἡ συμπλοκή , ἔπειτα οὐ πάντως τὸ ἔν τινι ἐν χρόνῳ ἐστίν . ἄλλως οὖν ἐν τῇ σφαίρᾳ ταῦτά ἐστι καὶ ἄλλως ἐν τῷ χρόνῳ · ἐν γὰρ τῇ σφαίρᾳ ὡς ἐν τόπῳ τὰ πάντα ἐστίν , ἐν δὲ τῷ χρόνω οὐχ ὡς ἐν τόπῳ τὰ πάντα ἐστίν , ἀλλ’ ἄλλως . ὥστε κυρίως ἄν συνάγοιτο , ὅτι ἡ σφαῖρα οὐ χρόνος , αὐτὸ τὸ ἐναντίον οὗ ἐκεῖνοι ἐβούλοντο · ἐν τῇ σφαίρᾳ τὰ πάντα ὡς ἐν τόπῳ ἐστίν , ἐν τῷ χρόνῳ τὰ πάντα ὡς ἐν τόπῳ οὐκ ἔστιν , ἡ σφαῖρα ἄρα χρόνος οὐκ ἔστιν . ὡς δὲ ἐκεῖνοι κατεσκεύαζον , ὁ μέσος ὅρος οὐχ ὡσαύτως ἔχει πρὸς τοὺς ἄκρους . δυνατὸν μὲν οὖν καὶ συλλογιστικῶς πλέξαι ἐν τρίτῳ σχήματι · τὰ πάντα ἐν τῇ σφαίρᾳ ἐστί , τὰ πάντα ἐν χρόνῳ ἐστίν , ἡ σφαῖρα ἄρα χρόνος ἐστίν . ἀλλὰ πάλιν οὐ τὴν αὐτὴν συμπλοκὴν ὁ μέσος πρὸς τοὺς ἄκρους ἔχει , ὥσπερ εἴρηται . διὰ μὲν οὖν τὸ εὐφώρατον καὶ αὐτοῦ τοῦ δόγματος καὶ τῆς ἐπιχειρήσεως οὐδὲν πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἀριστοτέλης ἀντιλέγει . ἔστι δὲ εἰπεῖν πρὸς αὐτοὺς ταῦτα , ὅτι ὁ χρόνος τὸ παρεληλυθὸς ἔχει καὶ τὸ μέλλον , ἡ δὲ σφαῖρα οὐκ ἔχει τὸ παρεληλυθὸς καὶ τὸ μέλλον · τοῦ χρόνου τὸ μέρος χρόνος ἐστί , τῆς δὲ σφαίρας τὸ μέρος οὐκ ἔστι σφαῖρα , οὐκ ἄρα ἡ σφαῖρα χρόνος ἐστίν · ὁ χρόνος τῷ νῦν διαιρεῖται , ἡ δὲ σφαῖρα τῷ νῦν οὐ διαιρεῖται · ὁ χρόνος ἀπὸ μέρους ὑφέστηκεν , ἡ δὲ σφαῖρα οὐχ ὑφέστηκεν ἀπὸ μέρους · οὕτως οὖν οὐδὲ ἡ σφαῖρα χρόνος ἄν εἴη . Ὅτι δὲ οὐδὲ κίνησις ἁπλῶς ἐστι , δείκνυσιν οὕτως · ἡ κίνησις , φησίν , ἐν μόνῳ τῷ κινουμένῳ ἐστὶ καὶ ἐν τῷ τόπῳ ἐν ᾧ κινεῖται τὸ κινούμενον , ὁ δὲ χρόνος οὐκ ἐν τῷ κινουμένῳ ἐστὶν οὐδὲ ἐν τόπῳ ἐν ᾧ γίνεται ἡ κίνησις , ἀλλὰ πανταχοῦ καὶ πᾶσιν ὁμοίως εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὢν παρακολουθεῖ , οὐκ ἄρα ἐστὶν ἡ κίνησις χρόνος . οὐ γὰρ ἡ ἐμὴ κίνησις ἐν πᾶσίν ἐστιν , ἀλλ’ οὐδὲ ἀπλῶς ἐν πᾶσι κίνησις θεωρεῖται · τινὰ γὰρ καὶ ἠρεμεῖ . δεύτερον ἐπιχείρημα · ἡ κίνησις καὶ ἡ ἀπλῶς μεταβολὴ τὸ θᾶττον ἔχει καὶ τὸ βραδύτερον λέγομεν γὰρ ἄλλην ἄλλης κίνησιν ταχυτέραν εἶναι ἢ βραδυτέραν · φαμὲν γὰρ ταχεῖαν μὲν εἶναι τὴν τῆς ἀπλανοῦς κίνησιν , βραδεῖαν δὲ τὴν τοῦ Κρόνου ) , ὁ δὲ χρόνος οὐκ ἔχει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον , οὐκ ἄρα ὁ χρόνος κίνησίς ἐστι . καὶ ὅτι μὲν ἡ κίνησις τὸ θᾶττον ἔχει καὶ τὸ βραδύτερον , οὐδὲ ἀξιοῖ κατασκευάσαι σαφὲς γὰρ τοῦτο , ὥσπερ εἶπον · τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι ἡ τῆς ἀπλανοῦς κίνησις τῶν ἄλλων ἐστὶ ταχυτέρα , καὶ μετὰ ταύτην ἡ τῆς σελήνης ; καὶ οὕτως ἄλλη ἄλλης διαφέρει κατὰ τὸ θάττον καὶ τὸ βραδύτερον · καὶ ἡ τοῦ ἀετοῦ γοῦν κίνησις θάττων ἐστὶ τῆς τοῦ κολοιοῦ κινήσεως ) , ὅτι δὲ ὁ χρόνος οὐκ ἔχει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον , τοῦτο κατασκευάζει διά τινος τρίτου συλλογισμοῦ οὕτως · τὸ θᾶττον , φησί , καὶ τὸ βραδύτερον χρόνῳ ὥρισται θάττονα γὰρ λέγομεν εἶναι κίνησιν τὴν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ πολλὴν γινομένην , βραδεῖαν δὲ τὴν ἐν πολλῷ χρόνῳ ὀλίγην · τὸ θᾶττον οὖν καὶ τὸ βραδύτερον χρόνῳ ὥρισται ) , ὁ χρόνος χρόνῳ οὐχ ὥρισται γελοῖον γὰρ τὸ λέγειν τὸν χρόνον χρόνῳ ὡρίσθαι ) , οὐκ ἄρα ὁ χρόνος τὸ θᾶττον ἔχει καὶ τὸ βραδύτερον · οὐ γὰρ ἔστιν εἰπεῖν ἐνιαυτὸν ἐνιαυτοῦ θάττονα εἶναι ἢ βραδύτερον , ἢ ἡμέραν ἡμέρας , εἰ τὸ ἡμερονύκτιον λάβοις . Δείξας οὖν διὰ τούτων ὅτι οὔτε περιφορὰ οὔτε σφαῖρα οὔτε κίνησίς ἐστιν ὁ χρόνος , ἐφεξῆς φησιν ὅτι εἰ καὶ μὴ ἔστι κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλ’ οὖν οὐκ ἄνευ κινήσεως ἐστιν · ἅμα γὰρ τῇ τοῦ χρόνου ἐννοίᾳ εὐθὺς συνεπινοεῖται καὶ ἡ κίνησις . εἰ γὰρ ἐννοήσομεν τοσήνδε ὥραν , εὐθὺς καὶ τοσήνδε τοὐ παντὸς κίνησιν ἐννοοῦμεν , καὶ ἔμπαλιν εἰ νοήσομεν τοσόνδε κεκινημένον τὸ πᾶν , εὐθὺς καὶ χρόνον τοσόνδε συνεπενοήσαμεν . τεκμήριον δὲ σαφέστατον τὸ καθ’ ἑκάστην ἡμῖν συμβαῖνον · ἐπὶ πολὺ γὰρ πολλάκις ἀνεγνωκότες καὶ τῇ προθυμίᾳ τοῦ πλήθους τὴν συναίσθησιν παραιρούμενοι , καὶ τὸν χρόνον εὐθὺς παραιρούμεθα . πολλάκις γὰρ τὸ πολὺ τῆς ἡμέρας δαπανήσαντες | οὔπω οἰόμεθα βραχύ τι μόριον αὐτῆς παρεληλυθέναι , ὕστερον δὲ ἐπειδὰν ἐπιστήσωμεν τῷ πλήθει τῆς ἀναγνώσεως , εὐθὺς καὶ τῷ τοῦ χρόνου ἐφιστάνομεν μήκει , καὶ ἔμπαλιν ἐὰν πρῶτον τῷ τοῦ χρόνου ἐπιστήσωμεν μήκει , εὐθὺς καὶ τῷ τῆς κινήσεως ἐφιστάνομεν · φαμὲν γὰρ πολλὰ ἀνεγνωκέναι · καὶ γὰρ δεδαπάνηται τὸ πολὺ τῆς ἡμέρας · καὶ ἔμπαλίν φαμεν ὡς ἔοικε πολὺν παρεληλυθέναι χρόνον · πολὺ γὰρ καὶ τὸ τῆς ἀναγνώσεως γέγονε πλῆθος . ὥστε εἰ καὶ συνεπινοοῦνται ἀλλήλοις ἡ κίνησις καὶ ὁ χρόνος καὶ συναναιροῦνται , ἔοικε , φησίν , ἤτοι ταὐτὸν εἶναι τῇ κινήσει ὁ χρόνος , ἤ τι τῆς κινήσεως εἶναι . ἐπεί οὖν δέδεικται , φησίν , ὅτι οὐκ ἔστι κίνησις , ἀνάγκη τῆς κινήσεως τι εἶναι τὸν χρόνον · ζητητέον οὖν τί τῆς κινήσεως ἐστι . ταῦτα εἰπών , ἐφεξῆς πρόεισι ζητῶν τί ποτέ ἐστιν ὁ χρόνος . Περὶ μὲν οὖν τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ τοσαῦτα ἔστω διηπορημένα · ἐκ γὰρ τῶν ὑπαρχόντων τῷ χρόνῳ ἐκινήθησαν αἱ ἔμπροσθεν ἀπορίαι , ἐκ τοῦ ἔχειν τὸ παρεληλυθὸς καὶ τὸ μέλλον , ἐκ τοῦ κατὰ τὸ νῦν ἐνεστηκέναι , καὶ τῶν λοιπῶν . Τίς δέ ἐστιν ὁ χρόνος καὶ τίς αὐτοῦ ἡ φύσις , ὁμοίως ἔκ τε τῶν παραδεδομένων ἄδηλόν ἐστι , καὶ περὶ ὧν τυγχάνομεν διεληλυθότες πρότερον . ὅ φησι τοῦτό ἐστιν , ὅτι εἰς τὸ γνῶναι τὴν οὖσίαν τοῦ χρόνου οὐδὲν ἡμῖν αἱ τῶν παλαιῶν περὶ αὐτοῦ δόξαι προκαταβεβλημέναι συμβαλοῦνται , τοὐναντίον δὲ καὶ ἀδηλίαν ἡμῖν περὶ αὐτοῦ πολλὴν ἐμποιοῦσιν οὐδὲν ἧττον ἢ αἱ περὶ αὐτοῦ νῦν ὑφ’ ἡμῶν προκαταβεβλημέναι ἀπορίαι · ὡς γὰρ αὗται ἀδηλίαν ἡμῖν τῆς φύσεως αὐτοῦ ἐντιθέασιν , οὕτω καὶ τὰ παρὰ τῶν ἀρχαίων εἰρημένα · ἄλλος γὰρ ἄλλο τι εἶναι τὴν φύσιν αὐτοῦ ἀπεφήνατο , ὧν οὐδὲν φαίνεται εἶναι ὁ χρόνος ἐκ τῶν κοινῶν περὶ αὐτοῦ ὑπολήψεων . ἡ οὖν τῆς φύσεως τοῦ χρόνου ἀδηλία ὁμοίως ἡμῖν ἐγγίνεται ἔκ τε τῶν εἰρημένων παρὰ τῶν ἀρχαίων , καὶ ἐκ τούτων περὶ ὧν νῦν διεληλύθαμεν ἀποροῦντες , λέγει δὲ τοῦ μηδὲν ὑφεστηκέναι τοῦ χρόνου μόριον , τοῦ κατὰ τὸ νῦν μόνον ὑφεστηκέναι , ἐξ ὧν συνήγετο μήποτε οὐδὲ ἔστιν ὅλως ὁ χρόνος . εἰ οὖν τὰ ὑπάρχοντα τῷ χρόνῳ εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς τοῦ μηδὲ εἶναι ὅλως αὐτὸν ἐνάγουσι , πολλῷ γε δήπου εἰς ἀδηλίαν ἡμᾶς ἐμβαλοῦσι τοῦ τίς ἄν εἴη ἡ τοῦ χρόνου φύσις . Καίτοι τῆς περιφορᾶς καὶ τὸ μέρος χρόνος τίς ἐστι , περιφορὰ δέ γε οὔ . Εἰ γὰρ τὸ τοῦ χρόνου μέρος χρόνος , ἡ περιφορὰ δὲ χρόνος , καὶ τὸ μέρος τῆς περιφορᾶς χρόνος ἄν εἴη · τὸ δὲ μέρος τῆς περιφορᾶς οὐ περιφορά · οὐκ ἄρα ὁ χρόνος ἡ περιφορά ἐστιν . Ἔτι δὲ εἰ πλείους ἦσαν οἱ οὐρανοί , ὁμοίως ἄν ἦν χρόνος ἡ ὁ του οὗν αὐτῶν κίνησις . Τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα . εἰ πλείους , φησίν , ἦσαν οἱ οὐρανοί , ἦσαν ἂν καὶ πλείους περιφοραί · ὥστε καὶ πλείους χρόνοι . ἀλλ’ ἀδύνατον · εἷς γὰρ ἄν ἦν καὶ τότε ὁ χρόνος κοινῶς πᾶσι παρακολουθῶν , ὥσπερ ταῖς πλείοσι τῶν σφαιρῶν περιφοραῖς . οὐκ ἄρα ἡ περιφορὰ χρόνος . ῾Η δὲ τοῦ ὅλου σφαῖρα ἔδοξε μὲν ἐν ] τοῖς εἰποῦσιν εἶναι χρόνος , ὅτι ἐν τῷ χρόνῳ τὰ πάντα ἐστὶ καὶ ἐν τῇ τοῦ ὅλου σφαίρᾳ . Ὅτι τισὶν ἔδοξεν ἡ σφαῖρα αὐτὴ καὶ ἡ σωματότης τοῦ οὐρανοῦ χρόνος εἶναι , καὶ τὴν αἰτίαν ὅθεν παρελογίσθησαν ἐπήγαγε · διότι , φησίν , ὁμοίως ἔν τε τῇ σφαίρᾳ λέγεται εἶναι τὰ πάντα ( πάντων γὰρ περιεκτική ) καὶ ἐν τῷ χρόνῳ · ἔνθεν γὰρ ἀσυλλογίστως ἐκ δύο καταφατικῶν ἐν δευτέρῳ σχήματι συνῆγον ὅτι ὁ χρόνος ἡ σφαῖρά ἐστιν . ἀλλὰ τὸ ἐπισκοπεῖν , φησί , τὰ ἑπόμενα ἀδύνατα τῇ ὑποθέσει ταύτῃ , εὔηθές ἐστιν , εἴπομεν δὲ ἡμεῖς ἤδη τὰ ἀκολουθοῦντα τῇ ὑποθέσει . Ἐπεὶ δὲ δοκεῖ μάλιστα κίνησις εἶναι καὶ μεταβολή τις ὁ χρόνος , τοῦτο ἂν εἴη σκεπτέον . Εἰπὼν ὅτι οὔτε ἡ περιφορά ἐστιν ὁ χρόνος οὔτε ἡ σφαῖρα , νῦν φησιν ὅτι ἐπειδὴ μάλιστα τοῖς πολλοῖς δοκεῖ ἡ κίνησις χρόνος εἶναι , τοῦτο αὐτὸ ζητητέον εἴτε κίνησίς ἐστιν εἴτε μή . ῾Η μὲν οὖν ἑκάστου μεταβολὴ καὶ ἡ κίνησις ἐν αὐτῷ τῷ μεταβάλλοντι μόνον ἐστί . To πρῶτον ἐπιχείρημα ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ κίνησις χρόνος , ὅτι ἡ μὲν κίνησις ἐν μόνῳ ἐστὶ τῷ κινουμένῳ καὶ ἐν τῷ τόπῳ ἐν ᾧ ἂν ἡ κίνησις γίνοιτο , ὁ δὲ χρόνος οὐκ ἐν μόνῳ ἐστὶ τῷ κινουμένῳ , ἀλλὰ πᾶσιν ὁμοίως παρακολουθεῖ · ὥστε οὐκ ἔστιν ἡ κίνησις χρόνος . Ἢ οὗ ἂν τύχῃ ὂν αὐτὸ τὸ κινούμενον . Τουτέστι καὶ ἐν ᾧ ἂν τόπῳ κινῆται · ὁ γὰρ ῾ἤ᾿ ἀντὶ τοῦ ῾καί᾿ συνοεσμου . Ἔτι δὲ μεταβολὴ μέν ἐστι θάττων καὶ βραδυτέρα . Τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα · ἡ κίνησις τὸ θᾶττον ἔχει καὶ τὸ βραδύτερον , ὁ χρόνος τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον οὐκ ἔχει , ἡ κίνησις ἄρα οὐκ ἔστιν ὁ χρόνος . Τὸ γὰρ ταχὺ καὶ τὸ βραδὺ χρόνῳ ὥρισται . ὅτι οὐκ ἔστι τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον ἐν τῷ χρόνῳ · τὸ γὰρ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον χρόνῳ ὥρισται θάττονα γὰρ κίνησίν φαμεν τὴν πολλὴν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ γινομένην , βραδεῖαν δὲ τὴν ὀλίγην ἐν πολλῷ ) , ὁ δὲ χρόνος οὐχ ὁρίζεται χρόνῳ , οὐκ ἄρα τὸ θᾶτον καὶ τὸ βραδύτερον ἐν τῷ χρόνῳ . | ῾Ο δὲ χρόνος οὐχ ὥρισται χρόνῳ , οὔτε τῷ ποσός τις εἶναι οὔτε τῳ ποῖος . ῾Η μὲν γὰρ κίνησις καὶ κατὰ ποσὸν καὶ κατὰ ποιὸν χρόνῳ ὥρισται , κατὰ μὲν τὸ ποσόν , ὅτι μακρὰν λέγομεν κίνησιν τὴν ἐν πολλῷ χρόνῳ γινομένην κίνησιν , βραχεῖαν δὲ τὴν ἐν ὀλίγῳ , κατὰ δὲ τὸ ποιόν , ὅτι θάττονα λέγομεν κίνησιν τὴν πολλὴν μὲν ἐν βραχεῖ δὲ χρόνῳ γινομένην , βραδεῖαν δὲ τὴν ὀλίγην ἐν πολλῷ · ὁ μέντοι χρόνος οὔτε κατὰ τὸ ποσὸν χρόνῳ ὥρισται οὐ γὰρ λέγομεν τὸν ἐνιαυτὸν ἐνιαυτῷ ὡρίσθαι ) , ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὸ ποιὸν ὥρισται ὁ χρόνος χρόνῳ · οὐ γὰρ ἔστιν ὅλως θάττων χρόνος ἢ βραδύτερος · οὐκ ἔστι γὰρ ἡμέρα ἡμέρας ταχυτέρα ἢ βραδυτέρα . Μηδὲν δὲ διαφερέτω λέγειν ἡμῖν ἐν τῷ παρόντι κίνησιν ἢ μεταβολήν . Ἐπειδὴ ὡς ἐπὶ μεταβολῆς ἐγυμνάσαμεν τὸν λόγον , οὐ πᾶσα δὲ μεταβολὴ 10 κίνησις , οὐ τὴν μεταβολὴν δὲ ἔλεγον εἶναι τὸν χρόνον ἀλλὰ τὴν κίμέν νῆσιν , διὰ τοῦτό φησιν ὅτι μὴ διαφερώμεθα , εἰ ταὐτὸν ἡ κίνησις καὶ ἡ μεταβολὴ εἴτε μή , <ἀλλ᾿> ὡς ταὐτὸν οὔσης κινήσεως καὶ μεταβολῆς , χρησόμεθα τοῖς ὀνόμασι . μέλλει γὰρ ἐν τοῖς ἐφεξῆς βιβλίοις δεικνύναι , ὅτι ἐπὶ πλέον ἡ μεταβολὴ τῆς κινήσεως · ἡ γὰρ γένεσις καὶ ἡ φθορὰ μεταβολὴ μέν εἰσι , κίνησις δὲ οὔ . ᾿Αλλὰ μὴν οὐδ’ ἄνευ γε μεταβολῆς . Ὅτι εἰ καὶ μὴ ἔστι κίνησις καὶ μεταβολὴ ὁ χρόνος , ἀλλ’ οὐκ ἄνευ γε κινήσεως καὶ μεταβολῆς . Ὅταν γὰρ μηδὲν αὐτοὶ μεταβάλλωμεν τὴν διάνοιαν ἢ λάθωμεν μεταβάλλοντες , οὐ δοκεῖ ἡμῖν γεγονέναι χρόνος . Τουτέστιν ὅταν κινώμεθα μὲν μὴ ἐφιστάνωμεν δὲ κατὰ τὴν διάνοιαν ὅτι κινούμεθα , οὐ δοκεῖ ἡμῖν γεγονέναι χρόνος , ἐπειδὰν <δὲ> ἐπιστήσωμεν τῇ κινήσει , εὐθὺς καὶ τοῦ χρόνου ἔννοιαν λαμβάνομεν . Καθάπερ οὐδὲ τοῖς ἐν Σαρδοῖ μυθολογουμένοις καθεύδειν παρὰ τοῖς ἥρωσιν , ὅταν ἐγερθῶσι . Μῦθόν τινα λαμβάνει εἰς παράδειγμα . ἐλέγοντό τινες ἀρρωστοῦντες ἀπιέναι πρὸς τοὺς ἥρωας ἐν Σαρδοῖ καὶ θεραπεύεσθαι , ἀπιόντας δὲ ἐφεξῆς κοιμᾶσθαι πέντε ἡμέρας , εἶτα ἐξυπνιζομένους νομίζειν ἐκείνην εἶναι τὴν ὥραν καθ’ ἣν ἐπέστησαν τοῖς ἥρωσιν . ὥσπερ οὖν , φησίν , ἐκεῖνοι οὗς ὁ μῦθός φησιν οὐκ ἐφιστάνοντες ταῖς τοῦ παντὸς περιόδοις αἷς περιῆλθον οὐδὲ τοῦ παραδραμόντος χρόνου ᾐσθάνοντο , καὶ πάλιν τοῦ χρόνου μὴ αἰσθανόμενοι οὐδὲ τῆς κινήσεως ᾐσθάνοντο , ἀλλ’ ᾤοντο ἓν εἶναι καὶ τὸ αὐτὸ νῦν ὅτε ἐκαθεύδησαν καὶ ὅτε ἀνέστησαν , οὕτω δὴ κἂν μὴ διάφορα ἦν τὰ νῦν ἀλλ’ ἓν καὶ τὸ αὐτό , οὐκ ἄν οὐδὲ χρόνος ἦν . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ δοκοῦντος ἑνὸς νῦν εἶναι οὐδὲ χρόνος εἶναι δοκεῖ οὐδὲ κίνησις , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ κατὰ ἀλήθειαν ἑνὸς οὔτε χρόνος ἐστὶν οὔτε κίνησις . εἰ δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει , ἢ πάντῃ ταὐτὰ ἀλλήλοις εἰσὶν ἡ κίνησις καὶ ὁ χρόνος , ἢ τῆς κινήσεως ἐστί τι ὁ χρόνος · εἰ οὖν δέδεικται ὅτι οὐκ ἔστι κίνησις , ἀνάγκη τῆς κινήσεως τι εἶναι τὸν χρόνον . Λληπτέον δέ , ἐπεὶ ζητοῦμεν τί ἐστιν ὁ χρόνος , ἐντεῦθεν ἀρχόμενοι , τί τῆς κινήσεως ἐστιν ὁ χρόνος . Ἐπειδή , φησί , τὸ προκείμενον ἡμῖν εὑρεῖν τί ἐστιν ὁ χρόνος , ὁ λόγος δὲ νῦν ἀνέφηνεν ὅτι ἀνάγκη τῆς κινήσεως τι εἶναι τὸν χρόνον , ἐντεῦθεν ἀρξάμενοι καὶ τοῦτο λαβόντες αὐτὸ τοῦτο ζητήσωμεν , τί τῆς κινήσεως ἐστιν ὁ χρόνος , πότερον πάθος τι ἢ συμβεβηκὸς ἤ τι ἄλλο . Ἅμα γὰρ κινήσεως αἰσθανόμεθα καὶ χρόνου . ᾿Αναλαμβάνει πάλιν τὸν αὐτὸν λόγον , ὅτι συνεπινοοῦνται ἀλλήλοις ἡ κίνησις καὶ ὁ χρόνος . Καὶ γὰρ ἐὰν ᾖ σκότος καὶ μηδὲν διὰ τοῦ σώματος τάσχωμεν , κίνησις δέ τις ἐν τῇ ψυχῇ ἐνῆ , >εύθὺς ἅμα δοκεῖ τις γεγονέναι καὶ χρόνος> . Ὅτι οὐ μόνον τῇ σωματικὴ κινήσει ἐφιστάνοντες εὐθὺς εἰς ἔννοιαν 48 ἐρχόμεθα τοῦ χρόνου , ἀλλὰ κἄν μηδεμιᾶς σωματικῆς κινήσεως συναίσθησιν ἔχωμεν , ἠρεμῶσι δὲ πᾶσαι αἱ αἰσθήσεις , ἡ δὲ ψυχὴ μόνον τὸ φανταστικὸν ἑαυτῆς κινῇ , εὐθὺς πάλιν τῇ τοιαύτῃ κινήσει καὶ ὁ χρόνος συνεπινοεῖται . τοῦτο δὲ ἐκ τοῦ μᾶλλόν ἐστιν · οὕτω γὰρ συνεπινοεῖται τῇ κινήσει ὁ χρόνος , ὅτι κἄν ἔξωθεν μὲν μηδεμιᾶς αἰσθανώμεθα κινήσεως σωματικῆς ᾗτινι καὶ ὁ χρόνος πάντως σύνεστι , ψυχικῆς δ’ οὖν μεταβολῆς αἰσθώμεθα , εὐθὺς καὶ ταύτῃ χρόνον συνεπενοήσαμεν · οὕτω συμπέφυκέ πὼς τῇ κινήσει ὁ χρόνος . ὥσπερ δὲ τῇ κινήσει συνεπινοεῖται καὶ χρόνος , οὕτως αὖ πάλιν καὶ τῇ ἐννοία τοὐ χρόνου καὶ ἡ τῆς κινήσεως συνεισέρχεται ἔννοια · ὡς γὰρ εἶπον , | ἐὰν τὸν χρόνον συναισθώμεθα τὸν παρεληλυθότα , εὐθὺς ἐφιπάντως στάνομεν ὅτι πολλὴν ἀνάγνωσιν ἐποιησάμεθα , ὴ πολὰ ἐκαθευδήσαμεν , ὴ ἄλλην τινὰ κίνησιν ἐκινήθημεν . Ἐπεὶ δὲ τὸ κινούμενον κινεῖται ἔκ τινος εἴς τι καὶ πᾶν μέγεθος συνεχές , ἀκολουθεῖ τῷ μεγέθει ἡ κίνησις . Ἐλέγξας τοὺς τῶν προγενεστέρων περὶ χρόνου λόγους , ἐντεῦθεν βούλεται τὴν αὑτοῦ δόξαν ἐκθέσθαι . προλαμβάνει δὲ λῆμμά τι ὅτι ἡ κίνησις συνεχής ἐστι , καὶ κατασκευάζει τοῦτο τούτῳ τῷ τρόπῳ · πᾶν τὸ κινούμενον , φησίν , ἔκ τινος εἴς τι κινεῖται τοῦτο γὰρ ἐπὶ πάσης κινήσεως ἀληθές , ἀλλ’ εἰ καὶ ἐπὶ πάσης κινήσεως τοῦτο ἀληθές , αὐτὸς ὡς ἐπὶ τῆς κατὰ τόπον γυμνάζει τὸν λόγον ) , εἰ οὖν ἡ κίνησις ἔκ τινος εἴς τι , ἐπὶ μεγέθους ἄρα ἡ κίνησις εἰ γὰρ ἔκ τινος εἴς τι , ἀνάγκη τὸ μεταξὺ μέγεθος εἶναι · ὥστε ἐπὶ μεγέθους ἡ κατὰ τόπον κίνησις ) , πᾶν δὲ μέγεθος συνεχές , ἐπὶ συνεχοῦς ἄρα ἡ κίνησις , τὸ δὲ ἐπὶ συνεχοῦς κινούμενον συνεχῆ κινεῖται κίνησιν , συνεχὴς ἄρα ἡ κατὰ τόπον κίνησις . ἔστιν οὖν τὸ συνεχὲς πρώτως μὲν ἐν τῷ μεγέθει , διὰ τὸ μέγεθος δὲ καὶ ἐν τῇ κινήσει . πάλιν ἐπειδὴ ἐν τῷ συνεχεῖ ἐστι τὸ πρότερον καὶ τὸ δεύτερον ἔστι γὰρ τοῦ μεγέθους τὸ μέν τι πρότερον τὸ δὲ δεύτερον ) , διὰ τοῦτο οὖν καὶ ἐν τῇ κινήσει ἀνάγκη εἶναι τὸ πρότερον καὶ τὸ δεύτερον · ὡς γὰρ ἄν ἔχῃ τὸ μέγεθος , οὕτως ἀνάγκη ἔχειν καὶ τὴν κίνησιν · ὄντος οὖν ἐν τῷ μεγέθει τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου , καὶ ἐν τῇ κινήσει τοῦτο εἶναι ἀνάγκη . ἔστιν οὖν ἐν τῇ κινήσει τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . ἐπειδὴ οὖν εἰς ἔννοιαν ἐρχόμεθα τοῦ χρόνου οὐκ ἄλλως ἢ εἰς ἔννοιαν ἐλθόντες τῆς κινήσεως , ἔστι δὲ ἐν τῇ κινήσει ἡ μέν τις προτέρα ἡ δὲ ὑστέρα , δῆλον ὅτι καὶ ἐν τῇ προτέρᾳ κινήσει εἰς ἔννοιαν ἐρχόμεθα τοῦ χρόνου καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ . εἰ γὰρ συνεισάγεται τῇ ἐννοίᾳ τῆς κινήσεως ὁ χρόνος , δῆλον ὅτι καὶ ἐν τῆ προτέρᾳ κινήσει συνεπινοηθήσεται ὁ χρόνος καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ . ἔστιν ἄρα καὶ τοῦ χρόνου τὸ μὲν πρότερον τὸ δὲ ὕστερον . ὡς γὰρ ἄν ἔχῃ ἡ κίνησις , οὕτως καὶ τὸν χρόνον ἔχειν ἀνάγκη · ἀκολουθοῦσι γὰρ ἀλλήλοις ἡ κίνησις καὶ ὁ χρόνος . οὐ ταὐτὸν δέ ἐστιν ἡ κίνησις καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον · κατὰ μὲν γὰρ τὸ ὑποκείμενον τὸ ἐν τῇ κινήσει πρότερον καὶ ὕστερον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ κίνησις , κατὰ δὲ τὴν σχέσιν ἄλλο ἐστὶ τῇ κινήσει τὸ κινήσει εἶναι καὶ ἄλλο τὸ προτέρᾳ καὶ ὑστέρᾳ . ἔστι γοῦν οὐ μόνον ἐν τῇ κινήσει τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ἀλλὰ καὶ ἐν Μάλοις τισίν , οἷον ἐν ἀριθμῷ · ἡ γὰρ μονὰς προτέρα ἐστὶ τῆς δυάδος , καὶ τὰ προοίμια τῶν διηγήσεων , καὶ αἱ συλλαβαὶ τῶν στοιχείων . οὐ ταὐτὸν ἄρα τὴν κατὰ τόπον εἰπεῖν κίνησιν καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . εἰς ἔννοιαν δὲ ἐρχόμεθα τοῦ χρόνου οὐχ ἀπλῶς ὅταν κίνησιν ἐννοήσωμεν οὐδὲ γὰρ ἐὰν ἀλλοίωσιν ἁπλῶς νοήσω ἢ φοράν , εὐθὺς συνεπινοῶ καὶ χρόνον ) , ἀλλ’ ὅταν τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον τὸ ἐν τῇ κινήσει ἐννοήσω , τότε τῇ τοιαύτῃ ἐννοίᾳ συνεισάγεται εὐθὺς ἡ τοὐ χρόνου ἔννοια . ὅταν γάρ , φησί , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον τὸ ἐν τῇ κινήσει ἐννοήσωμεν , τότε τὸ μεταξὺ χρόνον φαμέν · τὴν γὰρ ἀρχὴν τῆς κινήσεως ἐννοήσαντες καὶ τὸ τέλος τὸ μεταξὺ χρόνον φαμέν . ὥστε , φησίν , εἰ ὅταν ἀριθμήσωμεν τὴν κίνησιν καὶ εἴπωμεν τὸ μὲν εἶναι αὐτῆς πρότερον τὸ δὲ δεύτερον τότε καὶ χρόνον φαμὲν εἶναι , ἔοικεν ὁ χρόνος ἀριθμὸς εἶναι κινήσεως κατὰ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . οὐ πάσης δὲ κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος οὐ γὰρ ἀλλοιώσεως ἢ αὐξήσεως ) , ἀλλὰ τῆς κατὰ τόπον , καὶ ταύτης οὐ πάσης , ἀλλὰ τῆς τεταγμένης . μετρεῖ μὲν γὰρ πάσαν κίνησιν ὁ χρόνος , ἀλλὰ πρώτως μὲν τὴν τεταγμένην , δι’ ἐκείνην δὲ καὶ τὰς λοιπάς · ἡμέρα γὰρ καὶ ὥρα καὶ μὴν καὶ ἐνιαυτὸς τῇ περιόδῳ τῆς ἀπλανοῦς μετρεῖται , διὰ ταύτης δὲ καὶ πᾶσαν κίνησιν μετρεῖ ὁ χρόνος . ὥστε τῆς τοιαύτης κινήσεως ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος . οὐκ ἄρα , φησίν , ἡ κίνησις χρόνος ἐστίν , ἀλλ’ ὁ τῆς κινήσεως ἀριθμός . ὅτι δὲ τοῦτό ἐστιν ὁ χρόνος , δείκνυσι καὶ ἐκ συλλογισμοῦ τοῦτον τὸν τρόπον · πᾶν πλεῖον καὶ ἔλαττον ἀριθμῷ κρίνεται , τὶ πλέον καὶ ἔλαττον χρόνῳ κρίνεται τοῦτο δέ ἐστιν ἡ κίνησις ) , τὶς ἄρα ἀριθμὸς χρόνος ἐστίν . ἐπεὶ δὲ ὁ ἀριθμὸς διττός ἐστιν , ὁ μὲν ὡς ἀριθμῶν ὁ δὲ ὡς ἀριθμούμενος , ἐπεὶ καὶ ξέστης διττὸς καὶ μέδιμνος ὁ μὲν ὡς μετρῶν ὁ δὲ ὡς μετρούμενος , ποῖόν φαμεν ἀριθμὸν εἶναι τὸν χρόνον , τὸν μετροῦντα ἢ τὸν μετρούμενον ; φησὶν οὖν ὅτι οὐ τὸν μετροῦντα , ἀλλὰ τὸν μετρούμενον · εἰ γὰρ ὁ μὲν ἀριθμὸς ἐν τῇ ψυχῇ ἐστι τῇ ἡμετέρᾳ , ὁ δὲ χρόνος ἔξω ἡμῶν , οὐκ ἄρα ὁ ἀριθμῶν ἐστιν ὁ χρόνος , ἀλλ’ ὁ ἀριθμούμενος . Ὅση γὰρ ἡ κίνησις , τοσοῦτος καὶ ὁ χρόνος . Εἰ συνεπινοεῖται τῇ κινήσει ὁ χρόνος , εἰκότως ὡς ἄν ἔχῃ ἡ κίνητὸ σις , οὕτως ἔχει καὶ ὁ χρόνος . ὥστε εἰ καὶ πολλὴ εἴη ἡ κίνησις , πολὺν εἶναι καὶ τὸν χρόνον ἀνάγκη , εἰ δὲ ὀλίγη , ὀλίγον . εἰ δὲ ἔλεγεν ἔμπροσθεν ὅτι θάττονα λέγομεν κίνησιν τὴν πολλὴν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ , ὡς εἶναι κίνησιν μὲν πολλὴν χρόνον δὲ ὀλίγον , οὐκ ἐναντία φησίν · οὐ γὰρ περὶ τῆς ποιούσης σὴς τὸν χρόνον κινήσεως ἔλεγεν ἐν ἐκείνοις , ἀλλὰ τῆς τυχούσης κινήσεως , ἐνταῦθα δὲ περὶ τῆς ποιούσης τὸν χρόνον κινήσεως , ὅτι ὅση ἄν ὑπάρχῃ ἡ κίνησις , τοσοῦτον ὑπάρχειν καὶ τὸν χρόνον ἀνάγκη . Τὸ δὴ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν τόπῳ πρῶτόν ἐστιν · ἐνταῦθα μὲν δὴ τῇ θέσει . Τὸ πρότερον , φησί , καὶ τὸ ὕστερον πρῶτόν ἐστιν ἐν τῷ τόπῳ , διὰ τὸν τόπον δὲ καὶ ἐν τῇ κινήσει . τόπον δέ φησι τὸ μέγεθος ἐφ’ οὗ ἡ κίνησις · νησις · τὰ γὰρ κατὰ τόπον κινούμενα ἐπὶ μεγέθους κινεῖται . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τοῦ τόπου , φησί , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον κατὰ τὴν τῶν μορίων ἐστὶ θέσιν · ἐκ θέσιν γὰρ ἐχόντων μορίων τὰ με|γέθη . εἰπὼν δὲ ὅτι ἐνταῦθα μὲν δὴ τῇ θέσει , οὐκ ἀνταπέδωκεν , ἀλλ’ ὅτι μὲν καὶ ἐπὶ τῆς κινήσεως ἐστι τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἀνάλογον τῇ κινήσει εἶπε , πῶς δὲ ἐπὶ τῆς κινήσεως τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον οὐκ εἶπεν , ἀλλὰ κατὰ τὸ σιωπώμενον εἴασε νοεῖν , ὅτι οὐ τῇ θέσει . οὐ γάρ ἐστιν ἐκ θέσιν ἐχόντων μορίων ἡ κίνησις · οὐ γὰρ ὑπομένει τὸ πρότερον ἐπιὸν τὸ δεύτερον , ἀλλὰ ἐν ῥύσει ἐστὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . ἀνάλογον δὲ τοῖς ἐν τῷ μεγέθει , προτέρῳ λέγω καὶ ὑστέρῳ , καὶ ἐν τῇ κινήσει εἶναί φησι , διότι ἡ ἐπὶ τοῦ πρώτου μορίου τοῦ μεγέθους γινομένη κίνησις , αὕτη ἐστὶ πρώτη , καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ δευτέρου δευτέρα . ὅτι δὲ ἰτὸν τόπον᾿ ἀντὶ τοῦ μεγέθους εἶπεν , ἐδήλωσε καὶ ἐξ ὧν ἐπήγαγεν · ἐπεὶ γὰρ ἐν τῷ μεγέθει ἐστί , φησί , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ὅπερ εἶπεν ἄνω ἐν τόπῳ , ἐνταῦθα λέγων <ἐν> τῷ μεγέθει , ἴσον λέγων τῷ ὅτι τὸ πρότερον τὸ ὕστερον ἐν τῷ τόπῳ πρῶτον ὑπάρχει , τουτέστι τῷ μεγέθει . διὰ τί δὲ ἐκ τοῦ μεγέθους φαμὲν τὴν κίνησιν ἔχειν τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , οὐχὶ δὲ τὸ ἐναντίον ἐκ τῆς κινήσεως καὶ τῷ μεγέθει ὑπάρχειν ; ὅτι γὰρ διὰ τὴν κίνησιν ἔχει καὶ τὸ μέγεθος τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , δῆλον ἐντεῦθεν · εἰ γὰρ ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας δύο τινὰ κινοῦνται , τὸ μὲν ἐκ τοῦ ἑτέρου ἄκρου ἀρξάμενον τὸ δὲ ἐκ τοῦ ἐναντίου , οὐ τὸ αὐτὸ πρῶτον ἕξει ἕκαστον τοῦ μεγέθους μόριον , ἀλλ’ ἑκάστῳ τῶν κινουμένων τοῦτό ἐστι πρῶτον τοῦ μεγέθους μόριον , ὅθεν ἤρξατο ποιεῖσθαι τὴν κίνησιν . καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν δὲ κινουμένων τοῦτο ἔστιν ἰδεῖν · εἰ γὰρ λίθος μὲν φέροιτο κάτω , πῦρ δὲ ἄνω διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀέρος , τὸ τῷ ἑτέρῳ πρῶτον τοῦ ἀέρος μόριον , τοῦτο τῷ λοιπῷ ἐστιν ἔσχατον . ὥστε ἐκ τῆς κινήσεως ὁρίζεται ἑκάστῳ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . πῶς οὖν φησι πρῶτον εἶναι ἐν τῷ μεγέθει ὁ Ἀριστοτέλης τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ; φημὶ οὖν ὅτι τὸ εἶναι ὅλως τῇ κινήσει διὰ τὸ μέγεθός ἐστιν , ὥστε ἐπειδὴ ἀναιρεθέντος τοῦ μεγέθους ἐξ ἀνάγκης ἀναιρεῖται καὶ ἡ κίνησις , οὐ μέντοι εἰ ἡ κίνησις ἀναιρεθείη , ἀναιρεῖται τὸ μέγεθος , ὥσπερ τὸ εἶναι ἡ κίνησις διὰ τὸ μέγεθος ἔχει , οὕτω δηλονότι καὶ τὰ ὑπάρχοντα τῇ κινήσει διὰ τὸ μέγεθος τὸ εἶναι ἕξουσιν · ὑπάρχει δὲ αὐτῇ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον · καὶ ταῦτα ἄρα διὰ τὸ μέγεθος ἔχει τὸ εἶναι . διὰ τοῦτο οὖν ἴσως πρῶτον ἐν τῷ μεγέθει εἶναι τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἐν τῷ χρόνῳ ἐστὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . Ἐπειδὴ καὶ ὁ χρόνος , φησί , τῇ κινήσει ἕπεται καὶ ἡ κίνησις τῷ χρόνῳ , εἰκότως ὄντος ἐν τῇ κινήσει τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου , καὶ ἐν τῷ χρόνῳ ἄν εἴη τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . Ἔστι δὲ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ὃ μέν ποτε ὂν κίνησίς ἐστι . Τοῦτο , φησί , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ὅπερ θεωρεῖται ἐν τῇ κινήσει καὶ ἐν τῷ χρόνῳ , κατὰ μὲν τὸ ὑποκείμενον τοῦτο γάρ φησι τὸ ὃ μέν ποτε ὄν ) οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ κίνησις , κατὰ μέντοι τὸν ὁρισμὸν καὶ τὴν σχέσιν ἕτερα , ὥσπερ ἡ ἀνάβασις καὶ ἡ κατάβασις κατὰ μὲν τὸ ὑποκείμενον κλῖμάξ ἐστι , κατὰ δὲ τὸν λόγον ἕτερα καὶ οὐ κλῖμαξ . οὕτω δὴ καὶ τὸ πρότερον ᾗ πρότερον οὐκ ἔστι κίνησις , ἐπεὶ οὐκ ἂν ἦν καὶ ἐν ἑτέροις ἃ μὴ ἔστι κίνησις , οἷον ἐν ἀριθμοῖς . εἰ γὰρ καὶ ἄνευ κινήσεως οὐ θεωροῦμεν τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον μεταβαίνοντες γὰρ τῷ λογισμῷ ἀπὸ τοῦδε ἐπὶ τόδε , οὕτω φαμὲν τὸ μὲν εἶναι πρότερον τὸ δὲ ὕστερον · ἐὰν γὰρ μὴ μεταβῶμεν ἀπὸ τοῦδε ἐπὶ τόδε , οὐδὲ προτέρου καὶ ὑστέρου ἔννοιαν ἴσχομεν ) , ἀλλ’ οὖν ἕτερόν ἐστι κινήσεως τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον · τὸ γὰρ πρότερον καὶ ὕστερον ᾗ κίνησις ἄμφω οὐδὲν διαφέρουσι , δια - φέρουσι δὲ τῷ τὸ μὲν πρότερον εἶναι τὸ δὲ ὕστερον · ἄλλο τι ἄρα ἐστὶ ταῦτα καὶ οὐ κίνησις , ἀλλὰ οἷον πάθος τι τῆς κινήσεως . εἰ δὲ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον μὴ ἐπὶ τῶν μορίων αὐτῶν τῆς κινήσεως λάβωμεν , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν περάτων καὶ τῶν κινημάτων , σαφέστερός ἐστιν ὁ λόγος , ὅτι ἐν ὑποκειμένῳ μέν ἐστιν ἄμφω τῇ κινήσει , ἕτερα δὲ ὄντα αὐτῆς , ὥσπερ καὶ τὰ σημεῖα τῆς γραμμῆς καὶ ἡ ἐπιφάνεια τοῦ σώματος . ῾Ορίζομεν δὲ τῷ ἄλλο καὶ ἄλλο ὑπολαβεῖν αὐτό , καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἕτερον . Τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ὁρίζοντες , φησί , τὸ ἐν τῇ κινήσει , οὕτως εἰς ἔννοιαν τοῦ χρόνου ἐρχόμεθα . ὄντος γὰρ καὶ ἐν αὐτῷ τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου , ὡς εἴρηται , ὅταν τοῦτο ὁρίσωμεν καὶ εἴπωμεν ἄλλο μὲν εἶναι τὸ νῦν ἐν ᾧ ἤρξατο ἡ κίνησις , ἄλλο δὲ ἐν ᾧ πέπαυται , τὸ μεταξὺ τούτων ἕτερον ὂν παρὰ τὰ ἄκρα τοῦτο εἶναί φαμεν τὸν χρόνον , ὥσπερ καὶ τὸ μεταξὺ τῶν κινημάτων , τοῦ τε προτέρου καὶ τῶ ὑστέρου , τοῦτο εἶναί φαμεν κίνησιν · ὥσπερ γὰρ τὸ τοῖς σημείοις ὁριζόμενον γραμμή ἐστι καὶ τὸ τοῖς κινήμασι κίνησις , οὕτω δὴ καὶ τὸ τοῖς νῦν ὁριζόμενον χρόνος ἐστί . To γὰρ ὁριζόμενον <τῷ> νῦν χρόνος εἶναι δοκεῖ · ὑποκείσθω . Ἐπεὶ οὐ σύγκειται ἐκ τῶν νῦν ὁ χρόνος οὐ γὰρ ἔστι δύο νῦν ἐφεξῆς ) , ἀλλ’ ὁρίζεται ὑπ’ αὐτῶν , τῶν μεταξὺ οὐ νῦν ὄντων ἀλλὰ χρόνου , διὰ τοῦτό φησιν ὅτι τέως τοῦτο ὑποκείσθω , ὅτι πᾶν τῶν δύο νῦν τὸ μεταξὺ χρόνος ἐστί · δείξει γὰρ τοῦτο ἐν τοῖς ἐφεξῆς λόγοις , ὅτι οὐδὲν μέγεθος ἐξ ἀμερῶν σύγκειται , οὔτε γραμμὴ ἐκ σημείων οὔτε κίνησις ἐκ κινη - μάτων οὔτε χρόνος ἐκ τῶν νῦν , ἀλλ’ οὐδὲ ἐξ ἀπλατῶν πλάτος , λέγω δὴ ἐκ γραμμῶν ἐπιφάνειαι , οὔτε ἐξ ἀβαθῶν βάθος , λέγω δὴ ἐξ ἐπιφανειῶν σῶμα . Ἢ ὡς τὸ αὐτὸ μὲν προτέρου <δὲ> καὶ ὑστέρου τινός . Εἴτε , φησί , μὴ δύο τῶν νῦν αἰσθανόμεθα , εἴτε καὶ ἑνὸς μὲν μὴ ἐν ὑστέρῳ δέ τινι καὶ προτέρῳ γινομένου , οὐ δοκοῦμεν χρόνον γεγονέναι · κἄν γὰρ ἓν ᾖ τὸ νῦν , νοήσωμεν δὲ τοῦτο κινούμενον καὶ ποτὲ μὲν ἐν ἄλλῳ τινὶ γινόμενον ποτὲ δὲ ἐν ἄλλῳ , καὶ οὕτω χρόνον ἐννοοῦμεν . ἤτοι οὖν τοῦτό φησι τὸ προτέρου δὲ καὶ ὑστέρου τιν·ός , τουτέστιν ἔν τινι προτέρῳ καὶ ἔν τινι ὑστέρῳ γινόμενον τὸ γὰρ διάστημα τοῦτο , οὗ ἐν ἄλλῳ μέρει τὸ νῦν γίνεται , χρόνος ἐστίν ) , ἢ ἵνα τὸ αὐτὸ νῦν λάβωμεν ἑστηκὸς μὲν δύο δὲ λόγους ἀναδεδεγμένον , τόν τε τοῦ πέρατος καὶ τὸν τῆς ἀρχῆς , ὥστε πρότερον μέν τινος εἶναι πέρας ὕστερον δὲ ἀρχήν · ταῦτα γάρ , οὗ ἐστι τὸ αὐτὸ νῦν πέρας καὶ ἀρχή , χρόνοι εἰσίν · ἀπλῶς γὰρ πᾶν τὸ ὑπὸ τοῦ νῦν ὁριζόμενον χρόνος ἐστίν . εἴτε οὖν , φησί , δύο τῶν νῦν αἰσθόμεθα , εἴτε ἑνὸς μὲν ἄλλον δὲ καὶ ἄλλον λόγον ἀναδεχομένου μηδὲν γὰρ διαφερέτω , εἴτε ἄλλο καὶ ἄλλο ἐστὶ τῷ ἀριθμῷ τὸ πρότερον νῦν καὶ τὸ ὕστερον , εἴτε τὸ αὐτὸ μέν ἐστι τῷ ἀριθμῷ , ῥυΪσκόμενον δὲ ποτὲ μὲν ἐν ἄλλῳ τινὶ γίνεται ποτὲ δὲ ἐν ἄλλῳ ) , καθ’ ἕτερον οὖν τούτων ἡ τοῦ χρόνου ἔννοια ἡμῖν γίνεται , ἄν δὲ πάντῃ ἓν τὸ νῦν νομίσωμεν καὶ τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῷ λόγῳ , τότε οὑκ ἴσχομεν ἔννοιαν τοὐ χρόνου , ὥσπερ οὐδὲ οἱ ἐν Σαρδοῖ καθεύδοντες . διὰ τοῦτο δὲ οὐ δοκεῖ χρόνος γεγονέναι , φησί , διότι οὐδὲ κίνησις · οὐδὲ γὰρ παράτασις οὐδεμία , ἐν παρατάσει δὲ πάσα κίνησις . Tοῦτο γάρ ἐστιν ὁ χρόνος , ἀριθμὸς κινήσεως κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . Eἰπὼν τί ἐστιν ὁ χρόνος , ὁρίζεται αὐτόν . ἀριθμὸς δὲ κινήσεως οὐχ ὁ ἀριθμῶν αὐτήν , ἀλλὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον τῆς κινήσεως ἀριθμουμενα , τοῦτο ἐστι χρόνος . οὐκ ἄρα κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλ’ ᾗ ἀριθμὸν ἔχει ἡ κινησις . Τὸ ἀλλ’ ᾗ ἀριθμὸν ἔχει ἡ κίνησις τουτέστιν ‘ἀλλ’ ᾗ ἀριθμεῖ . 26 τι ἡ κίνησις᾿ · τὸ γὰρ ἠριθμημένον τῆς κινήσεως , τοῦτό ἐστιν ὁ χρόνος , οὐχ ᾗ κίνησίς ἐστιν , ἀλλ’ ᾗ ἠρίθμηται κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . Σημεῖον δέ · τὸ μὲν γὰρ πλεῖον καὶ ἔλαττον κρίνομεν ἀριθμῷ , κίνησιν δὲ πλείονα καὶ ἐλάττονα χρόνῳ . Ὅτι ἀριθμὸς κινήσεως ὁ χρόνος , ὁ ἠριθμημένος δηλονότι οὐχ ὁ ἀριθμῶν τοῦτο γὰρ ἐφεξῆς δείξει ) , κατασκευάζει ἐν τρίτῳ σχήματι τούτῳ τῷ τρόπῳ · πᾶν πλεῖον καὶ ἔλαττον ἀριθμῷ κρίνεται , τὶ πλέον καὶ ἔλαττον χρόνῳ κρίνεται τὴν γὰρ πλείονα καὶ ἐλάττονα κίνησιν χρόνῳ κρίνομεν ) , τὶς ἄρα ἀριθμὸς ὁ χρόνος . Ἐπεὶ δὲ ὁ ἀριθμός ἐστι διχῶς · καὶ γὰρ τὸ ἀριθμούμενον καὶ τὸ ἀριθμητὸν ἀριθμὸν λέγομεν , καὶ ᾧ ἀριθμοῦμεν . Ἐπειδὴ εἶπεν ἀριθμὸν εἶναι κινήσεως τὸν χρόνον , πολλαχῶς δὲ ὁ ἀριθμός , ἀπαριθμεῖται ποσαχῶς καὶ κατὰ ποῖον σημαινόμενον ὁ χρόνος ἀριθμός ἐστι κινήσεως . εἰπὼν δὲ διχῶς λέγεσθαι τὸν ἀριθμόν , τρία σημαινόμενα δοκεῖ λέγειν , τὸ ἀριθμούμενον καὶ τὸ ἀριθμητὸν καὶ ᾧ ἀριθμοῦμεν . ἀλλά φαμεν ὅτι τὰ πρότερα δύο καθ’ ἑνὸς σημαινομένου τέθεικεν , ἀλλὰ τὸ μὲν ἐπὶ τοῦ ἐνεργείᾳ , τὸ ἀριθμούμενον , τὸ δὲ ἐπὶ τοῦ δυνάμει , τὸ ἀριθμητόν . ἢ ἵνα σαφέστερον δείξῃ τί λέγει τὸ ἀριθμούμενον , ἐπήγαγε τὸ ἀριθμητόν , αὐτὸ τὸ μετρούμενον πρᾶγμα , οἷον τοὺς δέκα ἵππους ἢ δέκα κύνας . διχῶς οὖν τοῦ ἀριθμοῦ λεγομένου , τὸν ὡς ἀριθμούμενον ἀριθμόν φαμεν εἶναι τὸν χρόνον . Ἄξιον δὲ ἀπορῆσαι , πῶς λέγοντες συνεχῆ εἶναι τὸν χρόνον λέγομεν πάλιν αὐτὸν εἶναι ἀριθμόν · διωρισμένον γὰρ ποσὸν ὁ ἀριθμός , ἀδύνατον δὲ τὸ αὐτὸ συνεχές τε εἶναι καὶ διωρισμένον . φαμὲν οὖν ὅτι , εἰ μὲν ὁ ἀριθμῶν ἀριθμὸς ἦν ὁ χρόνος , ἀδύνατον αὐτὸν εἶναι συνεχῆ , ἐπειδὴ δὲ οὐχ ὁ ἀριθμῶν ἐστιν ἀλλ’ ὁ ἀριθμούμενος , οὐδὲν κωλύει κατ’ ἄλλο μὲν νήσεως μέτρον , ταύτῃ συνεχής ἐστιν , ᾗ δὲ ἔχει τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ταύτῃ ἀριθμός . οὐκ ἀδύνατον δὲ οὐδὲ ἀσύνηθες καὶ ἐπὶ τῶν συνεχῶν λέγειν τὸν ἀριθμόν · φαμὲν γὰρ τὸ ξύλον δέκα πήχεις ἔχειν καὶ τὴν ὁδὸν δέκα σταδίους , καίτοι συνεχῆ ταῦτα , ἀλλὰ τῷ δυνάμει ὑφ’ ἡμῶν κατὰ μόρια διαιρεῖσθαι , ταύτῃ καὶ ἀριθμόν τινα αὐτῶν κατηγοροῦμεν . ὥστε φύσει μὲν ἐπὶ τούτων τὸ συνεχὲς κατηγορεῖται θέσει δὲ καὶ ἐκ τῆς ἡμε - τέρας ἐπινοίας ὁ ἀριθμός . Πάλιν δὲ ἀπορίας ἄξιον πῶς φησι τὸν χρόνον ἀριθμὸν εἶναι οὐχ ὡς μετροῦντα , ἀλλ’ ὡς μετρούμενον , καίτοι τὴν κίνησιν οὐδὲν ἕτερον ἢ ὁ χρόνος μετρεῖ · μέτρον γοῦν κινήσεως φησιν εἶναι τὸν χρόνον . λέγω οὖν καὶ πρὸς τοῦτο , ὅτι εἰ καὶ μετρεῖν λέγεται ὁ χρόνος τὴν κίνησιν , ἀλλ’ οὖν καὶ μετρεῖσθαι αὐτὸς ὑπὸ τῆς ψυχῆς , καὶ πρώτως μὲν μετρεῖσθαι , τῷ μετρεῖσθαι δὲ καὶ αὐτὸς μετρεῖν , τὸν μόνως δὲ μετροῦντα ἀριθμὸν μηδαμῶς δὲ μετρούμενον , τοῦτον ἀνάγκη μόνως εἶναι διωρισμένον , μηδαμῶς δὲ συνεχῆ · ὥστε κἂν μετρεῖν τὴν κίνησιν λέγηται ὁ χρόνος , οὐδέν γε ἐκ τούτου ἄτοπον ἕψεται τῷ λόγῳ . ἄλλως τε οὕτω λέγεται μετρεῖν τὸν χρόνον , ὥσπερ ἄν εἰ δύο ξύλων ἴσων παρακειμένων ἀλλήλοις τοῦ ἑνὸς μετρηθέντος λέγοι τις ὅτι τὸ μετρηθὲν καὶ αὐτὸ ἐμέτρησε τὸπαρακείμενον · ὅσον γὰρ τοῦτο , τοσοῦτον κἀκεῖνο . ταύτῃ οὖν καὶ τὸν χρόνον φαμὲν μετρεῖν τὴν κίνησιν , διότι σύνεισιν ἀλλήλοις καὶ συμπαρατείνονται · ὅσον οὖν ἄν εἴη τὸ ἕτερον , ἀνάγκη καὶ τὸ λοιπὸν εἶναι . Καὶ ὥσπερ ἡ κίνησις ἀεὶ ἄλλη <καὶ ἄλλη> , καὶ ὁ χρόνος . Ὅτι κινήσεως ἐστι μόνης ἀριθμὸς ὁ χρόνος καὶ οὐδενὸς ἄλλου , δείκνυσι καὶ διὰ τούτου . ὥσπερ γὰρ ἀεὶ ἄλλη καὶ ἄλλη ἐστὶ κίνησις , φησίν , οὕτω καὶ ὁ χρόνος ἀριθμὸς ὢν ταύτης ἀεὶ ἄλλος ἐστὶ καὶ ἄλλος , τῶν μέντοι ἄλλων πάντων ἀεὶ τῶν αὐτῶν ὄντων καὶ ὁ ἀριθμὸς ἀεὶ ὁ αὐτός ἐστιν · ὥστε εἰ ὁ χρόνος ἀεὶ ἄλλος ἐστὶ καὶ ἄλλος , ἔστι δὲ παρατάσεως τινος ὁ χρόνος ἀριθμός , μόνης ἄν εἴη κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος . ᾿Ο δὲ ἅμα πᾶς χρόνος ὁ αὐτός · τὸ γὰρ νῦν τὸ αὐτὸ ὅ ποτε ἦν , τὸ δὲ εἶναι αὐτῷ ἕτερον . Αμα πᾶς ὁ πανταχοῦ λαμβανόμενος χρόνος , οὗτος εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτός · πάσης γὰρ κινήσεως τὸ πρότερον μετρεῖ καὶ τὸ ὕστερον οὐ μέντοι ὡς ἀλλοιώσεως ἢ ὡς αὐξήσεως ) , τὸ δὲ πρότερον καὶ ὕστερον τῶν ἅμα γι - νομένων κινήσεων τὸ αὐτό , ὥστε καὶ ὁ χρόνος ὁ αὐτός . τοῦτο μέντοι οὐκέτι καὶ ἐπὶ τῆς κινήσεως ἁρμόζει λέγειν · οὐ γὰρ ἅμα αἱ κινήσεις αἱ αὐταί , ἀλλ’ αἱ μὲν οὐ μόνον τῷ ἀριθμῷ ἕτεραι ἀλλὰ καὶ τῷ εἴδει , αἱ δὲ εἰ καὶ τῷ εἴδει αἱ αὐταί , οἷον αἱ πλείους φοραί , ἀλλ’ οὖν γε τῷ ἀριθμῷ οὐχ αἱ αὐταί . ὁ μέντοι χρόνος εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὁ πανταχοῦ τῷ ἀριθμῷ · ὥστε καὶ ταύτῃ δῆλον ὅτι οὐ κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλ’ ἀριθμὸς κινήσεως . ὅτι δὲ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος ὁ πανταχοῦ , κατασκευάζει ἐκ τοῦ νῦν . τὸ γὰρ νῦν , φησί , κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἕν ἐστι πανταχοῦ , τῷ μέντοι λόγῳ διαφέρει ἄλλως γὰρ λαμβάνεται ὡς πρότερον λαμβανόμενον , καὶ ἄλλως ὡς ὕστερον , ὡς μέντοι πρότερον ἕν ἐστι καὶ τὸ αὐτὸ πανταχοῦ , ὁμοίως δὲ καὶ ὡς ὕστερον ) , εἰ τοίνυν τὸ νῦν ἐστι τὸ γεννητικὸν τοῦ χρόνου , τοῦτο δὲ ἕν ἐστι καὶ τὸ αὐτὸ πανταχοῦ , δῆλον ὅτι καὶ ὁ χρόνος ἅμα πανταχοῦ εἷς ἄν εἴη καὶ τῇ φύσει καὶ τῷ ἀριθμῷ . Τὸ δὲ νῦν ἔστι μὲν ὡς τὸ αὐτό , ἔστι δὲ ὡς οὐ τὸ αὐτό . ἐπειδὴ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἠπόρει περὶ τοὐ νῦν , πότερον τὸ αὐτό ἐστι τὸ πρότερον τῷ ὑστέρῳ ἢ ἕτερον , εἶτα ἐδείκνυεν ἑκάτερον ἄτοπον εἴτε γὰρ τὸ αὐτὸ εἴη , ὁμόχρονα εἶναι πάντα ἀνάγκη , εἴτε μὴ εἴη τὸ αὐτό , ἐπειδὴ μὴ πέφυκε τὸ πρότερον μένειν του υστερου επιγενομενου , ἀνάγκη δήπου ἐφθάρθαι , καὶ ἤτοι ἐν ἑαυτῷ ἢ ἐν ἄλλῳ νῦν , ἑκάτερον δὲ ἀδύνατον ) , ἐπειδὴ τοῦτο μάλιστα τοῦ παραλογισμοῦ αἴτιον ἦν , τὸ ἀτελὲς τῆς διαιρέσεως , διὰ τοῦτο τὸ λεῖπον τῆς διαιρέσεως ἐνταῦθα ἐκτίθεται · τὸ γὰρ πρότερον νύν τῷ ὕστερον οὔτε ἀπλῶς τὸ αὐτό ἐστιν οὔτε ἀπλῶς ἕτερον ἀλλὰ πῇ μὲν τὸ αὐτό ἐστι πῇ δὲ οὐ τὸ αὐτό . τοῦτο δὲ ἐκεῖ μὲν παραιτεῖται δι’ ἐπίκρυψιν τοῦ παραλογισμοῦ , ἐνταῦθα δὲ αὐτὸ τίθησιν , ἵνα ἐκείνην ἐπιλύσηται τὴν ἀπορίαν , ὅτι ἔστι τῇ μὲν οὐσίᾳ τὸ αὐτὸ τὸ πρότερον νῦν τῷ ὕστερον , τῇ δὲ σχέσει οὐ τὸ αὐτό · ἄλλο γὰρ αὐτῷ ἐστι τὸ προτέρῳ εἶναι καὶ ἄλλο τὸ ὑστέρῳ , ὥσπερ , φησί , καὶ οἱ σοφισταί φασιν ἄλλον εἶναι Κορίσκον ἐν Λυκείῳ καὶ ἄλλον ἐν ἀγορᾷ , ταύτῃ γε ἀληθῶς λέγοντες · οὐ γὰρ ταὐτόν ἐστι τῷ αὐτῷ ἐνταῦθα εἶναι ἢ ἐκεῖ . καὶ τὸ νῦν οὗν εἴτε καὶ τῷ ἀριθμῷ ἓν καὶ ταὐτὸν εἶναί τις θείη καὶ τῇ τούτου ῥύσει γεννᾶσθαι τὸν χρόνον , οὐ συμβήσεται τὰ πρὶν γενόμενα τοῖς νῦν γενομένοις τὰ αὐτὰ εἶναι · εἰ γὰρ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ , ἀλλ’ οὐχ ὡσαύτως ἔχοντι , ἐπεὶ οὐδὲ τὰ αὐτά ἐστιν ἢ ἅμα τὰ ἐν Κορίσκῳ γενόμενα ἐν Λυκείῳ τε ὄντι καὶ ἐν ἀγορᾷ , οἷον εἰ ἐνταῦθα μὲν ἐθερμαίνετο ἐκεῖ δὲ ἐψύχετο , ἤ τι τοιοῦτον . εἴτε οὖν ἓν καὶ ταὐτὸν ὑποκέοιτο τὸ νῦν κατὰ ἀριθμόν , οὐδὲν τῶν εἰρημένων ἀτόπων συμβήσεται , ἐπεὶ μὴ καὶ κατὰ σχέσιν τὸ αὐτὸ ὑπόκειται , εἴτε καὶ οὐσίας μὲν εἴη τῆς αὐτῆς τὸ πρότερον τῷ ὕστερον μὴ εἴη δὲ τῷ ἀριθμῷ τὸ αὐτό , ὅπερ ἐστὶ καὶ μᾶλλον ἀληθές , πολλῷ μᾶλλον οὐδὲν τούτων συμβήσεται . πῶς δὲ ἔχει πρὸς τὸ γίνεσθαι καὶ φθείρεσθαι τὸ νῦν , ἐν τοῖς ἑξῆς βιβλίοις διδάξει , ὅτι καὶ αὐτὸ καὶ ἕτερα πλεῖστα ἀχρόνως ἢ εἰσὶν ἢ οὐκ εἰσί , μήτε διὰ γενέσεως εἰς τὸ εἶναι παραγόμενα μήτε διὰ φθορᾶς εἰς τὸ μὴ εἶναι . Τὸ δὲ νῦν ἔστι μὲν ὡς τὸ αὐτό , ἔστι δὲ ὡς <οὐ> τὸ εἰπὼν “ τὸ γὰρ νῦν τὸ αὐτὸ ὅ ποτε ἦν , τὸ δὲ εἶναι αὐτῷ ἕτερον᾿᾿ , ἐξ ὅπερ εἶπον , τὴν εἰρημένην ἀπορίαν ἐπιλύεται , πῶς ἐστι καὶ τὸ αὐτὸ καὶ οὐ τὸ αὐτὸ νῦν διδάσκει . καθὸ μὲν γάρ , φησίν , ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ λαμβάνεται , βάνεται , ταύτῃ ἕτερόν ἐστι καὶ ἕτερον τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον · λαμβάνεται δὲ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ μορίῳ τῆς κινήσεως , κατὰ τοῦτο δὲ ἦν αὐτῷ , φησί , καὶ τὸ νῦν εἶναι ἀμερὲς γὰρ τὸ νῦν , ἀμερὲς δὲ ὂν ἅμα ἐν πλείοσιν εἶναι οὐ δύναται , ἀλλ’ ὅτε ἐν τούτῳ ἐστίν , ἐν ἐκείνῳ οὐκ ἔστιν ) , ὥστε καλῶς εἴρηται ὅτι τῷ ἀεὶ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ λαμβάνεσθαι , ταύτῃ καὶ τὸ εἶναι νῦν ἔχει οὐ γὰρ | ἔστιν εἰπεῖν ἅμ ἐν τούτῳ καὶ τούτῳ ) , ταύτῃ δὲ καὶ ἕτερόν ἐστι τὸ πρότερον τοῦ ὕστερον · ἄλλο γάρ ἐστιν αὐτῷ τὸ ἐν τῷδε εἶναι , καὶ ἄλλο τὸ ἐν τῷδε . ταύτῃ μὲν οὖν ἕτερον τὸ πρό · τερον νῦν τοῦ ὑστέρου . ὃ δέ ποτε ὄν ἐστι , φησί , τὸ αὐτό , τουτέστι κατὰ τὸ ὑποκείμενον . εἶτα τοῦτο κατασκευάσαι βουλόμενος ἐπήγαγεν ἀκολουθεῖ γάρ . ὥσπερ ἐλέχθη , τῷ μὲν μεγέθει ἡ κίνησις , ταύτῃ δὲ ὁ χρόνος , ὡς φαμέν · ὁμοίως δὲ καὶ τῇ στιγμῇ τὸ φερόμενον ᾧ τὴν κίνησιν γνωρίζομεν , καὶ τὸ πρότερον ἐν αὐτῇ καὶ τὸ ὕστε ρον . εἶπε γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἀκολουθεῖν τῷ μὲν μεγέθει τὴν κίνησιν , ταύτῃ δὲ τὸν χρόνον · τῷ γὰρ εἶναι ἐν τῷ μεγέθει τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον καὶ προσέτι τὸ συνεχές , ταύτῃ καὶ ἐν τῇ κινήσει τὸ πρότερον ἦν καὶ ὕστερον καὶ ἡ συνέχεια , διὰ δὲ τὴν κίνησιν καὶ ἐν τῷ χρόνῳ , πλὴν ὅτι ἐν μὲν τῷ μεγέθει ῾῾θέσει᾿᾿ ἦν τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , διότι τὴν ἀρχὴν ἀφ’ ὁτουδήποτε μορίου ποιήσασθαι δυνατόν , ἐπὶ δὲ τῆς κινήσεως καὶ τοῦ χρόνου οὐκέτι · οὐ γὰρ οἷόν τε ἐν τούτοις τὸ πρότερον ὕστερον γενέσθαι , οὐδ’ ἔμπαλιν τὸ ὕστερον πρότερον . ὥσπερ οὖν , φησί , ταῦτα ἕπονται ἀλλήλοις , οὕτως καὶ τὰ οἱονεὶ γεννητικὰ τούτων καὶ ποιητικά . τοῦτο δὲ ἐδήλωσεν εἰπὼν ὁμοίως δὲ καὶ τῇ στιγμῇ τὸ φερόμενον , ᾧ τὴν κίνησιν γνωρίζομεν . ἔστι γὰρ τοῦ μὲν μεγέθους ἡ στιγμὴ ποιητική ( ῥυϊσκόμενον γὰρ τὸ σημεῖον γεννᾷ τὴν γραμμήν , πρῶτον δὲ μέγεθος γραμμή ) , τῆς δὲ κινήσεως ποιητικὸν τὸ φερόμενον · τοῦ γὰρ γενέσθαι τὴν ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας κίνησιν αἴτιον τὸ φερόμενον , εἴτε ἄνθρωπος εἴη εἴτε ὁτιδήποτε , καὶ τοῦ γενέσθαι τὴν ἀπὸ Κριοῦ ἐπὶ Ταῦρον κίνησιν αἴτιος τυχὸν ὁ ἥλιος ὁ ταύτην κινηθεὶς ἢ ἕτερός τις τῶν ἀστέρων . τούτῳ καὶ γνωρίζεται ἡ κίνησις · καθ’ αὑτὴν γὰρ ἀγνώριστος ὑπάρχουσα τῷ κινουμένῳ γνωρίζεται . τὸ γὰρ γεγενῆσθαι τὴν ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τοῦ οὐρανοῦ κίνησιν καὶ περιφορὰν οὐκ ἄλλῳ τινὶ γνωρίζομεν ἢ αὐτῷ τῷ οὐρανῷ · τῷ γὰρ τὸ αὐτὸ αὐτοῦ μόριον δὶς ἐν τῷ αὐτῷ μορίῳ τοῦ ορίζοντος ἰδεῖν γενόμενον , οὕτω τοσήνδε γεγενῆσθαι κίνησιν γνωρίζομεν . καὶ τὸ νῦν δὲ τοῦ χρόνου ποιητικὸν αἴτιον · ἡ γὰρ τούτου ῥύσις γεννᾷ τὸν χρόνον . εἰ τοίνυν ὡς τὸ σημεῖον πρὸς τὸ μέγεθος ἔχει καὶ τὸ κινούμενον πρὸς τὴν κίνησιν , οὕτω καὶ τὸ νῦν πρὸς τὸν χρόνον , τὸ δὲ σημεῖον ἓν ὂν καὶ τὸ αὐτὸ γεννᾷ τὸ μέγεθος οὐ γὰρ παραθέσει πλειόνων στιγμῶν γεννᾶται ἡ γραμμή , ἀλλὰ μιᾶς ῥύσει ) , ἔτι δὲ καὶ τὸ κινούμενον ἓν ὂν γεννᾷ τὴν κίνησιν , ἀκόλουθον δήπου καὶ τὸ νῦν ἓν ὂν γεννᾶν τὸν χρόνον . οὐ γὰρ ἐκ πολλῶν νῦν παρακειμένων ἀλλήλοις γεννᾶται ὁ χρόνος · οὐ γὰρ σύγκειται ἐκ τῶν νῦν , ἀλλ’ ἑνὸς ῥύσει · τῷ γὰρ τὸ αὐτὸ νῦν πρότερον καὶ ὕστερον λαμβάνεσθαι τὸ εἶναι ἔχει ὁ χρόνος . ὥσπερ οὖν τὸ κινούμενον ὃ μέν ποτε ὂν τὸ αὐτό ἐστιν ἢ γὰρ λίθος ἐστὶν ἢ ἄνθρωπος ἢ ἀστὴρ ἢ ἕτερόν τι ) , τῷ δὲ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ λαμβάνεσθαι , ταύτῃ ἕτερον ὡς γὰρ εἶπον , ἄλλο ἐστὶ Σωκράτει τὸ ἐν οἴκῳ εἶναι καὶ ἄλλο τὸ ἐν ἀγορᾶ ) , οὕτω δὴ καὶ τὸ νῦν τῷ μὲν ὑποκειμένῳ καὶ τῇ οὐσία τὸ αὐτὸ τὸ πρότε - ρον τῷ ὑστέρῳ , τῷ δὲ πρότερον ἢ ὕστερον εἶναι , ταύτῃ δὴ τῷ λόγῳ ἕτερον . παραδείγματος δὲ χάριν καὶ σαφηνείας . ἵνα δείξῃ πῶς τὸ αὐτὸ λέγομεν κατὰ τὸ ὑποκείμενον , διάφορον δὲ κατὰ τὸν λόγον , ἐμνημόνευσε τοῦ ὑπὸ τῶν σοφιστῶν λεγομένου . λαμβάνοντες γὰρ ἐκεῖνοι τὸ ἕτερον εἶναι τῷ Κορίσκῳ τὸ ἐν Λυκείῳ εἶναι καὶ ἕτερον τὸ ἐν ἀγορᾷ , τὴν κατὰ συμ - βεβηκὸς ταύτην καὶ κατὰ τὸν λόγον διαφορὰν ἐπὶ τὸ ὑποκείμενον μετέφερον · εἰ γὰρ ἄλλο , φασίν , ἐστὶ τῷ Κορίσκῳ τὸ ἐν Λυκείῳ εἶναι καὶ ἄλλο τὸ ἐν ἀγορᾷ , ὁ ἄρα Κορίσκος αὐτὸς ἑαυτοῦ ἕτερός ἐστιν . ἀλλ’ οὐκ ἀνάγκη , εἰ κατὰ τὸν λόγον ἕτερόν τι εἴη καὶ κατὰ συμβεβηκός , ἤδη καὶ κατὰ τὸ ὑποκείμενον ἕτερον εἶναι , ἐπεὶ καὶ ἡ κλῖμαξ μία καὶ ἡ αὐτὴ τῷ λόγῳ ἑτέρα οὖσα καὶ ἑτέρα · ἄλλο γάρ ἐστιν αὐτῇ τὸ ἀναβάσει εἶναι καὶ ἄλλο τὸ καταβάσει . οὕτως οὖν καὶ τὸ νῦν καὶ ταὐτὸν καὶ ἕτερον , τῷ λόγῳ μὲν ἕτερον πρότερόν τε λαμβανόμενον καὶ ὕστερον , τῷ ὑποκειμένῳ οε τὸ αὐτὸ . τῷ δὲ φερομένῳ ἀκολουθεῖ τὸ νῦν , ὥσπερ ὁ χρόνος τῇ κινήσει . εἰπὼν ὅτι ἀκολουθεῖ ῾῾τῷ μὲν μεγέθει ἡ κίνησις , ταύτῃ δὲ ὁ χρόνος , ὁμοίως δὲ καὶ τῇ στιγμῇ τὸ φερόμενον,’’ εἶτα μεταξὺ τὸν τῶν σοφιστῶν ἐμβαλὼν λόγον , ἐπάγει ἐν τούτοις τὸ λεῖπον , ὅτι καὶ τῷ φερομένῳ ἀκολουθεῖ τὸ νῦν · τῷ γὰρ τὸ φερόμενον λαμβάνεσθαι ἐν προτέρῳ καὶ ὑστέρῳ τινὶ καὶ ἀριθμεῖσθαι τὰς μεταβάσεις αὐτοῦ , ταύτῃ τὸ νῦν τὴν ὑπόστασιν ἔχει . ὅτι δὲ ἀκολουθεῖ τὸ νῦν τῶ φερομένῳ , ἐδήλωσεν εἰπὼν τῷ γὰρ φερομένῳ γνωρίζομεν τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν κινήσει . ὡς γὰρ πᾶς ὁ χρόνος τῇ κινήσει πάσῃ παρακολουθεῖ καὶ συνεκτείνεται , οὕτω καὶ τὸ νῦν τῷ φερομένῳ · ἀνάλογον γὰρ ὡς τὸ φερόμενον πρὸς τὴν κίνησιν , οὕτω καὶ τὸ νῦν πρὸς τὸν χρόνον , ὥστε καὶ ἐναλλὰξ ὡς ἡ κίνησις πρὸς τὸν χρόνον , οὕτω καὶ τὸ φερόμενον πρὸς τὸ νῦν . εἰ οὖν τὸ φερόμενον ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ὁτιποτέ ἐστιν , εἴτε στιγμὴ εἴτε λίθος εἴτε ὁτιδήποτε , διαφέρει δὲ κατὰ τὸν λόγον τῷ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ γίνεσθαι , τοιοῦτον ἄν εἴη πάντως καὶ τὸ νῦν . Ἧι δὲ ἀριθμητὸν τὸ πρότερον καὶ ὕστερον , τὸ νῦν ἐστιν . Εἰπὼν ἰτῶ γὰρ φερομένῳ γνωρίζομεν τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν κινήσει,᾿᾿ προσέθηκεν ᾗ δὲ ἀριθμητὸν τὸ πρότερον καὶ ὕστερον , τὸ νῦν ἐστι , συνάγων καὶ διὰ τούτων ὅτι τῷ φερομένῳ τὸ νῦν ἀκολουθεῖ · εἰ γὰρ τῷ μὲν φερομένῳ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἕπεται τὸ ἐν κινήσει , τὸ δὲ πρότερον καὶ ὕστερον τὸ ἐν κινήσει | τὸ νῦν ἐστι ( καθὸ γὰρ ἀριθμητόν ἐστι τὸ πρότερον κα τὸ ὕστερον τὸ ἐν κινήσει , τὸ νῦν ἐστι ) , τῷ φερομένῳ ἀν’ τὸ νυν ἕποιτο . ᾖστε καὶ ἐν τούτοις , ὃ μέν ποτε ὂν νῦν ἐστι , τὸ αὐτό τὸ πρότερον γὰρ ἢ ὕστερόν ἐστι τὸ ἐν κινήσει ) , τὸ δὲ εἶναι ἕτε - ρον · <ᾖ> ἀριθμητόν γὰρ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , τὸ νῦν ὲστιν . οὕτω λοιπὸν τὸ προκείμενον συνάγει , λέγω δὴ ὅτι τὸ νῦν τῷ μὲν ὑποκειμένω τὸ αὐτό ἐστι , τῶ δὲ λόγω ἄλλο καὶ ἄλλο . τὸ γὰρ ὥστε καὶ ἐν τούτοις ἀντὶ τοῦ ἐν τοῖς νῦν · ὥσπερ γὰρ καὶ τὸ σημεῖον τὸ γεννητικὸν νητικὸν τῆς γραμμῆς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ τῷ ὑποκειμένῳ , καὶ τὸ φερόμενον τὸ γεννητικὸν τῆς κινήσεως , οὕτω δὲ καὶ τὸ νῦν τὸ τοῦ χρόνου γεννητικόν . ὃ μέν ποτε ὂν νῦν ἐστι , τουτέστιν ὁτιδήποτε κατὰ τὸ ὑποκείμενον ὑπάρχει χει τε καὶ ἔστι νῦν , ἕν ἐστι καὶ τὸ αὐτό . εἶτα καὶ τί ἐστιν ἐπάγει · τὸ πρότερον γάρ , φησίν , ἢ ὕστερον τὸ ἐν κινήσει · ταὐτὸν γὰρ τὸ ἐν κινήσει πρότερον καὶ ὕστερον κατὰ τὸ ὑποκείμενον , ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τῆς κινήσεως τὸ φερόμενον . τὸ δὲ εἶναι ἕτερον , · τουτέστι κατὰ τὸν λόγον · τὸ γὰρ ἐν τῇ κινήσει πρότερον καὶ ὕστερον , μὴ ὡς ἀριθμούμενον λαμβανόμενον μηδὲ ὡς πρότερον καὶ ὕστερον , τὸ ὑποκείμενόν ἐστι τοῖς νῦν , τοῦτο δὲ αὐτὸ ὅταν ὡς πρότερον καὶ ὕστερον ληφθῇ καὶ ὡς κατὰ διαφορὰν φορὰν τῆς κινήσεως γινόμενον , τότε δὴ ἄλλο καὶ ἄλλο ἐστὶ κατὰ τὸν λόγον · ἄλλο γάρ ἐστιν αὐτῷ τὸ προτέρῳ εἶναι καὶ ἄλλο τὸ ὑστέρῳ . Καὶ γνώριμον δὲ > τοῦτό ἐστι · καὶ γὰρ ἡ κίνησις διὰ τὸ κινούμενον καὶ ἡ φορὰ διὰ τὸ φερόμενον · τόδε γάρ τι τὸ φερόμενον , ἡ δὲ κίνησις οὔ . ’Ev πᾶσι τὴν τοῦ νῦν πρὸς τὸ φερόμενον ὁμοιότητα δεῖξαι βουλόμενος καὶ τοῦτο προσέθηκε , καὶ ἄλλως καὶ καθ’ αὑτὸ χρήσιμον τῇ περὶ τοῦ χρόνου θεωρίᾳ . εὐλόγως γάρ , φησί , καὶ τοῦ χρόνου τὸ νῦν μάλιστά ἐστι γνώριμον · μόνον γὰρ τοῦ χρόνου τὸ νῦν ἐν ὑπάρξει ἐστί . καὶ γὰρ ἡ κίνησις καθ’ αὑτὴν ἄγνωστος οὖσα τῷ φερομένῳ γνωρίζεται , τῷ δὲ φερομένῳ τὸ νῦν ἕπεται , καὶ ὃν ἔχει λόγον τὸ φερόμενον πρὸς τὴν κίνησιν , ταύτῃ τὸ νῦν πρὸς τὸν χρόνον . εὐλόγως ἄρα καὶ διὰ τοῦ νῦν τὸν χρόνον γνωρίζομεν , ἐπεὶ καὶ διὰ τοῦ κινουμένου τὴν κίνησιν . ὅτι δὲ ἡ φορὰ γνώριμός ἐστι διὰ τὸ φερόμενον , ἔδειξεν εἰπὼν τό ’δε γάρ τι τὸ φερόμενον , ἡ δὲ κίνησις οὔ · τὸ γὰρ κινούμενον οὐσία τέ ἐστι καὶ ὑφεστώς , ἡ δὲ κίνησις οὐχ ὑφέστηκεν , ἀλλ’ ἐν τῷ γίνεσθαι τὸ εἶναι ἔχει · τῇ γὰρ τοῦ κινουμένου μεταβάσει τὸ εἶναί ἐστι τῇ κινήσει . καὶ ἄλλως εἰ τὸ μὲν κινούμενον οὐσία , ἡ δὲ κίνησις ἐνέργεια , τρανέστεραι δὲ τῶν ἐνεργειῶν αἱ οὐσίαι ἐν πολλοῖς , εἰκότως τῷ κινουμένῳ ἡ κίνησις γνώριμος . εἰπὼν δὲ καὶ γὰρ ἡ κίνησις διὰ τοῦ κινουμένου ἐπήγαγε καὶ ἡ φορὰ διὰ τὸ φερόμενον , ἤτοι ἐκ παραλλήλου τὸ αὐτὸ λέγων , ἢ μᾶλλον ἐκ τοῦ γενικωτέρου καὶ ἀσαφεστέρου ἐπὶ τὸ εἰδικώτερον καὶ σαφέστερον μεταβαίνων · ἔστι μὲν γὰρ καὶ ἐπὶ ἀλλοιώσεως ἡ ἀλλοίωσις γνώριμος διὰ τὸ ἀλλοιούμενον , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ αὐξήσεως καὶ μειώσεως , ἐναργέστατα δὲ ἐπὶ τῆς φορᾶς τῷ φερομένῳ ἡ φορὰ γνωρίζεται . ἐστι μὲν οὖν ὡς τὸ αὐτὸ τὸ νῦν , ἔστι δὲ ὡς οὐ τὸ αὐτό · καὶ γὰρ καὶ τὸ φερόμενον . Ὥσπερ συμπέρασμά ἐστι τοῦτο τῶν εἰρημένων · ὃ γὰρ ἔδειξεν ἀνωτέρω , τέρω , τοῦτο ὡς ἐν συμπεράσματι νῦν φησιν . ὡς γὰρ τὸ φερόμενον τῷ μὲν ὑποκειμένῳ τὸ αὐτό , τῇ σχήσει δὲ καὶ τῷ λόγῳ διάφορον , οὕτω καὶ τὸ νῦν . Φανερὸν δὲ καὶ ὅτι εἴτε χρόνος μὴ εἴη , τὸ νῦν οὐκ ἂν εἴη , εἴτε τὸ νῦν μὴ εἴη , χρόνος οὐκ ἂν εἴη . Δείξας ὅτι ὁ χρόνος ἀριθμός ἐστι τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου τοῦ ἐν τῇ κινήσει , τοῦτο δέ ἐστι τὸ νῦν τὸ γὰρ ἐν τῇ κινήσει πρότερον καὶ ὕστερον τὸ νῦν ἐστιν ) , εὐλόγως συνάγει ὅτι ἀδύνατον τὸ ἕτερον αὐτῶν χωρὶς τοῦ ἑτέρου εἶναι . εἰ γὰρ ὡς τὸ φερόμενον ἔχει πρὸς τὴν φορὰν οὕτω καὶ τὸ νῦν πρὸς τὸν χρόνον , οὔτε δὲ φερόμενόν τι εἶναι ἐνδέχεται φορᾶς μὴ οὔσης οὐδ’ αὖ φορὰν εἶναι φερομένου μὴ ὄντος , οὕτω δηλονότι καὶ τὸν χρόνον ἔχειν ἀνάγκη καὶ τὸ νῦν , καὶ εἰ τὸ ἕτερον τεθείη , εἰσάγεσθαι καὶ τὸ λοιπόν , εἴτε ἀναιρεθείη τὸ ἕν , καὶ τὸ λοιπὸν συναναιρεῖσθαι . ὡσαύτως γὰρ ἔχει καὶ τὸ σημεῖον καὶ ἡ γραμμή · συνεισάγει γὰρ καὶ συναναιρεῖ ἄλληλα . Ἅμα γὰρ ὥσπερ τὸ φερόμενον καὶ ἡ φορά , οὕτω καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ φερομένου καὶ ὁ τῆς φορᾶς · χρόνος μὲν γὰρ ὁ τῆς φορᾶς ἀριθμός , τὸ νῦν δὲ ὡς τὸ φερόμενον , οἷον μονὰς ἀριθμοῦ . τοῦ μὲν φερομένου ἀριθμὸν τὸ νῦν φησι , τῆς δὲ φορᾶς ἀριθμὸν τὸν χρόνον . ὥσπερ οὖν ἅμα ἢ εἰσὶν ἡ οὐκ εἰσὶ τὸ φερόμενον καὶ ἡ φορά , οὕτω δὴ καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ φερομένου καὶ τῆς φορᾶς , τουτέστι τὸ νῦν καὶ ὁ χρόνος , ἅμα ἢ εἰσὶν ἢ οὐκ εἰσίν . εἰπὼν δὲ χρόνος μὲν γὰρ ὁ τῆς φορᾶς ἀριθμός , δέον ἐπαγαγεῖν ‘τὸ νῦν δὲ ἀριθμὸς τοῦ φερομένου᾿ , εἶπε τὸ νῦν δὲ ὡς τὸ φερόμενον , διὸ καὶ ἀσαφεστέραν τὴν λέξιν ἐποίησε . πῶς δὲ τὸ νῦν ἀριθμός ἐστι τοῦ φερομένου , ἐπήγαγεν οἷον μονὰς ἀριθμοῦ · ὡς γὰρ ἐν ἀριθμῷ ἡ μονὰς πάλιν καὶ πάλιν λαμβανομένη τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀριθμουμένων ποιεῖ ἀδιαίρετος οὖσα αὐτή , οὕτως καὶ τὸ νῦν ἀδιαίρετον καὶ ὡς μονὰς ὂν πάλιν καὶ πάλιν λαμβανόμενον τὸν χρόνον ποιεῖ . ὥσπερ οὖν ὁ χρόνος ἐκ τοῦ νῦν γεννώμενος μετρεῖ τὴν κίνησιν , οὕτω καὶ τὸ νῦν μετρεῖ τὸ κινούμενον , καὶ ἔστιν ὁ χρόνος ἀριθμὸς τῆς κινήσεως καὶ τὸ νῦν τοῦ φερομένου . πῶς δὲ τῆς φορᾶς ὁ χρόνος ἀριθμός ἐστιν , εἶπεν ἤδη · οὐ γὰρ ὡς ἀριθμῶν αὐτήν , ἀλλ’ ὡς ἐν τῷ ἀριθμεῖσθαι αὐτὴν τὸ εἶναι ἔχων . ἀριθμεῖ δὲ οὐ καθὸ φορά ἐστιν , ἀλλὰ ᾗ τὸ πρότερον ἐν αὐτῇ καὶ τὸ ὕστερον · οὐ γὰρ ὁ αὐτῆς τῆς κινήσεως ἀριθμὸς χρόνος , ἀλλὰ τὸ τοῦ προτέρου ἐν αὐτῇ καὶ ὑστέρου διάστημα μεταξύ . καὶ τοῦ φερομένου δὲ ἀριθμός , τὸ νῦν , οὐχ ᾗ φερόμενόν ἐστιν , ἀλλ’ ᾗ ἐν προτέρῳ καὶ ὑστέρῳ τινὶ λαμβάνεται · ἡ γὰρ λῆψις τοῦ προ - τέρου καὶ ὑστέρου καθ’ ἃ γίνεται , ταῦτά ἐστι | τὰ νῦν . τὸ γὰρ νῦν , καθ’ ὃ ἐν Κριῷ γέγονεν ὁ ἥλιος , καὶ πάλιν τὸ νῦν , καθ’ ὃ γέγονεν ἐν Ταύρῳ , ἀριθμὸς ἂν εἴη αὐτοῦ τοῦ ἡλίου , ὡς ἐν προτέρῳ τινὶ καὶ ὑστέρῳ γινομένου , ἐοικὸς ταῖς ἐν τῷ ἀριθμῷ μονάσιν . ὥσπερ γὰρ τῇ μονάδι τὸν ἀριθμὸν ἀριθμοῦμεν , ἢ ἀπλῶς τὸ ἀριθμητὸν ὅτι ποτ’ ἂν ᾖ τοὺς γὰρ δέκα ἵππους τῇ μονάδι καὶ τοὺς δέκα λίθους · κατὰ μονάδα γὰρ ἐπισωρεύοντες , οὕτως ἀριθμοῦμεν ἕκαστον ) , οὕτω δὲ καὶ τὸ φερόμενον τῷ νῦν ἀριθμοῦκαὶ μὲν , τὸ πρότερον αὐτοῦ καὶ τὸ ὕστερον ἐν οἷς καὶ ἀεὶ γίνεται ἄλλοτε ἐν ἄλλῳ ἀριθμοῦντες · οἷον ὁ ἥλιος γίνεται πρότερον Ταύρου ἐν Κριῷ , ὕστερον δὲ τοῦ Κριοῦ ἐν τῷ Ταύρῳ , καὶ Διδύμων μὲν πρότερον ἐν Ταύρῳ , τούτου δὲ ὕστερον ἐν Διδύμοις , καὶ οὕτως ἐφεξῆς . Καὶ συνεχής τε δὴ ὁ χρόνος τῷ νῦν , καὶ διῄρηται κατὰ τὸ νυν . Ὅτι καὶ συνεχείας καὶ διαιρέσεως αἴτιον τὸ νῦν τῷ χρόνῳ , ὥσπερ καὶ τῇ κινήσει τὸ κινούμενον καὶ τῇ γραμμῇ τὸ σημεῖον . κἀνταῦθα γὰρ ἡ αὐτὴ πάλιν ὁρᾶται ἀναλογία , ἀλλὰ τὸ μὲν σημεῖον δυνάμει μὲν λαμβανόμενον συνεχείας αἴτιον τῇ γραμμῇ συνεχὲς γάρ ἐστιν οὗ τὰ μόρια πρός τινα κοινὸν ὅρον συνάπτει ) , δυνάμει δὲ λαμβανόμενον ἕν ἐστιν , εἰ μέντοι ἐνεργείᾳ ληφθῇ , διαιρέσεως τε τῇ γραμμῇ αἴτιον γίνεται καὶ οὐκέτι ἕν ἐστιν ἀλλὰ δύο , ἑκατέρου ἕν τι τῶν διαιρεθέντων μορίων περατοῦντος . ἓν μὲν γάρ ἐστι τῇ ἑαυτοῦ φύσει , καθ’ ὃ γίνεται ἡ διαίρεσις · δεῖ γὰρ τὸ διαιροῦν καθ’ ὃ διαιρεῖ ἓν εἶναι καὶ ἀδιάστατον . διὰ τοῦτο τὸ μὲν τριχῆ διαστατὸν ἐπιφανείᾳ διαιρεῖται ἀδιαστάτῳ οὔσῃ κατὰ βάθος καθ’ ὃ καὶ ἡ διαίρεσις γίνεται , ἡ δὲ ἐπιφάνεια γραμμῇ διαιρεῖται κατὰ πλάτος οὔσῃ ἀδιαστάτῳ πλάτους γὰρ ἡ διαίρεσις ) , ἡ δὲ γραμμὴ σημείῳ κατὰ πάντα ὄντι ἀδιαστάτῳ . ἀλλ’ ἐπειδὰν ἐνεργείᾳ ληφθῇ ἐν τῇ γραμμῇ τὸ σημεῖον καὶ διέλῃ αὐτήν , τότε δύο γεννᾷ σημεῖα τῶν δύο μορίων τὰ πρὸς τῇ διαιρέσει πέρατα . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ κινούμενον καὶ συνεχείας αἴτιον τῇ κινήσει καὶ διαιρέσεως · τῷ γὰρ συνεχῶς καὶ ἀδιακόπως κινεῖσθαι τὸ κινούμενον τὸ συνεχὲς ἔχει ἡ κίνησις , εἰ μέντοι τὸ φερόμενον στάσει μεταξὺ διαλαμβάνεται , τότε καὶ διαιρέσεως αἴτιον γίνεται τῇ κινήσει . ἀλλ’ ἐν μὲν τοῖς ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ καὶ ἐνεργείᾳ στῆναι τὸ κινούμενον δυνατόν οἷον τὸν βαδίζοντα ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας δυνατὸν στάντα μεταξύ , οὕτω τὸ λοιπὸν διανύσαι , καὶ οὕτω τὸ κινούμενον τῷ στῆναι ἔτεμε τὴν ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας κίνησιν ) , ἐπὶ δὲ τῶν οὐρανίων συνεχείας μόνον αἴτιον τὸ κινούμενον τῇ κινήσει , διαιρέσεως δὲ ἐνεργείᾳ μὲν οὐδέποτε , μόνῃ δὲ τῇ ἐπινοίᾳ . ὁμοίως δὲ τὸ νῦν καὶ συνεχείας τῷ χρόνῳ αἴτιον καὶ διαιρέσεως , ἀλλὰ μόνως μὲν συνεχείας ἀεί , διαιρέσεως δὲ μόνως κατ’ ἐπίνοιαν · εἰ γὰρ τὴν πρώτην κίνησιν , ἧς μέτρον πρώτως ὁ χρόνος , στῆναι οὐχ οἷόν τε οὐδὲ ἠρεμίᾳ διαληφθῆναι , δῆλον ὡς οὐδὲ τὸν χρόνον τμηθῆναί ποτε ἐνεργείᾳ οἷόν τε , ἀλλὰ μόνον τῇ ἐπινοίᾳ τὸ νῦν διαιρέσεως φαμεν τῷ χρόνῳ αἴτιον · τούτῳ γὰρ τάς τε ἡμέρας εἰς ὥρας διαιροῦμεν τούς τε μῆνας εἰς ἡμέρας καὶ τοὺς ἐνιαυτοὺς εἰς μῆνας . ὅτι γὰρ οὐχ οἷόν τε τὸν χρόνον ἐνεργείᾳ διαιρεθῆναι , δῆλον καὶ ἐντεῦθεν · ἀνάγκη γὰρ καὶ τὴν κίνησιν πολλῷ πρότερον στῆναι , δείκνυται δὲ ὅτι πάσαι δύο κινήσεις ἐφεξῆς στάσει ἀεὶ πάντως διαλαμβάνονται καὶ ἠρεμίᾳ , καὶ οὐχ οἷόν τέ ἐστι δύο κινήσεις διῃρημένας κατὰ τὸ συνεχὲς ἐφεξῆς εἶναι . εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τῶν δύο χρόνων ἄρα τῶν μετρητικῶν τῶν δύο κι - νήσεων ἔσται τι μεταξὺ ὃ μὴ ἔστι χρόνος · ἀλλὰ πᾶν τῶν δύο νῦν μεταξὺ χρόνος ἐστίν · ἔσται ἄρα τις χρόνος ὅτε οὐκ ἦν χρόνος , ὅπερ ἄτοπον . οὐκ ἄρα οἷόν τέ ποτε ἐνεργείᾳ διαιρεθῆναι τὸν χρόνον , μόνῃ δὲ τῇ ἐπινοίᾳ , ὥσπερ εἴπομεν , διαιρεῖται τῷ νῦν . Ἀκολουθεῖ γὰρ τοῦτο τῇ φορᾷ καὶ τῷ φερομένῳ . ῞Ωσπερ τῷ χρόνῳ καὶ τῷ νῦν ἕπεται τὸ καὶ συνεχῆ εἶναι τὸν χρόνον τῷ νῦν καὶ διαιρεῖσθαι κατὰ τὸ νῦν . οὕτω τὸ αὐτὸ τοῦτο ἕπεται καὶ τῇ φορᾷ καὶ τῷ φερομένῳ , τὸ καὶ συνεχῆ εἶναι τὴν κίνησιν διὰ τὸ φερόμενον καὶ διαιρεῖσθαι αὐτὴν κατὰ τὸ αὐτό . ὁμοίως δὲ καὶ τῇ στιγμῇ καὶ τῇ γραμμῇ τὸ αὐτὸ ἕπεται , ὡς φθάσαντες εἴπομεν . Καὶ γὰρ ἡ κίνησις καὶ ἡ φορὰ μία τῷ φερομένῳ , ὅτι ἕν , καὶ οὐχ ὅ ποτε ὄν καὶ γὰρ ἄν διαλείποι ) , ἀλλὰ τᾷ λόγῳ . εἰπὼν ὅτι ἡ κίνησις καὶ ἡ φορὰ μία τῷ φερομένῳ , πῶς ἐστι μία διὰ τὸ φερόμενον ἐπήγαγεν · ὅτι ὅν , φησί , τὸ φερόμενον , καὶ οὐχ ὅ ποτε ὄν καὶ γὰρ ἄν διαλείποι ) , ἀλλὰ τῷ λόγῳ , τουτέστιν ἐὰν τὸ κινούμενον ἓν ᾖ , ἐὰν δὲ μὴ μόνον τῷ ὑποκειμένῳ τὸ γὰρ ὅ ποτε ὂν τούτου ἐστὶ δηλωτικόν ) , ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ , τότε καὶ ἥ κίνησις μία . ἐπεὶ αὐτό γε καθ’ αὑτὸ τὸ κινούμενον ἓν μὲν ὂν δύναται καὶ διαλείπειν κινού - μενον , οὕτω δὲ ἓν μὲν ἔσται τὸ φερόμενον , οὐκέτι δὲ ἡ κίνησις μία καὶ συνεχής , ἀλλὰ δύο διῃρημέναι · ἐὰν δὲ καὶ τῷ λόγῳ ἓν ληφθῇ , τουτέστιν ὡς κινούμενον εἰ γὰρ διαλείποι , οὐκέτι ἓν ἔσται τῷ λόγῳ , ἀλλὰ δύο · ἄλλο γάρ ἐστιν αὐτῷ τὸ ὡς κινουμένῳ εἶναι , καὶ ἄλλο τὸ ὡς ἠρεμοῦντι ) , ἐὰν οὖν καὶ τῷ λόγῳ ἓν ληφθῇ . τότε καὶ ἡ κίνησις μία καὶ συνεχής , καὶ τοῦτο αὐτῇ διὰ τὸ φερόμενον ὑπάρχει . οὕτω δὲ καὶ τὸ σημεῖον μίαν ποιεῖ τὴν γραμμήν , καὶ τὸ νῦν ἕνα τὸν χρόνον , ἐὰν ᾖ τὸ σημεῖον ἓν καὶ τὸ νῦν καὶ τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῷ λόγῳ · ἐὰν γὰρ δύο λόγους ἀναδέξηται τὸ ση - μεῖον , καὶ εἴη τῆς μὲν πέρας τῆς δὲ ἀρχή , τότε καὶ αἱ γραμμαὶ δύο , καὶ οὐ συνεχείας Μἀλλά διαιρέσεως αἴτιον τὸ σημεῖον , ἐὰν δὲ καὶ τῷ λόγῳ ἓν ᾖ , τουτέστιν ὡς πέρας μόνον κοινὸν ἀμφοτέρων τῶν μορίων λαμβάνηται , τότε καὶ ἡ γραμμὴ μία καὶ συνεχής , καὶ τούτου αἴτιον | τὸ σημεῖον . τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου καὶ τοῦ νῦν . Καὶ ὁρίζει δὴ τὴν πρότερον καὶ ὕστερον κίνησιν τοῦτο . εἰπὼν ὅτι “ ἡ κίνησις καὶ ἡ φορὰ μία τῷ φερομένῳ ” , καὶ δείξας πῶς μία , ὅτι ὅταν τὸ φερόμενον καὶ τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῷ λόγῳ ἓν λαμβάνη - τᾶι , νῦν λέγει πῶς καὶ διαιρέσεως ἐστι τῇ κινήσει αἴτιον . ὅταν γὰρ στῇ τὸ φερόμενον , εἶτα πάλιν ἄρξηται κινεῖσθαι , πέρας μὲν ἔλαβεν ἡ προτέρα κίνησις , ἀρχὴν δὲ ἡ δευτέρα , καὶ δύο αἱ κινήσεις καὶ οὐ μία · ταύτῃ οὖν καὶ διαιρέσεως αἴτιον τὸ φερόμενον . 220a9 Ἀκολουθεῖ δὲ καὶ τοῦτό πὼς τῇ στιγμῇ . εἴπομεν ἤδη πῶς καὶ ἡ στιγμὴ καὶ συνεχείας καὶ διαιρέσεώς ἐστι τῇ γραμμῇ αἰτία . τὸ δέ πὼς προσέθηκε , διότι ἐπὶ μὲν τῶν μεγεθῶν καὶ ἐνεργείᾳ διαιρεῖ τὸ σημεῖον τὴν γραμμήν , τὸ μέντοι νῦν οὐδέποτε ἐνεργείᾳ διαιρεῖ τὸν χρόνον , ὥσπερ εἴπομεν , οὐδὲ ἐπὶ τῶν οὐρανίων τὸ φερόμενον τὴν κίνησιν , ἀλλὰ μόνον κατ’ ἐπίνοιαν , ὡς ἤδη εἴπομεν . καὶ ταύτῃ μὲν οὖν διαφέροιεν ἄν ἀλλήλων , καὶ δύναιτο ἂν καὶ διὰ τοῦτο τό πὼς προσθεῖναι , αὐτὸς μέντοι ὁ Ἀριστοτέλης ἐξμγούμενος διὰ τί προσέθηκε τό πὼς , ἐτήγαγε καὶ γὰρ ἡ στιγμὴ καὶ συνέχει τὸ μῆκος καὶ διορί - ζεῖ · ἔστι γὰρ τοῦ μὲν ἀρχή , τοῦ δὲ τελευτή · ἀλλ’ ὅταν μὲν οὕτως λαμβάνῃ τις ὡς δυσὶ · χρώμενος τῇ μιᾷ , ἀνάγκη ἵστα - σθαι , εἰ ἔστιν ἀρχὴ καὶ τελευτὴ ἡ αὐτὴ στιγμή · τὸ δὲ νῦν διὰ τὸ κινεῖσθαι τὸ φερόμενον ἀεὶ ἕτερον . ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς στιγμῆς καὶ τοῦ μεγέθους ἡ αὐτὴ στιγμὴ δὶς λαμβανομένη καὶ ἀριθμουμένη , ὡς ἀρχὴ καὶ πέρας , καὶ ὑπομένουσα οὕτω γὰρ δὶς λαμβάνεται ) , τῆς μὲν τέλος γί - νεται τῆς δὲ ἀρχή , καὶ οὕτως ἀριθμεῖ τὰ μεγέθη καὶ διορίζει , τὸ δὲ νῦν οὐχ οὕτως · οὐ γὰρ ὑπομένει τὸ πρότερον νῦν τὸ ὕστερον , ἀλλὰ τῷ ἕπε - σθαι τῷ φερομένῳ , τὸ δὲ φερόμενον τῷ ἄλλοτε κατ’ ἄλλο γίνεσθαι οὐχ οἷόν τε ὑπομένειν · ὥστε δὶς ληφθῆναι τὸ αὐτὸ ἀδύνατον . οὐδ’ ἄρα τὸ νῦν ὑπομένει καὶ δὶς λαμβάνεται ἅμα , ὥσπερ τὸ σημεῖον , λόγους μέντοι δύο ἀναδέξασθαι ἓν ὂν καὶ τὸ αὐτὸ οὐδὲν κωλύει · τὸ γὰρ νῦν τὸ διορίζον τὴν ἡμέραν ἀπὸ τῆς νυκτὸς τῆς μέν ἐστι πέρας τῆς δὲ ἀρχή , ὅταν , ὡς εἶπον , ὡς διαιροῦν τοὺς χρόνους τούτους λαμβάνηται τῇ ἐπινοίᾳ , οὐ τῇ ἐνέργεια . ῞Ωστε ὁ χρόνος ἀριθμὸς οὐχ ὡς τῆς αὐτῆς στιγμῆς , ὅτι ἀρχὴ καὶ τελευτή , ἀλλ’ ὡς τὰ ἔσχατα τῆς αὐτῆς καὶ οὐχ ὡς τὰ μέρη ] μᾶλλον . ’Ex τῶν εἰρημένων , φησί , συνάγεται ὅτι ὅταν τὸν χρόνον ἀριθμὸν λέγωμεν ( λέγεται δὲ ἀριθμὸς τῷ ἀριθμεῖσθαι τὸ πρότερον αὐτοῦ καὶ ὕστερον , ταῦτα δέ ἐστι τὰ νῦν ) , οὐχ οὕτως οὖν ἀριθμὸν αὐτόν φαμεν , ἤτοι τὰ ἐν αὐτῷ νῦν , ὥσπερ τὴν στιγμὴν ἀριθμὸν λέγομεν , ὅταν τὴν αὐτὴν δὶς λάβωμεν , τοῦτο δέ ἐστι τόν τε τοῦ πέρατος ἔχουσαν λόγον καὶ τὸν τῆς ἀρχῆς · τὸ μὲν γὰρ σημεῖον , ἅτε δὴ θέσιν ἔχον καὶ ὑπομένον καὶ ἐν πράγ - ματι θέσιν ἔχοντι καὶ ὑπομένοντι ὑφεστηκός , δυνατὸν δὶς λαβεῖν οὐκ ἐκ . φεύγει γὰρ τὴν λῆψιν ) , τὸ δὲ νῦν οὐχ οἷόν τε δὶς λαβεῖν καὶ ὡς ἀρχὴν καὶ ὡς πέρας . τῷ γὰρ τὸν χρόνον , ἐν ᾧ ὑφέστηκεν ἐν τῷ γίνεσθαι καὶ ἐν ῥύσει τὸ εἶναι ἔχειν , οὐχ οἷόν τε δὶς τὸ αὐτὸ λαβεῖν νῦν , καὶ ὡς ἀρχὴν καὶ ὡς πέρας · στήσομεν γὰρ οὕτω τὸν χρόνον . εἰ γὰρ τοῦ μέν ἐστι πέρας τοῦ δὲ ἀρχή , διῄρηται ὁ χρόνος , καὶ δύο οἱ χρόνοι καὶ αἱ κινήσεις , δειχθήσεται δὲ ὅτι δύο κινήσεις συνεχεῖς εἶναι ἀδύνατον , ἀλλὰ πάντως ἠρεμίᾳ διαλαμβάνονται . εἰ οὖν τοῦτο ἐπὶ τοῦ χρόνου γενέσθαι ἀδύνατον , καὶ τὸ νῦν ἄρα τὸ αὐτὸ δὶς ληφθῆναι ἀδύνατον . οὕτω μὲν οὖν ἀδύνατον ἀριθμὸν εἶναι τὰ νῦν ἢ τὸν τούτοις ὁριζόμενον χρόνον , ὡς μέν - τοι τὰ ἔσχατα τῆς πεπερασμένης γραμμῆς δυνατόν · τὰ γὰρ ἔσχατα τῆς τερα , ἅτινα ἀριθμὸν μὲν ἔχει · δύο γάρ εἰσι τὰ ἔσχατα τῆς πεπερασμένης , οὐχ οὕτω δὲ δύο ὡς τοῦ αὐτοῦ σημείου δὶς εἰλημμένου , καὶ ὡς ἀρχὴ λέγω καὶ ὡς πέρατα , ἀλλ’ ὡς ἑκάστου ἕνα λόγον τὸν τοῦ πέρατος ἀναδεξαμένου . οὕτως οὖν καὶ τὸ νῦν ἀριθμός ἐστιν , οὐχ ὡς τὸ αὐτὸ δὶς λαμ - βανόμενον , ἀλλ’ ὡς ἄλλο καὶ ἄλλο καὶ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ μορίῳ τοῦ χρόνου καὶ γὰρ τὰ τῆς γραμμῆς οὕτω δύο , ὡς ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ τῆς γραμμῆς ) , ἄλλο δὲ καὶ ἄλλο οὐ τῷ ὑποκειμένῳ ( οὕτω γὰρ ταὐτὸν εἶναι ἐδείχθη ) , ἀλλὰ τῷ τὸ αὐτὸ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ λαμβάνεσθαι , καὶ ὡς πρό - τερον καὶ ὕστερον , ὥσπερ καὶ Κορίσκος ἄλλος ὁ ἐν ἀγορᾶ καὶ ἄλλος ὁ ἐν Λυκείῳ , τῷ δὲ ὑποκειμένῳ ὁ αὐτός . Καὶ οὐχ ὡς τὰ μέρη , διά τε τὸ εἰρημένον τῇ γὰρ μέσῃ στιγμῇ ὡς δυσὶ χρήσεται , ὥστε ἠρεμεῖν συμβήσεται ) , καὶ ἔτι φανερὸν ὅτι οὐδὲ μόριον ὁ χρόνος τῆς κινήσεως . Δείξας ὅτι οὐχ οἷόν τε οὕτως ἀριθμὸν εἶναι τὸν χρόνον , τουτέστι τὰ νῦν καθ’ ἃ ἀριθμεῖται ὁ χρόνος , ὥσπερ καὶ ἡ αὐτὴ στιγμὴ δὶς λαμβανο - μένη καὶ ὡς πέρας καὶ ὡς ἀρχή , ἀλλ’ ὅτι ὡς τὰ πέρατα τῆς πεπερα - σμένης , δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ οὕτως ἀριθμὸς ὥσπερ τὰ μόρια τῆς γραμμῆς , οἷον ὡς εἴ τις διελὼν τὴν γραμμὴν ἢ ἐνεργείᾳ ἢ ἐπινοίᾳ λέγοι ἀριθμὸν αὐτὴν εἶναι , καθὸ δύο ἔχει μόρια . οὐδ’ οὕτως οὖν οἷόν τε τὸν χρόνον ἀριθμὸν εἶναι λέγειν , τῷ τὰ νῦν καθ’ ἃ ἀριθμεῖται μόρια αὐτοῦ εἶναι · ἀδύνατον γὰρ τὰ νῦν μόρια εἶναι τοῦ χρόνου , φησί , πρῶτον μὲν διὰ τὰ ἤδη εἰρημένα εἰ γὰρ μόρια εἴη τοῦ χρόνου τὸ πρότερον νῦν καὶ τὸ ὕστε ρον , ἐπειδὴ ταῦτα διῄρηται ἀλλήλων , τὸ ἐν τῇ ἀνατολῇ νῦν τυχὸν καὶ τὸ ἐν τῇ δύσει , ἔσται τι μεταξὺ τὸ διαιροῦν · τούτῳ οὖν πάλιν ὡς δυσὶ χρήσεται , ὥσπερ καὶ τῇ στιγμῆ , καθ’ ἣν ἡ τῆς γραμμῆς διαίρεσις | γίνεται , ὡς δυσὶ χρώμεθα , ὡς τοῦ μὲν τῶν μορίων τῆς γραμμῆς πέρατος οὔσης τοῦ δὲ ἀρχῆς οὔσης , ἢ ἁπλῶς ὡς δύο γραμμὰς περατούσῃ , ἑκά - στῆς δὲ τὸ πέρας ἴδιον τῷ λόγῳ · συμβήσεται οὖν πάλιν διαιρεῖσθαι τὸν χρόνον ἐνεργείᾳ ) , διά τε οὖν τοῦτο , φησίν , ἀδύνατον τὰ νῦν μόρια τοῦ χρόνου εἶναι , καὶ ὅτι οὐχ οἷόν τε τὰ νῦν μόρια αὐτοῦ εἶναι , ὥσπερ οὐδὲ τὰ σημεῖα τῆς γραμμῆς · ἀδύνατον γὰρ τὰ μέρη τοῦ μέρους εἶναι μέρη . τὰ γὰρ τῆς γραμμῆς μέρη γραμμαί · οὕτως οὖν καὶ τὰ τοῦ χρόνου μέρη χρόνοι . δέον δὲ εἰπεῖν ‘καὶ ἔτι φανερὸν ὅτι οὐδὲ μόριον τοῦ χρόνου τὰ νῦν’ , φησὶν οὐδὲ μόριον ὁ χρόνος τῆς κινήσεως , χρόνον λέγων τὰ νῦν . τὰ νῦν οὖν οὔτε τῆς κινήσεως , ἧς ἀριθμὸς ὁ χρόνος , οὔτε αὐτοῦ μέρη τοῦ χρόνου εἶναι δύναται διὰ τὰ εἰρημένα , ἀλλ’ οὐδὲ αὐτὸς ὁ χρόνος μέρος εἶναι δύναται τῆς κινήσεως , ἐπεὶ οὐδὲ ἡ δεκὰς αὐτὴ ἡ τοὺς δέκα ἵππους ἀριθμοῦσα μέρος ἂν εἴη τῶν δέκα ἵππων , οὐδὲ τὸ μέδιμνον , λέγω δὲ αὐτὸ τὸ μέτρον , μέρος ἐστὶ τοῦ μετρουμένου ὑπ’ αὐτοῦ σίτου . δυνατὸν δὲ καὶ κίνησιν ἀκούειν μὴ τὴν τοῦ οὐρανοῦ κίνησιν , ἢ ἁπλῶς τοῦ μεγέθους οὗ λέγαι μέτρον εἶναι ὁ χρόνος , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν τοῦ νῦν ῥύσιν , ἐξ ἧς ὁ χρόνος . καὶ ἐπεὶ ὁ χρόνος ἀριθμὸς εἶναι λέγεται , ὁ δὲ ἀριθμὸς τοῦ χρόνου κατὰ τὰ νῦν , ἀντὶ μὲν τῶν νῦν τὸν χρόνον εἶπεν , ἀντὶ δὲ τοὐ χρόνου τὴν του νυν κινησιν . Ἧι μὲν οὖν πέρας τὸ νῦν , οὐ χρόνος ἀλλὰ συμβέβη - κεν , ᾗ δὲ ἀριθμεῖ · τὰ μὲν γὰρ πέρατα ἐκείνου μόνον ἐστὶν οὗ ἐστι πέρατα , ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶνδε τῶν ἵππων , ἡ δεκάς , καὶ ἄλλοθι . Τὸ νῦν καὶ πέρας ἐστί τινος καὶ νῦν . ᾗ μὲν οὖν πέρας ἐστί , φησίν , οὐκ ἔστι χρόνος , ἀλλὰ συμβέβηκε τῷ χρόνῳ , ὥσπερ καὶ τὸ σημεῖον τῇ γραμμῇ τὸ γὰρ πέρας συμβέβηκεν ἐκείνῳ , οὗ ἐστι πέρας ) , ὡς πέρας δὲ λαμβανόμενον οὐδὲ νῦν ἐστιν , ἀλλὰ τὸ ὑποκείμενον τῷ νῦν τὸ γὰρ νῦν οὐκ ἐν τῷ πέρας εἶναι χρόνου ἐστίν , ἀλλ’ ἐν τῷ ἀριθμεῖσθαι κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον · διόπερ δύναται τὸ ἀλλὰ συμβέβηκεν οὕτω νοεῖ - σθαι ‘ἀλλὰ συμβεβηκὸς τούτῳ τῷ ὡς πέρατι λαμβανομένῳ τὸ νῦν’ ) , καθὸ δὲ ἀριθμεῖται πάλιν καὶ πάλιν λαμβανόμενον καὶ ὡς πρότερον καὶ ὕστερον , κατὰ τοῦτο χρόνος ἐστί · τὸ γὰρ μεταξὺ τῶν πολλάκις λαμβανομένων νῦν χρόνος ἐστίν . ὅτι δὲ ὅταν ὡς πέρας λαμβάνηται τὸ νῦν , οὐκ ἔστι χρόνος , δείκνυσιν οὕτως . τὰ πέρατα ἐν ἐκείνοις μόνοις εἰσὶν ὧν εἰσι πέραι , καὶ αὐτῶν μόνων οὐχ ἑτέρων , ὁ δὲ χρόνος κοινὸς πάντων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς καὶ πανταχοῦ ὁ αὐτός , οὐκ ἄρα τὰ νῦν ᾗ πέρατά εἰσι χρόνος εἰσίν · ἐν πάσῃ γὰρ κινήσει ὁ χρόνος , ἐπεὶ καὶ πάσης κινήσεως μετρητικός . ὥσπερ γὰρ καὶ ὁ ἀριθμὸς ἐν πᾶσιν ὁ αὐτός , οὐ μόνον ἐν τοῖς ὁμογενέσιν , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἑτερογενέσι μία γὰρ καὶ ἡ αὐτὴ δεκὰς ἐν τοῖς δέκα ἵπποις καὶ δέκα ὄνοις καὶ δέκα ξύλοις καὶ ὅσαι ἄλλαι ἂν εἶεν δεκάδες , καὶ ᾗ μὲν δέκα , οὐ τὰ αὐτά , ᾗ μέντοι δεκάς , μία ἐπὶ πάντων ) , οὕτω δὲ καὶ τὰ νῦν ὡς μὲν ἀριθμὸς λαμβανόμενα χρόνος τέ εἰσι <καὶ εἷς> καὶ ὁ αὐτὸς πανταχοῦ , κατὰ δὲ τὸ ὑποκείμενον κινήσεως εἰσι πέρατα . διὸ εἰ ὡς πέρατα ληφθείη , οὐ τὰ αὐτὰ πανταχοῦ · ἄλλης γὰρ κινήσεως ἄλλο πέρας . ἔοικε δὲ καὶ διὰ τούτων ἐνδείκνυσθαι , ὅτι οὔ τινος ἀφωρισμένης κινήσεως ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος , ἀλλὰ πάσης ἁπλῶς κινήσεως ᾗ κίνησίς ἐστι , κἄν εἴδει διαφέροιεν · ὁμοίως γάρ εἰσιν ἀριθμηταί . τῶν γοῦν κατὰ ταὐτὸ γινομένων κινήσεων καὶ ἅμα τάς τε ἀρχὰς ἐχουσῶν καὶ τὰ πέρατα , τὸ πρότερον ἐν αὐταῖς καὶ τὸ ὕστερον , ᾗ μὲν πέρας ἐστίν , οὐ τὸ αὐτὸ ἐν πάσαις ἄλλα γὰρ πέρατα αὐξήσεως καὶ ἄλλα ἀλλοιώσεως καὶ ἄλλα φορᾶς ) , ᾗ δὲ ἀριθμη - τόν ἐστι τὸ πρότερον ἐν αὐταῖς καὶ τὸ ὕστερον , ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἐν πάσαις , ὧν μεταξὺ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος ὁ πασῶν μετρητικός . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ πολλῶν ἅμα κινουμένων καὶ τῆς ἑκάστου κινήσεως μετρουμένης χρόνῳ , ὅμως χρόνοι πολλοὶ οὐκ εἰσὶ τῷ μὴ εἶναι καὶ τὸν χρόνον ἀριθμητικὸν τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου ἐν κινήσει καθὸ φορά ἐστιν ἢ καθὸ ἀλλοίωσις ἢ καθὸ αὔξησις ἢ φθίσις , ἀλλ’ ἁπλῶς ᾗ κίνησίς ἐστιν · οὐδὲ γάρ , ὅπερ εἶπεν , ὡς πέρατα αὐτὰ σκοπεῖ , ἀλλ’ ᾗ ἁπλῶς κινήσεως ἐστι τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , τῶν δὲ ἅμα γινομένων κινήσεων ἓν καὶ ταὐτὸ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ὥσπερ καὶ τῶν πολλῶν δεκάδων , κἂν ἑτερογενῆ ὦσι τὰ ὑποκείμενα κἂν ἀλλήλων πολλῷ διεστηκότα , μία καὶ ἡ αὐτὴ δεκὰς μετρητική . Ζητεῖ δὲ ἐν τούτοις ὁ Ἀλέξανδρος , τί ἐστι τὸ ᾗ δὲ ἀριθμεῖ γὰρ ἦν’ , φησίν , ‘ὁ χρόνος ὡς ἀριθμῶν , ἀλλ’ ὡς ἀριθμούμενος᾿ ) , καί φησιν ὅτι ‘ἤτοι ἡ γραφὴ ἡμάρτηται ἀντὶ τοῦ ‘ἀριθμεῖται᾿ ἀριθμεῖ ἔχουσα , ἠ’ , φησίν , ‘ἀριθμεῖται μὲν τὰ νῦν ἐν τῇ κινήσει , ἀριθμεῖ δὲ αὐτὰ τὸν χρόνον · κατὰ γὰρ τὰ νῦν ἡ τοῦ χρόνου γίνεται διαίρεσις.᾿ καὶ γὰρ διὰ τῶν ἑξῆς ἔοικεν ὡς ἀριθμὸν τὸν ἀριθμοῦντα τὸ νῦν λαμβάνειν . ὁ γὰρ ἀριθμός , φησί , τῶνδε τῶν ἵππων , ἡ δεκάς , καὶ ἄλλοθι · ὁ γὰρ ὡς ἀριθμῶν ἀριθμός , οὗτος καὶ ἄλλοθί που εἶναι δύναται , οὐ μὴν ὁ ὡς ἀριθμούμενος . ἐπεὶ οὖν τὸ εἶναι τῷ χρόνῳ ἐστὶν ἐν τῷ ἀριθμεῖσθαι τὴν κίνησιν , ἀριθμεῖται δὲ ἡ κίνησις κατὰ τὸ πρότερον ἐν αὐτῇ καὶ ὕστερον , ὅπερ πρότερον καὶ ὕστερον , ὅταν ὡς πρότερον καὶ ὕστερον λαμβάνηται καὶ μὴ ὡς πέρατα ἀπλῶς τοιᾶσδε κινήσεως , συμβέβηκεν εἶναι νῦν , δῆλον ὅτι κατὰ τὰ νῦν ἀριθμεῖται ἡ κίνησις . ἐπεὶ οὖν οὐ τὰ νῦν ὁ χρόνος , ἀλλὰ τὸ ὑπὸ τῶν νῦν ὁριζόμενον καὶ περιεχόμενον , καὶ κατὰ ταῦτα , ὡς ἤδη εἴρηται , ἡ τοῦ χρόνου διαίρεσις , εἴη ἂν καὶ ὡς ἀριθμοῦντα τὸν χρόνον . ὥστε ἀριθμεῖται μὲν ὡς ἐν κινήσει θεωρούμενα , ἀριθμεῖ δὲ τὸν χρόνον . Ὅτι μὲν τοίνυν ὁ χρόνος ἀριθμός ἐστι κινήσεως κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον , καὶ συνεχής συνεχοῦς γάρ ) , φανερόν . Συμπεραίνεται τὰ εἰρημένα διὰ πολλῶν , ἅμα ὁριζόμενος τὸν χρόνον ἐκ τῶν ἀποδεδειγμένων . καλῶς προσέθηκε τὸ κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον , ἵνα μή τις ὑπολάβῃ οὕτως εἶναι ἀριθμὸν κινήσεως τὸν χρόνον , ὡς ἐν τῷ ἐκείνην ἀριθμεῖν τὸ εἶναι ἔχων · οὐ γὰρ αὐτῆς τῆς κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος , ἀλλὰ τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου τοῦ ἐν τῇ κινήσει . εἰ γὰρ ὡς κινήσεως ἁπλῶς ἀριθμὸς ληφθείη , οὐ πάντως τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἀριθμήσει , ὡς ὅταν εἴπω τὸν ε΄ ἀριθμὸν τῶν ε΄ κινήσεων εἶναι μετρητικόν , | ὥσπερ καὶ τῶν ε΄ ἵππων ἢ ἀνθρώπων , ὁ δὲ τοιοῦτος ἀριθμὸς t ’μὸς κινήσεως μὲν ἀριθμός , οὐ μέντοι χρόνος , ἐπεὶ μὴ τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου τοὐ ἐν ταῖς κινήσεσιν ἀριθμός , ἀλλ’ αὐτῶν τῶν κινήσεων . προστί - θησι δὲ ὅτι καὶ συνεχής · συνεχοῦς γὰρ τῆς κινήσεως ἀριθμός , καὶ οὐ διωρισμένης . τῷ γὰρ ἀριθμεῖσθαι τὴν κίνησιν κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον οὖσαν συνεχῆ συνεχὴς ἡ τοῦ χρόνου οὐσία ὑφέστηκε , συμπαρεκτεινομένη τῇ συνεχείᾳ τῆς κινήσεως · τῷ γὰρ τὴν κίνησιν μὴ διαλιπεῖν , οὐδὲ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν αὐτῇ διαλείπει , τούτου δὲ μὴ διαλείποντος , οὐδὲ ὁ χρόνος · τοῦτο γάρ ἐστιν ὁ χρόνος , ἀριθμὸς τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου τοῦ ἐν κι - νήσει . συνεχὴς ἄρα καὶ ὁ χρόνος . ἐλάχιστος δὲ ἀριθμὸς ἀπλῶς μὲν ἔστιν , ἡ δυάς , τὶς δὲ ἀριθμὸς ἔστι μὲν ὡς ἔστιν , ἔστι δ’ ὡς οὐκ ἔστιν . εἰπὼν ὅτι ὁ χρόνος ἀριθμός ἐστι κινήσεως , εἰπὼν δὲ καὶ ὅτι ἀκο - λουθεῖ τῷ μὲν μεγέθει ἡ κίνησις , ταύτῃ δὲ ὁ χρόνος , ὥστε συνεχοῦς ὄντος τοῦ μεγέθους ἀνάγκη καὶ τὴν κίνησιν σινεχῆ εἶναι , καὶ διὰ ταύτην τὸν χρόνον , ἐπειδὴ πρὸς ταῦτα ἠπόρησεν ἄν τις πῶς οἷόν τε τὸν χρόνον καὶ συνεχῆ εἶναι καὶ ἀριθμὸν ἐναντία γὰρ ταῦτα ἀλλήλοις . ὁ μὲν γὰρ χρόνος ὁ χρόνος ἀριθμός , τὸ δὲ συνεχὲς οὐκ ἀριθμός , ὁ χρόνος ἄρα οὐ συνεχής . δυοῖν οὖν ἀνάγκη θάτερον , ἢ μὴ συνεχῆ εἶναι τὸν χρόνον , ἢ μὴ ἀριθμόν · ἀλλὰ μὴν συνεχῆ ἀνάγκη εἶναι τὸν χρόνον · οὐκ ἄρα ἀριθμὸς ὁ χρόνος ) , ταύτην οὖν τὴν ἀπορίαν ἐπιλύεται ἐν τούτοις . διττοῦ γὰρ ὄντος τοῦ ἀριθμοῦ , τοῦ μὲν ᾧ ἀριθμοῦμεν , ὅς ἐστιν ὁ ἐν τῆ ψυχῇ , τοῦ δὲ αὐτοῦ τοῦ ἀριθμουμένου , ὁ μὲν ἀριθμῶν ἀριθμὸς οὐδαμῶς ἐστι συνεχής ( ἐν τῇ ψυχῇ γὰρ τῇ ἡμετέρᾳ τὸ εἶναι ἔχει · εἰ τοίνυν μὴ ἔστι μέγεθος ἡ ψυχή , δῆλον ὅτι οὐδ’ ἄν συνεχὴς εἴη · πᾶν γὰρ μέγεθος συνεχές · ὥστε οὐδὲ ὁ ἀριθμὸς ὁ ἐν αὐτῇ συνεχής ) , ὁ μέντοι ἀριθμούμενος ἀριθμός , ὅσπερ καὶ ἔστιν ὁ χρόνος , πῇ μὲν συνεχής ἐστι πῇ δὲ ἀριθμός · ᾗ μὲν γὰρ ἔχει τὸ πρό · τερον καὶ τὸ ὕστερον , ταύτῃ ἀριθμός ἐστιν , ᾗ δὲ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστὶ συνε - χεῖ , ταύτῃ καὶ αὐτός ἐστι συνεχής . ὥσπερ , φησί , γραμμῶν μὲν ἐλάχιστος ἀριθμὸς ἡ δυάς , καὶ ᾗ μὲν μετέχουσιν αἱ δύο γραμμαὶ ἀριθμοῦ , ταύτῃ καὶ ἀριθμοῦνται καὶ τὸ ἐλάχιστον ἐν ἀριθμοῖς ἔχουσι τὴν δυάδα , ᾗ δὲ γραμμαί εἰσιν , οὐκέτι τὸ ἐλάχιστον ἔχουσιν ἐπ’ ἄπειρον γὰρ διαιρετὴ πᾶσα γραμμή ) , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου , ᾗ μὲν ἀριθμεῖται ἡμέραις καὶ νυξὶ καὶ τοῖς λοιποῖς τοῦ χρόνου τμήμασι , ταύτῃ ἀριθμός ἐστιν , ᾗ δὲ ὁ ἀριθμὸς οὗτος ἐν κινήσει τὸ εἶναι ἔχει , συνεχοῦς οὔσης τῆς κινήσεως καὶ αὐτὸν ἀνάγκη εἶναι συνεχῆ . οὐδὲν οὖν ἀδύνατον τὸν αὐτὸν καὶ συνεχῆ εἶναι καὶ ἀριθμόν . ἔχοντος δὲ τοῦ μὲν ἀριθμοῦ τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον , τοῦ δὲ συνεχοῦς γραμμῆς μὲν τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ , ἐπιφα - νείας δὲ τὸ πλατὺ καὶ τὸ στενόν , ὁ μὲν ἐν τῆ ψυχῇ ἀριθμὸς μὴ ὢν συνε - χὴς μόνως τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον ἔχει , οὐκέτι δὲ τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ , ὁ δὲ ἀριθμούμενος ἀριθμὸς ὡς μὲν ἀριθμὸς ἔχει τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον πολλὰς γὰρ ἡμέρας φαμὲν καὶ πολὺν χρόνον ) , ὡς δὲ συνεχὴς ὢν ἔχει πάλιν τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ · ἐν βραχεῖ γὰρ χρόνῳ φαμὲν καὶ ἐν μακρῷ . οὐκ ἔστι δέ , φησίν , ἐν τῷ χρόνῳ τὸ ταχὺ καὶ τὸ βραδύ · ἐν μὲν γὰρ κινήσει ἁπλῶς ἐστι τὸ ταχὺ καὶ τὸ βραδύ · ἔστι γὰρ τῶν κινήσεων ἡ · μέν τις θάττων ἡ δὲ βραδυτέρα , ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁμαλῆς κινήσεως ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος , εἰκότως οὐκ ἔχει τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον . Μετὰ τοῦτό φησιν ὅτι ὁ μὲν ἐνεστὼς εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτός , ὁ μέντοι παρεληλυθὼς ἕτερός ἐστι τοῦ μέλλοντος . ἐνεστῶτα δὲ τὸν πλατικὸν λέγει , οἷον * * * ἡ μὲν γὰρ ἡμέρα ἡ παροῦσα μία καὶ ἡ αὐτή , ἡ μέντοι πα - ρεληλυθυῖα ἑτέρα ἐστὶ παρὰ τὴν μέλλουσαν · καὶ γὰρ τὰ νῦν αὐτῶν ἕτερα · ἕτερον γὰρ τὸ νῦν ὅθεν ἤρξατο ἡ παρελθοῦσα , καὶ ἕτερον ὅθεν ἄρξεται ἡ μέλλουσα . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τοῦ νῦν , εἰς ὃ λήγει ἑκατέρα . τῶν οὖν νῦν ἑτέρων ὄντων καὶ οἱ περιεχόμενοι ὑπὸ τῶν νῦν χρόνοι ἕτεροι · εἰ μὲν γὰρ ὁ ἀριθμῶν ἀριθμὸς ᾖ ὁ χρόνος , εἷς ἦν καὶ ὁ αὐτός εἷς γὰρ καὶ ὁ αὐτὸς ὢν ὁ ἐν τῇ ψυχῇ ἀριθμός , οἷον ἡ δεκάς , ἀριθμεῖ τοὺς δέκα ἵππους ἢ τοὺς δέκα ἀνθρώπους καὶ πάντα τὰ ἄλλα , ἡ μέντοι ἐν τοῖς ἵπποις δεκὰς ἑτέρα ἐστὶ παρὰ τὴν ἐν ἀνθρώποις ἢ ἐν λίθοις · ἕτερα γὰρ τὰ ὑποκείμενα ) , ἐπειδὴ δὲ ὁ χρόνος ὁ ἀριθμούμενός ἐστι καὶ οὐχ ὁ ἀριθμῶν ἀριθμός , οὐχ ὁ αὐτός ἐστιν ὁ παρεληλυθὼς τῷ μέλλοντι , οὐδὲ οὗτοι τῷ ἐνε - στῶτι , ἀλλ’ ἕτεροι οὗτοι ἀλλήλων , ὡς εἴρηται . τί οὖν ; οὐδαμῶς εἰσιν οἱ αὐτοὶ ἀλλήλοις ; φησὶν οὖν , ὅπερ καὶ ἤδη εἶπεν , ὅτι τῷ μὲν εἴδει οἱ αὐτοί εἰσι . τῇ δὲ σχέσει καὶ τῷ λόγῳ οὐκέτι . ὥσπερ καὶ κίνησιν τὴν αὐτὴν ἐνδέχεται πάλιν καὶ πάλιν γίνεσθαι καὶ πολλάκις ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτό τι ἀποκαταστῆναι , καὶ αὗται αἱ κινήσεις εἴδει μὲν αἱ αὐταί εἰσιν , ἀριθμῷ δὲ οὐχ αἱ αὐταί , οὕτω καὶ τοὺς χρόνους ἐνδέχεται τοὺς αὐτοὺς εἶναι · ἔαρ γὰρ καὶ πάλιν ἔαρ . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν . καὶ εἰσὶ ταῦτα ἀριθμῷ μὲν οὐ τὰ αὐτά , εἴδει δὲ τὰ αὐτά . ἐφεξῆς φησιν ὅτι οὐ μόνον ὁ χρόνος μετρεῖ τὴν κίνησιν , ἀλλὰ καὶ ἀντιμετρεῖται ὁ χρόνος ὑπὸ τῆς κινήσεως · πολλὴν γὰρ λέγομεν γεγενῆσθαι τὴν κίνησιν τῷ χρόνῳ μετροῦντες αὐτήν , διότι πολὺς ὁ χρόνος , καὶ ἔμπαλιν πολὺν τὴν χρόνον τῆ κινήσει μετροῦντες αὐτόν , διότι πολλὴ γέγονεν ἡ κίνησις . ὥσπερ οὐ μόνον ὁ ἀμφορεὺς τῷ οἴνῳ μετρεῖται , ἀλλὰ καὶ ὁ οἶνος τῷ ἀμφορεῖ · λέγομεν γὰρ μέγαν εἶναι τὸν ἀμφορέα τῷ τοσῷδε οἴνῳ μετρήσανες αὐτόν , καὶ πάλιν τὸν οἶνον τοσόνδε εἶναι μετρήσαντες αὐτὸν τῷ ἀμφορεῖ , καὶ μέδιμνόν φαμεν τὸν τοσόνδε σῖτον μετρηθέντα τῷ μέτρῳ , καὶ τὸ μέτρον ὁμοίως μέδιμνον εἶναι ὁρίζοντες αὐτὸ καὶ μετροῦντες τῷ τοσῷδε σίτῳ . μήποτε δὲ μόνως τὸ μέτρον ἐστὶ τὸ μετροῦν τὸν σῖτον καὶ τὸν οἶνον , οὐ μέντοι καὶ ἀντιμετρεῖται ὑπ’ αὐτοῦ . κἂν γὰρ μετρῇ ὁ οἶνος τὸν ἀμφορέα καὶ ὁ σῖτος τὸν μέδιμνον , ἀλλὰ μετρηθέντα πρότερον ἦν ὑπ’ ἄλλου μέτρου , ὥστε τὸ κυρίως μετροῦν τὸ μέτρον ἐστίν . εἰ δὲ καὶ τῷ οἴνῳ καὶ τῷ σίτῳ μετροῦμεν τὸν ἀμφ’ ὀρέα ἢ τὸν μέδιμνον , ἀλλ’ ὡς ἀόριστα ἔτι καὶ μήπω ὄντα μέτρα , ὥστε καὶ ταῦτα , εἰ καὶ | προσεχῶς ὑπὸ τοῦ σίτου καὶ τοῦ οἴνου μετρεῖται , ἀλλ’ ὁρισθέντων ἤδη τούτων καὶ μετρηθέντων ὑπὸ τῶν μέτρων . ὥστε τὸ κυρίως καὶ πρώτως μετροῦν τὸ μέτρον ἐστίν . ἀλλά φημι ὅτι εἰ καὶ ὅδε ὁ μέδιμνος ὑπὸ τοῦ μεμετρημένου σίτου ὑπ’ ἄλλου μεδίμνου μετρεῖται , ἀλλ’ οὖν ἀπλῶς καὶ οἷον κατὰ τὴν πρώτην θέσιν καὶ ὁ μέδιμνος τῷ τοσῷδε ὡρίσθη σίτῳ καὶ ὁ τοσόσδε σῖτος ὑπὸ τοῦ μεδίμνου μεμέτρηται , ἐπὶ δὲ τοὐ χρόνου μήποτε οὐδὲ τοῦτο ἔστιν εἰπεῖν · οὐδὲ γὰρ πρῶτον μεμέτρηται ὑπὸ τοῦ χρόνου ἡ κίνησις , εἶτα ἀντεμέτρησε τὸν χρόνον , ἀλλ’ ἅμα συνεπινοοῦνται ἀλλήλοις . ὥσπερ τὰ πρός τι . ὥσπερ οὖν ἅμα καὶ κατὰ ταὐτὸν καὶ ὁ πατὴρ τὸ εἶναι πατὴρ ὑπὸ τοῦ υἱοῦ ἔχει καὶ ὁ υἱὸς τὸ υἱὸς εἶναι ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἔχει , ὁμοίως καὶ τὸ δεξιὸν καὶ τὸ ἀριστερόν , οὕτω δὴ καὶ ὁ χρόνος καὶ ἡ κίνησις ὑπ’ ἀλλήλων ὁρίζονται . εἰ γὰρ ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος , τῶν πρός τι δηλονότι · τοῦ γὰρ ἀριθμητοῦ ὁ ἀριθμός , ἀριθμητὸν δὲ ὑπὸ τοῦ χρόνου ἡ κίνησις . ὥστε καὶ τὸ εἶναι τοσήδε ἡ κίνησις ὑπὸ τοῦ χρόνου ἔχει ἀριθμὸς γὰρ αὐτῆς ὁ χρόνος ) , καὶ τὸ εἶναι τῷ χρόνῳ τοσῷδε οὐκ ἄλλοθεν ἢ ἐκ τῆς κινήσεως · μὴ οὔσης γὰρ ταύτης οὐδ’ ἄν ὁ χρόνος εἴη , ὥσπερ καὶ τοῦ χρόνου μὴ ὄντος , λέγω δὴ τοῦ τῆς κινή - σεως ἀριθμοῦ , οὐδ’ ἄν κίνησις εἴη · ἀριθμητὸν γὰρ ἡ κίνησις . ἀριθμὸν δὲ λέγω , οὐχ ἁπλῶς τὸν ὑφ’ ἡμῶν μετρούμενον , ἀλλὰ τὸν ἐν τοῖς πράγ - μασιν ἐνυπάρχοντα · ὥσπερ γὰρ οἱ δέκα λίθοι , κἂν μηδεὶς ᾖ ὁ ἀριθμῶν καὶ λέγων αὐτοὺς δέκα εἶναι , ὅμως οὐδὲν ἧττον ὑπάρχει αὐτοῖς τὸ δέκα εἶναι , οὕτω φημὶ καὶ τὸν χρόνον , λέγω δὴ τὸν τῆς κινήσεως ἀριθμόν , κἀν μηδεὶς ᾖ ὁ μετρῶν τὰς κινήσεις , ὅμως ὑπάρχειν αὐταῖς τὸ τοσαῖσδε εἶναι · ἡ γὰρ περιφορὰ τοῦ ἡλίου ἡ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ δεκάκις γενο - μένη , κἂν μηδεὶς ᾖ ὁ ἀριθμῶν , οὐδὲν ἧττον δεκάκις γέγονε . καὶ ἔστιν ὁ τοιοῦτος ἀριθμὸς τῆς κινήσεως ὁ χρόνος . Ἐλάχιστος <δὲ ἀριθμὸς ἀπλῶς μὲν ἔστιν , ἡ δυάς , τὶς> ἀριθμὸς ἔστι μὲν ὡς ἔστιν , ἔστι δὲ ὡς οὐκ ἔστιν . ὡς τῆς ἀπορίας προωμολογημένης , οὕτως τὴν λύσιν ἐπάγει , μὴ θεὶς τὴν ἀπορίαν . ὁ δὲ νοῦς τῶν προκειμένων τοιοῦτός ἐστιν . ἐπειδὴ συνεχὴς ὁ χρόνος , εἶπε δὲ τὸν χρόνον ἀριθμὸν εἶναι κινήσεως , τὸ δὲ ἐλάχιστον ἐν μὲν τῷ συνεχεῖ οὐκ ἔστιν ἐπ’ ἄπειρον γὰρ διαιρετόν ) , ἐν δὲ τῷ ἀριθμῷ ἔστιν , οἷον ἡ δυάς , δοκεῖ δὲ ταῦτα ἐναντία ὄντα ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ εἶναι χρόνῳ , διότι καὶ συνεχής ἐστι καὶ ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος , πῶς ταῦτα ὑπάρχει ἐν αὐτῷ λέγει . φησὶν οὖν ὅτι ὁ ἀριθμὸς κατά τι μὲν ἔχει τὸ ἐλάχιστον , κτά τι δὲ οὐκ ἔχει · κτὰ μὲν γὰρ τὸ ὑποκείμενον οὐκ ἔχει τὸ ἐλάχιστον ὁ ἀριθμός συνεχῶν γάρ ἐστιν ἀριθμός , οἷον γραμμῶν ἢ κινήσεων ) , κατὰ μέντοι τὸν λόγον καὶ καθὸ ἀριθμός ἐστι , ταύτῃ ἔχει τὸ ἐλάχιστον . ἀλάχιστος γὰρ κατὰ μὲν ἀριθμόν ἐστιν ὁ εἷς ἢ δύο . οὐχ ὅτι <ἡ> ἀριθμός , ἀλλ’ ὡς ἐν ὑποθέσει εἴρηται , ὅτι εἴ τις τὴν μονάδα ἀριθμὸν οἴοιτο , ἐλάχιστος ἄν εἴη ἀριθμὸς ἡ μονάς . κατά τινα γοῦν λόγον οὐδὲ ἡ δυὰς ἀριθμός . εἰ μὲν γὰρ ἀριθμὸς εἴη τὸ ἐκ μονάδων συγκείμενον πλῆθος , καὶ ἡ δυὰς ἀριθμός , ἀλλ’ ἀναιρεῖται τὸ τὴν δυάδα εἶναι ἀριθμὸν λόγῳ τοιούτῳ · πᾶς ἀριθμός , φησί , πολλαπλασιαζόμενος ἐφ’ ἑαυτὸν μείζων γίνεται ἢ συν - τιθέμενος , οἷον ὁ γ΄ πολλαπλασιαζόμενος ἐφ’ ἑαυτὸν ποιεῖ τὸν θ΄ , συντιθέμενος δὲ ποιεῖ τὸν ς΄ , καὶ οὕτως ἐπὶ πάντων , ὁ δὲ β΄ καὶ συντιθέμενος ἐφ’ ἑαυτὸν καὶ πολλαπλασιαζόμενος τὸ αὐτὸ ποιεῖ ( δὶς γὰρ β΄ δ΄ , καὶ β΄ καὶ β΄ δ΄ ) · ταύτῃ οὖν οὐκ ἀριθμὸς ἡ δυάς , ἀλλ’ ἐλάχιστος ἀριθμὸς ὁ γ΄ . ταχὺς δὲ καὶ βραδὺς οὐκ ἔστιν · οὐδὲ γὰρ ἀριθμὸς ᾧ ἀριθμοῦμεν ταχὺς καὶ βραδὺς οὐθείς . Δοκεῖ μὲν λέγειν , ὅτι διὰ τοῦτο οὐκ ἔχει ὁ χρόνος τὸ ταχὺ καὶ βραδύ , διότι οὐδὲ ὁ ἀριθμὸς ᾧ ἀριθμοῦμεν τὸν χρόνον , τουτέστιν ὁ ἐν τῇ ψυχῇ , οὐ τοῦτο δέ φησιν οὐδὲ γὰρ τῇ ἡμετέρᾳ διανοίᾳ ἕπεται τὰ πραγματα ) , ἀλλὰ τὸν ἀριθμὸν ᾧ ἀριθμοῦμέν φησι τὸν ἠριθμημένον ἀριθμόν , ἐξ οὗπερ καὶ ὁ χρόνος ἐστί , λέγω δὴ τὴν ἠριθμημένην κίνησιν . ταύτῃ γὰρ ἀριθμοῦμεν τὸν χρόνον · ὅση γὰρ ἄν εἴη ἡ κίνησις , τοσοῦτόν φαμεν εἶναι καὶ τὸν χρόνον . ἐπεὶ οὖν αὕτη τὸ ταχὺ καὶ τὸ βραδὺ οὐκ ἔχει , οὐδὲ ὁ χρόνος ἕξει τὸ ταχὺ καὶ τὸ βραδύ . δυνατὸν δὲ καὶ τὸ οὐδὲ γὰρ ἀριθμὸς ᾧ ἀριθμοῦμεν τὸν ἐν τῇ ψυχῇ λαβεῖν . ἐπειδὴ γὰρ ὁρίζομεν τὸν χρόνον τῷ ἐν τῆ ψυχῇ ἀριθμῷ , τούτου μὴ ἔχοντος τὸ ταχὺ καὶ τὸ βραδὺ εἰκότως οὐδὲ ὃ ὁρίζομεν ὑπ’ αὐτοῦ ἕξει · τὸ γὰρ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον ἔχοντος τοῦ ἐν τῇ ψυχῇ ἀριθμοῦ καὶ ὁ χρόνος ἔχει καὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον . πῶς οὖν τοῦ ἐν τῇ ψυχῇ ἀριθμοῦ μὴ ἔχοντος τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχὺ ὁ χρόνος ἔχει τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ ; φημὶ ὅτι διὰ τὸ ὑποκείμενον ἔχει ὁ χρόνος τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ · ἐπεὶ γὰρ συνεχοῦς ἐστιν ἀριθμός κινήσεως γάρ ) , ἡ δὲ κίνησις διὰ τὸ μέγεθος συνεχὴς οὗ ἐστι κίνησις , ἐν δὲ τῷ μεγέθει τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ , εἰκότως καὶ ἐν τῆ κινήσει καὶ ἐν τῷ χρόνῳ τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ . διὰ τὸ ὑποκείμενον ἄρα ὑπάρχει τῷ χρόνῳ τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ καὶ οὐχ ᾗ ἀριθμός ἐστιν . Καὶ ὁ αὐτὸς δὴ πανταχοῦ ἅμα · πρότερος δὲ καὶ ὕστερος οὐχ ὁ αὐτός . Ὁ αὐτὸς πανταχοῦ ὁ ἐνεστώς · μία γὰρ ἡ παράτασις ἡ κατὰ τὸν ἐνεστῶτα χρόνον , οὐκέτι μέντοι ἡ προτέρα παράτασις τῇ ὑστέρᾳ ἡ αὐτή · 10 ἕτερα γὰρ ἑκάστης τὰ πέρατα . | Ὁ δὲ χρόνος ἀριθμός ἐστιν οὐχ ᾧ ἀριθμοῦ μὲν , ἀλλ’ ὁ ἀριθμούμενος . Εἰ γὰρ ἦν ὁ χρόνος ἀριθμὸς ᾧ ἀριθμοῦμεν , εἷς ἂν ἦν ὁ παρεληλυ · θὼς καὶ ὁ μέλλων εἷς γὰρ ὁ ἐν τῇ ψυχῇ ἀριθμός ) , νῦν δὲ οὐκ ἔστιν ὁ ἀριθμῶν , ἀλλ’ ὁ ἀριθμούμενος , ὥστε ἕτερος καὶ ἕτερος ὁ παρεληλυθὼς καὶ ὁ μέλλων · ὁ μὲν γὰρ ἀριθμῶν ὁ αὐτός , τὰ δὲ ἀριθμούμενα οὐ τὰ ἀυτὰ . ἔτι ὡς ἐνδέχεται κίνησιν εἶναι τὴν αὐτὴν καὶ μίαν πάλιν καὶ πάλιν . Ὅτι ἐνδέχεται πάντα χρόνον τὸν αὐτὸν καὶ ἕνα λέγειν , τῷ εἴὸει δη - λονότι , ὥσπερ καὶ τὰς πολλὰς κινήσεις μίαν εἶναι τῷ εἴδει . Οὐ μόνον δὲ τὴν κίνησιν τῷ χρόνῳ μετροῦμεν . Οτι οὐ μόνον τὴν κίνησιν ὁ χρόνος μετρεῖ , ἀλλὰ καὶ τὸν χρόνον ἡ κίνησις . καὶ εἴπομεν πῶς . Καθάπερ καὶ τῷ ἀριθμητῷ τὸν ἀριθμόν , οἷον τῷ ἑνὶ ἵππῳ τὸν τῶν ἵππων ἀριθμόν . Ωσπερ , φῆσί , τὸν τῶν ἵππων ἀριθμόν , οἷον τοὺς δέκα ἵππους τῆ ἐν αὐτοῖς δεκάδι γνωρίζομεν , καὶ ταύτην αὖθις τῷ ἀριθμῷ τῶν ἵππων . οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου καὶ τῆς κινήσεως μετρητικά ἐστι ταῦτα ἀλλήλων . Καὶ τοῦτο εὐλόγως συμβέβηκεν · ἀκολουθεῖ γὰρ τῷ μὲν μεγέθει ἡ κίνησις . τῇ δὲ κινήσει ὁ χρόνος , τῷ καὶ ποσὰ καὶ συνεχῆ καὶ διαιρετὰ εἶναι . Πίστιν τοῦ ἀντιμετρεῖσθαι ὑπ’ ἀλλήλων τὸν χρόνον καὶ τὴν κίνησιν τίθησι τὸ ἀκολουθεῖν τῷ μὲν μεγέθει τὴν κίνησιν , τῇ δὲ κινήσει τὸν χρόνον . εἰ γὰρ ὡς ἄν ἔχῃ τὸ μέγεθος , οὕτως ἔχει καὶ ἡ κίνησις , καὶ ὡς ἄν ἔχῃ ἡ κίνησις , οὕτως ἔχει καὶ ὁ χρόνος , δῆλον ὅτι τῆς τε κινήσεως πολλῆς οὔσης ἀνάγκη πολὺν εἶναι καὶ τὸν χρόνον , καὶ ἔμπαλιν πολλοῦ ὄντος τοῦ χρόνου πολλὴν εἶναι καὶ τὴν κίνησιν · ὡς γὰρ καὶ κατὰ τὸ συνεχὲς καὶ τὸ διαιρετὸν καὶ τὰ ἄλλα ἀκολουθοῦσιν ἀλλήλοις ἥ τε κίνησις καὶ ὁ χρόνος , οὕτω δὴ καὶ κατὰ τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον καὶ τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ . ὥστε ἑκάτερον τοῦ ἑτέρου μέτρον ἐστί · τοῦ γὰρ ἑτέρου πολλοῦ ὄντος ἢ ὀλίγου ἢ μακροῦ ἢ βραχέος καὶ τὸ λοιπὸν ἀνάγκη τοιοῦτον εἶναι . ἐπειδὴ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως καὶ τοῦ κινεῖσθαι . τὸν σκοπὸν τῶν προκειμένων ἄλλοι ἄλλον ἀφορίζουσι , καὶ ὁ μὲν Ἀλέξανδρός φησιν ὅτι πρόκειται αὐτῷ ἐνταῦθα δεῖξαι , ὅπως λέγεται τὴν κίνησιν ὁ χρόνος μετρεῖν , καὶ ὅπως ὅλως ἐν χρόνῳ λέγεται εἶναι ἡ κίνησις , καὶ ἁπλῶς τὰ ἄλλα πάντα πῶς λέγονται εἶναι ἐν χρόνῳ · ἄλλοι δέ φασι σκοπὸν εἶναι τῷ προκειμένῳ δεῖξαι ὅτι οὐ μόνον τὴν κίνησιν μετρεῖ ὁ χρόνος , ἀλλὰ καὶ ἠρεμίαν , καὶ πιστοῦνται τοῦτο ἐκ τοῦ συμπεραι - νόμενον τὸν Ἀριστοτέλην λέγειν “ ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως , ἔσται καὶ ἠρεμίας μέτρον’’ . ἔστι δὲ τὸ ἀληθέστερον εἰπεῖν , ὅτι οὐ περὶ ἑνὸς τούτων ἐστὶν ὁ σκοπὸς τῷ Ἀριστοτέλει , ἀλλὰ περὶ πάντων , καὶ πῶς μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου ἡ κίνησις , καὶ πῶς ἐν χρόνῳ λέγονται εἶναι τὰ πράγματα , καὶ ὅτι οὐ μόνον κινήσεως ἐστι μέτρον ὁ χρόνος , ἀλλὰ καὶ ἠρεμίας . Ὁ μὲν οὖν σκοπὸς τῶν προκειμένων οὗτος , ζητεῖ δὲ πρῶτον πῶς ἐστι μέτρον κινήσεως ὁ χρόνος . καὶ γὰρ ἔχει τινὰ εὔλογον ἀπορίαν . τὸ γὰρ μέτρον ὁμογενὲς θέλει εἶναι τῷ κινουμένῳ · τῇ γὰρ μονάδι μετροῦμεν τὸν ἀριθμόν · τὴν γὰρ δεκάδα τῶν ἵππων τῷ ἑνὶ ἵππῳ μετροῦμεν , καὶ τῷ μέρει τοῦ ξύλου τὸ ξύλον . εἰ τοίνυν οὐκ ἔστιν ὁμογενὴς τῇ κινήσει ὁ χρόνος δέδεικται γὰρ ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ κίνησις ὁ χρόνος ) , πῶς λέγομεν τὴν κίνησιν μετρεῖσθαι ὑπὸ τοῦ χρόνου ; φησὶν οὖν ὅτι εἰ μετρεῖ ἡ κίνη - σις τὸν χρόνον * * * τῷ μετρεῖν τινὰ κίνησιν ᾗ καταμετρεῖ τὴν λοιπήν . ὁρίζει γὰρ ὡραίαν τυχὸν κίνησιν , καὶ ταύτῃ τὴν ἡμέραν μετρεῖ , καὶ τῇ ἡμέρᾳ τὸν ἐνιαυτόν · τὰς γὰρ τοσάσδε περιφορὰς ἐνιαυτὸν καλοῦμεν . καὶ γὰρ διττὸν τὸ μέτρον , τὸ μὲν ἐξῃρημένον , τὸ δὲ συγκατατεταγμένον καὶ ὁμοειδές · δυνατὸν γὰρ τὸ ξύλον καὶ τῷ πήχει μετρῆσαι , δυνατὸν δὲ καὶ οἷον μέρος ἀφελόντα , τούτῳ τὸ λοιπὸν καταμετρῆσαι · ὁ μὲν οὖν πῆχυς ἐξῃρημένον ἄν εἴη μέτρον , τὸ δὲ μόριον ὁμοειδὲς καὶ συγκατατεταγμένον . καὶ ἐπὶ παντὸς μέτρου ὡσαύτως . οἷον ὁ ξέστης ὁ μὲν κερά|μιος ἐξῃρημένον ἄν εἴη μέτρον , πολλῷ δὲ τούτου πρότερον ὁ ἐν τῇ ψυχῇ , ὁ ὁρίζων καὶ τὸν ἔξω ξέστην , αὐτὸς μέντοι ὁ μεμετρημένος ξέστης τοῦ οἴνου μετρῶν τὸν λοιπὸν πάντα συγκατατεταγμένον ἄν εἴη μέτρον . ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτων ἔχει , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου . καὶ ἔστιν ὁ μὲν χρόνος ἐξῃρημένον μέ - τρον , τὸ μόριον δὲ τῆς κινήσεως , ᾧ μετρεῖται ἡ λοιπή , συγκατατεταγμένον ἐστὶ μέτρον . τὶ οὖν τὸ μόριον τῆς κινήσεως , ὃ πρώτως ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ χρόνου , ὥστε εἶναι μέτρον πάσης τῆς κινήσεως * * * οὐχ ὁ χρόνος μετρεῖ πρώτως . εἰ οὖν ὅλως μετρεῖ τινὰ κίνησιν πρώτως , διὰ τί μὴ πᾶσαν ; πῶς δὲ καὶ ὅλως ὁρίζει τινὰ κίνησιν ᾗ μετρεῖ τὴν λοιπήν , μιᾶς καὶ συνεχοῦς οὔσης πάσης τῆς κινήσεως ; φημὶ οὖν ὅτι ὥσπερ εἰ τῇ χειρί τις ἀντὶ σχοίνου μετρήσει καὶ ἀφορίσεται , εἶτα ἐκείνῳ τὴν λοιπὴν σχοῖνον μετρήσει , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου ἔχει · θέσει γάρ , οὐ φύσει , τὸ μό - ῥίον τὸ ἀφορισθέν , διὸ ἄλλοι ἄλλα μέτρα λαμβάνουσι καὶ ὡρῶν καὶ μηνῶν καὶ ἐνιαυτῶν . ἀφορισθέντος οὖν μορίου τινὸς τῆς κινήσεως , καὶ τούτου πρώτως ὑπὸ τοὐ χρόνου ὁρισθέντος , λέγω δὴ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ κατὰ τὸ πρότερον τοῦ μορίου τῆς κινήσεως καὶ τὸ ὕστερον , οὕτω ταύτῃ ἡ λοιπὴ πᾶσα μετρεῖται , ὡς ὑπὸ προσεχεστέρου μέτρου . ταύτην οὖν πρώ - τὼς ὁ χρόνος μετρεῖ καὶ ὁρίζει , δι’ αὐτῆς δὲ καὶ τὴν λοιπὴν πᾶσαν . οὕτω μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ χρόνου μετρεῖται ἡ κίνησις . ταύτῃ δέ , φησί , καὶ ἐν χρόνῳ λέγεται εἶναι ἡ κίνησις , τῷ μετρεῖσθαι τὸ εἶναι αὐτῆς ὑπὸ τοῦ χρόνου . ἀλλὰ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου ἡ κίνησις , οὐχ ᾗ ἀίδιός ἐστιν , ἀλλὰ τῷ ἀεὶ τὸ λαμβανόμενον αὐτῆς μόριον πεπερασμένον εἶναι , ὡς μέν - τοι ἀίδιος οὐ μετρεῖται ὑπ’ αὐτοῦ . καὶ γὰρ ὅλως , φησί , τὸ ἐν χρόνῳ διττόν ἐστι , τὸ μὲν τὸ συνυπάρχον τῷ χρόνῳ καὶ ὂν τότε ὅτε καὶ ὁ χρόνος ἐστί , τὸ δὲ ἐν χρόνῳ λέγεται εἶναι τὸ ἔχον τινὰ χρόνον μετρητικὸν τοῦ εἶναι αὐτοῦ . ὥσπερ , φησί , καὶ τὸ ἐν ἀριθμῷ διττόν , τὸ μὲν ἤτοι μέρος ὂν τοῦ ἀριθμοῦ ἢ πάθος οἷον λέγομεν τὴν μονάδα ἐν ἀριθμῷ εἶναι ὡς μέρος οὖσαν ἀριθμοῦ , λέγομεν δὲ καὶ τὸ περιττὸν καὶ ἄρτιον ἐν ἀριθμῷ εἶναι , ἀλλ’ ὡς πάθη ἀριθμοῦ , καὶ ἔστι ταῦτα ἅμα τῷ ἀριθμῷ · ἔστ’ ἂν γὰρ ἀριθμὸς ᾖ , καὶ ταῦτα ) , καθ’ ἓν μὲν οὖν οὕτως λέγομέν τι ἐν ἀριθ.μῷ εἶναι , καθ’ ἕτερον δὲ λέγεταί τι ἐν ἀριθμῷ εἶναι τὸ ἔχον ἀριθμόν τινα , ὥσπερ λέγομεν τοὺς δέκα ἵππους ἐν ἀριθμῷ εἶναι , τουτέσιιν ἀριθμόν τινα αὐτῶν εἶναι . ὥσπερ οὖν διττὸν τὸ ἐν ἀριθμῷ , οὕτω καὶ τὸ ἐν χρόνῳ διττόν · καὶ γὰρ ἀριθμός τις ὁ χρόνος ἐστίν . ὅταν μὲν γὰρ τὸ νῦν ἐν χρόνῳ λέγωμεν εἶναι , ὡς μέρος ἐν ὅλῳ φαμὲν εἶναι , ὥσπερ καὶ τὴν μονάδα ἐν ἀριθμῷ , ὅταν δὲ λέγωμεν τὸ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν τῷ χρόνῳ εἶναι , ὡς πάθη λέγομεν εἶναι , ἃ καὶ ἅμα τῷ χρόνῳ εἰσίν · ἅμα γὰρ τῷ χρόνω εἰσὶ τά τε νῦν καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον . λέγομεν δὲ πάλιν ἐν χρόνῳ εἶναι τὰ πράγματα , τῷ εἶναί τινα χρόνον μετρητικὸν τῆς οὐσίας αὐτῶν , ὥσπερ ἐλέγομεν καὶ τὸ δεύτερον σημαινόμενον τοῦ ἐν ἀριθμῷ τὸ ἔχειν τινὰ ἀριθμόν , οἷον τοὺς δέκα ἵππους τὸν δέκα ἀριθμόν . καὶ τοῦτό γέ ἐστι τὸ κυρίως ἐν χρόνῳ , ἐπείτοι γε οὐ κυρίως τὸ ἅμα τῷ χρόνῳ ὂν ἐν χρόνῳ · εἰ γὰρ τὸ ἅμα τῷ χρόνῳ ὂν ἐν χρόνῳ ἐστίν , ἐπεὶ ἅμα τῷ χρόνῳ καὶ ἡ ψυχὴ καὶ τὰ θεῖα πάντα ὅτε γὰρ χρόνος ἐστί , καὶ ταῦτά ἐστιν ) , ἐν χρόνῳ ἄν εἶεν καὶ ταῦτα . ὥσπερ οὖν οὐ τὸ ἅμα τῇ κινήσει ὂν ἐν κι - νήσει ἐστίν , οὐδὲ τὸ ἅμα τῷ τόπῳ ὂν ἐν τόπῳ ἐστίν , ὥσπερ τὰ ἀσώματα πάντα , ἄγγελοι φημὶ καὶ θεός οὐκ ἦν γὰρ κίνησις ἢ τόπος ὅτε οὐκ ἦν ταῦτα , ἀλλ’ ὅμως οὔτε ἐν κινήσει ταῦτα οὔτε ἐν τόπῳ ) , οὕτως οὐδὲ τὸ . ἅμα τῷ χρόνῳ <ὂν> ἐν χρόνῳ ἐστίν · εἰ γὰρ τὸ ἅμα τινὶ ὂν ἐν ἐκείνῳ ἐπειδή , φησίν , ὅτε ἡ κέγχρος ἐστί , καὶ ὁ οὐρανὸς ἐστίν , ἐν τῆ κέγχρῳ ἂν εἴη ὁ οὐρανός · οὐκ ἄρα οὐδὲ τὸ ὂν ὅτε καὶ ὁ χρόνος ἐστὶν ἐν χρόνῳ ἐστίν , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ὂν ὅτε ἡ κέγχρος ἐστὶν ἐν τῇ κέγχρῳ ἐστί . τοῦτο μὲν οὖν οὐ πάντως ἐν χρόνῳ , τὸ ὂν τότε ὅτε καὶ ὁ χρόνος ἐστί · τὸ γὰρ ἔν τινι ὂν κυρίως , ὑπ’ ἐκείνου θέλει περιέχεσθαι . κυρίως οὖν ἐν χρόνῳ ἐστὶ τὸ ἔχον τινὰ χρόνον μετρητικὸν αὐτοῦ * * * οἷον τὸν δέκα ἡ ἄλλον τινά . εἰ δὲ τοῦτό ἐστιν ἐν χρόνῳ , ἀνάγκη παντὸς τοῦ ἐν χρόνῳ μείζονά τινα λαμβάνεσθαι χρόνον , ὥσπερ καὶ τοῦ οὕτως ἐν ἀριθμῷ ὄντος μείζονά τινα λαμβάνεσθαι ἀριθμόν . καὶ διὰ τοῦτο , φησίν , ἐπειδὴ τοῦτό ἐστι κυρίως τὸ ἐν χρόνῳ , τὸ ἔχον μείζονα ἑαυτοῦ χρόνον , πάντα φαμὲν καταγηράσκειν ὑπὸ τοῦ χρόνου καὶ πάντα φθείρειν τὸν χρόνον , οὐ μέντοι φαμὲν γίνεσθαί τι ὕπο χρόνου . Καὶ ζητήσειεν ἄν τις εἰκότως · πῶς φησιν ὅτι φθορᾶς μὲν αἴτιον λέ - γομεν εἶναι τὸν χρόνον , γενέσεως δὲ οὔ ; καίτοι φαμὲν ἐν χρόνῳ τὰ πράγματα γίνεσθαι · “ ἅπαντα ” γάρ φησιν “ ὁ μακρὸς κἀναρίθμητος χρόνος φύει τ΄ ἄδηλα , καὶ “ ὁ χρόνος τί μ’ εἰδέναι ποιεῖ.’’ πῶς δὲ ὅλως φησὶν ὑπὸ τοῦ χρόνου φθείρεσθαι πάντα ; καίτοι αὐτὸς εἶπεν ἐν τῷ πρώτῳ λόγῳ πᾶν τὸ φθειρόμενον ὑπὸ τοῦ ἐναντίου φθείρεσθαι , ὁ δὲ χρόνος οὐδενί ἐστιν ἐναντίος · ποσὸν γάρ τι ὁ χρόνος , οὐδὲν δὲ τῷ ποσῷ ἐναντίον , καὶ σύνεστι δὲ πᾶσι τοῖς οὖσιν , οὐδὲν δὲ ἅμα σύνεστι τῷ ἐναντίῳ . φημὶ οὖν πρὸς ταῦτα ὅτι πρῶτον μὲν οὐδὲ αὐτὸς εἶπεν οὐδα - μῶς λέγομεν ὑπὸ τοῦ χρόνου τὰ πράγματα γίνεσθαι’ , ἀλλ’ ὅτι μᾶλλον φθείρεσθαί φαμεν ἢ γίνεσθαι ( φθορᾶς γάρ , φησί , καθ’ αὑτὸν μᾶλλον αἴτιος ὁ χρόνος ) , ἔπειτα τῆς μὲν γενέσεως ἑκάστου ὡρισμένον καὶ δῆλον τὸ αἴτιον , οἷον τοῦ ζῴου μὲν ὁ γεννήσας , καὶ τῆς ἐπιστήμης τοὐ μαθητοῦ ὁ διδάσκαλος · ἐπεὶ οὖν ἔχομεν εἰς ὡρισμένον τι αἴτιον τὴν γένεσιν ἀναγαγεῖν , διὰ τοῦτο οὐδείς φησιν ὅτι ὁ χρόνος ἐγέννησεν , ἀλλ’ ὅτι ὁ πατὴρ ἐγέννησεν , οὐδ’ ὅτι ὁ χρόνος ἐδίδαξεν , ἀλλ’ ὅτι ὁ διδάσκαλος · ἐπὶ δὲ τῆς φθορᾶς καὶ τῆς λήθης , ἐπειδὴ μὴ ἔχομεν ὡρισμένον τι αἴτιον ἀπο - διδόναι , διὰ τοῦτο ἐπὶ τὸν χρόνον ἀνάγομεν τὴν αἰτίαν , ἐπείτοι γε ἡνίκα πρόδηλον ἔχομεν τῆς φθορᾶς τὸ αἴτιον , οἷον εἰ ὑπὸ πυρὸς φθαρείη ἡ οἰκία , τὸ πῦρ αἴτιόν φαμεν | τῆς φθορᾶς , οὐ τὸν χρόνον , καὶ τὸ ναυάγιον τοῦ t 3v θανάτου , καὶ νόσον δὲ πολλάκις τῆς λήθης φαμὲν αἰτίαν , καὶ κάματον τοῦ γήρως αἴτιον . οὕτως ἄρα καὶ ἐπὶ τῆς φθορᾶς , ὅταν ὡρισμένον τι ᾖ τὸ αἴτιον , τοῦτο αἰτιώμεθα , καὶ οὐ τὸν χρόνον . δῆλον οὖν ἐντεῦθεν τὸ αἴτιον , διὰ τί τῶν φθειρομένων μᾶλλον τὸν χρόνον αἰτιώμεθα ἢ τῶν γινομένων . Εἰ δὲ τὰ ἐν χρόνῳ ταῦτά ἐστι , τὰ ἔχοντα μείζονα ἑαυτῶν τὸν χρόνον , εἰκότως τὰ ἀίδια καὶ τὰ ἀνὰ πάντα ὄντα τὸν χρόνον οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ · οὐ γὰρ ἔχει μείζονα ἑαυτῶν χρόνον . καὶ τούτου , φησί , σημεῖον τὸ μηδὲ πάσχειν αὐτὰ ὑπὸ τοῦ χρόνου . εἰ γὰρ τὰ ἐν χρόνῳ πάσχει ὑπὸ χρόνου , τὰ ἄρα μὴ πάσχοντα ὑπὸ χρόνου οὐκ ἄν εἴη ἐν χρόνῳ · οὐ πάσχει δὲ ὑπὸ χρόνου τὰ ἀνὰ πάντα τὸν χρόνον ὄντα · οὐδ’ ἄρα ἐν χρόνῳ τὰ τοι · αὐτά ἐστιν . ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως καὶ τοῦ κινεῖσθαι . εἰπὼν τῆς κινήσεως ἐπήγαγε καὶ τοῦ κινεῖσθαι , τὸ κινεῖσθαι ἤτοι τοῦτο λέγων ὅπερ παρακατιών φησι ‘τὴν κίνησιν , καὶ τὸ εἶναι αὐτῇ᾿ , ἵνα τὸ κινεῖσθαι λέγῃ τὸ εἶναι τῇ κινήσει , ἤγουν διὰ τοῦτο τὴν κίνησιν εἰπὼν ἐπήγαγε καὶ τὸ κινεῖσθαι , ἵνα εἰς αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τῆς παρατάσεως ἡμᾶς ἀγάγῃ · ἡ μὲν γὰρ κίνησις σημαίνοι ἄν καὶ αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς κινήσεως , τὸ δὲ κινεῖσθαι αὐτὴν τὴν παράτασιν σημαίνει , ἧς καὶ ἔστιν ὁ χρόνος μέτρον · ἐξηγητικὸν οὖν τῆς κινήσεως τὸ κινεῖσθαι . Καὶ ἔστι τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι τῷ χρόνῳ καὶ αὐτὴν καὶ τὸ εἶναι αὐτῇ . Περιττεύειν φασὶ τὸν ‘καί’ σύνδεσμον · εἶναι γὰρ τὴν ἀπόδοσιν τῆς συντάξεως οὕτως ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως καὶ τοῦ κινεῖσθαι , ἔστι τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι τῷ χρόνῳ καὶ αὐτὴν καὶ τὸ εἶναι αὐτῇ . οἱ δὲ ἀποδίδοσθαι τὸν λόγον φασὶν ἐν τῷ δῆλον ὅτι καὶ τοῖς ἄλλοις τοῦτό ἐστι τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι · ἐπειδή , γάρ φησιν , ὁ χρόνος μέτρον ἐστὶ κινήσεως καὶ ἔστι καὶ τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι ὑπὸ τοῦ χρόνου , δῆλον ὅτι καὶ τοῖς ἄλλοις τοῦτό ἐστι τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι . πρὸς τοῦτο δὲ περιττεύοι ἂν ὁ ‘δέ’ σύνδεσμος τοῦ δῆλον δὲ ὅτι . οἱ δὲ μετὰ πάνυ πολλὰ ἀποδίδοσθαι τὸν λόγον φασίν “ ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως , ἔστι καὶ ἠρεμίας μέτρον’’ · διό , φασί , καὶ ἀνείληφε τὸ ἐπεὶ δέ ἐστιν , ἵνα σώσῃ τὴν συνέχειαν , ἐπειδὴ πολλὰ ἦν τὰ μεταξὺ εἰρημένα . ἡμεῖς δέ φαμεν ὅτι πρὸς ταῦτα πάντα ἀποδέδωκε , καὶ ἔστιν ἡ συνέχεια οὕτως · ‘ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως καὶ τοὐ κινεῖσθαι , ἔστι τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι αὐτὴν ὑπὸ τοῦ χρόνου , καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ τοῦτό ἐστι τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι , τὸ μετρεῖσθαι αὐτὰ ὑπὸ τοῦ χρόνου , καὶ εἰ ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως , ἔσται καὶ ἠρεμίας μέτρον’ . πῶς δέ ἐστιν ἠρεμίας μέ - τρον , ἐν τῷ τόπῳ γενόμενοι εἰσόμεθα . Τὸ μετρεῖσθαι τῷ χρόνῳ καὶ αὐτὴν καὶ τὸ εἶναι αὐτῇ . ἐπὶ μὲν τῶν συνθέτων ἄλλο ἐστὶ τὸ τόδε εἶναι καὶ τὸ τῷδε εἶναι ἄλλο γὰρ τὸ ζῷον καὶ τὸ ζῴῳ εἶναι · τὸ μὲν γὰρ ζῷον τὸ σύνθετον σημαίνει , τὸ δὲ ζῴῳ εἶναι τὸ εἶδος ) , ἐπὶ δὲ τῶν ἁπλῶν ταὐτόν ἐστι τὸ τόδε εἶναι καὶ τὸ τῷδε εἶναι · ψυχὴ γοῦν καὶ ψυχῇ εἶναι τὸ αὐτό , καὶ ἄγγελος καὶ ἀγγέλῳ εἶναι . οὕτως οὖν καὶ κίνησις καὶ κινήσει εἶναι τὸ αὐτό · ἁπλοῦν γὰρ τι ἡ κίνησις . Τὸ γὰρ ἐν χρόνῳ εἶναι δυοῖν ἐστι θάτερον . Ἤτοι τοῦτό φησιν ὅτι διττὸν τὸ ἐν χρόνῳ , ἢ ὅτι διχῶς τοῦ ἐν χρόνῳ λεγομένου θάτερον μόνον αὐτῶν κυρίως ἐστὶν ἐν χρόνῳ · δύο γὰρ σημαινόμενα θεὶς τοῦ ἐν χρόνῳ τὸ ἓν μόνον ἐγκρίνει ὡς ἀληθές , τὸ δὲ ἕτερον ἐλέγχει . ἐν χρόνῳ γάρ , φησίν , ἡ τὸ ἅμα τῷ χρόνῳ ὑπάρξαν ὅπερ καὶ ἐλέγξει , οὐχ ὅτι οὐδὲν τῶν ἐν χρόνῳ ὄντων ἅμα ἐστὶ τῷ χρόνῳ , ἀλλ’ ὅτι οὐ τὸ ἅμα τῷ χρόνῳ ὄν , τοῦτο πάντως ἐν χρόνῳ ἐστίν , ὡς δεί - ξομεν ἐπιόντες ) , ἐν χρόνῳ οὖν ἐστι , φησίν , ἢ τὸ συνυπάρχον τῷ χρόνῳ , ἢ τὸ ὑπὸ τοῦ χρόνου περιεχόμενον ὥσπερ καὶ ἔνια λέγομεν ἐν ἀριθμῷ εἶναι τῷ ὑπὸ τοῦ ἀριθμοῦ περιέχεσθαι ) , ὅπερ καὶ κυρίως ἐστὶν ἐν χρόνῳ . τοῦτο δὲ τὸ κυρίως ἐν χρόνῳ διχῶς πάλιν διαιρεῖ , ἢ ὡς πάθος ἢ μέρος τοῦ χρόνου , ἢ ὡς ὑπὸ τοῦ χρόνου μετρούμενον ὡς λέγομεν τὰ Τρωικὰ ἐν χρόνῳ γενέσθαι · ἐν δέκα γὰρ ἔτεσιν ) , ἐπεὶ καὶ τὸ ἐν ἀριθμῷ , ᾧπερ ἀπει - κάζει τὸ κυρίως ἐν χρόνῳ , καὶ αὐτὸ διττόν ἐστιν , ἤτοι ὡς μέρος ἀριθμοῦ καὶ πάθος , ὡς ἡ μονὰς καὶ τὸ περιττὸν καὶ τὸ ἄρτιον , ἡ ὡς ἠριθμημένον ὑπὸ τοῦ ἀριθμοῦ , ὡς λέγομεν τοὺς δέκα ἵππους ἐν ἀριθμῷ εἶναι . καὶ σημείωσαι ὅτι τὸ ἓν σὴ μαινόμενον τοῦ κυρίως ἐν χρόνῳ , τῶν ὑφεστη - κότων τῷ χρόνῳ ἐστί . τὸ γὰρ μέρος τοῦ χρόνου ἢ τὸ πάθος , λέγω δὴ τὸ νῦν καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , συνυφέστηκε τῷ χρόνῳ · οὐκ ἔστι γὰρ χρόνος ἐν ᾧ οὐκ ἦν πάντως τὸ νῦν καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον , ὥσπερ καὶ τῷ ἀριθμῷ συνυφέστηκε πάντως ἡ μονὰς καὶ ἤτοι τὸ περιτ - τὸν ἢ τὸ ἄρτιον . καὶ ἔστι τῶν κυρίως ἔν τινι ὄντων καὶ τὸ ὡς μέρος ἐν ὅλῳ καὶ τὸ ὡς ἐν ὑποκειμένῳ . τοιοῦτον δέ ἐστι τὸ πάθος ἐν τούτῳ οὗ ἐστι πάθος · ὡς ἐν ὑποκειμένῳ γὰρ τῷ ἀριθμῷ τὸ περιττὸν καὶ τὸ ἄρτιον , ὥσπερ καὶ <ἐν> τῷ χρόνῳ ὡς | ἐν ὑποκειμένῳ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον . καλῶς ἄρα ἔλεγον ὅτι οὐ πᾶν τὸ συνυφεστηκὸς τῷ χρόνῳ οὔ φησιν ἐν χρόνῳ εἶναι , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἔστι τοῦτο τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ συνυφεστάναι τῷ χρόνῳ · τὶ γὰρ τῶν συνυφεστηκότων τῷ χρόνῳ ἐν χρόνῳ ἐστίν , ὥσπερ εἶπον , τὸ μέρος αὐτοῦ καὶ τὸ πάθος . καὶ αὐτὸς γοῦν τὴν κίνησιν , ἧς μέτρον ἐστὶν ὁ χρόνος , λέγω δὴ τὴν τῆς ἀπλανοῦς , ἐν χρόνῳ φησὶν εἶναι · “ καὶ ἔστι’’ γάρ φησι “ τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι χρόνῳ καὶ αὐτὴν καὶ τὸ εἶναι αὐτῇ . ” καὶ ὅτι τὴν τῆς ἀπλανοῦς κίνησιν ἐνταῦθα ἐν χρόνῳ λέγει εἷναι , δῆλον ἐκ τοῦ ἡγουμένου · ἐπεὶ γάρ ἐστι φησίν , ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως καὶ τοῦ κινεῖσθαι , ἔστι τῇ κινήσει τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι αὐτὴν τῷ χρόνῳ . μέτρον δὲ κινήσεως ὁ χρόνος οὐδεμιᾶς ἄλλης ἐστὶν ἢ τῆς ἀπλανοῦς · ὥστε καὶ τὴν τῆς ἀπλανοῦς κίνησιν , καίτοι ὑφεστηκυῖάν γε τῷ χρόνῳ , ἐν χρόνῳ φησὶν εἶναι . οὕτως οὐ πᾶν τὸ συνυφεστηκὸς τῷ χρόνῳ οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ἀλλ’ ὅτι ] οὐ πᾶν ἀπλῶς τὸ συνυφεστηκὸς τῷ χρόνῳ ἐν χρόνῳ ἐστίν , ἐπείτοι γε καὶ τὸ σημεῖον τῇ γραμμῇ συνυφέστηκε καὶ ἡ ἐπιφάνεια τῷ σώματι , πεπερασμένοις οὖσι δη - λονότι , ἀλλ’ ὅμως ἐν γραμμῇ τὸ σημεῖον καὶ ἐν σώματι ἡ ἐπιφάνεια . οὕτως οὖν δυνατόν , καίτοι συνυφεστηκότων ἀλλήλοις τοῦ τε χρόνου καὶ τῆς κινήσεως , καὶ τὸν χρόνον ἐν κινήσει λέγειν εἶναι ὡς ἐν ὑποκειμένῳ , καὶ τὴν κίνησιν ἐν χρόνῳ ὡς τὰ ἀριθμητὰ ἐν τῷ ἀριθμῷ · ἀριθμητὸν γὰρ ἡ κίνησις , ἀριθμὸς δὲ ὁ χρόνος . ἐπεὶ καὶ πολλὰ συνυφεστη - κότα τῷ τόπῳ ἐν τόπῳ λέγεται εἶναι · ἑκάστη γὰρ τῶν σφαιρῶν καὶ τῶν ὁλοτήτων τῶν στοιχείων συνυφεστηκυῖα τῷ ἑαυτῆς τόπῳ , ὅμως ἐν τόπῳ ἐστί , καὶ ἕκαστον τῶν κινουμένων σωμάτων , λέγω δὴ τῶν οὐρανίων , συνυ - φεστηκὸς τῇ ἑαυτοῦ κινήσει , ὅμως ἐν κινήσει ἐστίν . οὕτως ἄρα καὶ ἡ τοῦ παντὸς κίνησις συνυφεστηκυῖα τῷ χρόνῳ ἐν χρόνῳ ἂν εἴη , ὥσπερ τὰ ἀριθμούμενα ἐν ἀριθμῷ . Φανερὸν δὲ καὶ ὅτι οὐκ ἔστι τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ εἶναι ὅτε χρόνος ἐστί . Σημείωσαι ὅτι οὐκ εἶπεν ὅτι ‘τὸ ὂν ὅτε ό χρόνος ἐστὶν οὐκ ἐστιν ἐν χρόνῳ’ , ἀλλ’ ὅτι οὐκ ἔστι τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ εἶναι τότε ὅτε καὶ ὁ χρόνος ἐστίν , ἐπεὶ οὐδὲ τὸ ἐν κινήσει εἶναι ταὐτόν ἐστι τῷ ἅμα τῆ κινήσει εἶναι . Εἰ γὰρ ἔσται τὸ ἔν τινι οὕτως , πάντα τὰ πράγματα ἐν ὁτῳοῦν ἔσται , καὶ ὁ οὐρανὸς ἐν τῇ κέγχρῳ . Ὅτι τὸ ἐν χρόνῳ οὐκ ἔστι τὸ εἶναι τότε ὅτε ὁ χρόνος ἐστί , δείκνυσι . τὸ γὰρ ἐν χρόνῳ ἔν τινί ἐστι , πάλιν τὸ ἐν χρόνῳ ἐστὶ τὸ εἶναι τότε ὅτε καὶ αὐτός ἐστι , τὸ ἔν τινι ἄρα ἐστὶ τὸ εἶναι τότε ὅτε καὶ αὐτό ἐστιν . εἰ δὲ τοῦτό ἐστι τὸ ἔν τινι , καὶ τοῦτο χαρακτηριστικόν ἐστι τοῦ ἔν τινι , τὸ εἶναι τότε ὅτε καὶ αὐτό ἐστι , τουτέστι τὸ συνυπάρχειν καὶ ἅμα εἶναι , δῆλον ὅτι καὶ ἀντιστρέψει ὁ λόγος , καὶ ὅπερ συνυφέστηκέ τινι καὶ ἔστι τότε ὅτε κἀκεῖνό ἐστιν , ἐν ἐκείνῳ ἄν εἴη . ἐπεὶ οὖν ὅτε ἐστὶν ἡ κέγχρος , τότε καὶ ὁ οὐρανός ἐστιν , ἐν τῇ κέγχρῳ ἄν εἴη ὁ οὐρανός . καὶ ἐπειδὴ τότε ἐστὶν ὁ ἀμφορεὺς ὅτε καὶ ἡ θάλασσα , ἐν τῷ ἀμφορεῖ ἄν εἴη ἡ θάλασσα . ὥστε εἰ ταῦτα ἀδύνατα , οὐκ ἄν εἴη τὸ ἔν τινι τοῦτο , τὸ συνυπάρχον αὐτῷ . καὶ μή τις τῇ ἀντιστροφῇ μεμ - φέσθω , διότι τὴν καθόλου καταφατικὴν πρὸς ἑαυτὴν ἀντεστρέψαμεν · πρῶτον μὲν γὰρ τέως ἰστέον , ὅτι εἰ μὴ χρησόμεθα τῇ ἀντιστροφῇ , οὐκ ἄν συνάξωμεν τὸ ἄτοπον , τὸ ἐν τῇ κέγχρῳ τὸν οὐρανὸν εἶναι οὐδὲ γὰρ δώσει τις τοῦτο , ἀλλ’ ὅτι πᾶν μὲν τὸ ἔν τινι καὶ εἶναι ἀνάγκη τότε ὅτε κἀκεῖνό ἐστιν , οὐ μέντοι τὸ συνυφεστηκός τινι ἤδη καὶ ἐν ἐκείνῳ ἐστίν · ὁ οὐρανὸς οὖν ὢν ὅτε καὶ ἡ κέγχρος ἐστίν , οὐκ ἀναγκά - ζεται ἐκ τοῦ λόγου ἐν τῇ κέγχρῳ εἶναι ) , τῆς δὲ ἀντιστροφῆς γενομένης , συνάγεται · εἰ γὰρ τοῦτό ἐστι τὸ ἔν τινι , τὸ εἶναι τότε ὅτε κἀκεῖνό ἐστι , καὶ τὸ τότε ὂν δηλονότι ὅτε ἄλλο τί ἐστιν , ἐν ἐκείνῳ ἄν εἴη , τούτου δὲ ὄντος , ἀνάγκη τὸν οὐρανὸν ἐν τῇ κέγχρῳ εἶναι . ἀναγκαίως δὲ πρὸς ἑαυ - τὴν ἀντεστρέψαμεν τὴν καθόλου , ἐπεὶ καὶ τὸ ὁριστικὸν τοῦ εἶναι ἑκάστου ἀντιστρέφει πρὸς αὐτὸ ἐκεῖνο · εἰ γὰρ τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι τὸ ζῴῳ λογικῷ θνητῷ εἶναι , καὶ τὸ ζῴῳ λογικῷ θνητῷ εἶναι ἀνθρώπῳ ἐστὶν εἶναι . οὕτως οὖν ἐπειδὴ καὶ τοῦ ἔν τινι οἱονεὶ χαρακτηριστικὸν καὶ ὁριστικὸν ὑποτίθεται εἶναι τὸ εἶναι τότε ὅτε κἀκεῖνό ἐστιν ἐν ᾧ λέγεται εἶναι , εἰ - κότως καὶ ἀντιστρέψει , καὶ τὸ συνόν τινι ἐν αὐτῶ ἄν εἴη ἐκείνῳ . Ἀλλὰ τοῦτο μὲν συμβέβηκεν , ἐκεῖνο δ᾿ ἀνάγκη παρακολουθεῖν καὶ τῷ ὄντι ἐν χρόνῳ εἶναί τινα χρόνον , ὅτε κακεῖνό ἐστι . Τὸ μὲν εἶναι τὸν οὐρανόν , ὅτε καὶ ἡ κέγχρος ἐστί , συμβέβηκε , τουτέστι τὸ συνυπάρχειν αὐτὰ ἀλλήλοις · δυνατὸν γὰρ καὶ τοῦ ἑνὸς ὄντος , οἷον τοῦ οὐρανοῦ , τὸ ἕτερον μὴ εἶναι , τὴν κέγχρον . τούτοις μὲν οὖν κατὰ συμ - βεβηκὸς ὑπάρχει τὸ συνεῖναι ἀλλήλοις , τῷ οὐρανῷ φημι καὶ τῇ κέγχρῳ , τῷ μέντοι ἐν χρόνῳ ὄντι ἐξ ἀνάγκης παρακολουθεῖ τὸ εἶναί τινα χρόνον , ὅτε κἀκεῖνό ἐστιν . εἰ τοίνυν τὰ μὲν ἔν τινι ἐξ ἀνάγκης συνυπάρχει , τινὰ δὲ τῶν συνυπαρχόντων οὐκ ἐξ ἀνάγκης συνυπάρχει , οὐ πᾶν ἄρα τὸ συνυπάρχον τινὶ ἐν αὐτῷ ἐκείνῳ ἐστίν , οὐδ’ ἄρα τὸ ἔν τινι τοῦτό ἐστι , τὸ ὂν τότε ὅτε κἀκεῖνό ἐστι , λέγω δὴ τὸ συνυπάρχον αὐτῷ . ἐπεὶ δέ ἐστιν ὡς ἐν ἀριθμῷ τῷ χρόνῳ , λῆφθήσεταί τις πλείων χρόνος παντὸς τοῦ ἐν χρόνῳ ὄντος . | Παντὸς γὰρ τοῦ ἐν ἀριθμῷ ὄντος ἔστι τις πλείων ἀριθμός , ὥστε καὶ τοῦ ἐν χρόνῳ ὄντος ἔσται τις πλείων χρόνος . Καὶ πάσχει δή τι ὑπὸ τοῦ χρόνου . Εἰ γὰρ παντὸς τοῦ ἐν χρόνῳ ὄντος ἔστι λαβεῖν μείζονα χρόνον , εἰ - κότως πάσχει ὑπὸ τοῦ χρόνου πάντα καὶ καταγηράσκει ὑπ’ αὐτοῦ · παρα - τρέχει γὰρ πάντα καὶ παρέρχεται . Φθορᾶς γὰρ αἴτιος καθ’ αὑτὸν μᾶλλον ὁ χρόνος · ἀριθμὸς γὰρ κινήσεως , ἡ δὲ κίνησις ἐξίστησι τὸ ὑπάρχον . ἐπειδὴ κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος , πᾶσα δὲ κίνησις ἐξίστησί τινος , εἰκότως φθορᾶς μᾶλλον ὁ χρόνος αἴτιος ἢ γενέσεως . Σημῖον δὲ τούτου ὅτι οὐδὲ πάσχει οὐδὲν ὑπὸ τοῦ χρονου . Σημεῖον , φησί , τοῦ μὴ εἶναι ἐν χρόνῳ τὰ ἀίδια , ὄτι οὐδὲν γηράσκει ὑπὸ τοῦ χρόνου · εἰ γὰρ τὰ ἐν χρόνῳ ὄντα γηράσκει ὑπὸ τοῦ χρόνου , τὰ δὲ ἀίδια οὐ γηράσκει ὑπὸ τοῦ χρόνου , τὰ ἄρα ἀίδια οὐκ ἐν χρόνῳ . ἐπεὶ δέ ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον κινήσεως , ἔστι καὶ ἠρεμίας μέτρον κατὰ συμβεβηκός . Εἴπομεν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν , ὅτι πρόκειται αὐτῷ δεῖξαι ὡς οὐ μόνον κινήσεως ἐστι μέτρον ὁ χρόνος , ἀλλὰ καὶ ἠρεμίας . καὶ τοῦτο εἰκότως ἐπεὶ καὶ πᾶσα γνῶσις οὐ μόνον τῶν εἰδῶν ἐστιν ἀντιληπτική , ἀλλὰ καὶ τῶν στερήσεων · καὶ γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς γινώσκει οὐ μόνον τὸ φῶς , ἀλλὰ καὶ τὸ σκότος , ἀλλὰ τὸ μὲν φῶς καθ’ αὑτὸ γινώσκει , τὸ δὲ σκότος τῇ ἀποφάσει τῇ πρὸς τὸ φῶς . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . καὶ ὁ κανὼν δὲ κρίνει τὸ εὐθὺ καὶ τὸ καμπύλον , ἀλλὰ τὸ μὲν εὐθὺ καθ’ αὑτὸ κρίνει τῷ ἐφαρμόζειν αὐτῷ , τὸ δὲ καμπύλον τῇ ἀποφάσει τοῦ εὐθέος · ὡς γὰρ μὴ ἐφαρμόζων κρίνει οὐκ ἐπιβλητικῶς οὐδὲ καταφατικῶς , ἀλλ’ ἀρνητικῶς καὶ ἀποφατικῶς . οὕτως οὖν καὶ ὁ χρόνος οὐ μόνον κινήσεως ἐστιν ἀριθμὸς , ἀλλὰ καὶ ἠρεμίας , ἀλλὰ κινήσεως μὲν καθ’ αὑτό , τῷ μετρεῖν τὴν παράτασιν αὐτῆς καὶ οἷον συμπαρατείνεσθαι αὐτῇ , τῆς δὲ ἠρεμίας , φησί , κατὰ συμβεβηκός . μᾶλλον δὲ κυριώτερον εἰπεῖν ‘κατ᾿ τῷ γὰρ τὴν κίνησιν μετρεῖν , ἐπειδὴ ἐν ὅσῳ ἄλλο τι κινεῖται ἄλλο τι ἐνδέχεται ἠρεμεῖν , τὴν κίνησιν μετρῶν ὁ χρόνος τῷ μετρεῖν τὴν κίνησιν ταύτῃ μετρεῖ καὶ τὴν ἠρεμίαν . φαμὲν γὰρ ἡμερησίαν εἶναι τὴν ἠρεμίαν ἢ ἐνιαυσιαίαν διότι ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἠρέμησεν , ἐφ’ ὅσον ἄλλο ἐκινήθη , οὐ καθ’ αὑτὸ θεω - ρουμένης τῆς παρατάσεως ἐν τῇ ἠρεμίᾳ , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο · τῷ γὰρ ἄλλο τι ἐν παρατάσει γενέσθαι , ταύτῃ παράτασιν ἔχειν καὶ ἡ ἠρεμί λέγεται . καλῶς δὲ ἡμῖν εἴρηται , ὅτι οὐ κατὰ συμβεβηκὸς μετρεῖ τὴν ἠρεμίαν ὁ χρόνος , ἀλλὰ κατ’ ἄλλο , τῷ τὴν κίνησιν μετρεῖν · εἰ γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς ἐμέτρει τὴν ἠρεμίαν καθ’ αὑτὸ μετρῶν τὴν κίνησιν , ἔδει συμβεβηκέναι τῇ κινήσει τὴν ἠρεμίαν τοιαῦτα γὰρ ἐδείκνυτο ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὄντα οἷς κατὰ συμβεβηκὸς ὑπῆρχέ τι ) , νῦν δὲ οὐ συμβέβηκε τῇ κινήσει ἡ ἠρεμία , οὐκ ἄρα κατὰ συμβεβηκὸς μετρεῖ τὴν ἠρεμίαν · ἀλλὰ μὴν οὐδὲ καθ’ αὑτό · λείπεται ἄρα κατ’ ἄλλο · τῷ γὰρ μετρεῖν τὴν κίνησιν , ταύτῃ μετρεῖ καὶ τὴν ἠρεμίαν . οὐ μόνον δέ , φησί , μετρεῖ τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἠρεμίαν ὁ 36 χρόνος , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ κινούμενα καὶ τὰ ἠρεμοῦντα κατὰ συμβεβηκὸς μετρεῖ , λέγω δὴ αὐτὰς τὰς οὐσίας · τῷ γὰρ μετρεῖν τὴν κίνησιν αὐτῶν καὶ τὴν ἠρεμίαν , ταύτῃ λέγοιτο ἄν καὶ αὐτὰ μετρεῖν κατὰ συμβεβηκός , διότι τῷ κινουμένῳ συμβέβηκεν ἀνθρώπῳ εἶναι ἢ οὐρανῷ ἢ ἄλλῳ ᾡτινιοῦν . καὶ εἰ ὁ χρόνος κινήσεως καὶ ἠρεμίας μέτρον ἐστίν , ὅσα ἄρα τῶν ὄντων μήτε κινεῖται μήτε ἠρεμεῖ , ταῦτα οὐ μετρεῖται ὑπὸ χρόνου , οἷον τὰ κέντρα καὶ οἱ πόλοι , καὶ προσέτι ψυχαὶ καὶ ἄγγελοι καὶ τὰ τοιαῦτα · ἐξῄρηται γὰρ ταῦτα κινήσεως καὶ ἠρεμίας , ὥστε οὐδ’ ἄν ὑπὸ χρόνου με - τροῖτο . οὔκουν οὐδὲ ἐν χρόνῳ ἄν εἶεν ταῦτα , εἴ γε ἐν χρόνῳ ταῦτα λέ - γεται , τὰ μετρούμενα ὑπὸ τοῦ χρόνου καθὸ κινεῖται ἢ ἠρεμεῖ · οὐ μετρεῖται δὲ τὰ τοιαῦτα ὑπὸ τοῦ χρόνου , ἐπεὶ μηδὲ κινεῖται μηδὲ ἠρεμεῖ · οὐδ’ ἄρα ἐν χρόνῳ ἄν εἶεν . τίνα μὲν οὖν τῶν ὄντων ἐν χρόνῳ ἐστί , τίνα δ’ οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ εἰπών , ἐφεξῆς δείκνυσι καὶ τῶν μὴ ὄντων τίνα μὲν ἄν εἴη ἐν χρόνῳ , τίνα δὲ οὐκ ἄν εἴη . ὅσα μὲν οὖν , φησί , τῶν μὴ ὄντων κατὰ τὸ ἀδύνατον θεωρεῖται , ταῦτά τε καὶ τὰ ἀντικείμενα αὐτοῖς οὐ λέγον · τᾶι εἶναι ἐν χρόνῳ , ἀλλ’ ἀίδια ἢ ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν . οἷον τὸ τοῦ τετραγώνου τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ σύμμετρον εἶναι τῶν ἀδυνάτων ἐστί · διὰ τοῦτο οὖν λέγεται ἐν χρόνῳ τοῦτο μὴ εἶναι , ἐπειδὴ οὐκ ἔστι τῆς ἀνυπαρ - ξίας αὐτοῦ πλείονα λαβεῖν χρόνον . ἐπειδὴ οὖν τὸ μὴ εἶναι τούτου οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ἐξ ἀνάγκης οὐδὲ τὸ ἀντικείμενον αὐτῷ ὃν ἐν χρόνῳ ἄν εἴη , λέγω δὴ τὸ εἶναι τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ ἀσύμμετρον · οὐκ ἔστι γὰρ τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ μείζονα λαβεῖν χρόνον · ἀεὶ γὰρ τοῦτο οὕτως ἔχει . τὸ μὲν οὖν ἀδύνατον τῶν μὴ ὄντων οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ἐπειδὴ οὐδὲ τὸ ἀντικείμενον αὐτῷ , λέγω δὴ τὸ ἐξ ἀνάγκης ὄν , οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ἀλλὰ τοῦ μὲν ἡ ὕπαρξις ἀίδιος τοῦ δὲ ἡ ἀνυπαρξία , τῶν δὲ μὴ ὄντων ὅσα ποτὲ μὲν εἶναι ποτὲ δὲ μὴ εἶναι δύναται , ταῦτα δὴ ἐν χρόνῳ ἂν εἴη . τούτων δὲ τριττή τίς ἐστιν ἡ διαφορά · τῶν γὰρ ἐνδεχομένως μὴ ὄντων τὰ μὲν ἤδη γέγονε | καὶ οὐκ ἔστιν , οἷον Ὅμηρος , τὰ δὲ μέλλει καὶ οὔπω ἐστίν , οἷον τὸ γενήσεσθαι ἔκλειψιν ἢ ἄλλο τι τῶν μελλόντων , τὰ δὲ καὶ ἤδη γέγονε καὶ πάλιν ἔσται , οἷον τὸ ἀνατεῖλαι τὸν ἥλιον καὶ ἤδη γέγονε καὶ πάλιν ἔσται . πάντα οὖν τὰ οὕτως μὴ ὄνια ἐν χρόνῳ ἐστίν , ἐπειδὴ ἔστι μείζονα χρόνον λαβεῖν τοῦ μὴ εἶναι αὐτῶν τὸν χρόνον καθ’ ὃν ἦσαν . φημὶ οὖν καθόλου ἐπί τε τῶν ὄντων καὶ τῶν μὴ ὄντων , ὅτι ὅσα μὲν ἀναγκαῖά ἐστιν ἢ ἀδύνατα , ταῦτα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ ( τὰ μὲν γὰρ ἀεὶ ἔστι , τὰ δὲ ἀεὶ οὐκ ἔστιν ) , ὅσα δὲ ἐνδεχομένως ἔχει τῶν ὄντων καὶ μὴ ὄντων , ταῦτα ἐν χρόνῳ ἢ εἰσὶν ἢ οὐκ εἰσί , τὰ μὲν ὄντα , διότι ἔστι τις χρόνος πλείων τοῦ εἶναι αὐτῶν καθ’ ὃν οὐκ εἰσί , τὰ δὲ μὴ ὄντα , διότι ἔστι τις πλείων χρόνος τοῦ μὴ εἶναι αὐτῶν καθ’ ὃν εἰσίν . ἐπεὶ δέ ἐστιν ὀ χρόνος μέτρον κινήσεως , ἔσται καὶ ἠρεμίας μέτρον κατὰ συμβεβηκός . ἰστέον ὅτι τὰ πολλὰ τῶν βιβλίων οὐκ ἔχει τὸ κατὰ συμβεβηκός , ἀλλ’ οὐδὲ ὁ Ἀλέξανδρος αὐτοῦ μέμνηται . Οὐ γὰρ ὥσπερ τὸ ἐν κινήσει ὂν ἀνάγκη κινεῖσθαι , οὕτω καὶ τὸ ἐν χρόνῳ · οὐ γὰρ κίνησις ὁ χρόνος . ἐπειδὴ ἠπόρησεν ἄν τις , πῶς ἐστιν ὁ χρόνος μέτρον ἠρεμίας εἰ γὰρ καὶ κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος , οὐ μόνον δὲ ἡ κίνησις ἐν χρόνῳ ἐστὶν ἀλλὰ καὶ ἡ ἠρεμία , δόξειεν ἂν καὶ ἡ ἠρεμία ἐν κινήσει εἶναι , εἴπερ ἡ ἠρεμία μὲν ἐν χρόνῳ ὁ δὲ χρόνος ἐν κινήσει ἐστί ) , φησὶν οὗν ὅτι οὐχ ὥσπερ τὸ ἐν κινήσει ὂν ἀνάγκη κινεῖσθαι , οὕτω καὶ τὸ ἐν χρόνῳ ὂν κινεῖσθαι ἀνάγκη . εἰ μὲν γὰρ ταὐτὸν ἦν ὁ χρόνος τῇ κινήσει , ἀνάγκη ἦν τὸ ἐν χρόνῳ ὂν εὐθὺς καὶ κινεῖσθαι , νῦν δὲ οὐκ ἀνάγκη τὸ ἔν τινι ὑπάρ - χον , ἤδη καὶ ἐν ἐκείνῳ εἶναι , ᾧ ἐκεῖνο συμβέβηκεν · οὐ γὰρ τὸ ἐν τῷ γλυκεῖ ὑπάρχον ἀνάγκη καὶ ἐν μέλιτι ὑπάρχειν , ἐπειδὴ συμβέβηκε τῷ μέλιτι τὸ γλυκύ , οὐδὲ τὸ ἐν λευκῷ ὑπάρχον ἀνάγκη καὶ ἐν ψιμμυθίῳ εἶναι . οὕτως οὐδὲ τὸ ἐν χρόνῳ ὂν ἀνάγκη καὶ ἐν κινήσει εἶναι , ἐπειδὴ συμβέβηκε τῇ κινήσει ὁ χρόνος · τὸ γοῦν ἐν ἡμέρᾳ ὂν οὐκ ἀνάγκη καὶ ἐν τῇ κυ - κλοφορίᾳ τοῦ οὐρανοῦ εἶναι , ἐπειδὴ μέτρον ἐστὶ τῆς περιφορᾶς τοὐ οὐρανοῦ · ἔστι γὰρ ἐν ἡμέρᾳ ἠρεμεῖν , καὶ οὐ δήπου τὸ ἠρεμοῦν ἐν κινήσει ἐστίν . οὕτως οὖν οὐδὲ ἄτοπον ἢ ἀδύνατον ἐν τῷ χρόνῳ καὶ κίνησιν εἶναι καὶ ἠρεμίαν . Οὐ γὰρ πᾶν τὸ ἠρεμοῦν , ἀλλὰ τὸ ἐστερημένον κινή - σεως πεφυκὸς δὲ κινεῖσθαι . ἐπειδὴ εἶπεν ἐνδέχεσθαι ἐν ἀριθμῷ κινήσεως εἶναι “ καὶ τὸ ἠρεμοῦν ” , ἵνα μή τις εἴπῃ ‘τί οὖν ; ἐπειδὴ καὶ τὸ κέντρον τοῦ παντὸς ἠρεμεῖ καὶ οἱ πόλοι , ἤδη καὶ ταῦτα ἐν χρόνῳ εἰσί;’ διὰ τοῦτό φησιν ὅτι οὐ τοῦτο εἶπον , ὅτι εἴ τί ἐστιν ἀκίνητον , τοῦτο ἐνδέχεται ἐν χρόνῳ εἶναι · ἠρεμοῦν γάρ ἐστιν οὐ τὸ ἀκινητίζον , ἀλλὰ τὸ πεφυκὸς μὲν κινεῖσθαι μὴ κινούμενον δέ , οἱ δὲ πόλοι καὶ τὰ κέντρα ἀκίνητά ἐστιν , οὐ μέντοι ἠρεμεῖ οὐδὲ γὰρ πέφυκε κινεῖσθαι ) , ὥστε οὐδὲ ἐν χρόνῳ ἐστί · τὸ γὰρ ἠρεμοῦν ἐν χρόνῳ , οὐ τὸ ἀκίνητον , ἠρεμοῦν δέ ἐστι τὸ πεφυκὸς μὲν κινεῖσθαι μὴ κι - νουενον ’δε . Τὸ δὲ εἶναι ἐν ἀριθμῷ ἐστι τὸ εἶναί τινα ἀριθμὸν τοῦ πράγματος . Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι ‘ἐνδέχεται καὶ τὸ ἠρεμοῦν ἐν ἀριθμῷ εἶναι κινήσεως’ , πῶς λέγεταί τινα ἐν ἀριθμῷ εἶναι πάλιν λέγει , ὅτι τὸ ἀριθμόν τινα αὐ - τῶν εἶναι , λέγω δὴ τὸ ἠριθμῆσθαι αὐτὰ ἢ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ὑποκει - μένων , ὡς λέγομεν τοὺς δέκα ἵππους ἐν ἀριθμῷ εἶναι , ἤγουν τὸ <τὸ> αὐτὸ ἠριθμημένον ἔχειν , ὡς λέγομεν τὸν Τρωικὸν πόλεμον ἐν ἀριθμῷ τινι χρόνου γεγενῆσθαι · ἐν δέκα γὰρ ἔτεσιν . ἐπεὶ οὖν τοῦτό ἐστι τὸ ἐν ἀριθμῷ εἶναι , ἀριθμὸς δέ τις καὶ ὁ χρόνος , τοῦτο ἄν εἴη τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι , τὸ ἔχειν τινὰ χρόνον ἀριθμοῦντα τὸ εἶναι τοῦ πράγματος , ὥσπερ φαμὲν ἐν χρόνῳ γεγενῆσθαί τινι τὰ Τρωικὰ καὶ Ὅμηρον τῷ γεγονέναι μόριόν τι τοῦ χρόνου ἐν ᾧ ὑπῆρχεν . οὕτως οὖν καὶ ἡ ἠρεμία ἐν χρόνῳ λέγεται εἶναι , τῷ εἶναί τινα χρόνον ἐν ᾧ τὸ εἶναι ἔχει ἡ ἠρεμία . Μετρήσει δ’ ὁ χρόνος τὸ κινούμενον καὶ τὸ ἠρεμοῦν , ᾗ τὸ μὲν κινούμενον τὸ δὲ ἠρεμοῦν . Ὅτι καὶ τὰ πράγματα μετρεῖ ὁ χρόνος , οἷον τοὺς ἀνθρώπους ἢ τοὺς ἵππους καὶ πάντα ἁπλῶς , οὐ καθ’ αὑτό · οὐ γὰρ ᾗ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου , ἀλλ’ ᾗ ἔχει παράτασίν τινα κατὰ τὸ εἶναι . ὥστε καθ’ αὑτὸ τὴν κίνησιν τῶν πραγμάτων μετρεῖ ἢ τὴν ἠρεμίαν , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ καὶ αὐτὰς τὰς οὐσίας τῶν πραγμάτων , τῷ τὸ κινούμενον ἢ τὸ ἠρεμοῦν ἢ ἄνθρωπον εἶναι ἢ λευκὸν ἢ ὁτιοῦν ἄλλο . ᾖστε ὅσα μὴ κινεῖται μήτε ἠρεμεῖ , οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ · τὸ μὲν γὰρ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαι χρόνῳ , ὁ δὲ χρόνος κινήσεως καὶ ἠρεμίας μέτρον . Ὅτι τὰ μήτε κινούμενα μήτε ἠρεμοῦντα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , κατα - σκευάζει συλλογισμῷ χρώμενος τοιούτῳ ἐν δευτέρῳ σχήματι · τὸ ἐν χρόνῳ εἶναι τὸ μετρεῖσθαί ἐστιν ὑπὸ τοῦ χρόνου , τὰ μὴ κινούμενα μήτε ἠρε - μοῦντα οὐ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου , τὰ ἄρα μήτε κινούμενα μήτε ἠρε - μοῦντα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . τούτου δὲ τοῦ συλλογισμοῦ θεὶς ὁ Ἀριστοτέλης πρότερον τὸ συμπέρασμα , τῷ εἰπεῖν ὤας τε ὅ σὰ μήτε κινεῖται μήτε ἠρεμεῖ , οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , τῶν δύο προτάσεων τὴν μὲν μείζονα τὴν καταφατικὴν ἔθηκε , τὴν λέγουσαν ὅτι τὰ ἐν χρόνῳ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου , τὴν δὲ ἐλάττονα τὴν ἀποφατικήν , τὴν λέγουσαν τὰ μήτε κινούμενα μήτε ἠρεμοῦντα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ ] , αὐτὴν μὲν οὐκ ἔθηκε , δι’ ἣν δέ ἐστιν ἀληθὴς αὕτη καὶ ἐξ ἧς συνάγεται τέθεικεν , ἔστι δὲ τοῦτο ὁ δὲ χρόνος κινήσεως καὶ ἠρεμίας μέτρον , ᾧ δεῖ προσυ - πακοῦσαι τὸ ‘μόνον . ὅτι δὲ κινήσεως καὶ ἠρεμίας μέτρον ὁ χρόνος , ἔδειξεν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν . εἰ δὲ κινήσεως καὶ ἠρεμίας μόνον μέτρον ἐστὶν ὁ χρόνος , ἀληθὲς ὅτι ὅσα μήτε κινεῖται μήτε ἠρεμεῖ οὐ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου . συνάγεται γὰρ τοῦτο τῇ σὺν ἀντιθέσει ἀντιστροφῇ κατὰ τὸν δεύτερον τῶν ὑποθετικῶν · εἰ τὰ μετρούμενα ὑπὸ χρόνου , ταῦτα ἢ κινεῖται ἢ ἠρεμεῖ , ὅσα ἄρα μήτε κινεῖται μήτε ἠρεμεῖ , ταῦτα οὐ μετρεῖται ὑπὸ χρόνου , ἥτις ἡ ἐλάττων τε καὶ ἀποφατικὴ τοῦ συλλογισμοῦ πρότασις , ἐξ οὗ συνήχθη τὰ μήτε κινούμενα μήτε ἠρεμοῦντα μὴ εἶναι ἐν χρόνῳ . Φανερὸν οὖν ὅτι οὐδὲ τὸ μὴ ὂν πᾶν ἔσται ἐν χρόνῳ . Εἰπὼν τίνα μὲν τῶν ὄντων ἐστὶν ἐν χρόνῳ , ὅτι ὅσα κινεῖται καὶ ἠρε - μεῖ , τίνα δὲ οὐκ ἔστιν , ὅτι τὰ ἀντικείμενα τούτοις , βούλεται νῦν αὐτὸ τοῦτο δεῖξαι καὶ ἐπὶ τῶν μὴ ὄντων , ὅτι ὅσα μὲν ἀδύνατά ἐστι τῶν μὴ ὄντων , ταῦτα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , ὅσα δὲ ἐνδεχομένως οὐκ ἔστι , ταῦτά ἐστιν ἐν χρόνῳ . Ὅλως γάρ , εἰ μέτρον ἐστὶν ὁ χρόνος κινήσεως καθ’ αὑτό . Ὅτι τὰ ἀδύνατα οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ καὶ διὰ τούτων κατασκευάζει . εἰ ὁ χρόνος καθ’ αὑτὸ κινήσεως ἐστι μέτρον , τῶν δὲ ἄλλων κατὰ συμβε - βηκός , τουτέστι τῶν ὑποκειμένων τῇ κινήσει ἢ τῇ ἠρεμίᾳ πραγμάτων , τὸ δὲ ἐν χρόνῳ εἶναί ἐστι τὸ μετρεῖσθαι ὑπὸ τοῦ χρόνου , ὅσα ἄρα μήτε κι - νεῖται μήτε ἠρεμεῖ οὐ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου , τοιαῦτα δέ ἐστι καὶ τὰ ἀδύνατα ἀκινήτως γὰρ ἔχει ἐν τῷ μὴ εἶναι ) , οὐκ ἄρα ὑπὸ χρόνου με - τρεῖται · ὥστε οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν χρόνῳ ἐστί . κατὰ συμβεβηκὸς γὰρ μετροῦνται αἱ οὐσίαι ὑπὸ τοῦ χρόνου , ὅσαι ἢ κινοῦνται ἢ ἠρεμοῦσιν · ὥστε ὅσων κίνησις οὐκ ἔστιν οὐδὲ ἠρεμία , ταῦτα οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς μετρηθεῖεν ἄν ὑπὸ χρόνου · ὥστε οὐδὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν χρόνῳ ἄν εἶεν . τῶν δὲ μὴ ὄντων ὅσα μὲν περιέχει ὁ χρόνος , τὰ μὲν ἦν , οἷον Ὅμηρός ποτε , τὰ δὲ ἔσται , οἷον τῶν μελλόντων τι , ἐφ’ ὁπότερα περιέχει · καὶ εἰ ἐπ’ ἄμφω , ἀμφότερα καὶ ἦν καὶ ἔσται . Ὅτι τῶν μὴ ὄντων ὅσα ἐστίν ἐν χρόνῳ , ἃ καὶ ὑπὸ τοῦ χρόνου περιέχεται , ταῦτά ἐστι τοῦ μὴ εἶναι αὐτῶν πλείων ἔσται χρόνος , τὰ μὲν ἦν καὶ οὐκέτι ἐστί , τὰ δὲ ἔσται καὶ οὔπω ἐστί , τὰ δὲ καὶ ἦν καὶ πάλιν ἔσται . τὰ μὲν οὖν παρῳχημένα περιέχει ὁ χρόνος τὸ μὴ εἶναι αὐτῶν κτὰ τὸν παρεληλυθότα χρόνον καθ’ ὃν ὑπῆρχε , τὰ δὲ μέλλοντα περιέχει ὁ μέλλων χρόνος καθ’ ὃν ἔσται · ὥστε πλείων ὁ χρόνος τοῦ μὴ εἶναι αὐτῶν , τῶν μὲν ἤδη γενομένων ὁ παρεληλυθὼς καθ’ ὃν ὑπῆρχε πλείων τοῦ ἀεὶ γινομένου χρόνου καθ’ ὃν οὐκ ἔστι ἐπὶ δὲ τῶν μελλόντων πλείων τοῦ χρόνου καθ’ ὃν οὐκ ἐστιν ὁ μέλλων χρόνος καθ’ ὃν ἔσται , ἐπὶ δὲ τῶν γεγενημένων καὶ πάλιν ἐσομένων πλείων ὁ χρόνος τοῦ μὴ εἶναι αὐτῶν καθ’ ὁπότερα ἂν περιέχοι αὐτά , τὰ μὲν ἤδη γενόμενα κατὰ τὸν παρε - ληλοθότα καθ᾿ δν ἦν , τὰ δὲ ἐσόμενα κατὰ τὸν μέλλοντα καθ᾿ δν ἔσται . καὶ εἰ ἐπ’ ἄμφω , φησίν , ἀμφότερα , τουτέστιν εἰ ἐπ’ ἄμφω περιέχει ὁ χρόνος τὸ μὴ εἶναι αὐτῶν καὶ κατὰ τὸ παρεληλυθὸς καὶ κατὰ τὸ μέλλον , ἀμφότερα , τουτέστι καὶ ἦν πρότερον καὶ πάλιν ἔσται . ᾖν δὲ μὴ περιέχει μηδέν , οὔτε ἦν οὔτε ἔστιν οὔτε εσται . Τουτέστιν ἐφ’ ὧν μὴ ὄντων κατὰ μηδὲν περιέχει ὁ χρόνος τὸ μὴ εἶναι αὐτῶν , μήτε κατὰ τὸ παρεληλυθὸς μήτε κατὰ τὸ μέλλον , ταῦτα οὔτε ἦν πρόιερον οὔτε ἔστι νῦν οὔτε ἔσται μετὰ ταῦτα . τίνα δέ ἐστι ταῦτα , ἐσήμανεν εἰπὼν ὧν τὰ ἀντικείμενα ἀεὶ ἔστιν , οἷον τὸ ἀσύμμετρον εἶναι τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ , ἢ τούτου ἀεὶ ὄντος καὶ ἐξ ἀνάγκης ὄντος τὸ ἀντικείμενον τούτῳ τοῦτο δέ ἐστι τὸ σύμμετρον εἶναι τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ ) οὐδέποτε ἔστι καὶ ἀδύνατον αὐτὸ εἶναι . ὥσπερ οὖν τὸ εἶναι ἀσύμμετρον τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ , διὰ τὸ μηδαμόθεν ὑπὸ τοῦ χρόνου περιέχεσθαι ἀλλ’ εἶναι ἀνὰ τὸν ἅπαντα χρόνον , οὐκ ἔστιν ἐν χρόνῳ , οὕτως καὶ τὸ τούτῳ ἀντικείμενον μηδέποτε ὑπάρχον οὐκ ἔχει τὸ μὴ εἶναι αὑτοῦ ἐν χρόνῳ , διὰ τὸ συμπαρεκτείνεσθαι τῷ παντὶ χρόνῳ τὴν ἀνυπαρξίαν αὐτοῦ . Τὸ δὲ νῦν ἐστι συνέχεια χρόνου , ὥσπερ Πρόκειται νῦν αὐτῷ περὶ τῶν χρονικῶν προσρημάτων διαλαβεῖν , τί ἕκαστον σημαίνει , οἷον τί ἐστι τὸ νῦν , τί τὸ ποτέ , τί τὸ ἤδη , τί τὸ ἄρτι , τί τὸ πάλαι , τί τὸ ἐξαίφνης . πρῶτον δὲ περὶ τοῦ νῦν διλλέγεται , καί | φησι διττὸν εἶναι τὸ νῦν , τὸ μὲν ἀκαριαῖον τὸ δὲ πλατικόν . πρῶτον δὲ περὶ τοῦ ἀκαριαίου νῦν διαλέγεται , καί φησι ταῦτα ἅπερ καὶ πρότερον εἶπεν , ὅτι τὸ νῦν ἓν ὂν καὶ τὸ αὐτὸ καὶ τῆς συνεχείας ἐστὶν αἴτιον τῷ χρόνῳ καὶ τῆς διαιρέσεως · ὅταν μὲν γὰρ ὡς κοινὸν πέρας ληφθῇ αμφοτέρων τῶν χρόνων , τοῦ τε παρεληλυθότος καὶ τοῦ μέλλοντος , τότε συνέχει δι’ ἑαυτοῦ τὰ διάφορα τοῦ χρόνου μέρη αὐτὸς γὰρ ἐν τῷ πέμ - πτῳ βιβλίῳ ὁριζόμενος τὸ συνεχὲς οὕτω φησίν ; ὅτι συνεχές ἐστιν οὗ τὰ μέρη πρός τινα κοινὸν ὅρον συνάπτει · εἰ τοίνυν κοινὸς ὅρος τῶν μερῶν τοῦ χρόνου τὸ νῦν , συνέχεια ἂν εἴη τοῦ χρόνου ) , ὅταν μὲν οὖν ὡς ἓν ληφθῇ καὶ τῷ ὑποκειμένῳ καὶ τῷ λόγῳ , λέγω δὴ ὡς ἕν τι κοινὸν πέρας , τότε συνέχεια γίνεται τοῦ χρόνου , ὅταν δὲ ἓν μὲν ᾖ τῷ ὑποκειμένῳ , τῷ δὲ λόγῳ μὴ ἓν λαμβάνηται , ἀλλὰ τοῦ μὲν τελευτὴ τοὐ δὲ ἀρχή , τότε διαίρεσις γίνεται τοὐ χρόνου . ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν γραμμῶν τὰ σημεῖα · ὅταν μὲν γὰρ λάβω ἐν τῇ γραμμῇ σημεῖόν τι κατ’ ἐπίνοιαν , εἰ μὲν ἁπλῶς ὡς πέρας ἀμφοτέρων τῶν γραμμῶν αὐτὸ λάβω , οἷόν ἐστι καὶ τὸ τοῦ κύκλου κέντρον κοινόν τι πέρας ὂν πασῶν τῶν ἐξ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν πε - ριφέρειαν ἀγομένων εὐθειῶν , τότε συνέχειά ἐστι τῆς γραμμῆς τὸ σημεῖον , ὅταν δὲ τὸ ληφθὲν σημεῖον δύο λόγους ἀναδέξηται , οἷον τεμνομένην ἐπι - νοούντων ἡμῶν τὴν γραμμήν , καὶ τοὐ μὲν πέρας ᾖ τοῦ δὲ ἀρχή , τότε διαίρεσίς ἐστι τῆς γραμμῆς τὸ σημεῖον . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ νῦν , εἰ μὲν ὡς ἕνα λόγον ἔχον λαμβάνεται τὸν τοὐ κοινοῦ πέρατος , συνέχεια γίνεται τοῦ χρόνου , ὅταν δὲ ὡς δύο λόγους ἔχον λαμβάνηται , διαίρεσις τοῦ χρόνου γίνεται . διαφέρει δὲ τὸ νῦν τοῦ σημείου τῷ τὸ μὲν σημεῖον ουνασθαι καὶ ἐνεργείᾳ λαμβάνεσθαι , τὸ δὲ νῦν οὔ · οὐδὲ γὰρ μένει τὸ νῦν , ἀλλ’ ἀεὶ ἐν ῥύσει ἐστί . τὸ δὲ πλατικὸν νῦν ἐστι τὸ ἐγγὺς τοῦ ἀκαριαίου νῦν , οἷον ‘πότε ἦλθεν;’ φαμὲν ὅτι νῦν , διότι ἐγγὺς ὁ χρόνος τοῦ ἀκαριαίου νῦν , καὶ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος ὁμοίως φαμὲν ‘ἥξει νῦν᾿ , διότι σήμερον ἥξει . τὰ δὲ πρὸ πολλοῦ γενόμενα χρόνου ἢ μετὰ πολὺν ἐσόμενα , οὔ φαμεν νῦν γενέσθαι ἢ ἔσεσθαι · τὰ γὰρ ἐν Ἰλίῳ γενόμενα οὔ φαμεν νῦν γενέσθαι , διότι πολὺς ὁ χρόνος ὁ μεταξύ , οὐδὲ τὰ μετὰ πολὺν ἐσόμενα χρόνον φαμὲν νῦν ἔσεσθαι . Τὸ δὲ ποτέ , φησί , χρόνον ὡρισμένον σημαίνει συνάπτοντα πρὸς τὸ ἀκαριαῖον νῦν τὸ ἐνεστηκός . λέγεται δὲ ἐπί τε τοῦ παρελθόντος καὶ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος , καὶ ἀμφοτέρως ἕν τι πέρας ἔχει τὸ ἐνεστηκὸς νῦν , οἷον ‘πότε γεγόνασι τὰ Τρωικά;᾿ φαμὲν πρὸ χιλίων εἰ τύχοι ἐτῶν , καὶ πότε ἔκλειψις γενήσεται;’ φαμὲν μετὰ τοσούτους μῆνας . ἔστιν οὖν τὸ ποτέ ὡρισμένος τις χρόνος συνάπτων πρὸς τὸ ἐνεστὼς νῦν καὶ τὸ ὅτε γέγονε τὸ πρᾶγμα . εἰ δὲ τοῦτό ἐστι τὸ ποτέ , χρόνος τις ὡρισμένος ἤτοι παρελη - λυθὼς ἢ μέλλων συνάπτων πρὸς τὸ ἀκαριαῖον νῦν τὸ ἐνεστώς , οὐδεὶς δέ ἐστι χρόνος ἐνεργείᾳ λαμβανόμενος ὃς μὴ ἔστι ποτέ , εἴτε ἐπὶ τοῦ παρελ - θόντος λάβωμεν εἴτε ἐπὶ τοῦ μέλλοντος , ἔοικε πᾶς εἶναι χρόνος πεπερα - σμένος . ἆρα οὖν , φησίν , ὑπολείψει ὁ χρόνος ἢ οὔ ; καί φησιν ὅτι οὐχ ὑπολείψει . εἰ γὰρ τὸ ποτέ ὑπὸ δύο νῦν περατοῦται , πᾶν δὲ νῦν καὶ ἀρχή ἐστι καί τελευτή , οὐδέποτε ὑπολείψει ὁ χρόνος , ἀλλ’ ἀεὶ ἔσται λαμβάνειν τὸ ποτέ · ὥστε οὐδέποτε ὑπολείψει . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐκ ἄν συγχωρήσειέ τις μὴ βουλόμενος τὸν χρόνον ἀίδιον εἶναι , ὅτι πᾶν νῦν τοὺς δύο λόγους ἀναδέχεται , τὸν τῆς ἀρχῆς καὶ τὸν τοῦ τέλους , ἀλλ’ ἔσται τι νῦν ὃ τέλος μὲν ἔσται , οὐκέτι δὲ ἀρχή . κατασκευάζει οὖν τὸ μὴ ὑπολείψειν τὸν χρόνον ἐκ τῆς κινήσεως · εἰ γὰρ ἀεὶ ἔστι κίνησις , φησίν , ἀνάγκη καὶ χρόνον ἀεὶ ίας ἴναι . ὅτι δὲ ἡ κίνησις ἀεὶ ἔστιν , ἐν τῷ ὀγδόῳ ταύτης τῆς πραγματεί πειρᾶται μὲν δεικνύναι , πᾶν δὲ μᾶλλον δείκνυσιν ἢ τοῦτο , ὡς ἐν ταῖς σχολαῖς ἐκείνου τοῦ βιβλίου ἀπεδείξαμεν . Τὸ δὲ ἤδη , φησίν , ἐστὶ τὸ ἐγγὺς τοῦ παρόντος ἀκαριαίου νῦν , ὅπερ ἤτοι τοὐ παρελθόντος χρόνου μέρος ἐστὶν ἤτοι τοῦ μέλλοντος · λέγεται γὰρ ἐπ’ ἀμφοτέρων . λεγόντων γὰρ ‘πότε βαδίζεις;’ φημὶ ὅτι ἤὸη , διότι οὐ πολὺ αφέστηκε τοῦ ἐνεστῶτος νῦν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ παρελθόντος φαμὲν ὅτι ἤδη βεβάδικα , οὐδεὶς μέντοι ἐπὶ τῶν πολὺ ἀφεστηκότων χρόνων λέγει τὸ ἤδη · οὐ γὰρ ἄν τις εἴποι τὸ Ἴλιον ἤδη ἑαλωκέναι , οὐδὲ τὰ μετὰ πολὺν χρόνον ἐσόμενα ἤδη ἔσεσθαι . τί οὖν διοίσει τὸ ἤδη τοῦ πλα - τικοῦ νῦν ; φημὶ οὖν ὅτι ἤτοι τὸ αὐτὸ δι’ ἑκατέρου δηλοῦται ὀνόματος , ἤ , εἰ μὴ τὸ αὐτὸ δηλοῦται ἀλλ’ ἔχουσί τινα πραγματειώδη διαφοράν , κατὰ τὸ ποσὸν διοίσουσιν , ὅτι τὸ πλατικὸν νῦν ἴσως ἔγγιον μᾶλλόν ἐστι τοῦ ἀκαριαίου νῦν ἤπερ τὸ ἤδη . Τὸ δὲ ἄρτι καὶ αὐτὸ μέν ἐστι τὸ ἐγγὺς τοῦ νῦν , ἀλλὰ μόνου τοῦ παρεληλυθότος ἐστὶ μέρος , οὐκέτι δὲ καὶ τοῦ μέλλοντος · ‘πότε ἦλθε ; φαμὲν ὅτι ἄρτι , διότι ἐγγὺς ὁ χρόνος τοῦ ἐνεστῶτος νῦν , ἐπὶ μέντοι του μέλλοντος οὐδεὶς τῶν Ἑλλήνων ἐχρήσατο τῷ ἄρτι οὐδεὶς γάρ φησιν ‘ἄρτι λούσομαι , ἄρτι βαδίσω’ ) , ἀλλ’ ἐπὶ μόνου τοῦ παρεληλυθότος . Τὸ δὲ πάλαι ἐστί , φησί , τὸ πόρρω τοῦ ἐνεστῶτος · ‘πάλαι γέγονε τὰ Τρωικά᾿ , ὅτι πολὺν ἀπὸ τοῦ ἐνεστηκότος διεστήκασι χρόνον . To δὲ ἐξαίφνης , φησί , λέγεται τὸ ἐν ἀναισθήτῳ χρόνῳ διὰ σμικρότητα μεταβάλλον , οἷον λέγομεν ἐξαίφνης χειμῶνα γενέσθαι , ὅταν ἐν βραχεῖ μεταβάλλῃ τὸ περιέχον καὶ διὰ τὴν βραχύτητα μὴ συναισθανώμεθα τῆς μεταβολῆς , ‘ἐξαίφνης τέθνηκεν’ , ὅτι διὰ τὴν σμικρότητα τοῦ καιροῦ οὐ συνῃσθόμεθα τῆς μεταβολῆς τῆς ἐκ τοῦ ὄντος εἰς τὸ μὴ ὄν , ἀλλ’ οἷον ἀμέσως ἐκ τοῦ εἶναι τὸ μὴ εἶναι εἴδομεν . Ἀλλ’ οὐχ ὥσπερ ἐπὶ τῆς στιγμῆς μενούσης φανερόν . οὐχ οὕτως ἐστὶ φανερὸν τὸ νῦν καὶ διαιροῦν καὶ συνέχον τὸν χρόνον , ὥσπερ ἡ στιγμὴ φανερὰ συνέχουσα καὶ διαιροῦσα τὴν γραμμήν · ἡ δὲ αἰτία , διότι τὸ μὲν σημεῖον δύναται μένειν , τουτέστιν ἐνεργείᾳ | ληφθῆναι , τὸ μέντοι νῦν οὐχ ἔστηκεν , ἀλλ’ ἐν ῥύσει ἐστί . Διαιρεῖ δὲ δονάμει . Δυνάμει φησὶν ἀντὶ τοῦ κατ’ ἐπίνοιαν . διὰ τοῦτο καὶ ἡ διαίρεσις τοῦ χρόνου κατ’ ἐπίνοιαν · οὐδὲ γὰρ δυνάμει διαιρεῖ τὸν χρόνον τὸ νῦν , ἐπεὶ κἄν ἐνεργείᾳ διεῖλε , νῦν δὲ εἷς καὶ συνεχής ἐστιν ὁ χρόνος ἐπινοίᾳ μόνῃ τὸ διαιρετὸν ἔχων . Καὶ ᾗ μὲν τοιοῦτον , ἀεὶ ἕτερον τὸ νδν . Τουτέστιν ᾗ διαιρεῖ · καθὸ γὰρ διαιρεῖ , δύο λόγους ἀναδέχεται καὶ τὸν τῶ τέλους καὶ τὸν τῆς ἀρχῆς ἄλλο γάρ ἐστιν αὐτῷ τὸ εἶναι τε - λευτῇ τοῦ παρελθόντος χρόνου , καὶ ἄλλο τὸ εἶναι ἀρχῇ τοῦ μέλλοντος ) , ᾗ δὲ συνέχει τὸν παρεληλυθότα καὶ τὸν μέλλοντα , ταύτῃ ἕν ἐστι καὶ ταὐτόν , οὐ μόνον τῷ ὑποκειμένῳ ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ · ὡς γὰρ κοινὸν πέρας ἀμφοῖν λαμβάνεται . ὥσπερ ἄν εἰ νοήσεις μοι δύο μύρμηκας ἀπὸ τῶν δύο τῆς γραμμῆς ἄκρων κινηθέντας , καὶ εἰς ἕν τι καὶ τὸ αὐτὸ ση - μεῖον ἀμφοτέρους ἀποπερατώσαντας τὴν κίνησιν · τὸ οὖν σημεῖον , εἰς ὃ ἀπεπερατώθησαν αἱ κινήσεις , κοινόν τι πέρας καὶ τέλος ἐστὶν ἀμφοτέρων τῶν κινήσεων . οὕτως οὖν καὶ τὸ νῦν εἰ μὴ ἀπλῶς ὡς δύο λόγους ἔχον λάβωμεν , ἀλλ’ ὡς ἕνα τινά , τὸν τοῦ πέρατος , τότε συνέχειά ἐστι τοῦ χρόνου . Ὥσπερ ἐπὶ τῶν μαθηματικῶν γραμμῶν , ᾗ μὲν ἡ αὐτὴ ἀεὶ στιγμή , τῇ νοήσει διαιρούντων ἀεὶ ἄλλη καὶ ἄλλη , ᾗ δὲ μία , ἡ αὐτὴ πάντῃ . Τουτέστιν ὥσπερ <εἰ> ἐπὶ τῶν μαθημάτων λαμβάνομεν στιγμήν τινα κατ᾿ ἐπίνοιαν ἐν τῇ γραμμῇ , καὶ ταύτην ἀεὶ μίαν οὖσαν μία δέ ἐστι τῷ κατ᾿ ἐπίνοιαν λαμβάνεσθαι καὶ μὴ κατ’ ἐνέργειαν ) , ὅταν μὲν ὡς διαιροῦσαν αὐτὴν λαμβάνωμεν τὴν γραμμήν , τότε ἄλλην καὶ ἄλλην τῷ λόγῳ λαμβάνομεν , ὅταν δὲ μὴ ὡς διαιροῦσαν αὐτὴν λάβωμεν , ἀλλ’ ὡς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἔχουσαν λόγον πρὸς ἀμφότερα τὰ μόρια τῆς γραμμῆς , τότε οὐ μόνον τῶ ὑποκειμένῳ γίνεται μία , ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ · οὕτως οὖν καὶ τὸ νῦν κατ’ ἐπίνοιαν λαμβανόμενον , εἰ μὲν ὡς δύο λόγους ἔχον αὐτὸ δεξόμεθα , διαίρεσις γίνεται τοῦ χρόνου , εἰ δὲ ὡς ἕνα λόγον ἔχον , συνέχεια . ἔχει δὲ ἡ λέξις ἔν τισι καὶ οὕτως · ᾗ μὲν ἕν , ταύτῃ ἀεὶ μία ἡ στιγμή , τουτέστι καθὸ ἕν ἐστι τὸ σημεῖον οὐ μόνον τῷ ὑποκειμένῳ ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ , ταύτῃ μία οὖσα ἡ στιγμὴ συνέχεια γίνεται τῆς γραμμῆς , τῇ νοήσει δὲ διαιρούντων ἀεὶ ἄλλη καὶ ἄλλη , τουτέστι ταύτην τὴν μίαν στιγμὴν ἄλλην καὶ ἄλλην ποιοῦμεν τῷ λόγῳ , τῇ νοήσει διαιροῦντες τὴν γραμμήν . ἡ δὲ μία , ἡ αὐτὴ πάντῃ . τοῦτο ἀνάληψίς ἐστι τοῦ προτέρου , ὅτι ὅταν ὡς μίαν πάντῃ λάβωμεν , τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον καὶ συνέχει τὴν γραμμήν . ἔστι γὰρ τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ ἡ διαίρεσις καὶ ἡ σύνθεσις . ἐπὶ γὰρ τοῦ κατ’ ἐπίνοιαν λαμβανομένου σημείου ταὐτόν ἐστι τῷ ὑποκειμένῳ ἡ διαίρεσις καὶ ἡ σύνθεσις · τὸ γὰρ αὐτὸ κατ’ ἄλλην καὶ ἄλλην ἐπίνοιαν ἢ διῃρημένον νοεῖται ἢ ἡνωμένον . καὶ κατὰ τὸ αὐτό , τουτέστι καθ’ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ σημεῖον · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ δι’ ἑαυτοῦ ἢ ἑνοῦν ἢ διαιροῦν τὴν γραμμὴν ἄλλως καὶ ἄλλως λαμβανόμενον . Ἄλλο δὲ ὅταν ὁ χρόνος ὁ τούτου ἐγγὺς <×ᾖ> Ὅτι ἐστὶ καὶ τὸ πλατικὸν νῦν χρόνος τις ἐγγὺς τοῦ ἀκαριαίου νῦν καὶ κτὰ τὸν παρεληλυθότα χρόνον καὶ κατὰ τὸν μέλλοντα , οὔτε δὲ τὰ πάλαι γενόμενα , οἷον τὰ ἐν Ἰλίῳ , οὔτε τὰ μετὰ πολὺν ἐσόμενα , οἷον εἰ ἔσται κατακλυσμός , νῦν λέγεται γεγονέναι ἢ γίνεσθαι , καίτοι συνεχοῦς ὄν - τος εἰς αὐτὰ τοῦ χρόνου , διότι μὴ σύνεγγύς εἰσι τοῦ ἀκαριαίου νῦν . Τὸ δὲ ποτέ χρόνος ὡρισμένος πρὸς τὸ πρότερον νῦν . Τὸ ποτέ χρόνος ἐστί , φησίν , ὁριζόμενος ὑπὸ δύο νῦν , τοῦ τε ἐνεστῶ - τος κἀκείνου ἐν ᾧ ἢ γέγονεν ἢ ἔσται τὸ πρᾶγμα . οἷον ’ πότε ἐλήφθη ἡ Τροία;᾿ φαμὲν πρὸ χιλίων ἐτῶν , περιορίζοντες τὸν χρόνον τοῦτον τῷ τε πάλαι νῦν , ἐν ᾧ ἐλήφθη ἡ Τροία , καὶ τῷ ἐνεστῶτι . ὁμοίως φαμὲν ὅτι ἔσται ἔκλειψις μετὰ τοσόνδε χρόνον , περιορίζοντες πάλιν τὸν χρόνον τῷ τε ἐνεστῶτι νῦν καὶ τῷ ἐσομένῳ . ἐν ᾧ ἔσται ἡ ἔκλειψις . εἰπὼν δὲ ὡρι - σμένος πρὸς τὸ πρότερον νῦν ἔδωκε προσυπακούειν ‘καὶ πρὸς τὸ ὕστερον·’ τὸ γὰρ πρότερον ὑστέρου ἐστὶ πρότερον , τὸ δὲ πρότερον καὶ ὕστερον οὐ τὸ αὐτὸ λαμβάνεται , ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τοῦ ποτέ τοῦ παρεληλυθότος πρότερον μέν ἐστι τὸ νῦν ἐν ᾧ γέγονε τὸ πρᾶγμα ὕστερον δὲ τὸ ἐνεστη - κός , ἐπὶ δὲ τοὐ μέλλοντος ἀνάπαλιν , πρότερον μὲν τὸ ἐνεστηκὸς νῦν ὕστερον δὲ τὸ μέλλον ἐν ᾧ ἔσται τὸ πρᾶγμα . Ἔσται ἄρα ποσός τις ἀπὸ τοῦδε χρόνος εἰς ἐκεῖνο . | El γὰρ δεῖ τὸ ποτέ πεπεράνθαι πρὸς τὸ νῦν , τὸ ἐνεστηκὸς λέγω , ἔστιν ἄρα ὡρισμένον τι ποσὸν τοῦ χρόνου τούτου ἀπὸ τοῦ ἐνεστῶτος μετρουμενον εἰς ἐκεῖνο · καλῶς ἄρα εἴρηται , ὅτι ὡρισμένος χρόνος ἐστὶ τὸ ποτέ . εἰ δὲ μηδεὶς χρόνος ὃς οὐ ποιέ , πᾶς ἂν εἴη χρόνος πεπερασμένος . εἰ γὰρ τὸ ποτέ ἐπὶ παντὸς λέγεται χρόνου ἐν τῷ παρεληλυθότι γὰρ καὶ τῷ μέλλοντι πᾶς χρόνος , ἐν τούτοις δὲ τὸ ποτέ ) , τὸ δὲ ποτέ πεπέρανται , καὶ πᾶς ἄρα χρόνος πεπέρανται . ὅθεν καὶ ἀπορεῖ ὅτι εἰ πᾶς χρόνος πεπέρανται , ἆρα καὶ ἐπιλείψει ὁ χρόνος ἢ οὔ ; δόξει γὰρ διὰ τὸ πάντα εἶναι πεπερασμένον καὶ ὑπολιπεῖν . ἀλλ’ εἰ καὶ πᾶς ὁ λαμβανόμενος πεπερασμένος ἐστίν , ἀλλ’ οὖν εἴπερ ἀίδιος ἡ κίνησις , ἧς ἀριθμὸς ὁ χρόνος , ἀνάγκη καὶ αὐτὸν ἀίδιον εἶναι . τί οὖν ; φησίν , εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος κατ’ ἀριθμόν , ἢ τῷ εἴδει μόνον εἷς ; καί φησιν ὅτι ὡς ἂν ἔχῃ ἡ κίνησις , οὕτως ἔχει καὶ ὁ χρόνος · εἰ μὲν γὰρ μία καὶ ἡ αὐτὴ τῷ ἀριθμῷ , καὶ ὁ χρόνος ὡσαύτως , εἰ δὲ τῷ εἴδει μόνον μία , καὶ ὁ χρόνος τῷ εἴδει μόνον εἷς . ὡς ἐν ὑποθέσει δὲ τὸν λόγον προήγαγε , τὸ δὲ ἀληθὲς πρόδηλον , ὅτι τῷ εἴδει μόνον εἷς ὁ χρόνος , οὐ μέντοι τῶ ἀριθμῷ , διότι καὶ ἡ κίνησις . ἐπεὶ δὲ τὸ νῦν τελευτὴ καὶ ἀρχὴ χρόνου . Εἰ τὸ νῦν , φησί , τελευτὴ μέν ἐστι τοῦ παρελθόντος χρόνου , ἀρχὴ δὲ τοῦ μέλλοντος , τὸν αὐτὸν ἔχοι ἂν λόγον , ὃν ἔχει ὁ κύκλος πρὸς τὸ κυρτὸν καὶ τὸ κοῖλον · καθ’ ἓν γὰρ καὶ τὸ αὐτὸ ὑποκείμενον ἡ γραμμὴ κατ’ ἄνην καὶ ἄλλην σχέσιν καὶ κυρτή ἐστι καὶ κοίλη . εἰ τοίνυν τοιοῦτόν ἐστι τὸ νῦν καὶ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἀρχή ἐστι καὶ τελευτή , ἄλλου μὲν τελευτὴ ἄλλου δὲ ἀρχή , οὐδέποτε ὑπολείψει ὁ χρόνος · ἀεὶ γὰρ τὸ ληφθὲν τοῦ χρόνου πέρας ἄλλου ἔσται χρόνου ἀρχή . ἀδύνατον γὰρ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ νῦν τοῦ αὐτοῦ χρόνου καὶ ἀρχὴν εἶναι καὶ τέλος · οὕτω γὰρ ἄν ἅμα καὶ κατὰ ταὐτὸν τὰ ἐναντία ὑπῆρξεν . εἰ τοίνυν τοιοῦτον τὸ νῦν , ἀεὶ ἐν ἀρχῇ ἔσται ὁ χρόνος · ὥστε οὐχ ὑπολείψει . Τὸ δὲ ἤδη τὸ ἐγγύς ἐστι τοῦ παρόντος νῦν ἀτόμου μέρος τοῦ μέλλοντος χρόνου . Οτι τὸ ἤδη μόριόν τί ἐστιν ἤτοι τοῦ παρελθόντος χρόνου ἤτοι τοῦ μέλλονιος , ἐγγὺς ὑπάρχον τοῦ ἀκαριαίου νυνὶ εἰ δὲ ᾖ πόρρω αὐτοῦ , Tὸ δὲ ἄρτι μόριόν τι καὶ αὐτὸ τοῦ παρεληλυθότος χρόνου . τίς δὲ ἡ διαφορὰ αὐτῶν πρὸς ἄλληλα , τοῦ τε πλατικοῦ νῦν καὶ τοῦ ἤδη καὶ τοῦ ἄρτι , ἔφθημεν εἰπόντες . τὸ δὲ πάλαι καἰ αὐτὸ μὲν τοὐ παρελη - λυθότος χρόνου μόριον , οὐκέτι μέντοι τὸ ἐγγὺς τοῦ ἀκαριαίου νῦν , ἀλλὰ τὸ πόρρω . Τὸ δ’ ἐξαίφνης τὸ ἐν ἀναισθήτῳ χρόνῳ διὰ σμικρό - ητα ἐκστὰν . Οταν γὰρ μεταβολή τις ἔκ τινος εἴς τι γίνεται , εἶτα διὰ τὴν βραχύτητα τοῦ χρόνου μὴ συναισθανώμεθα αὐτοῦ , ἐξαίφνης φαμὲν τὸ τοιοῦτον μεταβαλεῖν . ὥσπερ εἰ σπινθὴρ ἀνεπαισθήτως ὑποσμύχων ἐν φρυγάνοις ἀθρόον ἐκπυρώσει τὴν ὕλην · διὰ γὰρ τὸ μὴ συναίσθεσθαι τῆς ἐν τῷ βάθει μεταβολῆς , ἐξαίφνης ἐξῆφθαί φαμεν τὴν ὕλην . Μεταβολὴ δὲ πᾶσα φύσει ἐκστατικόν . Ἐπειδὴ εἶπεν “ ἐκστάν ” , δέον εἰπεῖν μεταβαλόν , διὰ τοῦτο προσέθηκε τοῦτο , ὅτι διὰ τοῦτο εἶπον ἐκστάν , διότι πᾶσα μεταβολὴ ἐκστατικόν . Ἐv δὲ τῷ χρόνῳ πάντα γίνεται καὶ φθείρεται . Ὅπερ ἤδη εἶπεν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν , τοῦτο νῦν μᾶλλον διηρθρωμένως λέγει , πῶς πάντα λέγεται ὑπὸ τοῦ χρόνου φθείρεσθαι . καὶ ἱστορεῖ ὅτι τῶν παλαιῶν οἱ μὲν σοφώτατον ἐκάλουν τὸν χρόνον , Πάρων δέ , φησίν , ὁ Πυθαγόρειος ὀρθότερον περὶ αὐτοῦ ἀποφαινόμενος ἀμαθέστατον ἔλεγεν εἶναι τὸν χρόνον , διότι λήθης γεννητικὸς ὁ χρόνος · εἰ γὰρ ὁ χρόνος ἢ μεταβολή τίς ἐστιν ἢ πάντως μεταβολῆς τι πάθος , πᾶσα δὲ μεταβολὴ φύσει ἐκστατικόν ἐστιν , εἰκότως ἐκστάσεως μᾶλλον αἴτιος ἂν εἴη ὁ χρόνος ἢ γενέσεως . εἰ δὲ πάντως τῇ ἐκστάσει τινὸς εἴδους ἑτέρου εἴδους γένεσις παρακολουθεῖ , τοῦτο κατὰ συμβεβηκός , ἐπεὶ ἡ μεταβολὴ ὡς μεταβολὴ ἀπλῶς ἐξίστησί τινος , συμβαίνει δὲ τῇ ἐκστάσει τινὸς εἴδους ἕτερον εἶδος παρακολουθεῖν διὰ τὸ ποιητικὸν αἴτιον , ὃ τῇ μεταβολῇ ὡς ὀργάνῳ χρῆται , πλὴν αὐτὴ καθ’ αὑτὴν ἡ μεταβολὴ θεωρουμένη οὐδὲν ἄλλο ἢ ἔκστασιν ἐργάζεται τοῦ ὑποκειμένου εἴδους . καθ’ αὑτὸ οὖν φθορᾶς αἴτιον ἡ μεταβολή , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ γενέσεως . | Σημεῖον δὲ ἱκανὸν ὅτι γίνεται μὲν οὐδὲν ἄνευ τοῦ κινεῖσθαί πὼς αὐτὸ καὶ πράττειν . Σημεῖον , φησίν , ἱκανὸν τοῦ τὸν χρόνον φθορᾶς μᾶλλον καθ’ αὑτὸν αἴτιον εἶναι , γενέσεως δὲ κατὰ συμβεβηκός , ὅτι πάσης μὲν γενέσεως ἔστι ποιητικὸν αἴτιον ὡρισμένον , οἷον ἀνθρώπου μὲν ἄνθρωπος οἰκίας δὲ οἰκο - δόμος καὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως ἀδύνατον γὰρ γενέσθαι τι ἄνευ τοῦ κινηθῆναι αὐτὸ καὶ μεταβαλεῖν , πᾶν δὲ τὸ κινούμενον ὑπό τινος κινητικοῦ αἰτίου κινεῖται · ὥστε πᾶν τὸ γινόμενον ὑπὸ τινος αἰτίου γίνεται , ὑπὸ τοῦ κινοῦντός φημι καὶ μεταβάλλοντος , τῷ δὲ τὸ γινόμενον κινεῖσθαι , πᾶσαν δὲ κίνησιν χρόνῳ μετρεῖσθαι , κατὰ συμβεβηκὸς ὁ χρόνος γενέσεως αἴτιον λέγεται ) , οὕτω μὲν οὖν γενέσεως πάσης τὸ αἴτιον ἔστιν ἰδεῖν , ἐπειδὴ καὶ κινηθῆναι πάντως ἀνάγκη τὸ γινόμενον , φθορᾶς δὲ οὐ πάσης ἔστιν ἰδεῖν τὸ ποιητικὸν αἴτιον , ἀλλ’ ἢ τὸν χρόνον μόνον . πέσοι γὰρ ἄν οἰκία ὑπὸ μόνου τοῦ χρόνου καμοῦσα , ὁμοίως καὶ ἱμάτιον φθαρήσεται καὶ τὰ τοιαῦτα , καὶ μηδεμιᾶς κινήσεως προφανοῦς περὶ αὐτὰ γενομένης , ἀλλ’ ἑστηκότων καὶ ἠρεμούντων , ὡς μηδὲν ἄλλο ἔχειν τῆς φθορᾶς προφανὲς αἰτιάσασθαι αἴτιον ἢ τὸν χρόνον . καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὴν κοινὴν χρῆσιν καὶ τὸ μὴ ἔχειν πρόδηλόν τι τῆς φθορᾶς αἰτιάσασθαι αἴτιον ὁ Ἀριστοτέλης φησίν , ἐπεὶ ὅτι οὐδενός ἐστιν ὁ χρόνος πρώτως φθορᾶς αἴτιος , καὶ αὐτὸς εὐθὺς ἐπήγαγεν οὐ μὴν λέγων ἀλλ’ οὐδὲ ταύτην ὁ χρόνος ποιεῖ , ἀλλὰ συμβαίνει ἐν χρόνῳ γίνεσθαι καὶ ταύτην τὴν μεταβολήν . τί οὗν τὸ ποιητικὸν τῆς φθορᾶς αἴτιον ; φαμὲν ὅτι ἡ ὕλη μὴ πεφυκυῖα δι’ ὅλου στέγειν τὰ εἴδη , οὐ πέφυκε δὲ δι’ ὅλου στέγειν , διότι πάντων ἔχει τὰς δυνάμεις , καὶ δεῖ κατὰ πᾶσαν δύναμιν τὴν ἐν αὐτῇ ἐνεργῆσαι , εἰ μὴ μέλλοι ματαίας ἔχειν τὰς δυνάμεις . διὰ τοῦτο οὖν τοιαύτη ἐστὶν ὡς μὴ δύνασθαι δι’ ὅλου ἓν καὶ τὸ αὐτὸ στέγειν εἶδος , ὥστε καὶ κατὰ τὰς ἄλλας δυνάμεις ἐνεργῆσαι . πρῶτον μὲν οὖν τοῦτο τῆς φθορᾶς αἴτιον , καὶ ἄλλως δὲ τὸ πεπερασμένην εἶναι τῶν γινομένων τὴν δύναμιν · ὥσπερ γὰρ ὥρισται τὸ τῆς αὐξήσεως μέτρον , εἰς ὃ ἀφικομένη ἡ φύσις ἵσταται , οὕτως καὶ τὸ τῆς ὑπάρξεως ἑκάστου μέτρον ὡρισμένον ἐστίν , εἰς ὃ ἀφικνούμενα τὰ πράγματα φθείρεται . ὥστε ποιητικὸν αἴτιον τῆς φθορᾶς τῶν πραγμάτων τὸ μηδὲν αὐτῶν ἀπειροδύναμον εἶναι . Τούτων δὲ ἡμῖν οὕτως διωρισμένων φανερὸν ὅτι μεταβολὴ καὶ πᾶν τὸ κινούμενον ἀνάγκη κινεῖσθαι ἐν χρόνῳ . Διαλεχθεὶς περὶ τῶν χρονικῶν προσρημάτων , νῦν ἀπορίας τινὰς ἐκτίθεται προσηκούσας τῷ περὶ τοῦ χρόνου λόγῳ , πρότερον δὲ ὅπερ ἤδη εἶπεν νῦν κατασκευάζει , ὅτι πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ ἐστί . κατασκευάζει δὲ συλλογισμῷ τοιούτῳ · πάσα κίνησις τὸ πρότερον ἔχει καὶ τὸ ὕστερον , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ ἐστί , πᾶσα ἄρα κίνησις ἐν χρόνῳ ἐστίν . ἢ καὶ ἐν τρίτῳ σχήματι οὕτως · τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ ἐστί , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν κινήσει ἐστίν , ἡ κίνησις ἄρα ἐν χρόνῳ ἐστί . κατασκευάζει δὲ ἑκατέραν τῶν προτάσεων , καὶ τὴν μὲν ἐλάττονα τοῦτον τὸν τρόπον · πᾶσα κίνησις τὸ θᾶττον ἔχει καὶ τὸ βραδύτερον , τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον τὸ πρότερον ἔχει καὶ τὸ ὕστερον τὸ γὰρ θᾶττον ἀφικόμενον εἰς τὸ τέλος πρότερόν φαμεν εἶναι , τὸ δὲ βραδύτερον ὕστερον ) , πᾶσα ἄρα κίνησις τὸ πρότερον ἔχει καὶ τὸ ὕστερον . ὅταν δὲ λέγωμεν πᾶσαν κίνησιν τὸ θᾶττον ἔχειν καὶ τὸ βραδύτερον , οὐ περὶ τῆς καθ’ ἕκαστά φαμεν κινήσεως , ἀλλὰ περὶ τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς κινήσεως , οἷον ἐν ὅλῃ τῇ κατὰ τόπον κινήσει ὡς ὅλῃ ἐστὶ τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον , καὶ τῆς κατὰ τόπον ἐν τῇ κυκλοφορίᾳ ὅλῃ ὡς ὅλῃ · τῶν γὰρ κυκλοφοριῶν ἡ μέν τίς ἐστι ταχυκίνητος ἡ δὲ βραδυκίνητος . καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως . οὕτω μὲν οὖν τὴν ἐλάττονα κατασκευάζει πρότασιν , καὶ τὴν μείζονα δὲ οὕτως · τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον κατὰ τὴν πρὸς τὸ νῦν ἀπόστασιν κρίνεται τῷ γὰρ ἐγγυτέρω μᾶλλον εἶναι τοῦ νῦν ἢ ἀφε - στάναι τὸ πρότερον λέγεται καὶ τὸ ὕστερον ) , ἡ δὲ πρὸς τὸ νῦν , φησίν , ἀπόστασις ἐν χρόνῳ ἐστίν εἰ γὰρ τὸ νῦν ἐν χρόνῳ , καὶ ἡ ἀπόστασις τοῦ νῦν ἐν χρόνῳ ἄν εἴη · τὸ γὰρ ἀφεστάναι τοῦ νῦν τί ἄλλο ἐστὶν ἢ χρόνῳ αὐτοῦ διεστηκέναι ; ) , ὥστε εἰ τὸ μὲν πρότερον καὶ ὕστερον κατὰ τὴν πρὸς τὸ νῦν ἀπόστασιν κρίνεται , ἡ δὲ τοῦ νῦν ἀπόστασις ἐν χρόνῳ , καὶ τὸ πρότερον ἄρα καὶ ὕστερον ἐν χρόνῳ . τὸ δὲ πρότερον , φησί , καὶ τὸ ὕστερον ἐναντίως λέγεται κατά τε τὸν παρεληλυθότα χρόνον καὶ τὸν μέλλοντα · ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ παρεληλυθότος χρόνου πρότερον λέγομεν τὸ μᾶλλον ἀφεστηκὸς τοῦ νῦν , ὕστερον δὲ τὸ ἐγγυτέρω τοῦ νῦν ( πρότερα γὰρ λέγομεν τὰ Ἰλιακὰ τῶν Πελοποννησιακῶν ) , ἐπὶ δὲ τοῦ μέλλοντος ἀνάπαλιν , πρότε - ρον λέγομεν τὸ ἐγγυτέρω τοῦ νῦν , ὕστερον δὲ τὸ πορρωτέρω · προτέραν γάρ φαμεν γίνεσθαι τὴν ἐν τῇ γαστρὶ πέψιν τῆς ἐν τῷ ἥπατι . Ταῦτα εἰπών , ἐφεξῆς δύο ἀπορίας τίθησι προσηκούσας τῷ περὶ τοῦ χρόνου λόγῳ , μίαν μὲν πῶς ἔχει ὁ χρόνος πρὸς τὴν ψυχήν , ἆρα μὴ οὔσης ψυχῆς οὐδὲ χρόνος ἐστίν , ἢ ἐνδέχεται ἀναιρεθείσης τῆς ψυχῆς τὸν χρόνον εἶναι , δευτέραν δὲ πῶς πανταχοῦ ἐστιν ὁ χρόνος , καὶ ἐν γῇ καὶ ἐν θαλάττῃ καὶ ἐν οὐρανῷ . καὶ ἐπιλύεται πρότερον τὴν δευτέραν ἀπορίαν λέγῶν , διότι ὁ χρόνος μέτρον ἐστὶ κινήσεως , πάντα δὲ ταῦτα κινητά ἐστιν , οὐρανὸς γῆ θάλαττα · ἐπεὶ οὖν ταῦτα κινητά ἐστι , κινήσεως δὲ ἀριθμὸς ὁ χρόνος , μετρεῖται δηλονότι καὶ ταῦτα ὑπὸ τοῦ χρόνου . εἰκότως οὖν ἐν πᾶσι τούτοις λέγεται εἶναι ὁ χρόνος · εἴτε γὰρ κινεῖται | εἴτε ἠρεμεῖ , μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου πάντως καὶ ἡ κίνησις αὐτῶν καὶ ἡ ἠρεμία . ὥσπερ οὖν λέγω τήν ἡμέραν πανταχοῦ εἶναι , οὐ τῷ τῇ τούτων κινήσει τὴν ἡμέραν παρακολουθεῖν ἢ τῇ ἠρεμίᾳ , ἀλλὰ τῷ πάντων τῆς κινήσεως καὶ τῆς ἠρεμίας μέτρον εἶναι τὴν ἡμέραν , οὕτω καὶ τὸν χρόνον πανταχοῦ φαμεν εἶναι · ἡ γὰρ ἡμέρα χρόνος τις , ὁρίζεται δὲ καὶ τὸ εἶναι ἔχει ὁ χρόνος ἐκ τῆς πρώτης τῶν κινήσεων , ὡς πολλάκις εἴρηται . πρὸς δὲ τὴν προτέραν ἀπορίαν , ἥτις ἐζήτει πῶς ἔχει ἡ ψυχὴ πρὸς τὸν χρόνον , πότερον καὶ μὴ οὔσης ψυχῆς τῆς ἀριθμούσης ἔστιν ὁ χρόνος ἢ οὔ , ὑπαντᾷ τοιούτῳ τρόπῳ , ὅτι εἰ ἀριθμὸς κινήσεως ὁ χρόνος , ἀριθμὸς δὲ οὐχ ὁ ἀριθμῶν ἀλλ’ ὁ ἀριθμούμενος , ἀνάγκη δὲ πᾶσα μὴ ὄντος τοῦ ἀριθμοῦντος μηδὲ τὸ ἀριθμούμενον εἶναι τῶν γὰρ πρός τι τὰ τοιαῦτα , λέγω δὴ τὸ ἀριθμοῦν καὶ τὸ ἀριθμούμενον ) , μὴ ὄντος δὲ τοῦ ἀριθμουμένου οὐδὲ ὁ ἀριθμὸς ἔσται , ἀνάγκη ἄρα πᾶσα μὴ οὔσης ψυχῆς μηδὲ ἀριθμὸν εἶναι · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶ τὸ ἀριθμοῦν ἢ ψυχή , καὶ ψυχὴ οὐ πᾶσα , ἀλλ’ ἡ λογική . ὥστε ἀναιρεθείσης ψυχῆς ἀνῄρηται καὶ τὸ ἀριθμοῦν , ἀνῃρημένου δὲ τοῦ ἀριθμοῦντος ἀνῄρηται καὶ τὸ ἀριθμητόν , ἀνῃρημένου δὲ τοῦ ἀριθμητοῦ ἀνῄρηται καὶ ὁ ἀριθμός , ἀνῃρημένου δὲ τοῦ ἀριθμοῦ ἀνῄρηται καὶ ὁ χρόνος · ἀνῃρημένης ἄρα τῆς ψυχῆς ἀνῄρηται καὶ ὁ χρόνος . ἀλλὰ πρὸς ταῦτα ἐρεῖ τις , ὅτι εἰ μὲν ταὐτὸν ἦν ἀριθμητὸν εἰπεῖν καὶ ἀριθμόν , ἀνάγκη ἦν πᾶσα τῷ ὄντι ψυχῆς ἀναιρεθείσης ἀνῃρῆσθαι τὸ ἀριθμητόν , καὶ τούτου ἀναιρεθέντος ἀνῃρῆσθαι καὶ τὸν ἀριθμόν , καὶ διὰ τοῦτο τὸν χρόνον , νῦν δὲ οὐ ταὐτόν ἐστιν εἰπεῖν ἀριθμὸν καὶ ἀριθμητόν · τί οὖν κωλύει τὸν χρόνον ὡς μὲν ἀριθμητὸν ἀναιρεῖσθαι τῆς ψυχῆς ἀναιρεθείσης , ὡς μέντοι ἀριθμὸν μὴ ἀναιρεῖσθαι ; ἐπεὶ καὶ ἡ δεκὰς τῶν λίθων ψυχῆς ἀναιρεθείσης ὡς μὲν ἀριθμητὸν ἀνῄρηται , ὡς μέντοι ἀριθμὸς οὐκέτι · ἔστι γὰρ ἡ δεκὰς τῶν λίθων καὶ μὴ οὔσης τῆς ψυχῆς . ἀλλ’ εἰ ὅλως , φησίν , ἀναιρουμένης ψυχῆς πάσης ἀνῄρηται καὶ πάσα κίνησις , πάσης δὲ κινήσεως ἀναιρουμένης ἀνῄρηται καὶ ὁ χρόνος , εἴ γε πάθος τι κινήσεως ὁ χρόνος , ἀνάγκη ἄρα πᾶσα καθόλου τῆς ψυχῆς ἀναιρεθείσης ἀνῃρῆσθαι καὶ τὸν χρόνον . ψυχῆς γὰρ ἀναιρεθείσης οὐ μόνον αἰ ὑπὸ ψυχῆς γινόμεναι κι - νήσεις συναναιροῦνται , ἀλλὰ καὶ αἱ φυσικαί , οἷον αἱ τῶν βαρέων ἢ αἱ τῶν κούφων · οὐδὲ γὰρ κόσμος ἔτι ὁ κόσμος τῆς κύκλῳ κινήσεως ἀναιρεθείσης , ἀναιρεῖται δὲ αὕτη ψυχῆς ἀναιρεθείσης . καλῶς ἄρα εἴρηται ὅτι ψυχῆς ἀναιρεθείσης ἀναιρεῖται καὶ ὁ χρόνος , καὶ οὐ μόνον πάσης ἀπλῶς , ἀλλὰ καὶ τῆς λογικῆς · μὴ οὔσης γὰρ τῆς λογικῆς οὐδὲ ἡ ἄλογος ἔσται , εἴ γε φύσει πρότερον τὸ λογικὸν τοῦ ἀλόγου . καὶ ἄλλως εἰ δέδεικται ὅτι πρὸ τῶν ἑτεροκινήτων ταῦτα δέ ἐστι τὰ σώματα ) ἀνάγκη πᾶσα εἶναι τὰ αὐτοκίνητα , καὶ τῶν ἐν χρόνῳ κινουμένων τὰ ἀεικίνητα , καὶ πάντων ἁπλῶς τῶν κινουμένων τὰ ἀκίνητα αἴτια , ταῦτα δέ ἐστιν αἰ ψυχαί , ἀνάγκη πᾶσα δηλονότι τούτων ἀναιρεθεισῶν πᾶσαν ἀνῃρῆσθαι κίνησιν . Τὸ γὰρ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον κτὰ πᾶσάν ἐστι μεταβολήν . Εἶπον δὲ πῶς λέγει κατὰ πᾶσαν μεταβολὴν τὸ θάττον καὶ τὸ βραδύτερον , ὅτι οὐ καθ’ ἑκάστην καὶ μίν τῷ ἀριθμῷ , ἀλλὰ κατὰ πάσαν τῷ γένει μεταβολήν , οἷον ἐν τῇ κατὰ τόπον , καὶ ταύτης ἐν τῇ κυκλοφορίᾳ , ἐπὶ μέντοι τῶν γενητῶν καὶ φθαρτῶν τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον καὶ ἐν ταῖς καθ’ ἕκαστα ἰδεῖν ἔστιν . Λέγω δὲ θᾶττον κινεῖσθαι τὸ πρότερον μεταβάλλον εἰς τὸ ὑποκείμενον κατὰ <τὸ> αὐτὸ διάστημα καὶ ὁμαλὴν σιν κινούμενον . Ὑποκείμενόν φησι τὸ τέλος ἐφ᾿ ἐπείγεται ἡ κίνησις . τὸ οὖν πρότερον εἰς τὸ τέλος ἀφικνούμενον καὶ ὁμαλὴν κίνησιν κινούμενον , τοῦτ’ ἔστι τὸ θᾶττον κινούμενον τοῦ αὐτοῦ διαστήματος ὄντος . καλῶς δὲ προσέθηκε τὸ ὁμαλὴν κίνησιν κινούμενον · εἰ γὰρ ἀνωμάλως κινεῖται νῦν μὲν ὀξύτερον κινούμενον νῦν δὲ βραδύτερον , οὐδ’ ἄν διακριθῆναι δύναιτ’ ἄν . οἷον ἐπὶ τῆς φορᾶς , εἰ ἄμφω κατὰ τὴν περιφέρειαν κινεῖ . τᾶι , ἢ ἄμφω κατὰ τὴν εὐθεῖαν · δεῖ γὰρ τὸ αὐτὸ εἶναι διάστημα μὴ μόνον κατὰ τὸ ποσόν , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ ποιόν . εἰ γὰρ τὸ μὲν κι - νεῖται ἐπὶ εὐθείας τὸ δὲ ἐπὶ περιφερείας ἴσων τῷ μεγέθει , δύναται τὸ ἐπὶ τῆς περιφερείας κινούμενον ὀξυκινητότερον ὑπάρχον ὕστερον ἀφικνεῖσθαι εἰς τὸ τέλος · ἐμποδίζεται γὰρ τὸ κινούμενον διὰ τὴν κάμψιν ἐπὶ τῆς περιφερείας . καὶ σαφὲς τοῦτο καὶ ἐκ τῶν ἀγωνιζομένων ἵππων · ὁρῶνται γὰρ ἐν τῇ κάμψει βραδύτερον κινούμενοι . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , οἷον ἐπὶ τῆς ἕλικος · οὐ γὰρ ὡσαύτως τῷ τάχει ἐπὶ ἕλικος κίνεῖταί τι καὶ ἐπὶ εὐθείας . Φανερὸν ὅτι πᾶσα μεταβολὴ καὶ ἅπαν τὸ κινούμενον ἀνάγκη κινεῖσθαι ἐν χρόνῳ . τὸ συμπέρασμα θεὶς ὅπερ βούλεται κατασκευάσαι , τὰς προτάσεις δι’ ὧν τοῦτο συνάγεται οὐ πρότερον τίθησιν , ἀλλ’ ἑκάστην πρότερον κατασκευάζει , εἶτα κατασκευάσας αὐτάς , οὕτω συνάγει τὸν ὅλον συλλογισμόν . πρότερον δὲ τὴν ἐλάττονα κατασκευάζει πρότασιν , αὕτη δέ ἐστιν ἡ λέγουσα ἱέν πάσῃ κινήσει τὸ πρότερόν ἐστι καὶ τὸ ὕστερον᾿ . κατασκευάζει δὲ τοιούτῳ συλλογισμῷ · ἐν πάσῃ κινήσει τὸ θᾶττόν ἐστι καὶ τὸ βραδύτερον , τὸ θᾶττον καὶ τὸ βραδύτερον πρότερόν ἐστι καὶ ὕστερον , ἐν πάσῃ ἄρα κινήσει τὸ πρότερόν ἐστι καὶ τὸ ὕστερον . τὸ θᾶττον καὶ | τὸ βραδύτερον κατὰ πᾶσάν ἐστι μεταβολήν . αὕτη ἡ ἐλάττων πρότασις . λέγω δὲ θᾶττον κινεῖσθαι τὸ πρότερον με - ταβάλλον εἰς τὸ ὑποκείμενον . αὕτη ἡ μείζων . εἰ δὲ τὸ θᾶττόν ἐστι τὸ πρότερον μεταβάλλον , βραδύτερόν ἐστι δηλονότι τὸ ὕστερον μετα - βάλλον . Ἀλλὰ μὴν τό γε πρότερον ἐν χρόνῳ ἐστίν . Ἡ μείζων πρότασις τοῦ ὅλου συλλογισμοῦ , δι’ οὗ κατασκευάζεται ὅτι πᾶσα κίνησις ἐν χρόνῳ . ὅτι δὲ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ , ἐφεξῆς κατασκευάζει . Πρότερον γὰρ καὶ ὕστερον λέγομεν κατὰ τὴν πρὸς τὸ νυν ἀπόστασιν . ὅτι τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ , διὰ τούτων κατασκευάζει . Τὸ δὲ νῦν ὅρος τοῦ παρήκοντος καὶ τοῦ μέλλοντος . Εἰ ὅρος ἐστὶ τῶν τοὐ χρόνου μερῶν τὸ νῦν , ἐν χρόνῳ ἄρα τὸ νῦν . Ἐv ᾧ γὰρ τὸ νῦν , καὶ ἡ τοῦ νῦν ἀπόστασις . Πῶς τοῦ νῦν ἐν χρόνῳ ὄντος καὶ τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ ἐστί , διὰ τούτων κατασκευάζει · ἐπειδή , φησίν , ἐν ᾧ ἐστι τὸ νῦν , καὶ ἡ διάστασις ἡ ἀπὸ τοῦ νῦν ἄν εἴη · τὸ γὰρ διεστηκὸς τοὐ νῦν , χρόνῳ αὐτοῦ διέστηκεν · ὥστε εἰ τὸ μὲν πρότερον καὶ ὕστερον κατὰ τὴν πρὸς τὸ νῦν ἀπόστασιν κρίνεται , ἡ δὲ τοῦ νῦν ἀπόστασις ἐν χρόνῳ , διότι καὶ τὸ νῦν , καὶ τὸ πρότερον ἄρ καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ ἂν εἴη . ἐναντίως δὲ λέγεται τὸ πρότερον κατά τε τὸν παρεληλυθότα καὶ τὸν μέλλοντα χρόνον . Ἑπειδὴ εἶπεν ὅτι τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον κατὰ τὴν πρὸς τὸ νῦν ἀπόστασιν κρίνεται , ἀόριστον δὲ τοῦτο ἦν οὐδὲ γὰρ ἁπλῶς τὸ ἀφεστηκὸς τοῦ νῦν ἔστιν εἰπεῖν ἢ ἐγγυτέρω ἢ πορρωτέρω · ἄλλως γὰρ τοῦτό ἐστιν ἐπί τε τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ μέλλοντος χρόνου ) , διὰ τοῦτο αὐτὸ τοῦτο διορίζεται . Ὥστε ἐπεὶ τὸ μὲν πρότερον ἐν χρόνῳ , πάσῃ δὲ ἀκολουθεῖ κινήσει τὸ πρότερον . Συνάγει νῦν τὰς κυριωτάτας τοῦ συλλογισμοῦ προτάσεις ἐν συντόμῳ · ἐν πάσῃ κινήσει , φησί , τὸ πρότερόν ἐστι καὶ τὸ ὕσιερον , τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον ἐν χρόνῳ ἐστί , πᾶσα ἄρα κίνησις ἐν χρόνῳ ἐστίν . Ἄξιον δὲ ἐπισκέψεως καὶ πῶς ποτε ἔχει ὁ χρόνος πρὸς τὴν ψυχήν . Ἐντεῦθεν τὰς εἰρημένας ἀπορίας ἐκτίθεται . Καὶ διὰ τί ἐν παντὶ δοκεῖ εἶναι χρόνος . Ἡ δευτέρα ἀπορία αὕτη . Ἤ ὅτι κινήσεώς τι πάθος ἕξις ἐστίν . Ἡ λύσις τῆς δευτέρας ἀπορίας . εἰ γὰρ τῆς κινήσεως , φησίν , ἕξις τις ἢ πάθος ἐστὶν ὁ χρόνος ἀριθμός γε ὢν αὐτῆς , πάντα δὲ ταῦτα κινητά ἐστι , λέγω δὴ οὐρανὸς γῆ θάλαττα καὶ τὰ λοιπά , εἰκότως καὶ ὁ χρόνος ἐν πᾶσίν ἐστι τούτοις . Ταῦτα δὲ κινητὰ πάντα · ἐν τόπῳ γὰρ πάντα . Ὅτι κινητά ἐστι πάντα ταῦτα , οὐρανός φημι γῆ θάλαττα καὶ τὰ λοιπά , δῆλον , φησίν , ὅτι καὶ ἐν τόπῳ εἰσίν , ὡς δὴ πάντως τῶν ἐν τόπῳ ὄντων , εὐθὺς καὶ κινητῶν ὄντων . ἀμέλει , φησί , καὶ ὡς ἂν ἔχῃ ἕκαστον τούτων τὸ ἐν τόπῳ εἶναι , οὕτως ἔχει καὶ τὸ κινητὸν εἶναι · τὸ μὲν γὰρ δυνάμει ἐν τόπῳ , δυνάμει ἐστὶ καὶ κινητόν , καὶ τὸ ἐνεργείᾳ ἐν τόπῳ , ἐνεργείᾳ ἐστὶ κινητόν . ὁμοίως τὸ καθ’ ὅλον αὑτὸ ἐν τόπῳ , καθ’ ὅλον ἐστὶ καὶ κινητόν , καὶ τὸ κατὰ μέρη ἐν τόπῳ , κτὰ μέρη ἐστὶ καὶ κινητόν . τοῦτο δὲ παντελῶς ἐστι ψεῦδος καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν δοκούντων τῷ Ἀριστοτέλει . αἱ γοῦν σφαῖραι , αἱ ἐντὸς τῆς ἀπλανοῦς , καθ’ ὅλας ἑαυτὰς οὖσαι ἐν τόπῳ ὅμως οὐ κινοῦνται καθ’ ὅλας ἑαυτάς , καὶ ἡ γῆ καθ’ ὅλην ἑαυτὴν οὖσα ἐν τόπῳ ὅμως οὐ κινεῖται καθ’ ὅλην ἑαυτήν · κατὰ μόρια γὰρ ἀλλοιοῦται , εἰ καὶ συμβαίνει ποτὲ πᾶσαν ἀλλοιωθῆναι . ὥσπερ γὰρ καίτοι πάντων τῶν μορίων αὐτῆς γινομένων καὶ φθειρομένων , οὐ λέγεται αὐτὴ καθ’ ὅλην αὑτὴν φθείρεσθαι , ἀλλὰ κατὰ μόρια , οὕτω καὶ πάντων ἀλλοιουμένων οὐκ ἂν λεχθείη καθ’ ὅλην ἀλλοιοῦσθαι , ἀλλὰ κατὰ μόρια . ὁ μὲν οὖν Ἀριστοτέλης εἰπὼν ὅτι ὁ τόπος καὶ ἡ κίνησις ἅμα κατά τε δύναμιν καὶ ἐνέργειαν , τουτέστιν εἰ δυνάμει ὁ τόπος , καὶ ἡ κίνησις δυνάμει , καὶ εἰ ἐνεργείᾳ , καὶ ἡ κίνησις ἐνεργείᾳ , οὐκέτι προσέθηκε ‘καὶ εἰ καθ’ ὅλον ὁ τόπος ἢ κατὰ μέρος , οὕτω καὶ ἡ κίνησις’ , ἀλλ’ οἱ ἐξηγούμενοι αὐτόν φασιν , ἐπεὶ καὶ τὸ ἐν τόπῳ εἶναι ἢ καθ’ ὅλον ἐστὶν ἢ κατὰ μέρος · ὥστε εἰ ὡς ἄν ἔχῃ τὸ ἐν τόπῳ εἶναι , οὕτως ἔχει καὶ τὸ κινητὰ εἶναι , ἔστι δὲ ἐν τόπῳ ἢ καθ’ ὅλα ἢ κατὰ μόρια , ἔχοι ἂν οὕτω καὶ τὸ κινητὰ εἶναι . τοῦτο μὲν οὖν ἐν τούτοις , τὸ δὲ ὅλως τὸ ἐν τόπω εὐθὺς καὶ κινητὸν εἶναι λέγειν οὐχ οὕτως ἀκουστέον ὡς τοῦ τόπου πάντως κινήσεως αἰτίου γινομένου , ἀλλ’ ὡς ἑπομένου πάντως τῷ ὄντι ἐν τόπῳ καὶ τοῦ κινητοῦ . ἐφεξῆς δὲ τὴν δευτέραν τίθησιν ἀπορίαν καὶ ἐπιλύεται . Ἀριθμὸς γὰρ ἢ τὸ ἠριθμημένον ἢ τὸ ἀριθμητόν . Ὁ ἀριθμός , φησίν , οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὸ ἀριθμητὸν δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ . καὶ γὰρ εἴρηται ὅτι ὁ ἀριθμὸς διττός , | ὁ μὲν ὡς ἀριθμῶν ὁ δὲ ὡς ἀριθμούμενος , καὶ ἑκάτερος δηλονότι ἡ δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ · ἐνταῦθα οὖν περὶ τοῦ ἀριθμουμένου ἀριθμοῦ φησιν ὅτι ἢ δυνάμει ἐστὶν ἢ ἐνεργείᾳ . ὥστε τοῦ ἀριθμητοῦ ἀναιρεθέντος ἀνῄρηται καὶ ὁ ἀριθμός , ἀναιρεῖται δὲ τὸ ἀριθμητὸν τοῦ ἀριθμοῦντος ἀνῃρημένου , τοῦτο δέ ἐστι τῆς . Ἀλλ’ ἢ τοῦτο ὅ ποτε ὄν ἐστι χρόνος , οἷον εἰ ἐνδέχεται κίνησιν εἶναι ἄνευ ψυχῆς . Ψυχῆς , φησίν , ἀναιρεθείσης συναναιρεῖται ὁ χρόνος · οὐ γὰρ οἷόν τε χρόνον εἶναι ἄνευ ψυχῆς , εἰ μὴ ἄρα τὸ τῷ χρόνῳ ὑποκείμενον , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ κίνησις . εἰπὼν δὲ τὸ εἰ ἐνδέχεται κίνησιν εἶναι ἄνευ ψυχῆς , ἐνδείκνυται ὅτι καὶ ἡ κίνησις ἀναιρεῖται τῆς ψυχῆς ἀνῃρημένης . Τὸ δὲ πρότερον καὶ ὕστερον ἐν κινήσει ἐστί , χρόνος δὲ ταῦτά ἐστιν ᾗ ἀριθμητά ἐστιν . Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι “ ἀδύνατον χρόνον εἶναι ψυχῆς μὴ οὔσης , ἀλλ’ ἢ τοῦτο ὅ ποτε ὄν ἐστιν ὁ χρόνος’’ , τουτέστι τὸ ὑποκείμενον τῷ χρόνῳ τοῦτο γὰρ αὐτὸ σημαίνει τὸ “ ὅ ποτε ὄν ” ) , ὑπόκειται δὲ τῷ χρόνῳ ἡ κίνησις , τοῦτο αὐτὸ πάλιν καὶ ἐνταῦθα ἠβουλήθη κατασκευάσαι , ὅτι ὑποκείμενόν ἐστι τῷ χρόνῳ ἡ κίνησις . τὸ γὰρ πρότερον , φησί , καὶ ὕστερον ἐν κινήσει ἐστίν , ὁ δὲ χρόνος οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον τὸ ἐν τῆ κινήσει ᾗ ἀριθμητά ἐστιν , ὥστε εἰ ὁ χρόνος τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερόν ἐστι τὸ ἐν τῇ κινήσει , τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου ἐν κινήσει ὄντος ὡς ἐν ὑποκειμένῳ καὶ ὁ χρόνος οὕτως ἄν εἴη ἐν τῇ κινήσει . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ ποίας κινήσεως ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος . Ἑτέρας ταῖς προτέραις ἐπισυνάπτει περὶ τοῦ χρόνου ἀπορίας , καὶ πρῶτον μὲν ὅτι εἰ κινήσεως ἐστιν ἀριθμὸς ὁ χρόνος , κινήσεως δὲ πολλὰ εἴδη , αὔξησις μείωσις ἀλλοίωσις γένεσις καὶ φθορά , ποίας ἐστὶ κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος ; καί φησιν ὅτι πάσης ἐστὶ κινήσεως ἀριθμός , ᾗ κινήσεις εἰσίν . οὐ γὰρ ᾗ αὔξησις ἡ αὔξησις μετρητικός ἐστιν αὐτῆς ὁ χρόνος , οὐδὲ ἧ ἀλλοίωσις ἡ ἀλλοίωσις , ἀλλ’ ᾗ κίνησίς ἐστιν ἑκάστη τούτων , ταύτῃ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου . ὥστε πάσης ἐστὶ κινήσεως μετρητικός · ὡς γὰρ διάστασιν ἀπλῶς ἑκάστην αὐτῶν μετρεῖ · ὥστε κατὰ τὸ κοινὸν τὸ ἐν αὐταῖς μετροῦνται ὑπὸ τοῦ χρόνου , οὐ κατὰ τὸ ἰδία ὑπάρχον . ταύτῃ ἐφεξῆς ἐπισυνάπτει ἑτέραν ἀπορίαν τοιαύτην · ἐπειδὴ ἔστιν ἅμα δύο κινήσεις κινεῖσθαι ἐν ταὐτῷ γὰρ ἐν ᾧ τόδε τι κατὰ τόπον κινεῖται , ἐνδέχεται ἄλλο τι ἀλλοιοῦσθαι , ἢ καὶ τὸ μὲν κύκλῳ κινεῖσθαι τὸ δὲ κατ’ εὐθεῖαν ) , πότερον οὖν δύο οἱ χρόνοι ἑκάστης κινήσεως ὑπό τινος ἰδίου μετρουμένης χρόνου , ἢ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος τῶν πλειόνων κινήσεων μετρητικός ; φησὶν οὖν ὅτι εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος τῶν ἅμα γινομένων κινήσεων μειρητικός . καὶ οὐδέν γε ἄτοπον · ὥσπερ γὰρ ὁ ἐν τῇ ψυχῇ ἀριθμὸς εἷς ὢν καὶ ὁ αὐτός , οἷον ἡ δεκάς , μετρεῖ τὰς ἔξω δεκάδας , οἷον ἵππων καὶ ἀνθρώπων καὶ λίθων καὶ τῶν ἄλλων , καὶ ὥσπερ ὁ ξέστης εἷς ὢν καὶ ὁ αὐτὸς μετρεῖ καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ὕδωρ καὶ πάντα τὰ ὑγρά , διότι οὐχ ᾗ τοιοῦτον ἕκ·αστον αὐτῶν ἐστι ταύτῃ μετρεῖται , ἀλλ’ ᾗ ποσόν τί ἐστιν , οὕτω καὶ ὁ χρόνος εἷς ὢν καὶ ὁ αὐτὸς πλειόνων κινήσεων ἴσων τε καὶ ἅμα οὐσῶν μετρητικός ἐστι . κἄν τε γὰρ μὴ ἴσαι ὦσιν αἱ κινησεις , ἀλλ’ ἡ μὲν μείζων ἡ δὲ ἐλάττων , καθὸ μείζων ἐστὶν ὁ ἕτερος τῶν χρόνων , ταύτῃ οὐχ ὁ αὐτός ἐστι τῷ ἐλάττονι , κἀν ἴσοι δὲ ὦσι μὴ ἅμα δέ , οὐδ’ οὕτως οἱ αὐτοί εἰσι κατ’ ἀριθμόν , εἴδει μέντοι οἱ αὐτοί εἰσι τῶν χρόνων καὶ οἱ μὴ ἅμα ὄντες , οἶον ἡ νῦν ἡμέρα τῇ αὔριον εἴδει η ἀυτὴ · Μετὰ ταῦτα ζητεῖ ὅτι εἰ μέτρον ἐστὶ τῆς κύκλῳ κινήσεως ὁ χρόνος , ἕκαστον δὲ τῶν μετρουμένων συγγενεῖ τινι μέτρῳ μετρεῖται οἱ γὰρ δέκα ἵπποι τῷ ἑνὶ ἵππῳ μετροῦνται , καὶ οἱ δέκα ἄνθρωποι ἑνὶ ἀνθρώπῳ , ὁμοίως καὶ τὸ δεκάπηχυ ξύλον τῷ πηχυαίῳ αὑτοῦ μορίῳ μετρεῖται ) , ἀνάγκη καὶ τὸν χρόνον ἀριθμητὸν ὄντα χρόνῳ τινὶ ἀριθμεῖσθαι . τίς οὖν οὗτος ὁ χρόνος ᾧ ὁ πᾶς χρόνος ἀριθμεῖται ; τῆς οὖν λύσεως τούτου προλαμβάνει πρῶτον μὲν ἐκεῖνο , ὅπερ ἤδη ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἶπεν , ὅτι οὐ μόνον ὁ χρόνος τὴν κίνησιν μετρεῖ , ἀλλὰ καὶ ἡ κίνησις τὸν χρόνον μετρεῖ , καὶ ὅτι τῶν κινήσεων αἱ μέν εἰσιν ἀνώμαλοι οἷαί εἰσιν αἱ τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ ) , αἱ δὲ ὁμαλαί οἷαί εἰσιν αἱ τῶν σφαιρῶν ) , καὶ τούτων αἱ μὲν ταχυκίνητοι αἱ δὲ βραδυκίνητοι · ἡ μὲν γάρ τις αὐτῶν περιάγεται ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ διὰ τριάκοντα ἐτῶν , ἡ δὲ διὰ δώδεκα , ἡ δὲ δι ένιαυτοῦ , καὶ ἄλλη ἄλλως , ἡ δέ τίς ἐστι πασῶν τῶν ἄλλων θάττων τε καὶ γνωριμωτέρα , ἥτις ἐστὶν ἡ τῆς ἀπλανοῦς , δι’ εἴκοσι καὶ τεσσάρων ὡρῶν λέγω δὴ τοῦ ἡμερονυκτίου ) περιαγομένη εἰς τὸ αὐτό . ἐπεὶ οὖν τὸ μετρον καὶ ἐλάχιστόν ἐστι καὶ γνώριμον , εἰκότως καὶ ὁ ὑπὸ ταύτης τῆς κινήσεως ὁριζόμενος χρόνος , λέγω δὴ ἡ μία ἡμέρα τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἠμερονύκτιον ) , τοῦτό ἐστι τὸ συγγενὲς τοῦ χρόνου μέτρον , ᾧ ὁ πᾶς χρόνος ἀριθμεῖται · μῆνα γάρ φαμεν τὰς λ΄ τῆς ἀπλανοῦς περιφορας , ἐ·νιαυτὸν δὲ τὰς τξέ , καὶ ἁπλῶς πᾶς ὁ χρόνος τῷ πολυπλασιασμῷ τῆς ημέρας ἴσχει τὴν γένεσιν . ὥστε πρώτως μὲν ὁρίζει ἡ κίνησις τὸ ἐλάχιστον τοῦ χρόνου μέτρον , εἶτα τούτῳ ὁ πᾶς ἀριθμεῖται χρόνος . καὶ ὥσπερ τὸν πῆχυν ἐμετρήσαμεν εἰς δακτυλιαία μεγέθη ἄλλος ἄλλως , ὁ μὲν εἰς κβ΄ , ἄλλος εἰς κδ΄ , οἱ δὲ εἰς κη , οὕτω δὴ καὶ τὸ ἡμερονύκτιον εἰς μόρια πλείω κατετέμομεν , οἷον ἡμεῖς εἰς κδ΄ , ἅπερ ὥρας ἐκαλέσαμεν . εἰ δὲ καὶ ταύτας ἔστι διελεῖν ἐπ’ ἄπειρον , ἀλλὰ τῇ πρὸς ταύτας ἀναφορᾷ , ὥσπερ καὶ τὸ ἡμιδακτυλιαῖον ἢ τρίτον ἢ δέκατον δακτύλου τῇ πρὸς τὸν δάκτυλον κρίνεται ἀναφορᾷ . οὕτως οὖν καὶ τὸ ἡμιωριαῖον καὶ τὰ λοιπὰ μόρια τῆ πρὸς τὴν ὥραν κρίνεται ἀναφορᾷ , κινήσεως μέντοι ὅλης ἡ ἐλαχίστη καὶ γνώριμος ἡ τῆς ἀπλανοῦς ἐστι περιφορά , ἧς τὸ μέτρον ἡμέρα ἐστίν , ᾗ τηνικαῦτα ἄλλος μετρεῖται χρόνος , καὶ ἑβδομὰς καὶ μὴν καὶ ἐνιαυτὸς καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ χρόνου μόρια . καὶ διὰ τοῦτο , φησίν , ἔδοξέ τισι τῶν παλαιῶν ἡ κυκλοφορία τοῦ οὐρανοῦ χρόνος εἶναι , διότι ταύτῃ ὁρίζεται ὁ χρόνος · τὸ γὰρ τοῦ χρόνου μέτρον ταύτῃ ἀφορίζεται , καὶ πᾶσα δὲ ἄλλη κίνησις ὑπὸ ταύτης μετρεῖται , εἴπερ καὶ τὸν μετρητικὸν πάσης κινήσεως χρόνον αὕτη μετρεῖ καὶ ὁρίζει . τὸ οὖν ὁριστικὸν του χρόνου χρόνον ἐνόμισαν . Ἐφεξῆς λοιπὸν καὶ τὰ ἐν τῇ κοινῇ συνηθείᾳ περὶ τοῦ χρόνου λεγό - μενα ἀκόλουθα δείκνυσι τῇ παρ’ αὐτοῦ εἰρημένῃ περὶ τοῦ χρόνου θεωρίᾳ . φασὶ γὰρ οἱ ἄνθρωποι κύκλον εἶναι τὰ ἀνθρώπινα πράγματα , διότι χρόνῳ μετροῦνται καὶ ὁρίζονται ἀρχὴν καὶ τελευτὴν ἴσχοντα , οἷον ὑγεῖαι νόσοι , εὐδαιμονίαι <ἀτυχίαι> , πλοῦτοι πενίαι , πόλεμος εἰρήνη · ὥσπερ γὰρ τινα κύκλον πάντα ταῦτα ἐφ’ ἑαυτὰ ἀναστρέφονται καὶ διαδέχονται ἄλληλα . ἐπεὶ οὖν τῷ χρόνῳ ταῦτα κρίνεται , ὁ δὲ χρόνος κύκλος τις εἶναι δοκεῖ , διὰ τοῦτο καὶ αὐτὰ κύκλον φασὶν εἶναι , αὐτὸν δὲ τὸν χρόνον κύκλον φασὶν εἶναι , διότι μέτρον ἐστὶ κυκλοφορίας καὶ μετρεῖται ὑπὸ τῆς κυκλοφορίας . ὥστε , φησί , ἦσί , τὸ λέγειν τὰ ἀνθρώπινα πράγματα εἶναι κύκλον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ λέγειν ὅτι ὁ χρόνος κύκλος τίς ἐστι , τὸ δὲ λέγειν ὅτι ὁ χρόνος κύκλος τίς ἐστιν οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ λέγειν ὅτι μετρεῖται τῆ κυκλοφορία ὁ χρόνος . εἶτα ἐπειδὴ ἔμπροσθεν , ἐν τῷ λέγειν ὅτι τῶν διφόρων κινήσεων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος ἐστὶ μετρητικός , ἐπιστοῦτο τοῦτο ἐκ τοῦ καὶ ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν ἕνα εἶναι καὶ τὸν αὐτὸν ἀριθμόν , οἷον τὴν δεκάδα , τῶν διαφόρων ἀριθμητῶν μετρητικόν [ εἶναι ] , οἷον τῶν δέκα ἵππων καὶ δέκα ἀνθρώπων , νῦν βούλεται δεῖξαι πῶς εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς μετρεῖ τὰ τῆς οὐσίας διάφορα , ἅμα δὲ καὶ κανόνα ἡμῖν παραδίδωσι διακριτικόν , δι’ οὗ γνωσόμεθα πότε μὲν τὰ κοινῶς ἔχοντά τι κατηγορούμενον κοινωνεῖ ἀλλή - λοις κατ’ αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ κατηγορούμενον καὶ ἀδιάφορά ἐστι κατ’ ἐκεῖνο , πότε δὲ οὐκ εἰσὶν ἀδιάφορα κατὰ τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορούμενον . καί φησιν ὅτι ὅταν μὲν τὰ ἔχοντα ἕν τι κατηγορούμενον ταύτῃ τῇ διαφορᾷ διαφέρωσιν ἀλλήλων , ἣν ἔχει πρὸς ἑαυτὸ καὶ τὸ κατηγορούμενον , τότε τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορούμενον οὐκ ἔστιν ἓν καὶ τὸ αὐτό , ὅταν δὲ μὴ διαφέρωσιν φέρωσιν ἀλλήλων τὰ κοινόν τι κατηγορούμενον ἔχοντα τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ , ἕν τι καὶ τὸ αὐτό ἐστι τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορούμενον . οἷον , φησί , τοῦ τριγώνου καὶ τοῦ κύκλου κατηγορεῖται τὸ σχῆμα , ἀλλ’ ἐπειδὴ διαφέρουσιν ἀλλήλων τὸ τρίγωνον καὶ ὁ κύκλος ταύτῃ τῇ διαφορᾷ , καθ’ ἣν διαιρεῖται καὶ τὸ κατηγορούμενον τοῦ γὰρ σχήματος διαφοραὶ τὸ εὐθύγραμμον καὶ τὸ περιφερόγραμμον , ταύτῃ δὲ καὶ τὸ τρίγωνον τοῦ κύκλου διαφέρει ) , διὰ τοῦτο τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορούμενον οὐκ ἔστι τὸ αὐτό . εἰ γὰρ λέγεται καὶ τὸ τρίγωνον σχῆμα καὶ ὁ κύκλος , ἀλλ’ ἕτερον καὶ ἕτερον ἐπ’ ἀμφοτέρων τὸ σχῆμα · τῷ γὰρ ἐπὶ τοῦ κύκλου κατηγορουμένῳ σχήματι προστεθὲν τὸ περιφερόγραμμον καὶ τῷ ἐπὶ τοῦ τριγώνου τὸ εὐθύγραμμον , τὸ μὲν εὐθύγραμμον σχῆμα τὸ δὲ περιφερόγραμμον ἐποίησε , ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα ἀλλήλων · εἰ μέντοι δύο τρίγωνα λάβω , τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνόν , τούτων τὸ μὲν σχῆμα κοινῶς κατηγορούμενον ἕν ἐστι καὶ τὸ αὐτὸ ἐπ’ ἀμφοτέρων , διότι οὐ διαφέρουσιν ἀλλήλων ταῦτα τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ · διαφοραὶ μὲν γὰρ τοῦ σχήματος ὡς 10 σχήματος τὸ εὐθύγραμμον καὶ τὸ περιφερόγραμμον , οὐ διαφέρουσι δὲ ταύτῃ ἀλλήλων τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνόν · εὐθύγραμμα γὰρ ἄμφω . τὸ μὲν οὖν σχῆμα , ὡς εἶπον , ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἐπ’ ἀμφοτέρων κατηγορεῖται , τὸ μέντοι τρίγωνον οὐκέτι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἐπ’ ἀμφοτέρων · διαφέρουσι γὰρ ἀλλήλων τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ , διαφοραὶ δὲ τοὐ τριγώνου τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνόν , ταύταις δὲ καὶ τὰ δύο τρίγωνα διαφέρουσιν ἀλλήλων · οὐκ ἄρα ἓν καὶ ταὐτὸν τρίγωνον ἐπ’ ἀμφοτέρων κατηγορεῖται . ὁ μὲν οὖν κανὼν οὗτος . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις πρὸς τοῦτον τὰ παρ’ αὐτοῦ τοῦ Ἀριστοτέλους πανταχοῦ λεγόμενα , ὅτι πῶς οὖν τὰ γένη τῶν εἰδῶν συνωνύμως κατηγορεῖται ; καίτοι τὰ εἴδη διαφέρουσιν ἀλλήλων τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ . τοῦ γὰρ ζῴου τὸ μὲν λογικὸν τὸ δὲ ἄλογον , ἀλλ’ ὅμως ἐπὶ ἀνθρώπου καὶ ἵππου συνωνύμως κατηγορεῖται τὸ ζῷον , ὥστε ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ζῷον ἐπ’ ἀμφοτέρων κατηγορεῖται · ὅσον δὲ ἐπὶ τοῖς νῦν λεγομένοις , εἰ μὴ τὸ αὐτὸ ζῷον ἀνθρώπου καὶ ἵππου κατηγορεῖται , διότι διαφέρουσιν ἀλλήλων τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ , οὐδ’ ἄν συνωνύμως αὐτῶν κατηγοροῖτο . ἴσως οὖν ἐνταῦθα τὰ κατηγορούμενα οὐχ ὡς γένη ἔλαβεν , οὐδὲ ὡς ἁπλῶς καθολικώτερα καὶ ἐξῃρημένα τῷ λόγῳ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὑποκειμένων , οἷά ἐστι τὰ κοινῶς λεγόμενα ἐνυπάρχειν πᾶσι καὶ ἐν τοῖς πολλοῖς ἔχειν τὸ εἶναι , ἀλλὰ τὰ κοινὴν οὐσίαν ἔχοντα , ἰδίᾳ δὲ ἐν ἑκάστῳ ὑπάρχοντα καὶ ἐν ὑποστάσει ὄντα ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα , περὶ τοῦ ἐν ἐμοὶ ζῴου καὶ τοῦ ἐν τῷδε τῷ ἵππῳ · ταῦτα γὰρ τῳ ὄντι οὐ τὰ αὐτά , τὰ μέντοι ὡς γένη λεγόμενα κατηγορεῖσθαι οὐκ ἔχει τινὰ ἰδίαν ὕπαρξιν , ἀλλ’ ἡ ἐπίνοια κοινόν τι θεωρήσασα ἐν πᾶσιν , ὡς ἕν τι τοῦτο σκοπεῖ μὴ ὄν γε τῷ ὄντι ὅλως καθ’ αὑτό , ὡς καὶ αὐτὸς εἶπε · τὸ γὰρ καθόλου , φησίν , ἡ οὐδέν ἐστιν ἢ ὕστερον . ἐπεὶ οὖν τὴν κοινωνίαν ταύτην οἷον χωρίσασα τῶν λοιπῶν τῶν συνυπαρχόντων ἡ διάνοια , οἶον τὸ ζῷον τοῦ λογικοῦ καὶ ἀλόγου , θνητοῦ καὶ ἀθανάτου , κατ’ ἐπίνοιαν αὐτὴν καθ’ αὑτὴν ἐθεώρησε μὴ ὑπάρχουσάν γε καθ’ αὑτήν , καθόλου τε αὐτὴν ὠνόμασε καὶ ὡς μίαν τινὰ φύσιν ἐθεώρησε , ταύτῃ καὶ συνωνύμως κατηγορεῖ τῶν λοιπῶν . εἰ μέντοι τὸ ἐνυπάρχον ἐν ἑκάστῳ ζῷον θεωρήσειας καὶ ἐν ὑποστάσει ὄν , ἐπειδὴ τοῦτο ἢ λογικόν ἐστιν ἢ ἄλογον , οὐκ ἄν εἴη τὸ αὐτὸ κατ’ οὐσίαν τῶ ἐν ἐμοὶ τὸ ἐν ἵππῳ , τὸ μέντοι ἀνθρώπειον εἶδος τὸ αὐτό ἐστι κατ’ οὐσίαν τὸ ἐν Σωκράτει καὶ ἐν Πλάτωνι , διότι οὐδέτερον αὐτῶν συμπλέκεται διαφορᾷ τινι χωριζούσῃ αὐτὸ τοῦ λοιποῦ . ἐν · ταῦθα οὖν περὶ τῆς κοινῆς οὐσίας φησὶ τῆς ἐν ὑποστά|σει καὶ ἐν ἑκάστῳ τῶν καθ’ ἕκαστα . ὅλης ὑφεστηκυίας , ὅτι ὅσα μὲν τῶν ὑποκειμένων διαφέρει ἀλλήλων διαφορᾷ τινι τοῦ κοινῶς αὐτῶν κατηγορουμένου , ἥτις διαφορὰ ὡς γένει αὐτῷ ὑπάρχει , ταῦτα οὐκ εἰσὶ τὰ αὐτὰ κατὰ τὸ κατηγορούμενον , ὅσα δὲ μὴ διαφέρει ἀλλήλων ταύτῃ τῇ διαφορᾷ , ἐν τούτοις τὸ κατηγορούμενον ἓν τί ἐστι καὶ τὸ αὐτὸ κατ’ οὐσίαν . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τῶν δέκα ἵππων καὶ δέκα ὄνων καὶ λίθων , ἐπειδὴ μὴ διαφέρουσιν ἀλλήλων τῆ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ οὐ γάρ ἐστιν ἕτερον εἶδος δεκάδος τὸ ἐν ἵπποις τοῦ ἐν ἀνθρώποις ) , διὰ τοῦτο τὸ κοινῶς αὐτοῖς ὑπάρχον καὶ μετροῦν αὐτά , ἡ δεκάς , ἕν τί ἐστι καὶ τὸ αὐτό , καὶ οὐδὲν ταῦτα διαφέ - ρουσιν ἀλλήλων κατὰ τὸ τῆς δεκάδος εἶδος . ὥστε εἰ καὶ μετροῦνται ὑπὸ τῆς δεκάδος , ᾤα δὲ καὶ ἡ αὐτὴ αὕτη ἐν πᾶσιν , ὑφ’ ἑνὸς ἄρα καὶ τοῦ αὐτοῦ τὰ διάφορα μετροῦνται , οἱ δέκα ἵπποι λέγω καὶ οἱ δέκα ἄνθρωποι καὶ οἱ δέκα λίθοι καὶ τὰ λοιπά · ὑπὸ γὰρ τοῦ τῆς δεκάδος εἴδους , ἥτις ἐν ψυχῇ πρώτως τὸ εἶναι ἔχει , διὸ καὶ ὡς ἀριθμῷ μία λαμβάνεται τοῦ ὑποκειμένου , λέγω δὴ τῆς ψυχῆς , ἑνὸς ἀεὶ καὶ τοῦ αὐτοῦ ὄντος . Ἢ ὁποιασοῦν . Ἡ λύσις τῆς προτέρας ἀπορίας , ὅτι κινήσεως ἁπλῶς ἀριθμός ἐστιν ὁ χρόνος , οὐ τῆσδε ἢ τῆσδε , ἀλλ’ ἁπλῶς πάσης κινήσεως ᾗ κίνησίς ἐστι . Διὸ κινήσεως ἐστιν ἁπλῶς ἀριθμὸς συνεχοῦς , ἀλλ’ οὐ τινος . Καλῶς προσέθηκε τὸ συνεχοῦς · τῆς γὰρ συνεχοῦς κινήσεως μέτρον ἐστὶν ὁ χρόνος , εἰ μέντοι διῃρημέναι εἶεν αἱ κινήσεις καὶ πλείους , οἷον ἀλλοίωσις καὶ αὔξησις καὶ φορὰ ἤγουν φοραὶ πλείους , τούτων τοῦ πλήθους οὐκ ἔστι μετρητικὸς ὁ χρόνος , ἀλλ’ ἡ ἐν τῷ ἀριθμῷ μονάς . ὡς γὰρ τοὺς δέκα ἵππους καὶ τοὺς δέκα λίθους οὐ μετρεῖ ὁ χρόνος , ἀλλ’ ἡ μονάς , οὕτω καὶ τὰς πλείους κινήσεις ὡς πλείους οὐχ ὁ χρόνος μετρεῖ , ἀλλ’ ὁ ἀριθμός , ἤγουν ἡ μονάς , ἑκάστην μέντοι καθ’ αὑτὴν ὡς μίαν καὶ συνεχῆ ὁ χρόνος μετρεῖ , τὸ πρότερον αὐτῆς καὶ τό ὕστερον μετρῶν . Ἀλλ’ ἔστι νῦν κεκινῆσθαι καὶ ἄλλο . Ἐντεῦθεν ἡ δευτέρα ἀπορία , ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἄλλου τινὸς κινουμένου ἐνδέχεται καὶ ἄλλο τι κινεῖσθαι · ἑκατέρας οὖν κινήσεως ἀριθμὸς ὁ χρόνος . ἆρα οὖν , φησίν , ἑκατέρας κινήσεως ἕτερος ὁ χρόνος ἐστί , καὶ τῶν δύο κινήσεων δύο καὶ ἴσοι ἅμα χρόνοι ἔσονται ἢ οὔ ; καὶ ἐπιλύεται , ὅτι εἷς ἐστι χρόνος τῶν ἴσων καὶ ἅμα γινομένων κινήσεων μετρητικός , Εἰ γὰρ εἶεν κύνες , οἱ δὲ ἵπποι , ἑκάτεροι δὲ ἑπτά , ὁ αὐτὸς ἀριθμός . Τοῦτο παράδειγμά ἐστι πῶς τὸ αὐτὸ μέτρον πλειόνων ἐστὶν ἅμα μετρητικὸν ἴσων ὄντων · ὥσπερ οὖν τῶν ζ΄ ἵππων καὶ τῶν ζ΄ κυνῶν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς μετρητικός , ἡ ἑπτάς , οὕτω καὶ τῶν ἴσων κινήσεων εἷς καὶ ὁ αὐτὸς χρόνος μετρητικός . Ἀλλ’ ἡ μὲν ταχεῖα ἴσως ἡ δ’ οὔ , καὶ ἡ μὲν φορὰ ἡ δὲ ἄλλο ἴωσις . Ὥσπερ κἀκεῖνα τὰ μειρούμενα οὐ τὰ αὐτὰ ἦν , ἀλλ’ οἱ μὲν ἵπποι οἱ δὲ κύνες , τοῦ μετροῦντος ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὄντος , οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου διάφοροι αἱ κινήσεις αἱ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ χρόνου μετρούμεναι καὶ τῷ εἴδει αὐτῷ τῆς κινήσεως καὶ τῷ τὴν μὲν θάττονα αὐτῶν εἶναι τὴν δὲ βραδυτέραν . ὥσπερ εἰ νοήσεις ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἵππον τε ὀξύτατα κινούμενον καὶ πρόβατον ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ · τῶν γὰρ κινήσεων ἀνισοταχῶν οὐσῶν ὁ μετρητικὸς αὐτῶν χρόνος εἷς καὶ ὁ αὐτός ἐστιν , ἡ μία ἡμέρα . Καὶ διὰ τοῦτο αἱ μὲν κινήσεις ἕτεραι καὶ χωρίς . ὁ δὲ χρόνος πανταχοῦ ὁ αὐτός , ὅτι καὶ ὁ ἀριθμὸς εἷς καὶ ὁ αὐτὸς πανταχοῦ ὁ τῶν ἴσων καὶ ἅμα . ἐπειδὴ τῶν ἅμα καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον γινομένων κινήσεων μετρητικός ἐστιν ὁ χρόνος , ἐνδέχεται δὲ ἐν ταὐτῷ καὶ ἐν γῇ καὶ ἐν οὐρανῷ καὶ πανταχοῦ κινεῖσθαί τι , διὰ τοῦτο συμβαίνει πανταχοῦ μὲν εἶναι τὸν χρόνον ἕνα ὄνια καὶ τὸν αὐτόν , τὰ δὲ μετρούμενα ὑπ’ αὐτοῦ κεχωρισμένα ἀλλήλων εἶναι , ἐπειδὴ καὶ τῶν πανταχοῦ ἴσων κατ’ ἀριθμὸν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς μετρητικός ἐστιν . Ἑπεὶ δέ ἐστι φορὰ καὶ ταύτης ἡ κύκλῳ , ἀριθμεῖται δ’ ἕκαστον ἑνὶ συγγενεῖ . Ἑτέρα ἀπορία , ὅτι εἰ ἕκαστον ὑπό τινος συγγενοῦς μέτρου μετρεῖται , τίνι ὁ χρόνος συγγενεῖ μέτρῳ μετρεῖται ; ἔστι δὲ ἡ συνέχεια τοῦ λόγου τοιαύτη · ἐπεὶ δέ ἐστιν ἡ φορὰ καὶ ταύτης ἡ κύκλῳ , μετρεῖται δὲ ἕκαστον ὑπὸ ἑνός τινος συγγενοῦς τοῦ ἐλαχίστου , οἷον οἱ δέκα ἵπποι τῷ ἑνὶ ἵππῳ τὸ ἑκατοντάπηχυ ξύλον τῷ πηχυαίῳ ξύλῳ , οὕτως οὖν ἀνάγκη καὶ τὸν χρόνον μέτρον ὄντα κινήσεως συγγενεῖ τινι μετρεῖσθαι καὶ ἐλαχίστῳ . ἐπεὶ οὖν ἐστιν ἡ κυκλοφορία ἐλάχιστόν τι μέτρον κινήσεως , μετρεῖται δὲ οὐ μόνον ἡ κίνησις ὑπὸ τοῦ χρόνου , ἀλλὰ καὶ ὁ χρόνος ὑπὸ τῆς κινήσεως , δῆλον ὅτι ὁ ὑπὸ τῆς ἐλαχίστης κινήσεως μετρούμενος χρόνος οὗτος ἄν εἴη συγγενὲς μέτρον τοῦ ὅλου χρόνου . ἔστι δὲ οὗτος τὸ ημερονυκτιον · τούτῳ γὰρ μετρεῖται καὶ ἑβδομὰς καὶ μὴν καὶ ἐνιαυτὸς καὶ πᾶς χρόνος . μετρεῖται δὲ ἕκαστον ἑνί τινι συγγενεῖ · κἄν γὰρ πάντως καὶ ὑπὸ ἀνομογενοῦς πρώτως ἕκαστον μετρεῖται , ἀλλ’ οὖν καὶ ὑπὸ ὁμογενοῦς πάντως μετρεῖται , ὃ πρώτως ὑπὸ τοῦ ἀνομογενοῦς μετρεῖται . Τοῦτο δ’ ἐστίν , ὅτι τῆς ὡρισμένης κινήσεως χρόνῳ μετρεῖται τῆς τε κινήσεως τὸ ποσὸν καὶ τοῦ χρόνου . Πῶς ἀντιμετροῦσιν ἄλληλα ἡ κίνησις καὶ ὁ χρόνος λέγει . διότι , φησίν , ἡ ὑπὸ τοῦ χρόνου πρώτως ὁρισθεῖσα κίνησις , αὕτη καὶ τῆς πάσης ἐστὶ κινήσεως μέτρον καὶ τοῦ χρόνου · ὁ γὰρ ὑπὸ ταύτης ὁριζόμενος χρόνος μέτρον ἐστὶ τοῦ παντὸς χρόνου . εἰ τοίνυν ἡ ὑπὸ τοῦ χρόνου ὁρισθεῖσα κίνησις , αὕτη καὶ τῆς κινήσεως ἐστι μέτρον καὶ τοῦ χρόνου , δῆλον ὅτι ἀντιμετροῦνται ὑπ’ ἀλλήλων ὅ τε χρόνος καὶ ἡ κίνησις . Εἰ οὖν τὸ πρῶιον μέτρον πάντων τῶν συγγενῶν , ἡ κυκλοφορία ἡ ὁμαλὴς μέτρον μάλιστα . Εἰ ἐν ἑκάστῳ , φησί , τὸ πρῶτον , τοῦτο μέτρον ἐστὶ τῶν συγγενῶν , ἔστι δὲ καὶ τῆς κινήσεως ἡ πρωτίστη ἡ κυκλοφορία ἡ ὁμαλής , αὕτη ἄν εἴη μάλιστα τοὐ χρόνου μέτρον · μέτρον · ὑπὸ ταύτης γὰρ ὁρίζεται ὁ πρῶτος χρό - νος , ὃς μέτρον ἐστὶ παντὸς του χρόνου . Ὅτι ἀριθμὸς ὁ ταύτης γνωριμώτατος . Δύο αἰτίας φησὶν εἶναι , ἐξ ὧν δείκνυται ἡ τῆς ἀπλανοῦς περιφορὰ μέτρον οὖσα τῶν ἄλλων πασῶν . δεῖ γὰρ τὸ μέτρον καὶ ἐλάχιστον εἶναι καὶ γνωριμώτατον , ἀμφότερα δὲ ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας τῆς ἀπλανοῦς · καὶ γὰρ ἐλαχίστη πασῶν καὶ γνωριμωτάτη μάλιστα · ἡ γὰρ ταύτης περιφορὰ τὸ ἡμερονύκτιόν ἐστιν , ὅπερ πᾶσίν ἐστι γνωριμώτατον . τὸ δὲ ὁμαλὸν ἔχει , ἀλλ’ οὐ μόνη · τοῦτο γὰρ ἴδιόν ἐστι πάσης περιφορᾶς , τὸ δὲ ἐλάχιστον καὶ τὸ γνώριμον ταύτης μάλιστα . Διὸ καὶ δοκεῖ ὁ χρόνος εἶναι ἡ τῆς σφαίρας κίνησις · Διὰ τοῦτο , φησί , διότι τῇ κυκλοφορίᾳ τῆς ἀπλανοῦς μετροῦνται αἱ ἄλλαι πᾶσαι κινήσεις κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον , διὰ τοῦτο καὶ ἔδοξε τοῖς παλαιοῖς αὐτὸ τοῦτο εἶναι ὁ χρόνος ἡ κυκλοφορία τῆς σφαίρας · ἐπεὶ γὰρ ταύτῃ μετρεῖται ὁ χρόνος , αὐτὸ τοῦτο εἶναι τὸν χρόνον υπενοησαν . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ τὸ εἰωθὸς λέγεσθαι συμβαίνει · φασὶ γὰρ κύκλον εἶναι τὰ ἀνθρώπινα πράγματα . Ὅτι καὶ ἡ κοινὴ τῶν ἀνθρώπων συνήθεια τοῦτο πιστοῦται , ὅτι μετρον ἐστὶ καὶ τοῦ χρόνου καὶ πάσης κινήσεως ἡ κυκλοφορία · διὰ τοῦτο γάρ φασι τὰ ἀνθρώπινα κύκλον , διότι ὑπὸ χρόνου μετρεῖται , τὸν δὲ χρόνον κύκλον εἶναι , διότι μέτρον ἐστὶ τῆς κύκλῳ κινήσεως . Καὶ τῶν ἄλλων τῶν κίνησιν ἐχόντων φυσικήν . Τουτέστι καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν γινομένων καὶ φθειρομένων κύκλον εἶναί φασι , φυτῶν ζῴων μετάλλων καὶ τῶν λοιπῶν . Τοῦτο δὲ ὅτι πάντα ταῦτα χρόνῳ κρίνεται . Διὰ τοῦτο , φησί , τὰ ἀνθρώπινα πράγματα κύκλον λέγουσι , διότι πάντα χρόνῳ κρίνεται , τουτέστιν ἐν χρόνῳ γίνεται καὶ μετρεῖται ὑπὸ τοῦ χρόνου ἀρχὴν ὑπ’ αὐτοῦ λαμβάνοντα καὶ τέλος , ὁ δὲ χρόνος , φησί , κύκλος δοκεῖ εἶναι · ὥστε εἰ τὰ ἀνθρώπινα ἐν χρόνῳ , ὁ δὲ χρόνος κύκλος τις , καὶ τὰ ἀνθρώπινα ἄρα κύκλος τις ἂν εἴη . ὁ δὲ χρόνος κύκλος τις δοκεῖ εἶναι , διότι κύκλου τινὸς καὶ περιφορᾶς μέτρον ἐστί , καὶ αὐτὸς δὲ ὑπ’ αὐτῆς μετρεῖται · ἐπεὶ οὖν τὸ μετροῦν τὸν χρόνον κύκλος τίς ἐστι , καὶ ὁ χρόνος κύκλος τις εἶναι νομίζεται . Παρὰ γὰρ τὸ μετροῦν οὐδὲν ἄλλο παρεμφαίνεται τὸ μετρούμενον , ἀλλ’ ἢ πλείω μέτρα ἔτ’ ῥα τὸ ὅλον . Ὅτι εὐλόγως τῆς κυκλοφορίας μέτρον οὔσης τοῦ χρόνου καὶ ὁ χρόνος κύκλος τις εἶναι δοκεῖ , διὰ τούτων κατασκευάζει . οὐδὲν γὰρ ἄλλο , φησί , δοκεῖ εἶναι τὸ μετρούμενον ἢ πολλάκις τὸ αὐτὸ μέτρον · τὸ γὰρ ἑκατοντάπηχυ τάπηχυ ξύλον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πολλάκις ὁ πῆχυς , καὶ τὰ δέκα οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ πολλάκις τὸ ἕν , μέτρον δὲ τοῦ ἀριθμοῦ ἡ μονάς . οὕτως οὖν καὶ εἰ τοῦ χρόνου μέτρον ἡ κυκλοφορία , οὐδὲν ἄλλο ἄν εἴη ὁ χρόνος ἢ πολλαὶ κυκλοφορίαι , εἰ δὲ τοῦτο , καλῶς ἄρα κύκλον εἶναι τὸν χρόνον φασι . Λέγεται δὲ ὀρθῶς καὶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς μὲν ὁ αὐτὸς ὁ ἐκ τῶν προβάτων καὶ τῶν κυνῶν , εἰ ἴσος ἑκάτερος , δεκὰς δὲ οὐχ ἡ αὐτὴ οὐδὲ δέκα τὰ αὐτά . Ἐπειδὴ ἐν τῷ δεικνύναι ὅτι ὁ χρόνος ὁ ἅμα πανταχοῦ εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτὸς ὁ πάσης κινήσεως μετρητικός , ἐχρήσατο παραδείγματι τῷ ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν , ὅτι καὶ ὁ ἀριθμὸς εἷς ὢν καὶ ὁ αὐτός , οἷον ὁ ζ' μετρεῖ τοὺς ζ' | ἵππους καὶ τοὺς ζ' κύνας καὶ ἁπλῶς πάντα τὰ τῷ ἴσῳ ἀριθμῷ περιεχόμενα , τοῦτο νῦν ὅτι οὕτως ἔχει βούλεται δεῖξαι , ἅμα δὲ καὶ ὃν προείρηκα παραδίδωσι κανόνα , πότε τὸ κοινῶς τινων κατηγορούμενον ἕν ἐστι ναὶ τὸ αὐτὸ ἐπὶ πάντων , πότε δὲ οὐχ ἕν . ἔστιν οὖν , φησίν , ἀληθὲς τὸ λέγειν ὅτι ὁ μὲν ἀριθμὸς ὁ τῶν προβάτων καὶ ἵππων ὁ τούτων μετρητικός , εἰ ἴσα εἴη τὰ μετρούμενα , οἷον οἱ ἵπποι καὶ τὰ πρόβατα , εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτός , ἡ μέντοι δεκάς , φησίν , οὐχ ἡ αὐτή , δεκάδα λέγων ἤδη τὸν μετὰ τοῦ ὑποκειμένου ἀριθμόν , διὸ καὶ σαφέστερον ποιῶν ἐπήγαγεν οὐδὲ δέκα τὰ αὐτά , οἷον ζῷα ἢ ἁπλῶς σώματα . Ὥσπερ οὐδὲ τρίγωνα τὰ αὐτὰ τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνές . Οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν τοὐ τριγώνου ὁρισμὸν ἐπιδέχονται . οὕτως οὖν οὐδὲ οἱ δέκα ἵπποι τοῖς δέκα προβάτοις οἱ αὐτοί . Καίτοι σχῆμά γε τὸ αὐτό , ὅτι τρίγωνα ἄμφω . Τοῦ γὰρ σχήματος τὸ μὲν εὐθύγραμμον τὸ δὲ περιφερές * * * ὡς ἄμφω εὐθύγραμμα · τρίγωνα γὰρ ἄμφω τὸν αὐτὸν τοῦ εὐθυγράμμου σχήματος ὁρισμὸν ἐπιδέχονται . Ταὐτὸν γὰρ λέγεται οὗ μὴ διαφέρει διαφορᾷ , ἀλλ’ οὐχὶ οὐ διαφέρει . Ἐπὶ τὸν καθολικὸν ἀναβαίνει λόγον παραδιδοὺς κανόνα , τίνα μέν ἐστιν ἅπερ τὰ αὐτά ἐστι κατὰ τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορούμενον , τίνα οὐ τὰ αὐτά . ταὐτὰ οὖν λέγεται , ὅταν μὴ διαφέρῃ ἀλλήλων διαφορᾷ τινι τοῦ κατηγορουμένου , ὥσπερ διαφέρει διαφορᾷ τριγώνου τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνές , διὸ οὐ τὰ αὐτὰ τὰ τρίγωνα , ὡς μέντοι σχῆμα , οὐ διαφέρει τῇ τοῦ κατηγορουμένου διαφορᾷ · εὐθύγραμμα γὰρ ἄμφω . διὰ τοῦτο οὖν ὡς μὲν σχήματα τὰ αὐτά ἐστιν ἄμφω , τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνές , ὡς μέντοι τρίγωνα οὐ τὰ αὐτά · διαφέρει γὰρ τριγώνου διαφορᾷ . Ἀλλ’ ἐν τῇ αὐτῇ διαιρέσει καὶ μιᾷ . Τουτέστιν ὑπὸ τὸ αὐτὸ τῆς διαιρέσεως μόριον . τῶν γὰρ σχημάτων τὰ μὲν εὐθύγραμμα τὰ δὲ περιφερῆ · ἄμφω οὖν τὰ τρίγωνα ὑπὸ τὰ εὐδύγραμμα . καὶ πάλιν τῶν εὐθυγράμμων σχημάτων τὸ μὲν τρίγωνον τὸ δὲ ἄλλο τι · ὡς μὲν οὖν σχήματα , οὐδὲν διαφέρουσιν ἀλλήλων τὸ ἰσόπλευρον καὶ τὸ σκαληνές ὑπὸ τὸ αὐτὸ γὰρ τῆς διαιρέσεως μόριον ἄμφω , τὸ εὐθύ · γραμμον . ἀλλὰ καὶ ὡς εὐθύγραμμα τὰ αὐτά · ὑπὸ τὸ αὐτὸ γὰρ μόριον τῆς διαιρέσεως τοὐ εὐθυγράμμου , τὸ τρίγωνον ) , ὡς μέντοι τρίγωνα , οὐκέτι τὰ αὐτά · οὐ γὰρ ὑπὸ τὸ αὐτὸ μόριον τῆς διαιρέσεως τοῦ τριγώνου πίπτει , ἀλλὰ τὸ μὲν ὑπ’ ἄλλο τὸ δὲ ὑπ’ ἄλλο . Καὶ ἀριθμὸς δὲ ὁ αὐτός · οὐ γὰρ διαφέρει ἀριθμοῦ δι’ · φορᾷ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν , ἑπτὰς δὲ οὐχ ἡ αὐτή · ἐφ’ ὧν γὰρ λέγεται , οιαφερει . Πιστωσάμενος τὸν καθόλου κανόνα ἐπὶ τῶν σχημάτων , ἁρμόζει λοιπὸν αὐτὸν τῷ προκειμένῳ . τῶν οὖν ἑπτὰ κυνῶν καὶ ἑπτὰ ἵππων ὁ μὲν κοινῶς κατηγορούμενος ἀριθμὸς εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτός οὐ γὰρ διαφέρουσιν ἀλλήλων ἀριθμοῦ διαφορᾷ · περιττοὶ γὰρ ἀμφότεροι · ὥστε εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἐπ’ ἀμφοτέρων ὁ ἀριθμὸς κοινῶς αὐτῶν μετρητικὸς ὑπάρχων ) , ὡς μέντοι ἑπτὰς ἑκατέρα , οὐκ ἔστιν ἡ αὐτή . ἑπτὰς γὰρ ἤδη μετὰ τῶν ὑποκειμένων νοεῖται · εἰ τοίνυν διαφέρουσιν ἀλλήλων τὰ ὑποκείμενα , διαφέροιεν ἄν ἀλλήλων καὶ αἱ ἑπτάδες . οὕτως οὖν ἔχει καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου τοῦ μετρητικοῦ τῶν κινήσεων · οὐδὲν κωλύει ἓν μὲν εἶναι καὶ τὸ αὐτὸ τὸν μετρητινκὸν τῶν κινήσεων χρόνον , τὰ μέντοι μετρούμενα διάφορα εἶναι .
Lemmas: ὅμοιος δέ καί περί τόπος ἀνάγκη ὁ φυσικός ὥσπερ καί περί ἤπειρος γνωρίζω . ὁ μέν πρόκειμαι ἐν οὗτος ὁ βιβλίον περί τόπος καί χρόνος καί κενός διαλαμβάνω , καί πρότερος γε περί τόπος . τῆ αὐτός δέ πάλιν μέθοδος χράομαι · πρότερος γάρ δείκνυμι ἀναγκαῖος εἰμί ὁ φυσικός ὁ περί ὁ τόπος πρόβλημα , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἤπειρος ποιέω καί σχεδόν πανταχοῦ ποιέω . ὅτι οὖν ἀναγκαῖος ὁ φυσικός ὁ περί τόπος λόγος , κατασκευάζω ἐκ ὁ ὁ πολύς ἀρχαῖος δόξα . ὁ γάρ εἰμί , φημί , πᾶς ὑπολαμβάνω ἐν τόπος εἰμί , καί κατασκευάζω οὗτος ἐκ ὁ μή εἰμί · εἰμί γάρ ὁ μή εἰμί , φημί , οὐδαμοῦ , ὁ εἰμί ἄρα ποῦ , ὡς δή μηδέ εἰμί δύναμαι τις ὅς μή ἐν τόπος εἰμί . ὅτι μέν οὖν κακῶς ὁ ἀντιστροφή χράομαι , ἐκ ὁ πολλάκις εἴρω δῆλος · ἐκ ὁ ἡγέομαι γάρ ποιέω ὁ σύν ἀντίθεσις ἀντιστροφή , δήω ἐκ ὁ ἕπομαι ἰάομαι ὁ μή εἰμί οὐδαμοῦ , ὁ ποῦ ἄρα ὄνος , καί οὕτως ἀληθής ἄν εἰμί ὁ λόγος , ἀντίκειμαι δέ δηλονότι ὁ μέν οὐδαμοῦ ὁ ποῦ , ὁ δέ μή εἰμί ὁ εἰμί . ἀλλά εἰμί καί ἐκεῖνος ἁμαρτάνω πᾶς ἁπλόος ὁ εἰμί ἐν τόπος εἰμί ὑπολαμβάνω , ἀλλά οὖν ὁ γε φυσικός σῶμα περί ὅς ὁ φυσικός ὁ λόγος πρόδηλος ἐν τόπος εἰμί · ὁρίζω γάρ ὁ ἕκαστος ὁ στοιχεῖον κατά φύσις τόπος , γῆ πυρός καί ὁ λοιπός · ὥστε ἀναγκαῖος ὁ φυσικός ὁ περί τόπος λόγος . καί ἄλλως εἰμί περί κίνησις ὁ φυσικός διαλαμβάνω , διότι καί περί φύσις , ὁ δέ φύσις ἀρχή κίνησις καί · ἠρεμία , ὁ πρῶτος δέ καί κύριος ὁ κίνησις εἰμί ὁ κατά τόπος δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ὄγδοος οὗτος ὁ πραγματεία ὡς οὐδείς ὁ ἄλλος ἄνευ οὗτος εἰμί δύναμαι , αὐτός δέ Χωρὶς ὁ ἄλλος · ὁ γοῦν οὐράνιος οὗτος κινέω μόνος ) , ἀνάγκη ἄρα καί περί τόπος γιγνώσκω ὁ φυσικός , κατά ὅς ὁ πρῶτος ὁ κίνησις γίγνομαι . εἰμί γάρ σκοπός ὁ φυσικός ὁ ὁ φυσικός σῶμα κατάληψις , ἕκαστος δέ ὁ ἁπλόος σῶμα ἴδιος · τις κινέω κίνησις ὁ κατά τόπος , ἀδύνατος δηλονότι ὁ φύσις ὁ ἁπλόος σῶμα γιγνώσκω ὁ μή ὁ κατά φύσις αὐτός κινέω γιγνώσκω , ὁ δέ κατά φύσις αὐτός κινέω γιγνώσκω ἀδύνατος ὁ μή γιγνώσκω ὁ κατά φύσις ἕκαστος τόπος , ἐπί ὅς καί ὁ κίνησις ποιέω . ὥστε ἀγνοέω ὁ τόπος ἀγνοέω καί ὁ ὁ ἁπλόος σῶμα κατά φύσις κίνησις , οὗτος δέ ἀγνοέω καί αὐτός ὁ ὁ ἁπλόος σῶμα ἀγνοέω φύσις , ὁ δέ ἁπλόος ἀγνοέω καί ὁ ἐκ αὐτός σύγκειμαι ἀγνοέω - σέτα . ὥστε ὁ ἄγνοια ὁ τόπος συναναιρέω καί αὐτός ὁ ὁ φυσικός κατάληψις . ότι μέν οὖν ἀναγκαῖος ὁ φυσικός ὁ περί τόπος λόγος , ἐντεῦθεν δῆλος . χαλεπός δέ , φημί , καί ἄπορος ὁ περί τόπος λόγος , πρῶτος μέν διότι εἰς ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος ἀποβλέπω οὖον ὁ αὐτός ἐγώ ἐκ πᾶς φαίνω φύσις εἰμί . δεῖ μέν γάρ ὁ ἀπόφανσις ὁ πρᾶγμα καί ὁ ὁρισμός ποιέω ἐκ ·τῶν ἐνυπάρχω αὐτός κατά φύσις ποιέω , οἷος ἐπί ἄνθρωπος ἐκ ὁ λογικός καί θνητός καί ὁ λοιπός , ἐπί δέ ὁ . τόπος ἐκ ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω αὐτός διάφορος ἐγώ περί αὐτός δοξάζω ὑποπίπτω . οἷος ὑπάρχω ὁ τόπος ὁ περιγράφω καί ὁρίζω ὁ ἐν αὐτός εἰμί , ὥσπερ ὁ κέραμος ὁ οἶνος · ὅσος οὖν ἐκ οὗτος , εἶδος ἄν νομίζω ὁ τόπος εἰμί · εἶδος γάρ εἰμί ὁ περατόω καί ὁρίζω ὅς ἄν ἐγγίγνομαι . πάλιν ὑπάρχω ὁ τόπος ὁ ἄλλος καί ἄλλος δέχομαι σῶμα εἷς καί ὁ αὐτός Μένων τόπος , ὡς ἐπί ὁ κυρά . ἐγώ · ὁ αὐτός γάρ καί οἶνος καί ὕδωρ καί ἄλλος μυρίος εἰμί δεκτικός · ὅσος οὖν πάλιν ἐπί οὗτος ὕλη ἄν εἰμί ὁ τόπος καί οὐ εἶδος · ὁ γάρ ὕλη μένω εἷς καί ὁ αὐτός ἄλλοτε ἄλλος εἶδος ἐπιδέχομαι , ὡς ὁ χαλκός ποτέ μέν ὁ ὁ ἄνθρωπος ποτέ δέ ὁ ὁ ἵππος εἶδος δέχομαι . διά τε οὖν οὗτος ἄπορος ὁ περί τόπος λόγος , καί ὅτι , φημί , οὐδείς ἔχω παρά ὁ παλαιός οὔτε προαπορέω οὔτε προευπορέω περί τόπος · οὔτε γάρ ἀπορέω τις ἱκανῶς περί αὐτός , ὥστε καί ἐγγύς ποῦ ὁ ζητέω ἐγώ ἄγω ὁ γάρ εἰμί ἀρχή εὐπορία ὁ ἀπορία ) , οὔτε μήv προηυπορησος μετά τις παραμυθία καί κατασκευή ἀποφαίνω τις περί ὁ τόπος , ἀλλά ὅσος καί λέγω τίς περί αὐτός , ὅσος ἀποφη - νάω ἐκτός πᾶς παραμυθία πιστεύω ἀξιόω , ὁ μέν ὁ κενός εἰμί νομίζω ὁ τόπος , ὁ περί Δημόκριτος καί Λεύκιππος καί Μητρόδωρος , ὁ δέ διάστημα . τοσοῦτος οὖν μόνος εἶπον , ὅτι ὁ κενός εἰμί ὁ τόπος ἢ ὅτι διάστημα τίς , ἀπαλλάσσω . οὗτος εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης ἐμβάλλω εἰς αὐτός ὁ περί ὁ τόπος σκέμμα . καί πρῶτος μέν δείκνυμι ὅτι εἰμί ὁ τόπος , εἶτα εἰς ἐναντίος ἐπιχειρέω , ὅτι οὐ εἰμί , ἵνα | ἐκ ὁ ἐπί ἑκάτερος ἐπιχείρημα ἔχω γιγνώσκω , ποῖος μέν περί ὁ τόπος ὑγιής ἐπιχείρησις ποῖος δέ οὖον , καί πῶς μέν ὑποληπτέον περί ὁ τόπος πῶς δέ οὖον . πρότερος οὖν ἐκ πέντε τις ἐπιχείρημα δείκνυμι ὅτι εἰμί ὁ τόπος , καί πρῶτος μέν ἐκ ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα . ὅπου γάρ , φημί , ὕδωρ ὑπάρχω , ἐνταῦθα ὑποχωρέω ὁ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι · πάλιν ὁ ἀήρ ὑποχέω - ῥαίνω ἐν ὁ αὐτός τόπος ἐγγίγνομαι σῶμα τίς ἕτ·ερον , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἀγγεῖον . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω , συλλογίζομαι περί ὁ τόπος τοῖος · ὁ τόπος εἷς καί ὁ αὐτός Μένων διάφορος σῶμα εἰμί δεκτικός ἄλλοτε ἄλλος , ὅσπερ δέ εἷς καί ὁ αὐτός μένω ἄλλοτε ἄλλος εἰμί δεκ·τικόν , οὗτος καί εἰμί τίς καί ἕτερος εἰμί παρά ὁ δέχομαι , ὁ τόπος ἄρα καί εἰμί τίς καί ἕτερος εἰμί παρά ὁ δέχομαι · ὁ γάρ μηδαμός μηδαμῶς εἰμί οὐδέ εἄν δέχομαι τίς . ἐκ μέν οὖν οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ὅτι εἰμί τίς ὁ τόπος δείκνυμι , ἐκ δέ ὁ δύο οὖον μόνος ὅτι εἰμί δείκνυμι , ἀλλά ὅτι καί φυσικός τις δύναμις καί διαφορά ἔχω . εἰμί δέ ὁ ἐπιχείρημα ἐκ ὁ ῥοπή ὁ φυσικός σῶμα . ἕκαστος γάρ , φημί , ὁ φυσικός σῶμα ἐπί τις ὁρίζω φέρω τόπος ἀκωλύτως , οἷος ὁ κοῦφος μέν ἄνω ὁ δέ βαρύς κάτω , ὁπηνίκα δέ ἢ ὁ μέν κοῦφος κάτω φέρω ἢ ὁ βαρύς ἄνω , παρά φύσις καί βία φέρω . εἰμί τοίνυν ὁ μέν ἄνω φέρω φύσις , ὁ δέ κάτω , εἰμί ἄρα φύσις ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , οὗτος δέ τόπος διαφορά , ὁ ἄνω ὁ κάτω ὁ δεξιός ὁ ἀριστερός ὁ ἔμπροσθεν ὁ ὄπισθεν , ὥστε οὖον μόνος εἰμί τίς ὁ τόπος , ἀλλά καί διαφορά ἔχω φυσικός . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί δύναμις τις ἔχω συμφύω ὁ τόπος ἕκαστος · εἰμί γάρ ἐφίημι ἕκαστος ὁ κατά φύσις τόπος , δῆλος ὅτι κατά φύσις ἕκαστος ὁ τόπος ὀρεκτός τίς εἰμί καί ἐφετός , ὁ δέ ὀρεκτός , ὁ ἔχω τις δύναμις φύω - σίκη , οὕτως εἰμί ὀρεκτός · οὗτος γάρ ὁ ἔφεσις . εἰμί δέ τις εἶπον , ὅτι οὖον ὁ ἄνω τόπος ἐφίημι ὁ κοῦφος οὐδέ ὁ κάτω ὁ βαρύς , ἀλλά ὁ ὁ ὁλότης καταλαμβάνω , οἶδα ὅτι εἰμί οὗτος εἰμί , ἐσθίω μή πρός ὀρθός μόνος ὁ βάρος φέρω , ἀλλά καί ἄλλως ὁπωσοῦν · δυνατός γάρ ὁ γῆ πολύς τις εἰμί , ἄν μή πρός ὀρθός ἀκριβῶς καταφέρω ὁ βάρος , ὅμως μή ἐκπίπτω ὁ ὁλότης · νῦν δέ ἐπεί πρός ὁ κέντρον ὁ ῥοπή , διά οὗτος πρός ὀρθός μόνος ὁ κίνησις . ἀμελέω κἀν ἐν ὄρυγμα μέγας πίπτω λίθος , καίτοι ἄν εἰμί ἐγκάρσιος φέρω ἐπί ὁ ὁλότης φέρω ( πανταχόθεν γάρ ὁ γῆ περιέχω ) , ὅμως πρός ὀρθός μόνος ποιέω ὁ κίνησις . ἄν εἰμί ἐκ ὁ πλάγιος ὁ ὄρυγμα ἀπαράσσω μόριον τίς , ὡσαύτως πάλιν φές - ρεται . οὗτος πᾶς ὁ βάρος ἐπί ὁ κέντρον ὁ ῥοπή , καί οὐ ἀπλόος ἐπί ὁ ὁλότης , ἀλλά κἀν φέρω ἐπί ὁ ὁλότης , διά οὗτος φέρω ἐπί οὗτος διά ὁ οὗτος ὁ κατά φύσις καταλαμβάνω τόπος . ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ κοῦφος εἴρω · καί οὗτος γάρ εἷς τόπος κατά φύσις , ὁ κοῖλος ὁ σεληνιακός σφαῖρα ἐπιφάνεια , πρός ὅς πάλιν πρός ὀρθός ἤτοι πρός ἴσος γωνία ὁ κοῦφος ὁ κίνησις . ἔχω οὖν καί ἐκ ὁ δύο ἐπι - χειρημα , ὅτι καί εἰμί τίς ὁ τόπος καί φυσικός δύναμις τε καί διαφορά ἔχω · διαφορά γάρ αὐτός ὁ εἴρω ἕξ . καί οὖον δήπου , φημί , ὁ διαφορά ὁ τόπος σχέσις μόνος εἰμί καί πρός ἐγώ · ἐγώ μέν γάρ καί θέσις εἰμί ὁ τοιοῦτος , ὅθεν ὁ αὐτός δεξιός γίγνομαι ἄν καί ἀριστερός , καί ἔμπροσθεν ὁ αὐτός καί ὄπισθεν , τις μετακινέω ἀλλά καί ἄνω καί κάτω , ὡς ἐπί ὁ στέγος · ὁ μέν γάρ ἐπίκειμαι ὁ στέγος κάτω αὐτός ἔχω , εἰμί δέ ὑπέρχομαι καί ὑποκάτω γίγνομαι , καί ὅς πρότερος κάτω εἰμί ὕστερος ἄνω γίγνομαι ) , ἀλλά εἰμί καί πρός ἐγώ θέσις ὁ ἄνω καί ὁ κάτω καί ὁ λοιπός , ἀλλά ἐν ὁ πᾶς φύσις εἰμί διακρίνω κατά ὁ κινέω ὁ φυσικός σῶμα · κάτω μέν γάρ φημί ὅπου ὁ βαρύς φύσις φέρω , ἄνω δέ ὅπου ὁ κοῦφος . δείκνυμι δέ ἐν ὁ περι οὐρανός , ὅτι καί ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός φύσις εἰμί . ἐν ὁ πᾶς , δεξιός μέν λέγω ὁ ἄρα - χω ὁ κίνησις , οἷος ὁ ἀνατολικός , ἐπεί καί ἐν ἐγώ οὗτος δεξιός , ἀριστερός δέ ὁ ἀντίκειμαι . κατά ὁ αὐτός δέ ἀναλογία καί ἔμπροσθεν μέν εἰμί εἄν ὁ βόρειος , ὁ νότιος δέ ὄπισθεν . εἰμί δέ τις οὗτος μή προσίημι , ὁ γοῦν ἄνω καί κάτω κατά φύσ·ιν εἰμί ἐκ ἀνάγκη δήω σύ , οὗτος δέ ὁ - ποῦ διαφορά , ὥστε καί εἰμί ὁ τόπος καί φυσικός ἔχω διαφορά . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα ἐκ ὁ μαθηματικός μέγεθος . ὅτι γάρ , φημί , εἰμί ὁ τόπος φύσις , δηλόω μάλιστα ὁ μαθηματικός μέγεθος . ἐπεί γάρ πᾶς μέγεθος ἐκ θέσις ἔχω μόριον εἰμί , τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ μαθηματικός μέγεθος , διά οὗτος καί αὐτός θέσις τις ἔχω καί κεῖμαι ποῦ · φημί γάρ ὁ τρίγωνος ὅδε βάσις μέν εἰμί ὅδε κορυφή δέ ὅδε , καί πλευρά ὁ μέν δεξιά ὁ δέ ἀριστερός , ἀλλά οὗτος μέν ὁ τόπος σχέσις εἰμί καί ἐν ὁ ἡμέτερος ἐπίνοια , ὅθεν εἰμί στρέφω ὁ τρίγωνος , ἄλλος ποιέω κορυφή καί ἄλλος βάσις καί ὁ ὁ πλευρά θέσις ἐναλλάσσω · καί οὗτος εἰκότως , ἐπεί μηδέ κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , ἀλλά ἐν τῆ ἐπίνοια τῆ ἡμέτερος ὁ εἰμί ἔχω . ὥσπερ οὖν ὁ εἰμί κατά ἐπίνοια ἔχω καί οὖον κατά φύσις , οὗτος δέ καί ὁ τόπος . εἰμί τοίνυν οὗτος ἐν ἐπίνοια ὁ εἰμί ἔχω ἐν ἐπίνοια καί ὁ τόπος ἔχω , εἰμί τίς ἄρα ὁ ὅμοιος φύσις ὑφίστημι , φύσις ἄν ἔχω καί ὁ θέσις ὁ μόριον καί ὁ τόπος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐπιχείρησις πραγματειώδης εἰμί , ὁ δέ λοιπός δύο ἔνδοξος καί ἐκ ὁ ὁ παλαιός μαρτυρία , ὁ μέν τέταρτος ἐκ ὁ ὁ κενός εἰσάγω εἰμί οὖν , φημί , κενός τίς εἰμί , ὁ δέ κενός οὐδείς ἕτερος εἰμί λέγω καί αὐτός ἢ τόπος στερέω σῶμα , δῆλος ὅτι εἰμί ὁ εἰμί ὁ τόπος ) , ὁ δέ πέμπτος · ὅτι καί Ἡσίοδος οὖον μόνος εἰμί φημί ὁ τόπος , ἀλλά καί φύσις προυφίστημι ὁ ἄλλων γάρ πρῶτος ” , φημί , “ χάος γενέτης , ἀτάρ · ἔπειτα γῆ εὐρύστερνος ” . ἔοικα γάρ , φημί , καί οὗτος ὁ νομίζω ὅτι οὐδείς ὁ εἰμί εἰμί ὅς μή ἐν τόπος εἰμί · διά οὗτος γοῦν πρό πᾶς ὑφίστημι φημί τὸ·ν τόπος ἀπό ὁ χώρα καί ὁ χωρητικός εἰμί πᾶς | ἦχος αὐτός ὀνομάζω . ὥστε , φημί , εἰμί οὗτος οὕτως ἔχω , ἔοικα οὖον μόνος εἰμί ὁ ὁ τόπος φύσις , ἀλλά καί θαυμαστός τις εἰμί καί πρῶτος ὁ ἄλλος πᾶς · συναναιρέω γάρ καί οὖον συναναιρέω . μή εἰμί μέν γάρ ὁ τόπος οὐδέ ἄλλος τίς ἄν εἰμί , εἰμί γε πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος , εἰμί δέ μή οὗτος , ὁ γοῦν σῶμα οὐ εἄν εἰμί μή εἰμί ὁ τόπος , ὁ σῶμα δέ μή εἰμί οὐδείς κωλύω εἰμί ὁ τόπος . καί εἰμί τίς γε ὁ χρόνος μή βούλομαι προυπάρχω ὁ τόπος , πάντως γοῦν ὁ φύσις προυπάρχω αὐτός ἀνάγκη . ὅμοιος δέ καί περί τόπος ἀνάγκη ὁ φυσικός γνωρίζω ὥσπερ καί περί ἤπειρος , εἰμί εἰμί ἢ μή . οὗτος γὰ·ρ καί περί ὁ ἤπειρος ζητέω καί εἰς ἑκάτερος ἐπιχειρέω , εἶτα δείκνυμι πῶς μέν οὐ εἰμί πῶς δέ εἰμί . καί πῶς εἰμί καί τίς εἰμί . ὁ μέν πῶς εἰμί , οἷος πότερος κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , ὡς δοκέω ὁ ὁ κενός λέγω · εἰμί ὁ τόπος ἢ διάστημα , ἢ ἐν ἄλλος ὁ εἰμί ἔχω , ὡς Ἀριστοτέλης δοκέω οὖον γάρ εἰμί ὑπόστασις τις χωρίζω καί κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι ) , ὁ δέ τίς εἰμί , πότερος κενός ἢ διάστημα ἢ πέρας ὁ περιέχω . ὁ τε γάρ εἰμί πᾶς ὑπολαμβάνω 〈 εἰμί ποῦ 〉 . ὅτι οὕτως ἀναγκαῖος ὁ περί τόπος λόγος ὡς κοινός εἰμί πᾶς ὁ δόξα , ὅτι εἰμί τίς εἰμί , πάντως ἐν τόπος εἰμί , ὥστε ὁ ὁ εἰμί γιγνώσκω βούλομαι δεῖ καί ὁ τόπος · γιγνώσκω , ὅς ἄνευ ἐκεῖνος εἰμί οὖον δύναμαι . καί κατασκευάζω οὗτος , ὁ πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος εἰμί , κακῶς ὁ σύν ἀντίθεσις ἀντιστροφή χράω · λαμβάνω γάρ ὅτι ὁ μή εἰμί οὐδαμοῦ εἰμί , καί ἀληθής γε λαμβάνω , κακῶς ἐκ ὁ ἡγέομαι ποιέω ὁ ἀντιστροφή , ὁ εἰμί ἄρα ποῦ . ὅτι μέν οὖν εἰμί ὁ τόπος , δοκέω δῆλος εἰμί ἐκ ὁ 20 ἀντιμετάστασις . ἐντεῦθεν ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα ὅτι εἰμί ὁ τόπος . ὅπου γάρ εἰμί ὕδωρ , ἐνταῦθα ἐξέρχομαι ὥσπερ ἐκ ἀγγεῖον πάλιν ἀήρ εἰμί . οὗτος ὁ μικρός εἰμί ὁ συλλογισμός πρότασις , ὅτι ὁ τόπος εἷς καί ὁ αὐτός Μένων ἄλλοτε ἄλλος σῶμα εἰμί δεκτικός . οὗτος δή ὁ ἐγγι - νομένων καί μεταβάλλω ἕτερος πᾶς εἰμί δοκέω . ὁ μείζων πρότασις · ὅσπερ εἷς καί ὁ αὐτός ὑπάρχω ἄλλοτε ἄλλος εἰμί δεκτικός , καί εἰμί καί ἕτερος εἰμί ὅς δέχομαι . ὥστε δῆλος ὡς εἰμί ὁ τόπος τίς καί <ἡ> χώρα ἕτερος ἄμφω . οὗτος ὁ συλλογισμός ὁ συμπέρασμα . ἔτι δέ ὁ φορά ὁ φυσικός σῶμα καί ἁπλόος . ὁ δύο ἐπιχείρημα , ὁ ἐκ ὁ ῥοπή . εἰκότως δέ ἐπί ὁ ἁπλόος γυμνάζω ὁ λόγος · καί γάρ ὁ σύνθετος κατά ὁ ἐπικρατέω ὁ ἁπλόος ὁ φυσικός κίνησις ἔχω . οὗτος δέ εἰμί τόπος μέρος καί εἶδος . ὡς ἀδιάφορος τέως εἴτε μέρος εἰμί οὗτος εἴτε εἶδος ὁ καθόλου τόπος , ἀδιάφορος χράομαι . οὐδείς γάρ οὗτος συμβάλλω πρός ὁ πρόκειμαι · ζητέω γάρ νῦν , εἰμί εἰμί ὅλως ὁ τόπος ἢ μή εἰμί . λέγω δέ ἄν μέρος μέν ὁ διάστημα αὐτός εἰμί λέγω ἢ κενός , εἶδος δέ ὁ πέρας ὁ περιέχω . οὖον γάρος ὅς τίς τυγχάνω εἰμί ὁ ἄνω , ἀλλά ὅπου φέρω ὁ πῦρ . ὅτι2 ἐν ὁ φυσικός οὐ εἰμί θέσις ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , ἀλλά φύσις καί ὁρίζω , δῆλος οὖν καί ἐντεῦθεν · εἰμί γάρ εἰμί οἶκος τις μεταξύ στέγη ἔχω , οὗτος θέσις εἰμί ἄνω τε καί κάτω , ἐάν ἀφίημι κάτωθεν πῦρ ἢ ἄνωθεν βῶλος , οὖον ἵστημι ἐν ὁ μέσος , ἀλλά χωρέω ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω , μή ἔργω βία ἀλλά χώρα ὁ πάροδος λαμβάνω . ὡς οὖον ὁ θέσις διαφέρω μόνος , ἀλλά καί ὁ δύναμις . εἰμί γάρ ὁ πλεῖστος ἀλλήλων διαφέρω ἑκάτερος ὁ τόπος δεκτικός , δῆλος ὅτι οὖον μόνος ὁ θέσις , ἀλλά καί ὁ δύναμις διαφέρω εἄν ἀλλήλων · ὀρεκτός γάρ εἰμί ἑκάτερος , ὁ μέν ὁ κοῦφος ὁ δέ ὁ βάρος . Δῆλος δέ καί ὁ μαθηματικός . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα . εἰμί γάρ οὗτος μή εἰμί ἐν τόπος , ἐπεί μηοε φύσις ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ , ὅμως ἐπειδάν ὑφίστημι κατά διάνοια , εὐθύς καί θέσις ἴσχω καί τόπος ἀναλογέω ὁ ὑπάρχω αὐτός , λέγω δή καί αὐτός κατά ἐπίνοια , πολύς γε δήπου ὁ φυσικός μέγεθος καί ἐν ὑπάρχω εἰμί φυσικός ἄν ἔχω καί ὁ τόπος καί ὑφίστημι οὐ ἐν σχέσις τις , ἀλλά κατά φύσις · ὡς γάρ ἄν ἔχω ὁ ἐν τόπος , οὗτος καί ὁ τόπος ἔχω ἀνάγκη , εἰμί κατά ἐπίνοια ὁ ἐν τόπος , καί ὁ τόπος εἄν κατά ἐπίνοια εἰμί , εἰμί ἐν σχέσις ὁ ἐν τόπος εἰμί , καί ὁ τόπος τοιοῦτος . οὐκοῦν καί ὁ φύσις ποῦ εἰμί , καί ὁ τόπος αὐτός φύσις εἄν εἰμί . ἔτι ὁ ὁ κενός φάσκω εἰμί τόπος λέγω . ὁ τέταρτος ἐπιχείρημα ἔνδοξος εἰμί , οὐ ἀναγκαῖος , ὥσπερ καί ὁ πέμπτος . δοκέω δέ εἄν καί Ἡσίοδος ὀρθῶς λέγω ποιέω πρῶτος ὁ χάος . ὁ πέμπτος ἐκ ὁ Ἡσίοδος μαρτυρία . εἰμί δέ εἰμί τοιοῦτος , θαυμαστός τις εἄν εἰμί ὁ ὁ τόπος δύναμις καί πρῶτος ὁ ἄλλος . εἰμί τοιοῦτος , φημί , ὁ τόπος εἰμί , οἷος Ἡσίοδος τε καί ὁ ἄλλος λέγω , θαυμαστός τις ἄν εἰμί αὐτός ὁ φύσις , καί οὖον μόνος ὁ εἰμί εἰμί , ἀλλά καί πρό πᾶς . εἰμί γάρ δίχα μέν αὐτός μηδείς εἰμί ὁ ἄλλος , αὐτός δέ πᾶς προϋπάρχω , δῆλος ὅτι καί ὁ φύσις καί ὁ χρόνος πρότερος εἰμί · συναναιρέω γάρ καί οὖον συναναιρέω . οὖον μήv ἀλλά ἔχω γ.ε ἀπορία , εἰμί εἰμί , τίς εἰμί , πότερος ὄγκος τις σῶμα ἤ τις ἕτερος φύσις . δείκνυμι διά πέντε ἐπιχείρημα ὅτι εἰμί ὁ τόπος , μέτειμι ἄκολος - θώς ἐπί ὁ δείκνυμι τίς εἰμί οὗτος γάρ ὁ πρόβλημα ὁ δύο ) , ἀλλά ζητέω τίς εἰμί , περιάγω ὁ λόγος εἰς ὁ δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὅλως εἰμί ὁ τόπος , ἵνα δείκνυμι , ὡς εἶπον , χαλεπός εἰμί ὁ περί αὐτός λόγος , καί ὅτι φύω ὁ ἐπί ἑκάτερος ἐπιχείρησις γυμνάζω ὁ νόος καί ἀκριβής ὁ πρᾶγμα ὁ γνῶσις ἐντίθημι , οὖον μόνος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ πρόβλημα κατασκευάζω , ἀλλά καί ὁ ἀναιρέω αὐτός λόγος ἐπι - χειρόω ἐλέγχω . διά πλείων οὖν ἐπιχείρημα πειράω σός - λεύειν ὁ περί ὁ εἰμί ὁ τόπος ὑπόληψις . οὖον δεῖ δέ ὁ ἐπί ἑκάτερος ἐπιχειρέω λόγος ἀπαιτέω ὁ ἀναγκαῖος ἔχω ( οὗτος γάρ ἀλλά ὁ πιθανός ἐν αὐτός , οὖον ὁ ἀναγκαῖος , πάντως ἀπαιτητέον · ὥστε οὖον δεῖ θαυμάζω , εἰμί καί τις ὁ ἐπιχείρημα μέχρι ὁ πιθανός πρόειμι , τότε δέ ὁ ἐπί ἑκάτερος λόγος δύναμαι ἔχω ὁ ἀναγκαῖος , ὅταν ὁ μή ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα ὡς ὑπάρχω λαμβάνω οὕτως συλλογή - ζάω . ἄρχω δέ , ὡς εἶπον , ὁ λόγος ἐκ ὁ ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος ζήτησις . ἐπεί οὖν ὁ ὁ τίς εἰμί γνῶσις διά ὁ ὁρισμός ἐγώ παρά - γίγνομαι , ὁ δέ ὁρισμός ἐκ γένος εἰμί καί διαφορά , δεῖ , φημί , πρῶτος ὅς · ῥέω ὁ ὁ τόπος γένος . ἀνάγκη οὖν ὁ τόπος ἢ σῶμα εἰμί ἢ ἀσώματος . πρότερος οὖν δείκνυμι ὅτι ἀσώματος οὐ εἰμί , διά ὁ δείκνυμι ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἰμί ὁ τόπος . εἰμί γάρ ὁ σῶμα ὅς σῶμα εἰμί ἐν τόπος εἰμί , δῆλος ὅτι κατά πᾶς αὐτός διάστασις ἐν τόπος εἰμί · εἰμί γάρ ὁ ἐν μῆκος μέν διάστασις ἐν τόπος εἰμί , ἄλλος δέ τις μή εἰμί , οὐ ὅς σῶμα ἐν τόπος εἰμί , ἀλλά ὅς μῆκος ἔχω τυγχάνω ἢ πλάτος , εἰμί δέ ὁ σῶμα ὅς σῶμα εἰμί ἐν τόπος εἰμί , κατά ὁ τρεῖς διάστασις δηλονότι ἐν τόπος εἰμί . ὥστε καί ὁ δεκτικός ὁ σῶμα τόπος τριχῆ διΐστημι · εἰμί γάρ μή εἰμί τριχῆ διΐστημι , ἀλλά οἷος ἢ διχή ἢ μοναχός , οὖον περιέχω ὁ τρεῖς ὁ σῶμα διάστασις . ἀνάγκη ἄρα ὁ τόπος ὁ σῶμα τριχῆ διαστατός εἰμί , πᾶς δέ τριχῆ διαστατός σῶμα εἰμί ( οὗτος γάρ ὅς ὁρισμός ὁ τριχῆ διαστατός ) , καί ὁ τόπος ἄρα σῶμα εἰμί . καί εἰμί ὁ συλλογισμός ἐν πρῶτος σχῆμα · ὁ τόπος τριχῆ διαστατός , πᾶς τριχῆ διαστατός σῶμα εἰμί , ὁ τόπος ἄρα σῶμα εἰμί . οὗτος · δείκνυμι ὅτι ἀνάγκη σῶμα εἰμί ὁ τόπος , καί διά οὗτος ἀναιρέω ὅτι οὐ εἰμί ἀσώματος , δείκνυμι πάλιν ὅτι οὐδέ σῶμα δυνατός εἰμί ὁ τόπος · εἰμί γάρ εἰμί σῶμα ὁ τόπος , δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός τόπος εἰμί , ἀλλά μήv ἀδύνατος δύο σώμα·τα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , ἀδύνατος ἄρα σῶμα εἰμί ὁ τόπος · κατά ὁ δύο ὁ ὑποθετικός , ὅς ὁ ἀναίρεσις ὁ ἕπομαι ἀναιρέω ὁ ἡγέομαι . πόθεν δέ ὅτι ὁ συνάπτω ἀληθής , λέγω δή ὁ εἰμί σῶμα εἰμί ὁ τόπος δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί ; οὗτος οὖν κατασκευάζω διά κατηγορικός συλλογισμός οὕτως · πᾶς σῶμα ἐν τόπος , πᾶς δέ τόπος σῶμα , πᾶς σῶμα ἄρα ἐν σῶμα · εἰμί δέ σῶμα ἐν σῶμα , δύο ἅμα ἐν ὁ αὐτός τόπος σῶμα εἄν εἰμί . ὅτι δέ ἀδύνατος δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , μανθάνω ἄν ἐντεῦθεν · εἰμί γάρ δυνατός εἰμί σῶμα διά σῶμα χωρέω , ὡς δύο ἅμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , δυνατός εἰμί ὁ μέγας ἐν ὁ μικρός χωρέω , καί ὡς αὐτός φημί ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ θάλασσα εἄν ἐν κύαθος χωρέω καί ὁ οὐρανός ἐν κέγχρος · δυνατός γάρ ὁ ἐγώ - γιστον εἰς ἴσος μικρός κατατέμνω , οἷος ὁ θάλασσα εἰς κυαθιαῖος μέτρον . εἰμί τοίνυν | ἐν ὁ αὐτός δυνατός δύο ἰσόογκος σῶμα χωρέω , διά τίς μή καί τρεῖς καί τέσσαρες καί ἤπειρος ; τίς γάρ ὁ ἀποκλήρωσις ; εἰμί δέ οὗτος , χωρέω ὁ θάλασσα ἐν ὁ κύαθος καί ὁ οὐρανός ἐν κέγχρος · πᾶς γάρ περαίνω καταδαπανάω ἴσος περαίνω ὁπόιως αφαιειμι ῥέω . ὥστε εἰμί οὗτος ἀδύνατος , καί ὁ ἐν ὁ αὐτός ἄρα δύο σῶμα εἰμί ἀδύνατος . ἔπειτα εἰμί δυνατός σῶμα διά σῶμα χωρέω , ἐσθίω ὁ ξέστης ὁ ὕδωρ ἐμβάλλω εἰς δύο ξέστης οἶνος ὁ ὅλος μή τρεῖς ξεστός ποιέω ἀλλά δύο , ὥστε ὁ αὐτός φυλάσσω μέτρον ὁ δύο ξεστός ὁ οἶνος . εἰμί γάρ μή μόνος ὁ ποιότης εἰμί ὁ διά ἀλλήλων χωρέω , ἀλλά καί αὐτός ὁ σῶμα , οἷος ὁ ὕδωρ διά ὅλος ὁ ναστότης ὁ οἶνος χωρέω , οὐ ἐσθίω ὁ ἐκ ἄμφω πλείων ἐπιλαμβάνω τόπος , ἢ εἰμί ὅλως χώρα ὁ ξέστης ὁ ὕδωρ διά ὁ δύο ξεστός ὁ οἶνος πλείων ὁ ὅλος ποιέω , ἐσθίω τετραξεστιαῖος γίγνομαι ὁ ἐκ ἄμφω , εἰμί γε διά ὅλος ὁ δύο ξεστός ὁ ξέστης χωρέω , ἤγουν πάλιν ὁ ξέστης ὁ ὕδωρ ἐμβάλλω δύο ξεστός οἶνος , ἐπεί ὁ δύο ξέστης διά ὁ εἷς ἔχω - ῥήγνυμι , ὁ ἐκ ἄμφω ξεστιαῖος γίγνομαι . εἰμί τοίνυν ἀδύνατος δύο σῶμα εἷς καί ὁ αὐτός καταχέω τόπος , ἐπεί χωρέω σῶμα διό σῶμα ἀδύνατος , ἀδύνατος σῶμα εἰμί ὁ τόπος . ἀλλά μήv οὐδέ ἀσώματος δυνατός , ὡς δείκνυμι · ἢ γάρ πάντῃ . ἀδιάστατος εἰμί , καί οὕτως οὐ σεμαι ὁ διαστατός , ἢ μοναχός μόνος ἢ διχή διαστατός , καί οὕτως οὖον δέχομαι ὅλος κατά ὅλος ἑαυτοῦ ὁ σῶμα , δεῖ δέ ὁ σῶμα ὁ σῶμα εἰμί ἐν τόπος εἰμί . εἰμί τοίνυν μήτε σῶμα δυνατός εἰμί ὁ τόπος μήτε ἀσώματος , ἔοικα ἄρα μηδέ εἰμί ὅλως ὁ τόπος · εἰμί γάρ εἰμί , ἢ σῶμα πάντως εἰμί ἢ ἀσώματος . ἔπειτα , φημί , διά ὅς ἀποδείκνυμι ὅτι εἰμί ὁ τόπος , διά αὐτός οὗτος δυνατός ἀποδείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί . ἀποδείκνυμι δέ μάλιστα διά ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα , εἰμί δέ τοιοῦτος · εἰμί ὁ τόπος εἷς καί ὁ αὐτός Μένων πλείων σῶμα ἄλλοτε ἄλλος δέχομαι , ὅς δέ εἷς καί ὁ αὐτός μένω πλείων δέχομαι σῶμα , οὗτος καί εἰμί καί ἕτερος εἰμί παρά ὁ δέχομαι , ὁ τόπος ἄρα καί εἰμί καί ἕτερος εἰμί ὁ σῶμα ὅς δέχομαι . ὁ αὐτός οὖν οὗτος ἐπιχείρημα δυνατός δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ τόπος . ὥσπερ γάρ ἔνθα πρότερος εἰμί ὁ ὕδωρ , ἐκεῖ ὕστερος οἶνος γίγνομαι ἢ ἀήρ ἢ ἕτερος τίς οὕτως δηλονότι καί ἔνθα πρότερος εἰμί ὁ ὁ ὕδωρ ἐπιφάνεια , ἐκεῖ καί ὁ ὁ οἶνος γίγνομαι ἐπιφάνεια ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ , καί ὁ ὁ ἀήρ ἐξέρχομαι ὁ οἶνος . ὥστε εἰμί καί ἐπιφάνεια τόπος · εἷς γάρ καί ὁ αὖος - τός εἰμί ἄλλοτε ἄλλος ἐπιφάνεια δέχομαι . ὡσαύτως δείκνυμι ὅτι καί γραμμή εἰμί τόπος . εἰμί γάρ εἰμί ἐπιφάνεια τόπος , δῆλος ὅτι καί ὁ πέρας αὐτός εἰμί τόπος , λέγω δέ γραμμή · ἐν ὅς γάρ πρότερος εἰμί ὁ πέρας ὁ ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ , ἐν οὗτος ὕστερος γίγνομαι ὁ πέρας ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ , εἶτα ὁ οἶνος , εἶτα ἄλλοτε ἄλλος · ὥστε γραμμή εἰμί τόπος . ἀλλά εἰμί γραμμή , καί ὁ πέρας αὐτός , δηλονότι ὁ σός - μειόω , κατά ὁ αὐτός λόγος . ἀλλά ἐπεί ἕτερος εἰμί ὁ τόπος καί ἕτερος ὁ ἐν τόπος , ἕτερος εἰμί δηλονότι καί ὁ στιγμή καί ὁ ὁ στιγμή τόπος στιγμή εἰμί καί αὐτός δηλονότι . τίς οὖν ὁ διαφορά στιγμή καί τοπικός στιγμή , οὐδέ ἄν ἐπινοέω τις · σῶμα μέν γάρ καί τόπος σῶμα δυνατός λέγω τις διαφορά , πω σῶμα ὑπάρχω ὁ τόπος , ὅτι ὁ μέν τοπικός σῶμα ἄποιος εἰμί , ὁ δέ ἐν τόπος ποιόω , στιγμή δέ καί τοπικός στιγμή οὐδέ ἐπινοέω διαφορά δυνατός . δυνατός μέν οὖν εἰμί ὁ αὐτός οὗτος καί 〈 ἐπί 〉 ἐπιφάνεια εἶπον καί γραμμή , ἀλλά ὡς ἐπί σαφής μᾶλλον αὐτός ἐπί ὁ σημεῖον γυμνάζω ὁ λόγος . καί ἄλλως εἰμί στιγμή εἰμί τόπος , ἐπεί τόπος διαφορά κύριος μέν ὁ δύο , ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , διά οὗτος δέ καί ὁ λοιπός τέσσαρες , καί οὐδέ κατά ἐπίνοια εἰμί λαμβάνω ἕτερος τόπος διαφορά , δῆλος ὅτι καί ὁ τόπος ὁ σημεῖον κατά εἷς ὅς ὁ διαφορά οὗτος διαφέρω , καί ἢ ἄνω φύσις ἢ κάτω φύσις · ὥστε καί ὁ ἐν αὐτός σημεῖον ἢ βαρύς εἰμί ἢ κοῦφος ( ὁ γάρ κατά φύσις ἐν ὁ ἄνω τόπος ὑπάρχω κοῦφος εἰμί , βαρύς ὁ κάτω ) , ἀδύνατος δέ σημεῖον βαρύς ἢ κοῦφος εἰμί · ὥστε ἀδύνατος σημεῖον τόπος εἰμί . εἰμί δέ μή εἰμί σημεῖον τόπος , οὐδέ γραμμή · ὁ γάρ περιέχω τίς καί ὁ πέρας δηλονότι περιέχω ὁ περιέχω , ἐπεί οὐδέ εἄν αὐτός ἐκεῖνος ὅλος ὡς ὅλος περιέχω . ὥστε εἰμί μή εἰμί σημεῖον τόπος , οὐδέ γραμμή , εἰμί μή γραμμή , οὐδέ ἐπιφάνεια , εἰμί μή οὗτος . οὐδέ σῶμα , εἰμί δέ μή σῶμα μηδέ τις ἄλλος ὁ φυσικός , σχολή γε τις ἄλλος τόπος ἄν εἰμί . ἔοικα ἄρα μηδέ ὅλως εἰμί ὁ τόπος . δύο οὖν οὗτος ἐπιχείρημα ἀναιρέω ὁ τόπος . ἔπειτα , φημί , εἰμί ὁ εἰμί εἰμί ὁ τόπος , ἐπεί πᾶς ὁ εἰμί ἢ νοητός εἰμί ἢ αἰσθητής , καί ὁ αἰσθητής ὁ μέν εἰμί στοιχεῖον ὁ δέ ἐκ στοιχεῖον , καί ὁ νοητός πάλιν ὁ μέν εἰμί στοιχεῖον ὁ δέ ἐκ στοιχεῖον , ἀνάγκη καί ὁ τόπος ὑπό εἷς τίς οὗτος πίπτω , καί ἢ νοητός εἰμί ἢ αἰσθητός , καί ὁπότερος ἄν εἰμί , ἢ στοιχεῖον εἰμί ἢ ἐκ στοιχεῖον . ἀδύνατος δέ εἷς τίς οὗτος ὑπάρχω ὁ τόπος · ὁ μέν γάρ αἰσθητής , λέγω δή ὁ φυσικός σῶμα , καί · ὁ στοιχεῖον ὁ ἐνέργεια εἰμί καί ἐν ὑπο - στάσις σῶμα εἰμί καί αὐτός , οἷος ὁ τέσσαρες οὗτος , δείκνυμι δέ ὅτι ἀδύ - νάω εἰμί ὁ τόπος σῶμα . οὐ ἄρα ὁ αἰσθητής εἰμί ὁ τόπος , οὔτε ὡς στοιχεῖον οὔτε ὡς ἐκ στοιχεῖον . ἀλλά οὐδέ ὁ νοητός δυνατός εἰμί ὁ τόπος · ὁ γάρ νοητός καί ὁ στοιχεῖον νοητός εἰμί ὁ γάρ συλλογισμός στοιχεῖον ὁ πρότασις , καί οὗτος ὁ συλλαβή , νοητός δέ ἄμφω · καί ἐπί ὁ νόημα ὡσαύτως ) , οὗτος δέ παντελῶς ἀδιάστατος κατά μέγεθος οὔτε γάρ γραμμή οὔτε . ἐπιφάνεια εἰμί οὔτε τριχῆ διέ - στήκω ) , ὁ δέ τόπος , εἰμί γε εἰμί , διάστημα εἰμί , ἐπεί καί διάστημα δεκτικός · ὥστε οὐδέ ὁ νοητός ὁ τόπος . | εἰμί τοίνυν μήτε νοητός εἰμί ὁ τόπος μήτε αἰσθητός , πᾶς δέ ὁ εἰμί ἢ νοητός εἰμί ἢ αἰσθητής , ἔοικα ἄρα μή εἰμί ὁ εἰμί ὁ τόπος . εἰμί δέ τις λέγω · τίς κωλύω εἰμί ὡς στοιχεῖον ὁ αἰσθητής μή εἰμί αὐτός σῶμα , ἐπεί καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος στοιχεῖον εἰμί ὁ αἰσθητής ἀσώματος εἰμί ; φημί ὅτι πρῶτος μέν εἴρω , ὅτι ἀδύνατος αὐτός ἀδιάστατος εἰμί διάστημα εἰμί χώρα , ἔπειτα διά ὁ ἑξῆς ἐπιχείρημα τέταρτος εἰμί δείκνυμι καθόλου , ὅτι οὖον μόνος ὡς στοιχεῖον ἀδύνατος εἰμί ὁ τόπος , ἀλλά καί καθόλου κατά οὐδείς ὁ ὁ ἀρχή σημαίνω . · ἐπεί γάρ δείκνυμι ὅτι οὖον ουναω εἰμί οὔτε στοιχεῖον οὔτε ἐκ στοιχεῖον , ὁ δέ εἰμί πᾶς οὖον μόνος στοιχεῖον εἰμί καί ἐκ στοιχεῖον , ἀλλά καί ἕτερος τις παρά οὗτος ὁ γάρ ποιητικός καί τελικός αἴτιος οὔτε στοιχεῖον εἰμί οὔτε πάντως ἐκ στοιχεῖον , ἀλλά ὡς ἀρχή , ὡς εἰμί ὁ κοινός ὁ εἰμί διαίρεσις εἰς ἀρχή καί ὁ ἐκ ἀρχή ) , δείκνυμι δέ ὅτι ἐκ ἀρχή ἀδύνατος εἰμί ὁ τόπος ( ἢ γάρ νοητός εἰμί ἢ σῶμα , οὐδείς δέ οὗτος ἐνδέχομαι αὐτός εἰμί ) , νῦν οὖν βούλομαι δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ὅλως ἀρχή τίς εἰμί ὁ ὅς καί αἰτία ὁ τόπος . τέσσαρες γάρ , φημί , πᾶς ὁ εἰμί ὁ αἴτιος , ὁ ὕλη ὁ εἶδος ὁ ποιητικός ὁ τελικός , οὐδείς δέ οὗτος δύναμαι εἰμί ὁ τόπος . οὐδείς γ·ὰρ ἐκ αὐτός γίγνομαι , ἐκ δέ ὁ ὕλη πᾶς γίγνομαι , καί ὁ μέν τόπος περιέχω , ὁ δέ ὕλη περιέχω · οὐ ἄρα ὡς ὕλη ὁ τόπος . ἀλλά οὐδέ εἶδος ὁ τόπος · ὁ μέν γάρ εἶδος συμπληρωτικός εἰμί ὁ ἕκαστος οὐσία , καί κατά αὐτός ἕκαστος ὁ εἰμί χαρακτηρίζω , καί ὁ ἐξίστημι αὐτός εὐθύς καί φθείρω ( οἷος εἶδος εἰμί πυρός ὁ θερμός καί ξηρός , καί εἰμί ἐξίστημι ὅς - ὁ ὁ πῦρ , οὐκέτι μένω πῦρ , ἀλλά φθείρω ) , ἐξίστημι δέ τίς ὁ οἰκεῖος καί . κατά φύσις τόπος , οὐδείς ἥσσων εἰμί καί σῴζω ὁ οἰκέω εἶδος · ὁ γάρ πῦρ κάτω εἰμί καί ἄνω πῦρ εἰμί οὐδείς ἀίσσω , καί κάτω γίγνομαι ὁ μέν τόπος ἑαυτοῦ ἐξίστημι , ὁ δέ εἶδος ὁ πυρεῖον οὐ ἐξίστημι . ὥστε οὐδέ ὡς εἶδος δύναμαι εἰμί ὁ τόπος . ἀλλά . οὐδέ ὡς ποιητικός αἴτιος · οὐδείς γάρ ὁράω ὑπό τόπος δημιουργέω . ἀλλά οὐδέ ὡς τελικός , ὅς καί παράδοξος · δοκέω γάρ ὡς τέλος τίς καί ἐφετός εἰμί ὁ τόπος . ὁ γάρ ἐφίημι τις βούλομαι ἐκεῖνος γίγνομαι ὅς ἐφίημι , οἷος ὁ ἐφίημι ἀγαθός ἀγαθός βούλομαι γίγνομαι καί ὁ ἐφίημι ὑγίεια ὑγιεινός , οὐδείς δέ ὁ ἐν τόπος τόπος γίγνομαι · ὥστε οὐδέ τελικός αἴτιος ὁ τόπος . οὐδείς ἄα ὁ αἴτιος δύναμαι εἰμί ὁ τόπος · δείκνυμι δέ ὅτι οὐδέ ὁ . αἰτιατός · ἔοικα ἄρα μηδέ εἰμί ὁ τόπος . ἴσος δέ πρός οὗτος ἀπορέω ἄν τις , ὅτι εἰμί ὁ ἐφίημι ἀγαθός ἐν ἀγαθός εἰμί βούλομαι καί ὁ ἐφίημι ὑγίεια ἐν ὑγίεια εἰμί βούλομαι , ὁμοίως δέ καί ὁ ἐφίημι τόπος τις ἐν ἐκεῖνος εἰμί βούλομαι , διά τίς μή ὥσπερ ὁ ἀγαθός καί ὁ ὑγίεια τέλος ὁ ἐφίημι αὐτός , οὗτος δή καί ὁ τόπος τέλος ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι βούλομαι ; ἠρεμέω γοῦν ἕκαστος καί ὁ ἔφεσις παύω ἐν ὁ ἐφετός γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ κατά ὁ τόπος κινέω παύω ὁ κίνησις ἐν ὁ κατά φύσις γίγνομαι τόπος , ὅς καί ἐφίημι · πῶς οὖν οὖον τελικός αἴτιος ὁ τόπος ; φημί οὖν πρῶτος μέν , ὅσπερ ἤδη εἴρω , ὅτι ὁ ἐφίημι τις τυγχάνω αὐτός ἐκεῖνος τε γίγνομαι κατά δύναμις , ὅσπερ εἰμί ὁ ἐφετός , καί ἐκ αὐτός παρονομάζω , ἴσως δέ καί ὁ αὐτός κοινωνέω ὄνομα ὁ γοῦν ὁ ἀγαθός ἐφίημι τε καί τυγχάνω ἀγαθός τε εἰμί καί ὀνομάζω , καί ὁ ὁ ὑγίεια ὑγιεινός , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως ) , ὁ δέ τόπος ἐφίημι οὔτε τόπος γίγνομαι οὔτε ἐκ αὐτός παρονομάζω · ἄν γάρ ὁ ὁ ἀρετή ἐφίημι μή ἐκ αὐτός παρονομάζω , ἀλλά οὖν γε τρόπος τις ἐκεῖνος γίγνομαι ὅσπερ εἰμί ὁ ἀρετή . καί ἄλλως ὁ μέν τελικός αἴτιος ἐν αὐτός ἐνθεωρέω ὁ ὅς εἰμί τέλος , ὁ δέ τόπος πᾶς ὁ ἐντός ἕτερος εἰμί οὐδείς ἐπικοινωνέω ὁ πρᾶγμα . ἔπειτα , φημί , καί ὁ Ζήνων ἀπορία ζητέω τις λόγος καί ἀπολογία · εἰμί γάρ πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος , ὡς δοκέω τις , εἰμί οεʹ καί ὁ τόπος ὁ εἰμί , καί ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπος εἰμί , καί πάλιν ἐκεῖνος ἐν ἄλλος , καί τοῦτος ἐπί ἤπειρος . οὗτος μέν οὖν πέμπτος ἐπιχείρημα , ἕκτος δέ καί τελευταῖος τίθημι ὁ ἐκ ὁ αὐξάνω . εἰμί μήτε , φημί , σῶμα ἐνδέχομαι εἰμί Χωρὶς τόπος , εἰμί γε ὁ εἰμί πᾶς ἐν τόπος φημί , μήτε τόπος ἐνδέχομαι εἰμί κενός σῶμα δείκνυμι γάρ μικρός ὕστερος ὅτι κενός ἀδύνατος εἰμί ) , τίς εἴρω περί ὁ αὐξάνω ; ὅταν γαρ μείζων γίγνομαι σῶμα αὐξάνω , οὗτος πόθεν ὑπάρχω τόπος ; πᾶς γάρ ἤδη πληρόω διά ὁ μή εἰμί κενός · ἀνάγκη οὖν μείζων γίγνομαι καί ὁ τόπος , καί συναυξάνω ὁ σῶμα . πῶς οὖν ἢ πόθεν αὐξάνω ὁ ὁ - πούς , χαλεπός συνοράω . καί εἰμί ὁ αὐξάνω μείζων τόπος ἐπέχω , καί ὁ τόπος ἐπέχω μείζων τόπος καί εἰμί πάλιν ὁ τόπος ἐν τόπος , ἔπειτα καί ὅς καταλαμβάνω ἢ κενός εἰμί πρό οὗτος , ἢ πλήρης σῶμα · ἀλλά οὔτε κενός εἰμί δυνατός , οὔτε ἐν ὁ αὐτός δύο τόπος καί δύο σῶμα εἰμί · λείπω ὁ προστίθημι ὁ αὐξάνω σῶμα μή εἰμί ἐν τόπος , ὅσπερ καί αὐτός ἀδύνατος . εἰμί ἐν αὐξάνω μέν ὁ σῶμα , τόπος δέ εἴπερ εἰμί , οὔτε κενός εἰμί ἐνδέχομαι οὔτε σῶμα μή εἰμί ἐν τόπος , ἐν δέ ὁ ὁ σῶμα αὐξάνω οὗτος ἕτερος ἀνάγκη συμβαίνω , ἔοικα ἄρα μή εἰμί ὅλως ὁ τόπος . οὖον μήv ἀλλά ἔχω γε ἀπορία , εἰμί εἰμί , τίς εἰμί . εἰμί καί εἰμί ὦ τόπος , φημί , ἀποδείκνυμι , ἀλλά ὁ περί ὁ τίς εἰμί λόγος ἔχω πολύς ἀπορία , ὡς περιίστημι πάλιν ἐντεῦθεν ἐγώ ὁ λόγος εἰς ὁ μηδέ ὅλως αὐτός εἰμί . διάστημα μέν οὖν ἔχω τρεῖς , μῆκος πλάτος βάθος , ὅς ὁρίζω σῶμα πᾶς . Ζεύς μέν οὖν ὁ διάστημα ἔχω τρεῖς ὁ μικρός πρότασις δείκνυμι , διά δέ ὁ ὅς ὁρίζω σῶμα πᾶς ὁ μείζων . εἰμί δέ ὁ μέν μικρός ὅς τόπος τριχῆ διΐστημι , ὁ δέ μείζων τότος τριχῆ διαστατός σάω , παρίημι δέ ὁ συμπέρασμα , ὡς προφανής εἰμί δέ ὅς τόπος ἄρα σάω ) , ὁ δέ ἕπω ἄτοπος ὁ συμπέρασμα οὗτος , ὅσπερ εἰμί καί ὁ δύο συλλογισμός ὑποθετικός εἰμί συμπέρασμα , οὗτος τίθημι εἶπον ἀδύνατος δέ σῶμα εἰμί ὁ τόπος . εἰμί δέ ὁ ὑποθετικός τοιοῦτος · εἰμί ὁ τόπος σῶμα , δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός ἄν ἐάω , ἀλλά μήv ἀδύνατος δύο ἐν ὁ αὐτός εἰμί σῶμα , οὐδέ ὁ τόπος ἄρα δυνατός σῶμα εἰμί . οὗτος οὖν ὁ συλλογισμός ὁ μέν συνάπτω παραλείβω , ὁ ἰάομαι ὁ τόπος σῶμα , δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἄν εἰμί , ὁ δέ συμπέρασμα καί ὁ πρόσληψις τίθημι , πρῶτος μέν ὁ συμπέρασμα εἶπον ἀδύνατος δέ σῶμα εἰμί ὁ τόπος , εἶτα ὁ πρόσληψις εἶπον ἐν αὐτός γάρ εἄν εἰμί δύο σῶμα , ὅσπερ αὐτός εἰμί ὁ ἀδύνατος δέ ἐν ὁ αὐτός δύο σῶμα εἶμαι . ἔτι εἰμί εἰμί σῶμα τόπος καί χώρα . ὁ δύο ἐπιχείρημα . ὁ γάρ αὐτός ἁρμόζω λόγος . ὁ αὐτός , φημί , λόγος ὁ περί ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα , ὅς ἐπιφέρω , ἁρμόζω εἰς ὁ δείκνυμι ὅτι , εἰμί εἰμί σῶμα τόπος , καί ἐπιφάνεια εἰμί καί γραμμή καί σημεῖον . ὥστε εἰμί μηδέ οὗτος ἕτερος εἰμί ὁ τόπος , οὐδέ ὁ ἄλλος οὐδείς . εἰμί μή ὁ στιγμή , φημί , ἕτερος εἰμί ὁ τόπος , οὐδέ γραμμή δη - λονότι οὐδέ ἐπιφάνεια οὐδέ σῶμα . πῶς δέ οὐ ἕτερος ὁ στιγμή ὁ τόπος ὁ στιγμή ; τίς γάρ διαφέρω ὁ ὁ στιγμή τόπος αὐτός ὁ στιγμή ; μείζων μέν γάρ αὐτός οὐ εἰμί ὅς γάρ περισσεύω μέρος , οὗτος μηδείς αὐτός περιέχω οὐδέ τόπος εἰμί κατά οὗτος ) , ἴσος δέ εἰμί αὐτός οὗτος εἰμί στιγμή , ὥστε ὁ ὅλος εἷς εἰμί στιγμή . ἐφαρμόζω γάρ ὁ στιγμή · ἄν γάρ μυρίος ἐπισυντίθημι , οὖον ποιέω μείζων ὁ ὅλος . εἰμί δέ εἷς εἰμί στιγμή , οὐ ἄν · εἰμί ἕτερος ὁ τοπικός στιγμή . καί ὁ ἐν τόπος στιγμή . ὁ αὐτός καί ἐπί γραμμή καί ἐπιφάνεια . εἰμί τοίνυν μηδείς οὗτος εἰμί τόπος , οὐδέ σῶμα ἄν εἰμί · ὁ γάρ ἐν τόπος εἰμί κ·αθ’ ὅλος ἑαυτοῦ ἐν τόπος ὀφείλω εἰμί , ὥσπερ ὁ ἐν ὁ κέραμος οἶνος . τις γάρ ἄν ποτός καί τίθημι εἰμί ὁ τόπος ; οὔτε γάρ στοιχεῖον οἷος τε εἰμί ὁ τόπος οὔτε ἐκ στοιχεῖον . Τρίτος οὗτος ἐπιχείρημα . τοιοῦτος ἔχω φύσις ἀντί ὁ οεκτικὴν σῶμα , εἷς καί ὁ αὐτός Μένων ἀμετάβλητος καί μηδείς εἰς ὁ οὐσία ὁ σῶμα συντελέω . οὗτος δέ εἶπον , διότι δοκέω ὅς Πλάτων ὁ τόπος ὁ ὕλη λέγω , ὅσπερ ἐφεξῆς ἐλέγχω . φυλάσσω οὖν , φημί , ὁ ἀληθής περί ὁ τόπος ἔννοια , ὅς αὐτοφυής ἔχω , καί μή κατά - χράω ὁ ὄνομα , χαλεπός ἀποδίδωμι ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος . ἐκ δέ ὁ νοητός στοιχεῖον οὐδείς γίγνομαι μέγεθος . καί μήv ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος στοιχεῖον , οὐ αἰσθητής ὁ γάρ σύνθεος - ὁ εἰμί ὁ αἰσθητός ) , καί ὅμως ἐκ ὁ σύνθεσις αὐτός νοητός εἰμί γίγνομαι μέγεθος · ἀλλά οὗτος μέν οὐδέ ὑφίστημι ποτός ἐνέργεια κατά ἑαυτοῦ , περί δέ ὁ ὑφίστημι ὁ λόγος , ὑφίστημι δέ καί ὁ τόπος · οὐ ἁπλόος οὖν περί πᾶς στοιχεῖον νοητός φημί , ἀλλά περί στοιχεῖον ὅστις νοητός πρᾶγμα εἰμί στοιχεῖον , καί αὐτός δηλονότι νοητός εἰμί . ἐκ οὗτος οὖν , φημί , συντίθημι μέγεθος οὐδείς γίγνομαι , οἷος ἐκ ὁράω ἢ ἐκ πρότασις · νοητός γάρ καί ὁ ἐκ οὗτος , ὁ συλλογισμός . ἔτι δέ καί τίς ἄν τις τίθημι ὁ εἰμί αἴτιος εἰμί ὁ τόπος ; ἐπεί ἐν ὁ κατασκευή ὁ περί ὁ τόπος λόγος λέγω ὅτι μέγας δύναμις ἔχω ὁ τόπος , ἐν οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἐναντίος κατά - σκευάζω βούλομαι , ὅτι οὐδείς ὁ εἰμί συντελής · εἰς οὐδείς γάρ ὁ αἴτιος ἀνάγω δύντι . οὔτε ὡς εἶδος καί λόγος ὁ πρᾶγμα . ἐκ παράλληλος ὁ εἶδος καί λόγος · οὐδείς γάρ ἕτερος εἰμί ὁ εἶδος ἕκαστος ἢ ὁ ὁρισμός ὁ ὁ τίς εἰμί εἰμί σημαίνω . ἔτι δέ καί αὐτός , εἰμί ὁ εἰμί εἰμί , ποῦ εἰμί ; ἄλλος ἐπιχείρημα . εἰμί πᾶς , φημί , ὁ εἰμί ἐν τόπος , εἰμί δέ ὁ εἰμί καί ὁ τόπος , καί ὁ τόπος ἄν ἐν τόπος εἰμί , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . ὁ γάρ Ζήνων ἀπορία ζητέω τις λόγος , τουτέστι λύσις καί ἀπος - λόγιος , ἴσως ὁ Ζήνων οὗτος ἀπορέω καί ἀναιρέω ἐκ ὁ εἰμί ὁ ὁ τόπος διαφορά διά ὁ καθόλου ὁ τόπος ἀναιρέω , διά ὁ δείκνυμι εἷς ὁ ὅς ὑπάρχω · ὁ γάρ ὁ τόπος διαφορά σαφῶς ὁ πλῆθος ὁ πρᾶγμα παρίστημι . οὗτος δέ ἐκ στοχασμός φημί · οὖον γάρ ἔχω εἶπον σαφῶς τίς βούλομαι ὁ Ζήνων οὗτος ἀπορέω . ἴσως δέ καί ὁ ἄπειμι - ἀντίμοιρος εἰσάγω βούλομαι · εἰμί γάρ ὁ τόπος ἐν τόπος , ἐκεῖνος ἐν ἄλλος δηλονότι , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος · ὥστε εἰμί ὁ ἤπειρος . ἢ εἰμί τις βούλομαι εὐγνωμόνως ἀκούω , ἴσως ὁ Ζήνων ἀναιρέω ὁ λόγος ὁ λέγω πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος εἰμί οὗτος λέγω , ὅτι εἰμί πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος , καί ὁ τόπος δέ ὁ εἰμί , καί ὁ | τόπος ἐν τόπος εἰμί ἄν , ἐκεῖνος ἐν ἄλλος , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος · ὥστε εἰμί οὗτος ἄτοπος καί ἀδύνατος , οὖον πᾶς ἄρα ὁ εἰμί ἐν τόπος . ἔτι ὥσπερ ἅπας σῶμα ἐν τόπος , οὗτος καί ἐν τόπος ἅπας σῶμα . ὁ τελευταῖος ἐπιχείρημα . ἀξίωμα δέ ὁ δύο οὗτος προλαμβάνω , ὁ μέν ὅτι πᾶς σῶμα ἐν τόπος τοῦτος γάρ παρά πᾶς κοινῶς ὡμολό - γῄτης , εἰμί γε καί ὁ εἰμί · πᾶς ἐν τόπος λέγω ) , ὁ δέ λαμβάνω ὡς ἀκόλουθος , ὁ ἐν πᾶς τόπος σῶμα εἰμί · ὁ γάρ τόπος πρός ὁ ἐν τόπος λέγω , δείκνυμι δέ καί ἐφεξῆς ὅτι οὐδείς κενός . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω , φημί , τίς εἴρω περί ὁ αὐξάνω ; ὁ γάρ προστίθημι σῶμα ἢ οὐ εἰμί ἐν τόπος , ὅσπερ ἀδύνατος κατά ὁ ὁ τόπος εἰσάγω , ἢ ἐν τις προυπαρχω κενός γίγνομαι , ὅσπερ καί αὐτός ἐλέγχω , ἢ ὁ τόπος αὐξάνω καί ἐκ μικρός μείζων γίγνομαι , ὅσπερ καί αὐτός γελοῖος · τίς γάρ ἄν ἐπινοέω τόπος αὔξησις ; ἐκ οὗτος οὖν πᾶς , φημί , οὖον μόνος τίς εἰμί ὁ τόπος οὐ εὑρίσκω , ὅσπερ πρόκειμαι δείκνυμι , ἀλλά περιέρχομαι ἐγώ εἰς ὁ μηδέ εἰμί ὅλως ὁ τόπος δείκνυμι . ἐπεί δέ ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ κατά ἄλλος λέγω , καί τόπος ὁ μέν κοινός , ἐν ὅς ἅπας ὁ σῶμα εἰμί , ὁ δέ ἴδιος , ἐν ὅς πρῶτος . ἐπεί ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , ὅτι ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος οὖον ὁ αὐτός εἰμί ἀποφαίνω περί αὐτός , ἀλλά ἐκ μέν τίνω ὑπάρχω αὐτός νομίζω ἄν ὁ εἶδος ἕκαστος εἰμί ὁ τόπος , ἐκ δέ τίνω ὁ ὕλη , νῦν αὐτός οὗτος βούλομαι δείκνυμι , ἐκ τίνω μέν ὕλη ἄν νομίζω ἐκ τίνω δέ εἶδος , εἶτα ἐφεξῆς διά πλείων ἐπιχείρημα δείκνυμι , ὅτι οὔτε ὕλη δύναμαι εἰμί οὔτε εἶδος . ἵνα οὖν δείκνυμι πῶς μέν εἶδος ἄν ὑπονοέω πῶς ως δέ ὕλη , ὅσπερ εἴωθα ἀεί ποιέω καί νῦν ποιέω , λέγω δή ὁ διάφορος ὁ τόπος σημαίνω διαιρέω , καί ἀφορίζω τίς ὁ κύριος τόπος καί περί ὅς νῦν ποιέω ὁ λόγος . καί ἄλλως γάρ εἴωθα ἀεί ὁ ὁμώνυμος φωνή διαστέλλω ὁ διάφορος σημαίνω , καί ἀφορίζω ὁ πρό · κεῖμαι περί ὅς ὁ λόγος . οὗτος οὖν καί νῦν ποιέω ἀναγκαῖον τε ὑπάρχω ὁ περί τόπος ποιέω ὁ λόγος , καί ἄλλως εἰς ὁ δείκνυμι , ὅτι ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος ποτέ μέν εἶδος δοκέω εἰμί , ποτέ δέ ὕλη · ὁ γάρ κοινός λέγω τόπος οὐ ἔχω ἔμφασις ὁ νομίζω ἄν εἶδος . ἵνα οὖν μανθάνω ποσαχῶς λέγω ὁ τόπος , διαίρεσις χράω τοιοῦτος , ὅτι εἰμί ὁ μέν πρῶτος ὁ δέ κατά ἄλλος , καί ὁ τόπος ὁ μέν τίς εἰμί πρῶτος καί κύριος ἕκαστος . ὁ δέ κατά ἄλλος . οἷος λέγω ὁ ἄνθρω - πούς καί αἰσθητικός εἰμί , καί νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός , ἀλλά αἰσθητικός μέν κατά . ἄλλος ὅς γάρ ζῷον , οὐ ὅς ἄνθρωπος ) , νόος δέ καί ἐπιστήμη δεκτικός ὅς ἄνθρωπος . καί ἐπί ἄλλος πλεῖστος ὡσαύτως . καί ὁ τόπος οὖν ὁ μέν τις εἰμί πρῶτος καί κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ κατά ἄλλος · λέγω γάρ , φημί , ἐν ὁ οὐρανός εἰμί οὖον πρῶτος , ἀλλά κατά ἄλλος , ὁ ὁ οὖον - ῥαίνω πᾶς ὁ εἰμί περιέχω · οὖον γάρ δή γε ἐν ὁ οὐρανός εἰμί , ἀλλά εἰμί μέν ἐν ὁ ἀήρ , ὁ δέ ὁ ἀήρ ἐν ὁ οὐρανός εἰμί ἐγώ ἐν ὁ οὐρανός λέγω εἰμί . κατά ἄλλος οὖν ἐν ὁ οὐρανός εἰμί , οὖον πρῶτος . ὁμοίως καί ἐν ὁ ἀήρ λέγω εἰμί οὖον πρῶτος , ἀλλά ὁ ἐν ὅδε ἢ ὅδε ὁ μόριον αὐτός εἰμί · καί ἐν ὁ γῆ δέ λέγω εἰμί οὖον πρῶτος , ἀλλά ὁ ἐν μόριον αὐτός εἰμί , ὅσπερ μετά ὅδε ὁ μόριον ὁ ἀήρ προσεχῶς ἐγώ μόνος περιέχω · καί οὗτος εἰμί ὁ πρῶτος καί κύριος ἕκαστος τόπος , ὁ προσεχῶς εἷς ἕκαστος περιέχω μόνος καί ἀφορίζω ἀπό ὁ ἄλλος . εἰμί οὖν , ὡς ὅρος περιλαμβάνω , κύριος ὁ τόπος ὁ περιέχω προσεχῶς ἕκαστος ὁ σῶμα . εἰμί δέ ὁ περιέχω ἕκαστος , οὗτος εἰμί ὁ τόπος , πέρας τίς ἄν εἰμί , φημί , ὁ τόπος · εἰμί δέ ὁ τόπος εἰμί ὁ πρῶτος περατόω ἕκαστος καί ὁρίζω , δοκέω εἄν ὁ εἶδος εἰμί ὁ τόπος · οὗτος γάρ ὁ εἶδος εἰμί ἴδιος , ὁ ὁρίζω καί περατόω ἕκαστος καί ὁ λοιπός ἀποκρίνω . ἐκ οὗτος μέν οὖν , φημί , δοκέω εἄν εἰμί ὁ εἶδος ὁ ἕκαστος τόπος , ἐκ ἄλλος δέ πάλιν ὑπάρχω αὐτός νομίζω εἄν ὕλη εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί ὁ τόπος διάστημα τίς χωρητικόν τε καί δεκτικός ὁ μέγεθος , δοκέω εἄν ὕλη εἰμί · τοιοῦτος γάρ καί ὁ ὕλη ἀόριστος τίς εἰμί διάστημα κατά ἑαυτοῦ , ὁρίζω δέ ὁ ὁ μέγεθος ἐπιφάνεια καί ἔχω - πῆμα καί ὁ ἄλλος πάθος . εἰμί γάρ ὁ σφαῖρα , φημί , ἀφαιρέω ὁ πάθος καί ὁ σχῆμα καί ὁ πέρας , οὐδείς ἄλλος περιλείπομαι ἢ διάστημα τίς ἀόριστος καί ἀπεράτωτος , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὀγκόω ὕλη . ἐπεί οὖν καί ὁ τόπος τοιοῦτος τίς δοκέω εἰμί εἰμί γάρ διάστημα τίς κατά ἑαυτοῦ ἀσχημάτιστος καί ἄποιος , δεκτικός δέ ὁ σχηματίζω καί ποιέω - Μένων ) , καί οὗτος δοκέω ἄν εἰμί ὕλη . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί ἐκ ὁ Μένων εἷς καί ὁ αὐτός πλείων εἰμί μέγεθος δεκτικός ἄλλοτε ἄλλος · οὗτος γάρ μάλιστα ὁ ὕλη οἰκέω . διά οὗτος , φημί , καί ὁ Πλάτων ἐν ὁ Τίμαιος φημί ὁ μεταληπτικός καί ὁ χώρα εἷς καί ταῦ - ὁ εἰμί , ὁ δέ μεταληπτικός σημαίνω αὐτός ὁ ὕλη · εἰμί τοίνυν ὁ ὕλη μεταληπτικός εἰμί , ὁ δέ μεταληπτικός ὁ χώρα εἰμί , ὁ δέ χώρα οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ὁ τόπος , ὁ ὕλη ἄρα ὁ Πλάτων ὁ τόπος λέγω εἰμί . εἰμί δέ ἐν μέν ὁ Τίμαιος ὁ ὕλη ἄλλως καλέω ὁ μεταληπτικός αὐτός ὀνομάζω , ἐν δέ ὁ ἄγραφος συνουσία ὁ μέγας καί ὁ μικρός αὐτός καλέω , οὐδείς διαφέρω , πλήν ὅτι ὁ μεταληπτικός ὁ χώρα καί ὁ τόπος εἰμί φημί . ὁ μέν οὖν ἄλλος , φημί , πᾶς μόνος ἀποφαίνω περί ὁ τόπος ὅτι εἰμί , μόνος δέ ὁ Πλάτων ἐπιχειρέω εἶπον τίς εἰμί , λέγω ὅτι ὁ ὕλη εἰμί ὁ χώρα καί ὁ τόπος . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης , ὡς εἴωθα , ὁ φαίνω ἐλέγχω εἰκότως · ἐγκαλέω ὁ Πλάτων ὁ ὕλη τόπος εἰμί εἶπον , πρόδηλος δέ ὅτι οὖον οὗτος ὁ τόπος περί ὅς νῦν ἐγώ ὁ λόγος , ὁ δεκτι - κόος ὁ συντίθημι σῶμα , οὗτος λέγω ὁ ὕλη ὁ Πλάτων , ἀλλά κατά ἀναλογία ὁ φυσικός εἶδος τόπος καλέω ὁ ὕλη , διότι ὥσπερ ἅπας σῶμα ἐν τόπος , οὕτως ἅπας εἶδος φυσικός ἐν ὕλη . ὥσπερ ἀμελέω καί αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ψυχή τόπος εἶδος καλέω ἐν ὁ περι Ψυχή πραγματεία · “ καί εὕω δή ” γάρ φημί “ ὁ λέγω ὁ ψυχή τόπος εἶδος ” , καί ὁ νόος ὁ νοητός εἶδος τόπος φημί . οὕτως οὖν καί ὁ Πλάτων ὁ ὕλη τόπος ὁ φυσικός εἶδος φημί · εἰμί γάρ ὡς ἔχω ὁ ψυχικός εἶδος πρός ὁ Ψυχή , οὕτως ἔχω καί ὁ φυσικός εἶδος πρός ὁ ὕλη , ὁ δέ ψυχή τόπος ὁ ψυχικός εἶδος , καί ὁ ὕλη ἄρα τόπος ὁ φυσικός εἶδος ἄν εἰμί , ὡς δεκτικός αὐτός καί ἄνευ αὐτός συνίστημι μή δύναμαι . ἀναλογέω γάρ ὁ μέν χωριστός καί ἐξαιρέω εἶδος πατήρ , μήτηρ δέ ὁ ὕλη , σπέρμα δέ ὁ δημιουργικός λόγος , ὁ ἐκ ὁ χωριστής εἶδος ἐνδίδομαι εἰς ὁ ὕλη , κύημα δέ ὁ ἐκ ὁ λόγος ὁ δημιουργικός ἀναβλαστάνω ἐν ὁ ὕλη φυσικός εἶδος . διά οὗτος μήτηρ ὁ ὕλη τιθήνη τε καί δεξαμενή ὁ Τίμαιος καλέω , καλέω δέ καί μεταληπτικός ὁ ὕλη , ὡς ὁ εἶδος πᾶς μεταλαμβάνω καί δέχομαι , καί μόνος μεταλαμβάνω , μηδαμῶς δέ μεταλαμβάνω . πῶς δέ καί μέγας καί μικρός αὐτός καλέω , πολλάκις εἴρω , ὅτι ὡς δεκτικός ὁ ἐναντίος , πρῶτος δέ ἐναντίωσις καί γενικός ὁ κατά ὁ μέγας καί ὁ μικρός , ἐπεί καί πρῶτος ὀγκόω ὁ ὕλη ποσῴζω , ὁ δέ ποσός πρῶτος ἀντίθεσις ὁ κατά ὁ μέγας καί ὁ μικρός Oὕτως οὖν ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος δείκνυμι ἐκ τίνω μέν ὕλη δοκέω ὅς εἰμί , ἐκ τίνω δέ εἶδος , ἐφεξῆς διά πλείων ἐπιχείρημα βρόχος , ὅτι οὔτε ὕλη δυνατός εἰμί ὁ τόπος οὔτε εἶδος . εἰμί δέ ἀριθμέω ὁ πᾶς ἐπιχείρημα ὀκτώ . διά μέν οὖν ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα κοινός λόγος δείκνυμι , ὅτι οὔτε ὕλη δύναμαι εἰμί ὁ τόπος οὔτε εἶδος , λόγος τοιοῦτος · ὁ ὕλη , φημί , καί ὁ εἶδος ἀχώριστος εἰμί ὁ πρᾶγμα ὅσπερ εἰμί ὕλη καί εἶδος , ὁ τόπος χωρίζω ὁ πρᾶγμα ὅς λέγω ἵημι τόπος , ὁ τόπος ἄρα οὔτε εἶδος εἰμί οὔτε ὕλη . ὅτι γάρ χωρίζω ὁ πρᾶγμα ὁ τόπος ἐν ὅς εἰμί , πρόδηλος · ἐν γάρ ὁ τόπος , φημί , ἔνθα πρότερος εἰμί ὕδωρ , ἐν οὗτος ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι , ὥσπερ καί ἐν ὁ ἀγγεῖον ἐν ὅς πρότερος εἰμί οἶνος , ἐν οὗτος ἐξέρχομαι ὕδωρ γ·ινω ὁ ἀήρ · καί γάρ ὁ ἀγγεῖον , φημί , τόπος εἰμί μεταφορητός , ὥσπερ καί ὁ τόπος οἷος ἀγγεῖον ἀμετακίνητος . ὥσπερ οὖν ὁ ἀγγεῖον οὖον - δέν εἰμί ὁ ἐν αὐτός , οὐ ὕλη οὐ εἶδος οὐ ἕτερος τίς , διότι ὕλη μέν καί εἶδος καί ὁ τοιοῦτος ἀχώριστος ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ κέραμος χωριστός , οὗτος δή φημί καθόλου καί ἐπί τόπος . ὁ δέ δύο ἐπιχείρημα μεμερισμένως προφέρω · ὁ μέν γάρ αὐτός λόγος δείκνυμι , ὅτι ὁ εἶδος οὐ εἰμί ὁ τόπος , εἰμί γε ὁ μέν εἶδος ἀχώριστος ὁ δέ τόπος χωριστός , ὅτι δέ οὐδέ ὕλη ὁ τόπος , δείκνυμι οὕτως · ὁ τόπος περιέχω ὁ ἐν ὁ τόπος , ὁ ὕλη περιέχω καί οὖον περιέχω , ὁ τόπος ἄρα ὕλη οὐ εἰμί . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα τοιοῦτος · ὁ τόπος ἔξωθεν εἰμί ὁ πρᾶγμα ὅς ἄν εἰμί τόπος , ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὐ εἰμί ἔξωθεν ὁ πρᾶγμα , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . τέταρτος διά ὑποθετικός συλλογισμός οὕτως · εἰμί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος τόπος , οὐδείς εἄν φέρω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος οὐδείς γάρ φέρω ἐπί οὗτος ἐπί ὅς εἰμί , εἰμί δέ ἕκαστος ἐν ὁ ἑαυτοῦ ὕλη καί ὁ εἶδος ) , ἀλλά μήv πᾶς φέρω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ὁ ὕλη ἄρα καί ὁ εἶδος τόπος οὐ εἰμί . ὁ αὐτός οὗτος ἐπιχείρημα εἰμί καί κατηγορικός σχηματίζω ποιέω πέμπτος συλλογισμός οὕτως · ὁ κατά φύσις κινέω ἐπί ὁ οἰκεῖος φέρω τόπος , οὐδείς ὁ κινέω ἐπί ὁ ὕλη φέρω ἢ ὁ εἶδος , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . ὁ σχῆμα τρίτος . ὅτι γάρ οὐδείς κινέω ἐπί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος , προφανής · κινέω γάρ τίς ἐπί οὗτος ἐπί ὅς πρότερος οὐ εἰμί , πᾶς δέ ὁ εἰμί αὐτός ἐν ὁ ὕλη ἔχω καί ὁ εἶδος . ἕκτος · ἐν ὁ τόπος ὁ ἄνω ὑπάρχω καί ὁ κάτω , ἐπί ὁ καί κινέω ὁ κινέω , ἐν ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὐ ὑπάρχω ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . ἕβδομος ἐπιχείρημα τοιοῦτος · εἰμί ὁ εἶδος , φημί , ἢ ἧ ὕλη τόπος εἰμί , ὁ δέ ὕλη καί ὁ εἶδος ἐν ὁ πρᾶγμα εἰμί , λέγω δή ὁ σύνθετος , μεταβάλλω δέ ὁ πρᾶγμα ἀπό τόπος εἰς τόπος , συγκινέω δηλονότι καί οὗτος ὁ πρᾶγμα καί συμπαραγίγνομαι ὅσπερ ἄν καί ὁ πρᾶγμα · ὥστε καί ὁ τόπος συμμεταβάλλω ὁ πρᾶγμα ἀπό τόπος εἰς τόπος . πρῶτος μέν οὖν ἄτοπος κινέω ὁ τόπος , ἔπειτα συμβαίνω ὁ τόπος ἐν τόπος εἰμί . εἰμί γάρ ὁ συντίθημι ἐν τόπος γίγνομαι ὅταν ἐνθένδε ἐκεῖσε μεταβαίνω , ὁ δέ συντίθημι οὐδείς ἕτερος εἰμί παρά ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος , δῆλος ὅτι καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος ἐν τόπος γίγνομαι · ὁ δέ ὕλη καί ὁ εἶδος τόπος εἰμί · ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπος γίγνομαι . ἀνάγω δέ ὑπό ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ συλλογισμός οὕτως · ὁ τόπος ἢ ὕλη εἰμί ἢ εἶδος , ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος ἐν ὁ σύνθετος εἰμί οὐδείς γάρ ἕτερος εἰμί ὁ συντίθημι παρά ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος ) , ὁ συντίθημι μεταβάλλω ἀπό τόπος εἰς ἕτερος γίγνομαι ὁ - πως , ὁ τόπος ἄρα μεταβάλλω ἀπό τόπος εἰς ἕτερος γίγνομαι τόπος . εἰμί δέ ἄτοπος ὁ τόπος ἐν τόπος γίγνομαι , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος · οὗτος γάρ ὁ ὑπόθεσις ὁ ἄτοπος ἀκολουθέω . ὄγδοος ἐπιχείρημα · εἰμί ὁ εἶδος , φημί , τόπος , ὅταν φθείρω ὁ ὕδωρ καί μεταβάλλω εἰς ἀήρ , φθείρω ἐκ ἀνάγκη καί ὁ ὁ ὕδωρ τόπος , εἴπερ ὁ εἶδος εἰμί ὁ ὁ - πούς . καί τίς εἄν ἐπινοέω φθορά τόπος ; ὥσπερ γάρ οὐδέ γένεσις τόπος εἰμί , οὕτως οὐδέ φθορά τόπος ἄν εἰμί . ἄλλως τε οὐδέ ὁ αἴσθησις ὑπα - γορευω φθείρω ὁ ὁ ὕδωρ τόπος μεταβάλλω εἰς ἀήρ · ἐν οὗτος γάρ ἄλλος τίς γίγνομαι σῶμα . εἰμί δέ ὁ ὕλη τόπος , ἐπεί καί μένω ὁ αὐτός μεταβάλλω εἰς ἀήρ ὁ ὕδωρ , διά τίς ἐν ἄλλος τόπος γίγνομαι εἰς ἀήρ μεταβάλλω ὁ ὕδωρ , καίτοι ὁ ὕλη ὁ αὐτός εἰμί ; διά πᾶς οὖν οὗτος δῆλος ὅτι οὔτε ὕλη ἵημι εἶδος δύναμαι εἰμί ὁ τόπος . ἐπεί δέ ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ κατά ἄλλος λέγω . ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ἀντίκειμαι ὁ κατά συμβεβηκός , ὁ δέ πρῶτος ὁ κατά ἄλλος · ἐνταῦθα οὖν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀντί ὁ πρῶτος εἶπον . ἐπεί ἐν βούλομαι ἐξομοιόω ὁ εἶδος ὁ τόπος , ὁ καί ὁ τόπος ἕκαστος περιγράφω καί περιορίζω , ὥσπερ καί ὁ εἶδος , λέγω δέ ὁ μέν τις κέω - Μύκονος εἰμί τόπος ὁ δέ ἴδιος ἕκαστος , εἰμί δέ ὁ ὁμοιότης ὁ πρός ὁ εἶδος οὖον κατά ὁ κοινός τόπος ἀλλά κατά ὁ ἴδιος , διά οὗτος φημί ἐπεί ὁ εἰμί ὁ μέν εἰμί πρῶτος οὗτος ὅς λέγω , ὁ δέ κατά ἄλλος , καί ὁ τόπος δηλονότι ὁ μέν εἰμί πρῶτος καί κύριος , ὁ ἕκαστος ἴδιος περίειμι ] χόω , ὁ δέ κατά ἄλλος , ὁ κοινός . λέγω γάρ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , διότι ἐν ὅδε ὁ μέρος το·ῦ κόσμος , καί ἐν οὗτος , διότι ἐν ὅδε ὁ πόλις , καί ἐν οὗτος , διότι ἐν ὅδε ὁ οἶκος , καί ἐν οὗτος , διότι ἐν ὁ μέρος ὁ οἶκος ὁ προσεχῶς ἐγώ μόνος περιέχω , ὅσπερ καί κύριος καί πρῶτος εἰμί τόπος ἐμός . ὁ γάρ οἶκος καί ὁ πόλις καί ὁ κόσμος οὖον πρῶτος εἰμί τόπος ἐμός ; ἀλλά κατά ἄλλος · ὁ γάρ οἰκίον τόπος εἰμί ἐμός διά ὁ μόριον ὁ οἶκος ὁ περιέχω ἐγώ , καί ὁ πόλις διά ὁ οἰκίον , καί ἐπί ὁ λοιπός ὡσαύτως . εἰμί δέ εἰμί ὁ τόπος ὁ πρῶτος περιέχω ἕκαστος ὁ σῶμα , πέρας τίς ἄνω εἰμί . τουτέστι ὁ πρῶτος καί προσεχῶς ἕκαστος περιέχω , οὐ ὁ κοινός τόπος . εἰμί δέ ὁ προσεχῶς ἕκαστος περιέχω ὁ τόπος εἰμί , πέρας τίς εἰμί δηλονότι ὁ τόπος · περατόω γάρ ὁ ἐν αὐτός . τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ εἶδος . ὥστε δοκέω εἄν ὁ τόπος ὁ εἶδος εἰμί , ὅς ὁρίζω ὁ μέγεθος καί ὁ ὕλη ὁ ὁ μέγεθος · οὗτος γάρ ἕκαστος πέρας . ὁ μέγεθος λέγω ἄν ὁ συντίθημι , ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος . φημί οὖν ὅτι ὁ εἶδος καί ὁ συντίθημι ὁρίζω · ὁ γάρ ὁρίζω αὐτός κατά ὁ εἶδος εἰμί . καί ὁ ὕλη δέ ὁ σύνθετος ἀόριστος εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁρίζω ὑπό ὁ εἶδος · ὁ γάρ εἶδος , φημί , πέρας εἰμί καί ὁ ὕλη καί ὁ σύνθετος . εἶδος δέ ἔοικα λέγω νῦν ὁ κατά ὁ πέρας · καί γάρ ὁ διάστημα ἀόριστος εἰμί κατά ἑαυτοῦ καί ἀπεράτωτος περατόω καί ὁρίζω ὁ ἐπιφάνεια . ἦς δέ δοκέω ὁ τόπος εἰμί ὁ διάστημα ὁ μέγεθος , ὁ ὕλη · οὗτος γάρ ἕτερος ὁ μέγεθος . τουτέστι καθό ὁ τόπος διάστημα τίς εἰμί δεκτικός ὁ μέγεθος , κατά οὗτος ὕλη δοκέω εἰμί · ἐν γάρ ὁ μέγεθος ὁ ἀόριστος διάστημα ὕλη εἰμί ὁ μέγεθος . ὥσπερ γάρ ὁ πρῶτος ὕλη ὁ ἄλλοτε ἄλλος εἶδος δέχομαι ἕτερος μέν εἰμί παρά αὐτός δείκνυμι , οὐδέποτε δέ Χωρὶς εἶδος εἰμί , οὗτος φημί ἐπεί ποτέ μέν μείζων ποτέ δέ μικρός γίγνομαι ὁ μέγεθος , ἕτερος τίς εἰμί αὐτός ὑπόκειμαι , ὁ ἁπλόος μέγεθος , λέγω δέ διάστημα τίς ἀόριστος ὁ ἴδιος λόγος , ὅσπερ ὁ Πλάτων ὁ “ πλημμελής καί ἄτακτος κινέω ” φημί . ᾠόν οὗτος οὐδέποτε εἰμί εὑρίσκω Χωρὶς ὁράω τις καί πέρας , εἰμί καί ὁ ἴδιος λόγος οὐδείς ὅρος ἔχω οὐδέ πέρας . ὥσπερ οὖν οὗτος ὁ ἀόριστος διάστημα ὕλη εἰμί ὁ μέγεθος ἄλλοτε ἄλλος δέχομαι ἐγώ . γεθος , οὗτος δή καί ὁ τόπος διάστημα εἰμί ἄλλοτε ἄλλος μέγεθος δεκτικός , καί οὗτος ὕλη δοκέω εἄν ἵημι · καί ὥσπερ ὁ ἀόριστος διάστημα ἕτερος εἰμί ὁ μέγεθος , οἷος ὁ δίπηχυς ἢ τρίπηχυς , οὗτος δέ καί ὁ τόπος ἕτερος ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός μέγεθος . οὗτος δέ εἰμί ὁ περιέχω ὑπό ὁ εἶδος καί ὁρίζω , οἷος ὑπό ἐπίπεδος καί πέρας . εἰδοποιέω γάρ ὁ ἀόριστος διάστημα ὁ ἐπίπεδος · αὐτός γάρ κατά ἑαυτοῦ ἀόριστος εἰμί καί ἀπεράτωτος , ὅταν προσλαμβάνω ἐπιφάνεια καί πέρας , οὗτος δέ εἰμί σχῆμα τίς εἶδος , ὁρίζω καί εἰδοποιέω . ὅταν γάρ ἀφαιρέω ὁ πέρας καί ὁ πάθος ὁ σφαῖρα , λείπω οὐδείς εἰμί παρά ὁ ὕλη . ὁ πέρας , τουτέστιν ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ σφαιρικός σχῆμα , ὁ πάθος , τουτέστιν ὁ παθητικός ποιότης , ὁ χρῶμα ὁ βάρος καί ὁ λοιπός · οὗτος γάρ ἀφαιρέω καταλείπω ἀόριστος τις ὄγκος καί ἀπεράτωτος , ὅσπερ εἰμί ὁ ὕλη . ὕλη δέ , ἤϊος ὁ πρῶτος , ἤ , ὅσπερ καλός , ὁ ποσῴζω , ὅστις εἰμί ὁ τριχῆ διαστατός , ὅσπερ κατά αὐτός ἀόριστος εἰμί καί ἀσχημάτιστος οὐδείς γάρ οὔτε ὁρίζω ποσός , οἷος δίπηχυς ἢ τρίπηχυς , οὔτε ἐσχημα - τίνω αὐτός εἰμί ) , ὅθεν ἄλλοτε ἄλλος καί μέγεθος καί σχῆμα δέχομαι , οὗτος δέ καί τις νομίζω εἰμί ὁ πρῶτος ὕλη . Διὸ καί ὁ Πλάτων ὁ ὕλη καί ὁ χώρα ὁ αὐτός φημί εἰμί ἐν ὁ Τίμαιος . Ζεύς οὗτος οὖν , φημί , ὁ αἴτιος , διά ὁ προσέοικα τῆ ὅλος ὁ τόπος , καί ὁ Πλάτων ἐν ὁ τίμιος ὁ ὕλη αὐτός φημί εἰμί ὁ χώρα · ὁ δέ χώρα ὁ τόπος εἰμί · ὥστε αὐτός φημί εἰμί ὁ ὕλη ὁ τόπος . μεταληπτικός δέ καλέω ὁ ὕλη , ὡς ἤδη εἶπον , ὡς ὁ εἶδος μεταλαμ - βαίνω , καί μόνος μεταλαμβάνω , οὐδαμῶς δέ μεταλαμβάνω . εἶπον δέ πῶς αὐτός καί χώρα καλέω , ὅτι κατά ἀναλογία , ὥσπερ καί αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ψυχή τόπος εἶδος ὁ διανοητής , καί ὁ νόος ὁ νοητός . ἄλλος δέ τρόπος ἐκεῖ τε λέγω ὁ μεταληπτικός καί ἐν ὁ λέγω ἄγραφος δόγμα . τουτέστιν ἄλλως ἐν ὁ Τίμαιος ὁ ὕλη ὀνομάζω καί ἄλλως ἐν ὁ ἄγραφος δόγμα , τουτέστιν ἐν ὁ ἄγραφος συνουσία · ἐν μέν ἄγαρ ἄγραφος συνουσία μέγας καί μικρός καλέω ὁ ὅλος , ὡς ἐν ὁ ἔμπρος - ς ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον , καί εἶπον διά τίς μέγας καί μικρός ὁ ὕλη , ἐν δέ ὁ Τίμαιος ὁ μεταληπτικός καλέω ὁ ὕλη διά ὁ ὁ εἶδος μου ταλαμβάνειν . ὁ δέ ἄγραφος συνουσία ὁ Πλάτων αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ἀπογράφω . ὅμως μέντοι ὁ τόπος καί ὁ χώρα ὁ αὐτός θέραψ - φαίνω . εἰμί δέ καί διάφορος , φημί , καλέω ὁ ὕλη , ἀλλά οὖν ὁ τόπος καί ὁ ὕλη ὁ αὐτός φημί · εἰμί γάρ ὁ ὕλη χώρα φημί , ὁ δέ χώρα οὐδείς ἕτερος εἰμί παρά ὁ τόπος , δῆλος ὅτι αὐτός εἰμί ὁ ὕλη ὁ τόπος . ὁ οὖν ἄλλος , φημί , πᾶς ὅτι μέν εἰμί ὁ τόπος εἶπον , τίς δέ εἰμί μη - δένω , μόνος ὁ Πλάτων τίς εἰμί ὁ τόπος εἴρω , ὅτι ὁ ὕλη . εἶπον δέ ὅτι οὖον τοιοῦτος τόπος λέγω εἰμί ὁ ὕλη , περί ὅς νῦν ἐγώ ὁ λόγος , ἀλλά κατά ἀναλογία . διότι ὡς ὁ τόπος ὁ σῶμα δοχεῖον , οὗτος καί ὁ ὕλη ὁ εἶδος . ἄλλος τε γάρ ὁ ἄκρος ἔχω θεωρία , καί Χωρὶς ἀλλήλων . οὖον ῥᾴδιος αὐτός γνωρίζω . καί ἐντεῦθεν , φημί , ὁ χαλεπός ὁ ὁ τόπος θεωρία δείκνυμι . εἴτε γάρ ὕλη εἴτε εἶδος ὁ τόπος μᾶλλον , χαλεπός ὁ περί αὐτός λόγος · εἰς γάρ ὁ ἀρχή ἀνέρχομαι , ὅς ὁ θέα κατά ἑαυτοῦ τε ἄκρος εἰμί καί οὖον ῥᾴδιος , καί διότι πειρώῳθα Χωρίζοντες ἀλλήλων γιγνώσκω , ὁ γιγνώσκω · . Χωρὶς ἀλλά - ἀλλήλων οὐ οἷος τε . ὁ γάρ πρός τίς ὁ ὕλη καί ὁ φυσικός εἶδος · ὅς τε γάρ ὕλη πρός εἶδος λέγω ( Tαὸους γάρ εἰμί ὕλη ) , καί ὁ φυσικός εἶδος ὡσαύτως ὕλη εἰμί εἶδος . ἀλλά μήv ὅτι γε ἀδύνατος ὁπότερος οὗτος *** ὁπότερος οὗτος , ὁ ὒ τε εἴὸους καί ὁ ὕλη . ἐντεῦθεν οὖν ἀνασκευάζω καί δείκνυμι διά πλειόνη , ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος ἐνδέχομαι εἰμί ὁ τόπος . ὁ μέν γάρ εἶδος καί ὁ ὕλη οὖον χωρίζω ὁ πρᾶγμα . ὁ πρῶτος ἐπιχείρημα · ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὖον χωρίζω ὁ πρᾶγμα , ὁ τόπος χωρίζω ὁ πρᾶγμα , οὔτε ὕλη ἄρα οὔτε εἶδος ὁ τόπος . ὁ σχῆμα δύο . ὁ μέν οὖν ῳίζονα πρότασις , ὡς πρόδηλος , οὖον ἰ̣α-ασκευάει , ὁ μικρός δέ κατασκευάζω , λέγω δή ὅτι ὁ τόπος χωρίζω ὁ πρᾶγμα · ἐν ὅς γάρ εἰμί πρότερος ἀήρ , ἐξέρχομαι οὗτος ἄλλος τίς ἐγγίγνομαι , ἀντιμεθίστημι ὁ σῶμα · ὥστε χωρίζω ὁ πρᾶγμα ὁ τόπος . ὥστε οὔτε μόριον οὔτε ἕξις , ἀλλά χωριστός ὁ τόπος ἕκαστος εἰμί . μόριον μέν οἷος χείρ ἢ πούς ἢ ὁ ὁμοιομερής τίς , ἕξις δέ ἤτοι ὁ εἶδος φημί ὁ οὐσιώδης , ἤτοι ἁπλόος πᾶς εἶδος καί ὁ κατά συμβαίνω . ὁ τε γάρ ἀχώριστος καί ὁ χωριστός συμβεβηκός συμμεταφέρω ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ τόπος ἀκίνητος εἰμί καί ὁ πρᾶγμα οὖον συμμεταβαίνω . ὁμοίως δέ οὐδέ ὁ μόριον χωρίζω ὁ πρᾶγμα , ἔστω εἄν εἰμί μόριον · χωρίζω γάρ εὐθύς φθείρω „ ὥστε οὐδείς ὁ πρᾶγμα εἰμί ὁ τόπος . δυνατός δέ μόριον ἀντί ὁ στοιχεῖον ἀκούω , οἷος ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη , ὅσπερ καί μᾶλλον , ἵνα εἰμί συμπέρασμα ὁ ὥστε οὔτε μόριον οὔτε ἕξις οὔτε ὕλη ὁ τόπος · καί τίς λέγω ὕλη καί εἶδος ; ἀλλά οὐδέ ἕξις τις , τουτέστιν οὐδέ συμβεβηκός εἰμί τίς ὁ πρᾶγμα , διότι ὁ μέν τόπος χωρίζω ὁ πρᾶγμα μετακινέω , ὁ δέ συμβεβηκός συμμετερχοντ αὐτός · καί γάρ ὁ χωριστός συμβεβηκός κατά τόπος κινέω ὁ πρᾶγμα συμμεταβαίνω , ὁ δέ τόπος οὖον συμμεταβαίνω αὐτός , ἀλλά χωρίζω αὐτός καί γάρ δοκέω τοιοῦτος τίς εἰμί ὁ τόπος , οἷος ὁ ἀγγεῖον . ἔτι κατασκευάζω ὅτι ὁ τόπος χωρίζω ὁ πρᾶγμα . οὐδείς γάρ , φημί , διαφέρω ὁ τόπος ὁ ἀγγεῖον · καί γάρ ὁ ἀγγεῖον τόπος εἰμί μεταφορητός . ὥσπερ οὖν ὁ ἀγγεῖον χωρίζω ὁ πρᾶγμα ἕτερος γάρ ὁ πρᾶγμα προφανῶς ὁ ἀγγεῖον ) , οὗτος δέ καί ὁ τόπος . ἦς μέν οὖν χωριστός ὁ πρᾶγμα , οὗτος μέν οὐ εἰμί ὁ εἶδος , ὅς δέ περιέχω , οὗτος ἕτερος ὁ ὕλη . ἐντεῦθεν ὁ δύο ἐπιχείρημα μεμερισμένως , ἐκ μέν ὁ αὐτός ὁ πρότερος δείκνυμι ὅτι οὐ εἶδος ὁ τόπος , ὅτι δέ οὐδέ ὕλη ὁ ὁ μέν ὕλη περιέχω , ὁ δέ τόπος περιέχω . δοκέω δέ ἀεί ὁ εἰμί ποῦ αὐτός τίς εἰμί καί ἕτερος τίς ἐκ - τός αὐτός . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα · ὁ τόπος ἐκτός ὁ πρᾶγμα ἕτερος εἰμί παρά αὐτός , ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὐ εἰμί ἐκτός ὁ πρᾶγμα οὐδέ ἕτερος τίς ὁ ὅς εἰμί ὕλη καί εἶδος οὐδείς γάρ ἕτερος εἰμί ὁ συντίθημι ἢ σύνοδος ὕλη καί εἶδος ) , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . Πλάτων μέντοι λεκτέος , εἰμί δεῖ παρεκβαίνω εἶπον , διά τίς οὐ ἐν τόπος ὁ εἶδος καί ὁ ἀριθμός , εἴπερ μεθεκτικός ὁ ἐγκαλέω ὁ Πλάτων , ὅτι εἰμί τόπος φημί ὁ ὕλη εἰμί , συμβαίνω καί ὁ ἀριθμός καί ὁ εἶδος ἐν τόπος εἰμί ἐκ παράλληλος δέ αὐτός ὁ ἀριθμός καί ὁ εἶδος ) · εἰμί γάρ μεθεκτικός ὁ εἶδος ὁ ὕλη , ὁ δέ | ὕλη τόπος , ἐν τόπος ὁ εἶδος εἰμί . καίτοι οὐδέ αὐτός δοκέω ἐν τόπος εἰμί ὁ εἶδος , ὡς καί Ἀριστοτέλης ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἶπον · χωριστός γάρ αὐτός ἵημι καί ὁ Πλάτων βούλομαι . ὥστε ἢ κακῶς ὁ ὕλη τόπος εἶπον ὁ Πλάτων , ἢ ὁ εἶδος ἀναγκάζω ἐν τόπος λέγω , ὅσπερ αὐτός οὖον δοκέω . εἴρω δέ πρός Ἀριστοτέλης , ὅτι πρῶτος μέν οὖον ὁ χωριστής εἶδος λέγω ὁ Πλάτων ὁ ὕλη τόπος εἰμί , ὁ καί φημί μή εἰμί ἐν τόπος , οὐδέ οὗτος ἵημι μεθεκτικός , ἀλλά ὁ φυσικός · ἔπειτα εἶπον ὅτι καί τόπος λέγω οὖον τοιοῦτος τόπος περί ὅς νῦν ἐγώ ποιέω ὁ λόγος , ἀλλά κατά ἀναλογία . εἶπον δέ πολλάκις καί πῶς λέγω ὁ εἶδος ἀριθμός , ὅτι διά ὁ περιοριστικός αὐτός καί περατωτικός . ὁ δέ εἰμί δεῖ παρέκ - βαίνω εἶπον εἴρω , διότι ὁ μέν δείκνυμι ὅτι ὁ ὕλη τόπος οὐ εἰμί , ἀκόλουθος εἰμί τῆ πρόκειμαι θεωρία , ὁ μέντοι λέγω ὅτι εἰμί τόπος εἰμί ὁ ὕλη , εἰμί ὁ εἶδος ἐν τόπος , οὗτος οὐδείς ὁ πάρειμι λόγος συμβάλλω εἰμί , εἴτε ἐν τόπος ἄγω ὁ ἰόω εἴτε μή . δυνατός δέ καί οὗτος ὡς εἰς ὁ πρόκειμαι συντελέω λαμβάνω · εἰμί γάρ ἄτοπος ὁ ὁ εἶδος ἐν τόπος εἰμί , δῆλος ὅτι οὐ εἄν εἰμί ὁ ὕλη τόπος . ἔτι πῶς ἄν φέρω εἰς ὁ αὐτός τόπος ; ὁ τέταρτος ἐπιχείρημα . ἐντεῦθεν γάρ πάλιν ὁ ἀκολουθία πρός ὁ προηγούμενος · ὁ γάρ μεταξύ ἐν παρέκβασις εἰμί πρός Πλάτων . εἰμί ὁ ὕλη οὖν , φημί , καί ὁ εἶδος τόπος , οὐδείς ἄν φέρω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος οὐδείς γάρ φέρω ἐπί ὁ εἶδος αὐτός καί ὁ ὕλη · εἰμί γάρ ἤδη ἐν αὐτός ) , ἀλλά μήv φέρω πᾶς ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ὁ βῶλος κάτω ὁ πῦρ ἄνω , οὐ ἄρα ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος τόπος . ὁ αὐτός δέ καί κατηγορικός ποιέω ἔχω ὁ πέμπτος ἐπιχείρημα · ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος πᾶς φέρω , ἐπί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὐδείς φέρω , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί ὅστε εἶδος . ἀδύνατος γάρ ὅς μή κίνησις μηδέ ὁ ἄνω καί κάτω εἰμί , τόπος εἰμί . οὗτος ἕκτος ἐπιχείρημα , ἅμα δέ καί κατασκευή οὗτος τε ὁ ἐπιχείρημα καί ὁ πρό αὐτός . εἰμί δέ οὗτος ὁ ἐπιχείρημα · ἐν ὁ τόπος ὁ ἄνω ὑπάρχω καί ὁ κάτω , ἐν ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος οὔτε ὁ ἄνω εἰμί οὔτε ὁ κάτω , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . ὁ δέ ἀδύνατος γάρ ου μη κίνησις κατασκευή ἀμφότερος ὁ ἐπιχείρημα · ἐν οἶς γάρ μή εἰμί κίνησις , ἐν οὗτος οὔτε ὁ ἄνω εἰμί καί ὁ κάτω οὔτε φέρω ἄν τίς ἐπί οὗτος , ἐν δέ ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη κίνησις οὐ εἰμί , ὥστε οὔτε φέρω τίς ἐπί οὗτος οὔτε ὁ ἄνω εἰμί ἐν οὗτος καί ὁ κάτω . ὥστε ζητητέος ἐν οὗτος ὁ τόπος , ἐν ὅς δηλονότι κίνησις εἰμί , καί ἐν ὄις ὁ ἄνω καί ὁ κάτω . εἰμί δέ ἐν αὐτός ὁ τόπος δεῖ γάρ , εἴπερ ὁ μορφή καί ὁ ὕλη ) , εἰμί ὁ τόπος ἐν τόπος . Ἕβδομος ἐπιχείρημα · εἰμί ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη τόπος , ἐν ὁ πρᾶγμα δέ εἰμί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος , καί ὁ τόπος ἄρα ἐν ὁ πρᾶγμα εἰμί . ὅταν οὖν μεταβάλλω κατά τόπος ὁ πρᾶγμα , τουτέστι ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος , καί ἐκ ἄλλος τόπος ἄλλος καταλαμβάνω τόπος , συμμεταβάλλω αὐτός δηλονότι καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος · ὅς γάρ εἄν εἰμί ὁ συντίθημι , ἐκεῖ καί ὁ συντι - θέω ἀπολάω ἐκ ἀνάγκη . ὥστε εἰμί ὁ ὅλος ἐν τόπος γίγνομαι , καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος ἐκ ἀνάγκη · οὗτος δέ εἰμί ὁ τόπος · ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπος γίγνομαι . ὥστε ὁ τόπος εἰμί τόπος . ἔτι ὅταν ἐκ ἀήρ ὕδωρ γίγνομαι , ἀπόλλυμι ὁ τόπος · ὅς γάρ ἐν ὁ αὐτός τόπος ὁ γίγνομαι σῶμα . Ο ὄγδοος ἐπιχείρημα · εἰμί ὁ εἶδος , φημί , τόπος , ὅταν ὁ ὕδωρ φθείρω γίγνομαι ἀήρ , φθείρω ὁ εἶδος φθείρω δηλονότι καί ὁ τόπος . τίς οὖν ὁ ὁ τόπος φθορά , οὐ ἄν εἶπον ἔχω · οὖον γάρ δή εἶπον ὅτι οὐ φθείρω , ἀλλά ἐν ὁ γίγνομαι σῶμα ἐκ ὁ ὕδωρ εἰμί ὁ τόπος , λέγω δή ὁ ἀήρ . οὖον γάρ ἐν ὁ αὐτός τόπος εἰμί οὗτος · ἕτερος γάρ ὁ ὁ ἀήρ εἶδος . εἰμί τοίνυν ἕτερος ὁ εἶδος ὁ ἀήρ παρά ὁ ὁ ὕδωρ . ὁ δέ εἶδος ὁ τόπος , οὐ ἐν ὁ αὐτός ἄρα τόπος ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ εἰμί . μετά δέ οὗτος ληπτέος ποσαχῶς ἄλλος ἐν ἄλλος λέγω . δείκνυμι ἐν ἀρχή ὅτι εἰμί ὁ τόπος , εἶτα ἐθέλω ἀποδίδωμι ἄκολος - θώς καί ὁ τίς εἰμί , περιάγω εἰς ἐναντίος ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὅτι εἰμί ἐθέλω ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος ἀποδίδωμι , κινδυνεύω μηδέ εἰμί ὅλως ὁ τόπος . οὕτως ἐπί ἑκάτερος ἐπιχειρέω , ἐπεί ἄρχω ὁ λόγος λέγω ὅτι ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος οὖον ὁ αὐτός εἰμί λαμβάνω περί αὖος - ὁ , ἐφεξῆς δείκνυμι ἐκ τίνω μέν δοκέω ὕλη εἰμί , ἐκ τίνω δέ εἶδος · εἶτα διά πλείων ἀνασκευάζω , ὅτι ἵημι ὕλη δύναμαι εἰμί οὔτε εἶδος . οὗτος εἶπον , ἀκόλουθος ἀνατρέχω ἐπί ὁ δείκνυμι τίς εἰμί ὁ τόπος , καί ὁ αὐτός δοκέω περί ὁ τόπος ἐκτίθημι · οὗτος γάρ δείκνυμι , λέγω δή ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος , λύω πᾶς ὁ ἀπορία ἐκ ὅς δοκέω μή εἰμί ὁ τόπος , καί μάλιστα ὅσος ἐκ ὁ κακῶς λαμβάνω ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος ἀναφύω , ὡς ὁ λαμβάνω ὅτι ὁ τόπος τριχῆ εἰμί διαστατός . εἰμί δέ ὅς καί αὖος - τόθεν ψευδής εἰμί , ὡς ὁ λέγω πᾶς ὁ ὅς ἐν τόπος εἰμί , ἢ πᾶς ὁ ὅς ἢ στοιχεῖον εἰμί ἢ ἐκ στοιχεῖον . βούλομαι οὖν , ὡς εἶπον , ἀποδίδωμι ὁ τίς εἰμί ὁ τόπος , ἀλλά ἐπεί σαφής εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος , ὁ δέ ἐν τόπος ἐν τις εἰμί , βούλομαι ἀπαριθμέω ὁ ὁ ἐν τις σός - μαίνομαι , καί εἶπον ποσαχῶς ὁ ἐν τις λέγω . καί λέγω τοσαυταχῶς ὁ ἐν τις λέγω , ὁσαχῶς καί ὑπό ὁ ἐξηγητής αὐτός εἴωθα λέγω ἐν ὁ ὁ κατηγορία ὑπόμνημα · πλήν οὖον πᾶς ἐκτίθημι ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω , ἀλλά ἐννέα μόνος , παραλιμπάνω δέ δύο , ὁ τε ἐν χρόνος καί ὁ ἐν ὑπόκειμαι . ἅμα δέ καί ζητέω , εἰμί εἰμί τίς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , εἴτε κατά εἷς τίς οὗτος ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω , εἴτε κατά ἄλλος τις τρόπος , δῆλος δέ ὅτι ὁ φυσικός , περί ὅς αὐτός καί ὁ λόγος . ζητέω οὖν πότερον εἰμί τίς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , ἢ πᾶς ἀνάγκη ἢ οὐδαμοῦ εἰμί ἢ ἐν ἄλλος . φημί οὖν ὅτι ἐπεί εἰμί τίς πρῶτος εἰμί , εἰμί δέ καί κατά ἄλλος λέγω γάρ ὁ Σωκράτης λευκός εἰμί οὖον πρῶτος ἀλλά κατά ἄλλος , ὁ ὁ μέρος αὐτός λευκός εἰμί , ὁ σῶμα , ἀλλά οὐδέ ὁ σῶμα πρῶτος λευκός , ἀλλά ὁ ἐπιφάνεια πρῶτος λευκός , διά οὗτος δέ ὁ σῶμα , καί διά οὗτος ὁ Σωκράτης · κατά ἄλλος οὖν λευκός ὁ Σωκράτης , οὖον πρῶτος . ὁμοίως ὑποδέω λέγω Σωκράτης οὖον πρῶτος , ἀλλά κατά ἄλλος , ὁ ὁ μέρος αὐτός ὑποδέω ὁ πούς . ὁμοίως δέ καί ὁράω λέγω ἀπό μέρος , ὁ ὀφθαλμός ) , ἐπεί οὖν εἰμί τις εἰμί πρῶτος , εἰμί δέ καί ἀπό μέρος ἤτοι ἀπλόος κατά ἄλλος , καί ὁ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ πρῶτος εἰμί ἢ ἀπό μέρος . πρῶτος μέν οὖν ἀδύνατος εἰμί αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ , κατά ἄλλος δέ καί ἀπό μέρος δυνατός , ὅταν ὁ λέγω ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ μέν εἰμί οἷος τόπος καί ὁ δέχομαι , ὁ δέ ἐν ἐκεῖνος εἰμί . ἐπεί οὖν ὁ μόριον ὁ ὅλος ὁ ἕτερος εἰμί ἐν ὁ ἕτερος , λέγω εἄν ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , οἷος ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος λέγω εἄν ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , οὖον πρῶτος οὐδέ ὁ ὅλως εἰμί αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ ὁ μόριον αὐτός ὁ ἕτερος ἐν ὁ ἕτερος εἰμί . ὥσπερ λέγω ὁ ἄνθρωπος αὐτοκίνητον οὖον ὁ ὁ ὅλος κινέω καί ὁ ὅλος κινέω , ἀλλά ὁ μέρος μέν τίς αὐτός κινέω μέρος δ·έ τίς κινέω κινέω μέν γάρ ὁ ψυχή , κινέω δέ ὁ σῶμα ) , οὕτως ἄν εἶπον καί αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ μέρος ἐν μέρος εἰμί , ὁ ψυχή ἐν ὁ σῶμα , καί ὁ ὁ οἶνος ἀμφορεύς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ μέρος ἐν μέρος εἰμί , ὁ οἶνος ἐν ὁ ἀμφορεύς . οὗτος οὖν μόνος δύναμαι τίς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ἀπό μέρος , ὡς εἶπον , καί καταχρηστικός . οἶδα γάρ , ὡς ἤδη εἶπον , ὁ τοιοῦτος ὁ συνήθεια χρῆσις , ὁ ἀπό μέρος ὁ ὅλος καλέω , ὡς ὅταν λέγω ὁ Σωκράτης ὑποδέω ἢ ὁράω , ἢ ὁ Σωκράτης ἐπιστήμων εἰμί · ὁ γάρ ὁ ψυχή ἐπιστήμων εἰμί ἢ ὁ ὀφθαλμός ὁράω ἢ ὁ πούς ὑποδέω , οὕτως ἐκ ὁ μέρος ὁ ὅλος ὀνομάζω . οὕτως οὖν καί ἐπί οὗτος ὁ εἰμί μέν τίς ὁ ὁ ὅλος μέρος ἐν τις , μή ἐν ἄλλος μέντοι παρά ὁ ὅλος , λέγω εἄν καί ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . ἐπεί οὖν καί ὁ μόριον ὁ ζῷον ἕκαστος , χείρ λέγω καί πούς καί ὁ λοιπός , ἐν ὁ ὅλος εἰμί , λέγω ἄν καί ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί οὖον πρῶτος , ὡς εἶπον , ἀλλά κατά ἄλλος καί καταχρηστικός . οὕτως οὖν καί ὁ ὁ οἶνος ἀμφορεύς λέγω εἄν αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὡς ἐν τόπος εἰμί , ὁ ὁ μέρος αὐτός ἐν ὁ λοιπός εἰμί ὡς ἐν τόπος · ὁ γάρ μή εἰμί ὁ οἶς ὅλος ἕτερος παρά ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος , οὗτος ὁ ὅλος λέγω αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . οὗτος μέν οὖν μόνος ἐνδέχομαι αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , πρῶτος δέ οὐ ἐνδέχομαι οὔτε κατά ἑαυτοῦ οὔτε κατά συμβεβηκός . καί δείκνυμι ἐφεξῆς οὗτος ὁ τε ἐπαγωγικός χράω τρόπος καί ἔτι ὁ ἀποδεικτικός . ὁ δέ Ἀλέξανδρος καί ἕτερος σημαίνω ὁ ἐν τις παρατίθημι , καί εἷς μέν ὡς ὁ ἅμα ὄνιον φημί , λέγω δή ὁ κατά ὁ ἐπιφάνεια ἅπτω ἀλλήλων · λέγω γάρ εἄν οὗτος ἐν ἀλλήλων εἰμί . ἀλλά δῆλος ὅτι ὁ ἅμα πάντως ἢ ὡς ἐν χρόνος λέγω εἰμί ἢ ὡς ἐν τόπος · ὁ οὖν ἀλλήλων ἅπτω , ὡς ἐν τόπος λέγω ἐν ἀλλήλων · μέρος γάρ εἰμί ὁ ἐπιφάνεια κατά ὅς ἅπτω ἀλλήλων ὁ περιέχω αὐτός τόπος · ὥστε οὐ εἰμί οὗτος ἕτερος σημαίνω ὁ ἐν τις παρά ὁ ἀπαριθμέω τρόπος . οὖς . καί ἕτερος δέ παρατίθημι σημαίνω οὐ ἄκομψος . λέγω γάρ , φημί , ἐν τις καί · ὡς ὑπόκειμαι ἐν συμβεβηκός , ὥσπερ φημί ἐν καλός εἰμί ὁ Δεῖνα , ἢ ἐν κακός πρᾶγμα εἰμί , ἐν οὗτος εἰμί ὁ κατά ἐγώ · φημί γάρ οὕτως ὁ ὑπόκειμαι ἐν συμβεβηκός . ἄλλος δέ ὡς ὅς γένος ἐν ὁ εἶδος , καί ὅλως ὁ ὁ εἶδος ἐν ὁ ὁ εἶδος λόγος . ὐ δεῖ θαυμάζω , εἰμί ὁ γένος λέγω ἐν ὁ εἶδος εἰμί , ὁ πλέω ἐν ὁ μικρός · ὁ γάρ γένος εἰμί μέν καί κοινός τις φύσις πλείων ὑπάρχω καί κατά πλείων κατηγορέω , γίγνομαι δέ καί μέρος ὁ εἶδος , ὅταν ὡς ἤδη ὑπάρχω ἐν ὁ εἶδος θεωρέω . ὥστε κατά ἄλλος καί ἄλλος σχέσις ὁ αὐτός καί καθολικός εἰμί καί μερικός · ὅταν μέν γάρ μήπω συμπλέκω θεωρέω ὁ οἰκεῖος διαφορά , ὁλικός εἰμί , ὅταν δέ συμπλέκω ἀποτελέω ὁ εἶδος , τότε μέρος ὁ εἶδος γίγνομαι · ὁ γάρ ὁρισμός ὁ ἄνθρωπος , λέγω δή ὁ ζῷον λογικός θνητός , ὁ ζῷον γένος εἰμί μέρος ἐπί . διά οὗτος γοῦν καί αὐτός εἶπον ὅτι ἄλλος δέ ὡς ὁ γένος ἐν ὁ εἶδος , ἵνα δείκνυμι ὅτι γένος λέγω οὖον “ ὁ κατά πλείων καί διαφέρω ὁ εἶδος ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω ” , ἀλλά ὁ ἤδη συμπλέκω ὁ διαφορά καί μέρος ὁ εἶδος γίγνομαι , διά οὗτος ἐπάγω καί ὅλως ὁ μέρος ὁ εἶδος ἐν ὁ ὁ εἶδος λόγος · ὁ | γάρ ζῷον μέρος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἐν-περιέχω ἐν ὁ ὁρισμός " αὐτός . ἔτι ὡς ἐν βασιλεύς ὁ ὁ Ἕλλην καί ὅλως ἐν ὁ πρῶτος κινητικός · ὁ γάρ ἄρχω ποιητικός αἴτιος εἰμί ὁ πολιτικός πρᾶγμα . καί Ὅμηρος “ Ζεύς δέ ἐν γόνυ κεῖμαι ” , καί ὁ συνήθεια · πολλάκις γάρ φημί ἐν ὁ ἄρχω εἰμί ὁ ζῶ καί ἀποθνῄσκω . Πάντων δέ κύριος ὁ ὡς ἐν ἀγγεῖον καί ὅλως ὁ ἐν τόπος . εἰμί μέν ὡς δύο λαμβάνω ἕτερος ὁ ὡς ἐν ἀγγεῖον καί ἕτερος ὡς ἐν τόπος , ἐννέα εἰμί ὁ ἀπαριθμέω , εἰμί δέ καθολικός λαμβάνω ὁ ὡς ἐν τόπος καί ὁ ἀγγεῖον μερικός τις εἰμί τόπος , ὀκτώ εἰμί ὁ ὅλος , πλήν εἴτε οὕτως εἴτε ἐκείνως δύο εἰμί ὁ παραλείπω , ὁ ὡς ἐν χρόνος καί ὁ ὡς ἐν ὑπόκειμαι . εἰκότως δέ κύριος εἶπον ὁ ἐν τις ὁ ὡς ἐν τόπος . σαφής ἀρά ἐν οὗτος ὁ διάκρισις ὁ ἐν ὅς καί ὁ ἐν οὗτος . ἀπορέω δέ ἄν τις ἆρα καί αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ ἐνδέχομαι εἰμί , ἢ οὐδείς , ἀλλά πᾶς ἢ οὐδαμοῦ ἢ ἐν ἄλλος . ἀπαριθμέω ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω εἰκότως ζητέω , εἰμί λεʹ - Γέτης τίς καί αὐτός ἐν . ἑαυτοῦ εἰμί , καί εἰμί λέγω , πότερος ὑπό εἷς ὁ ἀπαριθμέω τρόπος πίπτω , ἢ κατά ἄλλος τις τρόπος λέγω αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ἢ οὐ ἐνδέχομαι , φημί , λέγω αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ ἵημι , ἀλλά πᾶς εἰμί τίς περ εἰμί , ἢ ἐν ἄλλος εἰμί ἢ οὐδαμοῦ . οὖον γάρ εἰμί παρά οὗτος · ἢ γάρ ἐν ἑαυτοῦ τίς εἰμί ἢ ἐν ἄλλος ἢ οὐδαμοῦ . διχόω δέ οὗτος εἰμί , ἤτοι κατά ἑαυτοῦ ἢ κατά ἕτερος . ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐνταῦθα ἀντί ὁ πρῶτος ἀκούω . ἰστέον γάρ ὅτι ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ἀντίκειμαι ὁ κατά συμβεβηκός , ὁ δέ πρῶτος ὁ κατά ἄλλος · κατά ἑαυτοῦ μέν ἐν λέγω ὁ Σωκράτης περιπατέω , κατά συμβαίνω δέ ὁ λευκός ἢ ὁ φαλακρός . λέγω δέ ὁ πρῶτος καί ἐπί ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ἐπί ὁ κατά συμβεβηκός , ὁμοίως δέ καί ὁ κατά ἄλλος · οἷος ὅταν εἶπον ὅτι ὁ Σωκράτης βαδίζω , κατά ἑαυτοῦ εἶπον καί πρῶτος , Σωκράτης δέ λέγω ὁ ἐμψυχόω ζῷον · οὖον γάρ κατά ἄλλος τίς βαδίζω , εἰμί μή καθό ζώιον εἰμί . ὅταν δέ ὁ πλοῖον κινέω εἶπον ὁ πλωτήρ κινέω , κατά συμβαίνω εἶπον καί πρῶτος , ἄτη συμ - βαίνω μέν διότι ὁ κατά ἑαυτοῦ κινέω ὁ πλοῖον εἰμί , πρῶτος δέ διότι οὖον κατά ἄλλος , ἀλλά ὅς πλωτήρ εἰμί , κινέω . ὅταν δέ κινέω τις ὁ βακτηρία ὁ θύρα , κατά ἑαυτοῦ κινέω λέγω καί κατά ἄλλος ἤτοι διά ἄλλος . ὅταν δέ , κινέω τῆ βακτηρία ὁ θύρα , εἶπον τότος λευκός κινέω ὁ θύρα , κατά συμβαίνω εἶπον καί κατά ἄλλος . οὖον μόνος δέ ὅταν διά τις μέσος κινέω τίς , λέγω κατά ἄλλος κινέω καί οὖον πρῶτος οὖον γάρ πρῶτος κινέω ὁ ξύλον ὁ τέκτων , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ σκέπαρνον , διά δέ οὗτος ὁ ξύλον ) , ἀλλά καί ὅταν μόριον τίς ποιέω , οἷος ὅταν κινέω ὁ δάκτυλος ὁ Σωκράτης ἢ ὁ πούς ἐν ὁ κοιμάω , λέγω κινέω Σωκράτης , ἀλλά οὖον πρῶτος κινέω ἀλλά κατά ἄλλος , ὁ ὁ πούς κινέω ἢ ὁ δάκτυλος . ὥστε οὐδέ ὁράω πρῶτος εἄν λέγω Σωκράτης , ἆ γε ὁ πρῶτος οὗτος εἰμί , ὅς μή διά ἄλλος τίς ὁ λοιπός ὅλος κατηγορέω , ἀλλά διά ἑαυτοῦ · εἰμί οὖν Σωκράτης εἰμί ὁ ὅλος ζῷον , οὖον κατά ὅλος δέ ἑαυτοῦ ὁ ζῷον ὁράω ἀλλά μόριον , κατά αὐτός μέν ὁράω λέγω ἄν ὁ Σωκράτης , κατά ἄλλος δέ , τουτέστι κατά μόριον , καί οὐ ὅς Σωκράτης εἰμί · Σωκράτης γάρ οὖον κατά μόριον , ἀλλά καθό ὅλος τίς εἰμί , ὁράω δέ οὖον καθό ὅλος τίς εἰμί , ἀλλά καθό ὄψις ἔχω . ἐπεί δέ ὁ ὁ πρῶτος ἀντίκειμαι πολλάκις κατά ἄλλος λέγω πολλάκις δέ διά ἄλλος , ὡς ὁ αὐτός σημαίνω διά ἑκάτερος , εἰμί δήω κύριος χράω ὁ ὄνομα , ὅταν μέν διά ὄργανον μή φυσικός τίς ποιέω , ὡς ὅταν διά ὁ βακτηρία κινέω ὁ θύρα , εὔλογος ὁ διά ἄλλος λέγω , ὅταν δέ διά μόριον , ὁ κατά ἄλλος . οὗτος μέν οὖν ἐπί τοσοῦτος . φημί δέ ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ὁ αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ἢ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἢ κατά ἕτερος , ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀντί ὁ πρῶτος λέγω . πρότερος οὖν δείκνυμι ὅτι κατά ἄλλος ἐνδέχομαι αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ὕστερος δείκνυμι ὅτι πρῶτος ἀδύνατος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί πρῶτος οὔτε κατά ἑαυτοῦ οὔτε κατά συμβεβηκός . ὅταν μέν γάρ εἰμί ὅριον ὁ ὅλος ὁ τε ἐν ὅς καί ὁ ἐν οὗτος , λέγω ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . Πῶς κατά ἄλλος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί δείκνυμι , ὅτι ἀπό μέρος · ὁ γάρ ὁ ὅλος ὁ μόριον ἐν ἕτερος εἰμί μόριον λέγω ἄν ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . οὗτος δέ καταχρηστικός , ἐπεί καί ὁ συνήθεια οἶδα ἀπό μέρος ὁ ὅλος καλέω , ὡς ὁ Σωκράτης ὑποδέω καί λευκός εἰμί ἢ ἐπιστήμων , καίτοι μόριον τίς ἢ ὑποδέω , ὡς ὁ πούς , ἢ λευκός εἰμί , ὡς ὁ ἐπιφάνεια , ἢ ἐπιστήμων εἰμί , ὡς ὁ ψυχή . οὕτως οὖν καί ὁ ὁ οἶνος ἀμφορεύς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ λέγω εἄν εἰμί , ὁ ὁ ὅλος μέρος ἐν μέρος εἰμί . ἀλλά γάρ μή διά πᾶς ἁρμόζω ἀπαιτέω ὁ παράδειγμα , ἐπεί μή ὥσπερ ὁ πούς ὑποδέω καί οὗτος ὁ ὅλος Γέτης ὑποδέω , τῆ ὁ μέρος προσηγορία ὁ πᾶς ὀνομάζω , ὡσαύτως καί ἐπί ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος ἔχω οὖον γάρ ὁ ὁ μόριον ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , οὗτος ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ λέγω ) , ἀλλά τοσοῦτος ἵστημι σύ ὁ παράδειγμα χρήσιμος , ὅτι ἀπό μέρος πολλάκις ὁ πρᾶγμα ὀνομάζω . ἐπεί οὖν καί ἐπί ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος εἰμί μέν τίς ὁ μόριον αὐτός ἐν τόπος , οὐ ἐν ἄλλος δέ τις παρά ὁ ὅλος οὐδέ ἔξωθεν αὐτός , ἀλλά ἐν ὁ ὅλος εἰμί καί ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος , διά οὗτος λέγω εἄν καί ὁ ὅλος καί ὁ τόπος καί | ὁ ἐν τόπος 〈 ἐν ἑαυτοῦ 〉 εἰμί · ἐπεί μέρος μέν τίς αὐτός εἰμί ὁ τόπος , μέρος δέ ὁ ἐν τόπος , εἰμί δέ ὁ αὐτός καί ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος , αὐτός τίς εἄν εἰμί ἐν ἑαυτοῦ , ὡς ἐν τόπος . ἔχω δέ καί παρά - δεῖγμα προσφυής ὁ κατά ὁ αὐτοκίνητον · ὡς γάρ λέγω ὁ ζῷον αὐτοκίνητον , οὕτως καί ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος αὐτός ἐν ἑαυτοῦ . ὅς τε γάρ καί ἐν ὅς , ἀμφότερος ὁ αὐτός μόριον . ὅς μέν λέγω ὁ ἐν τόπος , οὗτος δέ εἰμί ὁ οἶνος , ἐν ὅς δέ ὁ τόπος , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀμφορεύς . ὁ οἶνος οὖν καί ὁ ἀμφορεύς μόριον εἰμί ὁ ὅλος , λέγω δή ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος · οὐδείς ἐν , φημί , ὁ μόριον κεχωρισμένως λέγω ἄν ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ἀλλά ὁ ὅλος , ὡς εἴρω . πρῶτος δέ οὐ ἐνδέχομαι , οἷος ὁ λευκός ἐν ὁ σός - μάτι · ἡʹ ἐπιφάνεια γάρ ἐν σῶμα , 〉 ὁ δέ ἐπιστήμη ἐν Ψυχή . δείκνυμι πῶς ἐνδέχομαι ὁ αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ὅτι κατά ἄλλος , νῦν φημί ὅτι πρῶτος οὐ ἐνδέχομαι , οὔτε κατά ἑαυτοῦ οὔτε κατά συμβεβηκός , καί πρότερος γε δείκνυμι ὅτι κατά ἑαυτοῦ οὐ ἐνδέχομαι , εἶτα ὅτι οὐδέ κατά συμβεβηκός . ἐπεί οὖν πρῶτος ὁ κατά ἑαυτοῦ δείκνυμι , ἐνταῦθα ὁ πρῶτος κατά ἑαυτοῦ πρῶτος ἀκούω . εἶπον δέ ὅτι πρῶτος οὐ ἐν · δέχομαι , ὁ παράδειγμα οὐκέτι πρός οὗτος ἐπάγω , ἀλλά πρός ὁ ἀνωτέρω , ὅτι λέγω τις ἀπό μέρος · εἶπον γάρ “ οὗτος μέν οὖν ἐνδέχομαι αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , τουτέστιν ἀπό μέρος , πάλιν παράδειγμα ὁ ἀπό μέρος ἐπάγω · διά γάρ ὁ ὁ ἐπιφάνεια εἰμί ἐν ὁ σῶμα , ἐν ὅς εἰμί ὁ λευκός , καί ὁ λευκός ἐν ὁ σῶμα λέγω εἰμί . κατά οὗτος δέ ὁ προσηγορία μέρος εἰμί , ὅς γε ἐν ἄνθρωπος . ὁ προσηγορία , φημί , ὅς τε ὁ λευκός καί ὁ ὁ ἐπιστήμη , κάτειμι - γορεω ὁ ὅλος οὖον πρῶτος , ἀλλά κατά ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ Ψυχή , ὅστις μέρος εἰμί οὖον κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὡς ἐν ἄνθρωπος εἰμί · αὐτός μέν γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ ψυχή ὅλος τις εἰμί , ἀλλά ὡς ἐν εἰς - θρώπῳ μέρος εἰμί , ἄνθρωπος δέ λέγω ὁ ἐκ Ψυχή καί σῶμα . ὥστε εἰμί κατά οὗτος ὁ προσηγορία ὑπάρχω ὁ ὅλος , οὗτος δέ μέρος , ἀπό μέρος ἄρα ὁ ὅλος ὀνομάζω . ὁ δέ ἀμφορεύς καί ὁ οἶνος Χωρὶς ὅς εἰμί οὖον μέρος , ἅμα οεʹ · διό ὅταν εἰμί μέρος , εἰμί αὐτός ἐν ἑαυτοῦ . εἰμί γάρ ὁ μέρος ὅλος εἰμί μέρος καί ὁ πρός τίς οὗτος , ὅταν Χωρὶς εἰμί ὁ ἀμφορεύς καί ὁ οἶνος , οὐ ἄν ἄγω μέρος , άσχετος γε εἰμί . ὅταν οὖν συνέρχομαι μέρος ἀλλήλων γίγνομαι , λέγω αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ὅλος ἀπό μέρος , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος λευκός λέγω διά ὁ σῶμα , καί ὁ σῶμα διά ὁ ἐπιφάνεια . πάλιν οὖν ὁ αὐτός ὁ αὐτός τίθημι παράδειγμα . καί ἕτερος γε ὁ εἶδος οὗτος καί ἄλλος φύσις ἔχω καί δύναμις , ὅς τε ἐπιφάνεια καί ὁ λευκός . ἐπεί πρῶτος ἐν ὁ ἐπιφάνεια εἰμί ὁ λευκός , ἵνα μή τις ὑπολαμβάνω αὐτός εἰμί ὁ λευκός ὁ ἐπιφάνεια καί οὕτως αὐτός ἐν ἑαυτοῦ τίς εἰμί , λέγω ὅτι καί ὁ εἶδος καί ὁ δύναμις ἕτερος εἰμί οὗτος ἀλλήλων · ὁ μέν γάρ ἐπιφάνεια ἀεί εἰμί ὑπόκειμαι οὖον μόνος λευκός , ἀλλά καί μέλας καί ἄλλος πλείων , ὁ δέ λευκός μόνος ἐν ὑπόκειμαι καί συνίημι ὁ ἐναντίος ἀδύνατος . εἰμί τοίνυν ἕτερος οὗτος ἀλλήλων , ἄλλος ἄρα ἐν ἄλλος . λέγω δέ ἄν φύσις , ὅτι ὁ μέν ποιότης εἰμί καί χρῶμα , ὁ δέ ἐπιφάνεια πέρας σῶμα καί ὁ ποσός , δύναμις δέ , ὅτι ὁ μέν ὑπόκειμαι , ὁ δέ ὁ ἐν ὑπόκειμαι . οὔτε δή ἐπακτικός σκοπέω οὐδείς ὁράω ἐν ἑαυτοῦ κατά οὐδείς ὁ διορισμός , ὁ τε λόγος δῆλος ὅτι ἀδύνατος . δείκνυμι πῶς οἷος τε εἰμί αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ὅτι κατά ἄλλος βούλομαι νῦν δείκνυμι ὅτι πρῶτος οὐ ἐνδέχομαι οὔτε κατά ἑαυτοῦ οὔτε κατά συμβεβηκός , καί πρότερος γε ὅτι κατά ἑαυτοῦ οὐ ἐνδέχομαι δείκνυμι . δείκνυμι δέ διά τε ὁ ἐπαγωγή καί διά ὁ λόγος , καί πρότερος γε διά ἐπαγωγή . εἰμί γάρ τοσοῦτος εἰμί ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω , ὅσος ἀπαριθμέω , ἐν " οὐδείς δέ οἷος τε εἰμί αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ , ἔοικα ἄρα μηδέ εἰμί τίς ὅλως αὐτός ἐν ἑαυτοῦ · πᾶς γάρ ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω ἄλλος ἐν ἄλλος εἰμί . οὐδέ γάρ ὅταν λέγω ὁ ὅλος ἐν ὁ μόριον , αὐτός ἐν ἑαυτοῦ λέγω εἰμί · ἄλλος γάρ ὁ ὅλος καί ἄλλος ὁ μέρος · ὁ μέν γάρ εἷς καί αὐτός σχέσις τις ὅς ὁ ὁ μόριον συναφή καί ὁ ἐπί ὁ συναφή αὐτός ἐπιγίγνομαι εἶδος ) , ὁ δέ πλείων καί διαφέρω . καί διά ὁ λόγος δέ δείκνυμι οὕτως . ἄλλος , φημί , ὁ ὁρισμός ὁ δεκτικός καί ἄλλος ὁ ὁ ἐν ἐκεῖνος εἰμί · ἄλλως γάρ ὁρίζω ὁ τόπος καί ἀλόω ὁ ἐν τόπος , καί ἁπλόος ἄλλως ὁ ἐν ὅς καί ἄλλως ὁ ἐν ἐκεῖνος . εἰμί τοίνυν αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ὁ διαφέρω , μᾶλλον δέ ὁ ἀντίκειμαι δέχομαι λόγος . εἰμί δέ δεῖ ἀκριβής εἶπον , αὐτός τίς εἰμί κατά αὐτός ὁ διαφέρω τε καί ἀντίκειμαι · δύο μέν γάρ ὁρισμός ἐπιδείκνυμι ὁ αὐτός κατά ἄλλος καί ἄλλος ἰδιότης οὐ ἀδύνατος οἷος ὁ ἄνθρωπος ζῷον λογικός θνητός , καί ζῷον ὀρθοπεριπατητικός ) , ὁ μέντοι ἀντίκειμαι λόγος ἄμη καί κατά αὐτός δέχομαι ἀδύνατος . ὁ πρός τίς γάρ ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος , ὁ δέ πρός τίς τοὐλάχιστον δύο εἰμί ἀντίκειμαι καί ἀντίκειμαι ἔχω ὁ οριστικός λόγος . εἰμί οὖν εἰμί τίς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , οἷος ὁ ὁ οἶνος ἀμφορεύς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , δέχομαι ὁ ἀντίκειμαι λόγος , καί ἐπεί τόπος μέν εἰμί ὁ ἀμφορεύς ἐν τόπος δέ ὁ οἶνος , ὁ αὐτός καί ὁ ὁ τόπος καί ὁ ὁ ἐν τόπος | λόγος ἀναδείκνυμι · εἰμί οὖν ὁ ἀμφορεύς ἀμφορεύς ἅμα καί οἶνος , καί ὁ οἶνος οἶνος τε ἅμα καί ἀμφορεύς , οὗτος δέ γελοῖος . εἶτα παρίστημι ὁ δόξα βούλομαι , ἵνα ἐκ ὁ περίειμι ἐλέγχω αὐτός , φημί ὅτι εἰμί ] κἀν ὁ μάλιστα συγχωρέω διά ὁ μέρος εἰμί ἐν μέρος καί ἑκάτερος ἐν ὁ ἕτερος καί εἰμί καί . λέγω , ὥστε καί ὁ ἀμφορεύς καί οἶνος εἰμί καί ἀμφορεύς , καί ὁ οἶνος καί ἀμφορεύς καί οἶνος , οὐδέ οὕτως αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ἀλλά ἑκάτερος αὐτός δέχομαι μέν οὐ ὅς οἶνος εἰμί , ἀλλά ὅς ἀμφορεύς , δέχομαι δέ οὐ ὅς ἀμφορεύς εἰμί , ἀλλά ὅς οἶνος . ὥστε οὐδέ οὕτως αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ἀλλά ἄλλος ἐν ἄλλος . ὕω δείκνυμι ὅτι κατά ἑαυτοῦ οὐδείς εἰμί αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , ἐφεξῆς δείκνυμι ὅτι οὐδέ κατά συμβαίνω ἐνδέχομαι · δοκέω γάρ ἴσως , εἰμί κατά ἄλλος ἐνδέχομαι αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί κατά συμβαίνω ἐνδέχομαι . ἵνα δέ παρακολουθέω ὁ ἀποδείκνυμι , προλαμβάνω δεῖ τίς ποτός εἰμί ὁ κατά συμβεβηκός , ἐπεί καί διά βραχύς πάνυ καί ἀσαφής ἐπεξέρχομαι ὁ ἀποδείκνυμι . κατά συμβαίνω τοίνυν λέγω ἔχω τίς , ὅσπερ αὐτός ἄλλος συμβαίνω , καί ἐκεῖνος ὅσπερ λέγω ἔχω κατά συμβαίνω κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὅς ἐκεῖνος συμβαίνω . οἷος λέγω ὁ λευκός κατά συμβαίνω κινέω , διότι ὁ κίνησις ὑπάρχω κατά ἑαυτοῦ ὁ Σωκράτης , συμβαίνω δέ καί ὁ λευκός ὁ Σωκράτης · διά γάρ οὗτος κατά συμβαίνω ὑπάρχω ὁ λευκός ὁ κίνησις , ἐπεί ὅς ὁ λευκός συμβαίνω , λέγω δή ὁ Σωκράτης , κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν κατά συμβαίνω ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἀμφορεύς , δεῖ ἄλλος τίς κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ἐν αὐτός οἷος ὁ οἶνος ) , καί ὁ ἀμφο - Ῥέα συμβαίνω εἰμί ὁ οἶνος , ἵνα ὁ ὁ οἶνος κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ ἀμφορεύς ὁ συμβαίνω ὁ οἶνος , ὁ ἀμφορεύς , κατά συμβαίνω ἐν ἑαυτοῦ ὑπάρχω · ἄλλως γάρ ἀδύνατος κατά συμβαίνω ἐν ἑαυτοῦ ὑπάρχω . ὁ ἀμφορεύς . καί μηδείς ἀπαιτέω ὁ λόγος , ὅσπερ εἶπον ἐπί ὁ κατά συμβεβηκός , ἀπαραλλάκτως καί ἐπί ὁ ἀμφορεύς ἁρμόζω ἄλλος γάρ ὁ τρόπος ἐνταῦθα · οὖον γάρ ἄλλος ἄλλος ὑπάρχω κατά συμβεβηκός , ὥσπερ ἐκεῖ , ἀλλά αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ) , ἀλλά ζητητέος ὅπως καί ἐπί οὗτος διασῴζω ὁ κατά συμβεβηκός , ἄλλως δέ ἀδύνατος σῴζω ὁ ἔννοια ὁ κατά συμβαίνω ἢ ὥσπερ εἶπον . εἰμί τοίνυν ὁ ἀμφορεύς συμβαίνω ὁ οἶνος , δῆλος ὅτι χωρέω διά ὅλος αὐτός ὁ οὐσία εἰμί γάρ μή διά ὅλος ἔχω - Ῥῆσος , ἀλλά ἅπτω αὐτός κατά ὁ πέρας , οὐκέτι ὡς συμβαίνω ὑπάρχω αὐτός ) , εἰμί δέ διά ὅλος χωρέω , σῶμα ἄρα διά σῶμα χωρέω . καί ἄλλως , φημί , πάλιν εἰς ὁ αὐτός ἀνακυκλέω ὁ λόγος · πάλιν γάρ αὐτός ἐν ἑαυτοῦ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἀμφορεύς . τίς γάρ διαφέρω ἐκ ἀρχή αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὑπάρχω λέγω ὁ ἀμφορεύς , ἢ συμβαίνω ὁ οἶνος , ὅς κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ἐν ὁ ἀμφορεύς ; πάλιν γάρ διά ὁ οἶνος αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί ὁ δύο λόγος ἀναδείκνυμι , ὁ τε τόπος καί ὁ ἐν τόπος . ὥστε οὐδέ κατά συμβαίνω ἐνδέχομαι αὐτός ἐν ἑαυτοῦ τίς ὑπάρχω . οὗτος εἶπον , ἐκ ὁ εἴρω τρόπος ὁ ἐν τις καί ὁ Ζήνων ἀπορία ἐπιλύω . ἀπορέω γάρ ἐκεῖνος , ὅτι εἰμί ὁ τόπος ὁ εἰμί , πᾶς δέ ὁ εἰμί ἐν τις εἰμί , καί ὁ τόπος ἐν τις εἰμί · ὥστε εἰμί ὁ τόπος ἐν τόπος , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . οὗτος οὖν , φημί , ὁ ἀπορία ἐκ ὁ εἴρω ἐγώ τρόπος ὁ ἐν τις οὖον χαλεπός ἐπιλύω . καί γάρ εἰμί μή ἀληθής ὁ πᾶς ὁ εἰμί ποῦ εἰμί πᾶς γάρ ὁ φυσικός ἀνάγκη ἐν τις εἰμί καί μή ἐν τόπος ) * * * κατά τίς ὁ ὁ ἐν τις σημαίνω · ὥστε εἰμί καί ὁ τόπος ὁ φυσικός , ἐν τις πάντως εἰμί . ἐπεί οὖν πολλαχῶς ὁ ἐν τις , εἰμί καί ὁ τόπος ἐν τις μέν οὐ ἐν τόπος δέ , ἀλλά ὥσπερ ὁ ἔχω καί ὁ πάθος εἰμί μέν ἐν τις , οἷος ἐν ὁ σῶμα , οὐ ὡς ἐν τόπος δέ ἀλλά ὡς ἐν ὑπόκειμαι , οὗτος δή καί ὁ κύριος τόπος , λέγω δή ὁ πέρας ὁ περιέχω , ἐν τις μέν εἰμί ἐν σῶμα γάρ ) , οὖον μήv ὡς ἐν τόπος , ἀλλά ὡς πέρας ἐν περατόω , αὐτός δέ εἶπον ὡς ἐν ὑπόκειμαι . πάλιν δέ ἐκ ὁ εἴρω καί ἕτερος τίς ἀποδείκνυμι , ὅσπερ πολλαχῶς ἤδη ἀποδείκνυμι · εἰμί γάρ δείκνυμι ὅτι διά οὗτος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ ἀδύνατος εἰμί , διά ὁ ἑτός - Ραν εἰμί ὁ φύσις ὁ δεκτικός καί ἕτερος ὁ ὁ δέχομαι καί μή δύναμαι εἷς καί ὁ αὐτός ὁ διάφορος ἀναδέχομαι λόγος , καί ἐκ οὗτος ἀναφαίνω ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος δυνατός εἰμί ὁ τόπος . ὁ μέν γάρ ἐν τόπος ὁ τόπος ἕτερος , ὁ δέ ὕλη καί ὁ εἶδος οὐ εἰμί ἕτερος ὁ ἐν αὐτός · στοιχεῖον γάρ εἰμί συμπληρωτικός αὐτός · ἕτερος ἄρα ὁ τόπος ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος . Oὔτε δή ἐπακτικός σκοπέω , τουτέστι διά ἐπαγωγή καί εἰς ὁ κατά μέρος ἀποβλέπω . κατά οὐδείς ὁ διορισμός , ὅς διορίζω ὁ ἐν τις . οὖον μόνος δέ ἐκ οὗτος , φημί , ἀλλά καί ἐκ αὐτός ὁ λόγος δῆλος , ὅτι ἀδύνατος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . δήω γάρ ἀμφότερος ἑκάτερος ὑπάρχω , οἷος ὁ ἀμφορεύς ἀγγεῖον τε καί οἶνος εἰμί καί ὁ οἶνος οἶνος τε καί ἀμφορεύς . εἰμί ὁ ἀμφορεύς , φημί , ὁ οἶνος αὐτός ἐν ἑαυτοῦ κατά ἑαυτοῦ πρῶτος εἰμί φημί , ὡς ὅλος ἐν ὅλος οὗτος γάρ εἰμί ὁ πρῶτος καί κατά ἑαυτοῦ ) , ἀνάγκη ὁ ὅλος ὡς ὅλος καί ὁ ὁ τόπος καί ὁ ὁ ἐν τόπος ἀναδέχομαι λόγος , μᾶλλον δέ ἄμφω εἰμί · εἰμί δέ οἷος τόπος μέν ὁ ἀμφορεύς , ἐν τόπος δέ ὁ οἶνος ἢ ἁπλόος ὁ ὑγρός · ὥστε ἐπεί ὁ ὁ οἶνος ἀμφορεύς ὅλος αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί ὁ ἀμφορεύς δηλονότι , λέγω δή ὁ κεραμεοῦς ἀγγεῖον , οὖον μόνος ἀμφορεύς εἰμί ἀλλά καί οἶνος , καί ὁ οἶνος οὖον μόνος οἶνος ἀλλά καί ἀμφορεύς . ὥστε εἰμί οὗτος ἄτοπος , ἀδύνατος κατά ἑαυτοῦ καί πρῶτος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . ὥστε εἰμί ὅτι μάλιστα ἐν ἀλλήλων ἄγω , ὁ μέν ἀμφορεύς δέχομαι ὁ οἶνος οὐ ὅς αὐτός οἶνος ἀλλά ὅς ἐκεῖνος . | ὅπερ ἐγώ προλαμβάνω εἶπον , ἀμυδρός διά οὗτος αἰνίσσομαι . ἐπεί γάρ ἄγω εἰς ἄτοπος ὁ λόγος , ὁ ὁ ἀμφορεύς καί οἶνος εἰμί , καί ὁ οἶνος μή μόνος οἶνος ἀλλά καί ἀμφορεύς , ἵνα μή τις εἶπον , ὅτι καί τίς οὗτος ἄτοπος ; διά γάρ ὁ ὁ ἕτερος ἐν ὁ ἕτερος εἰμί λέγω ἄν ἑκάτερος ὁ ὁ συναμφότεροι ὄνομα · εἷς γάρ τις ὁλότης ἀμφία , οὗτος οὖν ὁ λόγος συγχωρέω καί οὗτος δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί τίς αὐτός ἐν ἑαυτοῦ , ἀλλά ἄλλος ἐν ἄλλος . εἰμί γάρ καί ὅτι μάλιστα , φημί , συγχωρέω - σείω τις ὁ ἀμφορεύς καί οἶνος εἰμί , ἵνα οὕτως αὐτός ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , ὁμοίως δέ καί ὁ οἶνος καί ἀμφορεύς εἰμί , δῆλος δήπου ὅτι ὁ ἀμφορεύς οὐ ὅς οἶνος εἰμί δέχομαι ὁ οἶνος , ἀλλά ὅς ἐκεῖνος οἶνος . ὁμοίως δέ καί ὁ οἶνος εἰμί ἐν ὁ ἀμφορεύς οὐ ὅς ἀμφορεύς εἰμί , ἀλλά ὅς ἐκεῖνος ἀμφορεύς εἰμί . ὥστε ὁ μέν ὄνομα ὁ συναμφότεροι ἑκάτερος ἔχω , ὁ δέ ἐνὲρ - γειαν οὐκέτι . κατά μέν οὖν ὁ εἰμί ὅτι ἕτερος , δῆλος · ἄλλος γάρ ὁ λόγος ὁ ἐν ὅς καί ὁ ἐν οὗτος . ἀκόλουθος μέν εἰμί συμπέρασμα ἐπάγω οὕτως ὅστις μέν οὖν ἀδύνατος αὐτός τίς ἐν ἑαυτοῦ κατά ἑαυτοῦ εἰμί , δῆλος , ὁ δέ οὗτος μέν οὐ εἶπον , ἐκ ὅς δέ δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος κατά ἑαυτοῦ ἐν ἑαυτοῦ τίς εἰμί , οὗτος συμπεραίνω , λέγω δή ὁ ἕτερος μέν εἰμί φύσις ὁ τόπος , ἕτερος δέ ὁ ἐν τόπος · ἄλλως γάρ ἀποδίδωμι ὁ ὁρισμός ὁ δεκτικός , καί ἄλλως ὁ δέχομαι . ὥστε εἰμί ὅς ὁ ὁρισμός διάφορος καί αὐτός διάφορος , διά - φόρος δέ ὁ ὁρισμός ὁ τε ἐν ὅς καί ὁ ἐν οὗτος , καί αὐτός ἄρα διάφορος καί ἕτερος ἀλλήλων . ἀλλά δή οὐδέ κατά συμβαίνω ἐνδέχομαι · ἅμα γάρ δύο ἐν ὁ αὐτός εἰμί · αὐτός γάρ ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἀμφορεύς εἰμί . ἐνταῦθα σύντομος , διό καί ἀσαφής , ὅτι οὐδέ κατά συμβεβηκός εἰμί τίς ἐν ἑαυτοῦ δείκνυμι . δύο γάρ , φημί , συμβαίνω ἐν ὁ αὐτός σῶμα εἰμί , καί πάλιν ὁ αὐτός ἀνακυκλέω λόγος , ὅς καί ἐπί ὁ κατά ἑαυτοῦ αὐτός γάρ πάλιν ἐν ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἀμφορεύς , καί ἄμφω ὁ λόγος ἀναδείκνυμι , ὁ τε τόπος καί ὁ ἐν τόπος . δύο οὖν ὁ ἕπομαι ἄτοπος ὁ ὑπόθεσις , ὅστις σύντομος κατασκευάζω εἰμί γάρ ὅσπερ δεκτικός εἰμί φύσις , οὗτος κατά συμβαίνω ἐνδέχομαι ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , δεῖ καί ἐκεῖνος ὑπάρχω ἐν ἑαυτοῦ ὅς εἰμί δεκτικός , οἷος εἰμί οἶνος , οἶνος , ὑπάρχω δέ καί ὁ δεκτικός κατά συμβαίνω ὁ οἶνος , ὅσπερ παρίημι διά συντομία ὁ ἀρι - στοτελεω · οὗτος γάρ ἄν μόνος κατά συμβαίνω ἐν ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ συμβαίνω ὁ οἶνος , ὅσπερ κατά ἑαυτοῦ ἐν ὁ ἀμφορεύς ὑπάρχω . οὗτος οὖν ἕπω δύο ἄτοπος , ὁ τε σῶμα διά σῶμα χωρέω εἰμί γε συμβαίνω ὁ οἶνος ὁ ἀμφορεύς , καί ὁ πάλιν ὁ ἀμφορεύς κατά ἑαυτοῦ ἐν ἑαυτοῦ ὑπάρχω , ὅσπερ ἀδύνατος δείκνυμι · ἐν γάρ ὁ οἶνος ὁ ἀμφορεύς , ὁ δέ οἶνος ἐν ὁ ἀμφορεύς · ὥστε καί ὁ ἀμφορεύς ἐν ὁ ἀμφορεύς . ὅς δέ Ζήνων ἀπορέω , ἐπεί ὁ τόπος εἰμί τίς , ἐν τίς εἰμί , λύω οὖον χαλεπός . εἰμί μέν οὕτως ἀπορέω ὁ χήν , ὅτι εἰμί ὁ τόπος ἐν τις ἐπεί καί πᾶς ὁ εἰμί ἐν τις ) , ὁ δέ ἐν τις ἐν τόπος , ὁ τόπος ἄρα ἐν τόπος , ὁ εἰμί εὐχερής ὁ ἔλεγχος · πολλαχῶς γάρ ὁ ἐν τις καί οὖον μόνος ἐν τόπος , ὥστε οὐδείς κωλύω ὁ τόπος καί ἐν τις εἰμί καί μή εἰμί ἐν τόπος . εἰμί δέ , ὥσπερ ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , μή διά ὁ ἐν τις εἰμί ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος εἰμί αὐτός κατασκευάζω , ἀλλά διά ὁ πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος εἰμί , ὁ δέ εἰμί εἰμί καί ὁ τόπος , ὥστε καί αὐτός ἐν τόπος εἰμί , οὐ ἐλέγχω διά ὁ νῦν λέγω , ἀλλά διά ὁ ἐκεῖσε εἴρω · οὖον γάρ συγχωρέω ὁ πρότασις , ὅτι ‟ πᾶς ὁ εἰμί ἐν τόπος ” . οὐδείς γάρ κωλύω ἐν ἄλλος τις εἰμί ὁ πρῶτος , μή μέντοι ὡς ἐν ὁ πω ἐκεῖνος . ὁ πρῶτος ἀντί ὁ ὁ κύριος ; οὗτος δέ εἰμί ὁ πέρας ὁ μετά - ριεχω . οὗτος δέ εἶπον , διότι λέγω τόπος καί ὁ κέραμος ὁ οἶνος , καί ὁ ἀήρ ἐγώ λέγω εἰμί τόπος καί ὁ τῆ καί ἄλλος πολύς . ὁ οὖν λέγω τόπος καί αὐτός ἐν τόπος εἰμί , ἀλλά ἐάν ὁ κύριος λαμβάνω , ἐν τις μέν εἰμί , οἷος ἐν σῶμα πέρας γάρ εἰμί αὐτός ) , ἀλλά οὐ ὡς ἐν τόπος , ἀλλά ὡς πάθος τίς αὐτός . ἐκεῖνος δέ φανερός . ἐντεῦθεν , ὡς εἶπον , δείκνυμι πάλιν ἐκ ὁ εἴρω ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος ὁ τόπος . ὁ τόπος , φημί , οὐδείς εἰμί ὁ ἐν τόπος παρά ὁ εἰμί τόπος , ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος στοιχεῖον εἰμί ὁ ἐν αὐτός λέγω δή ὁ σύνθετος ) καί οὐ εἰμί ἕτερος παρά αὐτός , ὁ τόπος ἄρα οὔτε ὕλη εἰμί οὔτε εἶδος . τις δέ πρός εἰμί ὁ τόπος , ὧδε ἄν γίγνομαι φανερός . ἐντεῦθεν λοιπός τίς ποτός εἰμί ὁ τόπος βούλομαι ἀποδίδωμι , πρότερος ἐκτίθημι ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος , εἶτα εἴρω πόθεν ὅλως κινέω ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ἔννοια ὁ τόπος , καί | εἶπον ὁ αἴτιος ἀκόλουθος τις οὗτος θεώρημα προτίθημι , εἶτα λοιπός πωλέω τοιοῦτος ὁ περί ὁ τόπος λόγος , ὅς καί ὁ φέρω ἀπος - ῥίος πρός ὁ τόπος , ὡς αὐτός φημί , ἐπιλύω , καί ὁ κατά κοινός ἔννοια κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ τόπος δείκνυμι ὑπάρχω , καί ὁ αἴτιος ὁ δυσκολία ὁ περί ὁ τόπος θεωρία σαφής καθίστημι . πρότερος οὖν , ὡς εἶπον , ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος ἐκτίθημι , τέσσαρες εἰμί ὁ ἀριθμός . πρῶτος μέν ὁ περιέχω ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος εἰμί οὗτος γάρ πᾶς κατά κοινός ἔννοια οἶδα , ὅτι περιέχω ὁ τόπος ὁ ἐν αὐτός εἰμί , ὡς ὁ κέραμος ὁ οἶνος · καί γάρ οὗτος τόπος τίς εἰμί ) , περιέχω δέ ὁ τόπος μηδείς εἰμί ὁ περιέχω πρᾶγμα . οὗτος δέ ὁ μέν Θεμίστιος δύο εἰμί φημί ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος , ὥστε μετά ὅς ἐπιφέρω ἄλλος τρεῖς ὁ ὅλος πέντε εἰμί , ἐγώ δέ δοκέω ὡς εἷς ἐκτί - τίθημι ὁ ὅλος οὗτος , ὁ περιέχω ὁ τόπος καί μηδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα , διότι καί ὁ ἐπιφάνεια δοκέω περιέχω ὁ σῶμα καί ὁ ὅλος δέ φημί περιέχω ὁ μέρος , οὐ οὕτως δέ ὁ τόπος λέγω περιέχω ὁ ἐν ὁ τόπος , ὡς ὁ ὅλος περιέχω ὁ μέρος · εἰμί γάρ τίς ὁ μέρος ὁ ὅλος , ὁ δέ τόπος περιέχω μηδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα ὁ περιέχω , μή πέρας μή ὁλότης μή πάθος μή ἄλλος μηδείς . δηλόω δέ καί ὁ Ἀριστοτέλης ὡς εἷς εἰμί οὗτος ὅλος βούλομαι , ὁ ὁ ἐφεξῆς ὡς ἀπό ἄλλος ἀρχή ἐκτίθημι εἶπον ἔτι ὁ πρῶτος μήτε μικρός μήτε μείζων εἰμί ὅς τόπος εἰμί . οὗτος οὖν δεύτερος εἰμί ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος ὁ μήτε μείζων εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος μήτε μικρός , τόπος δέ ὁ προσεχής καί ἕκαστος ἴδιος · εἴτε γάρ μικρός εἰμί , οὖον περιέχω ὁ σῶμα , καί οὕτως οὖον πᾶς σῶμα , ὁ μερικός φημί οὗτος , ἐν τόπος εἰμί , εἴτε μείζων εἰμί , δύναμαι δήπου καί ἄλλος δέχομαι σῶμα , καί οὕτως οὖον πρῶτος εἰμί ὁ - πούς · συμβαίνω δέ καί κενός εἰμί , ὅσπερ ἀδύνατος εἰμί μικρός ὕστερος δείκνυμι . τρίτος ὁ ὁ τόπος μή ἀπολείπω ἕκαστος καί χωριστός εἰμί . δισσός δέ φέρω ὁ γραφεύς , ἢ ἀπολείπω ἕκαστος , . ἢ μετά ὁ ἄρνησις μή ἀπολείπω . εἰμί μέν οὖν ἀπολείπω εἰμί ὁ γραφεύς , ὡς καί ὁ πλείων ὁ ἀντίγραφος ἔχω , περί ὁ κατά ἕκαστος τόπος φημί ὁ ἕκαστος προσεχῶς περιέχω , ὅς φημί ἀπολέω - πίπτω ὁ ἐν τόπος καί χωρίζω αὐτός εἰμί γάρ ὁ ἀπολείπω ἐξηγητικός ὁ χωρίζω ) , εἰμί δέ εἰμί μή ἀπολείπω , λέγω ἄν οὖον περί ὁ κατά ἕκαστος τόπος , ἀλλά περί ὁ ἁπλόος · ὁ γάρ ἁπλόος τόπος οὐ ἀπολείπω ὁ σῶμα . πάντως γάρ ἐν τόπος τις ὁ σῶμα · εἰμί γάρ καί οὗτος ἀπολείπω , ἀλλά οὖν πάντως ἐν ἄλλος τις εἰμί , καί τόπος ἀπλόος οὐδέποτε ἀπολείπω . ὁ δέ χωριστός εἰμί κατά ὁ γραφή οὗτος ἀντί ὁ μηδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ἐκτός εἰμί ὁ οὐσία αὐτός καί μηδείς εἰς αὐτός συντελέω . τέταρτος ὁ ὁ πᾶς τόπος ἔχω ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , οὐ ἀπλόος ἕκαστος τόπος ἕκαστος γάρ ὁ κατά ἕκαστος ἢ ἄνω εἰμί ἢ κάτω ) , ἀλλά ἐν ὁ πᾶς τόπος εἰμί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω . προστίθημι δέ καί πέμπτος τίς ὁ ἐξηγητής αὐτός , ὁ ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος , ὅσπερ καί αὐτός μικρός ὕστερος προστι - τίθημι . οὗτος οὖν , φημί , οὗτος κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος , δεῖ τοιοῦτος τις λόγος ἀποδίδωμι περί ὁ τόπος , ὅς ὁ τε εἰς αὐτός φέρω ἀπορία ἐπιλύω , καί ὁ δοκέω ὑπάρχω ὁ τόπος ὑπάρ - χω φυλάσσω , καί ὁ αἴτιος ὁ δυσκολία ὁ περί ὁ τόπος θεωρία ἐμφανής καθίστημι . ἐφεξῆς ζητέω πόθεν ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι εἰς ἔννοια ὁ τόπος , καί φημί ὅτι οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἢ ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις . εἰμί μέν γάρ ἀκίνητος εἰμί ὁ πρᾶγμα ὁ μεταβατικός κίνησις , οὐδέποτε εἄν εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ ἕτερος μέν εἰμί ὁ τόπος , ἕτερος δέ ὁ ἐν τόπος μήποτε γάρ εἷς τίς καί συνεχής εἰμί ὁ πᾶς ) , νῦν δέ ὁ ὁράω μεταβαίνω ὁ πρᾶγμα καί ἄλλοτε ἀλλαχοῦ γίγνομαι εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ ἕτερος εἰμί ὁ δεκτικός , ὅσπερ εἰμί ὁ τόπος , καί ἕτερος ὁ ἐν οὗτος γίγνομαι · διό , φημί , μάλιστα ὁ οὐράνιος ἐν τόπος εἰμί ὑπονοέω , διότι καί μάλιστα ἐν οὗτος θεωρέω ὁ κατά τόπος κίνησις . εἶπον δέ ὅτι ὁ κατά τόπος κίνησις εἰς ἔννοια ἐγώ ἄγω ὁ τόπος , απαριθμώ οὖν αὐτός ὁ εἶδος , ἵνα σαφής δείκνυμι ἐπί ἕκαστος ὁ εἶδος , ὅτι οὗτος εἰμί ὁ κατά τόπος μεταβολεύς αἴτιος . τρεῖς γοῦν , φημί , ὁ κατά τόπος κίνησις ὁ εἶδος , φορά αὔξησις μείωσις . καί γάρ ὁ αὐξάνω ἢ μειόω τόπος ἐκ τόπος μεταβάλλω , εἰμί καί μή κατά ὅλος , ἀλλά οὖν κατά μόριον · καί κατά ὅλος δέ , εἰμί καί μή ἄλλος ἐκ Μου τόπος ἀμείβω , ἀλλά οὖν ὅλος ὡς ὅλος ποτέ μέν μείζων , ὅταν αὐξάνω , ποτέ δέ μικρός , ὅταν μειόω , τόπος καταλαμβάνω . ὁ δέ κινέω κατά τόπος , φημί , ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ κινέω , ὁ δέ κατά συμβεβηκός , καί ὁ κατά συμβαίνω κινέω ὁ μέν τοιοῦτος εἰμί , φημί , ὡς δύναμαι καί κατά αὐτός κινέω , ὡς ὁ πλωτήρ , φημί , καί ὁ ἐν ὁ πλοῖον ἧλος καί ὁ μόριον ὁ ὅλος · καί γάρ ὁ πλωτήρ καί ὁ ὁ πλοῖον ἧλος κατά συμβαίνω κινέω κινέω ὁ πλοῖον , καί ὁ μόριον δέ κατά συμβαίνω κινέω κινέω ὁ ὅλος . ἀλλά οὗτος μέν πᾶς κατά συμβαίνω κινέω καί κατά ἑαυτοῦ κινέω δύναμαι καί γάρ ὁ μόριον ἀποτέμνω ὁ ὅλος , οἷος χείρ ἢ πούς , κινέω κατά ἑαυτοῦ φύω · εἰμί γάρ καί μή εἰμί ἔτι μόριον ἀποτέμνω , ἀλλά οὖν ὡς οὐσία κατά ἑαυτοῦ κινέω δύναμαι ) , ὁ μέντοι συμβεβηκός , οἷος ὁ λευκός ὁ σιμός καί ὁ τοιοῦτος , κατά συμβαίνω κινέω κινέω ὁ ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ κινέω οὖον δύναμαι , ἐπεί μηδέ χωρίζω δύναμαι ὁ ἐν ἵημι εἰμί . οὗτος δέ προστίθημι , ἐπεί εἶπον ὅτι ὁ κατά τόπος κίνησις εἰς ὁ ὁ τόπος ἔννοια ἐγώ ἄγω , δείκνυμι ἐθέλω ὅτι οὐ ἁπλόος ὁ ὁπωσοῦν κινέω κατά τόπος εἰς ὁ ὁ τόπος συμβάλλω ἔννοια , ἀλλά μόνος ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ κατά συμβεβηκός , | ὥσπερ οὐδέ κινέω · ὁ κύριος , οὕτως οὐδέ τόπος προσδέω οὐδέ εἰς ὁ γνῶσις αὐτός σῦς - τελέω . οὗτος εἶπον διακρίνω ἀπό ἀλλήλων ὁ ὡς ἐν ὅλος καί ὁ ὡς ἐν τόπος , ἐπεί καί πολύς ὁ ὑπάρχω ὁ πρῶτος τόπος , ὅς καί κύριος εἰμί τόπος , λέγω δή ὁ προσεχῶς ἕκαστος περιέχω , ὑπάρχω καί ὁ ὅλος καί γάρ ὁ ὅλος περιέχω ὁ μέρος , καί οὔτε μείζων αὐτός ἵημι ἐλάσσων εἰμί . ἔτι ὥσπερ φέρω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος ἕκαστος , οὗτος δέ καί ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ολότητα . πρότερος δέ πάλιν τίς εἰμί ὁ κύριος τόπος λέγω , ὅτι οὐ ἐπεί λέγω εἰμί ἐν ὁ κόσμος , ὁ κόσμος ἐγώ εἰμί τόπος , ἀλλά ὅτι ἐν ὁ ἀήρ εἰμί , καί ἐν οὗτος δέ λέγω εἰμί , διότι ἐν ὅδε ὁ μέρος αὐτός ὁ προσεχῶς ἕκαστος περιέχω · οὗτος οὖν ὁ κύριος τόπος . οὗτος οὖν εἰμί ὁ κύριος τόπος διαφέρω ὁ ὡς ἐν ὅλος ὁ ὡς ἐν τόπος , ὅτι ὁ μέν ὡς ἐν ὅλος συνεχής εἰμί πρός ὁ ὅλος , ἐν ὅς λέγω εἰμί , ὁ δέ ἐν τόπος οὖον συνεχής εἰμί πρός ὁ τόπος , ἀλλά ἅπτω ἕτερος γάρ ὁ τοπικός πέρας καί ἕτερος ὁ ὁ ἐν τόπος ) , καί ὅτι ὁ μέν ἐν ὅλος οὖον κινέω ἐν ὁ ὅλος , ἀλλά μετά ὁ ὅλος κινέω , ὁ δέ ὡς ἐν τόπος , ἄν τε κινέω ὁ τόπος οἷος εἰμί ὁ ἀγγεῖον ) ἄν τε μή , αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐν ὁ τόπος κινέω δύναμαι · ὁ τε γάρ κύκλος κινέω ἐν ὁ ἑαυτοῦ τόπος κινέω , καί ὁ ὑγρός ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον , οἷος ὁ ἐν ὁ λεκάνη ἢ ὁ κέραμος ὕδωρ . ἔτι ὁ πρῶτος μήτε μικρός μήτε μείζων . καί πῶς , εἰμί περιέχω ὁ τόπος , οὔτε μείζων οὔτε μικρός εἰμί ; ὁ γάρ περιέχω μείζων ὁ περιέχω . φημί οὖν ὅτι εἰμί μέν ὁ ὅλος σῶμα ὁ ἀήρ λέγω περιέχω καί τόπος εἰμί , ὁ εἰμί μείζων ἄν εἰμί ὁ περιέχω , εἰμί δέ μή οὗτος εἰμί τόπος ὁ πᾶς ἀήρ ; ἀλλά ὁ πέρας αὐτός ὁ προσεχῶς μετά - ριεχω καί κύριος εἰμί τόπος , οὔτε μείζων εἰμί οὗτος ὅστε μικρός · ἐφαρμόζω γάρ ἀλλήλων ὁ ἐπιφάνεια , ὅς τε τοπικός καί ὁ ὁ ἐν τόπος . καί φέρω φύσις καί μένω ἐν ὁ οἰκέω τόπος . Oὐχ ὡς ἄλλος τίς ὑπάρχω ὁ τόπος οὗτος ἐπάγω , ἀλλά ὡς ἀκόλουθος ὁ ‟ πᾶς τόπος ἔχω ὁ ἄνω καί ὁ κάτος ἢ καί κατασκευή - σιτικός · οὗτος γάρ εἰμί ἐν ὁ τόπος ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , ὡς ἕκαστος φέρω φυσικός ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος , καί ἐν μέν ὁ παρά φύσις εἰμί τόπος μή ἐθέλω μένω ἐν οὗτος , ἀλλά ὁρμή φυσικός ἐπί ὁ οἰκέω ἐπεί - γίγνομαι , γίγνομαι δέ ἐν ὁ κατά φύσις μένω ἐν οὗτος καί οὐ ἄν μετακινέω οὗτος ἢ βία . ὑπόκειμαι δέ οὗτος ὁ λοιπάς θεωρητέον . τουτέστι ὁ οὗτος ἀκόλουθος . δεῖ δέ πειράω ὁ σκέψις οὗτος ποιέω , ὅπως ὁ τίς εἰμί ἀποδίδωμι , ὥστε ὁ τε ἀφοράω λύω καί ὁ ἑξῆς . κανών ἐγώ διά οὗτος ἐκτίθημι χρήσιμος , ὅπως ὀφείλω ὁ περί ὁ πρᾶγμα ἀποδίδωμι λό - πέλαγος . δεῖ , φημί , ὁ ἀποδίδωμι λόγος περί ὁ τόπος τοιοῦτος εἰμί , ὥστε καί πᾶς ἀπορία πρός ὁ πρᾶγμα φέρω διά ἑαυτοῦ λύω , καί ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα σῴζω ἐν ἑαυτοῦ , καί ἔτι δείκνυμι διά ἑαυτοῦ τίς ὁ αἴτιος γίγνομαι ὁ περί ὁ εὕρεσις ὁ πρᾶγμα δυσκολία , καί τίς ὁ κινέω ὁ περί αὐτός ἀπορία . ὁ δέ λέξις ἔχω τίς δυσχερής περί ὁ σύνταξις οὕτως ἀναγνωστέον δίδωμι δέ πειράω - ἕπομαι ὁ σκέψις οὗτος ποιέω , ὅπως ὁ τίς εἰμί οὕτως ἀποδίδωμι καί ὁ ἑξῆς · κατά κοινός οὖν ὁ οὕτως . Πρῶτος μέν οὖν δεῖ κατανοέω ὅτι οὐ ἄν ζητέω ὁ τόπος , εἰμί μή κίνησις εἰμί ὁ κατά τόπος . πόθεν εἰς ἔννοια ὅλως ἔρχομαι ὁ τόπος διά οὗτος ζητέω , καί φημί ὅτι ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις . οὗτος δέ ὁ μέν φορός , ὁ δέ αὔξησις καί φθίσις . tαυος , οὖον ὁ κίνησις ἁπλόος , ἀλλά ὁ κατά τόπος κίνησις . ὅτι δέ καί ὁ αὔξησις καί ὁ φθίσις κατά τόπος τις κινέω εἰμί , κατά - σκευάζω ἐκ ὁ μή ὁ αὐτός ὁ αὐξάνω καταχέω τόπος , ἀλλά ὁτὲ μέν μείζων ὁτὲ δέ μικρός . ἐπεί οὖν ὅς αὐξάνω τίς ἢ φθίω , οὗτος πᾶς . ὁ ἀμείβω ὁ τόπος ἐπί ὁ μείζων ἢ ἐπί ὁ μικρός , οὗτος δήπου κατά τόπος κινέω εἰμί . εἰμί δέ κινέω ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ἐνέργεια , ὁ δέ κατά συμβεβηκός . ἐπεί εἶπον ὅτι ἐκ ὁ κατά τόπος κινέω εἰς ὁ ὁ τόπος ἔρχομαι ἔννοια , εἶπον τίς ποτός εἰμί ὁ κατά τόπος κίνησις βούλομαι καί ὁ κατά τόπος κινέω διαίρεσις ποιέω , ἐπεί μή πᾶς ὁ ὄψ - σέω λέγω κατά τόπος κινέω εἰς ὁ ὁ τόπος συμβάλλω ἔννοια , ἵνα δείκνυμι ποῖος μέν συμβάλλω ποῖος δέ οὖον . φημί οὖν ὅτι ὁ ἐν τόπος κινέω ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ κινέω , ὁ δέ κατά συμβεβηκός . οὐδείς οὖν ὁ κατά συμβαίνω κινέω συντελής εἰς ὁ ὁ τόπος ἔννοια , ἀλλά μόνος ὁ κατά ἑαυτοῦ κινέω , καίτοι τις ὁ κατά συμβαίνω κινέω - Μένων οἷος τε εἰμί καί κατά ἑαυτοῦ κινέω , ὡς ὁ πλωτήρ καί ὁ ἐν ὁ πλοῖον ἧλος καί ὁ μόριον ὁ ὅλος , ἀλλά ὅμως , ἔστω εἄν μετά ὁ ὅλος κινέω , οὐδείς ἐγώ συντελής · κατά συμβαίνω γάρ κινέω . ὥσπερ οὖν οὖον κινέω κύριος , οὕτως οὐδέ τόπος προσδέω · οὖον γάρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος . διά οὗτος οὐδέ εἰς ἔννοια ἐγώ ἄγω ὁ τόπος . ἐπεί δέ λέγω εἰμί ὡς ἐν τόπος ἐν ὁ διότι ἐν ὁ ἀήρ , οὗτος δέ ἐν ὁ οὐρανός . βούλομαι μέν ἐνταῦθα διακρίνω ὁ ὡς ἐν τόπος εἰμί ὁ ὡς ἐν ὅλος εἰμί , πρότερος δέ τίς εἰμί ὁ κύριος τόπος πάλιν δείκνυμι . ἐπεί γάρ ὅλως μιμνήσκω ὁ ὡς ἐν ὅλος ὑπάρχω , ὅσπερ φημί δύναμαι μέν κινέω - ἕπομαι κατά ἑαυτοῦ , ἔστω εἄν δέ ὅμως ἐν ὁ ὅλος ὑπάρχω κατά συμβαίνω μόνος κινέω , βούλομαι διακρίνω αὐτός ὁ ὡς ἐν τόπος μᾶλλον γάρ οὗτος δείκνυμι μηδείς συντελέω ἐγώ εἰς ὁ ὁ τόπος ἔννοια . Eἰ γάρ ἅπας ὁ ἀήρ τόπος , οὐ ἄν ἴσος εἰμί ὁ ἕκαστος τόπος καί ἕκαστος . ὅστις οὐ εἰμί ὁ πᾶς ἀήρ τόπος , ἀλλά ὁ πέρας αὐτός ὁ προσεχῶς περιέχω ἕκαστος , δείκνυμι ἐκ ὁ προλαμβάνω περί ὁ τόπος ἀξίωμα , ὅτι ἴσος εἰμί ὁ ἐν τόπος καί οὔτε μείζων οὔτε μικρός . εἰμί οὖν ὅλος ὁ ἀήρ εἰμί τόπος , οὐ εἰμί ἴσος ὁ τόπος ἕκαστος ἐκεῖνος , νῦν δέ εἰμί , οὐ ἄρα ὁ πᾶς ἀήρ τόπος , ἀλλά εἰμί καί λέγω τόπος ἐγώ , ἀπό μέρος λέγω διά ὁ περιέχω αὐτός μόριον ἐγώ . δοκέω δέ τοιοῦτος ὁ πρῶτος ἐν ὅς εἰμί . δοκέω , φημί , ὁ πρῶτος τόπος , ἐν ὅς ἕκαστος εἰμί , ἴσος εἰμί ἐκεῖνος , ὅσπερ ὡς ἐν τόπος ἐά αὐτός εἰμί . ὁ δέ δοκέω ἀντί ὁ φαίνω καί εἰμί . ὅταν μέν οὖν μή διαιρέω εἰμί ὁ περιέχω . ἀλλά συνεχής . εἶπον τίς εἰμί ὁ πρῶτος τόπος , διακρίνω λοιπός ὁ ὡς ἐν τόπος ὁ ὡς ἐν ὅλος , ἐπεί καί ὁ μόριον περιέχω ὑπό ὁ ὅλος , καί οὔτε μέγας εἰμί οὔτε μικρός ὁ μόριον ὁ ὅλος . τίς οὖν ὁ διάκρισις ; ὅτι ὁ μέν μόριον , φημί , ὁ ὅλος οὐ εἰμί διαιρέω , ἀλλά συνεχής εἰμί πρός ὁ ὅλος , ὁ δέ ἐν ὁ πρῶτος τόπος εἰμί οὐ εἰμί συνεχής , ἀλλά πρός αὐτός μόνος οιῃρημενα . ἵημι εἰμί μέρος ὁ ἐν αὐτός εἰμί οὔτε μείζων ὁ διάστημα , ἀλλά ἴσος · ἐν γάρ ὁ αὐτός ὁ ἔσχατος ὁ ἅπτω . ὁ πέρας , φημί , ὁ περιέχω οὔτε μέρος εἰμί ὁ ἐν αὐτός , ἀλλά ἔξωθεν αὐτός καί ἀλλότριος , οὔτε μείζων αὐτός εἰμί οὔτε μικρός . καί οὗτος κατασκευάζω ἐπάγω ὁ ἵημι γάρ ὁ αὐτός ὁ πέρας ὁ ἅπτω Μένων , τουτέστιν ἅμα καί κατά αὐτός ἅπτω ὁ πέρας ὁ ἅπτω , πέρας δέ σῶμα ἐπιφάνεια . ἐπεί οιὖν ἐφαρμόζω ἀλλήλων ὅς ἐπιφάνεια , ἐφάρμοσις δηλονότι ὁ τοπικός ἐπιφάνεια ὁ ὁ ἐν τόπος , φᾶρος - μοζουω δέ εἷς γίγνομαι , ὥστε ἐν αὐτός ἄμφω · εἰμί δέ καί ἐν αὐτός , καί Ἴσαι οὔτε μείζων ἄρα οὔτε μικρός ὁ περιέχω ὁ περιέχω , ἀλλά ἴσος . καί συνεχής μέν εἰμί οὐ ἐν ἐκεῖνος κινέω ἀλλά μετά ἐκεῖνος , διαιρέω δέ ἐν ἐκεῖνος . ἕτερος διάκρισις ὁ ἐν τόπος καί ὁ ἐν ὅλος . ὁ μέν μόριον , φημί , συνεχής εἰμί ὁ ὅλος οὖον κινέω ἐν ὁ ὅλος ἀλλά μετά ὁ ὅλος κινέω μένω γάρ ὁ ὅλος συγκινέω καί ὁ μέρος , ἐν μέντοι ὁ ὅλος ὡς ἐν τόπος οὖον κινέω ) , ὁ δέ ἐν τόπος διαιρέω εἰμί ὁ τόπος οὖον μετά ὁ τόπος κινέω , ἀλλά ἐν ὁ τόπος , ὥσπερ ὁ σφαῖρα καί ὁ ἐν ὁ κάδος ὕδωρ ὁ τόπος ἀκίνητος εἰμί περί αὐτός κινέω . κἀν ὁ τόπος δέ , φημί , κινέω , οἷος ὁ ἀγγεῖον , οὖον σύν αὐτός , ἀλλά ἐν αὐτός κινέω ὁ ὕδωρ · ὅλως γάρ οὐδέ εἰμί πρῶτος τόπος ὁ ἀγγεῖον , ἀλλά ὁ κοῖλος αὐτός ἐπιφά - νέομαι , ὅστις καί ἀκίνητος εἰμί . οὔτε οὖν ὁ χείρ ἐν ὁ ὅλος λέγω εἄν κις - νέομαι ἀλλά μετά ὁ ὅλος , οὔτε ὁ ἐν τόπος μετά ὁ τόπος κινέω ἀλλά ἐν ὁ τόπος . οὖον αὐτός ἄρα ὁ ἐν τόπος καί ὁ ἐν ὅλος . ἔτι ὅταν μή διαιρέω εἰμί , ὡς μέρος ἐν ὅλος λέγω , οἶος ὡς ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ χείρ . δοκέω ταυτολογέω ὁ αὐτός γάρ πάλιν λέγω . ἀλλά ἐπεί ἀνωτέρω δίχα παράδειγμα ὁ λόγος τίθημι , διά οὗτος νῦν ἀναλαμβάνω , ἵνα καί ὁ παράδειγμα προστίθημι . ἥδη τοίνυν φανερός ἐκ οὗτος τίς εἰμί ὁ τόπος . βούλομαι λοιπός ἐντεῦθεν εἶπον τίς εἰμί ὁ τόπος , τέσσαρες δέ εἰμί , φημί , ὅς ἀνάγκη εἷς τίς εἰμί ὁ τόπος , εἰμί δείκνυμι ὅτι ὁ τρεῖς οὐ εἰμί , ἐκ ἀνάγκη ὁ καταλείπω οὗτος εἰμί ὁ Ῥόπος . ἐκ γάρ ὁ πρόσειμι - ὁ ὁ τόπος προάγω εἰς ὁ νομίζω αὐτός ἢ ὕλη εἰμί ἢ εἶδος ἢ ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ περιέχω διάστημα , οἷος ὁ διάστημα ὁ μεταξύ ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ κερ·άμου , ἢ αὐτός ὁ πέρας ὁ περιὲ - Χόντος , οἷος αὐτός ὁ κοῖλος ὁ κέραμος ἐπιφάνεια . ὅς μέν γάρ περιέχω ὁ τόπος καί ὁρίζω ὁ ἐν τόπος εἰμί | καί ἴσος εἰμί ὁ πέρας αὐτός , εἶδος εἰμί νομίζω · ὁ γάρ ἕκαστος περιγραφή καί ὁ πέρας εἶδος ἕκαστος εἰμί , εἶδος δέ λέγω ὁ κατά ὁ σχῆμα καί ὁ μορφή . ὅς δέ Μένων εἷς καί ὁ αὐτός ἄλλοτε ἄλλος σῶμα δέχομαι , ὁ ὕλη δοκέω εἰμί · ὕλη γάρ ἴδιος ὁ ἄλλοτε ἄλλος δέχομαι εἶδος καί οὐσία . ὅς δέ πάλιν χωριστός εἰμί ὁ τόπος καί ἕτερος Μένων εἷς καί ὁ αὐτός ἄλλοτε ἄλλος δέχομαι σῶμα , δοκέω διάστημα τίς εἰμί ἕτερος ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι σῶμα · οὐδαμόθεν γάρ ἄλλοθεν ἔρχομαι εἰς ἔννοια ὁ εἰμί τίς ὁ τόπος , εἰμί μή ἐκ ὁ ἀντιμετάστασις ·τῶν σῶμα · εἰμί τοίνυν εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἀντι - μεθίστημι δέχομαι σῶμα , εἰμί δέ ὁ μετεμπίπτω εἰς αὐτός σῶμα τριχῆ διαστατός , ἀνάγκη καί ὁ δέχομαι αὐτός χώρα τοιοῦτος εἰμί · ὥστε καί ὁ τόπος τριχῆ εἄν εἰμί διαστατός . ὅς δέ πάλιν ὁ πέρας ὁ μετά - ριεχω ἐφάπτω ὁ περιέχω καί οὐδείς ἐάω μεταξύ διάστημα , πλήν ὁ σῶμα ὁ περιέχω , καί ἐν ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα εὐθύς ἕτερος ἀντεμπίπτω ὁ σῶμα ὁ ἔξειμι , ὡς μηδέποτε μεταξύ ὁ πέρας κενός εἰμί , σῶμα πέρας δοκέω εἰμί ὁ τόπος . ὅτι δέ ἀδύνατος παρά εἷς τίς οὗτος ἄλλος τίς εἰμί ὁ τόπος , εἰμί ἐκ διαίρεσις κατασκευάζω οὕτως . ὁ κατά τόπος μεταβάλλω , ἢ κατά τίς ὁ ἐν αὐτός μεταβάλλω ἢ κατά τίς ὁ περί αὐτός · εἰμί μέν οὖν κατά τίς ὁ ἐν αὐτός μεταβάλλω , ἢ κατά ὁ ὕλη πάντως μεταβάλλω ἢ κατά ὁ εἶδος , εἰμί δέ κατά τίς ὁ περί αὐτός , ἢ κατά ὁ διάστημα ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ περιέχω ἢ κατά ὁ αὐτός ὁ πέρας · τέσσαρες ἐν οὗτος περί ὁ τόπο·ν ὑπόληψις ἀποδείκνυμι , ἐάν δείκνυμι μήτε εἶδος εἰμί μήτε ὕλη μήτε διάστημα , ἀνάγκη αὐτός ὁ λείπω εἰμί , λέγω δή ὁ πέρας ὁ περιέχω . ὅτι μέν οὖν οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος εἰμί , καί ἤδη μέν διά πολύς δείκνυμι καί νῦν δέ ὑπομιμνήσκω . προστίθημι δέ καί οὗτος , ὅτι εἰμί καί εἶδος δοκέω ὁ τόπος διά ὁ ἐν αὐτός εἰμί ὁ πέρας ὁ περιέχω καί μήτε μείζων εἰμί μήτε μικρός , ἀλλά διακρίνω ἀπό αὐτός ὁ ὁ μέν εἶδος ὁ περιέχω εἰμί πέρας , ὁ δέ τόπος ὁ περιέχω · εἰμί γάρ καί ὁ εἶδος καί ὁ τόπος περιέχω ἐν αὐτός εἰμί καί ἴσος , ἀλλά ὁ μέν τόπος ὁ ἀήρ , εἰμί οὗτος περιέχω , πέρας εἰμί , ὁ δέ εἶδος ὁ περιεχόμενο σῶμα . ὥστε οὐ εἰμί ὅς τόπος ὁ εἶδος . ἀλλά οὐδέ ὕλη · εἰμί γάρ καί Μένων εἷς καί ὁ αὐτός διάφορος δέχομαι σῶμα καί οὗτος δοκέω εἰμί ὕλη , ἀλλά οὖν πάλιν οὗτος διακρίνω , ὅτι ἐπί μέν ὁ ὕλη αὐτός φημί γίγνομαι ὅδε τίς ὅς γάρ εἰμί πρό οὗτος ἀήρ , οὗτος φημί γίγνομαι ὕδωρ ) , ἐπί δέ ὁ τόπος οὐ οὕτως · οὖον γάρ φημί ὁ ἀγγεῖον πρό οὗτος μέν ἀήρ εἰμί νῦν δέ ὕδωρ , ἤγουν ὁ ὁ ἀγγεῖον πέρας ἢ διάστημα , ἀλλά ὅτι ὅπου εἰμί πρό οὗτος ἀήρ , νῦν γίγνομαι ὕδωρ . διά τε οὖν οὗτος καί ὁ προερέω · πολύς εἰμί ἀναγκαῖος δῆλος δήπου ὅτι οὔτε ὕλη οὔτε εἶδος εἰμί εἄν ὁ τόπος , ὅτι δέ οὐδέ διάστημα τίς εἰμί ἐγώ - ταξὺ ὁ πέρας , δείκνυμι οὕτως . ἀσαφής δέ πάνυ ὁ ὁ λέξις νόος , καί εἰμί μή αὐτός ἐν ὁ ὁ κενός λόγος ἑρμηνεύω ἑαυτοῦ , μένω ἄν ἀνερμήνευτος · ἄλλος δέ ἄλλως ὁ ὁ ῥητός ἐπιβάλλω ἔννοια φημί , ὁ τόπος ὁ μεταξύ ὁ πέρας διάστημα , ἐγγίγνομαι δηλονότι ἐν αὐτός ὁ σῶμα χωρέω ἄν ὁ τοπικός διάστημα διά ὁ διάστημα - ὅς ὁ σῶμα · δέχομαι γάρ δηλονότι ὁ τόπος κατά πᾶς ἑαυτοῦ διάστασις ὁ σῶμα , ὥστε διά ἀλλήλων χωρέω ὁ διάστασις , ὁ ὁ τε σῶμα καί ὁ τόπος . ὥσπερ οὖν ὁ ὅλος διάστημα ὁ τόπος διά ὅλος ὁ διάστημα ὁ σωματικός χωρέω , οὗτος δηλονότι καί ὁ μόριον ὁ τόπος διά ὁ μόριον ὁ σῶμα χωρέω · εἰμί γάρ μή ἔχω - Ῥῆσος ὁ μόριον διά ὁ μόριον , οὐδέ ὁ ὅλος διά ὁ ὅλος χωρέω . εἰμί δέ ὁ σῶμα καί πᾶς μέγεθος ἐπί ἤπειρος διαιρετός , καί ὁ τόπος ἐπί ἤπειρος διαιρέω καί ὁ σῶμα · ὥστε εἰμί ὁ ἤπειρος ἐνέργεια . οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί διπλασιάζω ὁ ἤπειρος · ἐπί ἤπειρος γάρ διαιρέω καί ὁ τόπος καί ὁ σῶμα . πρός σαφήνεια δέ ὁ εἴρω Εκέν τίθημι καί ὁ λέξις ἔχω οὕτως · εἰμί δέ εἰμί τίς διάστημα ὁ " π·εφυκὸς καί μένω ἐν ὁ αὐτός , ἤπειρος ἄν εἰμί ὁ μεθιστάω γάρ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ὁ αὐτός ποιέω ὁ μόριον ἅπας ἐν ὁ ὅλος ὅσπερ ἅπας ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ἀγγεῖον . τουτέστιν ὅταν γάρ ὁ ἀήρ παραχωρέω ὁ ὕδωρ γίγνομαι ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ὁ ἀήρ τόπος , οἷος ἐν ὁ ἀγγεῖον , ὅσπερ ὁ ὅλος ὕδωρ πάσχω ἐν ὁ ἀγγεῖον πάσχω δέ ὁ χωρέω διά ὅλος ὁ τοπικός διάστημα ὁ μεταξύ ὁ ἀγγεῖον ) , ὁ αὐτός πείθω καί ὁ μόριον ὁ ὕδωρ πᾶς ἐν πᾶς τόπος , ἀντί ὁ καί αὐτός χωρέω διά ὁ μόριον ὁ τόπος · ὥστε εἰμί καί αὐτός ἕκαστος ἐν ὁ ἴδιος περιγραφή , καί ἔχω ἕκαστος αὐτός ἴδιος τόπος . ὁ δέ ἐφεξῆς ἕτερος εἰμί ἐπιχείρημα , εἰμί δέ τοιοῦτος · εἰμί τόπος εἰμί ὁ · ὕδωρ οὐ ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ κέραμος , ἕτερος τίς διάστημα παρά ὁ διάστημα ὁ ὕδωρ ὁ περιέχω ὑπό ὁ κοῖλος ὁ κέραμος ἐπιφάνεια , ὅσπερ κατά ὅλος ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ εἴσειμι ὕδωρ , ὅταν μεταφέρω ὁ κέραμος , δῆλος ὅτι καταλαμβάνω ἕτερος τόπος ὁ ὅλος κέραμος καί αὐτός τριχῆ εἰμί διαστατός . ὥστε χωρέω ὁ τοπικός διάστημα διά ὅλος ὁ κέραμος , ὥστε καί διά ὁ ἐντός ὕδωρ καί διά ὁ διάστημα ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ · καταλαμβάνω γάρ πάντως μέρος τίς ὁ τοπικός διάστημα , ἐν ἵημι γίγνομαι ὁ ἀμφορεύς , ὁ ὕδωρ ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς . καταλαμβάνω δέ καί ἕτερος διάστημα , ὁ μεταξύ ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ ἀμφορεύς · ὥστε τρεῖς διάστημα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , ὁ ἐν ὁ κέραμος τοπικός , ὁ ὕδωρ ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός , ὁ μέρος ὁ τόπος ὁ ὅλος ἀμφορεύς εἰς ὅς μεθίστημι . πρῶτος μέν οὖν συμβαίνω | τόπος ἐν τόπος μεταβάλλω μεταβάλλω γάρ ὁ ἀμφορεύς καί κατά ὅλος ἑαυτοῦ γίγνομαι ἐν · τοπικός διάστημα τριχῆ εἰμί διαστατός καί ὁ διάστημα ὁ μεταξύ αὐτός ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ ἐν τόπος εἰμί , καί εἰμί δυνατός δύο καί τρεῖς διάστημα ἐν αὐτός εἰμί , καί πλείων ἅμα εἰμί ἐν ὁ αὐτός καί ἤπειρος . ἵνα δέ σαφής ποιέω ὁ λόγος , ἐπί παράδειγμα ἀναλαμβάνω αὐτός γυμνάζω . ἵστημι ξέστης τις , αὐτός λέγω ὁ μέτρον , εἴτε κεραμεοῦς εἰμί εἴτε ὁποῖος ἄλλος · εἰμί τοίνυν ὁ μεταξύ ὁ ἐντός πέρας διάστημα εἰμί ἕτερος παρά ὁ ἐν αὐτός σῶμα , οἶος ὁ ὁ ὕδωρ , ἐάν ὁ ὅλος ξέστης ἐμβάλλω ἐν μείζων σκεῦος , δῆλος ὅτι καί ὁ διάστημα ὁ ἐν ὁ σκεῦος ὁ τοπικός , τριχῆ εἰμί διαστατός , χωρέω διά ὅλος ὁ ξέστης , ὥστε καί διά ὁ βάθος αὐτός . χωρέω ἄρα καί διά ὁ ἐντός ὕδωρ καί διά ὁ διάστημα ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ · ὥστε τρεῖς διάστημα ἐν ὁ αὐτός εἰμί . καί ἐάν πάλιν ὁ σκεῦος ἐμβάλλω ἐν κέραμος , πάλιν ὁ αὐτός γίγνομαι , καί χωρέω ὁ ἐν ὁ κέραμος διάστημα διά ὅλος ὁ διάστημα ὁ ἐμβάλλω σκεῦος . ὁμοίως πάλιν ἐάν ὁ κέραμος ἐμβάλλω ἐν πίθος , ὁ διάστημα ὁ τοπικός ὁ ἐν ὁ πίθος χωρέω διά ὅλος ὁ κέραμος , καί οὕτως ἐπί ἤπειρος . ὥστε συμβαίνω πολύς τόπος ἐν αὐτός εἰμί καί πολύς διάστημα , ὅσπερ ἀδύνατος . ὁ Θεμίστιος δέ ἐξηγέομαι ὁ χωρίον οὕτως · ἰάομαι εἰμί τίς , φημί , διάστημα κατά ἑαυτοῦ φύω εἰμί καί μένω ἐν αὐτός , ἤπειρος εἄν εἰμί ὁ τόπος . τίς δήποτε ; ὅτι ὁπηνίκα ἄν μεταφέρω ὁ ἀγγεῖον πλήρης εἰμί σῶμα τις , οἷος ὕδωρ , ὅς ποιέω ὁ ὅλος ὕδωρ ἐν ὁ ἀγγεῖον , οὗτος ποιέω καί ὁ ὁ ὕδωρ μόριον . ὡς οὖν ὁ ὅλος ὕδωρ κατέχω ὁ οἰκέω διάστημα σύν ὁ ἀγγεῖον κινέω μεταφέρω , οὕτως ἕκαστος καί ὁ μόριον αὐτός κατέχω ὁ οἰκέω διάστημα κινέω σύν ὁ ἀγγεῖον . ὅταν τοίνυν ἐν ἄλλος τόπος γίγνομαι ὁ ἀμφορεύς , δῆλος ὅτι κατέχω διάστημα ὁ μεταξύ ὁ ἔσχατος ὁ περιέχω ἀήρ , ὅς διάστημα καί ὁ ὕδωρ ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς μέρος κατέχω καί ὁ ὁ ὕδωρ μόριον . ὁράω δή πόσος ἐν ὁ αὐτός εἰμί διάστημα · πρῶτος μέν ὅς κατέχω ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς ὕδωρ , λέγω δή ὁ τοπικός ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ ἀμφορεύς , δύο ὅς κατέχω ὁ ὁ ὕδωρ μόριον ὡς γάρ ὁ ὅλος κατέχω ὅλος ὁ διάστημα , οὗτος καί ἕκαστος ὁ μόριον ὁ ὕδωρ μόριον τίς ὁ διάστημα ἄν . τέσχε , καί εἰμί ἐνέργεια ἕκαστος ἐν τόπος ) , πάλιν ὁ διάστημα ὅς κατέχω ὁ ὅλος ἀμφορεύς ; καί ἔτι ὁ μέρος ὁ διασ·τήματος ὅς κατέχω ὁ ὅλος ἀμφορεύς ἐν ὅς γίγνομαι ὁ μέρος ὁ ἀμφορεύς ὁ ὕδωρ , καί αὐτός οὗτος πάλιν ὅς κατέχω ὁ ὁ ὕδωρ μόριον . οὗτος εἰμί προστίθημι καί ὁ διάστημα αὐτός ὁ ἀμφορεύς ὡς σῶμα , καί ὁ ὁ ὕδωρ ὡς σώμα - ὅς , καί ὁ ὁ μέρος αὐτός ὡς σῶμα , πολύς ἄν εὑρίσκω ἐν ὁ αὐτός διάστημα . ὁ δέ τομή ὁ μέγεθος εἰς ἤπειρος γίγνομαι , εἰς ἤπειρος καί ὁ πρόσθεσις ὁ διάστημα προέρχομαι · εἰμί γάρ διάστημα ὁ τόπος , ἀνάγκη καί ὁ μόριον ἕκαστος ἐν ἴδιος τόπος εἰμί κατά ἑαυτοῦ · ἕκαστος γάρ ὁ μόριον ὁ σῶμα μόριον τίς ὁ τοπικός διάστημα κατέχω . ὁ μέν γάρ τόπος λέγω ὁ πέρας ὁ περιέχω οὐδείς ὁ μόριον ὁ σῶμα κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος , ἀλλά οὐδέ ὅς ἅπτω ὁ τόπος , λέγω δή ὁ πέρας , ἀλλά οὗτος πᾶς ὁ εἰμί ὁ ὅλος ἐν τόπος καί αὐτός κατά συμβαίνω ἐν τόπος λέγω εἰμί · οὐδείς γάρ αὐτός ἰδίως ὑπό ὁ τόπος περιέχω συνεχής γάρ εἰμί ὁ ὅλος ) , καί ἢ οὐδέ ὅλως ἅπτω ὁ τόπος , ὡς ὁ ἐν ὁ βάθος μόριον , ἢ οὖον πανταχόθεν ἅπτω , ἀλλά ἀπό μέρος , ὁ δέ τόπος ὅλος ἐθέλω περιέχω ὁ ἐν αὐτός . ὁ ὅλος οὖν μόνος κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος , διά ὁ ὅλος δέ καί ὁ μέρος λέγω ἐν τόπος εἰμί . ὁ δέ διάστημα λέγω εἰμί ὁ τόπος , ἀνάγκη πᾶς καί ὁ μέρος κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος λέγω · ὥσπερ γάρ ὁ τρεῖς διάστασις ὁ πηχυαῖος , εἰμί τυγχάνω , σῶμα διά ὁ τρεῖς διάστασις ὁ πηχυαῖος τόπος διέρχομαι , οὗτος καί ὁ μόριον διά ὁ μόριον , εἰμί δέ μή χωρέω ὁ μόριον διά ὁ μόριον , οὐδέ ὁ ὅλος διά ὁ ὅλος . καίτοι οὐδείς ἐγώ διαφέρω , εἴτε ὁ τοπικός διάστημα διά ὁ σῶμα χωρέω λέγω τις , εἴτε ὁ σῶμα διά ὁ τόπος · αὐτός γάρ εἰμί ὁ ἕτερος εἶπον διά ὁ ἕτερος χωρέω , καί κατά ἕτερος διά ὁ λοιπός . ὥστε εἰμί ὁ μόριον ἕκαστος κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί , ἐπί ἤπειρος δέ διαιρετός ὁ μέγεθος , ἤπειρος ἄρα καί ὁ τόπος ὁ αὐτός οὗτος μέν οὖν ἐν οὗτος , ὁ δέ ἐφεξῆς ἐπιχείρημα καί ὁ Θεμίστιος ὡσαύτως ἐξηγέομαι , ὅτι εἰμί ὁ διάστημα τόπος , μεταφέρω ὁ ἀμφορεύς καί γίγνομαι ἐν τις τόπος , ἐν ἴσος ἑαυτοῦ δηλονότι τόπος εἰμί · ὥστε εἰμί εἰμί ὁ ἀμφορεύς πηχυαῖος κατά ὁ τρεῖς διάστασις , καί ὁ τόπος ὁ δέχομαι αὐτός τοσοῦτος εἰμί · ὥστε καί ὁ τόπος ὁ ἐντός ὁ πέρας ὁ ἀμφορεύς , ὅς καταλαμβάνω ὁ ὕδωρ , καταλαμβάνω μέρος τίς ὁ τόπος ; ὅς καταλαμβάνω ὁ ὅλος ἀμφορεύς · ὥστε ὁ τόπος ἐν τόπος εἰμί . καί οὖον μόνος δύο τόπος ἐν ὁ αὐτός γίγνομαι δύο - νάω , ἀλλά καί πλείων , ὡς · δείκνυμι · εἰμί μέν γάρ ὁ διάστημα ὁ ὁ - πικὸν ὅς καταλαμβάνω ὁ ὕδωρ , λέγω δή ὁ μεταξύ ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ ἀγγεῖον , μετά ὁ χωρέω διά αὐτός ὁ ὕδωρ οὐκέτι εἰμί , οὐδέ ἐν τόπος ἄν εἰμί ὁ ἐν ὁ κέραμος ὕδωρ , εἰμί γε τόπος μέν ὁ διάστημα , οὗτος δέ οὐ εἰμί ἐν ὁ κέραμος ὁ ὕδωρ ἔνειμι . συμβαίνω δέ οὕτως μηδέ εἰμί ὅλως αὐτός ποτός · εἰμί γάρ διά ὁ ἐμπίτνω εἰς αὐτός ὁ ὕδωρ λέγω τις μηκέτι εἰμί αὐτός , ἐπεί καί πρίν ὁ ὕδωρ εἰμί ἄλλος τίς εἰμί ἐν ὁ κέραμος σῶμα , ἤτοι ἀήρ ἢ ἕτερος τίς ἀδύνατος γάρ κενός εἰμί , ὡς δείκνυμι ἐφεξῆς ) , οὐδέ ἄλλοτε εἰμί δηλονότι . ἀνάγκη ἄρα πᾶς ἀεί εἰμί ἐν ὁ ἀμφορεύς ὁ τοπικός διάστημα ὁ μεταξύ ὁ ἐντός πέρας . εἰμί δέ εἰμί , | πᾶς ἀνάγκη ὁ ἀμφορεύς μεταφέρω συμμεταφέρω τε καί ὁ διάστημα καί ἐν μέρος ὁ τόπος γίγνομαι , ὅς ἄν ὁ ὅλος ἀμφορεύς καταλαμβάνω . ὁ μέν οὖν ἀνασκευή ὁ μή εἰμί διάστημα ὁ τόπος , ὁ ἐκ ὁ ἐξήγησις ὁ Ἀριστοτελικός ῥητός ἀναφαίνω , οὗτος εἰμί , ὅσος δέ ἔξωθεν προστίθημι ὁ ἐξηγητής , καί ὅσος εἶπον εἄν ὁ πρϊστάμενοι ὁ διάστημα εἰμί ὁ τόπος , μετά ὁ ἐπεξέρχομαι ὁ ῥητός εἴρω . ἤ διάστημα τίς ὁ μεταξύ ὁ ἔσχατος . Tῶν ἔσχατος ὁ περιέχω σῶμα , οἷος εἰμί κέραμος εἰμί ὁ μετά - ριεχω , ὁ μεταξύ ὁ ἐντός πέρας διάστημα . ἤ ὁ ἔσχατος , εἰμί μή εἰμί μηδείς διάστημα παρά ὁ ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα μέγεθος . εἰμί ὁ μεταξύ , φημί , ὁ ἔσχατος ὁ περιέχω διάστημα μή εἰμί ἄλλος τίς παρά ὁ σῶμα ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός , οἷος εἰμί ὕδωρ ἢ ἀήρ εἰμί , μήτε ὁ ὕλη μήτε ὁ εἶδος τόπος εἰμί λείπω ὁ πέρας ὁ περιέχω εἰμί ὁ τόπος . ἐν αὐτός γάρ ὁ ἔσχατος ὁ περιέχω εἰμί καί ὁ περιεχόμενο . ἐν αὐτός ἀντί ὁ ἅμα καί ἐφαρμόζω ἀλλήλων , ὅθεν δοκέω ὁ εἶδος εἰμί ὁ τόπος . ἀλλά καί οὕτως ὁ διάκρισις δῆλος · εἰμί γάρ καί περαίας ἄμφω καί ἐν αὐτός , ἀλλά ὁ μέν τόπος ὁ περιέχω σῶμα πέρας , ὁ δέ εἶδος ὁ περιέχω ὥστε οὐ ἄν εἰμί ὁ εἶδος ὁ τόπος . 'Aλλὰ διά ὁ μεταβάλλω πολλάκις Μένων ὁ περιέχω ὁ περιέχω καί διαιρέω , οἷος ἐκ ἀγγεῖον ὕδωρ . ὁ αἴτιος λέγω ἐκ ὅς ὁ τόπος τις ὁ διάστημα ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ περιέχω σῶμα · διότι , φημί , ὥσπερ ἐν ἀγγεῖον εἷς καί ὁ αὐτός Μένων πλείων μετεμπίπτω σῶμα , οὕτως ἐπεί ὁ αὐτός τόπος πλείων καταλαμβάνω σῶμα , δοκέω ἕτερος εἰμί διάστημα παρά ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός . οὐ εἰμί δέ , φημί , ἕτερος ὁ διάστημα , ἀλλά ἕτερος τίς ὁ τυγχάνω μετεμπίπτω σῶμα · ὥστε οὐ εἰμί διάστημα τίς ὁ μεταξύ ὁ πέρας πλήν ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα . Eἰ δέ εἰμί τίς διάστημα ὁ φύω καί μένω ἐν ὁ αὐτός , ἤπειρος ἄν εἰμί ὁ τόπος . φύω μέν εἶπον διά ὁ μαθηματικός · ἐκεῖνος γάρ οὖον φύσις εἰμί , ἀλλά ἐπίνοια . φύω οὖν ἀντί ὁ εἰμί καί ὑφίστημι , μένω δέ , τουτέστιν ἀκίνητος , διά ὁ φυσικός μέγεθος , ὁ πάντως ἐν κινέω τις θεωρέω . μεθιστάω γάρ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ὁ αὐτός 30 ποιέω ὁ μόριον ἅπας ἐν ὁ ὅλος . τουτέστιν ἀντιμεθίστημι ἀλλήλων ὁ τε ὕδωρ καί ὁ ἀήρ , καί ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ ἴδιος τόπος , ὅσπερ ἅπας ὁ ὕδωρ ἐν ὅλος ὁ ἀγγεῖον ποιέω , οὗτος καί πᾶς ὁ ὁ ὕδωρ μόριον ἐν ὁ μόριον ὁ τόπος . ὥσπερ οὖν ὁ ὅλος ὕδωρ χωρέω διά ὅλος ὁ τοπικός διάστημα , καί ἐφαρμόζω ἀλλήλων ἀμφότερος ὁ διάστημα , οὗτος δή καί ὁ μόριον ὁ σῶμα ὁ αὐτός πείθω πρός ὁ μόριον ὁ Τότου . ἀλλά ἐπεί ἐπί ἤπειρος ὁ μέγεθος διαιρετός , ἐπί ἤπειρος διαιρέω ἀλλήλων καί ὁ τόπος καί ὁ σῶμα , ὥστε εἰμί τόπος εἰς ἤπειρος τόπος εἰμί διαιρέω . ὁμοίως δέ καί ὁ σῶμα . ἅμα δέ καί ὁ τόπος εἰμί μεταβάλλω · ὥστε εἰμί ὁ τόπος τις ἄλλος τόπος , καί πολύς τόπος ἅμα εἰμί . ἕτερος ἐπιχείρημα , ὅτι εἰμί ὁ μεταξύ ὁ ἀγγεῖον διάστημα εἰμί ἕτερος παρά ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , ἀνάγκη μεταφέρω ὁ ἀγγεῖον μεταφέρω καί ὁ διάστημα · ὥστε καί ὁ τόπος μεταβάλλω ἄν κατά τόπος . καί ἐπεί ὁ δέχομαι ὁ ἀγγεῖον τόπος ὅλος διά ὅλος ὁ βάθος χωρέω , δέχομαι δηλονότι καί ὁ ἐντός διάστημα . ὥστε ὁ τόπος εἰμί τόπος , καί πολύς διάστημα ἐν ὅς αὐτός εἰμί , ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ ἀγγεῖον , ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα , ὁ μέρος . ὁ διάστημα ὁ δέχομαι ὁ ὅλος ἀγγεῖον , εἰς ὅς χωρέω ὁ μέρος ὁ ἀγγεῖον , λέγω δή ὁ ὕδωρ . εἰμί δέ πολύς διάστημα δυνατός ἐν ὁ αὐτός εἰμί , τίς πω λύω καί ἤπειρος ; οὐ εἰμί δέ ἄλλος τόπος ὁ μόριον ἐν ὅς κινέω , ὅταν ὅλος ὁ ἀγγεῖον μεθίστημι , ἀλλά ὁ αὐτός · ἐν ὅς γάρ εἰμί , ἀντιμεθίστημι ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ἢ ὁ μόριον ὁ ὕδωρ , ἀλλά οὐ ἐν οἶς γίγνομαι τόπος . πρός ὁ δύο ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἀπάντησις , ἐκ ὅς συνάγω ὁ Ῥόπος ἐν τόπος γίγνομαι καί πολύς ἅμα τόπος εἰμί · ὁ γάρ διάστημα ὁ μεταξύ ὁ Κόων ὁ ἀμφορεύς , ὅσπερ δέχομαι ὁ ὕδωρ , ἐν ἄλλος διάστημα ἐγγίγνομαι μετατίθημι ὁ ἀμφορεύς . φημί οὖν ὅτι οὗτος ὁ ἄτοπος οὖον συμβαίνω ὁ ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος λέγω · οὐδέ γάρ ἀνάγκη μεθιστάω ὁ ὅλος ἀγγεῖον ἐν ἄλλος γίγνομαι τόπος ὁ μόριον αὐτός , λέγω δή ὁ ὕδωρ , παρά οὗτος , ἐν ὅς καί ἐκ ἀρχή εἰμί καί μετά ὅς κινέω , οὗτος | δέ εἰμί ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ ἀγγεῖον . ἀλλά ὁ μέν ὅλος ἐν ἄλλος γίγνομαι τόπος ὑπό ἕτερος γάρ ἐπι - φαίνω ὁ ἀήρ περιέχω ) , ὁ δέ μόριον αὐτός , τουτέστι ὁ ὕδωρ ἢ ὁ μεταξύ ἤτοι ὁ ἀήρ , ἐν ὁ ἐκ ἀρχή μένω τόπος ὑπό γάρ ὁ αὐτός περιέχω ριεχω ἐπιφάνεια , λέγω δή ὁ ὁ κέραμος ) , καί οὐ ἐν ὅς μετά ὁ ὅλος γίγνομαι · οὖον γάρ κατέχω μόριον τίς ὁ τόπος ὁ ὕδωρ , ἐν ὅς γίγνομαι ὁ ὅλος ἀγγεῖον , ἀλλά μετά ὁ ὅλος εἰμί ἐν ἐκεῖνος , κατά ἑαυτοῦ δέ οὐ ἐν ἄνοος ἢ ὁ ἐκ ἀρχή . μόριον οὖν λέγω ὁ ὅλος ἀμφορεύς ὁ πληρόω ἢ ἀήρ ἢ ὕδωρ . εἰμί οὖν μόριον ὁ ὅλος ἤτοι ὁ ὕδωρ ἢ ὁ ἀήρ , ὅς ἄν εἰμί ὁ ἀγγεῖον πληρόω . νάω γάρ εἰμί , εἰμί δέ ἐν ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ ἀγγεῖον , ἀντιμεθίστημι ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ἢ ὁ μόριον ὁ ὕδωρ . ὁ ἀντιμεθίστημι ἀντί ὁ συμμεθιστάω , ὁ δέ ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ἀντί ὁ ἤτοι ὁ ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ , ὅς ἄν εἰμί πλήρης ὁ ἀγγεῖον . ἐν ὁ ἐκ ἀρχή οὖν εἰμί τόπος ὁ μόριον ὁ ἀγγεῖον , ὁ ὕδωρ , καί οὐ ἐν ὅς ὁ ὅλος γίγνομαι τόπος . οὗτος δέ εἰμί ὁ μόριον ὁ ἀήρ , ὁ περιέχω αὐτός , ὅς τόπος , φ·ησί , μέρος εἰμί ὁ τόπος οὗτος , ὅς εἰμί ὁ ὅλος οὐρανός τόπος . οὖον - ῥαίνω δέ φημί ὁ κόσμος . ὁ οὖν κοσμικός τόπος μέρος εἰμί ὁ μετά - ριεχω ὁ ἀγγεῖον τόπος . εἶπον δέ ὁ ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ προστίθημι ἢ ὁ μόριον ὁ ὕδωρ , τουτέστιν οὔτε ὁ ὅλος ὕδωρ οὔτε ὁ μόριον αὐτός μεθιστάω ὁ ἀγγεῖον μέρος τίς ὁ τόπος ὁ ἀγγεῖον καταλαμβάνω - Νούσι , ἀλλά ἐν ὁ αὐτός ἐν ὅς ὁ ὅλος ὕδωρ ἐκ ἀρχή εἰμί , ἐν οὗτος μένω καί μεθίστημι ὁ ἀγγεῖον καί ὁ ὅλος ὕδωρ καί ὁ μόριον αὐτός . οὗτος δέ προστίθημι δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κατά ἐνέργεια εἰμί ἐν τόπος ὁ μόριον ἕπω ὁ ὁ ἐπιφάνεια λέγω τόπος , ὅσπερ ἕπω κατά ὁ πρότερος ἐπιχείρημα ὁ ὁ διάστημα τόπος λέγω . ἐκεῖνος μέν γάρ ἕπω ὁ καί ὁ μόριον κατά ἐνέργεια ἐν τόπος εἰμί , εἰμί γε χωρέω διά ἀλλήλων ὁ διάστημα , ὁ μέντοι ὁ πέρας λέγω εἰμί ὁ τόπος οὐκέτι · οὐδείς γάρ ὁ μόριον ὁ ὅλος περιγράφω ὑπό ὁ μόριον ὁ ἐπιφάνεια , ὥσπερ ὑπό ὁ μόριον ὁ διάστημα . ὥστε οὖον συμβαίνω ὁ λέγω ὁ πέρας ὁ περιέχω εἰμί ὁ τόπος οὐδείς ὁ ἄτοπος ὁ συμβαίνω ὁ ὁ διάστημα λέγω εἰμί ὁ τόπος . καί ὁ ὕλη δέ δοκέω ἄν εἰμί τόπος . εἰμί ἐν ἠρεμέω ὅς σκοπέω καί μή χωρίζω . ἐρῶ ὅθεν ὑπονοέω ὁ τόπος εἶδος , ἔτι δέ καί διάστημα , νῦν λέγω πόθεν ὑπονοέω εἰμί ὕλη . εἰμί τις , φημί , σκοπέω ἐν ἠρεμέω ὁ πρᾶγμα ἐν ὁ τόπος , πουτής εἰμί θεωρέω τις ἐν ὁ ἐά τόπος ἠρεμέω ὁ ] πρᾶγμα καί μή μεθίστημι αὐτός νοέω αὐτός γίγνομαι καί φθείρω ἀκίνητος μένω ὁ τόπος , λέγω δή ἵνα ἐν ὁ ἀγγεῖον εἰμί ὁ ὕδωρ μή ἐξίστημι αὐτός γίγνομαι ἀήρ , οὗτος δοκέω ἄν μᾶλλον εἰμί ὁ τόπος ὁ ὕλη , ἐπεί μή κινέω κατά τόπος ὁ πρᾶγμα ἐν ὁ αὐτός ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι · οὗτος γάρ ἐν ὁ ὕλη γίγνομαι ὁ μεταβολή μή κινέω κατά τόπος ὁ ἐν αὐτός εἶδος . εἰμί οὖν δήω ἐξομοιόω ὁ τόπος ὁ ὕλη , νοέω ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς ὕδωρ μεταβάλλω ἢ εἰς ἀήρ ἢ εἰς ἄλλος τίς σῶμα , ὥστε ἀκίνητος Μένων ὁ πρᾶγμα ἄλλοτε ἄλλος ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ ἀμφορεύς σῶμα . ὁ δέ καί μή χωρίζω ἀλλά συνεχής ἐκ παράλληλος ὁ αὐτός ὁ ἠρεμέω . ὁ δέ συνεχής ἀντί ὁ συνάπτω · οὖον γάρ κύριος ὁ συνεχής ἐνταῦθα . διά ὅς γάρ , φημί , ὑπόνοια δοκέω εἰμί ὁ ὕλη ἕτερος πᾶς ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός εἶδος , ὁ ὁ αὐτός πρᾶγμα ποτέ μέν λευκός ποτέ δέ μέλας γίγνομαι ἄλλοτε δέ ἄλλος , διά ὁ αὐτός καί ὁ τόπος ἕτερος τις εἰμί δοκέω ὁ ἐν τόπος · ὥστε εἰμί ὁ πρᾶγμα ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος μεταβάλλω , αὐτός δοκέω ἄν εἰμί ὁ ὕλη καί ὁ τόπος . πλήν εἰμί τις διαφορά · ὁ μέν γάρ ὕλη αὐτός γίγνομαι λευκός ἢ μέλας . ἢ ἄνθρωπος ἢ ἵππος , ὁ δέ τόπος δέχομαι οὗτος , οὐ αὐτός οὗτος γίγνομαι . διό καί ὁ χρῆσις ὁ ἡμέτερος διάφορος ἐπί αὐτός · ἐπί μέν γάρ ὁ ὕλη ὁ εἰμί ὕδωρ , οὗτος νῦν ἀήρ , ἐπί · δέ ὁ τόπος ὅτι ὅσπερ πρότερος εἰμί ὕδωρ , νῦν εἰμί ἀήρ . καί ἄλλως , ὅσπερ καί πρότερος λέγω , ὁ μέν ὕλη ἀχώριστος ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ τόπος χωριστός . λέγω δέ ὅς περιέχω σῶμα σῶμα ὅς κινητός κατά φορός . περιέχω , φημί , καί ἐν τόπος εἰμί λέγω οὐ ἁπλόος πᾶς σῶμα , ἀλλά ὁ φύω ποτέ μέν κινέω ποιός δέ μή . οὗτος γάρ εἰμί ὁ κις - νητός , ἵνα εἶπον ὁ ἐν γένεσις καί φθορά · ὁ γάρ οὐράνιος οὖον κινητός , ἀλλά ἀεικίνητος , διόπερ οὐδέ πᾶς ἐν τόπος . ὁ δέ κατά φορά ἀντί ὁ κατά εὐθυωρία · φορά γάρ ὁ κατά εὐθύς κίνησις , ὁ δέ κύκλος οὖον φορός , ἀλλά περιφορά . εἰμί τίς μέν οὖν κινητός κατά φορός , οὗτος · πάντως ἐν τόπος , οὐ εἰμί τίς ἐν τόπος , οὗτος κινητός κατά φορός · ὁ γάρ ἐντός σφαῖρα ὁ ἀπλανής ἐν τόπος μέν , οὖον κινητής δέ κατά φορός . πῶς δέ βούλομαι εἰμί ὁ ἀπλανῆ ἐν τόπος καί πῶς οὖον , αὐτός λέγω μετά ὀλίγος ὁράω , ὁ δέ ἐντελής περί οὗτος λόγος ἄλλος ἄν εἰμί πραγματεία ἐπισκοπέω , λεʹ | εγώ δή ὅπως ἔχω ὁ οὐρανός κατά τε ὁ μόριον καί κατά ὁ ὅλος . Καιρός δή λοιπός καί ὁ παρά ἐγώ προστίθημι ὁ λόγος , καί τέως ὁράω , εἰμί ἔνειμι τις ἐν ὁ Ἀριστοτελικός ἐπιχείρημα ἀνάγκη , διά ὅς δείκνυμι ὡς ἀδύνατος διάστημα τίς τριχῆ διαστατός ὁ τόπος εἰμί . ὁ μέν οὖν οἴομαι , εἰμί διάστημα εἰμί ὁ τόπος , χωρέω οὗτος διά ὅλος ὁ ἐγγι - νέμω ἐν αὐτός σῶμα , ἔπειτα καί διαιρέω αὐτός οὕτως ὡς ἐνέργεια ἤπειρος ποιέω ὁ μόριον , αὐτός τε ὁ τόπος ἐνέργεια ἐπί ἤπειρος διαίρω - ἕπομαι , παντάπασι εὐήθης τε καί οὐδέ ὁ πιθανός ἔχω εἰμί ἐγώ δοκέω . εἰμί μέν γάρ ὁ τόπος τριχῆ διαστατός εἰμί λέγω καί σῶμα λέγω εἰμί , οὐδέ οὕτως μέν ἴσως οὗτος ἕπομαι ὁ ἄτοπος , ὅμως δέ οὖν ἐν συναρπάζω ὁ παραλογισμός δύναμαι , ἐπεί δέ οὖον σῶμα ὁ τόπος ὑποτίθημι οὐδέ γάρ αὐτός τριχῆ διαστατός εἶπον καί σῶμα ) , ἀλλά ἀσώματος κενός γάρ εἰμί ὁ ἴδιος λόγος ) , ποῖος ἀνάγκη ὁ κενός ἢ χωρέω εἰς ὁ ἐντίθημι ἐν αὐτός σῶμα , ἢ ἀχωρέω διά αὐτός εὐθύς καί κατά ἐνέργεια αὐτός διαιρέω ; χωρέω γάρ ἐν ὁ κενός ὁ σῶμα οὐδείς ἄλλος ἢ πληρόω αὐτός . ἄλλως τε καί εἰμί διά ὁ σῶμα χωρέω ὁ κενός , ποῖος εἰμί ἀνάγκη εὐθύς καί διαιρέω αὐτός ἀσώματος γε εἰμί ; ὁ γάρ ἀσώματος χωρέω διά σῶμα οὐδείς διαίρεσις οὐδέ τομή ἀπεργάζομαι . λευκότης γοῦν καί θερμότης καί ὁ ἄλλος πᾶς ποιότης διά ὅλος χωρέω ὁ σῶμα , βάθος φημί καί πλάτος καί μῆκος , διαίρεσις οὐδείς αὐτός ἐμποιέω , οὐ ὅτι ποιότης εἰμί , ἀλλά ὅτι ἀσώματος · οὖον γάρ φύω ὑπό ὁ ἀείδω - Μάτου ὁ σῶμα διαιρέω . εἰμί δέ λέγω ἀλλά διάστημα ὁ κενός εἰμί , καί διά οὗτος διαιρέω , οὐδέ οὕτως οὐδείς ὁράω ὁ ἀνάγκη · εἰμί γάρ καί διαστατός εἰμί τριχῆ , ἀλλά οὖν παντάπασι ἀπαθής καί ἀσώματος καί αὐτός οὗτος οὐδείς ἄλλος ἢ χώρα κενός . πῶς οὖν ὁ πάντῃ ἀπαθής καί μηκή δεμιᾷ ποιότης σωματικός ποιόω , σκληρότης ἢ μαλακότης ἢ ὅλως ἀντιτυπία εἴτε ἄλλος τις τοιοῦτος δύναμις . διαίρεσις ἐμποιέω ἐν ὁ σῶμα ; ὥσπερ οὖν ἐπιφάνεια εἰ ἁρμόζω ἐπιφάνεια οὐδείς οὐδείς διαίρεσις ἐμποιέω , ἀλλά ἄν μυρίος ἐφαρμόζω ἀλλήλων ἐπιφάνεια , οὔτε αὔξησις τις ἐμποιέω οὔτε διαιρέω ἀλλήλων , ὁμοίως δέ κἀν γραμμή μυρίος ἑφαρμόζω ἀλλήλων , οὔτε διαίρεσις τις ἀλλήλων οὔτε αὔξησις ἐν ποιέω , ἀλλά ἐν ὁ αὐτός μυρίος δύναμαι ἐφαρμόζω ἀλλήλων καί οὗτος οὐδείς ἄλλος αἴτιος ἢ ὁ ἀσώματος αὐτός εἰμί ) , οὗτος δηλονότι κἀν τριχῆ διαστατός τριχῆ διαστατός ἐφαρμόζω ἀσώματος εἰμί , οὐδείς οὔτε διαίρεσις ἐμποιέω οὔτε πάθος ἄλλος οὐδέ εἷς . εἰμί εἰμί ὁ τριχῆ διαστατός ἀσώματος εἰμί καί χωρέω διά σῶμα , αὐτός δέ εἶπον ἐφαρμόζω ὁ σῶμα , διαιρέω αὐτός . ὁ αὐτός δήπου καί ὁ Ἀριστοτέλης ἕπω λόγος . βούλομαι γάρ · ὁ τόπος ἴσος εἰμί ὁ ἐν τόπος , καί ἐν αὐτός εἰμί ὁ τε πέρας ὁ περιέχω καί ὁ περιέχω · εἰμί ἐν αὐτός εἰμί ἄμφω ὁ περαίας , ὥσπερ ὁ ὅλος ἐν ὁ ὅλος εἰμί , οὗτος καί ὁ μόριον ἐν ὁ μόριον . ἐπί ἤπειρος οὖν εἰμί πᾶς μέγεθος διαιρετός , συμβαίνω ἤπειρος ἵημι κατά ἐνέργεια ὁ μόριον ὁ ἐπιφάνεια εἰμί γάρ μή ἕκαστος μόριον ὁ ἐπιφάνεια ἕκαστος ὁ λοιπός ἐφαρμόζω , οὐδέ ὁ ὅλος ὁ ὅλος . εἰμί οὖν ἐνέργεια ὁ ἤπειρος . καί οὖον τίς λέγω ὅτι ὡς ἐν τόπος εἰμί ὁ εἷς ἐπιφάνεια ὁ ἕτερος · ἄν γάρ μή ὡς ἐν τόπος εἰμί , ἀλλά οὖν ἐφαρμόζω γε ἀλλήλων . καθό οὖν ἐφαρμόζω , χωρέω διά ἀλλήλων , ὥστε καί διαιρέω ἀλλήλων . ἢ τοίνυν οὔτε γραμμή δύωατὸν ἕτερος γραμμή ἐφαρμόζω , οὔτε ἐπιφάνεια επιδανειον , ἢ εἰμί οὗτος δυνατός , διά τίς μή καί τριχῆ διαστατός ἀσώματος γε εἰμί τριχῆ διαστατός ἐφάρμοσις ; τίς γάρ ὁ ἀποκλήρωσις μῆκος μέν μῆκος ἐφαρμόζω δύναμαι καί πλάτος πλάτος ἀσώματος εἰμί , βάθος δέ βάθος μή ἐφαρμόζω ; καίτοι ὁ μέν μῆκος καί ὁ πλάτος οὐ ἄνευ σῶμα , ἀλλά ἐν σῶμα ὁ εἰμί ἔχω , ἀλλά ὅμως ἐφαρμόζω ὁ ὅμοιος ἀσώματος γε αὐτός εἰμί , ὁ δέ διάστημα ὁ τοπικός ἀσώματος εἰμί καί χωριστός σῶμα καί κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , οὐ ἐν ὑπόκειμαι τις ὁ εἶμαι ἔχω · πολύς οὖν μᾶλλον ἐφαρμόζω δύναμαι ὁ σῶμα , ἀπαθής φυλάσσω ἑαυτοῦ . εἰμί γάρ ὁ διάσκληρότητι στῆμα ὅς διάστημα εἰμί ἀπλόος ἐφαρμόζω ἄλλος διάστημα εὐθύς καί διαιρέω αὐτός , μᾶλλον δέ διαιρέω ὑπό ἀλλήλων ἄμφω ὁ διάστημα , καί ὁ γραμμή ὁ ὁ γραμμή ἐφαρμόζω καί ὁ ἐπιφάνεια <ἡ> ὁ ὁ αὐτός ἄν ποιέω διάστημα γάρ καί οὗτος ) , εἰμί δέ μηδείς τοιοῦτος ἐπί οὗτος συμβαίνω οὖον ὁ διάστημα σύργαστρος ὅς διάστημα εἰμί διαίρεσις εἰμί αἴτιος . ὥστε οὐδέ ὁ βάθος ὁ βάθος ἐφαρμόζω διαίρεσις ἄν εἰμί αἴτιος · ἀποκληρωτικός γάρ τρεῖς εἰμί ὁ διάστημα , μῆκος πλάτος βάθος , μῆκος μέν καί πλάτος ἐφαρμόζω ἐπί ἀλλήλων μή διαιρέω ἀλλήλων , βάθος δέ βάθος ἐφαρμόζω διαιρέω . οὐκοῦν οὖον ὁ διάστημα ἀπλόος ὁποῖος ἄν εἰμί διαίρεσις εἰμί αἴτιος , ἀλλά ὁ μετά ὕλη , οὗτος δέ εἰμί ὁ σῶμα · ὁ γάρ ὕλη ὁ ποιέω καί πάσχω ἐν αἰτία ὁ εἶδος , ὁ ὅλως ποιέω καί πάσχω φύω . οὐδέ γάρ ὁ ἐναντίος πάσχω ποτός ὑπό ἀλλήλων μή ἐν ὕλη εἰμί καί ὁ ποιητικός καί ὁ παθητικός , λέγω δή ὁ φυσικός τε καί σωματικός πάθος . ὥστε εἰμί ὁ τοπικός διάστημα τριχῆ διαστατός ἀσώματος εἰμί καί ἄυλος , οὔτε πάθος τίς ἐμποιέω ἐν ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , οὔτε πείθω ὑπό αὐτός · ποιέω γάρ καί ἀντιπάσχω μόνος ὁ ὁ αὐτός ὕλη ἔχω . οὐδείς ἄρα ἀνάγκη , κἀν εἰμί διά ὁ σῶμα χωρέω ὁ κενός , διαιρέω αὐτός ἢ ὑπό αὐτός διαιρέω . ἐγώ δέ ἐκεῖνος φημί , ὅτι ἄν τριχῆ εἰμί διαστατός ὁ τόπος σῶμα εἰμί , οὐδείς εἰμί ἀνάγκη χωρέω ἐν αὐτός ὁ ἐν τόπος γίγνομαι ἢ καί αὖος - ὁ διά ἐκεῖνος χωρέω ἀκολουθέω οὗτος ὁ ἄτοπος , ὁ διαιρέω ἐπί ἤπειρος ὁ χωρέω | διά ἀλλήλων , ἀλλά ἕπω μέν ὁ χωρέω σῶμα διά σῶμα , ὅσπερ προφανῶς ἀδύνατος , ἢ ἕτερος ὁ σῶμα ὅλος εἰμί κενός , ἵνα οὗτος ὁ λοιπός δύναμαι διά αὐτός χωρέω . καί αὐτός γοῦν ὁ Ἀριστοτέλης ὁ λέγω σῶμα διά σῶμα χωρέω οὐδέποτε εἶπον ἕπω ἄτοπος ὁ ἐνέργεια εἰς ἤπειρος διαιρέω ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ δύναμαι ὁ μέγας ἐν ὁ μικρός εἰμί . ἀναμιμνήσκω δέ δεῖ καί ὅς αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον πρός ὁ ὁ αὔξησις διά κενός τίνω ἢ πόρος ὑποτίθημι γίγνομαι · ἐκεῖνος γάρ λέγω ὅτι ὁ ὁ τροφή εἴσειμι εἰς ὁ ἔνειμι ἐν ὁ σῶμα κενός , οὕτως ὁ αὔξησις γίγνομαι , αὐτός πάνυ καλῶς ὑπαντάω πρός αὐτός φημί , ὅτι συμβαίνω ἐκ ὁ ὑπόθεσις οὗτος ἢ ὅλος κενός εἰμί ὁ σῶμα , εἰμί ὅλος διά ὅλος αὐξάνω , ἢ ἀναπλήρωσις εἰμί μόνος ὁ κενός , οὐ αὔξησις . καί οὐδαμοῦ γε εἶπον , ὅτι χωρέω ὁ κενός διά ὁ τροφή καί διαιρέω αὐτός ἐπί ἤπειρος . οὗτος τοίνυν φημί εἄν καί ὁ ὁ τόπος διάστημα εἰμί λέγω , ὅτι ὁ σῶμα χωρέω διά ὁ κενός πληρόω αὐτός , καί οὔτε ὁ κενός διαιρέω ὑπό ὁ ἐγγίγνομαι - μένω σῶμα , ἀλλά μόνος πληρόω , οὐδέ αὐτός διαιρέω ὁ σῶμα · οὐδέ γάρ ἐγγίγνομαι ἐν ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα εἰμί ὁ ἐν αὐτός ἐγγίγνομαι . ἀκίνητος γάρ εἰμί πάντῃ ὁ κενός · ἀσώματος γάρ . εἰμί μέν γάρ εἰμί σῶμα , ἀνάγκη εἰμί ὁ γίγνομαι ἐν τόπος χωρέω διά αὐτός καί ὁ τόπος σῶμα εἰμί διά ἐκεῖνος χωρέω , ἐπεί δέ διάστημα εἰμί ὁ ἴδιος λόγος κενός ὁ τόπος , πληρόω μόνος ὑπό ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα . εἰμί δέ τις καί προσφιλονεικέω καί ὁ κενός βούλομαι χωρέω ἐν ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , ἀεί συγχωρέω καί ἐγώ , οὐδείς γε ἄτοπος οὐδέ οὕτως ἕπω ὁ λόγος φαίνω , ὡς ἤδη δείκνυμι · χωρέω γάρ ἐν ὁ σῶμα οὐ αὐτός κινέω , ἀλλά ὁ σῶμα ἐν ἐκεῖνος γίγνομαι . ὅτι2 μέν οὖν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιχείρημα Ἀριστοτέλης οὔτε ὁ ἀναγκαῖος ἔχω οὔτε ἄλλως ὁ πιθανός ἢ ἀκόλουθος , ἱκανῶς δείκνυμι . ὁ δέ ἐφεξῆς ἐπιχείρημα ἔχω μέν τις πιθανότης ὁ πυκνότης κλέπτω ὁ ἔλεγχος , οὖον μήv οὐδέ αὐτός παντάπασι ἀληθής . πρῶτος μέν γάρ ὁ εἰς ἄτοπος ἀπάγω ὅτι δύο διάστημα εἰμί ἐν ὁ αὐτός ἢ πλείων , οὐ οἶδα ὅπως ἄτοπος εἶπον ἄν · εἰμί μέν γάρ αὐτός εἰμί διάστημα λέγω καί σῶμα , ὁ εἰμί ἀδύνατος εἰμί ὁ εἰμί δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός , καί διάστημα δύο ἀδύνατος εἰμί εἰμί , νῦν δέ οὖον αὐτός εἰμί . πρῶτος μέν γάρ εἰμί δυνατός δύο γραμμή ἐφαρμόζω ἀλλήλων , καί οὖον μόνος δύο ἀλλά καί μυρίος , ὁμοίως δέ καί ἐπιφάνεια , καίτοι διάστημα γε καί μέγεθος καί γραμμή καί ἐπιφάνεια , τίς κωλύω καί τριχῆ διαστατός διάστημα τριχῆ διαστατός ἐφαρμόζω , ὁ κενός λέγω ὁ σῶμα ; ὥσπερ γάρ ἀσώματος εἰμί ὁ γραμμή καί ἐπιφάνεια , οὗτος ἐφαρμόζω ἀλλήλων ἐν σῶμα γε εἰμί , οὗτος τίς κωλύω καί ὁ τόπος ἀσώματος εἰμί ἐφαρμόζω ὁ σῶμα ; καί γάρ ἐν ὁ αὐτός σῶμα κατά αὐτός πλείων ἄν εὑρίσκω ποιότης , οἷος ἐν ὁ μέλι ὁ γλυκύς ὁ ξανθός ὁ γλίαρον ὁ βαρύς ὁ ὑγρός .. ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος οὐδείς κωλύω πολύς ἀσώματος ἅμα καί κατά αὐτός ἐν ὁ αὐτός εἰμί σῶμα , οὕτως οὐδέ εἰμί ὁ διάστημα ἀσώματος εἰμί , οὐδείς ἄν κωλύω εἷς καί ὁ αὐτός σῶμα πλείων διάστημα εἰμί ἀσώματος , ἐπεί ἀσώματος καί εἷς ὁ πέρας ὁ σῶμα ἄλλος σῶμα πέρας ἐπί αωοζεω ἐνδέχομαι . ὅτι μέν οὖν , εἰμί καί συμβαίνω τριχῆ εἰμί διαστατός ὁ τόπος πλείων διάστημα ἐν εἷς καί ὁ αὐτός σῶμα εἰμί ἀσώματος εἰμί , οὐδείς ἀκολουθέω ἄτοπος , ἱκανῶς δείκνυμι . οὐδέ γάρ ὁ τριχῆ διαστατός εὐθύς καί σῶμα , οὐδέ οὗτος ὅρος εἰμί ὁ σῶμα παραδέχομαι · ὁ μέν γάρ σῶμα ἄλλος τίς εἰμί οὕτως εἰμί τριχῆ διαστατός . οὐσία γάρ ὁ σῶμα εἰμί , συμβαίνω δέ ὁ οὐσία ὁ ποσός , ὁ ιριχἡ ἄρα διαστατός συμβαίνω τῆ οὐσία . ὁ δέ σῶμα οὐσία εἰμί · ὥστε ὁ τριχῆ διαστατός συμβαίνω ὁ σῶμα . σῶμα μέν γάρ εἰμί , καθό ἐκ ὕλη εἰμί καί τοιόσδε εἶδος , ὁ δέ ἀχώριστος εἰμί συμβαίνω ὁ σῶμα ὁ ποσός , οὗτος τριχῆ εἰμί διαστατός . καί οὗτος σαφῶς ἐν ὁ πρός Μέλισσος λόγος αὐτός εἴρω , παρατίθημι δέ εἷς λέξις ὁ ἐκεῖ εἴρω , πίστις ἕνεκα , καί πλείων παρατίθημι δύναμαι , ἔχω οὕτως · ὅς Μέλισσος δέ ὁ εἰμί ἄπειρος2 φημί εἰμί . ποσός ἄρα τίς ὁ εἰμί · ὁ γάρ ἤπειρος ἐν ὁ ποσός , οὐσία δέ ἤπειρος ποιέω ἢ ποιότης ἢ πάθος οὐ ἐνδέχομαι εἰμί μή κατά συμβεβηκός , εἰμί ἅμα καί πόσος τις ἄγω · ὁ γάρ ὁ ἤπειρος λόγος τι̅ ποσός προσχράω , ἀλλά οὐ οὐσία οὐδέ ὁ ποιός σαφῶς οὖν διά οὗτος ὁ Ἀριστοτέλης συμβαίνω ὁ οὐσία φημί ὁ πόσος , ὁ δέ τριχῆ διαστατός ὁ ποσός , ὁ τριχῆ ἄρα διαστατός συμβαίνω ὁ οὐσία · ὁ δέ σῶμα οὐσία , ὁ σῶμα ἄρα συμβαίνω ὁ ἱ - διαστατός . εἰμί τοίνυν ὁ σῶμα συμβαίνω ὁ τριχῆ διαστατός , οὐ ἄρα ὁ τριχῆ διαστατός σῶμα εἰμί ὅρος , ἀλλά χωριστός συμβεβηκός · οὐ ἀνάγκη ἄρα , εἰμί τίς τρεῖς ἔχω διάστασις , οὗτος σῶμα εἰμί . ἀπορία δέ τις ὑποπίπτω ὁ λόγος , μή ποτός ὁ ποσός χωριστός ποιέω ὁ οὐσία , ὕστερος δέ οὗτος ἐπισκοπέω , ἀδών μή ὁ ὁ λόγος συνέχεια διακόπτω . ὅτι μέν οὖν οὐδείς ἀδύνατος οὐδέ ἄτοπος πλείων διάστημα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , δείκνυμι . οὐ ἀνάγκη δέ οὐδείς ὁ ὁ διάστημα τόπος ὑποτίθημι οὔτε πλείων ὁ δύο διάστημα ἐν ὁ αὐτός λέγω γίγνομαι , οὔτε ὁ τόπος ἐν τόπος γίγνομαι , οὐδέ ὅλως κινέω ὁ τόπος . οὐδέ γάρ ὁ ἀμφορεύς μεταβαίνω ὁ ἐντός διάστημα ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ συμμεταφέρω ἑαυτοῦ , ἀλλά ὅλος ὁ ὅλος ἀμείβω τόπος · ὁ γάρ κενός ἀκίνητος . ὥσπερ οὖν εἰμί σφαῖρα εἰμί ναστός , οὗτος ἐντίθημι ἐν ὁ τόπος τοσοῦτος πληρόω τόπος , ὅσος εἰμί αὐτός , ἐάν δέ οὗτος μετάγω , οὐδείς ὁ κενός ὁ δέχομαι αὐτός συμμετάγω , οὐδέ αὐτός ὅσπερ ὁ | βάθος ὁ σφαῖρα πληρόω , ἀλλά μετακτνουμενω ὁ σφαῖρα ἄλλοτε ἄλλος μόριον ὁ διάστημα πληρόω , αὐτός ἀκίνητος Μένων πῶς γάρ ἄν ὁ κενός κινέω ; ) , οὗτος δηλονότι ἄν μή συνεχής εἰμί ὁ ἐν τόπος ἀλλά ἅπτω , ὡς ἔχω ὁ ἀμφορεύς , ὁ αὐτός πάλιν συμβαίνω . τίς γάρ διαφέρω ἐπί συνεχής ὁ λόγος θεωρέω ἢ ἐπί ἅπτω ; οὐδέ γάρ ἐν ὁ ἅπτω εἰμί τίς κενός , ὅς μή πληρόω σῶμα . ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ συνεχής καί ναστός σφαῖρα ἐν ὁ μετακινέω οὐδείς απομένω ἐντός μόριον ὁ κενός ὅς κατέχω ὁ ἐν ὁ βάθος ὁ σφαῖρα μόριον , οὗτος κἀν ἐννοέω ἐγώ αὐτός διαιρέω , ὡς περιέχω μέν ὁ ἔξωθεν περιέχω δέ ὁ ἐντός οὗτος γάρ εἄν ἐξομοιόω ὁ ἀμφορεύς ) , οὐδείς πλέω ἔχω μετακινέω ὁ πρότερος , ἀλλά ὥσπερ τότε ἐν ὁ μετακινέω ὅλος καταλείπω ὁ ἐν ὅς εἰμί διάστημα , ἄλλος δέ πληρόω ὁ ἐν ὅς γίγνομαι , ὁ διάστημα ἀκίνητος Μένων , οὗτος δή ἄν διαιρέω ὑπάρχω , ὁ αὐτός πάλιν συμβαίνω . οὐδέ γάρ ἐπεί διαιρέω ὁ σφαῖρα , ἄλλος τις τρόπος πληρόω ὁ τόπος ἢ ὅς καί πρότερος πληρόω · οὐδέ γάρ ὁ διαιρέω αὐτός κινέω ποιέω ὁ τοπικός διάστημα , ἀλλά ὁ μέν τόπος ἕτερος γίγνομαι ὁ μόριον , ἐπεί καί ὁ μόριον ἐνέργεια διαιρέω , οὖον μήv ἐπεί ἐν ἴδιος γίγνομαι ὁ μόριον τόπος , ἤδη συμμεταφέρω ἑαυτοῦ ὁ τόπος ἀναγκάζω , ἀλλά κινέω ὁ ὅλος ἕκαστος ὁ μόριον ὅς κατέχω ὁ κενός μόριον καταλείπω καί ἐν ἄλλος γίγνομαι . οὐ ἄρα ἀνάγκη οὔτε κινέω ὁ τόπος , οὔτε ἐν τόπος ὁ τόπος γίγνομαι , οὔτε πλείων διάστημα ἐν ὁ αὐτός εἰμί . ἀεί γάρ ὁ πρότερος διάστημα ὁ τόπος ἐν ὅς εἰμί καταλείπω κινέω , καί ἐν ἄλλος γίγνομαι τοπικός διάστημα · ἀεί γάρ ὁ σῶμα ἐν τόπος εἰμί . μόνος οὖν ὁ σωματικός διάστημα ἐν ὁ τοπικός ἐνδέχομαι εἰμί διάστημα , ὡς δύο διάστημα ἐφαρμόζω ἀλλήλων , ὁ τε σωματικός καί ὁ τόπος ἐν ὅς ὁ σῶμα εἰμί , ἄλλος δέ τρίτος ἐν ὁ αὐτός οὐ εἰμί · οὖον γάρ ἐνδέχομαι δύο σῶμα ὁ αὐτός ἐπέχω τόπος . ὥσπερ γάρ καί ἐπιφάνεια μέν πλείων ἐνδέχομαι ἐν αὐτός εἰμί , ἀδύνατος δέ πλείων δύο ἐπιφάνεια ἐφαρμόζω κατά ἐνέργεια ἀλλήλων , ὁ τε ὁ περιέχω σῶμα καί ὁ ὁ περιέχω ἀδύνατος γάρ τρεῖς κατά αὐτός ἅπτω ἀλλήλων σῶμα ) , οὗτος φημί ὅτι κἀν δυνατός εἰμί διάστημα πλείων ἀσώματος ὁ αὐτός ἐφαρμόζω , ἀλλά οὖν κατά ἐνέργεια οὐδέποτε οὗτος γίγνομαι , διότι οὐδέ ἐν ὁ αὐτός τόπος δύο σῶμα ἐνδέχομαι εἰμί , οὐδέ κενός ἐν κενός · ἀκίνητος γάρ ὁ κενός , ὁπότε ἄν τις συγχωρέω κενός ἐν κενός γίγνομαι , ὅσπερ οὐ εἰμί οὕτως , δῆλος ὅτι γίγνομαι ἄν ἐν ὁ κενός ὁ κενός , ὥσπερ γραμμή ἐν γραμμή καί ἐπιφάνεια ἐν ἐπιφάνεια . ὥσπερ κἀν μυρίος γραμμή ἅμα γίγνομαι , οὐδείς πλέω ποιέω ὁ ὅλος ὁ ἐκ ἀρχή ; ἀλλά εἷς πάλιν γραμμή ὁ ὅλος γίγνομαι ὁμοίως ἐν ἐπιφάνεια ἐν αὐτός γίγνομαι ἄν σημεῖον , οὐδείς μείζων ποιέω ὁ ἐν ὅς γίγνομαι ) , οὗτος δή ἐν ἐν κενός κενός γίγνομαι , τοιοῦτος εἰμί ὁ ὅλος , οἷος ὁ ἐκ ἀρχή · ἐφαρμόζω γάρ ὅλος ὅλος . δῆλος δέ ὅτι ἄν κενός εἶπον ἐν τοπικός διάστημα τριχῆ διαστατός , ὁ αὐτός λέγω . οὗτος μέν οὖν ἀδύνατος , ὁ κενός ἐν κενός γε - νω ἢ τόπος ἐν τόπος ἢ κινέω ὁ τόπος ὅς τόπος εἰμί , ὅτι δέ ὁ λέγω ὁ τόπος εἰμί διάστημα κενός ὁ ἴδιος λόγος ἕτερος ὁ ἐγγίγνομαι - Μένων σῶμα οὐδείς ὁ ὡς ἄτοπος ὁ παρά ὁ Ἀριστοτέλης εἴρω ἕπω , ἱκανῶς οἴομαι ὁ λόγος ἀποδείκνυμι . ὅτι δέ οὐ ἄν εἰμί ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος , δείκνυμι ἄν οὕτως . εἰμί γάρ ὁ ἐν τόπος εἰμί οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὁ σῶμα , καί οὖον κατά ἄλλος τίς εἰμί ἐν τόπος ἢ καθό σῶμα εἰμί , ὁ δέ ἐν ὁ ἐπιφάνεια ὁ περιέχω εἰμί οὖον καθό σῶμα εἰμί ἐν αὐτός εἰμί ὁ μέν γάρ σῶμα τριχῆ εἰμί διαστατός , ἐν δέ ὁ ἐπιφάνεια καθό τοιοῦτος εἰμί οὖον δύναμαι εἰμί ὁ τ·ριχῇ διαστατός ) , οὐ ἄρα ἐπιφάνεια εἰμί ὁ τόπος · ὁ δέ πέρας ὁ περιέχω καθό περιέχω ὁ περιέχω ἐπιφάνεια εἰμί · οὐ ἄρα πέρας εἰμί ὁ περιέχω ὁ τόπος καθό περιέχω ὁ περιέχω . διχή γάρ εἰμί διαστατός ὁ ἐπιφάνεια οὐ ἄν ἐν ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ τριχῆ διαστατός , ὅς τοιοῦτος εἰμί . οὖον γάρ πᾶς ἅπτω , οὐδέ ὅλος · ὁ σῶμα ὁ ἐπιφάνεια δέχομαι πῶς γάρ εἄν εἶπον τις ὁ ὁ σῶμα βάθος ἐν ὁ ἐπιφάνεια εἰμί ; ὁ περαίας γάρ μόνος ὁ σῶμα εἰμί ὁ ἐν ὁ ἐπιφάνεια . ἔτι εἰμί δεῖ ὁ τόπος ἴσος εἰμί ὁ ἐν τόπος οὗτος γάρ εἷς ὁ κοινός εἰμί περί ὁ τόπος ομολογία ) , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἐπιφάνεια τόπος · πῶς γάρ εἄν ἐπιφάνεια σῶμα ἴσος εἰμί ἐνδέχομαι ; εἰμί δέ λέγω τις ὅτι ἴσος λέγω ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος ὁ ἐφαρμόζω ὁ τόπος ὁ πέρας ὁ περιέχω , οἶδα ἴσος λέγω οὖον ὁ ἐν τόπος ὁ τόπος , ἀλλά ὁ πέρας ὁ ἐν τόπος , ὅσπερ οὐδέ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος . εἰμί δέ ἀληθής ὁ λόγος ὁ λέγω ἴσος δήω εἰμί ὁ τόπος οὖον ὁ πέρας ὁ ἐν τόπος εἰμί , ἀλλά αὐτός ὁ ἐν τόπος εἰμί , ὁ δέ ἐν τόπος εἰμί ὁ σῶμα εἰμί , ἴσος δεῖ ἵημι ἄρα ὁ τόπος ὁ σῶμα · ἀδύνατος δέ ἐπιφάνεια ἴσος σῶμα εἰμί , ἐπεί μηδέ γραμμή ἐπιφάνεια μηδέ σημεῖον γραμμή · ἀδύνατος ἄρα ὁ τόπος ἐπιφάνεια εἰμί . ἔτι εἰμί δεῖ ὁ τόπος ἀκίνητος εἰμί , ὁ δέ ἐπιφάνεια πέρας εἰμί σῶμα συγκινέω ὁ σῶμα ὅς εἰμί πέρας , ἀδύνατος ἄρα ὁ ἐπιφάνεια τόπος εἰμί . εἰμί δέ τις εἶπον ὅτι ἀλ ὅς εἰμί ἀκίνητος εἰμί , εἰμί καί ὡς ἐπιφάνεια κινεῖται,’ φημί ὡς οὐδέ οὗτος ἀληθής · τόπος μέν γάρ εἰμί , καθό τοιόσδε σχέσις ἔχω πρός ὁ ἐντός σῶμα , οἷος καθό ἅπτω αὐτός καί περιέχω αὐτός , καί ὅμως οὐδέ κατά · οὗτος ἀκίνητος εἰμί . ἐγώ γάρ ἵστημι καί μή μετακινέω ὁ περιέχω χόω ἐγώ τόπος , λέγω δή ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ κατά ὅς ἅπτω ἐγώ , οὐ ὁ αὐτός μένω , ἀλλά κινέω ὁ ἀήρ κινέω , καί ἄλλοτε ἄλλος | περιέχω ἐγώ ὁ ἀήρ μέρος . ὁμοίως κἀν ὁ ἔσχατος ὁ οὐρανός εἶπον ὁ πρός ἐγώ · οὐδέ γάρ οὗτος ἀκίνητος ἵστημι οὐδέ ἀεί ὁ αὐτός μοῖρα ὁ ἐντός ἐπιφάνεια ὁ οὐρανός ὁ αὐτός μέρος ἅπτω ὁ ἐντός σῶμα , κἀν ἵστημι ὁ περιέχω , διά ὁ πᾶς κύκλος κινέω ὁ οὐράνιος . ὥστε εἰμί μηδείς εἰμί ἀκίνητος πλήν ὁ γῆ , ἀδύνατος ἄρα ὁ τόπος ἀκίνητος εἰμί , κἀν ὁ περιέχω ἀκίνητος εἰμί . εἰμί οὖν κατά κοινός ἔννοια , ὡς αὐτός φημί ὁ Ἀριστοτέλης , ἀκίνητος δεῖ εἰμί ὁ τόπος , ὁ δέ πέρας ὁ περιέχω οὐ ἀκίνητος συγκινέω γάρ οὗτος ὅς εἰμί πέρας καί ὁ περιέχω ἀκίνητος Μένων ) , οὐ ἄρα πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος . ἔτι εἰμί πᾶς Κινησίας ελλοερχομαι εἰμί εἰμί , ἢ κατά αὔξησις καί μείωσις , ἢ κατά τόπος ( αὐτός γάρ δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ὁ κίνησις κτάομαι ὁ τρεῖς μόνος γίγνομαι κατηγορία , κατά ποσός κατά ποιός καί ὁ ὁ ποῦ κατηγορία ) , ὅς καί καλέω φορός , οὗτος δέ ὁ μέν εἰμί κύκλος ὁ δέ κατά εὐθύς , ὡς αὐτός πολλαχοῦ διορίζω , ὁ ὁ μέν φορά ὁ δέ περιφορά , ὡς ἐν οὗτος ὁ λόγος δοκέω λέγω , κινέω δέ ὁ ἔξω σφαῖρα κύκλος , κατά τόπος ἄρα κινέω . ἐπεί ποῖος κινέω εἄν κίνησις ; ποῖος οὖν ὅς εἰμί ὁ ἀπλανής τόπος μηδείς ἔξωθεν αὐτός περιέχω ; Ταύτη γοῦν ὁ μή ὀρθῶς ὑπό Ἀριστοτέλης ἀποδίδωμι ὁ περί τόπος λόγος , καίτοι πᾶς σῶμα ἐν τόπος εἰμί , οὐ ἐπί · πᾶς αὐτός εὐοδέω ὁ σῶμα ὁ λόγος . ὅθεν ἀποδίδωμι βούλομαι πῶς εἄν ὁ ἀπλανής κινέω κατά τόπος μή εἰμί ἐν τόπος , πᾶς κυκάω μᾶλλον ἢ λέγω3 τίς σαφής καί πείθω δύναμαι · ἀρνέομαι μέν γάρ ὁ · μή κατά τόπος κινέω ὁ ἀπλανῆ οὖον δύγανται οὐδέ γάρ οὐδέ πλάσσω δύναμαι τίς ἄν κινέω κίνησις ) , τίς μέντοι ἄν εἰμί ὁ τόπος κατά ὅς κις - νέομαι ἀποδίδωμι οὐ ἔχω , ἀλλά ὥσπερ ὁ κύβος ὁ πεσσεύω ἄλλοτε ἄλλως ὁ λογάω μεταφέρω , καί διά πᾶς ὁ ἐκ ἀρχή θέσις καί ὁμολογία ἀναιρέω . ὁ μέν γάρ Ἀριστοτέλης ὁ ἀσθενής ὁ λόγος ὁ ἀσάφεια περικαλύπτω δίδωμι ὁ βούλομαι , ὡς ἄν ἐθέλω , μεταστρέφω στρέφω ὁ λόγος . διό τις ὁ ἐξηγητής τόπος εἰμί φημί ὁ ἀπλανής ὁ κυρτός ὁ ὁ Κρόνος σφαῖρα ἐπιφάνεια , ἄντικρυς πᾶς ὁ κοινός περί ὁ τόπος ἀναιρέω ὁμολόγημα , ὅσπερ αὐτός ὁ Αρίστο - Τέλης τίθημι , ἔξωθεν εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος καί περιέχω αὐτός , καί ἴσος εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος · κατά τίς γάρ εἄν ἀποδίδωμι ἐνταῦθα ὁ . ἴσος εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος ; ἔπειτα συμβαίνω οὗτος λέγω αὖος - ὁ ὁ αὐτός κατά ὁ αὐτός καί τόπος εἰμί καί ἐν τόπος · εἰμί γάρ ὁ Κρονία σφαῖρα κατά ὁ κυρτός ἐπιφάνεια τόπος εἰμί ὁ ἀπλανής , κατά αὐτός δέ πάλιν ὁ ἐπιφάνεια περιέχω ὑπό ὁ ἀπλανής ἐν τόπος εἰμί ἐκεῖνος , ὁ αὐτός ἄρα ὁ ὁ Κρόνος λέγω σφαῖρα ) κατά ὁ αὐτός ( ὁ κυρτός ἑαυτοῦ ἐπιφάνεια ) καί τόπος εἰμί ὁ ἀπλανής καί ἐν τόπος εἰμί ἐκεῖνος . καί πῶς ἄν ὁ αὐτός καί τόπος εἰμί ἄλλος καί τόπος ἐκεῖνος αὐτός ἔχω , ὅς τόπος εἰμί ; πῶς γάρ ἄν ὁ αὐτός πρός ὁ αὐτός ὁ ἀντίκειμαι δυνατός ἀναδέχομαι σχέσις ; ὁ γάρ αὐτός ὁ αὐτός καί πατήρ εἰμί καί υἱός ἀδύνατος σῴζω ὁ ὀρθός περί ὁ σχέσις , περί ὅς ἄν ὁ λόγος εἰμί , ἔννοια . διά οὗτος γοῦν ὁ οὗτος λέγω ὁ ἀπλανῆ ἐν τόπος ὁ κοινός περί ὁ τόπος ἔννοια ἀναιρέω . ὁ μέν οὖν αὐτός φημί ὁ ἀπλανῆ εἰμί ἐν τόπος , ὁ δέ ὁ συνεχής αὐτός μόριον ἀλλήλων εἰμί τόπος περιέχω γάρ ἕκαστος ὑπό ὁ πέριξ μόριον ) , καί οὗτος πάλιν ὁ ὁμολογέω ἀναιρέω · αὐτός γάρ πολλάκις εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης ὁ μόριον ὁ συνεχής μή εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος , ἀλλά κατά συμβαίνω ὁ ὁ ὅλος ἐν τόπος εἰμί , ἔπειτα πῶς ἐσθίω ὁ τόπος μηδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα , εἴπερ ὁ μόριον ἀλλήλων ἄγω τόπος ; εἰμί γάρ ὁ ὁλότης εἰμί τίς ὁ μόριον αὐτός οὗτος ὅς λέγω , ἕκαστος δέ ὁ μόριον πρός ὁ ὁλότης συντελής , εἰμί ἄρα τίς ἀλλήλων ὁ μόριον · πρός γάρ αὐτός ὁ εἰμί συντελέω ἀλλήλων , εἰμί γε ἕκαστος ὁ ὁλότης ἀπος - σπάω κινδυνεύω καί ὁ εἰμί ἐξίστημι . ἔπειτα εἰμί τόπος ἕκαστος ὁ μόριον ὁ ἀπλανής ὁ πέριξ περιέχω μόριον , ἐν ὁ κινέω ποῖος μεταβάλλω τόπος ὁ μόριον ; οὐδέ γάρ ἐξίστημι ὁ πέριξ περιέχω οὖον γάρ διαιρέω ὁ οὐρανός κινέω . πῶς δέ καί φημί ἐν ὁ κινέω ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ μόριον ὁ οἰκεῖος τόπος ; εἰμί γάρ ἕκαστος μόριον ὁ ἀπλανής ὁ περιέχω μόριον τόπος εἰμί , κινέω δέ ὁ ὅλος σφαῖρα ὀρθῶς λέγω ὡς ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ μόριον ὁ οἰκεῖος τόπος , διαιρέω ὁ οὐρανός ἀνάγκη καί ἄλλος ὁ μόριον Ῥίον ἄλλος σχέσις ἴσχω πρός τε ὁ ὁλότης καί πρός ἑαυτοῦ , ὅσπερ ἀδύνατος ἀδιαίρετος ὁ οὐρανός εἰμί · οὐδέποτε γάρ ὁ ἀρκτῷος αὐτός μόριον γίγνομαι Νότιον ἢ ἀλλαχοῦ ποῦ , ὁπότε οὐδέ ἐπί ὁ γενητός καί φθαρτός οὗτος συμβαίνω , εἰμί μή ἐπί μόνος ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ καί ὅσος ἐκ οὗτος τηκτός εἰμί , οἷος χρυσός μόλυβδος κηρός καί ὁ ὅμοιος . ἀδύνατος ἄρα κατά ὁ τρόπος οὗτος λαμβάνω κατά ὁ μόριον ὁ οὐρανός εἰμί ἐν τόπος . ἄλλως τε ἄρτιος ὁ Ἀριστοτέλης διά πλείων ἀποδείκνυμι , ὅτι ἕτερος εἰμί ὁ ὡς ἐν τόπος ὁ ὡς ἐν ὅλος . εἰμί δέ τόπος ὁ μόριον ὁ πέριξ περιέχω μόριον , καί ὁ μόριον ἄρα ἐν ὁ ὅλος ὡς ἐν τόπος ἄν εἰμί · κατά οὐδείς ἄρα ἐν τόπος ὁ οὐρανός εἰμί . πῶς οὖν κινέω κατά τόπος ὁ ἀπλανής , εἰμί μή ἐν τόπος μήτε κατά ὅλος αὐτός μήτε κατά μόριον ; ὁ γάρ μή εἰμί ἐν τόπος κατά τόπος κινέω ἀδύνατος . εἰμί οὖν κατά τόπος ὁ ἀπλανής κινέω , καί ἐν τόπος εἰμί · εἰμί δέ ἐν τόπος , ὑπό οὐδείς δέ ἔξωθεν περιέχω , οὐ ἄρα πέρας εἰμί ὁ περιέχω ὁ τόπος , καθό περιέχω ὁ περιέχω . οὗτος δέ ὁ σύγχυσις αἴτιος γίγνομαι ὁ ὁρίζω ὁ | τόπος πέρας εἰμί ὁ περιέχω , καθό περιέχω ὁ " περιέχω · ἔτι δέ καί ἐντεῦθεν δῆλος ὅτι οὐ εἰμί ἐπιφάνεια ὁ τόπος . ὅταν γάρ ἐπί εὐθύς τίς κινέω διά τις σῶμα , οἷος διά ἀήρ , φημί ὁ κίνησις γίγνομαι ἀντιμεθίστημι κατά μόριον ὁ ἀήρ ὁ κινέω , καί ὁ ἑαυτοῦ τόπος ἀντιπαραχωρέω αὐτός · οὖον γάρ χωρέω σῶμα διά σῶμα . εἰμί τοίνυν ὁ ὁ περιέχω πέρας εἰμί ὁ τόπος καί μή εἰμί ἕτερος τίς διάστημα μεταξύ ὁ πέρας παρά ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , δῆλος ὅτι ἐν ὁ κινέω ἐγώ ἐκ Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι ὁ μόριον ὁ ἀήρ ὁ ἀντιπαραχωρέω ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ τόπος ὁ κίνησις γάρ τόπος εἰμί μεταβολή καί ἄμειψις κατά ὁ συνεχής ) οὐδείς ἐγώ ἄλλος ἀντιπαραχωρέω ἢ ἐπιφάνεια · ἀλλά ἐπιφάνεια μόνος συντίθημι , ἄν ἤπειρος εἰμί , ἐφαρμόζω ἀλλήλων οὐδείς μείζων ὁ ὅλος ποιέω · πῶς οὖν πρόειμι εἰς ὁ πρόσω ὁ κινέω ; εἰμί μέν γάρ λέγω ὅτι μετά ὁ ἐπιφάνεια διάστημα τίς τριχῆ εἰμί διαστατός ἀντιπαραχωρέω ὁ ἀήρ ὁ κινέω , ἀεί μεταβαίνω ὁ κινέω ἀπό διάστημα εἰς διάστημα , συμβαίνω οὗτος μέγεθος τίς κινέω , οἷος σταδιαῖος · εἰμί δέ μόνος ἐπι - Φάνεια εἰμί ὁ ἀντιπαραχωρέω , ὁ δέ ἐπιφάνεια συντίθημι οὐδείς ποιέω κατά βάθος μέγεθος , πῶς οἷος τε εἰμί εἰς ὁ πρόσω χωρέω ὁ κινέω . , ἀλλά μήv χωρέω καί κινέω διάστημα ὁπηλίκος , οἷος ἀπό Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι · οὐ ἄρα ἐπιφάνεια μόνος παραχωρέω ὁ κινέω ὁ ἀντιμεθίστημι αὐτός σῶμα . ὁ δέ ἀντιμεθίστημι ὁ οἰκεῖος τόπος παραχωρέω οὗτος ὅς ἀντιμεθίστημι οὐ ἄρα ἐπιφάνεια ὁ τόπος . ὅτι2 μέν οὖν οὐ εἰμί ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος , ἐκ οὗτος μέτριος εἰμί συνοράω , ὅτι δέ διάστημα τίς εἰμί τριχῆ διαστατός ἕτερος ὁ σῶμα ὁ ἐμπίπτω εἰς αὐτός ἀσώματος εἰμί ὁ οἰκεῖος λόγος καί διάστασις μόνος κενός σῶμα αὐτός γάρ ὁ εἰμί ὁ κενός καί ὁ τόπος κατά ὁ ὑπόκειμαι ) , δείκνυμι ἄν καί ἐκ ὁ ὁ λοιπός ἀναίρεσις · εἰμί γάρ μήτε ὕλη μήτε εἶδος μήτε ὁ πέρας ὁ περιέχω , λείπω ὁ διάδιὰ στῆμα εἰμί ὁ τόπος . καί αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ δείκνυμι ἄν ὅτι εἰμί τίς τοιοῦτος διάστημα ἕτερος πάντῃ παρά ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα καί πρώϊος μέν ἐκ ὁ ἔναγχος εἴρω , λέγω δή ὁ ἀντιμετάστασις στάσις ὁ σῶμα . πῶς γάρ φημί ἀντιμεθίστημι ἀλλήλων ὁ σῶμα ; εἰμί γάρ ὁ κινέω μή χωρέω διά σῶμα , ἔτι δέ μηδέ ἐπιφάνεια εἰμί ὁ κινέω ἀλλά τριχῆ διαστατός , ὅταν ἄρα τέμνω ὁ ἀήρ γίγνομαι ἐν ὁ τόπος αὐτός , τοσοῦτος δηλονότι ἀντιπεριίστημι αὐτός ὁ ἀήρ ὅσος εἰμί καί ὁ κινέω . ἐπεί οὖν τοσοῦτόν εἰμί ὁ μέτρος ὅσος καί ὁ μετρέω , ἀνάγκη πᾶς εἰμί ἔχω ὁ ἀήρ δέκα πῆχυς στερεός , τοσοῦτος εἰμί καί ὁ χώρα ὁ δέχομαι αὐτός · ἔχω οὖν ἄν καί αὐτός στερεός δέκα πῆχυς , ὅς δηλονότι καί ἀντιπαραχωρέω ὁ σῶμα ὁ κινέω τοσοῦτος εἰμί καί αὐτός . οὗτος δέ εἰμί ὁ τόπος · ὁ γάρ τόπος ἀντιπαρα - χωρέω ἀλλήλων · στερεός τίς ἄρα ὁ τόπος , στερεός δέ λέγω ὁ τριχῆ διαστατός . μέτρον δέ καί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος , διό καί ἴσος . σαφής δέ ὁ αὐτός ἐπί ὁ ἀμφορεύς δείκνυμι . εἰμί γάρ μή εἰμί τίς διάστημα μεταξύ ὁ Κόης ἐπιφάνεια ὁ ἀμφορεύς ὅς τέως ὁ ἀήρ πληρόω , τοσοῦτος ἔχω ὁ στερεός ὅσος εἰμί καί ὁ ἐν αὐτός ἀήρ , ἀλλά μόνος ἐπιφάνεια εἰμί ὁ δέχομαι ὁ ἀήρ , ἐπειδή εἰμί μέτρον τίς ὁ ἀμφορεύς , ὁ δέ μέτρον ἀνάγκη πᾶς ἴσος εἰμί ὁ μετρέω , εὔλογος ὁ καί ἀήρ ἐπιφάνεια μόνος δέχομαι , ὅσπερ ἄλογος ἀντιμεθίστημι γάρ ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ στερεός τίς καί σῶμα ὁ ὕδωρ ὁ τόπος ὁ ἀήρ καταλαμβάνω . εἰμί οὖν μετρέω ὁ ὕδωρ ὑπό ὁ ἀμφορεύς , τοσοῦτος δέ εἰμί ὁ μέτρον ὅσος καί ὁ μετρέω ὑπό αὐτός , στερεός εἰμί ὁ ὕδωρ καί οὐ ἐπιφάνεια στερεός εἄν εἰμί καί ὁ μέτρον . πληρόω γοῦν ὁ ἀμφορεύς καί μετρέω ὁ υοωρ , τοσοῦτος φημί εἰμί ὁ ὁ ἀμφορεύς χώρα ὅσος εἰμί καί ὁ ὕδωρ · ἆρα οὖν ὁ ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ μετρέω , πόσος τίς εἰμί ὁ περίμετρος αὐτός ; οὐδαμῶς , ἀλλά ὁ στερεός · διόπερ οὖον προσποιέω ὁποῖος εἄν ἔχω σχῆμα ὁ μετρέω , ἀλλά μόνος ὁ στερεός ἐμβαδᾶς σκοπέω . ὅταν οὖν εἶπον , ὅτι τοσοῦτος εἰμί ὁ ὁ ἀμφορεύς χώρα ὅσος στερεός ἔχω ὁ ὕδωρ , ἆρα μή ὁ ἀήρ φημί τοσοῦτος ] ὁ εἰμί ὅς εἰμί πρό ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ἀμφορεύς ; οὐδαμῶς · οὖον γάρ διά ὁ ἀήρ χωρέω ὁ ὕδωρ καί ὑπό ὁ ἀήρ μετρέω , ἀλλά ὑπεξίσταμαι ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ . ἀλλά ἆρα μή ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀμφορεύς τοσοῦτος εἰμί φημί ; οὐδαμῶς · οὖον γάρ ἐπίπεδος μετρέω ἐγώ ἐν οὗτος σκοπός , ἀλλά ὁ στερεός . λείπω ἄρα ὁ χώρα ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ ἐντός ὁ ἀμφορεύς μετρέω · εἰμί ἄρα τίς ὁ μεταξύ διάστημα παρά ὁ ἐμπίπτω σῶμα . καί οὖον δήπου οὗτος λέγω , ὅτι ὁ διάστημα οὗτος ἤ εἰμί ποτός ἢ δύναμαι εἰμί κενός πᾶς σῶμα · οὐδαμῶς , ἀλλά εἰμί μέν φημί ἕτερος παρά ὁ ἐμπίπτω σῶμα καί ὁ ἴδιος λόγος κενός , μηδέποτε μέντοι Χωρὶς σῶμα , ὥσπερ ἀμελέω καί ὁ ὕλη φημί ὁ μέν εἶδος ἕτερος εἰμί , μηδέποτε μέντοι Χωρὶς εἶδος εἰμί δύναμαι . οὕτως οὖν καί ὁ διάστημα ἕτερος μέν εἰμί πᾶς σῶμα καί κενός ὁ ἴδιος λόγος νοέω , ἀλλά ἀεί μετεμπίπτω εἰς αὐτός ἄλλοτε ἄλλος σῶμα αὐτός ἀκίνητος μένω καί κατά ὅλος καί κατά μόριον , κατά ὅλος μέν διότι ὁ κοσμικός διάστημα ὁ δέχομαι ὁ ὁ κόσμος πᾶς σῶμα οὐδέποτε εἄν κινέω , κτάομαι μόριον δέ διότι κινέω ὁ ἀσώματος διάστημα καί ὁ ἴδιος λόγος κενός ἀδύνατος . ἔτι ὁ ὁ κενός βία ἀμφότερος σαφῶς παρίστημι ὁ γε πρός ὁ ἀλήθεια βλ·έποντι , λέγω δή ὁ καί εἰμί τίς ὁ διάστημα ἕτερος παρά ὁ ἐμπίπτω σῶμα , καί μηδέποτε οὗτος ἐκτός σῶμα εἰμί . τίς γάρ δήποτε ἐν ὁ κλεψύδρα , λέγω δή ἐν ὁ | καλέω παρά ἐγώ ὑπό Ν ὁ πολύς ἁρπάγιον , πληρόω εἰμί ὕδωρ ὁ ἀγγεῖον καί εἰμί μέν ἐν ὁ πυθμήν τρημ·άτων παμπολύς , ἐπειδάν μέν ὁ κατά ὁ στόμα ὀπή ὁ δάκτυλος ἀποφράσσω , οὐ ἔξειμι ὁ ὕδωρ διά ὁ ὁ πυθμήν τρῆμα βαρύς γε εἰμί καί τοσοῦτος ἔχω διέξοδος , ἀλλά ἐποχέομαι κατά ὁ τρῆμα ὁ ἀήρ καί μετέωρος ἵστημι παρά φύσις , ἐπειδάν δέ ἐκφράσσω ὁ ἄνωθεν ὀπή , ἔξειμι διά ὁ τρῆμα ὁ πυθμήν μετά ῥύμη ὁ ὕδωρ ; οὗτος δέ ὁ αἰτία οὐδείς ἄλλος ἢ ὁ ὁ κενός βία · ἐπεί γάρ μή ἐνδέχομαι εἰμί κενός , εἷς ἄνωθεν ὀπή ὀπή φράσσω , εἰμί ἐξέρχομαι κάτωθεν ὁ ὕδωρ , οὐδαμόθεν ἔχω ὁ ἀήρ ἀντιπεριίστημι εἰς ὁ ἐντός ἔξειμι ὁ ὕδωρ οὔτε γάρ ἄνωθεν βύω γάρ ἀκριβῶς ὁ δάκτυλος ὁ ἄνω στόμιον ) οὔτε κάτωθεν · λεπτός γάρ εἰμί πάνυ ὁ τρῆμα καί ὁ ὕδωρ ἐπίκειμαι οὐ ἰσχύω βιάζομαι ὁ ὕδωρ παρείσδυσις o Ν εὑρίσκω , ἅμα δέ ἔξειμι ὁ ὕδωρ καί εἴσειμι ὁ ἀήρ ἀδύνατος . φέρω οὖν ὁ μέν ὕδωρ ἐπί ὁ κάτω ὁ δέ ἀήρ ἀντωθέω ὑπό ὁ φυσικός ἐν ὁ πᾶς ὁ κενός Βίας στάσις γίγνομαι · εἰμί μέν γάρ εἰμί εὐρύς ὁ ὀπή , πλείων εἰμί ὁ ἐν αὐτός ὕδωρ δύναμαι κατά εἷς μέν τίς μόριον νικάω ὁ ἀήρ ὑποχωρέω ὁ ὕδωρ , εἶτα ὁ φυσικός ὁρμή ὁ ὕδωρ ῥέπω ἐπί ἕτερος , ὅς εἄν παρίημι ὁ κατά ἕτερος μέρος ἀήρ , τότε ὁ κατά ὁ ἕτερος μέρος ἀήρ ὁ ῥύμη ὁ ὕδωρ ἐπί ἕτερος μετατίθημι , δύναμαι παρείσδυσις ἔχω . οἷος γίγνομαι καί ἐπί ὁ τετραίνω ἀγγεῖον , ὅταν εἰμί πλήρης , διόπερ οὐδέ μετά ῥύμη ἔξειμι ὁ οἶνος , ἀλλά ὑπό ὁ ὁ ἀήρ ὠσμός ἠρέμα ὑπό ὁ ὄστρακον ῥέω · ὅθεν ἄνωθεν περί ὁ κενός , ἔνθα μή οἶνος εἰμί , εἴωθα τιτρᾶν , ἵνα δίδωμι ἐκεῖνος ὁ ἀήρ ὁ εἴσοδος ἀκώλυτος ὁ ἔξοδος ὁ οἶνος γίγνομαι · ὁράω γοῦν ῥύμη πολύς τότε ἔξειμι . πόθεν δέ καί κατωφερής ὁ ὕδωρ φύσις ὑπάρχω ἐπί ὁ ἄνω κινέω ὑπό ὁ αὐλός τις ἐμβάλλω καί διά αὐτός ἀναρροφάω ; ὁ γάρ ἐκμυζάω ὁ ἐν ὁ αὐλέω ἀήρ ἐπεί κινδυνεύω γίγνομαι κενός ὁ μεταξύ , ὁ πολυθρύλητος δή ὁ κενός βία παρά φύσις κινέω ὁ ὕδωρ . οὗτος γοῦν καί ὅλος κέραμος ἐξαντλέω · ποιέω γάρ ἕτερος ὁ αὐλός μέρος ἐπικάπτω εἰς ὁ ἔμπαλιν , χαλάω δέ ὁ ἕτερος πέρας εἰς ὁ ἀμφορεύς , εἶτα ὁ ἕτερος ἐκμυζάω ὁ ἐντός ἀήρ καί ὁ ὁ κενός βία συνέλκω ὁ ὕδωρ , ἀρχή λαμβάνω ὁ κ·ινήσεως ὁ ὕδωρ οὖον παύω μέχρι ἄν ὅλος ἐξαντλέω ὁ ἀμφορεύς . οὗτος δέ διά οὗτος συμβαίνω ὁ αἴτιος · ἐπειδάν γάρ φθάνω ὁ ὕδωρ πληρόω ὁ αὐλός ὅλος , καί γίγνομαι ἐν ὁ κάμπτω ἄρχω ὁ 25 κατά φύσις φέρω φορός , οὐ ἐξισχύω ὁ ἀήρ εἰς ὁ ἔμπαλιν αὐτός ὠθέω , διά τε ὁ ὁ ὕδωρ κατά φύσις ῥοπή καί διά ὁ ἐκ ὁ κάμψις σκολιότητα ὁ αὐλός . ἐπεί οὖν ὁ μέν ἀήρ εἰσδύνω οὖον δύναμαι , κενός δέ ὁ αὐλός γίγνομαι ἀδύνατος , κατά ὁ συνεχής γίγνομαι ὁ ὁ ὕδωρ εἰς ὁ αὐλός εἰσροή εἰμί γάρ ὁ ἐκ ἀρχή εἰς ὁ αὐλός εἰσέρχομαι ὕδωρ φθάνω μέχρι ὁ κάμψις ὁ αὐλός μή εἰσέρχομαι ἄλλος κάτωθεν ὕδωρ , μήτε δέ ὁ ἀήρ ἡδύνω βιάζομαι ὁ ὕδωρ πληρόω ὁ μέρος ἐκεῖνος ὁ αὐλός , ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω κενός εἰμί . ὁ οὖν ὁ κενός βία ἀεί πληρόω ὁ κενόω οὖον παύω μέχρι εἄν δαπανάω ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς ὕδωρ πληρόω κάτωθεν ἀήρ ὁ αὐλός ἀπό ὁ ἀρχή , λέγω δή ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς χάζω · πληρόω γάρ ὁ ἀμφορεύς δηλονότι ἀήρ διά ὁ στόμιον , ἔξειμι διά ὁ αὐλός ὁ ὕδωρ , ὅσπερ ἀήρ ὁ ἐν ὁ ἀμφορεύς γίγνομαι μετά ὁ δαπανάω ὁ ὕδωρ κατά συνέχεια ὒ · συνέρχομαι ὁ ἔσχατος εἴσειμι ὕδωρ , καί οὗτος πληρόω ὁ κάτω μόριον ὁ αὐλός , ἐν ὅς οὐ εἰμί ὕδωρ . εἰμί τοίνυν μηδείς εἰμί μεταξύ ὁ κλεψύδρα ἢ ὁ αὐλός ὁ εἴρω διάστημα τίς ἕτερος ὁ ἐνυπάρχω σῶμα κενός ὑπάρχω κατά ὁ ἴδιος λόγος , τίς δήποτε ὁ φύσις ἢ ἐπί ὁ κλος - ψυδρός - κωλύω ὁ ὕδωρ κατά φύσις κινέω , ὅταν φράσσω εἰμί ὁ ἄνωθεν στόμα , ἢ ἐπί ὁ αὐλή παρά φύσις ἀνώφορος αὐτός ποιέω ; ὁ μέν ἐν κοινός πᾶς ἀπολογία φημί ι ἵνα μή γίγνομαι κενός . καί ποῖος κενός μέλλω , εἰμί ἀγαθός , γίγνομαι , εἰμί μηδείς εἰμί διάστημα ἕτερος ἐγώ - · ταξὺ ὁ πέρας ὁ ἀγγεῖον παρά ὁ διάστημα ὁ ὁ ὕδωρ ; ἐξέρχομαι οὖν ὁ ὕδωρ οὐδείς καταλείπω πλήν ὁ κοέω ὁ ἀγγεῖον ἐπιφάνεια · τίς οὖν εἰμί ὁ μέλλω γίγνομαι κενός ; πότερος ὁ ἐπιφάνεια ; ἀλλά οὐ ἄν , οἴομαι , νόος ἔχω τις εἴρω πλήρης ἢ κενός εἰμί ὁ ἐπιφάνεια • εἰμί γάρ ὁ ἐπιφάνεια , ὅς ἐπιφάνεια εἰμί , πληρόω φύω τις σῶμα , πόσος ἄρα τίς εἰμί ὁ ἀήρ , κατά ὁ βάθος λέγω , ὁ ὁ ἐπιφάνεια ὅς γῆ πληρόω ; οὖον γάρ ἔχω ἀφορίζω . πόσος δέ ὁ ὁ ἐπιφάνεια ὅδε ὁ κύβος τυγχάνω πληρόω ; πότερος δακτυλιαῖος ἢ μείζων ὁ μικρός ; καί τίς ὁ ἀποκλήρωσις ; ὅτι γάρ οὐ εἰμί ὁρίζω , δῆλος ἐκ ὅς δυνατός ἕτερος σῶμα ἐπιτίθημι ὁ κύβος μᾶλλον καί κακός ἢ προσεγγίζω ἢ ἀφίστημι αὐτός , καί οὖον δή ποῦ ἢ πλήρης μᾶλλον ἢ κενός ἐν ὁ διάφορος διάστασις εἶπον εἰμί ὁ ὁ κύβος ἐπιφάνεια . ὅτι γάρ οὔτε κενός οὔτε πλήρης εἰμί ὁ ἐπιφάνεια ἐνδέχομαι , δῆλος καί ἐντεῦθεν · οὔτε γάρ εἰμί τίς κενός ἐνδέχομαι ὁμολογέω , οὔτε αὖος εἰμί τίς ἔξω ὁ κυρτός ὁ ἀπλανής ἐπιφάνεια , καί καί δῆλος πάλιν ὅτι οὔτε κενός οὔτε πλήρης εἰμί ὁ ἔξω ἐπιφάνεια νόος ἔχω τις εἴρω . εἰμί οὖν ἐπιφάνεια εἰμί ὁ τόπος , καί μή εἰμί τίς διάστημα ὁ ἴδιος λόγος κενός , τίς εἰμί ὁ ἐν ὁ φύσις δύναμις ἐπί ὁ παρά φύσις κινέω πολλάκις ὁ σῶμα , ἵνα μή κενός γίγνομαι , μηδείς εἰμί ἐν ὁ πᾶς διάστημα ὁ κινδυνεύω κενός γίγνομαι ; ἀλλά ἆρα μή κενός οὗτος φημί , ὁ μή ἅπτω τις | σῶμα ὁ ἐπιφάνεια , ὡς δή φυσικός εἰμί ἀνάγκη πάντως πᾶς σῶμα τις ἄγω ; ἀλλά οὕτως ἄν εἰσάγω ὁ πᾶς ὁ περαίνω πρός τίς περαίνω , ὅσπερ ὅτι ψεῦδος εἰμί ἱκανῶς ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυμι · ἕτερος γάρ ὁ περαίνω καί ὁ ἅπτω , καί ὁ μέν πρός τίς , ὁ ἅπτω , ὁ δέ οὖον . δείκνυμι δέ καί ὅτι οὐδείς ἔξω ὁ οὐρανός εἰμί · εἰμί · εἄν ἅπτω ὁ οὐρανός . καί ἁπλόος εἰμί μή ἄπειρος2 ἔτι ὁ πᾶς , ἀνάγκη ὁ ἔξω μηδείς ἅπτω . ἀλλά εἰμί καί ὁ ἐντός σῶμα πάντως τις ἅπτω , ἀλλά οὖν οὗτος συμβαίνω αὐτός , φημί · εἰμί οὖν συμβαίνω αὐτός ὁ ἅπτω , ἐν μή ἅπτω , οὐδείς παρά οὗτος βλάπτω αὐτός ὁ φύσις . ὅτι δέ οὖον οὗτος εἰμί ὁ κενός , λέγω δή ὁ μή ἅπτω σῶμα σῶμα , δῆλος ἐντεῦθεν εἰμί γάρ οὗτος εἰμί , πῶς δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ἔξω ὁ οὐρανός κενός οὐ εἰμί ; εἰμί γάρ κενός λέγω ὁ ἐπιφαίνω , ὅταν μηδείς ἅπτω σῶμα , καί ὁ εἰμί ὁ οὐρανός δηλονότι κενός εἰμί , εἰμί γε μηδείς ἅπτω ὁ ἔξω ὁ οὐρανός ἐπιφάνεια · ἀλλά μήv λέγω κενός μή εἰμί ἔξω ὁ οὐρανός · οὐ ἄρα κενός εἰμί ὁ μή ἅπτω τις . πάλιν εἰμί οὗτος εἰμί ὁ κενός , ὁ μή ἀφίημι τίς σῶμα , δῆλος ὅτι καί ἐν ὁ · περί ὁ κενός λόγος οὗτος ζητέω ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἀνάγκη πᾶς σῶμα τις ἅπτω σῶμα . ἀλλά γελοῖος · πῶς γάρ φημί ὅτι οὖον μόνος ἐν ὁ κόσμος οὐ εἰμί κενός , ἀλλά οὐδέ ἔξω ὁ κόσμος : καίτοι γε κατά γε ὁ αὐτός δόξα οὐδείς ἅπτω ἔξωθεν ὁ οὐρανός . καί τίς ἐγώ πολύς λέγω ; αὐτός ὁ φιλόσοφος παρατίθημι ὁ ῥῆσις δηλόω τίς τε εἰμί κενός ὑπολαμβάνω πᾶς , καί ὅτι οὗτος ὁ κενός αὐτός δείκνυμι μή εἰμί · οἷος γάρ “ φημί , τόπος τις καί ἀγγεῖον ὁ κενός τίθημι ὁ λέγω , δοκέω δέ εἰμί πλήρης μέν , ὅταν ἔχω ὁ ὄγκος ὅς δεκτικός εἰμί , ὅταν δέ στερέω , κενός . “ καί πάλιν · ἰός δέ ἄνθρωπος βούλομαι κενός εἰμί διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί σῶμα αἰσθητός . καί ζητέω δέ αὐτός ὁ ὁ κενός ἔννοια τίς ποτός σημαίνω , φημί κατά εἷς μέν τρόπος κενός λέγω διάστημα μή ὅς πλήρης αἰσθητής σῶμα , ἄλλος δέ ἐν ὅς μή ὅδε εἰμί μηδέ οὐσία τις σωματικός , ὡς ἐκ οὗτος ὁ ὁρισμός καί ὁ ὕλη κενός λέγω . καί ὁ δύο οὗτος σημαίνω ὑπό ὁ ὁ κενός φωνή εἶπον οὐ εἶπον ὅτι σημαίνω ὁ κενός σῶμα μηδείς ἅπτω κατά ὁ ἐπιφάνεια , ἀλλά καί ἐνίστημι πρός ὁ μή εἰμί ὁ κενός , οὕτως δείκνυμι μή εἰμί , ὅσπερ ὁ εἰμί καί ὁ ὄνομα σημαίνω καί πᾶς ἐννοέω , ὁ ὡς διάστημα τριχῆ διαστατός μηδείς ἔχω σῶμα ἐν ἑαυτοῦ . ὅθεν καί ὁ αὐτός λόγος , φημί , ὅς ἐλέγχω ὁ τόπος μή εἰμί διάστημα , καί ὁ κενός ἐλέγχω ὅτι οὐ εἰμί · αὐτός γάρ εἰμί ὁ οὕτως λέγω τόπος καί ὁ κενός . εἰμί τοίνυν οὖον λέγω κενός ὁ μηδείς ἅπτω , ἀλλά διάστημα τίς ἐν ὅς σῶμα μηδείς εἰμί , οὐδείς δέ . ἐστ·ι μεταξύ ὁ ἁρπάγιον καί ὁ εἴρω αὐλός διάστημα ἕτερος παρά ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , δῆλος δήπου ὅτι κἀν ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ , οὐδείς καταλείπω κενός · οὐδέ γάρ εἰμί ἕτερος τίς διάστημα . τίς οὖν βιάζομαι ὁ φύσις παρά φύσις ἢ μένω ἢ κινέω ὁ ὕδωρ ; δῆλος ὅτι ἵνα μή ὁ ἐντός κενός μένω , ὡς εἰμί τις μεταξύ ὁ πέρας διάστημα , ὅς πληρόω ὑπό ὁ ὕδωρ , ὅσπερ ἐάν ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ , μή ἀντιμεθίστημι δέ αὐτός ὁ ἀήρ , κινδυνεύω κενός εἰμί . σαφῶς οὖν οἴομαι καί διά οὗτος δείκνυμι εἰμί τίς διάστημα ἕτερος ὁ ἐγγίγνομαι αὐτός σῶμα κενός κατά ὁ οἰκέω λόγος , ὅσπερ καί κύριος εἰμί ὁ τόπος . σκοπέω δέ καί ἐντεῦθεν . εἰμί μή δήω ὁ γίγνομαι σῶμα ἔξωθεν διάστημα τις ἴσος αὐτός κατά ὁ τρεῖς διάστασις , τίς δήποτε ῥήγνυμι ὑπό ὁ γλεῦκος ὁ ἀσκός καί ὁ πείθω μετά - βάλλω ὁ οἶνος εἰς πνεῦμα ; καίτοι εἰμί δημιουργός ὁ θεός ὁ σῶμα 35 οὖον συνυφίστημι αὐτός διάστημα τίς χωρητικός ὁ οὐσία αὐτός , ἀλλά αὖος - ὁ μόνος ὁ οὐσία παράγω μή δήω ἔξωθεν τόπος τις , διά τίς μή καί ὁ ἐν ὁ ἀσκός γίγνομαι σῶμα οὐδείς δήω ὁ χωρέω ; ὁ γάρ ἅπτω σῶμα σῶμα κατά συμβαίνω ὑπάρχω ὁ σῶμα , διά ὁ μή συνεχής εἰμί ὁ πᾶς , ἀλλά διαιρέω . οὗτος κατά ὁ Ἀριστοτέλης καί ἄλλος ἄλλος τόπος εἰμί , οὖον διά οὗτος γίγνομαι , ἵνα εἰμί αὐτός τόπος οὖον γάρ διά οὗτος γίγνομαι ὁ οὐρανός , ἵνα τόπος εἰμί ὁ ἐντός σῶμα ) , ἀλλά διά ὁ τάξις ὁ γίγνομαι καί ὁ φυσικός ῥοπή συμβαίνω - βήξ ἄλλος ἄλλος τόπος εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ ἅπτω ἀλλήλων συμβαίνω ὁ σῶμα , κατά δέ ὁ εἰμί οὐδείς δήω ἔξωθεν διάστημα ὁ δέχομαι αὐτός , ἐσθίω , ὡς εἶπον , ὁ γίγνομαι ἐν ὁ ἀσκός σῶμα μεταβάλλω ὁ γλεῦκος μή δήω ἔξωθεν ἄλλος τις τόπος . νῦν δέ δήω ῥήγνυμι γοῦν ὁ ἀσκός , ἐπεί μήτε ἐκτός εἰμί διάστημα κατά ἑαυτοῦ δύναμαι , μήτε ὁ αὐτός διάστημα . δυνατός δύο δέχομαι σῶμα . σκοπάω δέ καί ὧδε . εἰμί μηδείς εἰμί ἕτερος τίς διάστημα παρά ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα ὁ δέχομαι αὐτός , ὑφαιρέω κατά ἐπίνοια ὁ μεταξύ σῶμα καί ὁράω εἰμί ὁ εἰμί οὕτως ἔχω . ἀρά οὖν εἰμί ἐπινοέω ὁ ἐντός ὁ οὐρανός σῶμα μή εἰμί , γῆ λέγω καί ὕδωρ καί ἀήρ καί πῦρ , τίς λοιπός ὁ μεταξύ καταλείπω ἢ διάστημα κενός ; εἰμί γάρ δηλονότι εὐθύς ἀπό ὁ κέντρον ἐπί ὁ περιφέρεια πανταχόθεν ἐκβάλλω · ὁ ἐν διά ὅς ὁ εὐθύς ἐκβάλλω τίς ἄλλος εἰμί ἢ διάστημα κενός τριχῆ διαστατός ; καί μή τις λέγω , ὅτι ἀδύνατος ὁ ὑπόθεσις οὐδέ γάρ ὁ παρά ἐγώ λόγος οὗτος ἀκολουθέω . ὅταν γάρ ὑπόθεσις τις ἕπομαι τίς ὅς μή ἐνδέχομαι χω γίγνομαι , τότε ἐκ ὁ ἀδύνατος εἰμί ὁ ἕπω ἐλέγχω ὁ ὑπόθεσις , ἐπείτοι γε ὁ συνοράω ἕνεκα ὁ ὁ πρᾶγμα αὐτός κατά ἑαυτοῦ φύσις καί ὁ ἀδύνατος πολλάκις ὑποτίθημι . ὁ γοῦν Ἀριστοτέλης πρός ὁ λέγω ὅτι ὁ ὀξύς δινέω ὁ οὐρανός ἵστημι ὁ γῆ ἀκίνητος , φημί ὅτι ἐάν οὖν ἵστημι ὁ λόγος ὁ οὐρανός . ποῦ φέρω ; καί πάλιν ἐφεξῆς ὁ σῶμα χωρίζω πᾶς ποιότης καί πᾶς εἶδος οὕτως αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω . καί ὁ ὕλη δέ οὕτως εἰς ἔννοια ἔρχομαι πᾶς αὐτός χωρίζω καί γυμνός αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεάομαι . οὖον γάρ ἄτοπος ὑπόθεσις χράομαι τις , εἰμί καί ἀδύνατος ἄγω , πρός ἰλλός ἐπίσκεψις · ἐντεῦθεν γάρ ἐπεί ὁ κινέω ὁ οὐρανός τις ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ὁ ἵστημι ὁ γῆ , διά οὗτος φημί ὁ Ἀριστοτέλης , ὅτι ἵνα ὁράω εἰμί ὁ εἰμί ὁ ὁ οὐρανός κίνησις αἰτία εἰμί ὁ ἵστημι ὁ γῆ , ἵστημι ὁ λόγος ὁ οὐρανός , καί ζητέω ποῦ φέρω κατά φύσις ὁ γῆ . καί ὁ Πλάτων δέ ὁ ὁ τάξις ὁ πᾶς αἴτιος κατά ἐπίνοια ὁ κόσμος χωρίζω , ζητέω πῶς εἄν ἔχω ὁ πᾶς αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεός χωρίζω . καίτοι οὗτος ἕκαστος ἀδύνατος γίγνομαι , ἀλλά ὅμως ὁ ὁ φύσις συνάπτω χωρίζω κατά ἐπίνοια ὁ λόγος , ὡς ἄν ὁράω πῶς ἕκαστος αὐτός κατά ἑαυτοῦ κατά ὁ · ἴδιος ἔχω φύσις . οὕτως οὖν ἐγώ , ἐπεί οὖον βούλομαι τις ὁ δέχομαι ὁ σῶμα ἕτερος εἰμί διάστημα παρά οὗτος , ἀλλά μόνος εἰμί ἐν ὁ φύσις ὁ εἰμί τριχῆ διαστατός ὁ σωματικός διάστημα , ὁ αὐτός τρόπος φημί ὅτι εἰμί οὗτος οὕτως ἔχω , ὄζω ἐγώ ὁ λόγος μή εἰμί ὁ ἐντός ὁ οὐρανός σῶμα . ἀρά οὖν οὐδείς κενός διάστημα μεταξύ καταλείπω ; ἀλλά πρόδηλος οἴομαι οὗτος · εἰμί γάρ μή εἰμί τίς μεταξύ ὁ πέρας ὁ κοῖλος ὁ οὐρανός ἐπιφάνεια , ὁ ἐντός σῶμα κατά ἐπίνοια ἐξαιρέω συμπίπτω εἄν ὁ ὁ οὐρανός περάω οὗτος δέ ἀδύνατος · οὖον γάρ διά ὁ ἐντός σῶμα ὁ οὐρανός ἔχω ὡς ἔχω , ἀλλά κἀν μηδείς εἰμί , ὡσαύτως ἔχω . ὅς δέ ἐπί ὁ πᾶς θεωρέω , οὗτος καί ἐπί μέρος εἰμί ὁράω . γίγνομαι γάρ ἐγώ σφαῖρα χαλκεύς μή ναστός , ἀλλά ὑπόκενος · δῆλος δήπου ὡς ὁ ἐντός ἀπολαμβάνω ἀήρ εἰμί . ἐάν οὖν ἐπινοέω ὁ ἐντός ἀήρ , οὖον λέγω εἰς ὁ μή εἰμί φθείρω , ἀλλά εἰς γῆ μεταβάλλω ἢ εἰς ὕδωρ οὖον γάρ δήπου οὗτος ἀδύνατος ) , μικρός τόπος δηλονότι ὁ ἀήρ κατέχω ὁ γίγνομαι γῆ ἢ ὁ ὕδωρ ὁ λοιπός ἐν ὅς πρότερος μέν ἀήρ εἰμί , νῦν δέ οὐδείς , ἐκ ἀνάγκη κενός εἰμί . ἀλλά φημί ὁ Θεμίστιος πρός οὗτος ἐνίστημι , ὅτι ταχύς εἄν συμπίπτω ὁ χαλκὸ·ς ὁ Κόης σφαῖρα , πρίν ἢ ἐκρέω ὁ ἐντός σῶμα ἢ μεταβάλλω εἰς γῆ . οὗτος δέ ἀληθής μέν λέγω , οὐ οἶδα δέ · διά τίς γάρ , εἶπον ἐγώ , συμπίπτω ὁ χαλκός ; μή γάρ ὑπό ὁ ἐντός ἀνέχω σῶμα , ὥσπερ ὑπό ὁ πνεῦμα ὁ ἀσκός ὅταν φυσάω ; τίς οὖν ὁ αἴτιος ὁ συμπίπτω ὁ χαλκός ; τίς δέ ἄλλος γε ἢ διά ὁ μή μένω γε ὁ μεταξύ διάστημα κενός ; πλήν εἰμί καί μή ὁ φύσις οὗτος ἔχω , δίδωμι ἐγώ ὁ λόγος μή συμπίπτω ὁ χαλκός , μεταβάλλω δέ ὁ ἐντός ἀήρ εἰς γῆ , καί ὁράω ὡς εἰμί τίς μεταξύ διάστημα ἕτερος παρά ὁ ἐν αὐτός σῶμα . τίς γάρ ἄτοπος , ὥσπερ ὁ ὕλη χωρίζω ὁ λόγος πᾶς εἶδος εἰς ὁ ὁ φύσις αὐτός ἐπισκοπέω , καίτοι οὗτος γε ἀδύνατος γίγνομαι ποτός , οὗτος δέ καί ὁ μεταξύ ὁ χαλκεύς σφαῖρα ἀπολαμβάνω ἀήρ ὑποτίθημι μεταβάλλω εἰς γῆ μή συμπίπτω ὁ χαλκός , ἵνα ὁράω ὁ ἀκόλουθος ; καίτοι ὁ αἴτημα οὐ ἔξω ὁ φύσις , ἀλλά κατά ἕκαστος γίγνομαι λέγω δή ὁ βραχύς ἀήρ μεταβάλλω εἰς γῆ . τίς δέ ὅλως ὁ ἀνάγκη ὁ συμπίπτω ὁ χαλκός ὁ ἐντός ἀήρ εἰς γῆ μεταβάλλω ; εἰμί γάρ μηδείς εἰμί ἕτερος διάστημα ἐντός παρά ὁ περιέχω σῶμα , τίς ὁ κίνδυνος ὥστε μεταβάλλω - Λόντος ὁ ἀήρ ἐκ ἀνάγκη ὁ χαλκός συμπίπτω ; κακῶς δέ ἐκεῖνος ὁ Θεμίστιος ὁ Γαληνός ἐγκαλέω · . ἐκεῖνος γάρ αἰτέω κατά ὑπόθεσις ἐξαίρω ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον ὕδωρ μηδείς ἕτερος εἰσρέω σῶμα , ἵνα ὁ ἀκόλουθος ἐπισκοπέω , ἐγκαλέω αὐτός ὡς ὁ ζητέω αἰτέω . λέγω δέ οὕτως · “ ἀλλά ὑποτίθημι ἐξαίρω ὁ ὕδωρ μηδείς ἕτερος εἰσρέω σῶμα , μένω τοίνυν μεταξύ ὁ ἐπιφάνεια διάστημα χωρίζω . ἀλλά ἄλογος ὁ ὑπόθεσις , εἰμί σοφός Γαληνός · αὐτός γάρ ὑποτίθημι ὅς ζητέω ζητέω γάρ ἐγώ , εἰμί δύναμαι εἰμί διάστημα χωρίζω , ὑποτίθημι λέγω εἶμι διάστημα χωρίζω πλάσσω οὖν σεαυτοῦ καί ἀναζωγραφέω ὅς βούλομαι εἰμί διάστημα , οὐ ὅς ὑπάρχω δείκνυμι . “ οὗτος μέν ὁ Θεμίστιος , ὅτι δέ εὐήθης ὁ ἀπάντησις , πᾶς γε οἴομαι δῆλος · εἰμί γάρ ὁμολογέω μέν εἰμί ὁ διάστημα , ζητέω δέ εἰμί δύναμαι ποτός οὗτος κατά ἑαυτοῦ εἰμί κενός σῶμα , ὅσπερ ζητέω ἐν ὁ ἐφεξῆς ὁ Ἀριστοτέλης , εἶτα ὑποτίθημι ὁ Γαληνός ἐκρέω ὁ ὕδωρ μηδείς ἄλλος μετεμπίπτω σῶμα , ὁ εἰμί ὁ ζητέω ἀξιόω λαμβάνω , ἐπεί δέ οὗτος μέν νῦν οὖον ζητέω , ἀλλά εἰμί εἰμί · ὅλως ἕτερος τίς διάστημα παρά ὁ σωματικός διά · στῆμα , ὅσπερ τόπος ἐσ·τὶ ὁ σῶμα , ἀξιόω δέ ὁ Γαληνός ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ μή ἐπεισέρχομαι ἕτερος σῶμα , οὖον οὗτος λέγω , ὡς σύ φημί , Θεμίστιος , ὅτι εἰμί διάστημα χωρίζω ὁ σῶμα μεταξύ ὁ ἀμφορεύς , ἀλλά ὅτι μή εἰσέρχομαι ἄλλος τίς σῶμα ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ , καί οὕτως ὁράω μέν εἰμί εἰμί τίς μεταξύ ἢ ἵημι εἰμί δέ ὅλως οἴομαι ὅτι ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ , ἐάν μή ὑποτίθημι ἕτερος τίς εἴσειμι σῶμα , συμβαίνω εἰμί τίς μεταξύ διάστημα χωρίζω , αὐτός ὁ σεαυτοῦ πτερόν ἁλίσκομαι · εἰμί γάρ λέγω ἄλλος τίς διάστημα μεταξύ , οὐδέποτε μέντοι οὗτος κενός σῶμα εἰμί , ὅσπερ καί ἐγώ φημί · οὐδέ γάρ οὗτος λέγω , ὅτι μένω ποτέ ὁ διά . στῆμα οὗτος κενός σῶμα , ἀλλά ὅτι εἰμί μέν ἕτερος πᾶς ὁ ἐν - πίπτω σῶμα , οὐδέποτε μέντοι κενός γίγνομαι σῶμα , καί διά οὗτος . ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα καί ὁ ὁ κενός βία , ἵνα μή μένω κενός σῶμα ὁ τοπικός διάστημα . ἰστέον δέ ὅτι ὅς ὑποτίθημι ὑπόθεσις ὁ Θεμίστιος , ὅς τίνω λέγω τοπικός διάστημα οὗτος εἰμί , οἷος εἰμί ὁ διάστημα ὁ σωματικός δίχα ποιότης , | παντελῶς ἔξω εἰμί ὁ ἀληθής λόγος · οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα ἢ σῶμα ἄποιος . εἰκότως οὖν ἕπω ὁ οὗτος λέγω ὁ τε ἄλλος ἄτοπος καί ὁ σῶμα χωρέω διά σῶμα . ἐγώ δέ οὐ οὗτος φημί · οὖον γάρ σῶμα εἰμί φημί ὁ διάστημα , ἀλλά χώρα σῶμα καί διάστασις μόνος κενός . ἐκτός πᾶς οὐσία καί ὕλη . καί ὑπάρχω γε πᾶς ὁ κοινός ὁμολόγημα ὁ τόπος ὁ τοιοῦτος τόπος · καί γάρ ἴσος εἰμί μάλιστα ὁ ἐν τόπος οὐδείς μᾶλλον ἢ ὁ πέρας ὁ μετά - ριεχω , καί ἀκίνητος , ὡς εἶπον , καί οὐδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα , καί χωριστός , καί ἐμπεριέχω δέ ὁ ἐν τόπος οὐδείς μᾶλλον . ἢ ὁ πέρας ὁ περιέχω . ὥσπερ γάρ ὁ ἐπιφάνεια τόπος λέγω περιέχω αὐτός φημί , καίτοι ἐφαρμόζω γε ὁ πέρας ὁ σῶμα , οὗτος κἀν ὁ διάστημα ἐφαρμόζω ὁ σῶμα , περιέχω εἄν ὁ σῶμα , διότι οὖον κενός εἰμί ὁ ἐγγίγνομαι ἐν ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα ὁ ἐγγίγνομαι ἐν ὁ κενός , ὥσπερ ἤδη εἶπον . εἰμί μέν γάρ εἰμί σωματικός διάστημα ὁ τόπος καί γίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα τίς , χωρέω ἀνάγκη εἰμί διά ἀλλήλων ὁ διάστημα , ἐπεί δέ κατά ἑαυτοῦ ὁ τόπος κενός εἰμί , οὐ ἄν εὔλογος εἶπον τις χωρέω αὐτός διά ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ σῶμα διά αὐτός χωρέω · πλήρωσις γάρ μόνος γίγνομαι ὁ σῶμα ἐν αὐτός γίγνομαι , οὖον μέντοι χώρησις διά ἀλλήλων . διά οὗτος δέ οὐδέ ὁ μόριον εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος · εἰμί μέν γάρ διαιρέω ὑπό ὁ διάστημα καί ὁ σῶμα ὁ χωρέω ἐν αὐτός , ἀνάγκη εἰμί ἕκαστος μόριον ἴδιος περιγράφω καί ἕκαστος ἴδιος ἐν τόπος εἰμί , εἰμί δέ μή διαιρέω ὁ σῶμα ὑπό ὁ διάστημα μηδέ χωρέω ὁ διάστημα διά ὁ σῶμα , ποῖος ἀνάγκη εἰμί ὁ μόριον κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος ; ἀλλά ἐκεῖνος ἴσως ἀπορέω τις πρός ὁ λόγος , ὅς ἤδη φθάνω εἶπον , ὅτι εἰμί ὁ τόπος διάστημα εἰμί ἄνευ οὐσία πᾶς καί ὕλη ἐν μόνος ὁ διάστασις ὁ εἰμί ἔχω , ὁ δέ διάστασις ὁ ποσός , συμ - βαίνω ὁ ποσός χωριστός εἰμί ἄνευ οὐσία . ἀλλά ἀδύνατος πᾶς γάρ ὁ ἄλλος κατηγορία ἐν ὁ οὐσία ὁ εἰμί ἔχω . εἰμί τοίνυν ἀδύνατος ὁ ποσός κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι Χωρὶς ὁ οὐσία , ἀδύνατος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα . φημί οὖν ἐγώ ὅτι μάλιστα μέν οὖον ὁ ἡμέτερος θέσις ἀνάγκη ὁ ὁ πρᾶγμα ἀκολουθέω φύσις , ἀλλά ὁ πρᾶγμα συμ - φῶνος εἰμί ὁ ἡμέτερος ὁμολογία . οὐ ἐπεί τοίνυν οὗτος διορίζω - μέθη ὡς ἀδύνατος ποσός τίς ὑφίστημι ἄνευ οὐσία , ἤδη ποῦ ἀνάγκη καί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις οὕτως ἔχω · εἰμί γάρ ἐπεί πάντως ἐν ὁ σῶμα μετά οὐσία ὁράω ὁ ποσός , διά οὗτος κατά ἑαυτοῦ οὐ ἄν ὑφίστημι ἀποφαίνω , ὥρα καί αὐτός ὁ οὐσία μή αυθυπόστατος εἰμί λέγω . πᾶς γάρ φυσικός οὐσία ποσός τις ὁρίζω δήω εἰς ὁ εἰμί · ἀδύνατος γοῦν ἐν ὁ τυγχάνω μέγεθος ὁ τυγχάνω εἶδος ὑφίστημι , ὡς ἐν ὁ πρῶτος λόγος παυος ὁ πραγματεία δείκνυμι , ἀλλά καί σάρξ καί ἄνθρωπος καί ὀστέον καί ὁ ἄλλος πᾶς φυσικός εἶδος οὐ εἄν ὑπο - ἵστημι μή ἐν τις ὁρίζω ποσός , ἀλλά ὁ ποσός , ἐν ὅς φύω ὁ σάρξ ὑφίστημι , φθείρω συμφθείρω καί ὁ εἶδος . οὗτος οὖν εἶπον εἄν ὁ φυσικός εἶδος ὡς ἐν ὑπόκειμαι ὁ ποσός ὁ εἰμί ἔχω . καί τίς δεῖ περί ὁ ποσός λέγω 5 οὐδείς γάρ ὁ φυσικός εἶδος ἄνευ ὕλη ὑφίστημι δύο ἄν · πᾶς οὖν συμβεβηκός εἄν εἰμί ὁ ὕλη . οὗτος μέν οὖν ὅπως ἔχω , μακρός εἄν καί λόγος δήω καί χρόνος πρός ὁ γιγνώσκω , ὅσπερ δέ εἶπον ἐκ ἀρχή , καί νῦν λέγω , ὅτι ἢ δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα καί λύω ὁ παρά ἐγώ δείκνυμι , Μένα , ἤ , ἔστω εἄν ἐκεῖνος μένω , οὐ ἀναιρέω ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ἐπεί τις οὕτως δοκέω ἀποφαίνω , ἰνάω , ὡς ἀδύνατος ὁ ποσός κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι . ἔπειτα δέ ἐκεῖνος εἰμί εἶπον , ὅτι πᾶς ὁ κατηγορία οὐ ἄνευ ὁ πρός ἀλλήλων συμπλοκή ὑφίστημι · οὖον γάρ εἰμί εὑρίσκω εἷς κατηγορία ἄνευ ὁ ὁ ἄλλος συμπλοκή ὑφίστημι , οὐδέ αὐτός ὁ οὐσία ὅστις καί κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι δύναμαι λέγω . καί ὁ ὕλη γοῦν καί ὁ δύο ὑπόκειμαι , λέγω δή ὁ τριχῆ διαστατός καί ἄποιος σῶμα , ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ δύναμαι κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , ὅμως οὐ ὑφίστημι οὐδέποτε ἄνευ ποιότης . καί ὁ τοπικός οὖν διάστημα , εἰμί καί ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ δύναμαι ὑφίστημι ἄν κατά ἑαυτοῦ τίς γάρ κωλύω χώρα εἰμί κενός σῶμα , ὥσπερ λέγω , εἰμί ὁ ἀμφορεύς ἐπινοέω μηδείς ἐντός περιέχω σῶμα ; ) , ἀλλά οὖν οὐδέποτε μένω κενός σῶμα αὐτός κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὥσπερ ἐπί ὁ ὕλη φθείρω ὁ εἶδος ἄλλος εὐθύς ἐπιγίγνομαι , οὗτος δή καί ἐπί οὗτος ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα οὐδέποτε ὁ χώρα καταλείπω κενός , ἀλλά ἅμα ἄλλος μέν ἔξειμι σῶμα , ἕτερος δέ ἀντεμπίπτω . καί οὗτος οὐδέποτε ἄνευ οὐσία οὐδός ὁ τοιοῦτος ποσός εἰμί εὑρίσκω . καί μήποτε ὁ ὁ κενός βία οὗτος εἰμί , ὁ μή χωρίζω ποτός ὁ τοιοῦτος ποσός ὁ οὐσία . ὥστε οὗτος σῴζω ἄν καί ὁ δοκέω ὁμολογέω εἰμί διά ὁ συνεθισμός ὁ συνεχῶς οὗτος λέγω ; λέγω δή ὁ μή εἄν ὁ ποσός ὑφίστημι κατά ἑαυτοῦ ἄνευ οὐσία · οὐδέποτε γάρ ἐνδέχομαι εἰμί ὁ κενός χωριστός σῶμα . ἀλλά γάρ οὔπω πᾶς ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος καί ὁ τοιοῦτος τόπος δείκνυμι ὑπάρχω , λέγω δή ὁ διά-ὁρίζω ἐν ὁ καθόλου τόπος ὁ ἄνω καί ὁ | κάτω . καί γάρ ἀπορέω ἄν τις εἰκότως ὁ Ἀριστοτελικός συνίστημι δόγμα , ὅτι εἰμί τόπος εἰμί ὁ τε βάρος καί κοῦφος σῶμα ὁ ἀπολαμβάνω ἐντός ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα κενός τριχῆ διαστατός , ὡς εἄν αὐτός φημί , φέρω δέ φύσις ὁ μέν κοῦφος ἐπί ὁ ἄνω τόπος ὁ δέ βαρύς ἐπί ὁ κάτω , πῶς ἀφορίζω ὁ διάστημα οὗτος ὁ ἄνω καί ὁ κάτω ; μέχρι γάρ τίς ὁ μέν ἄνω ὅρισις , ὁ δέ κάτω ; καί εἰμί δεῖ ὁ τόπος τις φυσικός δύναμις ἔχω , κατά ὅς ὁ κοῦφος τε καί βαρύς ὁ ἴδιος ἐφίημι τόπος ἕκαστος ὑπό ὁ φύω - Σικῆς ὁρμή ἐπί ὁ οἰκέω φέρω , ὁ δέ τοιοῦτος διάστημα κενός ὁ ἴδιος λόγος ὑπάρχω οὐδείς δύναμις ἔχω οἷος τε , τίς λόγος ὁ μέν ἐπί ὅδε αὐτός ὁ μέρος φυσικός ὁρμάω , ὁ δέ ἐπί ὁ ἕτερος ; εἰμί τοίνυν μάλιστα πᾶς δεῖ ὑπάρχω ὁ τόπος ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , ὁ δέ τοιοῦτος τόπος οὐ εἄν ὑπάρχω , μόνος δέ ὁ πέρας ὁ περιέχω καθό περιέχω ὁ περιέχω , ὡς Ἀριστοτέλης ὁ τόπος ὁρίζω , οὗτος ἄν εἰμί κύριος τόπος . ἐπεί γάρ ὁ κρατύς τε καί ἀνωτέρω εἶδος λόγος ἔχω πρός ὁ καταδεής , ἐκεῖνος δηλονότι ὕλη ἔχω πρός αὐτός λόγος , ἐφίημι δέ ὁ ὕλη ὁ εἶδος , ὡς θῆλυς ἄρσην καί ὡς αἰσχρός καλός ἕκαστος γάρ ὁ εἰμί ἐφίημι , εἰμί δέ ἕκαστος ὅτε ἀπολαμβάνω ὁ οἰκεῖος τελειότης , οὗτος δέ εἰμί ὁ εἶδος ) , εἰκότως ὁ μέν πῦρ ὁ κατά φύσις αὐτός τόπος ἐφίημι , τουτέστι περιέχω ὑπό ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα ὁ σεληνιακός σφαῖρα , ἵνα κοσμέω ὑπό αὐτός καί οἷος εἰδοποιέω ( κοσμέω δέ ὑπό αὐτός καί τελειόω ὁ ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω , ποιέω δέ καί πάσχω οὐ ἄλλως ἢ ὁ ἅπτω ) , ὡσαύτως δέ καί ὁ ἀήρ ἐφίημι ὁ ὑπό ὁ ὁ πυρός περιέχω σφαῖρα , καί οὗτος μέχρι ὁ ἔσχατος . ἀλλά καί πρός οὗτος Εὔκολος ὁ ἀπάντησις · ὁ αὐτός γάρ καί ὁ Ἀριστοτελικός λόγος οὐδείς κακός συμβαίνω . εἰμί γάρ πέρας ὁ περιέχω εἰμί ὁ τόπος , ὁ δέ περιέχω ἄλλος ὑπό ἄλλος ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ περιέχω , ὡς εἄν ἕκαστος ἔχω μέγεθος ἢ μικρότης , λέγω ἐγώ μέχρι τίς ὁ κάτω τόπος ορίζω . εἰμί γάρ ὄρος τις διά μέγεθος ὑπερβολή σχεδόν ἐγγίζω ὁ σεληνιακός σφαίρα , ὡς καί διά οὗτος Σελήνη καλέω , εἰμί οὗτος νοέω μή συνεχής εἰμί ὁ γῆ ἀλλά διαιρέω , πότερος ἐν ὁ ἄνω τόπος λέγω ἢ ἐν ὁ κάτω ; καί τίς λέγω οὗτος ; ὁ ἐπάνω οὗτος ἐπίκειμαι λίθος , ἢ ὁ περί ὁ κέντρον ὁ πᾶς ἢ γῆ μόριον τις διαιρέω ὁ ὅλος ἢ ὕδωρ , ἆρα ἐν ὁ κάτω τόπος εἰμί ; οὐκοῦν ὁ ὑπό ὁ ὄρος ἐκεῖνος ἀήρ ἐν ὁ παρά φύσις εἄν εἰμί τόπος κατωτέρω ὑπάρχω ὁ βάρος σῶμα . ἄν μή διαιρέω Μένα δέ ἐπινοέω ὁ ὑψηλός ὁ ὄρος , ἀλλά , ὥσπερ εἰμί , συνεχής ὁ ὅλος γῆ , πότερος ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ , ὁ περιέχω ὁ κορυφή αὐτός , μόριον φημί ὁ κάτω τόπος ἢ ὅς ; καί οὗτος μέχρι πόσος ; ὁ αὐτός καί περί ὁ ἄνω τόπος εἴρω · ποῖος γάρ εἴρω ὁ ἄνω τόπος ; πότερος ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα ; ἀλλά εἰμί οὗτος μόνος εἰμί ὁ ἄνω τόπος , καί ὁ ὑπό οὗτος προσεχῶς περιέχω , οὗτος μόνος ἐν ὁ ἄνω εἰμί τόπος , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἀήρ ἐν ὁ ἄνω τόπος , ἐπεί μή ὑπό οὗτος προσεχῶς περιέχω , ἀλλά ὑπό ὁ ὁ πῦρ . ἀλλά εἰμί καί οὗτος ἄνω εἰμί , δύο ἐρύω εἄν εἰμί ὁ ἄνω τόπος . καί περί ὁ κάτω δέ ὁ αὐτός λόγος ἐπί τε ὁ γῆ σκοπός καί ὁ ὕδωρ . καί τίς ἀνίημι ὁ διαφορά ὁ τε ἄνω τόπος πρός ἑαυτοῦ καί ἔτι ὁ κάτω ; ὅτι μέν ὁ αὐτός ἀπορία οὐδείς κακός καί οὗτος ἕπω ὁ λόγος , σαφής ἐντεῦθεν , ὡς δέ ὁ ἀληθής ἔχω , γιγνώσκω εἄν οὕτως . κύριος μέν οὐδέ ἄν εἰμί ἐν ὁ πᾶς κατά φύσις ὁ ἄνω κ·αὶ ὁ κάτω , ἀλλά ὡς αὐτός φημί ἐν ἕτερος , ὁ κύκλος καί ὁ πέριξ . εἰμί δέ καί φημί ἄνω μέν ὁ πέριξ , κάτω δέ ὁ μέσος , εἰμί κάτω μέν τόπος ὁ ἀπολαμβάνω ὑπό ὁ βάρος σῶμα , ἄνω δέ ὁ ὑπό ὁ κοῦφος · ὁ γάρ Πάν - Στάμενα ὁ ὄρος βία ὑπερανέχω ὁ ὅλος . βία δέ λέγω , διότι εἰμί καί συνεχής εἰμί ὁ ὅλος γῆ , ἀλλά οὖον πανταχόθεν αὐτός συνάπτω · ἔοικα γάρ ὁ λίθος ὁ ἐπιτίθημι ἀλλήλων ἐν ὁ οἰκοδομία . ὁ δέ παρά φύσις αὐτός θέσις δηλόω ἱκανῶς ὁ ἀπόρρηξις αὐτός · ἀπαράσσω γάρ , ὡς δή παρά φύσις ὄνιον , φέρω ἐπί ὁ οἰκέω καί κατά φύσις ὁ - πως . ὁ δέ λέγω δύναμις τις ἔχω αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ τόπος γε - λοῖον πάνυ · οὖον γάρ ἐπιφάνεια ἐφίημι φέρω ἐπί ὁ οἰκεῖος τόπος ἕκαστος , ἀλλά ὁ τάξις ἐφίημι , ὅς παρά ὁ δημιουργός τυγχάνω - βρόχος . ἐπεί οὖν ὁ ἔσχατος μέν τάξις ὁ γῆ λαμβάνω , ὥστε πᾶς ὑφίστημι , δύο δέ ὁ ὕδωρ , καί τρίτος καί τέταρτος ὅς τε ἀήρ καί ὁ πῦρ , εἰκότως , ὅταν οὗτος ὁ τάξις παρασαλεύω τίς καί ὁ φύω ἄλλος ἐπιπολάζω ὑπό τις Βίας μή ἐπιπολάζω αὐτός ἀλλά ὑφίστημι , ὁ τάξις ὅς ὑπό ὁ δημιουργός λαγχάνω ἐφίημι κινέω ἐπί τοσοῦτος , ἠώς εἄν ἐν οὗτος γίγνομαι . φέρω οὖν ἐπί ὁ ἄνω ὁ κοῦφος , οὐ ἁπλόος ἅπτω ὁ ἐπιφάνεια ὁ περιέχω ἐφίημι , ἀλλά ὁ τάξις ὅς ὁ δημιουργός αὐτός ἐπινέμω · τότε γάρ μάλιστα ὁ εἰμί ἔχω , καί ὁ ἑαυτοῦ τότε ἔχω τελειότης . οὐ ὁ τόπος οὖν ἔχω ὁ δύναμις ὁ φέρω ὁ σῶμα ἐπί ὁ οἰκεῖος τόπος , ἀλλά ὁ σῶμα ἔφεσις ἔχω ὁ ὁ ἑαυτοῦ φυλάσσω τάξις . Tεσσάρων οὖν εἰμί ὁ στοιχεῖον , καί δύο μέν κοῦφος εἰμί δύο δέ βάρος , ῥέω , | ἐγώ μέν , εἰμί γε δεῖ ὅλως ἀφορίζω , φημί ἄνω μέν τόπος εἰμί ὁ μόριον ὁ διάστημα ὁ ἀπολαμβάνω ὁ κοῦφος σῶμα , κάτω δέ ὁ ἀπολαμβάνω ὅς ὁ βαρύς , ὁ δέ Ἀριστοτέλης οὐ ἄν ἔχω λέγω τίς εἰμί κύριος ὁ ἄνω τόπος καί τίς εἰμί ὁ κάτω . εἰμί γάρ ὁ μέν ἄνω ὁ κοῦφος εἰμί ὁ δέ κάτω ὁ βοή , καί εἰμί ὁ ἄνω τόπος ὁ πέρας ὁ περιέχω , οὗτος δέ εἰμί ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα , οὗτος δέ ὁ πῦρ μόνος προσεχῶς περιέχω , οὐ ἄν εἰμί ἄνω ὁ ἀήρ , ἢ δύο εἶδος ὁ ἄνω τόπος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ κάτω . εἰμί δέ καί ὁ ἐντός ὁ ἀπλανής σφαῖρα ἐν τόπος βούλομαι εἰμί , ἐν ὁ τόπος δέ πάντως ὁ ἄνω εἰμί καί ὁ κάτω , εἰμί ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω , τ·ὸ μέν βαρύς ὁ δέ κοῦφος , ὅσπερ οὖον βούλομαι . ὥστε οὖον πάντως εἰς ὁ ἄνω καί εἰς ὁ κάτω ὁ τόπος ἀνάγκη διαιρέω , οὐδέ κατά ὁ αὐτός δοκέω . πῶς δέ οὐ καί ὁ αὐτός περιέχω τε εἰμί καί περιέχω ; καί γάρ ὁ θάλασσα , εἰμί γε ἐν τόπος εἰμί , περιέχω ἄν ὑπό ὁ ἀνέχω αὐτός ἐπιφάνεια , ὁ γῆ δηλονότι μετά ὁ ἐπιπολάζω αὐτός ἀήρ . ὁμοίως δέ , εἴπερ εἰμί καί ὁ γῆ ὅλος ἐν τόπος κατά ὅλος ἑαυτοῦ , περιέχω ἄν κατά τίς μόριον ἑαυτοῦ ὑπό ὁ ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ ὁ πρός ὁ πυθμήν ὁ θάλασσα . ὥστε καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ γῆ τόπος ὁ ὕδωρ , καί ὁ ὁ ὕδωρ τόπος ὁ γῆ , καί ὁ αὐτός καθό περιέχω κατά οὗτος καί περιέχω . οὗτος δέ οὐδείς ἕπω ὁ ὁ διάστημα ὁ τόπος εἰμί λέγω . ἀλλά πάλιν ἐπαπορέω ὁ λόγος , καί φημί ὅτι εἰμί εἰμί τίς τοιοῦτος διάστημα κενός . ὁ ἴδιος λόγος ὁ δέχομαι ὁ σῶμα , ἀνάγκη οὗτος καί ἤπειρος εἰμί · οὐδέ γάρ ἔχω τίς πέρας . ὁ γάρ πέρας ὁ τριχῆ διαστατός ἐπιφάνεια εἰμί , τίς δέ εἄν εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα ἐπιφάνεια ὁ ἐπιφάνεια ἐν σῶμα ὑφίστημι ; ὥστε εἰμί καί χωρέω διά αὐτός ὁ πᾶς ὁ οὐρανός σωματότης μέχρι ὁ ἔξω ἐπιφάνεια , πέρας δέ οὗτος εἰμί οὐ ἐνδέχομαι , ἀνάγκη χέω αὐτός ἔξω ὁ οὐρανός ἐπί ἤπειρος , ὅσπερ καί αὐτός μέν κατά ἑαυτοῦ ἄλογος , ἐλέγχω δέ καί ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης ἱκανῶς καί ἐν οὗτος ὁ πραγματεία καί ἐν τῆ περι οὐρανός . ἐγώ δέ οὐ οἶδα ὅπως κἀν ὁ πιθανός ἔχω δόξα ὁ ὅς - οὗτος ἀπορία . πρῶτος μέν γάρ , ὥσπερ τριχῆ διαστατός ὁ τοιοῦτος ἐννοέω νοέω ἐνδέχομαι , οὗτος καί ἐπιφάνεια ἀνάλογος οὗτος , ἔπειτα εἰμί καί ἐπιφάνεια ἀνάλογος αὐτός μή οἷος τε εἰμί ἐπινοέω , οὖον διά οὗτος ἀνάγκη καί ἐπί ἤπειρος ἐκτείνω ὁ κενός · ἐπεί γάρ τόπος ὁ σῶμα ὑφίστημι , τοσοῦτος μέν ὑφίστημι ὅσος οἷος τε εἰμί χωρέω ὁ κοσμικός σός · μάτη , συμπερατόω δέ ὁ ὁ σῶμα πέρας . ὥσπερ γάρ , εἰμί ὁ μεταξύ ὁ ἀμφορεύς κενός ἐπινοέω , ἐμβάλλω δέ διάφορος σῶμα ἐν ὁ ἀμφορεύς μή συνεχής μέν πρός ἀλλήλων ἅπτω δέ , ὡς ἕκαστος μέρος τίς ὁ ἐντός τόπος καταλαμβάνω , ἕκαστος μέν ἀνάγκη ὁ μόριον ὁ κενός συμπερατόω ὁ δέχομαι σῶμα , καί ὁ ὅλος δέ κενός μέχρι ὁ ὁ ἀμφορεύς κοῖλος ἐπιφάνεια περατόω πᾶς ὁ ἐντός σῶμα μέχρι αὐτός περατόω , οὗτος καί ἐν ὁ πᾶς ἕκαστος μέν ὁ ἐντός σφαῖρα μόριον ὁ κενός περαίνω ἀπεηφε , ὁ δέ πᾶς ὁ πᾶς κόσμος συμπερατόω πέρας ἔχω οὖον μόνος ὁ ἴδιος · οὖον γάρ ἀδύνατος καί οὗτος ἐπιφάνεια ἐπινοέω , ὥσπερ καί ὁ ἐναπολαμβάνω μόριον ὁ ἐντός σῶμα εἰμί τίς πάντως πέρας , καί αὐτός δέ ὄψ ἄρα εἶπον ὁ ὁ ἔξω σῶμα ἐπιφάνεια ἅμα εἰμί ὁ αὐτός πέρας . ἀλλά γάρ οὗτος ἐγώ xoiic παρά ὁ Ἀριστοτέλης περί ὁ τόπος εἴρω ἀντιλέγω λέγω ὁ φιλόσοφος ἀτͅολογούμ-ανος , ὡς ὅτι φυσικός εἰμί ὁ Ἀριστοτέλης περί οὗτος ποιέω ὁ λόγος ὁ πρᾶγμα , ὅσος καί εἰμί καί διοικέω ὑπό φύσις , εἰμί δέ ὁ φύσις ἀρχή κίνησις καί ἠρεμία , ὥστε εἰμί οὗτος εἰμί ὁ φύσις , ὅσος ἄρα φυσικός εἰμί ὁ πρᾶγμα , οὗτος ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή ἔχω κίνησις καί ἠρεμία · ὅσος οὖν οὐ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή κίνησις καί ἠρεμία , οὗτος οὐδέ φυσικός εἰμί , ὥστε οὐδέ διαλέγω περί οὗτος ὁ φυσιολόγος . ὁ οὖν διάστημα ὁ τοιοῦτος , οὐδείς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἀρχή κίνησις καί ἀείρω - μίας ( οὖ γάρ αὐξάνω οὐδέ ἀλλοιόω οὐδέ κατά τόπος κινέω · οὐδέ γάρ γίγνομαι καί φθείρω ) , οὐδέ φυσικός εἄν εἰμί . ὁ οὖν λόγος εἰμί ὁ Ἀριστοτέλης περί ὁ φυσικός πρᾶγμα , ζητέω νῦν τίς ποτός εἰμί ὁ ὁ φυσικός πραΤαάτων τόπος φυσικός εἰμί δηλονότι καί αὐτός . εἰκότως οὖν ὁ μέν τοιοῦτος διάστιμα ὅς φημί τόπος εἰμί ὁ φυσικός σῶμα εἴτε εἰμί εἴτε μή ( οὐδέ γάρ εἰμί φυσικός ) , μόνος δέ εὑρίσκω ἐν ὁ φυσικός εἰμί τόπος ὁ σῶμα φυσικός ὁ πέρας ὁ περιέχω καθό περιέχω ὁ περιεχοωνος . ἐγώ δέ πρός ὅς φημί , ὅτι εἰμί μέν ὁ εἰμί μηδείς λόγος ποιέω ὁ Ἀριστοτέλης εἴτε εἰμί εἴτε μή τοιοῦτος τίς διάστημα , μόνος δέ δείκνυμι πειράω ὅτι ὁ τόπος ὁ φυσικός σῶμα οὐ εἰμί τοιοῦτος τίς διάστημα , λέγω δή ὁ τριχῆ οιαστατος , κἀν ὁ πιθανός ἔχω ἴσως ὁ ἐπιχείρησις ὁ φιλόσοφος , οὖον ὁ εἰμί τοιοῦτος οια·σιαμαω ἀναιρέω δείκνυμι ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά ὁ εἰμί αὐτός τόπος ὁ φυσικός σῶμα φυσικός εἰμί καί αὐτός , ἐπεί δέ ὁ Ἀριστοτέλης ἄντικρυς διά πᾶς δείκνυμι πειράω καί ἐνταῦθα καί ἐν ὁ περί ὁ κενός λόγος , ὅτι οὐδέ εἰμί διάστημα ἄλλος παρά ὁ σωματικός διάστημα , πλασματώδης δείκνυμι ὁ ὁ φιλόσοφος ὑπέρ Ἀριστοτέλης · ἀπολογία . ἔπειτα ὁ λέγω ὅτι διά ὁ ἀκίνητος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα οὐδέ οἶδα αὐτός ὁ φυσικός , διότι περί φυσικός ὁ φυσικός διαλέγω , φυσικός δέ εἰμί ὁ ἔχω κινέω - σέως ἀρχή καί ἠρεμία , καί οὗτος προφανῶς παρά ὁ δοκέω εἰμί ὁ Ἀριστοτέλης · σαφῶς γάρ I ὁ τόπος αὐτός ἀκίνητος βούλομαι εἰμί κατά πᾶ σῴζω κίνησις . αὐτός γοῦν λέγω οὗτος φημί · “ διό ὅταν μέν ἐν κινέω κινέω καί μεταβάλλω ὁ ἐντός , οἷος ἐν ποταμός πλοῖον , ὡς ἀγγεῖον χράω μᾶλλον ἢ τόπος ὁ περιέχω . βούλομαι δέ ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος · διό ὁ πᾶς μᾶλλον ποταμός τόπος εἰμί , ὅτι ἀκίνητος ἅπας . ἅπας . ὁ ὁ περιέχω πέρας ἀκίνητος πρῶτος , οὗτος εἰμί ὁ τόπος . καί πρό οὗτος δέ ὀλίγος δείκνυμι πειράω , ὅτι οὐ εἰμί ὁ διάστημα ὁ τόπος , εἰς ἄτοπος ἀπάγω ὁ λόγος ὁ καί αὐτός ὁ τόπος συμβαίνω μεταβάλλω · οὕτως ἄρα ὡς ἀξίωμα τίς ὑπάρχω ὁ τόπος βούλομαι ὁ ἀμετά - βλίτον αὐτός εἰμί . καί εἰκότως γε · εἰμί γάρ καί ὁ τόπος ὅς τόπος εἰμί μεταβάλλω , ἢ κατά οὐσία ὅς μεταβάλλω ἢ κατά ποσός ἢ κατά ἢ κατά τόπος . ἀλλά ὅστε κατά οὐσία μεταβάλλω ἄν οὖον γάρ εἰμί οὐσία ) , οὔτε κατά ποιότης ποσός γάρ μᾶλλον ὁ τόπος , οὖον ποιός ) , πολύς δέ πλέω οὐδέ κατά τόπος · εἰμί γάρ ὁ τόπος τις ἄλλος τόπος . ὅτι δέ οὐδέ κατά ποσός μεταβάλλω αὐξάνω καί μειόω , αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης μαρτυρέω · ὡς γάρ εἷς καί οὗτος ὁ ὁμολογέω ὡς μή ὑπάρχω ὁ τόπος , ὁ αὐξάνω λέγω ἢ μειόω , ἐν ὁ περί αὐτός τίθημι ἀπορία . εἰμί δέ ἀμετάβλητος βούλομαι εἰμί ὁ τόπος , οὐ εἄν ὁ διάστημα διά ὁ ἀμετάβλητος εἰμί ἀποδοκιμάζω τόπος εἰμί ὁ φυσικός σῶμα , ἀλλά διά ὁ μηδείς νομίζω ὅλως εἰμί τίς τοιοῦτος διάστημα , οὗτος ἀναιρέω αὐτός ἐπιχειρέω . ἄλλως τε πολύς ὁ φυσικός ἀκίνητος εἰμί , περί ὅς καί ὁ φυσικός διαλέγω , οἷος ὁ κέντρον ὁ σφαῖρα , ὁ πόλος . καί αὐτός δέ ὁ ψυχή ἀκίνητος εἰμί κατά αὐτός μάλιστα ὁ Ἀριστοτέλης πᾶς φυσικός κίνησις , οὖον μόνος ὁ λογικός ᾠόν καί ὁ ἄλογος , φυσικός δηλονότι ζωός εἰμί , καί ὅμως λόγος αὐτός ποιέω ὁ φυσικός . ὥστε καί ὁ τοιοῦτος διάστημα περί ὅς ὁ λόγος , εἰμί γε ὅλως ὑφίστημι νομίζω ὁ Ἀριστοτέλης , οὐ εἄν διά ὁ εἰμί αὐτός ἀκίνητος μηδέ εἰμί ὅλως αὐτός δείκνυμι πειράω . δοκέω δέ μέγας τίς εἰμί καί χαλεπός λαμβάνω ὁ τόπος διά τε ὁ παρεμφαίνω ὁ ὕλη καί ὁ μορφή , καί διά ὁ ἐν ἠρεμέω ὁ περιέχω γίγνομαι ὁ μετάστασις ὁ φέρω . ἐπιχειρέω πρότερος ἐπί ἑκάτερος περί ὁ τόπος , λέγω τοιοῦτος δήω ἀποδίδωμι περί ὁ τόπος λόγος , ὅς καί ὁ ἀπορία ὁ εἰς αὐτός φέρω ἐπιλύω , καί ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος δείκνυμι ὑπάρχω , καί ὁ ὁ δυσκολία ὁ περί αὐτός αἴτιος δῆλος ποιέω . ἀποδίδωμι οὖν τίς εἰμί ὁ τόπος , ὅτι ὁ πέρας ὁ περιέχω καθό περιέχω ὁ περιέχω , νῦν ὁ προεπαγγέλλω δείκνυμι βούλομαι · καί πρότερος γε ὁ ὁ δυσκολία αἴτιος , ὅτι ὁ παρεμφαίνω ἐν ὁ περί αὐτός θεωρία ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ διάστημα . ὁ δέ πλῆθος ὁ παρεμφαίνω ἐπιθολόω ὁ περί αὐτός σκέψις , καί μάλα γε ὁ διάστημα · πολύς γάρ ἔχω ὁ πρός ὁ τόπος ὁμοιότης . καί γάρ ἀκίνητος εἰμί ὁ διάστημα δοκέω , ὥσπερ ὁ πρῶτος τόπος , καί δέχομαι μένω ὁ αὐτός διάφορος σῶμα . δῆλος δέ ὁ αἴτιος ὁ ἀπάτη , ὅτι ὁ σῶμα συνείσειμι τε καί συνεξέρχομαι ὁ διάστημα ὁ ὁ μέν ἄλλος ποιός - ὅς αὐτός διαφέρω , ὁ δέ διάστημα ὁ αὐτός τε εἰμί καί ἴσος ὁ γε ὁ ἴσος ἐκπληρόω τόπος ) εἷς καί αὐτός εἰμί δοκέω καί ἀκίνητος , κλέπτω αὐτός ὁ ἐξαλλαγή διά ὁ ὀξύτης ὁ ἀντιμετάστασις ὁ σῶμα . συμβάλλω δέ , φημί , εἰς οὗτος ὁ δόξα καί ὁ ἀήρ δοκέω ἀσώματος εἰμί ὁ πολύς διά ὁ λεπτομέρεια · κενός γάρ εἰμί φαντάζω ὁ μεταξύ τόπος ὁ ἄκρος , οὐ ὁμοίως κις - νέω ὁ αἴσθησις ὁ ἀήρ ὁ ἄλλος στοιχεῖον . καί διά οὗτος , φημί , οὖον μόνος ὁ πέρας ὁ ἀγγεῖον τόπος εἰμί δοκέω , ἀλλά καί ὁ μεταξύ πᾶς · κενός γάρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ . διό καί πολύς δήω λόγος εἰς ὁ δείκνυμι , ὅτι εἰμί τίς σῶμα ὁ ἀήρ , ἐκ τε ὁ πομφόλυξ τε καί καί ψόφος ὁ γίγνομαι ἐν ὁ πληρόω ὕδωρ ὁ ἀμφορεύς ἀπό δεξαμενή , καί ἐκ ὁ Βίας δήω εἰς ὁ καταδύω ὁ στόμιον , καί ἐκ ὁ διά στενός ὄψ μή ἐκρέω ὁ ὕδωρ ἀνέχω ὑπό ὁ ἀήρ , ὁ τε ὁ πληρόω ἀσκός πνεῦμα ἐπιπολάζω τε ἐν ὁ ὕδωρ καί ὁ ἐπίκειμαι ἀνέχω , καί ἐκ ὁ ῥήγνυμι ἀσκέω τε καί πίθος ὑπό ὁ γλεῦκος διά ὁ γεννάω ἐν αὐτός πνεῦμα , καί ἐκ ἄλλος μυρίος . διά οὖν ὁ ὑπονοέω κενός εἰμί ὁ μεταξύ ὁ πέρας ὁ ἀμφορεύς , ἐντεῦθεν καί πᾶς τόπος τοιοῦτος εἰμί νομίζω · οὖον γάρ δοκέω διά - φέρω τίς ὁ ἀγγεῖον ὁ τόπος , ἀλλά εἰμί ὁ μέν ἀγγεῖον τόπος μετά - φορητός , ὁ δέ τόπος ἀγγεῖον ἀμετακίνητος . ὁ οὖν κινητός καί ἀκίνητος μόνος διαφέρω ὁ φυσικός τόπος καί ὁ ἀγγεῖον . καί διά οὗτος , φημί , ὅταν ἐν κινέω τίς κινέω , ὡς ἐν ἀγγεῖον μάλα εἰμί ὁ τοιοῦτος ἢ ὡς ἐν τόπος , οἷος ὡς ὁ ἐν ποταμός κινέω πλοῖον · συγκι - νέομαι γάρ ὁ ῥεῦμα , ὥστε ὁ περιέχω προσεχῶς ὁ πλοῖον ὕδωρ κύριος ἀγγεῖον εἄν λέγω · δεῖ γάρ ὁ τόπος ὅς τόπος εἰμί ἀκίνητος εἰμί . εἰμί δέ δεῖ , φημί , τόπος καλέω ὁ πλοῖον , ὁ ὅλος ποταμός μᾶλλον εἄν λέγω τόπος ἢ ὁ προσεχῶς περιέχω · ὅλος γάρ ὡς ὅλος ἀκίνητος εἰμί ὁ ποταμός · μᾶλλον οὖν ὁ ὅλος ποταμός τόπος ὁ πλοῖον . τόπος δέ οὐ ὁ πρῶτος δηλονότι , ἀλλά ὁ κοινός , ποταμός δέ ὅλος ἀκούω οὖον ὁ ὅλος ὕδωρ ὁ ἀπό ὁ πηγή μέχρι ὁ ἐκβολή , ἀλλά αὐτός ὁ πᾶς κοίτη , ὅς ἐπίκειμαι ὁ ὕδωρ . ὥστε ἄν ἐν ἀήρ τίς κινέω συγκινέω ὁ ἀήρ καί μή Μένων , οὗτος ὡς ἐν ἀγγεῖον λεʹ - γοιτ’ εἄν εἰμί καί οὐ ἐν τόπος , εἰμί δέ ἀκινητίζω ὁ ἀήρ , τότε ὡς ἐν τόπος εἰμί οὗτος · δεῖ γάρ ὁ τόπος ἀκίνητος ἵημι ὁ ἐν αὐτός κινέω . ὕω δείκνυμι ὁ αἴτιος ὁ χαλεπότης ὁ τόπος , ἐκ ὁ ἀποδίδωμι περί αὐτός λόγος , λέγω δή | ὅτι ὁ πέρας εἰμί ὁ περιέχω ἀκίνητος , εὐθύς δείκνυμι ὅτι ὁ λόγος οὗτος ἕπω καί ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος . εἰμί δέ πέντε ὁ ἀριθμός , ὁ περιέχω καί μηδείς ὁ πράγμα εἰμί , ὁ μήτε μείζων εἰμί μήτε μικρός ὁ πρῶτος τόπος ὁ περιέχω , ὁ πᾶς τόπος ἔχω ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , ὁ ἀπολείπω ἕκαστος καί χωριστός εἰμί , ὁ ἀκίνητος ἵημι . καί τέως ὅτι ὁ ἄνω καί ὁ κάτω ὑπάρχω ὁ τόπος , καί προσέτι ὁ ἀκίνητος · 5 διά γάρ ὁ εἰμί ὁ τόπος πέρας ὁ περιέχω , ὁ τε μέσος ὁ πᾶς κόσμος καί ὁ ἔσχατος ὁ οὐρανός , ὁ κατά ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ πρός ἐγώ , κοινός τόπος εἰμί . καί ὁ μέν ὁ κοῦφος σῶμα τόπος εἰμί ἄνω μάλιστα καί κύριος εἰμί δοκέω οὗτος δέ εἰμί ὁ χοίλος ἐπιφάνεια " ὁ σεληνιακός σφαῖρα ) , ὁ δέ ὁ βάρος , ὅς εἰμί ὁ μέσος ὁ πᾶς , κάτω . μέσος δέ λέγω ἤτοι ὁ κέντρον ὁ πᾶς , ἢ μάλιστα ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ γῆ , ὅσπερ εἰμί πῇ μέν ὁ ὁ ἀήρ πέρας , τῆ δέ ὁ ὁ ὕδωρ · μέσος μέν γάρ ὁ πᾶς ὁ γῆ , ὥστε καί μέσος τόπος ὁ οὗτος περιέχω . περιέχω δέ αὐτός κατά τις μέν μέρος ὁ πέρας ὁ ἀήρ ὁ πρός ὁ γῆ , κατά τις δέ ὁ πέρας ὁ ὕδωρ ὁ ἁπτός - μένω αὐτός . ἔτι δέ , φημί , καί ὁ ἀκίνητος ὑπάρχω ὁ τόπος . ὁ μέν γάρ ἄνω τόπος καί εἶδος καί ἀριθμός ὅλος ὡς ὅλος αμετάβλητος εἰμί ( εἰμί γάρ κατά μόριον κινέω , ἀλλά οὖν κατά ὁ ὅλος ἀκίνητος εἰμί κατά πᾶς κίνησις ) , ὁ δέ κάτω τόπος κατά εἶδος μέν ἀεί ὁ αὐτός εἰμί , κατά ἀριθμός δέ οὐκέτι · γενητός γάρ καί φθαρτός ὁ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ μόριον , καί οὐ ἀεί κατά αὐτός [ ὁ ] μόριον ἅπτω ὁ γῆ ὁ ἀήρ καί ὁ ὁ μέντοι εἶδος ὁ αὐτός ἐπιφάνεια ἀεί περιέχω ὁ γῆ , καί ὡς ὅλος πάλιν ἀκίνητος εἰμί πᾶς κίνησις . οὗτος εἶπον φημί ὅτι ὁ ἄνω καί ὁ κάτω πλεοναχός λέγω . λέγω γάρ ἄνω , φημί ὅς τε ἄνω τόπος , τουτέστιν ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα , καί αὐτός ὁ ἄνω , τουτέστι ὁ περιέχω ὑπό αὐτός σῶμα , λέγω δέ πᾶς ὁ κοῦφος . καί πάλιν κάτω λέγω ὅς τε ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ ὁ πρός ὁ μέσος ὁ πᾶς , λέγω δή ὁ περιέχω ὅς γῆ , καί αὐτός ὁ ἐν μέσος σῶμα , λέγω δή ὁ βαρύς . εἰμί δέ καί οὗτος ὑπάρχω ὁ τόπος , ὁ μήτε μείζων αὐτός εἰμί ὁ ἐν τόπος μήτε μικρός , καί οὗτος δέ ἐν-ὑπάρχω ὁ λόγος ὁ τόπος · εἰμί γάρ πέρας εἰμί ὁ περιέχω , ὁ δέ πέρας ὁ περιέχω καί ὁ περιέχω ἅμα εἰμί ἐφαρμόζω γάρ ἀλλήλων ὁ ἐπιφάνεια ) , οὔτε μείζων εἄν εἰμί οὔτε μικρός ὁ τόπος , ἀλλά ἴσος . ἴσος δέ δηλονότι κατά ὁ περίμετρον · οὖον γάρ δή κατά ὅλος ὁ τριχῆ διαστατός . ὥστε ὁ διάστημα λέγω ὁ τόπος εὔλογος ἄν φυλάσσω ὁ ἴσος εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν αὐτός · ἐπί γάρ οὗτος ὁ δόξα κατά πᾶς διάστασις ἴσος εἰμί . πολύς δέ πέλω καί ὁ ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος ἐπί οὗτος ὁ δόξα φυλάσσω · ὁ μέν γάρ πέρας ὁ περιέχω συγκινέω ὁ σῶμα ὅς εἰμί πέρας , ὁ διάστημα δέ κενός εἰμί κατά ἑαυτοῦ καί οὐ οὐσία ἀκίνητος εἰμί πᾶς κίνησις · ὥστε ἐκείνως μέν οὐδείς τόπος ἀκίνητος , οὕτως δέ πᾶς . οὐδέ γάρ ἀπλόος κατά εἶδος ἀκίνητος δεῖ ἵημι ὁ τόπος , ἀλλά καί κατά ἀριθμός , τάχα δέ οὐδέ κατά εἶδος ἐκείνως ἀκίνητος ἐνδέχομαι εἰμί · εἰμί γάρ εἰμί τίς ἐν ὁ ποταμός ἵστημι ὑποβρύχιος , εἶτα ὁ ὕδωρ ὑπονοστέω μηκέτι ὁ ὁ ὕδωρ ἐπιφάνεια περιέχω αὐτός , ἀλλά ὁ ὁ ἀήρ , πῶς οὐ καί κατά εἶδος ἐξαλλάσσω ὁ τόπος καί κινέω ὁ πρᾶγμα ἀκίνητος Μένων ; φημί πρός οὗτος ἀπολογέομαι , ὅτι οὐ ἁπλόος ὁ πέρας ὁ περιέχω δεῖ νομίζω εἰμί ὁ τόπος , ἀλλά ὁ πέρας μετά ὁ τοιόσδε σχέσις ὁ πρός ὁ περιέχω · ὥσπερ οὖν ὁ αὐξάνω καί ὅλως ὁ τρέφω μένω ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ ὁ αὐτός εἶδος φυλάσσω , καίτοι ὁ ὕλη παραρ - ῥέω , οὗτος καί εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί τόπος διά ὁ ἐν ὁ αὐτός σχέσις φυλάσσω ὁ περιέχω . οὗτος δέ πάνυ εἰμί ὑπόψυχρος · συμβαίνω οὗτος μηδέποτε τίς ἐν ἄλλος καί . ἐν ἄλλος γίγνομαι τόπος . ἐν γάρ ἀκίνητος εἰμί ὁ ἀήρ , ἐγώ δέ κινέω , ἐν οἱῳδήποτε μέρος αὐτός γίγνομαι ὁ αὐτός ἀνάγκη σχέσις ἔχω ἐγώ πρός αὐτός κατά ὅς καί περιέχω ὑπό αὐτός . ὥστε ἐν εἷς καί ὁ αὐτός τόπος εἰμί Σωκράτης ἐν ἀγορά τε εἰμί καί ἐν Λύκειον · οὐδέ ἄρα κατά τόπος κινέω . ἀδύ - νάω ἄρα , εἴπερ πέρας εἰμί ὁ περιέχω ὁ τόπος , ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος , ἀλλά ἀνάγκη αὐτός κινέω καί ὁ πρᾶγμα ἠρεμέω · ὥστε καί διά οὗτος ἀνάγκη ὁ διάστημα εἰμί ὁ τόπος . εἰμί δέ τις λέγω ἀλλά οὐ ὅς τόπος εἰμί κινέω · ἐπιφάνεια · γάρ εἰμί , ἀκίνητος δέ οὗτος ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , ἐπεί καί ἀσώματος , φημί πρός οὗτος , ὅτι οὐ ἁπλόος ὁ ἐπιφάνεια εἰμί τόπος , ἐπεί πᾶς εἄν ἐπιφάνεια τόπος εἰμί , ἀλλά ὅς περιέχω . ὡς περιέχω δέ μεταβάλλω · εἰμί γάρ ὁ πρᾶγμα ἀκίνητος Μένων ὁ περιέχω αὐτός ποτέ μέν περιέχω ποτός δέ μη , ὁ ποτός μέν ἄλλος ποτέ δέ ἄλλος , δῆλος ὡς αὐτός εἄν εἰμί ὁ μεταβάλλω ὁ συμ - μεταβάλλω ὁ σῶμα ὅς εἰμί πέρας . οὗτος μέν οὖν ἐπί τοσοῦτος , ὁ δέ λοιπάς δύο ὁ ὑπάρχω ὁ τόπος , ὁ τε περιέχω μηδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα καί ὁ ἀπολείπω καί χωριστός εἰμί , ὁ μέν Ἀριστοτέλης οὖον προστίθημι , ὡς δῆλος καί προφανής . εἰμί γάρ πέρας εἰμί ὁ περιέχω , καί ὁ περιέχω αὐτόθεν ἐκ ὁ ὁρισμός δῆλος καί ὁ χωριστός εἰμί καί μηδείς ὁ πρᾶγμα · ὁ ὦ μέν γάρ ἐν τόπος χωρίζω ὁ τόπος , ὁ δέ πέρας ὁ περιέχω οὖον χωρίζω οὗτος ὅς εἰμί πέρας , ἀλλά οὐδέ εἰμί τίς ὁ περιέχω ὁ πέρας ὁ περιέχω , οὔτε μέρος οὔτε πάθος ἵημι ἄλλος οὐδείς . ὁ αὐτός δέ οὗτος φυλάσσω ἄν καί ὁ διάστημα λέγω , πλήν ὁ περιέχω . καί γάρ ἕτερος εἰμί ὁ διάστημα ὁ ἐν αὐτός σῶμα καί χωρίζω αὐτός , ὁ δέ περιέχω ἢ οὖον συγχωρέω ὅλως ὑπάρχω ὁ τόπος , ἢ μᾶλλον καί αὐτός οὕτως ὑπάρχω ὁ περιέχω ὁ τόπος ὥσπερ ἐκεῖνος · ὁ μέν γάρ πέρας ὁ περιέχω λέγω εἰμί ὁ τόπος , διά ὁ πέρας εἰμί σῶμα τις , ὁ δέ πέρας ἔξωθεν περιέχω ὁ ἐν τόπος , διά οὗτος δοκέω σαφής εἰμί ὁ περιέχω ὁ τόπος οὖον πρός ὁ πέρας · ἀφοράω ὅσπερ κύριος εἰμί τόπος , ἀλλά πρός ὁ σῶμα ὅς εἰμί πέρας , ἀλλά ὥσπερ ὁ πέρας , ὅσπερ εἰμί ὁ κύριος τόπος , ἐφαρμόζω ὁ πέρας ὁ ἐν τόπος , καί μήτε μείζων αὐτός εἰμί μήτε μικρός ἀλλά ἐν αὐτός εἰμί , αὐτός ὅμως περιέχω λέγω , οὗτος δῆλος ὅτι καί ὁ διάστημα κατά ὁ πέρας ἑαυτοῦ ἐφαρμόζω ὁ πέρας ὁ ἐν αὐτός σῶμα , οὗτος λέγω εἄν καί αὐτός περιέχω . τίς γάρ ὁ ἀποκλήρωσις , ὥσπερ ἐπί ὁ ἕτερος δόξα , οὗτος δέ καί ἐπί ὁ λοιπός ἐφαρμόζω ὁ πέρας ἀλλήλων , ὁ τε τοπικός καί ὁ ἐν τόπος , ὁ μέν λέγω περιέχω , ὁ δέ μή μετά - ῥέζω ; ἢ οὖν ἐπί μηδέτερος λέγω ὁ περιέχω , ἢ ἐπί ἄμφω . καί διά ὁ ἐν ἠρεμέω ὁ περιέχω γίγνομαι ὁ μετάστασις ὁ φέρω . ἠρεμέω · γάρ ὁ ἀγγεῖον μεθίστημι ὁ ἐν αὐτός περιέχω , καί ἄλλοτε ἄλλος ὁ αὐτός μεταλαμβάνω τόπος , οὖον μόνος δέ ἐν ὁ ἀγγεῖον , ἀλλά καί ὁ περιέχω ἀήρ ἀκίνητος Μένων ἄλλοτε ἄλλος εἰς αὐτός μετεμπίπτω σῶμα . ἐπεί οὖν ἠρεμέω ὁ περιέχω ἄλλοτε ἄλλος δέχομαι σός μαία , δοκέω ὁ μεταξύ ὁ περιέχω διάστημα τίς εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἕτερος ὁ σωματικός διάστημα ἐγγι - νομενων . εἰμί δέ ὥσπερ ὁ ἀγγεῖον τόπος μεταφορητός , οὕτως ὁ τόπος ἀγγεῖον ἀμετακίνητος . ἐπειδή ὡς ἐπί ἀγγεῖον ὁ λόγος γυμνάζω , ἵνα μή τις εἶπον ὅτι καί τίς πρός ὁ τόπος , εἰμί ἐπί ἀγγεῖον οὕτως ἔχω ; διά οὗτος φημί ὅτι οὐδείς διαφέρω τόπος ἀγγεῖον , εἰμί μή ὁ κινητός καί ἀκίνητος . ὅθεν καί ἐπαλλάσσω ὁ ὄνομα , καί καλέω καί ὁ τόπος ἀγγεῖον καί ὁ ἀγγεῖον τόπος , ὥστε ὁ ἄν τις εἶπον ἐπί ἀγγεῖον , οὗτος καί ἐπί τόπος εἶπον ἄν , καί ἔμπλλιν ὁ ἐπί τόπος , καί ἀγγεῖον . διό , φημί , ἄν μή ὡς ἐν ἀγγεῖον ὁ τίς ἀλλά ἐν τόπος , κινέω δέ οὗτος ἐν ὅς εἰμί , οἷος ὡς ὁ ἀπό - τῆμος σύν ὁ πλοῖον ἢ ὁ ἀήρ σύν ὁ πτηνός , καί μάλιστα εἰμί ἰσοταχής εἰμί , ὡς ἀγγεῖον χράω χράω ὁ περιχέω , καί οὐ ὡς τόπος . βούλομαι δέ ἀκίνητος εἰμί ὁ τόπος . ὁράω , ὅσπερ ἐκ ἀρχή λέγω , ὁ λείπω ὁ περί ὁ τόπος ἄξιος - Μάτων ἐνταῦθα προστίθημι , ὅτι δεῖ ὑπάρχω ὁ τόπος καί ὁ ἀκίνητος εἰμί καί μή συγκινέω ὁ ἐν αὐτός . ὥστε ὁ ὁ περιέχω πέρας ἀκίνητος πρῶτος , ’Ex ὁ εἴρω συνάγω τίς εἰμί ὁ τόπος , ὅτι ὁ πέρας ὁ πρώϊος ὁ περιέχω ἀκίνητος εἰμί . πρῶτος δέ ἀντί ὁ προσεχῶς ὁ περιέχω καί καθό περιέχω . ὥστε κἀν λέγω ὁ ἀγγεῖον τόπος μεταφορητός , οὐ ὅς μεταφορητός , οὗτος εἰμί τόπος , ἀλλά ὅς σῶμα εἰμί · οὖον γάρ ἅπας ὁ ἀγγεῖον τόπος , ἀλλά ὁ ἔσχατος αὐτός ὁ ἐντός , λέγω δέ ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια , ὅστις ἀκίνητος εἰμί κατά ἑαυτοῦ , κινέω δέ κατά συμ - βαίνω ὁ ὁ σῶμα ὅς εἰμί πέρας κινέω . εἰμί γάρ ὁ μόριον οὖον κατά ’ . ἑαυτοῦ , ἀλλά κατά συμβαίνω κινέω ὁ ὅλος κινέω , πόσος μᾶλλον ὁ πέρας ; ὥστε πᾶς τόπος ὅς τόπος εἰμί ἀκίνητος εἰμί κατά ἑαυτοῦ . καί διά οὗτος ὁ μέσος ὁ οὐρανός καί ὁ σχάζω ὁ πρός ἐγώ ὁ κύκλος φορός δοκέω ὁ μέν ἄνω εἰμί , ὁ δέ κάτω . ἐντεῦθεν λέγω , ὅτι καί ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος ἐκ ὁ ἀποδίδωμι περί αὐτός λόγος ὑπάρχω δείκνυμι . διότι οὖν , φημί , ὁ τόπος ὁ πέρας εἰμί ὁ περιέχω , εἰμί δέ ἐν ὁ τόπος καί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , διά οὗτος πᾶς δοκέω ὁ μέν κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα ἄνω εἰμί ἐπί οὗτος γάρ ὁ κοῦφος φέρω σῶμα ) , ὁ δέ μέσον ὁ πᾶς κάτω · ἐπί οὗτος γάρ καί ὁ βαρύς φέρω σῶμα . ὅτι2 ὁ μέν ἀεί μένω . τουτέστι ὁ μέσος ὁ οὐρανός , ὅσπερ εἰμί ὁ τόπος ὁ βάρος σῶμα . ἀεί δέ μένω , τουτέστιν ἀκίνητος εἰμί , καί κατά ἀριθμός μέν ἐξαλλάσσω κατά εἶδος δέ οὖον . ὁ δέ κύκλος ὁ ἔσχατος ὡσαύτως ἔχω μένω . τουτέστιν ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα · οὗτος γάρ εἰμί καί κατά μόριον κινέω , ἀλλά οὖν ὅλος ὡς ὅλος ἀκίνητος εἰμί , καί κατά εἶδος καί κατά ἀριθμός εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί καί ἀεί ὡσαύτως ἔχω . ὥστε ἐπεί ὁ μέν κοῦφος ὁ ἄνω φέρω εἰμί φύσις . ἐπειδή , φημί , ὁ φύσις ἄνω φέρω , οὗτος δέ εἰμί ὁ κοῦφος . καί ὁ φύσις κάτω φέρω , οὗτος δέ εἰμί ὁ βαρύς , δισσός ἄν εἰμί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω . πῶς δέ διττός , ἐπάγω · ὁ μέν πρός ὁ μέσος , φημί , περιέχω πέρας κάτω εἰμί καί αὐτός ὁ μέσος , μέσος μέν λέγω ὁ γῆ , ὁ δέ πέρας ὁ πρός ὁ μέσος , τουτέστι ὁ περιέχω ὁ μέσος , ὅστις εἰμί ὁ γῆ , πῇ μέν ὁ ὁ ἀήρ ἐπιφάνεια ὁ ἅπτω ὁ γῆ , πῇ δέ ὁ ὁ ὕδωρ . ὁμοίως δέ καί ὁ ἄνω διττός , ὁ τε πρός ἐγώ ἔσχατος ὁ οὐρανός , οὗτος δέ εἰμί ὁ κοῖλος ἐπιφάνεια ὁ σεληνιακός σφαῖρα , καί αὐτός ὁ ἔσχατος , οὗτος δέ εἰμί ὁ κοῦφος σῶμα , λέγω δή ὁ πῦρ . οὗτος μέν οὖν τις ὁ πρόκειμαι ῥητός ἐξηγέομαι , ὥσπερ ἤδη καί ἐν ὁ ὁ λέξις θεωρία προαγορεύω , ὁ δέ Θεμίστιος οὕτως . ἐπί ὁ ἄνω , φημί , καί ὁ κάτω ὁ γίγνομαι γίγνομαι κατά φύσις ὁ σῶμα , ὁ μέν κοῦφος ὁ [ ὁ κίνησις ] ἐπί ὁ ἄνω ὁ δέ βάρος ἔχω ἐπί ὁ κάτω . ποιέω δέ , φημί , ὁ μέν κάτω ὁ - πως τρεῖς τις σῶμα , αὐτός τε ὁ μέσος καί ὁ περί ὁ μέσος , οὗτος δέ εἰμί ὁ γῆ καί ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ · ἕκαστος γάρ ὁ βάρος σῶμα ὑπό οὗτος περιέχω ὁ στοιχεῖον , ἢ πᾶς ἢ τις . ὑπό πᾶς μέν , φημί , περιέχω ὡς ὁ ὁ ποταμός ἀνέχω λίθος ( οὗτος γάρ περιέχω κατά τίς μέν ὁ ὑπόκειμαι ὁ ὕδωρ τῆ , κτάομαι τίς δέ ὁ ἀήρ , κατά τίς δέ ὁ ὕδωρ ) , ὁ δέ βαδίζω ἢ ὁ νήχω ὑπό ὁ δύο περιέχω , ὁ μέν ὑπό ὁ γῆ καί ὁ ἀήρ ὁ βαδίζω , ὁ δέ ὑπό ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ὁ νήχω . εἰμί δέ δή τις καί ὑπό εἷς ὁ στοιχεῖον οὗτος περιέχω , ὑπό μέν ἀήρ ὁ ἐν ἀήρ ὄρνις , ὑπό δέ ὁ ὕδωρ ὁ ὑπό ὁ ὕδωρ νήχω ἰχθύς , ὑπό δέ γῆ μόριον τις γῆ διαιρέω μέν αὐτός , πανταχόθεν δέ αὐτός ἅπτω καί περιέχω αὐτός . καί ἔοικα ὁ ἐξήγησις οὗτος μᾶλλον εἰμί προσφυστέρα . τις δέ ὁ μέσος ὁ οὐρανός ὁ κέντρον ὁ πᾶς ἐκλαμβάνω , παντελῶς οὗτος παρά πούς ἔρχομαι · οὐδείς γάρ ὅλως ὁ κέντρον τόπος εἰμί , ἀλλά φέρω μέν πᾶς ὡς ἐπί ὁ κέντρον , οὐδείς δέ ὁ κέντρον τόπος εἰμί , ἐάω ὁ πέρας ὁ περιέχω εἰμί ὁ τόπος , εἴτε ὁ μεταξύ ὁ πέρας διάστημα . ἐκεῖνος δέ ἐπιστατέον , ὅτι καί ἐντεῦθεν δείκνυμι ὅτι οὐ ἔστ·ι ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος · εἰμί γάρ πέρας εἰμί ὁ περιέχω ὁ τόπος , συμβαίνω ὁ αὐτός τόπος εἰμί ἀλλήλων . εἰμί μέν γάρ ὁ γῆ τόπος ὅς τε ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ ὁ ἅπτω αὐτός , καί ὁ ὁ ἀήρ ὁμοίως οὗτος γάρ ὁ γῆ τόπος , ὁ ἀήρ φημί καί ὁ ὕδωρ , πανταχόθεν αὐτός περιέχω , ἄλλος κατά ἄλλος μέρος ) , ἤτοι ὁ πρός ὁ γῆ ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ . ἀλλά ἐπεί καί ὁ ὕδωρ ὁ ἐν ὁ τόπος εἰμί σῶμα εἰμί , εἰμί ἄν τις αὐτός τόπος , καί οὗτος οὐ ἁπλόος · οὖον γάρ μόνος ὁ ἀήρ ἅπτω πανταχόθεν ὁ ὕδωρ , ἀλλά κατά τις μέν μέρος ὁ ἀήρ , κατά τις δέ ὁ γῆ . ὥστε κατά ὅς μέρος ὁ γῆ τόπος εἰμί ὁ γῆ ὁ ὕδωρ , ἤτοι ὁ ἐπιφάνεια αὐτός , κατά αὐτός οὗτος καί ὁ γῆ τόπος εἰμί ὁ ὕδωρ . ὥστε ὁ γῆ καί ὁ ὕδωρ κατά ὁ αὐτός ἀλλήλων εἰμί τόπος . συμβαίνω οὖν ὁ αὐτός κατά ὁ αὐτός καί τόπος εἰμί καί ἐν τόπος . εἰμί τοίνυν οὗτος ἀδύνατος , οὐ ἄν εἰμί ὁ πέρας ὁ περιέχω ὁ τόπος , ἀλλά μᾶλλον ὁ διάστημα ὁ ἐμπεριλαμβάνω ἕκαστος ὁ φυσικός σῶμα , ὅς κατά ἑαυτοῦ μέν κενός εἰμί , ἀλλά οὐδέποτε μένω κενός , ἀλλά πληρόω ὑπό ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , ὅς καί τόπος εἰμί . καί διά οὗτος δοκέω ἐπίπεδος τίς εἰμί καί οἷος ἀγγεῖον ὁ τόπος καί περιέχω . οὖον διά ὁ προσεχῶς εἴρω , ἀλλά ὅτι εἰμί πέρας ὁ περιέχω · γάρ πέρας εἰμί , ἐπίπεδος δηλονότι ὁ τόπος , καί εἰμί περιέχω πανταχόεἰ τίθημι ὁ τόπος , τοιοῦτος δέ καί ὁ ἀγγεῖον πανταχόθεν περιέχω ὁ ἐν αὐτός , ἔοικα ἄρα καί ἀγγεῖον ὁ τόπος . ἔτι ἅμα ὁ πρᾶγμα πως · ἅμα γάρ ὁ . τουτέστιν οὔτε ἐνδέω αὐτός οὔτε πλεονάζω · εἰμί γάρ πέρας εἰμί ὁ περιέχω , ἐφαρμόζω δηλονότι ὁ πέρας ὁ περιέχω , ἐφαρμόζω δέ ἅμα εἰμί αὐτός καί κατά αὐτός , μήτε ἐλλείπω αὐτός μήτε πλεονάζω . ὅς μέν οὖν σῶμα εἰμί τίς ἐκτός σῶμα περιέχω αὐτός , οὗτος εἰμί ἐν τόπος , ὅς δέ μή , οὖον . εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης τίς εἰμί ἐν τόπος , λέγω νῦν τίς οὐ εἰμί ἐν τόπος . εἰμί γάρ ὁ τόπος εἰμί , φημί , ὁ πέρας ὁ περιέχω , εἰμί τίς ἄρα μή ἔχω ἔξωθεν ἑαυτοῦ σῶμα τίς , οὗτος οὐ εἰμί ἐν τόπος · οὖον γάρ ἔχω οὐδείς ἔξωθεν ὁ περιέχω . ὅθεν ὁ πᾶς οὐ εἰμί ἐν τόπος · οὐδείς γάρ εἰμί αὐτός ἔξω · εἰμί γάρ ἔχω τίς ἔξω , οὐ ἄν εἰμί κύριος πᾶς . διό ὁ οὐρανός εἰμί μηδείς εἰμί ἔξω , ὥσπερ οὖν οὐ εἰμί , οὐδέ ἐν τόπος ἄν εἰμί . ὥσπερ οὖν , φημί , κἀν εἰμί μονοειδής εἰμί ὁ πᾶς , οἷος ὕδωρ , ὅσπερ ὁμολογουμένως ἐν τόπος εἰμί διαρρέω γάρ καί ἐν ἑαυτοῦ συμμένω οὖον φύω , ἀλλά δήω ὁ συνέχω καί ὁρίζων ) , ὁ μέν μόριον αὐτός , εἰμί γε εἰμί διαιρέω , ὥσπερ νῦν διαιρέω ὁ ὁ πᾶς μόριον , αὐτός μέν ἐν τόπος εἰμί , ὁ δέ ὅλος ὕδωρ οὐ εἄν εἰμί ἐν τόπος , ἐπεί μηδέ ἔχω ἔξωθεν τίς αὐτός σῶμα περιέχω αὐτός , οὗτος καί νῦν ἔχω ὡς ἔχω ὁ πᾶς , ἐπεί μή εἰμί τίς αὐτός ἔξω , οὐδέ εἄν ἐν τόπος εἰμί . καί εἰμί μή εἰμί ἐν ἕπομαι λέγω , τῆ δέ ὅς · κατά ὅλος μέν γάρ ἑαυτοῦ οὖον κινέω οὖον γάρ ἀμείβω ὁ ὅλος τόπος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ ὅλος κίνησις κατά τόπος , ὅταν ὁ ὅλος ἀμείβω ὁ τόπος ἐν ὅς εἰμί , ὁποῖος εἰμί ὁ ἐπί εὐθύς κινέω ) , ὥστε κατά ὅλος μέν ἑαυτοῦ ὁ οὐρανός , ὥσπερ οὐ εἰμί ἐν τόπος , οὕτως οὐδέ κινέω κατά τόπος , κύκλος δέ κινέω , ὁ δέ τοιοῦτος κίνησις ὁ μόριον εἰμί κίνησις . ἐν γάρ ὁ κύκλος κινέω ὁ μέν ὅλος ὡς ὅλος ἀκίνητος εἰμί , ὁ δέ μόριον ὁ ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ ἴδιος τόπος , | οὗτος οὖν ὁ κατά τόπος κινέω , ὁ δέ ὅλος ὁ μέρος κινέω λέγω · πᾶς γάρ ὁ μέρος κινέω καί ὁ ὅλος λέγω κινέω οὖον πρῶτος , ἀλλά , ὡς εἶπον , κατά ὁ μόριον . εἰμί δέ εἄν ὁ μόριον τόπος κατά μέν Ἀριστοτέλης αὐτός ὁ μόριον ἀλλήλων , διά ὁ περιέχω ἕκαστος ὑπό ὁ πέριξ οἷος γάρ τόπος εἰμί ἀλλήλων ὁ μόριον κύκλος πανταχόθεν ἕκαστος ὑπό ὁ πέριξ περιέχω ) , ὡς δέ ὁ ἐξηγητής αὐτός δοκέω , εἰμί ἄν τόπος ὁ ἀπλανής κατά ὁ μόριον ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἐντός σφαῖρα , ὅς ἄλλοτε ἄλλος μόριον ἐφάπτω ὁ ὁ ἀπλανής μόριον , δηλονότι κατά ἀναλογία τόπος οὗτος καλέω ἐγώ . οὖον γάρ ἔξωθεν περιέχω , ἀλλά κατά ὁ ἀφοριστικός ἔχω τις πρός ὁ τόπος ὁμοιότης ὡς γάρ ὁ κύριος τόπος ἀφοριστικός εἰμί ἕκαστος ἀπό ὁ λοιπός , οὗτος δή καί ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἐντός σφαῖρα ἀφο - ρίζει ὁ ἔξω σῶμα ὁ λοιπός . οὗτος οὖν κατά ἀναλογία τόπος εἄν εἰμί ὁ ἀπλανής ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἐντός σφαῖρα , καί τόπος ὁ ὅλος κατά ὁ μόριον · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἄλλοτε ἄλλος οὗτος ὁ ἐπιφάνεια μόριον ἐπιλαμβάνω . ὅς δέ ἐπί ὁ ἀπλανής εἴρω , οὗτος καί ἐπί ὁ πᾶς εἄν λέγω · ὁ γάρ πᾶς αὐτός μέν οὐ εἰμί ἐν τόπος οὐδείς γάρ εἰμί αὐτός ἔξω ) , κατά μέντοι ὁ μόριον πᾶς ἐν τόπος εἰμί · ὁ μέν γάρ αὐτός κύκλος κινέω , ὁ ἀίδιος , ὁ δέ ἄνω καί κάτω , ὁ γενητός καί φθαρτός . οὗτος εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης , βούλομαι σαφής ἐκτίθημι πῶς μέν οὐ εἰμί ὁ οὐρανός ἐν τόπος , πῶς δέ εἰμί , διαίρεσις ὁ ἐν τόπος εἰμί ποιέω . ὁ γάρ ἐν τόπος εἰμί , φημί , ὁ μέν δύναμις εἰμί ἐν τόπος , ὁ δέ ἐνέργεια , ἐνέργεια μέν ἐν τόπος λέγω , ὅσος ἴδιος ἔχω περιγραφή ἀφορίζω ὑπό ὁ τόπος ὁ λοιπός , δύναμις δέ ἐν τόπος λέγω ὁ μόριον ὁ ὅλος συνεχής εἰμί καί ἐν τόπος εἰμί . κατά δύναμις δέ λέγω οὗτος , ὅτι δύναμαι χωρίζω ὁ ὅλος κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί , καί συνεχής μέν μηκέτι εἰμί , ἅπτω δέ , ὡς ἔχω ὁ σωρός ὁ πυρά · ἕκαστος γάρ ὁ κόκκος μόριον εἰμί ὁ ὅλος ἐν τόπος εἰμί , διά ὁ μή εἰμί συνεχής , ἀλλά ἕκαστος ἐν ἴδιος περιγραφή εἰμί . πάλιν ὁ ἐν τόπος εἰμί ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος , ὁ δέ κατά συμβεβηκός , βαίνω , κατά ἑαυτοῦ μέν ὅσος κατά φορός εἰμί κινητός ἢ κατά αὔξησις καί μειόω οὗτος δέ εἰμί ὁ σῶμα ὁ ἐν γένεσις ) , κατά συμβαίνω δέ κινέω λέγω ὁ συμβεβηκός πᾶς καί ὁ ψυχή , εἴτε ἐν ὑποκει - μένω εἰμί ὁ σῶμα εἴτε χωριστός · οὗτος γάρ οὐδέποτε κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος γίγνομαι · ἀσώματος γάρ εἰμί . τετραχῶς οὖν ὁ ἐν τόπος λέγω , ἐν ὁ κατά συμβεβηκός , φημί , ἐν τόπος εἰμί ὁ οὐρανός τακτέον · οὔτε γάρ κατά ἐνέργεια ἐν τόπος εἰμί ( ὑπό οὐδείς γάρ ἔξωθεν οὔτε κατά δύναμις · οὐδέποτε γάρ περιέχω · τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ κατά δύναμις ἐν τόπος , ὡς δύναμαι ποτός κατά ἐνέργεια γίγνομαι . ἀλλά οὔτε κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί ὁ οὐρανός οὖον γάρ εἰμί κινητός κατά φορός · ὁ γάρ φέρω ὅλος ἀμείβω ὁ τόπος , οὗτος δέ ἐν αὐτός Μένων κατά μόριον κινέω , καί ὁ κίνησις οὖον ὁ ὅλος , ἀλλά ὁ μόριον ) · λείπω οὖν κατά συμβαίνω ἐν τόπος εἰμί ὁ οὐρανός . ἀπορέω δέ πρός οὗτος ὁ Θεμίστιος πῶς οὖον μάχομαι αὐτός πρός ἑαυτοῦ ὁ Ἀριστοτέλης , νῦν μέν ὁ κατά μόριον κίνησις κατά συμβαίνω λέγω κίνησις , πρό οὗτος δέ , ἐν ὅς ἐπιδείκνυμι ὅτι δυνατός αὐτός ὅς ἑαυτοῦ εἰμί ὡς ἐν τόπος , κατά μόριον μέν δύναμαι λέγω αὐτός ὅς ἑαυτοῦ εἰμί , κατά συμβαίνω δέ μή δύναμαι . ὡς δή ἕτερος εἰμί ὁ κατά μόριον καί ὁ κατά συμβεβηκός . καί ἐπιλύω ὁ ἀπορία λέγω ὅτι ἴσως κοινός χράω ὁ κατά συμβαίνω ὁ Ἀριστοτέλης ἀντί ὁ κατά ἄλλος ἔθος δέ αὐτός πολλάκις ἀντί ὁ γένος χράομαι ὁ εἶδος ) , ὡς δή ὁ κατά ἄλλος ἐπί πλέω εἰμί ὁ κατά συμβεβηκός , καί λέγω καί ἐπί ὁ κατά μόριον καί ἐπί ὁ κατά συμβεβηκός · λέγω γάρ ἄν καί κατά συμβαίνω καί κατά ἄλλος . ἢ μᾶλλον ἀσφαλός - στερεός εἰμί λέγω , ὅτι κατά-χράω2 ὁ ὄνομα . ὥσπερ γάρ πολλάκις ὁ ὅλος κινέω λέγω ὁ μόριον κατά συμβαίνω κινέω , καί ὁ ὅλος ἐν τόπος εἰμί καί ὁ μόριον κατά συμβαίνω ἐν τόπος καίτοι οὖον 40 κύριος ἄν λέγω ὁ ὅλος κινέω ὁ χείρ κατά συμβαίνω κινέω , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ μέν κινέω , οὐ ἴδιος δέ οὐδέ ὅς χείρ εἰμί ἢ ἀπλόος μέρος , ἀλλά ὅς συνενόω ὁ ὅλος · διό κύριος ἄν λέγω μή πρῶτος κινέω , ἀλλά κατά ἄλλος · κατά γάρ ὁ ὅλος ὁ ὁ μέρος κίνησις ) , ὥσπερ οὖν , ὅσπερ ἕπω , καταχράομαι πολλάκις λέγω ὁ ὅλος κινέω μένω ὁ μόριον κατά συμβαίνω κινέω , οὗτος δέ καί ὁ μέρος κινέω ὁ ὅλος λέγω ἄν κατά συμβαίνω κινέω , οὖον κύριος · κατά ἄλλος γάρ κύριος ἄν λέγω ὁ ὅλος κινέω ὁ μόριον κινέω , διότι ὁ πρῶτος κινέω ὁ μόριον εἰμί . οὕτως οὖν καί ἐν τόπος λεʹ - γοιτ’ εἄν εἰμί ὁ ὅλος οὐρανός οὖον κατά συμβεβηκός οὖον γάρ συμβαίνω ἄλλος ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί , τοιοῦτος δέ <τὰ> κατά συμβαίνω εἰμί ) , ἀλλά μᾶλλον κατά ἄλλος , ὁ ὁ μόριον αὐτός πᾶς ἐν τόπος εἰμί . ἀλλά ἐπεί ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον τις ἐν τόπος εἰμί κατά ἑαυτοῦ , εἰκότως ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀντιτάσσω ὁ κατά συμβεβηκός , ἀλλά ἐν ὁ κατά συμβαίνω - βήξ οὗτος περιλαμβάνω καί ὁ κατά ἄλλος ἐν τόπος εἰμί . εἶπον γάρ ὁ δέ κατά συμβεβηκός , ἐπάγω οἷος ὁ ψυχή καί ὁ οὐρανός , ὅς ὁ μέν κατά συμβεβηκός εἰμί ἐν τόπος , ὁ ψυχή , ὁ δέ κατά ἄλλος , ὁ οὖον - Ράνος . ἐσθίω γάρ εἶπον αὐτός ὁ δύναμις καί ὁ ἐνέργεια ἐν τόπος εἰμί καί ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ὁ κατά συμβαίνω εἶπον καί ὁ πρῶτος καί <τὰ> κατά ἄλλος , ἀλλά ὁ μέν πρῶτος ἐν τόπος περιλαμβάνω ἐν τε ὁ ἐνέργεια εἰμί ἐν τόπος καί ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ κατά ἄλλος ἐν τε ὁ δύναμις καί ἐν ὁ κατά συμβεβηκός . ὁ τε γάρ κατά ἐνέργεια ἐν τόπος εἰμί , λέγω δή ὁ μή συνεχής πρός ἄλλος , ἀλλά ἴδιος περιγραφή ἔχω , πρῶτος ἐν τόπος εἰμί , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ δέ τοιοῦτος εἰμί , οἷος ὁ κατά φορά κινητής , ὡς αὐτός εἶπον , τουτέστι ὁ κατά ὅλος ἑαυτοῦ ἀμείβω ὁ τόπος . καί οὗτος δέ πρῶτος ἐν τόπος εἰμί . ὥστε καί ὁ ἀντίκειμαι οὗτος , ὁ τε δύναμις καί ὁ κατά συμβεβηκός , περιέχω ἄν ἐν ἑαυτοῦ καί ὁ κατά ἄλλος · ὁ μέν γάρ δύναμις ἐν τόπος εἰμί , οἷος ὁ μόριον , κατά ἄλλος ἐν τόπος εἰμί καί κατά ἑαυτοῦ ὁ γάρ ὁ ὅλος κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί καί ὁ μόριον δήπου κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος ) , ὁ δέ κατά συμβαίνω ἐν τόπος οὖον πάντως καί κατά ἄλλος ἐν τόπος εἰμί , οἷος ὁ ψυχή ἢ ὁ λευκός · οὗτος γάρ μόνος εἰμί κατά συμβαίνω ἐν τόπος . διά οὗτος οὖν συμπεριλαμβάνω ὁ κατά συμβαίνω καί ὁ κατά ἄλλος διά ὁ παράδειγμα . ὁ οὖν ὅλος οὐρανός , φημί , κτάομαι μέν ὁ μόριον πᾶς ἐν τόπος εἰμί ἕκαστος γάρ ὁ μόριον περιέχω ὑπό ὁ πέριξ , καί οἷος τόπος ἀλλήλων εἰμί ὁ μόριον ) , ὁ δέ πᾶς οὐ ἐν τόπος · εἰμί γάρ εἰμί ἐν τόπος , ἔχω ὁ περιέχω αὐτός ἔξωθεν , οὗτος δέ οὐ ἄν εἰμί πᾶς οὐδέ ὅλος , εἰμί τίς ἔχω περιέχω . καί διά οὗτος , φημί , φημί ἐν ὁ οὐρανός πᾶς εἰμί , διότι ὁ πᾶς εἰμί ὁ οὐρανός · ἔξωθεν γάρ ὁ πᾶς περιέχω καί ἐν ἑαυτοῦ συμπεριλαμβάνω . εἶπον δέ ὁ Ἀριστοτέλης πῶς ὁ τε ὁ ἀσάφεια αἴτιος ἐκ ὁ αποσεδομενω λόγος δῆλος γίγνομαι , δείκνυμι δέ ὅτι καί ὁ κατά κοινός ἔννοια ὑπάρχω ὁ τόπος ἐμφαίνω διά ὁ ὁρισμός , ἐφεξῆς δείκνυμι ὅτι καί ὁ ἀπορία πᾶς ὁ πρός ὁ τόπος φέρω ἐπιλύω ἐκ ὁ ἀποδέω ὁρισμός περί ὁ τόπος . καί πρότερος γε ἀπορέω , ὅτι εἰμί εἰμί ὁ τόπος , τριχῆ εἰμί διαστατός ὁ σῶμα ἀνάγκη καί αὐτός τριχῆ εἰμί διαστατός · οὗτος δέ πᾶς σῶμα ὁρίζω · ὥστε σῶμα διά σώϊος χωρέω . εἰμί οὖν δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί διάστημα ὁ τόπος , ἀλλά ὁ πέρας ὁ περιέχω , λύω ὁ ἀπορία , μᾶλλον δέ οὐδέ ὁ ἀρχή συνίστημι . πάλιν ἀπορέω , ὅτι εἰμί εἰμί σῶμα τόπος , εἰμί καί ἐπιφάνεια καί σημεῖον . ἀλλά οὐ ἀνάγκη , φημί , εἰμί ὁ σῶμα εἰμί ἐν τόπος , ἤδη καί ἐπιφάνεια καί σημεῖον ἐν τόπος εἰμί · οὐδέ γάρ χωριστός οὗτος οὐδέ κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος . εἰμί γάρ μηδέ ὁ μόριον κατά ἑαυτοῦ φημί ἐν τόπος , ἀλλά ὁ ὁ ὅλος ἐν τόπος εἰμί καί οὗτος διά ὁ ὅλος ἐν τόπος λέγω , πόσος μᾶλλον περί ἐπιφάνεια καί γραμμή καί σημεῖον ὁ αὐτός ῥητέος ; ὁ γάρ πέρας ὁ περιέχω ὅλος ὡς ὅλος εἰμί τόπος , οὐ δέ ὁ μέρος ἴδιος . ἔτι ἀπορέω , ὅτι εἰμί εἰμί ὁ τόπος , ἀνάγκη αὐξάνω ὁ σῶμα συναυξάνω καί ὁ τόπος . εἰμί μέν οὖν διάστημα εἰμί , φημί , ὁ τόπος , ἀνάγκη καί εἰμί συναυξάνω αὐτός ὁ σῶμα κατά ἑαυτοῦ , νῦν δέ πέρας εἰμί ὁ περιέχω οὖον συναυξάνω ὁ αὐξάνω · οὐδέ γάρ αὐξάνω ὁ πέρας κατά ἑαυτοῦ ὁ γάρ σῶμα ὁ αὔξησις ) , ἀλλά ὁ αὐξάνω ὁ ἐν τόπος ὑποχωρέω ὁ περιέχω σῶμα ἤτοι κατά ἀντιπερίστασις ἢ κατά πίλησις καί πύκνωσις καί ὁ πέρας ἄν ὑπείκω , καί οὗτος ὁ αὐξάνω ἐν μείζων γίγνομαι τόπος . ὥστε μείζων μέν ὁ τόπος γίγνομαι , αὐξάνω δέ οὐδαμῶς καί ἄλλως ἐπεί ὁ αὔξησις ὁ σῶμα οὖον γίγνομαι ἐκ ὁ μηδαμός μηδαμῶς εἰμί , ἀλλά διά ὁ ὁ τροφή πρόσκρισις μεταβάλλω ὁ τροφή εἰς ὁ ὁ σῶμα μόριον , σαφής ἄν εἰμί ὡς ὁ αὐξάνω σῶμα οὗτος ὁ τόπος καταλαμβάνω , ὅσπερ ἐπέχω ὁ τροφή · ὥστε οὐ ἀνάγκη οὔτε κενός εἰμί οὔτε σῶμα τίς μή εἰμί ἐν τόπος . δῆλος δέ ὅτι ὁ αὐτός οὗτος εἴρω καί ὁ ὁ τόπος τριχῆ εἰμί διαστατός λέγω , καί πολύς μᾶλλον , ὅσος ὁ μέν ὁ σῶμα ἐπιφάνεια , μείζων γίγνομαι ὁ αὐξάνω καί διά τοῦτα ὁ περιέχω σῶμα διίστημι , μείζων γίγνομαι ἢ πρότερος εἰμί , εἰμί καί μή διά αὔξησις , ἀλλά , ὡς εἶπον , ὁ διίστημι ὁ σῶμα ὅς εἰμί ἐπιφάνεια , καί διά οὗτος ὑπονοέω ἄν αὐξάνω , κατά δέ ὁ ἕτερος δόξα οὐδέ ψιλός τις καταλείπω ὑπόνοια ὁ αὐξάνω ὁ τόπος · ὁ γάρ διάστημα χωριστής εἰμί πᾶς σῶμα καί διά οὗτος ἀκίνητος , ὅταν αὐξάνω ὁ σῶμα , τοσοῦτος μόνος ὁ πλησίος ἑαυτοῦ σῶμα εἴτε ἀήρ εἰμί εἴτε ὕδωρ ὠθέω , καταλαμβάνω ὁ αὐτός τόπος , ὁ διάστημα πάντῃ ἀπαθής μένω , καί οὕτως ἐν μείζων τόπος γίγνομαι ὁ αὐξάνω ὁ τόπος μηδείς ἀλλοίωσις ὑπομένω . καί εἰμί ὁ ὁ τροφή τόπος ὁ προστίθημι ὁ αὐξάνω καταλαμβάνω , ποῖος ἀνάγκη αὐξάνω ὁ διάστημα ; μόνος δέ εἄν συναυξάνω ἀνάγκη εἰμί ὁ τόπος , εἴπερ εἶδος εἰμί ὁ τόπος ὁ ἐν τόπος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ αὐξάνω , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις δείκνυμι . ἀλλά οὐδέ ἐπιφάνεια εἰμί τόπος ἀνάγκη οὐδέ στιγμή οὐδέ σημεῖον · εἰμί γάρ ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί ὁ σῶμα εἰμί , ποῖος ἀνάγκη ὁ ὁ σῶμα πέρας ἐν τόπος εἰμί ; εἰμί γάρ δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ μόριον ἀνάγκη κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος , πόσος μᾶλλον ὁ πέρας ; εἰμί δέ διά ὁ ἐφαρμόζω ἀλλήλων ὁ πέρας , οὗτος καί ἐν τόπος εἰμί αὐτός ἀξιόω , τίς μᾶλλον οὗτος ὁ ὑπόθεσις οὗτος συμβαίνω ἢ ὁ ἀριστάω - λικῇ ; καί γάρ ἐκεῖ καί ἐφαρμόζω ἀλλήλων ἀνάγκη ὁ πέρας . καί εἰμί οὐδείς διαφέρω ὁ ἀγγεῖον ὁ τόπος ἢ ὁ κινέω , πληρόω δέ ὁ ἀγγεῖον ὑπό ὁ ἐν αὐτός ἤϊος ἀήρ ἢ ὕδωρ , καί ὁ τόπος ἄρα πληρόω ὑπό ὁ ἐν τόπος κενός εἰμί ὁ ἴδιος λόγος · ἐπιφάνεια δέ ἐπιφάνεια ἢ γραμμή γραμμή ἢ σημεῖον σημεῖον οὖον πληρόω , οὐδέ εἰμί κενός ὁ ἴδιος ὦ λόγος , μόνος δέ ἐφαρμόζω ἀλλήλων . δῆλος οὖν ἄρα ὅτι οὐδείς ἀνάγκη καί ἐπιφάνεια ἢ γραμμή ἢ στιγμή τόπος εἰμί λέγω . οὗτος μέν οὖν ἐπί τοσοῦτος . ἐπιλύω δέ ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ Ζήνων ἀπορία · ἰάομαι γάρ πᾶς ὁ εἰμί ποῦ εἰμί λέγω ἐκεῖνος , εἰμί δέ τίς καί ὁ τόπος , καί ὁ τόπος ἄρα ποῦ εἰμί · ὥστε εἰμί τόπος ἐν τόπος , καί οὗτος ἐπί ἀπεῖπον ἐπιλύω οὖν καί οὗτος · εἰμί γάρ καί ἀνάγκη , φημί , πᾶς ὁ εἰμί ποῦ εἰμί , καί διά οὗτος καί ὁ τόπος ποῦ εἰμί , ἵστημι ποῦ μέν ὁ τόπος , οὐ ὡς | ἐν τόπος δέ , ἀλλά ὡς πέρας ἐν περατόω . οὖον γάρ πούς ὁ εἰμί , φημί , ἐν τόπος , ἀλλά ὁ κινητός σῶμα κατά φορός , τουτέστιν ὅς φύω κινέω τε καί ἠρεμέω , ἵνα εἶπον ὁ κατά εὐθύς κινέω · πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος πάντως ἐν τόπος εἰμί , ὁ δέ κύκλος οὖον πᾶς ἐν τόπος , ἀλλά ὁ ἐντός σφαῖρα , νῦν δέ καί ὡς ἐν τίς συνεχής σῶμα ὁ ὀκτάσφαιρος λαμβάνω . εὔλογος δέ καί οὗτος ὑπάρχω ὁ ἐν τόπος , ὁ φέρω ἕκαστος ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος καί μένω ἐν οὗτος . κατασκευάζω δέ οὗτος πάνυ γλαφυρός . προλαμβάνω δέ ἐκεῖνος · πᾶς , φημί , ὅς τις ἅπτω κατά φύσις καί μή βία , οὗτος συγγενής εἰμί ἐκεῖνος ὅς ἅπτω . προστίθημι δέ ὁ μή βία εἰκότως · ἅπτω γάρ καί ὁ κρεμάννυμι βῶλος ὁ ἀήρ , ἀλλά οὖον φύσις , ἀλλά βία . ἅπτω γάρ οὗτος ἀλλήλων , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις εἴρω , ὁ κοινός ἔχω σύμβολον πρός ἀλλήλων · διά οὗτος γῆ μέν ὕδωρ ἅπτω ἔχω γάρ κοινός σύμβολον ὁ ψυχρός ) , ὕδωρ ἀήρ ( κοινός γάρ ὁ ὑγρός ) , ἀήρ δέ πῦρ ( κοινός ὁ θερμός ) , πῦρ δέ ὁ σεληνιακός σφαῖρα ( ἐνταῦθα δέ ἐκ ἀναλογία κοινωνία · ὀξυκίνητος γάρ ἄμφω καί φωτιστικός ) . συγγενής δέ ὁ ἅπτω , διότι καί ῥᾴδιος ὁ εἰς ἀλλήλων αὐτός μεταβολή , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις εἴρω . ἐπεί οὖν ἕκαστος ὅταν ἀποσπάω ὁ ἑαυτοῦ ὁλότης , ἐφίημι οὗτος καταλαμβάνω πᾶς γάρ ὁ συγγενής ἐράω καί ὁ ἑαυτοῦ ὁλότης , διό καί ὁ εἰμί , εἰμί δέ μάλιστα ἕκαστος , ὅταν ἐν ὁ οἰκεῖος ὁλότης εἰμί ) * * * φέρω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ὁλότης πρός οὗτος γάρ προηγουμένως ὁ φορά καί ὁ ἔφεσις φέρω ) καί ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος · συγγενής γάρ οὗτος ὁ ὅλος . ἀλλά εἴρω τις καί εἰμί ὁ ἅπτω φύσις συγγενής , ἅπτω δέ ὁ κάτωθεν ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , φέρω ὁ μόριον αὐτός ἐπί ὁ κάτω ὅτι μέν οὖν συγγενής ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ καθό ἔχω κοινός σύμβολον ὁ ὑγρός , πρόδηλος , ἀλλά ἐπίτηδες εἶπον ὅτι προηγουμένως ἐπί ὁ ὁλόποῦ ] τητάω ἕκαστος φέρω ὁ ἑαυτοῦ · εἰμί δέ ὁ ὁ ἀήρ ὁλότης ὁ ἀνωφορέω , καί συγγενής ὁ πῦρ μᾶλλον ἢ ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , ἀλλά χέω πάντῃ , οὐ ὅτι φύσις ἔχω ὁ πάντῃ φέρω , ἀλλά διά ὁ ὁ κενός βία , διά ὅς καί ὁ ὕδωρ πολλάκις ἀνώφορος γίγνομαι καί ἐπί ἀήρ ὀχέω , ὡς ἐπί ὁ κλεψύδρα . ὥστε ἄν ἅπτω ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , ἀλλά οὖν διά ὁ ὁ κενός βία ἀφίημι , ἐπεί ἀνώφορος ὑπάρχω φύσις . εἰκότως δέ , φημί , καί μένω φύσις ἕκαστος ἐν ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ἐπεί καί ὁ μέρος μένω ἐν ὁ οἰκεῖος ὁλότης . ὁ δέ ἐν τόπος , φημί , οἷος ἐγώ - ρος πρός ὅλος εἰμί · ὅς γάρ λόγος ἔχω διαιρετός μέρος πρός ὅλος , οὗτος ὁ λόγος ἔχω ὁ ἐν τόπος πρός ὁ τόπος . ὥσπερ γάρ εἰμί τις χαλάω ὁ χείρ εἰς ὕδωρ διαιρέω τίς μόριον ὁ ὕδωρ , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί ὁ ἐν τόπος πρός ὁ περιέχω · οἷος γάρ ὅλος τίς εἰμί ὁ μετά - ριεχω , μέρος δέ ὁ περιέχω . ὁ γάρ περιέχω , φημί , πρός ὁ περιέχω οἷος συναμφότεροι τίς πρός ὕλη εἰμί · ὕλη γάρ ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ἀήρ εἶδος τίς καί ἐνεργέω ὁ ὕδωρ καί οἷος συναμφότεροι . διό καί ὁ μέν ὁ ὒ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβολή γένεσις εἰμί , ὡς ἐν ὁ περι γένεσις εἴρω , ὁ δέ ὁ ἀήρ εἰς ὁ ὕδωρ φθορά . δοκέω δέ καί ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος μέρος ὁ συναμφότεροι εἰμί . ὥστε εἰμί ὕλη ἀναλογέω ὁ ὕδωρ , εἶδος δέ ἢ συναμφότεροι ὁ ἀήρ , ὁ δέ ὕλη μέρος ὁ συναμφοτέππου , καλῶς ἄρα εἴρω ὅτι ὁ περιχέω πρός ὁ περιέχω οἷος διαιρετός μέρος πρός ὅλος εἰμί . ὁ δέ μέρος ἐν ὁ ἑαυτοῦ ἐθέλω μένω ὁλότης · εἰκότως ἄρα καί ἕκαστος ἐν ὁ ἑαυτοῦ μένω τόπος , τουτέστι ὁ περιέχω , ὅσπερ ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ὁ περιέχω , ὅσπερ ὁ ὅλος πρός μέρος . Κύκλος δέ κινέω · ὁ μόριον γάρ οὗτος ὁ τόπος . ζητέω ἐνταῦθα ποῖος μόριον φημί ὁ Ἀριστοτέλης , πότερος ὁ ὁ ὅλος κόσμος μόριον , ὅσπερ ἅπτω μόνος ἀλλήλων διαλέγω ἢ μόριον φημί ὁ συνεχής μόριον ὁ ἔξω σφαῖρα . ὁ μέν οὖν μόριον λέγω ὅτι ὁ μέν ὅλος οὐ εἰμί ἐν τόπος , ὁ δέ μόριον εἰμί ὁ ἐν τόπος εἰμί . ἵνα οὖν δείκνυμι τίς ὁ ὁ μόριον τόπος , ἐπάγω ὁ κύκλος δέ κινέω · ὁ μόριον γάρ οὗτος ὁ τόπος , οὖον οὗτος λέγω ὅτι διά ὁ κύκλος κινέω ὁ ἔξω σφαῖρα , διά οὗτος τόπος εἰμί ὁ ἐφεξῆς , ἀλλά δείκνυμι βούλομαι ὅτι οὐ εἰμί συνεχής πρός ὁ ἐφεξῆς σῶμα , ἀλλά διαιρέω · διά οὗτος γάρ καί κύκλος κινέω κατά ἑαυτοῦ . ὁ οὖν κύκλος κινέω , αὐτός δέ εἶπον διαιρέω ὁ ἐντός καί περιέχω αὐτός , οὗτος καί τόπος εἰμί ὁ μόριον . καί ὅτι μόριον ὁ πᾶς φημί ὁ ἐντός περιέχω σῶμα , δῆλος ἐκ ὅς ἐπάγω καί ἄνω μέν καί κάτω οὖον , κύκλος δέ ἔνιοι · ἔνιοι δέ ἄνω καί κάτω , ὅσος ἔχω πύκνωσις καί μάνωσις . εἰμί δέ ὁ μόριον ὁ πᾶς ὁ μέν ἄνω καί κάτω κινέω , οὗτος δέ ὁ ἐν γένεσις , ὁ δέ κύκλος , εὔλογος ὅτι ὁ πᾶς λέγω ὁ ὅλος κόσμος , μόριον δέ αὐτός ὁ ὁ κόσμος στοιχεῖον , ὁ τε σφαῖρα φημί καί ὁ ἐντός οὗτος σῶμα . ὁ δέ μόριον φημί ὁ συνεχής ὁ ἔξω σφαῖρα · οὗτος δέ οὔτε κατά ὅλος ἐν τόπος εἰμί οὐδείς γάρ αὐτός περιέχω ) , οὐδέ ὁ μόριον αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος ἐν τόπος εἰμί συνεχής γάρ εἰμί πρός ὁ ὅλος ) , ἀλλά οὐδέ κινέω οὔτε ὁ ὅλος ὡς ὅλος οὖον γάρ μεταβάλλω ὁ ὅλος τόπος ) , | οὔτε μήv ὁ μόριον καθό μόριον κινέω συνεχής γάρ ) , ἀλλά αὐτός ὁ μόριον κινέω καί ὁ - πως εἰμί ὁ μόριον , ὥσπερ εἶπον , ἤτοι ὁ πέριξ περιέχω μόριον , ἢ κύριος ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἐντός ὁ Κρόνιος σφαῖρα , ὥσπερ εἶπον , κατά ἀναλογία . οὗτος δέ καί ὁ ἀπλανής ὡς ὅλος ὁ αὐτός ἀναλογία οὐδείς χείρων λέγω τόπος · ἀφορίζω γάρ αὐτός ἐντός πανταχόθεν . πρός δέ οὗτος ὁ ἐξήγησις οὕτως ἀκούω ὁ κύκλος δέ κινέω · ὁ μόριον γάρ οὗτος ὁ τόπος · εἶπον γάρ ὅτι ὡς μέν γάρ ὅλος ἅμα ὁ τόπος οὖον μεταβάλλω , δήω εἶπον κατά μόριον δέ μεταβάλλω , εἶπον κύκλος δέ κινέω . αὐτός δέ εἰμί οὗτος · ὁ γάρ κύκλος κίνησις κατά μόριον εἰμί κίνησις . ὁ δέ ὁ μόριον γάρ οὗτος ὁ τόπος ἀντί ὁ ὁ κύκλος · κύκλος γάρ ἀλλήλων περιέχω . ἢ ἐπεί κύκλος κινέω περί ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ κρόνιος σφαῖρα κινέω , οὗτος ὁ τόπος , λέγω δή ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἐντός σφαῖρα , ὁ μόριον εἶπον εἰμί τόπος . καί ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ , οἷος πούς σῶμα κατά φορά ἢ αὔξησις κινητός κατά ἑαυτοῦ ποῦ . φέρω φημί ὁ κατά εὐθύς φέρω , ὅσπερ καί κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος ἵημι φημί , ὁ δέ οὐράνιος οὖον φέρω , ἀλλά περιφέρω . ἕτερος γάρ ὁ φορά ὁ περιφορά · ὁ μέν γάρ κατά ὅλος εἰμί μεταβολή , ὁ δέ κατά μόριον . ὁ δέ ὀκτάσφαιρος ὡς εἷς τίς λαμβάνω , διό φημί ὅλος ὡς ὅλος ὁ οὐρανός οὐ εἰμί ἐν τόπος . ’Eo’ ὅς δέ κινέω , οὗτος καί τόπος εἰμί ὁ μόριον . οὗτος καί ἀνωτέρω εἶπον “ κύκλος δέ κινέω · ὁ μόριον γάρ οὗτος ὁ ὁράω , καί ἐνταῦθα δέ ὁ αὐτός φημί ἐπί ὅς δέ κινέω , ἐπί ὁ κύκλος , κατά οὗτος ὁ μόριον εἰμί τόπος · ὁ γάρ ἕκαστος ὁ μόριον ὁ οὐρανός , λέγω δή ὁ ὀκτάσφαιρος , κύκλος κινέω , οὗτος ἀεί ὁ ἔξω τόπος εἰμί ὁ ἐντός . μόριον ἐν λέγω εἄν ἕκαστος ὁ σφαῖρα . δηλόω δέ καί ὁ ἐπάγω · ἕτερος γάρ , φημί , ἕτερος ἔχω ὁ μόριον εἰμί . ἔχω δέ εἰμί , ὡς αὐτός ἐν ὁ πέμπτος φημί , ‘δ ἄν ἐφεξῆς εἰμί ἄλλος τις ἅπτω αὐτός οὗτος δέ καί ὁ σφαῖρα ἔχω πρός ἀλλήλων . ὁ δέ ἔξω σφαῖρα οὐ ἐν τόπος , εἰμί μή κατά ἀναλογία , ὥσπερ εἴρω , κατά ὁ κυρτός ἐπιφανέω ὁ ἐντός σφαῖρα . ὁ δέ κατά συμβεβηκός , οἷος ὁ ψυχή καί ὁ οὐρανός . οὗτος πρός ὁ ἀνωτέρω ὁ σύνταξις ἔχω · εἶπον γάρ ἀνωτέρω “ καί ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ , οἷος πᾶς σῶμα ἢ κατά φορά ἢ αὔξησις κινητός , ἐνταῦθα ἀνταποδίδωμι εἶπον ὁ δέ κατά συμβεβηκός . ὁ δέ ἄλλος μεταξύ εἴρω περί ὁ οὐρανός · εἶπον γάρ ὁ κατά εὐθύς κινέω κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος εἰμί , πῶς ἔχω ὁ κύκλος ἐφεξῆς εἶπον , εἶτα ἐν - εῦθον ποιέω ὁ ἀνταπόδοσις . κατά συμβαίνω μέν οὖν φημί ἐν τόπος εἰμί ὁ ψυχή καί ὁ οὐρανός ὅλος ὡς ὅλος δηλονότι · ὁ γάρ ὁ μόριον εἰμί ἐν τόπος , ὁ δέ ὅλος ἐν ὁ μόριον εἰμί , καί ὁ ὅλος ἐν τόπος λέγω εἄν κατά συμβαίνω εἰμί , ἢ μᾶλλον κατά ἄλλος . ὁ γάρ μόριον ἐν τόπος πως πᾶς . καλῶς ὁ πως προστίθημι . οὖον γάρ πᾶς κύριος ἐν τόπος ὁ μόριον · οὔτε γάρ ὁ ἔξω σφαῖρα κύριος ἐν τόπος , οὔτε ὁ συνεχής ὁ μόριον . Διὸ κινέω κύκλος μόνος ὁ ἄνω . ἐπεί μή εἰμί ὁ οὐρανός ἐν τόπος , εἰμί μή , ὡς εἴρω , κατά συμβαίνω - βήξ , ἤγουν κατά μόριον , διά οὗτος καί μόνος ὁ κατά κύκλος κινέω κίνησις , οὐδαμῶς δέ ὁ κατά εὐθύς · ὁ γάρ κατά εὐθύς κινέω πάντως καί ἐν τόπος εἰμί . ὁ οὖν οὐρανός μή εἰμί ἐν τόπος εἰκότως μόνος ὁ κύκλος κινέω κίνησις . ὁ δέ πᾶς οὖον ποῦ . ὁράω ὅτι ὁ οὐρανός κατά μόριον εἰμί ἐν τόπος , δείκνυμι ὅτι κατά ὅλος αὐτός ἀδύνατος εἰμί ἐν τόπος . ὁ γάρ ἐν τόπος , φημί , καί εἰμί τίς καί ἔξωθεν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ περιέχω αὐτός , ὅσπερ καί εἰμί ὁ τόπος . εἰμί τοίνυν ὁ οὐρανός ὅλος τίς εἰμί καί πᾶς , οὐδείς ἄν εἰμί αὐτός ἔξωθεν περιεκτικός , ἐπεί οὐ εἄν εἰμί πᾶς · ὁ γάρ πᾶς οὐδείς εἰμί ἔξω . καί διά οὗτος ἐν ὁ οὐρανός πᾶς · ὁ γάρ οὐρανός ὁ πᾶς ἴσως . Σύμφωνος , φημί , ὁ ἡμέτερος λόγος , ὁ μή εἰμί ἐν τόπος ὁ οὐρανός , καί ὁ παλαιός περί αὐτός δόξα , ὁ λέγω πᾶς εἰμί ἐν ὁ οὐρανός . εἰμί γάρ πᾶς ἐν ὁ οὐρανός , οὐδείς αὐτός ἔξω , εἰμί δέ μηδείς αὖος - ὁ ἔξω , οὐ ἄν εἰμί ἐν τόπος · δεῖ γάρ ὁ τόπος ἔξωθεν περιέχω ὁ ἐν τόπος εἰμί . εἶπον δέ ὁ οὐρανός ὁ πᾶς προστίθημι ἴσως , ἐπεί μήπω ἀποδείκνυμι ὅτι οὐδείς εἰμί ἔξω ὁ οὐρανός . εἰμί δέ τόπος οὐ ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ οὐρανός τίς ἔσχατος καί ἅπτω ὁ κινητής σῶμα πέρας ἠρεμέω . ἐπειδή εἶπον “ ἐν ἐν ἰός οὐρανός πᾶς ” , ὡς δή ὁ κοινός πᾶς τόπος ὁ οὐρανός εἰμί , πῶς εἰμί τόπος ὁ οὐρανός προστίθημι , ὅτι οὖον κατά ὅλος ἑαυτοῦ , ἀλλά κατά ὁ ἐντός ἑαυτοῦ πέρας , κατά ὅς ἅπτω ὁ κινητής σῶμα , τουτέστι ὁ δύναμις ἔχω κινέω καί μή , τουτέστι ὁ γενητός καί φθαρτός . πῶς δέ ἠρεμέω λέγω ὁ πέρας ὁ οὐρανός ὁ πρός ἐγώ , ὅσπερ καί τόπος εἰμί , εἴρω ἐν ὁ ἔμπροσθεν . καί διά οὗτος ὁ μέν γῆ ἐν ὁ ὕδωρ . Πῶς πᾶς ἐν ὁ οὐρανός λέγω , ὅτι οὖον ὁ προσεχῶς πᾶς περιέχω , ἀλλά ὁ ὁ ἔσχατος ὁ περιέχω αὐτός εἰμί . Φανερός δέ ἐκ οὗτος , ὅτι καί ὁ ἀπορία πᾶς λύω . ἐντεῦθεν ὁ ἀπορία ἐπιλύω . εἶπον δέ περί αὐτός ἱκανῶς . ἀλλά οὖον διάστημα σῶμα . τουτέστι δεκτικός σῶμα , ἢ μᾶλλον οὖον σωματικός , τουτέστι τριχῆ διαστατός · διάστημα γάρ καί ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ γραμμή . καί συμφύω μέν ἀπαθής , ἅπτω δέ ποιητικός καί παθητικός ἀλλήλων . ἐπεί δέ δοκέω καί ὁ μέρος ἐφεξῆς εἰμί καί ἅπτω ἀλλήλων , ὁ διαφορά παραδίδωμι ὁ ὡς ἐν τόπος καί ὁ ὡς ἐν ὅλος . κοινωνέω γάρ ὁ ἐφεξῆς εἰμί καί ἅπτω , ἀλλά ὅταν μέν οὗτος συμφύω εἰμί , τότε ἀπαθής τε εἰμί ὑπό ἀλλήλων καί ὡς μέρος εἰμί ἐν ὅλος , ὅταν δέ μόνος ἅπτω , μή μέντοι συμφύω εἰμί , τότε ὡς ἐν τόπος εἰμί ὁ περιέχω ἐν ὁ περιέχω , καί ποιητικός εἰμί καί παθητικός ὑπό ἀλλήλων ὁ περιέχω καί περιέχω . διαφέρω δέ ὁ ὡς ἐν τόπος καί ὁ ὡς ἐν ὅλος , ὁ ὁ μέν ὡς ἐν ὅλος συνεχής τε εἰμί ὁ ὅλος καί ἀπαθής ὑπό ἀλλήλων , ὁ δέ ὁράω ἐν τόπος ὁ ἐναντίος διαιρέω τε ὁ περιέχω ἅπτω μόνος , καί ποιέω καί πάσχω ὑπό ἀλλήλων . ὁ δέ ἐν τόπος , ὡς διαιρετός μέρος 〈 πρός 〉 ὅλος εἰμί . ἐπεί εἶπον ὅτι εὔλογος ἕκαστος μένω ἐν ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ἐπεί καί ἐν ὁ ὁλότης ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ μέρος μένω , βούλομαι δείκνυμι ὅτι καί ὁ περιέχω οἷος μέρος εἰμί ὁ περιέχω · μέρος δέ φημί οὖον ὁ συνεχής , ἀλλά διαιρέω κατά ἐνέργεια . σαφής δέ παράδειγμα τίθημι ὁ ἐπί ὁ ὕδωρ . οὕτως δέ καί ἀήρ ἔχω πρός ὕδωρ · ὕλη γάρ , ὁ δέ εἶδος . οἷος λόγος ἔχω , φημί , ὁ μέρος ὁ ὕδωρ ὁ διαιρέω αὐτός καί ἅπτω , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί ὁ ὕδωρ πρός ὁ ἀήρ , ὥσπερ καί ὁ ἀήρ πρός ὁ ὑπέκκαυμα . πῶς δέ εἰμί μέρος , ἐπάγω εἶπον ὅτι ὕλη γάρ ἀήρ εἰμί ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ἀήρ εἶδος τίς εἰμί ἐπιγίγνομαι ὁ ὕδωρ . εἰμί οὖν ὁ ἀήρ οἷος συναμφότεροι τίς , ὁ ἐκ ὕλη καί εἶδος , εἰμί δέ καί ὁ ὕλη οἷος μόριον τίς ὁ συναμφότεροι . δέ ἀήρ δύναμις ὕδωρ ἄλλος τρόπος . εἰμί γάρ καί ἑκάτερος δύναμις εἰμί ὅσπερ ὁ ἕτερος , ἀλλά οὖον κατά ὁ αὐτός τρόπος , φημί · εἴρω γάρ ἐν ὁ περι γένεσις ὅτι ὁ μέν ἐκ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβολή γένεσις εἰμί , φθορά δέ ὁ ἐναντίος . εἰμί οὖν ὁ ἀήρ δύναμις ὕδωρ , ἀλλά ὡς ἐπί φθορά καί ὁ μή εἰμί ἄγω , ὁ δέ ὕδωρ δύναμις ἀήρ , ὡς ὕλη ἐπί εἶδος ἄγω . ἐν ὁ περι γένεσις δέ , φημί , ἀκριβής περί οὗτος διορίζω · νῦν γάρ , φημί , ὅσος διά ὁ χρεία οὗτος μιμνήσκω . χρεία δέ γίγνομαι , διότι ἐθέλω δείκνυμι ὅτι ὡς μέρος πρός ὅλος , οὕτως ἔχω ὁ ἐν τόπος πρός ὁ τόπος , ἵνα δέ οὗτος δείκνυμι , εἶπον ὅτι ὡς ὕλη πρός εἶδος , οὕτως ἔχω ὕδωρ πρός ἀήρ . ὁ οὖν περί οὗτος λόγος , φημί , ἐν ἄλλος ἀκριβής εἴρω . εἰμί οὖν αὐτός ὁ ὕλη καί ὁ ἐντελέχεια · ὕδωρ γάρ ἄμφω , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ δέ ἐντελέχεια . εἰμί ὁ ὕδωρ , φημί . καί ὕλη εἰμί καί εἶδος , εἶδος μέν δύναμις , ἐνέργεια δέ ὕλη , εἶδος δέ δηλονότι ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , ὅταν ἄρα γίγνομαι ἀήρ , συναμφότεροι τίς εἰμί · ὥστε ἐπεί ὁ ὕλη μόριον εἰμί ὁ σύνθετος , καί ὁ ὕδωρ ἄρα μόριον ἄν εἰμί ὁ ἀήρ . καλῶς δέ εἶπον πως · οὖον γάρ κύριος μόριον , ἀλλά κατά ἀναλογία . διό , φημί , ἐπεί μόριον λόγος ἐπέχω πρός ὁ ἀήρ , ἅπτω αὐτός κατά φύσις , οὖον μέντοι συμφύω · ὅταν δέ μεταβάλλω εἰς ὁ ἀήρ , τότε συμφύω τε αὐτός καί κύριος αὐτός γίγνομαι μόριον . ὁ αὐτός δέ τρόπος ὑποληπτέον εἰμί ὁ φυσικός θεωρέω καί περί κενός , 〈 εἰμί εἰμί ἢ μή 〉 . μετά ὁ περί τόπος λόγος ἀκόλουθος ἐφεξῆς καί ὁ περί κενός διεξέρχομαι διά ὁ συγγένεια ὁ θεώρημα . καί γάρ δοκέω αὐτός πως εἰμί ὁ κενός καί ὁ τόπος ὁ ὅλως τίθημι εἰμί ὁ κενός · οὐδείς γάρ ἄλλος φημί εἰμί ὁ κενός ἢ τόπος στερέω σῶμα . εἰκότως οὖν μετά ὁ περί τόπος | λόγος εὐθύς ὁ περί κενός διεξέρχομαι . ὁ αὐτός δέ , φημί , τρόπος ὅς περί ὁ τόπος διαλέγω , οὗτος καί περί ὁ κενός διαλαμβάνω · ζητέω γάρ καί περί κενός πρῶτος μέν εἰμί εἰμί ἢ μή , καί ἐπί ἑκάτερος ἐπιχείρησις , εἶτα ὁ κοινός περί ὁ κενός δόξα ἐκτίθημι . πρίν δέ ὅλως ἐμβάλλω εἰς ὁ περί αὐτός λόγος καί τίθημι ὁ λόγος ὁ ὁ κενός εἰσάγω , ἔλεγχος ὁ παλαιός ὁ κακῶς ἐπιχειρέω δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί κενός , ἵνα συνηγορέω ὡς οἷος τε ὁ λόγος ὁ εἰσάγω ὁ κενός τότε δείκνυμι μηδαμῶς εἰμί ὁ κενός , ἵνα μή δόξα ἐρῆμος ὁ λόγος καταψηφίζομαι . Ἀναξαγόρας φημί , καί ὅσος ὁ κενός πειράω δείκνυμι μή εἰμί οὖον κατά θύρα ἄπειμι - τημι ὁ λόγος · οὖον γάρ ὅς ὑπολαμβάνω κενός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὗτος δείκνυμι μή εἰμί , οὐδέ πρός αὐτός ἐνίστημι ὁ ὁ κενός φύσις , ἀλλά ὅς πλάω - νάω λέγω εἰμί κενός , οὗτος ἀναιρέω , ἐσθίω δέ πρός ὁ ἔννοια αὐτός ὁ ἀπαντάω ποιέω , οὖον πρός ὁ πλανάω ὑπόληψις . ὁ γάρ εἰμί τίθημι ὁ κενός διάστημα τίς νομίζω αὐτός εἰμί πᾶς φυσικός σῶμα στερέω , οἴομαι δέ πούς μέν ὁ εἰμί φυσικός εἰμί σῶμα αἰσθητός , ὁ δέ ἀήρ μή εἰμί αἰσθητός σῶμα οὔτε γάρ ὁράω , οὔτε ἀκοή ὑποπίπτω , οὔτε ὁ λοιπός αἴσθησις · οὖον γάρ ἐναργής ἔχω ὁ αἰσθητός διαφορά ) , οὐδέ εἰμί τίς ὅλως ὁ ἀήρ ὑπολαμβάνω , καί διά οὗτος ὁ πλήρης ἀήρ κενός εἰμί φημί . δήω οὖν αὐτός , εἰμί γε ὀρθῶς πρός ὁ δόξα οὗτος ἀπαντάω , δείκνυμι ὅτι ὅσπερ φαντάζω κενός οὐ 15 εἰμί , λέγω δή διάστημα τίς πᾶς στερέω φυσικός σῶμα , οὗτος μέν οὖον δείκνυμι , ὅτι δέ εἰμί τίς σῶμα ὁ ἀήρ δείκνυμι . πληρόω γάρ , φημί , ὁ ἀσκός πνεῦμα δείκνυμι ὅτι πρίν μέν πληρόω πνεῦμα στρεβλόω καί περιστρέφω , μετά δέ ὁ πληρόω οὐκέτι , ὅσπερ οὐ εἄν συμβαίνω , εἰμί μή ὁ ἀήρ εἰμί τίς σῶμα ἰσχυρός · εἰμί γάρ κενός εἰμί ὁ ἀσκός , τίς κωλύω αὐτός περιστρέφω , ὥσπερ καί πρίν φυσάω ; καί ἐκ ὁ κλεψύδρα δέ πάλιν ὁ αὐτός δείκνυμι ἐναπολαμβάνω ὁ ἀήρ . κλεψύδρα δέ εἰμί ἀγγεῖον τίς ἐπί εὐθύς κατά δίμετρος διάτρησις ἔχω , ὅσπερ ὁ εἷς ὀπή ἐμφράσσω καθίημι ἐν ὕδωρ δείκνυμι ὅτι οὐ εἴσειμι ὕδωρ , ὡς δή ἐντός πληρόω αὐτός ἀήρ , οὐ εἴσειμι δέ διά ὁ μή δύναμαι δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , ἐπειδάν δέ ἀπος - φράσσω ὁ ὀπή , τότε καί εἴσειμι διά ὁ ἕτερος ὁ ὕδωρ ὑπεξέρχομαι ὁ λοιπός ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ . ὁ δέ διδάσκω ὅτι εἰμί τίς ὁ ἀήρ , οὐ εἰμί ἀναιρέω ὁ ὁ κενός φύσις · δυνατός γάρ ἐγκατασπείρω μεταξύ ὁ ἀήρ ὁ κενός , ὥσπερ λέγω ὁ περί Δημόκριτος , ἢ καί ἔξω ὁ οὐρανός εἰμί . οὗτος μέν οὖν , φημί , ὅσπερ εἶπον , οὖον κτάομαι θύρα πρός ὁ πρόβλημα ἀπαντάω , ἀλλά μᾶλλον εὔλογος δοκέω λέγω ὁ ὁ κενός εἰσάγω . διά πέντε δέ ἐπιχείρημα δείκνυμι πειράω ὅτι εἰμί ὁ κενός . πρῶτος μέν ἐκ ὁ κατά τόπος ὁ σῶμα κίνησις , ὁ δέ κατά τόπος κίνησις διττός εἰμί ( ἢ ἄγαρ κατά ὅλος εἰμί ἢ κατά μέρος , κατά ὅλος μέν ὡς ὁ ἀπό ὁ κάτω ἐπί ὁ ἄνω φος - ρόμενα ἢ ἔμπαλιν ἢ ἐπί ὁ πλάγιος , κατά μέρος δέ ὡς ἐπί ὁ αὐξάνω ) , νῦν τέως ἐκ ὁ κατά ὅλος κινέω ὅτι εἰμί κενός κατασκευάζω . συνάγω δέ ὁ λόγος κατά ὁ πρῶτος ὁ ὑποθετικός οὕτως · εἰμί εἰμί κίνησις καί μή χωρέω σῶμα διά σῶμα , εἰμί κενός , ἀλλά μήv εἰμί κίνησις καί οὖον χωρέω σῶμα διά σῶμα , εἰμί ἄρα κενός . εἰμί γάρ εἰμί κίνησις , ἀνάγκη πᾶς ὁ διά κενός χωρέω ὁ κινέω ἢ διά σῶμα · εἰμί μέν οὖν διά σῶμα , δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , οὗτος δέ ἀδύνατος · χωρέω γάρ οὕτως ἐν ὁ μικρός ὁ μέγας · λείπω οὖν διά κενός ὁ κίνησις γίγνομαι . εἰμί ἄρα ὁ κενός . οὗτος δέ ὁ λόγος καί ὁ Μέλισσος ἐπιφέρω μάρτυς · καί γάρ ὁ Μέλισσος διά οὗτος νομίζω ἀκίνητος εἰμί ὁ πᾶς . διά ὁ ὑπολαμβάνω μή εἰμί ὁ κενός , ὡς δή μή εἄν ἄλλως κίνησις γίγνομαι δύναμαι , εἰμί μή διά κενός . ὁ μέν οὖν μεκλεφυδραω λισσός ὁ ἀναίρεσις ὁ δῆλος ὁ ἄδηλος κατασκευάζω · ὁ μέν γάρ εἰμί ὁ κίνησις σαφής καί δῆλος ὁ αἴσθησις μετέχω , ὁ μέντοι εἰμί ἢ μή εἰμί ὁ κενός ἄδηλος . λαμβάνω οὖν ὁ ἄδηλος ὡς ὁμολογέω , οὕτως ἀναιρέω ὁ προφανής · εἰμί γάρ εἰμί , φημί , κίνησις , εἰμί κενός , ἀλλά μήv κενός οὐ εἰμί , οὐδέ κίνησις ἄρα . εὔλογος δέ ὁ ὁ κενός ἵημι - γοντες ὁ θέσις ὁ ὁμολογέω κατασκευάζω ὁ ἀγνοέω · εἰμί γάρ εἰμί κίνησις , εἰμί κενός , ἀλλά μήv εἰμί ὁ πρότερος , καί ὁ δύο ἄρα . ὁ δέ ὁ πλάνης αἴτιος οὗτος πρόδηλος · οὖον γάρ ἐφίστημι ὁ ἀντιπερίστασις ὁ σῶμα . δύο ἐπιχείρημα ἀπό ὁ κατά ὁ μόριον κινέω , οἷος εἰμί ὁ αὐξάνω · οὖον γάρ ἄν εἰμί , φημί , αὔξησις κενός μή εἰμί . ὁ μέν γάρ αὔξησις διά σῶμα γίγνομαι πάντῃ προσκρίνω ὁ αὐξάνω σῶμα <τῆς τροφή · πῶς οὖν προσκρίνω ; ἀνάγκη γάρ ἢ εἰς ὁ ἔνειμι κενός ἐν ὁ σῶμα χωρέω ὁ τροφή οὗτος προσκρίνω ὁ σῶμα , ἢ σῶμα διά σῶμα χωρέω . ὥστε εἰμί ὁ δύο ψεῦδος , ὁ πρότερος ἀνάγκη ἀληθής εἰμί , λέγω δή ὁ εἰμί κενός ἐν ὁ σῶμα . πρός ὅς χαρίεις ἐν ὁ περι γένεσις ὁ Ἀριστοτέλης φημί ὅτι εἰμί οὗτος γίγνομαι ὁ αὔξησις , κατά ὅλος ἑαυτοῦ αὐξάνω ὁ σῶμα , συμβαίνω ὅλος ὁ σῶμα κενός εἰμί εἰμί γε πάντῃ μέν δεῖ ὁ τροφή προσκρίνω , προσκρίνω δέ διά ὁ κενός ) , καί προσέτι μή αὔξησις εἰμί , ἀλλά μόνος ὁ κενός ἀναπλήρωσις . οὗτος μέν οὖν ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις ὁ τε κατά ὅλος καί κατά ὁ μέρος δείκνυμι ἐπιχειρέω ὅτι εἰμί κενός . τρίτος ἐκ ὁ πύκνωσις καί μάνωσις ὁ σός - Μάτων · πῶς γάρ ἄν , φημί , πύκνωσις γίγνομαι μή εἰς ὁ ἔνειμι κενός πιλέω - μένω ὁ σῶμα ; πῶς δέ ἄν μάνωσις μή διίστημι ὁ μόριον καί κενός χώρα μεταξύ καταλείπω ; τεκμήριον δέ ἐναργής | καί ὁ ἐπί ὁ οἶνος συμβαίνω · ὁ γάρ αὐτός πίθος , φημί , ὅσος δέχομαι κατά ἑαυτοῦ οἶνος , τοσοῦτος ἐν ἀσκός βάλλω μετά ὁ ἀσκός χωρέω , ὅσπερ οὐ ἄν συμβαίνω , φημί , εἰμί μή κενός τις εἰμί μεταξύ ὁ οἶνος , εἰς ὁ πιλέω ὁ οἶνος εἰς μικρός συστέλλω ὄγκος . οὗτος δέ ἐπί ὁ γλεῦκος μόνος συμβαίνω , οὖον μήv ἐπί πᾶς οἶνος , ὅθεν καί ὁ αἰτία δῆλος . εἴρω δέ πλατύς ἐν ὁ ἐφεξῆς , ἡνίκα αὐτός ὁ ἀπορία ἐπιλύω . τέταρτος ἐπιχείρημα ἐκ παράδειγμα ὁ ἐπί ὁ τέφρα καί ὁ ὕδωρ συμβαίνω . εἰμί γάρ πληρόω ποτήριον ὕδωρ , εἶτα ὁ ὕδωρ εἰς ἕτερος μετά - βάλλω ἀγγεῖον καί πληρόω ὁ ποτήριον τέφρα , εἶτα ἐπιχέω ἐν αὐτός ὁ ὕδωρ , δέχομαι ὁ ποτήριον ὅλος ὁ ὕδωρ , ὅσπερ εἰμί πληρόω αὐτός καί πρίν ὁ τέφρα δέχομαι , ὅσπερ οὐ εἄν γίγνομαι , εἰμί μή κενός τις ἐνυπάρχω μεταξύ ὁ σῶμα οὗτος ὁ τέφρα καί ὁ ὕδωρ . πέμπτος ἐπιχείρημα ἀπό ἔνδοξος πρόσωπον , λέγω δή ὁ Πυθαγόρειος . καί γάρ οὗτος φημί ὁ κενός ἔξω ὁ κόσμος εἰμί ἄπειρος2 τίς εἰμί , ὅσπερ εἰσπνέω ὑπό ὁ ὅδε ἐπείσειμι ὁ οὐρανός καί ὁ διάκρισις ποιέω ὁ πρᾶγμα . οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ διάκρισις αἴτιος ἢ ὁ κενός · εἰμί μή γάρ εἰμί οὗτος ὁ κωλύω αὐτός μεταξύ παρεμπίπτω μή συμπίπτω ἀλλήλων καί ἑνόω , εἷς εἄν εἰμί ὁ πᾶς καί συνεχής . εἰμί τοίνυν διακρίνω ἀλλήλων ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ διάκρισις ἐκ ὁ ὁ κενός παρεμπλοκή , εἰμί ἄρα ὁ κενός . οὖον μόνος δέ ὁ κόσμος οὗτος λέγω μετέχω ὁ κενός ἐπεισέρχομαι ἔξωθεν , ἀλλά πολύς πρότερος καί ὁ ἀριθμός ( καί αὐτός γάρ ὁ διάκρισις ὁ κενός αἴτιος ) , μᾶλλον δέ οὐδέ εἰμί ὅλως ἀριθμός μή ὁ κενός εἰμί · ὁ γάρ αἴτιος ὁ ὁ μόνος διάκρισις ὁ κενός εἰμί . δῆλος δέ ὅτι ὥσπερ εἴωθα ὁ Πυθαγόρειος διά σύμβολον πᾶς λέγω , οὗτος καί οὗτος συμβολικός λέγω . ὁ γάρ διακρις - τική ὁ εἰμί δύναμις διά ὁ κενός σημαίνω · εἰμί γάρ δηλονότι ὥσπερ συγκριτικός τις ἐν ὁ πᾶς δύναμις , οὗτος δέ καί διακριτικός . καί πῶς εἰμί ἢ τίς εἰμί . Πῶς μέν εἰμί , πότερος ἔξω εἰμί ὁ κόσμος αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἄπειρος2 τίς κενός , ἢ ἐγκατασπείρω ὁ σῶμα , ὥσπερ λέγω ὁ ὁ απατός - ξενότιμος δοξάζω μεταξύ γάρ κενός διείργω ὁ ἄτομος συμφύω ἢ ἅπτω μηδέποτε · ὥστε συνίστημι ὁ σῶμα ἐκ τε ὁ ἄτομος καί ὁ μεταξύ κατά μικρός παρασπείρω κενός ) , καί πότερος χωριστός εἰμί ὁ σῶμα ἢ ἀχώριστος . ὁ δέ τίς εἰμί , πότερος διάστημα τίς κατά ἑαυτοῦ μηδείς ἔχω ὁ φυσικός σῶμα , ἢ ὕλη εἰμί ὁ σῶμα , ὁ ἕτερος τίς . καί γάρ παραπλήσιος ἔχω ὁ ἀπιστία καί ὁ πίστις διά ὁ ὑπολαμβάνω . ὥσπερ , φημί , ὁ τόπος ἐκ ὁ περί αὐτός ὑπόληψις ὁμοίως εἰμί τε καί μή εἰμί δοκέω ὁ γάρ ἐπί ἑκάτερος λόγος ἰσοσθενής πως δοκέω εἰμί , ὡς μηδείς μᾶλλον πιστεύω εἰμί ἢ μή εἰμί ) , οὗτος δή καί ἐπί ὁ κενός ὁ πίστις τε ὁ εἰμί αὐτός καί ὁ ἀπιστία ἐκ ὁ ἐπί ἑκάτερος ἐπιχείρησις Ἴσαι ὑπάρχω . οὖον δεῖ δέ ὁ παραπλήσιος ἀκριβῶς οὕτως ἐκλαμβάνω , ὡς ἐξομοιόω ἀκριβῶς ὁ πιθανότης ὁ ἐπί ἑκάτερος ἐπιχείρησις ὁ κενός καί τόπος , ἀλλά ἐγγύς ἔχω τις ὁμοιότης περί τε ὁ πίστις καί ὁ ἀπιστία · ἀσθενής γάρ ὁ κατασκευάζω ὁ κενός λόγος ἢ ὁ ἀναιρέω ὁ εἰμί ὁ τόπος . οἷος γάρ τόπος τις καί ἀγγεῖον ὁ κενός τίθημι ὁ λέγω . ἐπεί εἶπον ὅτι ὁ αὐτός τρόπος εἰμί ὁ φυσικός διαλαμβάνω περί κενός , ὥσπερ καί περί τόπος , ὁ πίστις οὗτος διά οὗτος ἐπάγω , ὅτι ὁ ὁ κενός τίθημι εἰμί οἷος τόπος καί ἀγγεῖον αὐτός τίθημι · ὥστε ὅσος περί τόπος ζητέω , οὗτος καί περί κενός ζητέω . εἶτα Σύνα - πτύον “ καί γάρ παραπλήσιος ἔχω ὁ ἀπιστία καί ὁ πίστις ” · διά πᾶς γάρ οὗτος ὁ συγγένεια σημαίνω ὁ θεώρημα . δοκέω δέ εἰμί πλήρης μέν , ὅταν ἔχω ὁ ὄγκος , ὅς δεκτικός εἰμί , ὅταν δέ στερέω , κενός . ὅτι2 ὁ κενός καί ὁ τόπος καί ὁ διάστημα καί ὁ πλήρης ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί , ὁ δέ σχέσις καί ὁ λόγος διάφορος . διάστημα μέν οὖν λέγω ὅταν αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω ἀπόλυτος καί οὐ ἐν σχέσις , τόπος δέ ὅταν σχέσις ἀναδέχομαι πρός ὁ σῶμα , κενός δέ τόπος στερέω σῶμα , πλήρης δέ αὐτός μέν εἰμί ὁ τόπος καί ἴσως οὐδείς διαφέρω , εἰμί δέ δήω τίς διαφέρω αὐτός , διαφέρω ἄν ὁ ἐν μέν ὁ τόπος θεωρέω ἄλλος τίς ὁ δέχομαι καί ἄλλος ὁ δέχομαι , ἐν δέ ὁ πλήρης ὡς εἷς τίς ὁ ὅλος θεωρέω καί οἷος ὕλη εἰμί ὁ σῶμα ὁ τοπικός διάστημα . καί τρίτος ὁ κοινός περί αὐτός δόξα . κἀν γάρ μή ὑπάρχω ὁ κενός μηδέ ἔχω τις φύσις ἐν ὁ εἰμί , ἀλλά οὖν ἐπεί ὅλως περιφαντάζομαι αὐτός ὁ διάνοια , δεῖ εἶπον τίς ποτός εἰμί αὐτός ὑπονοέω ὁ ὁ εἰμί αὐτός εἰμί λέγω , καί τίς αὐτός ὑπάρχω ἢ μή , οἷος ὅτι δοκέω διάστημα εἰμί καί τόπος στερέω σῶμα καί οἷος ἀγγεῖον μηδείς ἔχω . καί γάρ περί τραγέλαφος , καίπερ οὐ εἰμί ἐν ὑπόστασις ὅμως ζητέω τις , τίς πρός ὁ φαντασία περί αὖος - ὁ ὑπονοέω . καί ἐναπολαμβάνω ἐν ὁ κλεψύδρα . κλεψύδρη λέγω , ἤτοι ὁ παρά ὁ μηχανικός διά ὅς ὁ συριγμός ἀποτελέω καί ὁ ἄλλος ποιός φωνή , ἤ , ὅσπερ καί μᾶλλον , κλεψύδρα φημί , ὅσπερ ἤδη εἶπον , ὁ ἀγγεῖον ὅς καλέω ὁ πολύς ἄρα - πάγιος · οὗτος γάρ στενός μέν ἔχω ὁ στόμα , ὁ δέ ὑποκάτωθεν στενός - ὅς ὀπή τετραίνω . ὁ δέ ἐναπολαμβάνω , ἤτοι ὁ πνεῦμα ἐναπολαμβάνω διά ὁ φράσσω ὁ στόμα · ὅταν γάρ κενός εἰμί ὁ ἀγγεῖον ὕδωρ ἀποφράζω ὁ στόμα καθίημι εἰς ὕδωρ , οὖον πληρόω ὕδωρ ὁ πνεῦμα ἐναπολαμβάνω , διά ὁ εἴρω αἴτιος ἢ γάρ οὐδείς ὅλως δέχομαι , ἢ πάνυ βραχύς ) , ὅταν δέ πλήρης εἰμί ὕδωρ , ἐναπολαμβάνω ὁ ὕδωρ ὁ αὐτός τρόπος δείκνυμι ὅτι εἰμί ὁ ἀήρ · εἰμί μή γάρ εἰμί , τίς δήποτε ἀποφράσσω μέν ὁ ὁ ἀήρ εἴσοδος κωλύω ὁ ὁ ὕδωρ ὁδός , ἀφίημι δέ δίδωμι καί ὁ ὕδωρ πάροδος ; οὗτος γάρ διά οὐδείς ἕτερος συμβαίνω ἢ διά ὁ μή ἐνδέχομαι κενός εἰμί . ὅταν οὖν δήω ὁ ἀήρ πάροδος , ὡς ἀναπληρόω ὁ τόπος ὁ ἔξειμι ὕδωρ , τότε ἔξειμι ὁ ὕδωρ . ὥστε διά ἀμφότερος δείκνυμι , ὅτι εἰμί τίς ὁ ἀήρ . εὔλογος δέ ὁ ἐναπολαμβάνω ὁ ἀήρ μᾶλλον ἐξακούω ἢ ὁ ὕδωρ · βούλομαι γάρ δείκνυμι , οὐ ὅτι οὐ εἰμί κενός τίς διάστημα , ἀλλά ὅτι εἰμί τίς ὁ ἀήρ διά οὗτος γάρ καί ἐγκαλέω αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ) , διά δέ ὁ πρότερος μᾶλλον δείκνυμι ὅτι εἰμί τίς ὁ ἀήρ . ὁ δέ ἄνθρωπος βούλομαι κενός εἰμί διάστημα , ἐν ἐπειδή , φημί , κενός εἰμί νομίζω ὁ στερέω αἰσθητής σῶμα ( αἰσθητής δέ εἶπον διά ὁ μαθηματικός , τοιοῦτος δέ εἰμί καί κενός τριχῆ διαστατός ἄποιος ) , ἐπεί οὖν κενός λέγω ὁ στερέω αἰσθητής σῶμα , πᾶς δέ ὁ εἰμί σῶμα λέγω εἰμί ὁ γάρ μή εἰμί σῶμα οὐδείς εἰμί ) , διά οὗτος φημί ὅτι κενός εἰμί ἐν ὅς μηδείς εἰμί ὅλως . ἐπεί οὖν οὐ ἐναργής ἔχω ὁ αἰσθητός ποιότης ὁ ἀήρ , διά οὗτος οὐδέ εἰμί τίς αὐτός φημί , ἀλλά κενός εἰμί ὁ ὁ ἀήρ διάστημα . ἀλλά ὅτι οὐ εἰμί διάστημα ἕτερος ὁ σῶμα , οὔτε χωριστός οὔτε ἐνέργεια εἰμί , ὅς διαλαμβάνω ὁ πᾶς σῶμα , ὥστε μή εἰμί συνεχής . χωριστός μέν ἀντί ὁ δύναμαι χωρίζω , λέγω δή διάστημα ἔχω μέν σῶμα , δύναμαι δέ χωρίζω καί εἰμί κενός κατά ἑαυτοῦ , ἐνέργεια δέ διάστημα κενός σῶμα . καί οὗτος ἤτοι ἐγκατασπείρω ἐν ὁ σῶμα καί κωλύω αὐτός συνεχής εἰμί , ὥσπερ λέγω ὁ περί Δημόκριτος καί Λεύκιππος , ἤγουν μή κατασπείρω μέν ἐν ὁ σῶμα , ἀλλά εἰμί συνεχής , ἔξω δέ ὁ οὐρανός εἰμί κενός τίς κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ μάλιστα καί ὁ ὁ πολύς ἔχω φαντασία ἄπειρος2 τίς νομίζω εἰμί κενός ἔξω ὁ οὐρανός , καί ὁ Πυθαγόρειος δέ οὕτως λέγω , ὡς ἤδη εἶπον . φημί δέ καί ὁ περί Ζήνων ὁ Κιτιής οὗτος δοξάζω . ἀλλά ὁ φάσκω εἰμί μᾶλλον . Μαλλός , φημί , πιθανός λέγω ὁ φάσκω εἰμί ὁ κενός , ἢ ὁ πρός οὗτος ἐνίστημι ὁ δόξα , ὅς καί Ἀναξαγόρας ὑπάρχω . λέγω δέ εἷς μέν ὅτι κίνησις ὁ κατά τόπος οὐ ἄν εἰμί . εἶπον ὁ λόγος ὁ δοκέω ἀναιρέω ὁ ὁ κενός φύσις , καί διελέγχω ὁ “ οὖον κατά θύρα ποιέω ὁ ἀπάντησις , τίθημι νῦν καί ὁ κατασκευάζω ὅτι εἰμί ὁ κενός . καί πρῶτος γε ὁ ἀπό ὁ κατά τόπος κίνησις . οὗτος δέ διττός εἰμί , ὁ μέν κατά ὅλος ὁ δέ κατά μέρος , ἀπό ἑκάτερος κίνησις ὁ πίστις ἐπάγω , καί γίγνομαι δύο ὁ ἀπό ὁ κίνησις ἐπιχείρημα . πρῶτος δέ ἐκ ὁ κατά ὅλος κίνησις ἐπιχειρέω . ὁ γάρ διαφορά , διά ὅς οὐ εἄν εἰμί ὁ λέγω , οὐ εἰμί εἶπον . ἐπεί εἶπον ὅτι εἰμί δύο σῶμα ἐν αὐτός εἰμί , ἐνδέχομαι καί ὁποσοσοῦν ἄλλος , οὗτος κατασκευάζω ἐπάγω ὁ πρόκειμαι . ἀποκληρωτικός , φημί , ὁ δύο μέν λέγω ἐν αὐτός ἐνδέχομαι εἰμί σῶμα , πλείων δέ ἢ ἤπειρος μή ἐνδέχομαι · τίς γάρ οὗτος διαφορά ἀποδίδωμι , ὁ δύο μέν δύναμαι πλείων δέ μή ; οὐδέ γάρ μᾶλλον νῦν εἰμί πλήρης ὅτε διπλόος γίγνομαι , ἢ πρότερος ἡνίκα μόνος ὑπάρχω · ὁμοίως γάρ εἰμί συνεχής καί ὁμοίως μεστός καί πρό οὗτος , ἀλλά ὅμως δέχομαι καί ἄλλος . διά τίς οὖν οὖον πάλιν καί ἄλλος καί αὖθις ἄλλος ; καί οὕτως εἰμί ἐν ὁ μικρός ὁ μέγας · δυνατός γάρ κατατέμνω ὁ μέγας εἰς πολύς ἴσος μικρός . ὥστε , φημί , δυνατός πολύς ἴσος ἐν αὐτός εἰμί . οὖον μόνος δέ , ᾠόν καί ἄνισος , ἄνισος δηλονότι οὐ αὐτόθεν οὖον γάρ ἄν οὗτος ἴσος εἰς ἄνισος κατατέμνω . Μέλισσος μέν οὖν καί δείκνυμι ὅτι ὁ πᾶς ἀκίνητος ἐκ οὗτος . ὅτι2 ἀνάγκη κίνησις εἰμί κενός εἰμί , καί ἐκ ὁ Μέλισσος δόξα κατασκευάζω . ἐκεῖνος γοῦν ἔοικα ὁ λόγος ὁ ἀναιρέω ὁ κενός εὐθύς καί ὁ κίνησις συνανίημι ἤγουν βούλομαι ἀκίνητος εἰμί ὁ πᾶς ὁ κινέω καί ὁ κενός συναναιρέω , ὡς δή ὁ ὁ κίνησις ἔννοια εὐθύς καί ὁ κενός συνεισάγω , καί ἔμπαλιν ὁ ἀναίρεσις ὁ κενός συναναιρέω καί ὁ κίνησις . ἀλλά ὁ μέν Μέλισσος φανερός εἰμί ὁ κίνησις ἀναιρέω διά ὁ δέχομαι ὁ ἀφανής , λέγω δή ὁ μή εἰμί κενός · πολύς οὖν εὔλογος ὁ φανερός πείθω ἐκ οὗτος ὁ ἀφανής συλλογίζομαι . ἔτι δέ καί ὁ αὔξησις δύναμαι γίγνομαι διά κενός . τρίτος ἐπιχείρημα ὁ ἀπό ὁ αὔξησις , εἰμί δέ αὔξησις καί κίνησις κατά μέρος . εἰμί γάρ ὁ αὔξησις γίγνομαι προσκρίνω ὁ αὐξάνω ὁ τροφή , εἰμί δέ ὁ τροφή σῶμα , αὐξάνω δέ ὅλος διά ὅλος ὁ σῶμα , ἀδύνατος δέ ὅλος προσχωρέω ὁ σῶμα ὁ τροφή εἰμί γάρ σῶμα ἐν σῶμα ) , ἀνάγκη ἄρα κενός τις εἰμί ἐν σῶμα , ἐν ὅς χωρέω ὁ τροφή . καί ἐπείσειμι αὐτός ὁ οὐρανός ἐκ ὁ ἤπειρος πνεῦμα , ὡς ἄν ἀναπνέω καί ὁ κενός , ὅς διορίζω ὁ φύσις . Ἴσος ὁ ἔξω ὁ οὐρανός ἄπειρος2 τίς κενός ὑποτίθημι , οὗτος αὐτός καί πνεῦμα καλέω , ὡς ἐκ παράλληλος ὁ αὐτός καί κενός καί πνεῦμα λέγω . οὗτος οὖν ὁ κενός φημί ἐκ ὁ ἔξω ὁ οὐρανός ἐπείσειμι ὁ οὐρανός , ὡς δή ὁ οὐρανός ὁ κενός ἀναπνέω . ἀνα - κενός αἴτιος εἰμί ὁ διάκρισις ὁ πρᾶγμα . ὡς εἰμί ὁ κενός χωρισμός τις ὁ ἐφεξῆς καί ὁ διόρισις . ’Ev ὁ πέμπτος λόγος ὁρίζω ὁ ἐφεξῆς εἰμί ὅς μηδείς εἰμί μεταξύ συγγενής . ὁ οὖν ἐφεξῆς , φημί , ὁ μή εἰμί συνεχής , ἀλλά χωρίζω αἴτιος ὁ κενός · χωρισμός γάρ τίς εἰμί αὐτός καί διάκρισις ὁ κενός , καί ὁ διόρισις αὐτός αἴτιος . πρός δέ ὁ πότερος ἔχω δεῖ λαμβάνω τίς σημαίνω Τουό Νομάς . αὐτός ἐν ὁ ἀποδεικτικός εἶπον ὅτι ὅταν περί τις σημαίνω ὁμώνυμος φωνή ποιέω ὁ λόγος , δεῖ διαστέλλω πρότερος ὁ διά - φορός σημαίνω ὁ φωνή , εἶτα ἀφορίζω περί ποῖος αὐτός ἐγώ εἰμί ὁ λόγος , καί μετά οὗτος λοιπός ἀκόλουθος ὁ πρόβλημα προΐημι , πρώϊος ζητέω ὁ εἰμί εἰμί τίς τοιοῦτος πρᾶγμα οἷος ὑπό ὁ φωνή σός - μαίνομαι , εἶτα τίς εἰμί , ὁποῖος τίς εἰμί , διά τίς εἰμί . οἷος εἰμί περί τράγος - λάφου ὁ λόγος εἰμί , πρότερος ζητέω τίς ποτός σημαίνω ὑπό ὁ φημί - νῆς οὗτος , καί εἰμί πλείων ὁ σημαίνω , περί ποῖος νῦν αὐτός ἐγώ ὁ λόγος , εἶτα εὑρίσκω ἐφεξῆς ζητέω εἰμί εἰμί τοιοῦτος τίς πρᾶγμα οἷος ὑπό ὁ φωνή σημαίνω , εἶτα ὁ λοιπάς ἀκόλουθος . οὕτως οὖν καί ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ἐπί ἑκάτερος λόγος τίθημι ὁ τε δοκέω κατά - σκευάζω ὅτι εἰμί ὁ κενός καί ὁ ἀναιρέω , τρέπω ἐπί ὁ ἐκτίθημι ὁ ἀληθής δόξα ζητέω τίς σημαίνω ὁ ὄνομα ὁ κενός . ἔοικα γάρ οὐ εἰμί ἁπλόος τίς · φέρω γάρ καί ἐπί ὁ ὕλη , ὡς αὐτός προέρχομαι εἴρω . ὁ μέν οὖν , φημί , λέγω κενός εἰμί , ἐν ὅς μηδείς εἰμί . πᾶς γάρ ὁ εἰμί , φημί , σῶμα ὑπολαμβάνω εἰμί · ὥστε ἐν ῷ μηδείς εἰμί οὗτος κενός εἰμί φημί . πᾶς δέ σῶμα ἁπτός εἰμί φημί , πᾶς δέ ὁ ἔπειμι βάρος ἔχω ἢ κουφότης · ὥστε ἐκ συλλογισμός , φημί , συμβαίνω αὐτός λέγω κενός εἰμί ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος . ἀλλά εἰμί οὗτος εἰμί , φημί , κενός , ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος , ἐπεί καί ἐν ὁ στιγμή μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος , καί ὁ στιγμή κενός εἄν εἰμί . ἀλλά ἄτοπος ὁ στιγμή κενός λέγω , οὗτος δέ συμβαίνω αὐτός ὁ ἄτοπος διά ὁ μή προστίθημι , ὅτι κενός λέγω διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος · κἀν γάρ ὁ τόπος προστίθημι λέγω ὅτι κενός εἰμί τόπος ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος , οὐδείς ἀνύω , ἠώς εἄν μή διορίζω , εἰμί τοιοῦτος λέγω ὁ τόπος ἐν ὅς διάστημα * * * εἰμί βαρύς καί κοῦφος . ἀλλά κἀν οὕτως , φημί , ὁ κενός ὁρίζω , ὅτι διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος , ἤτοι διάστημα δεκτικός βαρύς καί κοῦφος , ὁ μέν στιγμή κενός λέγω οὗτος ἀποφεύγω , εἰς ἕτερος δέ ἄπορος ἐμπίπτω . εἰμί γάρ ὁ διάστημα οὗτος , φημί , βάρος μέν ἢ κουφότης μή ἔχω , χρῶμα δέ ἔχω ἢ ψόφος , τουτέστι σῶμα χρῴζω ἢ ψοφητικός , μήτε δέ βάρος μήτε κουφότης , οἷος εἰμί ὁ οὐράνιος , τίς εἴρω ; πότερος κενός εἰμί ὁ τοιοῦτος , ἢ οὖον ; εἶτα ἀπολογέομαι ὑπέρ αὐτός φημί ὅτι ἴσως εἄν εἶπον , ὅτι εἰμί μέν οὗτος εἰμί κενός ὁ δεκτικός βαρύς καί κοῦφος , κἀν ἄλλος τις σῶμα πλήρης εἰμί , εἴρω αὐτός κενός , εἰμί δέ ἁπλόος ὁ δεκτικός μέν ὁ τυγχάνω σῶμα μήπω μηδείς ἔχω σῶμα , οὖον κενός ὁ τοιοῦτος ἀλλά πλήρης . ἀλλά εἴτε 〈 πλλιρες εἴτε 〉 κενός ὁ τοιοῦτος εἴρω , ἄτοπος · συμβαίνω γάρ ὁ αὐτός καί κενός εἰμί καί πλήρης . κενός μέν γάρ εἰμί , εἰμί κενός εἰμί ὁ μηδείς ἔχω βαρύς ἢ κοῦφος διάστημα , πλήρης δέ πάλιν εἰμί , ἐπεί πληρόω ὁ διάστημα σῶμα καί ἕτερος δέχομαι οὖον δύναμαι · εἰμί γάρ ἄν δύο σῶμα ἐν αὐτός . εἰμί εἄν οὖν ὁ αὐτός καί πλήρης καί κενός , ἤ ὁ ὅρος ὁ κενός ὁ παρά αὐτός ἀποδίδωμι ἀναιρέω , διάστημα λέγω ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος . κατά εἷς μέν οὖν τρόπος , φημί , οὕτως ὁρίζω ὁ κενός , διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί σῶμα ἁπτός , ἁπτός δέ ὁ βάρος ἔχω ἢ κουφότης εἰμί , ἕτερος δέ , φημί , ἄλλος τρόπος ὁρίζω ὁ κενός , ἵνα οὗτος ἐκφεύγω ὁ ἄτοπος , λέγω κενός εἰμί διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί ὅλως σῶμα μηδέ μηδέ τις δωματική . ὁ αὐτός δέ οὗτος , φημί , καί ὁ ὕλη ὁ κενός λέγω οὗτος γάρ οὐδείς εἰμί ἐνέργεια σῶμα ) , ὁ αὐτός δέ οὗτος καί τόπος ὁ ὕλη φημί . ὁ μέν οὖν ὁ ὕλη κενός λέγω ἢ τόπος πάνυ γελοῖος · ὁ μέν γάρ ὕλη , φημί , οὐ εἰμί χωριστός ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ κενός , φημί , ὡς χωριστός εἰμί ὁ πρᾶγμα , οὗτος λέγω εἰμί ὁ λέγω καί κατά ἐνέργεια κατά αὐτός φύω ὑφίστημι . ὁ αὐτός δέ καί περί ὁ τόπος εἶπον , καί ὅτι ὁ τόπος μέν καί ὁ κενός οὐδείς εἰμί ὁ πρᾶγμα ὁ ἐν αὐτός , ὁ ὕλη δέ στοιχεῖον εἰμί ὁ πρᾶγμα , καί ὅσος ἄλλος εἴρω ἐν ὁ ἔμπροσθεν . ὅτι δέ οὐ εἰμί ὁ κενός διάστημα τίς ἐν ὅς μηδείς εἰμί ὅλως σῶμα , ὥσπερ ἄρτιος εἴρω , δείκνυμι ἐντεῦθεν , χράομαι δέ εἰς ἀναίρεσις ὁ κενός ὁ προαποδείκνυμι περί ὁ ὁ - ποῦ . ἐπεί γάρ , φημί , ὁ λέγω εἰμί ὁ κενός οὐδείς ἕτερος αὐτός λέγω εἰμί ἢ τόπος διαστηματικός στερέω σῶμα , δείκνυμι δέ ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος ὅτι τοιοῦτος εἰμί ὁ τόπος διάστημα εἰμί ἕτερος ὁ σῶμα καί χωριστός ἀδύνατος , οὐδέ ὁ κενός ἄρα εἰμί . ὁ γάρ κενός καί ὁ τόπος ὁ οὕτως αὐτός τίθημι ἐπίνοια μόνος ἀλλήλων διαφέρω , ὥσπερ εἴρω , καθό ὁ μέν τόπος , ὅταν ἤδη δέχομαι σῶμα , νοέω τις γάρ ὁ τόπος ) , ὁ δέ κενός , ὅταν μήπω δέχομαι σῶμα , ἐπεί ὁ γε εἰμί διάστημα ἕτερος παρά ὁ σῶμα ἀμφότερος ὑπάρχω . καί γάρ ἐκ ὁ αὐτός ἐκ ὅς εἰς ὑπόνοια ὁ εἰμί διάστημα ὁ τόπος ἔρχομαι , ἐκ οὗτος καί εἰς ὁ ὁ κενός ὑπόνοια ἔρχομαι · ὁ γάρ κατά ὁ - πως κίνησις εἰς τε ὁ ὁ τόπος ὑπόνοια ἄγω ( ὁ γάρ ὁράω ὁ κινέω ἄλλοτε ἄλλος κατέχω τόπος , καί ἐν ὁ αὐτός ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι Μένα σῶμα , εἰς ὑπόνοια ἔρχομαι ὁ εἰμί διάστημα τίς κατά ἑαυτοῦ ἄλλοτε ἀγλαός δέχομαι σῶμα ) , ἐκ ὁ αὐτός δέ πάλιν ὑπόνοια καί ὁ κενός εἰμί τίθημι . ἐπεί γάρ εἰμί κίνησις , φημί , καί σῶμα διά σῶμα οὖον χωρέω , δεῖ κενός εἰμί διά ὅς χωρέω ὁ κινέω , μήπω ἐφίστημι ὁ ἀντιπερίστασις ὁ σῶμα . ἐπεί οὖν , φημί , καί ὁ κενός καί ὁ τόπος διαστηματικός ὁ αὐτός τε εἰμί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ αὐτός αἰτία εἰς ὁ ἔννοια αὐτός ἄγω , διά ὅς λόγος , φημί , ἐλέγχω ὅτι οὐ εἰμί ὁ τόπος διάστημα , διά ὁ αὐτός δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κενός εἰμί · εἰμί γάρ εἰμί τοιοῦτος τίς κενός , ὅταν ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα , χωρέω διά ἀλλήλων ὁ διάστημα , καί διαιρέω ἀλλήλων εἰς ἤπειρος , καί ὅσος ἄλλος καί ἐν ὁ λόγος ὁ περί ὁ τόπος συνάγω . οὐκοῦν καί ἐγώ διά ὅς ἐλέγχω ὁ λόγος ὁ ἀναιρέω διάστημα εἰμί ὁ τόπος , διά οὗτος καί ὁ ἀναιρέω ὁ οὗτος κενός , ὅσος ἐπί ὁ ἴδιος λόγος , ἐλέγχω . οὗτος μέν οὖν καί διά ὁ ἤδη εἴρω ἐλέγχω εἄν ὁ κενός , ἐπεί <δὲ> καί αἴτιος αὐτός κίνησις εἰμί ὑπονοέω ὁ αἴτιος δέ ὡς χώρα τις ἐν ὅς κινέω , βούλομαι λοιπός ἐντεῦθεν δείκνυμι , ὅτι οὐδαμῇ οὐδαμῶς αἴτιος εἰμί κίνησις ὁ κενός κατά οὐδείς ὁ ἀτίων τρόπος . πρός δέ ὁ πότερος ἔχω δεῖ λαμβάνω τίς σημαίνω ὄνομα . ἐπεί ὁ ἐπί ἑκάτερος λόγος τίθημι , τρέπω λοιπός ἐπί ὁ ὁ ἀληθής ζήτησις , καί φημί ὅτι πρός ὁ μανθάνω πότερος ἔχω , τουτέστιν εἴτε εἰμί εἴτε μή εἰμί , δεῖ πρότερος μανθάνω τίς σημαίνω ὁ ὁ κενός ὄνομα , πότερος εἷς τίς ἢ πλείων , καί τίς οὗτος . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι ὁ εἰμί σῶμα οἴομαι εἰμί . Ζεύς οὗτος , φημί , εἰμί , κενός λέγω ὁ τόπος ἐν ὅς μηδείς εἰμί , ἐπεί πᾶς ὁ εἰμί σῶμα λέγω εἰμί . ἐπεί οὖν κενός εἰμί , ἐν ὅς μηδείς εἰμί σῶμα , πᾶς δέ ὁ εἰμί εἰμί σῶμα , κενός εἰμί ἐν ὅς μηδείς εἰμί . συμβαίνω ἐν ἐκ συλλογισμός ὁ εἰμί κενός , ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος · " εἰμί γάρ κενός εἰμί τόπος ἐν ὅς μηδείς εἰμί , πᾶς δέ ὁ εἰμί σῶμα εἰμί , πᾶς δέ σῶμα ἁπτός , ἁπτός δέ πᾶς | ὅς ἔχω βάρος ἢ κοῦφος ότητα , συνάγω ὅτι κενός εἰμί τόπος ἐν ὅς μηδείς εἰμί βαρύς ἢ κοῦφος . καλῶς δέ εἶπον ἐκ συλλογισμός · οὖον γάρ αὐτόθεν ἐκεῖνος οὗτος λέγω , ἀλλά λέγω κενός εἰμί ἐν ὅς μηδείς εἰμί σῶμα , ἐπεί δέ σῶμα πᾶς ἄπειμι εἰμί , ἁπτός δέ φημί ὁ ἔχω βάρος ἢ κουφότης , ἐκ ὁ παρά αὐτός λέγω συνάγω , ὅτι συμβαίνω αὐτός , ἐκ ὅς λέγω , κενός εἰμί ὁ μή ἔχω βαρύς τίς [ σῶμα ] ἢ κοῦφος . ἄτοπος δέ εἰμί στιγμή κενός . εἶπον ὅτι λέγω κενός εἰμί τόπος ἐν ὅς . βαρύς μηδείς εἰμί μηδέ κοῦφος , ἔλεγχος ὁ ὅρος λέγω ὅτι οὕτως εἄν καί ὁ στιγμή κενός εἰμί · ἐφαρμόζω γάρ καί ἐπί αὐτός ὁ ὅρος · οὐδείς γάρ εἰμί ἐν αὐτός οὔτε βαρύς οὔτε κοῦφος . Δεύς γάρ τόπος εἰμί , ἐν ὅς σῶμα εἰμί διάστημα ἁπτός . ἀντί ὁ ἐσθίω γάρ οὕτως ὁρίζω , ὅτι τόπος εἰμί διάστημα σῶμα ἁπτός ἁπτός δέ ὁ ἔχω βάρος ἢ κουφότης · ὥστε τόπος εἄν εἰμί διάστημα δεκτικός βαρύς καί κοῦφος , ἢ διάστημα βαρύς καί κοῦφος . ἀλλά οὖν φαίνω λέγω ὁ κενός εἷς μέν τρόπος ὁ μή πλήρης αἰσθητής σῶμα κατά ὁ ἁφή . τις ὁ πλήρης ἔχω . καί εἰμί πλήρης , πῶς κενός ; πλήρης οὖν ἀντί ὁ πληρόω καί δεκτικός εἰμί σῶμα αἰσθητής κατά ὁ ἁφή . Διὸ κἀν ἀπορέω ἄν τις , τίς ἄν φημί , εἰμί ἔχω ὁ διάστημα χρῶμα ἢ ψόφος . ὅτι2 κἀν οὕτως ὁρίζω , οὐδέ οὕτως ὁ ἄτοπος ἐκφεύγω · εἰμί γάρ ὁ διάστημα οὗτος , φημί , χρῶμα ἔχω ἢ ψόφος δίχα βάρος καί κουφότης , τίς εἴρω ; κενός εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα , ἢ οὖον ; οὐ ἀδύ - Νάτος δέ ὁ ὑπόθεσις . ὁ γάρ οὐράνιος σῶμα τοιοῦτος · χρῴζω γάρ καί ψόφος ἀποτελέω κατά ὁ Πυθαγόρειος κινέω , βάρος δέ καί κουφότης στερέω . ἤ δῆλος ὅτι εἰμί μέν δέχομαι σῶμα ἁπτός , κενός , εἰμί δέ μή , οὖον . εἴρω , φημί , πρός ὁ λόγος οὗτος , ὅτι εἰμί μέν κενός οὗτος λέγω , ὁ χωρίζω ἁπτός σῶμα , αὐτός δέ εἶπον βαρύς καί κοῦφος , ἄν ἄλλος τίς σῶμα ἔχω , δῆλος ὅτι κενός εἰμί πλήρης γάρ οὗτος φάω - μέν ὁ ἔχω βάρος ἢ κουφότης ) , εἰμί δέ κενός εἴρω , ἐν ὅς μηδείς εἰμί ὅλως , οὐ ἄν εἰμί ὁ τοιοῦτος κενός . ὁ δέ συμβαίνω ἑκάτερος εἶπον · ἢ γάρ ὁ ὁρισμός ὁ κενός ἐλέγχω , ἢ ὁ αὐτός πλήρης εἰμί καί κενός . ἄλλος δέ τρόπος , ἐν ὅς μηδείς εἰμί , μηδέ οὐσία τις σωματικός . ὅτι2 κατά ἄλλος τρόπος ὁρίζω ὁ κενός , διάστημα ἐν ὅς μηδείς εἰμί μήτε σῶμα μήτε σωματικός τίς , οἷος ποιότης ἢ δύναμις ἤ τίς ἄλλος ὁ φυσικός . οὗτος δέ , φημί , καί ὁ ὕλη κενός λέγω καί τόπος , ἐπεί μηδείς εἰμί ἐνέργεια ὁ φυσικός σῶμα , ὕλη δέ δηλονότι οὖον ὁ πρῶτος , ἀλλά ὁ ποσόω . ὅτι δέ οὖον αὐτός εἰμί ὁ ὕλη ὁ τόπος ἢ ὁ κενός , πολλάκις δείκνυμι . ἐπεί δέ περί ὁ τόπος διά-ὁρίζω , καί ὁ κενός τόπος ἀνάγκη εἰμί , εἰμί εἰμί στερέω σῶμα . ἐντεῦθεν λοιπός δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ κενός “ οὔτε χωρισμός - νοῦς οὔτε άχωστος ” . πρῶτος δέ φημί , ὅτι ὅς ἀποδείκνυμι μή εἰμί ὁ τόπος διάστημα , οὗτος δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κενός · οὐδέ γάρ διαφέρω οὗτος ὁ τόπος ὁ κενός , εἰμί μή ἐπίνοια μόνος καί σχέσις , ἐπεί ὁ γε ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί . δείκνυμι δέ , φημί , ὅτι ὁ τόπος , ὡς μέν πέρας , εἰμί , ὡς δέ διάστημα τίς αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἕτερος ὁ ἐγγίγνομαι σῶμα , οὐ εἰμί . ὥστε οὐδέ ὁ κενός εἄν εἰμί . Φανερός ὅτι οὗτος μέν κενός οὐ εἰμί , οὔτε χωρίζω οὔτε ἀχώριστος . χωρίζω μέν , οἷος αὐτός κατά ἑαυτοῦ πάντῃ σῶμα στερέω , οἷος ὁ ἔξω ὁ οὐρανός τις λέγω , ἀχώριστος δέ , ἤϊος ὁ κατακερματίζω ἐν ὁ σῶμα , οἷος ὁ ὁ ἄτομος ὑποτίθημι εἰμί λέγω , ὅς τῆ παρεμπλοκή πρός ὁ ἄτομος συνίστημι ὁ σῶμα , ἤ , ὅσπερ καί μᾶλλον , ὅτι οὐδέ τοιοῦτος κενός εἰμί , ὅσπερ ἴδιος μέν ἔχω φύσις διά · στῆμα εἰμί τριχῆ διαστατός ἕτερος παρά ὁ σῶμα , ἀεί δέ πλήρης εἰμί . ἀλλά εἰμί δείκνυμι ἐγώ ὅτι ὁ τόπος εἰμί τοιοῦτος τριχῆ εἰμί διαστατός κατά ἑαυτοῦ , εἰμί δέ ὁ κενός αὐτός ὁ τόπος κατά ὁ ὑπόκειμαι , δῆλος ὅτι εἰμί ὁ οὕτως ἀχώριστος κενός , ὅς κατά ἑαυτοῦ μέν οὐδέποτε εἰμί χωρίζω σῶμα , ἀλλά ἀεί πλήρης εἰμί , ἕτερος μέντοι ὁ ὕπαρξις ἔχω παρά ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα . ὁ γάρ κενός οὖον σῶμα , ἀλλά σῶμα διάστημα βούλομαι λεται εἰμί . ἐπεί ὁ κενός . φημί , διάστημα εἰμί σῶμα , τουτέστι δεκτικός σῶμα , τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ τόπος κατά ὁ ὁ διάστημα τόπος ἄγω - μένος εἰμί , δείκνυμι δέ ὅτι ὁ διάστημα ὁ τοπικός οὔτε χωριστός οὔτε ἀχώριστος δύναμαι εἰμί , δῆλος ὡς οὐδέ ὁ κενός ἄν εἰμί οὔτε ὡς χωριστός οὔτε ὡς ἀχώριστος . Διὸ καί ὁ κενός δοκέω τίς εἰμί , ὅτι καί ὁ τόπος , καί διά ὁ αὖος ὁ . ὅτι2 , φημί , αὐτός εἰμί ὁ τόπος καί ὁ κενός , δῆλος ἐκ ὅς καί διά ὅς αἴτιος εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ εἰμί ὁ τόπος διάστημα , διά ὁ αὐτός καί εἰς ὁ περί ὁ κενός ἔννοια ἔρχομαι · ὁ γάρ κατά τόπος κίνησις καί οὗτος ἐκεῖνος αἰτία ὁ ὑπόνοια γίγνομαι . ὁ τε γάρ ὁ τόπος διάστημα εἰμί λέγω ἐκ ὁ ὁράω ἄλλοτε ἄλλος ἐν ὁ αὐτός ἐγγίγνομαι σός · οἷος ἐν ὁ ἀμφορεύς , εἰς ὁ ὑπόνοια οὗτος ἔρχομαι , καί ὁ ὁ κενός εἰμί λέγω διά ὁ μή ἄν εἰμί ὁ κατά τόπος κίνησις , εἰμί μή κενός εἰμί · οὖον γάρ χωρέω σῶμα διά σῶμα . αἴτιος δέ ὁ κίνησις οἴομαι ὁ κενός οὕτως ὡς ἐν ῳ κινέω . ὅτι2 ὁ ὁ κενός οἴομαι εἰμί αἴτιος αὐτός οἴομαι εἰμί ὁ κινέω - σέως οὕτως ὡς ὁ ἐν ὅς κινέω , τουτέστιν ἐπί ὅς . καί ἐκ οὗτος δέ δῆλος ὅτι ὁ κενός τοιοῦτος εἰμί , οἷος καί ὁ τόπος φημί εἰμί . οὐδείς δέ ἀνάγκη , εἰμί κίνησις εἰμί , εἰμί κενός . ἐλέγχω ὁ κενός ὁ αὐτός λόγος ὅς καί ὁ τόπος ὁ ὡς διάστημα , ὁρμάω μέν ἐντεῦθεν εἰς ὁ αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ κενός δείκνυμι ὅτι οὖον - δαμάζω οὐδαμῶς εἰμί , πρότερος δέ ὁ λόγος , διά ὅς ἐπιχειρέω δείκνυμι ὅτι εἰμί ὁ κενός , βούλομαι ἐλέγχω καί δείκνυμι ὅτι οὐδείς ἔχω ἀναγκαῖος . εἰμί δέ τέσσαρες , ὁ ἀπό ὁ κίνησις , ὁ ἀπό ὁ αὔξησις , ὁ ἀπό ὁ γλεῦκος , καί ὁ ἀπό ὁ τέφρα . καί τέως ὁ ἀπό ὁ κατά τόπος κινέω - σέως λόγος δείκνυμι μηδείς ἔχω ἀναγκαῖος . εἰμί δέ ὁ λόγος οὗτος · εἰμί κίνησις εἰμί καί μή χωρέω σῶμα διά σῶμα , εἰμί κενός , ἀλλά μήv ὁ πρότερος , καί ὁ δύο ἄρα . πρῶτος μέν γάρ , φημί , εἰμί καί τις κίνησις δήω κενός , οἷος ὁ κατά τόπος , οὖον δήπου καί πᾶς κτῆσις κενός δήω εἰς ὁ γίγνομαι . ὁ γοῦν ἀλλοίωσις τόπος παντελῶς οὖον προσδέω · ὁ γάρ ἀλλοιόω , ὅσος ἐπί ὁ ἀλλοιόω , οὐδείς προσδέω τόπος · καί γάρ ἀκίνητος εἰμί κτάομαι τόπος ἀλλοιόω ἄν . ἀλλά οὐδέ εἰμί ὁ κατά τόπος εἰμί κίνησις , εὐθύς ἀνάγκη καί κενός εἰμί · δύναμαι γάρ ἀντιμεθίστημι ἀλλήλων ὁ σῶμα ἀμείβω ὁ ἀλλήλων τόπος , καί οὖον προσδέω κενός διάστημα χωρίζω αὐτός . καί οὗτος μέν καί ἐπί ὁ κατά εὐθύς κίνησις εἰμί ὁράω , μάλιστα δέ εἰμί προφανής ἐν ὁ ὁ συνεχής δίνη , ὡς ἔχω ἐπί ὁ Ἀρατείας σφαῖρα καί ἐπί ὁ ἐν ὁ λεκάνη κινέω ὕδωρ · οὗτος γάρ οὖον διά κενός κινέω ὁ γάρ αὐτός κατέχω τόπος κατά ὁ οἰκεῖος ολότητα ) , ἀλλά κις - νέομαι ὁ μέρος ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ οἰκεῖος τόπος . καί τίς λέγω ἐπί ὁ κύκλος κινώ ; καί γάρ ὁ κατά εὐθύς κινέω , ὡς ἤδη εἶπον , οὗτος κινέω ὁ τρόπος κενός μή δήω · ἐάν γάρ ὁ δάκτυλος καθίημι ἐν ὕδωρ κινέω , καί ἁπλόος πᾶς ὁ ἐν ὕδωρ κινέω κινέω μέν κατά τόπος ὁ κατά εὐθύς κίνησις , οὖον διά κενός δέ κινέω οὐδέ εἰμί τηλικόσδε κενός χωρίζω ἐν ὁ ὕδωρ , οἷος εἰμί ὁ ὁ ἰχθύς , ὁ ὁ κῆτος σῶμα οὗτος γάρ ἐναργής ) , ἀλλά ἀντιμεθίστημι ἀεί ὁ ὕδωρ ὁ κινέω , καί ἑκάτερος ὁ ὁ ἕτερος τόπος καταλαμβάνω . εἰμί μέν γάρ διά στερρός καί ἀντίτυπος σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις , εἰκότως νομίζω εἄν διά κενός κινέω ὁ κινέω , διά ὁ μή ῥᾴδιος εἰμί ἐπί οὗτος ὁ ἀντιπερίστασις , εἰμί δέ διά ὑγρός ὁ κίνησις γίγνομαι , ὕδωρ λέγω καί ἀήρ , οὐ ἀναγκαῖος εἰσάγω ὁ κενός διά ὁ κίνησις · τέμνω γάρ ὁ διά ὅς ὁ κίνησις καί ἀντιπαραχωρέω ὁ ἑαυτοῦ τόπος ὁ κινέω , οὕτως ὁ κίνησις γίγνομαι . ἐκ δέ οὗτος ὁ ἐπιχείρημα , ὅτι μέν οὐ ἀναγκαῖος κίνησις εἰμί εἰμί τίς χωριστός κενός πάντῃ σῶμα στερέω , δείκνυμι , ὅτι δέ ἁπλόος οὐ εἰμί , οὐδέπω ἐκ οὗτος δείκνυμι · τίς γάρ εἰμί καί μή διά κενός μέν ὁ κίνησις γίγνομαι , εἰμί δέ τίς καί ἄλλως κενός κατά ἑαυτοῦ χωρίζω ; ὅτι μέν οὖν , ὡς εἶπον , κίνησις εἰμί ἐνδέχομαι μή εἰμί κενός χωριστός , ἱκανῶς διά οὗτος δείκνυμι , ὅτι δέ οὐδέ ἀχώριστος εἰμί κενός κατά ὁ τρόπος ὅς ἐγώ εἶπον , ὅσπερ ὁ μέν ἴδιος λόγος διάστημα εἰμί κενός πᾶς σῶμα , οὐδέποτε δέ χωρίς εἰμί σῶμα , ἀλλά ἀεί πληρόω σῶμα τις , οὖον δείκνυμι διά ὁ λόγος οὗτος , ἀλλά ἐναντίος καί ἀναγκαῖος εἰμί ἐκ ὁ εἴρω · ὅταν γάρ φημί μή δήω κενός ὁ κινέω , ἀλλά ἀντιμεθίστημι καί ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ὁ μόριον ὁ ἴδιος τόπος , τίς ἄλλος φημί ἀντιπαραχωρέω ἀλλήλων ἢ ὁ διά - στῆμα ἐν ὅς εἰμί ; εἴρω δέ ἱκανῶς ἐν ὁ περί τόπος λόγος περί οὗτος . δεύτερος εἰμί ἀπορία ὁ ἐκ ὁ πύκνωσις καί μάνωσις ὁ σῶμα , ὅς εἰμί παράδειγμα ὁ ἐπί ὁ γλεῦκος συμβαίνω καί ὁ ἀσκέω · λέγω γάρ πυκνόω ὁ σῶμα χωρέω εἰς ὁ ὑπάρχω | εἰμί αὐτός κενός . ὁ φημί οὖν ὅτι οὔτε ἀναγκαῖος οὔτε ἀληθής ὁ λέγω οὗτος γίγνομαι ὁ πύκνωσις . ἐνδέχομαι γάρ , φημί , πυκνόω ὁ σῶμα μή εἰς ὁ ἔνειμι κατά ἐνέργεια κενός , ἀλλά ὁ ἐκθλίβω καί ἐκπυρηνίζω ὁ λεπτομερής ἐν αὐτός σῶμα , εἶτα εἰς ὁ ἐκεῖνος τόπος χωρέω , ὅσπερ καί ἔπειμι οἶνος γίγνομαι · ὁ γάρ ἐκ ὁ ἀσκέω πίλησις ἐξακοντίζω ὁ νάπος - λαμβάνω λεπτομερής οὐσία εἴτε ἀερώδης εἴτε καί ἄλλος τις , οἷος ἀτμιδώδης ἢ πενματώδης , τοιοῦτος δέ ὁ γλεῦκος · οὗτος οὖν πιλέω ὁ οἶνος καί εἰς μικρός ὄγκος συστέλλω χωρέω ὑπό ὁ αὐτός πίθος μετά ὁ ἀσκός , ὅς καί πρό ὁ ἀσκός πληρόω . καί ἄλλως πολύς ὁ πνευματώδης ἐν ὁ γλεῦκος , ὡς δηλόω καί ὁ ἀφρός ὅς κινέω ὁ πνεῦμα πολύς μεταξύ ἐναπολαμβάνω ἀήρ , ὡς δηλόω ὁ πομφός - λυγες · κωλύω οὖν ὁ κίνησις ὑπό ὁ ἐκ ὁ ἀσκός πίλησις ἐκδιαφορέω , ὡς εἴρω , ὁ ἐναπολαμβάνω ἀήρ , καί οὕτως εἰς ὁ ἐκεῖνος τόπος χωρέω ὁ ὁ οἶνος μόριον . καί ἀλόω δέ ἀεί ἐγκεράννυμι λεπτός τίς σῶμα ὁ παχυμερής , διό ὕδωρ πιλόω ἀήρ ἐκθλίβω - μένω καί ἀήρ πῦρ , γῆ δέ καί ὕδωρ καί ἀήρ . “ διό πυρός πίλησις οὐ εἰμί ” , ὅς φημί ὁ Θεμίστιος · οὖον γάρ ἔχω τίς λεπτομερής ὅς ἐμπεριέχω . τρίτος εἰμί ὁ ἄπορος ἰάομαι αὔξησις εἰμί , εἰμί κενός · σῶμα γάρ οὖον χωρέω διά σῶμα . αὐξάνω δέ ὁ αὐξάνω ὁ τροφή χωρέω εἰς αὐτός καί προσκρίνω ὁ αὐξάνω · ἀνάγκη οὖν , εἰμί μή χωρέω σῶμα διά σῶμα , ἐν ὁ κενός ὁ αὐξάνω χωρέω ὁ αὔξων ὁ οὖν Ἀριστοτέλης πρότερος αὔξησις καταχρηστικός λαμβάνω πᾶς ἁπλόος ὁ ἐκ μικρός εἰς μείζων μεταβολή , οὕτως ἔλεγχος ὁ λόγος , ὕστερος δέ οὐδέ ἐπί ὁ κύριος αὔξησις ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἀπορία δείκνυμι . πρῶτος μέν γάρ , φημί , οὐ ἀνάγκη πᾶς ἁπλόος ὁ ἐκ μικρός εἰς μείζων ἐπίδοσις εἰσέρχομαι τις ἐν ὁ αὐξάνω γίγνομαι · ἐπί γάρ ὁ ἐκ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβολεύς μείζων μέν ἐκ μικρός γίγνομαι , οὐδείς δέ δήω ὁ ἐπεισέρχομαι καί αὐξάνω . ὥστε οὐδέ διά κενός ὁ αὔξησις γίγνομαι · διά οὗτος γάρ δοκέω ὁ αὐξάνω ἀκολουθέω ὁ κενός , διά ὁ εἰσέρχομαι τις σῶμα ὁ αὔξησις γίγνομαι . εἰμί δέ τις εἶπον ἀλλά ἔξωθεν μείζων ὁ ὄγκος γίγνομαι κενός τις καταλαμβάνω χώρα , οὐ ἔχω οὗτος ἐκ ὁ λόγος δείκνυμι ἀναγκαῖος · ὥσπερ γάρ ὅδε ὁ ὕδωρ μεταβάλλω εἰς ἀήρ ἐκ μικρός εἰς μείζων ὄγκος μεταβάλλω , οὕτως καί ἄλλος τις ἀήρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλω εἰς μικρός ὄγκος συστέλλω , καί οὕτως ἀνίσωσις καί ἀνταπόδοσις γίγνομαι . εἰκότως δέ ὁ Ἀριστοτέλης οὖον μόνος ἐπί ὁ κύριος αὔξησις ἔλεγχος ὁ λόγος , ὥσπερ ἐφεξῆς ποιέω , ᾠόν καί ἐπί ὁ ἐκ μικρός εἰς μείζων ὄγκος μεταβολεύς , ὅστις γίγνομαι κατά γένεσις καί φθορά · οὐδέ γάρ ἐκεῖνος ὁ τρόπος ὁ αὔξησις ζῶ - τοῦντες , ὅπως γίγνομαι οὗτος ἀπορέω οὐδείς γάρ νῦν περί οὗτος λόγος ) , ἀλλά δείκνυμι βούλομαι ὅτι εἰμί κενός χράομαι ὁ ἐπί ὁ αὔξησις ἀπορέω , ὅτι εἰμί γίγνομαι σῶμα ἐκ μικρός μείζων , ἀνάγκη δέ ὁ εἰς ὁ μείζων ὁ σῶμα ἐπίδοσις σῶμα τις εἰσέρχομαι καί προσκρίνω γίγνομαι , ἀνάγκη κενός εἰμί . πρός οὖν ὁ δείκνυμι ὅτι εἰμί κενός οὐδείς διαφέρω ὁ ὁ αὔξησις τρόπος , ἀλλά ὅτι ἁπλόος εἰμί τις ὁ εἰς ὁ μείζων Ἐπίδοσις , οὗτος δέ ἀνάγκη διά κενός γίγνομαι . ὡς πρός οὗτος οὖν ὁ ἔννοια καί οὗτος χράω ὁ ἀπαντάω . καί ἄλλως εἰμί μέν αὔξησις λέγω πᾶς ἁπλόος ὁ εἰς μείζων ὄγκος ἐπίδοσις , οὕτως ἐλέγχω , εἰμί δέ ὁ κύριος λέγω αὔξησις , πρός οὗτος οὗτος φημί . συμπεριλαμβάνω δέ ὁ ἐκ ὁ αὔξησις ἀπορία καί ὁ ἐκ ὁ εἰς ὁ τέφρα ἐκχέω ὕδωρ , καί κοινῶς ἀμφότερος ἔλεγχος καί φημί ὅτι ὁ περί ὁ αὔξησις λόγος καί ὁ εἰς ὁ τέφρα ἐκχέω ὕδωρ αὐτός ἑαυτοῦ ἐμποδίζω , τουτέστι συμποδίζω καί καταβάλλω καί αὐτός διά ἑαυτοῦ ἐλέγχω . κοινός γάρ , φημί , εἰμί ἀπορία ὁ φυσικός εἰς ὁ περί αὔξησις λόγος , καί δοκέω τέσσαρες τις ἄτοπος εἷς πάντως μή ἀποφυγγάνω , ἢ μή εἰμί αὔξησις ἢ μή σῶμα εἰμί ἢ μή σῶμα γίγνομαι ὁ αὔξησις ἢ σῶμα χωρέω διά σῶμα , ἐπιχειρέω ἐκεῖνος λύω οὗτος ὁ ἀπορία εἰμί μέν ὁ κενός ὑποτίθημι , οὐδείς δέ μᾶλλον διά οὗτος ὁ ἀπορία λύω , εἰμί μή καί ἐπιτείνω · ὥστε οὔτε ὁ κενός δείκνυμι ὑπάρχω οὔτε ὁ ἀπορία ἐπιλύω . ἄνωθεν δέ πάλιν λέγω · ζητέω ὁ φυσικός πότερος εἰμί αὔξησις ἢ οὐ εἰμί ; ἀλλά ὁ εἰμί αὔξησις ἐκ ὁ ἐνάργεια ἀνάγκη ὁμολογέω . πότερος οὖν πάλιν σῶμα εἰμί ὁ αὔξησις ἢ ἀσώματος ; ἀλλά ὅτι ὁ σῶμα εἰμί ὁ αὐξάνω ὁ ἐνάργεια μαρτυρέω . ἀρά οὖν ὁ αὐξάνω ὡς ὕλη σῶμα εἰμί ἢ ἀσώματος ; ἀλλά καί οὗτος πρόδηλος · σῶμα γάρ ὁ τροφή . εἰμί τοίνυν καί αὔξησις εἰμί καί σός μα καί σῶμα , ὁ δέ αὐξάνω ὅλος προσκρίνω ὁ αὐξάνω , ἐπεί καί ὅλος διά ὅλος αὐξάνω ὁ αὐξάνω , ἀνάγκη σῶμα διά σῶμα χωρέω . οὗτος δέ ἀδύνατος · ἄπορος ἄρα πανταχόθεν ὁ περί αὔξησις λόγος . οὗτος οὖν , φημί , ὁ περί αὔξησις ἀπορία ἐπιλύω βούλομαι ὑπόθεσις ἀναπόδεικτος ὑποτίθημι , ὅτι εἰμί ὁ κενός εἰμί γάρ , φημί , κενός ἐν ὁ σῶμα ὁ τροφή εἰς ἐκεῖνος χωρέω , οὕτως ποιέω ὁ αὔξησις ) , καί δοκέω οὗτος καί ὁ ὑπάρχω ὁ αὐξάνω φυλάσσω , λέγω δή ὁ καί εἰμί αὔξησις καί σῶμα καί σῶμα , καί ὁ ἄτοπος ἐκφεύγω , ὁ χωρέω σῶμα διά σῶμα . ἀλλά οὗτος , φ εἰμί , ὁ λόγος αὐτός ἑαυτοῦ καταβάλλω καί αὐτός ἑαυτοῦ ἀναιρέω · ἐκεῖνος μέν γάρ οἴομαι ὅτι εἰμί ὑποθέω διά κενός γίγνομαι ὁ αὔξησις , ι σῴζω ὁ περί αὔξησις λόγος , ὡς μή εἄν ἄλλως αὔξησις γίγνομαι ἢ διά κενός , αὐτός δέ ὁ νηντίος φημί ὅτι εἰμί κενός εἰμί καί διά αὐτός ὁ αὔξησις γίγνομαι , οὐδέ ἄν ὅλως εἰμί αὔξησις . εἰμί μέν γάρ ὅλος διά ὅλος αὐξάνω ὁ αὐξάνω , ὥσπερ καί ὁ ἐνάργεια ἔχω , δεῖ ὅλος προσκρίνω ὁ τροφή , προσκρίνω δέ ὁ σῶμα ὁ τροφή οὐ λωλός , ὅς φημί , ἢ ὁ χωρέω εἰς ὁ ἐν αὐτός κενός , δεῖ ἄρα ὅλος διά ὅλος ὁ σῶμα κενός εἰμί · καθό γάρ οὐ εἰμί κενός , οὖον προσκρίνω δηλονότι ἐκεῖνος ὁ τροφή , ὥστε οὐδέ αὐξάνω ἐκεῖνος . ἀλλά μήv ὅλος διά ὅλος αὐξάνω ὁ αὐξάνω · δεῖ ἄρα ὅλος εἰμί κενός . οὗτος δέ ἄτοπος . εἰμί δέ μή εἰμί ὅλος διά ὅλος κενός , ὁ εἴσειμι τροφή ἀναπλήρωσις εἰμί ὁ κενός μόνος καί οὐ αὔξησις · ἀδύνατος ἄρα διά κενός γίγνομαι ὁ αὔξησις . οὔτε ἄρα ὁ κενός δείκνυμι ὑπάρχω , ἀλλά ἀναπόδεικτος ὑποτίθημι , καί εἰς ἀπορία ὁ περί αὔξησις οὐ ἀναιρέω , ἀλλά καί ἐπιτείνω . ὁ αὐτός δέ λόγος καί ἐπί ὁ τέφρα · ἐπεί γάρ ὁράω καί ὁ τέφρα ὅλος διά ὅλος ὑγραίνω καί ὁ ὕδωρ ὅλος διά ὅλος υͅελαινόuι-:νον , ἀνάγκη πᾶς ὅλος κενός . εἰμί ὁ ὕδωρ καί ὅλος κενός εἰμί ὁ τέφρα , εἰμί γε εἰς ὁ κενός ὁ ἀλλήλων χωρέω , οὗτος δέ γελοῖος . καί εἰμί εἰς ὁ κενός ὁ ἀλλήλων χωρέω ὁ ὕδωρ καί ὁ τέφρα , ὁ μέν τέφρα εἰς ὁ ὁ ὕδωρ ὁ δέ ὕδωρ εἰς ὁ ὁ ιέφ Ἥρα , διά τίς μή πολύς πρότερος εἰς ὁ κενός ὁ ἑαυτοῦ ἐκ ἀρχή χωρέω ; εὔλογος γάρ ὁ ὕδωρ ὑγρός εἰμί εἰς ὁ κενός ὁ ἑαυτοῦ χωρέω , ἢ ὁ τέφρα εἰς ὁ ὁ ὕδωρ . ὅλος μέν οὖν πᾶς κίνησις οὐδαμῶς . Τέως ὁ καθόλου καί ἀπροσὸιόρισ-ον ὁ ἀπόφανσις ἔλεγχος · λέγω γάρ ἁπλόος οὕτως ὅτι εἰμί εἰμί κίνησις , εἰμί κενός . ὁ οὖν οἴομαι , φημί , ἢ λέγω πᾶς κίνησις αἴτιος εἰμί ὁ κενός , γελοῖος · οὖον γάρ δήπου καί ὁ ἀλλοίωσις κίνησις εἰμί τόπος ἢ κενός προσδέω . διό καί Μέλισσος λανθάνω · ἐκεῖνος γάρ ἤπειρος εἰμί ὁ πᾶς ὑποτίθημι ἀποφαίνω καί ἀκίνητος εἰμί οὖον γάρ ἔχω ποῦ κινέω ) · λανθάνω οὖν ἐκεῖνος ὅτι ἀλλοιόω δύναμαι τόπος μή προσδέω , καί οὕτως οὐ ἄν εἰμί ἀκίνητος . οὖον μόνος δέ , φημί , ἀλλοιόω δυνατός ἕτερος τόπος μή προσδέω παρά ὁ ἐν ὅς εἰμί , ἀλλά καί κατά τόπος κινέω , ἐπεί καί περί ὁ κατά τόπος κίνησις ἐκεῖνος δοκέω λέγω . καί οὗτος σαφής ἐπί ὁ κατά κύκλος κινέω ἐν ὁ αὐτός γάρ στρέφω τόπος ) , ἀλλά καί κατά εὐθύς κινέω δυνατός κενός μή εἰμί , ἀντί-περιίστημι ἀλλήλων ὁ τε κινέω καί ὁ ἐν ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι . ἐνδέχομαι δέ καί πυκνόω μή εἰς ὁ κενός , ἀλλά διά ὁ ὁ ἔνειμι ἐκπυρηνίζω . ὅτι2 οὐδέ ὁ δύο ἀπορία ἔχω τίς ἀναγκαῖος , ὁ ἀπό ὁ οἶνος καί ὁ πίθος · ἐνδέχομαι γάρ πιλέω ὁ οἶνος οὐ εἰς προυπάρχω ἐν αὐτός κενός , ἀλλά εἰς ὁ τόπος ὁ ἐκπυρηνίζω ἐκ αὐτός λεπτωμ - ρεστέρων σῶμα . ὁ δέ ἐκπυρηνίζω ἐκ μεταφορά ὁ πυρήν εἴρω , ὁ ὑπό ὁ θλῖψις ὁ δάκτυλος ἐξακοντίζω . πυρήν δέ λέγω κύριος ὁ ὁ ἐλαία γίγαρτον , ἐκ οὗτος δέ καί πολύς ἄλλος . καί αὐξάνω οὖον μόνος εἰσέρχομαι τις ἀλλά καί ἀλλοιόω , οἷος εἰμί ἐκ ὕδωρ γίγνομαι ἀήρ . Τρίτος ὁ ἀπό ὁ αὔξησις ἔλεγχος λόγος , καί τέως , ὡς εἶπον , κοινός χράομαι ὁ αὐξάνω , πᾶς ἁπλόος ὁ εἰς μείζων ὄγκος μεταβολή αὔξησις λέγω . ἤ γάρ οὐ αὐξάνω ὁστισοῦν , ἢ οὖον σῶμα . H ὁ φυσικός ἀπορία , ὅς λύω ἐπιχειρέω ὁ κενός ὑποτίθημι . οὗτος οὖν , φημί , ὁ ἀπορία ἀξιόω λύω ὁ ὁ κενός ὑποτίθημι , οὖον μέντοι δείκνυμι , ὅτι εἰμί κενός . οὖον γάρ ἐπεί εἰμί αὔξησις , ἀνάγκη κενός εἰμί , ἀλλά ὁ αἰτία ὁ τρόπος ὁ αὔξησις ζητητέος · οὐδέ γάρ ὑποτίθημι εἰμί ὁ κενός λύω ὁ περί ὁ αὔξησις ἀπορία . ἤ πᾶς εἰμί ὁ σῶμα ἀναγκαῖος κενός , εἰμί πάντῃ αὐξάνω καί αὐξάνω διά κενός . ὅτι2 οὖον λύω ὁ ἀπορία ὑποτίθημι ὁ κενός · εἰμί γάρ διά κενός τις γίγνομαι ὁ αὔξησις , ἀνάγκη ὁ ὅλος κενός εἰμί , εἰμί γε πᾶς ὁ σῶμα προσκρίνω . ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ τέφρα εἴρω . ὅτι2 δέ οὐ εἰμί κενός οὗτος χωρίζω , ὡς ἔνιοι φημί , λέγω πάλιν . δείκνυμι ὅτι ὁ ὁ κενός συνάγω λόγος οὐδείς ἔχω ἀναγκαῖος , βούλομαι λοιπός ἐντεῦθεν αὐτός ἀναιρέω ὁ ὁ κενός φύσις . καί ἐπεί ὁ κενός ἤτοι χωρίζω λέγω εἰμί ὁ λέγω ἢ ἀχώριστος , ἠχώ - ριστον δέ ἤτοι ὁ δύναμις καί κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος κενός ἀεί δέ πλήρης σῶμα , ὡς ἄν ὁ ὁ διάστημα λέγω εἰμί τόπος εἶπον εἄν εἰμί κενός , ἢ ὁ κατασπείρω ἐν ὁ σῶμα , ὡς ὁ | περί Δημόκριτος λέγω , πρότερος δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί κενός χωρίζω καί μηδείς ἔχω σῶμα . καί ἐπεί ὁ ὁ κενός λέγω εἰμί αἴτιος αὐτός κίνησις λέγω ἵημι οὖον γάρ ἄν εἰμί κίνησις μή εἰμί κενός ) , δείκνυμι πρότερος ὅτι οὐδαμῇ οὐδαμῶς αἴτιος κίνησις δύναμαι εἰμί ὁ κενός , οὔτε ὡς ποιητικός ἵημι ὡς τελικός οὔτε ὡς ὁ ἐν ὅς , ἤτοι ὁ διά ὅς , λέγω δή ὅτι ὥσπερ φημί νῦν ὁ κίνησις ἐν μέγεθος γίγνομαι , οὐ οὕτως καί διά κενός δυνατός εἄν γίγνομαι . καί πρότερος γε δείκνυμι , ὅτι οὐ ἐνδέχομαι εἰμί ὁ κενός ποιητικός αἴτιος κίνησις . ἐπεί γάρ ὁ κενός πάντῃ ὅμοιος αὐτός ἑαυτοῦ εἰμί καί διαφορά οὐδείς ἔχω πρός ἑαυτοῦ , ὁράω δέ ὁ κατά φύσις κινέω διάφορος κινέω κινέω ὁ μέν γάρ πῦρ κατά φύσις ἄνω κινέω , ὁ δέ γῆ κάτω ) , δῆλος ὅτι οὐ ἄν ὁ διάφορος , μᾶλλον δέ ἐναντίος , ὁ αὐτός ποιητικός εἰμί αἴτιος · ὁ γάρ ἐναντίος ὁ ἐναντίος εἰμί ποιητικός αἴτιος . νῦν μέν γάρ ἐγώ ὁ φυσικός ῥοπή ποιητικός αἴτιος ὁ κίνησις λέγω ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος αἴτιος ἀποδίδωμι ( ὁ μέν γάρ κοῦφος ὁ ὄνος κίνησις αἴτιος , ὁ δέ βαρύς ὁ κάτω ) , εἰμί δέ ὁ κενός ποιητικός εἰμί αἴτιος ὁ κίνησις , οὐ ἄν εἰμί δίφορος κίνησις , μᾶλλον δέ οὐδέ εἄν εἰμί ὅλως κίνησις . ποῦ γάρ κινέω ὁ ἐντίθημι ἐν αὐτός σῶμα ; εὔλογος πανταχοῦ · πάντῃ γάρ ὅμοιος ὁ κενός . ὥστε ἅμα καί ἄνω καί κάτω ὁ πῦρ κινέω καί ὁ λοιπός , οὗτος δέ ἀδύνατος . ὥστε στάσις μᾶλλον εἄν εἰμί αἴτιος ὁ κενός , οὖον κίνησις . ἀδύνατος ἄρα ποιητικός αἴτιος κίνησις ἵημι ὁ κενός . ἀλλά οὐδέ ὡς τελικός ἄν εἰμί κίνησις αἴτιος , λέγω δή ὡς ἐφετός · ὁ αὐτός γάρ πάλιν εἴρω . ὁ μέν γάρ φυσικός κινέω διάφορος · διάφορος ἄρα καί ὁ τέλος · ὁ δέ κενός πάντῃ εἰμί ἀδιάφορος · . τίς οὖν μᾶλλον ὁ · πδρ ἐπί ὁ ἄνω ἢ ὁ κάτω κ̓̀ινrιθŕισεται·̀ πανταχοῦ γάρ ὁ τέλος καί ὁ ὀρεκτός . ἢ οὖν οὐδέ ὅλως κινέω ( ὅμοιος γάρ ὁ κενός ἑαυτοῦ , ὥστε ὅπου ἐάν ἐντίθημι , ἔχω ὁ τέλος καί ὁ ὀρεκτός ) , ὁ εἰμί κινέω - σέτα , ἐντεῦθεν πανταχοῦ κινέω · τίς γάρ μᾶλλον ἄνω ἢ κάτω ἢ ἐπί ὁ λοιπός ; ὁ γάρ ὀρεκτός , ὡς εἶπον , πανταχοῦ . ὥστε διασπάω . καί περί ὁ μέρος ὁ αὐτός λόγος , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . ὁ αὐτός δέ , φημί , ὅσπερ ἐπί ὁ κενός εἶπον , οὗτος καί ἐπί ὁ τόπος λέγω ἔχω - ἔχω πρός ὁ ὁ τόπος διάστημα εἰμί οἴομαι . εἰμί γάρ ὁ διάστημα ὁ τοπικός αὐτός εἰμί ὁ κενός , ὁ ἐπί θατέρου λέγω , οὗτος καί ἐπί ὅς λοιπός λέγω ἄν · εἰμί γάρ ὁ τόπος διάστημα εἰμί ἄποιος καί Ἀσώ μάω , πῶς φέρω ἕκαστος ἐπί ὁ ἑαυτοῦ τόπος ; ἐγώ μέν γάρ λέγω εἰμί ὁ τόπος πέρας ὁ περιέχω , ἐπεί ὕω σῶμα λέγω εἰμί αὐτός πέρας , φυσικός δύναμις ἐναποτίθημι εἰμί ἐν αὐτός καί εδιοτηταω , καί διά οὗτος ὡς πρός συγγενής ἕκαστος ἐπί ὁ ἑαυτοῦ κινέω τόπος , εἰμί δέ διάστημα εἰμί ὁ τόπος ἄποιος εἰμί κατά ἑαυτοῦ , τίς μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε κινέω ; οὐδέ γάρ εἰμί τις ὸ·αφορὰ̣ κατά ὅς ὁ μέν ὧδε κινέω , ὁ δέ ὧδε . πῶς δέ εἰμί ὁ τόπος ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω ; ἀδιάφορος γάρ ὁ διάστημα . νῦν μέν γάρ ἐπεί ὁ σῶμα διαφέρω ὅς ὁ πέρας τόπος , καί ὁ πέρας αὐτός διαφέρω ὅς περιέχω ὁ συγγενής ( οὖον γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ πέρας τόπος , ὥσπερ ὁ μαθηματικός ὁ διάστημα λέγω εὐθύς χωριστός αὐτός βούλομαι εἰμί ὁ φυσικός καί ἁπλόος σῶμα · οὐδείς οὖν διαφέρω ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ διάστημα ὁ δέχομαι ὁ πῦρ . ἀλλά πρός οὗτος εἶπον εἄν ὅτι ὁ μέν εἰμί διάστημα ἕτερος ὁ φυσικός σῶμα χωριστός αὐτός κατά οὐσία ὁ δέχομαι αὐτός , ἱκανῶς ἐν ὁ ἔμπροσθεν δείκνυμι , πρός δέ ὁ νῦν εἴρω φημί , ὅτι μάλιστα μέν οὐ ἀνάγκη ὁ δέχομαι ἕκαστος ὁ σῶμα τόπος δύναμις τις ἔχω καί ποιότης . οὐδέ γάρ ἐπεί ἀγαθός ἕκαστος ὁ ὧδε ἢ ὧδε εἰμί , δύναμις δεῖ τις οὗτος ἐν ὅς καί φύω εἰμί ἐναποτίθημι · οὐδέ γάρ ἐπεί ὁ σῶμα ὁ οὐρανός κύκλος συνίστημι καί οὗτος ἀγαθός αὐτός , ἔχω τις φημί δύναμις αὐτός γοῦν ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κύκλος , ὅς ἐφίημι ὁ οὐράνιος σῶμα κύκλος εἰμί , ὁπότε γε οὐδέ τόπος εἰμί ὁ κύκλος φημί . λέγω ἐν ὅτι οὐ ὡς δύναμις τις ἔχω ὅδε ὁ μόριον ὁ κενός ἤτοι γοῦν διάστημα , οὗτος καταλαμβάνω ὁ οὐράνιος σῶμα ὅδε αὐτός ὁ μέρος , οἷος ὁ κύκλος καί ἔσχατος , ἀλλά ὅτι φύσις ὁ οὐρανός ὁ κύκλος πᾶς περιλαμβάνω καί πᾶς ἐντός ἔχω · ἐπεί οὖν οὗτος αὐτός φύσις , εἰκότως καί ὁ χώρα ὁ οὕτως ἔχω καταλαμβάνω . συμβαίνω οὖν οὖον διά ὁ οἰκεῖος ὁ διάστημα δύναμις , ἀλλά διά ὁ οὕτως φύω ὁ οὐρανός , λέγω δή πᾶς εἰμί περιεκτικός , ὁ ἔξω ὁ διάστημα καταλαμβάνω μοῖρα ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ ὁ ζῷον γένεσις ἄλλος μόριον ἄλλος τις τοπικός μόριον ἐφάπτω , εἴτε ὁ πέρας ὁ περιέχω κατά Ἀριστοτέλης , εἴτε ὁ διάστημα ὡς ἐγώ δοκέω καί ὁ λόγος ἀποδείκνυμι , οἷος ὁ μέν κεφαλή ὅδε ὁ μόριον ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἀήρ ἐφάπτω , ἄν μή κατά ἐνέργεια διαιρέω , ὁ δέ χείρ ἄλλος καί ὁ πούς καί ὁ λοιπός , καί οὖον δήπου φημί τις ὅτι διά ὁ δύναμις τις ἔχω ὁ πέρας ὁ ἀήρ ὁ ἐφάπτω ὁ κεφαλή παρά ὁ ἐφάπτω ὁ πούς ἢ ὁ χείρ , οὕτως ὡς ἔφεσις αὐτός ὁ κεφαλή μέν ὅδε καταλαμβάνω ἄλλος δέ μόριον ἄλλος τίς πέρας ὁ ἀήρ , ἀλλά ὅτι φύω ὁ κεφαλή ὑπερανέχω ὁ λοιπός σῶμα καί ἄλλος ἄλλως ὁ μόριον τάσσω διά ὁ οὗτος εἰμί ὁ ζῷον ἀγαθός , διά οὗτος συμβαίνω ὅδε μέν ὁ κεφαλή ἐφάπτω , ἄλλος δέ ἄλλος , ὁ ἀήρ ἀδιάφορος εἰμί πρός ἑαυτοῦ · οὗτος καί ἐπί ὁ πᾶς φημί ( καί γάρ μέγας τίς ζώιον εἰμί ὁ κόσμος ) , ἐπεί ἀγαθός εἰμί πρός ὁ ὁ ὅλος κόσμος σύστασις τοιόσδε σχέσις ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ὁ κόσμος συμπληρόω σῶμα , εἰκότως ἕκαστος ὁ σῶμα ὁρμή τις φυσικός ἔχω ὁ ἐφίημι ὁ τοιόσδε πρός ὁ λοιπάς σχέσις , ἐπεί οὗτος συμβαίνω αὐτός ὅδε ὁ μόριον ὁ διάστημα καταλαμβάνω , εἰκότως ἐφίημι οὗτος , οὖον διά ὁ ἐκεῖνος ἔχω τις δύναμις , ἀλλά ὅτι καί ὁ πᾶς ἀγαθός καί ἕκαστος ὁ τε εἰμί καί ὁ εὕω περίειμι , ὅταν ὑπείκω μέν ὅδε , ὑπερανέχω δέ ὅδε . ἐφίημι οὖν ὁ τοπικός διάστημα οὖον διά αὐτός , ἀλλά διά ὁ πρός ὁ λοιπάς σχέσις . ὥσπερ οὖν , ὡς αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης φημί , εἰμί φυσικός τίς πρᾶγμα εἰμί ὁ οἰκίον οὐ εἄν ἄλλως γίγνομαι ἢ ὡς νῦν ὑπό ὁ τέχνη , γίγνομαι δέ ὁ μέν ὀροφή ὑπερανέχω ὑπόκειμαι δέ ὁ θεμέλιος καί ὁ τοῖχος ὁ μέσος λαγχάνω τάξις , δῆλος ὅτι καί εἰμί φυσικός εἰμί , αὐτοφυής χωρέω εἄν ὁ μέν ὀροφή ἐπί ὅδε ὁ μέρος ὁ ἀήρ , καί ὁ λοιπάς ὡς νῦν ἔχω . ὥσπερ ἐν νῦν οὖον διά ὁ διαφορά τις ἔχω πρός ἑαυτοῦ ὁ ἀήρ ἄλλος μέρος ὁ οἰκίον ἄλλος μόριον ὁ ἀήρ καταλαμβάνω ἀλλά ὅτι ὁ ἀγαθός τότε ἔχω ὁ οἰκίον , ὅταν τοιόσδε σχέσις πρός ἀλλήλων ὁ μόριον ἔχω , οὗτος δέ καί ἐπί ὁ κατά μέρος ζῷον καί ἐπί ὁ καταλαμβάνω ζῷον ὁ κόσμος ἔχω , ὁ μέν κοσμικός διάστημα , ὅσπερ καί χώρα εἰμί ὁ πᾶς καί τόπος , αὐτός πρός ἑαυτοῦ διαφορά οὐδείς ἔχω , ὁ δέ ὁ κοσμικός σῶμα τοιόσδε σχέσις ἀναλαμβάνω πρός ἀλλήλων ὁ διαφορά γίγνομαι ὁ ἄνω καί ὁ κάτω , καί ὁ μέν ὁ μέσος ἀναλαμβάνω σχέσις κάτω φημί , ὁ δέ ὁ ἔξω καί περιέχω ἄνω . ἐκ οὗτος δέ καί ὁ τόπος καλέω , ὁ μέν μέρος ὁ διάστημα ὅς καταλαμβάνω ὁ μέσος κάτω , ὅς δέ καταλαμβάνω ὁ πέριξ ἄνω . ἐφίημι οὖν ἕκαστος ὁ συγγενής , ὡς καί αὐτός εἶπον , ὅταν ἀποσπάω οὗτος . φέρω οὖν ἐπί οὗτος προηγουμένως , φέρω δέ ἐπί οὗτος φέρω καί ἐπί ὁ διάστημα ὅς καταλαμβάνω , ὁ δέ συγγενής ὁλότης καταγράφω ὅδε ὁ διάστηῳ , ὡς εἴρω , διά ὁ πρός ὁ πᾶς σχέσις . Eἰ γάρ εἰμί φορός τις ὁ ἁπλόος σῶμα φύσις . ὅτι2 οὐ εἰμί ποιητικός αἴτιος κίνησις ὁ κενός . εἰμί ἕκαστος , φημί , 5 οἰκεῖος τις φορά ἔχω κατά φύσις διαφέρω ὁ λοιπός , οὐ εἄν εἰμί ὁ κενός ποιητικός αἴτιος ὁ κίνησις · ὁ γάρ διάφορος κίνησις διάφορος δεῖ ἵημι καί ὁ αἴτιος , ὁ δέ κενός ἀδιάφορος , οὐ ἄρα αἴτιος ὁ φυσικός κίνησις ὁ κενός . τίς οὖν , φημί , αἴτιος ἄν εἰμί κίνησις ; εἰμί γάρ ὅς μάλιστα δοκέω εἰμί , λέγω δή ὁ κατά τόπος , οὗτος δείκνυμι μή εἰμί , σχολή δήπου γε ἄλλος εἰμί κίνησις αἴτιος . ὥστε οὐδείς κίνησις αἴτιος ὁ κενός . ἔτι εἰμί εἰμί τίς οἷος τόπος εἰς τερέω μένος σῶμα , ὅταν εἰμί κενός , ποῦ φέρω ὁ ἐντίθημι εἰς αὐτός σῶμα ; οὖον γάρ δή εἰς ἅπας . οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ὁ πρό αὐτός [ διακρίνω ] οὐ εἄν ἄλλως διακρίνω , ἢ ὁ μέν πρότερος πρός ὁ ὑπόθεσις ὁ λέγω ποιός εἰμί ὁ κενός αἴτιος λέγω , οὗτος δέ πρός ὁ τελικός αὐτός αἴτιος ὑποτίθημι . καί ἔχω γε ὁ εὔλογος ὁ τοιοῦτος διάκρισις · ἄνω μέν γάρ λέγω ὅτι ἕκαστος φορός εἰμί κατά φύσις ἴδιος ὁ κενός ἀδιάφορος εἰμί οὐ εἄν εἰμί ὁ διάφορος κίνησις αἴτιος , νῦν δέ φημί ἄποιος εἰμί ὁ κενός ποῦ φέρω ὁ ἐντίθημι ; ὁ δέ φέρω ἐπί τίς ὡρισμένως , ὡς ἐπί τέλος τίς καί ὀρεκτός , φέρω . καί εὔλογος γε προτίθημι δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί κίνησις αἴτιος ὁ κενός , δείκνυμι ὅτι κατά οὐδείς ὁ τρόπος ὁ αἴτιος αἴτιος εἰμί . ὁ δέ αὐτός λόγος καί πρός ὁ ὁ τόπος οἴομαι εἰμί τίς χωρίζω , εἰς ὅς φέρω . ὥσπερ ὁ περί ὁ τόπος λόγος ἐφαρμόζω ὁ κενός , οὕτως καί ὁ περί ὁ κενός ἐφαρμόζω ὁ τόπος εὔλογος . εἶπον γάρ ἤδη ὅτι ὁ τόπος καί ὁ κενός αὐτός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι • ὁ γάρ κενός τόπος εἰμί στερέω σῶμα κατά ὁ ὁ διάστημα τόπος οἴομαι . καί ἐπί ὁ τόπος οὖν , φημί , εἰμί διάστημα εἰμί ὁ τόπος , ζητέω , ἐπεί ἕκαστος ὁράω ὁ οἰκεῖος τόπος ἐφίημι , ὁ μέν κοῦφος ὁ ἄνω ὁ δέ βαρύς ὁ κάτω , πῶς ἀδιάφορος εἰμί ὁ διάστημα ὡς ἐπί διάφορος τόπος ἄλλος ἀλλαχοῦ φέρω . διά τίς γάρ ὁ πῦρ ὁ ἄνω ἐφίημι μᾶλλον ἢ ὁ κάτω καί δεξιός καί ἀριστερός ; ἐσθίω γάρ . εἴπερ ὁ διάστημα τόπος · ἀδιάφορος δέ οὗτος . πῶς δέ ὅλως ἔχω ὁ διάστημα ὁ ἄνω καί ὁ κάτω ἀδιάφορος εἰμί ; διάφορος γάρ , μᾶλλον δέ ἐναντίος , ὁ ἄνω καί ὁ κάτω . καί ἐπί ὁ κενός ὁ αὐτός ἁρμόζω λόγος . εἶπον ὅτι ὁ αὐτός λόγος , ὅς ἐπί ὁ κενός εἴρω , ἁρμόζω καί πρός ὁ τόπος , εἰμί διάστημα λέγω εἰμί , πάλιν ἀντιστρέφω ὁ ἐπί ὁ τόπος εἴρω καί ἐπί ὁ κενός , ἵνα δείκνυμι ὁ συγγένεια . καί ὁ αἴτιος ἐπάγω , ὅτι αὐτός ὁ τόπος καί ὁ κενός . ὥστε ἅμα καί συνεισάγω καί συναναιρέω καί πῶς δή ἔνειμι ἢ ἐν τόπος ἢ ἐν ὁ κενός ; οὖον γάρ συμβαίνω , ὅταν ὅλος τίθημι , ἐν χωρίζω καί ὑπομένω σῶμα · ὁ γάρ μέρος , ἐάν μή Χωρὶς τίθημι , οὐ εἰμί ἐν τόπος , ἀλλά ἐν ὁ ὅλος . ὁ αὐτός ἤδη εἶπον καί ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος , ἀλλά ἐκεῖ μέν πάνυ ἀμυδρός καί ἀσαφής , ἐνταῦθα δέ σαφής . ἔνθεν γάρ ἐκεῖνος ὁ χωρίον νοέω , ἔνθα οὕτως · “ εἰμί δέ εἰμί τίς διάστημα ὁ φύω γυνή καίω μένω ἐν ὁ αὐτός , ἤπειρος εἄν εἰμί ὁ τόπος · μεθιστάω γάρ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ αὐτός ποιέω ὁ μόριον πᾶς ἐν ὁ ὅλος , ὅσπερ ἅπας ὁ ὕδωρ ἐν ὁ ἀγγεῖον . ” ὅσπερ ἐν εἶπον , ὁ οὗτος ὁ χωρίον ἐξήγησις ἐκ ὁ ἐνταῦθα εἴρω νοέω . ὅς δέ λέγω , οὗτος εἰμί · ἀδύνατος , φημί , ἐντίθημι τίς ἢ ἐν ὁ κενός ἢ ἐν ὁ τόπος , εἰμί διάστημα εἰμί . νῦν μέν γάρ ὁ κοινός ἔχω ἔννοια , ὅτι ὁ μόριον ὁ συνεχής οὐ εἰμί κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος ὁ ὅλος ἐν τόπος εἰμί · οὖον γάρ γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος ὁ μόριον , εἰμί μή διαιρέω ὁ ὅλος . ἀλλά εἰμί ὡς ἐν ὅλος κατά συμβαίνω δέ διά ὁ ὅλος καί ὁ μόριον ἐν τόπος εἰμί λέγω . οὗτος οὖν εἰμί ὁ ὁ ἐν τόπος ἔννοια , οὖον συμβαίνω οὗτος , ὅταν σῶμα τίς ἐν χωρίζω καί διαστηματικός τόπος ἐντίθημι , λέγω δή ὁ μή εἰμί ὁ μόριον αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐν τόπος · χωρέω γάρ διά ἑαυτοῦ ὁ διάστημα , ὥσπερ ὁ ὅλος σῶμα ὁ ὅλος κατέχω διάστημα , οὗτος καί ἕκαστος ὁ μόριον αὐτός μόριον τίς ὁ διάστημα κατέχω , περιέχω κατά ἑαυτοῦ ὑπό ἐκεῖνος , καί , ὅσπερ ἔμπροσθεν λέγω , ἐπί ἤπειρος εἰμί ὁ μέγεθος διαιρετός συμβαίνω καί ὁ τόπος καί ὁ ἐν τόπος ἐνέργεια ἐπί ἤπειρος διαιρέω . οὗτος δέ , φημί , ἀδύνατος · οὐ ἐνδέχομαι γάρ ὁ μόριον κατά ἑαυτοῦ γίγνομαι ἐν τόπος , εἰμί μή ἀποτέμνω ὁ ὅλος καί οὗτος κατά ἑαυτοῦ Χωρὶς τίθημι . οὗτος , εἰμί οὗτος ἀδύνατος , ἀδύνατος ἄρα ἐντίθημι σῶμα τίς ἐν ὁ τόπος ἢ ἐν ὁ κενός · αὐτός γάρ ἄμφω , ὡς εἴρω . συμβαίνω δέ ὁ λέγω εἰμί ὡς ἀναγκαῖος , εἴπερ εἰμί κίνησις , ἐναντίος μᾶλλον , ἐάν τις ἐπισκοπέω . δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί αἴτιος κίνησις ὁ κενός οὔτε ὡς ποιητικός οὔτε ὡς τελικός . βούλομαι λοιπός δείκνυμι ὅτι ὅστε ὡς ὁ διά ὅς αἴτιος κίνησις ὁ κενός ἐνδέχομαι εἰμί , οἷος ὀργανικός , πρότερος δέ ἀναλαμβάνω ὁ εἴρω καί δείκνυμι ὁ ἐκ οὗτος ὁ ἐκεῖνος ὑπόθεσις ἕπω . ὁ γάρ λέγω , φημί , ὁ κενός κίνησις εἰμί αἴτιος ἐναντίος συμβαίνω ἢ λέγω · ἐκεῖνος μέν γάρ φημί ἵημι εἰμί κίνησις , ἀνάγκη κενός εἶμαι , ἐκ δέ ὁ εἴρω αὐτός ὁ ἐναντίος δείκνυμι , ὅτι εἰμί εἰμί κενός , οὐ ἄν εἰμί κίνησις . ὥσπερ γάρ , φημί , λέγω3 τις ὁ γῆ ἠρεμέω διά ὁ πανταχόθεν ὑπό ὁ ὁμοιόω περιέχω ( οὖον γάρ δύναμαι κινέω ποῦ ὁ πέριξ πᾶς ὁμοιόω εἰμί · τίς γάρ μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε ; ὑπό γάρ ὁ ἰσότης τε καί ὁμοιότης πανταχόθεν ὡσαύτως εἴργω ) , οὗτος ἀκολουθέω καί ὁ ὁ κενός τίθημι εὔλογος γε δήπου πολύς · ὒ γάρ εἰμί ὅς μᾶλλον ἢ κακός κινέω ὁμοιόω πανταχόθεν εἰμί ὁ κενός . δείκνυμι οὖν ὅτι κενός γε εἰμί ἀδύνατος κίνησις εἰμί ὁ κατά φύσις , δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ παρά φύσις ἐνδέχομαι , καί πρῶτος μέν ὡς ἕπω ὁ εἴρω αὐτός κατασκευάζω , εἶτα καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὅτι οὐ ἐνδέχομαι τίς παρά φύσις ἐπί κενός κινέω . πᾶς γάρ παρά φύσις κίνησις , φημί , ὕστερος εἰμί ὁ κατά φύσις , καί ἐκτροπή ὁ κατά φύσις ὁ παρά φύσις · οὐδέ γάρ ἄν εἰμί παρά φύσις καί βίαιος κίνησις μή ἀντίκειμαι ὁ κατά φύσις . ἐπεί οὖν κατά φύσις κίνησις κενός εἰμί γίγνομαι ἀδύνατος , εὔδηλος ὡς οὐδέ παρά φύσις δυνατός · ἐν ὅς γάρ ὁ παρά φύσις , ἐν οὗτος πολύς πρότερος προϋπάρχω ὁ κατά φύσις . ὅτι δέ κατά φύσις κίνησις ἐν ὁ κενός γίγνομαι ἀδύνατος , καί ἤδη δείκνυμι καί πάλιν ἀναλαμβάνω ὁ λόγος . εἰμί γάρ μή εἰμί φημί , διαφορά μηδείς ἐν ὁ ἤπειρος κενός , οὐ εἄν οὐδέ διάφορος εἰμί κίνησις ἐν αὐτός · καθό μέν γάρ ἤπειρος λέγω ὁ κενός , ἀναιρέω ὁ ἄνω καί ὁ κάτω καί ὅλως ὁ μέσος καί ὁ πέριξ , ἐπί ὁ κατά φύσις ὁ σῶμα ὁ κίνησις ὁ φυσικός , καθό δέ κενός , πᾶς αὐτός διαφορά ἀφαιρέω . ὥσπερ γάρ , φημί , ὁ μηδείς οὐ ἄν εἰμί διαφορά τις πρός ἑαυτοῦ , οὕτως οὐδέ ὁ κενός , μή εἰμί δέ τίς καί στέρησις ὁ κενός . εἰμί τοίνυν διαφορά μή εἰμί ἐν αὐτός , οὐδέ διάφορος εἄν εἰμί κίνησις κενός εἰμί · ἀλλά μήv ὁ κινέω ὁ φυσικός διάφορος · ἀνάγκη ἄρα ὁ δύο ἕτερος , ἢ κενός μή εἰμί , ἢ εἰμί εἰμί κενός , μή εἰμί κίνησις κατά φύσις . εἰμί δέ μή εἰμί ὁ κατά φύσις κίνησις κενός εἰμί , οὐδέ ἄν ὁ παρά φύσις εἰμί . εἰμί τοίνυν μήτε κατά φύσις μήτε παρά φύσις κίνησις ἐν ὁ κενός δυνατός γίγνομαι , ἔοικα ἄρα κενός εἰμί μηδέ ὅλως εἰμί κίνησις . οὕτως οὖν δείκνυμι ἕπω ὁ εἴρω ὁ μηδέ ὁ παρά φύσις κίνησις ἐν ὁ κενός εἄν γίγνομαι , δείκνυμι καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ἀδύνατος ἐν ὁ κενός κίνησις εἰμί , οὕτως · πᾶς παρά φύσις κίνησις ἢ πάρειμι καί βιάζομαι ὁ κινέω 638 PHILOPONI IN PHYSICORUM IT 8 [ Arist . p . 214 1^ 28 ] γίγνομαι , ἢ ἀφίστημι καί οὐ ἅπτω ὁ ὁ ἀρχή ἐνδίδωμι , ὡς ἐπί ὁ ῥίπτω καί τοξεύω . ἀλλά κινέω ὁ ῥίπτω βία , ἤτοι , φημί , ἀντιπεριίστημι ὁ ἀήρ ὑπό ὁ ῥύμη ὁ ῥίπτω ὠθέω γάρ ὑπό ὁ ῥίπτω ὁ ἀήρ καί διαχέω εἰς ὁ πλάγιος ἀντιπεριίστημι αὐτός εἰς τοὐπίσω καί οὕτως ὠθέω , καί μέχρι τοσούτος γίγνομαι ὁ ἀντιπερίστασις , μέχρι εἄν ὁ ῥύμη χαλάω ὁ ῥίπτω ) , εἷς μέν ἐν τρόπος ὁ παρά φύσις κίνησις τοιοῦτος δοκέω εἰμί , ἕτερος δέ ὁ ὁ ὠθέω ἀήρ μετά ὁ ῥίπτω ταχύς κινέω κίνησις ὁ ὁ ὠθέω κατά φύσις φορός , ὅς φέρω ἐπί ὁ οἰκέω τόπος , καί οὕτως ὠθέω αὐτός . εὐκίνητος γάρ εἰμί ὁ ἀήρ , εἰμί μόνος ἀρχή λαμβάνω , πρόειμι ἐπί πλεῖστος ὁ ἐνδίδωμι κίνησις διαφυλάσσω , καί ὁ ὀξύς2 , ὥσπερ εἶπον , κινέω ὁ κατά φύσις ὁ φέρω φορός , οὗτος ὠθέω κινέω παρά φύσις . δύο οὖν οὗτος εἰμί ὁ τρόπος ὁ παρά φύσις κίνησις , κατά οὐδείς ὁ τρόπος δυνατός ἐν ὁ κενός κινέω παρά φύσις . οὔτε γάρ ἀντιπεριίστημι δύναμαι ὁ κενός οὔτε ὠθέω · οὖον γάρ εἰμί σῶμα ὁ κενός . ἀδύνατος ἄρα παρά φύσις ἐν ὁ κενός κινέω , εἰμί μή ὡς ὁ ὀχέω , φημί , τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ συμπαρομαρτέω ἔχω ὁ πρῶτος κινέω . οὗτος δέ εἰρωνεύομαι εἶπον . ὡς ὀχέω δέ κινέω , οἷος ὁ ἐπί ὕδωρ , ὡς ὅταν κάρφος τίς ἐποχέω ὁ ὕδωρ κινέω · παρά φύσις γάρ κινέω οὗτος οὔτε ὠθέω οὔτε ὁ ἀντιπεριστάει ὁ ὕδωρ , ἀλλά ἐποχέομαι ὁ ὕδωρ . οὖον κύριος δέ οὗτος παρά φύσις ἄν λέγω κίνησις , ἀλλά μᾶλλον κατά συμβεβηκός . οὐδέ οὗτος δέ ἐνδέχομαι ἐν ὁ κενός κινέω ὁ κίνησις · ὁ γάρ ὀχέω ἐπί σῶμα ὀχέω , οὐ ἐπί κενός , καί δεῖ ὁ ὀχέω δυσδιαίρετος εἰμί ὁ ὀχέω · ἀδύνατος ἄρα ἐπί ὁ κενός ὀχέω . καί ἄλλως δέ , φημί , μέχρι τίς κινέω ἵστημι ; νῦν μέν γάρ ὁ αἴτιος ὁ στάσις εἶπον ἔχω διά ὁ ἐκλύω ὁ τόνος ὁ ὠθέω ἀήρ , ὁ δέ ἐν ὁ κενός παρά φύσις κινέω ποῦ ἵστημι ἢ ὑπό τίς ; ἀνάγκη ἄρα ἢ μηδέ ὅλως κινέω , ἢ πανταχοῦ φέρω , εἰμί μή τίς ἀγαθός ἐμΤαῦτα ποδίζω . οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ βίαιος καί παρά φύσις κίνησις δυνατός εἰμί γίγνομαι , εἰμί κενός εἰμί , ἐγώ δέ οὐδείς ἀναγκαῖος ἔχω δοκέω οὐδέ οὗτος ὁ ἐπιχείρημα . πρῶτος μέν γάρ εἰμί δείκνυμι ἱκανῶς οὐδείς , ὥστε ἀποπίμπλημι ἐγώ ὁ διάνοια , ὅτι ὁ παρά φύσις καί βίαιος κίνησις εἷς ὁ ἀπαριθμέω τρόπος εἰμί αἴτιος . καί εἴρω μέν ἐγώ πρός οὗτος ὁ θεώρημα μέτριος ἐν ὁ σχολή ὁ ὄγδοος οὗτος ὁ πργματείας , ἔνθα ὁ περί οὗτος προηγουμένως κινέω λόγος ὁ Ἀριστοτέλης , πῶς ὁ παρά φύσις κινέω κινέω , οὐδείς δέ χείρων καί νῦν διά βραχύς ὑπομιμνήσκω ὁ ὑποπίπτω πρός ὁ λόγος οὗτος ἀπίθανος . ἐν γάρ ὁ ἀντιπερίστασις , ἤτοι ὁ ὠθέω ἔμπροσθεν ὑπό ὁ ῥίπτω ἀήρ ἤτοι βέλος ἢ λίθος εἰς τοὐπίσω παλινδρομέω καί πντιπεριιστημι ὁ βέλος ἢ ὁ λίθος , καί οὕτως ὄπισθεν αὐτός γίγνομαι ὠθέω αὐτός , καί οὕτως ἐφεξῆς μέχρι εἄν ὁ ὁρμή ὁ ῥίπτω εξασθένιση , ἢ οὐ ὁ ἔμπροσθεν ὠθέω εἰμί ὁ ἀντιπεριίστημι , ἀλλά ὁ ἐκ πλάγιος · ὠθέω γάρ ὁ βέλος ὑπό ὁ συνωθέω ἐκ ἀρχή ὑπό ὁ νευρά ἀήρ ἀντιπεριίστημι εἰς ὁ ὁ βέλος τόπος ὁ ἐκ πλάγιος ἀήρ , ὅς συνωθέω ὑπό ὁ κατά ἀρχή ὠθέω ἀήρ κινέω ὁ βέλος , καί οὕτως 20 πάλιν εἰς ὁ ἀντιπεριίστημι ὁ βέλος ἀήρ ὁ αὐτός δράω , καί ὁ ἐφεξῆς μέχρι ἄν εξασθένιση ὁ ἐνδίδομαι ἐκ ἀρχή ὁρμή ὁ κίνησις · εἰμί μέν οὖν κατά ὁ πρότερος τρόπος εἶπον γίγνομαι ὁ ἀντιπερίστασις , λέγω δή ὁ ὠθέω ἔμπροσθεν ὑπό ὁ βέλος ἀήρ ἀντιπεριίστημι αὐτός εἰς τοὐπίσω καί ὠθέω αὐτός , ἀπορέω ἄν τις , τίς ὁ βιάζομαι ὁ ἀήρ ἅπαξ εἰς ὁ ἔμπροσθεν ὠθέω μηδείς ἀντιπαίω παλινδρομέω εἰς τοὐπίσω , δηλονότι κατά πλάγιος ὁ βέλος , καί ἔρχομαι ὄπισθεν ἀνακάμπτω πάλιν καί ὠθέω ὁ βέλος . τρεῖς γάρ ἀνάγκη κινέω κινέω · ὠθέω γάρ δεῖ ὑπό ὁ βέλος εἰς ὁ ἔμπροσθεν , εἶτα παλινδρομέω δρομάω καί ὁ αὐτός ἀνακάμπτω πάλιν . καίτοι εὐκίνητος ὦ ὁ ἀήρ καί λαμβάνω ἀρχή κίνησις ἵημι ἐπί πλεῖστος . πῶ οὖν ὁ ὠθέω ὑπό ὁ βέλος ἀήρ οὖον κινέω κατά ὁ ἐνδίδωμι ἀρχή , ἀλλά παλινδρομέω ὥσπερ ἐκ ἐπίταγμα ὁ αὐτός ἀνακάμπτω πάλιν , καί παλινδρομέω οὖον οιασκεδαννυος εἰς ὁ ἀχανής , ἀλλά ἀκριβῶς ὁ γλυφίς ὁ βέλος καταστοχάζομαι αὖθις παλινδρομέω πρός αὐτός καί αὐτός ἔχω ; οὗτος μέν οὖν παντελῶς ἀπίθανος καί πλάσμα ἔοικα μᾶλλον . ἔπειτα ὠθέω ὑπό ὁ βέλος ὁ ἔμπροσθεν ἀήρ δῆλος ὅτι κινέω τις κίνησις , κινέω δέ συνεχῶς καί ὁ βέλος · πῶς οὖν οἷος τε ὁ ὠθέω ὑπό ὁ βέλος ἀήρ ἀν-ιπο͂ρισγ͂ͅναι ὁ βέλος καί γίγνομαι εἰς ὁ τόπος , ὅς καταλείβω ὁ βέλος ; πρίν γάρ παλινδρομέω οὗτος , ὅς τε ἐκ πλάγιος ὁ βέλος ἀήρ καί ὅς ὄπισθεν συμπίπτω καί ἀναπληρόω ὁ καταλείπω ὑπό ὁ βέλος τόπος ἄχρονος διά ὁ ὁ κενός βία , καί μάλα γε ὁ ὄπισθεν συγκινέω ὁ βέλος . εἰμί δέ τις εἶπον ὅτι ὁ ὠθέω ὑπό ὁ βέλος ἀήρ παλινδρομέω ὠθέω ὁ ἀντιπεριίστημι ὁ βέλος ἀήρ , καί οὕτως ὄπισθεν ὁ βέλος γίγνομαι εἰς ὁ ὁ ὠθέω . ὅς τόπος ὠθέω ὁ βέλος , μάλιστα μέν οὖν ἀνάγκη εἰμί μή συνεχῶς κινέω . ἕπομαι ὁ βέλος · πρίν γάρ ὠθέω ὁ ἐκ πλάγιος ἀντιπεριίστημι ἀήρ , δῆλος ὅτι οὐ κινέω ὁ βέλος · οὖον γάρ κινέω οὗτος ὁ ἀήρ . εἰμί δέ καί οὗτος κινέω , τίς χρεία ὁ ἔμπροσθεν τͅαλινδρομ γαίω ; πῶς δέ ὅλως ἢ ὑπό τίς ὁ ὠθέω ἔμπροσθεν ἀήρ ἀρχή λαμβάνω ὁ εἰς ὁ ἔμπαλιν κίνησις ; εἰμί γάρ ὅλως ὠθέω δύναμαι ὁ προσπίπτω ἀήρ , ὥσπερ νῦν ὁ ἐκ πλάγιος ωθώ , διά τίς μή πρός ὁ ἀρχή ὁ κίνησις , ὅς ἐκ ὁ βέλος λαμβάνω , ἐπί πλεῖστος οὗτος ποιέω καί ὠθέω ὁ ἔμπροσθεν προσαγορεύω ἀεί ἀήρ , ἀλλά δίαυλος καί τρίαυλος ἐκτός ὁ κινέω αἴτιος ποιέω ; πολύς μέν οὖν ἐν-εἰμί λέγω καί ἐλέγχω ὁ πλασματώδης ὁ ὑπόθεσις , ἱκανός δέ καί αὐτός ὡς πρός ὁ πρόκειμαι . πρός δέ ὁ ἕτερος | ὑπόθεσις , ὁ ἀντιπεριίστημι λέγω ὁ ἐκ πλάγιος ἀήρ , καί οὗτος ὠθέω ὑπό ὁ ἐκ ἀρχή ὠθέω ἀήρ ὁ καί ὁ βέλος ὠθέω , οὗτος καί αὐτός ὁ βέλος ὠθέω , φημί ὅτι εἰμί καί ὁ ἐκ πλάγιος ἀήρ ἀκίνητος εἰμί ἀντιπεριίστημι ὁ βέλος καί γίγνομαι εἰς ὁ αὐτός τόπος , πολύς δήπου εὔλογος ὁ ὠθέω ἀήρ ὁ βέλος ὄπισθεν καί οὕτως ὀξύς κινέω ὥστε καί ἄλλος ὁ ἐκ πλάγιος ἀντιπεριίστημι κινέω , αὐτός ἀεί ὁ βέλος ἀντιπεριίστημι καί ὠθέω , μέχρι ἄν ὁ ἐκ ἀρχή ἐνδίδομαι αὐτός ὁ κίνησις ἀρχή ἐκλύω . οὗτος μέν πρός ὁ λόγος , ὁ ὁ ἀντιπερίστασις ὁ ἀήρ λέγω κινέω ὁ βία κινέω , πρός δέ ὁ ἕτερος λόγος , ὁ λέγω ὅτι ὁ ὠθέω ἐκ ἀρχή ἀήρ ἀρχή λαμβάνω κίνησις καί ὀξύς2 κινέω ὁ ὁ ῥίπτω κατά φύσις φορός , οὕτως αὐτός ὠθέω συμπαρομαρτέω , μέχρι ἄν ἐκλύω ὁ ἐνδίδομαι αὐτός κινητικός δύναμις , ἔχω μᾶλλον ὁ πιθανός , οὗτος εἰμί εἶπον , ὁ δέ λέγω λόγος ἁρμόζω καί πρός ὁ ἐκ ὁ ἀντιπερίστασις . ἐρωτητέον δέ πρότερος ὁ οὗτος λέγω · ἆρα ὅταν τις ῥίπτω βία λίθος , ὁ ὠθέω ὁ κατόπιν ὁ λίθος ἀήρ , οὕτως βιάζομαι ὁ λίθος ἐπί ὁ παρά φύσις κίνησις ; ἢ ἐνδίδωμι τις καί ὁ λίθος δύναμις κινητικός ὁ ὠθέω ; εἰμί μέν οὖν μηδείς ἐνδίδωμι ὁ λίθος δύναμις , ἀλλά μόνος ὁ ὠθέω ὁ ἀήρ οὗτος κινέω ὁ λίθος ἢ ὁ βέλος ὁ νευρά , τίς εἰμί χρεία ἢ ἅπτω ὁ χείρ ὁ λίθος ἢ ὁ γλυφίς ὁ βέλος ὁ νευρά ; δυνατός γάρ εἰμί καί μή ἅπτω οὗτος , ἀλλά οἷος ἵστημι ὁ βέλος ἐπί ἄκρος ξύλον , οἷος ἐπί τις λεπτός γραμμή , ὁμοίως δέ καί ὁ λίθος , μυρίος μηχανή πολύς τις κινέω ὄπισθεν ἀήρ . καί δῆλος ὅτι ὅσος πλείων καί πλείων βία ὁ ἀήρ κινέω , μᾶλλον ὠθέω ὀφείλω καί ἐπί πλείων ἐξακοντίζω . νῦν δέ οὐδέ εἄν ὡς ἐπί ἀπλατής ὁ εἰμί γραμμή ἢ σημεῖον ἵστημι ὁ βέλος ἢ ὁ λίθος , καί ὁ πᾶς πᾶς 25 ῥύμη κινέω ὄπισθεν ἀήρ , οὐδέ εἄν πηχυαῖος διάστημα κινέω ὁ βέλος . εἰμί τοίνυν πλείων ῥύμη κινέω ὁ ἀήρ οὐ κινέω , εὔδηλος ὅτι οὐδέ ἐπί ὁ ῥίπτω ἢ τοξεύω ὁ ὠθέω ὑπό ὁ χείρ ἢ ὁ νευρά ἀήρ οὗτος εἰμί ὁ κινέω · τίς γάρ μᾶλλον ἅπτω ὁ ῥίπτω ὁ ῥίπτω ἢ μή , οὗτος συμβαίνω ὀφείλω ; καί ἄλλως εἰμί συνεχής εἰμί ὁ ἅπτω ὁ βέλος ὁ νευρά καί ὁ χείρ ὁ λίθος , καί οὐδείς εἰμί ὁ μεταξύ , ποῖος ἄν εἰμί ὁ ἐξόπισθεν κινέω ἀήρ ; εἰμί δέ ὁ ἐκ πλάγιος κινέω , τίς πρός ὁ ῥίπτω ; ἐκπίπτω γάρ αὐτός ἐκεῖνος . Εκ οὗτος δή καί πολύς ἄλλος συνοράω εἰμί ὡς ἀδύνατος οὗτος κινέω ὁ τρόπος ὁ βία κινέω , ἀλλά ἀνάγκη κινητικός τις δύναμις ἀσώματος ἐνδίδομαι ὑπό ὁ ῥίπτω ὁ ῥίπτω , καί ἢ μηδέ ὅλως ὁ ὠθέω ἀήρ πρός οὗτος ὁ κίνησις συμβάλλω , ἢ βραχύς τίς . εἰμί δέ οὗτος κινέω ὁ βία κινέω , δῆλος δήπου ὅτι ἄν ἐπί κενός ῥίπτω τις βέλος ἢ λίθος βία καί παρά ὗς , ὁ αὐτός πολύς μᾶλλον συμβαίνω , καί οὖον δέω τις ἔξωθεν ὁ ὠθέω . καί οὖον δήπου ἄπορος εἰμί οὗτος ὁ λόγος ὑπό ὁ ἐνάργεια μαρτυρέω λέγω δή ὅτι ἐνέργεια τις ἀσώματος κινητικός ἐνδίδομαι ὑπό ὁ ῥίπτω ὁ ῥίπτω , ὅθεν δεῖ ὁ ῥίπτω ἅπτω ὁ ῥίπτω ) ὁ ἐνέργεια τις ἀφικνέομαι ὁ ὁρατής πρός ὁ ὄψις , ὡς Ἀριστοτέλης δοκέω . ὁράω γάρ καί ἐκ ὁ χρῶμα ἐνέργεια τις ἀσώματος ἀφικνέομαι καί χρωννυειμι ὁ πρόκειμαι στερεός σῶμα , ὅταν ἀκτίς ἥλιος διά ὁ χρῶμα προσβάλλω , ὥσπερ εἰμί ἐναργής ὁράω , ὅταν διά ὁ χρωματίζω σπεκλόω προσβάλλω ἀκτίς ἡλιακός · ὅς γάρ ἄν στερεός σῶμα προσπίπτω ὁ διά ὁ σπεκλόω προσπίπτω ἀκτίς , οὗτος χρώζω ὁμοίως ὁ διά ὅς προσπίπτω χρῶμα . δῆλος οὖν ὅτι ἐπιγίγνομαι ἐνέργεια τις ἀσώματος ἐκ ἄλλος εἰς ἄλλος . ἔπειτα εἰμί ὁ μέν ῥιπτέω εἰμί ὁ λίθος ἢ ὁ βέλος , ὁ δέ κινέω καί ἀποβιάζομαι ὁ ἄνθρωπος , τίς κωλύω καί κενός εἰμί ὁ μεταξύ ῥίπτω τίς ; εἰμί γάρ νῦν σῶμα εἰμί ὁ μεταξύ καί ὁ ἐμποδίζω ὁ κίνησις ὁ σῶμα καί δήω ὁ κινέω διαιρέω ὁ μεταξύ ὅμως κινέω , τίς κωλύω κενός εἰμί ὁ μεταξύ ῥίπτω βέλος ἢ λίθος ἤ τίς τοιοῦτος εἰμί καί ὁ ῥίπτω καί ὁ ῥίπτω καί ὁ χώρα ; Ἀνάγκη δέ ἐάν εἰμί βίαιος , εἰμί καί ὁ κατά ὁ μέν γάρ βίαιος παρά φύσις . Επειδή διαιρέω ὁ κίνησις εἰς ὁ βίαιος καί ὁ κατά φύσις , συμβάλλω δέ αὐτός πρός ὁ δεῖξις ὁ παρά φύσις , διά οὗτος φημί ὅτι ἐάν εἰμί βίαιος κίνησις , εἰμί καί ὁ παρά φύσις · οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ βία ἢ παρά φύσις . εἰμί τοίνυν εἰμί παρά φύσις κίνησις κενός εἰμί , δεῖ προηγέομαι ὁ κατά φύσις · ἀλλά μήv ὁ κατά φύσις οὐ εἰμί , οὐδέ ὁ παρά φύσις ἄρα . δείκνυμι δέ ἐφεξῆς πῶς οὐ εἰμί ὁ κατά φύσις , ἀλλά ἐπεί ὁ μή εἰμί ὁ κατά φύσις κίνησις ἐπί ὁ κενός οὐδείς λόγος ἀναγκαῖος ἀποδείκνυμι , οὐ ἄν οὗτος ἀναιρέω ὁ παρά φύσις . καί οὖον δήπου λέγω ὅτι κενός εἰμί ἐνέργεια ὁ διά ὅς κινέω ὁ κινέω , ἀλλά ὅτι ἄν κενός εἰμί , οὐδείς κωλύω εἰμί κίνησις . To δέ κενός μή εἰμί τίς καί στέρησις δοκέω εἰμί . | οὐχ ὅτι μηδαμός μηδαμῶς εἰμί εἰμί , ἀλλά ὥσπερ ὁ ὕλη καί στέρησις λέγω καί ὁ μή εἰμί ὁ μηδείς εἰμί ὁ φυσικός σῶμα ἐνέργεια , οὗτος δή καί ὁ κενός ὁ μηδείς εἰμί ὁ φύζω ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός σῶμα καί στέρησις λέγω εἄν καί ὁ μή εἰμί . ‘Η δέ φύσις φορά διάφορος . ὁ μέν γάρ ἄνω κατά φύσις κινέω , ὁ δέ κάτω · ὥστε διάφορος ὁ φυσικός κινέω . ὥστε εἰμί ὁ φύσις διάφορος . τουτέστι ὁ φύσις κινέω . εἰμί δέ ὁ κινέω κατά φύσις διάφορος , ἐν δέ ὁ κενός οὐδείς εἰμί διαφορά ἐπί ὅς κινέω , δύο ἀνάγκη ἕτερος , ἢ μή γίγνομαι ἐπί κενός κίνησις , ἢ μηδείς κατά φύσις κινέω . ἔτι νῦν μέν κινέω ὁ ὠθέω οὐ ἅπτω . ἔνθεν αὐτός κατά ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ μή εἄν γίγνομαι ἐν ὁ κενός παρά φύσις κίνησις . ὁ δέ οὐ ἅπτω ὁ ὠθέω ἀντί ὁ οὖον μέχρι εἄν κινέω ἅπτω , ἐπείτοι γε ἐν ὁ ὠθέω δηλονότι ἅπτω ὁ βέλος ἢ ὁ λίθος . ἐπεί δέ οὐ ἐναπολαμβάνω ὁ χείρ μεταξύ ἑαυτοῦ καί ὁ λίθος ἀήρ τις , οὕτως ὁ ὠθέω ὁ ἀήρ ὠθέω ὁ λίθος , ὁμοίως δέ οὐδέ ὁ νευρά μεταξύ ἑαυτοῦ καί ὁ βέλος , ἀλλά ἐφαρμόζω ὁ ἐπιφάνεια ἀλλήλων , ὅς τε ὁ ῥίπτω καί ὁ ὁ ῥίπτω , πότερος πρίν ἅπτω ὁ ῥίπτω ὄπισθεν ὁ ἀήρ , καί οὕτως ὠθέω αὐτός , γίγνομαι τις κίνησις ὁ λίθος ὑπό αὐτός ὁ χείρ ἀμέσως ἢ ὁ βέλος ὑπό ὁ νευρά , ἢ οὖον ; εἰμί μέν οὖν μηδείς ὠσμός γίγνομαι ὑπό ὁ χείρ ἢ ὁ νευρά , οὐ ἐσθίω ἐν ὁ ὠθέω ὁ λίθος ἐπί ὁ παρά φύσις τόπος διΐστημι ποτός ὁ χείρ · οὔτε γάρ ὑπό ὁ ἔμφυτος ὁρμή ἐπί ὁ παρά φύσις φέρω , οὔτε ὁ χείρ ἀμέσως ὠθέω αὐτός δύναμαι . νῦν δέ ὠθέω μηδείς μεταξύ ἐναπολαμβάνω ἀήρ · ὥστε εἰμί μή εἰμί μεταξύ τις ἀήρ , ὁ πρῶτος ὠθέω ὁ χείρ εἰμί ἢ ὁ νευρά , εἰμί καί ὁ ἀήρ λοιπός , ὅς φημί , ὁ ὤθησις διαδέχομαι . εἰμί δέ ἐνδέχομαι ὅλως ὑπό ὁ χείρ ἀμέσως γίγνομαι ὤθησις , τίς κωλύω καί ἐπί κενός ὁ αὐτός οὗτος γίγνομαι ; οὐδείς γάρ ἐγώ διαφέρω ὁ ἐπί πλέω ἢ μικρός διά κενός ἢ διά σῶμα γίγνομαι . ἔτι οὐδείς ἄν εἶπον ἔχω [ ὅτι ] διά τίς κινέω ἵστημι . ἕτερος οὗτος εἰμί ἐπιχείρημα , ὅτι οὐδείς κινέω ἐν ὁ κενός παρά φύσις . φημί δέ ἐγώ ὅτι ὥσπερ σύ ὁ ὁ ὤθησις ὁ ἀήρ αἰτιάομαι ὁ παρά φύσις κίνησις μέχρι τοσοῦτος λέγω κινέω αὐτός , μέχρι ἄν ἐκλύω ὁ ἐνδίδομαι ὁ ἀήρ κινητικός δύναμις ἐκ ὁ ὁ ἀρχή ὠθέω , οὗτος δηλονότι ἄν εἰμί ἐπί κενός παρά φύσις κινέω τίς , μέχρι τοσοῦτος κινέω , μέχρι εἄν εξασθένιση ὁ ἐνδίδομαι αὐτός κινητικός δύναμις ὑπό ὁ ὁ ἀρχή ὠθέω . ἔτι νῦν μέν εἰς ὁ κενός διά ὁ ὑπείκω φέρω δοκέω . ἐν δέ ὁ κενός πάντῃ ὁμοίως ὅς τοιοῦτος . ἕτερος οὗτος ἐπιχείρημα ἐκ αὐτός ὅς λέγω ὁ ὁ κατασπείρω κενός ὑποτίθημι ἐν ὁ σῶμα , ὅστις εἰμί ὁ περί Δημόκριτος . νῦν μέν γάρ , φημί , ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ μᾶλλον μέν κινέω ἐν n ἀήρ κακός δέ ἐν ὕδωρ ἐν δέ ὁ γῆ μηδαμῶς , ἐπεί πᾶς μέν ἐκ ὁ ὁ κενός συμπλοκή καί ὁ ἄτομος συνίστημι , οὐ ὅμοιος δέ ἐν πᾶς ὁ συμπλοκή , ἀλλά εἰμί ὁ κενός ἢ μείζων ἢ μικρός ἐν ὁ σῶμα . διά οὗτος ἐν μέν ὁ ἀήρ ταχύς κινέω , διότι μεγαλομερής εἰμί ὁ ὁ ἀήρ κενός · ὠθέω οὖν ὁ ὁ ἀήρ ἄτομος ὑπό ὁ κινέω ῥᾳδίως εἰς ὁ κενός χωρέω καί δίδωμι ὁ πάροδος ὁ κινέω . ἐν δέ ὁ ὕδωρ βραδύς ὁ κίνησις · μικρός γάρ ὁ κενός , καί ὁ πίλησις οὖν ὁ εἰς αὐτός χρόνιος . ἐν δέ ὁ γῆ διά ὁ πάνυ μικρομερής εἰμί ὁ κενός κίνησις οὖον γίγνομαι · οὖον γάρ δύναμαι εἰς αὐτός πιλέω ὁ ἄτομος . εἰμί τοίνυν , φημί , ἐπί οὗτος οὕτως ὁ κίνησις γίγνομαι , ἐάν ὅλος εἰμί κενός , ποῦ φέρω , φημί ; οὖον γάρ ἄλλος ἄλλος μέρος ὁ κενός μᾶλλον ὑπεικτικός , ἀλλά πάντῃ οὐδείς ἐμποδίζω · ὥστε πανταχοῦ ὁμοίως σἰσθήσεταινῦν μέν γάρ ὅπῃ ὁ ὠθέω παρείκω ὁ ἄτομος , κινέω ὁ κινέω ἢ ἄνω ἢ κάτω ἢ ἀλλαχοῦ , ἐν δέ ὁ κενός πάντῃ ὁμοίως εἰμί ὑπεικτικός , εἰμί δεῖ ὑπεικτικός εἶπον ὁ κενός , μᾶλλον δέ μηδαμός μηδαμῶς ἐμποδίζω , εὔλογος ὁ πανταχοῦ φέρω ὁ κινέω , καί μηδείς μᾶλλον ὧδε ἢ ὧδε . οὗτος δέ ἄλογος καί ἀδύνατος . καί εἰμί ὅσος μεγαλομερής εἰμί ὁ κενός , τοσοῦτος ταχύς ὁ κίνησις , ἐάν ἄρα ὅλος ὁ κενός , ἄχρονος ἐν αὐτός κινέω . οὗτος δέ ὁ ἐπιχείρημα δυνατός μέν καί ὡς συνεχής ὁ ἀνωτέρω λαμβάνω , ὅτι νῦν μέν ἴσως ὁ ὁ παρά φύσις κινέω μή ὁμοίως διά πᾶς φέρω οὗτος ἄν ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος , ἐάν δέ ὅλος εἰμί κενός , τίς ἄν εἶπον ; ἢ γάρ ἄχρονος φέρω ἢ πανταχοῦ . μᾶλλον <δὲ> διά οὗτος ὁ ἐπιχείρημα εἴρω ὅτι οὔτε ὡς ὁ ὅς δυνατός διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις . οὔτε γάρ ὁ ταχύς εἰμί ἐν αὐτός καί βραδύς , οὔτε ὁ ὧδε μᾶλλον ἢ ὧδε · πανταχοῦ γάρ ὁμοίως . ὥστε ὁ ἑξῆς μᾶλλον συντακτέον αὐτός , οὖον ὁ ἔμπροσθεν . | ἔτι δέ ἐκ ὅδε φανερός ὁ λέγω · ὁράω γάρ ὁ αὐτός βάρος καί σῶμα ταχύς φέρω διά δύο αἴτιος . δείκνυμι ὅτι οὔτε ὡς ποιητικός αἴτιος εἰμί κίνησις ὁ κενός οὔτε ὡς τελικός , βούλομαι λοιπός δείκνυμι ὅτι οὔτε ὡς ὁ διά ὅς αἴτιος εἰμί κίνησις , οἷος ὅτι αἴτιος ὁ κενός ὡς διά αὐτός φέρω ὁ σῶμα , ὥσπερ νῦν διά ἀήρ ἢ διά ὕδωρ ὁ ὁ σῶμα γίγνομαι κίνησις . εἰμί γάρ δείκνυμι ὅτι οὐδέ οὕτως εἰμί κίνησις αἴτιος , οὐδέ ἐνδέχομαι κενός εἰμί κίνησις διά αὐτός γίγνομαι ὁ κατά φύσις . δείκνυμι δέ ὅτι οὐδέ ὁ παρά φύσις · ἔοικα ἄρα κενός εἰμί μή ἐνδέχομαι κίνησις εἰμί . ἀλλά μήv εἰμί κίνησις · κενός ἄρα οὐ εἰμί , ὅσπερ ἐκ ἀρχή πρόκειμαι δείκνυμι . δείκνυμι δέ ὅτι ἀδύνατος διά κενός κίνησις εἰμί ἐκ ὁ ἄνισος κίνησις • εἰμί γάρ τις κίνησις ὁ μέν ταχύς ὁ δέ βραδύς . ὁράω οὖν , φημί , ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα , ὅτι ὁ ἄνισος κινέω διά δύο γίγνομαι αἴτιος , ἢ ὁ διαφέρω ὁ διά ὅς ( ὁ γάρ αὐτός βάρος διά ὕδωρ μέν κινέω βραδύς κινέω , διά ἀήρ δέ ταχύς ) , ἐν ὁ αὐτός πάλιν εἰμί διά ὅς φέρω , μή ὡσαύτως δέ ἔχω , ἄνισος γίγνομαι κίνησις · ὥσπερ γάρ βραδύς διά ὕδωρ κινέω διά ὁ δυσδιαίρετος εἰμί ὁ ἀήρ διά ὁ παχύτης καί δαπανάω χρόνος ἐν ὁ διαίρεσις , οὕτως ἄν ὁ αὐτός εἰμί διά ὅς κινέω , οἷος ὁ ἀήρ , φέρω δέ νῦν μέν διά . ἵστημι αὐτός ἄλλοτε δέ ἀντικινέω , ταχύς φέρω διά ἵστημι · ἀνακρούω γάρ ὑπό αὐτός ἐμποδίζω ὁ πρόσω · δυσχερής γάρ ὁ διαίρεσις γίγνομαι διά ὁ ἐξολισθάνω κινέω ὁ ἀήρ καί διά ὁ ἀντώθησις . οὗτος μέν οὖν ἄνισος ὁ κίνησις γίγνομαι ὁ μέν κινέω ὁ αὐτός εἰμί ὁ δέ διά ὅς κινέω οὖον ὁ αὐτός , ἄν ὁ αὐτός δέ ὁ διά ὅς εἰμί ὁ κινέω δέ μή ὁ αὐτός , καί οὕτως ἄνισος γίγνομαι ὁ κίνησις . ὁ γάρ λιτριαῖος βάρος ἐπί ὁ αὐτός ἀήρ ταχύς καταφέρω ὁ ἡμιλιτριαῖος · ὁ γάρ μείζων ῥοπή ταχύς διαιρέω . ἐν ὁ αὐτός δέ ῥοπή εἰμί , οἷος διλιτριαῖος , ὁ σχῆμα δέ διαφέρω , καί ὁ μέν σφαιρικός εἰμί ὁ δέ πλατύς ταχύς ὁ σφαιρικός ὁ πλατύς καταφέρω διά ὁ αὐτός ἀήρ · ὅσος γάρ εἄν εἰμί πολυγώνιος , τοσοῦτος ταχύς ποιέω ὁ διαίρεσις , ὁ δέ πολυγώνιος προκόπτω ἥκω εἰς ὁ ἀγώνιος , λέγω δή ὁ σφαιρικός . πᾶς οὖν ταχύς ὁ σφαιρικός σχῆμα καταφέρω ( κατά σημεῖον γάρ ποιέω ὁ τομή ) , ὁ δέ πλατύς ἅτε ὑπό πλείων ἀήρ ἀνέχω βραδύς ποιέω ὁ τομή , ὥσπερ ὁ Μαχαιρίων ὁ ἀμβλύς . διό ὅσος σφαιροειδής τίς εἰμί , εὐκύλιστος μάλα εἰμί , οἷος ὁ κύλινδρος καί ὁ πολυγώνιος ὁ σχῆμα . διό σφαῖρα πᾶς μᾶλλον εὐκύλιστος ( κατά σημεῖον γάρ ἅπτω ὁ ἐπίπεδος ) , ὁ δέ κύβος πᾶς μᾶλλον δυσκύλιστος · πολύς γάρ ὁ ἐπίπεδος κατέχω μοῖρα . οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ καταφέρω ὁ σφαιρικός ταχύς ποιέω ὁ κίνησις διά ὁ ὑπό ὀλίγος ἀνέχω ἀήρ , ὁ δέ ὀλίγος ὁ πλείων εὐδιαίρετος ὁ αὐτός εἰμί . ὁ μέν οὖν αἰτία ὁ ἄνισος κίνησις οὗτος , ἀδύνατος δέ , φημί , εἰμί διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις , ὁ αἴτιος διά ὅς ἄνισος γίγνομαι ὁ κινέω ἀποδίδωμι · ἀνάγκη γάρ ἰσοταχής ἐπί κενός πᾶς κινέω , μᾶλλον δέ μηδέ ὅλως δυνατός εἰμί κίνησις ἐπί κενός γίγνομαι . δείκνυμι δέ οὗτος οὕτως · λαμβάνω δύο τις διάστημα ἴσος ὁ μῆκος , οἷος σταδιαῖος , ἀήρ καί ὕδωρ , καί εἷς τίς καί ὁ αὐτός διά ἀμφότερος κινέω , ἢ δύο ἰσόρροπος καί ἰσοσχήμων ( οὐδείς γάρ διαφέρω ) , οἷος δύο σφαῖρα χρυσός λιτριαῖος ὁ βάρος · ἐάν οὖν ὁ μέν διά ὁ ἀήρ κινέω ὁ δέ διά ὁ ὕδωρ , ἐπεί λεπτομερέστερος ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , ταχύς δηλονότι διέρχομαι ὁ ἕτερος ὁ σταδιαῖος ἀήρ ἢ ὁ ἕτερος ὁ ὕδωρ . ἔχω δή , φημί , οὗτος ὁ λόγος πρός ἀλλήλων ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ὅς λόγος ἔχω ὁ ἀήρ πρός ὁ ὕδωρ παχύτης καί λεπτότης . εἰμί γάρ διπλασίων λόγος λεπτομερέστερος εἰμί ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , ἀνάγκη καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ αὐτός λόγος ἔχω ἀντεστραμμένως πρός ἀλλήλων · διπλάσιος γάρ εἰμί ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ ὕδωρ ὁ χρόνος ἐν ἵημι κινέω διά ὁ ἀήρ , καί ὅσος λεπτεμερέστερόν εἰμί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις , τοσοῦτος ὁ χρόνος ὁ κίνησις μειόω . οὗτος τοίνυν οὕτως ἔχω δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος κίνησις διά κενός γίγνομαι , οὗτος ὁ τρόπος · δείκνυμι δέ ἐπί καταγραφή , καλέω δέ ὁ μέν κινέω ὅς , ὁ δέ ἀήρ δ , ὁ δέ ὕδωρ Β ( ?? ) , χρόνος δέ ὁ μέν ὁ διά ὁ ὕδωρ κίνησις γ ( ?? ) ὁ δέ ὁ διά ὁ ἀήρ ὅς , λαμβάνω δέ ἴσος ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ κενός , ὅς καλέω ζ . εἰμί οὖν ἐνδέχομαι κινέω διά κενός , ἐπεί πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , κινέω ὁ ὅς ἐν τις χρόνος διά ὁ κενός ὁ ζ , καί ἵστημι , φημί , ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ κενός ὁ ὁ . ἐπεί οὖν πᾶς χρόνος περαίνω πρός πάππας χρόνος περαίνω λόγος τις , ἀνάγκη καί ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ κενός ἔχω τις λόγος πρός ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ σῶμα . εἰμί δέ ὁ χρόνος πρός ὁ χρόνος ἔχω λόγος , ὡς δέ ἄν ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ χρόνος , οὕτως ἀνάγκη ἔχω καί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις , καί ἔμπαλιν ὅς ἄν ἔχω λόγος διά ὅς ὁ κίνησις , οὗτος ἀνάγκη ὁ λόγος ἔχω καί ὁ χρόνος , εὔδηλος ὅτι ὅς λόγος ἔχω ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ κενός πρός ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ πλήρης , οἷος ὁ ὕδωρ , οὗτος ὁ λόγος ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης , οἷος εἰμί δεκαπλασίων εἰμί ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ ὕδωρ ὁ χρόνος ὁ διά ὁ κενός , δεκαπλάσιος παχύς εἰμί ὁ ὕδωρ ὁ κενός , καί ὁ κενός δηλονότι δεκαπλάσιος λεπτομερής ὁ ὕδωρ . ἀλλά ἀδύνατος ὁ κενός πρός ὁ σῶμα λόγος τις ἔχω . καί κατασκευάζω οὗτος ἐναργής . ὁ γάρ ὑπερέχω , φημί , τις ἔχω | αὐτός τε ἐκεῖνος ὅλος ὅς ὑπερέχω , καί ὁ ὑπεροχή ὅς ὑπερέχω αὐτός . οἷος ὁ τέσσαρες ὑπερέχω ὁ τρεῖς μόνος · ἔχω οὖν ὁ τέσσαρες ὁ τε τρεῖς αὐτός ὅς ὑπερέχω , καί ὁ ὑπεροχή ὅς ὑπερέχω αὐτός , λέγω δή ὁ μόνος . ὥσπερ οὖν ὁ ἀριθμός ὁ μηδείς οὐ ὑπερέχω οὐδέ ἔχω λόγος τις πρός ὁ μηδείς εἰμί γάρ ὑπερέχω ὁ μηδείς ὁ ἀριθμός , σύγκειμαι δηλονότι ἐκ ὁ ὑπεροχή καί ὁ ὑπερέχω , ὥστε σύγκειμαι ἄν ὁ τετράς ἐκ τε ὁ τέσσαρες · οὗτος γάρ ὑπερέχω ὁ μηδείς · καί ἐκ ὁ μηδείς · αὐτός γάρ ὑπερέχω . τίς οὖν ὁ διαφορά ὁ συντίθημι τετράς πρός ὁ συντίθημι ; ) , ὥσπερ οὖν ἀνόητος ὁ λέγω ὅτι ὁ ἀριθμός πρός ὁ μηδείς λόγος τις ἔχω καί ὑπερέχω αὐτός , οὕτως δηλονότι καί ὡσαύτως καταγέλαστος ἄν εἰμί ὁ λέγω σῶμα τίς πρός ὁ κενός λόγος ἔχω καί ὑπερέχω αὐτός κατά παχύτης · σύγκειμαι γάρ ἐκ τε ὁ Κένος καί ὁ ὑπεροχή , ὥστε ὁ ὕδωρ ἐκ ὁ κενός καί ὁ ὕδωρ συνίστημι . ἀλλά γελοῖος · ἀδύνατος ἄρα λόγος τις ἔχω ὁ κενός πρός ὁ σῶμα . εἰμί δέ ὁ διά ὅς μηδείς λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , οὐδέ ὁ κινέω σείω δηλονότι , οὐδέ ὁ χρόνος ὁ κίνησις λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων · δείκνυμι γάρ ὅτι ὡς ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ διά ὅς ὁ κινέω , οὗτος καί ὁ χρόνος ἔχω , καί ἔμπαλιν ὡς ὁ χρόνος , καί ὁ διά ὅς . εἰμί τοίνυν μηδείς λόγος ἔχω ὁ κενός πρός ὁ σῶμα , οὐδέ ὁ χρόνος ἐν ὅς διά ὁ κενός κινέω πρός ὁ χρόνος ἐν ὅς διά ὁ σῶμα · ἐν οὐδείς ἄρα χρόνος κινέω διά ὁ κενός . πᾶς γάρ χρόνος περαίνω πρός πᾶς χρόνος περαίνω λόγος τίς εἰμί · οὐ ἄρα ἐν χρόνος διά ὁ κενός κινέω . οὐδέ κινέω ἄρα οὐδείς διά ὁ κενός · πᾶς γάρ κίνησις ἐν χρόνος · οὖον γάρ εἰμί ἄχρονος κίνησις . πρῶτος μέν οὖν ἐπιχείρημα οὗτος , δύο δέ τοιοῦτος . εἰμί κινέω τίς ἐν χρόνος διά ὁ Κένος , ἐν μικρός δηλονότι κινέω ὅς κινέω διά ὁ πλήρης , οἷος ὁ ἀήρ , ὁ αὐτός εἰμί , ὡς εἴρω , διάστημα . φέρω γάρ εἰμί ἐν δύο ὥρα κινέω ἐν ὁ ἀήρ , ἐν μικρός δηλονότι διά ὁ κενός κινέω , φέρω εἶπον ἐν ἥμισυς ὥρα . ἀλλά ἐν ὁ ἥμισυς οὗτος ἐν ὅς κινέω διά ὁ κενός πᾶς , καί ὁ ἀήρ μόριον τίς δηλονότι κατά ἀναλογία κινέω , καλέω δέ ὁ μόριον ὁ ἀήρ θ . συμβαίνω οὖν ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ αὐτός διά κενός καί πλήρης κινέω , ὅσπερ ἄτοπος μετά ὁ μένω καί ὁ πρότερος ἄτοπος , λέγω δή ὁ ἔχω λόγος τις ὁ κενός πρός ὁ πλήρης · ὅς γάρ λόγος ἔχω ὁ μέρος ὁ ἀήρ πρός ὁ ὅλος ἀήρ , 20 οὗτος ὁ λόγος ἔχω ὁ ὅλος κενός πρός ὁ ὅλος ἀήρ ἐπεί καί ὁ χρόνος ὁ μέρος ὁ ἀήρ καί ( 6 ) ὅλος ὁ κενός ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ὁ ὁ ὅλος ἀήρ χρόνος ) , καί πάλιν ὅς λόγος ἔχω πλήρης πρός πλήρης ὁ μέρος ὁ ἀήρ πρός ὅλος ὁ ἀήρ , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί κενός πρός πλήρης ὁ ὅλος κενός πρός ὅλος ὁ ἀήρ , διότι καί ὁ χρόνος ὁ κενός καί ὁ μέρος ὁ ἀήρ ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ὅλος ὁ ἀήρ . ἀλλά αὐτός μέν οὗτος παραλιμπάνω ὁ ἄτοπος , ὡς δῆλος , λέγω δή ὁ πρότερος ὁ διά κενός καί διά πλήρης ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ αὐτός μέγεθος κινέω · ἵνα δέ μή τις εἶπον ἀλλά εἰμί καί ἐν ὁ αὐτός χρόνος καί διά πλήρης κινέω καί διά κενός , ἀλλά οὖον ὁ αὐτός διάστημα · ὁ τέταρτος γάρ ὁ ἀήρ ὑποτίθημι κινέω ἐν ὁ αὐτός χρόνος , ἐν ὅς ὁ πᾶς κενός κινέω , ἴσος δέ ὁ ὅλος ἀήρ ὁ κενός · τετραπλάσιος ἄρα διάστημα διά ὁ κενός κινέω ἐν ὁ αὐτός χρόνος , καί οὗτος γε οὐδείς ἄτοπος ὅς ὁ μείζων , λεπτομερής δέ , ἐν ἴσος ὁ μικρός καί παχύς ὁ αὐτός μέγεθος κινέω , διά οὗτος ἐφεξῆς δείκνυμι ὅτι ἀνάγκη , εἰμί διά κενός γίγνομαι κίνησις , ἴσος διάστημα διά πλήρης καί διά κενός ὁ αὐτός ἐν ἴσος χρόνος κινέω , ὅσπερ ἀδύνατος . ἐάν γάρ , φημί , ἐπινοέω λεπτός τίς σῶμα ὁ ἀήρ οὗτος ὁ λόγος ἔχω πρός αὐτός , ὅσπερ ἔχω ὁ χρόνος ὁ ἐπί ὁ ἀήρ , ὅσπερ εἰμί ὁ ὅς , πρός ὁ χρόνος ὁ ἐπί ὁ κενός , ὅσπερ εἰμί ὁ ὁ φέρω εἶπον , εἰμί τετραπλασίων εἰμί ὁ ὅς χρόνος ὁ ὁ , τετραπλάσιος λεπτομερής τίς σῶμα ὁ ἀήρ ) , οὗτος δέ ὁ σῶμα ἀποτίθημι ἐν ὁ κενός , ὁ αὐτός δηλονότι μένω διάστημα , ἐν τοσοῦτος , φημί , χρόνος κινέω ὁ ὅς διά ὁ λεός σῶμα , ὅς ἀποτίθημι ἐν ὁ κενός , ἐν ὅσος κινέω ὁ μέρος ὁ διάστασις ὁ ἀήρ , ὅσπερ εἰμί ὁ θ , οὗτος δέ εἰμί ὁ τέταρτος αὐτός . ἀλλά μήv ἐν ὁ αὐτός χρόνος καί πρότερος κινέω ἐπί ὁ κενός καί νῦν ἐπί ὁ λεπτός σῶμα ὁ αὐτός ἔχω ὁ κενός διάστασις · ἐν ὁ αὐτός ἄρα χρόνος ὁ αὐτός μέγεθος ὁ ὅς διά κενός καί διά πλήρης κινέω ἴσος εἰμί ὁ διάστημα , ὅσπερ ἄτοπος . ὥστε , φημί , ὁ ὑπόθεσις ἀναιρετέον ἐκ ὅς ὁ ἄτοπος συνάγω οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑποτίθημι διά κενός κίνησις γίγνομαι . ὁ δέ αἰτία , φημί , ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή δῆλος . ἐπεί γάρ πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , πᾶς δέ χρόνος πρός πᾶς χρόνος , εἄν εἰμί περαίνω , λόγος εἰμί , δῆλος δήπου ὅτι καί εἰμί ἐπί κενός κίνησις γίγνομαι , ἐν χρόνος τε εἰμί καί ἔχω πρός κίνησις τις χρόνος λόγος τις · ὡς δέ εἄν ἔχω ὁ χρόνος ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων , οὕτως ἀνάγκη ἔχω καί διά ὅς ὁ κινέω · ἔχω ἄρα καί ὁ κενός λόγος τις πρός ὁ πλήρης . ἀλλά ἀδύνατος ὁ κενός λόγος ἔχω πρός πλήρης πᾶς γάρ ὑπερβάλλω λόγος ) , ἔνθεν ἄρα συνάγω ὁ ἄτοπος · λαμβάνω γάρ ὁ κίνησις 25 ἐπί κενός γίγνομαι συνάγω ὁ καί ὁ κενός πρός τίς πλήρης λόγος ἔχω , οὗτος δέ ἀδύνατος . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης μέχρι ὁ ἐνταῦθα πρόειμι ὁ λόγος ἐκ ὁ ἀνισότης ὁ κινέω ὁ παρά ὁ διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι , κατασκευάζω ὡς οὐ εἄν ἐνδέχομαι εἰμί κενός εἰμί , κίνησις διά αὐτός γίγνομαι , ὅστις δέ σκοπός ὁ ἀλήθεια πανταχοῦ τυγχάνω , περιαθρέω ὅσος δύναμις μήπου ὁ δεινότης καί ὁ δυσθεώρητος ὁ ἐπιχείρημα ὁ σκοπός διαμαρτάνω . καλός δέ ἴσως | πρῶτος ὁ πᾶς διέρχομαι περί ὁ κενός λόγος , εἶτα οὕτως ἀναλαμβάνω ἐκ ἀρχή ἕκαστος ἐπισκοπέω ὁ ἐπιλήθω ὁ ὁ ἀνήρ ὑπολαμβάνω ἐπίπροσθεν θέω . οἷος διά ὕδωρ ὁ γῆ . παράδειγμα ἕνεκα ὁ γῆ λαμβάνω , οὐ ὡς διά αὐτός γίγνομαι κίνησις . ἢ γῆ φημί χωρίον τίς τελματώδης , ὅθεν ἐπί σαφής παράδειγμα μεταβαίνω ὁ ἀήρ λαμβάνω καί ὁ ὕδωρ . ἤ ὁ διαφέρω ὁ φέρω , εἄν ὁ ἄλλος ὁ αὐτός ὑπάρχω , διά ὁ ὑπεροχή ὅς βάρος ἢ ὁ κουφότης . εἶπον ὁ εἷς ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος , λέγω δή ὁ διαφορά ὁ διά ’ ὅς , λέγω νῦν καί ὁ λοιπός , λέγω δή ὁ διαφορά ὁ φέρω · ἐν γάρ ὁ διά ὅς ὁ αὐτός εἰμί , διαφέρω δέ ὁ φέρω βαρύτης καί κουφότης ( κουφότης δέ λέγω ὁ κακός βαρύτης , οἷος εἰμί ὁ μέν λιτριαῖος εἰμί ὁ δέ ἡμιλιτριαῖος ) κἀν διά ὁ αὐτός φέρω ἀήρ , οὐ ἐν ἴσος χρόνος φέρω . ὁ δέ ὅς ὁ ἄλλος ὁ αὐτός ὑπάρχω , οἷος μή ὁ σχῆμα διαφέρω · δυνατός γάρ ὁ βαρύς ἐν ἴσος χρόνος διά ὁ αὐτός διάστημα ὁ κοῦφος κινέω , εἰμί ὁ μέν βαρύς πλατύς εἰμί ὁ δέ κοῦφος σφαιρικός . δυνατός δέ καί οὕτως ἀκούω ὁ ῥητός · ὁ μέν ὁ διαφέρω ὁ φέρω διαφέρω ἀκούω ἢ μέγεθος ἢ σχῆμα , ὁ δέ ἄνω ἄλλος ὁ αὐτός ὑπάρχω , οἷος εἰμί μέν μέγεθος διαφέρω , καί σχῆμα εἰμί ὁ αὐτός καί ὁ διά ὅς , εἰμί δέ σχῆμα , καί μέγεθος ὁ αὐτός καί ὁ διά ὅς · οὗτος γάρ ἄνισος εἄν γίγνομαι κίνησις . ο μέν οὖν διά ὅς φέρω αἴτιος , ὅτι ἐμποδίζω μάλιστα μέν ἀντιφέρω , ἔπειτα δέ καί μένω . σημειωτέος ὅτι ὁ διά ὅς γίγνομαι ὁ κίνησις αἴτιος ὁ ἄνισος κίνησις , φημί , ὡς ἐμποδιστικός . ἐμποδίζω δέ ὁ κινέω ἢ ὁ ἐναντίος ὁ κινέω φέρω ( ὡς ὅταν ἢ διά ἀήρ τίς φέρω ὁ ἐναντίος ὑπό πνεῦμα κινέω ἢ διά ὕδωρ ἔμπαλιν ὁ κινέω φέρω ὁ ῥεῦμα , οἷος εἰμί ἐπί ποταμός τις νήχω ἢ πλοῖον φέρω ἐναντίος ὁ ῥεῦμα ) , καί μή κινέω δέ , φημί , ὁ διά ὅς , ἀλλά μένω , ἐμποδίζω ὁ διαιρέω . εἰμί δέ καί ὁ διαίρεσις ἐμποδίζω , μᾶλλον ἐμποδίζω ὁ δυσδιαίρετος . ὁ δή ἐπί ὅς ὅς φέρω διά ὅς Β ὁ ὁ ἐπί ὅς γ χρόνος · εἶπον πόσος εἰμί καί τίς ὁ ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος , διά καταγραφή βούλομαι δείκνυμι πῶς ὁ διά ὅς ἄνισος κίνησις αἴτιος γίγνομαι ( εἴρω γάρ μετά οὗτος περί ὁ κινέω ) , ὅς δέ καλέω ὁ κινέω . κινέω οὖν οὗτος , φημί , διά ὁ Β διάστασις , ἵστημι δέ οὗτος ὕδωρ , ἐν χρόνος τις , οἶος ὁ γ · Ζεύς δέ ὁ δ λεπτομερής εἰμί , εἰμί ἴσος ὁ μῆκος ὁ Β ὁ δ , κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἐμποδίζω σῶμα . ὁ διάνοια ὁ λέξις καί ὁ σύνταξις οὗτος · κινέω , φημί , ὁ ἐπί ὅς a , ὅσπερ εἰμί ὁ κινέω , διά ὁ δ λεπτομερής σῶμα , κινέω δέ ὁ ἴσος μῆκος , ὅσος εἰμί ὁ ὁ Β , ἐν ὁ δ , κινέω δέ κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἐμποδίζω , ἐν μέν παχύς διά πλείων χρόνος , ἐν δέ λεπτός διά μικρός . καλέω δέ ὁ μέν Β ὕδωρ ὁ δέ δ ἀήρ . ὅσος δή λεπτός ἀήρ ὕδωρ καί ἀσώματος , τοσοῦτος ταχύς ὁ ὅς διά ὁ δ φέρω ἢ διά ὁ Β εἰμί γάρ ἐμποδιστικός ὁ διά ὅς ὁ διαιρέω , ὅσος ἄν εἰμί τίς εὐδιαίρετος , τοσοῦτος ταχύς φέρω διά αὐτός ὁ φέρω · εὐδιαίρετος δέ ὁ λεπτός , λεπτός δέ ἀήρ ὕδωρ καί ὡς ἐν σῶμα ἀσώματος • ὥστε ὅσος ἄν εἰμί λεπτός ἢ μανός ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , τοσοῦτος μᾶλλον καί εὐδιαίρετος . ὥστε τοσοῦτος ταχύς διά αὐτός κινέω ὁ ὅς ἢ διά ὁ ὕδωρ . ὅς ἄρα λόγος ἔχω ὁ μέγεθος πρός ἀλλήλων , οὗτος ὁ λόγος καί ὁ κινέω ὁ διά αὐτός καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις , οἷος εἰμί διπλάσιος λεπτός ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ , διπλάσιος λόγος καί ὁ κίνησις ταχύς ὁ ἐπί ὁ ἀήρ ἢ <ἡ> ἐπί ὁ ὕδωρ . καί ὁ χρόνος ἄρα ὁ κίνησις ἀντεστραμμένως ὁ αὐτός ἔχω λόγος · διπλάσιος γάρ εἰμί ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ ὕδωρ ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ ἀήρ . ’Ev διπλάσιος χρόνος ὁ ὁ Β δίειμι ἢ ὁ ὁ γ . ὁ ὁ Β γ , τουτός ὁ διάστασις ὁ ἔχω ὁ Β ἢ ὁ γ . καί ἀεί δή ὅσος εἄν εἰμί ἀσώματος καί κακός ἐμποδιστικός , ἀλλά εὐδιαίρετος . ὁ ἀλλά σύνδεσμος ἀντί ὁ καίω τίθημι , ἐπεί καί ἰσοδύναμος · εἰμί διά ὁ λεπτός , φημί , ταχύς φέρω , ὅσος ἄν εἰμί τίς ἀσώματος καί εὐδιαίρετος , καί διά οὗτος κακός ἐμποδιστικός , ταχύς διά ἐκεῖνος φέρω . To δέ κενός οὐδείς ἔχω λόγος ὅς ὑπερέχω ὑπό ὁ σῶμα , ὥσπερ οὐδή ὁ μηδείς πρός ἀριθμός . δείκνυμι ὁ ἐπί ὁ σῶμα ὁ κίνησις ἀναλογία , ἔρχομαι λοιπός ἐπί αὐτός ὁ πρόκειμαι , ὅτι | ἀδύνατος διά κενός κίνησις γίγνομαι . εἰμί γάρ πᾶς μέν κίνησις ἐν χρόνος , καί ὁ διά κενός ἄρα κίνησις ἐν χρόνος εἄν εἰμί · πᾶς δέ χρόνος πρός πᾶς χρόνος περαίνω εἰμί λόγος τις ἢ γάρ ἴσος εἰμί χρόνος χρόνος ἢ ἥμισυς ὁ διπλάσιος ἢ ἐπίτριτος ἢ κατά ἄλλος τις λόγος ) , ὡς δέ ἄν ὁ χρόνος ὁ κίνησις ἔχω , ἀνάγκη ἔχω καί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις · ἔξειμι ἄρα καί ὁ κενός πρός τίς πλήρης λόγος , οὗτος δέ ἀδύνατος . εἰμί τοίνυν ἀδύνατος λόγος τις ἔχω ὁ κενός πρός σῶμα τίς , οὐδέ ὁ χρόνος ὁ διά αὐτός κίνησις πρός ὁ ὁ σῶμα τις κίνησις χρόνος ἔχω λόγος . ἀλλά ἀδύνατος · πᾶς γάρ χρόνος πρός πᾶς χρόνος περαίνω λόγος τίς εἰμί . ἐν οὐδείς ἄρα χρόνος διά ὁ κενός κινέω οὗτος δέ πάλιν ἀδύνατος · πᾶς γάρ κίνη ἐν χρόνος . οὐ ἄρα ἐνδέχομαι κίνησις διά κενός γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁ τέσσαρες ὁ τρεῖς ὑπερέχω εἷς , πλέω δέ ὁ δύο . εἶπον ὅτι ὥσπερ οὐδείς εἰμί λόγος ὁ μηδείς πρός ὁ ἀριθμός , οὕτως οὐδέ ὁ κενός πρός ὁ σῶμα , οὗτος αὐτός διά οὗτος κατασκευάζω , πῶς ὁ μηδείς οὐ ἔχω λόγος τις πρός ὁ ἀριθμός , παράδειγμα δέ τίθημι ὁ ἔχω πρός ἀλλήλων λόγος . ὁ γάρ τέσσαρες , φημί , ὁ μέν τρεῖς μόνος ὑπερέχω , ὁ δέ δύο πλέω ἢ μόνος ( δυάς γάρ ὁ δύο ὑπερέχω ) , ὁ δέ μόνος πάλιν πλείων ὑπεροχή ὑπερέχω ἤ2 ὁ δυάς ( τριάς γάρ ὁ μόνος ὑπερέχω ) , ὁ δέ μηδείς οὐκέτι οὐδείς ὑπεροχή ὑπερέχω . διά τίς δέ οὐ ὑπερέχω ὁ μηδείς , διά ὁ ἑξῆς προστίθημι , εἶπον δέ ἤδη καί ἐγώ ἐντελής . Διὸ οὐδέ γραμμή στιγμή ὑπερέχω , εἰμί μή σύγκειμαι ἐκ στιγμή . ἵνα μή τις εἶπον ἀλλά κακῶς λαμβάνω εἰς παράδειγμα ὁ κενός ὁ μή εἰμί · οὖον γάρ εἰμί ὁ κενός ὁ μή εἰμί . διά οὗτος οὗτος προστίθημι , ὅτι οὖον μόνος ὁ μή εἰμί πρός ὁ εἰμί οὐδείς λόγος ἔχω , ἀλλά οὐδέ ὁ εἰμί , ἀνομογενής δέ , λόγος τις ἔχω πρός ἑαυτοῦ . οὐδέ γάρ [ ὁ ] γραμμή πρός στιγμή ἔχω λόγος , ἐπεί μή σύγκειμαι ἐκ στιγμή ή γραμμή , οὐδέ γραμμή πρός ἐπιφάνεια . οὐδέ οὗτος πρός σῶμα · μυρίος γάρ σός μαῖα προστίθημι οὖον ποιέω ὁ γραμμή μείζων , οὐδέ ὁ γραμμή ὁ ἐπιφάνεια , οὐδέ ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα · οὐδέ γάρ σύγκειμαι ἐκ οὗτος . ἀλλά ὁ ὁμοειδής <ἐστι> ὁ συγκρίνω πρός ἀλλήλων καί λόγος ἔχω · γάρ πρός γραμμή ἔχω λόγος , καί ἐπιφάνεια πρός ἐπιφάνεια , καί σῶμα πρός σῶμα . ὥστε ἄν ὁ εἰμί εἰμί ὁ κενός , ἐπεί πάντῃ ὁ σῶμα εἰμί ἕτερος , μᾶλλον δέ καί ἀντικειμένως ἔχω ὡς ἕξις καί στέρησις ( ὁ μέν γάρ κενός , ὁ δέ πλήρης ) , οὐ ἄν ἔχω λόγος τις πρός ὁ σῶμα ὅς κενός εἰμί . ὁ γάρ λόγος ὁ σύστασις νῦν ζητέω , ὅτι ὁ ἀήρ μέν τοσόσδε ἔχω σύστασις , διπλασίων δέ οὗτος ὁ ὕδωρ · ὁ οὖν κενός μηδείς ἔχω τοιοῦτος σύστασις , πῶς οἷος τε λόγος τις αὐτός ἔχω καί σύγκρισις πρός ὁ σῶμα ; ὥστε οὐδέ ὁ ὁ κίνησις ὁ διά αὐτός χρόνος λόγος ἄν ἔχω πρός χρόνος τις ὁ διά σῶμα κίνησις , οὕτως δέ εἄν οὐδέ κίνησις εἰμί διά κενός , ὡς πολλάκις εἴρη ὁ . ἀλλά εἰμί διά ὁ λεπτός ἐν τοσόσδε ὁ τοσόσδε φέρω διά ὁ κενός , πᾶς ὑπερβάλλω λόγος . εἰμί διά ὁ λεπτός , φημί , σῶμα ἐν τοσόσδε χρόνος ὅδε ὁ διάστασις κινέω , καί ἀεί λεπτύνω ὁ σῶμα μειόω ὁ ὁ κίνησις χρόνος , ὁ ἄλλος δηλονότι πᾶς ὁ αὐτός μένω , εἰμί ἐν μηδείς σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις , ἀλλά ἐν κενός , οὐδείς ἔχω λόγος ὁ χρόνος ὁ διά ὁ κενός πρός ὁ διά ὁ πλήρης , αὐτός δέ εἶπον ἄχρονος διά ὁ κενός κινέω , αὐτός δέ εἶπον οὐδέ ὅλως κίνησις ἐπί κενός εἰμί . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ Ἀρατείας σφαῖρα , μᾶλλον δέ ὁ ὁ πᾶς , ὁ ἐν ὁ μέγας κύκλος ζῴδιον ταχύς ὁ λοιπός κινέω , ὁ δέ ἐν ὁ μικρός βραδύς , καί τοσοῦτος γίγνομαι ὁ βραδυτής ὁ ἀναλογία , ὅσος καί ὁ ὁ κύκλος ἐπί ὅς κινέω μείωσις ( ὅς γάρ ἔχω λόγος ὁ κύκλος πρός ὁ κύκλος ὁ μικρός πρός ὁ μείζων , τοσοῦτος βραδύς κινέω ὁ ἐν ὁ μικρός κύκλος ὁ ἐν ὁ μείζων καί ἐπί τοσοῦτος προβαίνω ὁ μείωσις ὁ τε κύκλος καί ὁ ἐπί αὐτός κίνησις , ἠώς καταδαπανάω ὁ ἐπί ὁ σφαῖρα λαμβάνω κύκλος καταντάω εἰς ὁ πόλος , ὅστις παντελῶς εἰμί ἀκίνητος · διό καί Ἄρατος περί ὁ Κριός , ὅς ἐν ὁ μέγας εἰμί κύκλος , λέγω δή ὁ ἰσημερινός , ταυτεθηπα · καί Κριός θοός εἰμί κέλευθος , ὅς ἄρα τε καί μακρός διώκω περί κύκλος οὐδείς ἀφαυρός τροχάζω Κυνοσουρίς Ἄρκτος , ὅστις ἐν βραχύς κύκλος δινέω , ἀλλά ὅμως ὁ ἐν ὁ μέγας κινέω ὁ ἐν ὁ μικρός κινέω ἅμα ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός ἀποκαθίστημι ὁ μικρότης ὁ κύκλος συμμένω καί ὁ κίνησις ) , οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ πρόκειμαι , εἰμί ὅσος προκόπτω ὁ λεπτότης ὁ σῶμα , μειόω ὁ ὁ κίνησις χρόνος ἐπί ὁ ταχύς αὐτός πρόειμι , ἐάν ἄρα μηδείς εἰμί σῶμα , ἀλλά κενός , ὁ πᾶς καταδαπανάω χρόνος καί οὐ εἰμί κίνησις οὐδείς . ἵστημι γάρ ὁ ζ κενός , ἴσος δέ ὁ μέγεθος ὁ Β καί δ . ἐκτίθημι ὁ ἐπί ὁ σῶμα , ὅταν διά αὐτός κινέω τίς , γίγνομαι ἀναλογία , καί εἶπον , μᾶλλον δέ δείκνυμι , ὅτι οὐ ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης οὐδείς ἀναλογία , ὅς ἀκολουθέω ὁ μηδέ κίνησις ἐνδέχομαι διά αὐτός γίγνομαι , σαφής ποιέω βούλομαι ἐκτίθημι πάλιν διά καταγραφή ὁ ὁ κίνησις καί διά ὅς γίγνομαι ἀναλογία , καί ζητέω εἰμί καί ἐπί κενός δυνατός τοιοῦτος τις φυλάσσω ἀναλογία . πρότερος μέν γάρ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ἐκτίθημι ζητέω τίς συμβαίνω κίνησις ἐπί οὗτος γίγνομαι , νῦν δέ λαμβάνω οὗτος ὁμολογέω ποῖος πρός αὐτός ὁ κενός , εἰμί δυνατός , ἔχω ὅς ἀναλογία , εἰμί κινέω τίς ἐπί αὐτός . καί ὑποτίθημι ἐπί αὐτός γίγνομαι κίνησις , ἀπάγω εἰς ἄτοπος ὁ λόγος . ὑποτίθημι οὖν ὁ κενός ἴσος κατά ὁ μέγεθος ὁ Β καί δ , τουτέστι ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ . To δή ὅς εἰμί δίειμι , καί κινέω . ὁ αὐτός , φημί , d ὅσπερ κινέω καί ἐπί ὕδωρ καί ἐπί ἀήρ , εἰμί καί ἐπί ὁ κενός κινέω , ἐν τις μέν , φημί , χρόνος κινέω , οἷος ἐν ὁ ὁ ( καλέω γάρ ὁ χρόνος , ἐν ὅς διά ὁ κενός κινέω , ( ?? )) , δέ ἀνάγκη ὁ χρόνος οὗτος εἰμί ὁ χρόνος , ἐν ὅς διά ὁ ἀήρ κινέω , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὅς . εἰμί τοίνυν , φημί , ἐν μικρός χρόνος κινέω διά κενός ἢ διά ὁ ἀήρ , ἔχω δηλονότι λόγος τις ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ κενός , λέγω δή ὁ ὁ , πρός ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ ἀήρ , οὗτος δέ εἰμί ὁ ὅς · ὅς οὖν λόγος ἔχω οὗτος πρός ἀλλήλων , οὗτος ἔχω ὁ λόγος καί ὁ πλήρης καί ὁ κενός . ἀλλά ἐν τοσοῦτος χρόνος , ὅσος ἐπί ὅς ὁ ὁ , ὁ δ ὁ ὅς δίειμι ὁ θ . ὁ δύο ἐπιχείρημα . ἐν τοσοῦτος , φημί , χρόνος , ὅσος εἰμί ἐν ὅς διά ὁ κενός κινέω , εἰμί δέ οὗτος ὁ ὁ , κινέω ὁ ὅς μέρος τίς ὁ δ διάστασις , λέγω δή ὁ ἀήρ , ἵστημι δέ οὗτος ὁ διάστασις ἐπί ὅς ὁ θ . ὁ δέ ἕπω οὗτος ἄτοπος παραλείπω μέτειμι εἰς ὁ λοιπός ἐπιχείρημα ( εἰμί δέ οὗτος ὁ ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ ὁ πλήρης τε κινέω ὁ θ , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀήρ μέρος , καί κενός , ὅσπερ εἰμί <ζ> ) , [ ἄτοπος καί ] πλήρης τε καί κενός ὁ αὐτός ἔχω λόγος πρός ἀλλήλων , λέγω δή ὁ ζ καί ὁ θ , ὅσπερ ἄτοπος · ὅς γάρ λόγος ἔχω ὁ θ πρός ὁ δ , λέγω δή ὁ μέρος ὁ ἀήρ πρός ὅλος ὁ ἀήρ , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί ὁ ζ πρός πρός ὁ δ , λέγω δή ὁ κενός πρός ὁ ὅλος ἀήρ , ἐπεί καί ὁ χρόνος ὁ ζ καί ὁ θ , ὅσπερ εἰμί ὁ ὁ , ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ὁ χρόνος ὁ δ , ὅσπερ εἰμί ὁ ὅς , ὅς δέ ἄν ἔχω ὁ χρόνος πρός ἀλλήλων λόγος , οὗτος καί ὁ διά ὅς ἔχω · ὁ αὐτός ἄρα λόγος ἔχω ὁ ζ καί ὁ θ πρός ὁ δ . ὁ δέ πρός ὁ αὐτός ὁ αὐτός λόγος ἔχω , καί πρός ἀλλήλων εἷς καί ὁ αὐτός ἔχω λόγος · ὁ ἄρα ζ , ὅσπερ εἰμί ὁ κενός , καί ὁ θ , ὅσπερ εἰμί πλήρης , ὁ αὐτός ἔχω πρός ἀλλήλων λόγος · οὗτος δέ ἄτοπος , πλήρης πρός κενός ὁ αὐτός ἔχω λόγος , ὅς καί ὁ . κενός πρός ὁ πλήρης · αὐτός γάρ εἰμί ἀλλήλων κατά ὁ σύστασις ( κατά οὗτος γάρ καί νῦν ὁ ἀναλογία ) , καί οἷος μαίνομαι ὁ θ , λέγω δή ὁ μέρος ὁ ἀήρ , γίγνομαι ἄν ὅσπερ ὁ κενός . δίειμι δέ γε , ἄν ὁ τίς λεπτότης διαφέρω ὁ ἀήρ ἐπί ὅς ὁ ζ , οὗτος ὁ ἀναλογία ὅς ἔχω ὁ χρόνος ἐπί ὅς ὅς . ὁ τρίτος ἐπιχείρημα ( ?? ) ἐν ὅς δείκνυμι ὅτι εἰμί κινέω τίς διά κενός , συμβαίνω ἐν ἴσος χρόνος ὁ αὐτός διάστημα πλήρης τε καί κενός κινέω . ὁ αὐτός δέ ζ , ὅσπερ εἰμί πρό οὗτος κενός , νῦν πλήρης ποιέω λεπτός σῶμα , οὗτος ἔχω ὁ λόγος πρός ὁ ἀήρ , ὅσπερ ἔχω ὁ ὁ χρόνος ὁ ὁ κενός πρός ὁ ὅς χρόνος ὁ ὁ ἀήρ . ἐάν γάρ εἰμί τοσοῦτος λεπτός ὁ ἐπί ὅς ζ σῶμα ὁ δ , ὅσος ὑπερέχω ὁ ὅς ὁ ὁ . ἐάν , φημί , ὁ ἐντίθημι ἐν ὁ κενός σῶ μά τοσοῦτος λεπτός εἰμί ὁ ἀήρ , ὅσος ὑπερέχω ὁ χρόνος ὁ ὁ κίνησις ὁ ἐπί ὁ ἀήρ ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ ἐπί ὁ κενός , ἀντεστραμμένως , φημί , δίειμι ὁ τάχος ἐν τοσοῦτος , ὅσος ὁ ὁ , ὁ ζ ὁ ἐπί ὅς a ? ἐάν φέρω , τουτέστιν ὅσος ὑπερέχω ὁ ὁ ἀήρ χρόνος ὁ ὁ κενός , τοσοῦτος ἀντιστρόφως ταχύς διέρχομαι ὁ ὅς ἐπί ὁ ζ ἐν ὁ ὁ χρόνος ἤ2 ἐπί ὁ δ . ἀντεστραμμένως δέ εἶπον , ὅτι ἐπί μέν ὁ χρόνος ὁ ὁ ἀήρ χρόνος ὑπερέχω ὁ χρόνος ὁ κενός , λέγω δή ὁ ὅς ὁ ὁ πλείων γάρ εἰμί ὁ ὅς ) , ἐπί δέ ὁ κίνησις πλείων εἰμί ὁ τάχος κατά ὁ αὐτός ἀναλογία ὁ ἐν ὁ ὁ χρόνος κίνησις ὁ ἐν ὁ ὅς . καλῶς δέ προστίθημι ὁ ἐάν φέρω , τουτέστιν ἐάν ὅλως φύω διά ἐκεῖνος ὁ σῶμα κινέω ὁ ἐντίθημι ἐν ὁ κενός τοιοῦτος εἰμί , οἷος ὑποτίθημι , κατά ὁ εἴρω ἀναλογία κινέω ἐν αὐτός ὁ ᾶ . ἐάν τοίνυν μηδείς εἰμί σῶμα ἐν ὁ ζ , ἔτι ταχύς . ἀλλά " εἰμί ἐν ὁ ὁ · ὥστε ἐν ἴσος χρόνος δίειμι πλήρης τε εἰμί καί κενός · ἀλλά ἀδύνατος . δύο ἄτοπος ἕπομαι ὁ ὑπόθεσις ἐν ὁ συμπέρασμα συνάγω . δείκνυμι μέν γάρ ὅτι ὁ ὅς ἐν ὁ ὁ χρόνος κινέω ἐπί ὁ λεπτός σῶμα ὁ ἐντίθημι ἐν ὁ κενός , ὑπόκειμαι δέ καί ἐκ ἀρχή ἐν ὁ κενός διά ὁ ὁ χρόνος κινέω ὁ αὐτός διάστασις , ἐν ἴσος ἄρα χρόνος ὁ αὐτός ὅς πλήρης τε εἰμί καί κενός ὁ αὐτός διάστημα ὁ ζ κινέω , ὅσπερ ἀδύνατος . οὗτος μέν οὖν αὐτός ὕστερος ἐπάγω , ἄλλος δέ πρό οὗτος συνάγω ἄτοπος , ὅτι ὁ αὐτός ἐν ἴσος καί μικρός χρόνος κινηθήσεταρ , ὅσπερ ἄτοπος . εἰμί γάρ ἐν ὁ ὁ χρόνος κινέω ὁ ζ διάστασις σῶμα πλήρης , δῆλος δήπου ὅτι εἰμί κενός ὑπάρχω | ὁ αὐτός διάστασις , ἐν μικρός ἄν αὐτός κινέω ( ἀκόλουθος γάρ ) · ὑπόκειμαι δέ ὁ ζ διάστασις κενός εἰμί ἐν ὁ ὁ χρόνος κινέω · ὁ αὐτός ἄρα ἐν πλείων καί ἐν μικρός χρόνος κινέω , ὅσπερ ἄτοπος . Φανερός τοίνυν ὅτι εἰμί εἰμί τις χρόνος ἐν ὅς ὁ κενός ὁστισοῦν φέρω . Δῆλος , φημί , ὅτι ὁ ὑπόθεσις ὁ λέγω κινέω τίς διά κενός ἀκολουθέω οὗτος ὁ ἀδύνατος , ὁ ἐν ἴσος χρόνος πλήρης τε διεξιέναι καί κενός . καί οὗτος ἀναλαμβάνω ὁ λόγος σύντομος κατασκευάζω · εἰμί γάρ τίς , φημί , ἀνάλογος σῶμα ἕτερος πρός ἕτερος ὡς χρόνος πρός χρόνος , τουτέστι δυνατός ἀναλογία τις σῶμα λαμβάνω τοιοῦτος , ὅς ἔχω χρόνος πρός χρόνος ἀναλογία . ὥστε εἰμί λαμβάνω λεπτομερής σῶμα οὗτος ὁ λόγος ἔχω πρός ἀήρ , ὅς ἔχω ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ ἀήρ πρός ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω διά ὁ κενός , συμβαίνω ὁ εἴρω . ὡς δή ἐν κεφάλιον εἶπον , δῆλος ὁ ὁ συμβαίνω αἴτιος εἰμί . ὁ αἴτιος , ἐκ ὅς ὁ ὑπόθεσις ὁ κενός ἀκολουθέω ὁ εἴρω ἄτοπος , προστίθημι . διά οὗτος γάρ ἀκολουθέω ὁ ὑπόθεσις ὁ κενός ὁ ἄτοπος , διότι δίδωμι ἐν κενός κίνησις γίγνομαι δίδωμι εὐθύς καί ὁ κενός λόγος ἔχω πρός πλήρης · ἀνάγκη γάρ πᾶς κίνησις πρός κίνησις λόγος ἔχω , διότι ἐν χρόνος πᾶς κίνησις , καί ὁ χρόνος πρός ὁ χρόνος ἀκόλουθος καί ὁ κενός πρός ὁ πλήρης λόγος ἔχω . ἐπεί οὖν οὐ εἰμί λόγος τις ὁ κενός πρός σῶμα , ὑποτίθημι δέ ὁ μή ὅς , εἰκότως ψευδής ὑπόθεσις ὁ ἄτοπος ἕπω . κατά δέ ὁ ὁ φέρω ὑπεροχή ὅδε . εἶπον ὅτι παρά δύο αἴτιος συμβαίνω ὁ ἀνισοταχῶς κινέω , “ ἢ ὁ διαφέρω ὁ διά ὅς , ἢ ὁ διαφέρω ὁ φέρω ἄν ἄλλος ὁ αὐτός ἐάω , δείκνυμι οὖν ἐκ ὁ διά ὅς γίγνομαι κίνησις , ὅτι ἀδύνατος κενός εἰμί κίνησις εἰμί , βούλομαι νῦν ἐπί ὁ λοιπός μετέρχομαι καί δείκνυμι ἐκ αὐτός ὁ κινέω , ὅτι εἰμί κενός εἰμί , ἀδύνατος εἰμί κίνησις εἰμί . ὁ γάρ ἄνισος ὁ κινέω φορός ἐγώ μέν , ὅσος μή διά κενός λέγω ὁ κίνησις γίγνομαι , φυσικός ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ἔχω ἐκ ὁ διαφορά ὁ διά ὅς , ὥσπερ ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ἀλλά καί ἐκ αὐτός ὁ κινέω ὁ ἑτερότης · κἀν γάρ ὁ αὐτός εἰμί διά ὅς ὁ κίνησις , διάφορος δέ ὁ κινέω ἢ ὁ βάρος ἢ ὁ σχῆμα . ταχύς καταφέρω ὁ βαρύς , ἐάν ὁ σχῆμα ὁ αὐτός εἰμί . καί ὁ αἰτία δῆλος · ἐπεί γάρ διά 30 σῶμα ὁ κίνησις , ὁ δέ βαρύς μᾶλλον διαιρέω ὁ δύναμις , εἰκότως καί ταχύς καταφέρω . ἄν ὁ αὐτός δέ βάρος ἔχω , ὁ σχῆμα δέ διαφέρω ἀλλήλων , καί ὁ μέν ἢ σφαιρικός ἢ ὀξύς2 τυγχάνω , ὁ δέ πλατύς καί πεταλώδης , ἄν ὁ ἴσος ἔχω βάρος , ταχύς ὁ ὀξύς2 καί σφαιρικός καταφέρω ὁ πλατύς · ὁ μέν γάρ πλατύς ὑπό πλείων ἀνέχω σῶμα , βραδύς δέ ὁ πλείων κατασπάω ἢ διαιρέω ὑπό ὁ ἀμβλύτης ὁ σχῆμα , ὁ δέ ὀξύς καί ὁ σφαιρικός ὑπό μικρός ἀνέχω σῶμα , διό ταχύς διαιρέω ὁ ὑπόκειμαι . καί οὗτος καί ὁ ὁ βάναυσος τέχνη μεταφέρω ἐπίσταμαι · ὁ γοῦν μολιβδιδαις ὁ ναύτης διά οὗτος βαρύς ἐξαρτάω , διά ὁ ταχύς καταφέρω , καί ὁ ἁλιεύς ὁ λίνον διά οὗτος προσπλέκω ὁ μόλυβδος . ἐγώ μέν οὖν , φημί , οὗτος ἀποδίδωμι ὁ ἀνισοταχής κίνησις ὁ αἴτιος , ὅσος δέ διά κενός ὁ κίνησις γίγνομαι λέγω , τίς αἴτιος ὁ ἀνισότης ὁ κίνησις ἀποδίδωμι ; τίς γάρ ἔχω πλέω διά κενός κινέω ὁ μόλυβδος ὁ φελλός ; ὁμοίως γάρ ἀμφότερος εἴκω ὁ κενός , μᾶλλον δέ οὐδέ εἴκω ( σῶμα γάρ ὁ εἴκω ) , ἀλλά ἀμφότερος ὁμοίως διά αὐτός χωρέω ὑπό μηδείς ἐμποδίζω . ἰσοταχής ἄρα πᾶς εἰμί ἐπί ὁ κενός κινέω . ἀλλά ἀδύνατος · οὐ ἄρα κίνησις ἐν κενός γίγνομαι ἄν . ὁ μέν εἰσάγω , φημί , ὁ κενός , ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις οἴομαι δείκνυμι ὅτι εἰμί κενός , ὁ δέ λόγος ἐναντίος δείκνυμι ὅτι εἰμί εἰμί κενός , ἀδύνατος εἰμί κίνησις . οὗτος μέν ἐν ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις δείκνυμι ὅτι ὁ κενός οὐ εἰμί , καί αὐτός δέ , φημί , κατά ἑαυτοῦ ἐπισκοπέω ὁ κενός δείκνυμι , φημί , ὡς ἀληθής κενός , τουτέστι μάταιος καί εἰς οὐδείς ὁ εἰμί συμβάλλω . ἐπεί γάρ ὁ ὁ κενός εἰσάγω καί ὡς τόπος χρεία παρέχω ὁ εἰμί , οὕτως αὐτός τίθημι , δείκνυμι ὅτι οὐδέ οὕτως ἐνδέχομαι εἰμί ὁ κενός . λημμάτιον δέ προλαμβάνω τοιοῦτος · ἐάν , φημί , ξύλινος κύβος ἐντίθημι ἐν ὕδωρ , τοσοῦτος ὕδωρ ὑπείκω ὁ κύβος , ὅσος εἰμί αὐτός ὁ ξύλινος κύβος . ὁμοίως ἄν ἐν ἀήρ , κἀν ἐν οἱῳδήποτε ὑπεικτικός σῶμα . ὅταν οὖν ἐν ὁ κενός ἐντίθημι ὁ κύβος , πότερος ὑπεξίσταμαι ὁ κύβος ἴσος κενός ὁ μέγεθος ὁ κύβος ; καί πῶς εἄν ἐξίστημι ὁ κενός ; εἰμί δέ μή ὑπεξίσταμαι ἐντίθημι ὁ κύβος ἀλλά μένω , τοσοῦτος δηλονότι ὁ κενός κατέχω | διάστημα ὁ κύβος , ὅσος καί αὐτός εἰμί · ὥστε ὁ ὁ κύβος διάστημα χωρέω διά ἴσος διάστημα ὁ κενός , καί ἐφαρμόζω ἀλλήλων ὁ διάστημα . ὥσπερ γάρ , φημί , εἰμί μή μεθίστημι ὁ κύβος ὁ ὕδωρ ἢ ὁ ἀήρ , ἐντίθημι ἄν ἐν αὐτός διά τοσοῦτος ὕδωρ ἢ ἀήρ χωρέω , ὅσος εἰμί αὐτός , οὕτως εἰμί μηδείς εἰμί ἐν ὁ κενός ὁ ὑπεξίστημι , ὁ ἴσος ἑαυτοῦ ὁ κύβος ὁ κενός κατέχω διάστημα . διάστημα δέ , φημί , διάστημα κατά αὐτός οὗτος οὐδείς διαφέρω · κἀν γάρ ἔχω ποιότης ὁ ὁ κύβος διάστημα ἐπισυμβαίνω αὐτός , ἀλλά οὐ ὅς ποιόω , οὗτος εἰμί ἐν τόπος , ἀλλά μόνος ὅς διάστασις ἔχω · ὥστε κἀν χωρίζω πᾶς ὁ πάθος , λευκότης θερμότης ἀντιτυπία βάρος καί ὁ λοιπός , καί μένω μόνος ὁ διάστημα , οὐδείς κακός ἐν τόπος εἰμί καί ἴσος ἑαυτοῦ κατέχω ὁ κενός μέρος · κατά οὐδείς γάρ οὗτος ἐν τόπος εἰμί , οὐ ὡς λευκός οὐ ὡς θερμός οὐ ὡς βάρος ἔχω , ἀλλά καθό διάστασις ἔχω . ἐπεί οὖν καί οὗτος εἰμί ἐν τόπος , ἐάν χωρίζω πᾶς ὁ ἄλλος , ὁ μηδείς αὐτός εἰς ὁ ἐν τόπος εἰμί συμβάλλω , τίς διαφέρω ὁ διάστημα ὁ κενός , ὅς γίγνομαι αὐτός τόπος ; εἰμί δέ μηδείς διαφέρω ἐκεῖνος γάρ διάστημα εἰμί ἀπαθής καί οὗτος ) , τίς δήω ἔξωθεν ἕτερος τίς διάστημα περιβάλλω ὁ σῶμα ; εἰμί γάρ οἴκοθεν ἔχω ὁ διάστημα ἕκαστος ὁ σῶμα , τίς δήω ἔξωθεν ἄλλος διάστημα ; μάταιος ἄρα ὁ ἔξωθεν διάστημα καί περισσός , αὐτός ἕκαστος ἐν ἑαυτοῦ περιφέρω ὁ διάστημα . καί εἰμί δύο διάστημα ὅμοιος χωρέω διά ἀλλήλων καί ἐφαρμόζω ἀλλήλων , διά τίς μή καί τρεῖς καί ἤπειρος ; καί εἰμί ὁ κενός διάσημος ὅς οὐδείς διαφέρω ὁ ἐγγίγνομαι ἐν αὐτός διάστημα , κενός ἄρα ἐν κενός γίγνομαι . ἔτι δέ εἰμί μεθίστημι ὁ κύβος κατά οὐδείς ἄλλος ἀλλά ἢ καθό διάστημα εἰμί , ἐπεί καί καθό διάστημα εἰμί μεταβάλλω τόπος ἐκ τόπος , κινέω δέ ὁ σῶμα ὁ οἰκέω συμμεταφέρω διάστημα , ὁ δέ διάστημα κατά αὐτός οὗτος οὐδείς διαφέρω ὁ ὡς κενός διάστημα , περισσός ἄρα καί μάταιος ἄλλος διάστημα ὁ σῶμα ἔξωθεν ἐπινοέω , ἕκαστος ὁ ἴδιος συμπεριφέρω διάστημα · εἰμί γάρ ὁ τόπος διάστημα , ὁ δέ ἕκαστος διάστημα ἐν ἕκαστος εἰμί , μηδείς διαφέρω γε κατά οὗτος ὁ ἔξω διάστημα , μάταιος ὁ ἕτερος παρεισκυκλέω διάστημα ἔξωθεν παρά ὁ ἐνυπάρχω ἕκαστος . τίς γάρ λυσιτελής ὁ ὅμοιος ἐν ὁ ὅμοιος γίγνομαι ; καί εἰμί ὁ σῶμα ὅς διάστημα εἰμί ἕτερος διάστημα δήω , καί ὁ κενός διάστημα εἰμί δήω εἄν ἕτερος διάστημα · ὥστε γίγνομαι εἄν ὁ κενός ἐν κενός , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . οὐ ἄρα οὐδέ ὡς τόπος ἐνδέχομαι εἰμί ὁ κενός . εἰμί τοίνυν μήτε ὁ ὁ τόπος χρεία παρέχω μήτε κίνησις αἴτιος εἰμί , ἐναντίος δέ καί εἰμί ἀναιρέω ὁ κίνησις , ἔοικα μηδαμῶς εἰμί ὁ κενός . ὁράω γάρ ὁ μείζων ῥοπή ἔχω βάρος ἢ κουφότης , ἐάν ἄλλος ὁμοίως ἔχω ὁ σχῆμα . ὁ αὐτός γάρ εἰμί διά ὅς φέρω , καί ὁμοιοσχήμων εἰμί ὁ φέρω , ἄνισος δέ ὁ βάρος , ὅς ἀναλογία ἔχω ὁ βάρος πρός ὁ βάρος , οὗτος ἀνάγκη ἔχω καί ὁ κίνησις πρός ὁ κίνησις · ὅσος γάρ ὑπερέχω ὁ βαρύς , τοσοῦτος ταχύς καταφέρω . ἐάν δέ ὁ ἔχω - σφαιροειδής ἐν ἴσος χρόνος διά ὁ αὐτός διάστημα κταφέρεσθαι · εἰκός δέ καί ἐν πλείων κατά ὁ ἀναλογία ὁ τε ὁ βάρος ὑπεροχή καί ὁ σχῆμα . ἤ γάρ σχῆμα διαιρέω ἢ ῥοπή . ἤ γάρ ὁ βάρος ὠθέω ὁ ἀήρ ὑπεξίστημι σχίζω , ἢ ὁ ὀξύτης ὁ σχῆμα εὐδιαίρετος εἰμί μερίζω . καί ὁ σφαῖρα κατά σημεῖον ἄρχω ὁ τομή . διά οὗτος χαλκός τε καί μόλυβδος πλατύς μέν ἐποχέομαι δύναμαι ἐν ὕδωρ , σφαιρικός δέ εἰμί ἢ κυλινδρικός οὐκέτι , κἀν πολύς μικρός εἰμί ὁ βάρος . εἰμί οὖν ὁ διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι κενός εἰμί , ἰσοταχής δηλονότι πᾶς εἄν καταφέρω · τίς γάρ εἰμί ὁ κωλύω μή ἰσοταχής κινέω μηδείς εἰμί ὁ κωλύω ὁ διαίρεσις ; ἀλλά ἀδύνατος ἰσοταχής πᾶς κινέω · ὥστε καί κενός εἰμί ἀδύνατος . καί κατά ἑαυτοῦ δέ σκοπέω φαίνω ὁ λέγω κενός ὡς ἀληθής κενός . κατά ἑαυτοῦ , τουτέστι Χωρὶς ὁ κατά τόπος κίνησις · ἀνωτέρω γάρ ἐκ ὁ μή δύναμαι διά αὐτός γίγνομαι ὁ κατά τόπος κίνησις ἀναιρέω ὅτι εἰμί κενός , νῦν δέ οὕτως αὐτός σκοπέω , ὡς εἄν εἰμί καί μή εἰμί ὁ κατά τόπος κίνησις . ἢ ἐπεί εἶπον ὅτι ὁ λέγω εἰμί ὁ κενός διά ὁ κίνησις εἰμί “ ἀποκρίνω ” καί | κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ κενός ὑποτίθημι , ὁ δέ οὗτος λέγω οὐδείς διαφέρω ὁ ὁ τόπος διάστημα εἰμί λέγω , ὥστε δείκνυμι ὁ μή εἰμί ὁ τόπος διάστημα τίς χωρίζω κατά ἑαυτοῦ συναποδείκνυμι ἄν εἰμί ὁ μηδέ κενός εἰμί , διά οὗτος ἐπάγω ὅτι καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ , Χωρὶς ὁ συναναιρέω αὐτός ὁ διαστηματικός τόπος , δείκνυμι εἄν μή δύναμαι ὑπάρχω . οὗτος καί ἐν ἀήρ · ἀλλά ὁ αἴσθησις ἄδηλος . καί ἐπί ὁ ἐν ἀήρ , φημί , ἐντίθημι σῶμα ὁ αὐτός συμβαίνω · ὑπεξίσταμαι γάρ τοσοῦτος ἀήρ ὁ ἐντίθημι σῶμα , ὁπόσος εἰμί καί ὁ σῶμα , ἀλλά ἐπεί μή ἀντιλαμβάνω ὁ ἡμέτερος αἴσθησις ὁ ἐξίστημι ἀήρ διά ὁ ἄχρεος , οὗτος δοκέω μηδείς ὑπεξίσταμαι . ἀλλά εἰμί καί τῆ αἴσθησις ἄδηλος οὗτος , ἀλλά οὖν ὁ λόγος πάνυ εἰμί πρόδηλος · εἰμί γάρ σῶμα ὁ ἀήρ , ἀδύνατος δέ δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός εἰμί , ἀνάγκη " ἄρα πᾶς ὑπεξίσταμαι ὁ ἀήρ ὁ ἐντίθημι ἐν αὐτός σῶμα . καί ἀεί δή ἐν πᾶς σῶμα ἔχω μετάστασις , ἐπί ὅς φύω συνίστημι , ἄνω ἄγκος , ἄν μή συμπιλέω , μεθίστημι . ἔχω μετάστασις εἶπον διά ὁ μαθηματικός μέγεθος · οὗτος γάρ δηλονότι μετάστασις οὐ ἔχω , ἐπεί μηδέ βάρος μηδέ κουφότης · ἐκ ἀξαιρέσεως γάρ εἰμί καί ἐν ἐπίνοια . ἐν πᾶς οὖν σῶμα , φημί , ἐν ὅς ἄν τίθημι ὁ κύβος , ἐπί ἐκεῖνος ὑπεξίσταμαι ὁ κύβος ὁ σῶμα , ἐπί ὅς καί φύω φέρω , οἷος εἰμί ἐν ὕδωρ ἐντίθημι , ἐπί ὁ κάτω ὑπεξίσταμαι ὁ κύβος ὁ ὕδωρ κατώφορον γάρ ὁ ὕδωρ ) , εἰμί δέ ἐν πῦρ τίθημι λίθινος κύβος , ἐπί ὁ ἄνω ἐξίστημι καί μεταχωρέω ὁ λίθος ὁ πῦρ · ἀνώφορος γάρ δηλονότι , εἰμί μή ἄρα βιάζομαι · εἰμί γάρ μή ἔχω ὁ πῦρ ποῦ χωρέω ἐπί ὁ ἄνω κωλύω στερεός σῶμα ὁ ἐπί ὁ ἄνω πρόοδος , ἐπί ὁ κάτω δηλονότι χωρέω ἀντιπαραχωρέω ὁ ἐντίθημι . ὁμοίως καί ἐν ὁ ὕδωρ ὁ ἐν ὁ λεκάνη οὐ ἐπί ὁ κάτω μεθίστημι ὁ ὕδωρ κωλύω γάρ ὑπό ὁ ἀνέχω σῶμα στερεός εἰμί ) , ἀλλά ἐπί ὁ ἄνω διά ὁ βία . ὁ δέ εἄν μή συμπιλέω , οἷος ὡς ἐπί ὁ ἔριον · οὗτος γάρ συμπιλέω εἰς ἑαυτοῦ ἀντιπαραχωρέω μέν ὁ ἐντίθημι , οὖον μέντοι ἐπί ὁ κάτω ἢ ἐπί ὁ ἄνω κινέω , ἀλλά μόνος εἰς ἑαυτοῦ συμπιλέω . κἀν ἀήρ δέ ὁ αὐτός ὑπομένω · δυνατός γάρ ἅμα ὁ ἐντίθημι κύβος ὁ ἀήρ μήτε ἄνω μήτε κάτω χωρέω , ἀλλά πυκνόω εἰς ἑαυτοῦ συμπιλέω , οὐ ὡς ὁ ἔριον δηλονότι , ἀλλά ἀλλοιόω ὁ πυκνός γίγνομαι . ὁ δέ ἢ ἐπί ἄμφω , εἰμί ὁ ἐν ὅς ἐντίθημι μήτε ἄγαν βαρύς μήτε μήv κοῦφος , ἀλλά οἷος μέσος πως καί δύναμαι ῥᾳδίως ἐπί ἑκάτερος χωρέω , οἷος εἰμί ὁ ἀήρ · εἰμί γάρ ἐν οὗτος ἐντίθημι ὁ κύβος , δυνατός ὁ ἀήρ καί ἐπί ὁ ἄνω θλίβω χωρέω καί ἐπί ὁ κάτω , ὅποι εἄν ῥᾴδιος εὑρίσκω ὁ πάροδος . ὁ δέ ἢ ὁποῖος ἄν τίς εἰμί ὁ ἐντίθημι , εἰμί μέν οὕτως ἔχω ὁ γραφεύς , λέγω ἄν περί ὁ σχῆμα ὁ ἐντίθημι , ὅτι ὁ αὐτός συμβαίνω , ἄν μή κύβος ὅς ὁ ἐντίθημι , ἀλλά ἄλλος ὁποῖος σχῆμα . εἰμί δέ εἰμί ὅποι ἄν εἰμί , τουτέστιν ἐπί ὅς ἄν ἔχω ὁ κίνησις ὁ ἐντίθημι , λέγω ἄν ὅτι ὁ σῶμα ἐν ὅς ἐντίθημι ὁ κύβος , ἐπί οὗτος χωρέω , ἐπί ὅς ἄν καί ὁ ἐντίθημι χώρα , δηλονότι δραστικός εἰμί ὁ ῥοπή ὁ ἐντίθημι · εἰμί γάρ μή εἰμί δραστικός ὁ ὁ ἐντίθημι δύναμις , οὐδέ ὑποχωρέω αὐτός ὁ ἐν ὅς ἐντίθημι . εἰμί μέν γάρ ἀνώφορος εἰμί ὁ ἐντίθημι , ἐπί ὁ ἄνω ἐκεῖνος ὠθέω · ὁμοίως καί εἰμί κατώφορον , ἐπί ὁ κάτω . ὁ δέ ἢ ἐπί ἄμφω οὖον πάνυ ἁρμόζω κατά οὗτος ὁ ἐξήγησις . ἢ ὁ ἐπί ἄμφω ὡς ἐν ὑπόθεσις εἴρω , ὅτι εἰμί εἰμί τοιοῦτος , ὥστε καί ἄνω καί κάτω χωρέω . ὁ δέ ἐπί ὅς φύω συνίστημι ἴσος εἰμί ὁ μεθίστημι . ὁ δέ ἔχω μετάστασις , τουτέστι φύω μετακινέω · ἄν γάρ ἀκίνητος εἰμί , οὐδέ ὅλως γίγνομαι ἐν ὁ τόπος αὐτός ὁ ἐντίθημι . ’Ev δέ δή ὁ κενός οὗτος μέν ἀδύνατος . To ὑπεξίσταμαι δηλονότι ὁ ἐντίθημι σῶμα · οὖον γάρ εἰμί σῶμα τίς ὁ κενός , ἵνα καί ὑπεκστῇ ὁ κύβος ἐντίθημι ἐν αὐτός . ἀνάγκη οὖν ἐντίθημι ὁ κύβος μή μετακινέω ὁ κενός , ἀλλά μένω · πῶς γάρ εἄν ὁ κενός κινέω ; εἰμί δέ μένω , δῆλος ὅτι ἴσος διάστημα ὁ κενός , ὅσος εἰμί καί ὁ ὁ κύβος , χωρέω διά ὅλος ὁ κύβος , ἤτοι καί ὁ ὁ κύβος διάστημα διά ἴσος διάστημα ὁ κενός · αὐτός γάρ εἰμί . ὅς εἰμί καί θερμός καί ψυχρός εἰμί ὁ βαρύς ἢ κοῦφος , οὐδείς κακός ἕτερος ὁ εἰμί πᾶς ὁ πάθημα εἰμί . | ἐπεί εἶπον ὅτι ὥσπερ εἄν εἰμί μή ὑπεξίσταμαι ὁ κύβος ὁ ὕδωρ , χωρέω εἄν διά ἀλλήλων ὁ δύο σῶμα , οὕτως ἐπεί ὁ κενός οὐ ὑπεξίσταμαι , χωρέω δηλονότι διά ἀλλήλων ὁ τε ὁ κύβος διάστημα καί ὁ ὁ κενός , ἵνα μή τις εἶπον ἀλλά σῶμα μέν διά σῶμα αδυναω χωρέω , ὁ μέντοι κενός σῶμα μέν οὐ εἰμί ( ἀπαθής γάρ ) , διάστημα δέ · ὥστε οὐ εἰμί σῶμα διά σῶμα χωρέω ἀδύνατος , ἤδη διά οὗτος καί διάστημα <διὰ> διΐστημι ἀδύνατος χωρέω , φημί ὅτι κατά οὐδείς ἄλλος ἐν τόπος εἰμί ὁ σῶμα ἢ καθό διάστημα εἰμί . εἰμί γάρ καί συμβαίνω ὁ ἐν τόπος σύ ἔχω βάρος ἢ κουφότης ἢ ὁ ᾦον τις ποιότης , ἀλλά οὐ ὅς ποιόω , οὗτος ἐν τόπος εἰμί , ἀλλά ὅς διάστημα ἔχω · φέρω μέν γάρ ὁ βαρύτης ἢ ὁ κουφότης εἰς ὁ αὐτός τόπος , ὁ δέ ἐν τόπος εἰμί κατά οὐδείς ἄλλος ἔχω ἢ κατά ὁ ὄγκος . καί ὁ σῶμα γοῦν ἀδύνατος φημί χωρέω διά ἀλλήλων , οὐ ὅτι ποιόω , ἀλλά ὅτι διάστημα ἔχω . ὁ ἐν ἀδύνατος οὗτος εἰμί , ὁ χωρέω δύο διάστημα διά ἀλλήλων . ἐπεί τοίνυν ἕτερος εἰμί ὁ κύβος ὁ διάστημα εἰμί καί ἕτερος ὁ ποιόω , ἐν τόπος δέ εἰμί οὐ ὅς ποιόω , ἀλλά ὅς ὄγκος ἔχω , ἐάν γυμνόω πᾶς ὁ ποιότης , οὐδείς διαφέρω ὁ διάστημα ὁ κενός · ὥστε εἰμί δύο διάστημα ὅμοιος χωρέω διά ἀλλήλων , καί πλείων δηλονότι δυνατός χωρέω . οὗτος δέ ἀδύνατος · εἰμί γάρ διάστημα ἐν διάστημα δυνατός χωρέω , καί σῶμα ἐν σῶμα χωρέω δυνατός · κατά οὐδείς γάρ ἄλλος ὁ σῶμα ἐν τόπος εἰμί ἢ κατά ὁ ὄγκος · εἰμί οὖν δυνατός ὄγκος ἐν ὄγκος εἰμί , ὁ γε ἄλλος συμβεβηκός οὐδείς κωλύω ὁ σῶμα ἐν σῶμα εἰμί . ἀλλά μήv οὗτος ἀδύνατος · οὐδέ ἄρα σῶ μά ἐν κενῶ δυνατός εἰμί · ὄγκος γάρ ἀμφότερος μόνος ὁ ποιόω ἢ μή διαφέρω ὥστε εἰμί ὁ κενός ὑφίστημι , ἵνα δέχομαι ὁ σῶμα καί ὁ κίνησις διά αὐτός γίγνομαι , οὗτος δέ ἀδύνατος ἐν ὁ κενός γίγνομαι , μάταιος ἄρα ὁ κενός . ἔτι δέ φανερός ὅτι οὗτος ὁ κύβος ἔχω καί ὅς καί ὁ ἄλλος σῶμα πᾶς ἔχω . ἄλλη ἐπιχείρησις . ἕκαστος , φημί , ὁ σῶμα κινέω καί μεταβάλλω κατά τόπος συμμεταφέρω ἑαυτοῦ καί ὁ οἰκέω διάστηιαα · εἰμί τοίνυν ὁ ἐν ἕκαστος διάστημα χωρίζω ὁ λόγος ὁ πάθος οὐδείς διαφέρω ὁ κενός , κινέω δέ ὁ σῶμα σύν ὁ οἰκέω κινέω ὁ διάστημα , τίς δεῖ ὁ σῶμα ἄλλος τοιοῦτος ἔξωθεν διάστημα ; εἰμί γάρ ὁ διάστημα ὁ τόπος , ἕκαστος δέ ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ οἰκέω διά - στῆμα , μάταιος ὁ ἄλλος ἔξωθεν ὅμοιος ἐπινοέω · εἰς οὐδείς γάρ αὐτός συμβάλλω . ὅτι δέ καί ἀδύνατος , εἶπον ἤδη · εἰμί γάρ ὅς διάστημα εἰμί ἕκαστος ἕτερος δήω διάστημα , διάστημα δέ καί ὁ κενός , καί αὐτός ἄλλος δήω διάστημα , καί ἐκ οὗτος ἐπί ἤπειρος . εἰμί δέ καί ὁ κενός ἐν κενῶ . εἰμί δέ τις ἕ διά ὁ μανός καί πυκνός οἴομαι φανερός εἰμί ὅτι εἰμί κενός . δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ χωριστός κενός , νῦν βούλομαι δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κατασπείρω κενός εἰμί . ἐπεί δέ ὁ ὁ κενός ὁ κατασπείρω λέγω εἰμί ἐκ ὁ μάνωσις καί πύκνωσις ὁ σῶμα οὗτος πειράω δείκνυμι , τίθημι πρῶτος μέν ὁ λόγος διά ὅς πειράω κατασκευάζω ὅτι εἰμί κατασπείρω κενός ἐν ὁ σῶμα . δύο δέ πρίν ἐλέγχω ὁ λόγος αὐτός δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί ὁ κατασπείρω κενός , καί τρίτος δείκνυμι ὅτι καί κενός μή εἰμί ἐνδέχομαι εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , ἐκ ὅς καί ὁ λόγος διά ὅς κατασκευάζω εἰμί ὁ κενός ἔλεγχος . εἰμί οὖν ὁ λόγος , διά ὅς κατασκευάζω εἰμί ὁ κενός , τοιοῦτος · εἰμί μή εἰμί , φημί , ὁ κενός , οὐ εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , ἀλλά μήv εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , εἰμί ἄρα ὁ κενός . κατασκευάζω δέ ὁ πρόσληψις , λέγω δή ὅτι εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , οὕτως · εἰμί γάρ μή εἰμί , φημί , μάνωσις καί πύκνωσις , οὐδέ συνίημι καί πιλέω εἰς ἑαυτοῦ ὁ σῶμα δύναμαι οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ πύκνωσις ἢ πίλησις εἰς ἑαυτοῦ ὁ σῶμα ) , εἰμί δέ μή εἰμί πίλησις , ἀνάγκη πᾶς ἢ μή εἰμί ὅλως κίνησις , ὅσπερ εἰμί παρά ὁ ἐνάργεια , ἢ εἰμί κίνησις εἰμί , ἀνάγκη κυμαίνω ὁ πᾶς . καί ἔτι πρός οὗτος , ἢ οὐ εἰμί εἰς ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον μεταβολή , ἢ εἰμί εἰμί , ἢ εἰς ἰσόογκος γίγνομαι ὁ ὁ στοιχεῖον μεταβολή , οἷος ὁ κυαθιαῖος ἀήρ εἰς κυαθιαῖος ὕδωρ μεταβάλλω καί ὁ ὕδωρ ὁμοίως εἰς ἴσος ἀήρ , ἤγουν ὅσος ἐνταῦθα μεταβάλλω εἰς ἀήρ ὕδωρ , τοσοῦτος ἀλλαχοῦ ἀνάγκη ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης ὁ πρόσληψις μόνος ὁ συλλογισμός κατασκευάζω , ὡς ὁ συνάπτω δῆλος εἰμί , ἕ δέ σαφής ποιέω ὁ λόγος ἄνωθεν εἶπον οὕτως · εἰμί εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , εἰμί κενός , ἀλλά μήv ὁ πρότερος , καί ὁ δύο ἄρα . πόθεν δέ ὅτι εἰμί εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , εἰμί κενός ; ὅτι ὁ πύκνωσις πίλησις εἰμί καί συνίζησις εἰς ἑαυτοῦ ὁ σῶμα , ὁ δέ πιλέω καί εἰς ἑαυτοῦ συνιζάνω εἰς ὁ κατασπείρω ἐν αὐτός κενός συνιζάνω , ὡς ἐπί σπόγγος καί ἔριον καί ὁ τοιοῦτος · εἰμί γάρ μή εἰς κενός τις συνιζάνω ὁ πιλέω ὁ μόριον , εἰς ἑαυτοῦ χωρέω , ἀδύνατος δέ σῶμα διά σῶμα χωρέω . ὁ αὐτός καί ἐπί μάνωσις εἴρω · ὁ γάρ μαίνομαι καί εἰς μείζων ὄγκος ἐκτείνω , εἰμί μή ὁ ἐναπολαμβάνω κενός τις ἐν ἑαυτοῦ , οὗτος μανός γίγνομαι , συμβαίνω πρίν μανόω σῶμα εἰμί ἐν σῶμα · ὁ γάρ μόριον | ὁ νῦν ἄλλος καταλαμβάνω τόπος , εἰμί μή ἐν κενός πρό οὗτος εἰμί , διά ἀλλήλων δήπου χωρέω . ἀλλά καί ὅς καταλαμβάνω τόπος κενός ἀνάγκη πρό οὗτος εἰμί . ὁ μέν ἐν συνάπτω ἐκ οὗτος κατασκευάζω ὁ ἔννοια , ὁ δέ πρόσληψις , λέγω δή ὁ ἀλλά μήv εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , κατασκευάζω ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως · εἰμί μή εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , οὐδέ πίλησις εἰμί ὁ σῶμα , εἰμί δέ μή εἰμί πίλησις , ἢ παντελῶς ἀναιρέω ὁ κατά εὐθύς κίνησις ὁ γάρ κινέω κατά εὐθύς ὁ ὠθέω ὁ ἔμπροσθεν ἀήρ ἢ ὁ ὕδωρ οὗτος κινέω · ὠθέω οὖν ὁ σῶμα διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι καί συστέλλω εἰς ὁ παράκειμαι κενός παρέχω χώρα ὁ διά αὐτός διίημι , ὥσπερ ἔχω καί ἐπί ὁ διά πλῆθος βαδίζω ) , εἰμί τοίνυν μή πυκνόω ὁ σῶμα μηδέ συμπιλέω εἰς ὁ κατασπείρω κενός , ἢ παντελῶς ἀναιρέω ὁ κίνησις ὁ κατά εὐθύς ( ποῦ γάρ κινέω χώρα οὐ εἰμί , οὐδέ ἔχω ὁ ὠθέω ὅποι χωρέω ἀκώλυτος ὁ κινέω παρέχω ὁ δίοδος ; ) , ἢ εἰμί εἰμί κίνησις , ἀνάγκη , φημί , κυμαίνω ὁ πούς , τουιειμι ἐξίστημι καί ὑπερεκπίπτω ὁ οἰκέω ὁράω · ἀνάγκη γάρ κινέω τις ὁ ἔμπροσθεν ὠθέω σῶμα , ἐκεῖνος ἐφεξῆς ὠθέω , καί οὗτος μέχρι ὁ ἔσχατος , καί οὗτος λοιπός οἷος ὑπερεκχέω ὁ οὐρανός εἰς ὁ ἔξω καί οἷος σαλεύω , ὅσπερ καί ἐν ὁ κολυμβήθρα συμβαίνω , ὅταν τίς κινέω ἐν αὐτός σῶμα . οὗτος δέ λέγω διά ὁ μήπω ἐφίστημι ὁ ἀντιπερίστασις ὁ σῶμα . οὖον μόνος δέ οὗτος ὁ ἀναίρεσις ὁ κενός ἕπω ὁ ἄτοπος , λέγω δή ὁ ἀναιρέω μάνωσις καί πύκνωσις , καί διά ὁ οὗτος ἀναιρέω ἢ μηδέ ὅλως ἵημι ὁ κατά εὐθύς κίνησις ἢ κυμαίνω ὁ πᾶς , ἀλλά πάλιν ἀνάγκη κενός ἀναιρέω ἢ μηδέ ὅλως εἰμί μεταβολή εἰς ἀλλήλων ὁ σῶμα , ἢ εἰμί οὗτος ἐναργής , ἢ εἰς ἰσόογκος ὁ μεταβολή ὁ σῶμα γίγνομαι , λέγω δή ἵνα ὁ κυαθιαῖος ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ κυαθιαῖος ποιέω ὕδωρ , ὁμοίως δέ καί ὁ ὕδωρ ἴσος ἀήρ ποιέω ( ποῦ γάρ χωρέω ὁ μείζων σῶμα μηδείς εἰμί κενός ; ) , ἢ εἰμί οὗτος παρά ὁ ἐνάργεια ὁράω γάρ ὁ εἰς μείζων ὁ σῶμα μεταβολή · πόθεν γάρ ῥήγνυμι ὑπό ὁ γλεῦκος ὁ πείθω τε καί ὁ ἀσκός , εἰμί μή εἰς πνεῦμα ὁ γλεῦκος μεταβάλλω , ὅσπερ διά ὁ μείζων εἰμί ὁ μεταβάλλω μή χωρέω ὁ ἄγγος ῥήγνυμι , ὅσπερ καί ἐπί ὁ ἅπτω συμβαίνω ; ) , ἀλλά εἰμί εἰς μείζων ὁ μεταβολή πάλιν δύο ἄτοπος ἕτερος οὐ ἐκφεύγω · ἢ γάρ ἀνάγκη ὅσος ἐνταῦθα μεταβάλλω ὕδωρ εἰς ἀήρ , ἀλλαχοῦ τοσοῦτος ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ ὅσπερ καί αὐτός πλασματώδης , ὁ λέγω ὅτι ἐπεί δοκέω ἐγώ νῦν ἐξατμίζω τοσόσδε ὕδωρ ἕψω , ἀνάγκη ἀλλαχοῦ τοσοῦτος μεταβάλλω ἀήρ , ἄν πλέω ἐγώ δόξα , πλείων καί ἀήρ μεταβάλλω ) , ἢ πάλιν εἰμί μή οὗτος , ἀνάγκη κυμαίνω ὁ πᾶς , ὅσπερ καί αὐτός μέν κατά ἑαυτοῦ γελοῖος , ἐπεί κινέω ὅδε τίς , ὁ οὐρανός ὁ οἰκέω ἐξίστημι τόπος , καί ὅτι φεύγω ὁ μικρός κενός ὁμολογέω ὁ πλέω ἐκ ἀνάγκη δίδωμι . ποῦ γάρ κυμαίνω ὁ οὐρανός ; εἰς σῶμα μέν γάρ ἀδύνατος · ἀνάγκη οὖν εἰς κενός ἀθρόος ἔξωθεν περιχέω ὁ οὐρανός . εἰμί τοίνυν πᾶς οὗτος ἄτοπος , ἀνάγκη δήπου εἰμί ὁ κατασπείρω κενός ἐν ὁ σῶμα . ὁ μέν οὖν διά ὅς κατασκευάζω ὁ κενός λόγος τοιοῦτος εἰμί , ἐφεξῆς δέ δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί ὁ κατασπείρω κενός . ἀνάγκη γάρ οὗτος , φημί , ἤτοι μεγαλομερής εἰμί ἐν ὁ σῶμα , ὡς δύναμαι ἕτερος σῶμα χωρέω ἐν αὐτός , ἢ κατά μικρός πάνυ διασπείρω , ὡς μή ἐνδέχομαι παρείσδυσις ἐν αὐτός γίγνομαι σῶμα , οἷος τίς λέγω καί ὁ ὁ πόρος ὑποτίθημι . εἰμί μέν ἐν ἀμερής εἰμί ὁ κενός , οὐδείς διαφέρω οὗτος χωρίζω κενός · ὁ αὐτός οὖν λόγος καί οὗτος ἀναιρέω , ὅσπερ ἐκεῖνος . οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ οὗτος κατακερματίζω αὐτός ὁ κενός πρός ὁ διαφεύγω ἐκεῖνος ὁ ἀπορία , ὅς περιπίπτω ὁ ὁ ἀθρόος κενός ὑπο - τίθημι · διάστημα γάρ ποιέω χωρίζω καί οὗτος . εἰμί δέ οὗτος λέγω ὁ κενός ἐγκατασπείρω ὁ σῶμα λωπτομερῶς , ὡς ἄν εἶπον τις ἐγκρύπτω καί συγχέω ὁ σῶμα ὁ μανός , καί οἱονεί ποιότης αὐτός εἰμί , λέγω μέν τίς , φημί , πιθανός ὁ οὗτος λέγω , οὖον μήv ἀληθής . ἐπεί δέ , φημί , ὁ οὗτος ὁ κενός ὑποτίθημι αἴτιος αὐτός κίνησις ὑποτίθημι , πρῶτος μέν ἰστέον ὅτι ἀδύνατος ἄλλως αὐτός κίνησις αἴτιος ὑποτίθημι ἢ ὡς ποιητικός . οὖον γάρ ὡς τόπος οὐδέ ὡς ὁ διά ὅς κίνησις ἄν εἰμί αἴτιος · οὖον γάρ χωρέω ἐν ἑαυτοῦ σῶμα τίς , τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ἤτοι ὡς τελικός κίνησις αἴτιος , λέγω δή ὁ κατά φύσις τόπος , ἢ ὡς [ ὁ ] διά ὅς ὁ κίνησις . μόνος ἄρα ὡς ποιητικός ἄν εἰμί κίνησις αἴτιος . καί λέγω3 γε οὕτως ὁ οὗτος ὑποτίθημι · φημί γάρ ὁ κοῦφος ὁ σῶμα ὁ ὁ κενός παρεμπλοκή τοιοῦτος εἰμί , καί ὅσος πλείων ὑπάρχω ὁ κατασπείρω κενός , τοσοῦτος κοῦφος εἰμί ὁ σῶμα . πρῶτος μέν , φημί , ὁ κοῦφος οὗτος λέγω εἰμί ὁ ποιητικός αἴτιος , ὁ βαρύς τίς φημί αἴτιος εἰμί ; ἐσθίω γάρ ὥσπερ ὁ κενός παρασπείρω ὁ κοῦφος ὁ σῶμα , οἷος ὁ πῦρ , ποιέω αὐτός κοῦφος , οὕτως καί ἄλλος τίς ὁ βαρύς κατασπείρω βαρύς αὐτός ποιέω . ἔπειτα εἰμί ὁ κενός φημί κοῦφος εἰμί , καί ὁ αὐτός φέρω ἐπί ὁ ἄνω , οὗτος φέρω ὁ σῶμα ὅς καισπειρω , πολύς ἄτοπος συμβαίνω · πρῶτος μέν γάρ τίς ἄν ἐπινοέω κενός κίνησις ; ἔπειτα συμβαίνω ὁ κενός ἐν κενός γίγνομαι . καί πῶς οἷος τε κενός τόπος εἰμί ἢ κενός ἐν κενός γίγνομαι ; ἔπειτα εἰμί ὅσος μανός τίς εἰμί , αὐτός δέ εἶπον ὅτι ὅσος πλείων ἔχω ὁ κατασπείρω κενός , τοσοῦτος κοῦφος εἰμί πλείων εἰμί ὁ ἀνωφορέω αἴτιος , λέγω δή ὁ κενός , δῆλος ὅτι , φημί , ἐάν ὅλος εἰμί κενός , ταχύς φέρω . ἀλλά ἀδύνατος , φημί , ὁ κενός κινέω · ὁ γάρ αὐτός λόγος δείκνυμι , ὅσπερ καί πρότερος χράω . εἰμί γάρ κινέω ὁ κενός , ἔχω λόγος τις πρός ὁ πλήρης , οὗτος δέ ἀδύνατος · ἀδύνατος ἄρα κινέω ὁ κενός . ἀλλά οὗτος μέν ὁ Ἀριστοτέλης ἔλεγχος ὁ λέγω παρασπείρω ὁ σῶμα ὁ κενός διά ὁ ὁ οὗτος λέγω κίνησις αὐτός αἴτιος ὑποτίθημι , εἰμί δέ τις λέγω κατασπείρω μέν ὁ σῶμα ὁ κενός διά ὁ μάνωσις , μή μέντοι κίνησις αὐτός αἴτιος εἰμί , τίς εἴρω ; φημί ὅτι ὅσπερ ὁ αὐτός Ἀριστοτέλης πολλαχοῦ εἴρω , ὅτι πρῶτος μέν ἀναιρέω ὁ ὁ σῶμα συνέχεια , ἀναιρέω ὁ συναίσθησις , ἀναιρέω τροφή καί αὔξησις ( πλήρωσις γάρ εἰμί ὁ κενός , οὖον τροφή οὐδέ αὔξησις ) , καί ὅσος ἀγλαός αὐτός ἐν ὁ περι γένεσις πρός οὗτος εἴρω ὁ δόξα . El δέ οὗτος , ἢ ὅλως κίνησις οὐ εἰμί , ἢ κυμαίνω ὁ ὅλος , ὥσπερ φημί Ξοῦθος . εἰμί οὗτος , τουτέστιν εἰμί μή εἰμί πίλησις ὁ σῶμα καί συνίζησις εἰς ἑαυτοῦ . Ξοῦθος δέ σοφιστής τις εἰμί . ἤ εἰς ἴσος ἀεί μεταβάλλω ἀήρ καί ὕδωρ , λέγω δέ οἷος εἰμί ἐκ ὕδωρ κύαθος γίγνομαι ἀήρ , ἅμα ἐκ ἴσος ἀήρ ὕδωρ τοσοῦτος γίγνομαι . ὁ μέν λέγω εἰς ἴσος ἀεί μεταβάλλω ἀήρ καί ὕδωρ δοκέω ἄν εἰς ἰσόογκος μεταβάλλω ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ , ὁ κυαθιαῖος ἀήρ κυαθιαῖος γίγνομαι ὕδωρ , ἐγώ δέ οὖον οὗτος δοκέω λέγω , ἀλλά ὅτι εἰς ἴσος ὕδωρ μεταβάλλω , ὅσος εἰμί καί ὁ εἰς ὁ ἀήρ μεταβάλλω , ἵνα οὕτως ἐξίσωσις γίγνομαι ὁ ὄγκος καί ἀνταπόδοσις . καί ὅτι οὗτος λέγω , σαφηνίζω διά ὅς ἐπάγω · οἷος , φημί , εἰμί ἐκ ὕδωρ κύαθος γίγνομαι ἀήρ , καί οὐ εἶπον γίγνομαι τοσοῦτος ἀήρ , δεῖ , φημί , ἅμα ἐκ ἴσος ἀήρ , ὅσος εἰμί ὁ μεταβάλλω ἐκ ὁ ὕδωρ , ὕδωρ γίγνομαι , ἐπεί , φημί , εἰμί μή οὗτος εἰμί , ἀλλά μόνος μεταβάλλω ὁ ὕδωρ εἰς ἀήρ , ἐπεί προφανῶς εἰς μείζων σῶμα μεταβάλλω , ἀνάγκη πᾶς κενός ἵημι εἰς ὅς χωρέω ὁ γίγνομαι σῶμα . καί ἄλλως εἰμί μή οὗτος λέγω , ἀλλά ὅτι εἰς ἰσόογκος εἰμί ὁ μεταβολή ὁ σῶμα , ὥσπερ καί Θεμίστιος δοκέω , ἀρκέω εἶπον ὅτι ἐκ ὕδωρ κύαθος γίγνομαι ἀήρ τοσοῦτος , καί μή προστίθημι ὅτι ἅμα καί ἐκ ἀήρ τοσοῦτος ὕδωρ γίγνομαι . εἰμί γάρ εἰς ἰσόογκος γίγνομαι ὁ μεταβολή , κἀν ὁ ὅλος ὕδωρ μεταβάλλω εἰς ἀήρ , οὐδείς ἀδύνατος ἀκολουθέω ὁ αὐτός τόπος κατέχω ὁ ἀήρ , ὅσπερ καί ὁ ὕδωρ , νῦν δέ εἶπον εἰμί ἐκ ὕδωρ κύαθος γίγνομαι ἀήρ πρός ὁ μή προστίθημι ὅτι τοσοῦτος , ὅσος εἰμί καί ὁ ὕδωρ ( καίτοι ἐσθίω γε προστίθημι , εἰμί οὗτος βούλομαι λέγω ) , εἶτα καί ἐπάγω ὅτι ἅμα ἐκ ἴσος ἀήρ ὕδωρ τοσοῦτος γίγνομαι , ἢ κενός εἰμί ἐκ ἀνάγκη . καίτοι εἰμί εἰς ἰσόογκος μεταβάλλω , ἄν ὁ ὕδωρ μόνος μεταβάλλω , οὐδείς ὁ ἄλλος ἕπω , οὔτε δέ κενός ἀνάγκη εἰμί , ὥσπερ εἶπον · ὁ αὐτός γάρ κατέχω τόπος ὁ ἀήρ , ὅσπερ καί ὁ ὕδωρ πρίν μεταβάλλω . ὅτι μέν οὖν οὗτος λέγω , σαφής οἴομαι εἰμί ἐκ αὐτός ὁ Ἀριστοτελικός λέξις , οὗτος δέ οὐ ὡς ἕπω ὁ ἀναιρέω ὁ μάνωσις ἐπάγω τῆ γάρ ἀναίρεσις ὁ μάνωσις ἕπω ὁ μή κίνησις εἰμί ἢ κυμαίνω ὁ πᾶς ) , ἀλλά ἤτοι ἁπλόος ὁράω ὁ ἀναίρεσις ὁ κενός ἕπω , ἢ ἵνα ὡς ἐκ προάγω ὁ λόγος . οἷος ἢ εἰμί μάνωσις καί πύκνωσις , ἢ οὐ εἰμί · εἰμί μέν οὖν <μὴ> εἰμί , ἕπω ὁ εἴρω , εἰμί δέ [ μή ] εἰμί , ἢ κενός εἰμί εἰς συστέλλω ὁ πυκνόω καί ἐκ ὅς διαστέλλω ὁ μαίνομαι , μᾶλλον δέ καί εἰς ὅς ἔξωθεν ὅς χωρέω , ἢ ἀνάγκη ἅμα ὁ τε ὕδωρ μεταβάλλω εἰς ἀήρ καί τοσοῦτος ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ , καί οὗτος δοκέω πλασματώδης εἰμί . εἰμί μέν οὖν ὁ μανός λέγω ὁ πολύς κενός χωρίζω ἔχω . ἐντεῦθεν δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος εἰμί ὁ κατασπείρω κενός , φημί δέ ὅτι εἰμί οὕτως ὑποτίθημι ἐν ὁ σῶμα κατασπείρω ὁ κενός , ὡς εἰμί ἐν ὁ μανός σῶμα διάστημα κενός χωρίζω σῶμα τηλικόσδε , ὡς δύναμαι εἰς αὐτός χωρέω ἕτερος , οἷος εἰμί καί ὁ ὁ σπόγγος <πόροι> , εἰμί καί ἀήρ εἰμί πλήρης , ὁ αὐτός , φημί , ἁρμόζω ἐπί οὗτος λόγος , ὅστις καί πρός ὁ ὁ τόπος διάστημα οἴομαι εἰμί , καί πρός ὁ ὁ ἀθρόος κενός καί χωρίζω ὑποτίθημι . εἰμί δέ μή χωριστός , ἀλλά ὅμως ἔνειμι τίς κενός , κακός μέν ἀδύνατος . τουτέστιν εἰμί μή εἰμί ἀποκρίνω , ἀλλά οἷος εἰς οὗτος λεπτόν καταλέγω κερματίζω , ὡς μή δύναμαι παρείσδυσις ἄλλος σῶμα γίγνομαι ἐν αὐτός , οἷος εἰμί ἐπινοέω σφαιρικός τις ἄτομος ἅπτω ἀλλήλων . δῆλος γάρ ὅτι ὁ μή κατά ὅλος ὁ περιφέρεια ἅπτω ἀλλήλων , ἀλλά κατά σημεῖον , εἰμί μεταξύ τις κενός λεπτός , ἐγγίγνομαι δέ ἐν αὐτός ἄλλος ἄτομος ἀδύνατος · οὖον χωρέω γάρ διά ὁ λεπτότης . οὗτος δέ , φημί , ὁ ὑπόθεσις , εἰμί καί κακός δοκέω ἀδύνατος , ἀλλά οὖν καί αὐτός ὡς ἀδύνατος ἐλέγχω . ἀλλά ὥσπερ ὁ ἀσκός ὁ φέρω αὐτός ἄνω φέρω ὁ συνεχής , οὗτος ὁ κενός ἀνώφορος . οὐ οὗτος , φημί , αἴτιος κίνησις ὁ τοιοῦτος κενός ὥσπερ αἴτιος λέγω ὁ διάστημα ἐν ὅς κινέω , ἀλλά ὥσπερ ὁ ἀσκός ὁ ἔχω ἀρτάω τίς βάρος ὑποβρύχιος ἐν ὕδωρ ἢ καί ἐπίκειμαι ὁ φέρω | αὐτός εἰς ὁ ἐπιφάνεια ὁ ὕδωρ φέρω ἐκεῖνος , οὕτως ἄν μόνος εἰμί καί ὁ τοιοῦτος κενός κίνησις αἴτιος ὁ μανός σῶμα • ὁ γάρ φέρω αὐτός ἄνω φέρω ἄν ἐκεῖνος . οὗτος δέ δῆλος ὅτι ὡς ποιητικός ἄν εἰμί αἴτιος . καίτοι πῶς οἷος τε φορά εἰμί κενός ἢ τόπος ; κενός γάρ γίγνομαι κενός , εἰς ὅς φέρω . Ἀνάγκη γάρ , εἰμί κινέω ὁ κενός , τόπος ἐκ τόπος μεταβάλλω • ὥστε ἐν ἄλλος κενός γίγνομαι . καί τίς οὗτος καταγέλαστος ; βούλομαι δέ πληκτικός ποιέω ὁ λόγος , οὐ εἶπον κενόω γάρ γίγνομαι τόπος εἰς εἰμί φέρω , ἀλλά κενός γίγνομαι κενός · ὁ γάρ τόπος καί ὁ κενός αὐτός ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ οὗτος λέγω . ἔτι δέ καί πῶς ἐπί ὁ βαρύς ἀποδίδωμι ὁ φέρω κάτω ; εἰμί γάρ ὁ ἐπί ὁ ἄνω φορός ὁ κοῦφος αἴτιος ὁ κενός , τίς εἰμί ὁ ἐπί ὁ κάτω κίνησις ὁ βαρύς ὁ αἴτιος ; εἰμί γάρ εἶπον ὁ φύσις ὁ βάρος σῶμα ἐξαρκέω · πρός ὁ κάτω φέρω , διά τίς μή καί ὁ κοῦφος ὁ φύσις εἰς ὁ ἄνω φορά ἐξαρκέω καί οὐδείς ὁ κενός δήω ; ἐλέγχω δέ ἐν ἄλλος οὗτος ὁ λόγος ἱκανῶς ὁ Ἀριστοτέλης . καί δῆλος ὅτι εἰμί ὅσος ἄν μανός καί κενός εἰμί ἕτερος ἐπιχείρημα . εἰμί ὁ πλείων ἔχω κενός μᾶλλον ἐπί ὁ ἄνω κινέω , ὁ ὅλος κενός ταχύς εἄν κινέω · ἀλλά ἀδύνατος κινέω ὁ κενός . Λόγος δέ ὁ αὐτός , ὥσπερ ὅτι καί ἐν κενός κενός ἀκίνητος πᾶς , οὗτος καί ὁ κενός ὅτι ἀκίνητος · ἀσύμβλητος ὁ γάρ οὗτος . Ὤι λόγος , φημί , δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος ἐπί κενός κινέω ( διότι λόγος οὐ ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης , ἀνάγκη δέ ὁ αὐτός λόγος εἰμί ὁ χρόνος καί ὁ κίνησις , οἷος εἰμί καί ὁ ὁ μέγεθος · συμβαίνω οὖν ἄχρονος ἐπί κενός κινέω , οὗτος δέ αὐτός εἰμί ὁ μή κινέω ) , ὁ αὐτός οὖν λόγος δείκνυμι ὅτι οὐδέ κινέω οἷος τε ὁ κενός . ὁ γάρ πάντῃ κενός οὐδείς ἔχω λόγος πρός ὁ κενός τις κατασπείρω ἔχω · ὥστε ἐν χρόνος ἐκεῖνος κινέω ὁ πάντῃ κενός ἄχρονος κινέω . οὐδείς δέ ἄχρονος κίνησις · ἀδύνατος ἄρα ὁ κενός κινέω , καί οὐδείς διαφέρω εἴτε χωρίζω εἴτε κατασπείρω πρός ὁ μή φύω κινέω ὅλως . ὁ ἄλλος δέ ἀπορέω καλῶς . εἰμί καί ὁ εἰμί κενός , φημί , ἀναιρέω , ἀλλά οὖν ἐπεί ἔχω ὁ πιθανός πως καί ὁ εὔλογος ὁ ἀπορία , οὖον Δίκαιος οὐδέ οὗτος περιοράω . διά οὗτος γοῦν καί ἀναλαμβάνω αὐτός , ἵνα εὐθύς καί ὁ λύσις ἐπάγω . ἤ ἀεί ἴσος ὕδωρ ἐκ ἀήρ εἰμί καί ἀήρ ἐκ ὕδωρ · δῆλος γάρ ὅτι πλείων ἀήρ ἐκ ὕδωρ γίγνομαι . καί ἐντεῦθεν δῆλος ὁ παρά ἐγώ ἔμπροσθεν εἴρω , ὅτι οὐ εἰς ἰσόογκος μεταβάλλω ὁ σῶμα , ἀλλά , ἀνταπόδοσις γίγνομαι · ὁ γάρ αἴτιος οὗτος ἐπάγω φημί γάρ ὅτι πλείων ἀήρ ἐκ ὕδωρ γίγνομαι · ἀνάγκη οὖν ἅμα γίγνομαι ὁ ἀνταπόδοσις ὁ ἀήρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλω , εἴπερ μή εἰμί κενός . ἔτι δέ σαφής προέρχομαι αὐτός οὗτος δηλόω εἶπον · ἢ ἄλλοθι ποῦ ἴσος μεταβάλλω ἐκ ἀήρ ὕδωρ , ἵνα ὁ πᾶς ὄγκος ὁ ὅλος ἴσος εἰμί . οὐ ἀεί δέ εἰς ὁ κύκλος ὁ φορός , ἀλλά καί εἰς εὐθύς . El μέν γάρ πᾶς κύκλος κινέω , οὐδείς οὗτος ἀνάγκη εἰμί συμβαίνω , ὅς ἀπαριθμέω ( οὖον γάρ ἀμείβω ὁ τόπος ὁ κύκλος κινέω ) , ἐπεί δέ εἰμί καί ὁ κατά εὐθύς κίνησις , ἀνάγκη πᾶς ἢ κενός εἰμί ἢ ὁ ἀπαριθμέω ἄτοπος τίς συμβαίνω . μέχρι μέν οὖν ὁ ἐνταῦθα πέρας ἔχω ὁ Ἀριστοτέλης ὁ περί ὁ κενός λόγος , δεῖ δέ ἐγώ ἄνωθεν ἀναλαμβάνω ὁ λόγος ἕκαστος ὁ ἐπιχείρημα ἐπισκοπέω . ποιέω δέ ὁ ἀρχή οὐ ἐκ ὅς ὁ περί κενός καί αὐτός ἄρχω ποιέω λόγος ( πρός τις γάρ φθάνω ἤδη ὁ ἐπιχείρημα ἐν ὁ ἕκαστος τόπος ὑπαντάω ) , ἀλλά ὅθεν ἄρχω ἐπιχειρέω ὡς οὖον δυνατός κενός εἰμί διά αὐτός γίγνομαι κίνησις , ὡς νῦν διά ἀήρ ἢ διά ὕδωρ , ὅσπερ μάλιστα ὁ ἐπιχείρημα γλαφυρός τε εἰμί καί πᾶς σχεδόν αἱρέω τῆ πιθανότης , λέγω δή ὁ ἐκ ὁ ἀνισοταχής ὁ κινέω κίνησις . πρίν δέ ὁ λόγος ἄρχω , ἐκεῖνος φημί ὅσπερ ἤδη καί ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος εἶπον , ὅτι ὁ παρά ἐγώ λόγος οὖον οὗτος κατασκευάζω βούλομαι , ὅτι εἰμί τίς κενός αὐτός κατά ἑαυτοῦ χωρίζω καί μηδείς ἔχω σῶμα , καί διά αὐτός ὁ κίνησις γίγνομαι · οὐδαμῶς , ἀλλά ὅτι μέν οὐδείς εἰμί κενός χωρίζω πάντῃ σῶμα καί αὐτός ὁμολογέω πείθω ἐκ τε ὁ καλέω ὁ κενός Βίας καί πολύς ἄλλος , ὁ δέ ἔνστασις ἐγώ | πρός ὁ Ἀριστοτέλης ἐπιχείρημα δείκνυμι πειράω , ὅτι εἰμί εἰμί κενός , οὐ εἄν κινέω τίς διά αὐτός , καί ὅτι εἰμί καί μή κενός εἰμί χωρίζω πάντῃ ὁ σῶμα , ἀλλά οὖν εἰμί ὁ ὡς πληρόω κενός . ὅσπερ καί ὄψ εἰμί ὁ σῶμα , ὡς λόγος δείκνυμι οὐδείς ἀνάγκη ἔχω , εἰμί καί ὁ πιθανός συναρπάζω . πρῶτος δέ ἐν σύντομος ὁ ἐπιχείρημα ἐπιμιμνήσκομαι ἀναγκαῖος . ὁ ἄνισος ὁ σῶμα κίνησις δύο εἰμί αἰτία , εἷς μέν ὁ διάφορος εἰμί ὁ διά ὅς κινέω , ἐν ἴσος καί ὅμοιος εἰμί ὁ κινέω , ἕτερος δέ ὁ ὁ κινέω διαφορά , ἄν ὁ διά ὅς κινέω εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός . λαμβάνω οὖν πρῶτος μέν ὁ κινέω ὁ αὐτός , φέρω δέ οὗτος ποτέ μέν διά ὕδωρ ποτέ δέ διά ἀήρ ἴσος εἰμί ὁ διάστημα , καί εὑρίσκω ὅτι ἐν πλείων χρόνος κινέω διά ὁ ὕδωρ ἢ διά ὁ ἀήρ , καί λαμβάνω ὅτι ὅς λόγος ἔχω ὁ χρόνος πρός ὁ χρόνος , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί ὁ ὕδωρ πρός ὁ ἀήρ κατά ὁ σύστασις · ὅσος γάρ ὑπερέχω ὁ διά ὁ ὕδωρ χρόνος ὁ χρόνος ὁ διά ὁ ἀήρ , τοσοῦτος παχύς καί δυσδιαίρετος ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ . εἰμί οὖν , φημί , οὗτος ὁ ἀναλογία ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος αὐτός καί ἔτι ὁ διά ὅς κινέω εἰμί γάρ εἰμί , φημί , διά κενός κίνησις , ἐν χρόνος πάντως γίγνομαι ) , ἔχω οὖν λόγος τις ὁ χρόνος ὁ διά ὁ κενός πρός ὁ χρόνος ὁ διά ὁ πλήρης . οὐκοῦν καί ὁ κενός πρός ὁ σῶμα ἔχω λόγος τις . οὗτος δέ ἀδύνατος · οὐδείς γάρ λόγος ἐνδέχομαι ἔχω ὁ μηδείς πρός ὁ εἰμί · οὐδέ ἄρα ὁ χρόνος ὁ κίνησις ἔχω λόγος πρός ἀλλήλων . ἀλλά μήv πᾶς χρόνος περαίνω πρός πᾶς χρόνος περαίνω λόγος ἔχω τις · ἐν οὐδείς ἄρα χρόνος διά ὁ κενός κινέω , αὐτός δέ εἶπον οὖον κινέω · οὐδείς γάρ κίνησις ἄχρονος . καί ὁ ἕτερος δέ ἐπιχείρημα δῆλος , ὅτι εἰμί διά κενός κίνησις εἰμί , συμβαίνω διά κενός καί διά πλήρης ὁ αὐτός διάστημα κινέω , ὅσπερ ἄτοπος . ἐάν γάρ λαμβάνω λεπτομερής ὁ ἀήρ σῶμα οὗτος ὁ λόγος ἔχω πρός ὁ ἀήρ , ὅς ὁ χρόνος ὁ κενός λόγος ἔχω πρός ὁ χρόνος ὁ ἀήρ , καί ἐναποτίθημι οὗτος ἐν ὁ διάστημα ὁ κενός , ἐν τοσοῦτος χρόνος κινέω διά ὁ λεπτός σῶμα , ἐν ὅσος κινέω διά ὁ κενός · ὥστε ἐν ὁ αὐτός χρόνος ἴσος διάστημα πλήρης τε εἰμί καί κενός κινέω , ὅσπερ ἀδύνατος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἐπιχείρημα ἐκ ὁ διαφορά ὁ διά ὅς ὁ κίνησις τίθημι , ἀλλά ἄν ὁ αὐτός μέν λαμβάνω διά ὅς ὁ κίνησις , διάφορος δέ ὁ κινέω , εὑρίσκω πάλιν , φημί , ἀδύνατος ὁ ἐπί κενός κίνησις γίγνομαι . ἐγώ μέν γάρ φημί , ὅταν ἐπί ὁ αὐτός δύο ἄνισος ἢ ἀνόμοιος κινέω μή ἐν ὁ αὐτός χρόνος , ἔχω ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι ] ναι , ὅτι ὁ βαρύς ταχύς διαιρέω ὁ μεταξύ ἐν μικρός χρόνος καταμείρομαι φέρω ( ὁμοίως δέ καί ἐν ὁ ἰσόογκος , ἀνομοιοσχήμων δέ , ὁ πλείων διαιρέω ἀήρ , τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ πλατύς , βραδύς καταφέρω , ὁ δέ μικρός ταχύς · ταχύς γάρ ὁ μικρός διαιρέω ἢ ὁ πλείων ) , εἰμί δέ διά κενός εἰμί ὁ κίνησις . μηδείς εἰμί ὁ διαιρέω πᾶς ἰσοταχής εἰμί · διά τίς γάρ ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ βραδύς κινέω ; ἀλλά ἀδύνατος ἰσοταχής πᾶς κινέω · ἀδύνατος ἄρα ἐπί κενός γίγνομαι κίνησις . ὁ μέν οὖν ἐπιχείρημα , διά ὅς ἐκ ὁ κίνησις ἀναιρέω ὁ εἰμί κενός , οὗτος εἰμί , πρῶτος δέ ὁ τελευταῖος ἐπισκοπέω , λέγω δή εἰμί ἀνάγκη κενός ὑποτίθημι ἰσοταχής εἰμί πᾶς ὁ διά αὐτός κινέω , ὡς ἔρχομαι ὁ εἰμί κίνησις διά κενός ἀναιρέω . ἐκεῖνος δέ τέως ἐφίστημι χρή , ὅτι διά ὅς οὗτος κατασκευάζω , αὐτός ὁ ἑαυτοῦ θέσις ἀναιρέω · εἰμί γάρ ὁ διαφορά ὁ κίνησις γίγνομαι μή μόνος παρά ὁ διαφέρω ὁ σῶμα διά ὅς ὁ κίνησις , ἀλλά καί παρά αὐτός ὁ κινέω , εἰμί ὁ μέν βαρύς εἰμί ὁ δέ κοῦφος , εἰμί τις δηλονότι καί ἐν ὁ κινέω αἰτία ὁ ἄνισος κίνησις καί παρά ὁ ἐγγίγνομαι ὁ κίνησις διαφορά ἐκ ὁ διαφέρω ὁ σῶμα διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι . εἰμί δέ οὗτος , κἀν διά κενός δηλονότι κινέω , διάφορος εἰμί ὁ κινητικός ἐν αὐτός αἴτιος δίφορος ἀνάγκη εἰμί καί ὁ κίνησις . εἰμί δέ δύο ἄνισος εἰμί ὄγκος , ὁ μέν εἰμί τυγχάνω ταλαντιαῖος ὅς δέ λιτριαῖος , καί ἐπί κενός γίγνομαι αὐτός ὁ κίνησις ουομιαινω γίγνομαι ἀυτέω αὐτός καὶ ὁ ταχύς καί βραδύς , ἀλλά ὁ ἄνισος ἰσοταχής ὁ κίνησις γίγνομαι ἐπί εἷς καί ὁ αὐτός φύσις ὁ κενός γίγνομαι , ἐάν ἄρα ὁ κενός οὗτος , διά ὅς ὁ ἀνισόρροπος ἰσοταχής κινέω , πληρόω ἀέριος σῶμα , εὔλογος καί διά ὁ ἀήρ ἰσοταχής αὐτός κινέω , οὖον γάρ δή ὁ ὁ ἀήρ φύσις ἐπεισέρχομαι δίδωμι τίς ὁ οὐσία αὐτός , καί ποιέω ὁ μέν μᾶλλον κατώφορον ὁ δέ κακός · οὐδείς γάρ δράω τίς εἰς ὁ οὐσία αὐτός , οὐδέ μείζων ῥοπή ἐν τις αὐτός ἐμποιέω . ἀλλά οὗτος ἀδύνατος , ἰσοταχής ἐπί ὁ αὐτός κινέω ὁ ἄνισος . εἰμί δέ προσφιλονεικέω λέγω ὅτι ναί , ὁ ἄνισος διά μέν κενός κινέω ἰσοταχής κινέω , διά δέ σῶμα ἀνισοταχῶς , εὔδηλος δήπου ὅτι ὁ ὑποτίθημι σῶμα διά ὅς ὁ κίνησις μόνος ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος οὐδείς εἰμί διαφορά παρά αὐτός ὁ κινέω ὅς γάρ ἀναιρέω ὁ διαφορά ὁ ταχύς καί βραδύς ἀναιρέω , οὗτος ὁ διαφορά οὗτος μόνος εἄν εἰμί αἴτιος · μόνος ἄρα ὁ διά ὅς ὁ κίνησις ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος εἰμί ) , οὗτος δέ , πρός ὁ καί ὁ αὐτός Ἀριστοτέλης ἀναιρέω θέσις , καί ψεῦδος προφανῶς εἰμί ἐλέγχω . εἰμί γάρ οὗτος οἶς μόνος ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος , ἐσθίω ὁ ἄνισος σῶμα κατά ὁ ῥοπή διά εἷς καί ὁ αὐτός κινέω σῶμα ἰσοταχής κινέω μηδείς γίγνομαι παρά ὁ ῥοπή διαφορά , μόνος δέ γίγνομαι ἄνισος κίνησις | διάφορος εἰμί ὁ διά ὅς , οὗτος δέ παρά ὁ ἐνάργεια · ἐναργής γάρ ὁ ἄνισος διά ὁ αὐτός κινέω ἀνισοταχῶς κινέω , ὡς δή διάφορος εἰμί ἐν αὐτός ὁ κινητικός αἰτία , ὅς ἀνάγκη διάφορος εἰμί αὐτός διά ἑαυτοῦ διάφορος ποιέω καί ὁ ἐνέργεια , ἄν μή διά σῶμα ἀλλά διά κενός κινέω ὁ ὑπόκειμαι αὐτός σῶμα . ἄλλως τε αὐτός ἐρῶ δύο εἰμί αἴτιος ὁ ἀνισοταχής κίνησις , ὁ τε διαφέρω ὁ διά ὅς καί ὁ διαφέρω ὁ φέρω , πῶς εἰμί ὁ διά ὅς διάφορος κίνησις αἴτιος προστίθημι · “ ὁ μέν οὖν διά ὅς φέρω ” φημί “ οἰδάνω , ὅτι ἐμποδίζω καί ἀντιφέρω καί μένω , διά ὁ δήω διαίρεσις . εἰμί τοίνυν δύο μέν αἴτιος ὁ μή ἰσοταχής πᾶς κινέω ὁ κινέω , ὅς τε διαφορά ὁ διά ὅς καί ὁ διαφορά ὁ φέρω , ὁ δέ παρά ὁ διά ὅς αἰτία ὡς ἐμποδιστικός αἰτία εἰμί , ὁ ἄρα παρά ὁ διαφορά ὁ κινέω αἰτία ὡς ποιητικός αἰτία εἰμί · οὖον γάρ εἄν ἄλλος ἐπινοέω τις . ἐάν ἄρα ὑπεξαιρέω ὁ ἐμποδίζω , μένω οὐδείς κακός ὁ ἐν ὁ κινέω ὁ ἄνισος κίνησις αἰτία ποιητικός εἰμί . οὖον γάρ δή ὁ βαρύτης ἐν σχέσις ἄλλος ὁ εἰμί ἔχω · ποιότης γάρ εἰμί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ σῶμα . ἐπεί οὖν ὁ βαρύτης ὁ ποιητικός εἰμί αἴτιος ὁ ἐπί ὁ κάτω κίνησις , ὡς καί αὐτός δοκέω , εἰμί καί διάστημα διά ὅς φέρω ὁ κινέω , λέγω δή ὁ κενός , εἰμί καί ὁ ποιητικός αἴτιος ὁ κίνησις διάφορος , καί μηδείς εἰμί ὁ ἐμποδίζω , ἀνάγκη πᾶς ἄνισος γίγνομαι καί ὁ διά ὁ κενός κίνησις · ὥστε καί εἰμί κενός εἰμί , οὐ ἀναιρέω ὁ ἄνισος κίνησις . καί ἄλλως εἰμί μή αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ ἄνισος σῶμα , ἄν μή διά σῶμα κινέω ἀλλά διά κενός , ἔχω ὁ αἴτιος ὁ ἄνισος κίνησις , τίς δήποτε διά ὁ ἀήρ κινέω ὁ ταλαντιαῖος βάρος καί ὁ λιτριαῖος ταχύς καταφέρω ὁ ταλαντιαῖος ; ὁμοιόω γάρ εἰμί ἑαυτοῦ ὁ ἀήρ , καί ὁ σῶμα αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἰσοταχής εἰμί , τίς εἰμί ὁ ἄνισος κίνησις ὁ αἴτιος ; εἷς γάρ εἰμί καί αὐτός ὁ ἀήρ ὁ αὐτός αἴτιος ὀφείλω εἰμί . δῆλος οὖν ὅτι ὁ ῥοπή ὁ σῶμα φύω ὁ μέν μᾶλλον φέρω κάτω ὁ δέ κακός , οὗτος ὁ διαφορά ὁ ἄνισος κίνησις ἴσχω · ὁ γάρ μᾶλλον κατώφορος μᾶλλον διαιρέω . τίς γάρ ἄλλος ἀποδίδωμι αἴτιος ὁ ταχύς διαιρέω ὑπό ὁ βαρύς ὁ ἀήρ , ἢ ὅτι ὁ μείζων ἔχω ὁ ῥοτὴν ὁ βαρύς μᾶλλον κατώφορον εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , κἀν μή διά σῶμα κινέω : μᾶλλον δέ κατώφορον εἰμί μᾶλλον ὠθέω ὁ ἀήρ ὁ βία ὁ ῥύμη , μᾶλλον δέ ὠθέω ὁ ἀήρ ταχύς ὑπεξίσταμαι . ὥστε εἰμί ὁ μᾶλλον κατώφορον εἰμί μᾶλλον τέμνω , ἄν μηδείς εἰμί ὁ τέμνω , μᾶλλον εἰμί κατώφορον οὐδείς κακός . οὐδέ γάρ ὁ μείζων ῥοπή ἔχω διά ὁ μᾶλλον τέμνω μάλα εἰμί κατώφορον , ἀλλά διά ὁ μᾶλλον εἰμί κατώφορον μᾶλλον τέμνω · ἕπω γάρ οὖον ὁ φέρω ὁ τέμνω , ἀλλά ὁ τέμνω ὁ φέρω , ὅταν διά σῶμα ὁ φορά γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ μᾶλλον εἰμί κατωφορά ἢ κακός ἐκ ἑαυτοῦ ἔχω ὁ σῶμα , ἄν ἐπί κενός δηλονότι κινέω , ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος διαφορά , καί κινέω ὁ αὐτός διάστημα κενός εἰμί ὁ βαρύς ἐν μικρός χρόνος ἐν πλείων δέ ὁ κακός βαρύς , οὖον διά ὁ κακός ἐμποδίζω ἢ μᾶλλον , ἀλλά διά ὁ κατώφορον εἰμί μᾶλλον ἢ κακός κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἔμφυτος βάρος . οὖον γάρ ὁ πρός τίς ὁ ποιότης , οὐδέ ἐν σχέσις ὁ πρός ἀλλήλων ὁ εἰμί ἔχω , ὥσπερ ὁ ὁρατός καί ὁ ὄψις . ὁ γοῦν χρῶμα ὡς μέν ὁρατός ὁ πρός τίς εἰμί , ὡς μέντοι χρῶμα λευκός ἢ μέλας ἄλλος τίς εἰμί καί οὖον ὁ πρός τίς · οὖον γάρ ὁ εἰμί χρῶμα αὐτός " διά ἄλλος ὑπάρχω , ἀλλά διά ἑαυτοῦ · ποιότης γάρ ὁ χρῶμα . οὗτος καί ὁ βαρύτης καί ὁ κουφότης οὖον διά ἄλλος τίς ὑπάρχω ὁ ἔχω βάρος ἢ κουφότης , ἢ διά ἑαυτοῦ , εἰμί δέ βαρύτης μέν ποιητικός αἴτιος ὁ ἐπί ὁ κάτω φορός , κουφότης δέ ὁ ἐπί ὁ ἄνω , ὅταν οὖν ἐν ὁ παρά φύσις ὑπάρχω τόπος ὁ ἔχω βάρος ἢ κουφότης μηδείς εἰμί ὅς ἐμποδίζω . ὁ γάρ ἀνέχω βῶλος ἢ κρεμάννυμι ἐν ὁ ἀήρ , ἐν ὁ παρά φύσις εἰμί τόπος , ὅμως οὖον φέρω ἐπί ὁ κάτω διά ὁ ἐμποδίζω . καί ἐν ὁ ὕδωρ δέ ὁ ξύλον οὖον φύω κινέω καί φέρω ἐπί ὁ κάτω , ἀλλά ἐποχέομαι ὁ ὕδωρ διά ὁ μανός εἰμί κατά ὁ ὁ μόριον θέσις , καί πολύς ἔχω κατασπείρω ἐνέργεια ἀήρ · ἐπεί ἐν οὖον φύω ὑφιζάνω ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , ἐπιπολάζω δέ αὐτός , διά οὗτος οὖον φέρω ὁ ξύλον διά ὕδωρ ἐπί ὁ κάτω , ἀλλά ἀνέχω ὑπό ὁ ἐν αὐτός ἀήρ πολύς εἰμί , ὅσπερ καί ἐπί ὁ φυσάω ἀσκέω γίγνομαι . ὥστε καί ἐν οὗτος βίαιος εἰμί ὁ ἐμποδίζω , ὁ ἀήρ , κωλύω ὁ κτάομαι φύσις ὁ ξύλον ἐπί ὁ κάτω φορά ἐν ὁ ὕδωρ , ἐν μέντοι ὁ ἀήρ φέρω ὁ ξύλον , ἐπεί ἕκαστος ἐν ὁ ἑαυτοῦ ὁλότης εἰμί οὖον φύω ἐνεργέω κατά ὁ ἔμφυτος ῥοπή · ὁ οὖν ἐν ὁ ξύλον ἀήρ ἐν ὁ ἀήρ μή ἐνεργέω κατά ὁ ἔμφυτος ῥοπή , ὁ φυσικός ὁ ξύλον βαρύτης διά ὁ ἐν ὁ παρά φύσις εἰμί τόπος κινέω ἐπί ὁ κάτω ὁ ξύλον . καί ὅτι ὁ κατασπείρω ἐν ὁ ξύλον ἐνέργεια ἀήρ οὗτος μή φύω ὑφιζάνω ὁ ὕδωρ φέρω ἐπί ὁ οἰκεῖος ὁλότης , καί οὗτος ὁ ξύλον ἐπιπολάζω ποιέω ὁ ὕδωρ ( ὅσπερ , ὡς εἶπον , καί ἐπί ὁ ἀσκέω συμβαίνω ) , δείκνυμι ὁ πυκνός ὁ ξύλον , οἷος πύξος καί ἔβενος · ὁ γάρ πυκνότης ὁ οὐσία οὐ ἔχω ἐγκατασπείρω ἀήρ ὁ ἀνωθέω , φέρω ἐπί ὁ κάτω καί διά Υδαίος ὑπό ὁ ἔμφυτος βαρύτης μηδείς ἐμποδίζω . οὕτως ἄρα πανταχοῦ ὁ ἔμφυτος ῥοπή φέρω ἐπί ὁ οἰκέω διά οὐδείς ἕτερος ὁ διά ἑαυτοῦ , εἰμί μή εἰμί τίς ὁ ἐμποδίζω . εἰμί τοίνυν ὁ | κατώφορον ἢ ἀνώφορος ἔχω " ὁ ῥοπή οὖον διά ὁ πρός ἄλλος σχέσις , ἀλλά διά ἑαυτοῦ , διάφορος εἰμί ὁ βαρύτης ἐν ὁ σῶμα διάφορος ἀνάγκη καί ὁ κάτω φορά εἰμί , οὖον διά ἄλλος τίς ἢ διά ἑαυτοῦ · οὐδείς γάρ ῥοπή ὁ πρός τίς . ὁ αὐτός καί ἐπί κουφότης εἴρω . ὅτι2 μέν οὖν καί εἰμί διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις , οὐ εἰμί ἀνάγκη ἰσοταχής πᾶς κινέω , οὐδέ ἔχω τίς ἀναγκαῖος ὁ ἐπιχείρημα διά ὅς οὗτος δοκέω κατασκευάζω ὁ Ἀριστοτέλης , μέτριος δείκνυμι , οὗτος δέ δείκνυμι καί ὁ πρότερος πρόβλημα ἄν εἰμί συναποδείκνυμι , λέγω δή ὅτι ἐνδέχομαι διά κενός κίνησις γίγνομαι ἐν χρόνος . εἰμί γάρ ὅλως ὁ ταχύς καί βραδύς ὁ κίνησις καί κενός εἰμί οὐδείς κακός σῴζω , ὁ δέ ταχύς καί βραδύς χρόνος κρίνω ( ὁ γάρ ἐν πλείων χρόνος ὁ αὐτός κινέω διάστημα βραδυκινητοτερος , ὥσπερ οὖν ὁ ἐν μικρός ταχύνω ) , δῆλος ὅτι καί ὁ ἐπί κενός κινέω , εἰμί γε κενός εἰμί διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι , ἐν χρόνος πάντως ἄν κινέω θέω . ὅτι δέ οὐδέ ὁ δοκέω συνάγω ἄτοπος ὁ Ἀριστοτέλης ὡς ἕπομαι ὁ λόγος ὁ λέγω διά κενός δύναμαι κίνησις γίγνομαι , οὐ ἕπω ὁ λόγος οὗτος , δείκνυμι ἐφεξῆς . εἰμί γάρ ὁ κατωφορά εἰμί ὁ σῶμα μή διά ἄλλος τίς ἔχω ἢ διά ὁ ἔμφυτος ῥοπή , καί διά οὗτος ὁ μᾶλλον βαρύς ἐν πλείων χρόνος καταφέρω . κἀν διά κενός ὁ κίνησις γίγνομαι , καί ἔτι εἰμί ὁ σῶμα , διά ὅς κινέω ὁ διά σῶμα κινέω , ἐμποδιστικός εἰμί ὁ φέρω , εἰμί δηλονότι ὁ χρόνος , ὅς δαπανάω ἐν ἕκαστος κινέω , κατά ὁ ἀναλογία ὁ ἐνυπάρχω ῥοπή ἐν ὁ σῶμα , κἀν μηδείς εἰμί ὁ ἐμποδίζω , λέγω δή σῶμα τίς διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι , οἷος ἀήρ ἢ ὕδωρ . εἰμί γάρ ὁ διά ὅς ὡς ἐμποδιστικός ὁ ἄνισος κίνησις αἴτιος εἰμί , ὁ ἄρα φυσικός ῥοπή ὡς ποιητικός αἰτία εἄν ἄγω . ὥστε κἀν ἀναιρέω ὁ ἐμποδίζω , δαπανάω τις χρόνος ἐν ὁ ἕκαστος κινέω κατά ὁ ἀναλογία ὁ μείζων ἢ μικρός ῥοπή ἢ πλείων ἢ μικρός . εἰμί δέ δαπανάω τις χρόνος διά ἕκαστος ὁ ῥοπή αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐν τῆ κινέω , οὐδέποτε συμβαίνω ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ ἴσος διάστημα πλήρης τε εἰμί καί κενός εἷς καί ὁ αὐτός κινέω . εἰμί γάρ σταδιαῖος τίς διάστημα κινέω τίς πληρόω ἀήρ , καί μή εἰμί ὁ κινέω κατά εἷς καί ὁ αὐτός νῦν ἐν τε ὁ ἀρχή ὁ στάδιος καί ἐν ὁ τέλος , δαπανάω μέν τις χρόνος καί διά οὗτος κατά ἑαυτοῦ ὁ ] φέρω σῶμα , καί εἰμί κενός εἰμί ὁ διάστημα , μέχρι εἄν ἐκ ὁ ἀρχή ἀφικνέομαι ἐπί ὁ τελευτή ( οὖον γάρ , ὡς εἶπον , ἐν ὁ αὐτός νῦν ἐν ἀμφότερος εἰμί ὁ ἄκρος ) , δαπανάω δέ τις καί ἄλλος χρόνος διά ὁ ἐμποδίζω · ὁ γάρ ὠσμός , ἤγουν διαίρεσις , δυσκίνητος ποιέω ὁ φέρω . ὥστε ὅσος εἄν λεπτομερέστερος ἐπινοέω ὁ ἀήρ διά ὅς κινέω , ὁ , τοσοῦτος καί ὁ χρόνος ὅς δαπανάω εἰς διαίρεσις ὁ ἀήρ μειόω , ἄν ἐπί ἤπειρος λεπτύνω ὁ σῶμα , ἐπί ἤπειρος καί ὁ χρόνος μειόω ( ἐπί ἤπειρος γάρ διαιρετός ὁ χρόνος ) , οὐδέποτε μέντοι ἥκω , ἐν ἐπί ἤπειρος λεπτύνω ὁ σῶμα , εἰς οὗτος ὁ χρόνος ὅς καί οἷος κενός κινέω ὁ σταδιαῖος διάστημα δαπανάω . σαφής δέ διά ὑπόδειγμα ποιέω ὁ λόγος . εἰμί λίθος εἰμί ὁ κινέω , καί κινέω ἐπί ὁ σταδιαῖος διάστημα κενός εἰμί , εἰμί μέν τις ἐκ ἀνάγκη χρόνος , ὅς δαπανάω κινέω σταδιαῖος διάστημα , οἷος ὥρα . ἐάν δέ οὗτος ὁ σταδιαῖος διάστημα πλήρης ὕδωρ ἐπινοέω , οὐκέτι ἐν ὁ εἷς κινέω ὥρα ὁ σταδιαῖος , ᾠόν προστίθημι τις καί ἄλλος χρόνος διά ὁ ἐμποδίζω . δαπανάω οὖν εἰς διαίρεσις ὁ ὕδωρ ἕτερος εἷς ὥρα . ὥστε ὁ αὐτός βάρος διά κενός μέν ἐν ὥρα κινέω , διά ὕδωρ δέ ἐν δύο ὥρα . ἐάν ἐν λεπτύνω ὁ ὕδωρ καί ποιέω ἀήρ , εἰμί διπλάσιος εἰμί λεπτός ὁ ὕδωρ ὁ ἀήρ , τοσοῦτος καί ὁ χρόνος μένω ὅς δαπανάω ἐν ὁ ὁ ὕδωρ διαίρεσις · εἰμί δέ ὥρα εἷς · ἐν τῆ ἄρα καί ἥμισυς ὥρα ὁ αὐτός διάστημα διά ἀήρ κινέω . ἄν πάλιν ὁ ἀήρ λέπω διπλάσιος , ἐν εἷς καί ιειαρτος ὥρα κινέω . ἄν ἐπί ἤπειρος λεπτύνω ὁ σῶμα , ἐπί ἤπειρος μέν μειόω ὁ χρόνος ὅς δαπανάω εἰς ὁ ὁ σῴζω διαίρεσις , λέγω δή ὁ εἷς ὥρα , δὐδέποτε δέ δαπανάω · ἐπί ἤπειρος γάρ ὁ χρόνος διαιρετός . εἰμί δέ μηδέποτε δαπανάω ὁ χρόνος λεπτύνω ὁ σῶμα , ἀλλά ἀεί ἐπί σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις προστίθημι μόριον τίς καί ὁ ἄλλος ὥρα κατά ὁ ἀναλογία ὁ λεπτότης ὁ σῶμα , εὔδηλος δήπου ὅτι οὐδέποτε ἐν ἴσος χρόνος ὁ στάδιον διά κενός καί διά πλήρης κινέω . διά κενός μέν γάρ ἐν εἷς ὥρα κινέω , διά σῴζω δέ ἐν εἷς καί μόριον . ὅσος γάρ εἄν λεπτός ἐπινοέω ὁ σῶμα , οὐδέποτε δαπανάω ὁ ὥρα . ὥστε οὐδέποτε ἐν ἴσος χρόνος ὁ αὐτός διάστημα πλήρης τε εἰμί διεξέρχομαι καί κενός . οὗτος δέ συνάγω ὁ Ἀριστοτέλης διά ὁ ὁ ἴδιος ὑπόδεσις θέσις ἀναιρέω , λέγω δή ὁ γίγνομαι διάφορος ὁ κινέω καί παρά αὐτός ὁ ὁ κινέω διαφορά . εἰμί γάρ γίγνομαι τις χρόνος καί παρά ὁ διάφορος ῥοπή διάφορος , γίγνομαι δέ τις καί ἄλλος χρόνος διά ὁ ὁ σῶμα διαίρεσις διά ὅς ὁ κίνησις γίγνομαι , οὐδέποτε ὁ αὐτός διάστημα ἐν ἴσος χρόνος κινέω τίς πλήρης τε εἰμί καί κενός . ὁ γάρ λέγω ὅτι εἰμί ἐν δύο ὥρα ὁ στάδιον διά σῶμα κινέω , ἐν δέ εἷς διά ἐάν λαμβάνω τοσοῦτος λεπτομερής σῶμα , οἷος διπλάσιος λεπτός , ὁ αὐτός εἰμί διάστημα ἐν ὁ ἥμισυς ὁ χρόνος , λέγω δή ἐν εἷς ὥρα , διά ὁ λεπτομερής σῶμα κινέω · κινέω δέ καί διά κενός ὁ αὐτός διάστημα ( ?? ) οὗτος δέ παντελῶς ψεῦδος καί παρά ὁ ἐνάργεια αὐτός εἰμί . οὖον γάρ ἀληθής λαμβάνω ὅτι ὅς λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ διά ὅς ὁ κίνησις , οὗτος ὁ λόγος ἔχω καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων , καί ἔμπλλιν ὅς ὁ χρόνος ὁ κίνησις λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , οὗτος καί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις ὁ λόγος ἔχω πρός Μήλα · πιθανός μέν γάρ εἰμί δοκέω οὗτος · καί ὁ ἔλεγχος | αὐτόθεν οὐ εὐφώρατος ρατον ἔχω διά ὁ μή δύναμαι λαμβάνω ποῖος λόγος ἔχω ὁ ἀήρ πρός ὁ ὕδωρ κατά ὁ σύστασις οἷος πόσος μέτρον παχύς εἰμί ὁ ἀήρ ὁ ὕδωρ ἢ ὅδε ὁ ἀήρ ἄλλος ἀήρ , ἐκ αὐτός δέ ὁ κινέω εἰμί οὗτος ἐλέγχω . εἰμί γάρ ὅς λόγος ἔχω ὁ χρόνος ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων , οὗτος ἔχω ἀνάγκη ὁ λόγος καί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί ὁ κινέω διά ἄμφω , ἐπεί ὁ διαφορά ὁ κίνησις οὖον μόνος παρά ὁ διά ὅς γίγνομαι , ἀλλά καί παρά αὐτός ὁ φέρω , εὔλογος δήπου , εἰμί εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός διά ὅς ὁ κίνησις , διάφορος δέ ὁ κινέω κατά ὁ ῥοπή , ὅς λόγος ἔχω ὁ ῥοπή πρός ἀλλήλων , οὗτος ἔχω ὁ λόγος καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων , οἷος εἰμί διπλάσιος ὁ ῥοπή , ἐν ὁ ἥμισυς χρόνος γίγνομαι ὁ κίνησις , καί εἰμί ὁ διλιτριαῖος βάρος ἐν ὥρα σταδιαῖος τίς διάστημα διά ἀήρ καταφέρω , ὁ λιτριαῖος ἐν ἡμιώριον καταφέρω ὁ αὐτός διάστημα , καί ἔμπαλιν ὅς ὁ χρόνος λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , οὗτος ἔχω ἀνάγκη καί ὁ κινέω ὁ λόγος . οὗτος δέ παντελῶς εἰμί φεῦς . καί οὗτος εἰμί πιστόω ἀγαθός πᾶς διά λόγος ἀπόδειξις ἐκ αὐτός ὁ ἐνάργεια . πολύς γάρ πάνυ μέτρον διαφέρω ἀλλήλων δύο βάρος ἅμα ἀφίημι ἐκ ὁ αὐτός ὕψος ὁράω ὅτι οὐ ἕπω ὁ ἀναλογία ὁ βάρος ὁ ἀναλογία ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἀλλά πάνυ μικρός τις ὁ διαφορά κατά ὁ χρόνος γίγνομαι , ὡς εἰμί μή πολύς πάνυ μέτρον διαφέρω ἀλλήλων ὁ βάρος , ἀλλά οἷος ὁ μέν διπλάσιος εἰμί ὁ δέ ἥμισυς , οὐδέ διαφορά τις ἔχω ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἤ , εἰμί καί ἔχω , οὐ αἰσθητός ἔχω , καίτοι ὁ βάρος οὖον τοιοῦτος ἔχω ὁ διαφορά , ἀλλά διπλάσιος λόγος ἔχω ὁ ἕτερος πρός ὁ ἕτερος . εἰμί δέ διάφορος εἰμί ὁ κινέω , εἷς δέ καί ὁ αὐτός διά ὅς κινέω , οὐ ὅς λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ σῶμα , οὗτος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ λόγος καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις , καί ἔμπαλιν οὐ ὅς λόγος ἔχω ὁ χρόνος , οὗτος καί ὁ κινέω , εὔλογος δήπου , κἀν ὁ αὐτός μέν καί ὅμοιος εἰμί ὁ κινέω , διάφορος δέ ὁ διά ὅς κινέω , οἷος ἀήρ καί ὕδωρ , μή ὅς λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ , οὗτος ἔχω ὁ λόγος καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ ἀήρ καί ὁ διά ὁ ὕδωρ , μηδέ ὅς λόγος ἔχω ὁ χρόνος πρός ἀλλήλων , οὗτος ἔχω καί ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ διά ὅς ὁ κίνησις . εἰμί δέ μή ἕπω ὁ λόγος ὁ διαφορά ὁ σῶμα ὁ διαφορά ὁ χρόνος , ἐάν ἄρα διπλάσιος λεʹ - πίνω τίς σῶμα λαμβάνω , οὐ ἐν ὁ ἥμισυς χρόνος κινέω , ἀλλά ἐν πλείων , καί , ὅσπερ ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἶπον , ὅσος ἄν λεπτύνω ὁ σῶμα , μειόω μέν ὁ χρόνος ὁ προστίθημι ἐκ ὁ ὁ σῶμα διαίρεσις , οὐδέποτε δέ δαπανάω καί μειόω κατά ὁ ἀναλογία ὁ λέπτυνσις , ὡς εἴρω · οὐδέ γάρ ὁ διπλάσιος λεπτόν ἐν ὁ ἥμισυς κινέω χρόνος . ὥστε εἰμί μή ὅσος λεπτύνω ὁ σῶμα , τοσοῦτος μέτρον μειόω ὁ χρόνος , μειόω τε ὁ ὁ σῶμα λεπτύνω οὐδέποτε δαπανάω ὁ χρόνος ὁ ἐκ ὁ διαίρεσις ὁ διά ὅς γίγνομαι ὁ κίνησις σῶμα προστι - τίθημι , οὐδέποτε ἄρα ἐν ἴσος χρόνος ὁ αὐτός διάστημα πλήρης τε εἰμί καί κενός κινέω τίς . οὗτος δείκνυμι ἐκεῖνος εἰμί ὅτι οὐδέποτε ὁ κενός λόγος τις ἔχω πρός ὁ πλήρης , οὐδέ ἕπω οὗτος ὁ λέγω διά κενός δύναμαι γίγνομαι · κίνησις . ὅτι μέν οὖν ὁ αὐτός λόγος οὐδέποτε ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης , πρόδηλος , ἐπεί μηδέ ὁ χρόνος ὁ αὐτός ἐνδέχομαι εἰμί , ὁ τε διά κενός καί ὁ διά πλήρης , ἴσος εἰμί ὁ διάστημα , καί ὅτι ὁ χρόνος λόγος τις ἔχω πρός ἀλλήλων οὐ · ἀνάγκη καί ὁ διά ὅς ὁ κίνησις οὗτος ἔχω ὁ λόγος πρός ἀλλήλων , εἴρω · ὅτι δέ οὐδέ ὅλως λόγος τις ὁ τυγχάνω ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης , ἄν ὁ χρόνος ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων λόγος τις ἔχω , δῆλος ἐντεῦθεν . εἰμί γάρ ὁ διαφορά ὁ κίνησις μή μόνος παρά ὁ διά ὅς γίγνομαι , ἀλλά καί παρά αὐτός ὁ φέρω . ὁ δέ διά ὅς αἴτιος γίγνομαι ὁ χρόνος ὁ κίνησις ἐμποδιστικός , ἐμποδίζω δέ ὁ σύστασις ὁ σωματότης χρόνος δήω ἵνα διαιρέω , ὅταν δέ διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις , χρόνος μέν δαπανάω , διότι ἁπλόος πᾶς κίνησις ἐν χρόνος , διά ὁ μή ἐνδέχομαι ὁ κινέω ἅμα εἰμί ἐν ἀμφότερος ὁ ἄκρος , τοσόσδε μέντοι ἢ τοσόσδε χρόνος διά ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ῥοπή γίγνομαι , διά αὐτός δέ ὁ κενός , ὅς κενός εἰμί , οὐδείς οαπανᾳ χρόνος ὁ κινώ ὡς διά ὁ σῶμα , ὅταν οἶος σῶμα κινέω οὐδέ γάρ ὅλως εἰμί τις σύστασις τοιοῦτος ὁ κενός , οἷος σωματότης τις , ὥστε καί δήω διαίρεσις , ἀλλά μόνος ὑπόκειμαι ὡς διάστημα ἀσώματος ὁ φέρω καί χώρα μηδείς αὐτός ὁ σύνολον ἐμποδίζω ) , πῶς οἷος τε λέγω ὅτι εἰμί διά κενός εἰμί κίνησις , λόγος τις ἔχω ὁ κενός πρός ὁ πλήρης κατά ὁ σύστασις ; εἰμί γάρ διά μέν ὁ σωματικός σύστασις καί παχυμέρεια δαπανάω τις χρόνος ἐν ὁ κινέω , διά δέ οὐδέ εἰμί δαπανάω χρόνος χρόνος μή εἰμί ὁ συγκρίνω πρός ἀλλήλων , λέγω δή ὁ διά κενός καί ὁ διά ὁ σῶμα , ἀλλά εἷς μόνος εἰμί χρόνος , οὐδέ εἄν ὁ κενός συγκρίνω εἄν καί λόγος ἔχω τις πρός ὁ πλήρης . εἰμί γάρ διά ὁ ὁ χρόνος ἔχω πρός ἀλλήλων λόγος δυνῆξεν ὁ Ἀριστοτέλης καί ὁ κενός πρός ὁ πλήρης λόγος ἔχω τις , ἐπεί δείκνυμι ὅτι διά μέν ὁ σῶμα ὡς σῶμα χρόνος τις προστίθημι ὁ διά σῶμα κινέω , διά δέ ὁ κενός ὡς κενός οὐδέ εἷς προστίθημι χρή - Μύκονος ὁ διά κενός κινέω , ἀνάγκη ὁ χρόνος ὁ κενός καί ὁ πλήρης μηδείς ἔχω λόγος πρός ἀλλήλων , διά ὁ μηδέ εἰμί ὅλως δύο χρόνος ἀλλά εἷς αὐτός διά ὁ σῶμα , μηδέ ὁ κενός καί ὁ σῶμα λόγος τις ἔχω πρός ἀλλήλων . ὡς μέν γάρ διάστημα ἁπλόος ὁ κενός καί ὁ πλήρης , οἷος | πηχυαῖος ἢ σταδιαῖος ἔχω λόγος πρός ἀλλήλων κατά ἑαυτοῦ μόνος ὁ ἀσώματος μέγεθος καί αὐτός ὁ ποσός καί γάρ καί ὁ χρόνος ὁ διά αὐτός κινέω ὡς διά τοσόσδε ἁπλόος διάστημα ἔχω πρός ἀλλήλων λόγος ) , εἰμί μέντοι ὁ μέν πληρόω εἰμί σῶμα ὁ δέ κενός , οὐκέτι ἀνάγκη ὁ πληρόω μένω λόγος τις ἔχω πρός ὁ κενός κατά αὐτός ὁ ὑπόστασις καί οἷος παχυμέρεια καί σωματότης , ἐπεί μηδέ χρόνος εἰμί οὗτος αὐτός διά αὐτός , ὅς τοιοῦτος εἰμί , συγκρίνω πρός ἀλλήλων , ὥσπερ εἴρω , ἀλλά διά μέν ὁ σῶμα , ὅς οιὁ - ὁ εἰμί , προστίθημι χρόνος τις ἐν ὁ κινέω , διά δέ ὁ κενός , ὅς κενός εἰμί , οὐδέ εἷς προστίθημι χρόνος . ὥστε ὁ προστίθημι χρόνος διά ὁ σῶμα μηδείς λόγος ἔχω πρός ἄλλος τις χρόνος διά τις σύστασις ὁ κενός προστίθημι , οὐδέ ἄν ὁ κενός πρός ὁ σῶμα λόγος ἔχω τις , ὅς τοιοῦτος εἰμί . συμβαίνω δέ ὁ παραλογισμός , διότι ἀπλόος ὁ ὁ χρόνος ὁπωσοῦν λαμβάνω λόγος βούλομαι πάντως μεταφέρω καί ἐπί οὗτος ὅς ὁ χρόνος κατηγορέω · ἐπεί γάρ φημί , εἰμί τυγχάνω , διπλασίων εἰμί ὁ χρόνος ὁ κίνησις διά ὁ ἀήρ ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ διά ὁ κενός , ἀνάγκη , φημί , ὁ αὐτός λόγος καί ὁ ἀήρ πρός ὁ κενός ἔχω κατά αὐτός ὁ σωματικός σύστασις , καί εἰμί οἷος διπλάσιος αὐτός παχύς . οὗτος δέ οὐ ὀρθῶς λαμβάνω · εἶπον γάρ ἄν οὗτος ἐγώ , ἐπεί ἐν ὁ διανοέομαι ὅδε ὁ θεώρημα χρόνος τις διαγίγνομαι , οἷος ὥρα εἷς , καί εἰμί χρόνος τις ὁ τοιοῦτος διανόησις ὁ εἷς ὥρα , καί λίθος τις κινέω διάστασις τις διά ὁδαῖος διαγίγνομαι ὥρα δύο , ἀνάγκη δήπου , ὁ χρόνος ἔχω λόγος πρός ἀλλήλων , καί ὁ ὅς ὁ χρόνος κατηγορέω ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός · ἀλλήλων · ἔχω οὖν ὁ διπλασίων λόγος κατά σύστασις ὁ ὕδωρ πρός ὁ διάνοια καί ὁ κίνησις πρός ὁ διανόησις καί ὁ λίθος πρός ὁ θεώρημα , οὗτος δέ καταγέλαστος . καίτοι ὁ χρόνος αὐτός λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , καί οὐδέ ἄν οὗτος τις μαίνομαι , ὡς καί οὗτος φαίνω λόγος τις ἔχω πρός ἀλλήλων ἢ ὁ αὐτός ἢ ἄλλος ὅστις . καί τίς λέγω ἐπί ὁ ἀνομογενής κίνησις ; οὐδέ γάρ εἰμί ὁ μέν θερμαίνω ἐπί ὥρα εἷς , ἄλλος δέ μελαίνω ἐπί ὥρα δύο , ἢ καί εἰμί ἀμφότερος μελαίνω , ὁ μέν ἐπί εἷς ὥρα ὁ δέ ἐπί δύο , ἀνάγκη ὡς ἔχω ὁ χρόνος πρός ἀλλήλων οὕτως ἔχω καί ὁ κινέω κατά ὁ σύστασις , οὐδέ πάλιν ἐπεί ὁ μέν χρόνος ὁ σεληνιακός κίνησις λόγος τις ἔχω πρός ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ ‘Ερμοῦ , ἀνάγκη ἤτοι ὁ σφαῖρα ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων κατά ὁ σύστασις , ἢ ὁ τόπος ἐπί ὅς κινέω , οὐδέ αὖος πάλιν ἐπεί πᾶς εὐθυφορικός διά σῶμα γίγνομαι κίνησις ὁ χρόνος λόγος τις ἔχω πρός ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ σεληνιακός σφαῖρα , ἀνάγκη δήπου καί ὁ ἐπί ὅς κινέω , οἷος ὁ ἀήρ καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ περιέχω ὁ σελήνη , ὁ αὐτός λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , ἢ ὅλως συμβλητός εἰμί · οὖον γάρ συμβλητός ὁ ἀνομοιογενής , ὡς καί αὐτός εἶπον . διά πᾶς ἄρα δῆλος γίγνομαι , ὅτι οὐ ἀνάγκη , εἰμί χρόνος τις λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , ἤδη καί ὁ ὅς εἰμί ὁ χρόνος λόγος τις ἔχω πρός ἀλλήλων · χρόνος μέν γάρ εἷς καί ὁ αὐτός φύσις ὅστις πᾶς παραμετρέω κίνησις , οὖον πᾶς δέ κίνησις πᾶς κινέω συμβλητός , οὐδέ πᾶς διά ὅς ὁ κίνησις πᾶς συμβλητός · οὐδέ γάρ ὁ ἀλλοίωσις ὁ αὐξάνω συμβλητός , οὐδέ ὁ κατά ἐπιστήμη ἀλλοιόω ὁ λευκαίνω ἢ μελαίνω συμβλητός . ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος ὁ μέν χρόνος λόγος ἔχω πρός ἀλλήλων , ὁ δέ ὅς ὁ χρόνος κατηγορέω διά ὁ ἀνομοιογενής εἰμί οὐ εἰμί συμβλητός , οὗτος φημί καί ἐπί ὁ πρόκειμαι , ὁ μέν χρόνος ὁ διά ὁ κενός πρός ὁ χρόνος ὁ διά ὁ σῶμα λόγος ἔχω τις , διότι καί πᾶς χρόνος πρός πᾶς χρόνος περαίνω λόγος τις ἔχω , ὁ μέντοι κενός πρός ὁ πλήρης οὐδείς ἔχω λόγος · ἀνομογενής γάρ οὗτος ἀλλήλων . ὁ μέν οὖν ἐκ ὁ κατά τόπος κίνησις ἐπιχείρημα ἱκανῶς διεξέρχομαι ὁ λόγος , τελευταῖος δέ εἰμί ἐπιχείρημα , ὅτι οὐδέ τόπος χρεία ὁ σῶμα πληρόω ὁ κενός , ὡς ἐκ οὗτος συμβαίνω μάτην αὐτός εἰμί , μᾶλλον δέ μηδέ εἰμί · οὐδείς γάρ μάτην ἐν ὁ γίγνομαι . εἰμί γάρ εἰμί , φημί , ὁ κενός , ἀνάγκη ὁ ἐντίθημι ἐν αὐτός σῶμα διά τοσοῦτος χωρέω ὁ κενός διάστημα , ὅσος εἰμί αὐτός · ὥστε , φημί , ἐπεί κατά οὐδείς ἄλλος εἰμί ἐν τόπος ὁ σῶμα ἢ καθό διάστημα εἰμί , ἐν χωρίζω αὐτός πᾶς κατά ὁ μή εἰμί ἐν τόπος , οἷος ὁ χρῶμα ὁ βαρύς καί ὁ ἄλλος πᾶς , οὐδείς καταλείπω πλήν ὁ διάστημα · ὥστε οὐδείς διαφέρω ὁ διάστημα ὁ κενός . εἰμί δέ μηδείς διαφέρω ἀλλήλων ὁ τε ὁ σῶμα διάστημα καί ὁ ὁ κενός , τίς δήω ἔξωθεν ἄλλος διάστημα περιβάλλω ὁ σῶμα ἔχω οἴκοθεν ἕκαστος σῶμα ὁ οἰκέω διάστημα ; οὐδείς ἄρα ὁ κενός ὁ σῶμα χρεία . καί εἰμί δύο διάστημα ὅμοιος χωρέω διά ἀλλήλων , καί δύο σῶμα χωρέω . ὁ γάρ σός · μάτη κατά οὐδείς ἄλλος ἢ καθό διάστημα εἰμί οὐ οἷος τε εἰμί χωρέω διά ἀλλήλων · οὖον γάρ καθό ποιέω οὖον χωρέω διά ἀλλήλων πολύς γάρ κατά αὐτός ποιότης οὐδείς κωλύω εἰμί ) , ἀλλά καθό διάστημα εἰμί . καί εἰμί ὅλως δύο , διά τίς μή καί πλείων ; καί εἰμί ὁ διάστημα ὅς διάστημα εἰμί ἕτερος δήω διάστημα , καί ὁ κενός ἕτερος κενός δήω ( διάστημα γάρ ὁ κενός ) , ὥστε κενός ἐν κενός εἰμί . ἐγώ δέ πρός οὗτος πρῶτος μέν ἐκεῖνος φημί , ὅτι εἰμί δείκνυμι ἐγώ ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος , ὅτι ἐκ ἀνάγκη εἰμί ἐν ὁ εἰμί τοιοῦτος διάστημα κενός πᾶς σῶμα ὁ ἴδιος λόγος , ὅσπερ καί τόπος εἰμί ὁ σῶμα , μάταιος ὁ λέγω ὅτι εἰμί ἐν ἕκαστος ὁ σῶμα διάστημα περισσός ὁ ἔξωθεν ἄλλος διάστημα περιβάλλω ὁ σῶμα · οὖον γάρ ἐγώ πλάσσω ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ἀλλά ὅπως ἔχω ὁ πρᾶγμα , γιγνώσκω σπουδάζω , οὐδέ ἐάν ὁ αἴτιος ὁ γίγνομαι μή δύναμαι ἀποδίδωμι , | ἀναιρέω καί ὁ εἰμί αὐτός ὀφείλω . ὥστε καί νῦν ἢ ὁ λόγος ἐλέγχω διά ὅς δείκνυμι ὑπάρχω ὁ τοιοῦτος διάστημα ; ἤ , εἰμί ὁ λόγος ἀληθής , μάταιος ὁ εἰμί ὁ ἀναιρέω ὁ εἰμί διά ὁ μή δύναμαι ὁ αἴτιος ὁ εἰμί αὐτός ἀποδίδωμι ἢ ὁ δοκέω δυσχερής εἰς ὁ περί αὐτός λόγος μή δύναμαι ἐπιλύω , ὥσπερ ἄν εἰμί καί μόριον τις ὁ ἐν ὁ ζῷον μή δύναμαι τις ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι μηδέ εἰμί αὐτός λέγω . εἰμί ἐν ὁ πρᾶγμα ὁ δυσχερής εἰς ὁ περί αὐτός λόγος πειρατέον λύω , οὖον διά οὗτος ὁ φύσις αὐτός ἀναιρέω . ἔπειτα κακῶς ὁ κενός εἰς αὐτός ἄγω ὁ σῶμα · ἄν γάρ πᾶς ἀναιρέω ὁ σῶμα ποιότης , οὐδέ οὕτως αὐτός εἰμί ὁ σωματικός διάστημα ὁ κενός . ἄν γάρ ἀρέλωμεν πᾶς ποιότης ὁ σῶμα , καταλείπω ὁ ὀγκόω ὕλη καί ὁ ἄποιος σῶμα , ὅσπερ σύγκειμαι ἐκ ὕλη καί ὁ κτάομαι ποσός εἶδος , ὁ δέ κενός οὖον σύγκειμαι ἐκ ὕλη καί εἶδος · οὐδέ γάρ εἰμί σῶμα , ἀλλά ἀσώματος καί ἄυλος , καί χώρα μόνος σῶμα . εἰμί τοίνυν ὁ μέν σῶμα ἀφαιρέω ὁ ποιότης οὐδείς κακός σῶμα ὁ καταλείπω , ὁ δέ κενός οὐ εἰμί σῶμα , οὐδέποτε συμβαίνω σῶμα ἐν σῶμα εἰμί , εἰμί ἐν ὁ κενός ὡς ἐν τόπος εἰμί ὁ σῶμα . ἀλλά ναῖος , φημί · ἰάομαι γάρ ὁ διάστημα καθό διάστημα εἰμί ἐν τόπος εἰμί , ὑφαιρέω αὐτός καί ὁ ὕλη , ὅστις ὁ οἰκεῖος λόγος ἀσώματος εἰμί οὐδέ εἰμί ἐν τόπος · ὥστε οὗτος ὁ ὁ σῶμα διάστημα οὐδείς διαφέρω ὁ κενός ἀλλά οἶδα ὁ τοιοῦτος ἀδύνατος αἰτέω · οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ σῶμα , ὅσπερ ἐν τόπος λέγω εἰμί καί χωρέω διά ἄλλος σῶμα μή δύναμαι , ἢ ὁ ἐκ ὕλη καί εἰμί - δίδωμι συνίστημι . ὑφαιρέω οὖν ὁ ὕλη οἴχομαι εὐθύς καί ὁ ὁ σῶμα εἶδος · ἐν γάρ ὁ ὕλη ὁ εἰμί ἔχω . ὥσπερ οὖν ὁ λευκός διακριτικός εἰμί λέγω ὄψις οὐ ἄλλως οὗτος αὐτός ὑπάρχω φημί ἢ ἐν ὑπόκειμαι ὁ σῶμα εἰμί καί ὅταν λέγω ὁ ἐναντίος μή δύναμαι ἐν ὁ αὐτός εἰμί , ὁ ἐν ὑπόκειμαι ὁ σῶμα ὑπάρχω ἐναντίος φημί , οἷος ὁ ἐν σῶμα ψυχρός καί θερμός , καί εἰμί γε ἐκτός ὁ σῶμα μάτος αὐτός ἐπινοέω , εὐθύς καί ὁ οὕτως εἰμί αὐτός συναφαιρέω · εἰμί γάρ μή ἐν ὑπόκειμαι σῶμα ὁ ἐναντίος ἐπινοέω , οὐδέ μάχομαι ἀλλήλων , καί κατά αὐτός εἰμί αὐτός οὐδείς κωλύω · ἐν τε γάρ ὁ γένος δείκνυμι ὡς οὐδείς κωλύω εἰμί ὁ ἐναντίος ἐνέργεια , καί εἷς καί ὁ αὐτός ψυχή κατά αὐτός ὁ λόγος αὐτός ἔχω , ἀλλά καί εἷς ὁ ἐναντίος ὁ ἐπιστήμη ) , καί οὔτε ὁ λευκός διακριτικός εἰμί ὄψις μή εἰμί ἐν δῶμα , οὔτε ὁ μέλας συγκριτικόν , οὕτως οὖν ἐν σωματικός διάστημα ἐκτός ὕλη ἐπινοέω , οὐκέτι δέ ἐν τόπος εἰμί οὐδέ γάρ φυσικός ἔτι ) , οὔτε ὁ τοιοῦτος λέγω ἄν μή χωρέω διά σῶμα . ἀλλά οὐδέ ὅλως διΐστημι - ὁ εἰμί , εἰμί μή ὁ λόγος , μᾶλλον δέ οὐδέ εἰμί ὅλως τοιοῦτος τίς σῶμα ἐν ὑπόστασις , εἰμί μή τις ὁ παράδειγμα λέγω ἢ ὁ ὁριστικός λόγος , περί ὅς οὐδείς νῦν λόγος · περί γάρ ὁ φυσικός ὁ πραγματεία . ἀνάγκη ἄρα πᾶς ὁ ἐν τόπος σῶμα λέγω εἰμί μή ἄλλος εἰμί ἢ ὁ φυσικός , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἐκ ὅλος καί εἶδος . οὗτος οὖν ἐν ὁ κενός ὡς ἐν τόπος εἰμί οὐ ἄν ἕπω ὁ σῶμα ἐν σῶμα εἰμί οὐδέ γάρ σῶμα ὁ κενός ) , οὐδέ μάτην εἰμί ὁ κενός , εἰμί γε τόπος εἰμί ὁ σῶμα . ἀλλά οὐδέ ὅς διάστημα ὁ σῶμα ἐν ἕτερος εἰμί διάστημα , ἀλλά ὅς σωματικός διάστημα ἐν τοπικός . ὥστε οὐ ἀνάγκη καί ὁ κενός ἐν ἄλλος διάστημα εἰμί , εἰμί γε μή καθό διάστημα ὁ σῶμα , ἀλλά καθό σῶμα εἰμί , ἐν ὁ - πικῷ εἰμί διάστημα , δείκνυμι δέ καί ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος ἱκανῶς , ὅτι οὐ ἕπω ὁ σῶμα χωρέω διά σῶμα , εἰμί ὁ σῶμα μέν ἐν κενός ὡς ἐν τόπος εἰμί . εἰμί δέ λέγω ὅτι εἰμί ἐν ἕκαστος ὁ διάστημα ὅς καί συμμετακινέω ὁ σῶμα τίς χρεία ἔξωθεν ἕτερος διάστημα περιβάλλω ὁ σῶμα ; φημί ὅτι διά ὁ ὁ φυσικός σῶμα καί ἐν τόπος πάντως εἰμί καί κινέω καί ἠρεμέω · ἀδύνατος γάρ φημί μή εἰμί τοιοῦτος τις διάστημα ὁ κατά τόπος γίγνομαι κίνησις . εἰμί τοίνυν ὁ ἐν τόπος εἰμί ὁ σῶμα κατά κοινός ἔννοια πᾶς ὁμολογέω , δείκνυμι δέ ἔμπροσθεν ὅτι ὁ τόπος ὁ φυσικός σῶμα οὐ ἄλλος τίς εἰμί ἢ ὁ τοιοῦτος διάστημα ὁ γάρ σῶμα ὅς σῶμα εἰμί ἐν τόπος εἰμί , σῶμα δέ εἰμί κατά ὁ τρεῖς διάστασις , καί ἐν τόπος ἄρα εἰμί κατά ὁ τρεῖς διάστασις · εἰμί δέ οὗτος , καί ὁ τόπος τριχῆ διίστημι ἀνάγκη , ἵνα ὁ τριχῆ διαστατός κατά ὁ τρεῖς ἑαυτοῦ διάστασις δέχομαι ) , ὥστε εἰμί ἀνάγκη εἰμί τόπος ὁ φυσικός σῶμα καί οὗτος ὁ κοινός ὁμολογέω ἔννοια , τόπος δέ ὁ διάστημα δείκνυμι , ἀναγκαῖος ἄρα ὁ εἰμί ὁ τοιοῦτος διάστημα . δείκνυμι δέ ἔπειμι , ὅς οὐδέ ἄν κίνησις εἰμί ὁ κατά τόπος οὗτος μή εἰμί , καί οὖον δήπου λέγω χωρίζω εἰμί ὁ κενός καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ( οὗτος γάρ πολλάκις ἐπισημειόω ) , ἀλλά ὁ μέν ἴδιος λόγος τοιοῦτος εἰμί , ἀεί δέ πλήρης σῶμα . ὁ δέ λέγω ὅτι ἵημι δύο διάστημα χωρέω διά Μήλων , διά τίς μή καί τρία;’ μάταιος ὁ εἰμί . οὔτε γάρ σωματικός διάστημα διά σωματικός διάστημα χωρέω δυνατός , οὔτε μήv κενός ἐν κενός γίγνομαι · ἀκίνητος γάρ ὁ κενός · οὐδέ γάρ σῶμα ὅλως . ὥστε εἰμί μήτε κενός ἐν κενός οἷος τε γίγνομαι μήτε σῶμα ἐν σῶμα , μόνος δέ ὁ σῶμα ἐν κενῶ οἷος τε γίγνομαι ὡς πλήρωμα ἐν πληρόω , μόνος ἄρα δύο διάστημα ἅμα εἰμί δυνατός , ὁ σωματικός ἐν ὁ τοπικός , οὐδαμῶς δέ τρεῖς · οὔτε γάρ τόπος ἐν τόπος οἷος τε γίγνομαι , ούτε σῶμα ἐν σῶμα . οὔτε ἐν εἷς καί ὁ αὐτός τόπος δύο εἰμί σῶμα . ὅτι μέν οὖν οὐδείς ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἀναιρέω ὁ κενός ἔχω ὁ ἀναγκαῖος . ἱκανῶς εἴρω , δείκνυμι δέ ἐγώ πρῶτος μέν ὅτι καί εἰμί κενός εἰμί χωρίζω καί πᾶς στερέω σῶμα , οὐδείς κωλύω διά αὐτός γίγνομαι ὁ κατά τόπος κίνησις , ἔπειτα , ὅσπερ ἤδη εἶπον , ὅτι οὐδέ οἷος τε εἰμί ὅλως κίνησις εἰμί ὁ κατά τόπος μή εἰμί τοιοῦτος τις διάστημα ὅς ὁ οἰκεῖος λόγος πᾶς στερέω σῶμα . ἄν μη - δέποτε Χωρὶς σῶμα εἰμί . ὅτι οὖν καί εἰμί κενός εἰμί διάστημα χωρίζω σῶμα , οὐδείς εἰμί ὁ κωλύω μή μόνος κινέω ἐν χρόνος διά αὐτός ὁ σῶμα , ἀλλά καί ὁ ταχύς εἰμί καί ὁ βραδύς ἐν ὁ κινέω , ἤδη μέν ὁ ἀναίρεσις ὁ ἐπιχείρημα διά ὅς δοκέω οὗτος κατασκευάζω ἀποδείκνυμι , καί αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ πειρατέον δείκνυμι . πρῶτος μέν οὖν εἰμί εἰμί ὁ κύκλος κίνησις , καί οὗτος μή εἷς καί ὁ αὐτός , ἀλλά διάφορος ( ἄλλος γάρ ἄλλως ὁ σφαῖρα κινέω , ὁ μέν ταχύς ὁ δέ βραδύς ) , ὁ δέ κύκλος κινέω οὖον διά τις κινέω σῶμα οὐδέ γάρ ὁ διαιρέω ἄλλοτε ἄλλος σῶμα , οὗτος κινέω , ἀλλά ἐπί ἑαυτοῦ ἀναστρέφω μηδείς τέμνω σῶμα , ὁ δέ ἀπλανής οὐδέ ἅπτω τις ἔξωθεν ) , εἰμί τοίνυν ὁ σφαῖρα μηδείς τέμνω σῶμα ὅμως καί ἐν χρόνος κινέω , καί ὁ μέν ταχύς ὁ δέ βραδύς , οὐ ἄρα ὁ διά σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις αἴτιος εἰμί ἢ ὁ χρόνος δαπανάω ἐν ὁ κινέω , ἢ ὁ εἰμί ἐν ὁ κινέω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , ἀλλά διά μέν ὁ ἐν ὁ κινέω δύναμις διάφορος εἰμί ὁ ταχύς γίγνομαι καί ὁ βραδύς , ὁ δέ πάντως χρόνος δαπανάω ἐν ὁ κινέω καλῶς οἴομαι , εἰμί ὀξύς εἰμί ὁ κίνησις οἷος εἰμί ὁ ὁ ἀπλανής , αὐτός ὁ ὁ κίνησις εἶδος αἴτιος , λέγω δή ὁ πόθεν ποῖ εἰμί πᾶς κίνησις . ἀδύνατος δέ ὁ αὐτός κατά εἷς καί ὁ αὐτός νῦν ἐν ἄλλος καί ἄλλος τόπος γίγνομαι · εἰμί τοίνυν ὁ ταχύνω ὁ εἰμί καί μηδείς διαιρέω ἐν ὁ κινέω σῶμα , ὅμως ἐν χρόνος κινέω διά αὐτός ὁ ὁ κίνησις φύσις , διά τίς μή καί ὁ κατά εὐθύς κινέω , κἀν διά κενός ποιέω ὁ κίνησις ; διά αὐτός μέν οὖν οὗτος ὁ κινέω ἐν χρόνος κινέω , διά δέ ὁ ἔμφυτος ῥοπή διάφορος εἰμί ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς · εἰμί γάρ ἐν ἐκεῖνος ἐν χρόνος πᾶς κίνησις καί μηδείς εἰμί ὁ διαιρέω , καί ὁ διαφορά δέ ὁ ταχύς καί βραδύς ὑπάρχω διά οὐδείς ἄλλος ἢ διά ὁ ἔμφυτος ἐν αὐτός δύναμις , πολύς γε δήπου ἐν ὁ γενητός καί φθαρτός σῶμα , ἄν διά κενός κινέω , ἀκολουθέω καί ὁ ἐν χρόνος κινέω καί ὁ ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς . ἄλλως τε δέ εἰμί δείκνυμι ἐγώ ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος , ὅτι πᾶς σῶμα κενός τις χώρα πάντως πληρόω , δῆλος ὅτι καί ὁ οὐράνιος κενός τις χώρα πληρόω , ἐν · ὅς καί κινέω . εἰμί δέ ὁ οὐράνιος διά κενός ποιέω ὁ κίνησις ἄλλος γάρ μόριον ὁ οὐρανός ἄλλος τίς μέρος ὁ κενός καταλαμβάνω ) ἐν χρόνος τε κινέω καί ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , πολύς γε μᾶλλον ὁ κατά εὐθύς κινέω , ἄν διά κενός κινέω , ἐν χρόνος τε κινέω καί ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς . εἰμί γάρ ὅλως ὁ ἐν χρόνος γίγνομαι αἴτιος εἰμί ὁ διαιρέω ἐν τῆ κινέω σῶμα , καί διά οὗτος ἀνάγκη ἐάν ὁ διά κενός κινέω ἄχρονος κινέω διά ὁ μηδείς εἰμί ὅς διαιρέω , πολύς μᾶλλον οὗτος ἐσθίω συμβαίνω ἐπί ὁ ὀξύς ὁ κίνησις , λέγω δή ὁ περιφορά οὐδείς γάρ οὐδέ ὁ κύκλος κινέω διαιρέω σῶμα ) · ἀλλά μήv οὖον συμβαίνω , ἀλλά πᾶς περιφορά ἐν χρόνος καί μηδείς εἰμί ὁ διαιρέω ἐν ὁ κινέω · πολύς οὖν μᾶλλον οὐδέ ἐπί ὁ κατά εὐθύς κινέω οὗτος συμβαίνω , ἀλλά ἄν ἐπί κενός κινέω , πάντως ἐν χρόνος κινέω εἄν καί οὐδείς εἰμί ὁ κωλύω ὁ ταχύς εἰμί καί ὁ βραδύς ἐν ὁ κινέω . έτι δέ καί ἐκ ὁ προαιρετικός κίνησις , ὅστις ὡς ζῷον ἐγώ ὑπάρχω , εἰμί ἐλέγχω ὁ λόγος . ἆρα γάρ εἰμί κενός εἰμί ὁ μεταξύ γῆ καί οὐρανός , βούλομαι δέ βαδίζω Ἀθήνηθεν Θήβαζε παραγίγνομαι , ἄχρονος ἄν ἐκ Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι γίγνομαι ; ἀλλά γελοῖος · ἅμα γάρ καί κατά ὁ αὐτός νῦν ἐν Ἀθῆναι ὑπάρχω ἄν καί ἐν Θῆβαι , μᾶλλον δέ πανταχοῦ . εἰμί γάρ ἐκ Ἀθῆναι τυγχάνω εἰς Ἰταλία βαδίζω ἀφικνέομαι βούλομαι , ἄχρονος δέ οὗτος ἀνάγκη εἰμί γίγνομαι διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις , ἅμα ἀνάγκη εἰμί καί κατά ὁ αὐτός νῦν ἐν Ἀθῆναι εἰμί ἐγώ καί ἐν Ἰταλία , εἰμί δέ οὗτος , καί ἐν ὁ μεταξύ πᾶς χώρα , εἰμί δέ οὗτος , καί πανταχοῦ , εἰμί γε τις ἐπινοέω ὁ περίμετρον ὁ γῆ βαδίζω . τίς δέ εἰμί συνεχῶς γίγνομαι ὁ βάδισις ὁ μέν ὀξύς2 βαδίζω ὁ δέ βραδύς , ἆρα ὁμοίως ἄν ἄχρονος ὁ αὐτός ἀνύω ; καί τίς πλέω ἔχω ὁ ἰσχυρός δύναμις ὁ ἀσθενής ; τίς δέ ὁ δρομεύς ἀσθενής γύναιον ; εἰμί δέ μηδείς κωλύω βάδισις διά κενός ἐν χρόνος γίγνομαι , ὁ δέ βάδισις κίνησις εἰμί κατά τόπος , οὐδείς ἄρα κωλύω κενός εἰμί γίγνομαι διά αὐτός κίνησις . καί εἰμί ὅλως ὁ ὑπό Ψυχή γίγνομαι κινέω γίγνομαι ἄν καί κενός εἰμί , τίς κωλύω καί ὁ φυσικός κινέω διά κενός ἐν χρόνος γίγνομαι ; εἰμί δέ τις ὁ ἐν ὁ τελευταῖος ὁ φυσικός εἴρω προσχράομαι ἐνίστημι ὁ λόγος , καί εἶπον ὅτι ἐν ὁ βάδισις οὖον μόνος ὁράω κίνησις τις εἰμί , ἀλλά καί στάσις δεῖ γάρ ἕτερος παρά ἕτερος ἐρείδω καί ἵστημι πούς ) · διά οὗτος οὖν χρόνος ἐν ὁ βάδισις εἶπον εἄν ὁ τοιοῦτος , οὖον διά ὁ κίνησις , ἀλλά διά ὁ στάσις · φημί δέ ἐγώ πρός οὗτος , ὅτι ὁ στάσις οὖον ὁ ὅλος εἰμί σῶμα ἀλλά μέρος , ὁ δέ κίνησις ὅλος εἰμί ὁ σῶμα συνεχῶς καί ἀδιακόπως γίγνομαι , ὁ δέ στάσις κατά μόριον γίγνομαι · ὁ γάρ ἕτερος ὁ πούς ἀμοιβηδόν ὁ στάσις ὑπάρχω . ὅτι δέ οὐ ἵστημι ὁ ὅλος σῶμα , ἀλλά συνεχῶς κινέω , δῆλος ἐντεῦθεν . αὐτός γάρ ὁ στάσις ὁ ἕτερος ὁ πούς διά ὁ κίνησις ὁ ὅλος ποιέω ὁ φύσις · ὁ γάρ ἀντέρεισις ὁ ἕτερος πούς ὁ ὅλομ λονεος σῶμα · ἐν αὐτός ἄρα ὁ ἀντερείδω καί ἵστημι ὁ πούς ὅλος ὁ σῶμα κινέω . εἰμί γάρ ἐν ὁ ἀντέρεισις ὁ πούς ὁ ὅλος ἵστημι , πότε κινέω ; ἀεί γάρ ὁ ἕτερος ὁ πούς ἐρείδω · μετέωρος γάρ εἰμί ὅλος ὁ σῶμα οὖον δύναμαι . ὥστε ἢ οὐδέ ὅλως κινέω ὁ ὅλος , ἢ ἅμα ὁ μόριον ἵστημι κινέω . οὐ ἄρα ὁ ὅλος εἰμί ὁ στάσις ὁ ὁ ἕτερος ὁ πούς , ἀλλά ὁ μόριον . κινέω οὖν ὁ ὅλος ἐν ὁ βάδισις συνεχῶς , καί οὖον πρότερος ἵστημι ὁ ὅλος , πρίν ἄμφω ἵστημι ὁ πούς . εἰμί τοίνυν συνεχής καί ἀδιάκοπος ὁ βάδισις , ὁ ἐκ Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι διά κενός βαδίζω , εἰμί μέν ἄχρονος ἐκ Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι ἀφικνέομαι , ἅμα εἰμί ἐν Ἀθῆναι καί ἐν Θῆβαι . οὗτος δέ ἀδύνατος · οὗτος γάρ εἄν καί πανταχοῦ κατά αὐτός ὑπάρχω ἄν τις . ἢ οὖν οὐδέ ὅλως εἰμί βαδίζω ἐκ Ἀθῆναι | εἰς Θῆβαι διά κενός , ἢ πάντως ἐν χρόνος εἰμί ὁ βάδισις . ἀλλά μήv ὁ μή δύναμαι διά κενός βαδίζω ἄλογος · τίς γάρ εἰμί ὁ κωλύω κενός εἰμί βαδίζω ; εἰμί γάρ νῦν μεταξύ σῶμα εἰμί καί οὗτος διαιρέω ἐγώ ἐν ὁ βάδισις ὅμως οὖον κωλύω βαδίζω , πόσος μᾶλλον μηδείς εἰμί ὁ ἐμποδίζω οὐ ἄν βαδίζω ; τίς δέ εἰμί ὅλως ὁ κωλύω διά κενός ὁ μέν σχολαῖος βαδίζω ὁ δέ ταχύς ; εἰμί γάρ νῦν διά σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις οὐδείς κωλύω ὁ ταχύς κινέω δύναμαι διά ὁ ὁ ἀήρ εὐδιαίρετος , πόσος μᾶλλον κενός εἰμί ὁ μεταξύ <οὐκ> κωλύω ἄν οὐδέ σχολαῖος βαδίζω βούλομαι ; πρός μέν γάρ ὁ ταχύς κίνησις ἐμποδίζω ἄν ἴσως ὁ μεταξύ σῶμα διά ὁ διαίρεσις , πρός δέ ὁ σχολκιοτερος βαδίζω τίς ἄν ἐμποδίζω ὁ κενός ; ὥστε εἰμί ἐνδέχομαι διά κενός σχολαῖος βαδίζω , ὁ δέ σχολαῖος βάδισις ὁ ἐν πλείων χρόνος γίγνομαι συμβαίνω , δῆλος δήπου ὅτι ἐν χρόνος διά κενός ὁ βάδισις γίγνομαι . τίς ἐν κωλύω καί φυσικός κίνησις διά κενός γίγνομαι ; ἔτι δέ καί ἐκ ὁ παρά φύσις καί βία γίγνομαι κίνησις οὗτος πιστόω ἄν τίς . εἰμί γάρ κενός εἰμί δύο τις τοξεύω , καί ὁ μέν εἰμί παῖς ἀσθενής ὁ δέ πάνυ ἀνδρεῖος , εἶτα τοξεύω κατά σκοπός εἰς ὅς ὁ παῖς ὁ βέλος ἀκοντίζω δύναμαι , ἆρα ἐάν ἅμα ἀφίημι ὁ βέλος , ἅμα ψαύω εἄν ὁ σκοπός ἄμφω ὁ βέλος καί οὖον προτερεύω ὁ ὁ ἀνδρεῖος ; ἀλλά γελοῖος · οὗτος γάρ ἄν εἰς ὁ ταχύς ἐξακοντίζω οὖον · δέν συντελέω ὁ ἐρρωμένος δύναμις , οὗτος δέ ἄτοπος . εἰμί δέ ἔχω τίς πλέω ὁ ὑπό ὁ ἐρρωμένος δύναμις ἐξακοντίζω , ὁ χρόνος δηλονότι ὁ πλέω ἔχω · ἐν πλείων ἄρα χρόνος ὁ ὑπό ὁ παῖς ἄκων - ς εἰς ὁ σκοπός ἀφικνέομαι . ἐάν οὖν καί ὁ ἰσχυρός δύναμις ἔτι μᾶλλον ἰσχυρός λαμβάνω , ἔχω τίς πλέω δηλονότι · χρόνος οὖν ὁ πλέω · ἐκεῖνος ἄρα ἐν χρόνος κινέω ὁ βέλος . ἔτι εἰμί κενός εἰμί , ῥίπτω δέ λίθος παρά φύσις ἐπί ὁ ἄνω , ἆρα ἄχρονος τις τόπος καταλαμβάνω , οἷος σταδιαῖος ; καί εἰμί οὗτος , ἐάν ἄρα ἀνδρεῖος ῥίπτω , ταχύς ὁ αὐτός καταλαμβάνω τόπος . τίς δέ ὁ άχρονος ταχύς ; καί εἰμί ὁ στάδιον ἄχρονος καταλαμβάνω , διά τίς μή καί δύο ; καί οὗτος μέχρι ὁ ἀπλανής . καί τίς οὗτος καταγέλαστος ; ὥστε εἰμί οὗτος ἄτοπος , δῆλος δήπου ὅτι καί εἰμί κενός εἰμί , ἐν χρόνος ἄν πάντως ὁ παρά φύσις γίγνομαι κίνησις . τοίνυν καί ὁ προαιρετικός παρά φύσις κινέω κενός εἰμί ἐν χρόνος εἄν γίγνομαι , δῆλος δήπου ὅτι καί ὁ κατά φύσις . ὑπόκειμαι γάρ κενός ἵημι 15 ὁ μεταξύ οὐρανός καί γῆ · ἆρα οὖν εἰμί ἀφίημι ἐκ ὁ ἀπλανής λίθος , ἄχρονος ἄν εἰς γῆ ἀφικνέομαι ; καί τίς οὗτος καταγέλαστος , αὐτός ὁ ἀπλανής ἀσυμμέτρως ταχυκίνητος εἰμί ὁ λίθος ; ἀλλά εἰμί ἄχρονος ἢ ὁ κάτωθεν ῥίπτω ἄνω ἀφικνέομαι , ἢ ὁ ἄνωθεν κάτω , λέγω δέ ἄνω μέν ὁ ἀπλανῆ κάτω δέ ὁ γῆ , ἐν ὁ αὐτός νῦν συμβαίνω ἄνω τε καί κάτω εἰμί ὁ λίθος , ὅσπερ ἀδύνατος . ὥστε ἀνάγκη πᾶς ὁ ἀφίημι ἄνωθεν λίθος κενός εἰμί ὁ μεταξύ ἢ μηδέ ὅλως κινέω , ἀλλά ἠρεμέω διά ὅλος εἰς ὁ παρά φύσις τόπος ἐν ὁ κενός ὀχέω , ἤ , εἰμί οὗτος πάλιν ἀδύνατος , λείπω ὁ ἐν χρόνος τις αὐτός ὁ κατά φύσις καταλαμβάνω τόπος , λέγω δή ὁ γῆ . τρεῖς οὖν ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω , ἢ ἅμα ὁ αὐτός εἰμί ἄνω καί κάτω , ἢ ἐν ὁ παρά φύσις ἠρεμέω τόπος ὁ λίθος ὀχέω ἐπί ὁ κενός , ἢ ἐν χρόνος κινέω , εἰμί ὁ δύο ὁ πρότερος δείκνυμι ἀδύνατος , λείπω ὁ τρίτος ἀληθής εἰμί . ότι μέν οὖν καί εἰμί κενός εἰμί , οὐδείς κωλύω κίνησις εἰμί καί οὗτος ἐν χρόνος οὐδέ γάρ εἰμί ἄχρονος κίνησις ) , ἱκανῶς οἴομαι οἴομαι δείκνυμι , ὅτι δέ ἀδύνατος ὅλως κίνησις γίγνομαι κενός μή εἰμί , μανθάνω ἄν οὕτως . εἰμί ὁ κίνησις διά σῶμα γίγνομαι , οἷος διά ἀήρ , δεῖ πάντως ὁ μόριον ὁ ἀήρ ἀντιπαραχωρέω ὁ κινέω , καί τοσοῦτος ὄγκος ὑπεξίσταμαι ὁ ἀήρ ὅσος εἰμί ὁ κινέω , μή εἰμί δέ κενός τίς διάστημα ὅς καταλαμβάνω ὁ ἀντιμεθίστημι ὁ κινέω σῶμα ὅς παραχωρέω ὁ κινέω δίδωμι αὐτός χώρα εἰς ὁ κινέω , ἀλλά ἀντιμεθίστημι ὁ ἀήρ οὐδείς καταλείπω διάστημα , τίς δήω ὁ ἀντιμετάστασις ; ἵνα τίς παραχωρέω ὁ κινέω ; οὖον γάρ δή ἐπιξαίνω μόνος · οὖον γάρ εἰμί ἐπιφάνεια ὁ κινέω , ἵνα ὑπό ἐπιφάνεια χωρέω εφαρμόζω αὐτός , σῶμα δέ οὐ εἄν ἐφαρμόζω ἐπιφάνεια . εἰμί γάρ ὁ κινέω διάστημα τίς ἀεί παραμείβω ἴσος ἑαυτοῦ , οὗτος δέ ὁ διάστημα ἢ κενός ἀνάγκη εἰμί ἢ σῶμα , σῶμα δέ διά σῶμα ἀδύνατος χωρέω , ἀνάγκη ποῦ κενός εἰμί ὅσπερ ἀεί καταλαμβάνω διάστημα . εἰμί γάρ τριχῆ διαστατός ὁ κινέω , ὅλος δέ ὡς ὅλος μεταβαίνω , τοσοῦτος δηλονότι δήω χώρα , ὅσος καί αὐτός εἰμί · οὖον γάρ ἄν εἰμί μή οὗτος εἰμί , τοσοῦτος αὐτός ἀήρ ἀντιπεριίστημι δήω ὅσος εἰμί αὐτός . εἰμί δέ αὐτός πηχυαῖος εἰμί τυγχάνω κατά ὁ τρεῖς διάστασις · τοσοῦτος ἄρα καί ὁ χώρα δήω . οὗτος δέ εἰμί ὁ κενός · ἀδύνατος ἄρα κενός μή εἰμί κίνησις γίγνομαι . ἄλλως τε ὁ ἀντιμεθίστημι αὐτός ἀήρ εἰμί νοέω αὐτός μέν ὁ οἰκεῖος μεθίστημι τόπος , μήτε δέ ὁ κινέω ἐγγίγνομαι ἐν ὁ αὐτός τόπος , μήτε ὁ πέριξ ἀήρ συμπίπτω , τίς ἄν εἰμί ἄλλος ὁ μεταξύ ὁ πέριξ ἀήρ , ἢ διάστημα κενός εἰς ὅς χωρέω ὁ κινέω ; εἴρω δέ ἐγώ περί οὗτος πλατύς ἐν ὁ περί ὁ τόπος λόγος . καί ἐκ οὗτος οὖν δῆλος ὄψ ἀνάγκη ὁ κινέω κατά τόπος κενός τις χώρα ἄλλοτε ἐκ ἄλλος παραλαμβάνω . πολλάκις δέ ἐπισημειόω ὅτι ὁ κενός οὗτος , εἰμί καί ἔχω φημί κατά ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος λόγος ὑπόστασις , καί περί αὐτός μένω ἀκίνητος ἐγγίγνομαι ἄλλοτε ἄλλος σῶμα , ἀλλά οὖν οὖον μένω ποτός φημί ἐκτός σῶμα , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὕλη ἐκτός εἶδος , οὐδέ ὁ σῶμα ἐκτός ποιότης , καίτοι ἴδιος γε ὑπόστασις ὁ οἰκεῖος λόγος ἔχω . οὕτως οὖν καί εἰμί ἔχω ἴδιος ὑπόστασις ὁ κενός , ἀλλά οὖν οὐδέποτε εἰμί Χωρὶς σῶμα · ὑγρός γάρ εἰμί ὁ ἀήρ καί εὐκίνητος οὖον συγχωρέω ποτός κενός καταλείπω χώρα , ἀλλά ταχύς ἀντιμεθιστάω ὁ σῶμα , πρίν ὑπολείπω ὁ κενός . οὗτος μέν οὖν ἱκανῶς ἐπί τοσοῦτος . εἰμί δέ τις ἐπιζητέω καί ὁ ὁ ἀνομοιοσχήμων διάφορος κίνησις ὁ αἴτιος , ποῖος λόγος ἐπί κενός γίγνομαι ὁ κίνησις ταχύς καταφέρω ὁ σφαιρικός ὁ πλατύς , φημί ὅτι οὗτος ἐπί μέν σῶμα γίγνομαι ὁ κίνησις ἀληθής εἰμί , καί ὁ ἰσόρροπος βάρος πλατύς εἰμί βραδύς καταφέρω διά ὁ ὑπό πλείων ἀνέχω ἀήρ , ὁ δέ αὐτός βάρος βραδύς διαιρέω ὁ πλείων ἀήρ , εἰμί μέντοι διά κενός γίγνομαι ὁ κίνησις , ὁ διαφορά ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς κατά μόνος γίγνομαι ὁ ἀνισότης ὁ ῥοπή , ὁ πλατύς καί ὁ σφαιρικός ἰσόρροπος εἰμί ἐν ὁ αὐτός χρόνος καταφέρω . οὐδείς γάρ εἰμί ὁ μᾶλλον ἢ κακός ἐμποδίζω , ἀλλά μόνος ὁ φυσικός εἰμί ῥοπή ὁ εἰς ὁ κίνησις ἐνεργέω · ἴσος οὖν εἰμί καί ὅμοιος ὁ φυσικός ῥοπή , καί μηδείς εἰμί ὁ μᾶλλον ὁ κακός ἐμποδίζω , ἴσος καί ὅμοιος εἰμί ὁ κίνησις ἀνάγκη . Ἡμεῖς δέ λέγω ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ὅτι εἰμί ὕλη εἷς ὁ ἐναντίος , θερμός καί ψυχρός καί ὁ ἄλλος φυσικός ἐναντίωσις . δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κατασπείρω κενός εἰμί δύναμαι , ἐπεί ὁ ἀπορία διά ὅς κατασκευάζω ὅτι εἰμί οὗτος ὁ κενός ἐκ ὁ μάνωσις καί πύκνωσις ὁ σῶμα δοκέω ἔχω ὁ πιθανός , βούλομαι καί 15 αὐτός ἐπιλύω , καί δείκνυμι ὅτι ὁ πύκνωσις καί ὁ μάνωσις οὖον γίγνομαι κατά παρεμπλοκή κενός . προσχράω δέ ὁ ἀποδείκνυμι ἐν ὁ πρῶτος λόγος . εἴρω γάρ , φημί , ὅτι ὁ ἐναντίος πᾶς εἷς καί ὁ αὐτός ὑπόκειμαι ὕλη οἷος θερμός καί ψυχρός , ξηρός καί ὑγρός , μαλακός καί σκληρός , καί πᾶς ἀπλόος ὁ ἐναντίος ) , καί ὁ αὐτός δύναμις εἰμί ὁ ἐναντίος , ἄλλος μέν εἰμί κατά ὁ οὐσία παρά ἕκαστος αὐτός , δέχομαι μέντοι παρά μέρος ἑκάτερος . ὥσπερ οὖν ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί ὅλος καί ὁ ἄλλος πᾶς ἐναντίος , οὗτος δέ , φημί , καί σῶμα ὁ ὕλη ὁ αὐτός εἰμί καί μέγας καί μικρός · οὖον μόνος γάρ ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός εἰμί ὕλη , ἀλλά καί ὁ ἕτερος . ὥσπερ οὖν μεταβάλλω , φημί , ἐκ θερμός εἰς ψυχρός οὐ ἀποβάλλω τις ὁ ἐν αὐτός μόριον θερμός εἰμί , προσλαμβάνω δέ ἔξωθεν ἄλλος ψυχρός , οὕτως εἰς ψυχρός ἐκ θερμός μεταβάλλω παρεμπλοκή τις ὁ ἔξωθεν προσπίπτω , ἀλλά ὁ αὐτός μένω ὅλος διά ὅλος μεταβάλλω ἐκ ὁ θερμός εἰς ὁ ψυχρός καί ἔμπαλιν ἐκ ὁ ψυχρός εἰς ὁ θερμός οὐδέ γάρ εἰμί τίς μόριον ὁ πυρός ὅς οὐ εἰμί θερμός , ἀλλά ὅλος διά ὅλος θερμός εἰμί · ἐν οὖν ὁ μεταβολή ὁ εἰς ὁ ψυχρός ὁμοιομερῶς ὅλος διά ὅλος μεταβάλλω , καί ὁ δύναμις ὁ ὕλη ἄγω εἰς ἐνέργεια . ὡσαύτως καί ἐπί λευκός καί μέλας καί ὁ λοιπός · οὖον γάρ ὁ λευκός γίγνομαι μέλας μόριον μέν ἀποβάλλω ὁ λευκός ἐκ ὅς λευκός εἰμί , προσλαμβάνω δέ ἔξωθεν μόριον μέλας , ἀλλά ὅλος διά ὅλος ὁμοιομερῶς τρέπω . ὁμοίως καί ὅταν ἐκ μικρός θερμός μᾶλλον θερμός γίγνομαι , οὐ ἀποβάλλω μόριον τις ψυχρός ἄλλος δέ θερμός προσλαμβάνω , οὕτως ἐπιτείνω ὁ θερμότης , ἀλλά πάλιν τροπή ὁ ὕλη καί μεταβολή ἐκ ὁ δύναμις εἰς ὁ ἐνέργεια ) , ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος ἔχω , οὗτος δέ καί ἐπί μάνωσις καί πύκνωσις . ὁ γάρ αὐτός ὕλη δύναμις εἰμί ὁ ἐναντίος ποτέ μέν μανόω ποτέ δέ πυκνόω · ὅταν μέν γάρ ἐκ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβάλλω , μανόω οὖον τις κενός ἔξωθεν προσλαμβάνω , ἀλλά ὁμοιομερῶς ὅλος διά ὅλος εἰς μείζων ὄγκος μεταβάλλω . ὅλος γάρ διά ὅλος ὁ ὕδωρ μανόω · οὖον γάρ τις μέν εἰμί αὐτός μόριον ἀήρ τις δέ ὕδωρ , ἀλλά ὁμαλός ὅλος ὁ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι . ὥστε καί ὁ μάνωσις διά ὅλος γίγνομαι ὁ ὑπόκειμαι . ὡσαύτως δέ καί ὁ πύκνωσις οὐ ἀποβολή κενός γίγνομαι , ἀλλά μεταβολή ὁ οὐσία · ὁμοιομερῶς γάρ ἐνταῦθα ὁ πᾶς ἀήρ πυκνόω καί μεταβάλλω εἰς ὕδωρ , καί οὐ εἰμί εὑρίσκω τίς μόριον ὅς μή μεταβάλλω , καίτοι εἰμί ὁ πύκνωσις συνίζησις εἰμί εἰς ὁ κενός , οὐ ἄν εἰμί ὁμοιομερής ὁ μεταβολή . εἶτα καί ἐπί σαφής μεταβαίνω παράδειγμα . ὥσπερ γάρ , φημί , ὁ ὁ μείζων κύκλος περιφέρεια δυνατός ποιέω μικρός κυλλός δυνατός γάρ ὁ ἡμικύκλιον ποιέω δίμοιρος μικρός κύκλος ) , ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος καίτοι ὁμοιομερής εἰμί ὁ ὁ κύκλος τμῆμα , ὅταν ὁ ὁ μείζων κύκλος περιφέρεια συνάγω καί γίγνομαι μικρός κυλλός περιφέρεια , ὁμοίως ὁ περιφέρεια πανταχόθεν συνέρχομαι , γίγνομαι μέν ὁ μόριον μᾶλλον κυρτός ἢ πρότερος , καί ὅς δήπου τις εἰμί ἐν ὁ μείζων κύκλος ὁ οὐ εἰμί κυρτός ἀλλά εὐθύς , καί οὗτος κάμπτω ἐν ὁ συνάγω ὁ περιφέρεια , ἀλλά ὁμαλός ὅλος εἰμί κυρτός ὁ ὁ μείζων κύκλος περιφέρεια ὁ αὐτός πάλιν ὁμαλός κύρτος γίγνομαι , καί πάλιν ὁ ὁ μικρός κύκλος περιφέρεια γίγνομαι ἄν μείζων κύκλος ὁ αὐτός λόγος , ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος ἀνίημι ἢ ἐπιτείνω ὁ κυρτότης οὐδείς ἐν ὁ κύκλος διάλειμμα εἰμί , οὗτος δή καί ἐπί μάνωσις ἔχω καί πύκνωσις , καί μικρότης καί μέγεθος . οὖον γάρ προσλαμβάνω συστέλλω , ἀλλά οὐδέ διαστολή ὁ μόριον καί παρεμπλοκή κενός , ὡς ἐπί ὁ διαστολή ὁ ἔριον γίγνομαι , οὕτως ἐκ μικρός μείζων γίγνομαι , ἢ συνιζάνω εἰς ὁ κενός ὁ μόριον πάλιν ἐκ μέγας μικρός , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός ὕλη ἄμφω δύναμις εἰμί ἑκάτερος , οὕτως ἐνέργεια γίγνομαι , ὥσπερ εἶπον καί ἐπί ὁ ὁ κύκλος περιφέρεια κακός κυρτός ἢ μᾶλλον Γίνος - μένω συμβαίνω . ὥσπερ δέ ἄλλος ποιότης ἄλλος πολλάκις ἕπω , ξηρότης , οὗτος , φημί , καί ὁ μέν μάνωσις ἕπω ὁ κουφότης , ὁ δέ πύκνωσις ὁ βαρύτης . οὗτος μέν οὖν , ὁ βαρύτης λέγω καί ὁ κουφότης , πάντως ἕπω ὁ μέν ὁ μάνωσις ὁ δέ ὁ πύκνωσις , καί ἄλλος δέ δύο ἕπω οὗτος , φημί , ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ μέν πύκνωσις ὁ σκληρός , ὁ δέ μάνωσις ὁ μαλακός . ἀλλά οὐ ἐπί πᾶς , φημί · διαφωνέω γάρ ἐπί σίδηρος καί μόλυβδος · ὁ μέν γάρ μόλυβδος πυκνός εἰμί μαλακός εἰμί , ὁ δέ σίδηρος μανός μέν ὁ μόλυβδος , σκληρός δέ . ὥστε ὁ μάνωσις καί ὁ πύκνωσις δύο ἑκάτερος ποιότης ἕπω , τῆ μέν μάνωσις ἀεί μέν ὁ κοῦφος ὡς ἐπί ὁ πολύς δέ καί ὁ μαλακός , ὁ δέ πύκνωσις ἀεί μέν ὁ βαρύς ὡς ἐπί ὁ πολύς δέ καί ὁ σκληρός . οὗτος δέ ἐπίτηδες εἶπον ὁ Ἀριστοτέλης · ἐπεί γάρ διά οὗτος λέγω ἐκεῖνος ὁ μανός κοῦφος εἰμί , διότι κενός ἔχω πλείων κατασπείρω οὗτος γάρ αἴτιος εἰμί ὁ ἐπί ὁ ἄνω φορός ) , διά οὗτος οὖν αὐτός φημί ὅτι ὁ μέν μάνωσις κουφότης ἕπω , ὁ δέ πύκνωσις βαρύτης , ὅς ὁ μέν κουφότης αἰτία ὁ ἐπί ὁ ἄνω φορός , ὁ δέ βαρύτης ὁ ἐπί ὁ κάτω . ὥστε , φημί , ὅτι μέν κενός οὐ εἰμί οὔτε χωριστός οὔτε κατασπείρω ἐν ὁ σῶμα , ἱκανῶς δείκνυμι , εἰμί δέ τις , φημί , φίλος ὁ κίνησις ἀπλόος αἴτιος , οὗτος κενός καλέω , καλέω οὗτος βαρύτης καί κουφότης ὁ κενός , μᾶλλον δέ ὁ ὕλη ὁ οὗτος δεκτικός . ὁ μέν οὖν κουφότης , φημί , καί ὁ βαρύτης κίνησις αἴτιος εἰμί ὁ σῶμα , σκληρότης δέ καί μαλακότης πάθος καί ἀπάθεια · ὁ μέν γάρ μαλακός εὐπαθής , ὁ δέ σκληρός δυσπαθής . οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης , ἐκ οὗτος δέ ἐπιλύω ἄν ἄγω ὁ ἀπορία . καί ὅτι κίνησις εἰμί καί κενός μή εἰμί , προφανής ( ἀντιπεριίστημι γάρ ὁ κινέω ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ) , ἐκεῖνος δέ μήπω ἐφίστημι ὁ ἀντιπερίστασις ὁ σῶμα ἀπορέω πῶς εἄν κίνησις γίγνομαι κενός μή εἰμί · ὠθέω γάρ ὑπό ὁ κινέω ὁ ἔμπροσθεν κυμαίνω ἀνάγκη ὁ οὐρανός . εἰμί τοίνυν ἀντιπεριίστημι ἀλλήλων ὁ σῶμα , καί κίνησις εἰμί δηλονότι καί οὖον κυμαίνω ὁ οὐρανός . λείπω δή ὁ ἐπί ὁ σῶμα ὁ ἐκ μικρός εἰς μείζων σῶμα μεταβάλλω , οἷος ἐκ ὕδωρ εἰς ἀήρ . φημί οὖν , ἐπεί μάνωσις καί πύκνωσις γίγνομαι κατά μεσυμβαινω ταβολὴν ὁ σῶμα , καί οὖον ὁ εἰς ὁ κενός χωρέω , ὅταν ἐκ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι , πιλέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ ωφουμην ὑπό ὁ γίγνομαι , καί ὁ ὠθέω πυκνόω , πυκνόω δέ ἐλάσσων κατέχω τόπος · καί οὕτως οὔτε δύο σῶμα ἐν ὁ αὐτός γίγνομαι οὔτε ὁ πᾶς κυμαίνω . ἀλλά ὁ αὐξάνω σῶμα γίγνομαι ἐν ὁ τόπος ὁ μειόω . οὗτος δέ πολύς ἀπορία ἔχω ἐγώ φαίνω · τίς γάρ λόγος ὤθησις πυκνόω , συνοράω οὐ ἔχω . ὁ μέν γάρ ὤθησις κινέω ὁ ὠθέω , ὁ κίνησις δέ θερμαίνω φύω , ὁ δέ θερμαίνω μανόω · πῶς οὖν οἷος τε πύκνωσις ὑπό ὁ ὤθησις γίγνομαι ; ἐναντίος γάρ ἐκ ὁ λόγος μάνωσις μᾶλλον αἰτία , οὖον πύκνωσις , φαίνω . ἄλλως τε ἐν θέρος ὥρα πολύς εἰμί ὁ καῦμα , καί ὁ ἀήρ λεπτομερής εἰμί , πῶς οὖον γελοῖος ὁ λέγω ὅτι ὁ ἐξατμίζω ὑπό ἐγώ ὕδωρ , ὅταν ἀτμίς γίγνομαι ἢ καί ἀήρ , ὠθέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ καί πυκνόω ; πῶς δέ οὖον ἐναντίος ὁ ἀτμίς ὁμιλέω ὁ περιέχω πολύς μᾶλλον λεπτύνω ὑπό ὁ ὁ ἀκτίς παράτριψις ; ἄλλως τε ἐπεί ἐν ὁ θέρος μάλιστα ὁ ὕδωρ ἐξατμίζω καί εἰς ἀήρ μεταβάλλω , εἰμί οὗτος τόπος γίγνομαι ὁ ἀήρ ὁ ἐκ ὕδωρ μεταβάλλω ὁ ὠθέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ καί πυκνόω , ἐσθίω μᾶλλον πυκνόω ὁ ἀήρ ἐν ὁ θέρος . πολύς γάρ ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός μεταβάλλω εἰς ἀήρ ὕδωρ · ὥστε πυκνός μέλλω ὁ ἀήρ εἰμί ἐν θέρος ἢ ἐν χειμών . εἰμί γάρ ἀληθής οὗτος ὁ λόγος , λαμβάνω ἐγώ ὁ χειμερινός ὁ ἀήρ σύστασις εἶτα ἄρχω ὁ ὕδωρ κατά ὁ ὁ ἔαρ καιρός καί ὁ ὁ θέρος μεταβάλλω εἰς ἀήρ · ἀνάγκη δήπου , ὅσος εἄν πλείων ὁ μεταβολή γίγνομαι , πλείων ὁ ἔξωθεν πυκνόω ἀήρ · ὥστε συμβαίνω ὁ ὁ θέρος ἀήρ πυκνός εἰμί ὁ ἐν ὁ χειμών ἀήρ , οὗτος δέ ἄλογος . οὐ ἄρα , ὅταν ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβάλλω , πυκνόω ὁ γίγνομαι σῶμα ὁ ὠθέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ , καί οὗτος τόπος ἑαυτοῦ ποιέω . ἢ οὖν εἰς ἰσόογκος μεταβάλλω ὁ στοιχεῖον , ἢ δεῖ νοέω ὅτι ὅσος ἐνταῦθα ὕδωρ μεταβάλλω εἰς ἀήρ , τοσοῦτος ἀλλαχοῦ ἀήρ εἰς ὕδωρ μεταβάλλω . ἀλλά ὁ μέν ἀδύνατος , ὁ δέ πλασματώδης . ὅτι μέν γάρ ὁ ὕδωρ εἰς ἀήρ μεταβάλλω εἰς μείζων ὄγκος μεταβάλλω , ὁ αἴσθησις μαρτυρέω · ὁ πείθω γάρ καί ὁ ἀσκός ὁ γλεῦκος ῥήγνυμι ὁ οἶνος εἰς πνεῦμα μεταβάλλω καί μή ἔχω ἐν ὁ ἀσκός χώρα . καί ὁ λιγνύς δέ καί ὁ καπνός πολύς πλείων εἰμί ὁ ὄγκος ὁ ξύλον καί ὁ ἔλαιον · οὖον γάρ , ὅς τις φημί , κονιορτός δίκη σκεδάννυμι ὁ καπνός πλείων τόπος κατέχω ὁ γεννάω σῶμα , οὐ ὡς μείζων εἰμί κατά ὁ ὄγκος ἀλλά ὡς οὖον συνεχής . χέω . οὗτος γάρ ἐναργής ψεῦδος · μάλιστα μέν γάρ οὖον τοσοῦτος εἰμί ὁ ἀναλογία ὁ κονιορτός συνηγμένος καί σκεδάννυμι , ὅσος ὁ ὁ καπνός καί ὁ ὁ γεννάω αὐτός οὐσία , ἔπειτα δέ ἐκ ὁ ὁμολογέω καί οὗτος ἐλέγχω · πόθεν ῥήγνυμι ὁ πληρόω ὁ γλεῦκος πείθω καί ἀσκός , εἰμί μή ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ γλεῦκος πνεῦμα μείζων εἰμί κατά ὁ ὄγκος ὁ γεννάω σῶμα ; ὅθεν οὐδέ μεστός εἴωθα πληρόω ὁ ἀσκός ἢ ὁ πίθος ὁ γλεῦκος διά ὁ ἔχω χώρα ὁ γίγνομαι πνεῦμα , ὁ δέ πίθος ὁ στόμα | οὐδέ τέλειος ἀποφράσσω , ἀλλά ἐάω διέξοδος ὁ πνεῦμα . σαφής δέ καί ὁ ὁ ὁ ἐμπνευμάτωσις ὁ τροφή . εἰς μείζων γάρ ὄγκος προφανῶς ἐμπνευματόω ὁ τροφή μεταβάλλω · συναισθάνομαι γοῦν ὁ ὄγκος καί ὁ διάστασις γαστήρ . ὅτι μέν οὖν οὐ εἰς ἰσόογκος γίγνομαι ὁ μεταβολή ὁ σῶμα , πρόδηλος , ὁ δέ λέγω ὅτι ἐγώ ἐνταῦθα ἐξατμίζω ὀλίγος ὕδωρ ἢ ἔλαιον ἐκ ἀνάγκη ἀλλαχοῦ τοσοῦτος ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ , πλασματώδης . πῶς δέ καί οὐ ἄλογος ὁ διά ὁ ἐγώ ἐξατμίζω ὀλίγος ὕδωρ ὁ ὅλος ἀήρ κινέω , ἵνα καταλαμβάνω ὁ τόπος ὁ ἀλλαχοῦ ἀήρ μεταβάλλω εἰς ὕδωρ ; οὗτος οὖν τέως ἀπορέω μέχρι εἄν λύσις ὁ δήω τυγχάνω . ἐγώ δέ λέγω ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ὅτι εἰμί ὕλη εἷς ὁ ἐναντίος . ὑπόκειμαι , τουτέστι ὁ ἐν ὁ πρῶτος λόγος ἀποδείκνυμι , ὅτι εἷς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἐναντίος ὕλη , καί ὅτι δύναμις εἰμί εἰμί ὁ γάρ εἶδος ὁ εἰμί ) γίγνομαι εἰμί ἐνέργεια , ἕτερος μέν εἰμί κατά οὐσία πᾶς ὁ εἰμί , λέγω δή ὁ εἶδος , οὐδέποτε μέντοι ἐκτός ειοους εἰμί . εἰμί δέ καί σῶμα ὕλη καί μικρός καί μέγας ὁ αὐτός . ὅτι2 οὖον μόνος ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός ὕλη , ἀλλά καί σῶμα . καί ἐπεί μεταβάλλω κατά ὁ ὄγκος ποτέ μέν μείζων ποτέ δέ μικρός γίγνομαι , καί ὁ μέγας , φημί , καί ὁ μικρός ὁ αὐτός εἰμί ὕλη μετά - βάλλω εἰς ἑκάτερος . τεκμήριον δέ οὗτος , φημί , ὅτι ἐν ὁ μεταβολή ὁ σῶμα οὐδείς ὁράω οὔτε ὁ μείζων γίγνομαι ἔξωθεν προσγίγνομαι , οἷος ὅταν ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι , οὔτε ὁ γίγνομαι μικρός ὑφαιρέω τίς · ὅμοιος τοίνυν καί ἐάν ἀήρ πολύς εἰμί μικρός γίγνομαι . ὅτι2 οὖον μόνος ὅταν παντελής εἰμί ὁ μεταβολή , οὗτος συμβαίνω , ἀλλά καί ὅτε ὁ αὐτός μᾶλλον καί κακός γίγνομαι , οἷος ἐκ μανός ἀήρ κακός μανός εἰμί , καί ἐκ θερμός κακός θερμός · ἐνταῦθα γάρ ὁ ὕλη δύναμις εἰμί μεταβάλλω εἰς ἑκάτερος . ὥσπερ γε καί ὁ ὁ μείζων κύκλος περιφέρεια καί κυρτότης · πάνυ ἐναργής ὁ παράδειγμα · ὅταν γάρ ὁ κακός κυρτός μᾶλλον κυρτός γίγνομαι , οὔτε ἔξωθεν κυρτός τις μόριον ἐν αὐτός γίγνομαι , οὔτε εἰμί τίς ἐν αὐτός , ὅς πρό οὗτος μή εἰμί κυρτός , ἀλλά ὁμαλός ] εὐθύς , ὕστερος γίγνομαι κυρτός , ἀλλά ὁμαλός καί πρό οὗτος κυρτός εἰμί καί ὕστερος μᾶλλον κύρτος γίγνομαι · ὁ αὐτός εἰμί ἢ ἄλλος . ὅτι2 κἀν ὁ αὐτός περιφέρεια ἐκ ὁ κακός κυρτός μᾶλλον κυρτός γίγνομαι , ἤγουν ἄλλος περιφέρεια γίγνομαι ἄλλος περιφερής , μᾶλλον κυρτός , ὁ αὐτός γίγνομαι . οὐδέ γάρ ὁ εἰμί διάλειμμα τίς ἐν ὁ περιφέρεια , ὅς πρότερος οὐ εἰμί κυρτός , οὗτος γίγνομαι μᾶλλον κυρτός , ἀλλά ὁμαλός καί πρότερος ὅλος εἰμί κακός κυρτός , ὕστερος πάλιν ὁμοιομερῶς μεταβάλλω καί γίγνομαι μᾶλλον κυρτός · ὁ γάρ κακός κυρτός οὖον ὁ ἔχω διάλειμμα ὁ μή εἰμί κυρτός κακός κυρτός λέγω , ἀλλά ὁ ὑφειμένως κάμπτω ὅλος διά ὅλος · ὥσπερ ὁ ὁ κύκλος περιφέρεια συνάγω εἰς μικρός . ὁ αὐτός πάλιν ἐν οὗτος λέγω , ὅθεν ἀπό οὗτος ὁ ῥῆσις , ὅς ὁ ἐξηγητής . ἴσως δέ ἐπανάληψις εἰμί . δύο γάρ εἰμί ἐπί ἑκάτερος , ὁ τε μανός καί ὁ πυκνός . οὗτος συνεχής εἰμί ὁ ἄνω . εἶπον γάρ εὖ δέ ὁ μέν πυκνός βαρύς , ὁ δέ μανός κοῦφος . ἐπάγω ὁ δύο γάρ εἰμί ἐπί ἑκάτερος , τουτέστιν ἐκ ἑκάτερος , ὁ τε μανός καί ὁ πυκνός , δύο ποιότης γίγνομαι · ὁ μέν γάρ μανός παρακολουθέω ὁ κοῦφος καί ὁ μαλακός , ὁ δέ πυκνός ὁ βαρύς καί ὁ σκληρός . διαφωνέω δέ ὁ βαρύς καί ὁ σκληρός ἐπί μόλυβδος καί σίδηρος . | τουτέστιν οὐ ἀεί ὁ βαρύς καί σκληρός · μόλυβδος γοῦν σίδηρος βαρύς μέν μαλακός δέ . οὔτε ἁπλόος οὔτε ἐν ὁ μανός οὔτε δύναμις . ῾Απλῶς μέν , ὅτι οὐ εἰμί ἔξω ὁ σῶμα ἀθρόος κενός , ὥσπερ ὑπολαμβάνω τις ὁ ἀήρ μή εἰμί σῶμα τίς ἀλλά κενός , ἤγουν ὡς ὁ Πυθαγόρειος ὁ ἔξω ὁ οὐρανός , ἀλλά οὔτε ἐν ὁ σῶμα κενός τις εἰμί μεγαλομερής , εἰς ὁ ὁ μόριον ὁ μανός σῶμα συνιζάνω πυκνός ποιέω ὁ ὅλος . ὁ δέ οὔτε δύναμις ἀντί ὁ ὡς ἐγκεράννυμι , ἢ ὅτι οὐδέ ὡς τόπος χρεία πληρόω , ὅσπερ κενός μέν εἰμί , οὐδέποτε δέ Χωρὶς σῶμα · περί οὗτος γάρ τελευταῖος διαλέγω , ἔνθα λέγω ὅτι δείκνυμι ὁ κενός ὡς ὡς ἀληθής κενός εἰμί μή τις βούλομαι καλέω ὁ κενός πάντως ὁ αἴτιος ὁ ὒ φέρω . εἰμί τις βούλομαι , φημί , καινοτομέω ὁ ὄνομα καί κενός λέγω ὁ κίνησις αἴτιος , λέγω εἄν ὁ τοιοῦτος ὁ ὕλη ὁ βαρύς καί κοῦφος κενός · οὗτος γάρ κίνησις αἴτιος . κατά γάρ ὁ σκληρός καί ὁ μαλακός οὖον κίνησις αἰτία ὁ ὕλη , ἀλλά ὁ εὐπαθής ἢ δυσπαθής εἰμί ὁ πρᾶγμα . καί περί μέν κενός , πῶς εἰμί καί πῶς οὐ εἰμί . ὅτι2 οὐ εἰμί μέν ὡς διάστημα χωριστός σῶμα οὔτε ἔξωθεν ὁ σῶμα οὔτε ἐν ὁ σῶμα κατασπείρω , εἴρω . ἔχω δέ ὁ εἴρω εἰμί ἐπέρχομαι καί περί χρόνος · οὐδείς κακός ὁ προερέω ὁ φυσικός εἰμί καί περί χρόνος διαλαμβάνω · καί γάρ οὗτος ὁ παρακολουθέω εἰμί πᾶς ὁ φυσικός πρᾶγμα . ὁ αὐτός δέ πάλιν ὁδός καί ἐπί οὗτος βαδίζω , πρότερος ζητέω εἰμί εἰμί ἢ μή εἰμί , καί ἐπί ἑκάτερος ἐπιχειρέω , εἶτα ἐφεξῆς ὁ ἀκόλουθος , λέγω δή ὁ τίς εἰμί καί ὁ ὁποῖος τίς εἰμί . πρῶτος δέ ἐπιχειρέω ὅτι οὐ εἰμί ὁ χρόνος . καίτοι γε ἐναργής εἰμί ὅτι εἰμί ὁ χρόνος , ὅμως οὐ εὐκαταφρόνητος λόγος τίθημι , διά ὅς πειράω δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ χρόνος . ὁ χρόνος , φημί , ὁ μέν παρέρχομαι καί οὐ εἰμί , ὁ δέ μέλλω καί οὔπω εἰμί δύο γάρ οὗτος ὁ χρόνος μέρος , ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω ) , ἑκάτερος δέ οὗτος οὐ εἰμί , ἐκ οὐ εἰμί ἄρα σύγκειμαι ὁ χρόνος · ὁ δέ ἐκ μή εἰμί συμφύω οὐδέ αὐτός εἰμί ( ὁ γάρ εἰμί ὁ μέρος καί αὐτός ὄνιον ) , οὐ εἰμί ἄρα ὁ χρόνος . ἔτι πᾶς , φημί , ὁ διαστατός καί μεριστός ἢ κατά ὅλος ἅμα ὁ μόριον συνίστημι ἢ κατά τις μέρος , κατά ὅλος μέν , ὡς ὁ ζῷον καί ὁ φυτός , κατά μέρος δέ , ὡς ὁ ἀγών · ὁ γάρ πάλη ἐνίστημι ἢ πυγμή ὁ ἀγών λέγω ἐνίστημι . ὁ δέ χρόνος διαστατός εἰμί οὔτε κατά ὅλος ὁ μέρος ὑφίστημι οὖον γάρ εἰμί ὁ πᾶς ἅμα χρόνος ) , οὔτε δή κατά μέρος εἰμί ὁ χρόνος · οὔτε γάρ ὁ παρέρχομαι εἰμί ὅστε ὁ μέλλω · ὁ μέν γάρ οὐ εἰμί , ὁ δέ οὔπω εἰμί . εἰμί τοίνυν μήτε κατά ὅλος εἰμί ὁ χρόνος μήτε κατά μόριον , ἔοικα μηδέ ὅλως εἰμί . ὁ δέ νῦν , φημί , ὅστε χρόνος , οὔτε μέρος χρόνος , ὅσπερ μόνος ὑπάρχω δοκέω · ὁ γάρ μέρος μετρέω ὁ ὅλος ἢ γάρ τρίτος εἰμί ὁ δέκατος ἢ χιλιοστός ἢ ἕτερος ὅς ὁ ὅλος καταμετρέω ) , ὁ δέ νῦν οὖον μετρέω ὁ χρόνος . ἀδιάστατος γάρ ὁ νῦν · οὐδέ γάρ σύγκειμαι ἐκ ὁ νῦν ὁ χρόνος , ἐπεί πᾶς ὁ μεριστός ἐκ μεριστός σύγκειμαι . οὐ ἄρα μέρος ὁ χρόνος ὁ νῦν · πολύς οὖν μᾶλλον οὐδέ χρόνος . οὐ ἄρα οὐδέ κατά ὁ νῦν ὁ χρόνος ὑφίστημι . οὗτος εἶπον , δείκνυμι ὅτι ὅλως οὐδέ ὁ νῦν ὁ εἰμί εἰμί · μήποτε γάρ ὄνομα μόνος εἰμί ὁ νῦν , ὑπόστασις δέ οὐ ἔχω . κατασκευάζω δέ οὗτος δύο τις λαμβάνω ἀξίωμα , εἷς μέν ὅτι ἀδύνατος ἅμα εἰμί χρόνος δύο , εἰμί μή ὁ μέν περιέχω ὁ δέ περιέχω φημί γάρ ἐνίστημι νῦν καί ἐνιαυτός καί μείς καί ἡμέρα , ἐνιαυτός Διοκλητιανός ἔτος σλγ΄ , μείς Παχών , ἡμέρα δέκατος · ἅμα οὖν οὗτος τρεῖς χρόνος , ἀλλά περιέχω μέν ὁ ἐνιαυτός ὁ μείς , οὗτος δέ ὁ ἡμέρα , ἅμα μέντοι εἰμί δύο χρόνος ἴσος , οἷος ἡμέρα δύο ἢ μείς δύο ἢ ἐνιαυτός δύο , ἀδύνατος ) , δύο <δὲ> ὅτι πᾶς ὁ μέν εἰμί , νῦν δέ μή εἰμί , φθείρω ἀνάγκη . οὗτος ἐν τῆ κατασκευή προσχράομαι ὁ ἀξίωμα κατασκευάζω ὅτι ὁ νῦν οὐ εἰμί , ἐκ διαίρω - σέως δέ πρόειμι ὁ λόγος . ὁ γάρ νῦν εἰμί εἰμί , φημί , ἢ εἷς εἰμί καί αὐτός ὁ πρότερος ὁ ὕστερος , καί οἷος εἷς νῦν εἰμί ἐκ αἰών οἱονεί ῥυΐσκω καί ὁ αὐτός ἀεί πᾶς πάρειμι , ἢ ἕτερος καί ἕτερος . καί εἰμί ἕτερος , ὁ ἐπιδιαμένω ὁ πρότερος ὁ ὕστερος γίγνομαι , ὁ οὐ επιοιαμένει ἀλλά φθείρω . καί εἰμί φθείρω , ἐν τις φθείρω πάντως · ἢ τοίνυν ἐν ἑαυτοῦ ἢ ἐν ἄλλος . καί εἰμί ἐν ἄλλος , ἢ ἐν ὁ ἐφεξῆς ἑαυτοῦ νῦν φθείρω ἢ ἐν ὁ πρόσω . πέντε οὖν ὁ ὅλος τμῆμα ἐκ ὁ διαίρεσις γίγνομαι , ἐάν δείκνυμι ὅτι οὐδείς αὐτός δύναμαι ὑφίστημι , πρόδηλος ἄν εἰμί ὅτι ὁ νῦν οὐδαμῶς εἰμί . ὅτι μέν οὖν οὐ εἰμί ἕτερος ὁ πρότερος νῦν ὁ ὕστερος οὗτος γάρ πρότερος γυμνάζω ὁ τμῆμα ὁ διαίρεσις ) , δείκνυμι οὕτως . εἰμί γάρ ἕτερος εἰμί ὁ πρότερος ὁ ὕστερος , ἢ ἐπιδιαμένω ὁ πρότερος ἔπειμι2 ὁ ὕστερος , ἢ οὐ ἐπιδιαμένω . εἰμί μέν οὖν ἐπιδιαμένω , συμβαίνω δύο χρόνος ἴσος ἀλλήλων ἅμα εἰμί , οὗτος δέ ἀδύνατος · εἶπον γάρ ὡς ἀδύνατος εἰμί δύο χρόνος ἅμα ἀλλήλων , εἰμί μή ὁ μέν περιέχω ὁ δέ περιέχω . οὐ ἐπιδιαμένω οὖν ὁ πρότερος νῦν ὁ ὕστερος γίγνομαι . εἰμί δέ μή ἐπιδιαμένω , πᾶς δέ ὅς πρότερος μέν εἰμί , νῦν δέ οὐ εἰμί , οὗτος φθείρω ἀνάγκη , φθείρω ἄρα ὁ πρότερος νῦν . ἀλλά εἰμί φθείρω , ἢ ἐν ἑαυτοῦ φθείρω , ἢ ἐν ἄλλος · | ἐν ἑαυτοῦ μέν οὖν φθείρω ἀδύνατος , ἐπεί ὁ αὐτός ἅμα εἰμί καί οὐ εἰμί , οὗτος δέ ἀδύνατος · ἐν ἄλλος ἄρα . ἢ οὖν ἐν ὁ ἐφεξῆς ἢ ἐν ὁ πρόσω . ἐν ὁ ἐφεξῆς μέν οὖν ἀδύνατος · οὐδέ γάρ εἰμί ὅλως σημεῖον σημεῖον ἐφεξῆς . οὗτος γάρ , φημί , ἵστημι τέως ἐγώ ὁμολογέω δείκνυμι γάρ αὐτός ἐν ὁ τελευταῖος βιβλίον οὗτος ὁ πραγματεία ) , ὅτι οὔτε σημεῖον σημεῖον δυνατός ἐφεξῆς εἰμί οὔτε ὁ · νῦν ὁ νῦν οὖον γραμμή γραμμή οὐ ἐπιφάνεια ἐπιφάνεια . καί οὐδείς γε χείρων δείκνυμι καί ἐγώ νῦν , ὅτι οὗτος ἀδύνατος . εἰμί γάρ εἰμί ἐφεξῆς ἀλλήλων δύο νῦν ἢ δύο σημεῖον , ἢ ἐφαρμόζω ἀλλήλων , ἢ διΐστημι ἀπό ἀλλήλων , ἢ κατά τίς μέν ἅπτω κατά τίς δέ διΐστημι . ἀλλά εἰμί μέν ἐφαρμόζω , οὐ εἰμί δύο ἀλλά εἷς , εἰμί δέ διΐστημι , οὐ εἰμί ἐφεξῆς ἀλλήλων · ἐφεξῆς γάρ εἰμί , ὡς αὐτός ἐν ὁ πέμπτος βιβλίον ὁρίζω , ὅς μηδείς εἰμί μεταξύ συγγενής , πᾶς δέ δύο νῦν διίστημι ὁ μεταξύ χρόνος , ἐν πᾶς δέ χρόνος ἄπειρος εἰμί ὁ νῦν · μεταξύ ἄρα ὁ διίστημι δύο εἰμί ἤπειρος νῦν συγγενής αὐτός . οὐ ἄρα ἐφεξῆς ἀλλήλων ὁ διΐστημι νῦν . ὥστε οὐδέ διίστημι ἐνδέχομαι ὁ ἐφεξῆς εἰμί . εἰμί δέ κατά τίς μέν ἅπτω κατά τίς δέ διΐστημι , οὐ εἰμί ἀμερής · ἀδύνατος ἄρα δύο νῦν ἐφεξῆς εἰμί ἀλλήλων . οὐ ἄρα εἰμί φθείρω ὁ νῦν , ἐν ὁ ἐφεξῆς φθείρω , εἰμί γε μηδέ εἰμί ἐφεξῆς . εἰμί δέ ἐν ὁ πρόσω καί χωρίζω , ἀνάγκη ὁ μεταξύ ὁ δύο νῦν οὗτος χρόνος εἰμί , ἐν πᾶς δέ χρόνος ἄπειρος εἰμί ὁ νῦν . πρῶτος μέν οὖν ἀποκληρωτικός ἐν ὅδε μέν ὁ νῦν φθείρω αὐτός , ἐν δέ ὁ μεταξύ ἤπειρος εἰμί μή φθείρω , ἔπειτα εἰμί ἐν ὁ χωρίζω νῦν φθείρω , συμβαίνω εἰμί ἐά ὁ μεταξύ ἤπειρος εἰμί . ἀλλά ὑπόκειμαι μή ἐπιδιαμένω ὁ πρότερος γίγνομαι ὁ ὕστερος , καί ἅμα καί ὁ πρότερος ἄτοπος ἀκολουθέω , ὁ δύο χρόνος ἴσος ἅμα εἰμί · ἀδύνατος ἄρα ὁ νῦν ἕτερος καί ἕτερος εἰμί · πᾶς γάρ ὁ ὑπόθεσις ἐλέγχω εἰμί . ἀλλά ἆρα μή εἷς καί αὐτός εἰμί ἀεί ὁ νῦν ; ἀλλά ἀδύνατος . οὐδείς γάρ , φημί , διαστατός περαίνω εἷς πέρας περαίνω , ἀλλά τοὐλάχιστον δύο , ὡς ὁ γραμμή δύο σημεῖον , ὁ δέ νῦν πέρας εἰμί ὁ χρόνος , καί ὁ χρόνος διαστατός τε εἰμί καί λαμβάνω εἰμί χρόνος περαίνω , οἷος ἡμέρα ἢ μείς · ὥστε εἰμί χρόνος τις διαστατός εἰμί περαίνω εἰμί , οὐδείς δέ περαίνω εἷς εἰμί πέρας , ὁ δέ νῦν πέρας , οὐ ἄρα εἷς εἰμί ὁ νῦν ἐνδέχομαι . καί ἄλλως εἰμί ἐν ὁ αὐτός χρόνος λέγω οὗτος γίγνομαι ὁ ἐν ὁ αὐτός νῦν γίγνομαι , εἷς δέ εἰμί ὁ νῦν ἐκ αἰών , συμβαίνω ὁ Τρωικός ὁ κατά ἐγώ ἐν ὁ αὐτός χρόνος γίγνομαι · οὐδείς οὖν ἄλλος ἄλλος πρέσβυς εἰμί ἢ νέος . οὗτος δέ ἄτοπος . οὐ ἄρα οὐδέ εἷς εἰμί καί αὐτός ἐνδέχομαι ὁ νῦν . ὥστε οὐδέ ὅλως εἰμί αὐτός ἐνδέχομαι · εἰμί γάρ εἰμί , ὁ εἷς εἰμί καί αὐτός , ἢ ἄλλος καί ἄλλος , οὔτε δέ ἄλλος καί ἄλλος εἰμί δύναμαι οὔτε εἷς καί αὐτός · ἔοικα ἄρα μηδέ εἰμί ὅλως . εἰμί τοίνυν μηδέ κατά ὁ παρέρχομαι μηδέ κατά ὁ μέλλω μηδέ κατά ὁ νῦν εἰμί ὁ χρόνος , ἔοικα ἄρα μηδέ εἰμί ὅλως . πρώϊος δέ καλῶς ἔχω διαπορέω περί αὐτός καί διά αὐτός ὁ ἐξωτερικός λόγος . Εξωτερικός λόγος φημί πρός ἀντιδιαστολή ὁ ἀκροαματικός καί ἀποδεικτικός ὁ ἐκ ἔνδοξος καί πιθανός ὁρμάω . εἴρω δέ καί ἐν κατηγορία , ὅτι ἐξωτερικός εἰμί λόγος ὁ μή ἀποδεικτικός μηδέ πρός ὁ γνήσιος ὁ ἀκροατής εἴρω , ἀλλά πρός ὁ πολύς καί ἐκ πιθανός ὁρμάω . ὁ δέ ἐκ μή εἰμί σύγκειμαι εἰμί δοκέω μή οὐσία . οὐσία φημί , τουτέστιν ὕπαρξις καί ὁ εἰμί · πῶς γάρ ἄν ὁ εἰμί ἐκ ὁ μή εἰμί σύγκειμαι ; πρός δέ οὗτος πᾶς μεριστός , ἐάν εἰμί , ἀνάγκη , ὅτε εἰμί , ἢ πᾶς ὁ μέρος εἰμί 〈 ἢ ἔνιοι 〉 . ἄλλος ἐπιχείρημα ὅτι οὐ εἰμί ὁ χρόνος . πᾶς , φημί , ὁ μεριστός , ὅτε εἰμί , ἢ πᾶς ἅμα ὁ μέρος ἔχω ὑφίστημι , ὥσπερ ὁ ζῷον καί ὁ φυτός , ἢ ἔνιοι , ὡς ὁ ἀγών , ὁ δέ χρόνος μεριστός εἰμί οὔτε ὅλος ὁ μέρος ὑφίστημι οὔτε τις ὁ τε γάρ παρέρχομαι οὐ εἰμί , καί ὁ μέλλω οὔπω εἰμί ) , οὐ ἄρα εἰμί ὁ χρόνος . ὁ δέ νῦν οὖον μέρος · μετρέω τε γάρ ὁ μέρος , καί σύγκειμαι δεῖ ὁ ὅλος ἐκ ὁ μέρος . ἐπεί εἶπον ὅτι οὐ ὑφίστημι ὁ χρόνος κατά μόριον , ὑφίστημι δέ ὁ χρόνος μόνος ὁ νῦν , ἵνα μή τις εἶπον ὅτι ὅς μήv ὑφίστημι κατά ὁ νῦν ὁ χρόνος , διά οὗτος πρότερος μέν δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί μέρος χρόνος ὁ νῦν ὁ γάρ μέρος , φημί , καί ὁ ὅλος μετρέω καί συντίθημι ὁ μέρος ὁ ὅλος , ὁ δέ χρόνος οὔτε μετρέω ὁ νῦν οὔτε σύγκειμαι ἐκ ὁ νῦν ὁ χρόνος ) , εἶτα δείκνυμι ἐφεξῆς ὅτι οὐδέ ὅλως εἰμί ὁ νῦν , χράομαι ὁ εἴρω διαίρεσις . μηδείς δέ εἰμί ὁ ἐν ὁ χρόνος ἄλλος καί ἄλλος 〈 μέρος ἅμα 〉 , ὅς μή περιέχω , ὁ δέ περιέχω . Ο εἷς ὁ ἀξίωμα , ὅτι ἀδύνατος δύο ἅμα εἰμί χρόνος ἢ χρόνος μέρος , εἰμί μή ὁ μέν περιέχω , ὁ δέ περιέχω . | ὁ τε μή εἰμί πρότερος δέ ὅς ἀνάγκη φθείρω ποτός . τουτέστι δεῖ εἰμί τίς ὁ χρόνος , ἐν ὅς εἰς ὁ μή ὅς χωρέω , εἴτε διά φθορά εἴτε μή · οὐδείς γάρ ἐγώ διαφέρω . ὁ γάρ φθείρω νῦν ἀντί ὁ μή εἰμί εἴρω . καί ὁ νῦν ἅμα μέν ἀλλήλων οὐ εἰμί , φθείρω δέ ἀνάγκη ἀεί ὁ πρότερος . εἶπον ὁ ἀξίωμα λοιπός ἐπάγω ὁ κατασκευή , εἰμί δέ ὁ ἀκολουθία ὁ λέξις τοιοῦτος · εἰμί μέν γάρ ἀεί ὁ νῦν ἕτερος εἰμί καί ἕτερος , ὁμολογέω δέ καί ὁ μή ἐνδέχομαι δύο εἰμί ἅμα ὁ χρόνος μέρος , εἰμί μή ὁ μέν περιέχω ὁ δέ περιέχω , ἐκεῖνος δέ ὁμολογέω ὅτι ὁ πρότερος μέν εἰμί νῦν δέ μή εἰμί ἀνάγκη φθείρω ποτός , εὔδηλος δήπου ὅτι καί ὁ νῦν οὗτος ἅμα μέν ἀλλήλων εἰμί οὐ ἐνδέχομαι διά ὁ πρῶτος ἀξίωμα , φθείρω δέ ἀνάγκη ἀεί ὁ πρότερος διά ὁ δύο ἀξίωμα . ἐπεί οὖν φθείρω , πότε φθείρω καί ἐν ποῖος νῦν ; ἢ γάρ ἐν ἑαυτοῦ ἢ ἐν ἄλλος , καί εἰμί ἐν ἄλλος , ἢ ἐν ὁ ἐφεξῆς ἢ ἐν ἄλλος χωρίζω · ἕκαστος δέ ἀδύνατος . Ἐ ἄλλος δέ νῦν φθείρω ὁ πρότερος νῦν οὐ ἐνδέχομαι · Ἐ ἄλλος φημί ἐν ὁ ἐφεξῆς καί ἔχω · ὡς γάρ περί οὗτος λέγω ἐπάγω ἵστημι γάρ ἀδύνατος ἔχω εἰμί ἀλλήλων ὁ νῦν . δύναμαι καί ὁ ἐν ἄλλος δέ νῦν φθείρω περί ὁ κοινός εἴρω , ὅτι οὔτε ἐν ὁ ἐφεξῆς ἵημι ἐν ὁ χωριστός , εἶτα λοιπός ὁ κατά μέρος διεξιέναι , καί πρῶτος περί ὁ ἐφεξῆς διά ὁ λέγω ἵστημι γάρ ἀδύνατος ἔχω εἰμί ἀλλήλων ὁ νῦν . διά οὗτος δέ οὐ εἶπον ὅτι ἀδύ - νάω ἔχω εἰμί ἀλλήλων , ἀλλά ἵστημι , ἐπεί μήπω οὗτος ἀποδείκνυμι , ἀλλά ὡς ἀποδείκνυμι ἀξιόω τέως λαμβάνω . εἴπερ οὖν ἐν ὁ ἐφεξῆς ἐφεξής ἀλλά ἐν ἄλλος . ὅτι2 οὖον μόνος ἐν ὁ ἐφεξῆς οὐ ἐνδέχομαι φθείρω ὁ νῦν διά ὁ μηδείς εἰμί ὁ ἐφεξῆς , ἀλλά οὐδέ ἐν ἄλλος οὐδείς μή εἰμί ἐφεξῆς . ἀνάγκη γάρ , φημί , ὁ δύο νῦν μεταξύ εἰμί χρόνος , ἐν πᾶς δέ χρόνος ἄπειρος εἰμί ὁ σημεῖον · εἰμί οὖν ἐν μηδείς οὗτος φθείρω , σύνειμι πᾶς οὗτος , οὗτος δέ ἀδύνατος · εἴρω γάρ ὅτι δύο χρόνος μέρος ἅμα εἰμί ἀδύνατος , εἰμί μή ὁ μέν περιέχω ὁ δέ περιέχω , οὐδείς δέ νυν περιεκτικός εἰμί ὁ ἕτερος . Αλλά μήv οὐδέ ἀεί ὁ αὐτός διαμένω δυνατός . ἐλέγχω ὁ ἕτερος τμῆμα ὁ διαίρεσις διά ὁ πρότερος , ὅτι οὐ ἐνδέχομαι ἄλλος καί ἄλλος νῦν εἰμί , ἐντεῦθεν καί ὁ λοιπός ἐλέγχω βούλομαι , ὅτι οὐδέ εἷς καί ὁ αὐτός ἐνδέχομαι εἰμί ὁ νῦν · οὐδείς γάρ διαιρετός περαίνω εἷς πέρας εἰμί · εἰμί τοίνυν πέρας εἰμί ὁ χρόνος ὁ νῦν , διαιρετός δέ ὁ χρόνος , ἐπεί καί συνεχής , οὐ ἄν εἰμί εἷς ὁ νῦν . οὔτε ἄν ἐπί εἷς εἰμί συνεχής οὔτε ἄν ἐπί πλείων . συνεχής εἶπον εἶπον ἄνω ῾῾διαιρετόν᾿᾿ , ἐπεί ὁ συνεχής εἰμί ὁ διαιρετός . καί ὁ διαιρετός οὖν πάντως καί συνεχής , καί ὁ συνεχής πάντως καί διαιρετός . ἐπί εἷς δέ συνεχής ὁ γραμμή ἐπί μῆκος , οὗτος δέ μόνος καί διαιρετός , ἐπί πλείων δέ ὁ ἐπιφάνεια καί ὁ σῶμα , ὁ ἐπιφάνεια μέν ἐπί δύο ὁ σῶμα δέ ἐπί τρεῖς . ὡς δέ ἄν ἕκαστος ἔχω ὁ συνεχής , οὗτος καί ὁ διαιρετός ἔχω . ἔτι εἰμί ὁ ἅμα εἰμί κατά χρόνος . To ἕτερος ἐπιχείρημα , ὅτι εἰμί εἷς ὁ νῦν , ομόχρονος ἄν εἰμί ὁ Τρωικός ὁ νῦν εἰμί · ἐν ὁ αὐτός γάρ νῦν ἄμφω , τοιοῦτος δέ ὁ ομόχρονος · ἀναιρέω οὖν ὁ πρέσβυς καί νέος . περι μέν οὖν ὁ ὑπάρχω αὐτός τοσοῦτος ἵστημι διαπορέω , τίς δέ εἰμί ὁ χρόνος καί τίς αὐτός ὁ φύσις , ὁμοίως 20 ἐκ τε ὁ παραδίδωμι ἄδηλος εἰμί , καί περί ὅς τυγχάνω διέρχομαι πρότερος . εἶπον ἐκ ἀρχή ὅτι δεῖ ἐγώ περί ὁ χρόνος ζητέω , εἴτε εἰμί ὁ μή , εἶτα τίς εἰμί , πρῶτος ἐπιχειρέω μήποτε οὐ εἰμί ὁ χρόνος , καί πάνυ εὐφυής ἐκ ἔνδοξος κατασκευάζω ὅτι οὐ εἰμί , οὐκέτι εἰς ἐναντίος ἐπιχειρέω , λέγω δή ὅτι εἰμί ὁ χρόνος ( πᾶς γάρ ἀπόδειξις πιστός2 ὁ ἐνάργεια · ὁ γάρ ἀπορία ὁ περί αὐτός ἐφεξῆς ἐπιλύω ) , μέτειμι δέ ἐπί ὁ ζητέω τίς εἰμί , κατά δέ ὁ εἴωθα αὐτός πρότερος ὁ ὁ παλαιός ψευδής περί ὁ χρόνος δόξα ἀνακαθαίρω . τρεῖς δέ ἐκτίθημι περί ὁ χρόνος ὁ πᾶς δόξα . ὁ μέν γάρ , φημί , χρόνος νομίζω ὁ περιφορά ὁ πᾶς , ὁ δέ ὁ σφαῖρα αὐτός , λέγω δή ὁ σωματότης ὁ οὐρανός , ὁ δέ ὁ κίνησις ἁπλόος χρόνος εἴρω . πρῶτος δέ δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί ὁ περιφορά χρόνος , οὕτως · εἰμί γάρ ὁ περιφορά εἰμί χρόνος , ἐπεί ὁ μέρος ὁ χρόνος χρόνος εἰμί , συμβαίνω καί ὁ μέρος ὁ περιφορά περιφορά εἰμί · οὗτος δέ ἀδύνατος · περιφορά γάρ εἰμί ὁ ἐκ ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός ἀποκατάστασις · οὐ ἄρα ὁ περιφορά χρόνος . εἰμί μέν γάρ ὁρίζω τις χρόνος λέγω ὁ περιφορά , οἷος ἡμέρα ἢ μείς , δυνατός εἰμί ὁ μέρος ὁ περιφορά μέρος εἰμί χρόνος , ἐπεί δέ ἁπλόος ὁ χρόνος ὅς χρόνος εἰμί περιφορά λέγω εἰμί , συμβαίνω ὁ μέρος ὁ περιφορά μή εἰμί χρόνος ( οὖον γάρ εἰμί περιφορά ὁ μέρος ὁ περιφορά ) , ὥστε οὐδέ ὁ περιφορά χρόνος ἄν εἰμί . ἔτι , φημί , εἰμί ὑποτίθημι πλείων εἰμί ὁ οὐρανός , περιφορά μέν πλείων εἰμί , χρόνος δέ οὖον πλείων , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός οὐδείς κακός · οὖον γάρ πλείων ἡμέρα ἅμα εἰμί ἢ πλείων ἐνιαυτός , ὁπότε καί νῦν ὁ σφαῖρα πλείων εἰμί περιφορά μέν πλείων εἰμί , χρόνος δέ εἷς . οὕτως οὖν καί εἰμί εἰμί ἄλλος οὐρανός καί ἄλλος κόσμος , ὁ μέν περιφορά πλείων εἰμί , χρόνος δέ εἷς . εἰμί μέν γάρ ἰσοταχής εἰμί πᾶς ὁ οὐρανός , μέτρον εἰμί αὐτός ὁμοίως ὁ εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος ἡμέρα γάρ καί μήv καί ἐνιαυτός ὁ αὐτός καί ἴσος παρά πᾶς ) , εἰμί δέ ἀνισοταχής εἰμί , ὑπό ὁ ταχύς κίνησις μετρέω ὁ ὁ λοιπός οὐρανός κινέω , ὥσπερ καί νῦν ὑπό ὁ κίνησις καί ὁ ἀπλανής ὁ ὁ ἄλλος σφαῖρα κινέω μετρέω . ἀεί γάρ ὑπό ὁ μικρός μετρέω ὁ μείζων · ὁ γάρ δεκάπηχυς ξύλον ὑπό ὁ πῆχυς μετρέω , καί ὁ πῆχυς ὑπό ὁ δάκτυλος . οὕτως οὖν καί ὁ ταχύς κίνησις ὁ ἄλλος εἰμί μέτρον · ὥστε ὁ χρόνος ὁ παραμετρέω οὗτος ὁ αὐτός καί ὁ λοιπός πᾶς εἰμί μέτρον . ὅτι μέν οὖν οὐ εἰμί ὁ περιφορά χρόνος , οὗτος δείκνυμι , ὅτι δέ οὐδέ ὁ σφαῖρα αὐτός εἰμί χρόνος , οὐδέ ἀξιόω ἐλέγχω · εὐήθης γάρ οὗτος , καί ὁ συλλογισμός δέ διά ὅς δοκέω κατασκευάζω ὅτι ὁ σφαῖρα χρόνος εἰμί , προφανῶς ασυλλόγιστος εἰμί . ἐκ δύο γάρ καταφατικός ἐν δύο σχῆμα συμπλέκω · ἐν ὁ χρόνος , γάρ φημί , ὁ πᾶς εἰμί , ἐν ὁ σφαῖρα ὁ πᾶς εἰμί , ὁ σφαῖρα ἄρα χρόνος εἰμί . πρώϊος μέν γάρ , ὡς εἶπον , ἀσυλλόγιστος ὁ συμπλοκή , ἔπειτα οὖον πάντως ὁ ἐν τις ἐν χρόνος εἰμί . ἄλλως οὖν ἐν ὁ σφαῖρα οὗτος εἰμί καί ἄλλως ἐν ὁ χρόνος · ἐν γάρ ὁ σφαῖρα ὡς ἐν τόπος ὁ πᾶς εἰμί , ἐν δέ ὁ χρόνος οὐ ὡς ἐν τόπος ὁ πᾶς εἰμί , ἀλλά ἄλλως . ὥστε κύριος ἄν συνάγω , ὅτι ὁ σφαῖρα οὖον χρόνος , αὐτός ὁ ἐναντίος ὅς ἐκεῖνος βούλομαι · ἐν ὁ σφαῖρα ὁ πᾶς ὡς ἐν τόπος εἰμί , ἐν ὁ χρόνος ὁ πᾶς ὡς ἐν τόπος οὐ εἰμί , ὁ σφαῖρα ἄρα χρόνος οὐ εἰμί . ὡς δέ ἐκεῖνος κατασκευάζω , ὁ μέσος ὅρος οὐ ὡσαύτως ἔχω πρός ὁ ἄκρος . δυνατός μέν οὖν καί συλλογιστικός πλέκω ἐν τρίτος σχῆμα · ὁ πᾶς ἐν ὁ σφαῖρα εἰμί , ὁ πᾶς ἐν χρόνος εἰμί , ὁ σφαῖρα ἄρα χρόνος εἰμί . ἀλλά πάλιν οὖον ὁ αὐτός συμπλοκή ὁ μέσος πρός ὁ ἄκρος ἔχω , ὥσπερ εἴρω . διά μέν οὖν ὁ εὐφώρατος καί αὐτός ὁ δόγμα καί ὁ ἐπιχείρησις οὐδείς πρός αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ἀντιλέγω . εἰμί δέ εἶπον πρός αὐτός οὗτος , ὅτι ὁ χρόνος ὁ παρέρχομαι ἔχω καί ὁ μέλλω , ὁ δέ σφαῖρα οὐ ἔχω ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω · ὁ χρόνος ὁ μέρος χρόνος εἰμί , ὁ δέ σφαῖρα ὁ μέρος οὐ εἰμί σφαῖρα , οὐ ἄρα ὁ σφαῖρα χρόνος εἰμί · ὁ χρόνος ὁ νῦν διαιρέω , ὁ δέ σφαῖρα ὁ νῦν οὖον διαιρέω · ὁ χρόνος ἀπό μέρος ὑφίστημι , ὁ δέ σφαῖρα οὐ ὑφίστημι ἀπό μέρος · οὕτως οὖν οὐδέ ὁ σφαῖρα χρόνος ἄν εἰμί . ὅτι2 δέ οὐδέ κίνησις ἁπλόος εἰμί , δείκνυμι οὕτως · ὁ κίνησις , φημί , ἐν μόνος ὁ κινέω εἰμί καί ἐν ὁ τόπος ἐν ὅς κινέω ὁ κινέω , ὁ δέ χρόνος οὐ ἐν ὁ κινέω εἰμί οὐδέ ἐν τόπος ἐν ὅς γίγνομαι ὁ κίνησις , ἀλλά πανταχοῦ καί πᾶς ὁμοίως εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί παρακολουθέω , οὐ ἄρα εἰμί ὁ κίνησις χρόνος . οὖον γάρ ὁ ἐμός κίνησις ἐν πᾶς εἰμί , ἀλλά οὐδέ ἀπλόος ἐν πᾶς κίνησις θεωρέω · τις γάρ καί ἠρεμέω . δύο ἐπιχείρημα · ὁ κίνησις καί ὁ ἀπλόος μεταβολή ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς λέγω γάρ ἄλλος ἄλλος κίνησις ταχύς εἰμί ἢ βραδύς · φημί γάρ ταχύς μέν εἰμί ὁ ὁ ἀπλανής κίνησις , βραδύς δέ ὁ ὁ Κρόνος ) , ὁ δέ χρόνος οὐ ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , οὐ ἄρα ὁ χρόνος κίνησις εἰμί . καί ὅτι μέν ὁ κίνησις ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς , οὐδέ ἀξιόω κατασκευάζω σαφής γάρ οὗτος , ὥσπερ εἶπον · τίς γάρ οὐ οἶδα ὅτι ὁ ὁ ἀπλανής κίνησις ὁ ἄλλος εἰμί ταχύς , καί μετά οὗτος ὁ ὁ σελήνη ; καί οὕτως ἄλλος ἄλλος διαφέρω κατά ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς · καί ὁ ὁ ἀετός γοῦν κίνησις ταχύς εἰμί ὁ ὁ κολοιός κίνησις ) , ὅτι δέ ὁ χρόνος οὐ ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , οὗτος κατασκευάζω διά τις τρίτος συλλογισμός οὕτως · ὁ ταχύς , φημί , καί ὁ βραδύς χρόνος ὁρίζω ταχύς γάρ λέγω εἰμί κίνησις ὁ ἐν ὀλίγος χρόνος πολύς γίγνομαι , βραδύς δέ ὁ ἐν πολύς χρόνος ὀλίγος · ὁ ταχύς οὖν καί ὁ βραδύς χρόνος ὁρίζω ) , ὁ χρόνος χρόνος οὐ ὁρίζω γελοῖος γάρ ὁ λέγω ὁ χρόνος χρόνος ὁρίζω ) , οὐ ἄρα ὁ χρόνος ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς · οὖον γάρ εἰμί εἶπον ἐνιαυτός ἐνιαυτός ταχύς εἰμί ἢ βραδύς , ἢ ἡμέρα ἡμέρα , εἰμί ὁ ἡμερονύκτιον λαμβάνω . δείκνυμι οὖν διά οὗτος ὅτι οὔτε περιφορά οὔτε σφαῖρα οὔτε κίνησις εἰμί ὁ χρόνος , ἐφεξῆς φημί ὅτι εἰμί καί μή εἰμί κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλά οὖν οὐ ἄνευ κίνησις εἰμί · ἅμα γάρ ὁ ὁ χρόνος ἔννοια εὐθύς συνεπινοέω καί ὁ κίνησις . εἰμί γάρ ἐννοέω τοσόσδε ὥρα , εὐθύς καί τοσόσδε ὁ πᾶς κίνησις ἐννοέω , καί ἔμπαλιν εἰμί νοέω τοσόσδε κινέω ὁ πᾶς , εὐθύς καί χρόνος τοσόσδε συνεπινοέω . τεκμήριον δέ σαφής ὁ κατά ἕκαστος ἐγώ συμβαίνω · ἐπί πολύς γάρ πολλάκις ἀναγιγνώσκω καί ὁ προθυμία ὁ πλῆθος ὁ συναίσθησις παραιρέω , καί ὁ χρόνος εὐθύς παραιρέω . πολλάκις γάρ ὁ πολύς ὁ ἡμέρα δαπανάω | οὔπω οἴομαι βραχύς τίς μόριον αὐτός παρέρχομαι , ὕστερος δέ ἐπειδάν ἐφίστημι ὁ πλῆθος ὁ ἀνάγνωσις , εὐθύς καί ὁ ὁ χρόνος ἐφιστάνω μῆκος , καί ἔμπαλιν ἐάν πρῶτος ὁ ὁ χρόνος ἐφίστημι μῆκος , εὐθύς καί ὁ ὁ κίνησις ἐφιστάνω · φημί γάρ πολύς ἀναγιγνώσκω · καί γάρ δαπανάω ὁ πολύς ὁ ἡμέρα · καί ἔμπαλιν φημί ὡς ἔοικα πολύς παρέρχομαι χρόνος · πολύς γάρ καί ὁ ὁ ἀνάγνωσις γίγνομαι πλῆθος . ὥστε εἰμί καί συνεπινοέω ἀλλήλων ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος καί συναναιρέω , ἔοικα , φημί , ἤτοι αὐτός εἰμί ὁ κινέω ὁ χρόνος , ἤ τίς ὁ κίνησις εἰμί . ἐπεί οὖν δείκνυμι , φημί , ὅτι οὐ εἰμί κίνησις , ἀνάγκη ὁ κίνησις τίς εἰμί ὁ χρόνος · ζητητέος οὖν τίς ὁ κίνησις εἰμί . οὗτος εἶπον , ἐφεξῆς πρόειμι ζητέω τίς ποτός εἰμί ὁ χρόνος . περι μέν οὖν ὁ ὑπάρχω αὐτός τοσοῦτος ἵστημι διαπορέω · ἐκ γάρ ὁ ὑπάρχω ὁ χρόνος κινέω ὁ ἔμπροσθεν ἀπορία , ἐκ ὁ ἔχω ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω , ἐκ ὁ κατά ὁ νῦν ἐνίστημι , καί ὁ λοιπός . Τῖς δέ εἰμί ὁ χρόνος καί τίς αὐτός ὁ φύσις , ὁμοίως ἐκ τε ὁ παραδίδωμι ἄδηλος εἰμί , καί περί ὅς τυγχάνω διέρχομαι πρότερος . ὅς φημί οὗτος εἰμί , ὅτι εἰς ὁ γιγνώσκω ὁ οὐσία ὁ χρόνος οὐδείς ἐγώ ὁ ὁ παλαιός περί αὐτός δόξα προκαταβάλλω συμβάλλω , ἐναντίος δέ καί ἀδηλία ἐγώ περί αὐτός πολύς ἐμποιέω οὐδείς κακός ἢ ὁ περί αὐτός νῦν ὑπό ἐγώ προκαταβάλλω ἀπορία · ὡς γάρ οὗτος ἀδηλία ἐγώ ὁ φύσις αὐτός ἐντίθημι , οὗτος καί ὁ παρά ὁ ἀρχαῖος εἴρω · ἄλλος γάρ ἄλλος τίς εἰμί ὁ φύσις αὐτός ἀποφαίνω , ὅς οὐδείς φαίνω εἰμί ὁ χρόνος ἐκ ὁ κοινός περί αὐτός ὑπόληψις . ὁ οὖν ὁ φύσις ὁ χρόνος ἀδηλία ὁμοίως ἐγώ ἐγγίγνομαι ἐκ τε ὁ εἴρω παρά ὁ ἀρχαῖος , καί ἐκ οὗτος περί ὅς νῦν διέρχομαι ἀπορέω , λέγω δέ ὁ μηδείς ὑφίστημι ὁ χρόνος μόριον , ὁ κατά ὁ νῦν μόνος ὑφίστημι , ἐκ ὅς συνάγω μήποτε οὐδέ εἰμί ὅλως ὁ χρόνος . εἰμί οὖν ὁ ὑπάρχω ὁ χρόνος εἰς ἔννοια ἐγώ ὁ μηδέ εἰμί ὅλως αὐτός ἐνάγω , πολύς γε δήπου εἰς ἀδηλία ἐγώ ἐμβάλλω ὁ τίς ἄν εἰμί ὁ ὁ χρόνος φύσις . καίτοι ὁ περιφορά καί ὁ μέρος χρόνος τίς εἰμί , περιφορά δέ γε οὖον . εἰμί γάρ ὁ ὁ χρόνος μέρος χρόνος , ὁ περιφορά δέ χρόνος , καί ὁ μέρος ὁ περιφορά χρόνος ἄν εἰμί · ὁ δέ μέρος ὁ περιφορά οὖον περιφορά · οὐ ἄρα ὁ χρόνος ὁ περιφορά εἰμί . ἔτι δέ εἰμί πλείων εἰμί ὁ οὐρανός , ὁμοίως ἄν εἰμί χρόνος ὁ ὁ ὁ ἐν αὐτός κίνησις . ὁ ἕτερος ἐπιχείρημα . εἰμί πλείων , φημί , εἰμί ὁ οὐρανός , εἰμί εἄν καί πλείων περιφορά · ὥστε καί πλείων χρόνος . ἀλλά ἀδύνατος · εἷς γάρ ἄν εἰμί καί τότε ὁ χρόνος κοινῶς πᾶς παρακολουθέω , ὥσπερ ὁ πλείων ὁ σφαῖρα περιφορά . οὐ ἄρα ὁ περιφορά χρόνος . Ἡ δέ ὁ ὅλος σφαῖρα δοκέω μέν ἐν ] ὁ εἶπον εἰμί χρόνος , ὅτι ἐν ὁ χρόνος ὁ πᾶς εἰμί καί ἐν ὁ ὁ ὅλος σφαῖρα . ὅτι2 τις δοκέω ὁ σφαῖρα αὐτός καί ὁ σωματότης ὁ οὐρανός χρόνος εἰμί , καί ὁ αἴτιος ὅθεν παραλογίζομαι ἐπάγω · διότι , φημί , ὁμοίως ἐν τε ὁ σφαῖρα λέγω εἰμί ὁ πᾶς ( πᾶς γάρ περιεκτικός ) καί ἐν ὁ χρόνος · ἔνθεν γάρ ἀσυλλόγιστος ἐκ δύο καταφατικός ἐν δύο σχῆμα συνάγω ὅτι ὁ χρόνος ὁ σφαῖρα εἰμί . ἀλλά ὁ ἐπισκοπέω , φημί , ὁ ἕπομαι ἀδύνατος ὁ ὑπόθεσις οὗτος , εὐήθης εἰμί , εἶπον δέ ἐγώ ἤδη ὁ ἀκολουθέω ὁ ὑπόθεσις . ἐπεί δέ δοκέω μάλιστα κίνησις εἰμί καί μεταβολή τις ὁ χρόνος , οὗτος εἄν εἰμί σκεπτέος . εἶπον ὅτι οὔτε ὁ περιφορά εἰμί ὁ χρόνος οὔτε ὁ σφαῖρα , νῦν φημί ὅτι ἐπεί μάλιστα ὁ πολύς δοκέω ὁ κίνησις χρόνος εἰμί , οὗτος αὐτός ζητητέος εἴτε κίνησις εἰμί εἴτε μή . Ἡ μέν οὖν ἕκαστος μεταβολή καί ὁ κίνησις ἐν αὐτός ὁ μεταβάλλω μόνος εἰμί . To πρῶτος ἐπιχείρημα ὅτι οὐ εἰμί ὁ κίνησις χρόνος , ὅτι ὁ μέν κίνησις ἐν μόνος εἰμί ὁ κινέω καί ἐν ὁ τόπος ἐν ὅς εἄν ὁ κίνησις γίγνομαι , ὁ δέ χρόνος οὐ ἐν μόνος εἰμί ὁ κινέω , ἀλλά πᾶς ὁμοίως παρακολουθέω · ὥστε οὐ εἰμί ὁ κίνησις χρόνος . ἤ ὅς εἄν τυγχάνω εἰμί αὐτός ὁ κινέω . τουτέστι καί ἐν ὅς εἄν τόπος κινέω · ὁ γάρ ἐάω ἀντί ὁ καί συνοεσμος . ἔτι δέ μεταβολή μέν εἰμί ταχύς καί βραδύς . ὁ ἕτερος ἐπιχείρημα · ὁ κίνησις ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς , ὁ χρόνος ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς οὐ ἔχω , ὁ κίνησις ἄρα οὐ εἰμί ὁ χρόνος . ὁ γάρ ταχύς καί ὁ βραδύς χρόνος ὁρίζω . ὅτι οὐ εἰμί ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς ἐν ὁ χρόνος · ὁ γάρ ταχύς καί ὁ βραδύς χρόνος ὁρίζω ταχύς γάρ κίνησις φημί ὁ πολύς ἐν ὀλίγος χρόνος γίγνομαι , βραδύς δέ ὁ ὀλίγος ἐν πολύς ) , ὁ δέ χρόνος οὐ ὁρίζω χρόνος , οὐ ἄρα ὁ θάω καί ὁ βραδύς ἐν ὁ χρόνος . | Οὖ δέ χρόνος οὐ ὁρίζω χρόνος , οὔτε ὁ ποσός τις εἰμί οὔτε ὁ ποῖος . Ἡ μέν γάρ κίνησις καί κατά ποσός καί κατά ποιός χρόνος ὁρίζω , κατά μέν ὁ ποσός , ὅτι μακράν λέγω κίνησις ὁ ἐν πολύς χρόνος γίγνομαι κίνησις , βραχύς δέ ὁ ἐν ὀλίγος , κατά δέ ὁ ποιός , ὅτι ταχύς λέγω κίνησις ὁ πολύς μέν ἐν βραχύς δέ χρόνος γίγνομαι , βραδύς δέ ὁ ὀλίγος ἐν πολύς · ὁ μέντοι χρόνος οὔτε κατά ὁ ποσός χρόνος ὁρίζω οὖον γάρ λέγω ὁ ἐνιαυτός ἐνιαυτός ὁρίζω ) , ἀλλά οὐδέ κατά ὁ ποιός ὁρίζω ὁ χρόνος χρόνος · οὖον γάρ εἰμί ὅλως ταχύς χρόνος ἢ βραδύς · οὐ εἰμί γάρ ἡμέρα ἡμέρα ταχύς ἢ βραδύς . μηδείς δέ διαφέρω λέγω ἐγώ ἐν ὁ πάρειμι κίνησις ἢ μεταβολή . ἐπεί ὡς ἐπί μεταβολεύς γυμνάζω ὁ λόγος , οὖον πᾶς δέ μεταβολή 10 κίνησις , οὖον ὁ μεταβολή δέ λέγω εἰμί ὁ χρόνος ἀλλά ὁ κίω νῆσις , διά οὗτος φημί ὅτι μή διαφέρω , εἰμί αὐτός ὁ κίνησις καί ὁ μεταβολή εἴτε μή , <ἀλλ᾿> ὡς αὐτός εἰμί κίνησις καί μεταβολεύς , χράω ὁ ὄνομα . μέλλω γάρ ἐν ὁ ἐφεξῆς βιβλίον δείκνυμι , ὅτι ἐπί πλέω ὁ μεταβολή ὁ κίνησις · ὁ γάρ γένεσις καί ὁ φθορά μεταβολή μέν εἰμί , κίνησις δέ οὖον . Αλλά μήv οὐδέ ἄνευ γε μεταβολεύς . ὅτι2 εἰμί καί μή εἰμί κίνησις καί μεταβολή ὁ χρόνος , ἀλλά οὐ ἄνευ γε κίνησις καί μεταβολεύς . ὅταν γάρ μηδείς αὐτός μεταβάλλω ὁ διάνοια ἢ λανθάνω μεταβάλλω , οὖον δοκέω ἐγώ γίγνομαι χρόνος . τουτέστιν ὅταν κινέω μέν μή ἐφιστάνω δέ κατά ὁ διάνοια ὅτι κινέω , οὖον δοκέω ἐγώ γίγνομαι χρόνος , ἐπειδάν <δὲ> ἐφίστημι ὁ κινέω , εὐθύς καί ὁ χρόνος ἔννοια λαμβάνω . καθά οὐδέ ὁ ἐν Σαρδώ μυθολογέω καθεύδω παρά ὁ ἥρως , ὅταν ἐγείρω . Μῦθος τις λαμβάνω εἰς παράδειγμα . λέγω τις ἀρρωστέω ἀφίημι πρός ὁ ἥρως ἐν Σαρδώ καί θεραπεύω , ἄπειμι δέ ἐφεξῆς κοιμάω πέντε ἡμέρα , εἶτα ἐξυπνίζω νομίζω ἐκεῖνος εἰμί ὁ ὥρα κατά ὅς ἐφίστημι ὁ ἥρως . ὥσπερ οὖν , φημί , ἐκεῖνος ὗς ὁ μῦθος φημί οὐ ἐφιστάνω ὁ ὁ πᾶς περίοδος ὅς περιέρχομαι οὐδέ ὁ παρατρέχω χρόνος αἰσθάνομαι , καί πάλιν ὁ χρόνος μή αἰσθάνομαι οὐδέ ὁ κίνησις αἰσθάνομαι , ἀλλά οἴομαι εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός νῦν ὅτε καθεύδω καί ὅτε ἀνίστημι , οὗτος δή κἀν μή διάφορος εἰμί ὁ νῦν ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός , οὐ ἄν οὐδέ χρόνος εἰμί . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ δοκέω εἷς νῦν εἰμί οὐδέ χρόνος εἰμί δοκέω οὐδέ κίνησις , οὗτος καί ἐπί ὁ κατά ἀλήθεια εἷς οὔτε χρόνος εἰμί οὔτε κίνησις . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , ἢ πάντῃ αὐτός ἀλλήλων εἰμί ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος , ἢ ὁ κίνησις εἰμί τίς ὁ χρόνος · εἰμί οὖν δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί κίνησις , ἀνάγκη ὁ κίνησις τίς εἰμί ὁ χρόνος . ληπτέος δέ , ἐπεί ζητέω τίς εἰμί ὁ χρόνος , ἐντεῦθεν ἄρχω , τίς ὁ κίνησις εἰμί ὁ χρόνος . ἐπεί , φημί , ὁ πρόκειμαι ἐγώ εὑρίσκω τίς εἰμί ὁ χρόνος , ὁ λόγος δέ νῦν ἀναφαίνω ὅτι ἀνάγκη ὁ κίνησις τίς εἰμί ὁ χρόνος , ἐντεῦθεν ἄρχω καί οὗτος λαμβάνω αὐτός οὗτος ζητέω , τίς ὁ κίνησις εἰμί ὁ χρόνος , πότερος πάθος τίς ἢ συμβαίνω ἤ τίς ἄλλος . ἅμα γάρ κίνησις αἰσθάνομαι καί χρόνος . Αναλαμβάνω πάλιν ὁ αὐτός λόγος , ὅτι συνεπινοέω ἀλλήλων ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος . καί γάρ ἐάν εἰμί σκότος καί μηδείς διά ὁ σῶμα τάσσω , κίνησις δέ τις ἐν ὁ Ψυχή ἔνημι , εὐθύς ἅμα δοκέω τις γίγνομαι καί χρόνος . ὅτι2 οὖον μόνος ὁ σωματικός κινέω ἐφιστάνω εὐθύς εἰς ἔννοια 48 ἔρχομαι ὁ χρόνος , ἀλλά ἄν μηδείς σωματικός κίνησις συναίσθησις ἔχω , ἠρεμέω δέ πᾶς ὁ αἴσθησις , ὁ δέ ψυχή μόνος ὁ φανταστικός ἑαυτοῦ κινέω , εὐθύς πάλιν ὁ τοιοῦτος κινέω καί ὁ χρόνος συνεπινοέω . οὗτος δέ ἐκ ὁ μάλα εἰμί · οὗτος γάρ συνεπινοέω ὁ κινέω ὁ χρόνος , ὅτι ἄν ἔξωθεν μέν μηδείς αἰσθάνομαι κίνησις σωματικός ὅστις καί ὁ χρόνος πάντως σύνειμι , ψυχικός δέ οὖν μεταβολεύς αἰσθάνομαι , εὐθύς καί οὗτος χρόνος συνεπινοέω · οὗτος συμφύω πως ὁ κινέω ὁ χρόνος . ὥσπερ δέ ὁ κινέω συνεπινοέω καί χρόνος , οὕτως αὖος πάλιν καί ὁ ἔννοια ὁ χρόνος καί ὁ ὁ κίνησις συνεισέρχομαι ἔννοια · ὡς γάρ εἶπον , | ἐάν ὁ χρόνος συναισθάνομαι ὁ παρέρχομαι , εὐθύς εφιπας ἵστημι ὅτι πολύς ἀνάγνωσις ποιέω , ἤ Πολά καθεύδω , ἤ ἄλλος τις κίνησις κινέω . ἐπεί δέ ὁ κινέω κινέω ἐκ τις εἰς τίς καί πᾶς μέγεθος συνεχής , ἀκολουθέω ὁ μέγεθος ὁ κίνησις . ἐλέγχω ὁ ὁ προγενής περί χρόνος λόγος , ἐντεῦθεν βούλομαι ὁ αὐτός δόξα ἐκτίθημι . προλαμβάνω δέ λῆμμα τίς ὅτι ὁ κίνησις συνεχής εἰμί , καί κατασκευάζω οὗτος οὗτος ὁ τρόπος · πᾶς ὁ κινέω , φημί , ἐκ τις εἰς τίς κινέω οὗτος γάρ ἐπί πᾶς κίνησις ἀληθής , ἀλλά εἰμί καί ἐπί πᾶς κίνησις οὗτος ἀληθής , αὐτός ὡς ἐπί ὁ κατά τόπος γυμνάζω ὁ λόγος ) , εἰμί οὖν ὁ κίνησις ἐκ τις εἰς τίς , ἐπί μέγεθος ἄρα ὁ κίνησις εἰμί γάρ ἐκ τις εἰς τίς , ἀνάγκη ὁ μεταξύ μέγεθος εἰμί · ὥστε ἐπί μέγεθος ὁ κατά τόπος κίνησις ) , πᾶς δέ μέγεθος συνεχής , ἐπί συνεχής ἄρα ὁ κίνησις , ὁ δέ ἐπί συνεχής κινέω συνεχής κινέω κίνησις , συνεχής ἄρα ὁ κατά τόπος κίνησις . εἰμί οὖν ὁ συνεχής πρῶτος μέν ἐν ὁ μέγεθος , διά ὁ μέγεθος δέ καί ἐν ὁ κινέω . πάλιν ἐπεί ἐν ὁ συνεχής εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ δύο εἰμί γάρ ὁ μέγεθος ὁ μέν τίς πρότερος ὁ δέ δύο ) , διά οὗτος οὖν καί ἐν ὁ κινέω ἀνάγκη εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ δύο · ὡς γάρ ἄν ἔχω ὁ μέγεθος , οὕτως ἀνάγκη ἔχω καί ὁ κίνησις · εἰμί οὖν ἐν ὁ μέγεθος ὁ πρότερος καί ὕστερος , καί ἐν ὁ κινέω οὗτος εἰμί ἀνάγκη . εἰμί οὖν ἐν ὁ κινέω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . ἐπεί οὖν εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ χρόνος οὐ ἄλλως ἢ εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ κίνησις , εἰμί δέ ἐν ὁ κινέω ὁ μέν τις πρότερος ὁ δέ ὕστερος , δῆλος ὅτι καί ἐν ὁ πρότερος κινέω εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ χρόνος καί ἐν ὁ δύο . εἰμί γάρ συνεισάγω ὁ ἔννοια ὁ κίνησις ὁ χρόνος , δῆλος ὅτι καί ἐν τῆ πρότερος κινέω συνεπινοέω ὁ χρόνος καί ἐν ὁ δύο . εἰμί ἄρα καί ὁ χρόνος ὁ μέν πρότερος ὁ δέ ὕστερος . ὡς γάρ ἄν ἔχω ὁ κίνησις , οὕτως καί ὁ χρόνος ἔχω ἀνάγκη · ἀκολουθέω γάρ ἀλλήλων ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος . οὖον αὐτός δέ εἰμί ὁ κίνησις καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος · κατά μέν γάρ ὁ ὑπόκειμαι ὁ ἐν ὁ κινέω πρότερος καί ὕστερος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ κίνησις , κατά δέ ὁ σχέσις ἄλλος εἰμί ὁ κινέω ὁ κινέω εἰμί καί ἄλλος ὁ πρότερος καί ὕστερος . εἰμί γοῦν οὖον μόνος ἐν ὁ κινέω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ἀλλά καί ἐν μῆλον τις , οἷος ἐν ἀριθμός · ὁ γάρ μονή πρότερος εἰμί ὁ δυάς , καί ὁ προοίμιον ὁ διήγησις , καί ὁ συλλαβή ὁ στοιχεῖον . οὖον αὐτός ἄρα ὁ κατά τόπος εἶπον κίνησις καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . εἰς ἔννοια δέ ἔρχομαι ὁ χρόνος οὐ ἀπλόος ὅταν κίνησις ἐννοέω οὐδέ γάρ ἐάν ἀλλοίωσις ἁπλόος νοέω ἢ φορός , εὐθύς συνεπινοέω καί χρόνος ) , ἀλλά ὅταν ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ὁ ἐν ὁ κινέω ἐννοέω , τότε ὁ τοιοῦτος ἔννοια συνεισάγω εὐθύς ὁ ὁ χρόνος ἔννοια . ὅταν γάρ , φημί , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ὁ ἐν ὁ κινέω ἐννοέω , τότε ὁ μεταξύ χρόνος φημί · ὁ γάρ ἀρχή ὁ κίνησις ἐννοέω καί ὁ τέλος ὁ μεταξύ χρόνος φημί . ὥστε , φημί , εἰμί ὅταν ἀριθμέω ὁ κίνησις καί εἶπον ὁ μέν εἰμί αὐτός πρότερος ὁ δέ δύο τότε καί χρόνος φημί εἰμί , ἔοικα ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί κίνησις κατά ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . οὖον πᾶς δέ κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος οὖον γάρ ἀλλοίωσις ἢ αὔξησις ) , ἀλλά ὁ κατά τόπος , καί οὗτος οὖον πᾶς , ἀλλά ὁ τάσσω . μετρέω μέν γάρ πᾶς κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ τάσσω , διά ἐκεῖνος δέ καί ὁ λοιπός · ἡμέρα γάρ καί ὥρα καί μήv καί ἐνιαυτός ὁ περίοδος ὁ ἀπλανής μετρέω , διά οὗτος δέ καί πᾶς κίνησις μετρέω ὁ χρόνος . ὥστε ὁ τοιοῦτος κίνησις ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος . οὐ ἄρα , φημί , ὁ κίνησις χρόνος εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ κίνησις ἀριθμός . ὅτι δέ οὗτος εἰμί ὁ χρόνος , δείκνυμι καί ἐκ συλλογισμός οὗτος ὁ τρόπος · πᾶς πλείων καί μικρός ἀριθμός κρίνω , τίς πλέω καί μικρός χρόνος κρίνω οὗτος δέ εἰμί ὁ κίνησις ) , τις ἄρα ἀριθμός χρόνος εἰμί . ἐπεί δέ ὁ ἀριθμός διττός εἰμί , ὁ μέν ὡς ἀριθμός ὁ δέ ὡς ἀριθμέω , ἐπεί καί ξέστης δισσός καί μέδιμνος ὁ μέν ὡς μετρέω ὁ δέ ὡς μετρέω , ποῖος φημί ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , ὁ μετρέω ἢ ὁ μετρέω ; φημί οὖν ὅτι οὖον ὁ μετρέω , ἀλλά ὁ μετρέω · εἰμί γάρ ὁ μέν ἀριθμός ἐν ὁ Ψυχή εἰμί ὁ ἡμέτερος , ὁ δέ χρόνος ἔξω ἐγώ , οὐ ἄρα ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , ἀλλά ὁ ἀριθμέω . ὅσος γάρ ὁ κίνησις , τοσοῦτος καί ὁ χρόνος . εἰμί συνεπινοέω ὁ κινέω ὁ χρόνος , εἰκότως ὡς ἄν ἔχω ὁ κινητός τις , οὕτως ἔχω καί ὁ χρόνος . ὥστε εἰμί καί πολύς εἰμί ὁ κίνησις , πολύς εἰμί καί ὁ χρόνος ἀνάγκη , εἰμί δέ ὀλίγος , ὀλίγος . εἰμί δέ λέγω ἔμπροσθεν ὅτι ταχύς λέγω κίνησις ὁ πολύς ἐν ὀλίγος χρόνος , ὡς εἰμί κίνησις μέν πολύς χρόνος δέ ὀλίγος , οὐ ἐναντίος φημί · οὖον γάρ περί ὁ ποιέω σής ὁ χρόνος κίνησις λέγω ἐν ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ τυγχάνω κίνησις , ἐνταῦθα δέ περί ὁ ποιέω ὁ χρόνος κίνησις , ὅτι ὅσος ἄν ὑπάρχω ὁ κίνησις , τοσοῦτος ὑπάρχω καί ὁ χρόνος ἀνάγκη . ὁ δή πρότερος καί ὕστερος ἐν τόπος πρότερος εἰμί · ἐνταῦθα μέν δή ὁ θέσις . ὁ πρότερος , φημί , καί ὁ ὕστερος πρότερος εἰμί ἐν ὁ τόπος , διά ὁ τόπος δέ καί ἐν ὁ κινέω . τόπος δέ φημί ὁ μέγεθος ἐπί ὅς ὁ κίνησις · νησίς · ὁ γάρ κατά τόπος κινέω ἐπί μέγεθος κινέω . ἀλλά ἐπί μέν ὁ τόπος , φημί , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος κατά ὁ ὁ μόριον εἰμί θέσις · ἐκ θέσις γάρ ἔχω μόριον ὁ μίγνυμι . εἶπον δέ ὅτι ἐνταῦθα μέν δή ὁ θέσις , οὐ ἀνταποδίδωμι , ἀλλά ὅτι μέν καί ἐπί ὁ κίνησις εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἀνάλογος ὁ κινέω εἶπον , πῶς δέ ἐπί ὁ κίνησις ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος οὐ εἶπον , ἀλλά κατά ὁ σιωπάω ἐάω νοέω , ὅτι οὖον ὁ θέσις . οὖον γάρ εἰμί ἐκ θέσις ἔχω μόριον ὁ κίνησις · οὖον γάρ ὑπομένω ὁ πρότερος ἔπειμι2 ὁ δύο , ἀλλά ἐν ῥύσις εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . ἀνάλογος δέ ὁ ἐν ὁ μέγεθος , πρότερος λέγω καί ὕστερος , καί ἐν ὁ κινέω εἰμί φημί , διότι ὁ ἐπί ὁ πρῶτος μόριον ὁ μέγεθος γίγνομαι κίνησις , οὗτος εἰμί πρῶτος , καί ὁ ἐπί ὁ δύο δύο . ὅτι δέ ἔρχομαι τόπος ἀντί ὁ μέγεθος εἶπον , δηλόω καί ἐκ ὅς ἐπάγω · ἐπεί γάρ ἐν ὁ μέγεθος εἰμί , φημί , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὅσπερ εἶπον ἄνω ἐν τόπος , ἐνταῦθα λέγω ἐά ὁ μέγεθος , ἴσος λέγω ὁ ὅτι ὁ πρότερος ὁ ὕστερος ἐν ὁ τόπος πρῶτος ὑπάρχω , τουτέστι ὁ μέγεθος . διά τίς δέ ἐκ ὁ μέγεθος φημί ὁ κίνησις ἔχω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , οὐ δέ ὁ ἐναντίος ἐκ ὁ κίνησις καί ὁ μέγεθος ὑπάρχω ; ὅτι γάρ διά ὁ κίνησις ἔχω καί ὁ μέγεθος ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , δῆλος ἐντεῦθεν · εἰμί γάρ ἐπί ὁ αὐτός εὐθύς δύο τις κινέω , ὁ μέν ἐκ ὁ ἕτερος ἄκρος ἄρχω ὁ δέ ἐκ ὁ ἐναντίος , οὖον ὁ αὐτός πρῶτος ἔχω ἕκαστος ὁ μέγεθος μόριον , ἀλλά ἕκαστος ὁ κινέω οὗτος εἰμί πρῶτος ὁ μέγεθος μόριον , ὅθεν ἄρχω ποιέω ὁ κίνησις . καί ἐπί ὁ κατά φύσις δέ κινέω οὗτος εἰμί ὁράω · εἰμί γάρ λίθος μέν φέρω κάτω , πῦρ δέ ἄνω διά ὁ αὐτός ἀήρ , ὁ ὁ ἕτερος πρῶτος ὁ ἀήρ μόριον , οὗτος ὁ λοιπός εἰμί ἔσχατος . ὥστε ἐκ ὁ κίνησις ὁρίζω ἕκαστος ὁ πρότερος καί ὕστερος . πῶς οὖν φημί πρῶτος εἰμί ἐν ὁ μέγεθος ὁ Ἀριστοτέλης ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ; φημί οὖν ὅτι ὁ εἰμί ὅλως ὁ κινέω διά ὁ μέγεθος εἰμί , ὥστε ἐπεί ἀναιρέω ὁ μέγεθος ἐκ ἀνάγκη ἀναιρέω καί ὁ κίνησις , οὖον μέντοι εἰμί ὁ κίνησις ἀναιρέω , ἀναιρέω ὁ μέγεθος , ὥσπερ ὁ εἰμί ὁ κίνησις διά ὁ μέγεθος ἔχω , οὗτος δηλονότι καί ὁ ὑπάρχω ὁ κινέω διά ὁ μέγεθος ὁ εἰμί ἔχω · ὑπάρχω δέ αὐτός ὁ πρότερος καί ὕστερος · καί οὗτος ἄρα διά ὁ μέγεθος ἔχω ὁ εἰμί . διά οὗτος οὖν ἴσως πρῶτος ἐν ὁ μέγεθος εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . Αλλά μήv καί ἐν ὁ χρόνος εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . ἐπεί καί ὁ χρόνος , φημί , ὁ κινέω ἕπω καί ὁ κίνησις ὁ χρόνος , εἰκότως εἰμί ἐν ὁ κινέω ὁ πρότερος καί ὕστερος , καί ἐν ὁ χρόνος ἄν εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . εἰμί δέ ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὅς μέν ποτός εἰμί κίνησις εἰμί . οὗτος , φημί , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὅσπερ θεωρέω ἐν ὁ κινέω καί ἐν ὁ χρόνος , κατά μέν ὁ ὑπόκειμαι οὗτος γάρ φημί ὁ ὅς μέν ποτός εἰμί ) οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ κίνησις , κατά μέντοι ὁ ὁρισμός καί ὁ σχέσις ἕτερος , ὥσπερ ὁ ἀνάβασις καί ὁ κατάβασις κατά μέν ὁ ὑπόκειμαι κλῖμαξ εἰμί , κατά δέ ὁ λόγος ἕτερος καί οὖον κλῖμαξ . οὗτος δή καί ὁ πρότερος ὅς πρότερος οὐ εἰμί κίνησις , ἐπεί οὐ εἄν εἰμί καί ἐν ἕτερος ὁ μή εἰμί κίνησις , οἷος ἐν ἀριθμός . εἰμί γάρ καί ἄνευ κίνησις οὖον θεωρέω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος μεταβαίνω γάρ ὁ λογισμός ἀπό ὅδε ἐπί ὅδε , οὗτος φημί ὁ μέν εἰμί πρότερος ὁ δέ ὕστερος · ἐάν γάρ μή μεταβαίνω ἀπό ὅδε ἐπί ὅδε , οὐδέ πρότερος καί ὕστερος ἔννοια ἴσχω ) , ἀλλά οὖν ἕτερος εἰμί κίνησις ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος · ὁ γάρ πρότερος καί ὕστερος ὅς κίνησις ἄμφω οὐδείς διαφέρω , διά - φέρω δέ ὁ ὁ μέν πρότερος εἰμί ὁ δέ ὕστερος · ἄλλος τίς ἄρα εἰμί οὗτος καί οὖον κίνησις , ἀλλά οἷος πάθος τίς ὁ κίνησις . εἰμί δέ ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος μή ἐπί ὁ μόριον αὐτός ὁ κίνησις λαμβάνω , ἀλλά ἐπί ὁ πέρας καί ὁ κίνημα , σαφής εἰμί ὁ λόγος , ὅτι ἐν ὑπόκειμαι μέν εἰμί ἄμφω ὁ κινέω , ἕτερος δέ εἰμί αὐτός , ὥσπερ καί ὁ σημεῖον ὁ γραμμή καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα . ῾Ορίζομεν δέ ὁ ἄλλος καί ἄλλος ὑπολαμβάνω αὐτός , καί μεταξύ αὐτός ἕτερος . ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ὁρίζων , φημί , ὁ ἐν ὁ κινέω , οὕτως εἰς ἔννοια ὁ χρόνος ἔρχομαι . εἰμί γάρ καί ἐν αὐτός ὁ πρότερος καί ὕστερος , ὡς εἴρω , ὅταν οὗτος ὁρίζω καί εἶπον ἄλλος μέν εἰμί ὁ νῦν ἐν ὅς ἄρχω ὁ κίνησις , ἄλλος δέ ἐν ὅς παύω , ὁ μεταξύ οὗτος ἕτερος εἰμί παρά ὁ ἄκρος οὗτος εἰμί φημί ὁ χρόνος , ὥσπερ καί ὁ μεταξύ ὁ κίνημα , ὁ τε πρότερος καί ὁ ὕστερος , οὗτος εἰμί φημί κίνησις · ὥσπερ γάρ ὁ ὁ σημεῖον ὁρίζω γραμμή εἰμί καί ὁ ὁ κίνημα κίνησις , οὗτος δή καί ὁ ὁ νῦν ὁρίζω χρόνος εἰμί . To γάρ ὁρίζω ὅς νῦν χρόνος εἰμί δοκέω · ὑπόκειμαι . ἐπεί οὖον σύγκειμαι ἐκ ὁ νῦν ὁ χρόνος οὖον γάρ εἰμί δύο νῦν ἐφεξῆς ) , ἀλλά ὁρίζω ὑπό αὐτός , ὁ μεταξύ οὖον νῦν εἰμί ἀλλά χρόνος , διά οὗτος φημί ὅτι τέως οὗτος ὑπόκειμαι , ὅτι πᾶς ὁ δύο νῦν ὁ μεταξύ χρόνος εἰμί · δείκνυμι γάρ οὗτος ἐν ὁ ἐφεξῆς λόγος , ὅτι οὐδείς μέγεθος ἐκ ἡμέρα σύγκειμαι , οὔτε γραμμή ἐκ σημεῖον οὔτε κίνησις ἐκ κινέω - Μάτων οὔτε χρόνος ἐκ ὁ νῦν , ἀλλά οὐδέ ἐκ ἀπλατής πλάτος , λέγω δή ἐκ γραμμή ἐπιφάνεια , οὔτε ἐκ αβαθής βάθος , λέγω δή ἐκ ἐπιφάνεια σῶμα . ἤ ὡς ὁ αὐτός μέν πρότερος <δὲ> καί ὕστερος τις . εἴτε , φημί , μή δύο ὁ νῦν αἰσθάνομαι , εἴτε καί εἷς μέν μή ἐν ὕστερος δέ τις καί πρότερος γίγνομαι , οὖον δοκέω χρόνος γίγνομαι · ἄν γάρ εἷς εἰμί ὁ νῦν , νοέω δέ οὗτος κινέω καί ποτέ μέν ἐν ἄλλος τις γίγνομαι ποτέ δέ ἐν ἄλλος , καί οὗτος χρόνος ἐννοέω . ἤτοι οὖν οὗτος φημί ὁ πρότερος δέ καί ὕστερος τιν·ός , τουτέστιν ἐν τις πρότερος καί ἐν τις ὕστερος γίγνομαι ὁ γάρ διάστημα οὗτος , ὅς ἐν ἄλλος μέρος ὁ νῦν γίγνομαι , χρόνος εἰμί ) , ἢ ἵνα ὁ αὐτός νῦν λαμβάνω ἵστημι μέν δύο δέ λόγος ἀναδέχομαι , ὁ τε ὁ πέρας καί ὁ ὁ ἀρχή , ὥστε πρότερος μέν τις εἰμί πέρας ὕστερος δέ ἀρχή · οὗτος γάρ , ὅς εἰμί ὁ αὐτός νῦν πέρας καί ἀρχή , χρόνος εἰμί · ἀπλόος γάρ πᾶς ὁ ὑπό ὁ νῦν ὁρίζω χρόνος εἰμί . εἴτε οὖν , φημί , δύο ὁ νῦν αἰσθάνομαι , εἴτε εἷς μέν ἄλλος δέ καί ἄλλος λόγος ἀναδέχομαι μηδείς γάρ διαφέρω , εἴτε ἄλλος καί ἄλλος εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ πρότερος νῦν καί ὁ ὕστερος , εἴτε ὁ αὐτός μέν εἰμί ὁ ἀριθμός , ῥυΐσκω δέ ποτέ μέν ἐν ἄλλος τις γίγνομαι ποτέ δέ ἐν ἄλλος ) , κατά ἕτερος οὖν οὗτος ὁ ὁ χρόνος ἔννοια ἐγώ γίγνομαι , ἄν δέ πάντῃ εἷς ὁ νῦν νομίζω καί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ λόγος , τότε ἐκ ἴσχω ἔννοια ὁ χρόνος , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἐν Σαρδώ καθεύδω . διά οὗτος δέ οὖον δοκέω χρόνος γίγνομαι , φημί , διότι οὐδέ κίνησις · οὐδέ γάρ παράτασις οὐδείς , ἐν παράτασις δέ πᾶς κίνησις . οὗτος γάρ εἰμί ὁ χρόνος , ἀριθμός κίνησις κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος . ὁράω τίς εἰμί ὁ χρόνος , ὁρίζω αὐτός . ἀριθμός δέ κίνησις οὐ ὁ ἀριθμός αὐτός , ἀλλά ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ κίνησις ἀριθμέω , οὗτος εἰμί χρόνος . οὐ ἄρα κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλά ὅς ἀριθμός ἔχω ὁ κίνησις . ὁ ἀλλά ὅς ἀριθμός ἔχω ὁ κίνησις τουτέστιν ἀλλά ὅς ἀριθμέω . 26 τίς ὁ κίνησις · ὁ γάρ ἀριθμέω ὁ κίνησις , οὗτος εἰμί ὁ χρόνος , οὐ ὅς κίνησις εἰμί , ἀλλά ὅς ἀριθμέω κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος . σημεῖον δέ · ὁ μέν γάρ πλείων καί μικρός κρίνω ἀριθμός , κίνησις δέ πλείων καί μικρός χρόνος . ὅτι2 ἀριθμός κίνησις ὁ χρόνος , ὁ ἀριθμέω δηλονότι οὐ ὁ ἀριθμός οὗτος γάρ ἐφεξῆς δείκνυμι ) , κατασκευάζω ἐν τρίτος σχῆμα οὗτος ὁ τρόπος · πᾶς πλείων καί μικρός ἀριθμός κρίνω , τίς πλέω καί μικρός χρόνος κρίνω ὁ γάρ πλείων καί μικρός κίνησις χρόνος κρίνω ) , τις ἄρα ἀριθμός ὁ χρόνος . ἐπεί δέ ὁ ἀριθμός εἰμί διχῶς · καί γάρ ὁ ἀριθμέω καί ὁ ἀριθμητός ἀριθμός λέγω , καί ὅς ἀριθμέω . ἐπεί εἶπον ἀριθμός εἰμί κίνησις ὁ χρόνος , πολλαχῶς δέ ὁ ἀριθμός , απαριθμώ ποσαχῶς καί κατά ποῖος σημαίνω ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί κίνησις . εἶπον δέ διχῶς λέγω ὁ ἀριθμός , τρεῖς σημαίνω δοκέω λέγω , ὁ ἀριθμέω καί ὁ ἀριθμητός καί ὅς ἀριθμέω . ἀλλά φημί ὅτι ὁ πρότερος δύο κατά εἷς σημαίνω τίθημι , ἀλλά ὁ μέν ἐπί ὁ ἐνέργεια , ὁ ἀριθμέω , ὁ δέ ἐπί ὁ δύναμις , ὁ ἀριθμητός . ἢ ἵνα σαφής δείκνυμι τίς λέγω ὁ ἀριθμέω , ἐπάγω ὁ ἀριθμητός , αὐτός ὁ μετρέω πρᾶγμα , οἷος ὁ δέκα ἵππος ἢ δέκα κύω . διχῶς οὖν ὁ ἀριθμός λέγω , ὁ ὡς ἀριθμέω ἀριθμός φημί εἰμί ὁ χρόνος . Ἄξιος δέ ἀπορέω , πῶς λέγω συνεχής εἰμί ὁ χρόνος λέγω πάλιν αὐτός εἰμί ἀριθμός · διορίζω γάρ ποσός ὁ ἀριθμός , ἀδύνατος δέ ὁ αὐτός συνεχής τε εἰμί καί διορίζω . φημί οὖν ὅτι , εἰμί μέν ὁ ἀριθμός ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , ἀδύνατος αὐτός εἰμί συνεχής , ἐπεί δέ οὐ ὁ ἀριθμός εἰμί ἀλλά ὁ ἀριθμέω , οὐδείς κωλύω κατά ἄλλος μέν νῆσις μέτρον , οὗτος συνεχής εἰμί , ὅς δέ ἔχω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , οὗτος ἀριθμός . οὐ ἀδύνατος δέ οὐδέ ἀσυνήθης καί ἐπί ὁ συνεχής λέγω ὁ ἀριθμός · φημί γάρ ὁ ξύλον δέκα πῆχυς ἔχω καί ὁ ὁδός δέκα στάδιον , καίτοι συνεχής οὗτος , ἀλλά ὁ δύναμις ὑπό ἐγώ κατά μόριον διαιρέω , οὗτος καί ἀριθμός τις αὐτός κατηγορέω . ὥστε φύσις μέν ἐπί οὗτος ὁ συνεχής κατηγορέω θέσις δέ καί ἐκ ὁ ἡμος - τέρας ἐπίνοια ὁ ἀριθμός . πάλιν δέ ἀπορία ἄξιος πῶς φημί ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί οὐ ὡς μετρέω , ἀλλά ὡς μετρέω , καίτοι ὁ κίνησις οὐδείς ἕτερος ἢ ὁ χρόνος μετρέω · μέτρον γοῦν κίνησις φημί εἰμί ὁ χρόνος . λέγω οὖν καί πρός οὗτος , ὅτι εἰμί καί μετρέω λέγω ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἀλλά οὖν καί μετρέω αὐτός ὑπό ὁ Ψυχή , καί πρῶτος μέν μετρέω , ὁ μετρέω δέ καί αὐτός μετρέω , ὁ μόνος δέ μετρέω ἀριθμός μηδαμῶς δέ μετρέω , οὗτος ἀνάγκη μόνος εἰμί διορίζω , μηδαμῶς δέ συνεχής · ὥστε κἀν μετρέω ὁ κίνησις λέγω ὁ χρόνος , οὐδείς γε ἐκ οὗτος ἄτοπος ἕπω ὁ λόγος . ἄλλως τε οὗτος λέγω μετρέω ὁ χρόνος , ὥσπερ ἄν εἰμί δύο ξύλον ἴσος παράκειμαι ἀλλήλων ὁ εἷς μετρέω λέγω τις ὅτι ὁ μετρέω καί αὐτός μετρέω τοπαρακειμενος · ὅσος γάρ οὗτος , τοσοῦτος ἐκεῖνος . οὗτος οὖν καί ὁ χρόνος φημί μετρέω ὁ κίνησις , διότι συνέρχομαι ἀλλήλων καί συμπαρατείνω · ὅσος οὖν ἄν εἰμί ὁ ἕτερος , ἀνάγκη καί ὁ λοιπός εἰμί . καί ὥσπερ ὁ κίνησις ἀεί ἄλλος καί ἄλλος , καί ὁ χρόνος . ὅτι2 κίνησις εἰμί μόνος ἀριθμός ὁ χρόνος καί οὐδείς ἄλλος , δείκνυμι καί διά οὗτος . ὥσπερ γάρ ἀεί ἄλλος καί ἄλλος εἰμί κίνησις , φημί , οὗτος καί ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί οὗτος ἀεί ἄλλος εἰμί καί ἄλλος , ὁ μέντοι ἄλλος πᾶς ἀεί ὁ αὐτός εἰμί καί ὁ ἀριθμός ἀεί ὁ αὐτός εἰμί · ὥστε εἰμί ὁ χρόνος ἀεί ἄλλος εἰμί καί ἄλλος , εἰμί δέ παράτασις τις ὁ χρόνος ἀριθμός , μόνος ἄν εἰμί κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος . ᾿Ο δέ ἅμα πᾶς χρόνος ὁ αὐτός · ὁ γάρ νῦν ὁ αὐτός ὅς ποτός εἰμί , ὁ δέ εἰμί αὐτός ἕτερος . ἅμα πᾶς ὁ πανταχοῦ λαμβάνω χρόνος , οὗτος εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός · πᾶς γάρ κίνησις ὁ πρότερος μετρέω καί ὁ ὕστερος οὖον μέντοι ὡς ἀλλοίωσις ἢ ὡς αὔξησις ) , ὁ δέ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἅμα γι - νομένων κίνησις ὁ αὐτός , ὥστε καί ὁ χρόνος ὁ αὐτός . οὗτος μέντοι οὐκέτι καί ἐπί ὁ κίνησις ἁρμόζω λέγω · οὖον γάρ ἅμα ὁ κινέω ὁ αὐτός , ἀλλά ὁ μέν οὖον μόνος ὁ ἀριθμός ἕτερος ἀλλά καί ὁ εἶδος , ὁ δέ εἰμί καί ὁ εἶδος ὁ αὐτός , οἷος ὁ πλείων φορός , ἀλλά οὖν γε ὁ ἀριθμός οὐ ὁ αὐτός . ὁ μέντοι χρόνος εἷς καί ὁ αὐτός ὁ πανταχοῦ ὁ ἀριθμός · ὥστε καί οὗτος δῆλος ὅτι οὖον κίνησις ὁ χρόνος , ἀλλά ἀριθμός κίνησις . ὅτι δέ εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος ὁ πανταχοῦ , κατασκευάζω ἐκ ὁ νῦν . ὁ γάρ νῦν , φημί , κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις εἷς εἰμί πανταχοῦ , ὁ μέντοι λόγος διαφέρω ἄλλως γάρ λαμβάνω ὡς πρότερος λαμβάνω , καί ἄλλως ὡς ὕστερος , ὡς μέντοι πρότερος εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός πανταχοῦ , ὁμοίως δέ καί ὡς ὕστερος ) , εἰμί τοίνυν ὁ νῦν εἰμί ὁ γεννητικός ὁ χρόνος , οὗτος δέ εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός πανταχοῦ , δῆλος ὅτι καί ὁ χρόνος ἅμα πανταχοῦ εἷς ἄν εἰμί καί ὁ φύσις καί ὁ ἀριθμός . ὁ δέ νῦν εἰμί μέν ὡς ὁ αὐτός , εἰμί δέ ὡς οὖον ὁ αὐτός . ἐπεί ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἀπορέω περί ὁ νῦν , πότερος ὁ αὐτός εἰμί ὁ πρότερος ὁ ὕστερος ἢ ἕτερος , εἶτα δείκνυμι ἑκάτερος ἄτοπος εἴτε γάρ ὁ αὐτός εἰμί , ομόχρονος εἰμί πᾶς ἀνάγκη , εἴτε μή εἰμί ὁ αὐτός , ἐπεί μή φύω ὁ πρότερος μένω ὁ ὕστερος επιγενόμενος , ἀνάγκη δήπου φθείρω , καί ἤτοι ἐν ἑαυτοῦ ἢ ἐν ἄλλος νῦν , ἑκάτερος δέ ἀδύνατος ) , ἐπεί οὗτος μάλιστα ὁ παραλογισμός αἴτιος εἰμί , ὁ ἀτελής ὁ διαίρεσις , διά οὗτος ὁ λείπω ὁ διαίρεσις ἐνταῦθα ἐκτίθημι · ὁ γάρ πρότερος νῦν ὁ ὕστερος οὔτε ἀπλόος ὁ αὐτός εἰμί οὔτε ἀπλόος ἕτερος ἀλλά πῇ μέν ὁ αὐτός εἰμί πῇ δέ οὖον ὁ αὐτός . οὗτος δέ ἐκεῖ μέν παραιτέομαι διά ἐπίκρυψις ὁ παραλογισμός , ἐνταῦθα δέ αὐτός τίθημι , ἵνα ἐκεῖνος ἐπιλύω ὁ ἀπορία , ὅτι εἰμί ὁ μέν οὐσία ὁ αὐτός ὁ πρότερος νῦν ὁ ὕστερος , ὁ δέ σχέσις οὖον ὁ αὐτός · ἄλλος γάρ αὐτός εἰμί ὁ πρότερος εἰμί καί ἄλλος ὁ ὕστερος , ὥσπερ , φημί , καί ὁ σοφιστής φημί ἄλλος εἰμί Κορίσκος ἐν Λύκειον καί ἄλλος ἐν ἀγορά , οὗτος γε ἀληθής λέγω · οὖον γάρ αὐτός εἰμί ὁ αὐτός ἐνταῦθα εἰμί ἢ ἐκεῖ . καί ὁ νῦν ἐν εἴτε καί ὁ ἀριθμός εἷς καί αὐτός εἰμί τις τίθημι καί ὁ οὗτος ῥύσις γεννάω ὁ χρόνος , οὖον συμβαίνω ὁ πρίν γίγνομαι ὁ νῦν γίγνομαι ὁ αὐτός εἰμί · εἰμί γάρ καί ἐν ὁ αὐτός , ἀλλά οὐ ὡσαύτως ἔχω , ἐπεί οὐδέ ὁ αὐτός εἰμί ἢ ἅμα ὁ ἐν Κορίσκος γίγνομαι ἐν Λύκειον τε εἰμί καί ἐν ἀγορά , οἷος εἰμί ἐνταῦθα μέν θερμαίνω ἐκεῖ δέ ψύχω , ἤ τίς τοιοῦτος . εἴτε οὖν εἷς καί αὐτός ὑπόκειμαι ὁ νῦν κατά ἀριθμός , οὐδείς ὁ εἴρω ἄτοπος συμβαίνω , ἐπεί μή καί κατά σχέσις ὁ αὐτός ὑπόκειμαι , εἴτε καί οὐσία μέν εἰμί ὁ αὐτός ὁ πρότερος ὁ ὕστερος μή εἰμί δέ ὁ ἀριθμός ὁ αὐτός , ὅσπερ εἰμί καί μᾶλλον ἀληθής , πολύς μᾶλλον οὐδείς οὗτος συμβαίνω . πῶς δέ ἔχω πρός ὁ γίγνομαι καί φθείρω ὁ νῦν , ἐν ὁ ἑξῆς βιβλίον διδάσκω , ὅτι καί αὐτός καί ἕτερος πλεῖστος ἄχρονος ἢ εἰμί ἢ οὐ εἰμί , μήτε διά γένεσις εἰς ὁ εἰμί παράγω μήτε διά φθορά εἰς ὁ μή εἰμί . ὁ δέ νῦν εἰμί μέν ὡς ὁ αὐτός , εἰμί δέ ὡς οὐ ὁ εἶπον “ ὁ γάρ νῦν ὁ αὐτός ὅς ποτός εἰμί , ὁ δέ εἰμί αὐτός ἕτερος , ἐκ ὅσπερ εἶπον , ὁ εἴρω ἀπορία ἐπιλύω , πῶς εἰμί καί ὁ αὐτός καί οὖον ὁ αὐτός νῦν διδάσκω . καθό μέν γάρ , φημί , ἐν ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω , βάνω , οὗτος ἕτερος εἰμί καί ἕτερος ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος · λαμβάνω δέ ἐν ἄλλος καί ἄλλος μόριον ὁ κίνησις , κατά οὗτος δέ εἰμί αὐτός , φημί , καί ὁ νῦν εἰμί ἀμερής γάρ ὁ νῦν , ἀμερής δέ εἰμί ἅμα ἐν πλείων εἰμί οὖον δύναμαι , ἀλλά ὅτε ἐν οὗτος εἰμί , ἐν ἐκεῖνος οὐ εἰμί ) , ὥστε καλῶς εἴρω ὅτι ὁ ἀεί ἐν ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω , οὗτος καί ὁ εἰμί νῦν ἔχω οὖον γάρ | εἰμί εἶπον ἅμα ἐν οὗτος καί οὗτος ) , οὗτος δέ καί ἕτερος εἰμί ὁ πρότερος ὁ ὕστερος · ἄλλος γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἐν ὅδε εἰμί , καί ἄλλος ὁ ἐν ὅδε . οὗτος μέν οὖν ἕτερος ὁ πρό · τέρος νῦν ὁ ὕστερος . ὅς δέ ποτός εἰμί εἰμί , φημί , ὁ αὐτός , τουτέστι κατά ὁ ὑπόκειμαι . εἶτα οὗτος κατασκευάζω βούλομαι ἐπάγω ἀκολουθέω γάρ . ὥσπερ λέγω , ὁ μέν μέγεθος ὁ κίνησις , οὗτος δέ ὁ χρόνος , ὡς φημί · ὁμοίως δέ καί ὁ στιγμή ὁ φέρω ὅς ὁ κίνησις γνωρίζω , καί ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὁ ὕω ἀντίμοιρος . εἶπον γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἀκολουθέω ὁ μέν μέγεθος ὁ κίνησις , οὗτος δέ ὁ χρόνος · ὁ γάρ εἰμί ἐν ὁ μέγεθος ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος καί προσέτι ὁ συνεχής , οὗτος καί ἐν ὁ κινέω ὁ πρότερος εἰμί καί ὕστερος καί ὁ συνέχεια , διά δέ ὁ κίνησις καί ἐν ὁ χρόνος , πλήν ὅτι ἐν μέν ὁ μέγεθος ὕω εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , διότι ὁ ἀρχή ἀπό ὅστις μόριον ποιέω δυνατός , ἐπί δέ ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος οὐκέτι · οὖον γάρ οἷος τε ἐν οὗτος ὁ πρότερος ὕστερος γίγνομαι , οὐδέ ἔμπαλιν ὁ ὕστερος πρότερος . ὥσπερ οὖν , φημί , οὗτος ἕπω ἀλλήλων , οὕτως καί ὁ οἱονεί γεννητικός οὗτος καί ποιητικός . οὗτος δέ δηλόω εἶπον ὁμοίως δέ καί ὁ στιγμή ὁ φέρω , ὅς ὁ κίνησις γνωρίζω . εἰμί γάρ ὁ μέν μέγεθος ὁ στιγμή ποιητικός ( ῥυΐσκω γάρ ὁ σημεῖον γεννάω ὁ γραμμή , πρῶτος δέ μέγεθος γραμμή ) , ὁ δέ κίνησις ποιητικός ὁ φέρω · ὁ γάρ γίγνομαι ὁ ἀπό Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι κίνησις αἴτιος ὁ φέρω , εἴτε ἄνθρωπος εἰμί εἴτε ὅστις , καί ὁ γίγνομαι ὁ ἀπό Κριός ἐπί Ταῦρος κίνησις αἴτιος τυγχάνω ὁ ἥλιος ὁ οὗτος κινέω ἢ ἕτερος τις ὁ ἀστήρ . οὗτος καί γνωρίζω ὁ κίνησις · κατά ἑαυτοῦ γάρ ἀγνώριστος ὑπάρχω ὁ κινέω γνωρίζω . ὁ γάρ γίγνομαι ὁ ἀπό ὁ αὐτός ἐπί ὁ αὐτός ὁ οὐρανός κίνησις καί περιφορά οὐ ἄλλος τις γνωρίζω ἢ αὐτός ὁ οὐρανός · ὁ γάρ ὁ αὐτός αὐτός μόριον δίς ἐν ὁ αὐτός μόριον ὁ ὁρίζων ὁράω γίγνομαι , οὗτος τοσόσδε γίγνομαι κίνησις γνωρίζω . καί ὁ νῦν δέ ὁ χρόνος ποιητικός αἴτιος · ὁ γάρ οὗτος ῥύσις γεννάω ὁ χρόνος . εἰμί τοίνυν ὡς ὁ σημεῖον πρός ὁ μέγεθος ἔχω καί ὁ κινέω πρός ὁ κίνησις , οὗτος καί ὁ νῦν πρός ὁ χρόνος , ὁ δέ σημεῖον εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός γεννάω ὁ μέγεθος οὖον γάρ παράθεσις πλείων στιγμή γεννάω ὁ γραμμή , ἀλλά εἷς ῥύσις ) , ἔτι δέ καί ὁ κινέω εἷς εἰμί γεννάω ὁ κίνησις , ἀκόλουθος δήπου καί ὁ νῦν εἷς εἰμί γεννάω ὁ χρόνος . οὖον γάρ ἐκ πολύς νῦν παράκειμαι ἀλλήλων γεννάω ὁ χρόνος · οὖον γάρ σύγκειμαι ἐκ ὁ νῦν , ἀλλά εἷς ῥύσις · ὁ γάρ ὁ αὐτός νῦν πρότερος καί ὕστερος λαμβάνω ὁ εἰμί ἔχω ὁ χρόνος . ὥσπερ οὖν ὁ κινέω ὅς μέν ποτός εἰμί ὁ αὐτός εἰμί ἢ γάρ λίθος εἰμί ἢ ἄνθρωπος ἢ ἀστήρ ἢ ἕτερος τίς ) , ὁ δέ ἐν ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω , οὗτος ἕτερος ὡς γάρ εἶπον , ἄλλος εἰμί Σωκράτης ὁ ἐν οἶκος εἰμί καί ἄλλος ὁ ἐν ἀγοράζω ) , οὗτος δή καί ὁ νῦν ὁ μέν ὑπόκειμαι καί ὁ οὐσία ὁ αὐτός ὁ πρό - ἀντίμοιρος ὁ ὕστερος , ὁ δέ πρότερος ἢ ὕστερος εἰμί , οὗτος δή ὁ λόγος ἕτερος . παράδειγμα δέ χάρις καί σαφήνεια . ἵνα δείκνυμι πῶς ὁ αὐτός λέγω κατά ὁ ὑπόκειμαι , διάφορος δέ κατά ὁ λόγος , μνημονεύω ὁ ὑπό ὁ σοφιστής λέγω . λαμβάνω γάρ ἐκεῖνος ὁ ἕτερος εἰμί ὁ Κορίσκος ὁ ἐν Λύκειον εἰμί καί ἕτερος ὁ ἐν ἀγορά , ὁ κατά συμ - βαίνω οὗτος καί κατά ὁ λόγος διαφορά ἐπί ὁ ὑπόκειμαι μεταφέρω · εἰμί γάρ ἄλλος , φημί , εἰμί ὁ Κορίσκος ὁ ἐν Λύκειον εἰμί καί ἄλλος ὁ ἐν ἀγορά , ὁ ἄρα Κορίσκος αὐτός ἑαυτοῦ ἕτερος εἰμί . ἀλλά οὐ ἀνάγκη , εἰμί κατά ὁ λόγος ἕτερος τίς εἰμί καί κατά συμβεβηκός , ἤδη καί κατά ὁ ὑπόκειμαι ἕτερος εἰμί , ἐπεί καί ὁ κλῖμαξ εἷς καί ὁ αὐτός ὁ λόγος ἕτερος εἰμί καί ἕτερος · ἄλλος γάρ εἰμί αὐτός ὁ ἀνάβασις εἰμί καί ἄλλος ὁ κατάβασις . οὕτως οὖν καί ὁ νῦν καί αὐτός καί ἕτερος , ὁ λόγος μέν ἕτερος πρότερος τε λαμβάνω καί ὕστερος , ὁ ὑπόκειμαι οεʹ ὁ αὐτός . ὁ δέ φέρω ἀκολουθέω ὁ νῦν , ὥσπερ ὁ χρόνος ὁ κινέω . εἶπον ὅτι ἀκολουθέω ὕω μέν μέγεθος ὁ κίνησις , οὗτος δέ ὁ χρόνος , ὁμοίως δέ καί ὁ στιγμή ὁ φέρω εἶτα μεταξύ ὁ ὁ σοφιστής ἐμβάλλω λόγος , ἐπάγω ἐν οὗτος ὁ λείπω , ὅτι καί ὁ φέρω ἀκολουθέω ὁ νῦν · ὁ γάρ ὁ φέρω λαμβάνω ἐν πρότερος καί ὕστερος τις καί ἀριθμέω ὁ μετάβασις αὐτός , οὗτος ὁ νῦν ὁ ὑπόστασις ἔχω . ὅτι δέ ἀκολουθέω ὁ νῦν ὁ φέρω , δηλόω εἶπον ὁ γάρ φέρω γνωρίζω ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν κινέω . ὡς γάρ πᾶς ὁ χρόνος ὁ κινέω πᾶς παρακολουθέω καί συνεκτείνω , οὗτος καί ὁ νῦν ὁ φέρω · ἀνάλογος γάρ ὡς ὁ φέρω πρός ὁ κίνησις , οὗτος καί ὁ νῦν πρός ὁ χρόνος , ὥστε καί ἐναλλάξ ὡς ὁ κίνησις πρός ὁ χρόνος , οὗτος καί ὁ φέρω πρός ὁ νῦν . εἰμί οὖν ὁ φέρω εἷς καί ὁ αὐτός οτιποτος εἰμί , εἴτε στιγμή εἴτε λίθος εἴτε ὅστις , διαφέρω δέ κατά ὁ λόγος ὁ ἐν ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι , τοιοῦτος ἄν εἰμί πάντως καί ὁ νῦν . ἦς δέ ἀριθμητός ὁ πρότερος καί ὕστερος , ὁ νῦν εἰμί . εἶπον ἔρχομαι γάρ φέρω γνωρίζω ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν κινήσει,᾿᾿ προστίθημι ὅς δέ ἀριθμητός ὁ πρότερος καί ὕστερος , ὁ νῦν εἰμί , συνάγω καί διά οὗτος ὅτι ὁ φέρω ὁ νῦν ἀκολουθέω · εἰμί γάρ ὁ μέν φέρω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἕπω ὁ ἐν κινέω , ὁ δέ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν κινέω | ὁ νῦν εἰμί ( καθό γάρ ἀριθμητός εἰμί ὁ πρότερος ἄν ὁ ὕστερος ὁ ἐν κινέω , ὁ νῦν εἰμί ) , ὁ φέρω ἄνω ὁ νυν ἕπω . οἶδα καί ἐν οὗτος , ὅς μέν ποτός εἰμί νῦν εἰμί , ὁ αὐτός ὁ πρότερος γάρ ἢ ὕστερον εἰμί ὁ ἐν κινέω ) , ὁ δέ εἰμί ἵημι - ἀντίμοιρος · <ᾖ> ἀριθμητός γάρ ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὁ νῦν εἰμί . οὗτος λοιπός ὁ πρόκειμαι συνάγω , λέγω δή ὅτι ὁ νῦν ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ αὐτός εἰμί , ὁ δέ λόγος ἄλλος καί ἄλλος . ὁ γάρ ὥστε καί ἐν οὗτος ἀντί ὁ ἐν ὁ νῦν · ὥσπερ γάρ καί ὁ σημεῖον ὁ γεννητικός νητικὸν ὁ γραμμή εἷς καί ὁ αὐτός ὁ ὑπόκειμαι , καί ὁ φέρω ὁ γεννητικός ὁ κίνησις , οὗτος δέ καί ὁ νῦν ὁ ὁ χρόνος γεννητικός . ὅς μέν ποτός εἰμί νῦν εἰμί , τουτέστιν ὅστις κατά ὁ ὑπόκειμαι ὑπάρχω χέω τε καί εἰμί νῦν , εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός . εἶτα καί τίς εἰμί ἐπάγω · ὁ πρότερος γάρ , φημί , ἢ ὕστερος ὁ ἐν κινέω · αὐτός γάρ ὁ ἐν κινέω πρότερος καί ὕστερος κατά ὁ ὑπόκειμαι , ἐπεί καί ἐπί ὁ κίνησις ὁ φέρω . ὁ δέ εἰμί ἕτερος , · τουτέστι κατά ὁ λόγος · ὁ γάρ ἐν ὁ κινέω πρότερος καί ὕστερος , μή ὡς ἀριθμέω λαμβάνω μηδέ ὡς πρότερος καί ὕστερος , ὁ ὑπόκειμαι εἰμί ὁ νῦν , οὗτος δέ αὐτός ὅταν ὡς πρότερος καί ὕστερος λαμβάνω καί ὡς κατά διαφορά φορά ὁ κίνησις γίγνομαι , τότε δή ἄλλος καί ἄλλος εἰμί κατά ὁ λόγος · ἄλλος γάρ εἰμί αὐτός ὁ πρότερος εἰμί καί ἄλλος ὁ ὕστερος . καί γνώριμος δέ > οὗτος εἰμί · καί γάρ ὁ κίνησις διά ὁ κινέω καί ὁ φορά διά ὁ φέρω · ὅδε γάρ τίς ὁ φέρω , ὁ δέ κίνησις οὖον . ’Ev πᾶς ὁ ὁ νῦν πρός ὁ φέρω ὁμοιότης δείκνυμι βούλομαι καί οὗτος προστίθημι , καί ἄλλως καί κατά ἑαυτοῦ χρήσιμος ὁ περί ὁ χρόνος θεωρία . εὔλογος γάρ , φημί , καί ὁ χρόνος ὁ νῦν μάλα εἰμί γνώριμος · μόνος γάρ ὁ χρόνος ὁ νῦν ἐν ὑπάρχω εἰμί . καί γάρ ὁ κίνησις κατά ἑαυτοῦ ἄγνωστος εἰμί ὁ φέρω γνωρίζω , ὁ δέ φέρω ὁ νῦν ἕπω , καί ὅς ἔχω λόγος ὁ φέρω πρός ὁ κίνησις , οὗτος ὁ νῦν πρός ὁ χρόνος . εὔλογος ἄρα καί διά ὁ νῦν ὁ χρόνος γνωρίζω , ἐπεί καί διά ὁ κινέω ὁ κίνησις . ὅτι δέ ὁ φορά γνώριμος εἰμί διά ὁ φέρω , δείκνυμι εἶπον ὁ ἐσθίω γάρ τίς ὁ φέρω , ὁ δέ κίνησις οὖον · ὁ γάρ κινέω οὐσία τε εἰμί καί ὑφεστώς , ὁ δέ κίνησις οὐ ὑφίστημι , ἀλλά ἐν ὁ γίγνομαι ὁ εἰμί ἔχω · ὁ γάρ ὁ κινέω μετάβασις ὁ εἰμί εἰμί ὁ κινέω . καί ἄλλως εἰμί ὁ μέν κινέω οὐσία , ὁ δέ κίνησις ἐνέργεια , τρανής δέ ὁ ἐνέργεια ὁ οὐσία ἐν πολύς , εἰκότως ὁ κινέω ὁ κίνησις γνώριμος . εἶπον δέ καί γάρ ὁ κίνησις διά ὁ κινέω ἐπάγω καί ὁ φορά διά ὁ φέρω , ἤτοι ἐκ παράλληλος ὁ αὐτός λέγω , ἢ μᾶλλον ἐκ ὁ γενικός καί ἀσαφής ἐπί ὁ εἰδικός καί σαφής μεταβαίνω · εἰμί μέν γάρ καί ἐπί ἀλλοίωσις ὁ ἀλλοίωσις γνώριμος διά ὁ ἀλλοιόω , ὁμοίως δέ καί ἐπί αὔξησις καί μείωσις , ἐναργής δέ ἐπί ὁ φορός ὁ φέρω ὁ φορά γνωρίζω . εἰμί μέν οὖν ὡς ὁ αὐτός ὁ νῦν , εἰμί δέ ὡς οὖον ὁ αὐτός · καί γάρ καί ὁ φέρω . ὥσπερ συμπέρασμα εἰμί οὗτος ὁ εἴρω · ὅς γάρ δείκνυμι ἀνωτέρω , τέρας , οὗτος ὡς ἐν συμπέρασμα νῦν φημί . ὡς γάρ ὁ φέρω ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ αὐτός , ὁ ἔχω δέ καί ὁ λόγος διάφορος , οὗτος καί ὁ νῦν . Φανερός δέ καί ὅτι εἴτε χρόνος μή εἰμί , ὁ νῦν οὐ εἄν εἰμί , εἴτε ὁ νῦν μή εἰμί , χρόνος οὐ εἄν εἰμί . δείκνυμι ὅτι ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν ὁ κινέω , οὗτος δέ εἰμί ὁ νῦν ὁ γάρ ἐν ὁ κινέω πρότερος καί ὕστερος ὁ νῦν εἰμί ) , εὔλογος συνάγω ὅτι ἀδύνατος ὁ ἕτερος αὐτός Χωρὶς ὁ ἕτερος εἰμί . εἰμί γάρ ὡς ὁ φέρω ἔχω πρός ὁ φορά οὗτος καί ὁ νῦν πρός ὁ χρόνος , οὔτε δέ φέρω τίς εἰμί ἐνδέχομαι φορός μή εἰμί οὐδέ αὖος φορά εἰμί φέρω μή εἰμί , οὗτος δηλονότι καί ὁ χρόνος ἔχω ἀνάγκη καί ὁ νῦν , καί εἰμί ὁ ἕτερος τίθημι , εἰσάγω καί ὁ λοιπός , εἴτε ἀναιρέω ὁ εἷς , καί ὁ λοιπός συναναιρέω . ὡσαύτως γάρ ἔχω καί ὁ σημεῖον καί ὁ γραμμή · συνεισάγω γάρ καί συναναιρέω ἀλλήλων . ἅμα γάρ ὥσπερ ὁ φέρω καί ὁ φορός , οὗτος καί ὁ ἀριθμός ὁ φέρω καί ὁ ὁ φορός · χρόνος μέν γάρ ὁ ὁ φορός ἀριθμός , ὁ νῦν δέ ὡς ὁ φέρω , οἷος μονή ἀριθμός . ὁ μέν φέρω ἀριθμός ὁ νῦν φημί , ὁ δέ φορός ἀριθμός ὁ χρόνος . ὥσπερ οὖν ἅμα ἢ εἰμί ὁ οὐ εἰμί ὁ φέρω καί ὁ φορός , οὗτος δή καί ὁ ἀριθμός ὁ φέρω καί ὁ φορός , τουτέστι ὁ νῦν καί ὁ χρόνος , ἅμα ἢ εἰμί ἢ οὐ εἰμί . εἶπον δέ χρόνος μέν γάρ ὁ ὁ φορός ἀριθμός , δήω ἐπάγω τότος νῦν δέ ἀριθμός ὁ φέρω , εἶπον ὁ νῦν δέ ὡς ὁ φέρω , διό καί ἀσαφής ὁ λέξις ποιέω . πῶς δέ ὁ νῦν ἀριθμός εἰμί ὁ φέρω , ἐπάγω οἷος μονή ἀριθμός · ὡς γάρ ἐν ἀριθμός ὁ μονή πάλιν καί πάλιν λαμβάνω ὁ ἀριθμός ὁ ἀριθμέω ποιέω ἀδιαίρετος εἰμί αὐτός , οὕτως καί ὁ νῦν ἀδιαίρετος καί ὡς μονή εἰμί πάλιν καί πάλιν λαμβάνω ὁ χρόνος ποιέω . ὥσπερ οὖν ὁ χρόνος ἐκ ὁ νῦν γεννάω μετρέω ὁ κίνησις , οὗτος καί ὁ νῦν μετρέω ὁ κινέω , καί εἰμί ὁ χρόνος ἀριθμός ὁ κίνησις καί ὁ νῦν ὁ φέρω . πῶς δέ ὁ φορός ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί , εἶπον ἤδη · οὖον γάρ ὡς ἀριθμός αὐτός , ἀλλά ὡς ἐν ὁ ἀριθμέω αὐτός ὁ εἰμί ἔχω . ἀριθμέω δέ οὖον καθό φορός εἰμί , ἀλλά ὅς ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὁ ὕστερος · οὖον γάρ ὁ αὐτός ὁ κίνησις ἀριθμός χρόνος , ἀλλά ὁ ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὕστερος διάστημα μεταξύ . καί ὁ φέρω δέ ἀριθμός , ὁ νῦν , οὐ ὅς φέρω εἰμί , ἀλλά ὅς ἐν πρότερος καί ὕστερος τις λαμβάνω · ὁ γάρ λῆψις ὁ προ - τέρας καί ὕστερος κατά ὁ γίγνομαι , οὗτος εἰμί | ὁ νῦν . ὁ γάρ νῦν , κατά ὅς ἐν Κριός γίγνομαι ὁ ἥλιος , καί πάλιν ὁ νῦν , κατά ὅς γίγνομαι ἐν Ταῦρος , ἀριθμός εἄν εἰμί αὐτός ὁ ἥλιος , ὡς ἐν πρότερος τις καί ὕστερος γίγνομαι , ἔοικα ὁ ἐν ὁ ἀριθμός μόνος . ὥσπερ γάρ ὁ μόνος ὁ ἀριθμός ἀριθμέω , ἢ ἀπλόος ὁ ἀριθμητός ὅτι πρός εἄν εἰμί ὁ γάρ δέκα ἵππος ὁ μόνος καί ὁ δέκα λίθος · κατά μόνος γάρ ἐπισωρεύω , οὕτως ἀριθμέω ἕκαστος ) , οὗτος δέ καί ὁ φέρω ὁ νῦν αριθμουκης μέν , ὁ πρότερος αὐτός καί ὁ ὕστερος ἐν ὅς καί ἀεί γίγνομαι ἄλλοτε ἐν ἄλλος ἀριθμέω · οἷος ὁ ἥλιος γίγνομαι πρότερος Ταῦρος ἐν Κριός , ὕστερος δέ ὁ Κριός ἐν ὁ Ταῦρος , καί Διδύμων μέν πρότερος ἐν Ταῦρος , οὗτος δέ ὕστερος ἐν Δίδυμος , καί οὕτως ἐφεξῆς . καί συνεχής τε δή ὁ χρόνος ὁ νῦν , καί διαιρέω κατά ὁ νυν . ὅτι2 καί συνέχεια καί διαίρεσις αἴτιος ὁ νῦν ὁ χρόνος , ὥσπερ καί ὁ κινέω ὁ κινέω καί ὁ γραμμή ὁ σημεῖον . ἐνταῦθα γάρ ὁ αὐτός πάλιν ὁράω ἀναλογία , ἀλλά ὁ μέν σημεῖον δύναμις μέν λαμβάνω συνέχεια αἴτιος ὁ γραμμή συνεχής γάρ εἰμί ὅς ὁ μόριον πρός τις κοινός ὅρος συνάπτω ) , δύναμις δέ λαμβάνω εἷς εἰμί , εἰμί μέντοι ἐνέργεια λαμβάνω , διαίρεσις τε ὁ γραμμή αἴτιος γίγνομαι καί οὐκέτι εἷς εἰμί ἀλλά δύο , ἑκάτερος εἷς τίς ὁ διαιρέω μόριον περατόω . εἷς μέν γάρ εἰμί ὁ ἑαυτοῦ φύσις , κατά ὅς γίγνομαι ὁ διαίρεσις · δεῖ γάρ ὁ διαιρέω κατά ὅς διαιρέω εἷς εἰμί καί ἀδιάστατος . διά οὗτος ὁ μέν τριχῆ διαστατός ἐπιφάνεια διαιρέω ἀδιάστατος εἰμί κατά βάθος κατά ὅς καί ὁ διαίρεσις γίγνομαι , ὁ δέ ἐπιφάνεια γραμμή διαιρέω κατά πλάτος εἰμί ἀδιάστατος πλάτος γάρ ὁ διαίρεσις ) , ὁ δέ γραμμή σημεῖον κατά πᾶς εἰμί ἀδιάστατος . ἀλλά ἐπειδάν ἐνέργεια λαμβάνω ἐν ὁ γραμμή ὁ σημεῖον καί διαιρέω αὐτός , τότε δύο γεννάω σημεῖον ὁ δύο μόριον ὁ πρός ὁ διαίρεσις πέρας . ὁμοίως δέ καί ὁ κινέω καί συνέχεια αἴτιος ὁ κινέω καί διαίρεσις · ὁ γάρ συνεχῶς καί ἀδιακόπως κινέω ὁ κινέω ὁ συνεχής ἔχω ὁ κίνησις , εἰμί μέντοι ὁ φέρω στάσις μεταξύ διαλαμβάνω , τότε καί διαίρεσις αἴτιος γίγνομαι ὁ κινέω . ἀλλά ἐν μέν ὁ ἐν γένεσις καί φθορά καί ἐνέργεια ἵστημι ὁ κινέω δυνατός οἷος ὁ βαδίζω ἀπό Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι δυνατός ἵστημι μεταξύ , οὗτος ὁ λοιπός διανύω , καί οὗτος ὁ κινέω ὁ ἵστημι τέμνω ὁ ἀπό Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι κίνησις ) , ἐπί δέ ὁ οὐράνιος συνέχεια μόνος αἴτιος ὁ κινέω ὁ κινέω , διαίρεσις δέ ἐνέργεια μέν οὐδέποτε , μόνος δέ ὁ ἐπίνοια . ὁμοίως δέ ὁ νῦν καί συνέχεια ὁ χρόνος αἴτιος καί διαίρεσις , ἀλλά μόνος μέν συνέχεια ἀεί , διαίρεσις δέ μόνος κατά ἐπίνοια · εἰμί γάρ ὁ πρῶτος κίνησις , ὅς μέτρον πρῶτος ὁ χρόνος , ἵστημι οὐ οἷος τε οὐδέ ἠρεμία διαλαμβάνω , δῆλος ὡς οὐδέ ὁ χρόνος τέμνω ποτός ἐνέργεια οἷος τε , ἀλλά μόνος ὁ ἐπίνοια ὁ νῦν διαίρεσις φημί ὁ χρόνος αἴτιος · οὗτος γάρ ὁ τε ἡμέρα εἰς ὥρα διαιρέω ὁ τε μείς εἰς ἡμέρα καί ὁ ἐνιαυτός εἰς μείς . ὅτι γάρ οὐ οἷος τε ὁ χρόνος ἐνέργεια διαιρέω , δῆλος καί ἐντεῦθεν · ἀνάγκη γάρ καί ὁ κίνησις πολύς πρότερος ἵστημι , δείκνυμι δέ ὅτι πᾶς δύο κινέω ἐφεξῆς στάσις ἀεί πάντως διαλαμβάνω καί ἠρεμία , καί οὐ οἷος τε εἰμί δύο κινέω διαιρέω κατά ὁ συνεχής ἐφεξῆς εἰμί . εἰμί δέ οὗτος , καί ὁ δύο χρόνος ἄρα ὁ μετρητικός ὁ δύο κις - νῆσις εἰμί τίς μεταξύ ὅς μή εἰμί χρόνος · ἀλλά πᾶς ὁ δύο νῦν μεταξύ χρόνος εἰμί · εἰμί ἄρα τις χρόνος ὅτε οὐ εἰμί χρόνος , ὅσπερ ἄτοπος . οὐ ἄρα οἷος τε ποτός ἐνέργεια διαιρέω ὁ χρόνος , μόνος δέ ὁ ἐπίνοια , ὥσπερ εἶπον , διαιρέω ὁ νῦν . ἀκολουθέω γάρ οὗτος ὁ φορός καί ὁ φέρω . ῞Ωσπερ ὁ χρόνος καί ὁ νῦν ἕπω ὁ καί συνεχής εἰμί ὁ χρόνος ὁ νῦν καί διαιρέω κατά ὁ νῦν . οὗτος ὁ αὐτός οὗτος ἕπω καί ὁ φορός καί ὁ φέρω , ὁ καί συνεχής εἰμί ὁ κίνησις διά ὁ φέρω καί διαιρέω αὐτός κατά ὁ αὐτός . ὁμοίως δέ καί ὁ στιγμή καί ὁ γραμμή ὁ αὐτός ἕπω , ὡς φθάνω εἶπον . καί γάρ ὁ κίνησις καί ὁ φορά εἷς ὁ φέρω , ὅτι εἷς , καί οὐ ὅς ποτός εἰμί καί γάρ ἄν διαλείπω ) , ἀλλά ὁ λόγος . εἶπον ὅτι ὁ κίνησις καί ὁ φορά εἷς ὁ φέρω , πῶς εἰμί εἷς διά ὁ φέρω ἐπάγω · ὅτι ὅς , φημί , ὁ φέρω , καί οὐ ὅς ποτός εἰμί καί γάρ ἄν διαλείπω ) , ἀλλά ὁ λόγος , τουτέστιν ἐάν ὁ κινέω εἷς εἰμί , ἐάν δέ μή μόνος ὁ ὑπόκειμαι ὁ γάρ ὅς ποτός εἰμί οὗτος εἰμί δηλωτικός ) , ἀλλά καί ὁ λόγος , τότε καί ὅς κίνησις εἷς . ἐπεί αὐτός γε κατά ἑαυτοῦ ὁ κινέω εἷς μέν εἰμί δύναμαι καί διαλείπω κινέω - μένω , οὗτος δέ εἷς μέν εἰμί ὁ φέρω , οὐκέτι δέ ὁ κίνησις εἷς καί συνεχής , ἀλλά δύο διαιρέω · ἐάν δέ καί ὁ λόγος εἷς λαμβάνω , τουτέστιν ὡς κινέω εἰμί γάρ διαλείπω , οὐκέτι εἷς εἰμί ὁ λόγος , ἀλλά δύο · ἄλλος γάρ εἰμί αὐτός ὁ ὡς κινέω εἰμί , καί ἄλλος ὁ ὡς ἠρεμέω ) , ἐάν οὖν καί ὁ λόγος εἷς λαμβάνω . τότε καί ὁ κίνησις εἷς καί συνεχής , καί οὗτος αὐτός διά ὁ φέρω ὑπάρχω . οὗτος δέ καί ὁ σημεῖον εἷς ποιέω ὁ γραμμή , καί ὁ νῦν εἷς ὁ χρόνος , ἐάν εἰμί ὁ σημεῖον εἷς καί ὁ νῦν καί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ λόγος · ἐάν γάρ δύο λόγος ἀναδέχομαι ὁ σός - μείων , καί εἰμί ὁ μέν πέρας ὁ δέ ἀρχή , τότε καί ὁ γραμμή δύο , καί οὖον συνέχεια μἀλλά διαίρεσις αἴτιος ὁ σημεῖον , ἐάν δέ καί ὁ λόγος εἷς εἰμί , τουτέστιν ὡς πέρας μόνος κοινός ἀμφότερος ὁ μόριον λαμβάνω , τότε καί ὁ γραμμή εἷς καί συνεχής , καί οὗτος αἴτιος | ὁ σημεῖον . ὁ αὐτός καί ἐπί ὁ χρόνος καί ὁ νῦν . καί ὁρίζω δή ὁ πρότερος καί ὕστερος κίνησις οὗτος . εἶπον ὅτι “ ὁ κίνησις καί ὁ φορά εἷς ὁ φέρω ” , καί δείκνυμι πῶς εἷς , ὅτι ὅταν ὁ φέρω καί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ λόγος εἷς λαμβάνω - ὁ , νῦν λέγω πῶς καί διαίρεσις εἰμί ὁ κινέω αἴτιος . ὅταν γάρ ἵστημι ὁ φέρω , εἶτα πάλιν ἄρχω κινέω , πέρας μέν λαμβάνω ὁ πρότερος κίνησις , ἀρχή δέ ὁ δύο , καί δύο ὁ κινέω καί οὖον εἷς · οὗτος οὖν καί διαίρεσις αἴτιος ὁ φέρω . 220a9 ἀκολουθέω δέ καί οὗτος πως ὁ στιγμή . εἶπον ἤδη πῶς καί ὁ στιγμή καί συνέχεια καί διαίρεσις εἰμί ὁ γραμμή αἰτία . ὁ δέ πως προστίθημι , διότι ἐπί μέν ὁ μέγεθος καί ἐνέργεια διαιρέω ὁ σημεῖον ὁ γραμμή , ὁ μέντοι νῦν οὐδέποτε ἐνέργεια διαιρέω ὁ χρόνος , ὥσπερ εἶπον , οὐδέ ἐπί ὁ οὐράνιος ὁ φέρω ὁ κίνησις , ἀλλά μόνος κατά ἐπίνοια , ὡς ἤδη εἶπον . καί οὗτος μέν οὖν διαφέρω ἄν ἀλλήλων , καί δύναμαι εἄν καί διά οὗτος ὁ πως προστίθημι , αὐτός μέντοι ὁ Ἀριστοτέλης εξμγουμην διά τίς προστίθημι ὁ πως , τάσσω καί γάρ ὁ στιγμή καί συγχέω ὁ μῆκος καί διος - ζέω · εἰμί γάρ ὁ μέν ἀρχή , ὁ δέ τελευτή · ἀλλά ὅταν μέν οὕτως λαμβάνω τις ὡς δύο · χράω ὁ εἷς , ἀνάγκη ἵστημι - ἕπομαι , εἰμί εἰμί ἀρχή καί τελευτή ὁ αὐτός στιγμή · ὁ δέ νῦν διά ὁ κινέω ὁ φέρω ἀεί ἕτερος . ἐπί μέν γάρ ὁ στιγμή καί ὁ μέγεθος ὁ αὐτός στιγμή δίς λαμβάνω καί ἀριθμέω , ὡς ἀρχή καί πέρας , καί ὑπομένω οὗτος γάρ δίς λαμβάνω ) , ὁ μέν τέλος γία - νω ὁ δέ ἀρχή , καί οὕτως ἀριθμέω ὁ μέγεθος καί διορίζω , ὁ δέ νῦν οὐ οὕτως · οὖον γάρ ὑπομένω ὁ πρότερος νῦν ὁ ὕστερος , ἀλλά ὁ ἕπω - ἕπομαι ὁ φέρω , ὁ δέ φέρω ὁ ἄλλοτε κατά ἄλλος γίγνομαι οὐ οἷος τε ὑπομένω · ὥστε δίς λαμβάνω ὁ αὐτός ἀδύνατος . οὐδέ ἄρα ὁ νῦν ὑπομένω καί δίς λαμβάνω ἅμα , ὥσπερ ὁ σημεῖον , λόγος μέντοι δύο ἀναδέχομαι εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός οὐδείς κωλύω · ὁ γάρ νῦν ὁ διορίζω ὁ ἡμέρα ἀπό ὁ νύξ ὁ μέν εἰμί πέρας ὁ δέ ἀρχή , ὅταν , ὡς εἶπον , ὡς διαιρέω ὁ χρόνος οὗτος λαμβάνω ὁ ἐπίνοια , οὖον ὁ ἐνέργεια . ῞Ωστε ὁ χρόνος ἀριθμός οὐ ὡς ὁ αὐτός στιγμή , ὅτι ἀρχή καί τελευτή , ἀλλά ὡς ὁ ἔσχατος ὁ αὐτός καί οὐ ὡς ὁ μέρος ] μᾶλλον . ’Ex ὁ εἴρω , φημί , συνάγω ὅτι ὅταν ὁ χρόνος ἀριθμός λέγω ( λέγω δέ ἀριθμός ὁ ἀριθμέω ὁ πρότερος αὐτός καί ὕστερος , οὗτος δέ εἰμί ὁ νῦν ) , οὐ οὕτως οὖν ἀριθμός αὐτός φημί , ἤτοι ὁ ἐν αὐτός νῦν , ὥσπερ ὁ στιγμή ἀριθμός λέγω , ὅταν ὁ αὐτός δίς λαμβάνω , οὗτος δέ εἰμί ὁ τε ὁ πέρας ἔχω λόγος καί ὁ ὁ ἀρχή · ὁ μέν γάρ σημεῖον , ἅτε δή θέσις ἔχω καί ὑπομένω καί ἐν πράγ - μάτι θέσις ἔχω καί ὑπομένω ὑφίστημι , δυνατός δίς λαμβάνω οὐ ἐκ . φεύγω γάρ ὁ λῆψις ) , ὁ δέ νῦν οὐ οἷος τε δίς λαμβάνω καί ὡς ἀρχή καί ὡς πέρας . ὁ γάρ ὁ χρόνος , ἐν ὅς ὑφίστημι ἐν ὁ γίγνομαι καί ἐν ῥύσις ὁ εἰμί ἔχω , οὐ οἷος τε δίς ὁ αὐτός λαμβάνω νῦν , καί ὡς ἀρχή καί ὡς πέρας · ἵστημι γάρ οὗτος ὁ χρόνος . εἰμί γάρ ὁ μέν εἰμί πέρας ὁ δέ ἀρχή , διαιρέω ὁ χρόνος , καί δύο ὁ χρόνος καί ὁ κινέω , δείκνυμι δέ ὅτι δύο κινέω συνεχής εἰμί ἀδύνατος , ἀλλά πάντως ἠρεμία διαλαμβάνω . εἰμί οὖν οὗτος ἐπί ὁ χρόνος γίγνομαι ἀδύνατος , καί ὁ νῦν ἄρα ὁ αὐτός δίς λαμβάνω ἀδύνατος . οὗτος μέν οὖν ἀδύνατος ἀριθμός εἰμί ὁ νῦν ἢ ὁ οὗτος ὁρίζω χρόνος , ὡς μέν - ὅς ὁ ἔσχατος ὁ περαίνω γραμμή δυνατός · ὁ γάρ ἔσχατος ὁ τέρας , ὅστις ἀριθμός μέν ἔχω · δύο γάρ εἰμί ὁ ἔσχατος ὁ περαίνω , οὐ οὗτος δέ δύο ὡς ὁ αὐτός σημεῖον δίς λαμβάνω , καί ὡς ἀρχή λέγω καί ὡς πέρας , ἀλλά ὡς ἕκαστος εἷς λόγος ὁ ὁ πέρας ἀναδέχομαι . οὕτως οὖν καί ὁ νῦν ἀριθμός εἰμί , οὐ ὡς ὁ αὐτός δίς Λαμ - βάνω , ἀλλά ὡς ἄλλος καί ἄλλος καί ἐν ἄλλος καί ἄλλος μόριον ὁ χρόνος καί γάρ ὁ ὁ γραμμή οὗτος δύο , ὡς ἐν ἄλλος καί ἄλλος ὁ γραμμή ) , ἄλλος δέ καί ἄλλος οὖον ὁ ὑπόκειμαι ( οὗτος γάρ αὐτός εἰμί δείκνυμι ) , ἀλλά ὁ ὁ αὐτός ἐν ἄλλος καί ἄλλος λαμβάνω , καί ὡς πρό - τέρος καί ὕστερος , ὥσπερ καί Κορίσκος ἄλλος ὁ ἐν ἀγοράζω καί ἄλλος ὁ ἐν Λύκειον , ὁ δέ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός . καί οὐ ὡς ὁ μέρος , διά τε ὁ εἴρω ὁ γάρ μέσος στιγμή ὡς δύο χράω , ὥστε ἠρεμέω συμβαίνω ) , καί ἔτι φανερός ὅτι οὐδέ μόριον ὁ χρόνος ὁ κίνησις . δείκνυμι ὅτι οὐ οἷος τε οὕτως ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , τουτέστι ὁ νῦν κατά ὁ ἀριθμέω ὁ χρόνος , ὥσπερ καί ὁ αὐτός στιγμή δίς λαμβάνω - μένω καί ὡς πέρας καί ὡς ἀρχή , ἀλλά ὅτι ὡς ὁ πέρας ὁ Πεπέρα - σμένη , δείκνυμι ὅτι οὐδέ οὕτως ἀριθμός ὥσπερ ὁ μόριον ὁ γραμμή , οἷος ὡς εἰμί τις διαιρέω ὁ γραμμή ἢ ἐνέργεια ἢ ἐπίνοια λέγω ἀριθμός αὐτός εἰμί , καθό δύο ἔχω μόριον . οὐδέ οὕτως οὖν οἷος τε ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί λέγω , ὁ ὁ νῦν κατά ὁ ἀριθμέω μόριον αὐτός εἰμί · ἀδύνατος γάρ ὁ νῦν μόριον εἰμί ὁ χρόνος , φημί , πρῶτος μέν διά ὁ ἤδη εἴρω εἰμί γάρ μόριον εἰμί ὁ χρόνος ὁ πρότερος νῦν καί ὁ ὕω ἀντίμοιρος , ἐπεί οὗτος διαιρέω ἀλλήλων , ὁ ἐν ὁ ἀνατολή νῦν τυγχάνω καί ὁ ἐν ὁ δύο , εἰμί τίς μεταξύ ὁ διαιρέω · οὗτος οὖν πάλιν ὡς δύο χράω , ὥσπερ καί ὁ στιγμή , κατά ὅς ὁ ὁ γραμμή διαίρεσις | γίγνομαι , ὡς δύο χράω , ὡς ὁ μέν ὁ μόριον ὁ γραμμή πέρας εἰμί ὁ δέ ἀρχή εἰμί , ἢ ἁπλόος ὡς δύο γραμμή περατουω , ἑκα - ἵστημι δέ ὁ πέρας ἴδιος ὁ λόγος · συμβαίνω οὖν πάλιν διαιρέω ὁ χρόνος ἐνέργεια ) , διά τε οὖν οὗτος , φημί , ἀδύνατος ὁ νῦν μόριον ὁ χρόνος εἰμί , καί ὅτι οὐ οἷος τε ὁ νῦν μόριον αὐτός εἰμί , ὥσπερ οὐδέ ὁ σημεῖον ὁ γραμμή · ἀδύνατος γάρ ὁ μέρος ὁ μέρος εἰμί μέρος . ὁ γάρ ὁ γραμμή μέρος γραμμή · οὕτως οὖν καί ὁ ὁ χρόνος μέρος χρόνος . δήω δέ εἶπον καί ἔτι φανερός ὅτι οὐδέ μόριον ὁ χρόνος ὁ νυνί , φημί οὐδέ μόριον ὁ χρόνος ὁ κίνησις , χρόνος λέγω ὁ νῦν . ὁ νῦν οὖν οὔτε ὁ κίνησις , ὅς ἀριθμός ὁ χρόνος , οὔτε αὐτός μέρος ὁ χρόνος εἰμί δύναμαι διά ὁ εἴρω , ἀλλά οὐδέ αὐτός ὁ χρόνος μέρος εἰμί δύναμαι ὁ κίνησις , ἐπεί οὐδέ ὁ Δεκὰς αὐτός ὁ ὁ δέκα ἵππος ἀριθμέω μέρος εἄν εἰμί ὁ δέκα ἵππος , οὐδέ ὁ μέδιμνος , λέγω δέ αὐτός ὁ μέτρον , μέρος εἰμί ὁ μετρέω ὑπό αὐτός σῖτος . δυνατός δέ καί κίνησις ἀκούω μή ὁ ὁ οὐρανός κίνησις , ἢ ἁπλόος ὁ μέγεθος ὅς λέγα μέτρον εἰμί ὁ χρόνος , ἀλλά αὐτός ὁ ὁ νῦν ῥύσις , ἐκ ὅς ὁ χρόνος . καί ἐπεί ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί λέγω , ὁ δέ ἀριθμός ὁ χρόνος κατά ὁ νῦν , ἀντί μέν ὁ νῦν ὁ χρόνος εἶπον , ἀντί δέ ὁ χρόνος ὁ ὁ νυν κίνησις . ἦς μέν οὖν πέρας ὁ νῦν , οὖον χρόνος ἀλλά συμβαίνω - ἄν , ὅς δέ ἀριθμέω · ὁ μέν γάρ πέρας ἐκεῖνος μόνος εἰμί ὅς εἰμί πέρας , ὁ δέ ἀριθμός ὅδε ὁ ἵππος , ὁ δεκάς , καί ἄλλοθι . ὁ νῦν καί πέρας εἰμί τις καί νῦν . ὅς μέν οὖν πέρας εἰμί , φημί , οὐ εἰμί χρόνος , ἀλλά συμβαίνω ὁ χρόνος , ὥσπερ καί ὁ σημεῖον ὁ γραμμή ὁ γάρ πέρας συμβαίνω ἐκεῖνος , ὅς εἰμί πέρας ) , ὡς πέρας δέ λαμβάνω οὐδέ νῦν εἰμί , ἀλλά ὁ ὑπόκειμαι ὁ νῦν ὁ γάρ νῦν οὐ ἐν ὁ πέρας εἰμί χρόνος εἰμί , ἀλλά ἐν ὁ ἀριθμέω κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος · διόπερ δύναμαι ὁ ἀλλά συμβαίνω οὗτος νοέω - ἕπομαι ἀλλά συμβαίνω οὗτος ὁ ὡς πέρας λαμβάνω ὁ νυνί ) , καθό δέ ἀριθμέω πάλιν καί πάλιν λαμβάνω καί ὡς πρότερος καί ὕστερος , κατά οὗτος χρόνος εἰμί · ὁ γάρ μεταξύ ὁ πολλάκις λαμβάνω νῦν χρόνος εἰμί . ὅτι δέ ὅταν ὡς πέρας λαμβάνω ὁ νῦν , οὐ εἰμί χρόνος , δείκνυμι οὕτως . ὁ πέρας ἐν ἐκεῖνος μόνος εἰμί ὅς εἰμί πέρα , καί αὐτός μόνος οὐ ἕτερος , ὁ δέ χρόνος κοινός πᾶς εἷς καί ὁ αὐτός καί πανταχοῦ ὁ αὐτός , οὐ ἄρα ὁ νῦν ὅς πέρας εἰμί χρόνος εἰμί · ἐν πᾶς γάρ κινέω ὁ χρόνος , ἐπεί καί πᾶς κίνησις μετρητικός . ὥσπερ γάρ καί ὁ ἀριθμός ἐν πᾶς ὁ αὐτός , οὖον μόνος ἐν ὁ ὁμογενής , ἀλλά καί ἐν ὁ ἑτερογενής εἷς γάρ καί ὁ αὐτός Δεκὰς ἐν ὁ δέκα ἵππος καί δέκα ὄνος καί δέκα ξύλον καί ὅσος ἄλλος εἄν ἄγω δεκάς , καί ὅς μέν δέκα , οὖον ὁ αὐτός , ὅς μέντοι δεκάς , εἷς ἐπί πᾶς ) , οὗτος δέ καί ὁ νῦν ὡς μέν ἀριθμός λαμβάνω χρόνος τε εἰμί καί εἷς καί ὁ αὐτός πανταχοῦ , κατά δέ ὁ ὑπόκειμαι κίνησις εἰμί πέρας . διό εἰμί ὡς πέρας λαμβάνω , οὖον ὁ αὐτός πανταχοῦ · ἄλλος γάρ κίνησις ἄλλος πέρας . ἔοικα δέ καί διά οὗτος ἐνδείκνυμι , ὅτι οὖον τις ἀφορίζω κίνησις ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , ἀλλά πᾶς ἁπλόος κίνησις ὅς κίνησις εἰμί , ἄν εἶδος διαφέρω · ὁμοίως γάρ εἰμί ἀριθμητής . ὁ γοῦν κατά αὐτός γίγνομαι κίνησις καί ἅμα ὁ τε ἀρχή ἔχω καί ὁ πέρας , ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὁ ὕστερος , ὅς μέν πέρας εἰμί , οὖον ὁ αὐτός ἐν πᾶς ἄλλος γάρ πέρας αὔξησις καί ἄλλος ἀλλοίωσις καί ἄλλος φορός ) , ὅς δέ ἀριθμέω - ὁ εἰμί ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὁ ὕστερος , εἷς καί ὁ αὐτός ἐν πᾶς , ὅς μεταξύ εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος ὁ πᾶς μετρητικός . διά οὗτος γάρ καί πολύς ἅμα κινέω καί ὁ ἕκαστος κίνησις μετρέω χρόνος , ὅμως χρόνος πολύς οὐ εἰμί ὁ μή εἰμί καί ὁ χρόνος ἀριθμητικός ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν κινέω καθό φορός εἰμί ἢ καθό ἀλλοίωσις ἢ καθό αὔξησις ἢ φθίσις , ἀλλά ἁπλόος ὅς κίνησις εἰμί · οὐδέ γάρ , ὅσπερ εἶπον , ὡς πέρας αὐτός σκοπέω , ἀλλά ὅς ἁπλόος κίνησις εἰμί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὁ δέ ἅμα γίγνομαι κίνησις εἷς καί αὐτός ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὥσπερ καί ὁ πολύς δεκάς , κἀν ἑτερογενής εἰμί ὁ ὑπόκειμαι κἀν ἀλλήλων πολύς διΐστημι , εἷς καί ὁ αὐτός Δεκὰς μετρητικός . ζητέω δέ ἐν οὗτος ὁ Ἀλέξανδρος , τίς εἰμί ὁ ὅς δέ ἀριθμέω γάρ εἶμαι , φημί , ὅς χρόνος ὡς ἀριθμός , ἀλλά ὡς ἀριθμέω ) , καί φημί ὅτι ἄτος ὁ γραφή ἁμαρτάνω ἀντί ὁ ἀριθμέω ἀριθμέω ἔχω , ἤ , φημί , ἀριθμέω μέν ὁ νῦν ἐν ὁ κινέω , ἀριθμέω δέ αὐτός ὁ χρόνος · κατά γάρ ὁ νῦν ὁ ὁ χρόνος γίγνομαι διαίρεσις καί γάρ διά ὁ ἑξῆς ἔοικα ὡς ἀριθμός ὁ ἀριθμέω ὁ νῦν λαμβάνω . ὁ γάρ ἀριθμός , φημί , ὅδε ὁ ἵππος , ὁ δεκάς , καί ἄλλοθι · ὁ γάρ ὡς ἀριθμός ἀριθμός , οὗτος καί ἄλλοθι ποῦ εἰμί δύναμαι , οὖον μήv ὁ ὡς ἀριθμέω . ἐπεί οὖν ὁ εἰμί ὁ χρόνος εἰμί ἐν ὁ ἀριθμέω ὁ κίνησις , ἀριθμέω δέ ὁ κίνησις κατά ὁ πρότερος ἐν αὐτός καί ὕστερος , ὅσπερ πρότερος καί ὕστερος , ὅταν ὡς πρότερος καί ὕστερος λαμβάνω καί μή ὡς πέρας ἀπλόος τοιόσδε κίνησις , συμβαίνω εἰμί νῦν , δῆλος ὅτι κατά ὁ νῦν ἀριθμέω ὁ κίνησις . ἐπεί οὖν οὖον ὁ νῦν ὁ χρόνος , ἀλλά ὁ ὑπό ὁ νῦν ὁρίζω καί περιέχω , καί κατά οὗτος , ὡς ἤδη εἴρω , ὁ ὁ χρόνος διαίρεσις , εἰμί εἄν καί ὡς ἀριθμέω ὁ χρόνος . ὥστε ἀριθμέω μέν ὡς ἐν κινέω θεωρέω , ἀριθμέω δέ ὁ χρόνος . ὅτι2 μέν τοίνυν ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί κίνησις κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος , καί συνεχής συνεχής γάρ ) , φανερός . συμπεραίνω ὁ εἴρω διά πολύς , ἅμα ὁρίζω ὁ χρόνος ἐκ ὁ ἀποδείκνυμι . καλῶς προστίθημι ὁ κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος , ἵνα μή τις ὑπολαμβάνω οὕτως εἰμί ἀριθμός κίνησις ὁ χρόνος , ὡς ἐν ὁ ἐκεῖνος ἀριθμέω ὁ εἰμί ἔχω · οὖον γάρ αὐτός ὁ κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος , ἀλλά ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν ὁ κινέω . εἰμί γάρ ὡς κίνησις ἁπλόος ἀριθμός λαμβάνω , οὖον πάντως ὁ πρότερος καί ὕστερος ἀριθμέω , ὡς ὅταν εἶπον ὁ Ε΄ ἀριθμός ὁ Ε΄ κίνησις εἰμί μετρητικόν , | ὥσπερ καί ὁ Ε΄ ἵππος ἢ ἄνθρωπος , ὁ δέ τοιοῦτος ἀριθμός t ἐμός κίνησις μέν ἀριθμός , οὖον μέντοι χρόνος , ἐπεί μή ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν ὁ κίνησις ἀριθμός , ἀλλά αὐτός ὁ κίνησις . προστι - τίθημι δέ ὅτι καί συνεχής · συνεχής γάρ ὁ κίνησις ἀριθμός , καί οὖον διορίζω . ὁ γάρ ἀριθμέω ὁ κίνησις κατά ὁ πρότερος καί ὕστερος εἰμί συνεχής συνεχής ὁ ὁ χρόνος οὐσία ὑφίστημι , συμπαρεκτείνω ὁ συνέχεια ὁ κίνησις · ὁ γάρ ὁ κίνησις μή διαλείπω , οὐδέ ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν αὐτός διαλείπω , οὗτος δέ μή διαλείπω , οὐδέ ὁ χρόνος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ χρόνος , ἀριθμός ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν κις - νέος . συνεχής ἄρα καί ὁ χρόνος . μικρός δέ ἀριθμός ἀπλόος μέν εἰμί , ὁ δυάς , τις δέ ἀριθμός εἰμί μέν ὡς εἰμί , εἰμί δέ ὡς οὐ εἰμί . εἶπον ὅτι ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί κίνησις , εἶπον δέ καί ὅτι ΑΚΟ - λούω ὁ μέν μέγεθος ὁ κίνησις , οὗτος δέ ὁ χρόνος , ὥστε συνεχής εἰμί ὁ μέγεθος ἀνάγκη καί ὁ κίνησις συνεχής εἰμί , καί διά οὗτος ὁ χρόνος , ἐπεί πρός οὗτος ἀπορέω ἄν τις πῶς οἷος τε ὁ χρόνος καί συνεχής εἰμί καί ἀριθμός ἐναντίος γάρ οὗτος ἀλλήλων . ὁ μέν γάρ χρόνος ὁ χρόνος ἀριθμός , ὁ δέ συνεχής οὐ ἀριθμός , ὁ χρόνος ἄρα οὖον συνεχής . δύο οὖν ἀνάγκη ἕτερος , ἢ μή συνεχής εἰμί ὁ χρόνος , ἢ μή ἀριθμός · ἀλλά μήv συνεχής ἀνάγκη εἰμί ὁ χρόνος · οὐ ἄρα ἀριθμός ὁ χρόνος ) , οὗτος οὖν ὁ ἀπορία ἐπιλύω ἐν οὗτος . διττός γάρ εἰμί ὁ ἀριθμός , ὁ μέν ὅς ἀριθμέω , ὅς εἰμί ὁ ἐν τῆ Ψυχή , ὁ δέ αὐτός ὁ ἀριθμέω , ὁ μέν ἀριθμός ἀριθμός οὐδαμῶς εἰμί συνεχής ( ἐν ὁ Ψυχή γάρ ὁ ἡμέτερος ὁ εἰμί ἔχω · εἰμί τοίνυν μή εἰμί μέγεθος ὁ ψυχή , δῆλος ὅτι οὐδέ ἄν συνεχής εἰμί · πᾶς γάρ μέγεθος συνεχής · ὥστε οὐδέ ὁ ἀριθμός ὁ ἐν αὐτός συνεχής ) , ὁ μέντοι ἀριθμέω ἀριθμός , ὅσπερ καί εἰμί ὁ χρόνος , πῇ μέν συνεχής εἰμί πῇ δέ ἀριθμός · ὅς μέν γάρ ἔχω ὁ πρό · τέρος καί ὁ ὕστερος , οὗτος ἀριθμός εἰμί , ὅς δέ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί συνίημι - χέω , οὗτος καί αὐτός εἰμί συνεχής . ὥσπερ , φημί , γραμμή μέν μικρός ἀριθμός ὁ δυάς , καί ὅς μέν μετέχω ὁ δύο γραμμή ἀριθμός , οὗτος καί ἀριθμέω καί ὁ μικρός ἐν ἀριθμός ἔχω ὁ δυάς , ὅς δέ γραμμή εἰμί , οὐκέτι ὁ μικρός ἔχω ἐπί ἤπειρος γάρ διαιρετός πᾶς γραμμή ) , οὗτος δή καί ἐπί ὁ χρόνος , ὅς μέν ἀριθμέω ἡμέρα καί νύξ καί ὁ λοιπός ὁ χρόνος τμῆμα , οὗτος ἀριθμός εἰμί , ὅς δέ ὁ ἀριθμός οὗτος ἐν κινέω ὁ εἰμί ἔχω , συνεχής εἰμί ὁ κίνησις καί αὐτός ἀνάγκη εἰμί συνεχής . οὐδείς οὖν ἀδύνατος ὁ αὐτός καί συνεχής εἰμί καί ἀριθμός . ἔχω δέ ὁ μέν ἀριθμός ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος , ὁ δέ συνεχής γραμμή μέν ὁ μακρός καί ὁ βραχύς , ἐπιφαίνω - νέος δέ ὁ πλατύς καί ὁ στενός , ὁ μέν ἐν τῆ Ψυχή ἀριθμός μή εἰμί συνίημι - χέω μόνος ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος ἔχω , οὐκέτι δέ ὁ μακρός καί ὁ βραχύς , ὁ δέ ἀριθμέω ἀριθμός ὡς μέν ἀριθμός ἔχω ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος πολύς γάρ ἡμέρα φημί καί πολύς χρόνος ) , ὡς δέ συνεχής εἰμί ἔχω πάλιν ὁ μακρός καί ὁ βραχύς · ἐν βραχύς γάρ χρόνος φημί καί ἐν μακρός . οὐ εἰμί δέ , φημί , ἐν ὁ χρόνος ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς · ἐν μέν γάρ κινέω ἁπλόος εἰμί ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς · εἰμί γάρ ὁ κίνησις ὁ · μέν τις ταχύς ὁ δέ βραδύς , ἀλλά ἐπεί ὁμαλός κίνησις ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , εἰκότως οὐ ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς . μετά οὗτος φημί ὅτι ὁ μέν ἐνίστημι εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , ὁ μέντοι παρέρχομαι ἕτερος εἰμί ὁ μέλλω . ἐνίστημι δέ ὁ πλατικός λέγω , οἷος * * * ὁ μέν γάρ ἡμέρα ὁ πάρειμι εἷς καί ὁ αὐτός , ὁ μέντοι πῃ - ῥέω ἕτερος εἰμί παρά ὁ μέλλω · καί γάρ ὁ νῦν αὐτός ἕτερος · ἕτερος γάρ ὁ νῦν ὅθεν ἄρχω ὁ παρέρχομαι , καί ἕτερος ὅθεν ἄρχω ὁ μέλλω . ὁμοίως καί ἐπί ὁ νῦν , εἰς ὅς λήγω ἑκάτερος . ὁ οὖν νῦν ἕτερος εἰμί καί ὁ περιέχω ὑπό ὁ νῦν χρόνος ἕτερος · εἰμί μέν γάρ ὁ ἀριθμός ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός εἷς γάρ καί ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἐν ὁ Ψυχή ἀριθμός , οἷος ὁ δεκάς , ἀριθμέω ὁ δέκα ἵππος ἢ ὁ δέκα ἄνθρωπος καί πᾶς ὁ ἄλλος , ὁ μέντοι ἐν ὁ ἵππος Δεκὰς ἕτερος εἰμί παρά ὁ ἐν ἄνθρωπος ἢ ἐν λίθος · ἕτερος γάρ ὁ ὑπόκειμαι ) , ἐπεί δέ ὁ χρόνος ὁ ἀριθμέω εἰμί καί οὐ ὁ ἀριθμός ἀριθμός , οὐ ὁ αὐτός εἰμί ὁ παρέρχομαι ὁ μέλλω , οὐδέ οὗτος ὁ ἐνε - ἵστημι , ἀλλά ἕτερος οὗτος ἀλλήλων , ὡς εἴρω . τίς οὖν ; οὐδαμῶς εἰμί ὁ αὐτός ἀλλήλων ; φημί οὖν , ὅσπερ καί ἤδη εἶπον , ὅτι ὁ μέν εἶδος ὁ αὐτός εἰμί . ὁ δέ σχέσις καί ὁ λόγος οὐκέτι . ὥσπερ καί κίνησις ὁ αὐτός ἐνδέχομαι πάλιν καί πάλιν γίγνομαι καί πολλάκις ἐκ ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός τίς ἀποκαθίστημι , καί οὗτος ὁ κινέω εἶδος μέν ὁ αὐτός εἰμί , ἀριθμός δέ οὐ ὁ αὐτός , οὗτος καί ὁ χρόνος ἐνδέχομαι ὁ αὐτός εἰμί · ἔαρ γάρ καί πάλιν ἔαρ . ὁμοίως καί ἐπί ὁ λοιπός . καί εἰμί οὗτος ἀριθμός μέν οὖον ὁ αὐτός , εἶδος δέ ὁ αὐτός . ἐφεξῆς φημί ὅτι οὖον μόνος ὁ χρόνος μετρέω ὁ κίνησις , ἀλλά καί ἀντιμετρέω ὁ χρόνος ὑπό ὁ κίνησις · πολύς γάρ λέγω γίγνομαι ὁ κίνησις ὁ χρόνος μετρέω αὐτός , διότι πολύς ὁ χρόνος , καί ἔμπαλιν πολύς ὁ χρόνος τῆ κινέω μετρέω αὐτός , διότι πολύς γίγνομαι ὁ κίνησις . ὥσπερ οὖον μόνος ὁ ἀμφορεύς ὁ οἶνος μετρέω , ἀλλά καί ὁ οἶνος ὁ ἀμφορεύς · λέγω γάρ μέγας εἰμί ὁ ἀμφορεύς ὁ τοσόσδε οἶνος μετρέω αὐτός , καί πάλιν ὁ οἶνος τοσόσδε εἰμί μετρέω αὐτός ὁ ἀμφορεύς , καί μέδιμνος φημί ὁ τοσόσδε σῖτος μετρέω ὁ μέτρον , καί ὁ μέτρον ὁμοίως μέδιμνος εἰμί ὁρίζων αὐτός καί μετρέω ὁ τοσόσδε σῖτος . μήποτε δέ μόνος ὁ μέτρον εἰμί ὁ μετρέω ὁ σῖτος καί ὁ οἶνος , οὖον μέντοι καί ἀντιμετρέω ὑπό αὐτός . κἀν γάρ μετρέω ὁ οἶνος ὁ ἀμφορεύς καί ὁ σῖτος ὁ μέδιμνος , ἀλλά μετρέω πρότερος εἰμί ὑπό ἄλλος μέτρον , ὥστε ὁ κύριος μετρέω ὁ μέτρον εἰμί . εἰμί δέ καί ὁ οἶνος καί ὁ σῖτος μετρέω ὁ ἀμφι ὀρεύς ἢ ὁ μέδιμνος , ἀλλά ὡς ἀόριστος ἔτι καί μήπω εἰμί μέτρον , ὥστε καί οὗτος , εἰμί καί | προσεχῶς ὑπό ὁ σῖτος καί ὁ οἶνος μετρέω , ἀλλά ὁρίζω ἤδη οὗτος καί μετρέω ὑπό ὁ μέτρον . ὥστε ὁ κύριος καί πρῶτος μετρέω ὁ μέτρον εἰμί . ἀλλά φημί ὅτι εἰμί καί ὅδε ὁ μέδιμνος ὑπό ὁ μετρέω σῖτος ὑπό ἄλλος μέδιμνος μετρέω , ἀλλά οὖν ἀπλόος καί οἷος κατά ὁ πρῶτος θέσις καί ὁ μέδιμνος ὁ τοσόσδε ὁρίζω σῖτος καί ὁ τοσόσδε σῖτος ὑπό ὁ μέδιμνος μετρέω , ἐπί δέ ὁ χρόνος μήποτε οὐδέ οὗτος εἰμί εἶπον · οὐδέ γάρ πρῶτος μετρέω ὑπό ὁ χρόνος ὁ κίνησις , εἶτα ἀντιμετρέω ὁ χρόνος , ἀλλά ἅμα συνεπινοέω ἀλλήλων . ὥσπερ ὁ πρός τίς . ὥσπερ οὖν ἅμα καί κατά αὐτός καί ὁ πατήρ ὁ εἰμί πατήρ ὑπό ὁ υἱός ἔχω καί ὁ υἱός ὁ υἱός εἰμί ὑπό ὁ πατήρ ἔχω , ὁμοίως καί ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός , οὗτος δή καί ὁ χρόνος καί ὁ κίνησις ὑπό ἀλλήλων ὁρίζω . εἰμί γάρ ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , ὁ πρός τίς δηλονότι · ὁ γάρ ἀριθμητής ὁ ἀριθμός , ἀριθμητός δέ ὑπό ὁ χρόνος ὁ κίνησις . ὥστε καί ὁ εἰμί τοσόσδε ὁ κίνησις ὑπό ὁ χρόνος ἔχω ἀριθμός γάρ αὐτός ὁ χρόνος ) , καί ὁ εἰμί ὁ χρόνος τοσόσδε οὐ ἄλλοθεν ἢ ἐκ ὁ κίνησις · μή εἰμί γάρ οὗτος οὐδέ ἄν ὁ χρόνος εἰμί , ὥσπερ καί ὁ χρόνος μή εἰμί , λέγω δή ὁ ὁ κινέω - σέως ἀριθμός , οὐδέ ἄν κίνησις εἰμί · ἀριθμητός γάρ ὁ κίνησις . ἀριθμός δέ λέγω , οὐ ἁπλόος ὁ ὑπό ἐγώ μετρέω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ πράγ - Μασίν ἐνυπάρχω · ὥσπερ γάρ ὁ δέκα λίθος , κἀν μηδείς εἰμί ὁ ἀριθμός καί λέγω αὐτός δέκα εἰμί , ὅμως οὐδείς κακός ὑπάρχω αὐτός ὁ δέκα εἰμί , οὗτος φημί καί ὁ χρόνος , λέγω δή ὁ ὁ κίνησις ἀριθμός , ἐν μηδείς εἰμί ὁ μετρέω ὁ κινέω , ὅμως ὑπάρχω αὐτός ὁ τοσόσδε εἰμί · ὁ γάρ περιφορά ὁ ἥλιος ὁ ἀπό ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός δέκα γενο - μένω , κἀν μηδείς εἰμί ὁ ἀριθμός , οὐδείς κακός δέκα γίγνομαι . καί εἰμί ὁ τοιοῦτος ἀριθμός ὁ κίνησις ὁ χρόνος . Μικρός δέ ἀριθμός ἀπλόος μέν εἰμί , ὁ δυάς , τίς ἀριθμός εἰμί μέν ὡς εἰμί , εἰμί δέ ὡς οὐ εἰμί . ὡς ὁ ἀπορία προομολογέω , οὕτως ὁ λύσις ἐπάγω , μή τίθημι ὁ ἀπορία . ὁ δέ νόος ὁ πρόκειμαι τοιοῦτος εἰμί . ἐπεί συνεχής ὁ χρόνος , εἶπον δέ ὁ χρόνος ἀριθμός εἰμί κίνησις , ὁ δέ μικρός ἐν μέν ὁ συνεχής οὐ εἰμί ἐπί ἤπειρος γάρ διαιρετός ) , ἐν δέ ὁ ἀριθμός εἰμί , οἷος ὁ δυάς , δοκέω δέ οὗτος ἐναντίος εἰμί ἐν εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί χρόνος , διότι καί συνεχής εἰμί καί ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , πῶς οὗτος ὑπάρχω ἐν αὐτός λέγω . φημί οὖν ὅτι ὁ ἀριθμός κατά τίς μέν ἔχω ὁ μικρός , κτάομαι τίς δέ οὐ ἔχω · κτάομαι μέν γάρ ὁ ὑπόκειμαι οὐ ἔχω ὁ μικρός ὁ ἀριθμός συνεχής γάρ εἰμί ἀριθμός , οἷος γραμμή ἢ κίνησις ) , κατά μέντοι ὁ λόγος καί καθό ἀριθμός εἰμί , οὗτος ἔχω ὁ μικρός . ἀλάχιστος γάρ κατά μέν ἀριθμός εἰμί ὁ εἷς ἢ δύο . οὐ ὅτι <ἡ> ἀριθμός , ἀλλά ὡς ἐν ὑπόθεσις εἴρω , ὅτι εἰμί τις ὁ μόνος ἀριθμός οἴομαι , μικρός ἄν εἰμί ἀριθμός ὁ μόνος . κατά τις γοῦν λόγος οὐδέ ὁ δυάς ἀριθμός . εἰμί μέν γάρ ἀριθμός εἰμί ὁ ἐκ μόνος σύγκειμαι πλῆθος , καί ὁ δυάς ἀριθμός , ἀλλά ἀναιρέω ὁ ὁ δυάς εἰμί ἀριθμός λόγος τοιοῦτος · πᾶς ἀριθμός , φημί , πολλαπλασιάζω ἐπί ἑαυτοῦ μείζων γίγνομαι ἢ σῦς - τίθημι , οἷος ὁ Γ΄ πολλαπλασιάζω ἐπί ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θ΄ , συντίθημι δέ ποιέω ὁ ς΄ , καί οὕτως ἐπί πᾶς , ὁ δέ Β΄ καί συντίθημι ἐπί ἑαυτοῦ καί πολλαπλασιάζω ὁ αὐτός ποιέω ( δίς γάρ Β΄ Δ΄ , καί Β΄ καί Β΄ Δ΄ ) · οὗτος οὖν οὐ ἀριθμός ὁ δυάς , ἀλλά μικρός ἀριθμός ὁ Γ΄ . ταχύς δέ καί βραδύς οὐ εἰμί · οὐδέ γάρ ἀριθμός ὅς ἀριθμέω ταχύς καί βραδύς οὐδείς . δοκέω μέν λέγω , ὅτι διά οὗτος οὐ ἔχω ὁ χρόνος ὁ ταχύς καί βραδύς , διότι οὐδέ ὁ ἀριθμός ὅς ἀριθμέω ὁ χρόνος , τουτέστιν ὁ ἐν ὁ Ψυχή , οὖον οὗτος δέ φημί οὐδέ γάρ ὁ ἡμέτερος διάνοια ἕπω ὁ πρᾶγμα ) , ἀλλά ὁ ἀριθμός ὅς ἀριθμέω φημί ὁ ἀριθμέω ἀριθμός , ἐκ ὅσπερ καί ὁ χρόνος εἰμί , λέγω δή ὁ ἀριθμέω κίνησις . οὗτος γάρ ἀριθμέω ὁ χρόνος · ὅσος γάρ ἄν εἰμί ὁ κίνησις , τοσοῦτόν φημί εἰμί καί ὁ χρόνος . ἐπεί οὖν οὗτος ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς οὐ ἔχω , οὐδέ ὁ χρόνος ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς . δυνατός δέ καί ὁ οὐδέ γάρ ἀριθμός ὅς ἀριθμέω ὁ ἐν ὁ Ψυχή λαμβάνω . ἐπεί γάρ ὁρίζω ὁ χρόνος ὁ ἐν τῆ Ψυχή ἀριθμός , οὗτος μή ἔχω ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς εἰκότως οὐδέ ὅς ὁρίζω ὑπό αὐτός ἔχω · ὁ γάρ πολύς καί ὁ ὀλίγος ἔχω ὁ ἐν ὁ Ψυχή ἀριθμός καί ὁ χρόνος ἔχω καί ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος . πῶς οὖν ὁ ἐν ὁ Ψυχή ἀριθμός μή ἔχω ὁ μακρός καί ὁ βραχύς ὁ χρόνος ἔχω ὁ μακρός καί ὁ βραχύς ; φημί ὅτι διά ὁ ὑπόκειμαι ἔχω ὁ χρόνος ὁ μακρός καί ὁ βραχύς · ἐπεί γάρ συνεχής εἰμί ἀριθμός κίνησις γάρ ) , ὁ δέ κίνησις διά ὁ μέγεθος συνεχής ὅς εἰμί κίνησις , ἐν δέ ὁ μέγεθος ὁ μακρός καί ὁ βραχύς , εἰκότως καί ἐν τῆ κινέω καί ἐν ὁ χρόνος ὁ μακρός καί ὁ βραχύς . διά ὁ ὑπόκειμαι ἄρα ὑπάρχω ὁ χρόνος ὁ μακρός καί ὁ βραχύς καί οὐ ὅς ἀριθμός εἰμί . καί ὁ αὐτός δή πανταχοῦ ἅμα · πρότερος δέ καί ὕστερος οὐ ὁ αὐτός . ὁ αὐτός πανταχοῦ ὁ ἐνίστημι · εἷς γάρ ὁ παράτασις ὁ κατά ὁ ἐνίστημι χρόνος , οὐκέτι μέντοι ὁ πρότερος παράτασις ὁ ὕστερος ὁ αὐτός · 10 ἕτερος γάρ ἕκαστος ὁ πέρας . | ὁ δέ χρόνος ἀριθμός εἰμί οὐ ὅς ἀριθμός μέν , ἀλλά ὁ ἀριθμέω . εἰμί γάρ εἰμί ὁ χρόνος ἀριθμός ὅς ἀριθμέω , εἷς εἄν εἰμί ὁ παραλύω · θώς καί ὁ μέλλω εἷς γάρ ὁ ἐν ὁ Ψυχή ἀριθμός ) , νῦν δέ οὐ εἰμί ὁ ἀριθμός , ἀλλά ὁ ἀριθμέω , ὥστε ἕτερος καί ἕτερος ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω · ὁ μέν γάρ ἀριθμός ὁ αὐτός , ὁ δέ ἀριθμέω οὖον ὁ αὐτός . ἔτι ὡς ἐνδέχομαι κίνησις εἰμί ὁ αὐτός καί εἷς πάλιν καί πάλιν . ὅτι2 ἐνδέχομαι πᾶς χρόνος ὁ αὐτός καί εἷς λέγω , ὁ ἰόω δη - λονότι , ὥσπερ καί ὁ πολύς κινέω εἷς εἰμί ὁ εἶδος . οὖον μόνος δέ ὁ κίνησις ὁ χρόνος μετρέω . ὅτι οὖον μόνος ὁ κίνησις ὁ χρόνος μετρέω , ἀλλά καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις . καί εἶπον πῶς . καθά καί ὁ ἀριθμητός ὁ ἀριθμός , οἷος ὁ εἷς ἵππος ὁ ὁ ἵππος ἀριθμός . ὥσπερ , φημί , ὁ ὁ ἵππος ἀριθμός , οἷος ὁ δέκα ἵππος τῆ ἐν αὐτός δεκάς γνωρίζω , καί οὗτος αὖθις ὁ ἀριθμός ὁ ἵππος . οὗτος δή καί ἐπί ὁ χρόνος καί ὁ κίνησις μετρητικός εἰμί οὗτος ἀλλήλων . καί οὗτος εὔλογος συμβαίνω · ἀκολουθέω γάρ ὁ μέν μέγεθος ὁ κίνησις . ὁ δέ κινέω ὁ χρόνος , ὁ καί ποσός καί συνεχής καί διαιρετός εἰμί . πίστις ὁ ἀντιμετρέω ὑπό ἀλλήλων ὁ χρόνος καί ὁ κίνησις τίθημι ὁ ἀκολουθέω ὁ μέν μέγεθος ὁ κίνησις , ὁ δέ κινέω ὁ χρόνος . εἰμί γάρ ὡς ἄν ἔχω ὁ μέγεθος , οὕτως ἔχω καί ὁ κίνησις , καί ὡς ἄν ἔχω ὁ κίνησις , οὕτως ἔχω καί ὁ χρόνος , δῆλος ὅτι ὁ τε κίνησις πολύς εἰμί ἀνάγκη πολύς εἰμί καί ὁ χρόνος , καί ἔμπαλιν πολύς εἰμί ὁ χρόνος πολύς εἰμί καί ὁ κίνησις · ὡς γάρ καί κατά ὁ συνεχής καί ὁ διαιρετός καί ὁ ἄλλος ἀκολουθέω ἀλλήλων ὅς τε κίνησις καί ὁ χρόνος , οὗτος δή καί κατά ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος καί ὁ μακρός καί ὁ βραχύς . ὥστε ἑκάτερος ὁ ἕτερος μέτρον εἰμί · ὁ γάρ ἕτερος πολύς εἰμί ἢ ὀλίγος ἢ μακρός ἢ βραχύς καί ὁ λοιπός ἀνάγκη τοιοῦτος εἰμί . ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις καί ὁ κινέω . ὁ σκοπός ὁ πρόκειμαι ἄλλος ἄλλος ἀφορίζω , καί ὁ μέν Ἀλέξανδρος φημί ὅτι πρόκειμαι αὐτός ἐνταῦθα δείκνυμι , ὅπως λέγω ὁ κίνησις ὁ χρόνος μετρέω , καί ὅπως ὅλως ἐν χρόνος λέγω εἰμί ὁ κίνησις , καί ἁπλόος ὁ ἄλλος πᾶς πῶς λέγω εἰμί ἐν χρόνος · ἄλλος δέ φημί σκοπός εἰμί ὁ πρόκειμαι δείκνυμι ὅτι οὖον μόνος ὁ κίνησις μετρέω ὁ χρόνος , ἀλλά καί ἠρεμία , καί πιστόω οὗτος ἐκ ὁ συμπεράω - νόμενος ὁ Ἀριστοτέλης λέγω “ ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις , εἰμί καί ἠρεμία μέτρον . εἰμί δέ ὁ ἀληθής εἶπον , ὅτι οὖον περί εἷς οὗτος εἰμί ὁ σκοπός ὁ Ἀριστοτέλης , ἀλλά περί πᾶς , καί πῶς μετρέω ὑπό ὁ χρόνος ὁ κίνησις , καί πῶς ἐν χρόνος λέγω εἰμί ὁ πρᾶγμα , καί ὅτι οὖον μόνος κίνησις εἰμί μέτρον ὁ χρόνος , ἀλλά καί ἠρεμία . ὁ μέν οὖν σκοπός ὁ πρόκειμαι οὗτος , ζητέω δέ πρῶτος πῶς εἰμί μέτρον κίνησις ὁ χρόνος . καί γάρ ἔχω τις εὔλογος ἀπορία . ὁ γάρ μέτρον ὁμογενής ἐθέλω εἰμί ὁ κινέω · ὁ γάρ μόνος μετρέω ὁ ἀριθμός · ὁ γάρ δεκάς ὁ ἵππος ὁ εἷς ἵππος μετρέω , καί ὁ μέρος ὁ ξύλον ὁ ξύλον . εἰμί τοίνυν οὐ εἰμί ὁμογενής ὁ κινέω ὁ χρόνος δείκνυμι γάρ ὅτι οὐ εἰμί ὁ κίνησις ὁ χρόνος ) , πῶς λέγω ὁ κίνησις μετρέω ὑπό ὁ χρόνος ; φημί οὖν ὅτι εἰμί μετρέω ὁ Κίνη - τις ὁ χρόνος * * * ὁ μετρέω τις κίνησις ὅς καταμετρέω ὁ λοιπός . ὁρίζω γάρ ὡραῖος τυγχάνω κίνησις , καί οὗτος ὁ ἡμέρα μετρέω , καί ὁ ἡμέρα ὁ ἐνιαυτός · ὁ γάρ τοσόσδε περιφορά ἐνιαυτός καλέω . καί γάρ δισσός ὁ μέτρον , ὁ μέν ἐξαιρέω , ὁ δέ συγκατατάσσω καί ὁμοειδής · δυνατός γάρ ὁ ξύλον καί ὁ πῆχυς μετρέω , δυνατός δέ καί οἷος μέρος ἀφαιρέω , οὗτος ὁ λοιπός καταμετρέω · ὁ μέν οὖν πῆχυς ἐξαιρέω ἄν εἰμί μέτρον , ὁ δέ μόριον ὁμοειδής καί συγκατατάσσω . καί ἐπί πᾶς μέτρον ὡσαύτως . οἷος ὁ ξέστης ὁ μέν κεράμιος ἐξαιρέω ἄν εἰμί μέτρον , πολύς δέ οὗτος πρότερος ὁ ἐν ὁ Ψυχή , ὁ ὁρίζων καί ὁ ἔξω ξέστης , αὐτός μέντοι ὁ μετρέω ξέστης ὁ οἶνος μετρέω ὁ λοιπός πᾶς συγκατατάσσω ἄν εἰμί μέτρον . ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος ἔχω , οὗτος καί ἐπί ὁ χρόνος . καί εἰμί ὁ μέν χρόνος ἐξαιρέω ἐγώ - τρος , ὁ μόριον δέ ὁ κίνησις , ὅς μετρέω ὁ λοιπός , συγκατατάσσω εἰμί μέτρον . τίς οὖν ὁ μόριον ὁ κίνησις , ὅς πρῶτος ὁρίζω ὑπό ὁ χρόνος , ὥστε εἰμί μέτρον πᾶς ὁ κίνησις * * * οὐ ὁ χρόνος μετρέω πρῶτος . εἰμί οὖν ὅλως μετρέω τις κίνησις πρῶτος , διά τίς μή πᾶς ; πῶς δέ καί ὅλως ὁρίζω τις κίνησις ὅς μετρέω ὁ λοιπός , εἷς καί συνεχής εἰμί πᾶς ὁ κίνησις ; φημί οὖν ὅτι ὥσπερ εἰμί ὁ χείρ τις ἀντί σχοῖνος μετρέω καί ἀφορίζω , εἶτα ἐκεῖνος ὁ λοιπός σχοῖνος μετρέω , οὗτος δή καί ἐπί ὁ χρόνος ἔχω · θέσις γάρ , οὖον φύσις , ὁ μός - Ῥίον ὁ ἀφορίζω , διό ἄλλος ἄλλος μέτρον λαμβάνω καί ὥρα καί μείς καί ἐνιαυτός . ἀφορίζω οὖν μόριον τις ὁ κίνησις , καί οὗτος πρῶτος ὑπό ὁ χρόνος ὁρίζω , λέγω δή ὁ ἀριθμός ὁ κατά ὁ πρότερος ὁ μόριον ὁ κίνησις καί ὁ ὕστερος , οὗτος οὗτος ὁ λοιπός πᾶς μετρέω , ὡς ὑπό προσεχής μέτρον . οὗτος οὖν πρωΐ - ὁ ὁ χρόνος μετρέω καί ὁρίζω , διά αὐτός δέ καί ὁ λοιπός πᾶς . οὗτος μέν οὖν ὑπό ὁ χρόνος μετρέω ὁ κίνησις . οὗτος δέ , φημί , καί ἐν χρόνος λέγω εἰμί ὁ κίνησις , ὁ μετρέω ὁ εἰμί αὐτός ὑπό ὁ χρόνος . ἀλλά μετρέω ὑπό ὁ χρόνος ὁ κίνησις , οὐ ὅς ἀίδιος εἰμί , ἀλλά ὁ ἀεί ὁ λαμβάνω αὐτός μόριον περαίνω εἰμί , ὡς μέν - ὅς ἀίδιος οὖον μετρέω ὑπό αὐτός . καί γάρ ὅλως , φημί , ὁ ἐν χρόνος διττός εἰμί , ὁ μέν ὁ συνυπάρχω ὁ χρόνος καί εἰμί τότε ὅτε καί ὁ χρόνος εἰμί , ὁ δέ ἐν χρόνος λέγω εἰμί ὁ ἔχω τις χρόνος μετρητικός ὁ εἰμί αὐτός . ὥσπερ , φημί , καί ὁ ἐν ἀριθμός διττός , ὁ μέν ἤτοι μέρος εἰμί ὁ ἀριθμός ἢ πάθος οἷος λέγω ὁ μόνος ἐν ἀριθμός εἰμί ὡς μέρος εἰμί ἀριθμός , λέγω δέ καί ὁ περισσός καί ἄρτιος ἐν ἀριθμός εἰμί , ἀλλά ὡς πάθος ἀριθμός , καί εἰμί οὗτος ἅμα ὁ ἀριθμός · ἔστω εἄν γάρ ἀριθμός εἰμί , καί οὗτος ) , κατά εἷς μέν οὖν οὕτως λέγω τίς ἐν ἀριθμός εἰμί , κατά ἕτερος δέ λέγω3 τίς ἐν ἀριθμός εἰμί ὁ ἔχω ἀριθμός τις , ὥσπερ λέγω ὁ δέκα ἵππος ἐν ἀριθμός εἰμί , τοῦτος ἀριθμός τις αὐτός εἰμί . ὥσπερ οὖν δισσός ὁ ἐν ἀριθμός , οὗτος καί ὁ ἐν χρόνος διττός · καί γάρ ἀριθμός τις ὁ χρόνος εἰμί . ὅταν μέν γάρ ὁ νῦν ἐν χρόνος λέγω εἰμί , ὡς μέρος ἐν ὅλος φημί εἰμί , ὥσπερ καί ὁ μόνος ἐν ἀριθμός , ὅταν δέ λέγω ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν ὁ χρόνος εἰμί , ὡς πάθος λέγω εἰμί , ὁ καί ἅμα ὁ χρόνος εἰμί · ἅμα γάρ ὁ χρόνος εἰμί ὁ τε νῦν καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος . λέγω δέ πάλιν ἐν χρόνος εἰμί ὁ πρᾶγμα , ὁ εἰμί τις χρόνος μετρητικός ὁ οὐσία αὐτός , ὥσπερ λέγω καί ὁ δύο σημαίνω ὁ ἐν ἀριθμός ὁ ἔχω τις ἀριθμός , οἷος ὁ δέκα ἵππος ὁ δέκα ἀριθμός . καί οὗτος γε εἰμί ὁ κύριος ἐν χρόνος , ἐπείτοι γε οὖον κύριος ὁ ἅμα ὁ χρόνος εἰμί ἐν χρόνος · εἰμί γάρ ὁ ἅμα ὁ χρόνος εἰμί ἐν χρόνος εἰμί , ἐπεί ἅμα ὁ χρόνος καί ὁ ψυχή καί ὁ θεῖον πᾶς ὅτε γάρ χρόνος εἰμί , καί οὗτος εἰμί ) , ἐν χρόνος ἄν ἄγω καί οὗτος . ὥσπερ οὖν οὖον ὁ ἅμα ὁ κινέω εἰμί ἐν κις - νέος εἰμί , οὐδέ ὁ ἅμα ὁ τόπος εἰμί ἐν τόπος εἰμί , ὥσπερ ὁ ἀσώματος πᾶς , ἄγγελος φημί καί θεός οὐ εἰμί γάρ κίνησις ἢ τόπος ὅτε οὐ εἰμί οὗτος , ἀλλά ὅμως οὔτε ἐν κινέω οὗτος οὔτε ἐν τόπος ) , οὕτως οὐδέ ὁ . ἅμα ὁ χρόνος ὕω ἐν χρόνος εἰμί · εἰμί γάρ ὁ ἅμα τις εἰμί ἐν ἐκεῖνος ἐπειδή , φημί , ὅτε ὁ κέγχρος εἰμί , καί ὁ οὐρανός εἰμί , ἐν τῆ κέγχρος εἄν εἰμί ὁ οὐρανός · οὐ ἄρα οὐδέ ὁ εἰμί ὅτε καί ὁ χρόνος εἰμί ἐν χρόνος εἰμί , ὥσπερ οὐδέ ὁ εἰμί ὅτε ὁ κέγχρος εἰμί ἐν ὁ κέγχρος εἰμί . οὗτος μέν οὖν οὖον πάντως ἐν χρόνος , ὁ εἰμί τότε ὅτε καί ὁ χρόνος εἰμί · ὁ γάρ ἐν τις εἰμί κύριος , ὑπό ἐκεῖνος ἐθέλω περιέχω . κύριος οὖν ἐν χρόνος εἰμί ὁ ἔχω τις χρόνος μετρητικός αὐτός * * * οἷος ὁ δέκα ὁ ἄλλος τις . εἰμί δέ οὗτος εἰμί ἐν χρόνος , ἀνάγκη πᾶς ὁ ἐν χρόνος μέγας τις λαμβάνω χρόνος , ὥσπερ καί ὁ οὕτως ἐν ἀριθμός εἰμί μέγας τις λαμβάνω ἀριθμός . καί διά οὗτος , φημί , ἐπεί οὗτος εἰμί κύριος ὁ ἐν χρόνος , ὁ ἔχω μείζων ἑαυτοῦ χρόνος , πᾶς φημί καταγηράσκω ὑπό ὁ χρόνος καί πᾶς φθείρω ὁ χρόνος , οὖον μέντοι φημί γίγνομαι τίς ὑπό χρόνος . καί ζητέω ἄν τις εἰκότως · πῶς φημί ὅτι φθορά μέν αἴτιος λεʹ - γόμος εἰμί ὁ χρόνος , γένεσις δέ οὖον ; καίτοι φημί ἐν χρόνος ὁ πρᾶγμα γίγνομαι · “ ἅπας ” γάρ φημί “ ὁ μακρός ἀναρίθμητος χρόνος φύω τ΄ ἄδηλος , καί “ ὁ χρόνος τίς εἷς οἶδα ποιέω πῶς δέ ὅλως φημί ὑπό ὁ χρόνος φθείρω πᾶς ; καίτοι αὐτός εἶπον ἐν ὁ πρῶτος λόγος πᾶς ὁ φθείρω ὑπό ὁ ἐναντίος φθείρω , ὁ δέ χρόνος οὐδείς εἰμί ἐναντίος · ποσός γάρ τίς ὁ χρόνος , οὐδείς δέ ὁ ποσός ἐναντίος , καί σύνειμι δέ πᾶς ὁ εἰμί , οὐδείς δέ ἅμα σύνειμι ὁ ἐναντίος . φημί οὖν πρός οὗτος ὅτι πρῶτος μέν οὐδέ αὐτός εἶπον οὐδή - μάω λέγω ὑπό ὁ χρόνος ὁ πρᾶγμα γίγνομαι , ἀλλά ὅτι μᾶλλον φθείρω φημί ἢ γίγνομαι ( φθορά γάρ , φημί , κατά ἑαυτοῦ μᾶλλον αἴτιος ὁ χρόνος ) , ἔπειτα ὁ μέν γένεσις ἕκαστος ὁρίζω καί δῆλος ὁ αἴτιος , οἷος ὁ ζῷον μέν ὁ γεννάω , καί ὁ ἐπιστήμη ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος · ἐπεί οὖν ἔχω εἰς ὁρίζω τίς αἴτιος ὁ γένεσις ἀνάγω , διά οὗτος οὐδείς φημί ὅτι ὁ χρόνος γεννάω , ἀλλά ὅτι ὁ πατήρ γεννάω , οὐδέ ὅτι ὁ χρόνος διδάσκω , ἀλλά ὅτι ὁ διδάσκαλος · ἐπί δέ ὁ φθορά καί ὁ λήθη , ἐπεί μή ἔχω ὁρίζω τίς αἴτιος ἀπος - δίδωμι , διά οὗτος ἐπί ὁ χρόνος ἀνάγω ὁ αἴτιος , ἐπείτοι γε ἡνίκα πρόδηλος ἔχω ὁ φθορά ὁ αἴτιος , οἷος εἰμί ὑπό πυρός φθείρω ὁ οἰκίον , ὁ πῦρ αἴτιος φημί | ὁ φθορά , οὖον ὁ χρόνος , καί ὁ ναυάγιον ὁ t 3v θάνατος , καί νόσος δέ πολλάκις ὁ λήθη φημί αἴτιος , καί κάματος ὁ γῆρας αἴτιος . οὕτως ἄρα καί ἐπί ὁ φθορά , ὅταν ὁρίζω τίς εἰμί ὁ αἴτιος , οὗτος αἰτιάομαι , καί οὖον ὁ χρόνος . δῆλος οὖν ἐντεῦθεν ὁ αἴτιος , διά τίς ὁ φθείρω μᾶλλον ὁ χρόνος αἰτιάομαι ἢ ὁ γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ ἐν χρόνος οὗτος εἰμί , ὁ ἔχω μείζων ἑαυτοῦ ὁ χρόνος , εἰκότως ὁ ἀίδιος καί ὁ ἀνά πᾶς εἰμί ὁ χρόνος οὐ εἰμί ἐν χρόνος · οὖον γάρ ἔχω μείζων ἑαυτοῦ χρόνος . καί οὗτος , φημί , σημεῖον ὁ μηδέ πάσχω αὐτός ὑπό ὁ χρόνος . εἰμί γάρ ὁ ἐν χρόνος πάσχω ὑπό χρόνος , ὁ ἄρα μή πάσχω ὑπό χρόνος οὐ ἄν εἰμί ἐν χρόνος · οὖον πάσχω δέ ὑπό χρόνος ὁ ἀνά πᾶς ὁ χρόνος εἰμί · οὐδέ ἄρα ἐν χρόνος ὁ ὅς · αὐτός εἰμί . ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις καί ὁ κινέω . εἶπον ὁ κίνησις ἐπάγω καί ὁ κινέω , ὁ κινέω ἤτοι οὗτος λέγω ὅσπερ παρακατιών φημί τῆ κίνησις , καί ὁ εἰμί αὐτός , ἵνα ὁ κινέω λέγω ὁ εἰμί ὁ κινέω , ἤγουν διά οὗτος ὁ κίνησις εἶπον ἐπάγω καί ὁ κινέω , ἵνα εἰς αὐτός ὁ ἔννοια ὁ παράτασις ἐγώ ἄγω · ὁ μέν γάρ κίνησις σημαίνω ἄν καί αὐτός ὁ εἶδος ὁ κίνησις , ὁ δέ κινέω αὐτός ὁ παράτασις σημαίνω , ὅς καί εἰμί ὁ χρόνος μέτρον · ἐξηγητικός οὖν ὁ κίνησις ὁ κινέω . καί εἰμί ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω ὁ χρόνος καί αὐτός καί ὁ εἰμί αὐτός . περισσεύω φημί ὁ καίω σύνδεσμος · εἰμί γάρ ὁ ἀπόδοσις ὁ σύνταξις οὕτως ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις καί ὁ κινέω , εἰμί ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω ὁ χρόνος καί αὐτός καί ὁ εἰμί αὐτός . ὁ δέ ἀποδίδωμι ὁ λόγος φημί ἐν ὁ δῆλος ὅτι καί ὁ ἄλλος οὗτος εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί · ἐπειδή , γάρ φημί , ὁ χρόνος μέτρον εἰμί κίνησις καί εἰμί καί ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , δῆλος ὅτι καί ὁ ἄλλος οὗτος εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί . πρός οὗτος δέ περισσεύω εἄν ὁ ἐσθίω σύνδεσμος ὁ δῆλος δέ ὅτι . ὁ δέ μετά πάνυ πολύς ἀποδίδωμι ὁ λόγος φημί “ ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις , εἰμί καί ἠρεμία μέτρον · διό , φημί , καί ἀναλαμβάνω ὁ ἐπεί δέ εἰμί , ἵνα σῴζω ὁ συνέχεια , ἐπεί πολύς εἰμί ὁ μεταξύ εἴρω . ἐγώ δέ φημί ὅτι πρός οὗτος πᾶς ἀποδίδωμι , καί εἰμί ὁ συνέχεια οὕτως · ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις καί ὁ κινέω , εἰμί ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω αὐτός ὑπό ὁ χρόνος , καί ὁ ἄλλος δέ οὗτος εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί , ὁ μετρέω αὐτός ὑπό ὁ χρόνος , καί εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις , εἰμί καί ἠρεμία μέτρον . πῶς δέ εἰμί ἠρεμία ἐγώ - τρος , ἐν ὁ τόπος γίγνομαι εἶμι . ὁ μετρέω ὁ χρόνος καί αὐτός καί ὁ εἰμί αὐτός . ἐπί μέν ὁ συντίθημι ἄλλος εἰμί ὁ ὅδε εἰμί καί ὁ ὅδε εἰμί ἄλλος γάρ ὁ ζῷον καί ὁ ζῷον εἰμί · ὁ μέν γάρ ζῷον ὁ συντίθημι σημαίνω , ὁ δέ ζῷον εἰμί ὁ εἶδος ) , ἐπί δέ ὁ ἁπλόος αὐτός εἰμί ὁ ὅδε εἰμί καί ὁ ὅδε εἰμί · ψυχή γοῦν καί Ψυχή εἰμί ὁ αὐτός , καί ἄγγελος καί ἄγγελος εἰμί . οὕτως οὖν καί κίνησις καί κινέω εἰμί ὁ αὐτός · ἁπλόος γάρ τίς ὁ κίνησις . ὁ γάρ ἐν χρόνος εἰμί δύο εἰμί ἕτερος . ἤτοι οὗτος φημί ὅτι δισσός ὁ ἐν χρόνος , ἢ ὅτι διχῶς ὁ ἐν χρόνος λέγω ἕτερος μόνος αὐτός κύριος εἰμί ἐν χρόνος · δύο γάρ σημαίνω τίθημι ὁ ἐν χρόνος ὁ εἷς μόνος ἐγκρίνω ὡς ἀληθής , ὁ δέ ἕτερος ἔλεγχος . ἐν χρόνος γάρ , φημί , ὁ ὁ ἅμα ὁ χρόνος ὑπάρχω ὅσπερ καί ἐλέγχω , οὐ ὅτι οὐδείς ὁ ἐν χρόνος εἰμί ἅμα εἰμί ὁ χρόνος , ἀλλά ὅτι οὖον ὁ ἅμα ὁ χρόνος εἰμί , οὗτος πάντως ἐν χρόνος εἰμί , ὡς δεῖ - ξομεν ἔπειμι ) , ἐν χρόνος οὖν εἰμί , φημί , ἢ ὁ συνυπάρχω ὁ χρόνος , ἢ ὁ ὑπό ὁ χρόνος περιέχω ὥσπερ καί ἔνιοι λέγω ἐν ἀριθμός εἰμί ὁ ὑπό ὁ ἀριθμός περιέχω ) , ὅσπερ καί κύριος εἰμί ἐν χρόνος . οὗτος δέ ὁ κύριος ἐν χρόνος διχῶς πάλιν διαιρέω , ἢ ὡς πάθος ἢ μέρος ὁ χρόνος , ἢ ὡς ὑπό ὁ χρόνος μετρέω ὡς λέγω ὁ Τρωικός ἐν χρόνος γίγνομαι · ἐν δέκα γάρ ἔτος ) , ἐπεί καί ὁ ἐν ἀριθμός , ὅσπερ ἄπειμι - κάζω ὁ κύριος ἐν χρόνος , καί αὐτός διττός εἰμί , ἤτοι ὡς μέρος ἀριθμός καί πάθος , ὡς ὁ μονή καί ὁ περισσός καί ὁ ἄρτιος , ὁ ὡς ἀριθμέω ὑπό ὁ ἀριθμός , ὡς λέγω ὁ δέκα ἵππος ἐν ἀριθμός εἰμί . καί σημειόω ὅτι ὁ εἷς σός μαίνομαι ὁ κύριος ἐν χρόνος , ὁ ὑφίστημι - κότος ὁ χρόνος εἰμί . ὁ γάρ μέρος ὁ χρόνος ἢ ὁ πάθος , λέγω δή ὁ νῦν καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , συνυφίστημι ὁ χρόνος · οὐ εἰμί γάρ χρόνος ἐν ὅς οὐ εἰμί πάντως ὁ νῦν καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος , ὥσπερ καί ὁ ἀριθμός συνυφίστημι πάντως ὁ μονή καί ἤτοι ὁ Περίτ - ὁ ἢ ὁ ἄρτιος . καί εἰμί ὁ κύριος ἐν τις εἰμί καί ὁ ὡς μέρος ἐν ὅλος καί ὁ ὡς ἐν ὑπόκειμαι . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ πάθος ἐν οὗτος ὅς εἰμί πάθος · ὡς ἐν ὑπόκειμαι γάρ ὁ ἀριθμός ὁ περισσός καί ὁ ἄρτιος , ὥσπερ καί ἐά ὁ χρόνος ὡς | ἐν ὑπόκειμαι ὁ πρότερος καί ὕστερος . καλῶς ἄρα λέγω ὅτι οὖον πᾶς ὁ συνυφίστημι ὁ χρόνος οὖον φημί ἐν χρόνος εἰμί , ἀλλά ὅτι οὐ εἰμί οὗτος ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ συνυφίστημι ὁ χρόνος · τίς γάρ ὁ συνυφίστημι ὁ χρόνος ἐν χρόνος εἰμί , ὥσπερ εἶπον , ὁ μέρος αὐτός καί ὁ πάθος . καί αὐτός γοῦν ὁ κίνησις , ὅς μέτρον εἰμί ὁ χρόνος , λέγω δή ὁ ὁ ἀπλανής , ἐν χρόνος φημί εἰμί · “ καί στίζω γάρ φημί “ ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω χρόνος καί αὐτός καί ὁ εἰμί αὐτός . ” καί ὅτι ὁ ὁ ἀπλανής κίνησις ἐνταῦθα ἐν χρόνος λέγω ἵημι , δῆλος ἐκ ὁ ἡγέομαι · ἐπεί γάρ εἰμί φημί , ὁ χρόνος μέτρον κίνησις καί ὁ κινέω , εἰμί ὁ κινέω ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω αὐτός ὁ χρόνος . μέτρον δέ κίνησις ὁ χρόνος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὁ ἀπλανής · ὥστε καί ὁ ὁ ἀπλανής κίνησις , καίτοι ὑφίστημι γε ὁ χρόνος , ἐν χρόνος φημί εἰμί . οὕτως οὖον πᾶς ὁ συνυφίστημι ὁ χρόνος οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ἀλλά ὅτι ] οὖον πᾶς ἀπλόος ὁ συνυφίστημι ὁ χρόνος ἐν χρόνος εἰμί , ἐπείτοι γε καί ὁ σημεῖον ὁ γραμμή συνυφίστημι καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα , περαίνω εἰμί δη - λονότι , ἀλλά ὅμως ἐν γραμμή ὁ σημεῖον καί ἐν σῶμα ὁ ἐπιφάνεια . οὕτως οὖν δυνατός , καίτοι συνυφίστημι ἀλλήλων ὁ τε χρόνος καί ὁ κίνησις , καί ὁ χρόνος ἐν κινέω λέγω εἰμί ὡς ἐν ὑπόκειμαι , καί ὁ κίνησις ἐν χρόνος ὡς ὁ ἀριθμητός ἐν ὁ ἀριθμός · ἀριθμητός γάρ ὁ κίνησις , ἀριθμός δέ ὁ χρόνος . ἐπεί καί πολύς συνυφίστημι - κότα ὁ τόπος ἐν τόπος λέγω εἰμί · ἕκαστος γάρ ὁ σφαῖρα καί ὁ ολότητα ὁ στοιχεῖον συνυφίστημι ὁ ἑαυτοῦ τόπος , ὅμως ἐν τόπος εἰμί , καί ἕκαστος ὁ κινέω σῶμα , λέγω δή ὁ οὐράνιος , συνυ - ἐφίστημι ὁ ἑαυτοῦ κινέω , ὅμως ἐν κινέω εἰμί . οὕτως ἄρα καί ὁ ὁ πᾶς κίνησις συνυφίστημι ὁ χρόνος ἐν χρόνος εἄν εἰμί , ὥσπερ ὁ ἀριθμέω ἐν ἀριθμός . Φανερός δέ καί ὅτι οὐ εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ εἰμί ὅτε χρόνος εἰμί . σημειόω ὅτι οὐ εἶπον ὅτι τότος εἰμί ὅτε ὅς χρόνος εἰμί οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ἀλλά ὅτι οὐ εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ εἰμί τότε ὅτε καί ὁ χρόνος εἰμί , ἐπεί οὐδέ ὁ ἐν κινέω εἰμί αὐτός εἰμί ὁ ἅμα τῆ κινέω εἰμί . εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἐν τις οὕτως , πᾶς ὁ πρᾶγμα ἐν ὅστις εἰμί , καί ὁ οὐρανός ἐν ὁ κέγχρος . ὅτι2 ὁ ἐν χρόνος οὐ εἰμί ὁ εἰμί τότε ὅτε ὁ χρόνος εἰμί , δείκνυμι . ὁ γάρ ἐν χρόνος ἐν τις εἰμί , πάλιν ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ εἰμί τότε ὅτε καί αὐτός εἰμί , ὁ ἐν τις ἄρα εἰμί ὁ εἰμί τότε ὅτε καί αὐτός εἰμί . εἰμί δέ οὗτος εἰμί ὁ ἐν τις , καί οὗτος χαρακτηριστικός εἰμί ὁ ἐν τις , ὁ εἰμί τότε ὅτε καί αὐτός εἰμί , τουτέστι ὁ συνυπάρχω καί ἅμα εἰμί , δῆλος ὅτι καί ἀντιστρέφω ὁ λόγος , καί ὅσπερ συνυφίστημι τις καί εἰμί τότε ὅτε ἐκεῖνος εἰμί , ἐν ἐκεῖνος ἄν εἰμί . ἐπεί οὖν ὅτε εἰμί ὁ κέγχρος , τότε καί ὁ οὐρανός εἰμί , ἐν ὁ κέγχρος ἄν εἰμί ὁ οὐρανός . καί ἐπεί τότε εἰμί ὁ ἀμφορεύς ὅτε καί ὁ θάλασσα , ἐν ὁ ἀμφορεύς ἄν εἰμί ὁ θάλασσα . ὥστε εἰμί οὗτος ἀδύνατος , οὐ ἄν εἰμί ὁ ἐν τις οὗτος , ὁ συνυπάρχω αὐτός . καί μή τις ὁ ἀντιστροφή μεμ - φημί , διότι ὁ καθόλου καταφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω · πρῶτος μέν γάρ τέως ἰστέον , ὅτι εἰμί μή χράω ὁ ἀντιστροφή , οὐ ἄν συνάγω ὁ ἄτοπος , ὁ ἐν ὁ κέγχρος ὁ οὐρανός εἰμί οὐδέ γάρ δίδωμι τις οὗτος , ἀλλά ὅτι πᾶς μέν ὁ ἐν τις καί εἰμί ἀνάγκη τότε ὅτε ἐκεῖνος εἰμί , οὖον μέντοι ὁ συνυφίστημι τις ἤδη καί ἐν ἐκεῖνος εἰμί · ὁ οὐρανός οὖν εἰμί ὅτε καί ὁ κέγχρος εἰμί , οὐ ἀνάγκη - ζω ἐκ ὁ λόγος ἐν ὁ κέγχρος εἰμί ) , ὁ δέ ἀντιστροφή γίγνομαι , συνάγω · εἰμί γάρ οὗτος εἰμί ὁ ἐν τις , ὁ εἰμί τότε ὅτε ἐκεῖνος εἰμί , καί ὁ τότε εἰμί δηλονότι ὅτε ἄλλος τίς εἰμί , ἐν ἐκεῖνος ἄν εἰμί , οὗτος δέ εἰμί , ἀνάγκη ὁ οὐρανός ἐν ὁ κέγχρος εἰμί . ἀναγκαῖος δέ πρός ἑ - ὁ ἀντιστρέφω ὁ καθόλου , ἐπεί καί ὁ ὁριστικός ὁ εἰμί ἕκαστος ἀντιστρέφω πρός αὐτός ἐκεῖνος · εἰμί γάρ ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ ζῷον λογικός θνητός εἰμί , καί ὁ ζῷον λογικός θνητός εἰμί ἄνθρωπος εἰμί εἰμί . οὕτως οὖν ἐπεί καί ὁ ἐν τις οἱονεί χαρακτηριστικός καί ὁριστικός ὑποτίθημι εἰμί ὁ εἰμί τότε ὅτε ἐκεῖνος εἰμί ἐν ὅς λέγω εἰμί , εἰμί - Κότως καί ἀντιστρέφω , καί ὁ σύνειμι τις ἐν αὐτός ἄν εἰμί ἐκεῖνος . ἀλλά οὗτος μέν συμβαίνω , ἐκεῖνος δέ ἀνάγκη παρακολουθέω καί ὁ εἰμί ἐν χρόνος εἰμί τις χρόνος , ὅτε ἐκεῖνος εἰμί . ὁ μέν εἰμί ὁ οὐρανός , ὅτε καί ὁ κέγχρος εἰμί , συμβαίνω , τουτέστι ὁ συνυπάρχω αὐτός ἀλλήλων · δυνατός γάρ καί ὁ εἷς εἰμί , οἷος ὁ οὐρανός , ὁ ἕτερος μή εἰμί , ὁ κέγχρος . οὗτος μέν οὖν κατά συμ - βαίνω ὑπάρχω ὁ συνίημι ἀλλήλων , ὁ οὐρανός φημί καί ὁ κέγχρος , ὁ μέντοι ἐν χρόνος εἰμί ἐκ ἀνάγκη παρακολουθέω ὁ εἰμί τις χρόνος , ὅτε ἐκεῖνος εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ μέν ἐν τις ἐκ ἀνάγκη συνυπάρχω , τις δέ ὁ συνυπάρχω οὐ ἐκ ἀνάγκη συνυπάρχω , οὖον πᾶς ἄρα ὁ συνυπάρχω τις ἐν αὐτός ἐκεῖνος εἰμί , οὐδέ ἄρα ὁ ἐν τις οὗτος εἰμί , ὁ εἰμί τότε ὅτε ἐκεῖνος εἰμί , λέγω δή ὁ συνυπάρχω αὐτός . ἐπεί δέ εἰμί ὡς ἐν ἀριθμός ὁ χρόνος , λαμβάνω τις πλείων χρόνος πᾶς ὁ ἐν χρόνος εἰμί . | Παντὸς γάρ ὁ ἐν ἀριθμός εἰμί εἰμί τις πλείων ἀριθμός , ὥστε καί ὁ ἐν χρόνος εἰμί εἰμί τις πλείων χρόνος . καί πάσχω δή τίς ὑπό ὁ χρόνος . εἰμί γάρ πᾶς ὁ ἐν χρόνος εἰμί εἰμί λαμβάνω μείζων χρόνος , εἰμί - Κότως πάσχω ὑπό ὁ χρόνος πᾶς καί καταγηράσκω ὑπό αὐτός · παρά - τρέχω γάρ πᾶς καί παρέρχομαι . φθορά γάρ αἴτιος κατά ἑαυτοῦ μᾶλλον ὁ χρόνος · ἀριθμός γάρ κίνησις , ὁ δέ κίνησις ἐξίστημι ὁ ὑπάρχω . ἐπεί κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος , πᾶς δέ κίνησις ἐξίστημι τις , εἰκότως φθορά μᾶλλον ὁ χρόνος αἴτιος ἢ γένεσις . Σημῖον δέ οὗτος ὅτι οὐδέ πάσχω οὐδείς ὑπό ὁ χρόνος . σημεῖον , φημί , ὁ μή εἰμί ἐν χρόνος ὁ ἀίδιος , ὅστις οὐδείς γηράσκω ὑπό ὁ χρόνος · εἰμί γάρ ὁ ἐν χρόνος εἰμί γηράσκω ὑπό ὁ χρόνος , ὁ δέ ἀίδιος οὖον γηράσκω ὑπό ὁ χρόνος , ὁ ἄρα ἀίδιος οὐ ἐν χρόνος . ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις , εἰμί καί ἠρεμία μέτρον κατά συμβεβηκός . εἶπον ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ὅτι πρόκειμαι αὐτός δείκνυμι ὡς οὖον μόνος κίνησις εἰμί μέτρον ὁ χρόνος , ἀλλά καί ἠρεμία . καί οὗτος εἰκότως ἐπεί καί πᾶς γνῶσις οὖον μόνος ὁ εἶδος εἰμί ἀντιληπτικός , ἀλλά καί ὁ στέρησις · καί γάρ ὁ ὀφθαλμός γιγνώσκω οὖον μόνος ὁ φάος , ἀλλά καί ὁ σκότος , ἀλλά ὁ μέν φάος κατά ἑαυτοῦ γιγνώσκω , ὁ δέ σκότος ὁ ἀπόφασις ὁ πρός ὁ φάος . ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἄλλος . καί ὁ κανών δέ κρίνω ὁ εὐθύς2 καί ὁ καμπύλος , ἀλλά ὁ μέν εὐθύς2 κατά ἑαυτοῦ κρίνω ὁ ἐφαρμόζω αὐτός , ὁ δέ καμπύλος ὁ ἀπόφασις ὁ εὐθύς · ὡς γάρ μή ἐφαρμόζω κρίνω οὐ ἐπιβλητικός οὐδέ καταφατικός , ἀλλά ἀρνητικός καί ἀποφατικός . οὕτως οὖν καί ὁ χρόνος οὖον μόνος κίνησις εἰμί ἀριθμός , ἀλλά καί ἠρεμία , ἀλλά κίνησις μέν κατά ἑαυτοῦ , ὁ μετρέω ὁ παράτασις αὐτός καί οἷος συμπαρατείνω αὐτός , ὁ δέ ἠρεμία , φημί , κατά συμβεβηκός . μᾶλλον δέ κύριος εἶπον ‘κατ᾿ ὁ γάρ ὁ κίνησις μετρέω , ἐπεί ἐν ὅσος ἄλλος τίς κινέω ἄλλος τίς ἐνδέχομαι ἠρεμέω , ὁ κίνησις μετρέω ὁ χρόνος ὁ μετρέω ὁ κίνησις οὗτος μετρέω καί ὁ ἠρεμία . φημί γάρ ἡμερήσιος εἰμί ὁ ἠρεμία ἢ ἐνιαυσιαῖος διότι ἐπί τοσοῦτος χρόνος ἠρεμέω , ἐπί ὅσος ἄλλος κινέω , οὖον κατά ἑαυτοῦ θέω - Ρουμένης ὁ παράτασις ἐν ὁ ἠρεμία , ἀλλά κατά ἄλλος · ὁ γάρ ἄλλος τίς ἐν παράτασις γίγνομαι , οὗτος παράτασις ἔχω καί ὁ ἠρεμί λέγω . καλῶς δέ ἐγώ εἴρω , ὅτι οὖον κατά συμβαίνω μετρέω ὁ ἠρεμία ὁ χρόνος , ἀλλά κατά ἄλλος , ὁ ὁ κίνησις μετρέω · εἰμί γάρ κατά συμβαίνω μετρέω ὁ ἠρεμία κατά ἑαυτοῦ μετρέω ὁ κίνησις , ἐσθίω συμβαίνω ὁ κινέω ὁ ἠρεμία τοιοῦτος γάρ δείκνυμι ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἰμί ὅς κατά συμβαίνω ὑπάρχω τίς ) , νῦν δέ οὖον συμβαίνω ὁ κινέω ὁ ἠρεμία , οὐ ἄρα κατά συμβαίνω μετρέω ὁ ἠρεμία · ἀλλά μήv οὐδέ κατά ἑαυτοῦ · λείπω ἄρα κατά ἄλλος · ὁ γάρ μετρέω ὁ κίνησις , οὗτος μετρέω καί ὁ ἠρεμία . οὖον μόνος δέ , φημί , μετρέω ὁ κίνησις καί ὁ ἠρεμία ὁ 36 χρόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ κινέω καί ὁ ἠρεμέω κατά συμβαίνω μετρέω , λέγω δή αὐτός ὁ οὐσία · ὁ γάρ μετρέω ὁ κίνησις αὐτός καί ὁ ἠρεμία , οὗτος λέγω ἄν καί αὐτός μετρέω κατά συμβεβηκός , διότι ὁ κινέω συμβαίνω ἄνθρωπος εἰμί ἢ οὐρανός ἢ ἄλλος ὅστις . καί εἰμί ὁ χρόνος κίνησις καί ἠρεμία μέτρον εἰμί , ὅσος ἄρα ὁ εἰμί μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω , οὗτος οὖον μετρέω ὑπό χρόνος , οἷος ὁ κέντρον καί ὁ πόλος , καί προσέτι ψυχή καί ἄγγελος καί ὁ τοιοῦτος · ἐξαιρέω γάρ οὗτος κίνησις καί ἠρεμία , ὥστε οὐδέ ἄν ὑπό χρόνος ἐγώ - τρέω . οὔκουν οὐδέ ἐν χρόνος ἄν ἄγω οὗτος , εἰμί γε ἐν χρόνος οὗτος λεʹ - Γέτης , ὁ μετρέω ὑπό ὁ χρόνος καθό κινέω ἢ ἠρεμέω · οὖον μετρέω δέ ὁ τοιοῦτος ὑπό ὁ χρόνος , ἐπεί μηδέ κινέω μηδέ ἠρεμέω · οὐδέ ἄρα ἐν χρόνος ἄν ἄγω . τίς μέν οὖν ὁ εἰμί ἐν χρόνος εἰμί , τίς δέ οὐ εἰμί ἐν χρόνος εἶπον , ἐφεξῆς δείκνυμι καί ὁ μή εἰμί τίς μέν ἄν εἰμί ἐν χρόνος , τίς δέ οὐ ἄν εἰμί . ὅσος μέν οὖν , φημί , ὁ μή εἰμί κατά ὁ ἀδύνατος θεωρέω , οὗτος τε καί ὁ ἀντίκειμαι αὐτός οὖον λέγω · ὁ εἰμί ἐν χρόνος , ἀλλά ἀίδιος ἢ εἰμί ἢ οὐ εἰμί . οἷος ὁ ὁ τετράγωνος ὁ διάμετρος ὁ πλευρά σύμμετρος εἰμί ὁ ἀδύνατος εἰμί · διά οὗτος οὖν λέγω ἐν χρόνος οὗτος μή εἰμί , ἐπεί οὐ εἰμί ὁ ανυπαρα - ἵκω αὐτός πλείων λαμβάνω χρόνος . ἐπεί οὖν ὁ μή εἰμί οὗτος οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ἐκ ἀνάγκη οὐδέ ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ὅς ἐν χρόνος ἄν εἰμί , λέγω δή ὁ εἰμί ὁ διάμετρος ὁ πλευρά ἀσύμμετρος · οὐ εἰμί γάρ ὁ ὕπαρξις αὐτός μείζων λαμβάνω χρόνος · ἀεί γάρ οὗτος οὕτως ἔχω . ὁ μέν οὖν ἀδύνατος ὁ μή εἰμί οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ἐπεί οὐδέ ὁ ἀντίκειμαι αὐτός , λέγω δή ὁ ἐκ ἀνάγκη εἰμί , οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ἀλλά ὁ μέν ὁ ὕπαρξις ἀίδιος ὁ δέ ὁ ἀνυπαρξία , ὁ δέ μή εἰμί ὅσος ποτέ μέν εἰμί ποτέ δέ μή εἰμί δύναμαι , οὗτος δή ἐν χρόνος εἄν εἰμί . οὗτος δέ τρισσός τίς εἰμί ὁ διαφορά · ὁ γάρ ἐνδεχομένως μή εἰμί ὁ μέν ἤδη γίγνομαι | καί οὐ εἰμί , οἷος Ὅμηρος , ὁ δέ μέλλω καί οὔπω εἰμί , οἷος ὁ γίγνομαι ἔκλειψις ἢ ἄλλος τίς ὁ μέλλω , ὁ δέ καί ἤδη γίγνομαι καί πάλιν εἰμί , οἷος ὁ ἀνατέλλω ὁ ἥλιος καί ἤδη γίγνομαι καί πάλιν εἰμί . πᾶς οὖν ὁ οὕτως μή ὄνιον ἐν χρόνος εἰμί , ἐπεί εἰμί μείζων χρόνος λαμβάνω ὁ μή εἰμί αὐτός ὁ χρόνος κατά ὅς εἰμί . φημί οὖν καθόλου ἐπί τε ὁ εἰμί καί ὁ μή εἰμί , ὅτι ὅσος μέν ἀναγκαῖος εἰμί ἢ ἀδύνατος , οὗτος οὐ εἰμί ἐν χρόνος ( ὁ μέν γάρ ἀεί εἰμί , ὁ δέ ἀεί οὐ εἰμί ) , ὅσος δέ ἐνδεχομένως ἔχω ὁ εἰμί καί μή εἰμί , οὗτος ἐν χρόνος ἢ εἰμί ἢ οὐ εἰμί , ὁ μέν εἰμί , διότι εἰμί τις χρόνος πλείων ὁ εἰμί αὐτός κατά ὅς οὐ εἰμί , ὁ δέ μή εἰμί , διότι εἰμί τις πλείων χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός κατά ὅς εἰμί . ἐπεί δέ εἰμί ὁ χρόνος μέτρον κίνησις , εἰμί καί ἠρεμία μέτρον κατά συμβεβηκός . ἰστέον ὅτι ὁ πολύς ὁ βιβλίον οὐ ἔχω ὁ κατά συμβεβηκός , ἀλλά οὐδέ ὁ Ἀλέξανδρος αὐτός μιμνήσκω . οὖον γάρ ὥσπερ ὁ ἐν κινέω εἰμί ἀνάγκη κινέω , οὗτος καί ὁ ἐν χρόνος · οὖον γάρ κίνησις ὁ χρόνος . ἐπεί ἀπορέω ἄν τις , πῶς εἰμί ὁ χρόνος μέτρον ἠρεμία εἰμί γάρ καί κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος , οὖον μόνος δέ ὁ κίνησις ἐν χρόνος εἰμί ἀλλά καί ὁ ἠρεμία , δοκέω εἄν καί ὁ ἠρεμία ἐν κινέω εἰμί , εἴπερ ὁ ἠρεμία μέν ἐν χρόνος ὁ δέ χρόνος ἐν κινέω εἰμί ) , φημί ἐν ὅτι οὐ ὥσπερ ὁ ἐν κινέω εἰμί ἀνάγκη κινέω , οὗτος καί ὁ ἐν χρόνος εἰμί κινέω ἀνάγκη . εἰμί μέν γάρ αὐτός εἰμί ὁ χρόνος ὁ κινέω , ἀνάγκη εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί εὐθύς καί κινέω , νῦν δέ οὐ ἀνάγκη ὁ ἐν τις ὑπάρ - Χον , ἤδη καί ἐν ἐκεῖνος εἰμί , ὅς ἐκεῖνος συμβαίνω · οὖον γάρ ὁ ἐν ὁ γλυκύς ὑπάρχω ἀνάγκη καί ἐν μέλι ὑπάρχω , ἐπεί συμβαίνω ὁ μέλι ὁ γλυκύς , οὐδέ ὁ ἐν λευκός ὑπάρχω ἀνάγκη καί ἐν ψιμύθιον εἰμί . οὕτως οὐδέ ὁ ἐν χρόνος εἰμί ἀνάγκη καί ἐν κινέω εἰμί , ἐπεί συμβαίνω ὁ κινέω ὁ χρόνος · ὁ γοῦν ἐν ἡμέρα εἰμί οὐ ἀνάγκη καί ἐν ὁ ΚΥ - κλοφοριον ὁ οὐρανός εἰμί , ἐπεί μέτρον εἰμί ὁ περιφορά ὁ οὐρανός · εἰμί γάρ ἐν ἡμέρα ἠρεμέω , καί οὖον δήπου ὁ ἠρεμέω ἐν κινέω εἰμί . οὕτως οὖν οὐδέ ἄτοπος ἢ ἀδύνατος ἐν ὁ χρόνος καί κίνησις εἰμί καί ἠρεμία . οὖον γάρ πᾶς ὁ ἠρεμέω , ἀλλά ὁ στερέω κινέω - σέως φύω δέ κινέω . ἐπεί εἶπον ἐνδέχομαι ἐν ἀριθμός κίνησις εἰμί “ καί ὁ ἠρεμέω ” , ἵνα μή τις εἶπον τίς οὖν ; ἐπεί καί ὁ κέντρον ὁ πᾶς ἠρεμέω καί ὁ πόλος , ἤδη καί οὗτος ἐν χρόνος εἰσέρχομαι διά οὗτος φημί ὅτι οὖον οὗτος εἶπον , ὅτι εἰμί τίς εἰμί ἀκίνητος , οὗτος ἐνδέχομαι ἐν χρόνος εἰμί · ἠρεμέω γάρ εἰμί οὖον ὁ ἀκινητίζω , ἀλλά ὁ φύω μέν κινέω μή κινέω δέ , ὁ δέ πόλος καί ὁ κέντρον ἀκίνητος εἰμί , οὖον μέντοι ἠρεμέω οὐδέ γάρ φύω κινέω ) , ὥστε οὐδέ ἐν χρόνος εἰμί · ὁ γάρ ἠρεμέω ἐν χρόνος , οὖον ὁ ἀκίνητος , ἠρεμέω δέ εἰμί ὁ φύω μέν κινέω μή κις - νουενος ἐσθίω . ὁ δέ εἰμί ἐν ἀριθμός εἰμί ὁ εἰμί τις ἀριθμός ὁ πρᾶγμα . ἐπεί εἶπον ὅτι ἐνδέχομαι καί ὁ ἠρεμέω ἐν ἀριθμός εἰμί κίνησις , πῶς λέγω3 τις ἐν ἀριθμός εἰμί πάλιν λέγω , ὅτι ὁ ἀριθμός τις αὖος - ὁ εἰμί , λέγω δή ὁ ἀριθμέω αὐτός ἢ κατά ὁ πλῆθος ὁ ὑποκει - Μένων , ὡς λέγω ὁ δέκα ἵππος ἐν ἀριθμός εἰμί , ἤγουν ὁ ὅς αὐτός ἀριθμέω ἔχω , ὡς λέγω ὁ Τρωικός πόλεμος ἐν ἀριθμός τις χρόνος γίγνομαι · ἐν δέκα γάρ ἔτος . ἐπεί οὖν οὗτος εἰμί ὁ ἐν ἀριθμός εἰμί , ἀριθμός δέ τις καί ὁ χρόνος , οὗτος ἄν εἰμί ὁ ἐν χρόνος εἰμί , ὁ ἔχω τις χρόνος ἀριθμέω ὁ εἰμί ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ φημί ἐν χρόνος γίγνομαι τις ὁ Τρωικός καί Ὅμηρος ὁ γίγνομαι μόριον τίς ὁ χρόνος ἐν ὅς ὑπάρχω . οὕτως οὖν καί ὁ ἠρεμία ἐν χρόνος λέγω εἰμί , ὁ εἰμί τις χρόνος ἐν ὅς ὁ εἰμί ἔχω ὁ ἠρεμία . μετρέω δέ ὁ χρόνος ὁ κινέω καί ὁ ἠρεμέω , ὅς ὁ μέν κινέω ὁ δέ ἠρεμέω . ὅτι2 καί ὁ πρᾶγμα μετρέω ὁ χρόνος , οἷος ὁ ἄνθρωπος ἢ ὁ ἵππος καί πᾶς ἁπλόος , οὖον κατά ἑαυτοῦ · οὖον γάρ ὅς ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , ἀλλά ὅς ἔχω παράτασις τις κατά ὁ εἰμί . ὥστε κατά ἑαυτοῦ ὁ κίνησις ὁ πρᾶγμα μετρέω ἢ ὁ ἠρεμία , κατά συμβαίνω δέ καί αὐτός ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα , ὁ ὁ κινέω ἢ ὁ ἠρεμέω ἢ ἄνθρωπος εἰμί ἢ λευκός ἢ ὁστισοῦν ἄλλος . οἶδα ὅσος μή κινέω μήτε ἠρεμέω , οὐ εἰμί ἐν χρόνος · ὁ μέν γάρ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω χρόνος , ὁ δέ χρόνος κίνησις καί ἠρεμία μέτρον . ὅτι2 ὁ μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω οὐ εἰμί ἐν χρόνος , κατά - σκευάζω συλλογισμός χράω τοιοῦτος ἐν δύο σχῆμα · ὁ ἐν χρόνος εἰμί ὁ μετρέω εἰμί ὑπό ὁ χρόνος , ὁ μή κινέω μήτε ἀείρω - μουντός οὖον μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , ὁ ἄρα μήτε κινέω μήτε ἀείρω - μουντός οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος δέ ὁ συλλογισμός τίθημι ὁ Ἀριστοτέλης πρότερος ὁ συμπέρασμα , ὁ εἶπον ἀάω τε ὅς σός μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω , οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ὁ δύο πρότασις ὁ μέν μείζων ὁ καταφατικός τίθημι , ὁ λέγω ὅτι ὁ ἐν χρόνος μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , ὁ δέ μικρός ὁ ἀποφατικός , ὁ λέγω ὁ μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω οὐ εἰμί ἐν χρόνος ] , αὐτός μέν οὐ τίθημι , διά ὅς δέ εἰμί ἀληθής οὗτος καί ἐκ ὅς συνάγω τίθημι , εἰμί δέ οὗτος ὁ δέ χρόνος κίνησις καί ἠρεμία μέτρον , ὅς δεῖ προσυ - πακουω ὁ μόνος . ὅτι δέ κίνησις καί ἠρεμία μέτρον ὁ χρόνος , δείκνυμι ἐν ὁ ἔμπροσθεν . εἰμί δέ κίνησις καί ἠρεμία μόνος μέτρον εἰμί ὁ χρόνος , ἀληθής ὅτι ὅσος μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω οὖον μετρέω ὑπό ὁ χρόνος . συνάγω γάρ οὗτος ὁ σύν ἀντίθεσις ἀντιστροφή κατά ὁ δύο ὁ ὑποθετικός · εἰμί ὁ μετρέω ὑπό χρόνος , οὗτος ἢ κινέω ἢ ἠρεμέω , ὅσος ἄρα μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω , οὗτος οὖον μετρέω ὑπό χρόνος , ὅστις ὁ μικρός τε καί ἀποφατικός ὁ συλλογισμός πρότασις , ἐκ ὅς συνάγω ὁ μήτε κινέω μήτε ἠρεμέω μή εἰμί ἐν χρόνος . Φανερός οὖν ὅτι οὐδέ ὁ μή εἰμί πᾶς εἰμί ἐν χρόνος . εἶπον τίς μέν ὁ εἰμί εἰμί ἐν χρόνος , ὅτι ὅσος κινέω καί ἀείρω - μείς , τίς δέ οὐ εἰμί , ὅτι ὁ ἀντίκειμαι οὗτος , βούλομαι νῦν αὐτός οὗτος δείκνυμι καί ἐπί ὁ μή εἰμί , ὅτι ὅσος μέν ἀδύνατος εἰμί ὁ μή εἰμί , οὗτος οὐ εἰμί ἐν χρόνος , ὅσος δέ ἐνδεχομένως οὐ εἰμί , οὗτος εἰμί ἐν χρόνος . ὅλος γάρ , εἰμί μέτρον εἰμί ὁ χρόνος κίνησις κατά ἑαυτοῦ . ὅτι2 ὁ ἀδύνατος οὐ εἰμί ἐν χρόνος καί διά οὗτος κατασκευάζω . εἰμί ὁ χρόνος κατά ἑαυτοῦ κίνησις εἰμί μέτρον , ὁ δέ ἄλλος κατά συμβαίνω - βήξ , τουτέστι ὁ ὑπόκειμαι ὁ κινέω ἢ ὁ ἠρεμία πρᾶγμα , ὁ δέ ἐν χρόνος εἰμί εἰμί ὁ μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , ὅσος ἄρα μήτε κις - νέομαι μήτε ἠρεμέω οὖον μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ ἀδύνατος ἀκίνητος γάρ ἔχω ἐν ὁ μή εἰμί ) , οὐ ἄρα ὑπό χρόνος ἐγώ - τρέω · ὥστε οὐδέ κατά συμβαίνω ἐν χρόνος εἰμί . κατά συμβαίνω γάρ μετρέω ὁ οὐσία ὑπό ὁ χρόνος , ὅσος ἢ κινέω ἢ ἠρεμέω · ὥστε ὅσος κίνησις οὐ εἰμί οὐδέ ἠρεμία , οὗτος οὐδέ κατά συμβαίνω μετρέω ἄν ὑπό χρόνος · ὥστε οὐδέ κατά συμβαίνω ἐν χρόνος ἄν ἄγω . ὁ δέ μή εἰμί ὅσος μέν περιέχω ὁ χρόνος , ὁ μέν εἰμί , οἷος Ὅμηρος ποτός , ὁ δέ εἰμί , οἷος ὁ μέλλω τίς , ἐπί ὁπότερος περιέχω · καί εἰμί ἐπί ἄμφω , ἀμφότερος καί εἰμί καί εἰμί . ὅτι2 ὁ μή εἰμί ὅσος εἰμί ἐν χρόνος , ὁ καί ὑπό ὁ χρόνος περιέχω , οὗτος εἰμί ὁ μή εἰμί αὐτός πλείων εἰμί χρόνος , ὁ μέν εἰμί καί οὐκέτι εἰμί , ὁ δέ εἰμί καί οὔπω εἰμί , ὁ δέ καί εἰμί καί πάλιν εἰμί . ὁ μέν οὖν παροίχομαι περιέχω ὁ χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός κτάομαι ὁ παρέρχομαι χρόνος κατά ὅς ὑπάρχω , ὁ δέ μέλλω περιέχω ὁ μέλλω χρόνος κατά ὅς εἰμί · ὥστε πλείων ὁ χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός , ὁ μέν ἤδη γίγνομαι ὁ παρέρχομαι κατά ὅς ὑπάρχω πλείων ὁ ἀεί γίγνομαι χρόνος κατά ὅς οὐ εἰμί ἐπί δέ ὁ μέλλω πλείων ὁ χρόνος κατά ὅς οὐ εἰμί ὁ μέλλω χρόνος κατά ὅς εἰμί , ἐπί δέ ὁ γίγνομαι καί πάλιν εἰμί πλείων ὁ χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός κατά ὁπότερος εἄν περιέχω αὐτός , ὁ μέν ἤδη γίγνομαι κατά ὁ πάρος - λανθάνω κατά δν εἰμί , ὁ δέ εἰμί κατά ὁ μέλλω κατά δν εἰμί . καί εἰμί ἐπί ἄμφω , φημί , ἀμφότερος , τουτέστιν εἰμί ἐπί ἄμφω περιέχω ὁ χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός καί κατά ὁ παρέρχομαι καί κατά ὁ μέλλω , ἀμφότερος , τουτέστι καί εἰμί πρότερος καί πάλιν εἰμί . εἶμι δέ μή περιέχω μηδείς , οὔτε εἰμί οὔτε εἰμί οὔτε εἰμί . τουτέστιν ἐπί ὅς μή εἰμί κατά μηδείς περιέχω ὁ χρόνος ὁ μή εἰμί αὐτός , μήτε κατά ὁ παρέρχομαι μήτε κατά ὁ μέλλω , οὗτος οὔτε εἰμί προλέγω οὔτε εἰμί νῦν οὔτε εἰμί μετά οὗτος . τίς δέ εἰμί οὗτος , σημαίνω εἶπον ὅς ὁ ἀντίκειμαι ἀεί εἰμί , οἷος ὁ ἀσύμμετρος εἰμί ὁ διάμετρος ὁ πλευρά , ἢ οὗτος ἀεί εἰμί καί ἐκ ἀνάγκη εἰμί ὁ ἀντίκειμαι οὗτος οὗτος δέ εἰμί ὁ σύμμετρος εἰμί ὁ διάμετρος ὁ πλευρά ) οὐδέποτε εἰμί καί ἀδύνατος αὐτός εἰμί . ὥσπερ οὖν ὁ εἰμί ἀσύμμετρος ὁ διάμετρος ὁ πλευρά , διά ὁ μηδαμόθεν ὑπό ὁ χρόνος περιέχω ἀλλά εἰμί ἀνά ὁ ἅπας χρόνος , οὐ εἰμί ἐν χρόνος , οὕτως καί ὁ οὗτος ἀντίκειμαι μηδέποτε ὑπάρχω οὐ ἔχω ὁ μή εἰμί αὐτός ἐν χρόνος , διά ὁ συμπαρεκτείνω ὁ πᾶς χρόνος ὁ ἀνυπαρξία αὐτός . ὁ δέ νῦν εἰμί συνέχεια χρόνος , ὥσπερ πρόκειμαι νῦν αὐτός περί ὁ χρονικός πρόσρημα διαλαμβάνω , τίς ἕκαστος σημαίνω , οἷος τίς εἰμί ὁ νῦν , τίς ὁ ποτός , τίς ὁ ἤδη , τίς ὁ ἄρτι , τίς ὁ πάλαι , τίς ὁ ἐξαπίνης . πρῶτος δέ περί ὁ νῦν διαλέγω , καί | φημί δισσός εἰμί ὁ νῦν , ὁ μέν ἀκαριαῖος ὁ δέ πλατικός . πρῶτος δέ περί ὁ ἀκαριαῖος νῦν διαλέγω , καί φημί οὗτος ὅσπερ καί πρότερος εἶπον , ὅτι ὁ νῦν εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός καί ὁ συνέχεια εἰμί αἴτιος ὁ χρόνος καί ὁ διαίρεσις · ὅταν μέν γάρ ὡς κοινός πέρας λαμβάνω ἀμφότερος ὁ χρόνος , ὁ τε παρέρχομαι καί ὁ μέλλω , τότε συγχέω διά ἑαυτοῦ ὁ διάφορος ὁ χρόνος μέρος αὐτός γάρ ἐν ὁ πέμπω - πέτομαι βιβλίον ὁρίζω ὁ συνεχής οὗτος φημί ; ὅτι συνεχής εἰμί ὅς ὁ μέρος πρός τις κοινός ὅρος συνάπτω · εἰμί τοίνυν κοινός ὅρος ὁ μέρος ὁ χρόνος ὁ νῦν , συνέχεια εἄν εἰμί ὁ χρόνος ) , ὅταν μέν οὖν ὡς εἷς λαμβάνω καί ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ λόγος , λέγω δή ὡς εἷς τίς κοινός πέρας , τότε συνέχεια γίγνομαι ὁ χρόνος , ὅταν δέ εἷς μέν εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος μή εἷς λαμβάνω , ἀλλά ὁ μέν τελευτή ὁ δέ ἀρχή , τότε διαίρεσις γίγνομαι ὁ χρόνος . ὥσπερ καί ἐπί ὁ γραμμή ὁ σημεῖον · ὅταν μέν γάρ λαμβάνω ἐν ὁ γραμμή σημεῖον τίς κατά ἐπίνοια , εἰμί μέν ἁπλόος ὡς πέρας ἀμφότερος ὁ γραμμή αὐτός λαμβάνω , οἷος εἰμί καί ὁ ὁ κύκλος κέντρον κοινός τίς πέρας εἰμί πᾶς ὁ ἐκ αὐτός ἐπί ὁ μετά - ῥίπτω ἄγω εὐθύς , τότε συνέχεια εἰμί ὁ γραμμή ὁ σημεῖον , ὅταν δέ ὁ λαμβάνω σημεῖον δύο λόγος ἀναδέχομαι , οἷος τέμνω ἐπι - νοέω ἐγώ ὁ γραμμή , καί ὁ μέν πέρας εἰμί ὁ δέ ἀρχή , τότε διαίρεσις εἰμί ὁ γραμμή ὁ σημεῖον . οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ νῦν , εἰμί μέν ὡς εἷς λόγος ἔχω λαμβάνω ὁ ὁ κοινός πέρας , συνέχεια γίγνομαι ὁ χρόνος , ὅταν δέ ὡς δύο λόγος ἔχω λαμβάνω , διαίρεσις ὁ χρόνος γίγνομαι . διαφέρω δέ ὁ νῦν ὁ σημεῖον ὁ ὁ μέν σημεῖον ὀνίνημι καί ἐνέργεια λαμβάνω , ὁ δέ νῦν οὖον · οὐδέ γάρ μένω ὁ νῦν , ἀλλά ἀεί ἐν ῥύσις εἰμί . ὁ δέ πλατικός νῦν εἰμί ὁ ἐγγύς ὁ ἀκαριαῖος νῦν , οἷος πότος ἀλθέω φημί ὅτι νῦν , διότι ἐγγύς ὁ χρόνος ὁ ἀκαριαῖος νῦν , καί ἐπί ὁ μέλλω ὁμοίως φημί ἥκω νυνί , διότι σήμερον ἥκω . ὁ δέ πρό πολύς γίγνομαι χρόνος ἢ μετά πολύς εἰμί , οὖον φημί νῦν γίγνομαι ἢ εἰμί · ὁ γάρ ἐν Ἴλιον γίγνομαι οὖον φημί νῦν γίγνομαι , διότι πολύς ὁ χρόνος ὁ μεταξύ , οὐδέ ὁ μετά πολύς εἰμί χρόνος φημί νῦν εἰμί . ὁ δέ ποτός , φημί , χρόνος ὁρίζω σημαίνω συνάπτω πρός ὁ ἀκαριαῖος νῦν ὁ ἐνίστημι . λέγω δέ ἐπί τε ὁ παρέρχομαι καί ἐπί ὁ μέλλω , καί ἀμφοτέρως εἷς τίς πέρας ἔχω ὁ ἐνίστημι νῦν , οἷος πότος γίγνομαι ὁ Τρωικός φημί πρό χίλιοι εἰμί τυγχάνω ἔτος , καί πότε ἔκλειψις γίγνομαι φημί μετά τοσοῦτος μείς . εἰμί οὖν ὁ ποτός ὁρίζω τις χρόνος συνάπτω πρός ὁ ἐνίστημι νῦν καί ὁ ὅτε γίγνομαι ὁ πρᾶγμα . εἰμί δέ οὗτος εἰμί ὁ ποτός , χρόνος τις ὁρίζω ἤτοι Παρέλη - λύω ἢ μέλλω συνάπτω πρός ὁ ἀκαριαῖος νῦν ὁ ἐνίστημι , οὐδείς δέ εἰμί χρόνος ἐνέργεια λαμβάνω ὅς μή εἰμί ποτός , εἴτε ἐπί ὁ παρελ - θνῄσκω λαμβάνω εἴτε ἐπί ὁ μέλλω , ἔοικα πᾶς εἰμί χρόνος Πεπέρα - σμένος . ἆρα οὖν , φημί , ὑπολείπω ὁ χρόνος ἢ οὖον ; καί φημί ὅτι οὐ ὑπολείπω . εἰμί γάρ ὁ ποτός ὑπό δύο νῦν περατόω , πᾶς δέ νῦν καί ἀρχή εἰμί καί τελευτή , οὐδέποτε ὑπολείπω ὁ χρόνος , ἀλλά ἀεί εἰμί λαμβάνω ὁ ποτός · ὥστε οὐδέποτε ὑπολείπω . ἀλλά οὗτος μέν οὐ ἄν συγχωρέω τις μή βούλομαι ὁ χρόνος ἀίδιος εἰμί , ὅτι πᾶς νῦν ὁ δύο λόγος ἀναδέχομαι , ὁ ὁ ἀρχή καί ὁ ὁ τέλος , ἀλλά εἰμί τίς νῦν ὅς τέλος μέν εἰμί , οὐκέτι δέ ἀρχή . κατασκευάζω οὖν ὁ μή ὑπολείπω ὁ χρόνος ἐκ ὁ κίνησις · εἰμί γάρ ἀεί εἰμί κίνησις , φημί , ἀνάγκη καί χρόνος ἀεί κερατέα εἶμι . ὅτι δέ ὁ κίνησις ἀεί εἰμί , ἐν ὁ ὄγδοος οὗτος ὁ πραγματεί πειράω μέν δείκνυμι , πᾶς δέ μᾶλλον δείκνυμι ἢ οὗτος , ὡς ἐν ὁ σχολή ἐκεῖνος ὁ βιβλίον ἀποδείκνυμι . ὁ δέ ἤδη , φημί , εἰμί ὁ ἐγγύς ὁ πάρειμι ἀκαριαῖος νῦν , ὅσπερ ἤτοι ὁ παρέρχομαι χρόνος μέρος εἰμί ἤτοι ὁ μέλλω · λέγω γάρ ἐπί ἀμφότερος . λέγω γάρ πότος βαδίζω φημί ὅτι ἦ , διότι οὖον πολύς ἀφίστημι ὁ ἐνίστημι νῦν , ἀλλά καί ἐπί ὁ παρέρχομαι φημί ὅτι ἤδη βαδίζω , οὐδείς μέντοι ἐπί ὁ πολύς ἀφίστημι χρόνος λέγω ὁ ἤδη · οὖον γάρ ἄν τις εἶπον ὁ Ἴλιον ἤδη ἁλίσκομαι , οὐδέ ὁ μετά πολύς χρόνος εἰμί ἤδη εἰμί . τίς οὖν διαφέρω ὁ ἤδη ὁ πλάω - Τίκου νῦν ; φημί οὖν ὅτι ἤτοι ὁ αὐτός διά ἑκάτερος δηλόω ὄνομα , ἤ , εἰμί μή ὁ αὐτός δηλόω ἀλλά ἔχω τις πραγματειώδης διαφορά , κατά ὁ ποσός διαφέρω , ὅτι ὁ πλατικός νῦν ἴσως ἐγγύς μάλα εἰμί ὁ ἀκαριαῖος νῦν ἤ2 ὁ ἤδη . ὁ δέ ἄρτι καί αὐτός μέν εἰμί ὁ ἐγγύς ὁ νῦν , ἀλλά μόνος ὁ παρέρχομαι εἰμί μέρος , οὐκέτι δέ καί ὁ μέλλω · πότος ἔρχομαι ; φημί ὅτι ἄρτι , διότι ἐγγύς ὁ χρόνος ὁ ἐνίστημι νῦν , ἐπί μέντοι ὁ μέλλω οὐδείς ὁ Ἕλλην χράω ὁ ἄρτι οὐδείς γάρ φημί ἄρτι λούω , ἄρτι βαδίζω ) , ἀλλά ἐπί μόνος ὁ παρέρχομαι . ὁ δέ πάλαι εἰμί , φημί , ὁ πόρρω ὁ ἐνίστημι · πάλλω γίγνομαι ὁ Τρωικός , ὅτι πολύς ἀπό ὁ ἐνίστημι διΐστημι χρόνος . To δέ ἐξαπίνης , φημί , λέγω ὁ ἐν ἀναίσθητος χρόνος διά μικρότης μεταβάλλω , οἷος λέγω ἐξαπίνης χειμών γίγνομαι , ὅταν ἐν βραχύς μεταβάλλω ὁ περιέχω καί διά ὁ βραχύτης μή συναισθάνομαι ὁ μεταβολεύς , ‘ἐξαίφνης θνῄσκω , ὅτι διά ὁ μικρότης ὁ καιρός οὖον συνίημι ὁ μεταβολεύς ὁ ἐκ ὁ εἰμί εἰς ὁ μή εἰμί , ἀλλά οἷος ἀμέσως ἐκ ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ὁράω . ἀλλά οὐ ὥσπερ ἐπί ὁ στιγμή Μένων φανερός . οὐ οὕτως εἰμί φανερός ὁ νῦν καί διαιρέω καί συνέχω ὁ χρόνος , ὥσπερ ὁ στιγμή φανερός συνέχω καί διαιρέω ὁ γραμμή · ὁ δέ αἰτία , διότι ὁ μέν σημεῖον δύναμαι μένω , τουτέστιν ἐνέργεια | λαμβάνω , ὁ μέντοι νῦν οὐ ἵστημι , ἀλλά ἐν ῥύσις εἰμί . διαιρέω δέ δονάμει . Δύναμις φημί ἀντί ὁ κατά ἐπίνοια . διά οὗτος καί ὁ διαίρεσις ὁ χρόνος κατά ἐπίνοια · οὐδέ γάρ δύναμις διαιρέω ὁ χρόνος ὁ νῦν , ἐπεί ἄν ἐνέργεια διαιρέω , νῦν δέ εἷς καί συνεχής εἰμί ὁ χρόνος ἐπίνοια μόνος ὁ διαιρετός ἔχω . καί ὅς μέν τοιοῦτος , ἀεί ἕτερος ὁ νδν . τουτέστιν ὅς διαιρέω · καθό γάρ διαιρέω , δύο λόγος ἀναδέχομαι καί ὁ ὁ τέλος καί ὁ ὁ ἀρχή ἄλλος γάρ εἰμί αὐτός ὁ εἰμί τε - λευτῇ ὁ παρέρχομαι χρόνος , καί ἄλλος ὁ εἰμί ἀρχή ὁ μέλλω ) , ὅς δέ συγχέω ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω , οὗτος εἷς εἰμί καί αὐτός , οὖον μόνος ὁ ὑπόκειμαι ἀλλά καί ὁ λόγος · ὡς γάρ κοινός πέρας ἄμφω λαμβάνω . ὥσπερ ἄν εἰμί νοέω ἐγώ δύο μύρμηξ ἀπό ὁ δύο ὁ γραμμή ἄκρος κινέω , καί εἰς εἷς τίς καί ὁ αὐτός σός - μείων ἀμφότερος ἀποπερατόω ὁ κίνησις · ὁ οὖν σημεῖον , εἰς ὅς ἀποπερατόω ὁ κινέω , κοινός τίς πέρας καί τέλος εἰμί ἀμφότερος ὁ κίνησις . οὕτως οὖν καί ὁ νῦν εἰμί μή ἀπλόος ὡς δύο λόγος ἔχω λαμβάνω , ἀλλά ὡς εἷς τις , ὁ ὁ πέρας , τότε συνέχεια εἰμί ὁ χρόνος . ὥσπερ ἐπί ὁ μαθηματικός γραμμή , ὅς μέν ὁ αὐτός ἀεί στιγμή , ὁ νοέω διαιρέω ἀεί ἄλλος καί ἄλλος , ὅς δέ εἷς , ὁ αὐτός πάντῃ . τουτέστιν ὥσπερ εἰμί ἐπί ὁ μάθημα λαμβάνω στιγμή τις κατά ἐπίνοια ἐν ὁ γραμμή , καί οὗτος ἀεί εἷς εἰμί εἷς δέ εἰμί ὁ κατά ἐπίνοια λαμβάνω καί μή κατά ἐνέργεια ) , ὅταν μέν ὡς διαιρέω αὐτός λαμβάνω ὁ γραμμή , τότε ἄλλος καί ἄλλος ὁ λόγος λαμβάνω , ὅταν δέ μή ὡς διαιρέω αὐτός λαμβάνω , ἀλλά ὡς εἷς καί ὁ αὐτός ἔχω λόγος πρός ἀμφότερος ὁ μόριον ὁ γραμμή , τότε οὖον μόνος ὁ ὑπόκειμαι γίγνομαι εἷς , ἀλλά καί ὁ λόγος · οὕτως οὖν καί ὁ νῦν κατά ἐπίνοια λαμβάνω , εἰμί μέν ὡς δύο λόγος ἔχω αὐτός δέχομαι , διαίρεσις γίγνομαι ὁ χρόνος , εἰμί δέ ὡς εἷς λόγος ἔχω , συνέχεια . ἔχω δέ ὁ λέξις ἐν τις καί οὕτως · ὅς μέν εἷς , οὗτος ἀεί εἷς ὁ στιγμή , τουτέστι καθό εἷς εἰμί ὁ σημεῖον οὖον μόνος ὁ ὑπόκειμαι ἀλλά καί ὁ λόγος , οὗτος εἷς εἰμί ὁ στιγμή συνέχεια γίγνομαι ὁ γραμμή , ὁ νοέω δέ διαιρέω ἀεί ἄλλος καί ἄλλος , τουτέστι οὗτος ὁ εἷς στιγμή ἄλλος καί ἄλλος ποιέω ὁ λόγος , ὁ νοέω διαιρέω ὁ γραμμή . ὁ δέ εἷς , ὁ αὐτός πάντῃ . οὗτος ἀνάληψις εἰμί ὁ πρότερος , ὅτι ὅταν ὡς εἷς πάντῃ λαμβάνω , ὁ αὐτός ἔχω λόγος καί συγχέω ὁ γραμμή . εἰμί γάρ ὁ αὐτός καί κατά ὁ αὐτός ὁ διαίρεσις καί ὁ σύνθεσις . ἐπί γάρ ὁ κατά ἐπίνοια λαμβάνω σημεῖον αὐτός εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ διαίρεσις καί ὁ σύνθεσις · ὁ γάρ αὐτός κατά ἄλλος καί ἄλλος ἐπίνοια ἢ διαιρέω νοέω ἢ ἑνόω . καί κατά ὁ αὐτός , τουτέστι κατά εἷς καί ὁ αὐτός σημεῖον · οὗτος γάρ εἰμί ὁ διά ἑαυτοῦ ἢ ἑνόω ἢ διαιρέω ὁ γραμμή ἄλλως καί ἄλλως λαμβάνω . ἄλλος δέ ὅταν ὁ χρόνος ὁ οὗτος ἐγγύς <×ᾖ> ὅτι2 εἰμί καί ὁ πλατικός νῦν χρόνος τις ἐγγύς ὁ ἀκαριαῖος νῦν καί κτάομαι ὁ παρέρχομαι χρόνος καί κατά ὁ μέλλω , οὔτε δέ ὁ πάλαι γίγνομαι , οἷος ὁ ἐν Ἴλιον , οὔτε ὁ μετά πολύς εἰμί , οἷος εἰμί εἰμί κατακλυσμός , νῦν λέγω γίγνομαι ἢ γίγνομαι , καίτοι συνεχής εἰμί - ὅς εἰς αὐτός ὁ χρόνος , διότι μή σύνεγγυς εἰμί ὁ ἀκαριαῖος νῦν . ὁ δέ ποτός χρόνος ὁρίζω πρός ὁ πρότερος νῦν . ὁ ποτός χρόνος εἰμί , φημί , ὁρίζω ὑπό δύο νῦν , ὁ τε ἐνίστημι - ὅς ἐκεῖνος ἐν ὅς ἢ γίγνομαι ἢ εἰμί ὁ πρᾶγμα . οἷος ’ πότε λαμβάνω ὁ Τροία φημί πρό χίλιοι ἔτος , περιορίζω ὁ χρόνος οὗτος ὁ τε πάλαι νῦν , ἐν ὅς λαμβάνω ὁ Τροία , καί ὁ ἐνίστημι . ὁμοίως φημί ὅτι εἰμί ἔκλειψις μετά τοσόσδε χρόνος , περιορίζω πάλιν ὁ χρόνος ὁ τε ἐνίστημι νῦν καί ὁ εἰμί . ἐν ὅς εἰμί ὁ ἔκλειψις . εἶπον δέ δικτάτωρ - σμένος πρός ὁ πρότερος νῦν δίδωμι προσυπακούω καί πρός ὁ ὕστερον·’ ὁ γάρ πρότερος ὕστερος εἰμί πρότερος , ὁ δέ πρότερος καί ὕστερος οὖον ὁ αὐτός λαμβάνω , ἀλλά ἐπί μέν ὁ ποτός ὁ παρέρχομαι πρότερος μέν εἰμί ὁ νῦν ἐν ὅς γίγνομαι ὁ πρᾶγμα ὕστερος δέ ὁ ἐνίστημι - γυνή , ἐπί δέ ὁ μέλλω ἀνάπαλιν , πρότερος μέν ὁ ἐνίστημι νῦν ὕστερος δέ ὁ μέλλω ἐν ὅς εἰμί ὁ πρᾶγμα . εἰμί ἄρα ποσός τις ἀπό ὅδε χρόνος εἰς ἐκεῖνος . | El γάρ δεῖ ὁ ποτός περαίνω πρός ὁ νῦν , ὁ ἐνίστημι λέγω , εἰμί ἄρα ὁρίζω τίς ποσός ὁ χρόνος οὗτος ἀπό ὁ ἐνίστημι μετρέω εἰς ἐκεῖνος · καλῶς ἄρα εἴρω , ὅτι ὁρίζω χρόνος εἰμί ὁ ποτός . εἰμί δέ μηδείς χρόνος ὅς οὖον ποιός , πᾶς εἄν εἰμί χρόνος περαίνω . εἰμί γάρ ὁ ποτός ἐπί πᾶς λέγω χρόνος ἐν ὁ παρέρχομαι γάρ καί ὁ μέλλω πᾶς χρόνος , ἐν οὗτος δέ ὁ ποτός ) , ὁ δέ ποτός περαίνω , καί πᾶς ἄρα χρόνος περαίνω . ὅθεν καί ἀπορέω ὅτι εἰμί πᾶς χρόνος περαίνω , ἆρα καί ἐπίλειψις ὁ χρόνος ἢ οὖον ; δοκέω γάρ διά ὁ πᾶς εἰμί περαίνω καί ὑπολείπω . ἀλλά εἰμί καί πᾶς ὁ λαμβάνω περαίνω εἰμί , ἀλλά οὖν εἴπερ ἀίδιος ὁ κίνησις , ὅς ἀριθμός ὁ χρόνος , ἀνάγκη καί αὐτός ἀίδιος εἰμί . τίς οὖν ; φημί , εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος κατά ἀριθμός , ἢ ὁ εἶδος μόνος εἷς ; καί φημί ὅτι ὡς εἄν ἔχω ὁ κίνησις , οὕτως ἔχω καί ὁ χρόνος · εἰμί μέν γάρ εἷς καί ὁ αὐτός ὁ ἀριθμός , καί ὁ χρόνος ὡσαύτως , εἰμί δέ ὁ εἶδος μόνος εἷς , καί ὁ χρόνος ὁ εἶδος μόνος εἷς . ὡς ἐν ὑπόθεσις δέ ὁ λόγος προάγω , ὁ δέ ἀληθής πρόδηλος , ὅτι ὁ εἶδος μόνος εἷς ὁ χρόνος , οὖον μέντοι ὁ ἀριθμός , διότι καί ὁ κίνησις . ἐπεί δέ ὁ νῦν τελευτή καί ἀρχή χρόνος . εἰμί ὁ νῦν , φημί , τελευτή μέν εἰμί ὁ παρέρχομαι χρόνος , ἀρχή δέ ὁ μέλλω , ὁ αὐτός ἔχω εἄν λόγος , ὅς ἔχω ὁ κύκλος πρός ὁ κυρτός καί ὁ κοῖλος · κατά εἷς γάρ καί ὁ αὐτός ὑπόκειμαι ὁ γραμμή κατά ἄνειμι καί ἄλλος σχέσις καί κυρτός εἰμί καί κοῖλος . εἰμί τοίνυν τοιοῦτος εἰμί ὁ νῦν καί εἷς καί ὁ αὐτός καί ἀρχή εἰμί καί τελευτή , ἄλλος μέν τελευτή ἄλλος δέ ἀρχή , οὐδέποτε ὑπολείπω ὁ χρόνος · ἀεί γάρ ὁ λαμβάνω ὁ χρόνος πέρας ἄλλος εἰμί χρόνος ἀρχή . ἀδύνατος γάρ εἷς καί ὁ αὐτός νῦν ὁ αὐτός χρόνος καί ἀρχή εἰμί καί τέλος · οὗτος γάρ ἄν ἅμα καί κατά αὐτός ὁ ἐναντίος ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν τοιοῦτος ὁ νῦν , ἀεί ἐν ἀρχή εἰμί ὁ χρόνος · ὥστε οὐ ὑπολείπω . ὁ δέ ἤδη ὁ ἐγγύς εἰμί ὁ πάρειμι νῦν ἄτομος μέρος ὁ μέλλω χρόνος . ὅτι ὁ ἤδη μόριον τίς εἰμί ἤτοι ὁ παρέρχομαι χρόνος ἤτοι ὁ μέλλων , ἐγγύς ὑπάρχω ὁ ἀκαριαῖος νυνί εἰμί δέ εἰμί πόρρω αὐτός , ο δέ ἄρτι μόριον τίς καί αὐτός ὁ παρέρχομαι χρόνος . τίς δέ ὁ διαφορά αὐτός πρός ἀλλήλων , ὁ τε πλατικός νῦν καί ὁ ἤδη καί ὁ ἄρτι , φθάνω εἶπον . ὁ δέ πάλαι καίω αὐτός μέν ὁ Παρέλη - λυθοος χρόνος μόριον , οὐκέτι μέντοι ὁ ἐγγύς ὁ ἀκαριαῖος νῦν , ἀλλά ὁ πόρρω . ὁ δέ ἐξαπίνης ὁ ἐν ἀναίσθητος χρόνος διά σμικρός - ἦτα ἐξίστημι . ὅταν γάρ μεταβολή τις ἐκ τις εἰς τίς γίγνομαι , εἶτα διά ὁ βραχύτης ὁ χρόνος μή συναισθάνομαι αὐτός , ἐξαπίνης φημί ὁ τοιοῦτος μεταβάλλω . ὥσπερ εἰμί σπινθήρ ἀνεπαίσθητος ὑποσμύχω ἐν φρύγανον ἀθρόος ἐκπύρωσις ὁ ὕλη · διά γάρ ὁ μή συναισθάνομαι ὁ ἐν ὁ βάθος μεταβολεύς , ἐξαπίνης ἐξάπτω φημί ὁ ὕλη . μεταβολή δέ πᾶς φύσις ἐκστατικός . ἐπεί εἶπον “ ἐξίστημι ” , δήω εἶπον μεταβάλλω , διά οὗτος προστίθημι οὗτος , ὅτι διά οὗτος εἶπον ἐξίστημι , διότι πᾶς μεταβολή ἐκστατικός . Ἐ δέ ὁ χρόνος πᾶς γίγνομαι καί φθείρω . ὅπερ ἤδη εἶπον ἐν ὁ ἔμπροσθεν , οὗτος νῦν μᾶλλον διηρθρωμένως λέγω , πῶς πᾶς λέγω ὑπό ὁ χρόνος φθείρω . καί ἱστορέω ὅτι ὁ παλαιός ὁ μέν σοφός καλέω ὁ χρόνος , Πάρων δέ , φημί , ὁ Πυθαγόρειος ὀρθός περί αὐτός ἀποφαίνω ἀμαθής λέγω εἰμί ὁ χρόνος , διότι λήθη γεννητικός ὁ χρόνος · εἰμί γάρ ὁ χρόνος ἢ μεταβολή τίς εἰμί ἢ πάντως μεταβολεύς τίς πάθος , πᾶς δέ μεταβολή φύσις ἐκστατικός εἰμί , εἰκότως ἔκστασις μᾶλλον αἴτιος εἄν εἰμί ὁ χρόνος ἢ γένεσις . εἰμί δέ πάντως ὁ ἔκστασις τις εἶδος ἕτερος εἶδος γένεσις παρακολουθέω , οὗτος κατά συμβεβηκός , ἐπεί ὁ μεταβολή ὡς μεταβολή ἀπλόος ἐξίστημι τις , συμβαίνω δέ ὁ ἔκστασις τις εἶδος ἕτερος εἶδος παρακολουθέω διά ὁ ποιητικός αἴτιος , ὅς ὁ μεταβολή ὡς ὄργανον χράω , πλήν αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ μεταβολή θεωρέω οὐδείς ἄλλος ἢ ἔκστασις ἐργάζομαι ὁ ὑπόκειμαι εἶδος . κατά ἑαυτοῦ οὖν φθορά αἴτιος ὁ μεταβολή , κατά συμβαίνω δέ γένεσις . | σημεῖον δέ ἱκανός ὅτι γίγνομαι μέν οὐδείς ἄνευ ὁ κινέω πως αὐτός καί πράσσω . σημεῖον , φημί , ἱκανός ὁ ὁ χρόνος φθορά μᾶλλον κατά ἑαυτοῦ αἴτιος εἰμί , γένεσις δέ κατά συμβεβηκός , ὅτι πᾶς μέν γένεσις εἰμί ποιητικός αἴτιος ὁρίζω , οἷος ἄνθρωπος μέν ἄνθρωπος οἰκίον δέ οἰκος - δόμος καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως ἀδύνατος γάρ γίγνομαι τίς ἄνευ ὁ κινέω αὐτός καί μεταβάλλω , πᾶς δέ ὁ κινέω ὑπό τις κινητικός αἴτιος κινέω · ὥστε πᾶς ὁ γίγνομαι ὑπό τις αἴτιος γίγνομαι , ὑπό ὁ κινέω φημί καί μεταβάλλω , ὁ δέ ὁ γίγνομαι κινέω , πᾶς δέ κίνησις χρόνος μετρέω , κατά συμβαίνω ὁ χρόνος γένεσις αἴτιος λέγω ) , οὗτος μέν οὖν γένεσις πᾶς ὁ αἴτιος εἰμί ὁράω , ἐπεί καί κινέω πάντως ἀνάγκη ὁ γίγνομαι , φθορά δέ οὖον πᾶς εἰμί ὁράω ὁ ποιητικός αἴτιος , ἀλλά ἢ ὁ χρόνος μόνος . πίπτω γάρ ἄν οἰκίον ὑπό μόνος ὁ χρόνος κάμνω , ὁμοίως καί ἱμάτιον φθείρω καί ὁ τοιοῦτος , καί μηδείς κίνησις προφανής περί αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ἵστημι καί ἠρεμέω , ὡς μηδείς ἄλλος ἔχω ὁ φθορά προφανής αἰτιάομαι αἴτιος ἢ ὁ χρόνος . καί οὗτος μέν ὡς πρός ὁ κοινός χρῆσις καί ὁ μή ἔχω πρόδηλος τίς ὁ φθορά αἰτιάομαι αἴτιος ὁ Ἀριστοτέλης φημί , ἐπεί ὅτι οὐδείς εἰμί ὁ χρόνος πρῶτος φθορά αἴτιος , καί αὐτός εὐθύς ἐπάγω οὖον μήv λέγω ἀλλά οὐδέ οὗτος ὁ χρόνος ποιέω , ἀλλά συμβαίνω ἐν χρόνος γίγνομαι καί οὗτος ὁ μεταβολή . τίς ἐν ὁ ποιητικός ὁ φθορά αἴτιος ; φημί ὅτι ὁ ὕλη μή φύω διά ὅλος στέγω ὁ εἶδος , οὖον φύω δέ διά ὅλος στέγω , διότι πᾶς ἔχω ὁ δύναμις , καί δεῖ κατά πᾶς δύναμις ὁ ἐν αὐτός ἐνεργέω , εἰμί μή μέλλω μάταιος ἔχω ὁ δύναμις . διά οὗτος οὖν τοιοῦτος εἰμί ὡς μή δύναμαι διά ὅλος εἷς καί ὁ αὐτός στέγω εἶδος , ὥστε καί κατά ὁ ἄλλος δύναμις ἐνεργέω . πρῶτος μέν οὖν οὗτος ὁ φθορά αἴτιος , καί ἄλλως δέ ὁ περαίνω εἰμί ὁ γίγνομαι ὁ δύναμις · ὥσπερ γάρ ὁρίζω ὁ ὁ αὔξησις μέτρον , εἰς ὅς ἀφικνέομαι ὁ φύσις ἵστημι , οὕτως καί ὁ ὁ ὕπαρξις ἕκαστος μέτρον ὁρίζω εἰμί , εἰς ὅς ἀφικνέομαι ὁ πρᾶγμα φθείρω . ὥστε ποιητικός αἴτιος ὁ φθορά ὁ πρᾶγμα ὁ μηδείς αὐτός ἀπειροδύναμος εἰμί . οὗτος δέ ἐγώ οὕτως διά-ὁρίζω φανερός ὅτι μεταβολή καί πᾶς ὁ κινέω ἀνάγκη κινέω ἐν χρόνος . διαλέγω περί ὁ χρονικός πρόσρημα , νῦν ἀπορία τις ἐκτίθημι προσήκω ὁ περί ὁ χρόνος λόγος , πρότερος δέ ὅσπερ ἤδη εἶπον νῦν κατασκευάζω , ὅτι πᾶς κίνησις ἐν χρόνος εἰμί . κατασκευάζω δέ συλλογισμός τοιοῦτος · πᾶς κίνησις ὁ πρότερος ἔχω καί ὁ ὕστερος , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος εἰμί , πᾶς ἄρα κίνησις ἐν χρόνος εἰμί . ἢ καί ἐν τρίτος σχῆμα οὕτως · ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος εἰμί , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν κινέω εἰμί , ὁ κίνησις ἄρα ἐν χρόνος εἰμί . κατασκευάζω δέ ἑκάτερος ὁ πρότασις , καί ὁ μέν μικρός οὗτος ὁ τρόπος · πᾶς κίνησις ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς , ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς ὁ πρότερος ἔχω καί ὁ ὕστερος ὁ γάρ ταχύς ἀφικνέομαι εἰς ὁ τέλος πρότερος φημί εἰμί , ὁ δέ βραδύς ὕστερος ) , πᾶς ἄρα κίνησις ὁ πρότερος ἔχω καί ὁ ὕστερος . ὅταν δέ λέγω πᾶς κίνησις ὁ ταχύς ἔχω καί ὁ βραδύς , οὖον περί ὁ κατά ἕκαστος φημί κίνησις , ἀλλά περί ὁ εἶδος αὐτός ὁ κίνησις , οἷος ἐν ὅλος ὁ κατά τόπος κινέω ὡς ὅλος εἰμί ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , καί ὁ κατά τόπος ἐν ὁ κυκλοφορία ὅλος ὡς ὅλος · ὁ γάρ κυκλοφορία ὁ μέν τίς εἰμί ταχυκίνητος ὁ δέ βραδυκίνητος . καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως . οὗτος μέν οὖν ὁ μικρός κατασκευάζω πρότασις , καί ὁ μείζων δέ οὕτως · ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος κατά ὁ πρός ὁ νῦν ἀπόστασις κρίνω ὁ γάρ ἐγγυτέρω μᾶλλον εἰμί ὁ νῦν ἢ ΑΦΕ - στάνα ὁ πρότερος λέγω καί ὁ ὕστερος ) , ὁ δέ πρός ὁ νῦν , φημί , ἀπόστασις ἐν χρόνος εἰμί εἰμί γάρ ὁ νῦν ἐν χρόνος , καί ὁ ἀπόστασις ὁ νῦν ἐν χρόνος ἄν εἰμί · ὁ γάρ ἀφίστημι ὁ νῦν τίς ἄλλος εἰμί ἢ χρόνος αὐτός διΐστημι ; ) , ὥστε εἰμί ὁ μέν πρότερος καί ὕστερος κατά ὁ πρός ὁ νῦν ἀπόστασις κρίνω , ὁ δέ ὁ νῦν ἀπόστασις ἐν χρόνος , καί ὁ πρότερος ἄρα καί ὕστερος ἐν χρόνος . ὁ δέ πρότερος , φημί , καί ὁ ὕστερος ἐναντίος λέγω κατά τε ὁ παρέρχομαι χρόνος καί ὁ μέλλω · ἐπί μέν γάρ ὁ παρέρχομαι χρόνος πρότερος λέγω ὁ μᾶλλον ἀφίστημι ὁ νῦν , ὕστερος δέ ὁ ἐγγυτέρω ὁ νῦν ( πρότερος γάρ λέγω ὁ Ἰλιακός ὁ Πελοποννησιακός ) , ἐπί δέ ὁ μέλλω ἀνάπαλιν , πρό - ἀντίμοιρος λέγω ὁ ἐγγυτέρω ὁ νῦν , ὕστερος δέ ὁ πρόσω · πρότερος γάρ φημί γίγνομαι ὁ ἐν ὁ γαστήρ πέψις ὁ ἐν ὁ ἧπαρ . οὗτος εἶπον , ἐφεξῆς δύο ἀπορία τίθημι προσήκω ὁ περί ὁ χρόνος λόγος , εἷς μέν πῶς ἔχω ὁ χρόνος πρός ὁ Ψυχή , ἆρα μή εἰμί Ψυχή οὐδέ χρόνος εἰμί , ἢ ἐνδέχομαι ἀναιρέω ὁ Ψυχή ὁ χρόνος εἰμί , δύο δέ πῶς πανταχοῦ εἰμί ὁ χρόνος , καί ἐν γῆ καί ἐν θάλασσα καί ἐν οὐρανός . καί ἐπιλύω πρότερος ὁ δύο ἀπορία λέγω , διότι ὁ χρόνος μέτρον εἰμί κίνησις , πᾶς δέ οὗτος κινητής εἰμί , οὐρανός γῆ θάλασσα · ἐπεί οὖν οὗτος κινητής εἰμί , κίνησις δέ ἀριθμός ὁ χρόνος , μετρέω δηλονότι καί οὗτος ὑπό ὁ χρόνος . εἰκότως οὖν ἐν πᾶς οὗτος λέγω εἰμί ὁ χρόνος · εἴτε γάρ κινέω | εἴτε ἠρεμέω , μετρέω ὑπό ὁ χρόνος πάντως καί ὁ κίνησις αὐτός καί ὁ ἠρεμία . ὥσπερ οὖν λέγω ὁ ἡμέρα πανταχοῦ εἰμί , οὖον ὁ ὁ οὗτος κινέω ὁ ἡμέρα παρακολουθέω ἢ ὁ ἠρεμία , ἀλλά ὁ πᾶς ὁ κίνησις καί ὁ ἠρεμία μέτρον εἰμί ὁ ἡμέρα , οὗτος καί ὁ χρόνος πανταχοῦ φημί εἰμί · ὁ γάρ ἡμέρα χρόνος τις , ὁρίζω δέ καί ὁ εἰμί ἔχω ὁ χρόνος ἐκ ὁ πρῶτος ὁ κίνησις , ὡς πολλάκις εἴρω . πρός δέ ὁ πρότερος ἀπορία , ὅστις ζητέω πῶς ἔχω ὁ ψυχή πρός ὁ χρόνος , πότερος καί μή εἰμί Ψυχή ὁ ἀριθμέω εἰμί ὁ χρόνος ἢ οὖον , ὑπαντάω τοιοῦτος τρόπος , ὅτι εἰμί ἀριθμός κίνησις ὁ χρόνος , ἀριθμός δέ οὐ ὁ ἀριθμός ἀλλά ὁ ἀριθμέω , ἀνάγκη δέ πᾶς μή εἰμί ὁ ἀριθμέω μηδέ ὁ ἀριθμέω εἰμί ὁ γάρ πρός τίς ὁ τοιοῦτος , λέγω δή ὁ ἀριθμέω καί ὁ ἀριθμέω ) , μή εἰμί δέ ὁ ἀριθμέω οὐδέ ὁ ἀριθμός εἰμί , ἀνάγκη ἄρα πᾶς μή εἰμί Ψυχή μηδέ ἀριθμός εἰμί · οὐδείς γάρ ἄλλος εἰμί ὁ ἀριθμέω ἢ ψυχή , καί ψυχή οὖον πᾶς , ἀλλά ὁ λογικός . ὥστε ἀναιρέω Ψυχή ἀναιρέω καί ὁ ἀριθμέω , ἀναιρέω δέ ὁ ἀριθμέω ἀναιρέω καί ὁ ἀριθμητός , ἀναιρέω δέ ὁ ἀριθμητής ἀναιρέω καί ὁ ἀριθμός , ἀναιρέω δέ ὁ ἀριθμός ἀναιρέω καί ὁ χρόνος · ἀναιρέω ἄρα ὁ Ψυχή ἀναιρέω καί ὁ χρόνος . ἀλλά πρός οὗτος εἴρω τις , ὅτι εἰμί μέν αὐτός εἰμί ἀριθμητός εἶπον καί ἀριθμός , ἀνάγκη εἰμί πᾶς ὁ εἰμί Ψυχή ἀναιρέω ἀναιρέω ὁ ἀριθμητός , καί οὗτος ἀναιρέω ἀναιρέω καί ὁ ἀριθμός , καί διά οὗτος ὁ χρόνος , νῦν δέ οὖον αὐτός εἰμί εἶπον ἀριθμός καί ἀριθμητός · τίς οὖν κωλύω ὁ χρόνος ὡς μέν ἀριθμητός ἀναιρέω ὁ Ψυχή ἀναιρέω , ὡς μέντοι ἀριθμός μή ἀναιρέω ; ἐπεί καί ὁ Δεκὰς ὁ λίθος Ψυχή ἀναιρέω ὡς μέν ἀριθμητός ἀναιρέω , ὡς μέντοι ἀριθμός οὐκέτι · εἰμί γάρ ὁ Δεκὰς ὁ λίθος καί μή εἰμί ὁ Ψυχή . ἀλλά εἰμί ὅλως , φημί , ἀναιρέω Ψυχή πᾶς ἀναιρέω καί πᾶς κίνησις , πᾶς δέ κίνησις ἀναιρέω ἀναιρέω καί ὁ χρόνος , εἰμί γε πάθος τίς κίνησις ὁ χρόνος , ἀνάγκη ἄρα πᾶς καθόλου ὁ Ψυχή ἀναιρέω ἀναιρέω καί ὁ χρόνος . Ψυχή γάρ ἀναιρέω οὖον μόνος ὁ ὑπό Ψυχή γίγνομαι κις - νέος συναναιρέω , ἀλλά καί ὁ φυσικός , οἷος ὁ ὁ βάρος ἢ ὁ ὁ κοῦφος · οὐδέ γάρ κόσμος ἔτι ὁ κόσμος ὁ κύκλος κίνησις ἀναιρέω , ἀναιρέω δέ οὗτος Ψυχή ἀναιρέω . καλῶς ἄρα εἴρω ὅτι Ψυχή ἀναιρέω ἀναιρέω καί ὁ χρόνος , καί οὖον μόνος πᾶς ἀπλόος , ἀλλά καί ὁ λογικός · μή εἰμί γάρ ὁ λογικός οὐδέ ὁ ἄλογος εἰμί , εἰμί γε φύσις πρότερος ὁ λογικός ὁ ἄλογος . καί ἄλλως εἰμί δείκνυμι ὅτι πρό ὁ ετεροκίνητος οὗτος δέ εἰμί ὁ σῶμα ) ἀνάγκη πᾶς εἰμί ὁ αὐτοκίνητος , καί ὁ ἐν χρόνος κινέω ὁ αεικίνητος , καί πᾶς ἁπλόος ὁ κινέω ὁ ἀκίνητος αἴτιος , οὗτος δέ εἰμί ὁ Ψυχή , ἀνάγκη πᾶς δηλονότι οὗτος ἀναιρέω πᾶς ἀναιρέω κίνησις . ὁ γάρ ταχύς καί ὁ βραδύς κτάομαι πᾶς εἰμί μεταβολή . εἶπον δέ πῶς λέγω κατά πᾶς μεταβολή ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς , ὅτι οὖον κατά ἕκαστος καί ὅς ὁ ἀριθμός , ἀλλά κατά πᾶς ὁ γένος μεταβολή , οἷος ἐν ὁ κατά τόπος , καί οὗτος ἐν ὁ κυκλοφορία , ἐπί μέντοι ὁ γενητός καί φθαρτός ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς καί ἐν ὁ κατά ἕκαστος ὁράω εἰμί . λέγω δέ ταχύς κινέω ὁ πρότερος μεταβάλλω εἰς ὁ ὑπόκειμαι κατά ὅς αὐτός διάστημα καί ὁμαλός βρόχος κινέω . ὑπόκειμαι φημί ὁ τέλος ἐπί ἐπείγω ὁ κίνησις . ὁ οὖν πρότερος εἰς ὁ τέλος ἀφικνέομαι καί ὁμαλός κίνησις κινέω , οὗτος εἰμί ὁ ταχύς κινέω ὁ αὐτός διάστημα εἰμί . καλῶς δέ προστίθημι ὁ ὁμαλός κίνησις κινέω · εἰμί γάρ ἀνώμαλος κινέω νῦν μέν ὀξύς2 κινέω νῦν δέ βραδύς , οὐδέ ἄν διακρίνω δύο ἄν . οἷος ἐπί ὁ φορός , εἰμί ἄμφω κατά ὁ περιφέρεια κινέω . ὁ , ἢ ἄμφω κατά ὁ εὐθύς · δεῖ γάρ ὁ αὐτός εἰμί διάστημα μή μόνος κατά ὁ ποσός , ἀλλά καί κατά ὁ ποιός . εἰμί γάρ ὁ μέν κις - νέομαι ἐπί εὐθύς ὁ δέ ἐπί περιφέρεια ἴσος ὁ μέγεθος , δύναμαι ὁ ἐπί ὁ περιφέρεια κινέω ὀξυκίνητος ὑπάρχω ὕστερος ἀφικνέομαι εἰς ὁ τέλος · ἐμποδίζω γάρ ὁ κινέω διά ὁ κάμψις ἐπί ὁ περιφέρεια . καί σαφής οὗτος καί ἐκ ὁ ἀγωνίζομαι ἵππος · ὁράω γάρ ἐν ὁ κάμπτω βραδύς κινέω . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος , οἷος ἐπί ὁ ἕλιξ · οὖον γάρ ὡσαύτως ὁ τάχος ἐπί ἕλιξ κινέω τίς καί ἐπί εὐθύς . Φανερός ὅτι πᾶς μεταβολή καί ἅπας ὁ κινέω ἀνάγκη κινέω ἐν χρόνος . ὁ συμπέρασμα τίθημι ὅσπερ βούλομαι κατασκευάζω , ὁ πρότασις διά ὅς οὗτος συνάγω οὖον πρότερος τίθημι , ἀλλά ἕκαστος πρότερος κατασκευάζω , εἶτα κατασκευάζω αὐτός , οὗτος συνάγω ὁ ὅλος συλλογισμός . πρότερος δέ ὁ μικρός κατασκευάζω πρότασις , οὗτος δέ εἰμί ὁ λέγω ἵημι πᾶς κινέω ὁ πρότερος εἰμί καί ὁ ὕστερος . κατασκευάζω δέ τοιοῦτος συλλογισμός · ἐν πᾶς κινέω ὁ ταχύς εἰμί καί ὁ βραδύς , ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς πρότερος εἰμί καί ὕστερος , ἐν πᾶς ἄρα κινέω ὁ πρότερος εἰμί καί ὁ ὕστερος . ὁ ταχύς καί | ὁ βραδύς κατά πᾶς εἰμί μεταβολή . οὗτος ὁ μικρός πρότασις . λέγω δέ ταχύς κινέω ὁ πρότερος ἐγώ - Τάβαλος εἰς ὁ ὑπόκειμαι . οὗτος ὁ μείζων . εἰμί δέ ὁ ταχύς εἰμί ὁ πρότερος μεταβάλλω , βραδύς εἰμί δηλονότι ὁ ὕστερος μετά - βάλλω . ἀλλά μήv ὁ γε πρότερος ἐν χρόνος εἰμί . ὁ μείζων πρότασις ὁ ὅλος συλλογισμός , διά ὅς κατασκευάζω ὅτι πᾶς κίνησις ἐν χρόνος . ὅτι δέ ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος , ἐφεξῆς κατασκευάζω . πρότερος γάρ καί ὕστερος λέγω κατά ὁ πρός ὁ νυν ἀπόστασις . ὅτι ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος , διά οὗτος κατασκευάζω . ὁ δέ νῦν ὅρος ὁ παρήκω καί ὁ μέλλω . εἰμί ὅρος εἰμί ὁ ὁ χρόνος μέρος ὁ νῦν , ἐν χρόνος ἄρα ὁ νῦν . Ἐ ὅς γάρ ὁ νῦν , καί ὁ ὁ νῦν ἀπόστασις . Πῶς ὁ νῦν ἐν χρόνος εἰμί καί ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος εἰμί , διά οὗτος κατασκευάζω · ἐπειδή , φημί , ἐν ὅς εἰμί ὁ νῦν , καί ὁ διάστασις ὁ ἀπό ὁ νῦν ἄν εἰμί · ὁ γάρ διίστημι ὁ νῦν , χρόνος αὐτός διΐστημι · ὥστε εἰμί ὁ μέν πρότερος καί ὕστερος κατά ὁ πρός ὁ νῦν ἀπόστασις κρίνω , ὁ δέ ὁ νῦν ἀπόστασις ἐν χρόνος , διότι καί ὁ νῦν , καί ὁ πρότερος ἄρα καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος εἄν εἰμί . ἐναντίος δέ λέγω ὁ πρότερος κατά τε ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω χρόνος . ἐπειδή εἶπον ὅτι ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος κατά ὁ πρός ὁ νῦν ἀπόστασις κρίνω , ἀόριστος δέ οὗτος εἰμί οὐδέ γάρ ἁπλόος ὁ ἀφίστημι ὁ νῦν εἰμί εἶπον ἢ ἐγγυτέρω ἢ πρόσω · ἄλλως γάρ οὗτος εἰμί ἐπί τε ὁ παρέρχομαι καί ὁ μέλλω χρόνος ) , διά οὗτος αὐτός οὗτος διορίζω . ὥστε ἐπεί ὁ μέν πρότερος ἐν χρόνος , πᾶς δέ ἀκολουθέω κινέω ὁ πρότερος . συνάγω νῦν ὁ κύριος ὁ συλλογισμός πρότασις ἐν σύντομος · ἐν πᾶς κινέω , φημί , ὁ πρότερος εἰμί καί ὁ υσιερως , ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερος ἐν χρόνος εἰμί , πᾶς ἄρα κίνησις ἐν χρόνος εἰμί . Ἄξιος δέ ἐπίσκεψις καί πῶς ποτός ἔχω ὁ χρόνος πρός ὁ Ψυχή . ἐντεῦθεν ὁ εἴρω ἀπορία ἐκτίθημι . καί διά τίς ἐν πᾶς δοκέω εἰμί χρόνος . ὁ δύο ἀπορία οὗτος . ἤ ὅτι κίνησις τίς πάθος ἕξις εἰμί . ὁ λύσις ὁ δύο ἀπορία . εἰμί γάρ ὁ κίνησις , φημί , ἕξις τις ἢ πάθος εἰμί ὁ χρόνος ἀριθμός γε εἰμί αὐτός , πᾶς δέ οὗτος κινητής εἰμί , λέγω δή οὐρανός γῆ θάλασσα καί ὁ λοιπός , εἰκότως καί ὁ χρόνος ἐν πᾶς εἰμί οὗτος . οὗτος δέ κινητός πᾶς · ἐν τόπος γάρ πᾶς . ὅτι2 κινητής εἰμί πᾶς οὗτος , οὐρανός φημί γῆ θάλασσα καί ὁ λοιπός , δῆλος , φημί , ὅτι καί ἐν τόπος εἰμί , ὡς δή πάντως ὁ ἐν τόπος εἰμί , εὐθύς καί κινητής εἰμί . ἀμελέω , φημί , καί ὡς εἄν ἔχω ἕκαστος οὗτος ὁ ἐν τόπος εἰμί , οὕτως ἔχω καί ὁ κινητός εἰμί · ὁ μέν γάρ δύναμις ἐν τόπος , δύναμις εἰμί καί κινητός , καί ὁ ἐνέργεια ἐν τόπος , ἐνέργεια εἰμί κινητός . ὁμοίως ὁ κατά ὅλος ἑαυτοῦ ἐν τόπος , κατά ὅλος εἰμί καί κινητός , καί ὁ κατά μέρος ἐν τόπος , κτάομαι μέρος εἰμί καί κινητός . οὗτος δέ παντελῶς εἰμί ψεῦδος καί ἐκ αὐτός ὁ δοκέω ὁ Ἀριστοτέλης . ὁ γοῦν σφαῖρα , ὁ ἐντός ὁ ἀπλανής , κατά ὅλος ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος ὅμως οὖον κινέω κατά ὅλος ἑαυτοῦ , καί ὁ γῆ κατά ὅλος ἑαυτοῦ εἰμί ἐν τόπος ὅμως οὖον κινέω κατά ὅλος ἑαυτοῦ · κατά μόριον γάρ ἀλλοιόω , εἰμί καί συμβαίνω ποτέ πᾶς ἀλλοιόω . ὥσπερ γάρ καίτοι πᾶς ὁ μόριον αὐτός γίγνομαι καί φθείρω , οὖον λέγω αὐτός κατά ὅλος ἑαυτοῦ φθείρω , ἀλλά κατά μόριον , οὗτος καί πᾶς ἀλλοιόω οὐ εἄν λέγω κατά ὅλος ἀλλοιόω , ἀλλά κατά μόριον . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης εἶπον ὅτι ὁ τόπος καί ὁ κίνησις ἅμα κατά τε δύναμις καί ἐνέργεια , τουτέστιν εἰμί δύναμις ὁ τόπος , καί ὁ κίνησις δύναμις , καί εἰμί ἐνέργεια , καί ὁ κίνησις ἐνέργεια , οὐκέτι προστίθημι καί εἰμί κατά ὅλος ὁ τόπος ἢ κατά μέρος , οὗτος καί ὁ κίνησις , ἀλλά ὁ ἐξηγέομαι αὐτός φημί , ἐπεί καί ὁ ἐν τόπος εἰμί ἢ κατά ὅλος εἰμί ἢ κατά μέρος · ὥστε εἰμί ὡς ἄν ἔχω ὁ ἐν τόπος εἰμί , οὕτως ἔχω καί ὁ κινητός εἰμί , εἰμί δέ ἐν τόπος ἢ κατά ὅλος ἢ κατά μόριον , ἔχω εἄν οὗτος καί ὁ κινητός εἰμί . οὗτος μέν οὖν ἐν οὗτος , ὁ δέ ὅλως ὁ ἐν τόπος εὐθύς καί κινητός εἰμί λέγω οὐ οὕτως ἀκούω ὡς ὁ τόπος πάντως κίνησις αἴτιος γίγνομαι , ἀλλά ὡς ἕπομαι πάντως ὁ εἰμί ἐν τόπος καί ὁ κινητής . ἐφεξῆς δέ ὁ δύο τίθημι ἀπορία καί ἐπιλύω . ἀριθμός γάρ ἢ ὁ ἀριθμέω ἢ ὁ ἀριθμητός . ὁ ἀριθμός , φημί , οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὁ ἀριθμητός δύναμις ἢ ἐνέργεια . καί γάρ εἴρω ὅτι ὁ ἀριθμός διττός , | ὁ μέν ὡς ἀριθμός ὁ δέ ὡς ἀριθμέω , καί ἑκάτερος δηλονότι ὁ δύναμις ἢ ἐνέργεια · ἐνταῦθα οὖν περί ὁ ἀριθμέω ἀριθμός φημί ὅτι ἢ δύναμις εἰμί ἢ ἐνέργεια . ὥστε ὁ ἀριθμητής ἀναιρέω ἀναιρέω καί ὁ ἀριθμός , ἀναιρέω δέ ὁ ἀριθμητός ὁ ἀριθμέω ἀναιρέω , οὗτος δέ εἰμί ὁ . ἀλλά ἢ οὗτος ὅς ποτός εἰμί εἰμί χρόνος , οἷος εἰμί ἐνδέχομαι κίνησις εἰμί ἄνευ Ψυχή . Ψυχή , φημί , ἀναιρέω συναναιρέω ὁ χρόνος · οὖον γάρ οἷος τε χρόνος εἰμί ἄνευ Ψυχή , εἰμί μή ἄρα ὁ ὁ χρόνος ὑπόκειμαι , οὗτος δέ εἰμί ὁ κίνησις . εἶπον δέ ὁ εἰμί ἐνδέχομαι κίνησις εἰμί ἄνευ Ψυχή , ἐνδείκνυμι ὅτι καί ὁ κίνησις ἀναιρέω ὁ Ψυχή ἀναιρέω . ὁ δέ πρότερος καί ὕστερος ἐν κινέω εἰμί , χρόνος δέ οὗτος εἰμί ὅς ἀριθμητής εἰμί . ἐπεί εἶπον ὅτι “ ἀδύνατος χρόνος εἰμί Ψυχή μή εἰμί , ἀλλά ἢ οὗτος ὅς ποτός εἰμί εἰμί ὁ χρόνος , τουτέστι ὁ ὑπόκειμαι ὁ χρόνος οὗτος γάρ αὐτός σημαίνω ὁ “ ὅς ποτός εἰμί ” ) , ὑπόκειμαι δέ ὁ χρόνος ὁ κίνησις , οὗτος αὐτός πάλιν καί ἐνταῦθα βούλομαι κατασκευάζω , ὅτι ὑπόκειμαι εἰμί ὁ χρόνος ὁ κίνησις . ὁ γάρ πρότερος , φημί , καί ὕστερος ἐν κινέω εἰμί , ὁ δέ χρόνος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὁ πρότερος καί ὕστερος ὁ ἐν τῆ κινέω ὅς ἀριθμητής εἰμί , ὥστε εἰμί ὁ χρόνος ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερον εἰμί ὁ ἐν ὁ κινέω , ὁ πρότερος καί ὕστερος ἐν κινέω εἰμί ὡς ἐν ὑπόκειμαι καί ὁ χρόνος οὕτως ἄν εἰμί ἐν ὁ κινέω . ἀπορέω δέ ἄν τις καί Ποίας κίνησις ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος . ἕτερος ὁ πρότερος ἐπισυνάπτω περί ὁ χρόνος ἀπορία , καί πρῶτος μέν ὅτι εἰμί κίνησις εἰμί ἀριθμός ὁ χρόνος , κίνησις δέ πολύς εἶδος , αὔξησις μείωσις ἀλλοίωσις γένεσις καί φθορά , Ποίας εἰμί κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος ; καί φημί ὅτι πᾶς εἰμί κίνησις ἀριθμός , ὅς κινέω εἰμί . οὖον γάρ ὅς αὔξησις ὁ αὔξησις μετρητικός εἰμί αὐτός ὁ χρόνος , οὐδέ ἧ ἀλλοίωσις ὁ ἀλλοίωσις , ἀλλά ὅς κίνησις εἰμί ἕκαστος οὗτος , οὗτος μετρέω ὑπό ὁ χρόνος . ὥστε πᾶς εἰμί κίνησις μετρητικός · ὡς γάρ διάστασις ἀπλόος ἕκαστος αὐτός μετρέω · ὥστε κατά ὁ κοινός ὁ ἐν αὐτός μετρέω ὑπό ὁ χρόνος , οὖον κατά ὁ ἴδιος ὑπάρχω . οὗτος ἐφεξῆς ἐπισυνάπτω ἕτερος ἀπορία τοιοῦτος · ἐπεί εἰμί ἅμα δύο κινέω κινέω ἐν αὐτός γάρ ἐν ὅς ὅδε τίς κατά τόπος κινέω , ἐνδέχομαι ἄλλος τίς ἀλλοιόω , ἢ καί ὁ μέν κύκλος κινέω ὁ δέ κατά εὐθύς ) , πότερος οὖν δύο ὁ χρόνος ἕκαστος κίνησις ὑπό τις ἴδιος μετρέω χρόνος , ἢ εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος ὁ πλείων κίνησις μετρητικός ; φημί οὖν ὅτι εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος ὁ ἅμα γίγνομαι κίνησις μειρητικός . καί οὐδείς γε ἄτοπος · ὥσπερ γάρ ὁ ἐν ὁ Ψυχή ἀριθμός εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , οἷος ὁ δεκάς , μετρέω ὁ ἔξω δεκάς , οἷος ἵππος καί ἄνθρωπος καί λίθος καί ὁ ἄλλος , καί ὥσπερ ὁ ξέστης εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός μετρέω καί ὁ οἶνος καί ὁ ὕδωρ καί πᾶς ὁ ὑγρός , διότι οὐ ὅς τοιοῦτος ἕκ·αστον αὐτός εἰμί οὗτος μετρέω , ἀλλά ὅς ποσός τίς εἰμί , οὗτος καί ὁ χρόνος εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός πλείων κίνησις ἴσος τε καί ἅμα εἰμί μετρητικός εἰμί . ἄν τε γάρ μή Ἴσαι εἰμί ὁ κινέω , ἀλλά ὁ μέν μείζων ὁ δέ μικρός , καθό μείζων εἰμί ὁ ἕτερος ὁ χρόνος , οὗτος οὐ ὁ αὐτός εἰμί ὁ μικρός , ἐν ἴσος δέ εἰμί μή ἅμα δέ , οὐδέ οὕτως ὁ αὐτός εἰμί κατά ἀριθμός , εἶδος μέντοι ὁ αὐτός εἰμί ὁ χρόνος καί ὁ μή ἅμα εἰμί , οἶος ὁ νῦν ἡμέρα ὁ αὔριον εἶδος ὁ ἀυτή · μετά οὗτος ζητέω ὅτι εἰμί μέτρον εἰμί ὁ κύκλος κίνησις ὁ χρόνος , ἕκαστος δέ ὁ μετρέω συγγενής τις μέτρον μετρέω ὁ γάρ δέκα ἵππος ὁ εἷς ἵππος μετρέω , καί ὁ δέκα ἄνθρωπος εἷς ἄνθρωπος , ὁμοίως καί ὁ δεκάπηχυς ξύλον ὁ πηχυαῖος αὐτός μόριον μετρέω ) , ἀνάγκη καί ὁ χρόνος ἀριθμητός εἰμί χρόνος τις ἀριθμέω . τίς οὖν οὗτος ὁ χρόνος ὅς ὁ πᾶς χρόνος ἀριθμέω ; ὁ οὖν λύσις οὗτος προλαμβάνω πρῶτος μέν ἐκεῖνος , ὅσπερ ἤδη ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἶπον , ὅτι οὖον μόνος ὁ χρόνος ὁ κίνησις μετρέω , ἀλλά καί ὁ κίνησις ὁ χρόνος μετρέω , καί ὅτι ὁ κίνησις ὁ μέν εἰμί ἀνώμαλος οἷος εἰμί ὁ ὁ ἐν γένεσις καί φθορά ) , ὁ δέ ὁμαλός οἷος εἰμί ὁ ὁ σφαῖρα ) , καί οὗτος ὁ μέν ταχυκίνητος ὁ δέ βραδυκίνητος · ὁ μέν γάρ τις αὐτός περιάγω ἐκ ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός διά τριάκοντα ἔτος , ὁ δέ διά δώδεκα , ὁ δέ Ζεύς ἐνιαυτός , καί ἄλλος ἄλλως , ὁ δέ τίς εἰμί πᾶς ὁ ἄλλος ταχύς τε καί γνώριμος , ὅστις εἰμί ὁ ὁ ἀπλανής , διά εἴκοσι καί τέσσαρες ὥρα λέγω δή ὁ ἡμερονύκτιον ) περιάγω εἰς ὁ αὐτός . ἐπεί οὖν ὁ μέτρον καί ἐλάχιστος εἰμί καί γνώριμος , εἰκότως καί ὁ ὑπό οὗτος ὁ κίνησις ὁρίζω χρόνος , λέγω δή ὁ εἷς ἡμέρα οὗτος δέ εἰμί ὁ ἡμερονύκτιον ) , οὗτος εἰμί ὁ συγγενής ὁ χρόνος μέτρον , ὅς ὁ πᾶς χρόνος ἀριθμέω · μείς γάρ φημί ὁ Λ΄ ὁ ἀπλανής περιφορά , ἐνιαυτός δέ ὁ τξεʹ , καί ἁπλόος πᾶς ὁ χρόνος ὁ πολυπλασιασμός ὁ ἡμέρα ἴσχω ὁ γένεσις . ὥστε πρῶτος μέν ὁρίζω ὁ κίνησις ὁ μικρός ὁ χρόνος μέτρον , εἶτα οὗτος ὁ πᾶς ἀριθμέω χρόνος . καί ὥσπερ ὁ πῆχυς μετρέω εἰς δακτυλιαῖος μέγεθος ἄλλος ἄλλως , ὁ μέν εἰς ΚΒ΄ , ἄλλος εἰς κδ΄ , ὁ δέ εἰς καί , οὗτος δή καί ὁ ἡμερονύκτιον εἰς μόριον πλείων κατατέμνω , οἷος ἐγώ εἰς κδ΄ , ὅσπερ ὥρα καλέω . εἰμί δέ καί οὗτος εἰμί διαιρέω ἐπί ἤπειρος , ἀλλά ὁ πρός οὗτος ἀναφορά , ὥσπερ καί ὁ ἡμιδακτυλιαῖον ἢ τρίτος ἢ δέκατος δάκτυλος ὁ πρός ὁ δάκτυλος κρίνω ἀναφορά . οὕτως οὖν καί ὁ ἡμιωριαῖος καί ὁ λοιπάς μόριον τῆ πρός ὁ ὥρα κρίνω ἀναφορά , κίνησις μέντοι ὅλος ὁ μικρός καί γνώριμος ὁ ὁ ἀπλανής εἰμί περιφορά , ὅς ὁ μέτρον ἡμέρα εἰμί , ὅς τηνικαῦτα ἄλλος μετρέω χρόνος , καί ἑβδομάς καί μήv καί ἐνιαυτός καί ὁ λοιπάς ὁ χρόνος μόριον . καί διά οὗτος , φημί , δοκέω τις ὁ παλαιός ὁ κυκλοφορία ὁ οὐρανός χρόνος εἰμί , διότι οὗτος ὁρίζω ὁ χρόνος · ὁ γάρ ὁ χρόνος μέτρον οὗτος ἀφορίζω , καί πᾶς δέ ἄλλος κίνησις ὑπό οὗτος μετρέω , εἴπερ καί ὁ μετρητικός πᾶς κίνησις χρόνος οὗτος μετρέω καί ὁρίζω . ὁ οὖν ὁριστικός ὁ χρόνος χρόνος νομίζω . ἐφεξῆς λοιπός καί ὁ ἐν ὁ κοινός συνήθεια περί ὁ χρόνος λεγό - Μένα ἀκόλουθος δείκνυμι ὁ παρά αὐτός εἴρω περί ὁ χρόνος θεωρία . φημί γάρ ὁ ἄνθρωπος κύκλος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα , διότι χρόνος μετρέω καί ὁρίζω ἀρχή καί τελευτή ἴσχω , οἷος ὑγεία νόσος , εὐδαιμονία ἀτυχία , πλοῦτος πενία , πόλεμος εἰρήνη · ὥσπερ γάρ τις κύκλος πᾶς οὗτος ἐπί ἑαυτοῦ ἀναστρέφω καί διαδέχομαι ἀλλήλων . ἐπεί οὖν ὁ χρόνος οὗτος κρίνω , ὁ δέ χρόνος κύκλος τις εἰμί δοκέω , διά οὗτος καί αὐτός κύκλος φημί εἰμί , αὐτός δέ ὁ χρόνος κύκλος φημί εἰμί , διότι μέτρον εἰμί κυκλοφορία καί μετρέω ὑπό ὁ κυκλοφορία . ὥστε , φημί , εἰμί , ὁ λέγω ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα εἰμί κύκλος οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ λέγω ὅτι ὁ χρόνος κύκλος τίς εἰμί , ὁ δέ λέγω ὅτι ὁ χρόνος κύκλος τίς εἰμί οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ λέγω ὅτι μετρέω τῆ κυκλοφορία ὁ χρόνος . εἶτα ἐπεί ἔμπροσθεν , ἐν ὁ λέγω ὅτι ὁ δίφορος κίνησις εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος εἰμί μετρητικός , πιστόω οὗτος ἐκ ὁ καί ἐπί ὁ ἀριθμός εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός ἀριθμός , οἷος ὁ δεκάς , ὁ διάφορος ἀριθμητής μετρητικόν [ εἰμί ] , οἷος ὁ δέκα ἵππος καί δέκα ἄνθρωπος , νῦν βούλομαι δείκνυμι πῶς εἷς καί ὁ αὐτός ἀριθμός μετρέω ὁ ὁ οὐσία διάφορος , ἅμα δέ καί κανών ἐγώ παραδίδωμι διακριτικός , διά ὅς γιγνώσκω πότε μέν ὁ κοινῶς ἔχω τίς κατηγορέω κοινωνέω ἀλλά - Λόϊς κατά αὐτός ἐκεῖνος ὁ κατηγορέω καί ἀδιάφορος εἰμί κατά ἐκεῖνος , πότε δέ οὐ εἰμί ἀδιάφορος κατά ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω . καί φημί ὅτι ὅταν μέν ὁ ἔχω εἷς τίς κατηγορέω οὗτος ὁ διαφορά διαφέρω ἀλλήλων , ὅς ἔχω πρός ἑαυτοῦ καί ὁ κατηγορέω , τότε ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω οὐ εἰμί εἷς καί ὁ αὐτός , ὅταν δέ μή διαφέρω φέρω ἀλλήλων ὁ κοινός τίς κατηγορέω ἔχω ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά , εἷς τίς καί ὁ αὐτός εἰμί ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω . οἷος , φημί , ὁ τρίγωνος καί ὁ κύκλος κατηγορέω ὁ σχῆμα , ἀλλά ἐπεί διαφέρω ἀλλήλων ὁ τρίγωνος καί ὁ κύκλος οὗτος ὁ διαφορά , κατά ὅς διαιρέω καί ὁ κατηγορέω ὁ γάρ σχῆμα διαφορά ὁ εὐθύγραμμος καί ὁ περιφερόγραμμος , οὗτος δέ καί ὁ τρίγωνος ὁ κύκλος διαφέρω ) , διά οὗτος ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω οὐ εἰμί ὁ αὐτός . εἰμί γάρ λέγω καί ὁ τρίγωνος σχῆμα καί ὁ κύκλος , ἀλλά ἕτερος καί ἕτερος ἐπί ἀμφότερος ὁ σχῆμα · ὁ γάρ ἐπί ὁ κύκλος κατηγορέω σχῆμα προστίθημι ὁ περιφερόγραμμος καί ὁ ἐπί ὁ τρίγωνος ὁ εὐθύγραμμος , ὁ μέν εὐθύγραμμος σχῆμα ὁ δέ περιφερόγραμμος ποιέω , οὗτος δέ καί ἕτερος ἀλλήλων · εἰμί μέντοι δύο τρίγωνος λαμβάνω , ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνός , οὗτος ὁ μέν σχῆμα κοινῶς κατηγορέω εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός ἐπί ἀμφότερος , διότι οὖον διαφέρω ἀλλήλων οὗτος ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά · διαφορά μέν γάρ ὁ σχῆμα ὡς 10 σχῆμα ὁ εὐθύγραμμος καί ὁ περιφερόγραμμος , οὖον διαφέρω δέ οὗτος ἀλλήλων ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνός · εὐθύγραμμος γάρ ἄμφω . ὁ μέν οὖν σχῆμα , ὡς εἶπον , εἷς καί ὁ αὐτός ἐπί ἀμφότερος κατηγορέω , ὁ μέντοι τρίγωνος οὐκέτι εἷς καί ὁ αὐτός ἐπί ἀμφότερος · διαφέρω γάρ ἀλλήλων ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά , διαφορά δέ ὁ τρίγωνος ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνός , οὗτος δέ καί ὁ δύο τρίγωνος διαφέρω ἀλλήλων · οὐ ἄρα εἷς καί αὐτός τρίγωνος ἐπί ἀμφότερος κατηγορέω . ὁ μέν οὖν κανών οὗτος . ἀπορέω δέ ἄν τις πρός οὗτος ὁ παρά αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης πανταχοῦ λέγω , ὅτι πῶς οὖν ὁ γένος ὁ εἶδος συνώνυμος κατηγορέω ; καίτοι ὁ εἶδος διαφέρω ἀλλήλων ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά . ὁ γάρ ζῷον ὁ μέν λογικός ὁ δέ ἄλογος , ἀλλά ὅμως ἐπί ἄνθρωπος καί ἵππος συνώνυμος κατηγορέω ὁ ζῷον , ὥστε εἷς καί ὁ αὐτός ζῷον ἐπί ἀμφότερος κατηγορέω · ὅσος δέ ἐπί ὁ νῦν λέγω , εἰμί μή ὁ αὐτός ζῷον ἄνθρωπος καί ἵππος κατηγορέω , διότι διαφέρω ἀλλήλων ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά , οὐδέ ἄν συνώνυμος αὐτός κατηγορέω . ἴσως οὖν ἐνταῦθα ὁ κατηγορέω οὐ ὡς γένος λαμβάνω , οὐδέ ὡς ἁπλόος καθολικός καί ἐξαιρέω ὁ λόγος εἷς ἕκαστος ὁ ὑπόκειμαι , οἷος εἰμί ὁ κοινῶς λέγω ἐν-ὑπάρχω πᾶς καί ἐν ὁ πολύς ἔχω ὁ εἰμί , ἀλλά ὁ κοινός οὐσία ἔχω , ἴδιος δέ ἐν ἕκαστος ὑπάρχω καί ἐν ὑπόστασις εἰμί ἐν ὁ κατά ἕκαστος , περί ὁ ἐν ἐγώ ζῷον καί ὁ ἐν ὅδε ὁ ἵππος · οὗτος γάρ ὁ εἰμί οὖον ὁ αὐτός , ὁ μέντοι ὡς γένος λέγω κατηγορέω οὐ ἔχω τις ἴδιος ὕπαρξις , ἀλλά ὁ ἐπίνοια κοινός τίς θεωρέω ἐν πᾶς , ὡς εἷς τίς οὗτος σκοπέω μή εἰμί γε ὁ εἰμί ὅλως κατά ἑαυτοῦ , ὡς καί αὐτός εἶπον · ὁ γάρ καθόλου , φημί , ὁ οὐδείς εἰμί ἢ ὕστερος . ἐπεί οὖν ὁ κοινωνία οὗτος οἷος χωρίζω ὁ λοιπός ὁ συνυπάρχω ὁ διάνοια , οἶος ὁ ζῷον ὁ λογικός καί ἄλογος , θνητός καί ἀθάνατος , κατά ἐπίνοια αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω μή ὑπάρχω γε κατά ἑαυτοῦ , καθόλου τε αὐτός ὀνομάζω καί ὡς εἷς τις φύσις θεωρέω , οὗτος καί συνώνυμος κατηγορέω ὁ λοιπός . εἰμί μέντοι ὁ ἐνυπάρχω ἐν ἕκαστος ζῷον θεωρέω καί ἐν ὑπόστασις εἰμί , ἐπεί οὗτος ἢ λογικός εἰμί ἢ ἄλογος , οὐ ἄν εἰμί ὁ αὐτός κατά οὐσία ὁ ἐν ἐγώ ὁ ἐν ἵππος , ὁ μέντοι ἀνθρώπειος εἶδος ὁ αὐτός εἰμί κατά οὐσία ὁ ἐν Σωκράτης καί ἐν Πλάτων , διότι οὐδέτερος αὐτός συμπλέκω διαφορά τις χωρίζω αὐτός ὁ λοιπός . ἐν · εῦθον οὖν περί ὁ κοινός οὐσία φημί ὁ ἐν ὑφίστημι καί ἐν ἕκαστος ὁ κατά ἕκαστος . ὅλος ὑφίστημι , ὅτι ὅσος μέν ὁ ὑπόκειμαι διαφέρω ἀλλήλων διαφορά τις ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω , ὅστις διαφορά ὡς γένος αὐτός ὑπάρχω , οὗτος οὐ εἰμί ὁ αὐτός κατά ὁ κατηγορέω , ὅσος δέ μή διαφέρω ἀλλήλων οὗτος ὁ διαφορά , ἐν οὗτος ὁ κατηγορέω εἷς τίς εἰμί καί ὁ αὐτός κατά οὐσία . οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ δέκα ἵππος καί δέκα ὄνος καί λίθος , ἐπεί μή διαφέρω ἀλλήλων τῆ ὁ κατηγορέω διαφορά οὖον γάρ εἰμί ἕτερος εἶδος δεκάς ὁ ἐν ἵππος ὁ ἐν ἄνθρωπος ) , διά οὗτος ὁ κοινῶς αὐτός ὑπάρχω καί μετρέω αὐτός , ὁ δεκάς , εἷς τίς εἰμί καί ὁ αὐτός , καί οὐδείς οὗτος διαφέ - Ρούσι ἀλλήλων κατά ὁ ὁ δεκάς εἶδος . ὥστε εἰμί καί μετρέω ὑπό ὁ δεκάς , ᾤα δέ καί ὁ αὐτός οὗτος ἐν πᾶς , ὑπό εἷς ἄρα καί ὁ αὐτός ὁ διάφορος μετρέω , ὁ δέκα ἵππος λέγω καί ὁ δέκα ἄνθρωπος καί ὁ δέκα λίθος καί ὁ λοιπός · ὑπό γάρ ὁ ὁ δεκάς εἶδος , ὅστις ἐν Ψυχή πρῶτος ὁ εἰμί ἔχω , διό καί ὡς ἀριθμός εἷς λαμβάνω ὁ ὑπόκειμαι , λέγω δή ὁ Ψυχή , εἷς ἀεί καί ὁ αὐτός εἰμί . ἤ ὁποῖος . ὁ λύσις ὁ πρότερος ἀπορία , ὅτι κίνησις ἁπλόος ἀριθμός εἰμί ὁ χρόνος , οὖον ὅδε ἢ ὅδε , ἀλλά ἁπλόος πᾶς κίνησις ὅς κίνησις εἰμί . Διὸ κίνησις εἰμί ἁπλόος ἀριθμός συνεχής , ἀλλά οὖον τις . καλῶς προστίθημι ὁ συνεχής · ὁ γάρ συνεχής κίνησις μέτρον εἰμί ὁ χρόνος , εἰμί μέντοι διαιρέω ἄγω ὁ κινέω καί πλείων , οἷος ἀλλοίωσις καί αὔξησις καί φορά ἤγουν φορά πλείων , οὗτος ὁ πλῆθος οὐ εἰμί μετρητικός ὁ χρόνος , ἀλλά ὁ ἐν ὁ ἀριθμός μόνος . ὡς γάρ ὁ δέκα ἵππος καί ὁ δέκα λίθος οὖον μετρέω ὁ χρόνος , ἀλλά ὁ μόνος , οὗτος καί ὁ πλείων κινέω ὡς πλείων οὐ ὁ χρόνος μετρέω , ἀλλά ὁ ἀριθμός , ἤγουν ὁ μόνος , ἕκαστος μέντοι κατά ἑαυτοῦ ὡς εἷς καί συνεχής ὁ χρόνος μετρέω , ὁ πρότερος αὐτός καί ὁ ὕστερος μετρέω . ἀλλά εἰμί νῦν κινέω καί ἄλλος . ἐντεῦθεν ὁ δύο ἀπορία , ὅτι ἐν ὁ αὐτός χρόνος ἄλλος τις κινέω ἐνδέχομαι καί ἄλλος τίς κινέω · ἑκάτερος οὖν κίνησις ἀριθμός ὁ χρόνος . ἆρα οὖν , φημί , ἑκάτερος κίνησις ἕτερος ὁ χρόνος εἰμί , καί ὁ δύο κίνησις δύο καί ἴσος ἅμα χρόνος εἰμί ἢ οὖον ; καί ἐπιλύω , ὅτι εἷς εἰμί χρόνος ὁ ἴσος καί ἅμα γίγνομαι κίνησις μετρητικός , εἰμί γάρ ἄγω κύω , ὁ δέ ἵππος , ἑκάτερος δέ ἑπτά , ὁ αὐτός ἀριθμός . οὗτος παράδειγμα εἰμί πῶς ὁ αὐτός μέτρον πλείων εἰμί ἅμα μετρητικός ἴσος εἰμί · ὥσπερ οὖν ὁ Ζ΄ ἵππος καί ὁ Ζ΄ κύω εἷς καί ὁ αὐτός ἀριθμός μετρητικός , ὁ ἑπτάς , οὗτος καί ὁ ἴσος κίνησις εἷς καί ὁ αὐτός χρόνος μετρητικός . ἀλλά ὁ μέν ταχύς ἴσως ὁ δέ οὖον , καί ὁ μέν φορά ὁ δέ ἄλλος ἴωσις . ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ μειρουμην οὖον ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά ὁ μέν ἵππος ὁ δέ κύω , ὁ μετρέω εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί , οὕτως καί ἐπί ὁ χρόνος διάφορος ὁ κινέω ὁ ὑπό ὁ αὐτός χρόνος μετρέω καί ὁ εἶδος αὐτός ὁ κίνησις καί ὁ ὁ μέν ταχύς αὐτός εἰμί ὁ δέ βραδύς . ὥσπερ εἰμί νοέω ἐν ὁ αὐτός χρόνος ἵππος τε ὀξύς κινέω καί πρόβατον ἐν εἷς ἡμέρα · ὁ γάρ κίνησις ἀνισοταχής εἰμί ὁ μετρητικός αὐτός χρόνος εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί , ὁ εἷς ἡμέρα . καί διά οὗτος ὁ μέν κινέω ἕτερος καί χωρίς . ὁ δέ χρόνος πανταχοῦ ὁ αὐτός , ὅτι καί ὁ ἀριθμός εἷς καί ὁ αὐτός πανταχοῦ ὁ ὁ ἴσος καί ἅμα . ἐπεί ὁ ἅμα καί κατά ὁ αὐτός χρόνος γίγνομαι κίνησις μετρητικός εἰμί ὁ χρόνος , ἐνδέχομαι δέ ἐν αὐτός καί ἐν γῆ καί ἐν οὐρανός καί πανταχοῦ κινέω τίς , διά οὗτος συμβαίνω πανταχοῦ μέν εἰμί ὁ χρόνος εἷς ὄνιον καί ὁ αὐτός , ὁ δέ μετρέω ὑπό αὐτός χωρίζω ἀλλήλων εἰμί , ἐπεί καί ὁ πανταχοῦ ἴσος κατά ἀριθμός εἷς καί ὁ αὐτός ἀριθμός μετρητικός εἰμί . ἐπεί δέ εἰμί φορά καί οὗτος ὁ κύκλος , ἀριθμέω δέ ἕκαστος εἷς συγγενής . ἕτερος ἀπορία , ὅτι εἰμί ἕκαστος ὑπό τις συγγενής μέτρον μετρέω , τίς ὁ χρόνος συγγενής μέτρον μετρέω ; εἰμί δέ ὁ συνέχεια ὁ λόγος τοιοῦτος · ἐπεί δέ εἰμί ὁ φορά καί οὗτος ὁ κύκλος , μετρέω δέ ἕκαστος ὑπό εἷς τις συγγενής ὁ μικρός , οἷος ὁ δέκα ἵππος ὁ εἷς ἵππος ὁ ἑκατοντάπηχυς ξύλον ὁ πηχυαῖος ξύλον , οὕτως οὖν ἀνάγκη καί ὁ χρόνος μέτρον εἰμί κίνησις συγγενής τις μετρέω καί μικρός . ἐπεί οὖν εἰμί ὁ κυκλοφορία ἐλάχιστος τίς μέτρον κίνησις , μετρέω δέ οὖον μόνος ὁ κίνησις ὑπό ὁ χρόνος , ἀλλά καί ὁ χρόνος ὑπό ὁ κίνησις , δῆλος ὅτι ὁ ὑπό ὁ μικρός κίνησις μετρέω χρόνος οὗτος ἄν εἰμί συγγενής μέτρον ὁ ὅλος χρόνος . εἰμί δέ οὗτος ὁ ἡμερονύκτιον · οὗτος γάρ μετρέω καί ἑβδομάς καί μήv καί ἐνιαυτός καί πᾶς χρόνος . μετρέω δέ ἕκαστος εἷς τις συγγενής · ἄν γάρ πάντως καί ὑπό ἀνομογενής πρῶτος ἕκαστος μετρέω , ἀλλά οὖν καί ὑπό ὁμογενής πάντως μετρέω , ὅς πρῶτος ὑπό ὁ ἀνομογενής μετρέω . οὗτος δέ εἰμί , ὅτι ὁ ὁρίζω κίνησις χρόνος μετρέω ὁ τε κίνησις ὁ ποσός καί ὁ χρόνος . Πῶς ἀντιμετρέω ἀλλήλων ὁ κίνησις καί ὁ χρόνος λέγω . διότι , φημί , ὁ ὑπό ὁ χρόνος πρῶτος ὁρίζω κίνησις , οὗτος καί ὁ πᾶς εἰμί κίνησις μέτρον καί ὁ χρόνος · ὁ γάρ ὑπό οὗτος ὁρίζω χρόνος μέτρον εἰμί ὁ πᾶς χρόνος . εἰμί τοίνυν ὁ ὑπό ὁ χρόνος ὁρίζω κίνησις , οὗτος καί ὁ κίνησις εἰμί μέτρον καί ὁ χρόνος , δῆλος ὅτι ἀντιμετρέω ὑπό ἀλλήλων ὅς τε χρόνος καί ὁ κίνησις . εἰμί οὖν ὁ πρώϊος μέτρον πᾶς ὁ συγγενής , ὁ κυκλοφορία ὁ ὁμαλής μέτρον μάλιστα . εἰμί ἐν ἕκαστος , φημί , ὁ πρῶτος , οὗτος μέτρον εἰμί ὁ συγγενής , εἰμί δέ καί ὁ κίνησις ὁ πρῶτος ὁ κυκλοφορία ὁ ὁμαλής , οὗτος ἄν εἰμί μάλιστα ὁ χρόνος μέτρον · μέτρον · ὑπό οὗτος γάρ ὁρίζω ὁ πρῶτος χρή - Μύκονος , ὅς μέτρον εἰμί πᾶς ὁ χρόνος . ὅτι2 ἀριθμός ὁ οὗτος γνώριμος . δύο αἴτιος φημί εἰμί , ἐκ ὅς δείκνυμι ὁ ὁ ἀπλανής περιφορά μέτρον εἰμί ὁ ἄλλος πᾶς . δεῖ γάρ ὁ μέτρον καί μικρός εἰμί καί γνώριμος , ἀμφότερος δέ ἐπί ὁ κυκλοφορία ὁ ἀπλανής · καί γάρ μικρός πᾶς καί γνώριμος μάλιστα · ὁ γάρ οὗτος περιφορά ὁ ἡμερονύκτιον εἰμί , ὅσπερ πᾶς εἰμί γνώριμος . ὁ δέ ὁμαλός ἔχω , ἀλλά οὖον μόνος · οὗτος γάρ ἴδιος εἰμί πᾶς περιφορά , ὁ δέ μικρός καί ὁ γνώριμος οὗτος μάλιστα . Διὸ καί δοκέω ὁ χρόνος εἰμί ὁ ὁ σφαῖρα κίνησις · Ζεύς οὗτος , φημί , διότι ὁ κυκλοφορία ὁ ἀπλανής μετρέω ὁ ἄλλος πᾶς κινέω κατά ὁ εἴρω τρόπος , διά οὗτος καί δοκέω ὁ παλαιός αὐτός οὗτος εἰμί ὁ χρόνος ὁ κυκλοφορία ὁ σφαῖρα · ἐπεί γάρ οὗτος μετρέω ὁ χρόνος , αὐτός οὗτος εἰμί ὁ χρόνος ὑπονοέω . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ εἴωθα λέγω συμβαίνω · φημί γάρ κύκλος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα . ὅτι2 καί ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος συνήθεια οὗτος πιστόω , ὅτι μέτρον εἰμί καί ὁ χρόνος καί πᾶς κίνησις ὁ κυκλοφορία · διά οὗτος γάρ φημί ὁ ἀνθρώπινος κύκλος , διότι ὑπό χρόνος μετρέω , ὁ δέ χρόνος κύκλος εἰμί , διότι μέτρον εἰμί ὁ κύκλος κίνησις . καί ὁ ἄλλος ὁ κίνησις ἔχω φυσικός . τουτέστι καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ γίγνομαι καί φθείρω κύκλος εἰμί φημί , φυτός ζῷον μέταλλον καί ὁ λοιπός . οὗτος δέ ὅτι πᾶς οὗτος χρόνος κρίνω . Ζεύς οὗτος , φημί , ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα κύκλος λέγω , διότι πᾶς χρόνος κρίνω , τουτέστιν ἐν χρόνος γίγνομαι καί μετρέω ὑπό ὁ χρόνος ἀρχή ὑπό αὐτός λαμβάνω καί τέλος , ὁ δέ χρόνος , φημί , κύκλος δοκέω εἰμί · ὥστε εἰμί ὁ ἀνθρώπινος ἐν χρόνος , ὁ δέ χρόνος κύκλος τις , καί ὁ ἀνθρώπινος ἄρα κύκλος τις εἄν εἰμί . ὁ δέ χρόνος κύκλος τις δοκέω εἰμί , διότι κύκλος τις καί περιφορά μέτρον εἰμί , καί αὐτός δέ ὑπό αὐτός μετρέω · ἐπεί οὖν ὁ μετρέω ὁ χρόνος κύκλος τίς εἰμί , καί ὁ χρόνος κύκλος τις εἰμί νομίζω . παρά γάρ ὁ μετρέω οὐδείς ἄλλος παρεμφαίνω ὁ μετρέω , ἀλλά ἢ πλείων μέτρον ἔτι ἄρα ὁ ὅλος . ὅτι2 εὔλογος ὁ κυκλοφορία μέτρον εἰμί ὁ χρόνος καί ὁ χρόνος κύκλος τις εἰμί δοκέω , διά οὗτος κατασκευάζω . οὐδείς γάρ ἄλλος , φημί , δοκέω εἰμί ὁ μετρέω ἢ πολλάκις ὁ αὐτός μέτρον · ὁ γάρ ἑκατοντάπηχυς τάπηχυ ξύλον οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πολλάκις ὁ πῆχυς , καί ὁ δέκα οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ πολλάκις ὁ εἷς , μέτρον δέ ὁ ἀριθμός ὁ μόνος . οὕτως οὖν καί εἰμί ὁ χρόνος μέτρον ὁ κυκλοφορία , οὐδείς ἄλλος ἄν εἰμί ὁ χρόνος ἢ πολύς κυκλοφορία , εἰμί δέ οὗτος , καλῶς ἄρα κύκλος εἰμί ὁ χρόνος φημί . λέγω δέ ὀρθῶς καί ὅτι ὁ ἀριθμός μέν ὁ αὐτός ὁ ἐκ ὁ πρόβατον καί ὁ κύω , εἰμί ἴσος ἑκάτερος , Δεκὰς δέ οὐ ὁ αὐτός οὐδέ δέκα ὁ αὐτός . ἐπεί ἐν ὁ δείκνυμι ὅτι ὁ χρόνος ὁ ἅμα πανταχοῦ εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός ὁ πᾶς κίνησις μετρητικός , χράω παράδειγμα ὁ ἐπί ὁ ἀριθμός , ὅτι καί ὁ ἀριθμός εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , οἷος ὁ γῆ μετρέω ὁ γῆ | ἵππος καί ὁ γῆ κύω καί ἁπλόος πᾶς ὁ ὁ ἴσος ἀριθμός περιέχω , οὗτος νῦν ὅτι οὕτως ἔχω βούλομαι δείκνυμι , ἅμα δέ καί ὅς προαγορεύω παραδίδωμι κανών , πότε ὁ κοινῶς τίνω κατηγορέω εἷς εἰμί ναί ὁ αὐτός ἐπί πᾶς , πότε δέ οὐ εἷς . εἰμί οὖν , φημί , ἀληθής ὁ λέγω ὅτι ὁ μέν ἀριθμός ὁ ὁ πρόβατον καί ἵππος ὁ οὗτος μετρητικός , εἰμί ἴσος εἰμί ὁ μετρέω , οἷος ὁ ἵππος καί ὁ πρόβατον , εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , ὁ μέντοι δεκάς , φημί , οὐ ὁ αὐτός , δεκάς λέγω ἤδη ὁ μετά ὁ ὑπόκειμαι ἀριθμός , διό καί σαφής ποιέω ἐπάγω οὐδέ δέκα ὁ αὐτός , οἷος ζῷον ἢ ἁπλόος σῶμα . ὥσπερ οὐδέ τρίγωνος ὁ αὐτός ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνής . οὖον γάρ ὁ αὐτός ὁ τρίγωνος ὁρισμός ἐπιδέχομαι . οὕτως οὖν οὐδέ ὁ δέκα ἵππος ὁ δέκα πρόβατον ὁ αὐτός . καίτοι σχῆμα γε ὁ αὐτός , ὅτι τρίγωνος ἄμφω . ὁ γάρ σχῆμα ὁ μέν εὐθύγραμμος ὁ δέ περιφερής * * * ὡς ἄμφω εὐθύγραμμος · τρίγωνος γάρ ἄμφω ὁ αὐτός ὁ εὐθύγραμμος σχῆμα ὁρισμός ἐπιδέχομαι . ταυτός γάρ λέγω ὅς μή διαφέρω διαφορά , ἀλλά οὐ οὖον διαφέρω . ἐπί ὁ καθολικός ἀναβαίνω λόγος παραδίδωμι κανών , τίς μέν εἰμί ὅσπερ ὁ αὐτός εἰμί κατά ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω , τίς οὖον ὁ αὐτός . αὐτός οὖν λέγω , ὅταν μή διαφέρω ἀλλήλων διαφορά τις ὁ κατηγορέω , ὥσπερ διαφέρω διαφορά τρίγωνος ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνής , διό οὖον ὁ αὐτός ὁ τρίγωνος , ὡς μέντοι σχῆμα , οὖον διαφέρω ὁ ὁ κατηγορέω διαφορά · εὐθύγραμμος γάρ ἄμφω . διά οὗτος οὖν ὡς μέν σχῆμα ὁ αὐτός εἰμί ἄμφω , ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνής , ὡς μέντοι τρίγωνος οὖον ὁ αὐτός · διαφέρω γάρ τρίγωνος διαφορά . ἀλλά ἐν ὁ αὐτός διαίρεσις καί εἷς . τουτέστιν ὑπό ὁ αὐτός ὁ διαίρεσις μόριον . ὁ γάρ σχῆμα ὁ μέν εὐθύγραμμος ὁ δέ περιφερής · ἄμφω οὖν ὁ τρίγωνος ὑπό ὁ εὐδύγραμμα . καί πάλιν ὁ εὐθύγραμμος σχῆμα ὁ μέν τρίγωνος ὁ δέ ἄλλος τίς · ὡς μέν οὖν σχῆμα , οὐδείς διαφέρω ἀλλήλων ὁ ἰσόπλευρος καί ὁ σκαληνής ὑπό ὁ αὐτός γάρ ὁ διαίρεσις μόριον ἄμφω , ὁ εὐθύς · γραμμός . ἀλλά καί ὡς εὐθύγραμμος ὁ αὐτός · ὑπό ὁ αὐτός γάρ μόριον ὁ διαίρεσις ὁ εὐθύγραμμος , ὁ τρίγωνος ) , ὡς μέντοι τρίγωνος , οὐκέτι ὁ αὐτός · οὖον γάρ ὑπό ὁ αὐτός μόριον ὁ διαίρεσις ὁ τρίγωνος πίπτω , ἀλλά ὁ μέν ὑπό ἄλλος ὁ δέ ὑπό ἄλλος . καί ἀριθμός δέ ὁ αὐτός · οὖον γάρ διαφέρω ἀριθμός διά · φορός ὁ ἀριθμός αὐτός , ἑπτάς δέ οὐ ὁ αὐτός · ἐπί ὅς γάρ λέγω , οιαφερει . πιστόω ὁ καθόλου κανών ἐπί ὁ σχῆμα , ἁρμόζω λοιπός αὐτός ὁ πρόκειμαι . ὁ οὖν ἑπτά κύω καί ἑπτά ἵππος ὁ μέν κοινῶς κατηγορέω ἀριθμός εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός οὖον γάρ διαφέρω ἀλλήλων ἀριθμός διαφορά · περισσός γάρ ἀμφότερος · ὥστε εἷς καί ὁ αὐτός ἐπί ἀμφότερος ὁ ἀριθμός κοινῶς αὐτός μετρητικός ὑπάρχω ) , ὡς μέντοι ἑπτάς ἑκάτερος , οὐ εἰμί ὁ αὐτός . ἑπτάς γάρ ἤδη μετά ὁ ὑπόκειμαι νοέω · εἰμί τοίνυν διαφέρω ἀλλήλων ὁ ὑπόκειμαι , διαφέρω ἄν ἀλλήλων καί ὁ ἑπτάς . οὕτως οὖν ἔχω καί ἐπί ὁ χρόνος ὁ μετρητικός ὁ κίνησις · οὐδείς κωλύω εἷς μέν εἰμί καί ὁ αὐτός ὁ μετρητικός ὁ κίνησις χρόνος , ὁ μέντοι μετρέω διάφορος εἰμί .