joannes-philoponus.in-aristotelis-physicorum-libros-commentaria 11
Αὐτίκα τὸ προοίμιον τὸν ὅλον σκοπὸν τοῦ βιβλίου ἐμφαίνει . Εἰλήφθω , φησί , τὸ αβ αὐτοκίνητον καὶ καθ’ αὑτὸ κινείσθω ὅλον , καὶ μὴ λεγέσθω κτλ . ( p . 822,3 . 4 ) . Γράφεται καὶ ὁμοίως ἔστι λαβεῖν μίαν ἑκάστου κίνησιν . — Οὐδέν , φησίν , ἀδύνατον τὸ λαβεῖν ἑκάστου τῶν κινούντων ἰδίαν τινὰ κίνησιν · εἰ γὰρ καὶ ἅμ κινοῦσί τε καὶ κινοῦντι , ἀλλ’ οὖν δῆλον ὅτι τῆς μὲν χειρὸς ἑτέρα ἐστὶν ἡ κίνησις καὶ ἡ τῆς βακτηρίας ἑτέρα καὶ ἡ τῆς θύρας ἄλλη . Ἡ γὰρ μέλανσις καὶ ἡ λεύκανσις ψυχρότητι καὶ θερμότητι αἱ αὐταὶ τῳ γένει , ὡς ποιότητες · Ἐπειδὴ τὸ ἀγαθὸν ἐν πάσῃ κατηγορίᾳ θεωρεῖται , διὰ τοῦτο εἰπὼν ἐξ ἀγαθοῦ εἰς κακὸν προσέθηκε μὴ διάφορον τῷ εἴδει · αἱ γὰρ ἁπλῶς ἐξ ἀγαθοῦ τῖς ἁπλῶς εἰς κακὸν κινήσεσι τῷ γένει αἱ αὐταί εἰσιν , οὐ τῳ ειοει . Λέγεται καὶ ἡ πρόνοια κινεῖν . ἀλλὰ δηλονότι ἐξῃρημένη τῶν κινουμένων , λέγεται δὲ καὶ ὁ λόγος κινεῖν τὴν ψυχὴν καὶ αὐτὸς ἐξῃρημένος ὤν . Ινα δὲ μή τις εἴπῃ μηδὲ εἶναι δεδειγμένον , εἴπερ ἐξ ὑποθέσεως τὸ ἀδύνατον ἠκολούθησε , τὸ τελικὸν ἐξῃρῆσθαι ἀναγκαῖον τοῦ κινουμένου *** κινεῖ γὰρ καὶ ὁ χόρτος τὸν ὄνον καὶ ἡ εἰκὼν τὸν ἐρῶντα , ἀλλ’ ὡς ὀρεκτὸν ταῦτα κινεῖ , οὐχ ὡς ποιητικὸν αἴτιον τῆς κινήσεως , ἀεὶ δὲ τὸ τέλος καὶ τὸ ἐφετὸν ἔξωθέν ἐστι τοῦ ἐφιεμένου , τὸ δὲ ὡς ποιητικὸν αἴτιον καὶ ποιητικὸν καὶ προσεχὲς ἅμα ἐστὶ τῶν κινουμένων · τὸ γὰρ ἐξῃρημένον αἴτιον καὶ πρῶτον κεχώρισται · κεχώρισται οὖν τῇ οὐσίᾳ ὁ θεὸς τῶν δημι - Οὕτω δὴ λέγεται ὅτι συνωθεῖ τῇ σπάθῃ ὅλην ὁ ὑφάντης τὴν κρόκην ἐπὶ τὴν προλαβοῦσαν κρόκην · πάσας γὰρ τὰς πιλητικὰς τέχνας καὶ συγκριτικὰς συνώσεις φησίν . Ἡ δίνησις , φησί , σύγκειται ἐξ ὁλκῆς καὶ ὤσεως · ἀνάγκη γὰρ τὸ δινοῦν τὸ μὲν ἕλκειν τὸ δ’ ὠθεῖν · τὸ μὲν γὰρ ἀφ’ αὑτοῦ τὸ δὲ πρὸς αὑτὸ ἄγει . ὅταν γὰρ δινῶμεν τὸν ῥόμβον , τῷ μὲν ἑτέρῳ τῶν δακτύλων ὠθοῦμεν αὐτόν , τῷ δὲ ἑτέρῳ ἕλκομεν πρὸς ἑαυτούς . Ὁ γὰρ ἕλκων ἢ ἑαυτῷ προσαγαγεῖν βούλεται τὸ ἑλκόμενον ἢ ἑτέρῳ , ἀδύνατον δὲ ταῦτα ποιεῖν μὴ ἁπτόμενον τοῦ ἑλκομένου ἢ ὠθουμένου . βίαιος γάρ ἐστιν ἡ τοιαύτη κίνησις · εἰς γὰρ τοὔμπαλιν τοῦ κατὰ φύσιν . διὸ καὶ ἅπτεσθαι δεῖ τοὐ ἑλκομένου ἢ τοῦ ὠθουμένου . Μέχρις ἄν ἡ παρ’ ἐμοῦ ἐνδοθεῖσα δύναμις αὐτῷ σῴζηται , ἐὰν μέντοι ἀφῶ μόνον τὸν λίθον , οὐκέτι ῥῖψις τὸ τοιοῦτον οὐδὲ ὅλως ὑπ’ ἄλλου κίνησις , περὶ δὲ τῶν ὑπ’ ἄλλου κινουμένων νῦν ὁ λόγος . Τὸ πῦρ πόρρω κείμενον ἀλλοιοῖ τὸν ἀέρα κἀκεῖνος τὸν ἐφεξῆς καὶ ὁ ἔσχατος ὡς πρὸς ἐμὲ ἀλλοιοῖ τὸ ἐμὸν σῶμα , οὐχ ἁπλῶς ἅμα πᾶν , ἀλλὰ τέως τὴν ἐπιφάνειαν συνεχὴς ὢν αὐτῇ καὶ ἁπτόμενος , ἡ δὲ πρώτως ἀλλοιωθεῖσα ἀλλοιοῖ τὰ παρακείμενα , καὶ οὕτως ἐφεξῆς μέχρι τοῦ βάθους . Εἴρηται ἐν τοῖς Περὶ ψυχῆς ὅΤι τῷ αὐτῷ αἰσθητηρίῳ καὶ τὸ αἰσθητὸν καὶ τὴν στέρησιν αὐτῆς κρίνομεν . οὔκουν ξένον , εἰ καὶ ἁ ψοφίαν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς κατηρίθμησε τῇ ἀκοῇ κρινομένην , ὥσπερ καὶ τὸν ψόφον . Τοῦ γὰρ αἰσθητηρίου πάσχοντος ὑπὸ τῶν αἰσθητῶν ἢ διακρινομένου ἢ συγκρινομένου ἀλλοιοῦταί πὼς καὶ ἡ αἴσθησις , καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο τὸ ἐκ τοὐ μὴ ἐνεργεῖν εἰς τὸ ἐνεργεῖν μεταβάλλειν ἀλλοίωσίς τις ἐστιν . Ἤτοι ὅτε κατὰ τὰ ἀναίσθητα μόρια πάσχει · ἀγνοοῦμεν γὰρ πολιούμενοι . Πρῶτον αὖξον . Ἡ ἀλλοιωθεῖσα τροφὴ καὶ προσκριθεῖσα τοῖς μορίοις ἅπτεται τοῦ αὐξομένου , ὡς ἓν γίνεσθαι τὸ λοιπὸν τὸ ὅλον μεταβαλούσης τῆς τροφῆς καὶ ἐξομοιωθείσης τοῖς μορίοις , ἀλλὰ πρὶν μεταβάλῃ , ἐν ὅσῳ ἦν τροφή , ἥπτετο τοῦ αὐξηθησομένου καὶ οὐδὲν ἦν μεταξύ . οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ φθίνοντος ἀφαιρεῖταί τι ἀπ’ αὐτοῦ , ὃ αἴτιόν ἐστι τῆς φθίσεως . τὸ οὖν ἀφαιρούμενον πρὶν ἀφαιρεθῇ συνεχὲς ἦν τῷ ὅλῳ δηλονότι , ὥστε οὐδὲν ἦν αὐτῶν μεταξύ . Τοῦτο , φησί , λέγω πρῶτον , ὅπερ ἐστὶ πρὸς τὸ κινούμενον ἔσχατον , τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ἀλλοιωθεῖσα τροφὴ καὶ προσκριθεῖσα τοῖς μορίοις , μήπω μέντοι ἐξομοιωθεῖσα · ἔστι γὰρ καὶ ὁ ἄρτος καὶ ὁ σῖτος τροφή , ἀλλ’ οὐ συνεχὴς τῳ τρεφομένῳ . Ἥ τε γὰρ ὑγεία συμμετρία ἐστὶ τῶν στοιχείων , ἔστιν ἄρα τῶν πρός τι · ἡ γὰρ συμμετρία συμμέτρων συμμετρία . ὅτε τὰ ὁμοιομερῆ πρὸς ἄλληλα συμμέτρως ἔχουσι , γίνεται ἡ ἰσχύς , ὅτε δὲ τὰ ὀργανικά , κάλλος . καὶ ἡ ἀσυμμετρία πάλιν τῶν αὐτῶν τούτων ποιεῖ τήν τε νόσον καὶ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὸ αἶσχος . ἔστι δὲ καὶ ἡ ἀσυμμετρία τῶν πρός τι · ἀσυμμέτρων γάρ . Διττὴ γὰρ ἡ φαντασία , ἡ μὲν ἀπὸ τῶν πολλῶν αἰσθημάτων , ἡ δὲ ἀπὸ ἀναπλάσεως . Ὅταν γὰρ ἄρξηται κρίνειν τόδε τὸ λευκόν , ὅτι διακρίνει τὴν ὄψιν , εἶτα καὶ ἄλλο καὶ ἄλλο , οἷον ἐρεθιζόμενον πρὸς τοὺς οἰκείους καὶ συμπεφυκότας αὐτῷ λόγους ὑπὸ τούτων , ὅτι πᾶν λευκὸν διακριτικὸν ὄψεως , καὶ ἀποφαίνεται καὶ περὶ ὧν οὐκ οἶδε λευκῶν , ὅταν ἡ διάνοια ἠρεμήσῃ καὶ στῇ μηκέτι σφόδρα ὑπ’ αὐτῶν ὀχλουμένη . Ὠσπερ οὖν , φησί , τῆς ἀναβλέψεως καὶ τῆς ἁφῆς οὐκ ἔστι γένεσις οὐ γὰρ δεόμεθα κινήσεως τινος ἢ ὅλως μεταβολῆς εἰς τὸ ὁρᾶν , ἀλλ’ εὐθὺς ἀναβλέψαντες ὁρῶμεν · ἡ γὰρ τῶν βλεφάρων κίνησις ἄλλου ἐστὶ κίνησις , τῶν βλεφάρων αὐτῶν , οὐ τοῦ ὁρᾶν . ὁμοίως καὶ τὰ ἁπτόμενα οὐ διὰ κινήσεώς τινος ἢ γενέσεως ἅπτονται · εἰ γὰρ καὶ δεῖ κινεῖσθαι ὥστε συνελθεῖν τὰ μέλλοντα ἅπτεσθαι , ἀλλὰ περὶ ἄλλο ἡ μεταβολὴ καὶ ἄλλου · κατὰ τόπον γὰρ ἡ κίνησις καὶ μεγεθῶν , εἰς αὐτὴν μέντοι τὴν ἁφὴν οὐκ ἄγει κίνησίς τις οὐδὲ γένεσις ) , ὥσπερ , φησί , τούτων οὐκ ἔστι γένεσις οὐδ’ ἀλλοίωσις , οὕτως οὐδὲ τοῦ ἐνεργεῖν · ὅμοια γὰρ ταῦτα · καὶ γὰρ ἡ ἀνάβλεψις καὶ ἡ ἁφὴ ἐνέργειά τις . Λῆψιν ἐπιστήμης · φησὶν αὐτὴν τὴν κίνησιν τῆς δυνάμεως , ἣν ἔχοντες λοιπὸν ἐπιτήδειοί ἐσμεν εἰς τὸ καὶ τὴν ἕξιν κτήσασθαι , οἷοί εἰσιν οἱ παῖδες οἱ τῆς νηπίας παυσάμενοι ἡλικίας καὶ ἤδη μαθήματα παραδέξασθαι δυνάμενοι . δείκνυσιν οὖν ὅτι ἐπὶ τῆς δυνάμεως οὕτε ἀλλοίωσις θεωρεῖται οὔτε γένεσις . γίνεται γὰρ ἡ τοιαύτη δύναμις ἐν τῇ ψυχῇ οὐκ αὐτῆς παθούσης τι οὐδὲ μεταβαλούσης , ἀλλὰ τῆς φυσικῆς ταραχῆς καταστάσης . ἐν γὰρ τοῖς παιδίοις πολλή ἐστιν ἡ φυσικὴ ταραχή · τῆς γὰρ φύσεως εἰς τέλειον ἀγαγεῖν βουλομένης τὸ ζῷον σφοδρότεραι τότε αἱ φυσικαὶ δυνάμεις κινοῦνται θρεπτικὴ ἀλλοιωτικὴ αὐξητική . διὸ καὶ θᾶττον ἐπὶ πλέον τότε πρ ...... Ἐνταῦθα ζητεῖ εἰ δυνατὸν τὰς ἑτερογενεῖς κινήσεις πρὸς ἀλλήλας συγκρίνεσθαι , καὶ δείκνυσιν ἀδύνατον τοῦτο , εἶτα κατασκευάζει ὅτι οὐ μόνον ἑτερογενεῖς οὐ συμβληταί . ἀλλ’ οὐδὲ ὁμογενεῖς μὲν ἕτεραι δὲ τῷ εἴδει . Εἰ γὰρ αἱ κινήσεις ἴσαι , ἥ τε εὐθεῖα καὶ ἡ περιφερής , καὶ τὰ διαστήματα ἐξ ἀνάγκης . Νῦν βούλεται δεῖξαι ὅτι οὐδὲ ἡ κατ᾿ εὐθεῖαν τῇ κύκλῳ συμβλητή . Τὸ πολὺ καὶ τὸ διπλάσιον ὁμώνυμα . ἐπὶ ἄλλης γὰρ καὶ ἄλλης κατηγορεῖται οὐσίας · ἕτερον γὰρ τὸ ἐν μεγέθει πολὺ καὶ ἕτερον τὸ ἐν χυμῷ καὶ ἐν ψόφῳ . Τοῦτο κατασκευή ἐστι τοῦ μὴ δύνασθαι τὰ συνώνυμα μίαν φύσιν ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ ..... εἶναι · πᾶσα γὰρ μία φύσις ἐν ἑνί τινι ὑποκειμένῳ ὑφέστηκε , καὶ πᾶν ἓν ὑποκείμενον μῖας φύσεως δεκτικόν ἐστιν , οἷον χρωμάτων μὲν ἡ ἐπιφάνεια δεκτική , χυμῶν δὲ οὐκέτι , ἀλλὰ τὸ ὑγρόν , ψόφοις δὲ τὸ διηχὲς τοῦ ἀέρος ὑπόκειται , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων <όμοίως> . οὐκ ἂν οὖν τὴν διαφορὰν τοῦ λευκοῦ φύσει ἐν χρώματι καὶ ἐν ...... μίαν ............................ δεῖ , φησί , τὰ συμβλητὰ μήτε κατ’ εἶδος διαφέρειν αὐτά , μήτε ἐν ὑποκειμένοις εἶναι κατ’ εἶδος διαφόροις . Ώσπερ , φησίν , ἐπὶ χρωμάτων εἴπομεν ὅτι συμβλητὰ καὶ τὰ κοινὰ γένη καὶ διαιρετά , οὕτω φαμὲν καὶ ἐπὶ κινήσεως τῆς κατὰ τόπον , ὅτι τὰ κατὰ ἄτομον εἶδος κινήσεως συμβλητὰ καὶ ἴσα ἐν ἴσῳ χρόνῳ ὡρισμένον τι καὶ ἴσον διάστημα κινηθέντα . Πότερον , φησί , τὸ τοῦ ἀτόπου αἴτιον διὰ τὴν φορὰν ἐγένετο ὅτι πλεοναχῶς λέγεται , ἢ διὰ τὴν ὑποκειμένην τῆ φορᾷ γραμμὴν καὶ αὐτὴν τοσαυταχῶς λεγομένην καὶ εἰς ἴσα εἴδη διαιρουμένην ; οὐ γὰρ δὴ διὰ τὸν χρόνον ἕνα κατ’ εἶδος καὶ τὸν αὐτὸν ὄντα αἰεί . καὶ φησι · δι’ ἀμφότερα ἅμα . ἔοικε γάρ , φησί , ταῦτα πρὸς ἑαυτὰ ἀναστρέφειν , τό τε ὑποκείμενον ἐφ’ οὗ ἡ κίνησις καὶ ἡ κίνησις · ἄν τε γὰρ τὸ ὑποκείμενον εἰς εἴδη διαιρῆται , οἷον ἡ γραμμὴ εἰς εὐθεῖαν καὶ περιφερῆ , ἀνάγκη καὶ τὴν κίνησιν κατὰ ταῦτα διαιρεῖσθαι καὶ εἶναι κίνησιν κατ’ εὐθεῖαν καὶ περιφερῆ , ἄν τε τὸ εἶδος αὐτὸ διαιρῆται , καὶ τὸ ὑποκείμενον διαιροῖτ’ ἄν . Ἥ τε βάδισις καὶ ἡ πτῆσις κατ’ εὐθεῖαν κινήσεις , ταῦτα δὲ εἴδει οὐκ εἰσὶν εἴδη , εἰ δὲ τοῦτο οὐχ ἑτεροειδεῖς . καὶ τίς οὖν ἡ διαφορά ; ἡ κτὰ μόνα τὰ τῶν ὀργάνων σχήματα · τῇ μὲν γὰρ πόδες , τῇ δὲ πτέρυγες . διὰ δὲ ταῦτα οὐδὲ ἕτερον εἶδος κινήσεως γίνεται . Πρὸς τὸ γνῶναι τὰς συμβλητικὰς κινήσεις συμβάλλεται ἡμῖν τὸ γνῶναι τὰς διαφορὰς τῶν κινήσεων , ὅτι αἱ μὲν γένει διαφέρουσιν ὡς ἡ ἀλλοίωσις καὶ ἡ φορά , αἱ δὲ εἴδει ὡς ἡ λεύκανσις καὶ ἡ μέλανσις , αἱ δὲ τῷ ἀτόμῳ ὡς ἡ τοῦ ἵππου λεύκανσις καὶ τοῦ κυνός · τοῦτο γὰρ ἴσμεν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι εἰ μὴ αἱ αὐταὶ κατ’ εἶδος , οὐ συμβληταί . Ἢ ὅτι ὁμώνυμος ἡ κίνησις , ἡ ὅτι καὶ ἕκαστον τῶν γενῶν αὐτῆς πολλά . Ἐὰν τὸ αὐτὸ πρᾶγμα ὑπάρχῃ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ ὑποκειμένῳ . Τίνι , φησί , κριτηρίῳ διοριοῦμεν ὅτι τὸ γλυκὺ ἕτερον τὸ ἐν χρώματι καὶ φωνῇ ; ὁμοίως δὲ καὶ ὅτι τὸ λευκὸν τὸ ἐν χρώματι καὶ φωνῇ ἕτερον ; οὐχ ὅτι φαίνεται ταῦτα τὰ αὐτὰ ὄντα , διὰ τοῦτο δεῖ νομίζειν ὅτι καὶ ταὐτά εἰσιν , ἀλλὰ δεῖ σκοπεῖν εἰ ὄντως εἰσὶ κατὰ φύσιν τὰ αὐτά . Τί , φησίν , ἐστὶ τὸ λεγόμενον ἰσοταχῶς ἀλλοιοῦσθαι ; Καθὸ ἤδη λοιπὸν διάφορα εἴδη ἀλλοιώσεως , καὶ διὰ τοῦτο οὐ μία ἀλλοίωσις ἄμφω , κἂν περὶ ταὐτὸ ὑποκείμενον γένηται . Εἰ μὲν οὖν τὰ κινούμενα εἴδει διαφέρει , ὧν εἰσὶν αἱ κινήσεις . Ὧν εἰσὶν αἱ κινήσεις ἀντὶ τοῦ καθ’ ἅ εἰσιν αἱ κινήσεις . φησὶν οὖν ὅτι τὰ κινούμενα κατὰ τὰ πάθη καθ’ ἃ κινεῖται καθ’ αὑτά , οὕτως ἔχουσι καὶ αἱ κινήσεις . οἷον τὸ λευκὸν καὶ μέλαν σῶμα καθ’ ἃ πεποίωται εἴδει διαφέρει · οὐκοῦν καὶ ἡ λεύκανσις καὶ ἡ μέλανσις εἴδει διαφέρουσι . πάλιν τὸ λευκὸν καὶ γλυκὺ γένει δι’ διαφέρει · οὐκοῦν γλύκανσις καὶ λεύκανσις γένει . πάλιν εἰ δύο ἐσθῆτες λευκαίνοιντο , ἀριθμῷ αἱ τούτων λευκότητες διαφέρουσιν · οὐκοῦν καὶ αἱ λευκάνσεις . τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐπὶ τῶν παθῶν καθ’ ἃ κινοῦνται δεῖ ἐξακούειν , οὐκ ἐπ’ αὐτῶν τῶν κινουμένων · ἱεῖ αὐταὶ αἱ κινήσεις διαφέρουσι καθ’ αὑτὸ καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός.’ καθ’ αὑτὸ μὲν γὰρ εἴδει διαφέρουσιν ἡ λεύκανσις καὶ ἡ μέλανσις , ἐπειδὴ καὶ ἡ λευκότης καὶ ἡ μελανία , κἄν ὁμοειδεῖς εἶεν οἱ ἀλλοιούμενοι , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ καὶ οὐ καθ’ αὑτὸ διαφέρουσιν αἱ κινήσεις , οἷον ἡ ἐν ἀνθρώπῳ λεύκανσις καὶ ἵππῳ · μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν κινοῦνται τῷ εἴδει κίνησιν . ὡς οὖν κινούμενα οὐ διαφέρουσι καθ’ αὑτά , διότι καθὸ κινοῦνται ἐνυπάρχει καὶ τὸ αὐτὸ εἶδος , κατὰ συμβεβηκὸς μέντοι διαφέρουσιν αἱ κινήσεις , διότι συμβέβηκε τῶν λευκάνσεων τὴν μὲν ἐν ἵππῳ τὴν δὲ ἐν ἀνθρώπῳ εἶναι . εἰ μέντοι δύο ἀνθρώπων ὁ μὲν ὑγιάζοιτο ὁ δὲ λευκαίνοιτο , αἱ τούτων ἀλλοιώσεις , ἑτεροειδεῖς οὖσαι καθ’ αὑτό , κατὰ συμβεβηκός εἰσιν ὁμοειδεῖς τῷ ἐν ὁμοειδέσιν εἶναι τοῖς μεταβάλλουσιν . Εἰ ἐν ἴσῳ ἕτερον γέγονε πρὸ ἑτέρου , οἷον ἀνθρώπων δύο γινομένων ὁ μὲν γέγονε πρὸ τοῦδε ἄνθρωπος . Ἐπὶ τῶν ἰσοταχῶν ἀλλοιώσεων τὸ κοινὸν ἀνόμοιον , ἰδικὸν δὲ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον , ἐπὶ δὲ τῶν ἀνισοταχῶν φορῶν κοινὸν μὲν τὸ ἀνισοταχὲς ἢ τὸ ἄνισον , ἰδικὸν δὲ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἔλαττον . οὐχ οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνισοταχῶν γενέσεων ἔχομεν ὀνόματα ἢ κοινὸν ἀφφοῖν ἢ ἰδικὸν ἑκατέρας , ἀλλὰ δία ..... καὶ τὸ κοινὸν καὶ τὸ ἰδικὸν ὄνομα . λέγομεν δὲ ὅτι ἀνισοταχής ἐστι γένεσις , θάττων μὲν ἡ τοῦ αὐτοῦ εἴδους ἐν ἐλάττονι χρόνῳ , βραδυτέρα <δὲ> ἡ ἐν μείζονι . Ἡ πέμπτη ἀναλογία . εἰ τὸ ἥμισυ , φησί . τῆς ᾱ δυνάμεως , ὅπερ ἦν τὸ ἑ , τὸ ἥμισυ τοῦ β βάρους , ὅπερ ἦν τὸ ζ , ἐν τῷ δ χρόνῳ τὴν γ διάστασιν ἐκίνησεν , οὐκ ἀνάγκη δήπου τὴν αὐτὴν ἡμίσειαν δύναμιν ἐν τῳ αὐτῷ χρόνῳ τὸ διπλάσιον τοῦ ὅ βάρος , ὅπερ ἦν τὸ β , τὸ x003E ; τῆς ( ?? ) διαστάσεως κινεῖν · τοῦτο γὰρ ἦν ἀνάλογον . νῦν δὲ τοῦτο ἀδύνατον · οὐδὲ γὰρ εἰ ῑ ἄνδρες ναῦν ἕλκουσιν ἐν μιᾷ ὥρᾳ πηχυαῖον διάστημα , ἀνάγκη δήπου τοὺς αὐτοὺς ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ διπλάσιον τοῦ ζ βάρος , ὅπερ ἦν τὸ β , ἤγουν τὴν διπλασίαν ναῦν , τὸ ἥμισυ τοῦ διαστήματος κινῆσαι · ἐνίοτε γὰρ οὐδ’ ὅλως κινήσουσιν . οὐδὲ πάλιν τὴν αὐτὴν ναῦν ἡ ἡμίσεια δύναμις τῶν ι΄ ἀνδρῶν , τουτέστιν οἱ ε΄ , ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ ἥμισυ κινήσει διάστημα · εἰ γὰρ τοῦτο , καὶ ὁ εἷς δυνηθείη ἄν ἑλκύσαι τὴν ναῦν τὸ ἀνάλογον διαστημα . ἀλλ’ ἀδύνατον · οὐ γὰρ τέμνεται , φησίν , ἡ τῶν νεωλκῶν ἰσχὺς κατὰ τὸ διάστημα ὃ ἐκινήθη ἡ ναῦς , ἵνα καὶ ὁ εἶς τὸ ὅπερ εἶλκον οἱ ι' ὁμοῦ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ κατὰ τὸ δέκατον κινήσῃ διάστημα . Οὐδὲ δὴ τοσοῦτον μόριον . Τὸ μὲν μόριον τῆς κέγχρου ἢ ὁ εἷς νεωλκὸς ἐν τῷ ὅλῳ ὑπάρχοντες συνεισφέρουσί τι εἰς τὴν κίνησιν τοῦ ἀέρος ἢ τοῦ ..... , οἷον εἰ ρ΄ εἶεν οἱ ἕλκοντες , τὸ ἑκατοστὸν μέρος τῆς δυνάμεως ὁ εἷς συνεισάγει τῇ ὅλῃ δυνάμει . ταύτην οὖν , φησί , τὴν δύναμιν ἤγουν συνεισῆγεν ἐν τῷ ὅλῳ x003E ; ὁ εἷς νεωλκός ἢ τὸ ὅλον ] μόριον τῆς κέγχρου , καθ’ ἑαυτὰ δὲ ὄντα ταῦτα οὐ κινήσει . εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν ἐπάγει . αὐτό , φησί , τὸ μόριον καθ’ ἑαυτὸ οὐδέν ἐστιν ἐν τῶ ὅλω ὄν · οὐδὲ γὰρ ὡς καθ’ ἑαυτὸ ὂν καὶ ἰδιοπεριορίστως κινοῦν , οὕτω κινεῖ ἐν τῷ ὅλῳ , ἀλλὰ δυνάμει ἐστὶν ἐν τῷ ὅλῳ , τουτέστιν ὕλης λόγον ἐπέχει . ὥσπερ οὖν τὰ τοῦ ὀνόματος μόρια , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας εἴρηται , καθ’ αὑτὰ μὲν ἄσημά ἐστιν , ἐν μέντοι τῷ ὅλῳ ὡς ὕλῃ ὄντα συμβάλλεται ἕκαστον πρὸς τὴν ὅλην τοῦ ὀνόματος σημασίαν , οὕτως καὶ ὁ νεωλκὸς καθ’ αὑτὸν μὲν οὐδὲν κινήσει , ἐν μέντοι τῷ ὅλῳ ὡς ὕλῃ ὑπάρχων συνεισάγει τι εἰς τὴν τοῦ ὅλου κίνησιν . Εἰ δύο τινὰ εἶεν κινοῦντα καὶ ἑκάτερον αὐτῶν κινῇ τι τὸ ἴσον διάστημα ἐν ἴσῳ χρόνῳ , εἰ συντεθεῖεν τὰ δύο κινοῦντα καὶ τὰ δύο κινούμενα , τὸ ἐκ τῶν κινούντων συντεθὲν κινήσει τὸ ἐκ τῶν δύο κινουμένων συγκείμενον ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὸ αὐτὸ διάστημα , οἷον εἰ ἄνδρες δύο ἑκάτερος ἰδίᾳ ἕλκοι βάρος λιτρῶν ρ΄ ἐν μιᾷ ὥρᾳ στάδιον ὅν , οἱ δύο ἅμα τὰς σ΄ λίτρας ἑλκύσουσιν ἐν τῇ ὥρᾳ ἓν στάδιον .
Lemmas: αὐτίκα ὁ προοίμιον ὁ ὅλος σκοπός ὁ βιβλίον ἐμφαίνω . λαμβάνω , φημί , ὁ αβ αὐτοκίνητον καί κατά ἑαυτοῦ κινέω ὅλος , καί μή λέγω κτλ . ( p . 822,3 . 4 ) . γράφω καί ὁμοίως εἰμί λαμβάνω εἷς ἕκαστος κίνησις . — οὐδείς , φημί , ἀδύνατος ὁ λαμβάνω ἕκαστος ὁ κινέω ἴδιος τις κίνησις · εἰμί γάρ καί ἅμα κινέω τε καί κινέω , ἀλλά οὖν δῆλος ὅτι ὁ μέν χείρ ἕτερος εἰμί ὁ κίνησις καί ὁ ὁ βακτηρία ἕτερος καί ὁ ὁ θύρα ἄλλος . ὁ γάρ μέλανσις καί ὁ λεύκανσις ψυχρότης καί θερμότης ὁ αὐτός ὁ γένος , ὡς ποιότης · ἐπεί ὁ ἀγαθός ἐν πᾶς κατηγορία θεωρέω , διά οὗτος εἶπον ἐκ ἀγαθός εἰς κακός προστίθημι μή διάφορος ὁ εἶδος · ὁ γάρ ἁπλόος ἐκ ἀγαθός Τῖς ἁπλόος εἰς κακός κίνησις ὁ γένος ὁ αὐτός εἰμί , οὖον ὁ ἰόω . λέγω καί ὁ πρόνοια κινέω . ἀλλά δηλονότι ἐξαιρέω ὁ κινέω , λέγω δέ καί ὁ λόγος κινέω ὁ ψυχή καί αὐτός ἐξαιρέω εἰμί . ἵνα δέ μή τις εἶπον μηδέ εἰμί δείκνυμι , εἴπερ ἐκ ὑπόθεσις ὁ ἀδύνατος ἀκολουθέω , ὁ τελικός ἐξαιρέω ἀναγκαῖος ὁ κινέω *** κινέω γάρ καί ὁ χόρτος ὁ ὄνος καί ὁ εἰκών ὁ ἐράω , ἀλλά ὡς ὀρεκτός οὗτος κινέω , οὐ ὡς ποιητικός αἴτιος ὁ κίνησις , ἀεί δέ ὁ τέλος καί ὁ ἐφετός ἔξωθεν εἰμί ὁ ἐφίημι , ὁ δέ ὡς ποιητικός αἴτιος καί ποιητικός καί προσεχής ἅμα εἰμί ὁ κινέω · ὁ γάρ ἐξαιρέω αἴτιος καί πρῶτος χωρίζω · χωρίζω οὖν ὁ οὐσία ὁ θεός ὁ δημι - οὕτως δή λέγω ὅτι συνωθέω ὁ σπάθη ὅλος ὁ ὑφάντης ὁ κρόκη ἐπί ὁ προλαμβάνω κρόκη · πᾶς γάρ ὁ πιλητικός τέχνη καί συγκριτικός σύνωσις φημί . ὁ δίνησις , φημί , σύγκειμαι ἐκ ὁλκός καί ὠσμός · ἀνάγκη γάρ ὁ δινέω ὁ μέν ἕλκω ὁ δέ ὠθέω · ὁ μέν γάρ ἀπό αὐτός ὁ δέ πρός ἑαυτοῦ ἄγω . ὅταν γάρ δινέω ὁ ῥόμβος , ὁ μέν ἕτερος ὁ δάκτυλος ὠθέω αὐτός , ὁ δέ ἕτερος ἕλκω πρός ἑαυτοῦ . ὁ γάρ ἕλκω ἢ ἑαυτοῦ προσάγω βούλομαι ὁ ἕλκω ἢ ἕτερος , ἀδύνατος δέ οὗτος ποιέω μή ἅπτω ὁ ἕλκω ἢ ὠθέω . βίαιος γάρ εἰμί ὁ τοιοῦτος κίνησις · εἰς γάρ ἔμπαλιν ὁ κατά φύσις . διό καί ἅπτω δεῖ ὁ ἕλκω ἢ ὁ ὠθέω . μέχρι ἄν ὁ παρά ἐγώ ἐνδίδομαι δύναμις αὐτός σῴζω , ἐάν μέντοι ἀφίημι μόνος ὁ λίθος , οὐκέτι ῥῖψις ὁ τοιοῦτος οὐδέ ὅλως ὑπό ἄλλος κίνησις , περί δέ ὁ ὑπό ἄλλος κινέω νῦν ὁ λόγος . ὁ πῦρ πόρρω κεῖμαι ἀλλοιόω ὁ ἀήρ ἐκεῖνος ὁ ἐφεξῆς καί ὁ ἔσχατος ὡς πρός ἐγώ ἀλλοιόω ὁ ἐμός σῶμα , οὐ ἁπλόος ἅμα πᾶς , ἀλλά τέως ὁ ἐπιφάνεια συνεχής εἰμί αὐτός καί ἅπτω , ὁ δέ πρῶτος ἀλλοιόω ἀλλοιόω ὁ παράκειμαι , καί οὕτως ἐφεξῆς μέχρι ὁ βάθος . ἔρομαι ἐν ὁ περι Ψυχή ὅτι ὁ αὐτός αἰσθητήριον καί ὁ αἰσθητός καί ὁ στέρησις αὐτός κρίνω . οὔκουν ξένος , εἰμί καί ὅς ψοφία ἐν ὁ αἰσθητός καταριθμέω ὁ ἀκοή κρίνω , ὥσπερ καί ὁ ψόφος . ὁ γάρ αἰσθητήριον πάσχω ὑπό ὁ αἰσθητής ἢ διακρίνω ἢ συγκρίνω ἀλλοιόω πως καί ὁ αἴσθησις , καί αὐτός δέ οὗτος ὁ ἐκ ὁ μή ἐνεργέω εἰς ὁ ἐνεργέω μεταβάλλω ἀλλοίωσις τις εἰμί . ἤτοι ὅτε κατά ὁ ἀναίσθητος μόριον πάσχω · ἀγνοέω γάρ πολιόω . Πρῶτος αὐξάνω . ὁ ἀλλοιόω τροφή καί προσκρίνω ὁ μόριον ἅπτω ὁ αὐξάνω , ὡς εἷς γίγνομαι ὁ λοιπός ὁ ὅλος μεταβάλλω ὁ τροφή καί ἐξομοιόω ὁ μόριον , ἀλλά πρίν μεταβάλλω , ἐν ὅσος εἰμί τροφή , ἅπτω ὁ αὐξάνω καί οὐδείς εἰμί μεταξύ . οὗτος καί ἐπί ὁ φθίω ἀφαιρέω τίς ἀπό αὐτός , ὅς αἴτιος εἰμί ὁ φθίσις . ὁ οὖν ἀφαιρέω πρίν ἀφαιρέω συνεχής εἰμί ὁ ὅλος δηλονότι , ὥστε οὐδείς εἰμί αὐτός μεταξύ . οὗτος , φημί , λέγω πρῶτος , ὅσπερ εἰμί πρός ὁ κινέω ἔσχατος , οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀλλοιόω τροφή καί προσκρίνω ὁ μόριον , μήπω μέντοι ἐξομοιόω · εἰμί γάρ καί ὁ ἄρτος καί ὁ σῖτος τροφή , ἀλλά οὖον συνεχής ὁ τρέφω . ὅς τε γάρ ὑγεία συμμετρία εἰμί ὁ στοιχεῖον , εἰμί ἄρα ὁ πρός τίς · ὁ γάρ συμμετρία σύμμετρος συμμετρία . ὅτε ὁ ὁμοιομερής πρός ἀλλήλων σύμμετρος ἔχω , γίγνομαι ὁ ἰσχύς , ὅτε δέ ὁ ὀργανικός , κάλλος . καί ὁ ἀσυμμετρία πάλιν ὁ αὐτός οὗτος ποιέω ὁ τε νόσος καί ὁ ἀσθένεια καί ὁ αἶσχος . εἰμί δέ καί ὁ ἀσυμμετρία ὁ πρός τίς · ἀσύμμετρος γάρ . δισσός γάρ ὁ φαντασία , ὁ μέν ἀπό ὁ πολύς αἴσθημα , ὁ δέ ἀπό ἀνάπλασις . ὅταν γάρ ἄρχω κρίνω ὅδε ὁ λευκός , ὅτι διακρίνω ὁ ὄψις , εἶτα καί ἄλλος καί ἄλλος , οἷος ἐρεθίζω πρός ὁ οἰκεῖος καί συμφύω αὐτός λόγος ὑπό οὗτος , ὅτι πᾶς λευκός διακριτικός ὄψις , καί ἀποφαίνω καί περί ὅς οὐ οἶδα λευκός , ὅταν ὁ διάνοια ἠρεμέω καί ἵστημι μηκέτι σφόδρα ὑπό αὐτός ὀχλέω . ὠσπερ οὖν , φημί , ὁ ἀνάβλεψις καί ὁ ἁφή οὐ εἰμί γένεσις οὖον γάρ δήω κίνησις τις ἢ ὅλως μεταβολεύς εἰς ὁ ὁράω , ἀλλά εὐθύς ἀναβλέπω ὁράω · ὁ γάρ ὁ βλέφαρον κίνησις ἄλλος εἰμί κίνησις , ὁ βλέφαρον αὐτός , οὖον ὁ ὁράω . ὁμοίως καί ὁ ἅπτω οὖον διά κίνησις τις ἢ γένεσις ἅπτω · εἰμί γάρ καί δεῖ κινέω ὥστε συνέρχομαι ὁ μέλλω ἅπτω , ἀλλά περί ἄλλος ὁ μεταβολή καί ἄλλος · κατά τόπος γάρ ὁ κίνησις καί μέγεθος , εἰς αὐτός μέντοι ὁ ἁφή οὐ ἄγω κίνησις τις οὐδέ γένεσις ) , ὥσπερ , φημί , οὗτος οὐ εἰμί γένεσις οὐδέ ἀλλοίωσις , οὕτως οὐδέ ὁ ἐνεργέω · ὅμοιος γάρ οὗτος · καί γάρ ὁ ἀνάβλεψις καί ὁ ἁφή ἐνέργεια τις . λῆψις ἐπιστήμη · φημί αὐτός ὁ κίνησις ὁ δύναμις , ὅς ἔχω λοιπός ἐπιτήδειος εἰμί εἰς ὁ καί ὁ ἕξις κτάομαι , οἷος εἰμί ὁ παῖς ὁ ὁ νήπιος παύω ἡλικία καί ἤδη μάθημα παραδέχομαι δύναμαι . δείκνυμι οὖν ὅτι ἐπί ὁ δύναμις ἵημι ἀλλοίωσις θεωρέω οὔτε γένεσις . γίγνομαι γάρ ὁ τοιοῦτος δύναμις ἐν ὁ Ψυχή οὐ αὐτός πάθος τίς οὐδέ μεταβάλλω , ἀλλά ὁ φυσικός ταραχή καθίστημι . ἐν γάρ ὁ παιδίον πολύς εἰμί ὁ φυσικός ταραχή · ὁ γάρ φύσις εἰς τέλειος ἄγω βούλομαι ὁ ζῷον σφοδρός τότε ὁ φυσικός δύναμις κινέω θρεπτικός ἀλλοιωτικός αυξητικός . διό καί ταχύς ἐπί πλέω τότε ΠΡ ...... ἐνταῦθα ζητέω εἰμί δυνατός ὁ ἑτερογενής κινέω πρός ἀλλήλων συγκρίνω , καί δείκνυμι ἀδύνατος οὗτος , εἶτα κατασκευάζω ὅτι οὖον μόνος ἑτερογενής οὖον συμβλητός . ἀλλά οὐδέ ὁμογενής μέν ἕτερος δέ ὁ εἶδος . εἰμί γάρ ὁ κινέω Ἴσαι , ὅς τε εὐθύς καί ὁ περιφερής , καί ὁ διάστημα ἐκ ἀνάγκη . νῦν βούλομαι δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ κατά εὐθύς ὁ κύκλος συμβλητός . ὁ πολύς καί ὁ διπλάσιος ὁμώνυμος . ἐπί ἄλλος γάρ καί ἄλλος κατηγορέω οὐσία · ἕτερος γάρ ὁ ἐν μέγεθος πολύς καί ἕτερος ὁ ἐν χυμός καί ἐν ψόφος . οὗτος κατασκευή εἰμί ὁ μή δύναμαι ὁ συνώνυμος εἷς φύσις ἐν ἄλλος καί ἄλλος ..... εἰμί · πᾶς γάρ εἷς φύσις ἐν εἷς τις ὑπόκειμαι ὑφίστημι , καί πᾶς εἷς ὑπόκειμαι μίας φύσις δεκτικός εἰμί , οἷος χρῶμα μέν ὁ ἐπιφάνεια δεκτικός , χυμός δέ οὐκέτι , ἀλλά ὁ ὑγρός , ψόφος δέ ὁ διηχής ὁ ἀήρ ὑπόκειμαι , καί ἐπί ὁ ἄλλος <όμοίως> . οὐ εἄν οὖν ὁ διαφορά ὁ λευκός φύσις ἐν χρῶμα καί ἐν ...... εἷς ............................ δεῖ , φημί , ὁ συμβλητός μήτε κατά εἶδος διαφέρω αὐτός , μήτε ἐν ὑπόκειμαι εἰμί κατά εἶδος διάφορος . ώσπερ , φημί , ἐπί χρῶμα εἶπον ὅτι συμβλητός καί ὁ κοινός γένος καί διαιρετός , οὗτος φημί καί ἐπί κίνησις ὁ κατά τόπος , ὅτι ὁ κατά ἄτομος εἶδος κίνησις συμβλητός καί ἴσος ἐν ἴσος χρόνος ὁρίζω τίς καί ἴσος διάστημα κινέω . πότερος , φημί , ὁ ὁ ἄτοπος αἴτιος διά ὁ φορά γίγνομαι ὅτι πλεοναχός λέγω , ἢ διά ὁ ὑπόκειμαι τῆ φορός γραμμή καί αὐτός τοσαυταχῶς λέγω καί εἰς ἴσος εἶδος διαιρέω ; οὖον γάρ δή διά ὁ χρόνος εἷς κατά εἶδος καί ὁ αὐτός εἰμί ἀεί . καί φημί · διά ἀμφότερος ἅμα . ἔοικα γάρ , φημί , οὗτος πρός ἑαυτοῦ ἀναστρέφω , ὁ τε ὑπόκειμαι ἐπί ὅς ὁ κίνησις καί ὁ κίνησις · ἄν τε γάρ ὁ ὑπόκειμαι εἰς εἶδος διαιρέω , οἷος ὁ γραμμή εἰς εὐθύς καί περιφερής , ἀνάγκη καί ὁ κίνησις κατά οὗτος διαιρέω καί εἰμί κίνησις κατά εὐθύς καί περιφερής , ἄν τε ὁ εἶδος αὐτός διαιρέω , καί ὁ ὑπόκειμαι διαίρω ἄν . ὅς τε βάδισις καί ὁ πτῆσις κατά εὐθύς κινέω , οὗτος δέ εἶδος οὐ εἰμί εἶδος , εἰμί δέ οὗτος οὐ ἑτεροειδής . καί τίς οὖν ὁ διαφορά ; ὁ κτάομαι μόνος ὁ ὁ ὄργανον σχῆμα · ὁ μέν γάρ πούς , ὁ δέ πτέρυξ . διά δέ οὗτος οὐδέ ἕτερος εἶδος κίνησις γίγνομαι . πρός ὁ γιγνώσκω ὁ συμβλητικός κινέω συμβάλλω ἐγώ ὁ γιγνώσκω ὁ διαφορά ὁ κίνησις , ὅτι ὁ μέν γένος διαφέρω ὡς ὁ ἀλλοίωσις καί ὁ φορός , ὁ δέ εἶδος ὡς ὁ λεύκανσις καί ὁ μέλανσις , ὁ δέ ὁ ἄτομος ὡς ὁ ὁ ἵππος λεύκανσις καί ὁ κύω · οὗτος γάρ οἶδα ἐκ ὁ εἴρω , ὅτι εἰμί μή ὁ αὐτός κατά εἶδος , οὖον συμβλητός . ἤ ὅτι ὁμώνυμος ὁ κίνησις , ὁ ὅτι καί ἕκαστος ὁ γένος αὐτός πολύς . ἐάν ὁ αὐτός πρᾶγμα ὑπάρχω ἐν ἄλλος καί ἄλλος ὑπόκειμαι . τίς , φημί , κριτήριον διορίζω ὅτι ὁ γλυκύς ἕτερος ὁ ἐν χρῶμα καί φωνή ; ὁμοίως δέ καί ὅτι ὁ λευκός ὁ ἐν χρῶμα καί φωνή ἕτερος ; οὐ ὅτι φαίνω οὗτος ὁ αὐτός εἰμί , διά οὗτος δεῖ νομίζω ὅτι καί αὐτός εἰμί , ἀλλά δεῖ σκοπέω εἰμί εἰμί εἰμί κατά φύσις ὁ αὐτός . τις , φημί , εἰμί ὁ λέγω ἰσοταχής ἀλλοιόω ; καθό ἤδη λοιπός διάφορος εἶδος ἀλλοίωσις , καί διά οὗτος οὖον εἷς ἀλλοίωσις ἄμφω , κἀν περί αὐτός ὑπόκειμαι γίγνομαι . εἰμί μέν οὖν ὁ κινέω εἶδος διαφέρω , ὅς εἰμί ὁ κινέω . ὅς εἰμί ὁ κινέω ἀντί ὁ κατά ὅς εἰμί ὁ κινέω . φημί οὖν ὅτι ὁ κινέω κατά ὁ πάθος κατά ὁ κινέω κατά ἑαυτοῦ , οὕτως ἔχω καί ὁ κινέω . οἷος ὁ λευκός καί μέλας σῶμα κατά ὁ ποιόω εἶδος διαφέρω · οὐκοῦν καί ὁ λεύκανσις καί ὁ μέλανσις εἶδος διαφέρω . πάλιν ὁ λευκός καί γλυκύς γένος διά διαφέρω · οὐκοῦν γλύκανσις καί λεύκανσις γένος . πάλιν εἰμί δύο ἐσθής λευκαίνω , ἀριθμός ὁ οὗτος λευκότητα διαφέρω · οὐκοῦν καί ὁ λεύκανσις . ὁ δέ κατά συμβαίνω ἐπί ὁ πάθος κατά ὁ κινέω δεῖ ἐξακούω , οὐ ἐπί αὐτός ὁ κινέω · ἵημι αὐτός ὁ κινέω διαφέρω κατά ἑαυτοῦ καί μή κατά συμβαίνω κατά ἑαυτοῦ μέν γάρ εἶδος διαφέρω ὁ λεύκανσις καί ὁ μέλανσις , ἐπεί καί ὁ λευκότης καί ὁ μελανία , ἄν ὁμοειδής ἄγω ὁ ἀλλοιόω , κατά συμβαίνω δέ καί οὖον κατά ἑαυτοῦ διαφέρω ὁ κινέω , οἷος ὁ ἐν ἄνθρωπος λεύκανσις καί ἵππος · εἷς γάρ καί ὁ αὐτός κινέω ὁ εἶδος κίνησις . ὡς οὖν κινέω οὖον διαφέρω κατά ἑαυτοῦ , διότι καθό κινέω ἐν-ὑπάρχω καί ὁ αὐτός εἶδος , κατά συμβαίνω μέντοι διαφέρω ὁ κινέω , διότι συμβαίνω ὁ λεύκανσις ὁ μέν ἐν ἵππος ὁ δέ ἐν ἄνθρωπος εἰμί . εἰμί μέντοι δύο ἄνθρωπος ὁ μέν ὑγιάζω ὁ δέ λευκαίνω , ὁ οὗτος ἀλλοιόω , ἑτεροειδής εἰμί κατά ἑαυτοῦ , κατά συμβεβηκός εἰμί ὁμοειδής ὁ ἐν ὁμοειδής εἰμί ὁ μεταβάλλω . εἰμί ἐν ἴσος ἕτερος γίγνομαι πρό ἕτερος , οἷος ἄνθρωπος δύο γίγνομαι ὁ μέν γίγνομαι πρό ὅδε ἄνθρωπος . ἐπί ὁ ἰσοταχής ἀλλοίωσις ὁ κοινός ἀνόμοιος , ἰδικός δέ ὁ μᾶλλον καί κακός , ἐπί δέ ὁ ἀνισοταχής φορός κοινός μέν ὁ ἀνισοταχής ἢ ὁ ἄνισος , ἰδικός δέ ὁ μείζων καί ὁ μικρός . οὐ οὗτος δέ καί ἐπί ὁ ἀνισοταχής γένεσις ἔχω ὄνομα ἢ κοινός ἀφίημι ἢ ἰδικός ἑκάτερος , ἀλλά δῖος ..... καί ὁ κοινός καί ὁ ἰδικός ὄνομα . λέγω δέ ὅτι ἀνισοταχής εἰμί γένεσις , ταχύς μέν ὁ ὁ αὐτός εἶδος ἐν μικρός χρόνος , βραδύς <δὲ> ὁ ἐν μείζων . ὁ πέμπτος ἀναλογία . εἰμί ὁ ἥμισυς , φημί . ὁ ὅς δύναμις , ὅσπερ εἰμί ὁ ὅς , ὁ ἥμισυς ὁ Β βάρος , ὅσπερ εἰμί ὁ ζ , ἐν ὁ δ χρόνος ὁ γ διάστασις κινέω , οὐ ἀνάγκη δήπου ὁ αὐτός ἥμισυς δύναμις ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ διπλάσιος ὁ ὅς βάρος , ὅσπερ εἰμί ὁ Β , ὁ x003E ; ὁ ( ?? ) διάστασις κινέω · οὗτος γάρ εἰμί ἀνάλογος . νῦν δέ οὗτος ἀδύνατος · οὐδέ γάρ εἰμί Ι ἀνήρ ναῦς ἕλκω ἐν εἷς ὥρα πηχυαῖος διάστημα , ἀνάγκη δήπου ὁ αὐτός ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ διπλάσιος ὁ ζ βάρος , ὅσπερ εἰμί ὁ Β , ἤγουν ὁ διπλάσιος ναῦς , ὁ ἥμισυς ὁ διάστημα κινέω · ἐνίοτε γάρ οὐδέ ὅλως κινέω . οὐδέ πάλιν ὁ αὐτός ναῦς ὁ ἥμισυς δύναμις ὁ Ι΄ ἀνήρ , τουτέστιν ὁ Ε΄ , ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ ἥμισυς κινέω διάστημα · εἰμί γάρ οὗτος , καί ὁ εἷς δύναμαι ἄν ἕλκω ὁ ναῦς ὁ ἀνάλογος διάστημα . ἀλλά ἀδύνατος · οὖον γάρ τέμνω , φημί , ὁ ὁ νεωλκός ἰσχύς κατά ὁ διάστημα ὅς κινέω ὁ ναῦς , ἵνα καί ὁ εἰμί ὁ ὅσπερ ἕλκω ὁ εἷς ὁμοῦ ἐν ὁ αὐτός χρόνος κατά ὁ δέκατος κινέω διάστημα . οὐδέ δή τοσοῦτος μόριον . ὁ μέν μόριον ὁ κέγχρος ἢ ὁ εἷς νεωλκός ἐν ὁ ὅλος ὑπάρχω συνεισφέρω τίς εἰς ὁ κίνησις ὁ ἀήρ ἢ ὁ ..... , οἷος εἰμί Ρ΄ ἄγω ὁ ἕλκω , ὁ ἑκατοστός μέρος ὁ δύναμις ὁ εἷς συνεισάγω ὁ ὅλος δύναμις . οὗτος οὖν , φημί , ὁ δύναμις ἤγουν συνεισάγω ἐν ὁ ὅλος x003E ; ὁ εἷς νεωλκός ἢ ὁ ὅλος ] μόριον ὁ κέγχρος , κατά ἑαυτοῦ δέ εἰμί οὗτος οὖον κινέω . εἶτα καί ὁ αἴτιος ἐπάγω . αὐτός , φημί , ὁ μόριον κατά ἑαυτοῦ οὐδείς εἰμί ἐν ὁ ὅλος εἰμί · οὐδέ γάρ ὡς κατά ἑαυτοῦ εἰμί καί ἰδιοπεριορίστως κινέω , οὗτος κινέω ἐν ὁ ὅλος , ἀλλά δύναμις εἰμί ἐν ὁ ὅλος , τουτέστιν ὕλη λόγος ἐπέχω . ὥσπερ οὖν ὁ ὁ ὄνομα μόριον , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία εἴρω , κατά ἑαυτοῦ μέν ἄσημος εἰμί , ἐν μέντοι ὁ ὅλος ὡς ὕλη εἰμί συμβάλλω ἕκαστος πρός ὁ ὅλος ὁ ὄνομα σημασία , οὕτως καί ὁ νεωλκός κατά ἑαυτοῦ μέν οὐδείς κινέω , ἐν μέντοι ὁ ὅλος ὡς ὕλη ὑπάρχω συνεισάγω τίς εἰς ὁ ὁ ὅλος κίνησις . εἰμί δύο τις ἄγω κινέω καί ἑκάτερος αὐτός κινέω τίς ὁ ἴσος διάστημα ἐν ἴσος χρόνος , εἰμί συντίθημι ὁ δύο κινέω καί ὁ δύο κινέω , ὁ ἐκ ὁ κινέω συντίθημι κινέω ὁ ἐκ ὁ δύο κινέω σύγκειμαι ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ αὐτός διάστημα , οἷος εἰμί ἀνήρ δύο ἑκάτερος ἴδιος ἕλκω βάρος λίτρα Ρ΄ ἐν εἷς ὥρα στάδιον ὅς , ὁ δύο ἅμα ὁ Σ΄ λίτρα ἕλκω ἐν ὁ ὥρα εἷς στάδιον .