joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.7
Ἔστι δὲ ἐξ ἀνάγκης συνεχής πως οὗτος ταῖς ἄνωθεν φοραῖς ὥστε πᾶσαν αὐτοῦ τὴν δύναμιν κυβερνᾶσθαι ἐκεῖθεν · ὅθεν γὰρ ἡ τῆς κινήσεως ἀρχὴ πᾶσιν , ἐκείνην νομιστεον αιτιαν πρώτην . Οτι μὲν οὗν οὐδὲν διαλαμβάνει κενὸν μεταξὺ τὰ πέντε σώματα , ἐξ ὧν ἀπεδείχθη καθόλου μηδὲν εἶναι κενὸν ὡμολόγηται . εἰπὼν δὲ συνεχὴς ἀναγκαίως προσέθηκε τὸ πῶς ἀόριστον , συνεχής πως , καὶ τά γε ἀκριβέστερα τῶν ἀντιγράφων οὕτως ἔχει , διότι συνεχῆ μὲν οὐκ ἔστι κυρίως τὰ ὑπὸ τὴν σελήνην τοῖς οὐρανίοις , ἅπτεται δὲ μόνον αὐτῶν . συνεχῆ γάρ ἐστιν ὧν τὰ πέρατα ἕν , ὥσπερ τὰ μέρη τῆς ἀτμήτου εὐθείας καὶ παντὸς ἄλλου μὴ διῃρημένου σώματος · δυνάμει γάρ ἐστι μόνον νοούμενα τὰ μέρη τούτων . ἁπτόμενα δέ ἐστιν , ὧν τὰ πέρατα διάφορα κατ’ ἐνέργειαν , εἰ καὶ ἐφαρμόζει πως ἀλλήλοις τῇ ἁφῇ καὶ ἵν’ οὕτως εἴπω δυνάμει γίνεται συνεχῆ . δείξας δ’ ὅτι συνεχής ἐστιν ὁ ὑπὸ σελήνην κόσμος τοῖς οὐρανίοις , τούτου τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσιν . ὥστε , φησί , πᾶσαν τοῦ ὑπὸ σελήνην κόσμου τὴν δύναμιν κυβερνᾶσθαι ἐκεῖθεν . ἡ γὰρ τῶν ἀστέρων καὶ καθόλου τῶν οὐρανίων περιφορὰ τῆς τῶν ἔνδον ἁπάντων σωμάτων διοικήσεώς ἐστιν αἰτία · ἡ γὰρ ποιὰ κίνησις αὐτῶν τροπὰς ποιεῖ τοῖς τῇδε καὶ μεταβολάς , ἐξ ὧν χειμὼν καὶ θέρος καὶ ἡ τῶν ἄλλων καιρῶν ὕπαρξις , ἐξ ὧν γένεσις καρπῶν καὶ φυτῶν , ἀφ’ ὧν τρέφεται τὰ ζῷα καὶ γίνεται τὴν ὕλην ἐξ αὐτῶν χορηγούμενα . εἰ οὖν ἐκεῖθεν κυβερνᾶται τὰ ὑπὸ σελήνην , σώματα δὲ ποιεῖν εἰς ἔτερα σώματα χωρὶς ἁφῆς ἐστιν ἀδύνατον , ἀνάγκη ἄρ συνεχῆ τὸν κάτω κόσμον εἶναι τοῖς οὐρανίοις , ἵνα διὰ τῆς ἁφῆς τὰ μὲν ποιῇ , τὰ δὲ πάσχῃ . ὅτι δὲ κυβερνᾶται ἐκεῖθεν κατασκευάζων ἐπήγαγεν ὅθεν γὰρ ἡ τῆς κινήσεως ἀρχὴ πᾶσιν , ἐκείνην νομιστέον αἰτίαν πρώτην . εἰ γὰρ τὸ ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως τὸ ποιητικόν ἐστιν αἴτιον , δέδεικται δὲ ὅτι τοῖς ἐντὸς ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἐκεῖθέν ἐστι , τοῦτο ἄν εἴη τὸ ποιητικὸν αὐτῶν ὡς ἐν σώματι πρῶτον αἴτιον · δῆλον γὰρ ὅτι τὸ ἐξῃρημένον αἴτιον κυρίως ἐστὶ πρῶτον αἴτιον , τὸ καὶ τοῖς κύκλῳ τοῦ κινεῖσθαι σθαι οὕτως ὑπάρχον αἴτιον . πρῶτον οὖν ἐστι τὸ συντεταγμένον αἴτιον ὁ οὐρανός . καὶ γὰρ ὁ ὑετὸς αἴτιος τῶν καρπῶν καὶ ὁ γεωργὸ,ς καὶ ἡ τῶν ἀέρων εὐκρασία , καὶ τῶν ζῴων τὸ σπέρμα καὶ ὁ σπείρας αὐτὸ καὶ ἄλλᾳ πλεῖ·στα , ἀλλὰ τούτων ἀπάντων πρῶτον αἴτιον ἡ τῶν οὐρανίων περιφορά . εἰ οὗν ἁπάντων τῶν γινομένων τοῦτό ἐστι πρῶτον αἴτιον , οὐκοῦν καὶ τῶν ἐν τῷ μετεώρῳ συνισταμένων ἔσται αἴτιον πρῶτον , περὶ ὧν ἥμιν ἡ ζήτησις ·
Lemmas: εἰμί δέ ἐκ ἀνάγκη συνεχής πως οὗτος ὁ ἄνωθεν φορός ὥστε πᾶς αὐτός ὁ δύναμις κυβερνάω ἐκεῖθεν · ὅθεν γάρ ὁ ὁ κίνησις ἀρχή πᾶς , ἐκεῖνος νομίζω αἴτιος πρῶτος . ὅτι μέν ἐν οὐδείς διαλαμβάνω κενός μεταξύ ὁ πέντε σῶμα , ἐκ ὅς ἀποδείκνυμι καθόλου μηδείς εἰμί κενός ὁμολογέω . εἶπον δέ συνεχής ἀναγκαῖος προστίθημι ὁ πῶς ἀόριστος , συνεχής πως , καί ὁ γε ἀκριβής ὁ ἀντίγραφος οὕτως ἔχω , διότι συνεχής μέν οὐ εἰμί κύριος ὁ ὑπό ὁ σελήνη ὁ οὐράνιος , ἅπτω δέ μόνος αὐτός . συνεχής γάρ εἰμί ὅς ὁ πέρας εἷς , ὥσπερ ὁ μέρος ὁ ἄτμητος εὐθύς καί πᾶς ἄλλος μή διαιρέω σῶμα · δύναμις γάρ εἰμί μόνος νοέω ὁ μέρος οὗτος . ἅπτω δέ εἰμί , ὅς ὁ πέρας διάφορος κατά ἐνέργεια , εἰμί καί ἐφαρμόζω πως ἀλλήλων ὁ ἁφή καί ἵνα οὕτως εἶπον δύναμις γίγνομαι συνεχής . δείκνυμι δέ ὅτι συνεχής εἰμί ὁ ὑπό σελήνη κόσμος ὁ οὐράνιος , οὗτος ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι . ὥστε , φημί , πᾶς ὁ ὑπό σελήνη κόσμος ὁ δύναμις κυβερνάω ἐκεῖθεν . ὁ γάρ ὁ ἀστήρ καί καθόλου ὁ οὐράνιος περιφορά ὁ ὁ ἔνδον ἅπας σῶμα διοίκησις εἰμί αἰτία · ὁ γάρ ποιός κίνησις αὐτός τροπή ποιέω ὁ ὅδε καί μεταβολή , ἐκ ὅς χειμών καί θέρος καί ὁ ὁ ἄλλος καιρός ὕπαρξις , ἐκ ὅς γένεσις καρπός καί φυτός , ἀπό ὅς τρέφω ὁ ζῷον καί γίγνομαι ὁ ὕλη ἐκ αὐτός χορηγέω . εἰμί οὖν ἐκεῖθεν κυβερνάω ὁ ὑπό σελήνη , σῶμα δέ ποιέω εἰς ἔτερα σῶμα Χωρὶς ἁφή εἰμί ἀδύνατος , ἀνάγκη ἄρα συνεχής ὁ κάτω κόσμος εἰμί ὁ οὐράνιος , ἵνα διά ὁ ἁφή ὁ μέν ποιέω , ὁ δέ πάσχω . ὅτι δέ κυβερνάω ἐκεῖθεν κατασκευάζω ἐπάγω ὅθεν γάρ ὁ ὁ κίνησις ἀρχή πᾶς , ἐκεῖνος νομιστέος αἴτιος πρῶτος . εἰμί γάρ ὁ ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ὁ ποιητικός εἰμί αἴτιος , δείκνυμι δέ ὅτι ὁ ἐντός ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἐκεῖθεν εἰμί , οὗτος ἄν εἰμί ὁ ποιητικός αὐτός ὡς ἐν σῶμα πρῶτος αἴτιος · δῆλος γάρ ὅτι ὁ ἐξαιρέω αἴτιος κύριος εἰμί πρῶτος αἴτιος , ὁ καί ὁ κύκλος ὁ κινέω ἕπομαι οὕτως ὑπάρχω αἴτιος . πρῶτος οὖν εἰμί ὁ συντάσσω αἴτιος ὁ οὐρανός . καί γάρ ὁ ὑετός αἴτιος ὁ καρπός καί ὁ γεωργὸ,ς καί ὁ ὁ ἀήρ εὐκρασία , καί ὁ ζῷον ὁ σπέρμα καί ὁ σπείρω αὐτός καί ἄλλος πλεῖστος , ἀλλά οὗτος ἀπαντάω πρῶτος αἴτιος ὁ ὁ οὐράνιος περιφορά . εἰμί ἐν ἅπας ὁ γίγνομαι οὗτος εἰμί πρῶτος αἴτιος , οὐκοῦν καί ὁ ἐν ὁ μετέωρος συνίστημι εἰμί αἴτιος πρῶτος , περί ὅς ἐγώ ὁ ζήτησις ·