joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.56
Περὶ δὲ τῶν κομητῶν καὶ τοῦ καλουμένου γάλακτος λέγωμεν 10 διαπορήσαντες πρὸς τὰ παρὰ τῶν ἄλλων εἰρημένα πρῶτον . Εἰπὼν πρὸ τούτων περὶ τῶν ταχείας ποιούντων τὰς μεταβολάς , τῶν τε καθ’ ὕπαρξιν φαινομένων ἀληθῆ καὶ τῶν κατὰ μόνην φαντασίαν καὶ τῶν ἐξ ἀμφοῖν , ὑπάρξεως τε καὶ φαντασίας , λέγει νῦν περὶ τῶν ἐπὶ πλείονα μενόντων χρόνον , ἅπερ οὐκ ἔστι φάσματα · τὰ γὰρ κατὰ μόνην φαντασίαν καὶ δόκησιν ὁρώμενα θᾶττον διαλύεται . τὰ περὶ ἅλω καὶ ἴριδος , καὶ αὐτῶν ὄντων ἐμφάσεων ἐργώδη τὴν διδασκαλίαν ἐχόντων , ἐν τῷ τρίτω διδάσκει λόγῳ . ἔστι δὲ τὰ περὶ ὧν διδάσκει νῦν οἵ τε κομῆται καὶ ὁ καλούμενος γαλαξίας κύκλος . ὅπερ δὲ τῷ φιλοσόφῳ ποιεῖν ἔθος ἐπὶ τῶν φυσικῶν ζητημάτων ἑκάστου , τοῦτο ποιεῖ καὶ νῦν τὰς τῶν παλαιοτέρων περὶ τοῦ προκειμένου δόξας προϊστορῶν καὶ τὰς οὐ καλῶς ἐχούσας ἐλέγχων πρῶτον , εἶτα τὴν οἰκείαν περὶ τοῦ ζητουμένου διδάσκων ὑπόληψιν . Ἀναξαγόρας μὲν οὗν καὶ Δημόκριτός φασιν εἶναι τοὺς κομήτας σύμφασιν τῶν πλανητῶν ἀστέρων , ὅταν διὰ τὸ πλησίον ἐλθεῖν δόξωσι θιγγάνειν ἀλλήλων , τῶν πέντε πλανωμένων . ἅμα δηλονότι . οὗτοι δ᾿εἰσὶν ὅ τε τοῦ Κρόνου καλούμενος καὶ ὁ τοῦ Δῖός καὶ ὁ τοῦ Ἄρεος καὶ ὁ τοῦ Ἑρμοῦ καὶ ὁ τῆς Ἀφροδίτης · οὐ γὰρ δὴ καὶ τὸν ἥλιον συνηρίθμουν καὶ τὴν σελήνην · δῆλον γὰρ εἶχε τὸν ἔλεγχον . ὅταν οὖν , φασίν , εἰς τοῦτο πλησιάσωσιν οὗτοι καὶ θιγγάνειν ἀλλήλων δόξωσιν ( οὐ γὰρ δή γε θιγγάνουσιν ἐν τῷ αὐτῷ μὴ ὄντες ἐπιπέδῳ ) μέγεθος ἀποτελοῦσι καὶ μίαν ἐργάζονται σύμφασιν , τουτέστιν ἓν φῶς ἐκ πάντων συμπεφορημένον φαίνεται . καὶ οἶμαί γε , εἴ τις αὐτοὺς ἠρώτησε , τί δήποτε οὖν ποτὲ μὲν μείζων ὁ κομήτης ποτὲ δ’ ἐλάττων φαίνεται , εἶπον ἄν ὡς ὁπηνίκα πυκνοτέραν πρὸς ἀλλήλους τὴν θέσιν ἔχοιεν , ἐλάττονα φαίνεσθαι τὸν κομήτην , ὁπότε δὲ διεστήκοιέν πως καὶ μὴ λίαν ἐγγὺς εἴησαν , μείζονα εἶναι δοκεῖν , καὶ μάλιστα ὅταν καὶ τῶν ἀπλανῶν τινες αὐτοῖς πλησιάσαντες μίαν ἅμα τούτοις ποιήσωνται σύμφασιν . εἰ δὲ καὶ τῶν ἄλλοτε ἄλλων αὐτοῦ σχημάτων τὴν αἰτίαν ζητοῦμεν , εἰπεῖν ἂν πάλιν τὴν διάφορον αὐτῶν πρὸς ἀλλήλους θέσιν τε καὶ σχέσιν τούτων αἰτίαν εἶναι , τῶν μὲν ἐπ’ εὐθείας κειμένων τῶν δ’ ἐκ πλαγίου , νοτιωτέρων
Lemmas: περι δέ ὁ κοσμητής καί ὁ καλέω γάλα λέγω 10 διαπορέω πρός ὁ παρά ὁ ἄλλος εἴρω πρῶτος . εἶπον πρό οὗτος περί ὁ ταχύς ποιέω ὁ μεταβολή , ὁ τε κατά ὕπαρξις φαίνω ἀληθής καί ὁ κατά μόνος φαντασία καί ὁ ἐκ ἄμφω , ὕπαρξις τε καί φαντασία , λέγω νῦν περί ὁ ἐπί πλείων μένω χρόνος , ὅσπερ οὐ εἰμί φάσμα · ὁ γάρ κατά μόνος φαντασία καί δόκησις ὁράω ταχύς διαλύω . ὁ περί ἅλως καί Ἶρις , καί αὐτός εἰμί ἔμφασις ἐργώδης ὁ διδασκαλία ἔχω , ἐν ὁ τρίτος διδάσκω λόγος . εἰμί δέ ὁ περί ὅς διδάσκω νῦν ὁ τε κομέω καί ὁ καλέω γαλαξίας κύκλος . ὅσπερ δέ ὁ φιλόσοφος ποιέω ἔθος ἐπί ὁ φυσικός ζήτημα ἕκαστος , οὗτος ποιέω καί νῦν ὁ ὁ παλαιός περί ὁ πρόκειμαι δόξα προϊστορέω καί ὁ οὖον καλῶς ἔχω ἐλέγχω πρῶτος , εἶτα ὁ οἰκεῖος περί ὁ ζητέω διδάσκω ὑπόληψις . Ἀναξαγόρας μέν ἐν καί Δημόκριτος φημί εἰμί ὁ κοσμητής σύμφημι ὁ πλανήτης ἀστήρ , ὅταν διά ὁ πλησίος ἔρχομαι δοκέω θιγγάνω ἀλλήλων , ὁ πέντε πλανάω . ἅμα δηλονότι . οὗτος ὁράω ὅς τε ὁ Κρόνος καλέω καί ὁ ὁ Δῖος καί ὁ ὁ Ἄρης καί ὁ ὁ Ἑρμῆς καί ὁ ὁ Ἀφροδίτη · οὖον γάρ δή καί ὁ ἥλιος συναριθμέω καί ὁ σελήνη · δῆλος γάρ ἔχω ὁ ἔλεγχος . ὅταν οὖν , φημί , εἰς οὗτος πλησιάζω οὗτος καί θιγγάνω ἀλλήλων δοκέω ( οὖον γάρ δή γε θιγγάνω ἐν ὁ αὐτός μή εἰμί ἐπίπεδος ) μέγεθος ἀποτελέω καί εἷς ἐργάζομαι σύμφημι , τουτέστιν εἷς φάος ἐκ πᾶς συμφορέω φαίνω . καί οἴομαι γε , εἰμί τις αὐτός ἐρωτάω , τίς δήποτε οὖν ποτέ μέν μείζων ὁ κομήτης ποτέ δέ μικρός φαίνω , εἶπον ἄν ὡς ὁπηνίκα πυκνός πρός ἀλλήλων ὁ θέσις ἔχω , μικρός φαίνω ὁ κοσμητής , ὁπότε δέ διΐστημι πως καί μή λίαν ἐγγύς εἰμί , μείζων εἰμί δοκέω , καί μάλιστα ὅταν καί ὁ ἀπλανής τις αὐτός πλησιάζω εἷς ἅμα οὗτος ποιέω σύμφημι . εἰμί δέ καί ὁ ἄλλοτε ἄλλος αὐτός σχῆμα ὁ αἴτιος ζητέω , εἶπον εἄν πάλιν ὁ διάφορος αὐτός πρός ἀλλήλων θέσις τε καί σχέσις οὗτος αἴτιος εἰμί , ὁ μέν ἐπί εὐθύς κεῖμαι ὁ δέ ἐκ πλάγιος , νότιος