joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.49
Διὰ δὲ τὴν θέσιν τῆς ἀναθυμιάσεως , ὅπως ἄν τύχῃ κειμένη τοῦ βάθους , τοῦ βάθους , οὕτω φέρεται ἄνω ἢ κάτω ἢ εἰς τὸ πλάγιον . τὰ πλεῖστα δὲ εἰς τὸ πλάγινο διὰ τὸ δύο φέρεσθαι φοράς , βίᾳ μὲν κάτω , φύσει δὲ ἄνω · πάντα γὰρ τὴν διάμετρον φέρεται τὰ τοιαῦτα . διὸ καὶ τῶν διαθεόντων ἀστέρων ἡ πλείστη λοξὴ γίνεται φορά . τὴν θέσιν τῆς ἀναθυμιάσεως ἀναθυμιάσεως ὁ Ἀλέξανδρος οὐ τῆς καπνώδους , ἀλλὰ τῆς ψυχρᾶς ἀκούει . ὡς γὰρ ἂν ἔχῃ θέσεως , φησίν , ἡ ψυχομένη ἀναθυ - μίασις πυκνουμένη , καὶ ἐφ’ ἃ τέτραπται , ἐπὶ ταῦτα καὶ φέρεται τὸ ἐκκρινόμενον ἐξ αὐτῆς πῦρ . εἰ γὰρ εἰς τὸ ἄνω ἡ ἔκκρισις τοῦ θερμοῦ , κάτω - θέν ἐστιν ἡ πύκνωσις · εἰ δὲ εἰς τὸ κάτω ἡ ἔκκρισις , τὸ ἄνω μέρος πεπύκνωται . πάλιν εἰ ἐπὶ βορρᾶν ἐκκριθείη , ἐν τῷ νότῳ ἡ πύκνωσις , εἰ δ’ ἐπὶ νότον , ἐν τῷ βορείῳ . τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ δύσεως καὶ ἀνατολῆς καὶ τῆς λοιπῆς πάσης θέσεως . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς κατ’ ἔκκαυσιν συμβαίνειν ἐνδέχεται , ὡς καὶ φθάσαντες εἴπομεν · εἰ μὲν γὰρ ἐπ’ ἀνατολὴν εἴη διε - σπαρμένη καὶ δύσιν ἡ καπνώδης , ἐξ ἀνατολῆς δὲ ἡ ἔκκαυσις ἄρξηται , ἐπὶ δύσιν ἡ δόκησις γίνεται τῆς κινήσεως , εἰ δ’ ἀπὸ δύσεως ἐξαφθείη , ἡ φαν - τασία γίνεται τῆς φορᾶ ἐπ’ ἀνατολήν · τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ βορρᾶ καὶ νότου καὶ τῆς λοιπῆς θέσεως . διὰ τί δὲ οἱ κατ’ ἔκθλιψιν διᾴττοντες ἐπὶ τὰ πλάγια φέρονται , μάλιστα σαφῶς ἐδίδαξεν εἰπὼν διὰ τὸ δύο ἐναντίας ἅμα φέρεσθαι κινήσεις τὴν ἀναθυμίασιν τὴν ἐκκρινομένην , μίαν μὲν κατὰ φύσιν ἐπὶ τὸ ἄνω ( πυρὶ γὰρ αὕτη κατὰ φύσιν ) , ἑτέραν δὲ βίᾳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπὸ τῆς ἐκθλίψεως γινομένην τὴν ἐπὶ τὸ κάτω . γίνεται οὖν ἐξ ἀμφοῖν μικτὴ κίνησις ἡ ἐπὶ τὰ πλάγια , ὥσπερ εἰ νοήσαις ἐπὶ στερεοῦ τινος δύο μύρμηκας ἀντιπροσώπους γινομένους ἰσοσθενεῖς · ἀπὸ γὰρ τῶν ἐναντίων τόπων συνιόντες οὗτοι καὶ ὑπαντῶντες καὶ ἀλλήλων ἁπτόμενοι καὶ ἀντωθοῦντες θοῦντες ἀλλήλους ἐπ’ εὐθείας μὲν τῆς πρὶν οὐκέτι φέρονται , λοξὴν δέ τινα καὶ πλαγίαν τῇ συνώσει φορὰν οἰσθήσονται . πάντα γάρ , φησί , τὴν διάμετρον φέρεται τὰ τοιαῦτα . ἡ γὰρ διάμετρος τῶν τετραγώνων Α Β πλαγία ἐστὶν ὡς πρὸς τὰς πλευρὰς ἐξ ὧν συνέστηκε τὸ τετράγωνον · ἀπεικάζει οὖν τὴν ἐπὶ τὰ πλάγια τῶν διᾳττόντων ἔκκρισιν τῇ τῆς διαμέτρου κινήσει τῶν πρότερον μὲν ἐπὶ τὰς πλευρὰς τοῦ τετραγώνου κινουμένων , ἐξωθουμένων δὲ κατὰ τὰς γωνίας ὑπ’ ( ?? ) ἀλλήλων τῷ ἀντωθεῖν ἀλλήλας καὶ ἐπὶ τῆς διαμέτρου λοξῶς φερομένων . ὑποκείσθω γὰρ τετράγωνον Γ Δ τὸ ΑΒΓΔ , διάμετρος δὲ αὐτοῦ , ταὐτὸν δ᾿ εἰπεῖν διαγώνιος ἡ Α Δ , κινείσθωσαν δὲ δύο μύρμηκες ἰσοσθενεῖς ὁ μὲν ἀπὸ τοὐ Γ ἐπὶ τὸ Α , ὁ δὲ ἀπὸ τοῦ Β πάλιν ἐπὶ τὸ Α · ἐπειδὰν οὖν ἐν τῷ Α γένωνται καὶ μηδέτερος θατέρου περιγίνηται ὠθοῦντες ἀλλήλους , | τῶν πλευρῶν μὲν ἐξωθοῦνται τοῦ τετραγώνου , λοξωθέντες δὲ τὴν διάμετρον ἐνεχθήσονται τὴν A Δ .
Lemmas: Ζεύς δέ ὁ θέσις ὁ ἀναθυμίασις , ὅπως ἄν τυγχάνω κεῖμαι ὁ βάθος , ὁ βάθος , οὗτος φέρω ἄνω ἢ κάτω ἢ εἰς ὁ πλάγιος . ὁ πλεῖστος δέ εἰς ὁ πλαϊνός διά ὁ δύο φέρω φορός , βία μέν κάτω , φύσις δέ ἄνω · πᾶς γάρ ὁ διάμετρος φέρω ὁ τοιοῦτος . διό καί ὁ διαθέω ἀστήρ ὁ πλεῖστος λοξός γίγνομαι φορός . ὁ θέσις ὁ ἀναθυμίασις ἀναθυμίασις ὁ Ἀλέξανδρος οὖον ὁ καπνώδης , ἀλλά ὁ ψυχρός ἀκούω . ὡς γάρ εἄν ἔχω θέσις , φημί , ὁ ψύχω ἀναθύω - μιαίνω πυκνόω , καί ἐπί ὁ τρέπω , ἐπί οὗτος καί φέρω ὁ ἐκκρίνω ἐκ αὐτός πῦρ . εἰμί γάρ εἰς ὁ ἄνω ὁ ἔκκρισις ὁ θερμός , κάτω - τίθημι εἰμί ὁ πύκνωσις · εἰμί δέ εἰς ὁ κάτω ὁ ἔκκρισις , ὁ ἄνω μέρος πυκνόω . πάλιν εἰμί ἐπί Βορέας ἐκκρίνω , ἐν ὁ νότος ὁ πύκνωσις , εἰμί δέ ἐπί νότος , ἐν ὁ βόρειος . ὁ αὐτός καί ἐπί δύσις καί ἀνατολή καί ὁ λοιπός πᾶς θέσις . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ κατά ἔκκαυσις συμβαίνω ἐνδέχομαι , ὡς καί φθάνω εἶπον · εἰμί μέν γάρ ἐπί ἀνατολή εἰμί δῖος - σπαρμένος καί δύσις ὁ καπνώδης , ἐκ ἀνατολή δέ ὁ ἔκκαυσις ἄρχω , ἐπί δύσις ὁ δόκησις γίγνομαι ὁ κίνησις , εἰμί δέ ἀπό δύσις ἐξάπτω , ὁ φημί - Τασία γίγνομαι ὁ φορεύς ἐπί ἀνατολή · ὁ αὐτός καί ἐπί Βορέας καί νότος καί ὁ λοιπός θέσις . διά τίς δέ ὁ κατά ἔκθλιψις διαίσσω ἐπί ὁ πλάγιος φέρω , μάλιστα σαφῶς διδάσκω εἶπον διά ὁ δύο ἐναντίος ἅμα φέρω κινέω ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἐκκρίνω , εἷς μέν κατά φύσις ἐπί ὁ ἄνω ( πῦρ γάρ οὗτος κατά φύσις ) , ἕτερος δέ βία καί παρά φύσις ὑπό ὁ ἔκθλιψις γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ κάτω . γίγνομαι οὖν ἐκ ἄμφω μικτός κίνησις ὁ ἐπί ὁ πλάγιος , ὥσπερ εἰμί νοέω ἐπί στερεός τις δύο μύρμηξ ἀντιπρόσωπος γίγνομαι ἰσοσθενής · ἀπό γάρ ὁ ἐναντίος τόπος σύνειμι1 οὗτος καί ὑπαντάω καί ἀλλήλων ἅπτω καί ἀντωθέω θοῦς ἀλλήλων ἐπί εὐθύς μέν ὁ πρίν οὐκέτι φέρω , λοξός δέ τις καί πλάγιος ὁ σύνωσις φορά φέρω . πᾶς γάρ , φημί , ὁ διάμετρος φέρω ὁ τοιοῦτος . ὁ γάρ διάμετρος ὁ τετράγωνος Α Β πλάγιος εἰμί ὡς πρός ὁ πλευρά ἐκ ὅς συνίστημι ὁ τετράγωνος · ἀπεικάζω οὖν ὁ ἐπί ὁ πλάγιος ὁ διαίσσω ἔκκρισις ὁ ὁ διάμετρος κινέω ὁ πρότερος μέν ἐπί ὁ πλευρά ὁ τετράγωνος κινέω , ἐξωθέω δέ κατά ὁ γωνία ὑπό ( ?? ) ἀλλήλων ὁ ἀντωθέω ἀλλήλων καί ἐπί ὁ διάμετρος λοξός φέρω . ὑπόκειμαι γάρ τετράγωνος Γ δ ὁ ΑΒΓΔ , διάμετρος δέ αὐτός , αὐτός δέ εἶπον διαγώνιος ὁ Α δ , κινέω δέ δύο μύρμηξ ἰσοσθενής ὁ μέν ἀπό ὁ Γ ἐπί ὁ Α , ὁ δέ ἀπό ὁ Β πάλιν ἐπί ὁ Α · ἐπειδάν οὖν ἐν ὁ Α γίγνομαι καί μηδέτερος θατέρου περιγίγνομαι ὠθέω ἀλλήλων , | ὁ πλευρά μέν ἐξωθέω ὁ τετράγωνος , λοξόω δέ ὁ διάμετρος φέρω ὁ A δ .