joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.34
Ὁρῶμεν δὴ τὴν κίνησιν ὅτι δύναται διακρίνειν τὸν ἀέρα καὶ ἐκπυροῦν , ὥστε καὶ τὰ φερόμενα τηκόμενα φαίνεσθαι πολλάκις . τὸ μὲν οὖν γίνεσθαι τὴν ἀλέαν καὶ τὴν θερμότητα καὶ ἡ τοῦ ἡλίου φορὰ μόνον · ταχείάν τε γὰρ δεῖ καὶ μὴ πόρρω εἶναι , καὶ ἰὰ ἑξῆς . Ὅτι δύναται μὴ θερμὸς ὢν ὁ ἥλιος τῇ ταχείᾳ μόνῃ κινήσει θερ - μαίνειν τὰ τῇδε , δεικνύει ἐξ ἐναργοῦς τινος λήμματος , τοῦ τὴν κίνησιν θερμαίνειν διακρίνουσαν τὸν ἀέρα καὶ μανοῦσαν , δι’ οὗ γίνεται . τούτου δὲ λαμβάνει τεκμήριον τὸ πολλάκις τήκεσθαι τὰ δι’ αὐτοῦ φερόμενα σφοδρῶς τῶν τήκεσθαι πεφυκότων , ὡς ὁ μόλιβδος ὁ τὴν ἀκίδα τοῦ βέλους τῷ ξύλῳ συνέχων · ἐκπυρουμένου γὰρ τῇ σφοδρᾷ κινήσει τοῦ ἀέρος τοῦ ὁμιλοῦντος αὐτοῖς ἐν τῇ παρόδῳ ἡ τῆξις γίνεται . εἰ οὖν ἡ κίνησις θερμαίνει , καὶ τὸ μᾶλλον ἄρα κινούμενον μᾶλλον θερμαίνει τὸν δι’ οὗ κινεῖται ἀέρα καὶ τὸ · πλησιαίτερον τοῦ θερμαινομένου μᾶλλον θερμαίνει . οἱ μὲν οὖν ἀπλανεῖς ταχυτέραν μὲν πάντων τὴν κίνησιν ἔχουσιν , ἀλλὰ πορρωτάτω δι - εστήκασι λίαν τῶν ὑπὸ σελήνην · ἡ δὲ σελήνη ἐγγυτάτω μὲν αὐτῶν ἐστιν , ἀλλὰ βραδυτέραν ἔχει τὴν κίνησιν · δεῖ δὲ καὶ τάχους καὶ τοῦ πλησιάζειν τῷ θερμαίνεσθαι μέλλοντι τὸ κινούμενον . μόνος οὖν ὁ ἥλιος οὔτε τοσοῦτον ἡμῶν ἀφέστηκεν ὅσον ἡ ἀπλανής , καὶ ταχυτέραν πολλῷ τῆς σελήνης ἔχει τὴν κίνησιν . τοῦτο δὲ τοῖς ἐναργέσι δοκεῖ μάχεσθαι · εἰ γὰρ τὸν ὅλον κύκλον ἡ μὲν σελή|νη διὰ μηνὸς ἀνύει , ὁ δὲ ἥλιος δι’ ἐνιαυτοῦ , πῶς λέγει τὸν ἥλιον τῆς σελήνης κινεῖσθαι ταχύτερον ; φημὶ τοίνυν ὡς διττὴ τῶν πλανωμένων ἐστὶν ἡ κίνησις , ἡ μὲν τῇ ἀπλανεῖ συνεπαγομένων αὐτῶν ἐπὶ δυσμὰς ἐξ ἀνατολῶν , ἡ δὲ τοὔμπαλιν ἐκ δυσμῶν ἐπ’ ἀνατολάς , ἣν αὐτοὶ κινοῦνται καθ’ αὑτοὺς ἢ μᾶλλον αἱ σφαῖραι τούτων . κατὰ μὲν οὖν τὴν ἰδίαν αὐτῆς ἡ σελήνη κίνησιν τοῦ ἡλίου ἐστὶ ταχυτέρα , κατὰ δὲ τὴν ἅμα τῷ παντὶ συμπεριφοράν , περὶ ἧς καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἐνταῦθά φησι , πολλῷ τοῦ ἡλίου ἐστὶ βραδυτέρα . τοῦ γὰρ ἡλίου μείζονα κινουμένου κύκλον , τῆς δὲ σελήνης ἐλάττονα , ὅμως ἐν ἴσῳ χρόνῳ συναποκαθίστανται · τοῦτο δὲ οὐ γίνεται , εἰ μὴ ταχύτερον ὁ τὸν μείζονα κύκλον ἐπέχων ἐκινεῖτο , καὶ τοσοῦτον ταχύτερον , ὅσον καὶ ὁ κύκλος τοῦ κύκλου μείζων ἐστίν . εἰ δὲ τὴν ἀπὸ τῆς γῆς ἀπόστασιν ὁ ἥλιος ἐγγὺς εἰκοσαπλασίονα διέστηκε τῆς σελήνης , ὡς καὶ πρότερον εἴπομεν , οὐκοῦν καὶ τὸν κύκλον ἐφ’ οὗ ὁ ἥλιος τοῦ κύκλου τοῦ ἐφ’ οὗ ἡ σελήνη τοσοῦτον ὑπερέχειν ἀνάγκη · ὡς γὰρ ἡ διάμετρος ἔχει πρὸς τὴν περίμετρον . τοῦτο καὶ Ἄρατος εἶπεν ἐπὶ τοῦ κριοῦ καὶ τῆς κυνὸς οὐρᾶς , τοῦ μὲν ἐν μεγίστῳ κύκλῳ ὄντος τῷ ἰσημερινῷ , τῆς δὲ ἐν ἐλαχίστῳ , ἅμα δὲ ὅμως ἀποκαθισταμένων · αὐτοῦ καὶ κριοῖο θοώταταί εἰσι κέλευθο · . ὅς ῥά τε καὶ μήκιστα διωκόμενος πέρι κύκλα οὐδὲν ἀφαυρότερον τροχάει κυνοσουρίδος ἄρκτου . καὶ ἄλλως διά τὸ τὴν ἰδίαν κίνησιν ταχυτέραν τοῦ ἡλίου ποιεῖσθαι τὴν σελήνην , διὰ τοῦτο μετὰ τοὺ παντὸς βραδυτέραν ἔχει . ἐν μὲν γὰρ τῇ κινήσει τῆς ἀπλανοῦς αὐτῆς καθ’ αὑτὴν κατὰ τὴν ἰδίαν κίνησιν τῆς σελήνης ὑπονο στούσης εἰς τοὔμπαλιν ἀνάγκη πάντως συνανατέλλουσαν τῷ ἡλίῳ μὴ συνδύνειν αὐτῷ , ἀλλ’ ὑστερεῖν μέχρις ἂν ὃ ὑπενόστησε διάστημα κατὰ τὴν ἰδίαν κίνησιν συμπεριενεχθῇ τῇ ἀπλανεῖ μέχρι τῆς δύσεως . ἀλλ’ εἰ ἡ κίνησις , ἐρεῖ τις , τῶν οὐρανίων θερμαίνει , διὰ τί μὴ καὶ ἐν νυκτὶ θερμαίνεται τὰ ἐνταῦθα , οὐδὲν ἧττον καὶ τότε τῶν σφαιρῶν κινουμένων , ἀλλὰ μόνην τὴν τοῦ ἡλίου κίνησιν αἰτιώμεθα ; καὶ τοῦτο δὲ διέλυσεν ὁ Ἀριστοτέλης εἰπὼν μάλιστα γὰρ ἡ τοῦ στερεοῦ διακρίνει κίνησις αὐτόν , τὸν ἀέρα δηλονότι , στερεὸν λέγων τό τε τοῦ ἡλίου σῶμα καὶ τῶν ἄλλων ἀστέρων . καὶ γὰρ λίθος κινούμενος θερμαίνει τὸν ἀέρα μᾶλλον ἢ τυχὸν ἢ ἔριον ἤ τι τοιοῦτον · εἰκότως οὖν καὶ ὁ ἥλιος στερεὸς ὢν τῇ ἑαυτοῦ κινήσει θερμαίνει μᾶλλον ἡμάς τῶν λοιπῶν . τὰ μὲν οὖν Ἀριστοτέλους καὶ τῶν ὑπ’ αὐτὸν τοιαῦτα · δεῖ δὲ καὶ ἡμᾶς τὰ πρὸς ἕκαστον ἐνιστάμενα λέγειν ὑπὲρ ἀληθείας τὸν λόγον ποιουμένους . πρῶτον μὲν οὗν τί καλεῖ νῦν στερεόν , ζητητέον , πότερον τὸ τριχῇ διαστατόν , ὃ πρὸς ἀντιδιαστολὴν λέγεται τῶν ἐπιπέδων στερεόν , ἢ τὸ ἀντίτυπον καὶ τῇ ἁφὴ μὴ ὑπεῖκον , ὡς καὶ Πλάτων · στερεὰ γὰρ εἶναι τὰ οὐράνιά φησιν ὡς μετέχοντα γῆς · μόνην γὰρ τῶν στοιχείων εἶναι τὴν γῆν στερεὸν σῶμα . τὸ μὲν οὖν πρότερον ἀδύνατον · πάντα γὰρ τὰ οὐράνια σώματα τριχῇ διέστη . λείπεται οὖν τὸ ἀντίτυπον καὶ τῇ ἁφῇ μὴ εἶκον καλεῖσθαι νῦν στερεόν , ὡς καὶ τὴν γῆν στερεὰν εἶναί φαμεν , οὐκέτι δὲ τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ ἢ τὸ πῦρ ὡς εἴκοντα τῇ ἁφῇ καὶ ῥευστά . εἰ οὖν τοῦτο καλεῖ νῦν στερεόν , τὸ σκληρὸν καὶ ἀντίτυπον , ταύτας δὲ πάσας τὰς ἀντιθέσεις ἐν τῷ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ὑπὸ τὸ θερμὸν τέταχε καὶ ψυχρὸν ξηρόν τε καὶ ὑγρόν , πρῶτον μὲν ἀνάγκη καὶ τὰ οὐράνια τῶν δύο τούτων μετέχειν ἀντι - θέσεων , ὧν καὶ τὰ ὑπὸ σελήνην πάντα μετέχει , θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , ξηροῦ καὶ ὑγροῦ · καὶ λέληθεν ἑαυτὸν ὁ Ἀριστοτέλης τοῖς ἐκ τῶν τεσσάρων ἐκεῖνα συντιθεῖσι συμφωνῶν , ἐκ πλείστου δὲ τὰ ἄστρα πυρός . δεύτερον εἰ ἑκάστη τῶν σφαιρῶν καὶ τῶν ἄστρων ἕκαστον ἰδίῳ σχήματι τῷ σφαιρικῷ περιγράφεται , δῆλον ὡς ἀνάγκη στερεὸν εἶναι καὶ ἀντίτυπον τῶν οὐρανίων ἕκαστον · σφαιρικὰ γάρ ἐστι πάντα . εἰ γὰρ μὴ τοιοῦτον , οὐκ ἐφύλαττεν ἐν τῇ οὕτως ὀξεία κινήσει τὸ ἴδιον σχῆμα . τὰ γὰρ μὴ ἀντίτυπα , μαλακὰ δὲ τὴν φύσιν καὶ ὑγρὰ καὶ τοῖς ἁπτομένοις ῥᾳδίως εἴκοντα σχῆμα οὐκ ἔχουσιν ἴδιον , δυσόριστα μὲν ἰδίῳ ὅρῳ τὴν φύσιν ὄντα , ἀλλοτρίῳ δὲ καὶ τῷ τοῦ περιέχοντος ὁριζόμενα σχήματι , οἷός ἐστιν ὁ ἀὴρ καὶ τὸ ὕδωρ . εἰ οὖν ἑκάστη τῶν οὐρανίων σφαιρῶν καὶ τῶν ἀστέρων ἕκαστος ἰδίῳ περιγράφεται σχήματι καὶ τοῦτο ἔχει μηδενὶ τῶν ἀντιβαινόντων μηδὲ τῇ τοσαύτῃ ῥύμῃ παρατρεπόμενον , στερεαί που πάντως εἰσὶ καὶ αὐταὶ αἱ σφαῖραι καὶ οἱ ἀστέρες οἷα ἀντίτυποι . τούτου δὲ οὕτως ἔχοντος , εἰ τὸ στερεὸν τῆς οὐσίας τοῦ ἡλίου αἴτιον εἶναι νομίζει τοῦ τῇ ἑαυτοῦ κινήσει τὸν ἀέρα θερμαίνειν , πολλῷ μᾶλλον ἔδει τὰς σφαίρας τοῦτο ποιεῖν , ὅσῳ καὶ τοῦ ἡλίου ἀπείρῳ μεγέθει σχεδὸν ὑπερβάλλουσι , καὶ τὴν σελήνην ὁμοίως μᾶλλον τῶν ἄλλων πλησιάζουσαν τοῖς ὑπ’ αὐτὴν σώμασι καὶ ἁπτομένην αὐτῶν ὁ γὰρ ἥλιος τὴν μέσην ἐπέχων ζώνην οὐδ’ ὅλως τῶν ὑπὸ σελήνην ἅπτεται σω - μάτων , τρεῖς ἔχων σφαίρας τῶν πλανωμένων μετ’ αὐτόν , τὴν Ἑρμαϊκήν , τὴν τοῦ στίλβοντος , τὴν ἰῆς σελήνης · οὐδὲν δὲ τῶν φύσει ποιούντων ἄνευ ἁφῆς εἰς ἕτερον δρᾷ . ποιεῖ μὲν γὰρ εἰς ἡμᾶς τὸ πῦρ ἐν τοῖς βαλανείοις οὐκ ἀμέσως , ἀλλὰ πρῶτον τὰς παρακειμένας αὐτῷ θερμαῖνον πλίνθους · αὗται δὲ τὸν μετ’ αὐτὰς ἀέρα θερμαίνουσι προσεχῆ ὄντα , κἀκεῖνος πάλιν ἡμᾶς . ὥστε εἰ τῇ κινήσει μόνῃ καὶ μὴ τῇ ποιότητι διὰ μέσου τῶν ἑξῆς σφαιρῶν τὰ ὑπὸ σελήνην ὁ ἥλιος θερμαίνει , πρῶτον ἄρα τὰς μετ’ αὐτὸν σφαίρας θερμαίνει , ἵν’ οὕτω θερμανθεῖσαι καὶ αὗται τὸν ἀέρα θερμάνωσι . παθηταὶ οὗν ἔσονται . εἰ δ’ ἀπαθεῖς κατ’ αὐτὸν ἐκεῖναί εἰσιν , οὐ θερμαίνει τὰ μεταξύ , ἵνα δι’ αὐτῶν τὸν ἀέρα θερμάνῃ , εἴ γε καὶ Ἀριστο|τέλει δοκεῖ τὰ φυσικὰ σώματα μὴ ἄνευ τῆς ἁφῆς ποιεῖν εἰς ἄλληλα . οὐκ ἄρα τὴν τοῦ ἡλίου κίνησιν αἰτιατέον τῆς ἐνταῦθα γινομένης θερμότητος , ἀλλ’ ἡ τὰς τῶν σφαιρῶν ὅλων κινήσεις , ἡ εἰ τοῦτο προφανές ἐστι ψεῦδος ( φαίνεται γὰρ ὁ ἥλιος θερμαίνων τὰ πλησιάζοντα ) πᾶσά πως ἀνάγκη φύσει θερμὸν ὄντα ποιότητι δρᾶν εἰς τὰ ὑποκείμενα , ὡς καὶ τὸ πῦρ . κἀκεῖνο δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις σκοπῆσαι δίκαιον , εἰ στερεὰ μὲν πάντα τὰ ἄστρα , δεῖ δὲ μετὰ τοῦ στερεοῦ πρὸς τὸ θερμᾶναι καὶ τάχους κινήσεως , ὁ δὲ ἥλιος ὀξύτερον ἤπερ ἡ σελήνη κινεῖται καθ’ ὃν ὑπεθέμεθα τρόπον , καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἐνταῦθα γινομένης ἐκ τῶν οὐρανίων θερμότητος τὴν τοὺ ἡλίου κίνησιν αἰτίαν εἶναί φησι καὶ οὐχὶ τὴν τῆς σελήνης · ἀλλ’ ἐπειδὴ μετὰ τοῦ στερεοῦ καὶ τοῦ τάχους καὶ πλησίον εἶναι δεῖ τὸ κινούμενον τοῦ κινοῦντος , καὶ ὁ μὲν ἥλιος μεγίστην ἐξ ἡμῶν ἀφέστηκε διάστασιν , ἡ δὲ σελήνη συνεχής ἐστι τῷ ὑπ’ αὐτὴν ἀέρι , ἔστι δὲ ἡ μὲν τοὐ ἡλίου ἀπόστασις εἰκοσαπλασίων τῆς σελήνης , ὡς ἔμπροσθεν εἴπομεν , ὅπερ δὲ ὑπολείπεται τοῦ ἡλίου παλινδρομοῦσα κατὰ τὴν αὐτὴν κίνησιν κατὰ μίν ἡμέραν συμπεριαγομένη τῇ ἀπλανεῖ , μικρόν τι ζῳδίου μέρος ἐστίν , οὐδὲν ἄρα τὸ βραχὺ τοῦτο τοῦ τάχους ὃ ὑπολείπεται τοῦ ἡλίου ἡ σελήνη , ἐμποδίζειν ἦν δυνατὸν πρὸς τὸ τὰ τῇδε θερμαίνεσθαι ὑπὸ τῆς σεληνιακῆς κινήσεως συνεχῆ ὄντα ταύτῃ , ὅσον ἡ ἀσύμμετρος πρὸς τὸ * * τοῦ ἡλίου ἀπόστασις . προσθήσω δέ , καθάπερ ἔφθην εἰπών , ὅτι καὶ ἅπτεσθαι δοκεῖ πάντως τὸ φυσικῶς ἐνεργοῦν τοῦ πάσχοντος , ὅπερ τῶν ἄστρων μόνῃ πρόσεστι τῇ σελήνη . εἰ οὖν ἐν νυκτὶ πανσέληνος οὖσα μὴ θερμαίνει ἡμᾶς τοσοῦτον ὅσον ὁ ἥλιος . οὐκ ἄρ ἡ κίνησις αὐτοῦ αἰτία ἐστι τῆς ἐνταῦθα γινομένης θερμότητος . εἰ γὰρ καὶ θερμαίνει ποτὲ ἡ σελήνη , ἀλλ’ οὐχὶ διὰ τὴν κίνησιν αὐτῆς τοῦτο γίνεται , ἐπεὶ καὶ ἀφώτιστον οὖσαν θερμαίνειν ἐχρῆν , ἀλλὰ διὰ τὸ φῶς · πανσέληνος γὰρ ἡ ἐγγὺς οὖσα μόνον αὕτη θερμαίνει · τὸ φῶς ἄρα μόνον αὐτῆς θερμαίνει καὶ οὐχ ἡ κίνησις . τὸ δὲ φῶς ἐξ ἡλίου δέχεται · καὶ ἡ τοῦ ἡλίου ἄρα θέρμη ἐκ τοῦ φωτὸς αὐτοῦ τοῖς τῇδε συμβαίνει . καὶ ἐπειδὴ μὴ καθαρὸν καὶ εἰλικρινὲς δέχεται τοῦ ἡλίου τὸ φῶς , ἀλλ’ ἀμυδρὸν καὶ ὅσον ἴνδαλμα τούτου ὡς ἐξ ἀνακλάσεως ἀκτίνων αὐτοῦ τινων τὸ φῶς δεχομένη δίκην ἐσόπτρου , εἰκότως καὶ ἡ ἐκ τοῦ φωτὸς τῆς σελήνης τοῖς τῇδε γινομένη θερμότης ἀμυδρά τέ ἐστι καὶ ἀσθενής . εἰ οὖν τὸ ἐξ ἀνακλάσεως ἐν αὐτῇ γενόμενον φῶς τὸν ἀέρα θερμαίνει , πολλῷ μᾶλλον τὸ εἰλικρινὲς τοῦ ἡλίου φῶς τῆς ἐνταῦθα θέρμης αἴτιόν ἐστι , καὶ οὐχ ἡ σὺν τῇ ἀπλανεῖ τούτου περιφορά . συμπέφυκε δὲ τῷ φωτὶ τὸ θερμόν · καὶ γὰρ τῷ πυρὶ σύνεστι . δέδεικται γὰρ διὰ τούτων ὅτι ποιότητι καὶ οὐ τῷ τάχει τῆς κινήσεως ὁ ἥλιος θερμαίνει τὰ παρ’ ἡμῖν . εἰ δὲ καὶ αἱ τῶν ἀκτίνων ἀνακλάσεις τοῦ ἡλίου σφοδροτέραν τὴν ἐξ αὐτοῦ γινομένην ἡμῖν ποιοῦσι θερμότητα , οὐκ ἀπάλλαξις τοῦτο τοῦ καὶ αὐτὴν θερμαίνειν ἡμᾶς κατὰ ποιότητα , ἐπεὶ καὶ τοῦ πυρὸς ἀκτῖνες τοῖς λίθοις προσπίπτουσαι ἢ σώμασιν , ἐσόπτροις φέρε καὶ ἀργύρῳ κεκαθαρμένῳ καὶ ὕδασιν , ὁμοίως ἐξ αὐτῶν ἀνακλώμεναι πρὸς ἡμᾶς λίαν ἡμᾶς ἀνιῶσιν ἐκφλέγουσαι , ἀλλ’ οὐ διὰ τοῦτο τοῦ θερμαίνειν καὶ χωρὶς ἀνακλάσεως τὸ πῦρ ἀφαιρήσομεν . τί οὖν θαυμαστὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου ταὐτὸ τοῦτο συμβαίνειν καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ γινομένην τῇ ποιότητι θερμασίαν ἐπιτείνεσθαι διὰ τῆς τῶν ἀκτίνων ἀνακλάσεως . ἐπειδὴ δὲ παραλόγως τινὲς στερεὸν εἶναί φασι τὸν ἥλιον Ἀριστοτέλη λέγειν τὸν μὴ διαφανῆ αἱ μὲν γὰρ σφαῖραι διαφανεῖς , τῶν δὲ ἄστρων οὐδέν · ἐπιπροσθεῖ γοῦν τὰ ὑποκάτω κάτω τοῖς ἐπάνω , ὅταν ὑπὸ μίαν αὐτοῖς γένωνται κάθετον , ὡς καὶ ὁ ἥλιος ἐκλείπει τῆς σελήνης αὐτὸν ὑποτρεχούσης ) , ἐροῦμεν καὶ ἡμεῖς ὡς πρῶτον μὲν παρακέχρηνται τοῖς ὀνόμασιν ἐφ’ ἑτέρας αὐτὰ σημασίας μετάγοντες , ἀντὶ τοῦ στερεοῦ τὸ μὴ διαφανὲς ἀκούοντες καὶ τὸ διαφανὲς οὐ στερεὸν εἶναι λέγοντες . ἔπειτα πολλοὶ τῶν στερεμνιωτάτων λίθων εἰσὶ διαφανέστατοι καὶ ἡ ὕελος · οὐκοῦν οὐ θερμαίνουσι ταῦτα τὸν ἀέρα δι' αὐτοῦ κινούμενα , διότι οὕτως ἐστὶ στερεὰ διαφανῆ ὄντα . τοῦτο δὲ παρὰ τὴν ἐνάργειαν · ὁρᾶται γὰρ τὰ ἐκ τούτων τριβόμενα καὶ μάλιστα τὰ ἐξ ὑέλου σχεδὸν ἐκπυρούμενα τῇ θερμότητι . στερεὸν ἄρα καὶ Ἀριστοτέλης εἴρηκε τὸ σκληρὸν καὶ ἀντίτυπον καὶ τοῖς ἀντιβαίνουσιν οὐχ ὑπεῖκον · τὰ γὰρ τοιαῦτα τῇ κι - νήσει θερμαίνει συνθλίβοντα τὸν ἐναπολαμβανόμενον ἀέρα . διὰ τοῦτο γοῦν οὐδ’ οἱ τυχόντες τῶν λίθων τριβόμενοι πῦρ ἅπτουσι · θερμαίνουσι μὲν γὰρ πάντες παρατριβόμενοι , ἐξάπτουσι δὲ πῦρ οἱ πυκνότατοι μόνοι καὶ στερεώτατοι . καὶ ἐπὶ σιδήρου πάλιν ὁμοίως · εἰ μὴ γὰρ ᾖ λίαν πυκνὸς καὶ κατεσκληκὼς σίδηρος οὐχὶ ἅπτει πῦρ τριβόμενος · τοῦτο δὲ ἵνα μὴ φεύγῃ διὰ τῶν πόρων ὁ ἐναπειλημμένος τοῖς παρατριβομένοις λίθοις ἀὴρ καὶ κινούμενος ἐξ αὐτῶν , ἀλλ’ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς μένων ἐξάπτηται τῇ συνεχεῖ κι - νήσει . ἐν γὰρ τοῖς μανωτέροις ἄλλου μὲν διὰ τῶν πόρων ἐξιόντος ἀέρος , ἄλλου δὲ πάλιν ἐναπολαμβανομένου συμβαίνει μὴ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν κατὰ συνέχειαν τρίβεσθαι , ἄλλοτε δ’ ἄλλον , τοῦ προτέρου διὰ τῶν πόρων , ὡς εἶπον , φεύγοντος ἀεὶ τὸ κινοῦν καὶ συνεξιόντος πρὶν ἐξαφθῆναι τὴν συνέχειαν τῆς κινήσεως . διότι τοιοῦτον εἶναι βούλεται καὶ τὸν ἥλιον ὁ Ἀριστοτέλης , ἵνα τῇ κινήσει τὸν αὐτὸν ἀέρα κινῶν ἀεὶ θερμαίνῃ . ἀλλ’ εἰ παράτριψις γίνεται διὰ τῆς ἁφῆς τοῦ τρίβοντος , ἀδύνατον δὲ τὸν ἥλιον ἅφασθαι τοῦ ἀέρος τοσούτοις μεταξὺ σώμασιν αὐτοῦ διειργόμενον , οὐκ ἄρα ἡ τοῦ ἡλίου κίνησις τῆς ἐνταῦθα θερμότητός ἐστιν αἰτία . εἰ οὖν θερμαίνει φανερῶς , μόνῃ ἄρα θερμαίνει ποιότητι , εἰ μή τινες μυθικῶς εἰς ἄλλας ἄλλας αἰτίας ἀφανεῖς καὶ ἀγνώστους ἡμᾶς ἀναπέμποιεν καινότητας , οἵας καὶ ὁ Δαμάσκιος εἰς Ἀλέξανδρον ἀναφέρει . εἶναι γὰρ τἀς ἐν τῷ οὐρανῷ δυνάμεις ἰδιοτρόπους ποιητικὰς τῶν κάτω παθῶν , τὰ δὲ κάτω σώματα δέχε - σθαι αὐτὰς εὐπαθῶς · τὴν μὲν τοῦ Κρόνου συνεκτικὴν εἰς ψυχρότητα ἀποτελευτᾶν , τὴν δὲ Ἄρεος διακριτικὴν εἰς πυρὸς ἀσύμμετρον ζέσιν , τὴν Δῖός εἴς τινα συμμετρίαν τῶν ἄκρων τὴν ἡλίου εἰς παθητικοῦ φωτὸς ἀναφλόγωσιν , καὶ τὴν μὲν σελήνην εἰς διάχυσιν ὑγροτέραν , τῆς δὲ Ἀφροδίτης ἰδιότητα εἰς σύνοδον μονιμωτέραν , τὴν δὲ Ἑρμοῦ εἰς κοινωνίαν τῶν ἄκρων . καὶ οὐκ αἰδοῦνται οἱ ταῦτα λογοποιοῦντες τὰ μὲν οὕτως ἐναργῆ διαγραφομενοι τῇ θερμότητι τῇ ἰδίᾳ τὸν ἥλιον δρᾶν ( τὰ γοῦν πλησιάζοντα αὐτῷ ἐκφλογώσας ἀοίκητα πεποίηκε , τὰ δὲ λίαν διεστῶτα καὶ τῆς ἀλέας αὐτοῦ στερόμενα τῇ ψύξει νενεκρωμένα ἄγονα καὶ ἔρημα καταλέλοιπεν ) , εἰς μύθους δὲ τραπόμενοι ἠγνόησαν κἀκεῖνο λίαν ἄτοπον , ὅτι περὶ φυσικῶν πραγμάτων ζητοῦντες φυσικὰς ἀποδιδόναι τὰς αἰτίας ὀφείλομεν .
Lemmas: ὁράω δή ὁ κίνησις ὅτι δύναμαι διακρίνω ὁ ἀήρ καί ἐκπυρόω , ὥστε καί ὁ φέρω τήκω φαίνω πολλάκις . ὁ μέν οὖν γίγνομαι ὁ ἀλέω καί ὁ θερμότης καί ὁ ὁ ἥλιος φορά μόνος · ταχύς τε γάρ δεῖ καί μή πόρρω εἰμί , καί ἰός ἑξῆς . ὅτι2 δύναμαι μή θερμός εἰμί ὁ ἥλιος ὁ ταχύς μόνος κινέω θερ - μιαίνω ὁ ὅδε , δείκνυμι ἐκ ἐναργής τις λῆμμα , ὁ ὁ κίνησις θερμαίνω διακρίνω ὁ ἀήρ καί μαίνομαι , διά ὅς γίγνομαι . οὗτος δέ λαμβάνω τεκμήριον ὁ πολλάκις τήκω ὁ διά αὐτός φέρω σφοδρός ὁ τήκω φύζω , ὡς ὁ μόλυβδος ὁ ὁ ἀκίς ὁ βέλος ὁ ξύλον συνέχω · ἐκπυρόω γάρ ὁ σφοδρός κινέω ὁ ἀήρ ὁ ὁμιλέω αὐτός ἐν ὁ πάροδος ὁ τῆξις γίγνομαι . εἰμί οὖν ὁ κίνησις θερμαίνω , καί ὁ μᾶλλον ἄρα κινέω μᾶλλον θερμαίνω ὁ διά ὅς κινέω ἀήρ καί ὁ · πλησίος ὁ θερμαίνω μᾶλλον θερμαίνω . ὁ μέν οὖν ἀπλανής ταχύς μέν πᾶς ὁ κίνησις ἔχω , ἀλλά προσωτέρω Ζεύς - ἵστημι λίαν ὁ ὑπό σελήνη · ὁ δέ σελήνη ἐγγύς μέν αὐτός εἰμί , ἀλλά βραδύς ἔχω ὁ κίνησις · δεῖ δέ καί τάχος καί ὁ πλησιάζω ὁ θερμαίνω μέλλω ὁ κινέω . μόνος οὖν ὁ ἥλιος οὔτε τοσοῦτος ἐγώ ἀφίστημι ὅσος ὁ ἀπλανής , καί ταχύς πολύς ὁ σελήνη ἔχω ὁ κίνησις . οὗτος δέ ὁ ἐναργής δοκέω μάχομαι · εἰμί γάρ ὁ ὅλος κύκλος ὁ μέν σελήνη διά μείς ἀνύω , ὁ δέ ἥλιος διά ἐνιαυτός , πῶς λέγω ὁ ἥλιος ὁ σελήνη κινέω ταχύς ; φημί τοίνυν ὡς δισσός ὁ πλανάω εἰμί ὁ κίνησις , ὁ μέν ὁ ἀπλανής συνεπαγόμενος αὐτός ἐπί δυσμή ἐκ ἀνατολή , ὁ δέ ἔμπαλιν ἐκ δυσμή ἐπί ἀνατολή , ὅς αὐτός κινέω κατά ἑαυτοῦ ἢ μᾶλλον ὁ σφαῖρα οὗτος . κατά μέν οὖν ὁ ἴδιος αὐτός ὁ σελήνη κίνησις ὁ ἥλιος εἰμί ταχύς , κατά δέ ὁ ἅμα ὁ πᾶς συμπεριφορά , περί ὅς καί ὁ Ἀριστοτέλης ἐνταῦθα φημί , πολύς ὁ ἥλιος εἰμί βραδύς . ὁ γάρ ἥλιος μείζων κινέω κύκλος , ὁ δέ σελήνη μικρός , ὅμως ἐν ἴσος χρόνος συναποκαθίστημι · οὗτος δέ οὖον γίγνομαι , εἰμί μή ταχύς ὁ ὁ μείζων κύκλος ἐπέχω κινέω , καί τοσοῦτος ταχύς , ὅσος καί ὁ κύκλος ὁ κύκλος μείζων εἰμί . εἰμί δέ ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀπόστασις ὁ ἥλιος ἐγγύς εἰκοσαπλασίων διΐστημι ὁ σελήνη , ὡς καί πρότερος εἶπον , οὐκοῦν καί ὁ κύκλος ἐπί ὅς ὁ ἥλιος ὁ κύκλος ὁ ἐπί ὅς ὁ σελήνη τοσοῦτος ὑπερέχω ἀνάγκη · ὡς γάρ ὁ διάμετρος ἔχω πρός ὁ περίμετρον . οὗτος καί Ἄρατος εἶπον ἐπί ὁ κριός καί ὁ κύων οὐρά , ὁ μέν ἐν μέγας κύκλος εἰμί ὁ ἰσημερινός , ὁ δέ ἐν μικρός , ἅμα δέ ὅμως ἀποκαθίστημι · αὐτός καί κριός θοός εἰμί κέλευθος · . ὅς ἄρα τε καί μακρός διώκω περί κύκλος οὐδείς ἀφαυρός τροχάζω κυνοσουρίς ἄρκτος . καί ἄλλως διά ὁ ὁ ἴδιος κίνησις ταχύς ὁ ἥλιος ποιέω ὁ σελήνη , διά οὗτος μετά ὅς πᾶς βραδύς ἔχω . ἐν μέν γάρ ὁ κινέω ὁ ἀπλανής αὐτός κατά ἑαυτοῦ κατά ὁ ἴδιος κίνησις ὁ σελήνη ὑπονοέω ἵστημι εἰς ἔμπαλιν ἀνάγκη πάντως συνανατέλλω ὁ ἥλιος μή συνδύνω αὐτός , ἀλλά ὑστερέω μέχρι εἄν ὅς ὑπονοστέω διάστημα κατά ὁ ἴδιος κίνησις συμπεριφέρω ὁ ἀπλανής μέχρι ὁ δύσις . ἀλλά εἰμί ὁ κίνησις , εἴρω τις , ὁ οὐράνιος θερμαίνω , διά τίς μή καί ἐν νύξ θερμαίνω ὁ ἐνταῦθα , οὐδείς κακός καί τότε ὁ σφαῖρα κινέω , ἀλλά μόνος ὁ ὁ ἥλιος κίνησις αἰτιάομαι ; καί οὗτος δέ διαλύω ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον μάλιστα γάρ ὁ ὁ στερεός διακρίνω κίνησις αὐτός , ὁ ἀήρ δηλονότι , στερεός λέγω ὁ τε ὁ ἥλιος σῶμα καί ὁ ἄλλος ἀστήρ . καί γάρ λίθος κινέω θερμαίνω ὁ ἀήρ μᾶλλον ἢ τυγχάνω ἢ ἔριον ἤ τίς τοιοῦτος · εἰκότως οὖν καί ὁ ἥλιος στερεός εἰμί ὁ ἑαυτοῦ κινέω θερμαίνω μᾶλλον ἡμέτερος ὁ λοιπός . ὁ μέν οὖν Ἀριστοτέλης καί ὁ ὑπό αὐτός τοιοῦτος · δεῖ δέ καί ἐγώ ὁ πρός ἕκαστος ἐνίστημι λέγω ὑπέρ ἀλήθεια ὁ λόγος ποιέω . πρῶτος μέν ἐν τίς καλέω νῦν στερεός , ζητητέος , πότερος ὁ τριχῆ διαστατός , ὅς πρός ἀντιδιαστολή λέγω ὁ ἐπίπεδος στερεός , ἢ ὁ ἀντίτυπος καί ὁ ἁφή μή ὑπείκω , ὡς καί Πλάτων · στερεός γάρ εἰμί ὁ οὐράνιος φημί ὡς μετέχω γῆ · μόνος γάρ ὁ στοιχεῖον εἰμί ὁ γῆ στερεός σῶμα . ὁ μέν οὖν πρότερος ἀδύνατος · πᾶς γάρ ὁ οὐράνιος σῶμα τριχῆ διΐστημι . λείπω οὖν ὁ ἀντίτυπος καί ὁ ἁφή μή εἴκω καλέω νῦν στερεός , ὡς καί ὁ γῆ στερεός εἰμί φημί , οὐκέτι δέ ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ ἢ ὁ πῦρ ὡς εἴκω ὁ ἁφή καί ῥευστός . εἰμί οὖν οὗτος καλέω νῦν στερεός , ὁ σκληρός καί ἀντίτυπος , οὗτος δέ πᾶς ὁ ἀντίθεσις ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά ὑπό ὁ θερμός τάσσω καί ψυχρός ξηρός τε καί ὑγρός , πρῶτος μέν ἀνάγκη καί ὁ οὐράνιος ὁ δύο οὗτος μετέχω ἀντι - θέσις , ὅς καί ὁ ὑπό σελήνη πᾶς μετέχω , θερμός καί ψυχρός , ξηρός καί ὑγρός · καί λανθάνω ἑαυτοῦ ὁ Ἀριστοτέλης ὁ ἐκ ὁ τέσσαρες ἐκεῖνος συντίθημι συμφωνέω , ἐκ πλεῖστος δέ ὁ ἄστρον πῦρ . δύο εἰμί ἕκαστος ὁ σφαῖρα καί ὁ ἄστρον ἕκαστος ἴδιος σχῆμα ὁ σφαιρικός περιγράφω , δῆλος ὡς ἀνάγκη στερεός εἰμί καί ἀντίτυπος ὁ οὐράνιος ἕκαστος · σφαιρικός γάρ εἰμί πᾶς . εἰμί γάρ μή τοιοῦτος , οὐ φυλάσσω ἐν ὁ οὕτως ὀξύς κινέω ὁ ἴδιος σχῆμα . ὁ γάρ μή ἀντίτυπος , μαλακός δέ ὁ φύσις καί ὑγρός καί ὁ ἅπτω ῥᾳδίως εἴκω σχῆμα οὐ ἔχω ἴδιος , δυσόριστος μέν ἴδιος ὅρος ὁ φύσις εἰμί , ἀλλότριος δέ καί ὁ ὁ περιέχω ὁρίζω σχῆμα , οἷος εἰμί ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ . εἰμί οὖν ἕκαστος ὁ οὐράνιος σφαῖρα καί ὁ ἀστήρ ἕκαστος ἴδιος περιγράφω σχῆμα καί οὗτος ἔχω μηδείς ὁ ἀντιβαίνω μηδέ ὁ τοσοῦτος ῥύμη παρατρέπω , στερεός ποῦ πάντως εἰμί καί αὐτός ὁ σφαῖρα καί ὁ ἀστήρ οἷος ἀντίτυπος . οὗτος δέ οὕτως ἔχω , εἰμί ὁ στερεός ὁ οὐσία ὁ ἥλιος αἴτιος εἰμί νομίζω ὁ ὁ ἑαυτοῦ κινέω ὁ ἀήρ θερμαίνω , πολύς μᾶλλον ἐσθίω ὁ σφαῖρα οὗτος ποιέω , ὅσος καί ὁ ἥλιος ἤπειρος μέγεθος σχεδόν ὑπερβάλλω , καί ὁ σελήνη ὁμοίως μᾶλλον ὁ ἄλλος πλησιάζω ὁ ὑπό αὐτός σῶμα καί ἅπτω αὐτός ὁ γάρ ἥλιος ὁ μέσος ἐπέχω ζώνη οὐδέ ὅλως ὁ ὑπό σελήνη ἅπτω σός - Μάτων , τρεῖς ἔχω σφαῖρα ὁ πλανάω μετά αὐτός , ὁ Ἑρμαϊκός , ὁ ὁ στίλβω , ὁ εἷς σελήνη · οὐδείς δέ ὁ φύσις ποιέω ἄνευ ἁφή εἰς ἕτερος δράω . ποιέω μέν γάρ εἰς ἐγώ ὁ πῦρ ἐν ὁ βαλανεῖον οὐ ἀμέσως , ἀλλά πρῶτος ὁ παράκειμαι αὐτός θερμαίνω πλίνθος · οὗτος δέ ὁ μετά αὐτός ἀήρ θερμαίνω προσεχής εἰμί , ἐκεῖνος πάλιν ἐγώ . ὥστε εἰμί ὁ κινέω μόνος καί μή ὁ ποιότης διά μέσος ὁ ἑξῆς σφαῖρα ὁ ὑπό σελήνη ὁ ἥλιος θερμαίνω , πρῶτος ἄρα ὁ μετά αὐτός σφαῖρα θερμαίνω , ἵνα οὗτος θερμαίνω καί οὗτος ὁ ἀήρ θερμαίνω . πάσχω ἐν εἰμί . εἰμί δέ ἀπαθής κατά αὐτός ἐκεῖνος εἰμί , οὖον θερμαίνω ὁ μεταξύ , ἵνα διά αὐτός ὁ ἀήρ θερμαίνω , εἰμί γε καί Ἀριστοτέλεις δοκέω ὁ φυσικός σῶμα μή ἄνευ ὁ ἁφή ποιέω εἰς ἀλλήλων . οὐ ἄρα ὁ ὁ ἥλιος κίνησις αἰτιατέον ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι θερμότης , ἀλλά ὁ ὁ ὁ σφαῖρα ὅλος κινέω , ὁ εἰμί οὗτος προφανής εἰμί ψεῦδος ( φαίνω γάρ ὁ ἥλιος θερμαίνω ὁ πλησιάζω ) πᾶς πως ἀνάγκη φύσις θερμός εἰμί ποιότης δράω εἰς ὁ ὑπόκειμαι , ὡς καί ὁ πῦρ . ἐκεῖνος δέ πρός ὁ εἴρω σκοπέω Δίκαιος , εἰμί στερεός μέν πᾶς ὁ ἄστρον , δεῖ δέ μετά ὁ στερεός πρός ὁ θερμαίνω καί τάχος κίνησις , ὁ δέ ἥλιος ὀξύς2 ἤ2 ὁ σελήνη κινέω κατά ὅς ὑποτίθημι τρόπος , καί διά οὗτος ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι ἐκ ὁ οὐράνιος θερμότης ὁ ὅς ἥλιος κίνησις αἴτιος εἰμί φημί καί οὐ ὁ ὁ σελήνη · ἀλλά ἐπεί μετά ὁ στερεός καί ὁ τάχος καί πλησίος εἰμί δεῖ ὁ κινέω ὁ κινέω , καί ὁ μέν ἥλιος μέγας ἐκ ἐγώ ἀφίστημι διάστασις , ὁ δέ σελήνη συνεχής εἰμί ὁ ὑπό αὐτός ἀήρ , εἰμί δέ ὁ μέν ὁ ἥλιος ἀπόστασις εἰκοσαπλασίων ὁ σελήνη , ὡς ἔμπροσθεν εἶπον , ὅσπερ δέ ὑπολείπω ὁ ἥλιος παλινδρομέω κατά ὁ αὐτός κίνησις κατά ὅς ἡμέρα συμπεριάγω ὁ ἀπλανής , μικρός τίς ζῴδιον μέρος εἰμί , οὐδείς ἄρα ὁ βραχύς οὗτος ὁ τάχος ὅς ὑπολείπω ὁ ἥλιος ὁ σελήνη , ἐμποδίζω εἰμί δυνατός πρός ὁ ὁ ὅδε θερμαίνω ὑπό ὁ σεληνιακός κίνησις συνεχής εἰμί οὗτος , ὅσος ὁ ἀσύμμετρος πρός ὁ * * ὁ ἥλιος ἀπόστασις . προστίθημι δέ , καθάπερ φθάνω εἶπον , ὅτι καί ἅπτω δοκέω πάντως ὁ φυσικός ἐνεργέω ὁ πάσχω , ὅσπερ ὁ ἄστρον μόνος πρόσειμι ὁ σελήνη . εἰμί οὖν ἐν νύξ πανσέληνος εἰμί μή θερμαίνω ἐγώ τοσοῦτος ὅσος ὁ ἥλιος . οὐ ἄρα ὁ κίνησις αὐτός αἰτία εἰμί ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι θερμότης . εἰμί γάρ καί θερμαίνω ποτέ ὁ σελήνη , ἀλλά οὐ διά ὁ κίνησις αὐτός οὗτος γίγνομαι , ἐπεί καί ἀφώτιστος εἰμί θερμαίνω χρή , ἀλλά διά ὁ φάος · πανσέληνος γάρ ὁ ἐγγύς εἰμί μόνος οὗτος θερμαίνω · ὁ φάος ἄρα μόνος αὐτός θερμαίνω καί οὐ ὁ κίνησις . ὁ δέ φάος ἐκ ἥλιος δέχομαι · καί ὁ ὁ ἥλιος ἄρα θέρμη ἐκ ὁ φάος αὐτός ὁ ὅδε συμβαίνω . καί ἐπεί μή καθαρός καί εἰλικρινής δέχομαι ὁ ἥλιος ὁ φάος , ἀλλά ἀμυδρός καί ὅσος ἴνδαλμα οὗτος ὡς ἐκ ἀνάκλασις ἀκτίς αὐτός τίνω ὁ φάος δέχομαι δίκη εἴσοπτρον , εἰκότως καί ὁ ἐκ ὁ φάος ὁ σελήνη ὁ ὅδε γίγνομαι θερμότης ἀμυδρός τε εἰμί καί ἀσθενής . εἰμί οὖν ὁ ἐκ ἀνάκλασις ἐν αὐτός γίγνομαι φάος ὁ ἀήρ θερμαίνω , πολύς μᾶλλον ὁ εἰλικρινής ὁ ἥλιος φάος ὁ ἐνταῦθα θέρμη αἴτιος εἰμί , καί οὐ ὁ σύν ὁ ἀπλανής οὗτος περιφορά . συμφύω δέ ὁ φάος ὁ θερμός · καί γάρ ὁ πῦρ σύνειμι . δείκνυμι γάρ διά οὗτος ὅτι ποιότης καί οὖον ὁ τάχος ὁ κίνησις ὁ ἥλιος θερμαίνω ὁ παρά ἐγώ . εἰμί δέ καί ὁ ὁ ἀκτίς ἀνάκλασις ὁ ἥλιος σφοδρός ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ἐγώ ποιέω θερμότης , οὐ ἀπάλλαξις οὗτος ὁ καί αὐτός θερμαίνω ἐγώ κατά ποιότης , ἐπεί καί ὁ πυρός ἀκτίς ὁ λίθος προσπίπτω ἢ σῶμα , εἴσοπτρον φέρω καί ἄργυρος κκ́γαθαρμαι καί ὕδωρ , ὁμοίως ἐκ αὐτός ἀνακλάω πρός ἐγώ λίαν ἐγώ ἀνίημι ἐκφλέγω , ἀλλά οὖον διά οὗτος ὁ θερμαίνω καί Χωρὶς ἀνάκλασις ὁ πῦρ ἀφαιρέω . τίς οὖν θαυμαστός καί ἐπί ὁ ἥλιος αὐτός οὗτος συμβαίνω καί ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ ποιότης θερμασία ἐπιτείνω διά ὁ ὁ ἀκτίς ἀνάκλασις . ἐπεί δέ παράλογος τις στερεός εἰμί φημί ὁ ἥλιος Ἀριστοτέλης λέγω ὁ μή διαφανής ὁ μέν γάρ σφαῖρα διαφανής , ὁ δέ ἄστρον οὐδείς · ἐπιπροσθέω γοῦν ὁ ὑποκάτω κάτω ὁ ἐπάνω , ὅταν ὑπό εἷς αὐτός γίγνομαι κάθετος , ὡς καί ὁ ἥλιος ἐκλείπω ὁ σελήνη αὐτός ὑποτρέχω ) , εἴρω καί ἐγώ ὡς πρῶτος μέν παραχράομαι ὁ ὄνομα ἐπί ἕτερος αὐτός σημασία μετάγω , ἀντί ὁ στερεός ὁ μή διαφανής ἀκούω καί ὁ διαφανής οὖον στερεός εἰμί λέγω . ἔπειτα πολύς ὁ στερέμνιος λίθος εἰμί διαφανής καί ὁ ὕαλος · οὐκοῦν οὖον θερμαίνω οὗτος ὁ ἀήρ διά αὐτός κινέω , διότι οὕτως εἰμί στερεός διαφανής εἰμί . οὗτος δέ παρά ὁ ἐνάργεια · ὁράω γάρ ὁ ἐκ οὗτος τρίβω καί μάλιστα ὁ ἐκ ὕαλος σχεδόν ἐκπυρόω ὁ θερμότης . στερεός ἄρα καί Ἀριστοτέλης εἴρω ὁ σκληρός καί ἀντίτυπος καί ὁ ἀντιβαίνω οὐ ὑπείκω · ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ κις - νέος θερμαίνω συνθλίβω ὁ ἐναπολαμβάνω ἀήρ . διά οὗτος γοῦν οὐδέ ὁ τυγχάνω ὁ λίθος τρίβω πῦρ ἅπτω · θερμαίνω μέν γάρ πᾶς παρατρίβω , ἐξάπτω δέ πῦρ ὁ πυκνός μόνος καί στερεός . καί ἐπί σίδηρος πάλιν ὁμοίως · εἰμί μή γάρ εἰμί λίαν πυκνός καί κατασκλῆναι σίδηρος οὐ ἅπτω πῦρ τρίβω · οὗτος δέ ἵνα μή φεύγω διά ὁ πόρος ὁ ἐναπολαμβάνω ὁ παρατρίβω λίθος ἀήρ καί κινέω ἐκ αὐτός , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός Μένων ἐξάπτω ὁ συνεχής κις - νέος . ἐν γάρ ὁ μανός ἄλλος μέν διά ὁ πόρος ἔξειμι ἀήρ , ἄλλος δέ πάλιν ἐναπολαμβάνω συμβαίνω μή εἷς καί ὁ αὐτός κατά συνέχεια τρίβω , ἄλλοτε δέ ἄλλος , ὁ πρότερος διά ὁ πόρος , ὡς εἶπον , φεύγω ἀεί ὁ κινέω καί συνεξέρχομαι πρίν ἐξάπτω ὁ συνέχεια ὁ κίνησις . διότι τοιοῦτος εἰμί βούλομαι καί ὁ ἥλιος ὁ Ἀριστοτέλης , ἵνα ὁ κινέω ὁ αὐτός ἀήρ κινέω ἀεί θερμαίνω . ἀλλά εἰμί παράτριψις γίγνομαι διά ὁ ἁφή ὁ τρίβω , ἀδύνατος δέ ὁ ἥλιος ἁφάω ὁ ἀήρ τοσοῦτος μεταξύ σῶμα αὐτός διείργω , οὐ ἄρα ὁ ὁ ἥλιος κίνησις ὁ ἐνταῦθα θερμότης εἰμί αἰτία . εἰμί οὖν θερμαίνω φανερῶς , μόνος ἄρα θερμαίνω ποιότης , εἰμί μή τις μυθικός εἰς ἄλλος ἄλλος αἴτιος ἀφανής καί ἄγνωστος ἐγώ ἀναπέμπω καινότης , οἷος καί ὁ Δαμάσκιος εἰς Ἀλέξανδρος ἀναφέρω . εἰμί γάρ εἰς ἐν ὁ οὐρανός δύναμις ἰδιότροπος ποιητικός ὁ κάτω πάθος , ὁ δέ κάτω σῶμα δέχομαι - ἕπομαι αὐτός εὐπαθῶς · ὁ μέν ὁ Κρόνος συνεκτικός εἰς ψυχρότης ἀποτελευτάω , ὁ δέ Ἄρης διακριτικός εἰς πυρός ἀσύμμετρος ζέσις , ὁ Δῖος εἰς τις συμμετρία ὁ ἄκρος ὁ ἥλιος εἰς παθητικός φάος ἀναφλόγωσις , καί ὁ μέν σελήνη εἰς διάχυσις ὑγρός , ὁ δέ Ἀφροδίτη ἰδιότης εἰς σύνοδος μόνιμος , ὁ δέ Ἑρμῆς εἰς κοινωνία ὁ ἄκρος . καί οὐ αἰδέομαι ὁ οὗτος λογοποιέω ὁ μέν οὕτως ἐναργής διαγράφω ὁ θερμότης ὁ ἴδιος ὁ ἥλιος δράω ( ὁ γοῦν πλησιάζω αὐτός ἐκφλογόω ἀοίκητος ποιέω , ὁ δέ λίαν διίστημι καί ὁ ἀλέω αὐτός στέρομαι ὁ ψύχω νεκρόω ἄγονος καί ἐρῆμος καταλείπω ) , εἰς μῦθος δέ τρέπω ἀγνοέω ἐκεῖνος λίαν ἄτοπος , ὅτι περί φυσικός πρᾶγμα ζητέω φυσικός ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος ὀφείλω .