joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.52
Διά τε γὰρ πυκνοτέρου διαφαινόμενον ἔλαττον φῶς καὶ ἀνάκλασιν δεχόμενος ὁ ἀὴρ παντοδαπὰ χρώματα ποιήσει , μάλιστα δὲ φοινικοῦν ἢ πορφυροῦν διὰ τὸ ταῦτα μάλιστα ἐκ τοῦ πυρώδους λευκοῦ φαίνεσθαι μιγνυμένων κατὰ τὰς ἐπιπροσθήσεις , οἷον ἀνίσχοντα τὰ ἄστρα καὶ δυόμενα , ἐὰν ᾖ καῦμα , καὶ διὰ καπνοῦ φοινικᾶ φαίνεται . καὶ τῇ ἀνακλάσει δὲ ποιεῖ , ὅταν τὸ ἔνοπτρον ᾗ τοιοῦτον , ὥστε μὴ τὸ σχῆμα ἀλλὰ τὸ χρῶμα δέχεσθαι . τοῦ δὲ μὴ πολὺν χρόνον μένειν ταῦτα ἡ σύστασις oαιτια ταχεια ουσα . Τῶν μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ συνισταμένων τὰ μέν εἰσιν ὑποστάσεις ἀληθεῖς , οἷα φαίνεται , τοιαύτᾳ καὶ τὴν οὐσίαν ὑπάρχοντα , φλόγες φημὶ καὶ αἶγες καὶ δαλοὶ χιόνες τε καὶ χάλαζαι καὶ ὑετοί , περὶ ὧν ἤδη προείρηκε , τὰ δὲ μόνον ἐμφάσεις καὶ εἰδωλοποιίαι ψευδεῖς , οὐ τοιαῦτα τὴν φύσιν ὄντα , οἷα καὶ φαίνεται , ἅπερ ἐστὶ χάσματα καὶ βόθυνοι καὶ τὰ ἐν τῷ ἀέρι δοκοῦντα συνίστασθαι χρώματα , περὶ ὧν διδάξαι προτίθεται νῦν · τοιαῦτα δὲ καὶ παρ’ ἡμῖν ἐστι τὰ εἴδωλα , ἐμφάσεις ὄντα καὶ μόνον · τὰ δὲ μικτά πως κατά τι μὲν ὑποστάσεις , κατά τι δὲ πάλιν ἐμφάσεις , οἷοιπερ εἰσὶν οἱ κατ’ ἔξαψιν γινόμενοι διᾴττοντες · τὸ μὲν γὰρ πυρῶδες αὐτῶν ἀληθής ἐστιν ὑπόστασις , ἡ δὲ κίνησις τούτων ἡ τοπικὴ δόκησίς ἐστι καὶ μόνη , καθὰ φθάσαντες ἀπεδείξαμεν . ἔστι δὲ καὶ παρ’ ἡμῖν τοιαῦτα , οἷον ἡ ἐν ὕδατι βρεχομένη κώπη κεκλάσθαι δοκοῦσα · τοῦτο μὲν γὰρ ἔμφασις , τὸ δὲ ὑπὸ τὸ ὕδωρ αὐτὴν φαίνεσθαι ὕπαρξις ἀληθείας . καὶ γραφαὶ δέ τινές εἰσι τοιαῦται , ὧν τὰ μὲν ἐν βάθει εἶναι δοκεῖ , τὰ δὲ προπετῆ καὶ ἔξω νεύοντα , πάντων ἐν μιᾷ ὄντων ἐπιφανείᾳ . ἡ μὲν οὖν γραφὴ τούτων ἐστὶν ὑπόστασις ἀληθής , τὸ δ’ ἐν βάθει τινὰ τούτων εἶναι δοκεῖν ἢ ἔξω νεύειν ἔμφασις καὶ μόνη . εἰπὼν οὗν ἐν τοῖς προλαβοῦσι περὶ τῶν ὑπόστασιν ἐχόντων ἀληθῆ καὶ τῶν μικτῶν νῦν περὶ τῶν μέχρι μόνου τοῦ δοκεῖν ὁρωμένων διδάξαι προτίθεται . τούτων δὲ διχῇ διαιρουμένων τὰ μὲν καλοῦνται διαφάσεις , ὅσα διὰ τῆς τῶν νεφῶν διαφανείας εἰδωλοποιεῖται , ὡς τὰ ἐν ἀέρι διάφορα χρώματα , τὰ δὲ ὁμωνύμως τῷ γένει καλοῦνται ἐμφάσεις , ὅσα κατὰ τὴν ἀπὸ τῶν ἐσόπτρων ἀνάκλασιν τῶν ὄψεων ἡμῶν ἐπὶ τὸν ἥλιον ἐμπιπτουσῶν ἢ τὴν σελήνην ἤ τινα τῶν ἀστέρων ἢ τὰς ἐν ἀέρι πυρώδεις γινομένας συστάσεις ὁρῶνται φαντάσματα , ὡς ἅλως καὶ ἶρις καὶ παρήλια . δύο οὖν εἰσι τὰ τούτων ἁπάντων αἴτια , ἥ τε τῶν νεφῶν διαφάνεια , ὅταν πυρώδης σύστασις ἄνωθεν κατὰ κάθετον αὐτοῖς συσταίη , ἑτέρα δὲ ἡ ἐκ τῶν πυκνοτέρων νεφῶν ἀντανάκλασις τῶν ἡμετέρων ὄψεων ἐπὶ τὴν ἐκ πλαγίου τῶν νεφῶν πυρώδη γενομένην σύστασιν ἢ τὸν ἥλιον αὐτὸν ἢ ἕτερόν τινα τῶν ἀστέρων . τὸ μὲν οὖν πρῶτον , τὰ κατὰ διαφάνειαν λέγω φαινόμενα , τοῦτον γίνεται τὸν τρόπον · νέφους γὰρ ὑποτρέχοντος πυρώδη τινὰ σύστασιν ἐν τῷ ὑπεκκαύματι γενομένην μὴ πυκνοῦ λίαν , ἀλλὰ μανοτέρου καὶ διαφάνειαν βραχεῖαν ἔχοντος καὶ τοσαύτην , ὥστε τὸ χρῶμα μόνον τῆς κατὰ κάθετον τῷ νέφει κειμένης ἐκπυρώσεως φαίνεσθαι , μηκέτι δὲ καὶ τὸ σχῆμα καὶ τὸ μέγεθος αὐτῆς , ποικίλα δοκεῖ συνίστασθαι χρώματα . δεῖ δὲ καὶ τὴν ἐκπύρωσιν μετρίαν εἶναι · πολλῆς γὰρ οὔσης διαλύεσθαι συμβαίνει τὸ νέφος . τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων συστάσεως τε καὶ πρὸς ἄλληλα θέσεως , τοῦ νέφους λέγω καὶ τῆς ἐκπυρώσεως , δι’ ἀμφοῖν ἡ ὄψις ἡμῶν φερομένη καὶ ἐν αὑτῇ τό τε μέλαν τοῦ νέφους καὶ τὸ λαμπρὸν μιγνῦσα τῆς ἐκπυρώσεως τὴν αἱματώδη τε καὶ ἐρυθρὰν ἡ φοινικῆν ἢ πορφυρᾶν καὶ τὴν τῶν ἄλλων χρωμάτων παρέχεται φαντασίαν , πρὸς τὴν διαφορὰν τοῦ λαμπροῦ τε καὶ τοῦ μέλανος μᾶλλον ἢ ἧττον τοιούτων ὄντων διαφόρου καὶ τῆς μίξεως ἐξ αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γινομένης ὄψεσιν , ἡ ποικίλη τῶν χρωμάτων συμβαίνει διαφορά . οἷόν τι γίνεται καὶ ἐν τῇ τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης καὶ τῇ τῶν ἄλλων ἀστέρων ἀνατολῇ τε καὶ δύσει , ὅταν ὀμιχλώδης ὁ περὶ τὸν ὁρίζοντα γένηται ἀήρ · διαφόρων γὰρ καὶ τότε χρωμάτων φαντασία γίνεται , ποτὲ μὲν ἐρυθρά τε καὶ αἱματώδης , ὁπηνίκα ἥ τε ἀχλὺς εἴη παχυτέρα καὶ τὸ πυρῶδες εἰλικρινέστερον , ποτὲ δὲ ξανθή | τε καὶ οἱονεὶ χρυσοειδής , ὅτε λεπτοτέρα ἡ ἀχλύς , καὶ ἄλλοτε ἄλλη πρός τε τὸ ποσὸν τῆς πυκνώσεως τοῦ ἀέρος καὶ τῆς ἐκπυρώσεως τὸ μέτρον καὶ τὴν πρὸς ἄλληλα τούτων σχέσιν · μετρῆσαι γὰρ τὴν τοιαύτην μῖξιν , ἐξ ἧς τὰ διάφορα γίνεται χρώματα , δυσχερὲς ἡμῖν καὶ ἀδύνατον . ὅτι δὲ τῇ μίξει τῶν ἐναντίων ταῦτα γίνεται , δῆλον ἐξ ὧν καὶ οἱ ζωγράφοι τῇ μίξει τούτων πολλὰς ἐργάζονται χρωμάτων διαφοράς . καὶ ἡ ἐξ ὑγροτέρων δὲ ξύλων ἐξαπτομένη φλὸξ ἐρυθρὰ φαίνεται διὰ τὴν τοῦ καπνοῦ παχύτητα καὶ μελανίαν τῷ λαμπρῷ τοῦ πυρὸς μιγνυμένην . ἐκ δὲ τῶν ξηρῶν ξύλων ὅ τε καπνὸς λεπτότερος γίνεται καὶ τὸ χρῶμα τὸ ἐκ τῆς μίξεως αὐτοῦ καὶ τοὐ λαμπροῦ τοῦ πυρὸς ξανθότερον . δεύτερός ἐστι τρόπος ἰῆς τοιαύτης τῶν χρωμάτων ἐν τῷ ἀέρι φαντασίας ὁ κατ’ ἔμφασιν ἐξ ἀνακλάσεως τῶν ἡμετέρων γενόμενος ὄψεων . οὕτω δὲ δεῖ παχεῖαν εἶναι καὶ μὴ διαφανῆ τοῦ νέφους τὴν σύστασιν μηδ’ ἡνωμένην καὶ πάλιν συνεχῆ , διεσπασμένην δὲ κατὰ μικρὰς ἀτμίδας , οἷαι καὶ αἱ τῶν ὑετῶν λεπταὶ ψεκάδες , καὶ τὴν ἐκπύρωσιν μὴ κατὰ κάθετον ἀλλ’ ἐκ πλαγίων τοῦ νέφους εἶναι , καὶ οὕτω θέσεως ἔχειν ταῦτα πρὸς ἄλληλα , ὡς τὰς ὄψεις ἡμῶν τὰς εἰς τὸ νέφος ἐμπιπτούσας ἐπὶ τὴν ἐκ - πύρωσιν ἀνακλωμένας φέρεσθαι ἢ ἐπὶ τὸν ἥλιον ἢ τὴν σελήνην . ἀπὸ μικρῶν οὗν τοῦ νέφους ἐνόπτρων ἐπί τι τῶν εἰρημένων γινομένης τῆς ἀνακλάσεως , τὸ χρῶμα μὲν τούτων ὁρᾶν ἐν τοῖς ἐνόπτροις δοκοῦμεν , τὸ σχῆμα δὲ καὶ τὸ μέγεθος οὐκέτι διὰ τὴν τούτων μικρότητα · οἷόν τι κἀπὶ τῶν ψεκάδων τοῦ ὑετοῦ φαίνεται συμβαῖνον , ὅταν ὁ ἥλιος ἐν καθαρῷ διαλείμματι φαίνηται τῶν ἀστέρων νύκτωρ καὶ ἐπὶ τῶν κωπηλατούντων νύκτωρ ὁμοίως εἰς μικρὰ τεμνομένου τοῦ ὕδατος . τῶν γὰρ εἰς ταύτας ἐμπιπτουσῶν ὄψεων καὶ ἀνα - κλωμένων ἐπὶ τὰ ἄστρα τὸ χρῶμα μόνον ὁρῶμεν , τὸ σχῆμα δὲ καὶ τὸ μέγεθος οὐκέτι διὰ τῆς ὕδατος μικρότητος . καὶ ἐπὶ τῶν ἐνόπτρων δὲ τῶν παρ’ ἡμῖν τῶν λίαν σμικρῶν τὸ αὐτὸ γίνεται . τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ καὶ τὴν ἶριν γινομένην ἐν τῷ τρίτω τῆς πραγματείας δείκνυσι ταύτης , νέφους μὲν συνισταμένου παχέος πρὸς αὐτῷ τῷ ὁρίζοντι , κατὰ θάτερον δὲ μέρος αὐτοῦ φαινομένου τοῦ ἡλίου ἐν καθαρῷ διαλείμματι , καὶ τῶν ὄψεων ἡμῶν ἐκ τοῦ νέφους ἀνακλωμένων ἐπὶ τὸν ἥλιον καὶ τὴν τῶν χρωμάτων τῆς ἴριδος ποιουσῶν φαντασίαν . τὸν δὲ ἀριθμὸν τῶν χρωμάτων αὐτῆς καὶ τὴν δια - φορὰν καὶ τῶν κύκλων τὸ μέγεθος ἐκεῖσε τοῦ φιλοσόφου λέγοντος ἀκουσόμεθα . νῦν δὲ τέως ἐπὶ τὴν ἐξέτασιν χωρῶμεν τῆς λέξεως . Διἀ τε γὰρ πυκνοτέρου φαινόμενον ἔλαττον φῶς καὶ ἀνάκλασιν δεχόμενος ὁ ἀὴρ παντοδαπὰ χρώματα ποιεῖ . τοὺς δύο τρόπους τοὺς προειρημένους τῆς τῶν φαινομένων χρωμάτων ἀπαγγέλλει φαντασίας , τὸν μὲν τῆς διαφάσεως ἐν οἷς ἔφη διά τε γὰρ πυκνοτέρου φαινόμενον ἔλαττον φῶς , πρὸς τὸν ἀέρα · οὐδὲ γὰρ πυκνοτέρου νέφους δεῖν γὰρ ἔφαμεν μετρίαν ἔχειν τὸ νέφος διαφάνειαν , ἵνα δι’ αὐτῆς τὸ φῶς διέλθοι τῆς ἐκπυρώσεως ) , ἀλλὰ πυκνοτέρου ὡς πρὸς τὴν τοῦ ἀέρος διαφάνειαν , καλῶς δὲ εἶπε τὸ ἔλαττον φῶς · εἰ γὰρ πολὺ εἴη , πάντως ἐπι - κρατεῖ τοῦ νέφους καὶ λύει τὴν σύστασιν αὐτοῦ , καὶ τὸ πάθος οὐ συνίσταται . τὸν δὲ δεύτερον δηλοῖ τρόπον ἐν οἷς πάλιν εἶπε καὶ ἀνάκλασιν δεχόμενος ὁ ἀήρ . ἀνάκλασιν δὲ τὸν ἀέρα δέχεσθαί φησι τὴν τῶν ὄψεων δηλονότι τῶν ἡμετέρων , οὐκ αὐτῆς τοῦ ἀέρος τῆς οὐσίας ἀνακλωμένης . μάλιστα δὲ τὸ φοινικοῦν ἢ πορφυροῦν διὰ τὸ ταῦτα μάλιστα ἐκ τοῦ πυρώδους καὶ λευκοῦ φαίνεσθαι μιγνυμένων κατὰ τὰς ἐπιπροσθήσεις , οὐ τοῦ λευκοῦ καὶ πυρώδους ἀλλήλοις μιγνυμένων , ἀλλὰ τούτων ἑκατέρου τῷ μέλανι . τὸ μὲν γὰρ λευκὸν τῷ μέλανι μιγνύμενον φαιὸν γίνεται · ἵνα δὲ φοινικοῦν γένηται , καὶ τὸ πυρῶδες μίγνυσθαι τοῖς εἰρημένοις προσήκει . πῶς οὖν φησιν ὁ φιλόσοφος ; μάλιστα δέ φησι τὸ φοινικοῦν ἢ πορφυροῦν μιγνύμενον φαίνεσθαι , διότι μετριώτερον ὑπάρχον τὸ μέλαν ἐν τῇ μίξει τὸ φοινικοῦν ποιεῖ , βαθύτερον δὲ τὸ πορφυροῦν . συναριθμείσθω δὲ τῷ μέλανι τὸ κυανοῦν ἐκλάμπειν ποιοῦν τὸ ἐκ τῆς μίξεως τῆς εἰρημένης ἀποτελούμενον . πυρῶδες δὲ ἐν τῇ μίξει τῶν χρωμάτων ἐστὶ τὸ ἐρυθρόν . καὶ οἱ ζωγράφοι δὲ τῇ τοιαύτῃ μίξει χρώμενοι τὰ εἰρημένα ποιοῦσι χρώματα . ἡ δὲ μῖξις αὕτη γίνεται , φησί , κατὰ τὰς ἐπιπροσθήσεις , τουτέστιν οὐκ αὐτῆς τοῦ νέφους τῆς μελανίας καὶ τῆς τῶν ἄστρων λευκότητος μιγνυμένων ἢ πάλιν τοῦ πυρώδους χρώματος καὶ τῆς μελανίας τοῦ νέφους , ἀλλ’ ἐν ταῖς ἐπιπροσθήσεσι ταῖς ὑπὸ τοῦ νέφους τῶν ὄψεων ἡμῶν ἡ μῖξις γίνεται τῶν διὰ τοῦ ἀέρος εἰς ἡμᾶς φαινομένων χρω - μάτων , τοῦ μεταξὺ δηλονότι μὴ πάσχοντος , ἐν δὲ τῇ τούτων ἀντιλήψει τε καὶ αἰσθήσει μιγνυμένων συνίσταται τὸ πάθος . ἐπιπρόσθησιν δὲ ταύτην εἶπεν , ἐπειδὴ μὴ καθαρῶς ἀντιλαμβανόμεθα τῶν χρωμάτων , ἀλλὰ μετ’ ἐπιπροσθήσεως τῆς ἀπὸ τοῦ νέφους ἀμυδρὰ γίνεται αὐτῶν ἡ ἀντίληψις , ἐν ᾗ μίγνυνται . ὅτι γὰρ <οὐ> πάσχει ὑπὸ τῶν χρωμάτων ὁ διακονῶν ἀήρ , δῆλον ἐκ τῶν ἀκτίνων τῶν διὰ τῆς χρωματισθείσης ὑέλου φερομένων · ἐν μὲν γὰρ τῷ ἀέρι δι’ οὗ φαίνονται αἱ ἀκτῖνες οὐ φαίνεται τὸ τῆς ὑέλου χρῶμα , ἐν δὲ τῷ στερεῷ ἐν ᾧ προσπίπτουσι διαφαίνεται , εἴτε ἐν τοίχῳ πέσοιεν εἴτε ἐν τῇ γῇ εἴτε ἐν ὁτῳοῦν ἄλλῳ . οἷον ἀνίσχοντα τὰ ἄστρα καὶ δυόμενα , ἐὰν ᾖ καῦμα , διὰ καπνοῦ φοινικᾶ φαίνεται . ἐὰν ᾖ καῦμα , φησί , τουτέστι κατάστημα νότιον · περὶ γὰρ τὸν ὁρίζοντα ἀχλυωδέστερος γίνεται ὁ ἀήρ . καυματώδης γὰρ ὁ νότος ὢν ἀναλύει μὲν ἀτμίδα πολλήν , διαφορῆσαι δὲ ταύτην οὐκ ἰσχύων διὰ τὸ βληχρὸν τοῦ θερμοῦ ἀχλυώδη τὸν ἀέρα ποιεῖ καὶ παχύν · δι’ οὗ τὰ ἄστρα φαινόμενα φοινίκια φαίνεται , ὡς καὶ ἡ διὰ τοῦ καπνοῦ τῶν ὑγρῶν ξύλων φαινομένη | φλόξ καὶ τῇ ἀνακλάσει δὲ ποιεῖ , ὅταν τὸ ἔνοπτρον ᾖ τοιοῦτον ὥστε μὴ τὸ σχῆμα , ἀλλά τὸ χρῶμα δέχεσθαι . οὗτός ἐστιν ὁ δεύτερος τρόπος . ἐὰν γὰρ μικρόν τι μόριον ἐνόπτρου τις λάβῃ καὶ πρὸς τὸν ἥλιον ἀντιπρόσωπον θείη , τὸ μὲν σχῆμα τούτου καὶ τὸ μέγεθος ἐν τῷ ἐνόπτρῳ οὐ φαίνεται , τὸ δὲ χρῶμα μόνον αὐτοῦ καὶ τὸ φῶς · ἀλλὰ κἄν κατὰ μικρὰ τεθραυσμένον εἴη τὸ ἔνοπτρον , ὁμοίως τὸ χρῶμα μόνον διὰ πάντων τῶν θραυσμάτων αὐτοῦ φαίνεται , οἷον καὶ ἐπὶ τῶν ψεκάδων εἴπομεν τοῦ ὑετοῦ γίνεσθαι . τοιοῦτον οὖν συμβαίνει καὶ ἐν τοῖς νέφεσιν , ὡς τὰ μόρια διεσπάσθαι κατὰ μικρά , καὶ μάλιστα ὅταν ἐπιτήδειον ἤδη πρὸς ὕδατος ὑπάρχῃ γένεσιν , ὅτε καὶ τὰς τοιαύτας φαντασίας παρέχεται · διόπερ οὔτε τὸ σχῆμα τῶν ἐκπυρώσεων οὔτε τὸ μέγεθος δεικνύουσι , μόνου δὲ τοῦ χρώματος τὴν φαντασίαν παρέχονται . τοῦ δὲ μὴ πολὺν χρόνον μένειν τοῦτο ἡ σύστασις αἰτία ταχεῖα οὖσα . ὥσπερ γὰρ πάπυρος ἢ στυπεῖον λεπτὸν καὶ ξηρὸν ταχέως ἐξάπτεται καὶ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον στέγει τὴν φλόγα θᾶττον τῆς ὕλης δαπανωμένης ( τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ταχεῖα οὖσα ) , δρῦς δ’ ἐπειδὰν ἐξαφθῇ , πολὺν διαμένει χρόνον διὰ τὴν παχύτητα . οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν εἰρημένων ἐκπυρώσεων καὶ τῶν ἀστραπῶν · λεπτομερὴς γὰρ αὐτῶν οὖσα ἡ ὕλη καὶ ταχέως ἐκδαπανωμένη σβέννυται . οἱ δὲ κομῆται παχυτέρας ὕλης ὄντες , πλείονα χρόνον τὰς ἐκπυρώσεις φυλάσσουσιν .
Lemmas: Ζεύς τε γάρ πυκνός διαφαίνω μικρός φάος καί ἀνάκλασις δέχομαι ὁ ἀήρ παντοδαπός χρῶμα ποιέω , μάλιστα δέ Φοινικοῦς ἢ πορφύρεος διά ὁ οὗτος μάλιστα ἐκ ὁ πυρώδης λευκός φαίνω μείγνυμι κατά ὁ ἐπιπρόσθησις , οἷος ἀνά-ἴσχω ὁ ἄστρον καί δύω , ἐάν εἰμί καῦμα , καί διά καπνός φοινίκεος φαίνω . καί ὁ ἀνάκλασις δέ ποιέω , ὅταν ὁ ἔνοπτρον ὅς τοιοῦτος , ὥστε μή ὁ σχῆμα ἀλλά ὁ χρῶμα δέχομαι . ὁ δέ μή πολύς χρόνος μένω οὗτος ὁ σύστασις oαιτια ταχύς εἰμί . ὁ μεταξύ γῆ καί οὐρανός συνίστημι ὁ μέν εἰμί ὑπόστασις ἀληθής , οἷος φαίνω , τοιοῦτος καί ὁ οὐσία ὑπάρχω , φλόξ φημί καί αἴξ καί δαλός χιών τε καί χάλαζα καί ὑετός , περί ὅς ἤδη προαγορεύω , ὁ δέ μόνος ἔμφασις καί εἰδωλοποιία ψευδής , οὖον τοιοῦτος ὁ φύσις εἰμί , οἷος καί φαίνω , ὅσπερ εἰμί χάσμα καί βόθυνος καί ὁ ἐν ὁ ἀήρ δοκέω συνίστημι χρῶμα , περί ὅς διδάσκω προτίθημι νῦν · τοιοῦτος δέ καί παρά ἐγώ εἰμί ὁ εἴδωλον , ἔμφασις εἰμί καί μόνος · ὁ δέ μικτός πως κατά τίς μέν ὑπόστασις , κατά τίς δέ πάλιν ἔμφασις , οἷος εἰμί ὁ κατά ἔξαψις γίγνομαι διαίσσω · ὁ μέν γάρ πυρώδης αὐτός ἀληθής εἰμί ὑπόστασις , ὁ δέ κίνησις οὗτος ὁ τοπικός δόκησις εἰμί καί μόνος , καθά φθάνω ἀποδείκνυμι . εἰμί δέ καί παρά ἐγώ τοιοῦτος , οἷος ὁ ἐν ὕδωρ βρέχω κώπη κλάω δοκέω · οὗτος μέν γάρ ἔμφασις , ὁ δέ ὑπό ὁ ὕδωρ αὐτός φαίνω ὕπαρξις ἀλήθεια . καί γραφή δέ τις εἰμί τοιοῦτος , ὅς ὁ μέν ἐν βάθος εἰμί δοκέω , ὁ δέ προπετής καί ἔξω νεύω , πᾶς ἐν εἷς εἰμί ἐπιφάνεια . ὁ μέν οὖν γραφή οὗτος εἰμί ὑπόστασις ἀληθής , ὁ δέ ἐν βάθος τις οὗτος εἰμί δοκέω ἢ ἔξω νεύω ἔμφασις καί μόνος . εἶπον ἐν ἐν ὁ προλαμβάνω περί ὁ ὑπόστασις ἔχω ἀληθής καί ὁ μικτός νῦν περί ὁ μέχρι μόνος ὁ δοκέω ὁράω διδάσκω προτίθημι . οὗτος δέ διχή διαιρέω ὁ μέν καλέω διάφασις , ὅσος διά ὁ ὁ νέφος διαφάνεια εἰδωλοποιέω , ὡς ὁ ἐν ἀήρ διάφορος χρῶμα , ὁ δέ ὁμώνυμος ὁ γένος καλέω ἔμφασις , ὅσος κατά ὁ ἀπό ὁ εἴσοπτρον ἀνάκλασις ὁ ὄψις ἐγώ ἐπί ὁ ἥλιος ἐμπίπτω ἢ ὁ σελήνη ἤ τις ὁ ἀστήρ ἢ ὁ ἐν ἀήρ πυρώδης γίγνομαι σύστασις ὁράω φάντασμα , ὡς ἅλως καί ἶρις καί παρήλιος . δύο οὖν εἰμί ὁ οὗτος ἅπας αἴτιος , ὅς τε ὁ νέφος διαφάνεια , ὅταν πυρώδης σύστασις ἄνωθεν κατά κάθετος αὐτός συνίστημι , ἕτερος δέ ὁ ἐκ ὁ πυκνός νέφος ἀντανάκλασις ὁ ἡμέτερος ὄψις ἐπί ὁ ἐκ πλάγιος ὁ νέφος πυρώδης γίγνομαι σύστασις ἢ ὁ ἥλιος αὐτός ἢ ἕτερος τις ὁ ἀστήρ . ὁ μέν οὖν πρῶτος , ὁ κατά διαφαίνω λέγω φαίνω , οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος · νέφος γάρ ὑποτρέχω πυρώδης τις σύστασις ἐν ὁ ὑπέκκαυμα γίγνομαι μή πυκνός λίαν , ἀλλά μανός καί διαφαίνω βραχύς ἔχω καί τοσοῦτος , ὥστε ὁ χρῶμα μόνος ὁ κατά κάθετος ὁ νέφος κεῖμαι ἐκπύρωσις φαίνω , μηκέτι δέ καί ὁ σχῆμα καί ὁ μέγεθος αὐτός , ποικίλος δοκέω συνίστημι χρῶμα . δεῖ δέ καί ὁ ἐκπύρωσις μέτριος εἰμί · πολύς γάρ εἰμί διαλύω συμβαίνω ὁ νέφος . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω σύστασις τε καί πρός ἀλλήλων θέσις , ὁ νέφος λέγω καί ὁ ἐκπύρωσις , διά ἄμφω ὁ ὄψις ἐγώ φέρω καί ἐν ἑαυτοῦ ὁ τε μέλας ὁ νέφος καί ὁ λαμπρός μίγνυμι ὁ ἐκπύρωσις ὁ αἱματώδης τε καί ἐρυθρός ὁ φοινίκεος ἢ πορφύρεος καί ὁ ὁ ἄλλος χρῶμα παρέχω φαντασία , πρός ὁ διαφορά ὁ λαμπρός τε καί ὁ μέλας μᾶλλον ἢ κακός τοιοῦτος εἰμί διάφορος καί ὁ μίξις ἐκ αὐτός ὁ ἡμέτερος γίγνομαι ὄψις , ὁ ποικίλος ὁ χρῶμα συμβαίνω διαφορά . οἷος τίς γίγνομαι καί ἐν ὁ ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ ὁ ἄλλος ἀστήρ ἀνατολή τε καί δύο , ὅταν ὀμιχλώδης ὁ περί ὁ ὁρίζων γίγνομαι ἀήρ · διάφορος γάρ καί τότε χρῶμα φαντασία γίγνομαι , ποτέ μέν Ἐρυθρά τε καί αἱματώδης , ὁπηνίκα ὅς τε ἀχλύς εἰμί παχύς καί ὁ πυρώδης εἰλικρινής , ποτέ δέ ξανθός | τε καί οἱονεί χρυσοειδής , ὅτε λεπτός ὁ ἀχλύς , καί ἄλλοτε ἄλλος πρός τε ὁ ποσός ὁ πύκνωσις ὁ ἀήρ καί ὁ ἐκπύρωσις ὁ μέτρον καί ὁ πρός ἀλλήλων οὗτος σχέσις · μετρέω γάρ ὁ τοιοῦτος μῖξις , ἐκ ὅς ὁ διάφορος γίγνομαι χρῶμα , δυσχερής ἐγώ καί ἀδύνατος . ὅτι δέ ὁ μίξις ὁ ἐναντίος οὗτος γίγνομαι , δῆλος ἐκ ὅς καί ὁ ζωγράφος ὁ μίξις οὗτος πολύς ἐργάζομαι χρῶμα διαφορά . καί ὁ ἐκ ὑγρός δέ ξύλον ἐξάπτω φλόξ ἐρυθρός φαίνω διά ὁ ὁ καπνός παχύτης καί μελανία ὁ λαμπρός ὁ πυρός μείγνυμι . ἐκ δέ ὁ ξηρός ξύλον ὅς τε καπνός λεπτός γίγνομαι καί ὁ χρῶμα ὁ ἐκ ὁ μίξις αὐτός καί ὁ λαμπρός ὁ πυρός ξανθός . δεύτερος εἰμί τρόπος εἷς τοιοῦτος ὁ χρῶμα ἐν ὁ ἀήρ φαντασία ὁ κατά ἔμφασις ἐκ ἀνάκλασις ὁ ἡμέτερος γίγνομαι ὄψις . οὗτος δέ δεῖ παχύς εἰμί καί μή διαφανής ὁ νέφος ὁ σύστασις μηδέ ἑνόω καί πάλιν συνεχής , διασπάω δέ κατά μικρός ἀτμίς , οἷος καί ὁ ὁ ὑετός λεπτός ψακάς , καί ὁ ἐκπύρωσις μή κατά κάθετος ἀλλά ἐκ πλάγιος ὁ νέφος εἰμί , καί οὗτος θέσις ἔχω οὗτος πρός ἀλλήλων , ὡς ὁ ὄψις ἐγώ ὁ εἰς ὁ νέφος ἐμπίπτω ἐπί ὁ ἐκ - πύρωσις ἀνακλάω φέρω ἢ ἐπί ὁ ἥλιος ἢ ὁ σελήνη . ἀπό μικρός ἐν ὁ νέφος ἔνοπτρον ἐπί τίς ὁ εἴρω γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις , ὁ χρῶμα μέν οὗτος ὁράω ἐν ὁ ἔνοπτρον δοκέω , ὁ σχῆμα δέ καί ὁ μέγεθος οὐκέτι διά ὁ οὗτος μικρότης · οἷος τίς ἐπί ὁ ψακάς ὁ ὑετός φαίνω συμβαίνω , ὅταν ὁ ἥλιος ἐν καθαρός διάλειμμα φαίνω ὁ ἀστήρ νύκτωρ καί ἐπί ὁ κωπηλατέω νύκτωρ ὁμοίως εἰς μικρός τέμνω ὁ ὕδωρ . ὁ γάρ εἰς οὗτος ἐμπίπτω ὄψις καί ἀνα - κλάω ἐπί ὁ ἄστρον ὁ χρῶμα μόνος ὁράω , ὁ σχῆμα δέ καί ὁ μέγεθος οὐκέτι διά ὁ ὕδωρ μικρότης . καί ἐπί ὁ ἔνοπτρον δέ ὁ παρά ἐγώ ὁ λίαν μικρός ὁ αὐτός γίγνομαι . οὗτος γάρ ὁ τρόπος καί ὁ ἶρις γίγνομαι ἐν ὁ τρίτος ὁ πραγματεία δείκνυμι οὗτος , νέφος μέν συνίστημι παχύς πρός αὐτός ὁ ὁρίζων , κατά ἕτερος δέ μέρος αὐτός φαίνω ὁ ἥλιος ἐν καθαρός διάλειμμα , καί ὁ ὄψις ἐγώ ἐκ ὁ νέφος ἀνακλάω ἐπί ὁ ἥλιος καί ὁ ὁ χρῶμα ὁ Ἶρις ποιέω φαντασία . ὁ δέ ἀριθμός ὁ χρῶμα αὐτός καί ὁ διά - φορά καί ὁ κύκλος ὁ μέγεθος ἐκεῖσε ὁ φιλόσοφος λέγω ἀκούω . νῦν δέ τέως ἐπί ὁ ἐξέτασις χωρέω ὁ λέξις . διά τε γάρ πυκνός φαίνω μικρός φάος καί ἀνάκλασις δέχομαι ὁ ἀήρ παντοδαπός χρῶμα ποιέω . ὁ δύο τρόπος ὁ προερέω ὁ ὁ φαίνω χρῶμα ἀπαγγέλλω φαντασία , ὁ μέν ὁ διάφασις ἐν ὅς φημί διά τε γάρ πυκνός φαίνω μικρός φάος , πρός ὁ ἀήρ · οὐδέ γάρ πυκνός νέφος δήω γάρ φημί μέτριος ἔχω ὁ νέφος διαφαίνω , ἵνα διά αὐτός ὁ φάος διέρχομαι ὁ ἐκπύρωσις ) , ἀλλά πυκνός ὡς πρός ὁ ὁ ἀήρ διαφαίνω , καλῶς δέ εἶπον ὁ μικρός φάος · εἰμί γάρ πολύς εἰμί , πάντως ἐπι - κρατέω ὁ νέφος καί λύω ὁ σύστασις αὐτός , καί ὁ πάθος οὖον συνίστημι . ὁ δέ δύο δηλόω τρόπος ἐν ὅς πάλιν εἶπον καί ἀνάκλασις δέχομαι ὁ ἀήρ . ἀνάκλασις δέ ὁ ἀήρ δέχομαι φημί ὁ ὁ ὄψις δηλονότι ὁ ἡμέτερος , οὐ αὐτός ὁ ἀήρ ὁ οὐσία ἀνακλάω . μάλιστα δέ ὁ Φοινικοῦς ἢ πορφύρεος διά ὁ οὗτος μάλιστα ἐκ ὁ πυρώδης καί λευκός φαίνω μείγνυμι κατά ὁ ἐπιπρόσθησις , οὖον ὁ λευκός καί πυρώδης ἀλλήλων μείγνυμι , ἀλλά οὗτος ἑκάτερος ὁ μέλας . ὁ μέν γάρ λευκός ὁ μέλας μίγνυμι φαιός γίγνομαι · ἵνα δέ Φοινικοῦς γίγνομαι , καί ὁ πυρώδης μίγνυμι ὁ εἴρω προσήκω . πῶς οὖν φημί ὁ φιλόσοφος ; μάλιστα δέ φημί ὁ Φοινικοῦς ἢ πορφύρεος μίγνυμι φαίνω , διότι μέτριος ὑπάρχω ὁ μέλας ἐν ὁ μίξις ὁ Φοινικοῦς ποιέω , βαθύς δέ ὁ πορφύρεος . συναριθμέω δέ ὁ μέλας ὁ κυάνεος ἐκλάμπω ποιέω ὁ ἐκ ὁ μίξις ὁ εἴρω ἀποτελέω . πυρώδης δέ ἐν ὁ μίξις ὁ χρῶμα εἰμί ὁ ἐρυθρός . καί ὁ ζωγράφος δέ ὁ τοιοῦτος μίξις χράω ὁ εἴρω ποιέω χρῶμα . ὁ δέ μίξις οὗτος γίγνομαι , φημί , κατά ὁ ἐπιπρόσθησις , τουτέστιν οὐ αὐτός ὁ νέφος ὁ μελανία καί ὁ ὁ ἄστρον λευκότης μείγνυμι ἢ πάλιν ὁ πυρώδης χρῶμα καί ὁ μελανία ὁ νέφος , ἀλλά ἐν ὁ ἐπιπρόσθησις ὁ ὑπό ὁ νέφος ὁ ὄψις ἐγώ ὁ μίξις γίγνομαι ὁ διά ὁ ἀήρ εἰς ἐγώ φαίνω χράω - Μάτων , ὁ μεταξύ δηλονότι μή πάσχω , ἐν δέ ὁ οὗτος ἀντίληψις τε καί αἴσθησις μείγνυμι συνίστημι ὁ πάθος . ἐπιπρόσθησις δέ οὗτος εἶπον , ἐπεί μή καθαρός ἀντιλαμβάνω ὁ χρῶμα , ἀλλά μετά ἐπιπρόσθησις ὁ ἀπό ὁ νέφος ἀμυδρός γίγνομαι αὐτός ὁ ἀντίληψις , ἐν ὅς μίγνυμι . ὅτι γάρ οὐ πάσχω ὑπό ὁ χρῶμα ὁ διακονέω ἀήρ , δῆλος ἐκ ὁ ἀκτίς ὁ διά ὁ χρωματίζω ὕαλος φέρω · ἐν μέν γάρ ὁ ἀήρ διά ὅς φαίνω ὁ ἀκτίς οὖον φαίνω ὁ ὁ ὕαλος χρῶμα , ἐν δέ ὁ στερεός ἐν ὅς προσπίπτω διαφαίνω , εἴτε ἐν τοῖχος πίπτω εἴτε ἐν ὁ γῆ εἴτε ἐν ὅστις ἄλλος . οἷος ἀνά-ἴσχω ὁ ἄστρον καί δύω , ἐάν εἰμί καῦμα , διά καπνός φοινίκεος φαίνω . ἐάν εἰμί καῦμα , φημί , τουτέστι κατάστημα Νότιον · περί γάρ ὁ ὁρίζων ἀχλυώδης γίγνομαι ὁ ἀήρ . καυματώδης γάρ ὁ νότος εἰμί ἀναλύω μέν ἀτμίς πολύς , διαφορέω δέ οὗτος οὐ ἰσχύω διά ὁ βληχρός ὁ θερμός ἀχλυώδης ὁ ἀήρ ποιέω καί παχύς · διά ὅς ὁ ἄστρον φαίνω φοινίκι φαίνω , ὡς καί ὁ διά ὁ καπνός ὁ ὑγρός ξύλον φαίνω | φλόξ καί ὁ ἀνάκλασις δέ ποιέω , ὅταν ὁ ἔνοπτρον εἰμί τοιοῦτος ὥστε μή ὁ σχῆμα , ἀλλά ὁ χρῶμα δέχομαι . οὗτος εἰμί ὁ δύο τρόπος . ἐάν γάρ μικρός τίς μόριον ἔνοπτρον τις λαμβάνω καί πρός ὁ ἥλιος ἀντιπρόσωπος τίθημι , ὁ μέν σχῆμα οὗτος καί ὁ μέγεθος ἐν ὁ ἔνοπτρον οὖον φαίνω , ὁ δέ χρῶμα μόνος αὐτός καί ὁ φάος · ἀλλά ἄν κατά μικρός θραύω εἰμί ὁ ἔνοπτρον , ὁμοίως ὁ χρῶμα μόνος διά πᾶς ὁ θραῦσμα αὐτός φαίνω , οἷος καί ἐπί ὁ ψακάς εἶπον ὁ ὑετός γίγνομαι . τοιοῦτος οὖν συμβαίνω καί ἐν ὁ νέφος , ὡς ὁ μόριον διασπάω κατά μικρός , καί μάλιστα ὅταν ἐπιτήδειος ἤδη πρός ὕδωρ ὑπάρχω γένεσις , ὅτε καί ὁ τοιοῦτος φαντασία παρέχω · διόπερ οὔτε ὁ σχῆμα ὁ ἐκπύρωσις οὔτε ὁ μέγεθος δείκνυμι , μόνος δέ ὁ χρῶμα ὁ φαντασία παρέχω . ὁ δέ μή πολύς χρόνος μένω οὗτος ὁ σύστασις αἰτία ταχύς εἰμί . ὥσπερ γάρ πάπυρος ἢ στυππεῖον λεπτόν καί ξηρός ταχέως ἐξάπτω καί ἐπί ὀλίγος χρόνος στέγος ὁ φλόξ ταχύς ὁ ὕλη δαπανάω ( οὗτος γάρ δηλόω ὁ ταχύς εἰμί ) , δρῦς δέ ἐπειδάν ἐξάπτω , πολύς διαμένω χρόνος διά ὁ παχύτης . οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ εἴρω ἐκπύρωσις καί ὁ ἀστραπή · λεπτομερής γάρ αὐτός εἰμί ὁ ὕλη καί ταχέως ἐκδαπανάω σβέννυμι . ὁ δέ κομέω παχύς ὕλη εἰμί , πλείων χρόνος ὁ ἐκπύρωσις φυλάσσω .