joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.54
Ὅλως δ’ ἐν τῷ μέλανι τὸ λευκὸν πολλὰς ποιεῖ ποικιλίας , 93 v οἷον ἡ φλὸφ τῷ καπνῷ . ἡμέρας μὲν οὖν ὁ ἥλιος κωλύει , νυκτὸς δ’ ἔξω τοῦ φοινικοῦ τὰ ἄλλα δι’ ὁμόχροιαν οὐ φαίνεται . Τὸ λευκόν , φησί , καὶ τὸ μέλαν ( λευκὸν δὲ νῦν λέγεται τὸ λαμπρόν ) ἐν τῇ ποιᾷ μίξει πολλὰς ποιεῖ χρωμάτων διαφορὰς κατὰ τὴν ἑκατέρου τούτων πρὸς τὸ λοιπὸν ἄνεσίν τε καὶ ἐπίτασιν , οἷον τὸ φοινικοῦν , τὸ πράσινον , τὸ ἁλουργόν , τὸ ἐρυθρὸν καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἕτερον , ὧν ὁ λόγος τῆς συμμετρίας ἄρρητος . παράδειγμα τούτων δίδωσι τὸ δία του καπνοῦ φαινόμενον πῦρ πολλὰς ἐμφαῖνον χρωμάτων διαφορὰς ἄλλοτε ἄλλας πρὸς τὴν τοῦ καπνοῦ ποιότητα τὴν ἐκ τῆς διαφόρου τῶν | καιομένων ὕλης γινομένην . τούτων οὖν , φησί , τῶν διαφόρων χρωμάτων ὅσα μέν ἐστι πυρώδη , ἐν ἡμέρᾳ οὐ διαφαίνεται διὰ τὴν πρὸς τὸν ἥλιον ὁμοιότητα συγκαλυπτόμενα ὑπ’ αὐτοῦ , ὅσα δὲ νένευκε πρὸς τὸ μέλαν , φανερὰ πᾶσίν ἐστιν · ἐν νυκτὶ δὲ τοὐναντίον ὅσα μέν ἐστι λευκὰ καὶ πυρώδη , διαλάμπει , ὅσα δὲ πρὸς τῷ μέλανι , πάντα κρύπτεται , τὸ ἁλουργόν , τὸ πορφυροῦν , τὸ πράσινον , τὸ κυανοῦν . μόνον δέ , φησί , τὸ φοινικοῦν διαφαίνεται · πλεονάζει γὰρ ἐν αὐτῷ τὸ λευκόν , ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις τὸ μέλαν . ὁρῶμεν γὰρ καὶ τοῦ ἡλίου ἄρτι δεδυκότος περὶ τὸν ὁρίζοντα φοινικοῦν χρῶμα φαινόμενον , ὅτι ὁ ἀὴρ ἐκεῖνος ἠρέμα πως ἀχλυ - ώδης ἐστί , τῶν ὄψεων ἡμῶν ἐκ τῆς ἀχλύος ἀνακλωμένων ἐπὶ τὸν ἥλιον καὶ τῇ μίξει τῶν χρωμάτων τὰς τοιαύτας ποιουσῶν φαντασίας . διὸ καὶ ἡ μὲν ἀπὸ μέλανος γραφὴ ἐν λευκοῖς τοῖς ὑποδεχομένοις γίνεται , ἡ δὲ λευκογραφία καὶ χρυσογραφία τοὐναντίον ἐν μέλανι · τὸ γὰρ ἐναντίον ἐν τῷ ἀντικειμένῳ διαφανέστερον , τὸ δ’ ὅμοιον ἐν τῷ ὁμοίῳ δυσδιάκριτον , οἷον εἰ ἐν λευκῷ τινι σώματι λευκογραφήσεις ἢ ἐν μέλανι διὰ μέλανος γράψειας . ὅθεν καὶ οἱ ἐν νυκτὶ μελανειμονοῦντες μᾶλλόν εἰσι τῶν λευχειμονούντων δυσδιάκριτοι , καὶ ἐν ἡμέρᾳ τοὔμπαλιν οἱ λευχειμονοῦντες , ἢ ] εἰ ἐν ἡλίῳ μάλιστα τύχοιεν , ἀμυδρὰν ἔχουσι τὴν ἀντίληψιν .
Lemmas: ὅλος δέ ἐν ὁ μέλας ὁ λευκός πολύς ποιέω ποικιλίας , 93 v οἷος ὁ φλόος ὁ καπνός . ἡμέρα μέν οὖν ὁ ἥλιος κωλύω , νύξ δέ ἔξω ὁ φοινίκεος ὁ ἄλλος διά ὁμόχροια οὖον φαίνω . ὁ λευκός , φημί , καί ὁ μέλας ( λευκός δέ νῦν λέγω ὁ λαμπρός ) ἐν ὁ ποιός μίξις πολύς ποιέω χρῶμα διαφορά κατά ὁ ἑκάτερος οὗτος πρός ὁ λοιπός ἄνεσις τε καί ἐπίτασις , οἷος ὁ Φοινικοῦς , ὁ πράσινος , ὁ ἁλουργός , ὁ ἐρυθρός καί εἰμί τίς τοιοῦτος ἕτερος , ὅς ὁ λόγος ὁ συμμετρία ἄρρητος . παράδειγμα οὗτος δίδωμι ὁ δῖος ὁ καπνός φαίνω πῦρ πολύς ἐμφαίνω χρῶμα διαφορά ἄλλοτε ἄλλος πρός ὁ ὁ καπνός ποιότης ὁ ἐκ ὁ διάφορος ὁ | καίω ὕλη γίγνομαι . οὗτος οὖν , φημί , ὁ διάφορος χρῶμα ὅσος μέν εἰμί πυρώδης , ἐν ἡμέρα οὖον διαφαίνω διά ὁ πρός ὁ ἥλιος ὁμοιότης συγκαλύπτω ὑπό αὐτός , ὅσος δέ νέος πρός ὁ μέλας , φανερός πᾶς εἰμί · ἐν νύξ δέ ἐναντίος ὅσος μέν εἰμί λευκόν καί πυρώδης , διαλάμπω , ὅσος δέ πρός ὁ μέλας , πᾶς κρύπτω , ὁ ἁλουργός , ὁ πορφύρεος , ὁ πράσινος , ὁ κυάνεος . μόνος δέ , φημί , ὁ Φοινικοῦς διαφαίνω · πλεονάζω γάρ ἐν αὐτός ὁ λευκός , ὡς ἐν ὁ ἄλλος ὁ μέλας . ὁράω γάρ καί ὁ ἥλιος ἄρτι δύω2 περί ὁ ὁρίζων Φοινικοῦς χρῶμα φαίνω , ὅτι ὁ ἀήρ ἐκεῖνος ἠρέμα πως ἀχλύς - ᾠδή εἰμί , ὁ ὄψις ἐγώ ἐκ ὁ ἀχλύς ἀνακλάω ἐπί ὁ ἥλιος καί ὁ μίξις ὁ χρῶμα ὁ τοιοῦτος ποιέω φαντασία . διό καί ὁ μέν ἀπό μέλας γραφή ἐν λευκός ὁ ὑποδέχομαι γίγνομαι , ὁ δέ λευκογραφία καί χρυσογραφία ἐναντίος ἐν μέλας · ὁ γάρ ἐναντίος ἐν ὁ ἀντίκειμαι διαφανής , ὁ δέ ὅμοιος ἐν ὁ ὅμοιος δυσδιάκριτος , οἷος εἰμί ἐν λευκός τις σῶμα λευκογραφέω ἢ ἐν μέλας διά μέλας γράφω . ὅθεν καί ὁ ἐν νύξ μελανειμονέω μάλα εἰμί ὁ λευχειμονέω δυσδιάκριτος , καί ἐν ἡμέρα ἔμπαλιν ὁ λευχειμονέω , ἢ ] εἰμί ἐν ἥλιος μάλιστα τυγχάνω , ἀμυδρός ἔχω ὁ ἀντίληψις .