joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.85
Τῶν μὲν οὖν καλουμένων Πυθαγορείων φασί τινες οδον εἰναι ταύτην οἱ μὲν τῶν ἐκπεσόντων τινὸς ἀστέρων κατὰ τὴν λεγομένην ἐπὶ Φαέθοντος φθοράν , οἱ δὲ τὸν ἥλιον τοῦτον τὸν κύκλον φέρεσθαί ποτέ φασιν · οἷον οὖν διακεκαῦσθαι τὸν τόπον τοῦτον ἤ τι τοιοῦτον ἄλλο πεπονθέναι πάθος ὑπὸ τῆς φορᾶς αὐτοῦ . Αἱ προκείμεναι δύο δόξαι μυθώδεις οὖσαι καὶ ὑπὸ ποιητῶν ἀναπεπλασμέναι τοῖς ἄλλοις εἰσὶ τῶν Πυθαγορείων μύθοις ἀκόλουθοι . τὸ μὲν οὖν κατὰ τὸν Φαέθοντα πλάσμα πολλαχοῦ διαβεβόηται τῆς ποιήσεως , ὡς νέος ὢν καὶ τοῦ πατρὸς Ἡλίου τὸ ἅρμα διφρηλατεῖν ἐπιθυμήσας οὗτος καὶ τυχὼν τούτου νεανικώτερον ἢ σοφώτερον ἐλαύνων οὐδὲ νόῳ κατὰ τὸν ποιητὴν ἐπιβάλλων ἱμάσθλην πολὺ τοῦ κόσμου μέρος κατέφλεξεν · ὧν καὶ ἡ διακεκαυμένη ζώνη ἐστὶ καὶ κατὰ τοὺς Πυθαγορείους ὁ γαλαξίας ἐμφαίνων ἔτι νῦν χρῶμα τῆς ἐκεῖθεν γενομένης πυρώσεως καὶ τῶν ἐνταῦθα πεσόντων ἀστέρων . ἕτεροι δὲ τῶν Πυθαγορείων πάλιν τὸν ἥλιόν φασί ποτε τοῦτον ἐκπεριιέναι κύκλον , οὐ τὸν ζῳδιακόν , ὃν νῦν δίεισιν , ἀλλὰ τὸν τοῦ γάλακτος , ὅθεν ἐκπυρωθέντα τοῦτο ποιῆσαι τὸ χρῶμα . καὶ οἶμαί γε καὶ τούτους ἑτέρῳ μύθῳ κατακολουθῆσαι τῷ περὶ τὸν Ἀτρέα πεπλασμένῳ , ὅτι ἐστράφη ἐπ’ αὐτοῦ ἡ τοῦ ἡλίου κίνησις εἰς τοὔμπαλιν ἢ φέρεται νῦν . “ τὸ γὰρ πτερωτὸν ἀελίου ” , μησὶν Εὐριπίδης , “ μετέβαλεν ἅρμα , τὰν πρὸς ἑσπέραν κέλευθον οὐρανοῦ προσαρμόσασα μονόπωλον ἐς‘ Ἀῶ , ἑπταπόρου τε δρόμημα Πλειάδος εἰς ὁδὸν ἄλλαν Ζεὺς μεταβάλλει . ” πρὸς μὲν οὖν τὴν προτέραν μυθολογίαν Ἀριστοτέλης οὐδ’ ἀντειπεῖν ἀξιοῖ · πρὸς δὲ τὴν δευτέραν σύντομον ἐπάγει τὸν ἔλεγχον ὁπωσδήποτε φυσιολο - γίας ἡμμένην , ὅτι δι’ ὧν φέρεται τόπων θερμὸς ὢν καὶ πυρώδης ὁ ἥλιος , δεῖ τι παθεῖν ὑπ’ αὐτοῦ τούτους . τίς οὖν ὁ ἔλεγχος ; ὡς ἔδει καὶ τὸν ζῳδιακὸν κύκλον δι’ οὗ φέρεται νῦν ὁ ἥλιος , τὸ αὐτὸ πεπονθέναι πάθος καὶ τῷ γάλακτι κεχρῶσθαι ὁμοίως , καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ μετὰ τοῦ ἡλίου καὶ οἱ πέντε τῶν πλανωμένων καὶ ἡ σελήνη δι’ αὐτοῦ φέρεται . ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον φαίνεται πεπονθώς · καίτοι γε καθ’ ἕκαστον τῆς νυκτὸς μέρος ἡμικύκλιον ὁρῶμεν αὐτοῦ , καὶ τοιοῦτον πάθος οὐδὲν ἐν αὐτῷ θέω · ῥεῖται γενόμενον , πλήν , φησίν , εἴ τι συνάπτει πρὸς τὸν τοῦ γάλακτος κύκλον μόριον αὐτοῦ · συνάπτει δ’ αὐτὸ κατὰ τοὺς διδύμους καὶ τὸν τοξότην . εἰ δὲ τοῦ ζῳδιακοῦ τὸ πάθος ἦν διὰ τὴν τοῦ ἡλίου δι’ αὐτοῦ γινομένην κίνησιν , ἔδει τὸν ὅλον κύκλον τοῦτο πεπονθέναι . τὸν μὲν οὖν κατὰ τὸν Ἀτρέα μῦθον λύουσί τινες οὕτως · ἀστρονόμος , φασίν , ὑπάρχων ὁ Ἀτρεὺς ἔδειξε τοῖς ἀνθρώποις πρῶτος ὡς ἡ τῶν πλανωμένων κίνησις τῶν ἑπτὰ τὴν ἐναντίαν φέρεται τῷ παντί , κἀντεῦθεν ὁ μῦθος πάροδον ἔσχεν ὡς διὰ τὸν Ἀτρέα ὁ θεὸς μετέβαλεν εἰς τοὐναντίον τὴν κίνησιν τοῦ οὐρανοῦ . οἶμαι δὲ καὶ τὸ “ ἑπταπόρου δρόμημα Πλειάδος “ διὰ τοὺς ἑπτὰ εἰρῆσθαι · αἱ γὰρ λεγόμεναι Πλειάδες ἕξ εἰσι καὶ μόναι , καθάπερ Ἄρατος εἴρηκε , καὶ τοῦτο τοῖς εἰς αὐτὰ ἀποβλέπουσι φαίνεται . ὁ δὲ τοῦ Φαέθοντος μῦθος ἵνα προσφόρως τῇ θεωρίᾳ τῶν μετεώρων αὐτὸν ἀναπτύξωμεν , σύστασιν αἰνίττεσθαί μοι κομήτου δοκεῖ γενομένην ποτέ , ὃν ἡλίου φασὶν εἶναι παῖδα · ἐκ γὰρ πυρώδους ὕλης ἀναθυμιωμένης ὑπὸ ἡλίου τὴν γένεσιν ἔχει · ἐπιθυμῆσαι δὲ τὸ ἅρμα τοὐ πατρὸς ἐλάσαι , διότι τὴν αὐτὴν τῷ ἡλίω φέρεται . ἡ δὲ ἄτακτος αὐτοῦ κίνησις καὶ τὸ μὴ ἰσοδρομῆσαι τῷ πατρὶ τὸ μὴ ἰσοταχῶς κινεῖσθαι τῷ ἡλίῳ τὸν κομήτην μηδὲ τὸ τεταγμένον τῆς αὐτοῦ φυλάττειν κινήσεως δηλοῖ , διὰ τὸ ὑπολείπεσθαι τοῦ ἡλίου τοὺς κομήτας καὶ τὸ ἄτακτον τῆς ὕλης τῶν ὑπὸ σελήνην , ἐν οἷς ἀδύνατον τὴν τῶν οὐρανίων εὐταξίαν φαίνεσθαι . τὸ δὲ καταφλέξαι μέρη τοῦ κόσμου τινὰ δι’ ὧν ἡ κίνησις αὐτοῦ γέγονε , σύμφωνον τοῖς περὶ κομητῶν εἰρη - μένοις ὅτι αὐχμῶν καὶ ἐκπυρώσεως τοῦ ὑπὸ σελήνην ἀέρος εἰσὶ τεκμήρια . εἰκὸς δὲ καὶ πλείονας τότε συστῆναι κομήτας καὶ διᾴττοντας καὶ φλόγας , ἐξ ὧν ὁ μῦθος οὐκ ἀπιθάνως ἔσχε τὴν γένεσιν . |
Lemmas: ὁ μέν οὖν καλέω Πυθαγόρειος φημί τις ὀδούς εἰναι οὗτος ὁ μέν ὁ ἐκπίπτω τις ἀστήρ κατά ὁ λέγω ἐπί Φαέθων φθορά , ὁ δέ ὁ ἥλιος οὗτος ὁ κύκλος φέρω ποτός φημί · οἷος οὖν διακαίω ὁ τόπος οὗτος ἤ τίς τοιοῦτος ἄλλος πάσχω πάθος ὑπό ὁ φορός αὐτός . ὁ πρόκειμαι δύο δόξα μυθώδης εἰμί καί ὑπό ποιητής ἀναπλάσσω ὁ ἄλλος εἰμί ὁ Πυθαγόρειος μῦθος ἀκόλουθος . ὁ μέν οὖν κατά ὁ Φαέθων πλάσμα πολλαχοῦ διαβοάω ὁ ποίησις , ὡς νέος εἰμί καί ὁ πατήρ Ἡλίας ὁ ἅρμα διφρηλατέω ἐπιθυμέω οὗτος καί τυγχάνω οὗτος νεανικός ἢ σοφός ἐλαύνω οὐδέ νόος κατά ὁ ποιητής ἐπιβάλλον ἱμάσθλη πολύς ὁ κόσμος μέρος καταφλέγω · ὅς καί ὁ διακαίω ζώνη εἰμί καί κατά ὁ Πυθαγόρειος ὁ γαλαξίας ἐμφαίνω ἔτι νῦν χρῶμα ὁ ἐκεῖθεν γίγνομαι πύρωσις καί ὁ ἐνταῦθα πίπτω ἀστήρ . ἕτερος δέ ὁ Πυθαγόρειος πάλιν ὁ ἥλιος φημί ποτός οὗτος ἐκπεριέρχομαι κύκλος , οὖον ὁ ζῳδιακός , ὅς νῦν δίειμι , ἀλλά ὁ ὁ γάλα , ὅθεν ἐκπυρόω οὗτος ποιέω ὁ χρῶμα . καί οἴομαι γε καί οὗτος ἕτερος μῦθος κατακολουθέω ὁ περί ὁ Ἀτρεύς πλάσσω , ὅτι στρέφω ἐπί αὐτός ὁ ὁ ἥλιος κίνησις εἰς ἔμπαλιν ἢ φέρω νῦν . “ ὁ γάρ πτερωτός ἥλιος ” , μείς Εὐριπίδης , “ μεταβάλλω ἅρμα , ὁ πρός ἑσπέρα κέλευθος οὐρανός προσαρμόζω μονόπωλος ἐγώ ἀῶ , ἑπτάπορος τε δρόμημα Πλειάς εἰς ὁδός ἄλλος Ζεύς μεταβάλλω . ” πρός μέν οὖν ὁ πρότερος μυθολογία Ἀριστοτέλης οὐδέ ἀντιλέγω ἀξιόω · πρός δέ ὁ δύο σύντομος ἐπάγω ὁ ἔλεγχος ὅπως φυσιολος - γία ἅπτω , ὅτι διά ὅς φέρω τόπος θερμός εἰμί καί πυρώδης ὁ ἥλιος , δεῖ τίς πάσχω ὑπό αὐτός οὗτος . τίς οὖν ὁ ἔλεγχος ; ὡς ἐσθίω καί ὁ ζῳδιακός κύκλος διά ὅς φέρω νῦν ὁ ἥλιος , ὁ αὐτός πάσχω πάθος καί ὁ γάλα χρῴζω ὁμοίως , καί τοσοῦτος μᾶλλον ὅσος μετά ὁ ἥλιος καί ὁ πέντε ὁ πλανάω καί ὁ σελήνη διά αὐτός φέρω . ἀλλά οὐδείς τοιοῦτος φαίνω πάσχω · καίτοι γε κατά ἕκαστος ὁ νύξ μέρος ἡμικύκλιον ὁράω αὐτός , καί τοιοῦτος πάθος οὐδείς ἐν αὐτός θέω · ῥέω γίγνομαι , πλήν , φημί , εἰμί τίς συνάπτω πρός ὁ ὁ γάλα κύκλος μόριον αὐτός · συνάπτω δέ αὐτός κατά ὁ δίδυμος καί ὁ τοξότης . εἰμί δέ ὁ ζῳδιακός ὁ πάθος εἰμί διά ὁ ὁ ἥλιος διά αὐτός γίγνομαι κίνησις , ἐσθίω ὁ ὅλος κύκλος οὗτος πάσχω . ὁ μέν οὖν κατά ὁ Ἀτρεύς μῦθος λύω τις οὕτως · ἀστρονόμος , φημί , ὑπάρχω ὁ Ἀτρεύς δείκνυμι ὁ ἄνθρωπος πρῶτος ὡς ὁ ὁ πλανάω κίνησις ὁ ἑπτά ὁ ἐναντίος φέρω ὁ πᾶς , ἐντεῦθεν ὁ μῦθος πάροδος ἔχω ὡς διά ὁ Ἀτρεύς ὁ θεός μεταβάλλω εἰς ἐναντίος ὁ κίνησις ὁ οὐρανός . οἴομαι δέ καί ὁ “ ἑπτάπορος δρόμημα Πλειάς “ διά ὁ ἑπτά εἴρω · ὁ γάρ λέγω Πλειάδες ἕξ εἰμί καί μόνος , καθάπερ Ἄρατος εἴρω , καί οὗτος ὁ εἰς αὐτός ἀποβλέπω φαίνω . ὁ δέ ὁ Φαέθων μῦθος ἵνα προσφόρως ὁ θεωρία ὁ μετέωρος αὐτός ἀναπτύσσω , σύστασις αἰνίσσομαι ἐγώ κοσμητής δοκέω γίγνομαι ποτός , ὅς ἥλιος φημί εἰμί παῖς · ἐκ γάρ πυρώδης ὕλη ἀναθυμιάω ὑπό ἥλιος ὁ γένεσις ἔχω · ἐπιθυμέω δέ ὁ ἅρμα ὁ πατήρ ἐλαύνω , διότι ὁ αὐτός ὁ ἥλιος φέρω . ὁ δέ ἄτακτος αὐτός κίνησις καί ὁ μή ἰσοδρομέω ὁ πατήρ ὁ μή ἰσοταχής κινέω ὁ ἥλιος ὁ κοσμητής μηδέ ὁ τάσσω ὁ αὐτός φυλάσσω κίνησις δηλόω , διά ὁ ὑπολείπω ὁ ἥλιος ὁ κοσμητής καί ὁ ἄτακτος ὁ ὕλη ὁ ὑπό σελήνη , ἐν ὅς ἀδύνατος ὁ ὁ οὐράνιος εὐταξία φαίνω . ὁ δέ καταφλέγω μέρος ὁ κόσμος τις διά ὅς ὁ κίνησις αὐτός γίγνομαι , σύμφωνος ὁ περί κοσμητής εἴρω - μένω ὅτι αὐχμός καί ἐκπύρωσις ὁ ὑπό σελήνη ἀήρ εἰμί τεκμήριον . εἰκός δέ καί πλείων τότε συνίστημι κοσμητής καί διαίσσω καί φλόξ , ἐκ ὅς ὁ μῦθος οὐ ἀπίθανος ἔχω ὁ γένεσις . |