joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.80
Ὅταν μὲν οὖν ἐν αὐτῷ τῷ κάτω τόπῳ ἡ ἀρχὴ τῆς συστάσεως ᾖ , καθ’ αὑτὸν φαίνεται κομήτης · ὅταν δὲ ὑπὸ τῶν ἀστέρων τινός , ἢ τῶν ἀπλανῶν ἢ τῶν πλανήτων , ὑπὸ τῆς κινήσεως συνιστῆται ἡ ἀναθυμίασις , τότε κομήτης γίνεται τούτων τις · οὐ γὰρ πρὸς αὐτοῖς ἡ κόμη γίνεται τοῖς ἄστροις , ἀλλ’ ὥσπερ αἱ ἅλῳ περὶ τὸν ἥλιον φαίνονται καὶ τὴν σελήνην παρακολουθοῦσαι , καίπερ μεθισταμένων , ὅταν ᾖ πεπυκνωμένος οὕτως ὁ ἀήρ , ὥστε τοῦτο γίνεσθαι τὸ πάθος ὑπὸ τὴν τοῦ ἡλίου πορείαν , οὕτω καὶ ἡ κόμη τοῖς ἄστροις οἷον ἅλως ἐστί . πλὴν ἡ μὲν γίνεται δι’ ἀνάκλασιν τοιαύτη τὴν χρόαν , ἐκεῖ δ’ ἐπ’ αὐτῶν τὸ χρῶμα φαινόμενον ἐστιν . Ἐπειδὴ κομῆται γίνονται καὶ χωρὶς ἀστέρων καὶ τῶν ἀστέρων τινὲς οὐ μόνον τῶν πλανωμένων ἀλλὰ καὶ τῶν ἀπλανῶν , τὴν διαφορὰν αὐτῶν ἐν τούτοις παραδίδωσιν . ὅταν μὲν οὖν , φησίν , ἡ εἰρημένη ἀναθυμίασις ἐν τῷ κάτω τόπῳ συστῇ μὴ πλησιάζουσα τοῖς ἄστροις , αὐτὴ καθ’ αὑτὴν χωρὶς ἀστέρος τὸν εἰρημένον τρόπον γίνεται κομήτης · ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ οἱ ἀστέρες τῇ κινήσει τῇ ἑαυτῶν ἀναθυμίασιν | εἰς ἑαυτοὺς ἕλκουσι τοιαύτην , ὅταν συμβῇ ταύτην τὴν ἀναθυμίασιν διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας · ἐξάπτεσθαι , κομήτης ὁ ἀστὴρ γεγονέναι δοκεῖ . δυνατὸν δὲ καὶ πλησίον μὲν τοῦ ἄνω σώματος συστῆναι ὕλην , μὴ ἔχειν δὲ κατὰ κάθετον αὐτὴν τῶν ἀστέρων τινά , καὶ πάλιν καθ’ αὑτὸν γενέσθαι κομήτην . εἰ δὲ ὑποκαίοιτό τινι τῶν ἀστέρων ὑπὸ μίαν κάθετον ἡ τοιαύτη ἀναθυμίασις , οὐκ ἐξισχύουσα ἡ ὄψις ἡμῶν τῇ διακρίσει ταύτης καὶ τοῦ ἀστέρος ἐπιβαλεῖν τῷ μεταξὺ διαστήματι ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ τὸν ἀστέρα καὶ τὴν κόμην εἶναι νομίζει · διὸ κομήτην τὴν ἀστέρα γεγονέναι φαντάζεται . τὸ δ’ ἀληθὲς οὐχ οὕτως ἔχει , φησίν · οὐ γὰρ πρὸς αὐτοῖς ἡ κόμη γίνεται τοῖς ἄστροις , ἀλλὰ κατωτέρω μὲν πολύ , ὑπ’ αὐτὰ δ’ ὅμως . καὶ τούτου τίθησιν ὑπόδειγμα τὴν ἄγω τὴν συνισταμένην περὶ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην , καίτοι μηδέπω τοῦτο δείξας ὅπως ἔχει . ὥσπερ οὖν αἱ ἅλῳ δοκοῦσι μὲν ἐν τῷ αὐτῷ ἐπιπέδῳ εἶναι τῷ ἡλίῳ τυχὸν ἢ τῇ σελήνῃ , οὐκ ἐν τούτοις δ’ εἰσὶν ἀλλ’ ὑπ’ αὐτοῖς , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κόμης τῆς συνισταμένης ὑπό τινα τῶν ἀστέρων γίνεται . μία μὲν οὖν αὕτη κοινωνία ἐστὶν ἀμφοτέρων , τῆς ἅλω τε καὶ τῆς κόμης · καὶ ἑτέραν δὲ λέγει διότι συγκινοῦνται καὶ αἱ ἅλῳ τῷ ἡλίῳ καὶ τῇ σελήνῃ καὶ ἡ κόμη τοῖς ἄστροις . διαφέρουσι δὲ ὅτι ἡ μὲν ἅλως ἐξ ἀνακλάσεως τῶν ὄψεων ἀπὸ τοῦ νέφους ἐπὶ τὸν ἥλιον ἡ τὴν σελήνην γενομένη οὐχ ὕπαρξιν ἀλλ’ ἔμφασιν ἔχει καὶ μόνην τοῦ χρώματος , ἡ δὲ κόμη τοι - οῦτον ἔχει τὸ χρῶμα , οἷον καὶ φαίνεται · τῆς γὰρ ὑποκειμένης ὕλης ἐστὶν ἔξαψις . τί δὲ τὸ αἴτιον τοὐ συμμεθίστασθαι δοκεῖν καὶ τὴν ἅλω τῇ σελήνῃ τε καὶ τῷ ἡλίῳ καὶ τὴν κόμην τῷ ἀστέρι τούτῳ οὗπέρ ἐστι κόμη ; τὸ πεπυκνῶσθαι , φησίν , ὁμοίως τὸν ἀέρα πανταχοῦ , καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ἑκάστου μέρους αὐτοῦ τὴν ἴσην ἀνάκλασιν τὰς ὄψεις ἡμῶν δυνατὸν ποιεῖσθαι . καὶ τοῦτό ἐστιν ὅπερ εἶπεν ὥστε τοῦτο γίνεσθαι πάθος ὑπὸ τὴν τοῦ ἡλίου πορείαν , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῆς κόμης . εἴπερ γὰρ ἡ ἀναθυμίασις ὁμαλὴς ἦν καὶ πανταχοῦ , οὐδὲν κωλύει σβέννυσθαι μὲν ἀφ’ ἧς ὁ ἀστὴρ μετέστη , ἐξάπτεσθαι δὲ ἄλλην τῇ κινήσει αὐτοῦ εἰς ἣν μεταβέβηκεν , εἰ ἀληθεύει λέγων ὑπὸ τῆς κινήσεως τῶν ἀπλανῶν τινος ἢ τῶν πλανωμένων συνίστασθαι τὴν ἀναθυμίασιν . μήποτε οὖν ἐκεῖνό ἐστιν ἀληθὲς ὡς εἰ τοῖς οὐρανίοις συμπεριάγεται τὸ ὑπέκκαυμα καὶ πολὺ τοῦ ὑπ’ αὐτὸ ἀέρος , ὁ δὲ κομήτης ὑπόστασίς ἐστι καὶ πάθος τοῦ συγκινουμένου τῷ παντὶ ἀέρος , εἰκότως συμπεριάγεται τοῖς σώμασιν ὧν ἐστι πάθος , οὐ κινεῖται · καὶ ὁ ἀστὴρ οὐ συνεφέλκει τὴν κόμην , ἀλλ’ ἡ ἀπλανὴς τὸ ὑπέκκαυμα καὶ μετὰ τοῦ συστάντος ἐν αὐτοῖς πάθους καὶ αὐτὸν συνεφέλκει τὸν ἀέρα .
Lemmas: ὅταν μέν οὖν ἐν αὐτός ὁ κάτω τόπος ὁ ἀρχή ὁ σύστασις εἰμί , κατά ἑαυτοῦ φαίνω κομήτης · ὅταν δέ ὑπό ὁ ἀστήρ τις , ἢ ὁ ἀπλανής ἢ ὁ πλάνης , ὑπό ὁ κίνησις συνίστημι ὁ ἀναθυμίασις , τότε κομήτης γίγνομαι οὗτος τις · οὖον γάρ πρός αὐτός ὁ κόμη γίγνομαι ὁ ἄστρον , ἀλλά ὥσπερ ὁ ἅλως περί ὁ ἥλιος φαίνω καί ὁ σελήνη παρακολουθέω , καίπερ μεθίστημι , ὅταν εἰμί πυκνόω οὕτως ὁ ἀήρ , ὥστε οὗτος γίγνομαι ὁ πάθος ὑπό ὁ ὁ ἥλιος πορεία , οὗτος καί ὁ κόμη ὁ ἄστρον οἷος ἅλως εἰμί . πλήν ὁ μέν γίγνομαι διά ἀνάκλασις τοιοῦτος ὁ χροιά , ἐκεῖ δέ ἐπί αὐτός ὁ χρῶμα φαίνω εἰμί . ἐπεί κομέω γίγνομαι καί Χωρὶς ἀστήρ καί ὁ ἀστήρ τις οὖον μόνος ὁ πλανάω ἀλλά καί ὁ ἀπλανής , ὁ διαφορά αὐτός ἐν οὗτος παραδίδωμι . ὅταν μέν οὖν , φημί , ὁ εἴρω ἀναθυμίασις ἐν ὁ κάτω τόπος συνίστημι μή πλησιάζω ὁ ἄστρον , αὐτός κατά ἑαυτοῦ Χωρὶς ἀστήρ ὁ εἴρω τρόπος γίγνομαι κομήτης · ἀλλά ἐπεί καί ὁ ἀστήρ ὁ κινέω ὁ ἑαυτοῦ ἀναθυμίασις | εἰς ἑαυτοῦ ἕλκω τοιοῦτος , ὅταν συμβαίνω οὗτος ὁ ἀναθυμίασις διά ὁ εἴρω αἴτιος · ἐξάπτω , κομήτης ὁ ἀστήρ γίγνομαι δοκέω . δυνατός δέ καί πλησίος μέν ὁ ἄνω σῶμα συνίστημι ὕλη , μή ἔχω δέ κατά κάθετος αὐτός ὁ ἀστήρ τις , καί πάλιν κατά ἑαυτοῦ γίγνομαι κοσμητής . εἰμί δέ ὑποκαίω τις ὁ ἀστήρ ὑπό εἷς κάθετος ὁ τοιοῦτος ἀναθυμίασις , οὐ ἐξισχύω ὁ ὄψις ἐγώ ὁ διάκρισις οὗτος καί ὁ ἀστήρ ἐπιβάλλω ὁ μεταξύ διάστημα ἐν εἷς καί ὁ αὐτός ἐπίπεδος ὁ ἀστήρ καί ὁ κόμη εἰμί νομίζω · διό κοσμητής ὁ ἀστήρ γίγνομαι φαντάζω . ὁ δέ ἀληθής οὐ οὕτως ἔχω , φημί · οὖον γάρ πρός αὐτός ὁ κόμη γίγνομαι ὁ ἄστρον , ἀλλά κατωτέρω μέν πολύς , ὑπό αὐτός δέ ὅμως . καί οὗτος τίθημι ὑπόδειγμα ὁ ἄγω ὁ συνίστημι περί ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη , καίτοι μηδέπω οὗτος δείκνυμι ὅπως ἔχω . ὥσπερ οὖν ὁ ἅλως δοκέω μέν ἐν ὁ αὐτός ἐπίπεδος εἰμί ὁ ἥλιος τυγχάνω ἢ ὁ σελήνη , οὐ ἐν οὗτος δέ εἰμί ἀλλά ὑπό αὐτός , οὗτος καί ἐπί ὁ κόμης ὁ συνίστημι ὑπό τις ὁ ἀστήρ γίγνομαι . εἷς μέν οὖν οὗτος κοινωνία εἰμί ἀμφότερος , ὁ ἅλως τε καί ὁ κόμης · καί ἕτερος δέ λέγω διότι συγκινέω καί ὁ ἅλως ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί ὁ κόμη ὁ ἄστρον . διαφέρω δέ ὅτι ὁ μέν ἅλως ἐκ ἀνάκλασις ὁ ὄψις ἀπό ὁ νέφος ἐπί ὁ ἥλιος ὁ ὁ σελήνη γίγνομαι οὐ ὕπαρξις ἀλλά ἔμφασις ἔχω καί μόνος ὁ χρῶμα , ὁ δέ κόμη ὅς - οὗτος ἔχω ὁ χρῶμα , οἷος καί φαίνω · ὁ γάρ ὑπόκειμαι ὕλη εἰμί ἔξαψις . τίς δέ ὁ αἴτιος ὁ συμμεθίστημι δοκέω καί ὁ ἅλως ὁ σελήνη τε καί ὁ ἥλιος καί ὁ κόμη ὁ ἀστήρ οὗτος ὅσπερ εἰμί κόμη ; ὁ πυκνόω , φημί , ὁμοίως ὁ ἀήρ πανταχοῦ , καί διά οὗτος ἐκ ἕκαστος μέρος αὐτός ὁ ἴσος ἀνάκλασις ὁ ὄψις ἐγώ δυνατός ποιέω . καί οὗτος εἰμί ὅσπερ εἶπον ὥστε οὗτος γίγνομαι πάθος ὑπό ὁ ὁ ἥλιος πορεία , ὅσπερ καί ἐπί ὁ κόμης . εἴπερ γάρ ὁ ἀναθυμίασις ὁμαλής εἰμί καί πανταχοῦ , οὐδείς κωλύω σβέννυμι μέν ἀπό ὅς ὁ ἀστήρ μεθίστημι , ἐξάπτω δέ ἄλλος ὁ κινέω αὐτός εἰς ὅς μεταβαίνω , εἰμί ἀληθεύω λέγω ὑπό ὁ κίνησις ὁ ἀπλανής τις ἢ ὁ πλανάω συνίστημι ὁ ἀναθυμίασις . μήποτε οὖν ἐκεῖνος εἰμί ἀληθής ὡς εἰμί ὁ οὐράνιος συμπεριάγω ὁ ὑπέκκαυμα καί πολύς ὁ ὑπό αὐτός ἀήρ , ὁ δέ κομήτης ὑπόστασις εἰμί καί πάθος ὁ συγκινέω ὁ πᾶς ἀήρ , εἰκότως συμπεριάγω ὁ σῶμα ὅς εἰμί πάθος , οὖον κινέω · καί ὁ ἀστήρ οὖον συνεφέλκω ὁ κόμη , ἀλλά ὁ ἀπλανής ὁ ὑπέκκαυμα καί μετά ὁ συνίστημι ἐν αὐτός πάθος καί αὐτός συνεφέλκω ὁ ἀήρ .