joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.32
Ἀλλ' ἀεὶ ὅτι ἂτι ἂν βαρύνηται μόριον αὐτοῦ ἐκθλιβομένου εἰς τὸν ἄνω τόπον τοῦ θερμοῦ κάτω φέρεται , ἄλλα δ’ ἐν μέρει συναναφέρεται τῷ ἀναθυμιωμένῳ πυρί , καὶ οὕτω συνεχῶ̣ς τὸ μὲν ἀέρος διατελεῖ πλῆρες ὄν , τὸ δὲ πυρός , καὶ ἀεὶ ἄλλο καὶ ἄλλο γίνεται ἕκαστον αὐτῶν . 'Επειδὴ εἶπεν ἐν τῷ ἄνω τόπῳ μὴ συνίστασθαι νέφη μηδὲ τὴν εἰς ὕδωρ γίνεσθαι μεταβολήν , τούτου δ’ οὕτως ἔχοντος συνέβαινεν ἐκεῖνο τὸ σῶμα μένειν ἀεὶ τὸ αὐτό , μήτε γινόμενόν ποτε μήτε φθειρόμενον , τοῦτο δὲ παρὰ τὰ ἐναργῆ καὶ βλεπόμενα ( φαίνεται γὰρ τὰ ὑπὸ σελήνην στοιχεῖα γινόμενά τε καὶ φθειρόμενα καὶ τὴν εἰς ἄλληλα μεταβολὴν ὑπομένοντα ) , πρὸς ταύτην τὴν ὑπόνοιαν ὑπαντῶν τὰ νῦν παρέθετο . εἴ τι γάρ , φησίν , ἐν ἐκείνω τῷ τόπῳ γένηται βαρύ τε καὶ ὑγρὸν διὰ τὸ παθεῖν ὑπὸ τῶν παραὶ̣ειuι ένων.ι ἢ εἰ καί τι συνανενεχθείη τῇ ἀναθυμιάσει τῇ καπνώδει τοι - οῦτον , εὐθὺς φέρεται κάτω ἐκεῖ μένειν ἐν τῷ τόπῳ τῷ παρὰ φύσιν οὐκ ἀνεχόμενον , ὡς καὶ τοὐναντίον εἴ τι τῶν κάτω πυρωθὲν γένηται κοῦφον , εἰ καὶ σνγκατενεχθείη τῷ ἄνωθεν διὰ τὸ βάρος κατενεχθέντι , εὐθὺς ἄνω ωέρεται . συμπεπλεγμένων γὰρ τῶν ἀναθυμιάσεων ἀμφοτέρων τῆς ξηρᾶς τε καὶ τῆς ὑγρᾶς , τῆς δὲ ξηρᾶς ἄνωθεν οὔσης , συναναφέρεται πολλάκις καὶ τὸ συναπειλημμένον αὐτῇ τῆς ὑγρᾶς · καὶ | ἔμπαλιν εἴ τι συναπεη - πται τῇ ὑγρᾷ τῆς ξηρᾶς , κάτω φερομένης συνεφέλκεται πολλάκις αὐτῇ ἡ ξηρά . ἀλλ’ εἰ μὲν κρατήσει τὸ πλεονάζον , μεταβάλλει τὸ λοιπὸν εἰς ἑαυτό · εἰ δὲ μὴ κρατήσει , ἐπὶ τὸν οἰκεῖον εὐθὺς μεταχωρεῖ τόπον τὸ μὴ̣ κρατηθέν , τὸ ξηρὸν μὲν ἄνω , τὸ ὑγρὸν δὲ κάτω . καὶ ἄλλως ἁπτομένων ἀλλήλων καὶ συνεχῶν ὄντων τῶν δύο σωμάτων ἀέρος τε καὶ τοῦ ὑπεκκ̓αύαατος , πάσχειν εἰκὸς ὑπ’ ἀλλήλων κατὰ μέρη τὸ κρατηθὲν ὑπὸ τοῦ κρατήσαντος , καὶ τὸ μὲν κρατηθὲν μόριον ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω καὶ γινόμενον ξηρὸν εὐθὺς επ αὐτὸ φέρεται τὸ δ’ αὗ πάλιν ὑπὸ τοῦ κάτω κεκρατημένον καὶ γενόμενον ὑγρὸν βρίθει κάτω πρὸς τὸ κρατῆσαν · καὶ οὕτως ἀμοιβαδὀν τῆς εἰς ἄλληλα κατὰ μέρη γινομένης μεταβολῆς ἑκάτερος μὲν τῶν τόπων τῆς ἐν αὐτῷ πεΦυκυίας εἶναι πλήρης ἐστὶν οὐσίας , οὐκ ἀεὶ δὲ τῆς αὐτῆς ἀριθμῷ , ἄλλοτε δ’ ἄλλης ἀπὸ μέρους εἰς αὐτὸν μεταχωρούσης . οὕτω μὲν οὖν ἡ τῶν στοιχείων ἐξίσωσις γίνεται . ἔστι δὲ ἡ λέξις ἀσαφὴς οὕτως ἔχουσα ἄνω τόπον τοῦ θερμοῦ κάτω φέρεται . τοῦτο δὲ οὕτως ὁ Ἀλέξαν - δρος ἐξηγήσατο κτὰ λέξιν “ ὅτι δ’ ἄν ἐν αὐτῷ ὑγρότερόν τε καὶ βαρύτερον μόριον ἢ γένηται ἢ συνανενεχθῇ , τοῦτο κάτω φέρεται ἐκθλιβομένου ἐν τῇ κινήσει τε καὶ περιφορᾷ τοῦ ἀναφέροντος αὐτὸ θερμοῦ εἰς τὸ ἄνω . ” ἀλλ’ οὐ περὶ τοῦ ἀναφερομένου βαρέος τε καὶ ὑγροῦ τῷ Ἀριστοτέλει λόγος ἐστίν , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἐν αὐτῷ τῷ ὑπεκκαύματι γινομένου καὶ μεταβάλλοντος . ὅτι γὰρ ἄν , φησί , βαρύνηται μόριον αὐτοῦ δηλονότι τοῦ ὑπεκκαύματος , ἢ εἴ τι μεταβάλοι μόριον καὶ γένηται βαρύ · ὥστε οὐ περὶ τοῦ συναναφερομένου τῷ κούφῳ βαρέος καὶ ὑγροῦ φησιν , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἄνω γινομένου βαρέος καὶ ὑγροῦ . τὸ λεγόμενον οὖν ἐστι τοιοῦτον · ὅταν τι μέρος τοῦ ὑπεκκαύματος βαρὺ γένηται καὶ ὑγρόν , ἐπειδὴ τοῦτο συνέχεται ὑπό τινων μορίων τοῦ ὑπεκκαύματος θερμοῦ καὶ κούφου , ὃ κωλύει φέρεσθαι κάτω τὸ βαρύ , συνθλιβόμενον ὑπὸ τοῦ βαρέος καὶ τῇ πιλήσει ἐκθλιβόμενον εἰς αὐτὸν τὸν ἄνω τόπον , ἐν ᾧ τὸ βαρὺ γέγονεν , ἅτε δὴ τοῦ βιαζομένου καὶ συνέχοντος ἐλευθερωθὲν τὸ βαρὺ καὶ ἀποκεκριμένον εὐθὺς κάτω φέρεται .
Lemmas: ἀλλά ἀεί ὅτι αὔγ-ασμα εἄν βαρύνω μόριον αὐτός ἐκθλίβω εἰς ὁ ἄνω τόπος ὁ θερμός κάτω φέρω , ἄλλος δέ ἐν μέρος συναναφέρω ὁ ἀναθυμιάω πῦρ , καί οὗτος συνεχῶς ὁ μέν ἀήρ διατελέω πλήρης εἰμί , ὁ δέ πῦρ , καί ἀεί ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι ἕκαστος αὐτός . Επειδή εἶπον ἐν ὁ ἄνω τόπος μή συνίστημι νέφος μηδέ ὁ εἰς ὕδωρ γίγνομαι μεταβολή , οὗτος δέ οὕτως ἔχω συμβαίνω ἐκεῖνος ὁ σῶμα μένω ἀεί ὁ αὐτός , μήτε γίγνομαι ποτός μήτε φθείρω , οὗτος δέ παρά ὁ ἐναργής καί βλέπω ( φαίνω γάρ ὁ ὑπό σελήνη στοιχεῖον γίγνομαι τε καί φθείρω καί ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή ὑπομένω ) , πρός οὗτος ὁ ὑπόνοια ὑπαντάω ὁ νῦν παρατίθημι . εἰμί τίς γάρ , φημί , ἐν ἐκεῖνος ὁ τόπος γίγνομαι βαρύς τε καί ὑγρός διά ὁ πάσχω ὑπό ὁ παραὶ̣ειuι νέων ἢ εἰμί καί τίς συναναφέρω ὁ ἀναθυμίασις ὁ καπνώδης ὅς - οὗτος , εὐθύς φέρω κάτω ἐκεῖ μένω ἐν ὁ τόπος ὁ παρά φύσις οὐ ἀνέχω , ὡς καί ἐναντίος εἰμί τίς ὁ κάτω πυρόω γίγνομαι κοῦφος , εἰμί καί σνγκατενεχθείη ὁ ἄνωθεν διά ὁ βάρος καταφέρω , εὐθύς ἄνω ὁράω . συμπλέκω γάρ ὁ ἀναθυμίασις ἀμφότερος ὁ ξηρός τε καί ὁ ὑγρός , ὁ δέ ξηρός ἄνωθεν εἰμί , συναναφέρω πολλάκις καί ὁ συναπολαμβάνω αὐτός ὁ ὑγρός · καί | ἔμπαλιν εἰμί τίς συνάπειμι - πέτομαι ὁ ὑγρός ὁ ξηρός , κάτω φέρω συνεφέλκω πολλάκις αὐτός ὁ ξηρός . ἀλλά εἰμί μέν κρατέω ὁ πλεονάζω , μεταβάλλω ὁ λοιπός εἰς ἑαυτοῦ · εἰμί δέ μή κρατέω , ἐπί ὁ οἰκέω εὐθύς μεταχωρέω τόπος ὁ μή κρατέω , ὁ ξηρός μέν ἄνω , ὁ ὑγρός δέ κάτω . καί ἄλλως ἅπτω ἀλλήλων καί συνεχής εἰμί ὁ δύο σῶμα ἀήρ τε καί ὁ ὑποκαίω , πάσχω εἰκός ὑπό ἀλλήλων κατά μέρος ὁ κρατέω ὑπό ὁ κρατέω , καί ὁ μέν κρατέω μόριον ὑπό ὁ ἀνωτέρω καί γίγνομαι ξηρός εὐθύς ἔπος αὐτός φέρω ὁ δέ αὗ πάλιν ὑπό ὁ κάτω κρατέω καί γίγνομαι ὑγρός βρίθω κάτω πρός ὁ κρατέω · καί οὕτως ἀμοιβαδόν ὁ εἰς ἀλλήλων κατά μέρος γίγνομαι μεταβολεύς ἑκάτερος μέν ὁ τόπος ὁ ἐν αὐτός φύω εἰμί πλήρης εἰμί οὐσία , οὐ ἀεί δέ ὁ αὐτός ἀριθμός , ἄλλοτε δέ ἄλλος ἀπό μέρος εἰς αὐτός μεταχωρέω . οὗτος μέν οὖν ὁ ὁ στοιχεῖον ἐξίσωσις γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ λέξις ἀσαφής οὕτως ἔχω ἄνω τόπος ὁ θερμός κάτω φέρω . οὗτος δέ οὕτως ὁ Ἀλέξω - δρ ἐξηγέομαι κτάομαι λέξις “ ὅτι δέ ἄν ἐν αὐτός ὑγρός τε καί βαρύς μόριον ἢ γίγνομαι ἢ συναναφέρω , οὗτος κάτω φέρω ἐκθλίβω ἐν ὁ κινέω τε καί περιφορά ὁ ἀναφέρω αὐτός θερμός εἰς ὁ ἄνω . ” ἀλλά οὖον περί ὁ ἀναφέρω βαρύς τε καί ὑγρός ὁ Ἀριστοτέλης λόγος εἰμί , ἀλλά περί ὁ ἐν αὐτός ὁ ὑπέκκαυμα γίγνομαι καί μεταβάλλω . ὅτι γάρ ἄν , φημί , βαρύνω μόριον αὐτός δηλονότι ὁ ὑπέκκαυμα , ἢ εἰμί τίς μεταβάλλω μόριον καί γίγνομαι βαρύς · ὥστε οὖον περί ὁ συναναφέρω ὁ κοῦφος βαρύς καί ὑγρός φημί , ἀλλά περί ὁ ἄνω γίγνομαι βαρύς καί ὑγρός . ὁ λέγω οὖν εἰμί τοιοῦτος · ὅταν τίς μέρος ὁ ὑπέκκαυμα βαρύς γίγνομαι καί ὑγρός , ἐπεί οὗτος συνέχω ὑπό τίνω μόριον ὁ ὑπέκκαυμα θερμός καί κοῦφος , ὅς κωλύω φέρω κάτω ὁ βαρύς , συνθλίβω ὑπό ὁ βαρύς καί ὁ πίλησις ἐκθλίβω εἰς αὐτός ὁ ἄνω τόπος , ἐν ὅς ὁ βαρύς γίγνομαι , ἅτε δή ὁ βιάζομαι καί συνέχω ἐλευθερόω ὁ βαρύς καί ἀποκρίνω εὐθύς κάτω φέρω .