joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.6
Ὧδε οὖν ἀρξάμενοι λέγωμεν περὶ αὐτῶν πρῶτον . ἐπειδὴ γὰρ διώρισται πρότερον ἡμῖν μία αρχὴ τῶν σωμάτων , ἐξ ὧν συνέστηκεν ἡ τῶν ἐγκυκλίως φερομένων σωμάτων φύσις , ἄλλα δὲ τέτταρα σώματα διὰ τὰς τέτταρας ἀρχάς , καὶ τὰ ἑξῆς . Ἀφορισάμενος τὸν σκοπὸν τῆς παρούσης πραγματείας , πρὶν εἰς τὴν περὶ αὐτῶν τῶν ζητουμένων ἐμβάλῃ θεωρίαν , ὑπομιμνήσκει πρότερον ἡμᾶς τῶν ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ καὶ ἐν τῇ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς εἰρημένων [ ἃ ] καὶ ἀρχὰς ἐκεῖνα ποιεῖται τῶν λεχθῆναι μελλόντων . εὑρήσει γὰρ δι’ αὐτῶν τήν τε ὕλην τῶν ἐν τοῖς μετεώροις παθῶν καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον · τούτων γὰρ ἐν τῇ προκειμένῃ θεωρίᾳ χρῄζει καὶ μόνων . τίνα οὖν ἐστι τὰ ἐν ἐκείνοις προειλημμένα ; ὅτι πέντε εἰσὶ τοῦ κόσμου παντὸς τὰ στοιχεῖα , τέσσαρα μὲν τῶν ὑπὸ σελήνην , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ καὶ γῆ , ἕτερον δὲ παρὰ ταῦτα τὸ πέμπτον τῶν οὐρανίων . ἁπλᾶ γὰρ ἐκεῖνα πάντα τὴν φύσιν εἶναι βούλεται τὴν σύνθεσιν ἐξ ἀσωμάτων ὕλης καὶ εἴδους ἔχοντα , † εἰ καὶ μηδὲ τὰ τοιαῦτα · ὑπόκειται μὲν γὰρ αὐτοῖς τὸ πέμπτον στοιχεῖον , εἴδη δὲ τούτῳ τω συνιόντα διάφορα κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο μέρος αὐτοῦ τὴν τῶν ἐγκυκλίων τῶν στοιχείων τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ σωμάτων ὅτι τέσσαρα μόνα ἐστὶ καὶ οὔτε πλείονα τούτων οὔτε ἐλάττονα , ἐκ τῶν τεσσάρων ἀρχῶν θερμοῦ τε καὶ ψυχροῦ , ξηροῦ τε καὶ ὑγροῦ ( αὗται γὰρ τῶν στοιχείων αἱ ἀρχαὶ ) ἐν τῷ Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς συνελογίσατο , ὅτι ἡ τούτων τῶν τεσσάρων ἀρχῶν συμπλοκὴ τέσσαρα καὶ μόνα γεγέννηκεν . ὅτι δὲ τῶν τεσσάρων διπλῆ ἡ κίνησις , ἥ τε ἀπὸ τοῦ μέσου καὶ ἡ ἐπὶ τὸ μέσον , καὶ τοῦτο λαμβάνει νῦν ὁμολογούμενον , ὡς ἐν τοῖς Περὶ οὐρανοῦ δεδειγμένον · καὶ ὅτι πᾶσι μὲν ἐπιπολάζει τὸ πάντων κουφότατον , ὑφίσταται δὲ πᾶσιν ἡ γῆ τὸ πάντων βαρύτατον , μέσα δὲ τούτων τὰ λοιπὰ δύο , ὕδωρ μὲν τῇ γῇ πλησιάζον ὡς ἧττον αὐτῆς βαρύ , ἀὴρ δὲ τῷ πυρὶ ὡς ἧττον αὐτοῦ κοῦφος . καὶ ἐπειδὴ δέδεικται μηδὲν εἶναι κενόν , δῆλον ὡς ἅπτεται τοῦ κυκλοφορουμένου σώματος ἡ τοῦ πυρὸς οὐσί , τοῦ δὲ πυρὸς ὁ ἀὴρ καὶ τούτου τὸ ὕδωρ καὶ τοῦ ὕδατος ἡ γῆ , κενοῦ μηδενὸς ἀπολειφθέντος ἐν μέσῳ . τὰ οὗν ἐν τούτῳ τῷ ὑπὸ σελήνην κόσμῳ γινόμενα πάθη πόθεν συμβαίνουσι , τὸ προκείμενον ζητεῖ βιβλίον , τήν τε ὕλην αὐτῶν καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον .
Lemmas: ὧδε οὖν ἄρχω λέγω περί αὐτός πρῶτος . ἐπεί γάρ διά-ὁρίζω πρότερος ἐγώ εἷς ἀρχή ὁ σῶμα , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ ὁ ἐγκύκλιος φέρω σῶμα φύσις , ἄλλος δέ τέσσαρες σῶμα διά ὁ τέσσαρες ἀρχή , καί ὁ ἑξῆς . ἀφορίζω ὁ σκοπός ὁ πάρειμι πραγματεία , πρίν εἰς ὁ περί αὐτός ὁ ζητέω ἐμβάλλω θεωρία , ὑπομιμνῄσκω πρότερος ἐγώ ὁ ἐν ὁ περι οὐρανός καί ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά εἴρω [ ὁ ] καί ἀρχή ἐκεῖνος ποιέω ὁ λέγω μέλλω . εὑρίσκω γάρ διά αὐτός ὁ τε ὕλη ὁ ἐν ὁ μετέωρος πάθος καί ὁ ποιητικός αἴτιος · οὗτος γάρ ἐν ὁ πρόκειμαι θεωρία χρῄζω καί μόνος . τίς οὖν εἰμί ὁ ἐν ἐκεῖνος προλαμβάνω ; ὅτι πέντε εἰμί ὁ κόσμος πᾶς ὁ στοιχεῖον , τέσσαρες μέν ὁ ὑπό σελήνη , πῦρ , ἀήρ , ὕδωρ καί γῆ , ἕτερος δέ παρά οὗτος ὁ πέμπτος ὁ οὐράνιος . ἁπλόος γάρ ἐκεῖνος πᾶς ὁ φύσις εἰμί βούλομαι ὁ σύνθεσις ἐκ ἀσώματος ὕλη καί εἶδος ἔχω , † εἰμί καί μηδέ ὁ τοιοῦτος · ὑπόκειμαι μέν γάρ αὐτός ὁ πέμπτος στοιχεῖον , εἶδος δέ οὗτος ὁ συνέρχομαι διάφορος κατά ἄλλος καί ἄλλος μέρος αὐτός ὁ ὁ ἐγκύκλιος ὁ στοιχεῖον ὁ ἐν γένεσις καί φθορά σῶμα ὅτι τέσσαρες μόνος εἰμί καί οὔτε πλείων οὗτος οὔτε μικρός , ἐκ ὁ τέσσαρες ἀρχή θερμός τε καί ψυχρός , ξηρός τε καί ὑγρός ( οὗτος γάρ ὁ στοιχεῖον ὁ ἀρχή ) ἐν ὁ περι γένεσις καί φθορά συλλογίζομαι , ὅτι ὁ οὗτος ὁ τέσσαρες ἀρχή συμπλοκή τέσσαρες καί μόνος γεννάω . ὅτι δέ ὁ τέσσαρες διπλόος ὁ κίνησις , ὅς τε ἀπό ὁ μέσος καί ὁ ἐπί ὁ μέσος , καί οὗτος λαμβάνω νῦν ὁμολογέω , ὡς ἐν ὁ περι οὐρανός δείκνυμι · καί ὅτι πᾶς μέν ἐπιπολάζω ὁ πᾶς κοῦφος , ὑφίστημι δέ πᾶς ὁ γῆ ὁ πᾶς βαρύς , μέσος δέ οὗτος ὁ λοιπάς δύο , ὕδωρ μέν ὁ γῆ πλησιάζω ὡς κακός αὐτός βαρύς , ἀήρ δέ ὁ πῦρ ὡς κακός αὐτός κοῦφος . καί ἐπεί δείκνυμι μηδείς εἰμί κενός , δῆλος ὡς ἅπτω ὁ κυκλοφορέω σῶμα ὁ ὁ πυρός ὄντα , ὁ δέ πυρός ὁ ἀήρ καί οὗτος ὁ ὕδωρ καί ὁ ὕδωρ ὁ γῆ , κενός μηδείς ἀπολιμπάνω ἐν μέσος . ὁ ἐν ἐν οὗτος ὁ ὑπό σελήνη κόσμος γίγνομαι πάθος πόθεν συμβαίνω , ὁ πρόκειμαι ζητέω βιβλίον , ὁ τε ὕλη αὐτός καί ὁ ποιητικός αἴτιος .