joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.29
Οὐδὲν δὲ κωλύει καὶ διὰ τὴν κύκλῳ φορὰν κωλύεσθαι συνίστασθαι νέφη ἐν τῷ ἀνωτέρω τόπῳ · ῥεῖν | γὰρ ἀναγκαῖον ἅπαντα τὸν κύκλῳ ἀέρα , ὅσος μὴ ἐντὸς τῆς περιφερείας λαμβάνεται τῆς ἀπαρτιζούσης ὥστε τὴν γῆν σφαιροειδῆ εἶναι πᾶσαν . οὐ μόνον , φησίν , ὡς ξηρὸς καὶ θερμὸς ὁ ἐκεῖσε ἀὴρ οὐ συγκρίνεται εἰς νέφη , ἀλλ’ ὅτι καὶ κύκλῳ τοῖς οὐρανίοις συμπεριάγεται οἱονεὶ περιρρέων . ἡ συνεχὴς οὖν κίνησις συγκρίνεσθαι αὐτὸν οὐκ ἐᾷ , ἀλλ’ εἰ καὶ ἀτμιδῶδές τι συμβαίνει τυχεῖν ἐν αὐτῷ , διαλύει τοῦτο εὐθὺς ἡ κίνησις . δύο γὰρ περιφερεῖς ἐπιφάνειαι νοοῦνται τῆς γῆς , ἡ μὲν ἐκβαλλομένῃ διὰ τῆς πεδιάδος , ἧς ὑπερανέστηκε τὰ ὄρη , ἡ δὲ διὰ τῆς κορυφῆς τῶν ὀρῶν , ἧς αἱ πεδιάδες κατωτέρω εἰσὶ καὶ κοιλότεραι . φησὶν οὖν τὸν μὲν ἐντὸς ἀέρα τῆς ἔξωθεν περιφερείας τῆς ἀπὸ τῶν ὀρῶν ἐκβαλλομένης μεταξὺ τούτων ἐναπειλημμένον καὶ οἱονεὶ λιμνάζοντα μὴ τοῖς οὐρανίοις συμπεριάγεσθα , ἀλλ’ οἱονεί τινα λίμνην μεταξὺ τούτων οὖσαν ἀκίνητον ( τοιαῦτα γὰρ τὰ λιμναῖα τῶν ὑδάτων ) , τὸν δὲ ὑπὲρ τὰς κορυφὰς τῶν ὑψηλοτάτων ὀρῶν ἀέρα καὶ τὸ ὑπὲρ τοῦτον ὑπέκκαυμα τῇ τοῦ κυκλοφορικοῦ σώματος κινήσει συνεφέλκεσθαι . τοῖς μὲν γάρ οὐρανίοις προσεχές ἐστι τὸ ὑπέκκαυμα , τούτῳ δὲ πάλιν ὁ ὑπ’ αὐτὸ ἀήρ · ὥστε τὸ μὲν τοῖς οὐρανίοις , τὸν δὲ τῷ ὑπεκκαύματι καύματι συνεφέλκεσθαι καὶ διὰ τοῦτο μὴ συγκρίνεσθαι τοῦτον εἰς νέφη . ῥεῖν γὰρ ἀναγκαῖον ἅπαντα τὸν κύκλῳ ἀέρα , ὅσος μὴ ἐντὸς τῆς περιφερείας λαμβάνεται τῆς ἀπαρτιζούσης ὥστε τὴν σφαιροειδῆ εἶναι πᾶσαν . καὶ οὐκ ἔστιν ἀκριβῶς ἡ γῆ σφαῖρα · καὶ κοιλότητας γὰρ ἔχει βαθείας , εἰς ἃς τὸ ὕδωρ συνερρύη καὶ ἀνεπλήρωσε ταύτας , καὶ ὀρῶν ἀνατάσεις καὶ φάραγγας . πάλιν οὖν ὁ μεταξὺ τούτων ἐναπειλημμένος ἀὴρ ἀναπληρῶν αὐτὰς μίαν ἀποτελεῖ τῆς γῆς σφαῖραν ἐκβαλλομένης διὰ τῶν κορυφῶν τῶν ὀρῶν περιφερείας τινὸς ἐσχάτης , ὥστε εἶναι πᾶσαν σφαιροειδῆ μετὰ τοῦ ἐναπειλημμένου ὕδατος καὶ τοῦ μεταξὺ τῶν δρῶν καὶ τῶν φαράγγων ἀέρος . οὕτως οὖν ὁ ὑπὲρ τὴν περιφέφειαν ταύτην ἀὴρ ἐξ ἀνάγκης ἔξωθεν περιρρεῖ τῇ περιφορᾷ τῶν οὐρανίων συν - εφελκόμενος ἅμα τῷ ὑπεκκαύματι , οὐ φυσικὴν ἔχων κατ’ Ἀριστοτέλην ταύτην τὴν κίνησιν , ἀλλ’ ἐκ τῆς ἔξωθεν τοῦ κυκλοφορικοῦ σώματος ἀνάγκης . ἰστέον δ’ ὅτι τοῖς Πλατωνικοῖς οὐ συνεφέλκεσθαι δοκεῖ τῷ οὐρανῷ τό τε ὑπέκκαυμα καὶ ὁ προσεχὴς ἀήρ , ἀλλὰ φυσικὴν ἔχειν τὴν τοιαύτην κίνησιν · τῶν γὰρ ὁλοτήτων αἱ μέν εἰσιν ἀκίνητοι , φασίν , ὡς ἡ τῆς γῆς καὶ τοὺ ὕδατος , αἱ δὲ κύκλῳ κινοῦνται , ὡς ἡ τοῦ ἀέρος καὶ ἡ τοῦ ὑπεκκαύματος · ἐπ’ εὐθείας γὰρ οὐδεμία τῶν ὁλοτήτων κινεῖται . περὶ δὲ τούτων οὐ τοῦ παρόντος γυμνάζειν καιροῦ · διηγώνισται γὰρ ἡμῖν ἐντελῶς ἐν ἑτέροις .
Lemmas: οὐδείς δέ κωλύω καί διά ὁ κύκλος φορά κωλύω συνίστημι νέφος ἐν ὁ ἀνωτέρω τόπος · ῥέω | γάρ ἀναγκαῖος ἅπας ὁ κύκλος ἀήρ , ὅσος μή ἐντός ὁ περιφέρεια λαμβάνω ὁ ἀπαρτίζω ὥστε ὁ γῆ σφαιροειδής εἰμί πᾶς . οὖον μόνος , φημί , ὡς ξηρός καί θερμός ὁ ἐκεῖσε ἀήρ οὖον συγκρίνω εἰς νέφος , ἀλλά ὅτι καί κύκλος ὁ οὐράνιος συμπεριάγω οἱονεί περιρρέω . ὁ συνεχής οὖν κίνησις συγκρίνω αὐτός οὐ ἐάω , ἀλλά εἰμί καί ἀτμιδώδης τίς συμβαίνω τυγχάνω ἐν αὐτός , διαλύω οὗτος εὐθύς ὁ κίνησις . δύο γάρ περιφερής ἐπιφάνεια νοέω ὁ γῆ , ὁ μέν ἐκβάλλω διά ὁ πεδιάς , ὅς ὑπερανίσταμαι ὁ ὄρος , ὁ δέ διά ὁ κορυφή ὁ ὄρος , ὅς ὁ πεδιάς κατωτέρω εἰμί καί κοῖλος . φημί οὖν ὁ μέν ἐντός ἀήρ ὁ ἔξωθεν περιφέρεια ὁ ἀπό ὁ ὄρος ἐκβάλλω μεταξύ οὗτος ἐναπολαμβάνω καί οἱονεί λιμνάζω μή ὁ οὐράνιος συμπεριάγω , ἀλλά οἱονεί τις λίμνη μεταξύ οὗτος εἰμί ἀκίνητος ( τοιοῦτος γάρ ὁ λιμναῖος ὁ ὕδωρ ) , ὁ δέ ὑπέρ ὁ κορυφή ὁ ὑψηλός ὄρος ἀήρ καί ὁ ὑπέρ οὗτος ὑπέκκαυμα ὁ ὁ κυκλοφορικός σῶμα κινέω συνεφέλκω . ὁ μέν γάρ οὐράνιος προσεχής εἰμί ὁ ὑπέκκαυμα , οὗτος δέ πάλιν ὁ ὑπό αὐτός ἀήρ · ὥστε ὁ μέν ὁ οὐράνιος , ὁ δέ ὁ ὑπέκκαυμα καῦμα συνεφέλκω καί διά οὗτος μή συγκρίνω οὗτος εἰς νέφος . ῥέω γάρ ἀναγκαῖος ἅπας ὁ κύκλος ἀήρ , ὅσος μή ἐντός ὁ περιφέρεια λαμβάνω ὁ ἀπαρτίζω ὥστε ὁ σφαιροειδής εἰμί πᾶς . καί οὐ εἰμί ἀκριβῶς ὁ γῆ σφαῖρα · καί κοιλότης γάρ ἔχω βαθύς , εἰς ὅς ὁ ὕδωρ συρρέω καί ἀναπληρόω οὗτος , καί ὄρος ἀνάτασις καί φάραγξ . πάλιν οὖν ὁ μεταξύ οὗτος ἐναπολαμβάνω ἀήρ ἀναπληρόω αὐτός εἷς ἀποτελέω ὁ γῆ σφαῖρα ἐκβάλλω διά ὁ κορυφή ὁ ὄρος περιφέρεια τις ἔσχατος , ὥστε εἰμί πᾶς σφαιροειδής μετά ὁ ἐναπολαμβάνω ὕδωρ καί ὁ μεταξύ ὁ δράω καί ὁ φάραγξ ἀήρ . οὕτως οὖν ὁ ὑπέρ ὁ περιφέρω οὗτος ἀήρ ἐκ ἀνάγκη ἔξωθεν περιρρέω ὁ περιφορά ὁ οὐράνιος σῦς - ἐφέλκω ἅμα ὁ ὑπέκκαυμα , οὖον φυσικός ἔχω κατά Ἀριστοτέλης οὗτος ὁ κίνησις , ἀλλά ἐκ ὁ ἔξωθεν ὁ κυκλοφορικός σῶμα ἀνάγκη . ἰστέον δέ ὅτι ὁ πλατωνικός οὖον συνεφέλκω δοκέω ὁ οὐρανός ὁ τε ὑπέκκαυμα καί ὁ προσεχής ἀήρ , ἀλλά φυσικός ἔχω ὁ τοιοῦτος κίνησις · ὁ γάρ ολότητα ὁ μέν εἰμί ἀκίνητος , φημί , ὡς ὁ ὁ γῆ καί ὅς ὕδωρ , ὁ δέ κύκλος κινέω , ὡς ὁ ὁ ἀήρ καί ὁ ὁ ὑπέκκαυμα · ἐπί εὐθύς γάρ οὐδείς ὁ ολότητα κινέω . περί δέ οὗτος οὖον ὁ πάρειμι γυμνάζω καιρός · διαγωνίζομαι γάρ ἐγώ ἐντελής ἐν ἕτερος .