joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.50
Πάντα δὲ κάτω ταῦτα σελήνης γίνεται . σημεῖον δ’ ἡ φαινομένη αὐτῶν ταχυτὴς ὁμοία οὖσα τοῖς ὑφ’ ἡμῶν ῥιπτουμένοις , ἃ διὰ τὸ πλησίον εἶναι ἡμῶν πολὺ δοκεῖ τῷ παραλλάττειν ἄστρα τε καὶ ἥλιον καὶ σελήνην . Τὴν παιδικὴν ὑπόνοιαν τῶν οἰομένων κατ’ ἀλήθειαν ἀστέρων διαδρομὰς τὰς τῶν διαισσόντων κινήσεις ἔστι μὲν ἐλέγξαι καὶ ἐκ τοῦ πάντας ἀναγεγρά - φθαι τοὺς διαφανεῖς τῶν ἀπλανῶν ἀστέρων ὑπὸ τῶν ἀστρονόμων , τῶν ἀπὸ πρώτου μέχρις ἕκτου μεγέθους , καὶ ἀεὶ τοὺς αὐτοὺς καὶ ὡσαύτως ἔχοντας καὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς τόποις μένοντας ὁρᾶσθαι διηνεκῶς · αὐτὸς δὲ νῦν διὰ τοῦ φαινομένου τάχους τῆς κινήσεως αὐτῶν τοῦτο δείκνυσιν . ὡς γὰρ τὰ ὑφ’ ἡμῶν ῥιπτόμενα , φησίν , οἷον λίθοι , βέλη , ἀκόντια , διὰ τὸ πλησίον ἡμῶν ὑπάρχειν θᾶττον ἡμῖν δοκεῖ καὶ αὐτῶν κινεῖσθαι τῶν ἀστέρων , οὐδ’ εἰπεῖν ἔστιν ὅσῳ βραδυτέραν τὴν κίνησιν ἔχοντα , οὕτω καὶ οἱ διᾴτ - τοντες διὰ τὸ κάτω πολὺ τῆς σελήνης καὶ πλησίον ἡμῶν διατρέχειν ταχύτερον δοκοῦσι τῶν ἄστρων κινεῖσθαι τῷ θᾶττον τὰς ὄψεις ἡμῶν παραλλάττειν . ὡς γὰρ ἀπὸ σημείου τινὸς τῆς κόρης τῶν ὄψεων ἡμῶν κωνοειδῶς ἐξιουσῶν , ὁπόσον περαιτέρω προίασιν αἱ ἀκτῖνες τῶν ὀφθαλμῶν , τοσούτῳ κτὰ τὸ μέσον διίστανται μᾶλλον καὶ τὸν κῶνον εὐρύνουσι . τὰ μὲν οὖν ἐγγύτερον ἡμῶν κινούμενα διὰ μικροτέρας τῆς μεταξὺ τῶν ἀκτίνων δια - στάσεως φερόμενα θᾶττον τὴν ἐξ αὐτῶν ἀποτελουμένην παραλλάττουσι γωνίαν , ἐν ᾗ τῶν ὁρατῶν ἡ κρίσις γίνεται , διὸ ταχυκίνητα εἶναι δοκεῖ · τὰ δὲ πορρωτέρω μείζονα τὴν μεταξὺ τῶν ὄψεων διάστασιν φέροντι , καὶ ὅσῳ πορρώτερον ὄντα τυγχάνουσι , τοσούτῳ μείζονα , κἀντεῦθεν ἐν πλείονι χρόνῳ τὴν γωνίαν τὴν ἐκ τῶν ὄψεων γινομένην παραλλάττουσιν . ἐπεὶ οὖν κατὰ τὴν γωνίαν ταύτην , ὡς εἶπον , αἱ τῶν ὁρατῶν γίνονται κρίσεις , τὰ μὲν θᾶττον τὴν μεταξὺ τῶν ὄψεων διάστασιν παραλλάσσοντα ταχύτερα εἶναι δοκεῖ , τὰ δὲ ἄλλως βραδύτερα . ἀεὶ δὲ αἱ πορρωτέρω τῶν ὀφθαλμῶν διαστάσεις τὴν μεταξὺ τῶν ἐκβαλλομένων ὄψεων διάστασιν ποιοῦσι μείζονα , διὸ καὶ πλείονος , ὡς εἶπον , χρόνου δεῖ τῷ κινουμένῳ τὴν μείζονα διελθεῖν . εἰκότως ἄρα τὰ μὲν πορρωτέρω τῶν ὄψεων κινούμενα βραδύτερα φαίνεται , τὰ δὲ ἐγγυτέρω ταχύτερα . διὸ τὰ λίαν ἀφεστῶτα σχεδὸν οὐδὲ [ τὰ ] κινούμενα φαίνεται · τὰ γοῦν ἀπλανῆ τὰ πάντων ὀξύτατα ἠρεμεῖν τοῖς ὁρῶσι δοκεῖ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐξ ἡμῶν ἀποστάσεως . μέχρι δὲ τῶν ἐνταῦθα συμπεράνας τὴν περὶ τῶν διᾳττόντων ἀστέρων διδασκαλίαν ἐφ’ ἕτερα τῶν συμβαινόντων ἐν τοῖς μετεώροις παθῶν μετέρχεται .
Lemmas: Πάν δέ κάτω οὗτος σελήνη γίγνομαι . σημεῖον δέ ὁ φαίνω αὐτός ταχυτής ὅμοιος εἰμί ὁ ὑπό ἐγώ ῥίπτω , ὁ διά ὁ πλησίος εἰμί ἐγώ πολύς δοκέω ὁ παραλλάσσω ἄστρον τε καί ἥλιος καί σελήνη . ὁ παιδικός ὑπόνοια ὁ οἴομαι κατά ἀλήθεια ἀστήρ διαδρομή ὁ ὁ διαΐσσω κινέω εἰμί μέν ἐλέγχω καί ἐκ ὁ πᾶς ἀναγεγρά - φθάνω ὁ διαφανής ὁ ἀπλανής ἀστήρ ὑπό ὁ ἀστρονόμος , ὁ ἀπό πρῶτος μέχρι ἕκτος μέγεθος , καί ἀεί ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω καί ἐν ὁ αὐτός τόπος μένω ὁράω διηνεκής · αὐτός δέ νῦν διά ὁ φαίνω τάχος ὁ κίνησις αὐτός οὗτος δείκνυμι . ὡς γάρ ὁ ὑπό ἐγώ ῥίπτω , φημί , οἷος λίθος , βέλος , ἀκόντιον , διά ὁ πλησίος ἐγώ ὑπάρχω ταχύς ἐγώ δοκέω καί αὐτός κινέω ὁ ἀστήρ , οὐδέ εἶπον εἰμί ὅσος βραδύς ὁ κίνησις ἔχω , οὗτος καί ὁ διαίτης - τοντες διά ὁ κάτω πολύς ὁ σελήνη καί πλησίος ἐγώ διατρέχω ταχύς δοκέω ὁ ἄστρον κινέω ὁ ταχύς ὁ ὄψις ἐγώ παραλλάσσω . ὡς γάρ ἀπό σημεῖον τις ὁ κόρη ὁ ὄψις ἐγώ κωνοειδῶς ἔξειμι , ὁπόσος περαιτέρω πρόειμι ὁ ἀκτίς ὁ ὀφθαλμός , τοσοῦτος κτάομαι ὁ μέσος διίστημι μᾶλλον καί ὁ κῶνος εὐρύνω . ὁ μέν οὖν ἐγγύς ἐγώ κινέω διά μικρός ὁ μεταξύ ὁ ἀκτίς διά - στάσις φέρω ταχύς ὁ ἐκ αὐτός ἀποτελέω παραλλάσσω γωνία , ἐν ὅς ὁ ὁρατής ὁ κρίσις γίγνομαι , διό ταχυκίνητος εἰμί δοκέω · ὁ δέ πρόσω μείζων ὁ μεταξύ ὁ ὄψις διάστασις φέρω , καί ὅσος πρόσω εἰμί τυγχάνω , τοσοῦτος μείζων , ἐντεῦθεν ἐν πλείων χρόνος ὁ γωνία ὁ ἐκ ὁ ὄψις γίγνομαι παραλλάσσω . ἐπεί οὖν κατά ὁ γωνία οὗτος , ὡς εἶπον , ὁ ὁ ὁρατής γίγνομαι κρίσις , ὁ μέν ταχύς ὁ μεταξύ ὁ ὄψις διάστασις παραλλάσσω ταχύς εἰμί δοκέω , ὁ δέ ἄλλως βραδύς . ἀεί δέ ὁ πρόσω ὁ ὀφθαλμός διάστασις ὁ μεταξύ ὁ ἐκβάλλω ὄψις διάστασις ποιέω μείζων , διό καί πλείων , ὡς εἶπον , χρόνος δεῖ ὁ κινέω ὁ μείζων διέρχομαι . εἰκότως ἄρα ὁ μέν πρόσω ὁ ὄψις κινέω βραδύς φαίνω , ὁ δέ ἐγγυτέρω ταχύς . διό ὁ λίαν ἀφίστημι σχεδόν οὐδέ [ ὁ ] κινέω φαίνω · ὁ γοῦν ἀπλανῆ ὁ πᾶς ὀξύς ἠρεμέω ὁ ὁράω δοκέω διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἐκ ἐγώ ἀπόστασις . μέχρι δέ ὁ ἐνταῦθα συμπεραίνω ὁ περί ὁ διαίσσω ἀστήρ διδασκαλία ἐπί ἕτερος ὁ συμβαίνω ἐν ὁ μετέωρος πάθος μετέρχομαι .