ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.4
Ἔτι δὲ περὶ κεραυνῶν πτώσεως καὶ τυφώνων καὶ πρηστήρων καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐγκυκλίων , ὅσα διὰ πῆξιν συμβαίνει πάθη τῶν αὐτῶν σωμάτων τούτων . Ζητήσει γάρ , τί τούτων ἐστὶν ἕκαστον καὶ τὰς διαφορὰς αὐτῶν καὶ τῆς γενέσεως τὰς αἰτίας . πτώσεως δὲ κεραυνῶν φησιν , ἐπειδὴ βίαιος αὐτῶν ἡ κάτω φορὰ καὶ οἱονεὶ τῆς κατὰ φύσιν ὀλισθανόντων ἕδρας . καὶ τῶν ἄλλων , φησί , τῶν ἐγκυκλίων , τουτέστι τῶν κατὰ κύκλον ἐτήσιον γινομένων , ἃ διὰ πῆξιν γίνεται , φησί , τῶν αὐτῶν τούτων σωμάτων . περὶ ὧν δηλονότι προσεχῶς εἶπεν , ὕδατος καὶ ἀέρος . οὐ τοὺς κεραυνοὺς δέ φησι καὶ τυφῶνας καὶ πρηστῆρας πήξει γενέσθαι , ἀλλὰ τῶν ἄλλων ἐγκυκλίων , ὅσα διὰ πῆξιν γίνεται · διασταλτέον γὰρ ἐκείνων ταῦτα . τινὰ γὰρ τῶν ἐγκυκλίων διὰ πῆξιν γίνεται , ἀέρος μὲν χιὼν πάχνη , ὕδατος δὲ χάλαζα κρύσταλλος . εἰ μὲν γὰρ ἐν τῷ μετεώρῳ παγείη τὸ ὕδωρ , χάλαζα γίνεται , εἰ δὲ κάτω , κρύσταλλος · πάλιν ὁ ἀὴρ ἄνω μὲν πηγνύμενος χιὼν γίνεται , κάτω δὲ πάχνη .
Lemmas: ἔτι δέ περί κεραυνός πτῶσις καί Τυφῶν καί πρηστήρ καί ὁ ἄλλος ὁ ἐγκύκλιος , ὅσος διά πῆξις συμβαίνω πάθος ὁ αὐτός σῶμα οὗτος . ζητέω γάρ , τίς οὗτος εἰμί ἕκαστος καί ὁ διαφορά αὐτός καί ὁ γένεσις ὁ αἴτιος . πτῶσις δέ κεραυνός φημί , ἐπεί βίαιος αὐτός ὁ κάτω φορά καί οἱονεί ὁ κατά φύσις ὀλισθάνω ἕδρα . καί ὁ ἄλλος , φημί , ὁ ἐγκύκλιος , τουτέστι ὁ κατά κύκλος ἐτήσιος γίγνομαι , ὁ διά πῆξις γίγνομαι , φημί , ὁ αὐτός οὗτος σῶμα . περί ὅς δηλονότι προσεχῶς εἶπον , ὕδωρ καί ἀήρ . οὖον ὁ κεραυνός δέ φημί καί Τυφῶν καί πρηστήρ πήγνυμι γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἄλλος ἐγκύκλιος , ὅσος διά πῆξις γίγνομαι · διασταλτέον γάρ ἐκεῖνος οὗτος . τις γάρ ὁ ἐγκύκλιος διά πῆξις γίγνομαι , ἀήρ μέν χιών πάχνη , ὕδωρ δέ χάλαζα κρύσταλλος . εἰμί μέν γάρ ἐν ὁ μετέωρος πήγνυμι ὁ ὕδωρ , χάλαζα γίγνομαι , εἰμί δέ κάτω , κρύσταλλος · πάλιν ὁ ἀήρ ἄνω μέν πήγνυμι χιών γίγνομαι , κάτω δέ πάχνη .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.5
Διελθόντες δὲ περὶ τούτων θεωρήσομεν εἴ τι δυνάμεθα κατὰ τὸν ὑφηγημένον τρόπον ἀποδοῦναι περὶ ζῴων καὶ φυτῶν , 35 καθόλου τε καὶ χωρίς · σχεδὸν γὰρ τούτων ῥηθέντων τέλος ἂν εἴη γεγονὸς τῆς ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν προαιρέσεως ἁπάσης . Μετὰ γὰρ τὰ μετεωρολογικὰ ἡ περὶ ζῴων καὶ φυτῶν λείπεται θεωρία · περὶ γὰρ μετάλλων ἐν τῷ τετάρτῳ τῶν προκειμένων ἐδίδαξε · καὶ οὕτω λοιπὸν ὁ προτεθεὶς ἡμῖν περὶ τῆς τῶν φυσικῶν θεωρίας σκοπὸς τέλος εἴληφε . διδάξομεν δὲ καὶ περὶ τούτων , φησί , κατὰ τὸν ὑφηγημένον τρόπον . ὁ μὲν οὖν Ἀλέξανδρος ὑφηγημένον φησὶ τρόπον , ὅτι μὴ ἱστορίαν τινὰ παρέδωκεν ἐν τοῖς πρὸ τούτου ψιλήν , ἀλλὰ μετὰ τοῦ τὰς οἰκείας αἰτίας ἑκάστου τῶν λεγομένων πιστοῦσθαι καὶ μετὰ ἀποδείξεως τὴν περὶ αὐτῶν ποιεῖσθαι θεωρίαν . οὕτως οὖν ἀξιοῖ , φησὶν ὁ Ἀλέξανδρος , καὶ τὸν περὶ τῶν ῥηθησομένων γίνεσθαι λόγον . ἐγὼ δὲ νομίζω κατὰ τὸν ὑφηγημένον λέγειν τρόπον , ὃν ἀρτίως ὑφηγήσατο , τὸν ἐπιεικῆ καὶ φιλόσοφον , “ ἐν οἷς τὰ μὲν ἀποροῦμεν , τῶν δὲ ἐφαπτόμεθά τινα τρόπον ” . τῷ γὰρ περὶ τούτων θεωρήσομεν προστεθὲν τὸ εἴ τι δυνάμεθα τοῦτο μᾶλλον ἐμφαίνει . περὶ ζῴων καὶ φυτῶν καθόλου τε καὶ χωρὶς ἐπαγγέλλεται διδάσκειν · κοινὴν μὲν γὰρ ἔχει περὶ ζῴων θεωρίαν ἡ Περὶ ζῴων ἱστορίας αὐτοῦ πραγματεία , ἡ Περὶ ζῴων γενέσεως , ἡ Περὶ ζῴων μορίων πορείας τε τούτων καὶ κινήσεως , ἡ Περὶ ψυχῆς , ἡ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν , ἡ Περὶ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως , ἰδία δὲ καὶ κεχωρισμένη ἡ Περὶ μνήμης καὶ ἀναμνήσεως καὶ τῆς καθ’ ὕπνον μαντικῆς · ταῦτα γὰρ ἀνθρώποις ἁρμόζει καὶ μόνοις .
Lemmas: διέρχομαι δέ περί οὗτος θεωρέω εἰμί τίς δύναμαι κατά ὁ ὑφηγέομαι τρόπος ἀποδίδωμι περί ζῷον καί φυτός , 35 καθόλου τε καί χωρίς · σχεδόν γάρ οὗτος εἴρω τέλος εἄν εἰμί γίγνομαι ὁ ἐκ ἀρχή ἐγώ προαίρεσις ἅπας . μετά γάρ ὁ μετεωρολογικός ὁ περί ζῷον καί φυτός λείπω θεωρία · περί γάρ μέταλλον ἐν ὁ τέταρτος ὁ πρόκειμαι διδάσκω · καί οὗτος λοιπός ὁ προτίθημι ἐγώ περί ὁ ὁ φυσικός θεωρία σκοπός τέλος λαμβάνω . διδάσκω δέ καί περί οὗτος , φημί , κατά ὁ ὑφηγέομαι τρόπος . ὁ μέν οὖν Ἀλέξανδρος ὑφηγέομαι φημί τρόπος , ὅτι μή ἱστορία τις παραδίδωμι ἐν ὁ πρό οὗτος ψιλός , ἀλλά μετά ὁ ὁ οἰκεῖος αἴτιος ἕκαστος ὁ λέγω πιστόω καί μετά ἀπόδειξις ὁ περί αὐτός ποιέω θεωρία . οὕτως οὖν ἀξιόω , φημί ὁ Ἀλέξανδρος , καί ὁ περί ὁ ἐρῶ γίγνομαι λόγος . ἐγώ δέ νομίζω κατά ὁ ὑφηγέομαι λέγω τρόπος , ὅς ἄρτιος ὑφηγέομαι , ὁ ἐπιεικής καί φιλόσοφος , “ ἐν ὅς ὁ μέν ἀπορέω , ὁ δέ ἐφάπτω τις τρόπος ” . ὁ γάρ περί οὗτος θεωρέω προστίθημι ὁ εἰμί τίς δύναμαι οὗτος μᾶλλον ἐμφαίνω . περί ζῷον καί φυτός καθόλου τε καί Χωρὶς ἐπαγγέλλω διδάσκω · κοινός μέν γάρ ἔχω περί ζῷον θεωρία ὁ περι ζῷον ἱστορία αὐτός πραγματεία , ὁ περι ζῷον γένεσις , ὁ περι ζῷον μόριον πορεία τε οὗτος καί κίνησις , ὁ περι Ψυχή , ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής , ὁ περι ὕπνος καί ἐγρήγορσις , ἴδιος δέ καί χωρίζω ὁ περι μνήμη καί ἀνάμνησις καί ὁ κατά ὕπνος μαντικός · οὗτος γάρ ἄνθρωπος ἁρμόζω καί μόνος .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.12
Τὸ δὲ δὴ μεταξὺ τῆς γῆς καὶ τῶν ἐσχάτων ἄστρων 30 πότερον ἕν τι νομιστέον εἶναι σῶμα τὴν φύσιν ἢ πλείω , καὶ εἰ πλείω , πόσα , καὶ μέχρι ποῦ διώρισται τοῖς τόποις ; Δήλου φανέντος , φησί , τοῦ ὄγκου τῆς γῆς μετὰ τοῦ συναπειλημμένου ὕδατος , τὸ ἐντεῦθεν μέχρι τῶν ἐσχάτων ἄστρων διάστημα ζητοῦμεν , τίνων 35 πεπλήρωται σωμάτων . ἐσχάτων δὲ ἄστρων ὁ μὲν Ἀλέξανδρος ἀκούει τῶν πρὸς ἡμᾶς ἐσχάτων , τουτέστι τῆς σεληνιακῆς σφαίρας . τοῦτο δὲ οὐκ ἔστιν ἀληθές · καὶ περὶ αὐτῶν γὰρ τῶν οὐρανίων ἐζήτησεν , εἴτε ὅλα συνέστηκεν 79r ἐκ πυρὸς εἴτε τὰ ἄστρα μόνα . ἐσχάτων οὖν ἄστρων ἀκουστέον τὸ μέχρι τῆς κυρτῆς ἐπιφανείας τῆς ἀπλανοῦς . τὸ δὲ καὶ μέχρι ποῦ διώρισται τοῖς τόποις φησίν , ὡς εἰ πλείω εἴη , ζητητέον μέχρι τίνος 5 ἕκαστον αὐτῶν τοῖς τόποις διώρισται .
Lemmas: ὁ δέ δή μεταξύ ὁ γῆ καί ὁ ἔσχατος ἄστρον 30 πότερος εἷς τίς νομιστέος εἰμί σῶμα ὁ φύσις ἢ πλείων , καί εἰμί πλείων , πόσος , καί μέχρι ποῦ διά-ὁρίζω ὁ τόπος ; Δῆλος φαίνω , φημί , ὁ ὄγκος ὁ γῆ μετά ὁ συναπολαμβάνω ὕδωρ , ὁ ἐντεῦθεν μέχρι ὁ ἔσχατος ἄστρον διάστημα ζητέω , τίνω 35 πληρόω σῶμα . ἔσχατος δέ ἄστρον ὁ μέν Ἀλέξανδρος ἀκούω ὁ πρός ἐγώ ἔσχατος , τουτέστι ὁ σεληνιακός σφαῖρα . οὗτος δέ οὐ εἰμί ἀληθής · καί περί αὐτός γάρ ὁ οὐράνιος ζητέω , εἴτε ὅλος συνίστημι 79r ἐκ πυρός εἴτε ὁ ἄστρον μόνος . ἔσχατος οὖν ἄστρον ἀκούω ὁ μέχρι ὁ κυρτός ἐπιφάνεια ὁ ἀπλανής . ὁ δέ καί μέχρι ποῦ διά-ὁρίζω ὁ τόπος φημί , ὡς εἰμί πλείων εἰμί , ζητητέος μέχρι τίς 5 ἕκαστος αὐτός ὁ τόπος διά-ὁρίζω .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.20
Ὅτι μὲν οὖν οὔτε ἀὴρ οὔτε πῦρ συμπεπλήρωκε μόνον τὸν μεταξὺ τόπον , φανερόν ἐστι · λοιπὸν δὲ διαπορήσαντας εἰπεῖν , πεῖν , πῶς τέτακται τὰ δύο πρὸς τὴν τοῦ πρώ τοῦ σώματος θέσιν , λέγω δ’ ἀέρα τε καὶ πῦρ , καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν ἡ θερμότης ἀπὸ τῶν ἄνωθεν ἄστρων γίνεται τοῖς περὶ τὴν γῆν τόποις . περὶ ἀέρος οὖν εἰπόντες πρότερον , ὥσπερ ὑπεθέμεθα , λέγωμεν οὕτω καὶ περὶ τούτων πάλιν . Δύο τινὰ προθεὶς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἰς ἐξέτασιν , πρῶτον μὲν ἐκ ποίων καὶ ἐκ πόσων σωμάτων ὁ τόπος ὁ μεταξὺ τῆς γῆς καὶ τῆς κυρτῆς ἐπιγιγνόμενα φανείας τῆς ἀπλανοῦς συμπεπλήρωται , πότερον ἐκ μόνου πυρὸς ἢ ἀέρος μόνου ἡ ἐξ ἀμφοῖν ἢ μετὰ τούτων καὶ ἐκ τρίτου τινὸς ἑτέρου , δεύτερον δὲ ποίαν ἔχουσι τάξιν πρὸς ἄλληλα τὰ μεταξὺ σώματα ταῦτα ( τὴν γὰρ τῆς γῆς καὶ . τοῦ ὕδατος οὐσίαν καὶ τὸν ἐξ ἀμφοῖν ἕνα συντελούμενον ὄγκον ἐξ αὐτῆς ὁμολογούμενον ἔχομεν τῆς αἰσθήσεως ) , καὶ ὅτι οὔτε ἐκ μόνου πυρὸς οὔτε ἐκ μόνου ἀέρος οὔτε ἐκ τῶν δύο μόνων , ἀλλ’ ἐκ τούτων τῶν δύο καὶ τρίτου μετὰ ταῦτα , καὶ περὶ τοῦ πέμπτου σώματος συμπεριλαβὼν τοῖς ἐλέγχοις , καὶ ὡς οὐχὶ τὰ μὲν ἄστρα ἐκ μόνου πυρός , αὐτὰ δὲ τὰ χύματα τῶν σφαιρῶν ἐξ ἀέρος , ἐπὶ τὸ δεύτερον νυνὶ πρόβλημα μέτεισιν . ἐπειδὴ γὰρ ἔδειξεν ὅτι τὸ οὐράνιον ἅπαν οὔτε πῦρ ἐστιν οὕτε ἀήρ , εἰκότως ζητεῖ , πῶς ἔχουσι πρὸς τοῦτο τάξεως τὰ λοιπὰ δύο πῦρ καὶ ἀήρ , καὶ εἰ μὴ πύριά ἐστι τὰ οὐράνια σώματα , πόθεν ἡ ἐξ αὐτῶν εἰς τὰ τῇδε γενομένη θερμασία . πρῶτον δὲ τὸν περὶ τοῦ δευτέρου ποιεῖται λόγον ἐντεῦθεν ἀρχόμενος .
Lemmas: ὅτι2 μέν οὖν οὔτε ἀήρ οὔτε πῦρ συμπληρόω μόνος ὁ μεταξύ τόπος , φανερός εἰμί · λοιπός δέ διαπορέω εἶπον , πεῖν , πῶς τάσσω ὁ δύο πρός ὁ ὁ πρωΐ ὁ σῶμα θέσις , λέγω δέ ἀήρ τε καί πῦρ , καί διά τίς αἴτιος ὁ θερμότης ἀπό ὁ ἄνωθεν ἄστρον γίγνομαι ὁ περί ὁ γῆ τόπος . περί ἀήρ οὖν εἶπον πρότερος , ὥσπερ ὑποτίθημι , λέγω οὗτος καί περί οὗτος πάλιν . δύο τις προτίθημι ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἰς ἐξέτασις , πρῶτος μέν ἐκ ποῖος καί ἐκ πόσος σῶμα ὁ τόπος ὁ μεταξύ ὁ γῆ καί ὁ κυρτός ἐπιγίγνομαι Φανείας ὁ ἀπλανής συμπληρόω , πότερος ἐκ μόνος πυρός ἢ ἀήρ μόνος ὁ ἐκ ἄμφω ἢ μετά οὗτος καί ἐκ τρίτος τις ἕτερος , δύο δέ ποῖος ἔχω τάξις πρός ἀλλήλων ὁ μεταξύ σῶμα οὗτος ( ὁ γάρ ὁ γῆ καί . ὁ ὕδωρ οὐσία καί ὁ ἐκ ἄμφω εἷς συντελέω ὄγκος ἐκ αὐτός ὁμολογέω ἔχω ὁ αἴσθησις ) , καί ὅτι οὔτε ἐκ μόνος πυρός οὔτε ἐκ μόνος ἀήρ οὔτε ἐκ ὁ δύο μόνος , ἀλλά ἐκ οὗτος ὁ δύο καί τρίτος μετά οὗτος , καί περί ὁ πέμπτος σῶμα συμπεριλαμβάνω ὁ ἐλέγχω , καί ὡς οὐ ὁ μέν ἄστρον ἐκ μόνος πῦρ , αὐτός δέ ὁ χύμα ὁ σφαῖρα ἐκ ἀήρ , ἐπί ὁ δύο νυνί πρόβλημα μέτειμι . ἐπεί γάρ δείκνυμι ὅτι ὁ οὐράνιος ἅπας οὔτε πῦρ εἰμί ἵημι ἀήρ , εἰκότως ζητέω , πῶς ἔχω πρός οὗτος τάξις ὁ λοιπάς δύο πῦρ καί ἀήρ , καί εἰμί μή πυρία εἰμί ὁ οὐράνιος σῶμα , πόθεν ὁ ἐκ αὐτός εἰς ὁ ὅδε γίγνομαι θερμασία . πρῶτος δέ ὁ περί ὁ δύο ποιέω λόγος ἐντεῦθεν ἄρχω .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.22
Ἤ οὖν οὐκ ἐξ ἅπαντος τοῦ ἀέρος πέφυκεν ὕδωρ γίνεσθαι , ἢ εἰ ὁμοίως ἐξ ἅπαντος , ὁ περὶ τὴν γῆν οὐ μόνον ἀήρ ἐστιν ἀλλ᾿ οἶον ἀτμίς , διὸ πάλιν συνίσταται εἰς ὕδωρ . Ὡς ἐν ἀπορίᾳ δείξας ὅτι μὴ ἐκ παντὸς ἀέρος αἱ τῶν νεφῶν γίνονται συστάσεις , ὅπερ ἄν τις εἶπε προχείρως ὑπαντῶν πρὸς τά εἰρημένα , τοῦτο τίθησι καὶ διελέγχει . εἴποι γὰρ ἄν τις , ὡς εἰ μὴ παν|ταχῇ συνίστανται τὰ νέφη , οὐ πᾶς ὁ ἀὴρ πέφυκε μεταβάλλειν εἰς ὕδωρ . τοῦτο δὲ ἀποκληρωτικόν τε καὶ ἄλογον καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐληλεγμένον θήσει · ὁμοίως γὰρ ἐκ παντὸς ὕδωρ γενέσθαι δυνατὸν διὰ τὸ μίαν εἶναι τοῦ παντὸς ἀέρος τὴν φύσιν , ἢ οὐκ ἔστι καθαρὸς ὁ περὶ τὴν γῆν ἀήρ , ἐν ᾧ τὰ νέφη συνίσταται , οὐδὲ τοιοῦτος οἷος ὁ ἀνωτάτω , ὲν ᾧ μὴ γίνεται νέφη , ἀλλ’ οἷον ἀτμίς , ἐξ ἧς τὰ νέφη συνίσταται , καὶ τὸ ὅλον τοῦτο ὑδατώδης ἀήρ . μέση γάρ ἐστιν ἀέρος καὶ ὕδατος ἡ ἀτμίς , ὁδὸς οὖσα καὶ οἷον γένεσις ἐκ θατέρου εἰς θάτερον , ἐξ ἀέρος μὲν εἰς ὕδωρ παχυνομένου ( τοῦτο δ᾿ ἐστιν ἡ ἀτμίς , παχὺς ἀήρ ) ἐξ ὕδατος δὲ πάλιν εἰς ἀέρα λεπτυνομένου · ἡ γὰρ ἀτμὶς ὕδατος μέν ἐστι λεπτοτέρα , ἀέρος δὲ παχυτέρα . διὰ τί δὲ ὁ τῆς γῆς αὐτῆς κατὰ συνέχειαν ἁπτόμενος οὐκ ἐκνεφοῦται , καίτοι γε καὶ αὐτὸς ἀτμιδώδης ὤν , ἔφθασε τὴν αἰτίαν ἀποδοὺς τὴν ἐκεῖ γινομένην τῶν ἀκτίνων ἀνάκλασίν · τ.ε καὶ πύκνωσιν ἐκθερμαίνουσαν αὐτὸν καὶ διαλύουσαν . ταύτην δὲ τὴν ἐπίλυσιν πάλιν ἐλέγχων οὕτω γέγραφεν ·
Lemmas: ἤ οὖν οὐ ἐκ ἅπας ὁ ἀήρ φύω ὕδωρ γίγνομαι , ἢ εἰμί ὁμοίως ἐκ ἅπας , ὁ περί ὁ γῆ οὖον μόνος ἀήρ εἰμί ἀλλά οἶος ἀτμίς , διό πάλιν συνίστημι εἰς ὕδωρ . ὡς ἐν ἀπορία δείκνυμι ὅτι μή ἐκ πᾶς ἀήρ ὁ ὁ νέφος γίγνομαι σύστασις , ὅσπερ ἄν τις εἶπον προχείρως ὑπαντάω πρός ὁ εἴρω , οὗτος τίθημι καί διελέγχω . εἶπον γάρ ἄν τις , ὡς εἰμί μή παν|ταχῇ συνίστημι ὁ νέφος , οὖον πᾶς ὁ ἀήρ φύω μεταβάλλω εἰς ὕδωρ . οὗτος δέ ἀποκληρωτικός τε καί ἄλογος καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἐλέγχω τίθημι · ὁμοίως γάρ ἐκ πᾶς ὕδωρ γίγνομαι δυνατός διά ὁ εἷς εἰμί ὁ πᾶς ἀήρ ὁ φύσις , ἢ οὐ εἰμί καθαρός ὁ περί ὁ γῆ ἀήρ , ἐν ὅς ὁ νέφος συνίστημι , οὐδέ τοιοῦτος οἷος ὁ ἄνω2 , εἰμί ὅς μή γίγνομαι νέφος , ἀλλά οἷος ἀτμίς , ἐκ ὅς ὁ νέφος συνίστημι , καί ὁ ὅλος οὗτος ὑδατώδης ἀήρ . μέσος γάρ εἰμί ἀήρ καί ὕδωρ ὁ ἀτμίς , ὁδός εἰμί καί οἷος γένεσις ἐκ θατέρου εἰς ἕτερος , ἐκ ἀήρ μέν εἰς ὕδωρ παχύνω ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀτμίς , παχύς ἀήρ ) ἐκ ὕδωρ δέ πάλιν εἰς ἀήρ λεπτύνω · ὁ γάρ ἀτμίς ὕδωρ μέν εἰμί λεπτός , ἀήρ δέ παχύς . διά τίς δέ ὁ ὁ γῆ αὐτός κατά συνέχεια ἅπτω οὐ ἐκνεφόομαι , καίτοι γε καί αὐτός ἀτμιδώδης εἰμί , φθάνω ὁ αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ ἐκεῖ γίγνομαι ὁ ἀκτίς ἀνάκλασις · ὅτε καί πύκνωσις ἐκθερμαίνω αὐτός καί διαλύω . οὗτος δέ ὁ ἐπίλυσις πάλιν ἐλέγχω οὗτος γράφω ·
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.25
Φερομένου δὲ τοῦ πρώτου στοιχείου κύκλῳ καὶ τῶν ἐν αὐτῷ σωμάτων , τὸ προσεχὲς ἀεὶ του κάτω κόσμου καὶ σώματος τῇ κινήσει διακρινόμενον ἐκπυροῦται καὶ ποιεῖ τὴν θερμότητα . Ἐντεῦθεν λοιπὸν αὐτὸς οἴκοθεν τὸ ἠπορημένον λύει , ὅτι μὴ συνίσταται νέφη ἐν τοῖς ὑπὲρ τὴν γῆν καὶ πρὸς τὴν σελήνην τόποις . διὰ τί γὰρ κάτω πρὸς αὐτὴν οὐ συνίσταται , δέδειχεν ἤδη διά τε τὸ τὰς ἀκτῖνας ἁπάσας ἐν μικρῷ τόπῳ συννευούσας ( κέντρον γὰρ ἡ τῆ τοῦ παντός ) θερμαίνειν τὸν ἀέρα , καὶ διὰ τὰς ἐξ αὐτῆς τῶν ἀκτίνων ἀνακλάσεις μᾶλλον τῶν ἀκλάστων θερμαινούσας τὸν ἀπειλημμένον μεταξὺ αὐτῶν ἀέρα καὶ ἀεὶ τὴν συνισταμένην ἀτμίδα διακρινούσας . τοῦ δὲ μὴ ἄνω γίνεσθαι τὰ νέφη νῦν ἀποδίδωσι τὴν αἰτίαν . τοῦ γὰρ πρώτου στοιχείου , φησί , τουτέστι τοῦ πέμπτου κάτωθεν , ἄνωθεν δὲ πρώτου , καὶ τῶν ἐν αὐτῷ ἄστρων κυκλοφορουμένων συνεχῶς ἀπάντων , τὸ προσεχὲς τῷ αἰθέρι τοῦ κάτω κόσμου σῶμα , καὶ ὅσον τῆς ἐσχάτης αὐτῶν ἐπιφανείας ἅπτεται , τῇ συνεχείᾳ τῆς ἐκείνου κινήσεως συγκινούμενον αὐτῷ καὶ συγκυκλιζόμενον καὶ ταύτῃ διακριθὲν λεπτύνεται · μηδεμιᾶς οὖν ἐν αὐτῷ μενούσης παχύτητος θερμαίνεται ταύτῃ καὶ ἐκπυροῦται . πῶς οὖν ἐν τῷ τοιούτῳ τόπῳ σύστασιν νέφους γίνεσθαι ἦν ἐνδεχόμενον ; εἰ οὖν ἐκπυροῦται πάσης ἐν αὐτῷ δαπανωμένης ἰκμάδος , οὐ μόνον θερμὸν ἔσται ; ἀλλὰ καὶ ζηρόν · τοιαύτη δὲ ἡ τοῦ πυρὸς οὐσία . συνανεφάνη ἄρα καὶ τὰ τῆς τάξεως καὶ αὕτη τοῦ πυρὸς ἡ οὐσία προσεχὴς οὖσα τοῖς ἄνω σώμασι . μετ’ αὐτὴν ἄρα τὸ ἀέριον ἔσται σῶμα , εχὲς κάτωθεν ὑπάρχον τῷ ὕδατι . τὸν δὲ λόγον τοῦτον ἐφεξῆς ἀναλαμβάνει σαφέστερον λέγων οὕτως .
Lemmas: φέρω δέ ὁ πρῶτος στοιχεῖον κύκλος καί ὁ ἐν αὐτός σῶμα , ὁ προσεχής ἀεί ὁ κάτω κόσμος καί σῶμα ὁ κινέω διακρίνω ἐκπυρόω καί ποιέω ὁ θερμότης . ἐντεῦθεν λοιπός αὐτός οἴκοθεν ὁ ἀπορέω λύω , ὅτι μή συνίστημι νέφος ἐν ὁ ὑπέρ ὁ γῆ καί πρός ὁ σελήνη τόπος . διά τίς γάρ κάτω πρός αὐτός οὖον συνίστημι , δείκνυμι ἤδη διά τε ὁ ὁ ἀκτίς ἅπας ἐν μικρός τόπος συννεύω ( κέντρον γάρ ὁ τῆ ὁ πᾶς ) θερμαίνω ὁ ἀήρ , καί διά ὁ ἐκ αὐτός ὁ ἀκτίς ἀνάκλασις μᾶλλον ὁ ἄκλαστος θερμαίνω ὁ ἀπολαμβάνω μεταξύ αὐτός ἀήρ καί ἀεί ὁ συνίστημι ἀτμίς διακρίνουσα . ὁ δέ μή ἄνω γίγνομαι ὁ νέφος νῦν ἀποδίδωμι ὁ αἴτιος . ὁ γάρ πρῶτος στοιχεῖον , φημί , τουτέστι ὁ πέμπτος κάτωθεν , ἄνωθεν δέ πρῶτος , καί ὁ ἐν αὐτός ἄστρον κυκλοφορέω συνεχῶς ἀπαντάω , ὁ προσεχής ὁ αἰθήρ ὁ κάτω κόσμος σῶμα , καί ὅσος ὁ ἔσχατος αὐτός ἐπιφάνεια ἅπτω , ὁ συνέχεια ὁ ἐκεῖνος κίνησις συγκινέω αὐτός καί συγκυκλίζομαι καί οὗτος διακρίνω λεπτύνω · μηδείς οὖν ἐν αὐτός Μένων παχύτης θερμαίνω οὗτος καί ἐκπυρόω . πῶς οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος τόπος σύστασις νέφος γίγνομαι εἰμί ἐνδέχομαι ; εἰμί οὖν ἐκπυρόω πᾶς ἐν αὐτός δαπανάω ἰκμάς , οὖον μόνος θερμός εἰμί ; ἀλλά καί ζηρόν · τοιοῦτος δέ ὁ ὁ πυρός οὐσία . συναναφαίνω ἄρα καί ὁ ὁ τάξις καί οὗτος ὁ πυρός ὁ οὐσία προσεχής εἰμί ὁ ἄνω σῶμα . μετά αὐτός ἄρα ὁ ἀέριος εἰμί σῶμα , ἔχω κάτωθεν ὑπάρχω ὁ ὕδωρ . ὁ δέ λόγος οὗτος ἐφεξῆς ἀναλαμβάνω σαφής λέγω οὕτως .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.28
Ἔστι γὰρ ἀτμίδος μὲν φύσις ὑγρὸν καὶ θερμόν , ἀναθυμιάσεως δὲ ξηρὸν καὶ θερμόν · καὶ ἔστιν ἀτμὶες δυνάμει οἷον ὕδωρ , ἀναθυμίασις δὲ δυνάμει οἷον πῦρ . Νῦν μὲν τὴν καπνώδη φύσιν ἐξαιρέτως ἀναθυμίασιν ἐκάλεσε , προελθὼν δὲ κοινῶς ἀμφότερα ἀναθυμιάσεις καλεῖ . ἀλλὰ καὶ ἔφθη περὶ τῆς ἀτμίδος εἰπὼν τὸ μὲν περὶ τὴν γῆν οἷον ὑγρὸν καὶ θερμὸν εἶναι διὰ τὸ ἀτμίζειν τε καὶ ἀναθυμίασιν ἔχειν γῆς . τὴν μὲν οὖν ἀτμίδα ὕδωρ εἶναί φησι δυνάμει · παχυνομένη γὰρ αὕτη τὸ μὲν θερμὸν ἀποτίθεται καὶ τὸ κοῦφον , προσλαμβάνει δὲ τἀναντία τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ὑγρὸν καὶ γίνεται ὕδωρ · τὴν δὲ καπνώδη δυνάμει πῦρ , τὴν φλόγα δή φημι · ἐπιτεινομένης γὰρ ἑκατέρας τῶν ἐν αὐτῇ ποιοτήτων γίνεται φλόξ . πῶς οὖν οἷόν τε ἦν ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ ἢ καὶ τῷ λίαν αὐτῷ πλησιάζοντι συστῆναι ὕδωρ ἢ νέφος ἀπλῶς ; οὐ γάρ ἐστι , φησίν , ἀὴρ μόνον τὸ ἐνταῦθα σῶμα , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον οἷον πῦρ · ξηρὸν γάρ ἐστι καὶ θερμόν , οἵα ἐστὶ τοῦ πυρὸς ἡ φύσις , ἀλλὰ ἀνειμένας ἔχει ταύτας καὶ οὐκ ἐπιτεταμένας , ὡς τὸ πῦρ .
Lemmas: εἰμί γάρ ἀτμίς μέν φύσις ὑγρός καί θερμός , ἀναθυμίασις δέ ξηρός καί θερμός · καί εἰμί ἀτμὶες δύναμις οἷος ὕδωρ , ἀναθυμίασις δέ δύναμις οἷος πῦρ . νῦν μέν ὁ καπνώδης φύσις ἐξαίρετος ἀναθυμίασις καλέω , προέρχομαι δέ κοινῶς ἀμφότερος ἀναθυμίασις καλέω . ἀλλά καί φθάνω περί ὁ ἀτμίς εἶπον ὁ μέν περί ὁ γῆ οἷος ὑγρός καί θερμός εἰμί διά ὁ ἀτμίζω τε καί ἀναθυμίασις ἔχω γῆ . ὁ μέν οὖν ἀτμίς ὕδωρ εἰμί φημί δύναμις · παχύνω γάρ οὗτος ὁ μέν θερμός ἀποτίθημι καί ὁ κοῦφος , προσλαμβάνω δέ τἀναντία ὁ ψυχρός καί ὁ ὑγρός καί γίγνομαι ὕδωρ · ὁ δέ καπνώδης δύναμις πῦρ , ὁ φλόξ δή φημί · ἐπιτείνω γάρ ἑκάτερος ὁ ἐν αὐτός ποιότης γίγνομαι φλόξ . πῶς οὖν οἷος τε εἰμί ἐν οὗτος ὁ τόπος ἢ καί ὁ λίαν αὐτός πλησιάζω συνίστημι ὕδωρ ἢ νέφος ἀπλόος ; οὖον γάρ εἰμί , φημί , ἀήρ μόνος ὁ ἐνταῦθα σῶμα , ἀλλά καί μᾶλλον οἷος πῦρ · ξηρός γάρ εἰμί καί θερμός , οἷος εἰμί ὁ πυρός ὁ φύσις , ἀλλά ἀνίημι ἔχω οὗτος καί οὐ ἐπιτείνω , ὡς ὁ πῦρ .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.30
Φαίνεται γὰρ καὶ νῦν οὖσα ἡ τῶν ἀνέμων γένεσις ἐν τοῖς λιμνάζουσι τό ποις τῆς γῆς , καὶ οὐχ ὑπερβάλλειν τὰ πνεύματα τῶν ὑψηλοτάτων δρῶν . Ὁτι αἱ τῶν νεφῶν συστάσεις ἐν τῷ λιμνάζοντι ἀέρι μεταξὺ τῶν ὀρῶν γίνονται , καὶ διὰ τῆς τῶν ἀνέμων κατασκευάζει γενέσεως · καὶ οὗτοι γὰρ ἐν τοῖς αὐτοῖς συνίστανται τόποις , οὐκ ἐν τῷ συνεφελκομένῳ ἀέρι τοῖς πέριξ . εἰ γὰρ ἐκεῖ συνίσταντο , μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐκείνῳ πάντες ἐκινοῦντο · νῦν δὲ ἀπὸ παντὸς τόπου καὶ τῶν ἐναντίων ῥέουσι δύσεως ἀνατολῆς , ἄρκτου μεσημβρίας , καὶ τῶν μεταξὺ τούτων , ὥστε πολλάκις καὶ ἀντιπνέειν ἀλλήλοις τῆς ὕλης αὐτῶν ἐκ τῶν ἐναντίων κινουμένης τόπων . καὶ ἄλλως ἐδεῖ . ξαμεν ὥς ἐστιν ὑπερνεφῆ τὰ ὄρη καὶ ὑπερήνεμα .
Lemmas: φαίνω γάρ καί νῦν εἰμί ὁ ὁ ἄνεμος γένεσις ἐν ὁ λιμνάζω ὁ Πόις ὁ γῆ , καί οὐ ὑπερβάλλω ὁ πνεῦμα ὁ ὑψηλός δράω . ὅτι ὁ ὁ νέφος σύστασις ἐν ὁ λιμνάζω ἀήρ μεταξύ ὁ ὄρος γίγνομαι , καί διά ὁ ὁ ἄνεμος κατασκευάζω γένεσις · καί οὗτος γάρ ἐν ὁ αὐτός συνίστημι τόπος , οὐ ἐν ὁ συνεφέλκω ἀήρ ὁ πέριξ . εἰμί γάρ ἐκεῖ συνίστημι , εἷς καί ὁ αὐτός ἐκεῖνος πᾶς κινέω · νῦν δέ ἀπό πᾶς τόπος καί ὁ ἐναντίος ῥέω δύσις ἀνατολή , ἄρκτος μεσημβρία , καί ὁ μεταξύ οὗτος , ὥστε πολλάκις καί ἀντιπνέω ἀλλήλων ὁ ὕλη αὐτός ἐκ ὁ ἐναντίος κινέω τόπος . καί ἄλλως ἐσθίω . ξαίνω ὅς εἰμί ὑπερνεφής ὁ ὄρος καί ὑπερήνεμος .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.31
Τὸ μὲν γὰρ πῦρ τῷ ἄνω στοιχείῳ , τῷ δὲ πυρὶ ὁ συνεχὴς εσΤι . Τῇ συνηθείᾳ πάλιν ἑπόμενος πῦρ ἐκάλεσε τὸ ὑπέκκαυμα · τοῦτο μὲν οὖν , φησί , συνεχές ἐστι τῷ ἄνω στοιχείῳ , τουτέστι τῷ οὐρανίῳ · . εἴπομεν δὲ καὶ πρὸ τούτου ὅτι συνεχὲς ὠνόμασε τὸ προσεχὲς αὐτῶν καὶ ἁπτόμενον · ὁ δὲ ἀὴρ τῷ ὑπεκκαύματι συνεχής ἐστι κατ’ ἀλήθειν . ἑνὸς γὰρ καὶ πρότερον εἶπεν ἀέρος τοῦ ἀπὸ τῆς - ίῆς μέχρι σελήνης τὸ μὲν τῶν μερῶν εἶναι θερμὸν καὶ ὑγρόν , τὸ δὲ θερμὸν καὶ ξηρόν · ὥστε καὶ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ καλούμενον ὑπέκκαυuα καλεῖσθαι ἀέρα θερμὸν καὶ ξηρόν . καὶ Πλατῶν γοῦν τὸν αἰθέρα τοῦ ἀέρος εἶναί φησι τὸ εὐαγέστατον .
Lemmas: ὁ μέν γάρ πῦρ ὁ ἄνω στοιχεῖον , ὁ δέ πῦρ ὁ συνεχής εἰμί . ὁ συνήθεια πάλιν ἕπω πῦρ καλέω ὁ ὑπέκκαυμα · οὗτος μέν οὖν , φημί , συνεχής εἰμί ὁ ἄνω στοιχεῖον , τουτέστι ὁ οὐράνιος · . εἶπον δέ καί πρό οὗτος ὅτι συνεχής ὀνομάζω ὁ προσεχής αὐτός καί ἅπτω · ὁ δέ ἀήρ ὁ ὑπέκκαυμα συνεχής εἰμί κατά ἀλήθω . εἷς γάρ καί πρότερος εἶπον ἀήρ ὁ ἀπό ὁ - ἔρχομαι μέχρι σελήνη ὁ μέν ὁ μέρος εἰμί θερμός καί ὑγρός , ὁ δέ θερμός καί ξηρός · ὥστε καί ὁ ὑπό αὐτός καλέω ὑποκαίω καλέω ἀήρ θερμός καί ξηρός . καί Πλάτος γοῦν ὁ αἰθήρ ὁ ἀήρ εἰμί φημί ὁ εὐαγής .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.33
Περὶ δὲ τῆς γινομένης θερμότητος , ἣν παρέχεται ὁ ἥλιος , μᾶλλον μὲν καθ’ ἑαυτὸ καὶ ἀκριβῶς ἐν τοῖς περὶ αἰσθήσεως προσήκει λέγειν · πάθος γάρ τι τὸ θερμὸν αἰσθήσεώς ἐστι · διὰ τίνα δ’ αἰτίαν γίνεται μὴ τοιούτων ὄντων ἐκείνων τὴν φύσιν , λεκτέον καὶ νῦν . Δύο τὴν ἀρχὴν προβλήματα ζητῆσαι προὔθετο , πρῶτον μὲν ποίου σώματος τὸ μεταξὺ τῶν ἄστρων καὶ τῆς γῆς πεπλήρωται διάστημα , πότερον ἑνὸς ἡ πλειόνων , καὶ εἰ πλειόνων , ποίων τούτων καὶ τίνα πρὸς ἄλληλα τάξιν ἐχόντων · δεύτερον πῶς τὰ ἄστρα καὶ ὁ ἥλιος θερμαίνουσι τὰ ὑπὸ σελήνην αὐτὰ μὴ ὄντα θερμά . διδάξας τοίνυν αὐταρκῶς τὸ πρότερον , πρόεισιν νῦν ἐπὶ τὸ δεύτερον , εἰπὼν μὲν περὶ τούτου καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ τῆς Περὶ οὐρανοῦ , χρησίμως δὲ καὶ νῦν τοὺς αὐτοὺς πάλιν λόγους ἀνακινῶν . φησὶ τοίνυν ὡς ὁ περὶ θερμότητος λόγος καθ’ αὑτὸν μὲν καὶ ἀκριβέστερον πρέποι ἂν τῇ Περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν πραγματείᾳ . τὸ γὰρ θερμὸν αἰσθήσεως ἐστι πάθος , ἡ δὲ αἴσθησις αἰσθητοῦ αἴσθησις , καὶ ἔμπαλιν τὸ αἰσθητὸν αἰσθήσει ἐστὶν αἰσθητόν · ταῦτα δὲ πρός τι , τὰ δὲ πρός τι τῶν ἀντικειμένων , τῶν δὲ ἀντικειμένων μία ἐστὶν ἡ ἐπιστήμη καὶ θάτερον τοῦ λοιποῦ χωρὶς γνῶναι προσηκόντως ἀδύνατον . οὐκοῦν ὁ περὶ αἰσθητῶν διαλεγόμενος λεγόμενος ( αἰσθητὸν δὲ τὸ θερμόν ) καὶ περὶ αἰσθήσεως διαλέξεται , καὶ ἔμπαλιν ὁ περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητοῦ πάντως . καλῶς ἄρα εἴπομεν ὅτι ό περὶ τοῦ θερμοῦ λόγος τῇ Περὶ αἰσθήσεως προσήκων ἄν εἴη πραγματείᾳ · πλὴν ἐπειδὴ μὴ ἁπλῶς ὡς περὶ αἰσθητοῦ τοῦ θερμοῦ τὸν λόγον ποιούμεθα νῦν , ἀλλὰ μόνον πῶς , εἰ μὴ θερμός ἐστι τὴν φύσιν ὁ ἥλιος , θερμαίνει τὰ τῇδε , χρήσιμος ἂν εἴη τῇ περὶ τῶν μετεώρων θεωρίᾳ καὶ ἡ περὶ τούτου διάσκεψις .
Lemmas: περι δέ ὁ γίγνομαι θερμότης , ὅς παρέχω ὁ ἥλιος , μᾶλλον μέν κατά ἑαυτοῦ καί ἀκριβῶς ἐν ὁ περί αἴσθησις προσήκω λέγω · πάθος γάρ τίς ὁ θερμός αἴσθησις εἰμί · διά τίς δέ αἴτιος γίγνομαι μή τοιοῦτος εἰμί ἐκεῖνος ὁ φύσις , λεκτέος καί νῦν . δύο ὁ ἀρχή πρόβλημα ζητέω προθέω , πρῶτος μέν ποῖος σῶμα ὁ μεταξύ ὁ ἄστρον καί ὁ γῆ πληρόω διάστημα , πότερος εἷς ὁ πλείων , καί εἰμί πλείων , ποῖος οὗτος καί τίς πρός ἀλλήλων τάξις ἔχω · δύο πῶς ὁ ἄστρον καί ὁ ἥλιος θερμαίνω ὁ ὑπό σελήνη αὐτός μή εἰμί θερμός . διδάσκω τοίνυν αὐτάρκης ὁ πρότερος , πρόειμι νῦν ἐπί ὁ δύο , εἶπον μέν περί οὗτος καί ἐν ὁ δύο ὁ περι οὐρανός , χρήσιμος δέ καί νῦν ὁ αὐτός πάλιν λόγος ἀνακινέω . φημί τοίνυν ὡς ὁ περί θερμότης λόγος κατά ἑαυτοῦ μέν καί ἀκριβής πρέπω εἄν ὁ περι αἴσθησις καί αἰσθητής πραγματεία . ὁ γάρ θερμός αἴσθησις εἰμί πάθος , ὁ δέ αἴσθησις αἰσθητής αἴσθησις , καί ἔμπαλιν ὁ αἰσθητός αἴσθησις εἰμί αἰσθητός · οὗτος δέ πρός τίς , ὁ δέ πρός τίς ὁ ἀντίκειμαι , ὁ δέ ἀντίκειμαι εἷς εἰμί ὁ ἐπιστήμη καί ἕτερος ὁ λοιπός Χωρὶς γιγνώσκω προσήκω ἀδύνατος . οὐκοῦν ὁ περί αἰσθητής διαλέγω λέγω ( αἰσθητός δέ ὁ θερμός ) καί περί αἴσθησις διαλέγω , καί ἔμπαλιν ὁ περί αἴσθησις καί αἰσθητής πάντως . καλῶς ἄρα εἶπον ὅτι ὅς περί ὁ θερμός λόγος ὁ περι αἴσθησις προσήκω ἄν εἰμί πραγματεία · πλήν ἐπεί μή ἁπλόος ὡς περί αἰσθητής ὁ θερμός ὁ λόγος ποιέω νῦν , ἀλλά μόνος πῶς , εἰμί μή θερμός εἰμί ὁ φύσις ὁ ἥλιος , θερμαίνω ὁ ὅδε , χρήσιμος εἄν εἰμί ὁ περί ὁ μετέωρος θεωρία καί ὁ περί οὗτος διάσκεψις .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.35
Τὸ δὲ μάλιστα γίνεσθαι ἅμα τῷ ἡλίῳ αὐτῷ τὴν θερμότητα 86 v εὔλογον , λαμβάνοντας τὸ ὅμοιον ἐκ τῶν παρ᾿ ἡμῖν γινομένων · καὶ γὰρ ἐνταῦθα τῶν βίᾳ φερομένων ὁ πλησιάζων ἀὴρ μάλιστα γίνεται θερμός . καὶ τοῦτο εὐλόγως συμβάίνει · μάλιστα γαρ η του στερεου οιακρινει κινησις αυτον . Ἅμα τῷ ἡλίῳ , τουτέστιν ἅμα τῷ ἀνατεῖλαι αὐτόν . ὅσον μὲν οὖν ἐπὶ τῇ περιφορᾷ τῶν οὐρανίων ἐχρῆν καὶ ἐν νυκτὶ θερμαίνεσθαι τὰ ὑπὸ σελήνην ἅπαντα · κινεῖ γὰρ τὸν ἀέρα καὶ ὑπὸ γῆν ὁ ἥλιος ὤν . ἀλλ’ ὥσπερ , φησίν , ἐν τοῖς ἐνταῦθα βίᾳ φερομένοις , οἷον λίθοις ῥηγνυμένοις ἢ καὶ τοῖς παρατριβομένοις τῶν λίθων , ἐξ ὧν τὸ πῦρ ἅπτεται , ὁ πλησιάζων αὐτοῖς ἀὴρ θερμαίνεται μάλιστα , οὕτω δήπου καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου γίνεται · στερεὸς γὰρ ὢν τὰ πλησιάζοντα αὐτῷ μάλιστα κινουμένῳ θερμαίνει . νύκτωρ μὲν οὖν τὸν ὑπὸ γῆν θερμαίνει ἀέρα , ἐν ἡμέρᾳ δὲ τὸν παρ’ ἡμῖν . εἰ δὲ ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν γινομένων τὸ ὅμοιον καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου γίνεσθαι βούλεται , τί τοῦ πυρὸς ἐναργέστερον ἅμα τῷ φανῆναι θερμαίνοντος τὰ πλησιάζοντα ; ἀλλὰ τὰ φανερὰ φεύγων ἐπὶ τοὺς ἀφανεῖς καταφεύγει μάρτυρας . θερμαίνει μὲν γὰρ ἡ κίνησις τῶν στερεῶν · εἰ δὲ ἐντεῦθεν <τὰ> · ἡμῖν ἐθερμαίνετο . ἡ παντὸς τοῦ οὐρανίου σώματος κίνησις στερεωτάτου ὄντος ἀεὶ τὰ παρ’ ἡμῖν ἐθέρμαινε καὶ ἐν καιρῷ παντί , ὅπερ οὐ γίνεται . ποιότητι ἄρα τοῦ ἡλίου καὶ μόνῃ τὸ πάθος ὑφίσταται .
Lemmas: ὁ δέ μάλιστα γίγνομαι ἅμα ὁ ἥλιος αὐτός ὁ θερμότης 86 v εὔλογος , λαμβάνω ὁ ὅμοιος ἐκ ὁ παρά ἐγώ γίγνομαι · καί γάρ ἐνταῦθα ὁ βία φέρω ὁ πλησιάζω ἀήρ μάλιστα γίγνομαι θερμός . καί οὗτος εὔλογος συμβαίνω · μάλιστα γαρ ὁ ὁ στερεός οιακρινει κίνησις αὐτός . ἅμα ὁ ἥλιος , τουτέστιν ἅμα ὁ ἀνατέλλω αὐτός . ὅσος μέν οὖν ἐπί ὁ περιφορά ὁ οὐράνιος χρή καί ἐν νύξ θερμαίνω ὁ ὑπό σελήνη ἅπας · κινέω γάρ ὁ ἀήρ καί ὑπό γῆ ὁ ἥλιος εἰμί . ἀλλά ὥσπερ , φημί , ἐν ὁ ἐνταῦθα βία φέρω , οἷος λίθος ῥήγνυμι ἢ καί ὁ παρατρίβω ὁ λίθος , ἐκ ὅς ὁ πῦρ ἅπτω , ὁ πλησιάζω αὐτός ἀήρ θερμαίνω μάλιστα , οὗτος δήπου καί ἐπί ὁ ἥλιος γίγνομαι · στερεός γάρ εἰμί ὁ πλησιάζω αὐτός μάλιστα κινέω θερμαίνω . νύκτωρ μέν οὖν ὁ ὑπό γῆ θερμαίνω ἀήρ , ἐν ἡμέρα δέ ὁ παρά ἐγώ . εἰμί δέ ἐκ ὁ παρά ἐγώ γίγνομαι ὁ ὅμοιος καί ἐπί ὁ ἥλιος γίγνομαι βούλομαι , τίς ὁ πυρός ἐναργής ἅμα ὁ φαίνω θερμαίνω ὁ πλησιάζω ; ἀλλά ὁ φανερός φεύγω ἐπί ὁ ἀφανής καταφεύγω μάρτυς . θερμαίνω μέν γάρ ὁ κίνησις ὁ στερεός · εἰμί δέ ἐντεῦθεν <τὰ> · ἐγώ θερμαίνω . ὁ πᾶς ὁ οὐράνιος σῶμα κίνησις στερεός εἰμί ἀεί ὁ παρά ἐγώ θερμαίνω καί ἐν καιρός πᾶς , ὅσπερ οὖον γίγνομαι . ποιότης ἄρα ὁ ἥλιος καί μόνος ὁ πάθος ὑφίστημι .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.36
Διά ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν ἀφικνεῖται πρὸς τόνδε τὸν τόπον ἡ θερμότης , καὶ διὰ τὸ τὸ περιέχον πῦρ τὸν ἀέρα διαρραίνεσθαι τῇ κινήσει πολλάκις καὶ φέρεσθαι κάτω βίᾳ . Δευτέραν αἰτίαν ἀποδίδωσι τοῦ θερμαίνεσθαι τὸν παρ’ ἡμῖν ἀέρα · ἡ γὰρ τοῦτον περιέχουσα τοῦ ὑπεκκαύματος σφαῖρα , ἣν πάλαι συνήθως ὠνόμασε πῦρ , ὑπὸ τῆς τῶν οὐρανίων περιφορᾶς συνεφελκομένη βιαίως διαρραίνεται , φησί , τῇ κινήσει , τουτέστι μόριά τινα βιαίως αὐτῆς ἐξακοντίζεται κάτω , καὶ τὸν ἀέρα θερμαίνουσιν εἰς ὃν φέρονται , ὡς εἰ λεκάνην ὕδατος κινήσειέ τις βιαιότερον , καὶ μόρια τούτου τῇ κινήσει , ὅπῃ καὶ τύχῃ , διαρραίνοιτο ἀλλαχοῦ . τοῦτο δὲ δῆλον ὡς οὐκ ἀεὶ συμβήσεται οὐδὲ ἐν τοῖς αὐτοῖς τόποις , ἀλλ’ ὡς ἂν τύχοιεν , οὐκ ἐν ἡμέρᾳ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐν νυκτί . τέτα - κται δὲ χειμὼν καὶ θέρος τῇ ἀποστάσει τοῦ ἡλίου καὶ τῷ πλησιάζειν ἡμῖν συνιστάμενα . διὰ τί δὲ καὶ τὰ περὶ τοὺς πόλους ἀεὶ κατέψυκται καὶ μὴ ἐκ τοῦ ὑπεκκαύματος θερμαίνεται ; τὴν τοιαύτην οὖν θερμασίαν οὐδενὶ ἄλλῳ παρέχειν ἐνδέχεται εἰ μὴ [ ἐν ] τῷ ἡλίῳ καὶ μόνῳ .
Lemmas: ζεύς οὗτος οὖν ὁ αἴτιος ἀφικνέομαι πρός ὅδε ὁ τόπος ὁ θερμότης , καί διά ὁ ὁ περιέχω πῦρ ὁ ἀήρ διαρραίνομαι ὁ κινέω πολλάκις καί φέρω κάτω βία . δεύτερος αἴτιος ἀποδίδωμι ὁ θερμαίνω ὁ παρά ἐγώ ἀήρ · ὁ γάρ οὗτος περιέχω ὁ ὑπέκκαυμα σφαῖρα , ὅς πάλαι συνήθης ὀνομάζω πῦρ , ὑπό ὁ ὁ οὐράνιος περιφορά συνεφέλκω βίαιος διαρραίνω , φημί , ὁ κινέω , τουτέστι μόριον τις βίαιος αὐτός ἐξακοντίζω κάτω , καί ὁ ἀήρ θερμαίνω εἰς ὅς φέρω , ὡς εἰμί λεκάνη ὕδωρ κινέω τις βίαιος , καί μόριον οὗτος ὁ κινέω , ὅπῃ καί τυγχάνω , διαρραίνω ἀλλαχοῦ . οὗτος δέ δῆλος ὡς οὐ ἀεί συμβαίνω οὐδέ ἐν ὁ αὐτός τόπος , ἀλλά ὡς εἄν τυγχάνω , οὐ ἐν ἡμέρα μόνος ἀλλά καί ἐν νύξ . τέτα - κται δέ χειμών καί θέρος ὁ ἀπόστασις ὁ ἥλιος καί ὁ πλησιάζω ἐγώ συνιστάω . διά τίς δέ καί ὁ περί ὁ πόλος ἀεί καταψύχω καί μή ἐκ ὁ ὑπέκκαυμα θερμαίνω ; ὁ τοιοῦτος οὖν θερμασία οὐδείς ἄλλος παρέχω ἐνδέχομαι εἰμί μή [ ἐν ] ὁ ἥλιος καί μόνος .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.45
Ἀπρορήσειε γὰρ ἄν τις , πότερον ὥσπερ ἡ ὑπὸ τοὺς λύχνους τιθεμένη ἀναθυμίασις ἀπὸ τῆς ἄνωθεν φλογὸς ἅπτει τὸν κάτωθεν λύχνον ( θαυμαστὴ γὰρ καὶ τούτου ἡ ταχυτής ἐστι καὶ ὁμοία ῥίψει , ἀλλ’ οὐχ ὡς ἄλλου καὶ ἄλλου γινομένου πυρός ) ἢ ῥίφεις τοῦ αὐτοῦ σώματός εἰσιν αἱ διαδρομαί . ἔοικε δὴ δι᾿ ἄμφω . Τοὺς δύο τρόπους διδάξαι βούλεται τῆς τῶν διαττόντων κινήσεως , οὓς εἰπόντες ἔφθημεν . διὰ δὲ τῆς ἀπορίας ταύτης ὡς ἑκάτερόν ἐστι δυνατὸν πιστοῦται τοῖς ὑποδείγμασι · καὶ τοῦ μὲν κατὰ ἔκκαυσιν γινομένου πίστιν τὸ τῶν λύχνων ὑπόδειγμα τίθησιν . ἡ γὰρ ἔξαψις αὕτη διὰ τὴν ταχυτῆτα τοῦ καπνοῦ τῆς ἐκκαύσεως ῥίψει πως ἔοικεν , ἀλλ’ οὐκ ἔστι ῥῖψις · ἡ γὰρ ῥῖψις ἑνός ἐστι πυρὸς κίνησις , ὡς εἴ τις λαμπάδα ῥίψειεν , οὐκ ἄλλου καὶ ἄλλου πυρός ἐστιν ἔξαψις , ὅπερ ἐπὶ τῶν λύχνων γινόμενον φαίνεται . τῶν δὲ κατὰ ῥῖψιν διατρεχόντων ἀστέρων ὑπόδειγμα τίθησι τοὺς ἐκ τῶν δακτύλων ἐκθλιβομένους πυρῆνας . ἐπικρίνει δὲ τὸ ἑκάτερον ἀληθὲς εἶναι τῆς ἀπορίας μέρος , ὡς τοὺς μὲν τῶν διᾳττόντων κατ’ ἔκκαυσιν γίνεσθαι , τοὺς δὲ κατὰ ῥῖψιν . ὁ δὲ ἤ σύνδεσμος διαζευκτικός ἐστι · πότερον τῶν διᾳττόντων ἡ κίνησις τοιαύτη τίς ἐστιν , οἵα καὶ τοῦ πυρὸς ἔξαψις ἄλλης καὶ ἄλλης ὕλης κατὰ τὸ συνεχὲς ἐξαπτομένης , ὡς ἔχει τὸ κατὰ τοὺς λύχνους ὑπόδειγμα ἢ οὐ τοῦτο , ῥῖψις δέ , φησί , μᾶλλόν ἐστι πυρὸς ἄνωθεν ῥιπτουμένου κάτω . δείκνυσιν οὖν , καθάπερ εἶπον , ὡς ἀμφότερόν ἐστιν ἀληθές .
Lemmas: Ἀπρορήσειε γάρ ἄν τις , πότερος ὥσπερ ὁ ὑπό ὁ λύχνος τίθημι ἀναθυμίασις ἀπό ὁ ἄνωθεν φλόξ ἅπτω ὁ κάτωθεν λύχνος ( θαυμαστός γάρ καί οὗτος ὁ ταχυτής εἰμί καί ὅμοιος ῥίπτω , ἀλλά οὐ ὡς ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι πῦρ ) ἢ ῥίπτω ὁ αὐτός σῶμα εἰμί ὁ διαδρομή . ἔοικα δή διά ἄμφω . ὁ δύο τρόπος διδάσκω βούλομαι ὁ ὁ διαίσσω κίνησις , ὅς εἶπον φθάνω . διά δέ ὁ ἀπορία οὗτος ὡς ἑκάτερος εἰμί δυνατός πιστόω ὁ ὑπόδειγμα · καί ὁ μέν κατά ἔκκαυσις γίγνομαι πίστις ὁ ὁ λύχνος ὑπόδειγμα τίθημι . ὁ γάρ ἔξαψις οὗτος διά ὁ ταχυτής ὁ καπνός ὁ ἔκκαυσις ῥίπτω πως ἔοικα , ἀλλά οὐ εἰμί ῥῖψις · ὁ γάρ ῥῖψις εἷς εἰμί πυρός κίνησις , ὡς εἰμί τις λαμπάς ῥίπτω , οὐ ἄλλος καί ἄλλος πῦρ εἰμί ἔξαψις , ὅσπερ ἐπί ὁ λύχνος γίγνομαι φαίνω . ὁ δέ κατά ῥῖψις διατρέχω ἀστήρ ὑπόδειγμα τίθημι ὁ ἐκ ὁ δάκτυλος ἐκθλίβω πυρήν . ἐπικρίνω δέ ὁ ἑκάτερος ἀληθής εἰμί ὁ ἀπορία μέρος , ὡς ὁ μέν ὁ διαίσσω κατά ἔκκαυσις γίγνομαι , ὁ δέ κατά ῥῖψις . ὁ δέ ἤ σύνδεσμος διαζευκτικός εἰμί · πότερος ὁ διαίσσω ὁ κίνησις τοιοῦτος τίς εἰμί , οἷος καί ὁ πυρός ἔξαψις ἄλλος καί ἄλλος ὕλη κατά ὁ συνεχής ἐξάπτω , ὡς ἔχω ὁ κατά ὁ λύχνος ὑπόδειγμα ἢ οὖον οὗτος , ῥῖψις δέ , φημί , μάλα εἰμί πυρός ἄνωθεν ῥίπτω κάτω . δείκνυμι οὖν , καθάπερ εἶπον , ὡς ἀμφότερος εἰμί ἀληθής .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.46
Κάτω δὲ ῥιπτεῖται διὰ τὸ τὴν πύκνωσιν εἰς τὸ κάτω ῥέπειν τὴν ἀπωθοῦσαν . διὸ καὶ οἱ κεραυνοὶ κάτω πίπτουσιν , τοῦ πυρὸς ἄνω φερομένου κατὰ φύσιν . Ζητεῖ πῶς οἱ κατὰ ῥῖψιν γινόμενοι διάττοντες καὶ οἱ κεραυνοὶ κάτω φέρονται . τί οὖν τὸ αἴτιον ; ἡ ἀτμὶς διὰ τὴν ψῦξιν πεπυκνωμένη καὶ τὴν συνανιοῦσαν αὐτῇ ξηρὰν ἀναθυμίασιν ἐναποκλείουσα , εἰ μὲν τὸ κάτω μέρος αὐτῆς μᾶλλον εἴη πεπυκνωμένον , κάτωθεν ἄνω καὶ ἐπὶ τὸ κατὰ φύσιν ἐκ - πυρηνίζει τὸ πῦρ · καὶ τοῦτο θαυμαστὸν οὐδὲν οὐδὲ ζήτησιν ἔχον διὰ τὸ τὴν κατὰ φύσιν τοῦ πυρὸς κίνησιν ταύτην εἶναι · εἰ δὲ τὸ ἄνω μέρος τῆς ἀτμίδος μᾶλλον πεπύκνωται , ἐκθλῖβον τῇ πυκνώσει τὸ ἐναποκείμενον θερμὸν εἰς τὸ κάτω πάντως αὐτὸ βιαίως ἐξακοντίζει , διὸ καὶ εἰς γῆν καὶ εἰς θάλασσαν τὰ τοιαῦτα πυρὰ πίπτοντα φαίνεται . τὸ οὖν διὰ τὸ τὴν πύκνω - σιν εἰς τὸ κάτω ῥέπειν ἢ τοῦτό φησιν , εἰς τὸ κάτω παρὰ φύσιν ποιεῖ ῥέπειν τὸ ἐξακοντιζόμενον πῦρ , ἡ ὅτι αὐτὴ διὰ τὴν πύκνωσιν ἡ ἀτμὶς βαρυτέρα γινομένη τοῦ ἀέρος καὶ διὰ τοῦτο κάτω ῥέπουσα συνωθεῖ τὸ ἐναπειλημμένον πῦρ ὡς λεπτομερὲς καὶ εὐκίνητον ἐπὶ τὸ κάτω . καὶ γὰρ ἐφεξῆς περὶ αὐτῆς τῆς ἀτμίδος οὕτω φησίν “ αὕτη γὰρ συνιοῦσα καὶ κάτω ῥέπουσα ἀπωθεῖ πυκνουμένη καὶ κάτω ποιεῖ τοῦ θερμοῦ τὴν θλῖψιν ” .
Lemmas: Κάτος δέ ῥίπτω διά ὁ ὁ πύκνωσις εἰς ὁ κάτω ῥέπω ὁ ἀπωθέω . διό καί ὁ κεραυνός κάτω πίπτω , ὁ πυρός ἄνω φέρω κατά φύσις . ζητέω πῶς ὁ κατά ῥῖψις γίγνομαι διαίσσω καί ὁ κεραυνός κάτω φέρω . τίς οὖν ὁ αἴτιος ; ὁ ἀτμίς διά ὁ ψῦξις πυκνόω καί ὁ συνάνειμι αὐτός ξηρός ἀναθυμίασις ἐναποκλείω , εἰμί μέν ὁ κάτω μέρος αὐτός μᾶλλον εἰμί πυκνόω , κάτωθεν ἄνω καί ἐπί ὁ κατά φύσις ἐκ - πυρηνίζω ὁ πῦρ · καί οὗτος θαυμαστός οὐδείς οὐδέ ζήτησις ἔχω διά ὁ ὁ κατά φύσις ὁ πυρός κίνησις οὗτος εἰμί · εἰμί δέ ὁ ἄνω μέρος ὁ ἀτμίς μᾶλλον πυκνόω , ἐκθλίβω ὁ πύκνωσις ὁ ἐναπόκειμαι θερμός εἰς ὁ κάτω πάντως αὐτός βίαιος ἐξακοντίζω , διό καί εἰς γῆ καί εἰς θάλασσα ὁ τοιοῦτος πυρά πίπτω φαίνω . ὁ οὖν διά ὁ ὁ πυκνός - βρόχος εἰς ὁ κάτω ῥέπω ἢ οὗτος φημί , εἰς ὁ κάτω παρά φύσις ποιέω ῥέπω ὁ ἐξακοντίζω πῦρ , ὁ ὅτι αὐτός διά ὁ πύκνωσις ὁ ἀτμίς βαρύς γίγνομαι ὁ ἀήρ καί διά οὗτος κάτω ῥέπω συνωθέω ὁ ἐναπολαμβάνω πῦρ ὡς λεπτομερής καί εὐκίνητος ἐπί ὁ κάτω . καί γάρ ἐφεξῆς περί αὐτός ὁ ἀτμίς οὗτος φημί “ οὗτος γάρ σύνειμι καί κάτω ῥέπω ἀπωθέω πυκνόω καί κάτω ποιέω ὁ θερμός ὁ θλῖψις ” .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.47
Πάντων γὰρ τούτων ἡ γένεσις οὐκ ἔκκαυσις ἀλλ’ ἔκκρισις ὑπὸ τῆς ἐκθλίψεως ἐστιν , ἐπεὶ κατὰ φύσιν τὸ θερμὸν ἄνω πέφυκε φέρεσθαι πᾶν . Τούτων πάντων , τῶν διᾳττόντων δηλονότι τῶν κάτω ῥιπτουμένων εἰς τὴν γῆν καὶ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ | τῶν κεραυνῶν ὁμοίως · οὐδὲν γὰρ τούτων τῶν κατ’ ἔκκαυσιν γίνεται φησίν , ἀλλ’ ἐκθλιβομένου τοῦ θερμοῦ διὰ τὴν πύκνωσιν , ὡς εἴρηται . καίτοι καὶ αὕτη ἡ ἀναθυμίασις τῇ ἐκ τῆς πυκνώ - σεως παρατρίψει θερμαίνεται καὶ ἐκπυροῦται . πῶς οὖν φησιν οὐκ ἔκκαυσις ; λέγω τοίνυν ὡς πρὸς σύγκρισιν τῶν ἄλλων διᾳττόντων , οἵτινες τὴν φαινομένην κίνησιν οὐ κατὰ ῥῖψιν ἔχουσι γινομένην , ἀλλὰ κατ’ ἔκκαυσιν ἄλλοτε ἄλλης ὕλης τὴν δόκησιν ποιοῦνται τῆς κινήσεως . ἡ δὲ τῶν κατ’ ἔκθλιψιν ῥιπτομένων κίνησις ἀληθής ἐστι , καὶ οὐχ ὡς ἡ προτέρα ἡ κατ’ ἔκκαυσιν φαντασίαν ποιεῖται κινήσεως , ἀλλὰ κατὰ ῥῖψιν καὶ ἐξώθησιν ὑπὸ τῆς πυκνώσεως τῆς ψυχομένης ἀτμίδος τῆς περιεχούσης αὐτὴν γινομένη καὶ ἀληθῶς κινουμένη . διὸ καὶ εἰς γῆν καὶ εἰς θάλασσαν ταῦτα φέρεται , ὅπερ ἐστὶ τῆς ἀληθοῦς αὐτῶν κινήσεως ἀπόδειξις .
Lemmas: Πάντων γάρ οὗτος ὁ γένεσις οὐ ἔκκαυσις ἀλλά ἔκκρισις ὑπό ὁ ἔκθλιψις εἰμί , ἐπεί κατά φύσις ὁ θερμός ἄνω φύω φέρω πᾶς . οὗτος πᾶς , ὁ διαίσσω δηλονότι ὁ κάτω ῥίπτω εἰς ὁ γῆ καί εἰς ὁ θάλασσα καί | ὁ κεραυνός ὁμοίως · οὐδείς γάρ οὗτος ὁ κατά ἔκκαυσις γίγνομαι φημί , ἀλλά ἐκθλίβω ὁ θερμός διά ὁ πύκνωσις , ὡς εἴρω . καίτοι καί οὗτος ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἐκ ὁ πυκνός - σέως παράτριψις θερμαίνω καί ἐκπυρόω . πῶς οὖν φημί οὐ ἔκκαυσις ; λέγω τοίνυν ὡς πρός σύγκρισις ὁ ἄλλος διαίσσω , ὅστις ὁ φαίνω κίνησις οὖον κατά ῥῖψις ἔχω γίγνομαι , ἀλλά κατά ἔκκαυσις ἄλλοτε ἄλλος ὕλη ὁ δόκησις ποιέω ὁ κίνησις . ὁ δέ ὁ κατά ἔκθλιψις ῥίπτω κίνησις ἀληθής εἰμί , καί οὐ ὡς ὁ πρότερος ὁ κατά ἔκκαυσις φαντασία ποιέω κίνησις , ἀλλά κατά ῥῖψις καί ἐξώθησις ὑπό ὁ πύκνωσις ὁ ψύχω ἀτμίς ὁ περιέχω αὐτός γίγνομαι καί ἀληθής κινέω . διό καί εἰς γῆ καί εἰς θάλασσα οὗτος φέρω , ὅσπερ εἰμί ὁ ἀληθής αὐτός κίνησις ἀπόδειξις .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.48
Ὅσα μὲν οὖν μᾶλλον ἐν τῷ ἀνωτάτω τόπῳ συνίσταται , ἐκκαιομένης γίνεται τῆς ἀναθυμιάσεως , ὅσα δὲ κατώτερον , ἐκκρινομένης διὰ συνιέναι καὶ ψύχεσθαι τὴν ὑγροτέραν καὶ τὰ ἑξῆς . Ποῖοι μὲν τῶν διατρεχόντων ἀστέρων ἐκκαύσει γίνονται , ποῖοι δὲ ῥίψει , διαστέλλει νῦν . λαμβάνεται δὲ τούτων ἡ διαφορὰ πενταχῶς , ἐκ τοῦ τόπου ἐν ᾧ γίνονται , ἐκ τῆς ποιητικῆς αἰτίας , ἐκ τοῦ τρόπου τῆς γενέσεως , ἐκ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ πλήθους , ἐκ τῆς κινήσεως τῆς κατὰ τόπον . ἐκ μὲν οὖν τοῦ τόπου , ὅτι οἱ μὲν κατ’ ἔκκαυσιν ἐν τῷ ὑπεκκαύματι συνίστανται , οἱ δὲ κατὰ ῥῖψιν ἐν τῷ ὑποκάτω τοῦ ὑπεκκαύματος ἀέρι · ἐκ δὲ τοῦ ποιητικοῦ αἰτίου , ὅτι οἱ μὲν ἐκ τῆς τῶν οὐρανίων ἐξάπτονται κινήσεως , οἱ δὲ ἐκ τῆς πυκνώσεως τοῦ κατεψυγμένου ἀέρος παρατριβομένης τῆς ξηρᾶς ἀναθυμιάσεως · ἐκ δὲ τοῦ τρόπου τῆς γενέσεως , ὅτι οἱ μὲν κατ’ ἔκκαυσιν τῆς καπνώδους ἀναθυμιάσεως , οἱ δὲ κατ’ ἔκθλιψιν καὶ ῥῖψιν γίνονται ταύτης · ἐκ δὲ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ πλήθους , ὅτι οἱ μὲν κατ’ ἔκθλιψιν ἐκ μιᾶς ἀναθυμιάσεως οὐ διεσπασμένης συνίστανται , οἱ δὲ κατὰ ἔκκαυσιν ἐκ πολλῶν καὶ διῃρημένων καὶ ἄλλης μετ’ ἄλλην ὕλης ἐκκαιομένης · ἐκ δὲ τοῦ τρόπου τῆς κινήσεως , ὅτι οἱ μὲν κατ’ ἔκκαυσιν σπανίως κάτωθεν ἄνω κινοῦνται , τὰς δὲ λοιπὰς κινήσεις συχνότερον , οἱ δὲ κατ’ ἔκθλιψιν κατὰ πάντα τρόπον κινοῦνται , ὡς δείξει προ·ιών , καὶ ὅτι οἱ μὲν κατ’ ἔκκαυσιν δόκησιν ἔχουσι κινήσεως , οἱ δ’ ἄλλοι κινοῦνται κατ’ ἀλήθειαν .
Lemmas: ὅσα μέν οὖν μᾶλλον ἐν ὁ ἄνω2 τόπος συνίστημι , ἐκκαίω γίγνομαι ὁ ἀναθυμίασις , ὅσος δέ κατώτερος , ἐκκρίνω διά συνίημι καί ψύχω ὁ ὑγρός καί ὁ ἑξῆς . ποῖος μέν ὁ διατρέχω ἀστήρ ἔκκαυσις γίγνομαι , ποῖος δέ ῥίπτω , διαστέλλω νῦν . λαμβάνω δέ οὗτος ὁ διαφορά πενταχῶς , ἐκ ὁ τόπος ἐν ὅς γίγνομαι , ἐκ ὁ ποιητικός αἴτιος , ἐκ ὁ τρόπος ὁ γένεσις , ἐκ ὁ εἷς καί ὁ πλῆθος , ἐκ ὁ κίνησις ὁ κατά τόπος . ἐκ μέν οὖν ὁ τόπος , ὅτι ὁ μέν κατά ἔκκαυσις ἐν ὁ ὑπέκκαυμα συνίστημι , ὁ δέ κατά ῥῖψις ἐν ὁ ὑποκάτω ὁ ὑπέκκαυμα ἀήρ · ἐκ δέ ὁ ποιητικός αἴτιος , ὅτι ὁ μέν ἐκ ὁ ὁ οὐράνιος ἐξάπτω κίνησις , ὁ δέ ἐκ ὁ πύκνωσις ὁ καταψύχω ἀήρ παρατρίβω ὁ ξηρός ἀναθυμίασις · ἐκ δέ ὁ τρόπος ὁ γένεσις , ὅτι ὁ μέν κατά ἔκκαυσις ὁ καπνώδης ἀναθυμίασις , ὁ δέ κατά ἔκθλιψις καί ῥῖψις γίγνομαι οὗτος · ἐκ δέ ὁ εἷς καί ὁ πλῆθος , ὅτι ὁ μέν κατά ἔκθλιψις ἐκ εἷς ἀναθυμίασις οὖον διασπάω συνίστημι , ὁ δέ κατά ἔκκαυσις ἐκ πολύς καί διαιρέω καί ἄλλος μετά ἄλλος ὕλη ἐκκαίω · ἐκ δέ ὁ τρόπος ὁ κίνησις , ὅτι ὁ μέν κατά ἔκκαυσις σπανίως κάτωθεν ἄνω κινέω , ὁ δέ λοιπάς κινέω συχνός , ὁ δέ κατά ἔκθλιψις κατά πᾶς τρόπος κινέω , ὡς δείκνυμι προ·ιών , καί ὅτι ὁ μέν κατά ἔκκαυσις δόκησις ἔχω κίνησις , ὁ δέ ἄλλος κινέω κατά ἀλήθεια .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.55
Περὶ μὲν οὖν τῶν διαθεόντων ἀστέρων καὶ τῶν ἐκ · πυρουμένων , ἔτι δὲ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων φασμάτων , ὅσα ταχείας ποιεῖται τὰς φαντασίας , ταύτας ὑπολαβεῖν δεῖ τὰς αἰτίας . Συμπεραίνεται πάντα τὰ ἐξ ἀρχῆς εἰρημένα καὶ τὴν κοινωνίαν αὐτῶν ἀπήγγειλε , δι’ ἣν καὶ κατὰ συνέχειαν περὶ τούτων ἐδίδαξε πάντων , τὸ ταχείας τὰ εἰρημένα πάντα ποιεῖσθαι τὰς μεταβολάς , τουτέστι μὴ ἐπὶ πολὺν μένειν χρόνον , ὡς οἱ κομῆται , ἀλλ’ ἐν ὀλίγῳ διαλύεσθαι . τούτων οὖν τῆς γενέσεως τὰς αἰτίας δεῖ νομίζειν τὰς εἰρημένας παρ’ ἡμῶν . τῷ δὲ κοινῶς περὶ πάντων εἰπεῖν τοιούτων φασμάτων , ὅσα ταχείας ποιεῖται τὰς φαντασίας , ἔοικεν ἅπαντα λέγειν εἶναι φαντάσματα . ἢ οὖν [ οὐ ] κοινότερον ἁπλῶς τὰ φαινόμενα φάσματα προσηγόρευσεν , ἢ ὅτι κἂν ὕπαρξιν ἔχωσιν οἱ διάττοντες , ἀλλὰ συμπέπλεκταί τι καὶ φαντασίας αὐτοῖς , ὡς εἴπομεν . τῶν γὰρ μὴ κατὰ ῥῖψιν ἀλλ’ ἔξαψιν γινομένων διᾳττόντων ἡ κίνησις δοκοῦσά ἐστι κίνησις , οὐχ ὑπάρχουσα · οὐ γὰρ ἓν ἦν τὸ κινούμενον , ἀλλ’ ὕλη τις ἄλλοτε ἄλλη μεταλαμβάνουσα τῆς ἐξάψεως . ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς αἰξὶν αἱ παρεκπυρώσεις , ἐξ ὧν ἡ τῶν τριχῶν ἐγίνετο φαντασία , δοκοῦσαν εἶχον , οὐ πάντως ἀληθῆ συνέχειαν πρὸς τὴν ὅλην ἐκπύρωσιν .
Lemmas: περι μέν οὖν ὁ διαθέω ἀστήρ καί ὁ ἐκ · πυρόω , ἔτι δέ ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος φάσμα , ὅσος ταχύς ποιέω ὁ φαντασία , οὗτος ὑπολαμβάνω δεῖ ὁ αἴτιος . συμπεραίνω πᾶς ὁ ἐκ ἀρχή εἴρω καί ὁ κοινωνία αὐτός ἀπαγγέλλω , διά ὅς καί κατά συνέχεια περί οὗτος διδάσκω πᾶς , ὁ ταχύς ὁ εἴρω πᾶς ποιέω ὁ μεταβολή , τουτέστι μή ἐπί πολύς μένω χρόνος , ὡς ὁ κομέω , ἀλλά ἐν ὀλίγος διαλύω . οὗτος οὖν ὁ γένεσις ὁ αἴτιος δεῖ νομίζω ὁ εἴρω παρά ἐγώ . ὁ δέ κοινῶς περί πᾶς εἶπον τοιοῦτος φάσμα , ὅσος ταχύς ποιέω ὁ φαντασία , ἔοικα ἅπας λέγω εἰμί φάντασμα . ἢ οὖν [ οὖον ] κοινός ἁπλόος ὁ φαίνω φάσμα προσαγορεύω , ἢ ὅτι κἀν ὕπαρξις ἔχω ὁ διαίσσω , ἀλλά συμπλέκω τίς καί φαντασία αὐτός , ὡς εἶπον . ὁ γάρ μή κατά ῥῖψις ἀλλά ἔξαψις γίγνομαι διαίσσω ὁ κίνησις δοκέω εἰμί κίνησις , οὐ ὑπάρχω · οὖον γάρ εἷς εἰμί ὁ κινέω , ἀλλά ὕλη τις ἄλλοτε ἄλλος μεταλαμβάνω ὁ ἔξαψις . ἀλλά καί ἐν ὁ αἴξ ὁ παρεκπύρωσις , ἐκ ὅς ὁ ὁ θρίξ γίγνομαι φαντασία , δοκέω ἔχω , οὖον πάντως ἀληθής συνέχεια πρός ὁ ὅλος ἐκπύρωσις .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.60
Ὡς ὅταν ἐκ ταὐτοῦ φανῇ ὑπολελειμμένον ὅλον τὸν ἑαυτοῦ κύκλον . Ἐπισημειοῦσθαι δεῖ ὡς εἰπὼν ἐν τοῖς προκειμένοις “ διὰ δὲ τὸ ὕπο λείπεσθαι βραδυτάτῳ χρόνῳ ” καὶ μὴ προσθεὶς τὸν ἑαυτοῦ κύκλον νῦν φησιν ὡς ὅταν ἐκ τοῦ αὐτοῦ φανῇ , ὑπολελειμμένος ἂν εἴη τὸν ἑαυτοῦ κύκλον , ὡς πρότερον μὲν τοῦ ἡλίου σπανίως αὐτὸν βουλόμενος ὑπολείπεσθαι ( διὸ καὶ διὰ πολλοῦ φαίνεσθαι χρόνου ) νυνὶ δὲ τὸν ἑαυτοῦ κύκλον ὑπολεί - πεσθαι λέγων . τί οὖν ἐστι τὸ νῦν λεγόμενον ; ὡς ἐπειδὰν ἐκ τοῦ αὐτοῦ σημείου φανῇ , ἐξ οὗ καὶ πρότερον ὤφθη , ὅλον τὸν ἑαυτοῦ κύκλον ὑπολείπεται , τουτέστιν ὅλον ἐξήνυσε καὶ περιῆλθε τὸν ἑαυτοῦ κύκλον . τὸ μὲν οὖν ὅλως φαίνεσθαι τὸν ἀστέρα τοῦτον κατ’ αὐτοὺς ἐκ τοῦ πλεῖον ἀπολιμπάνειν ποτὲ γίνεται , τὸ δὲ εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον φαίνεσθαι , ἐξ οὗ καὶ πρὸ πολλοῦ χρόνου ἐφάνη , τοῦ περιελθεῖν ὅλον τὸν ἑαυτοῦ κύκλον αἴτιόν ἐστιν .
Lemmas: ὡς ὅταν ἐκ αὐτός φαίνω ὑπολείπω ὅλος ὁ ἑαυτοῦ κύκλος . Ἐπισημειόομαι δεῖ ὡς εἶπον ἐν ὁ πρόκειμαι “ διά δέ ὁ ὑπό λείπω βραδύς χρόνος ” καί μή προστίθημι ὁ ἑαυτοῦ κύκλος νῦν φημί ὡς ὅταν ἐκ ὁ αὐτός φαίνω , ὑπολείπω εἄν εἰμί ὁ ἑαυτοῦ κύκλος , ὡς πρότερος μέν ὁ ἥλιος σπανίως αὐτός βούλομαι ὑπολείπω ( διό καί διά πολύς φαίνω χρόνος ) νυνί δέ ὁ ἑαυτοῦ κύκλος ὑπολύω - πίπτω λέγω . τίς οὖν εἰμί ὁ νῦν λέγω ; ὡς ἐπειδάν ἐκ ὁ αὐτός σημεῖον φαίνω , ἐκ ὅς καί πρότερος ὁράω , ὅλος ὁ ἑαυτοῦ κύκλος ὑπολείπω , τουτέστιν ὅλος ἐξανύω καί περιέρχομαι ὁ ἑαυτοῦ κύκλος . ὁ μέν οὖν ὅλως φαίνω ὁ ἀστήρ οὗτος κατά αὐτός ἐκ ὁ πλείων ἀπολείπω ποτέ γίγνομαι , ὁ δέ εἰς ὁ αὐτός σημεῖον φαίνω , ἐκ ὅς καί πρό πολύς χρόνος φαίνω , ὁ περιέρχομαι ὅλος ὁ ἑαυτοῦ κύκλος αἴτιος εἰμί .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.61
Ὑπολείπεσθαι δ’ αὐτὸν καὶ πρὸς ἄρκτον καὶ πρὸς νότον . ᾿Υπολείπεται τοῦ ἡλίου , φησίν , ὁ κομήτης ποτὲ μὲν πρὸς ἄρκτον , ποτὲ δὲ πρὸς νότον · θέλει γὰρ διὰ τούτων διδάξαι , πότε ποιεῖ κόμην κατ’ ἐκείνους καὶ πότε οὔ . ὥστε καὶ ὅτε ἔλεγε “ διὰ τὸ ὑπολείπεσθαι βραδυτάτῳ χρόνῳ ” τοῦ ἡλίου ἔλεγεν ὑπολείπεσθαι .
Lemmas: ὑπολείπω δέ αὐτός καί πρός ἄρκτος καί πρός νότος . Ὑπολείπω ὁ ἥλιος , φημί , ὁ κομήτης ποτέ μέν πρός ἄρκτος , ποτέ δέ πρός νότος · ἐθέλω γάρ διά οὗτος διδάσκω , πότε ποιέω κόμη κατά ἐκεῖνος καί πότε οὖον . ὥστε καί ὅτε λέγω “ διά ὁ ὑπολείπω βραδύς χρόνος ” ὁ ἥλιος λέγω ὑπολείπω .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.62
Πρὸς δὲ νότον ὅταν φέρηται , δαψίλειαν ἔχειν τῆς τοιαύτης νοτίδος , ἀλλὰ διὰ τὸ μικρὸν εἶναι τὸ ὑπὲρ γῆν τμῆμα τοῦ κύκλου , τὸ δὲ κάτω πολυπλάσιον , οὐ δύνασθαι τὴν ὄψιν τῶν ἀνθρώπων φέρεσθαι κλωμένην πρὸς τὸν ἥλιον οὔτε τῷ νοτίῳ τόπῳ πλησιάζοντος οὔτ’ ἐπὶ θεριναῖς τροπαῖς ὄντος τοῦ ἡλίου . 'Ev μὲν οὖν τοῖς ὑπὸ τὸν ἰσημερινὸν τόποις καὶ τοῖς τούτῳ πλησιάζουσιν οὐκ ἴσχει κόμην διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐκεῖθεν θερμασίας καὶ τῆς ξηρότητος . ὑπερβὰς δὲ τοὺς τόπους τούτους καὶ φερόμενος ἐπὶ τοὺς τροπι - κοὺς καὶ μέχρις αὐτῶν δαψίλειαν μὲν ὑδάτων ἔχει καὶ πολλὴν ἐκ τούτων ἀτμίδα συνέλκει , ἀλλ’ ἐν μὲν τοῖς νοτίοις , φησί , τοῦ πλείστου μέρους τῶν κύκλων ὑπὸ γῆν ὄντος , ὅπερ ὁ ἥλιος ἐν ταῖς νυξὶ διέρχεται , συμβαίνει τὰς ἐκ τῆς ἀτμίδος ἀνακλωμένας ὄψεις μὴ ἀφικνεῖσθαι κάτω πρὸς τὸν ἥλιον διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ὁρίζοντος ἀπόστασιν τὴν ὑπὸ γῆν . ἐν δὲ τῷ βορείῳ διὰ τὸ μικρὰν εἶναι τὴν ὑπὸ γῆν ἐκείνων τῶν κύκλων περιφέ - ρειαν ἀφικνοῦνται πρὸς τὸν ἥλιον . μήποτε δὲ εἴ τις ὑποθοῖτο ἐν τοῖς θερινοῖς κύκλοις ἅμα τῷ δῦναι τὸν ἥλιον καὶ μὴ πολλὴν μοῖραν τῆς ὑπὸ γῆν διεληλυθέναι περιφερείας μηδὲ τῆς ἀπὸ τοῦ κέντρου φερομένης ἐπὶ ταύτην γραμμῆς ἅψασθαι , τότε δύνασθαι τὰς ὄψεις ἐπ’ αὐτὸν ἀνακλᾶσθαι τὸν ἥλιον , καὶ τοὐναντίον ἐν τοῖς χειμερινοῖς , ἐπεὶ πολὺ τοῦ ὑπὸ γῆν ὁ ἥλιος διέλθοι τμήματος , ὡς ἐν τῷ ὑπὸ γῆν τούτου γενέσθαι μεσουρανήματι ἢ καί τι ὑπερβῆναι τούτου μικρόν τότε μὴ δύνασθαι τὰς ἀνακλωμένας ὄψεις πρὸς τοῦτον φέρεσθαι · οὔτε οὖν ἐν τοῖς βορείοις ὄντος τοῦ κομήτου ἀεὶ ἕξει κόμην οὕτε ἐν τοῖς νοτίοις οὐδέποτε οὐχ ] ἕξει κατὰ τὴν εἰρημένην ὑπόθεσιν .
Lemmas: πρός δέ νότος ὅταν φέρω , δαψίλεια ἔχω ὁ τοιοῦτος νοτίς , ἀλλά διά ὁ μικρός εἰμί ὁ ὑπέρ γῆ τμῆμα ὁ κύκλος , ὁ δέ κάτω πολυπλάσιος , οὖον δύναμαι ὁ ὄψις ὁ ἄνθρωπος φέρω κλάω πρός ὁ ἥλιος οὔτε ὁ νότιος τόπος πλησιάζω οὔτε ἐπί θερινός τροπή εἰμί ὁ ἥλιος . 'Ev μέν οὖν ὁ ὑπό ὁ ἰσημερινός τόπος καί ὁ οὗτος πλησιάζω οὐ ἴσχω κόμη διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἐκεῖθεν θερμασία καί ὁ ξηρότης . ὑπερβαίνω δέ ὁ τόπος οὗτος καί φέρω ἐπί ὁ τρόπις - κός καί μέχρι αὐτός δαψίλεια μέν ὕδωρ ἔχω καί πολύς ἐκ οὗτος ἀτμίς συνέλκω , ἀλλά ἐν μέν ὁ νότιος , φημί , ὁ πλεῖστος μέρος ὁ κύκλος ὑπό γῆ εἰμί , ὅσπερ ὁ ἥλιος ἐν ὁ νύξ διέρχομαι , συμβαίνω ὁ ἐκ ὁ ἀτμίς ἀνακλάω ὄψις μή ἀφικνέομαι κάτω πρός ὁ ἥλιος διά ὁ πολύς αὐτός ἀπό ὁ ὁρίζων ἀπόστασις ὁ ὑπό γῆ . ἐν δέ ὁ βόρειος διά ὁ μικρός εἰμί ὁ ὑπό γῆ ἐκεῖνος ὁ κύκλος περιφέ - ῥέω ἀφικνέομαι πρός ὁ ἥλιος . μήποτε δέ εἰμί τις ὑποτίθημι ἐν ὁ θερινός κύκλος ἅμα ὁ δύο ὁ ἥλιος καί μή πολύς μοῖρα ὁ ὑπό γῆ διέρχομαι περιφέρεια μηδέ ὁ ἀπό ὁ κέντρον φέρω ἐπί οὗτος γραμμή ἅπτω , τότε δύναμαι ὁ ὄψις ἐπί αὐτός ἀνακλάω ὁ ἥλιος , καί ἐναντίος ἐν ὁ χειμερινός , ἐπεί πολύς ὁ ὑπό γῆ ὁ ἥλιος διέρχομαι τμῆμα , ὡς ἐν ὁ ὑπό γῆ οὗτος γίγνομαι μεσουράνημα ἢ καί τίς ὑπερβαίνω οὗτος μικρός τότε μή δύναμαι ὁ ἀνακλάω ὄψις πρός οὗτος φέρω · οὔτε οὖν ἐν ὁ βόρειος εἰμί ὁ κοσμητής ἀεί ἔχω κόμη ἵημι ἐν ὁ νότιος οὐδέποτε οὐ ] ἔχω κατά ὁ εἴρω ὑπόθεσις .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.65
Οὗτοι δὲ πολλάκις ἅμα πάντες μετέωροι φαίνονται ὑπὲρ του ὁρίζοντος . καὶ φανερῶν δ’ ὄντων αὐτῶν ἀπάντων καὶ μὴ φαινομένων πάντων ἀλλ’ ἐνίων ὄντων πρὸς τῷ ἡλίῳ , οὐδὲν ἦττον κομῆται φαίνονται γινόμενοι πολλάκις . Οὗτος ὁ λόγος ἁρμόζει μάλιστα πρὸς τοὺς σύμφασιν τῶν πλανωμένων τὸν κομ‘ήτην εἶναι λέγοντας . εἰ γὰρ σύνοδος εἰς ταὐτὸ πάντων καὶ σύμφασις ὁ κομήτης εστιν , ἔδει κομήτου γινομένου μηδαμοῦ λοιπὸν ἑτέρωσε φαίνεσθαι τῶν πλανωμένων μηδένα μηδ’ ὑπὸ γῆν τούτων εἶναί τινα . νῦν δὲ καὶ πάντων ὑπὲρ γῆν ὄντων καὶ ὁρωμένων καὶ πάντων ὑπὸ γῆν , καὶ τινων μὲν ὕπερ γῆν , τινῶν δὲ ὑπὸ γῆν , καὶ πάντων ἐγγὺς ὄντων καὶ ἄλλων ἀλλαχοῦ διεστώτων ὅ,μως κομῆται φαίνονται μηδενὶ τῶν πλανωμένων πλησιάζοντες . τούτου δ᾿ ἀληθοῦς ὄντος οὐκ ἄρα σύμφασις τῶν πλανωμένων εστιν ὁ κομήτης , οὐδ’ ἅμα πάντων οὐδέ τινων .
Lemmas: οὗτος δέ πολλάκις ἅμα πᾶς μετέωρος φαίνω ὑπέρ ὁ ὁρίζων . καί φανερός δέ εἰμί αὐτός ἀπαντάω καί μή φαίνω πᾶς ἀλλά ἔνιοι εἰμί πρός ὁ ἥλιος , οὐδείς ἀίσσω κομέω φαίνω γίγνομαι πολλάκις . οὗτος ὁ λόγος ἁρμόζω μάλιστα πρός ὁ σύμφημι ὁ πλανάω ὁ κομάω εἰμί λέγω . εἰμί γάρ σύνοδος εἰς αὐτός πᾶς καί σύμφασις ὁ κομήτης εἰμί , ἐσθίω κοσμητής γίγνομαι μηδαμοῦ λοιπός ἑτέρωσε φαίνω ὁ πλανάω μηδείς μηδέ ὑπό γῆ οὗτος εἰμί τις . νῦν δέ καί πᾶς ὑπέρ γῆ εἰμί καί ὁράω καί πᾶς ὑπό γῆ , καί τίνω μέν ὑπέρ γῆ , τις δέ ὑπό γῆ , καί πᾶς ἐγγύς εἰμί καί ἄλλος ἀλλαχοῦ διίστημι ὅμως κομέω φαίνω μηδείς ὁ πλανάω πλησιάζω . οὗτος δέ ἀληθής εἰμί οὐ ἄρα σύμφασις ὁ πλανάω εἰμί ὁ κομήτης , οὐδέ ἅμα πᾶς οὐδέ τίνω .
joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.67
Ἐπὶ δὲ ἄρχοντος Ἀθήνῃσιν Εὐκλέους τοῦ Μόλωνος ἐγένετο κομήτης ἀστὴρ πρὸς ἄρκτον μηνὸς γαμηλιῶνος περὶ τροπὰς ὄντος τοῦ ἡλίου χειμερινάς · καίτοι τοσοῦτον ἀνακλασθῆναι καὶ αὐτοὶ τῶν ἀδυνάτων εἶναί φασιν . Ἡ μὲν τοῦ μεγάλου κομήτου ἱστορία τὴν ὑπόθεσιν ἤλεγξεν Ἱπποκράτους τὴν λέγουσαν ἐν μόνοις τοῖς βορείοις τόποις κομήτην συνίστασθαι , ἡ δὲ νῦν τὴν λέγουσαν δεῖν πλησιάζειν τῷ κομήτῃ τὸν ἥλιον , καὶ μὴ τὸν μὲν εἷναι βορειότατον , τὸν δὲ νοτιώτατον · μηδὲ γὰρ τοσοῦτον ἀνακλασθῆναι τὰς ὄψεις τῶν ἐνδεχομένων ὑπάρχειν . ἰδοὺ γοῦν ὁ φανεὶς ἐπὶ τοῦ εἰρημένου ἄρχοντος κομήτης αὐτὸς μὲν πρὸς ἄρκτον ἐφάνη , ὁ δὲ ἥλιος πρὸς ταῖς χειμεριναῖς ὑπῆρχε τροπαῖς · τὴν μεγίστην ἄρα κτὰ πλάτος διεστήκεισαν ἀλλήλων ὅ τε κομήτης καὶ ὁ ἥλιος . εἰ οὖν καὶ αὐτοῖς ἀδύνατον εἶναι δοκεῖ , ἐπὶ τοσοῦτον ἀνακλωμένας διάστημα φέρεσθαι τὰς ὄψεις , κὰντεῦθεν ἄρα ψευδὴς οὖσα δέδεικται ἡ ἀποδοθεῖσα παρ’ αὐτῶν τῆς γενέσεως τῶν κομήτων αἴτια .
Lemmas: ἐπί δέ ἄρχω Ἀθῆναι Εὐκλῆς ὁ Μόλων γίγνομαι κομήτης ἀστήρ πρός ἄρκτος μείς Γαμηλιών περί τροπή εἰμί ὁ ἥλιος χειμερινός · καίτοι τοσοῦτος ἀνακλάζω καί αὐτός ὁ ἀδύνατος εἰμί φημί . ὁ μέν ὁ μέγας κοσμητής ἱστορία ὁ ὑπόθεσις ἐλέγχω Ἱπποκράτης ὁ λέγω ἐν μόνος ὁ βόρειος τόπος κοσμητής συνίστημι , ὁ δέ νῦν ὁ λέγω δήω πλησιάζω ὁ κοσμητής ὁ ἥλιος , καί μή ὁ μέν ἵημι βόρειος , ὁ δέ νότιος · μηδέ γάρ τοσοῦτος ἀνακλάζω ὁ ὄψις ὁ ἐνδέχομαι ὑπάρχω . ἰδού γοῦν ὁ φαίνω ἐπί ὁ εἴρω ἄρχω κομήτης αὐτός μέν πρός ἄρκτος φαίνω , ὁ δέ ἥλιος πρός ὁ χειμερινός ὑπάρχω τροπή · ὁ μέγας ἄρα κτάομαι πλάτος διίστημι ἀλλήλων ὅς τε κομήτης καί ὁ ἥλιος . εἰμί οὖν καί αὐτός ἀδύνατος εἰμί δοκέω , ἐπί τοσοῦτος ἀνακλάω διάστημα φέρω ὁ ὄψις , κὰντεῦθεν ἄρα ψευδής εἰμί δείκνυμι ὁ ἀποδίδωμι παρά αὐτός ὁ γένεσις ὁ κόμης αἴτιος .