joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.66
Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τοῦτο ἀληθές , ὅτι ἐν τῷ πρὸς ἄρκτον τόπῳ γίνεται κομήτης μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἡλίου ὄντος περὶ θερινὰς τροπάς · ὅ τε γὰρ μέγας κομήτης ὁ γενόμενος περὶ τὸν ἐν Ἀχαΐᾳ σεισμὸν καὶ τὴν τοῦ κύματος ἔφοδον ἀπὸ δυσμῶν τῶν ἰσημερινῶν ἀνέσχε , καὶ πρὸς νότον ἤδη πολλοὶ γεγόνασιν . Πάλιν πρὸς τοὺς περὶ Ἱπποκράτην μετάγει τὸν ἔλεγχον ἐν μόνοις λέγοντας τοῖς βορείοις μέρεσι τὸν κομήτην γενέσθαι , ὅτε καὶ ὁ ἥλιος τοὺς τοπους ἐπέχει τοὺς αὐτούς , διὰ τὸ καὶ ἀτμίδα πολλὴν ἐκεῖσε δύνασθαι τὸν κομήτην συνέλκειν εἰς ἑαυτόν , ὑγρῶν ὄντων τῶν τόπων , καὶ τὰς ὄψεις ἡμῶν προσπιπτούσας αὐτῇ καὶ ἀνακλωμένας φέρεσθαι πρὸς τὸν ἥλιον διὰ τὸ μικρὸν εἶναι τὸ ὑπὸ γῆν τοῦ κύκλου μέρος · οὔτε δὲ μεταξὺ τῶν τρόπι . κῶν ὕπο τὸν ἰσημερινὸν διὰ τὸ κατεξηράνθαι τοὺς τόπους οὔτε ὲν τοῖς νοτίοις διὰ τὸ μείζονα εἶναι τὰ ὑπὸ γῆν τῶν κύκλων τμήματα τῶν ὑπὲρ γῆν καὶ τὰς ὄψεις ἀνακλωμένας μὴ ἀφικνεῖσθαι πρὸς τὸν ἥλιον . ἀλλὰ μηδὲ εἰ ὁ ἥλιος ἐν ταῖς θεριναῖς εἴη τροπαῖς , τῆς ὄψεως πάλιν ἡμῶν διὰ τὴν πολλὴν διάστασιν οὐκ ἐξισχυούσης δὴ ἀπὸ τῶν χειμερινῶν τροπῶν ἐπὶ τἀς θερινὰς ἀνακλωμένης φέρεσθαι . ὁ οὖν Ἀριστοτέλης ἐκ τῆς ἱστορίας καὶ τῶν φανέντων πολλάκις τὰς ὑποθέσεις ταύτας ἐλέγχει ψευδομένας . τούτων δὲ ἐλεγχομένων καὶ ἡ αἰτία ἡ ἐξ αὐτῶν ἀποδεδομένη τῆς συστάσεως τοῦ κομήτου συνελέγχεται . τοῦ γὰρ ἡλίου , φησίν , ὄντος περὶ τὰς θερινὰς τροπὰς ὁ φανεὶς τότε μέγας κομήτης ἐκ δυσμῶν ἀνέσχε τῶν ἰσημερινῶν , ὥστε καὶ τοῦ ἡλίου τοσοῦτον διεστῶτος μεταξὺ τῶν τροπικῶν ὑπ’ αὐτὸν τὸν ἰσημερινὸν ὁ κομήτης συνέστη . ἀναγκαίως δὲ καὶ τὸ μέγιστον εἶναι τὸν κομήτην ἐπισημειοῦται , καὶ τοσοῦτον μέγεθος ἦν , ὡς διὰ τὴν πολλὴν τότε ὕλην , ἐξ ἧς ὁ Ἀριστοτέλης τοὺς κομήτας καὶ τοὺς σεισμοὺς καὶ τοὺς ἀνέμους γίνεσθαι δείκνυσι , πολλὰς . τῶν Ἀχαϊκῶν πόλεων ὑπὸ τοῦ τότε γινομένου σεισμοῦ κατενεχθῆναι καὶ κύματος γενέσθαι κατὰ τῆς γῆς ἔφοδον ἐξ ἀντικειμένων συνισταμένην πνευμάτων , ὡς δείξει . εἰ δὲ καθ’ Ἱπποκράτην τὸν Χῖον ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν ἀστέρα ἑλκομένης ἀτμίδος τῶν ὄψεων ἡμῶν ἐπὶ τὸν ἥλιον ἀνακλωμένων ὁ κομήτης συνίστατο , τὸ πυρῶδες τοῦ ἡλίου χρῶμα ἐν τῷ ἐνόπτρῳ ἀτονούσης ὁρᾶν τῆς ὄψεως , πολλὴ ἄρα ὑπὸ τὸν ἰσημερινὸν ἡ ἀτμὶς συνεστήκει . εἰ οὖν οὐδ’ αὐτοῖς δοκεῖ μεταξὺ τῶν τροπικῶν ἀτμίδα συνίστασθαι , ἐκεῖσε δ’ ὁ τηλικοῦτος συνέστη κομήτης , ψευδὴς ἄρα ἡ παρὰ τῶν περὶ τὸν Ἱπποκράτην ἀποδοθεῖσα τῆς γενέσεως τῶν κομητῶν αἰτία . πάλιν δὲ τὸ ἱστορῆσαι καὶ πρὸς νότον πολλοὺς γεγονέναι κο| μήτας ψευδόμενον ἤλεγξε τὸν ἐν μόνοις τοῖς βορείοις τόποις συνίστασθαι κομήτην λέγοντα . καὶ ἐπὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς δὲ χρόνων ὑπὸ τοὺς πόδας τοῦ Ὠρίωνος συνέστη κομήτης <ἐν τόποις> νοτίοις οὖσι καὶ τοῦ ζῳδιακοῦ διεστηκόσιν .
Lemmas: ἀλλά μήv οὐδέ οὗτος ἀληθής , ὅτι ἐν ὁ πρός ἄρκτος τόπος γίγνομαι κομήτης μόνος , ἀλλά καί ὁ ἥλιος εἰμί περί θερινός τροπή · ὅς τε γάρ μέγας κομήτης ὁ γίγνομαι περί ὁ ἐν Ἀχαΐα σεισμός καί ὁ ὁ κῦμα ἔφοδος ἀπό δυσμή ὁ ἰσημερινός ἀνέχω , καί πρός νότος ἤδη πολύς γίγνομαι . πάλιν πρός ὁ περί Ἱπποκράτης μετάγω ὁ ἔλεγχος ἐν μόνος λέγω ὁ βόρειος μέρος ὁ κοσμητής γίγνομαι , ὅτε καί ὁ ἥλιος ὁ τόπος ἐπέχω ὁ αὐτός , διά ὁ καί ἀτμίς πολύς ἐκεῖσε δύναμαι ὁ κοσμητής συνέλκω εἰς ἑαυτοῦ , ὑγρός εἰμί ὁ τόπος , καί ὁ ὄψις ἐγώ προσπίπτω αὐτός καί ἀνακλάω φέρω πρός ὁ ἥλιος διά ὁ μικρός εἰμί ὁ ὑπό γῆ ὁ κύκλος μέρος · οὔτε δέ μεταξύ ὁ τρόπις . Κῶς ὑπό ὁ ἰσημερινός διά ὁ καταξηραίνω ὁ τόπος οὔτε εἰμί ὁ νότιος διά ὁ μείζων εἰμί ὁ ὑπό γῆ ὁ κύκλος τμῆμα ὁ ὑπέρ γῆ καί ὁ ὄψις ἀνακλάω μή ἀφικνέομαι πρός ὁ ἥλιος . ἀλλά μηδέ εἰμί ὁ ἥλιος ἐν ὁ θερινός εἰμί τροπή , ὁ ὄψις πάλιν ἐγώ διά ὁ πολύς διάστασις οὐ ἐξισχύω δή ἀπό ὁ χειμερινός τροπή ἐπί εἰς θερινός ἀνακλάω φέρω . ὁ οὖν Ἀριστοτέλης ἐκ ὁ ἱστορία καί ὁ φαίνω πολλάκις ὁ ὑπόθεσις οὗτος ἔλεγχος ψεύδω . οὗτος δέ ἐλέγχω καί ὁ αἰτία ὁ ἐκ αὐτός ἀποδίδωμι ὁ σύστασις ὁ κοσμητής συνελέγχω . ὁ γάρ ἥλιος , φημί , εἰμί περί ὁ θερινός τροπή ὁ φαίνω τότε μέγας κομήτης ἐκ δυσμή ἀνέχω ὁ ἰσημερινός , ὥστε καί ὁ ἥλιος τοσοῦτος διίστημι μεταξύ ὁ τροπικός ὑπό αὐτός ὁ ἰσημερινός ὁ κομήτης συνίστημι . ἀναγκαῖος δέ καί ὁ μέγας εἰμί ὁ κοσμητής ἐπισημειόομαι , καί τοσοῦτος μέγεθος εἰμί , ὡς διά ὁ πολύς τότε ὕλη , ἐκ ὅς ὁ Ἀριστοτέλης ὁ κοσμητής καί ὁ σεισμός καί ὁ ἄνεμος γίγνομαι δείκνυμι , πολύς . ὁ Ἀχαϊκός πόλις ὑπό ὁ τότε γίγνομαι σεισμός καταφέρω καί κῦμα γίγνομαι κατά ὁ γῆ ἔφοδος ἐκ ἀντίκειμαι συνίστημι πνεῦμα , ὡς δείκνυμι . εἰμί δέ κατά Ἱπποκράτης ὁ Χῖος ἐκ ὁ ὑπό ὁ ἀστήρ ἕλκω ἀτμίς ὁ ὄψις ἐγώ ἐπί ὁ ἥλιος ἀνακλάω ὁ κομήτης συνίστημι , ὁ πυρώδης ὁ ἥλιος χρῶμα ἐν ὁ ἔνοπτρον ἀτονέω ὁράω ὁ ὄψις , πολύς ἄρα ὑπό ὁ ἰσημερινός ὁ ἀτμίς συνίστημι . εἰμί οὖν οὐδέ αὐτός δοκέω μεταξύ ὁ τροπικός ἀτμίς συνίστημι , ἐκεῖσε δέ ὁ τηλικόσδε συνίστημι κομήτης , ψευδής ἄρα ὁ παρά ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης ἀποδίδωμι ὁ γένεσις ὁ κοσμητής αἰτία . πάλιν δέ ὁ ἱστορέω καί πρός νότος πολύς γίγνομαι κο Μήτας ψεύδω ἐλέγχω ὁ ἐν μόνος ὁ βόρειος τόπος συνίστημι κοσμητής λέγω . καί ἐπί ὁ κατά ἐγώ δέ χρόνος ὑπό ὁ πούς ὁ Ὠρίων συνίστημι κομήτης ἐν τόπος νότιος εἰμί καί ὁ ζῳδιακός διίστημι .