joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.104
Ἔτι δὲ πολλάκις ὦπται νέφη φερόμενα σὺν ψόφῳ πολλῷ παρ’ αὐτὴν τὴν γῆν , ὥστε φοβερὸν εἶναι τοῖς ἀκούουσι καὶ ὁρῶσιν ὡς ἐσομένου τινὸς μείζονος . ὁτὲ δὲ καὶ ἄνευ ψόφου τοιούτων ὀφθέντων νεφῶν χάλαζα γίνεται πολλὴ καὶ τὸ μέγεθος απιστος , καὶ τοῖς σχήμαστιν οὐ στρογγύλη , διὰ τὸ μὴ πολὺν χρόνον γίνεσθαι τὴν φορὰν αὐτῆς ὡς πλησίον τῆς γῆς γενομένης τῆς πήξεως . Καὶ ταῦτα πρὸς ἔνδειξιν τοῦ μὴ πόρρω τῆς γῆς , ὡς Ἀναξαγόρᾳ δοκεῖ , τὴν χάλαζαν γίνεσθαι . ὤφθη γάρ . φησί , πολλάκις περιγιότατα νέφη μετὰ πολλοῦ κτύπου φερόμενα , δηλονότι βροντῶν ἐξαισίων γινομένων , ὡς ἐκδειματῶσαι τοὺς ἀκούοντας καὶ ἐλπίδας ὑποθεῖναι διὰ τὸ δέος ὡς χαλεπῶν τινων ἐσομένων . καὶ χωρὶς δὲ κτύπου τῶν τοιούτων νεφῶν ὀφθέντων περὶ τὴν γῆν ἐπηκολούθησεν εὐθέως χάλαζα τηλικαύτη τὸ μέγεθος , ὡς ἄπιστον εἶναι τοῖς ἀκούουσι , καὶ τὸ σχῆμα ταύτης οὐ στρογγύλον . ταῦτα δὲ πάντα σημεῖα τοῦ πλησίον τῆς γῆς αὐτὴν συστῆναι · ὁ γὰρ πολὺς κτύπος τὴν ἐγγύτητα σημαίνει τοῦ νέφους . πόρρωθεν γὰρ τῆς πρώτης γινομένης πληγῆς καὶ τῆς διαδόσεως κατὰ μέρος φερομένης πρὸς ἡμᾶς ἐκλύεται τῷ διαστήματι τὸ μέγεθος τοῦ ψόφου , ὡς καὶ τῶν ὁρατῶν ἡ ἀντίληψις διὰ πολλοῦ γινομένη τοῦ μεταξύ διαφανοῦς ἀμβλύνεται προἰοῦσα · οὔτε γὰρ τὸ διαφανὲς ἐπὶ πολὺ διαβιβάζειν τὰ χρώματα δύναται οὔτε τὸ διηχὲς τοὺς ψόφους . καὶ τὸ μέγεθος δὲ καὶ τὸ μὴ στρογγύλον ἔχειν τὸ σχῆμα τὴν περὶ τὴν γῆν αὐτῆς σημαίνει ῥᾳδία γὰρ αὐτῆς ἡ διάλυσις , ἅτε δὴ καὶ θερμοτέρου τοῦ καιροῦ ἢ ἰῆς χώρας οὔσης · εἰ μὲν οὖν πόρρωθεν φέροιτο , εἰκὸς αὐτῆς τινα μέρη τὰ ἐξέχοντα παραναλίσκευσθαι , καὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς συστάσεως ἐλάττονα γίνεσθαι , ἐξ ὀλίγου δὲ τοῦ διαστήματος ἄθραυστος μένουσα μείζων σαίνεται . τὸ αὐτὸ καὶ τοῦ μὴ στρογγύλην ὑπάρχειν αἴτιόν ἐστι . πόρρωθεν γὰρ πολλὴν ὁδὸν διανύουσα , τῶν ἄκρων αὐτῆς τῇ πρὸς τὸν ἀέρα τρίψει θραυομένων , σφαιροῦται ὡς ὁ ἐξ ὄρους κορυφῆς ὠθούμενος ὑφ’ ὁτουοῦν λίθος καὶ τῇ φορᾷ τὰ ἄκρα πάντοθεν περιθραυσθεὶς καὶ γενόμενος καθ’ Ὅμηρον ὀλοοίτροχος , καὶ οἱ ἐν θαλάσσῃ ταῖς παλιρροίαις φερόμενοι λίθοι · ἐξ ὀλίγου δὲ κινηθεῖσα μένει ἀπαθὴς ὡς συνέστη τὴν ἀρχήν , μὴ γενομένη περιφερής . καὶ αὐτὴ δὲ τῆς ὄψεως ἡμῶν ἡ ἀντίληψις κρίνειν τὰ περιγειότερα τῶν νεφῶν οὐκ ἀδύνατος , ὅτε καὶ τούτων ἄλλα ἄλλοις τὰ μὲν ἐπικείμενα , τὰ δὲ ὑποτρέχοντα φαίνεται , ἀλλ’ οὐχ ὥσπερ ἐκεῖνοί φασιν .
Lemmas: ἔτι δέ πολλάκις ὁράω νέφος φέρω σύν ψόφος πολύς παρά αὐτός ὁ γῆ , ὥστε φοβερός εἰμί ὁ ἀκούω καί ὁράω ὡς εἰμί τις μείζων . ὁτὲ δέ καί ἄνευ ψόφος τοιοῦτος ὁράω νέφος χάλαζα γίγνομαι πολύς καί ὁ μέγεθος ἄπιστος , καί ὁ σχῆμα οὖον στρογγύλος , διά ὁ μή πολύς χρόνος γίγνομαι ὁ φορά αὐτός ὡς πλησίος ὁ γῆ γίγνομαι ὁ πῆξις . καί οὗτος πρός ἔνδειξις ὁ μή πόρρω ὁ γῆ , ὡς Ἀναξαγόρας δοκέω , ὁ χάλαζα γίγνομαι . ὁράω γάρ . φημί , πολλάκις περίγειος νέφος μετά πολύς κτύπος φέρω , δηλονότι βροντή ἐξαίσιος γίγνομαι , ὡς ἐκδειματόω ὁ ἀκούω καί ἐλπίς ὑποτίθημι διά ὁ δέος ὡς χαλεπός τίνω εἰμί . καί Χωρὶς δέ κτύπος ὁ τοιοῦτος νέφος ὁράω περί ὁ γῆ ἐπακολουθέω εὐθύς χάλαζα τηλικόσδε ὁ μέγεθος , ὡς ἄπιστος εἰμί ὁ ἀκούω , καί ὁ σχῆμα οὗτος οὖον στρογγύλος . οὗτος δέ πᾶς σημεῖον ὁ πλησίος ὁ γῆ αὐτός συνίστημι · ὁ γάρ πολύς κτύπος ὁ ἐγγύτης σημαίνω ὁ νέφος . πόρρωθεν γάρ ὁ πρῶτος γίγνομαι πληγή καί ὁ διάδοσις κατά μέρος φέρω πρός ἐγώ ἐκλύω ὁ διάστημα ὁ μέγεθος ὁ ψόφος , ὡς καί ὁ ὁρατής ὁ ἀντίληψις διά πολύς γίγνομαι ὁ μεταξύ διαφανής ἀμβλύνω πρόειμι · οὔτε γάρ ὁ διαφανής ἐπί πολύς διαβιβάζω ὁ χρῶμα δύναμαι οὔτε ὁ διηχής ὁ ψόφος . καί ὁ μέγεθος δέ καί ὁ μή στρογγύλος ἔχω ὁ σχῆμα ὁ περί ὁ γῆ αὐτός σημαίνω ῥᾴδιος γάρ αὐτός ὁ διάλυσις , ἅτε δή καί θερμός ὁ καιρός ἢ εἷς χώρα εἰμί · εἰμί μέν οὖν πόρρωθεν φέρω , εἰκός αὐτός τις μέρος ὁ ἐξέχω παραναλίσκω , καί ὁ ἐκ ἀρχή σύστασις μικρός γίγνομαι , ἐκ ὀλίγος δέ ὁ διάστημα ἄθραυστος μένω μείζων σαίνω . ὁ αὐτός καί ὁ μή στρογγύλος ὑπάρχω αἴτιος εἰμί . πόρρωθεν γάρ πολύς ὁδός διανύω , ὁ ἄκρος αὐτός ὁ πρός ὁ ἀήρ τρίβω θραύω , σφαιρόω ὡς ὁ ἐκ ὄρος κορυφή ὠθέω ὑπό ὅστις λίθος καί ὁ φορός ὁ ἄκρος πάντοθεν περιθραύω καί γίγνομαι κατά Ὅμηρος ὀλοοίτροχος , καί ὁ ἐν θάλασσα ὁ παλίρροια φέρω λίθος · ἐκ ὀλίγος δέ κινέω μένω ἀπαθής ὡς συνίστημι ὁ ἀρχή , μή γίγνομαι περιφερής . καί αὐτός δέ ὁ ὄψις ἐγώ ὁ ἀντίληψις κρίνω ὁ περίγειος ὁ νέφος οὐ ἀδύνατος , ὅτε καί οὗτος ἄλλος ἄλλος ὁ μέν ἐπίκειμαι , ὁ δέ ὑποτρέχω φαίνω , ἀλλά οὐ ὥσπερ ἐκεῖνος φημί .