joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.19
Διαφέρει δ’ οὐδὲν οὐδ’ εἴ τις φήσει μὲν μὴ γίγνεσθαι ταῦτα ἐξ ἀλλήλων , ἴσα μέντοι τὴν δύναμιν εἶναι · καὶ τοῦτον γὰρ τὸν τρόπον ἀνάγκη τὴν ἰσότητα τῆς δυνάμεως ὑπάρχειν τοῖς μεγέθεσιν αὐτῶν , ὥσπερ κἂν εἰ γενόμενα ἐξ ἀλλήλων ὑπῆρχε . Πρὸς Ἐμπεδοκλέα νένευκεν αὐτῷ τὰ λεγόμενα · ἐκεῖνος γὰρ ἀμετάβλητα μὲν εἰς ἄλληλα τὰ στοιχεῖα μένειν ἔλεγεν , ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ τοῦ Περὶ γενέσεως ἐλέγχων αὐτοῦ τὴν δόξαν ὁ φιλόσοφος ἔγραψεν , ἴσα μέντοι εἶναι κατὰ τὰς δυνάμεις ἀλλήλοις ἅπαντα . ἐπεὶ οὗν αὐτὸς ἐκ τῆς εἰς ἄλληλα τούτων μεταβολῆς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν ἤλεγξεν , Ἐμπεδοκλῆς δὲ οὐ μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα ταῦτα βούλεται , οὐδὲν διαφέρειν τοῦτό φησι πρὸς τὸν ἔλεγχον τῶν ὑποθέσεων , ἐν ὅσῳ τὰ τῆς δυνάμεως αὐτῶν ἴσα φησὶν εἶναι , δηλονότι καὶ τῶν ὄγκων αὐτῶν ἀναλογίαν ἐχόντων πρὸς ἀλλήλους . εἰ οὖν κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ἑνὸς ἢ δύο στοιχείων τὸ μεῖά τὴν γῆν εἴη μέχρι τῆς ἀπλανοῦς , οὐχ ἔξει συμμετρίαν πρὸς τὴν γῆν ὁ τοῦ ἑνὸς ἢ τῶν δύο στοιχείων ὄγκος , ὡς τῶν δυνάμεων τοῖς ὄγκοις δηλονότι συναυξομένων . ὅπερ οὐκ ἔστιν ἀληθές · οὐ γὰρ εἰ κέραμον ὕδατος ἐκ τῆς Μαιώτιδος λίμνης ἀρύσαις , ἀνάγκη τοῦ ἀρυσθέντος ὕδατος τοσοῦτον ταῖς δυνάμεσιν ὑπερέχειν , τῇ ὑγρᾶ λέγω καὶ τῇ ψυχρᾷ , τὸ τῆς λίμνης ἅπαν ὕδωρ , ὅσον καὶ τῷ ὄγκῳ τοῦ μεγέθους ὑπερβέβηκεν · οὐδὲ εἰ δαλὸν ἕνα πυρκαιᾶς ἀφέλῃς μεγίστης , δεῖ τοσοῦτον αὐτοῦ θερμοτέραν εἶναι τὴν ὅλην πυρκαιάν , ὅσον ἐστὶ τῷ μεγέθει μεῖζον τοῦ ἀφαιρεθέντος . ὁμοίως καὶ ἐπὶ ὄξους φέρε καὶ οἴνου λευκοῦ τε σώματος ἢ μέλανος καὶ τῶν παραπλησίων ἁπάντων · ἐν οὐδενὶ γὰρ τούτων τοῦ ἀφαιρεθέντος ἐξ αὐτῶν μορίου ἀνάγκη μεῖζον εἶναι τὸ ὅλον ταῖς δυνάμεσι τοσοῦτον , ὅσον καὶ τῷ ὄγκῳ μεῖζόν ἐστι τὸ ὅλον τοῦ μέρους .
Lemmas: διαφέρω δέ οὐδείς οὐδέ εἰμί τις φημί μέν μή γίγνομαι οὗτος ἐκ ἀλλήλων , ἴσος μέντοι ὁ δύναμις εἰμί · καί οὗτος γάρ ὁ τρόπος ἀνάγκη ὁ ἰσότης ὁ δύναμις ὑπάρχω ὁ μέγεθος αὐτός , ὥσπερ κἀν εἰμί γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων ὑπάρχω . πρός Ἐμπεδοκλῆς νέος αὐτός ὁ λέγω · ἐκεῖνος γάρ ἀμετάβλητος μέν εἰς ἀλλήλων ὁ στοιχεῖον μένω λέγω , ὡς ἐν ὁ δύο ὁ περι γένεσις ἐλέγχω αὐτός ὁ δόξα ὁ φιλόσοφος γράφω , ἴσος μέντοι εἰμί κατά ὁ δύναμις ἀλλήλων ἅπας . ἐπεί ἐν αὐτός ἐκ ὁ εἰς ἀλλήλων οὗτος μεταβολεύς ὁ πρόκειμαι ὑπόθεσις ἐλέγχω , Ἐμπεδοκλῆς δέ οὖον μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων οὗτος βούλομαι , οὐδείς διαφέρω οὗτος φημί πρός ὁ ἔλεγχος ὁ ὑπόθεσις , ἐν ὅσος ὁ ὁ δύναμις αὐτός ἴσος φημί εἰμί , δηλονότι καί ὁ ὄγκος αὐτός ἀναλογία ἔχω πρός ἀλλήλων . εἰμί οὖν κατά ὁ ὑπόθεσις εἷς ἢ δύο στοιχεῖον ὁ μείης ὁ γῆ εἰμί μέχρι ὁ ἀπλανής , οὐ ἔξειμι συμμετρία πρός ὁ γῆ ὁ ὁ εἷς ἢ ὁ δύο στοιχεῖον ὄγκος , ὡς ὁ δύναμις ὁ ὄγκος δηλονότι συναυξάνω . ὅσπερ οὐ εἰμί ἀληθής · οὖον γάρ εἰμί κέραμος ὕδωρ ἐκ ὁ Μαιῶτις λίμνη Ἀρύσης , ἀνάγκη ὁ ἀρύω ὕδωρ τοσοῦτος ὁ δύναμις ὑπερέχω , ὁ ὑγρός λέγω καί ὁ ψυχρός , ὁ ὁ λίμνη ἅπας ὕδωρ , ὅσος καί ὁ ὄγκος ὁ μέγεθος ὑπερβαίνω · οὐδέ εἰμί δαλός εἷς πυρκαϊά ἀφαιρέω μέγας , δεῖ τοσοῦτος αὐτός θερμός εἰμί ὁ ὅλος πυρκαϊά , ὅσος εἰμί ὁ μέγεθος μείζων ὁ ἀφαιρέω . ὁμοίως καί ἐπί ὄξος φέρω καί οἶνος λευκός τε σῶμα ἢ μέλας καί ὁ παραπλήσιος ἅπας · ἐν οὐδείς γάρ οὗτος ὁ ἀφαιρέω ἐκ αὐτός μόριον ἀνάγκη μείζων εἰμί ὁ ὅλος ὁ δύναμις τοσοῦτος , ὅσος καί ὁ ὄγκος μέγας εἰμί ὁ ὅλος ὁ μέρος .