joannes-philoponus.in-aristotelis-meteorologicorum-librum-primum-commentarium 1.13
Ὁ γὰρ λεγόμενος αἰθὴρ παλαιὰν εἴληφε τὴν προσηγορίαν , ηγορίαν , ὃν Ἀναξαγόρας μὲν τῷ πυρὶ ταὐτὸν ἡγήσασθαί μοι δοκεῖ σημαίνειν · τά τε γὰρ ἄνω πλήρη πυρὸς εἶναι · κἀκεῖνος τὴν ἐκεῖ δύναμιν αἰθέρα καλεῖν ἐνόμισε , τοῦτο μὲν ὀρθῶς νομίσας · τὸ γὰρ ἀεὶ σῶμα θέον ἅμα καὶ θεῖόν τι τὴν φύσιν ἐοίκασιν ὑπολαβεῖν , καὶ διώρισαν ὀνομάζειν αἰθέρα τὸ τοιοῦτον ὡς ὂν οὐδενὶ τῶν παρ᾿ ἡμῖν τὸ αὐτό . Εἰπὼν ὡσαύτως πάντα τὸν περὶ τὴν ἄνω φορὰν κόσμον τῶν παρ’ ἡμῖν μὲν εἶναι τὸν αὐτὸν οὐδενί , ἑτέρας δέ τινος οὐσίας τῆς κυκλοφορουμένης , καὶ ὅτι ἡ ὑπόληψις αὕτη καὶ τῶν προτέρων γέγονεν ἀνθρώπων , αὐτό γε τοῦτο διὰ τῶν προκειμένων κατασκευάζειν ἐπιχειρεῖ διὰ τῆς ἑτερότητος τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ πρὸς τὰ λοιπά . ἀποδέχεται δὲ καὶ Ἀναξαγόραν οὕτως αὐτὸν ὀνομάζοντα , μέμφεται δὲ ὅτι παρὰ τὸ αἴθειν , τουτέστι καίειν , αἰθέρα καλεῖσθαι νενόμικε · τὰ γὰρ ἄνω , τουτέστι τὰ οὐράνια , πλήρη πυρὸς εἶναι λέγει . καίτοι γε οὐ μόνος αὐτός , ἀλλὰ καὶ Πλατῶν ταύτης ἐστὶ τῆς ὑπολήψεως ἐκ πυρὸς μὲν εἶναι τὰ ἄστρα λέγων , τὸν δὲ ὅλον οὐρανὸν ἐκ πλείστου μὲν πυρός , ὀλίγων δὲ τῶν ἄλλων . καὶ Ἡράκλειτος δὲ τῆς τοιαύτης ὑπολήψεως ἦν · οὐδεὶς δὲ τῶν πρὸ Ἀριστοτέλους ἑτέρας οὐσίας εἶναι σώματος τὸν οὐρανὸν εἰρηκὼς φαίνεται . τὴν αὐτῷ οὖν καινοτομηθεῖσαν δόξαν τοῖς πρὸ αὐτοῦ περιτίθησι μάτην . ἔστι δὲ μὴ παρὰ τὸ αἴθειν · καίτοι γε τὰ τῆς ἐτυμολογίας ἐγγίζει μᾶλλον ἐκείνῳ . τοῦτο δέ πως ἕτερον αὐτὸν δείκνυσι τῶν παρ’ ἡμῖν · οὐ γὰρ ἀπὸ τῆς οὐσίας ἡ τοῦ ὀνόματος θέσις , ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ ἀεὶ κινεῖσθαι γέγονεν . οὐκ ἀναγκαίως | οὖν ἐκ τοῦ ὀνόματος ἕτερον εἶναι τὸν οὐρανὸν τῶν παρ’ ἡμῖν ὑπονοεῖν αὐτοὺς κατεσκεύασε . τὰς δὲ ἀπὸ τῆς κυκλοφορίας ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Περὶ οὐρανοῦ διεσκευασμένας ἐπιχειρήσεις αὐτῷ τοῦ πέμπτης εἶναι σωμάτων οὐσίας τὸν οὐρανὸν ἐν ἑτέροις διελευσόμεθα .
Lemmas: ὁ γάρ λέγω αἰθήρ παλαιός λαμβάνω ὁ προσηγορία , ἀγορία , ὅς Ἀναξαγόρας μέν ὁ πῦρ αὐτός ἡγέομαι ἐγώ δοκέω σημαίνω · ὁ τε γάρ ἄνω πλήρης πυρός εἰμί · ἐκεῖνος ὁ ἐκεῖ δύναμις αἰθήρ καλέω νομίζω , οὗτος μέν ὀρθῶς νομίζω · ὁ γάρ ἀεί σῶμα θέω ἅμα καί θεῖος1 τίς ὁ φύσις ἔοικα ὑπολαμβάνω , καί διόριζω ὀνομάζω αἰθήρ ὁ τοιοῦτος ὡς εἰμί οὐδείς ὁ παρά ἐγώ ὁ αὐτός . εἶπον ὡσαύτως πᾶς ὁ περί ὁ ἄνω φορά κόσμος ὁ παρά ἐγώ μέν εἰμί ὁ αὐτός οὐδείς , ἕτερος δέ τις οὐσία ὁ κυκλοφορέομαι , καί ὅτι ὁ ὑπόληψις οὗτος καί ὁ πρότερος γίγνομαι ἄνθρωπος , αὐτός γε οὗτος διά ὁ πρόκειμαι κατασκευάζω ἐπιχειρέω διά ὁ ἑτερότης ὁ ὄνομα αὐτός πρός ὁ λοιπός . ἀποδέχομαι δέ καί Ἀναξαγόρας οὕτως αὐτός ὀνομάζω , μέμφομαι δέ ὅτι παρά ὁ αἴθω , τουτέστι καίω , αἰθήρ καλέω νομίζω · ὁ γάρ ἄνω , τουτέστι ὁ οὐράνιος , πλήρης πυρός εἰμί λέγω . καίτοι γε οὖον μόνος αὐτός , ἀλλά καί Πλάτος οὗτος εἰμί ὁ ὑπόληψις ἐκ πυρός μέν εἰμί ὁ ἄστρον λέγω , ὁ δέ ὅλος οὐρανός ἐκ πλεῖστος μέν πῦρ , ὀλίγος δέ ὁ ἄλλος . καί Ἡράκλειτος δέ ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις εἰμί · οὐδείς δέ ὁ πρό Ἀριστοτέλης ἕτερος οὐσία εἰμί σῶμα ὁ οὐρανός ἐρῶ φαίνω . ὁ αὐτός οὖν καινοτομέω δόξα ὁ πρό αὐτός περιτίθημι μάτην . εἰμί δέ μή παρά ὁ αἴθω · καίτοι γε ὁ ὁ ἐτυμολογία ἐγγίζω μᾶλλον ἐκεῖνος . οὗτος δέ πως ἕτερος αὐτός δείκνυμι ὁ παρά ἐγώ · οὖον γάρ ἀπό ὁ οὐσία ὁ ὁ ὄνομα θέσις , ἀλλά ἀπό ὁ ἀεί κινέω γίγνομαι . οὐ ἀναγκαῖος | οὖν ἐκ ὁ ὄνομα ἕτερος εἰμί ὁ οὐρανός ὁ παρά ἐγώ ὑπονοέω αὐτός κατασκευάζω . ὁ δέ ἀπό ὁ κυκλοφορία ἐν ὁ πρῶτος ὁ περι οὐρανός διασκευάζω ἐπιχείρησις αὐτός ὁ πέμπτος εἰμί σῶμα οὐσία ὁ οὐρανός ἐν ἕτερος διέρχομαι .