joannes-philoponus.in-aristotelis-analytica-priora-commentaria 1
Ἤδη μὲν ἡμῖν ἐν τοῖς προλαβοῦσιν εἴρηται συγγράμμασιν , οὐκ ἄτοπον δὲ ὑπομνῆσαι καὶ νῦν , ὡς ἕξ ἐστι τὰ ὀφείλοντα προλέγεσθαι ἑκάστου Ἀριστοτελικοῦ συγγράμματος , εἰ μή τι τῶν κεφαλαίων αὐτόθεν εἴη φανερόν , σκοπός , χρήσιμον , τάξις ἀναγνώσεως , αἰτία ἐπιγραφῆς , εἰ γνήσιον τοῦ φοσόφου τὸ βιβλίον , ἡ εἰς τὰ κεφάλαια διαίρεσις . προσθήσω δὲ καὶ ἕβδομον , ὑπὸ ποῖον τῆς φιλοσοφίας μέρος ἀνάγεται , καὶ εἰ ὅλως ὑπό τι τῶν μερῶν ἢ οὔ . πρῶτον μὲν οὖν περὶ τοῦ σκοποῦ ῥητέον . σκοπὸς τῷ φιλοσόφῳ εἰπεῖν περὶ ἀποδείξεως ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπόδειξις συλλογισμός τίς ἐστι , δῆλον ὅτι δεῖ πρῶτον περὶ τοῦ ἁπλῶς συλλογισμοῦ διαλαβεῖν · πολλὰ γὰρ συλλογισμῶν εἴδη . ἵνα δὲ ἐκ διαιρέσεως μάθωμεν πόσα ἐστὶ συλλογισμῶν εἴδη , εἴπωμεν οὕτως . ὁ συλλογισμὸς γνῶσίς τίς ἐστιν · ἡ δὲ γνῶσις μέση ἐστὶ τοῦ τε γινώσκοντος καὶ τοῦ γινωσκομένου . τριῶν οὖν τούτων ὄντων , γινώσκοντος , γνώσεως καὶ γνωστοῦ , καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἔστι τὴν διαίρεσιν ποιήσασθαι τῶν συλλογισμῶν , ἔκ τε τοῦ γινώσκοντος καὶ τῆς γνώσεως καὶ τοῦ γινωσκομένου . καὶ ἐκ μὲν γινώσκοντος οὕτως . τὸ γινῶσκον ἢ νοῦς ἐστιν ἢ διάνοια ἢ δόξα ἢ φαντασία ἢ αἴσθησις . ἀλλ’ ὁ μὲν νοῦς καὶ ἡ αἴσθησις οὐ συλλογίζονται , ὁ μὲν ὡς κρείττων ὢν τοῦ συλλογίζεσθαι διὸ καὶ ὁ θεῖος Πλωτῖνός φησι περὶ αὐτοῦ ὅτι ἡ ἅπτεται ἡ οὔ , καὶ πάντῃ ἐστὶν ἀναμάρτητος · ἢ γὰρ ἅπτεται ἁπλαῖς ἐπιβολαῖς γινώσκων τὰ πράγματα , ἢ οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ἅπτεται , καὶ ὁμοίως ἐστὶν ἀναμάρτητος ) , ἡ δέ γε αἴσθησις ὡς χειρόνως ἔχουσα τοῦ συλλο γίζεσθαι οὐ συλλογίζεται . ἀλλ’ οὐδὲ ἡ φαντασία συλλογίζεται · εἰ γὰρ τῶν ὑπὸ τῆς αἰσθήσεως φανέντων στάσις ἐστὶ καὶ τήρησις , τῆς αἰσθήσεως μὴ συλλογιζομένης οὐδὲ ἡ φυλάττουσα ἄρα τὰ ὑπὸ τῆς αἰσθήσεως φανέντα συλλογίσαιτ’ ἄν . ὁ γὰρ συλλογισμὸς κίνησίς ἐστιν ἀφ’ ἑτέρου εἰς ἕτερον · ἐκ γὰρ ἄλλου ἄλλο συλλογίζεται ὃ οὐκ ἦν δεδομένον · ἡ δὲ φαντασία μονή τε καὶ τήρησίς ἐστι τῶν τύπων τῶν αἰσθητῶν καὶ πλέον οὐδὲν ὧν ἐκ τῆς αἰσθήσεως ἐδέξατο οἶδε . στάσει γάρ , ὡς εἶπον , ἔοικε μᾶλλον ἢ κινήσει , ὡς καὶ τοὔνομα δηλοῖ · φαοστασία γάρ τίς ἐστι , τουτέστι τῶν φανέντων στάσις . οὐκ ἄρα οὐδὲ ἡ φαντασία συλλογίζεται . λείπεται οὗν ἡ δόξα καὶ ἡ διάνοια . ἀλλ’ εἰ ἐμάθομεν ὡς ἡ δόξα συμπέρασμά ἐστι διανοίας , δῆλον ὡς οὐδὲ αὕτη συλλογίζεται . λείπεται ἄρα τῶν γνωστικῶν τῆς ψυχῆς μορίων μόνην τὴν διάνοιαν συλλογίζεσθαι . ἐπειδὴ δὲ συλλογίσασθαί τι μηδενὸς ὁμολογουμένου ληφθέντος ἀμήχανον · εἰ γὰρ συλλογισμός ἐστιν οἱονεὶ συλλογή τινων λόγων τὸν γὰρ ἀκριβῆ τοῦ συλλογισμοῦ ὅρον προιόντες εἰσόμεθα ) , δεῖ πάντως ἐν τῷ συλλογισμῷ δοθῆναί τινας λόγους , ὧν δεῖ τὴν συλλογὴν καὶ οἷον ἕνωσιν τὸν συλλογιζόμενον ποιεῖσθαι . τούτους οὖν τοὺς λόγους , οἷς χρήσεται ὁ συλλογιζόμενος , καὶ αὐτοὺς γνώσεις τινὰς ὄντας ἀνάγκη ἐκ τῶν λοιπῶν γνωστικῶν τῆς ψυχῆς μορίων εἰλῆφθαι . εἰ γὰρ συλλογιζομένη ἐστὶν ἡ διάνοια , ἀνάγκη πᾶσα ἢ ἐκτοῦ νοῦ <ἢ <ἢ ἐκ δόξης> ἢ ἐξ αἰσθήσεως καὶ φαντασίας · μονὴ γὰρ αἰσθήσεως ἡ φαντασία · διὸ μᾶλλον δεῖ λέγειν ἐκ φαντασίας , ἐπεὶ καὶ μύων τις συλλογιεῖται τὰς ἀρχὰς ἐκ φαντασίας δεξάμενος ἤγουν ἐκ δόξης ] . σκόπει οὗν ὡς ἐκ τῶν εἰρημένων ἀνάγκη πᾶσα μύνα τὰ τρία εἴδη τῶν συλλογισμῶν ἀναφαίνεσθαι καὶ μήτε πλείονα μήτε ἐλάττονα . ἢ γὰρ ἐκ τοῦ νοῦ τὰς ἀρχὰς δεξαμένη ἡ διάνοια συλλογίζεται , ἃς καὶ καλοῦμεν κοινὰς ἐννοίας , καὶ ποιεῖ τὸν ἀποδεικτικὸν συλλογισμὸν ἀεὶ ἀληθῆ ὄντα καὶ μηδέποτε ψευδόμενον , ἐπεὶ καὶ αἱ κοιναὶ ἔννοιαι ἐξ ὧν ὁ συλλογισμὸς ἀεὶ ἀληθεῖς καὶ αὐτόπιστοι . ἢ τῇ δόξῃ συμπλακεῖσα ἐξ αὐτῆς τὰς ἀρχὰς τοῦ συλλογισμοῦ δέχεται , καὶ ποιεῖ τὸν διαλεκτικὸν συλλογισμόν , διαλεκτικὸν καλούμενον , διότι ἐν ταῖς κοιναῖς συνουσίαις καὶ ταῖς πρὸς ἀλλήλους διαλέκτοις τοῖς τοιούτοις χρώμεθα συλλογισμοῖς · ὃς οὐ πάντως ἀεὶ ἀληθεύσει , ἀλλὰ ποτὲ καὶ ψεύσεται , ἐπεὶ καὶ ἡ δόξα τοιαύτη , οὐκ ἀεὶ ἀληθής · πολλαὶ γὰρ καὶ ψευδεῖς ἐν ἀνθρώποις δόξαι . ἢ τρίτον τῇ φαντασίᾳ συμπλακεῖσα ἡ διάνοια καὶ τὰς ἀρχὰς τῶν συλλογισμῶν ἐξ αὐτῆς λαβοῦσα συλλογίζεται , καὶ ποιεῖ τὸν σοφιστικὸν συλλογισμὸν ἀεὶ ψευδῆ ὄντα · τοῦτο γὰρ σκοπὸς τοῖς σοφισταῖς πάντα ἀνασκευάζειν καὶ μάλιστα τὰ δόξαντα ἀληθῆ εἶναι καὶ ἀποδεδεῖχθαι τοῖς ἐπι - στήμοσιν . ἄρα οὖν ὡς | τῆς φαντασίας ἀεὶ ψευδομένης , οὕτω φαμὲν καὶ τὴν διάνοιαν ταύτῃ συμπλεκομένην ἀεὶ ψευδῆ συλλογίζεσθαι . , ἀλλ’ οὐκ ἔστι τοῦτο ἀληθές · οὐ γὰρ μόνον τὰ μὴ ὄντα φανταζόμεθα ἀλλὰ καὶ τὰ πῶς οὖν φαμεν αἰτίαν τὴν φαντασίαν γενέσθαι συμπλακεῖσαν τῇ διανοία σοφιστικῶς συλλογίσασθαι ; λέγω οὖν ὡς ὅτι πᾶσα ψευδὴς δόξα ἐκ φαντασίας τὴν ἀρχ‘ὴν ἔχει · ἐπειδὴ γὰρ τοὺς τύπους τῶν αἰσθητῶν ἐν · αὐτῇ φυλάττομεν , ὁπηνίκα ἄν πέρι τῶν νοητῶν καὶ λόγῳ θεωρητῶν διασκέψασθαί τι βουλώμεθα πέρι ὢν αἰ ἀποδείξεις , παρεμπίπτουσα αὕτη , ὡς καὶ ὁ Πλάτων’ φησί , ταράττει ταράττει μὴ παιδευθέντας αὐτὴν τῶν λογικῶν ἐνεργειῶν διακρίνειν τὰ τοῖς αἰσθητοῖς ὑπάρχοντα καὶ τοῖς νοητοῖς περιάπτουσα , οἷον , εἰ τύχοι , τοῖς ἀσωμάτοις μορφὴν καὶ σχῆμα καὶ ὄγκον , τοῖς ἐξ ἀφαιρέσεως εἴδεσιν ὕλην πάντως ὑποβάλλουσα · ἐπεὶ γὰρ μετὰ ὕλης αὕτη τοὺς τύπους καὶ τὰ εἴδη τῶν αἰσθητῶν διὰ τῆς αἰσθήσεως ἐθεάσατο , καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὡσαύτως τοῦτο ποιεῖ . οὐ τὴν τῶν αἰσθητῶν οὖν φαντασίαν φαμὲν ἀεὶ εἶναι ψευδῆ ἀλλὰ τὴν ταῖς λογικαῖς νοήσεσι συμπλεκομένην , ἐπεὶ καὶ ὁ σοφιστικὸς ἐκ δόξης μὲν καὶ αὐτὸς τὰς ἀρχὰς λαμβάνει οὐ γὰρ δὴ τὸ φάντασμα πρότασις ἂν γένοιτο ) , ἄλλα δόξης ψευδοῦς , ἥτις τὸ ψεῦδος ἔχει οὐκ ἀλλαχόθεν ἢ ἐκ τῆς πρὸς τὴν φαντασίαν συμπλοκῆς . ταύτῃ οὖν λέγεται ὁ σοφιστικὸς συλλογισμὸς συμπλεκομένης τε τῆς δόξης πρὸς τὴν φαντασίαν γίνεσθαι καὶ ἀεὶ ψευδὴς εἶναι · οὕτω μὲν οὖν ἐκ τῶν γινωσκόντων τῆς ψυχῆς μορίων ἀποδέδεικται ὡς τριὰ εἴδη συλλογισμῶν εἰσι . καὶ τοὺς ἐξ ὁμωνυμίας δὲ σοφιστικοὺς συλλογισμοὺς εὐλόγως ἄν τις τῇ φαντασίᾳ περιάψοι , οἷον ὡς ἐπὶ τοῦ τοιούτου · τὰ λάχανα τῆς γῆς ὑπερέχει · τὸ ὑπερέχον τοῦ ὑπερεχομένου μεῖςον · τὰ λάχανα ἄρα τῆς γῆς μείζονα . ὅτι μὲν γάρ ἐστί τι ὑπερέχον μεῖζον του ὑπερεχομένου , οἶδεν ἡ φαντασία , οἷον τὸ πᾶν ἐντὸς ἑαυτοῦ κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις περιέχον τι , διακρῖναι δὲ οὐκ οἶδεν . ὁ οὖν σοφιστὴς τῳ φαντάσματι τῷ μερικῷ ὡς καθόλου χρῆται . εἰδέναι μέντοι χρὴ ὅτι ἐνδέχεται τὴν διάνοιαν τὰ οἰκεῖα συμπεράσματα λαβοῦσαν , ἅπερ διὰ συλλογισμῶν εύρε , καὶ ταύτα συμπλέξασαν ποιῆσαι πάλιν συλλογισμόν . ἀλλ’ εἰ μὲν ἀλήθη εἴη τὰ συμπεράσματα , ἅπερ ἐν τῷ ὑστέρῳ συλλογισμῷ ὡς προτάσεις παρέλαβε , δῆλον ὅτι ἢ ἐκ τῶν κοινῶν ἐννοιῶν ἀποδέδεικται ἢ ἐξ ἀληθοῦς δόξης · εἰ δὲ ψευδῆ , ἐκ ψευδῶν δῆλον ὅτι προτάσεων συνῆκται . καὶ πάλιν ᾖ φαντασία τοῦ ψεύδους αἰτία , τοὐ συλλογιστικοῦ δηλονότι σχήματος ἐρρωμένου · ἐπεὶ οὐδὲ συλλογισμὸς ἄν εἴη . ὥστε κἄν προσεχῶς ἡ διάνοια ἐξ ἑαυτῆς λάβῃ τὰς προτάσεις αὐτὴ ταύτας συλλογισαμένη , ἀλλ’ οὖν πάλιν αἱ τούτων ἀρχαὶ ἢ ἀπὸ νοῦ εἰσιν ἢ ἀπὸ δόξης ἢ ἀπὸ φαντασίας . ἀδύνατον γὰρ συλλογισμὸν γενέσθαι μὴ δοθέντων τινῶν ὁμολογουμένων ἀσυλλογίστων , ἅπερ οὐκ ἐκ διανοίας εἴληπται · ἔργον γὰρ διανοίας τὸ συλλογίζεσθαι . ὁμοίως δὲ καὶ ἐκ τοῦ γινωσκομένου τὰ αὐτὰ τρία εἴδη εὑρήσεις διελὼν οὕτως · τὰ πράγματα , περὶ ὧν ὁ συλλογισμός , ἢ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχει , καὶ γίνεται ὁ περὶ αὐτῶν συλλογισμὸς ἀποδεικτικός , ἢ οὐδέποτε ὡσαύτως ἔχει , καὶ γίνεται ὁ σοφιστικός , ἢ ποτὲ μὲν οὕτως ἔχει ποτὲ δὲ οὐχ οὕτως , καὶ γίνεται ὁ διαλεκτικός . ἐκ δὲ τῆς γνώσεως οὕτως · ἡ γνῶσις ἢ ἄπταιστός ἐστι καὶ ἀληθὴς ἀεί , καὶ γίνεται ὁ περὶ αὐτῆς συλλογισμὸς ἀποδεικτικός , ἢ ἀεὶ ψευδής , καὶ γίνεται ὁ σοφιστικός , ἢ ποτὲ μέν ἀληθὴς ποτὲ δὲ ψευδής , καὶ γίνεται ὁ διαλεκτικός . ἕκαστος δὲ τούτων συλλογισμός ἐστι . δῆλον ἄρα ἐκ τούτων ὅτι τρία μόνα ἐστὶ τὰ τῶν συλλογισμῶν εἴδη καὶ οὔτε πλείονα οὔτε ἐλάττονα . καὶ ἐν μὲν τοῖς μετὰ ταῦτα δύο βιβλίοις τῶν Δευτέρων ἀναλυτικῶν διδάξει περὶ τοῦ ἀποδεικτικοῦ , ἐν δὲ τοῖς τόποις περὶ τοῦ διαλεκτικοῦ , ἐν δὲ τοῖς Σοφιστικοῖς ἐλέγχοις περὶ τοῦ σοφιστικοῦ , οὐχ ἵνα αὐτῷ χρησώμεθα , ἀλλ’ ἵνα μήποτε ἀπατώμεθα ὑπὸ τῶν χρωμένων αὐτῷ · διὸ καὶ Σοφιστικοὺς ἐλέγχους ἐπέγραψε . καὶ ταῦτα μὲν περὶ συλλογισμῶν , ζητήσωμεν δὲ περὶ ποίου αὐτῷ ἐνταῦθα ὁ λόγος . φαμὲν ὅτι περὶ οὐδενὸς τούτων , ἀλλὰ περὶ τοῦ ἀπλῶς καὶ καθόλου συλλογισμοῦ . καὶ ὁ μὲν σκοπὸς οὗτος . δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι τριῶν ὄντων τῶν συλλογισμῶν , ἀποδεικτικοῦ , διαλεκτικοῦ καὶ σοφιστικοῦ , ἐν ταῖς συνουσίαις τῷ διαλεκτικῷ χρώμεθα μόνῳ · οὔτε γὰρ τοσαύτην σχολὴν ἄγομεν ἐν ταῖς συνουσίαις ὥστε ἀποδεικτικοὺς συλλογισμούς , οὔτε μὴν τοὺς προσδιαλεγομένους ἀνεκτὸν ἡγούμεθα διὰ παντὸς σοφίζεσθαι · καταγέλαστον γὰρ τοῦτο . Οτι δὲ χρήσιμον τὸ βιβλίον , δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων ἐν ταῖς προλαβούσαις πραγματείαις · εἰ γὰρ χρήσιμος πρὸς φιλοσοφίαν ἡ ἀπόδειξις , δὲ εἰς τὴν ἀπόδειξιν συντελεῖ περὶ τῶν ἁπλῶς συλλογισμῶν διαλαμβάνον δι’ ὧν αἱ ἀποδείξεις , δῆλον ὅτι καὶ τοῦτο χρήσιμον πρὸς φιλοσοφίαν . ‘Η δὲ τάξις ἐστὶν αὕτη · δεῖ πρότερον ἡμᾶς τὸν ἁπλῶς συλλογισμὸν μαθεῖν , εἶθ’ οὕτως καὶ τὸν τοιόνδε συλλογισμόν . ἵνα δὲ σαφὲς ἦ τὸ λεγόμενον , εἴπωμεν οὕτως · ἔδει περὶ ἀποδείξεως μέλλοντα διδάσκειν τὸν φιλόσοφον πρότερον διαλεχθῆναι περὶ ἁπλῶν φωνῶν · τοῦτο πεποίηκεν ἐν ταῖς Κατηγορίαις · δεύτερον περί τε τῆς ἐν αὐταῖς διαφορᾶς καὶ πρώτης συνθέσεως · τοῦτο πεποίηκεν ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας περὶ ὀνομάτων καὶ ῥημάτων καὶ προτάσεων διαλαβών . καὶ αὕτη ἡ πρώτη σύνθεσις τῶν ἁπλῶν φωνῶν , τουτέστιν οἱ ἁπλοῖ λόγοι · ὧν δὴ λοιπὸν συντιθεμένων γίνεται συλλογισμός . ἐπειδὴ δέ , ὡς ἔφαμεν , τρεῖς εἰσι τῶν συλλογισμῶν αἱ διαφοραί , δεῖ τὸν μέλλοντα τούτων τινὰ μαθεῖν εἰδέναι πρότερον τί ποτέ ἐστιν ὁ ἀπλῶς συλλογισμὸς καὶ τίνα τρόπον συντιθέμενοι οἱ ἁπλοῖ λόγοι , τουτέστιν αἱ προτάσεις , ποιοῦσι συλλογισμόν , καθάπερ καὶ τὸν μέλλοντα μαθεῖν τὴν Δώριον ἢ τὴν Λύδιον ἁρμονίαν δεῖ πρότερον μαθεῖν τὸ ἁπλῶς κιθαρίζειν καὶ τί δήποτε ὅλως ἐστὶν ἁρμονία , καὶ τὸν βουλόμενον εἰδέναι γράφειν ὀξύρυγχον ἢ στρογγύλον χαρακτῆρα | πρότερον εἰδέναι τὸ ἁπλῶς γράφειν . εἰ οὖν καὶ αὐτὸς διδάσκει ἐνταῦθα μὲν περὶ τοὐ ἁπλῶς συλλογισμοῦ , ἐν δὲ τοῖς ‘Υστέροις ἀναλυτικοῖς περὶ τοῦ ἀποδεικτικοῦ , ἐν δὲ τοῖς τόποις περὶ τοῦ διαλεκτικοῦ καὶ ἐν τοῖς Σοφιστικοῖς ἐλέγχοις περὶ τοῦ σοφιστικοῦ , εἰκότως ἕπεται μὲν τῷ Περὶ ἑρμηνείας τόδε τὸ σύνταγμα , προηγεῖται δὲ τῶν τὴν δὲ αἰτίαν τῆς ἐπιγραφῆς ζητητέον , διὰ Ἀναλυτικὰ ἐπιγέγραπται καὶ οὐ Περὶ συλλογισμῶν . λέγεται γὰρ ἀνάλυσις πολλαχῶς · καὶ γὰρ ἡ τοῦ ὅλου εἰς μέρη καὶ ἡ τῶν συνθέτων εἰς τὰ ἁπλᾶ , ᾗ χρῶνται οἱ γεωμέτραι , καὶ ἡ τῶν φυσικῶν σωμάτων εἰς τὰ τέσσαρα στοιχεῖα καὶ ἡ εἰς τὰ οἰκεῖα εἴδη τῶν συλλογισμῶν ἀναγωγή . καὶ ἄλλως δὲ πολλαχῶς λεγομένης ἀναλύσεως ἔστι περιλαβόντα εἰπεῖν · ἀνάλυσίς ἐστιν ἀνάκαμψις ἐπὶ τὸ πρότερον καὶ τῆς συνθέσεως τὸ αἴτιον . ὅθεν ἄξιον ζητῆσαι , εἰ ὁ συλλογισμὸς σύνθεσίς ἐστι καὶ συναγωγὴ πλειόνων λόγων καὶ οὐκ ἀνάλυσις , διὰ τί τὴν περὶ συλλογισμῶν πραγματείαν Ἀναλυτικὰ ἐπέγραψεν · ἔδει γὰρ μᾶλλον Συνθετικὰ ἐπιγράψαι . ἵνα οὖν αὐτόθεν ἡμῖν ἀναφανῇ ἡ τῆς ἐπιγραφῆς αἰτία καὶ ἡ τοῦ βιβλίου διαίρεσις , εἴπωμεν οὕτως · διαιρεῖται τοῦτο τὸ βιβλίον εἰς κεφάλια τρία , καὶ διδάσκει ἡμᾶς τὸ μὲν πρῶτον μέρος τὴν γένεσιν τοῦ συλλογισμοῦ , τὸ δὲ δεύτερον τὴν εὐπορίαν τῶν προτάσεων , τὸ δὲ τρίτον τὴν εἰς τοὺς συλλογισμοὺς ἀνάλυσιν . ἐκ τούτου οὖν τοῦ τρίτου τὴν ἐπιγραφὴν ἐποιήσατο ἅτε κυριωτέρας καὶ τελειοτέρας οὔσης τῆς ἀναλύσεως · πᾶς γὰρ συλλογισμὸς ἐξ ἀναλύσεως εὑρίσκεται ἔχων τὸ οἰκεῖον σχῆμα . ἄλλως τε ὁ εἰδὼς τὴν ἀνάλυσιν οἶδε καὶ τὴν σύνθεσιν · ἃ γὰρ ἀνέλυσε , ταῦτα συνθεῖναι οὐ δυσχερές · οὐκέτι δὲ καὶ τοὐναντίον · καὶ γὰρ ὁ ἰδιώτης ἐπίσταται μὲν συνθέσεις ὀνομάτων καὶ ῥημάτων εἰς τὸν λόγον ἀποτελέσαι καὶ εἰπεῖν , οἷον ‘Σωκράτης περιπατεῖ , ἀναλῦσαι δὲ αὐτὸν οὐκέτι οἶδε καὶ εἰπεῖν ποῖον μέν ἐστι τὸ ὄνομα , ποῖον δὲ τὸ ῥῆμα . Πρότερα δὲ ἐπιγέγραπται , ἐπειδὴ περὶ τοὐ ἀπλῶς συλλογισμοῦ ἐνταῦθά φησι τοῦ ἀναλογοῦντος ὕλῃ καὶ χωρὶς εἴδους ὄντος , καὶ ἐπειδὴ πρότερον τὸ γένος τῶν οἰκείων εἰδῶν , γένος δὲ ὁ καθόλου συλλογισμὸς τῶν ἀποδεικτικῶν καὶ τῶν λοιπῶν δύο εἰδῶν · ὥστε εἰκότως ἐν οἷς μὲν περὶ τοῦ γένους αὐτῶν διαλέγεται , Πρότερα ἐπέγραψεν , ἐν οἷς δὲ περὶ τῶν εἰδῶν , τουτέστι περὶ τῶν ἀποδεικτικῶν , Ὕστερα ἀναλυτικά . Ὅτι δὲ γνήσιον τοὺ φιλοσόφου τὸ βιβλίον , δῆλον · φασὶ γὰρ ὡς τεσσαρά - κοντα εὑρέθη τῶν Ἀναλυτικῶν βιβλία ἐν ταῖς παλαιαῖς βιβλιοθήκαις , καὶ τὰ τέσσαρα μόνα ταῦτα ἐκρίθησαν εἶναι Ἀριστοτέλους , καὶ πρὸς τοῦτο οὐδεὶς ἀμφέβαλε . καὶ ἐν μὲν τῷ πρώτω βιβλίῳ διδάσκει ἡμᾶς περὶ τοῦ εἴδους τῶν συλλογισμῶν , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ περὶ τῆς ὕλης . εἶδος δὲ λέγομεν τῶν συλλογισμῶν τὸ συμπέρασμα , ὕλην δὲ τὰς προτάσεις · ὡς γὰρ ἡ ὕλη ἕνεκά τού ἐστι , λέγω δὲ τοῦ εἴδους , οὕτω καὶ αἱ προτάσεις τοῦ συμπεράσματος ἕνεκα . ἐνταῦθα γενόμενος ὁ Θεμίστιος ἀπορεῖ λέγων “ ἆρά γε Ἀριστοτέλους ἐστὶ γέννημα τὰ Ἀναλυτικὰ ἢ οὔ’’ ; καί φησιν ὅτι γέννημα μὲν αὐτοῦ οὐκ ἔστι · φαίνεται γὰρ ὁ θεῖος Πλάτων συλλογιστικῶς καὶ ἀποδεικτικῶς φερόμενος ἔν τε τῷ Φαίδωνι καὶ ἐν πᾶσι σχεδὸν αὐτοῦ τοῖς διαλόγοις · συντάξαι δὲ αὐτὸν καὶ τεχνῶσαι κανόσι τισὶ τὸ προκείμενον σύγγραμμα οὐδὲν ἄτοπον . Ἑξῆς ζητητέον πότερον μέρος ἐστὶν ἢ ὄργανον ἡ λογική τε καὶ διαλεκτικὴ πραγματεία τῆς φιλοσοφίας , ἐπείπερ ἐναντίως καὶ διαφόρως δοκεῖ τοῖς παλαιοῖς περὶ αὐτῆς . οἱ μὲν γὰρ Στωικοὶ ἄντικρυς μέρος αὐτὴν ἀποφαίνονται , τοῖς ἄλλοις δύο μέρεσι ἰῆς φιλοσοφίας αὐτὴν ἀντιδιαιροῦντες · οἱ δὲ Περιπατητικοί τουτέστιν οἱ ἀπὸ Ἀριστοτέλους , ὄργανον · οἱ δὲ ἀπὸ τῆς Ἀκαδημίας , ὧν ἐστι καὶ Πλάτων’ , καὶ μέρος καὶ ὄργανον φαίνονται λέγοντες . καὶ οἱ μὲν Στωικοὶ τοιούτῳ τινὶ λόγῳ τὸ εἶναι αὐτῆς μέρος κατασκευάζουσι . περὶ ὃ καταγίνεται , φασί , τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , εἰ μὴ ἀναφέροιτο εἰς ἑτέραν τέχνην ἢ ἐπιστήμην ὡς μέρος ἢ μόριον αὐτῆς , ἐκείνης μέρος ἐστὶν ἢ μόριον . εἰ τοίνυν ἡ φιλοσοφία καταγίνεται περὶ τὴν λογικὴν μέθοδον , ἥτις οὐκ ἀνάγεται εἰς ἑτέραν τέχνην ἢ ἐπιστήμην ὡς μέρος ἡ μόριον , ἡ λογικὴ ἄρα τῆς φιλοσοφίας ἐστὶ μέρος ἢ μόριον . μόριον μὲν οὗν οὐκ ἔστιν · οὔτε γὰρ τοῦ θεωρητικοῦ οὔτε τοῦ πρακτικοῦ μέρος ἐστί · τὸ γὰρ μόριόν τινος καὶ τῆς ὕλης κοινωνεῖ καὶ τοῦ σκοποῦ ἐκείνῳ οὗ ἐστι μόριον . τῷ μὲν οὖν πρακτικῷ οὐ κοινωνεῖ · τούτου γὰρ ὕλη τὰ ἀνθρώπινα πράγματα καὶ ἡ μετριοπάθεια , σκοπὸς δὲ τὸ περὶ ταῦτα αἱρετόν πὼς ἡ φευκτόν · ἡ δὲ λογικὴ ὕλην μὲν ἔχει τὰς προτάσεις , σκοπὸν δὲ τὸ διὰ τῆς τοιᾶσδε συνθέσεως τῶν προτάσεων τῶν ἑπομένων τι ἐξ ἀνάγκης δεικνύναι συναγόμενον · ὃ οὐκ ἔστι τοῦ πρακτικοῦ τέλος , ἀλλ’ ὡς εἶπον , ἡ μετριοπάθεια ἡ ἀπλῶς τὸ ἀγαθόν . καὶ οὕτως μὲν ἡ λογικὴ οὐκ ἔστι μόριον τοῦ πρακτικοῦ . ἀλλ’ οὔτε μὴν τοῦ θεωρητικοῦ · τούτου γὰρ ὕλη μὲν τὰ θεῖα , τέλος δὲ ἡ περὶ ταῦτα θεωρία . εἰ δὲ μήτε τοῦ θεωρητικοῦ μήτε τοῦ πρακτικοῦ ἐστι μέρος οὐκ ἔστι ἄρα τῆς φιλοσοφίας μόριον . λείπεται οὖν ἀντιδιαιρῖσθαι τῶ θεωρητικῷ καὶ πρακτικῷ τὴν λογικὴν καὶ μέρος εἶναι τῆς φιλοσοφίας . καὶ οὕτω μὲν οἱ Στωικοί . ἐμμεθόδως δὲ αὐτοὺς ἐλέγξομεν , εἰ τὸν ὅλον αὐτῶν σκοπήσομεν . δυνατὸν μὲν γὰρ καὶ πρὸς τοῦτον αὐτὸν ἀντιστῆναί τε καὶ ἐλέγξαι τὴν πρότασιν ὡς κακῶς προβεβλημένην · ὅμως καὶ εἰ συγχωροῦμεν αὐτοὺς ἀληθῆ λέγειν , πλὴν ἐλλιπῶς αὐτοῖς ἔχει τὰ τῆς διαιρέσεως . τί γάρ φασι ; ‘περὶ ὃ καταγίνεται τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , εἰ μὴ ἑτέρας εἴη μέρος ἢ μόριον’ . ἔδει δὲ αὐτοὺς προσθεῖναι ἰὴ ὄργανον’ · καταγίνονται γὰρ καὶ περὶ τὰ ὄργανα αἱ τέχναι , καὶ ἢ ἑαυταῖς ταῦτα ἢ ἑτέραις κατασκευάζουσιν . οἱ δὲ ἀποσιωπήσαντες τὸ ὡς ὄργανον τὸ μέρος μόνον καὶ μόριον προφέρονται . ἐχρῆν δὲ αὐτοὺς τοῖς τελείοις ποιεῖσθαι τῆς προτάσεως τὴν ἀπόδοσιν λέγοντας οὕτως ‘περὶ ὃ καταγίνεται τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , τοῦτο , εἰ μὴ ἑτέρας τινὸς ἐπιστήμης ἢ τέχνης εἴη μέρος ἢ μόριον ἢ ὄργανον , αὐτῆς ἐκείνης ἐστὶ μέρος ἢ μόριον ἢ ὄργανον’ , ἵνα ἀνελόντες τὰ δύο , εἴπερ τὸ ἀληθὲς κατασκευάζειν ἐβούλοντο , ἀποδείξωσιν ὄργανον εἶναι φιλοσοφίας | τὴν λογικήν . οἱ δὲ τὸ ὄργανον ἀποσιωπήσαντες καὶ ἀνελόντες τὸ μόριον τὸ μέρος εἰσάγουσιν . ἀλλ’ εἰ μὴ μέρος ἐστί , φασί , φιλοσοφίας ἡ λογικὴ ὄργανον δέ , πῶς καὶ αἱ λοιπαὶ ταύτῃ χρῶνται ; οὐχ ὡς μέρει δηλαδὴ φιλοσοφίας αὐτὴ χρῶνται · ἐπεὶ καὶ ὁ κανὼν γέγονε μὲν ὑπὸ τεκτονικῆς , ἀλλ’ οὐχ ὡς μέρος τεκτονικῆς · οὐ γὰρ ἀπλῶς τῷ τέκτονι σκοπὸς κανόνα ποιῆσαι ὡς θύραν ἢ ἀβάκιον , ἀλλ’ ἵνα ᾖ ὄργανον αὐτῷ , εἶτα , ἵνα οὕτως εἴπωμεν , μέρη , κυριώτερον δὲ ἀποτελέσματα . καὶ οὐ δήπου τεκτονικὴ χείρων οἰκοδομικῆς · οὐδ’ ἄρα φιλοσοφία τῶν λοιπῶν , κἂν τῷ ὑπ’ αὐτῆς γενομένῳ ὀργάνῳ , τῇ συλλογιστικῇ λέγω μεθόδῳ , χρῶνται . οὐδὲ γὰρ πάντως ἀνάγκη τὸ ὑπὸ τέχνης τινὸς γενόμενον ἐκείνης καὶ μέρος εἶναι · ὁ γοῦν χαλκεὺς ἄκμονα καὶ σφῦραν ἑαυτῷ κατασκευάζει ὡς ὄργανα τῆς ἰδίας τέχνης , καὶ ὁ τέκτων ὁμοίως σφύρα καὶ πῆχυν , ἃ οὐκ ἔστι μέρη χαλκευτικῆς καὶ τεκτονικῆς . οὕτως οὖν καὶ φιλοσοφία τὴν λογικὴν εὑροῦσα ὡς ὀργάνῳ αὐτῇ χρῆται , ὡς καὶ ὁ τέκτων τῇ σφύρᾳ · οὐ γὰρ ἂν ἦλθεν εἰς ἀνθρώπους φιλοσοφία ἄνευ ἀποδείξεως . εἰ δὲ χρῶνται ταύτῃ καὶ ἕτεραι τέχναι , οὐκ ἄτοπον · τῷ γοῦν ὅπλῳ ὁ στρατιώτης χρῆται τῆς ὁπλοποιητικῆς ἀποτελέσματι , καὶ ὁ ἡνίοχος χαλινῷ ὄντι χαλινοποιητικῆς ἀποτελέσματι . καὶ πολλαὶ δὲ ἄλλαι τῶν καὶ ἑαυταῖς καὶ ἑτέραις τὰ αὐτὰ κατασκευάζουσιν ὄργανα · ὁ γοῦν τέκτων καὶ ἑαυτῷ καὶ λαοξόῳ καὶ ἑτέροις κανόνα κατασκευάζει καὶ ἄλλα τοιαῦτα μυρία . ἄλλως τε εἰ μέρος τῆς φιλοσοφίας ἡ λογική , ταύτῃ δὲ οἱ ῥήτορες καὶ οἱ ἰατροὶ φαίνονται ὡς ἰδίῳ ὀργάνῳ προσχρώμενοι , <> <οἳ> καὶ αὐτοὶ συλλογίζονται , συμβήσεται τὴν φιλοσοφίαν ἀτιμοτέραν ἰατρικῆς τε καὶ ῥητορικῆς εἶναι . ἐὰν γὰρ δύο τινὲς ὦσι τέχναι καὶ τὸ τῆς ἑτέρας μέρος ἡ ἀποτέλεσμα ὄργανον ᾖ τῆς ἑτέρας , τιμιωτέρα ἔσται καὶ βελτίων καὶ τὸν οὗ ἕνεκα λόγον ἔχουσα ἡ ὡς ὀργάνῳ χρωμένη τῷ τῆς ἑτέρας μέρει , ὡς ἔχει ἡ χαλινοποιητικὴ ἢ ἁπλῶς χαλκευτικὴ καὶ ἱππική · ὄργανον γὰρ ἱππικῆς ὁ χαλινός , μέρος δὲ καὶ ἀποτέλεσμα χαλκευτικῆς · διὰ τοῦτο καὶ χειρουργικὴ πάλιν χαλκευτικῆς κρείττων . ἀτιμοτέρα ἄρα ἔσται φιλοσοφία ἰατρικῆς τε καὶ ῥητορικῆς · αἱ μὲν γὰρ ὡς ὀργάνῳ χρῶνται τῇ λογικῇ · φιλοσοφίας δέ ἐστι μέρος . οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ πλεῖσται τῶν βαναύσων τεχνῶν ἢ πᾶσαι κρείττους ἔσονται φιλοσοφίας · κἀκεῖναι γὰρ κατὰ τὴν κοινὴν ἔννοιαν συλλογίζονται λαμβάνουσαί τινα προηγούμενα καὶ ἑπόμενα · λέγει γὰρ ὁ οἰκοδόμος ὅτι , ἐπειδὴ τὴν οἰκίαν ἀσφαλῶς στῆσαι βουλόμεθα , τοῦτο δὲ οὐκ ἄν γένοιτο μὴ καταβληθέντων θεμελίων , καταβλητέον ἄρα · καὶ αἱ λοιπαὶ ὁμοίως . ὥστε καὶ τῶν βαναύσων τεχνῶν ἔσται χείρων ἡ φιλοσοφία . ἔτι καθόλου τοῦτό ἐστι μέρος ὃ καὶ παρὸν συντελεῖ τῷ ὅλῳ καὶ ἀπὸν λυμαίνεται τὸ ὅλον · εἰ οὖν συνίσταται καὶ χωρὶς τῆς λογικῆς ἡ φιλοσοφία κατὰ φύσιν θεωρητική τε οὖσα καὶ πρακτική , οἱ δὲ ἄνθρωποι τῆς ἀποδείξεως εἰς κατάληψιν αὐτῆς ἐδεήθημεν , οὐκ ἔσται μέρος αὐτῆς ἡ λογική . ἔτι τὸ μέρος μὲν ἑαυτοῦ χάριν παραλαμβάνεται , τὸ δὲ ὄργανον ἑτέρου · ἡ δὲ λογικὴ ἑαυτῆς μὲν χάριν οὐ παραλαμβάνεται , ἀποδείξεως δὲ ἕνεκα . ἔτι τὰ μέρη μὲν ἀναιρούμενα συναναιρεῖ τὸ ὅλον , τὰ δὲ ὄργανα οὐδαμῶς · ἀναιρεθέντος γὰρ τοῦ σκεπάρνου ἔστι τὸ ἀβάκιον · καὶ λογικῆς ἀναιρεθείσης φιλοσοφία οὐδὲν ἧττον ἔστι . καὶ πάλιν συντιθέμενα τὰ μέρη ποιεῖ τὸ ὅλον , τὰ δὲ ὄργανα οὐδαμῶς · τὰ ἄρα μέρη οὐκ ὄργανα . εἰ δέ τις εἴποι ‘καὶ μὴν ἡ χεὶρ μέρος οὖσά ἐστι καὶ ὄργανον , ὥστε οὐκ ἄτοπον τὴν λογικὴν καὶ ὄργανον οὖσαν εἶναι καὶ μέρος’ , φαμὲν ὅτι ἀλλ’ οὐ τοῦ αὐτοῦ · οὐ γὰρ οὗ ἐστι μέρος ἡ χείρ , τούτου ἐστὶ καὶ ὄργανον , ἀλλὰ πρὸς ἄλλο καὶ ἄλλο · μέρος μὲν γὰρ τοῦ σώματος ὡς σώματος , ὄργανον δὲ τῆς ψυχῆς . οὕτως οὖν καὶ ἡ λογικὴ ὄργανον μὲν τῆς ἀληθοῦς καταλήψεως , μέρος δὲ οὔ , ὡς οὐδὲ ἡ χεὶρ τῆς ψυχῆς · καὶ ἄνευ γὰρ αὐτῆς ἔστιν , ὡς εἴρηται , φιλοσοφία . ἀλλ’ ἐπεὶ τῶν Στωικῶν ἱκανῶς τὴν δόξαν ἠλέγξαμεν καὶ τὴν λογικὴν ἄντικρυς φιλοσοφίας ἀπεδείξαμεν ὄργανον , εἴπωμεν καὶ περὶ τῆς τοῦ Πλάτωνος δόξης . οὗτος γὰρ καὶ ὄργανον καὶ μέρος φησὶ τὴν διαλεκτικὴν οὐκ ἐναντία ἑαυτῷ δοξάζων οὐδὲ ἀντιφάσει περιπίπτων · ἀλλ’ ὅταν μὲν τὴν διαλεκτικὴν αὐτὴν καθ’ αὑτὴν χωρὶς ὕλης καὶ πραγμάτων λαμβάνῃ , τουτέστι τῷ λόγῳ καὶ τῇ διανοία γυμνὴν θεωρουμένην τῆς χρήσεως , τότε ὡς ὄργανον αὐτὴν λαμβάνει , ὅταν δὲ ἐν χρήσει καὶ γυμνασίᾳ πραγμάτων , τότε αὐτῷ τὴν τοῦ μέρους ἀναπληροῖ χρείαν . οἷον τὸ μὲν ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν συνάγεσθαι καταφατικὸν καθόλου συμπέρασμα , τοῦτο ἔσται αὐτῷ ὡς ὄργανον ὕλῃ μὴ προσαπτόμενον · ὅταν δὲ προσάπτοντες ὅλην λέγωμεν , οἷον πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶν ζῷον ἔμψυχον , πᾶς ἄνθρωπος ἄρα ἔμψυχον , τότε ἔσται ὡς μέρος . καθάπερ ὁ πῆχυς καὶ μέρος ἐστίν , ὅταν τὸ μετρούμενον μέρος τοῦ σώματος λέγωμεν , καὶ ὄργανον , ὅταν αὐτὸν καθ’ αὑτὸν τὸν μετροῦντα θεωρῶμεν . καὶ ἡ αὐτὴ ὀνομασία τοῦ μετροῦντος καὶ τοῦ μετρουμένου · εἰ μὲν μεθ’ ὕλης λαμβάνοιτο , ἔσται μέρος τοῦ μετρουμένου , εἰ δὲ ἄνευ ὕλης , τουτέστιν αὐτὸ τὸ μέτρον , ἔσται ὄργανον . οὕτω καὶ ἡ διαλεκτικὴ παρὰ τῶ Πλάτωνι . ἐν μὲν γὰρ τῷ Φαιδρῷ καὶ Φαίδωνι μεθ’ ὕλης αὐτὴν ὡς μέρος λαμβάνει , ἐν δὲ τῷ Παρμενίδῃ ὡς ὄργανον ἄνευ ὕλης . καὶ ἁπλῶς ἄνευ μὲν ἔσται ὡς κανὼν καὶ ὄργανον , ἐν πράγμασι δὲ καὶ μεθ’ ὕλης μέρος . p . 24a10 Πρῶτον εἰπεῖν . Κατὰ τὸ Ἀττικὸν ἔθος τὸ ‘χρή’ παρέλειψε · τοῦ γὰρ ‘χρή’ καὶ δετ’ πρὸς τὰ ἀπαρέμφατα συνταττομένου , οἷον χρὴ γράφειν , δεῖ ἀναγινώσκειν , καὶ τῆς προκειμένης συντάξεως τοῦτο ἀπαιτούσης , πρῶτον εἰπεῖν χρή , ἔθος Ἀττικοῖς κατ’ ἔλλειψιν τοῦ ‘χρή’ καὶ ‘δεῖ’ τὰ τοιαῦτα προφέπεσθαι . p . 24a10 Περὶ τί καὶ τίνος ἡ σκέψις , ὅτι περὶ ἀπόδειξιν καὶ ἐπιστήμης ἀποδεικτικῆς . Πρὸς ἑκατέραν τῶν προτάσεων ἀποδέδωκε , πρὸς μὲν | τὸ περὶ τί εἰπὼν περὶ ἀπόδειξιν , πρὸς δὲ τὸ καὶ τίνος ἐστὶν ἡ σκέψις τὸ καὶ ἐπιστήμης ἀποδεικτιῆς . διαφέρει δὲ τῆς ἀποδεικτικῆς ἐπιστήμης τῷ τὴν μὲν ἐπιστήμην ἕξιν εἶναι τῆς ψυχῆς , τὴν δὲ ἀπόδειξιν ἀνέργειαν ἀπὸ τῆς ἐπιστήμης προιοῦσαν . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης ἐν τῷ τέλει τῆς Ἀποδεικτικῆς πραγματείας φησὶν ὅτι οὐδὲν διαφέρει ἀπόδειξις ἀποδεικτικῆς , λέγων οὕτως “ περὶ μὲν οὖν συλλογισμοῦ καὶ ἀποδείξεως , τί ἑκάτερόν ἐστι καὶ πῶς γίνεται , φανερόν ἐστιν , ἅμ δὲ καὶ περὶ ἐπιστήμης ἀποδεικτικῆς · τὸ αὐτὸ γάρ ἐστιν ” . τὸν δὲ σκοπὸν ἐκ προοιμίων τοῦ βιβλίου , ἀπόδειξιν αὐτῷ παραδοῦναι τὸ προκείμενον εἶναι λέγων . εἰ δέ τις εἴποι ὅτι Ἀριστοτέλης οὐ δεόντως οὐδὲ ἀκολούθως ἀνεκήρυξε τὸν σκοπόν ( οὐ γὰρ διαλέγεται ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ οὐδὲ ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ τοῦ ἀποδεικτικοῦ συλλογισμοῦ · αὐτὸς δὲ ὡς εὐθὺς περὶ αὐτοῦ διαλεξόμενος , οὕτως ἐποιήσατο τὴν ἀρχὴν εἰρηκὼς ὅτι περὶ ἀπόδειξιν καὶ ἐπιστήμης ἀποδεικτικῆς ) , ἐροῦμεν πρὸς αὐτὸν ὅτι ὁ κυρίως σκοπὸς τοῦ Ἀριστοτέλους οὗτός ἐστι , τὸ διαλαβεῖν περὶ τοὐ ἀποδεικτικοῦ συλλογισμοῦ · ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀδύνατον ἦν διαλαβεῖν περὶ αὐτοῦ πρὶν ἢ παραδοῦναι τὸν ἀπλῶς συλλογισμόν , τούτου χάριν πρῶτον περὶ τούτου ποιεῖται τὴν διδασκαλίαν . ἐπεὶ οὖν καὶ ἡ περὶ τοῦ ἁπλῶς συλλογισμοῦ διδασκαλία σκοπὸν ἔχει τὴν ἀπόδειξιν , εἰκότως καὶ τὴν προκειμένην πραγματείαν ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν ἀναφέρων εἶπεν εἶναι αὐτὴν περὶ ἀποδείξεως , ὥσπερ ἄν εἰ καὶ γεωργὸς λέγοι σκοπὸν εἶναι αὐτῷ τῆς γεωργίας τὴν ἀρτοποιίαν καὶ δρυοτόμος τὴν ναυπηγίαν . ἄλλως τε μιᾶς οὔσης τῆς ἀναλυτικῆς πραγματείας ἐν μὲν τοῖς πρώτοις περὶ τῶν πρὸς τὴν ἀπόδειξιν συμβαλλομένων διδάξει οἱονεὶ τὴν ὕλην τῆς ἀποδείξεως καὶ τὸ γένος παραδιδούς , ἐν δὲ τοῖς τελευταίοις περὶ αὐτῆς τῆς ἀποδείξεως · πάντα δὲ τὰ πρὸ τοῦ τέλους πρὸς τὸ τέλος ἀναφέρεται . ἀμέλει καὶ αὐτὸς ἐν τῷ τέλει τῆς Ἀποδεικτικῆς , λέγω δὴ τῶν ‘Υστέρων ἀναλυτικῶν , ὡς δὴ τέλος λαβούσης τῆς ἐξ ἀρχῆς προτεθείσης πραγματείας , ἣν προανεφώνησεν ἐν τῷ παρόντι προοιμίῳ , εἶπεν , οὗπερ ἤδη ἀρτίως ἐμνήσθημεν , “ περὶ μὲν οὖν συλλογισμοῦ καὶ ἀποδείξεως ” καὶ τὰ ἑξῆς , συμπεραινόμενος ἐκεῖ τὰ ἐνταῦθα προβληθέντα . p . 24a11 Εἶτα διορίσαι τί ἐστι πρότασις καὶ τί ὅρος καὶ τί καὶ ποῖος τέλειος καὶ ποῖος ἀτελής . Μιμεῖται κἀν τοῖς ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης τὴν γεωμετρικὴν ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνοι προλαμβάνειν εἰώθασι θεωρήματά τινα συμβαλλόμενα αὐτοῖς πρὸς τὰ δειχθησόμενα , οὕτω καὶ αὐτὸς ἐνταῦθα τὰ ἐσόμενα σὐτῷ χρήσιμα πρὸς τὴν τῶν συλλογισμῶν διδασκαλίαν προλαμβάνει . ἄξιον δὲ ζητῆσαι τί δήποτε μὴ ἀπὸ τοῦ ὅρου ἤρξατο ὡς ἁπλουστέρου , εἶτα ἐπὶ τὰ συνθετώτερα ἔληξεν , ἢ εἰ ἀπὸ τῶν συνθέτων ἠβούλετο τὴν ἀρχὴν ποιήσα - σθαι , διὰ τί μὴ ἀπὸ τοῦ συλλογισμοῦ τὴν ἀρχὴν ἐποιήσατο καὶ κατέληξεν εἰς ’τον ὅρον . καὶ τινές φασιν ὅτι , ἐπειδὴ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας διελέχθη περὶ προτάσεων , διὰ τοῦτο ἀπὸ τῶν γνωριμωτέρων ἡμῖν ἄρξασθαι βουλόμενος ἄπο τῆς προτάσεως ἤρξατο . καὶ ἄλλως τὴν μὲν πρότασιν ᾔδει ὢ ὠνομασμένην οὐ μόνον φιλοσόφοις ἀλλὰ καὶ ῥήτορσι , τὸν δὲ ὅρον αὐτὸς ὠνόμασεν , ὡς καὶ ὑποκατιὼν δείκνυσι . τούτου οὗν ἕνεκεν δεύτερον αὐτὸν ἔταξεν ὡς δυσχερέστερον διὰ τὴν καινοφωνίαν . ἡ δὲ ἀληθεστέρα ἐπίλυσίς ἐστιν αὕτη · δεῖ τὰ πρὸς διδασκαλίαν τινῶν παραλαμβανόμενα γνωριμώτερα εἷναι ἐκείνων ὧν παρελήφθησαν εἰς διδασκαλίαν · ἐπειδὴ τοίνυν μέλλει ἐν τῷ ὁρισμῷ του ὅρου παραλαμβάνειν τὴν πρότασιν λέγων “ ὅρον δὲ καλῶ εἰς ὃν διαλύεται ἡ πρότασις ” διὰ τοῦτο πρότερον περὶ αὐτῆς διδάσκει . δεῖ γὰρ τὰ πρὸς ὁρισμόν τινων παραλαμβανόμενα γνωριμώτερα ἐκείνων εἶναι , εἴπερ μέλλοιμεν συνήσειν τ,ὸν ὁρισμόν . προέταξε δὲ ἂν τὸν συλλογισμὸν τῆς προτάσεως , εἰ ἐδέετο αὐτοῦ ἐν τῷ τῆς προτάσεως ὁρισμῷ . νῦν δὲ τοὐναντίον . προσχρηται γάρ πὼς τῇ προτάσει ἐν τῷ τοῦ συλλογισμοῦ ὅρῳ λέγων “ ἐν ᾦ τεθέντων τινῶν ” , ὅπερ ἐστὶ ‘τῶν προτάσεων’ . διά τε τοίνυν τὸ ἁπλουστέρας εἶναι τὰς προτάσεις καὶ διὰ τὸ μεμνῆσθαί πὼς αὐτῶν ἐν τῷ περὶ συλλογισμοῦ λόγῳ , εἰκότως προτέραν τὴν περὶ αὐτῶν διδασκαλίαν ποιεῖται τοὺ συλλογισμοῦ · ἰστέον μέντοι ὅτι ὅρος καὶ φάσις καὶ ἁπλὴ φωνὴ καὶ ὄνομα καὶ ῥῆμα τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ταὐτά εἰσι , τῇ σχέσει δὲ διαφέρουσιν · ὅταν μὲν γὰρ ὡς συλλογισμοῦ μέρος λαμβάνηται , ὅρος λέγεται , ὅταν δὲ ὡς μέρος προτάσεως , φάσις , ὅταν δὲ ὡς ὑποκείμενον ἐν τῇ προτάσει , ὄνομα , ὅταν δὲ ὡς κατηγορούμενον , ῥῆμα , ὅταν δὲ ὡς φωνὴ ἁπλῶς σημαντική , ἁπλὴ φωνὴ · καὶ ἄλλως · ὄνομα μέν , ὅταν μετὰ ἄρθρου λέγηται , ῥῆμα δέ , ὅταν προσσημαίνῃ χρόνον . ὥσπερ καὶ πρότασις καὶ πρόβλημα καὶ ἔνστασις καὶ συμπέρασμα καὶ ἀπόφανσις πάλιν ἓν καὶ ταὐτὸν τῷ ὑποκειμένω εἰσίν , ὡς ἤδη καὶ ἐν ἄλλοις εἴρηται , τῇ σχέσει δὲ διαφέρουσιν . ὅταν μὲν γὰρ συλλογισμὸν κατασκευάσαι βουλόμενοι ὡς μέρος αὐτὴν παραλαμβάνωμεν συλλογισμοῦ , πρότασις λέγεται · ὅταν δὲ εἰς τὸ δεῖξαι ἑτέρῳ προβαλλώμεθα , ὡς ὅταν λέγωμεν ‘δεῖξον εἰ ἡ ψυχὴ ἀθάνατος , πρόβλημα . ὅταν δέ τινος καταφήσαντός τι ἢ ἀποφήσαντος ἡμεῖς τὰ ἐναντία ἀποφαινώμεθα , ἔνστασις , οἷον εἴ τινος εἰπόντος ὅτι ἡ ψυχὴ ἀθάνατος ἡμεῖς εἴπωμεν ὅτι οὐκ ἀθάνατος . συμπέρασμα δὲ αὐτὸ τοῦτο , ὅπερ ἂν ὁ συλλογισμὸς συμπεραίνηται , οἷον ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τὸ δὲ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , τὸ δὲ ἀεικίνητον ἀθάνατον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος · ἀπόφανσις δέ , ὅταν ἀπλῶς ἀποφαινώμεθά τι κτά τινος ἤ τι ἀπό τινος . τελείους δὲ καλεῖ συλλογισμοὺς πάντας τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι , ἀτελεῖς δὲ τοὺς ἐν τῷ | δευτέρῳ καὶ τρίτῳ . ὅπως δὲ οἱ μέν εἰσι τέλειοι οἱ δὲ ἀτελεῖς , ἐν τοῖς ἑξῆς λεχθήσεται . p . 24a13 Μετὰ δὲ ταῦτα τί τὸ ἐν ὅλῳ εἶναι ἡ μὴ εἶναι τῷδε , καὶ τί λέγομεν τὸ κατὰ παντὸς ἡ μηδενὸς κατηγορεῖσθαι . Δύο σχέσεων οὐσῶν ἐν ταῖς προτάσεσι , τοῦ τε ὑποκειμένου πρὸς τὸν κατηγορούμενον καὶ τοῦ κατηγορουμένου πρὸς τὸν ὑποκείμενον , ἡ μὲν τοῦ ὑποκειμένου πρὸς τὸν κατηγορούμενον λέγεται ἐν ὅλῳ , ὡς ὅταν εἴπωμεν τὸν ἄνθρωπον ἐν ὅλῳ τῷ ζῴῳ περιέχεσθαι ἢ ἐν οὐδενὶ λίθῳ εἶναι · ἡ δὲ τοῦ κατηγορουμένου πρὸς τὸν ὑποκείμενον καλεῖται κατὰ παντός , ὡς ὅταν εἴπωμεν τὸ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου κατηγορεῖσθαι ἢ κατ’ οὐδενὸς λίθου εἶναι ταῦτα δὲ πάντα τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ταὐτά εἰσι , τῇ σχέσει δὲ διαφέρουσιν . p . 24a16 Πρότασις μὲν οὖν ἐστι λόγος καταφατικὸς ἢ τινὸς κατά τινος . Καθὼς ἐπηγγείλατο , βούλεται ὁρίσασθαι ἅπερ προέτεινε , καὶ τὴν πρότασιν κατὰ τὴν προτεθεῖσαν τάξιν . λαμβάνει δὲ γένος μὲν τὸν λόγον · κατηγορεῖται γὰρ οὐ μόνον τοῦ ἀποφαντικοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐρωτηματικοῦ καὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως . διαφορὰς δὲ λαμβάνει ἔκ τε τοῦ ποσοῦ καὶ τοὺ ποιοῦ , καὶ τοῦ ποιοῦ μὲν κατάφασιν καὶ ἀπόφασιν , τοῦ δὲ ποσοῦ καθόλου καὶ μερικὸν καὶ ἀπροσδιόριστον . ὥστε ἐκ τούτων εὑρεθήσονται εἴδη προτάσεων ἕξ , ἑκάστης τῶν τριῶν τῶν ἐκ τοὐ ποσοῦ κατὰ τὸ ποιὸν διπλασιαζομένης . τῶν δὲ καθ’ ἕκαστα νῦν οὐκ ἐμνημόνευσεν ὡς μὴ περὶ ταύτας καταγινόμενος , διότι οὐδεμία ἐπιστήμη περὶ τὰ καθ’ ἕκαστα ἔστι . καὶ τινὲς βούλονται λέγειν , ὧν εἷς ἐστι καὶ Ἀλέξανδρος ὁ Ἀφροδισιεύς , ὅτι κυρίως ὁρισμὸν οὐ παραδέδωκεν ὁ Ἀριστοτέλης τῆς προτάσεως · καὶ κατασκευάζει τοῦτο πάνυ δεινῶς . φησὶ γὰρ ὅτι δεῖ ἐπὶ τοῦ κυρίως ὁρισμοῦ τὰ μέρη αὐτοῦ περιττεύειν τοῦ ὁριστοῦ πάντως · οἷον ὁριζόμεθα τὸν ἄνθρωπον οὕτως ‘ζῷον λογικὸν θνητὸν νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν.’ , καὶ εὑρίσκομεν πάντως ἐξ ἀνάγκης πάντα τὰ μέρη τοῦ ὁρισμοῦ τούτου περιττεύοντα τοῦ ὁριστοῦ · καὶ γὰρ καὶ τὸ ζῷον περιττεύει τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὸ λογικόν · τὸ μὲν γὰρ διαφορά ἐστι , τὸ λογικόν , τὸ δὲ γένος · ὁμοίως δὲ περιττεύει καὶ τὸ θνητὸν τοῦ ἀνθρώπου . ἐπὶ δὲ τοῦ νῦν παραδεδομένου ὁρισμοῦ τῆς προτάσεως οὐχ ὁρῶμεν ταῦτα οὕτως ἔχοντα · ἡ γὰρ κατάφασις καὶ ἡ ἀπόφασις , ἃς παρέλαβεν ὡς διαφοράς , οὐδὲν περιττεύουσι τοῦ ὁριστοῦ , τουτέστι τῆς προτάσεως , τοὐναντίον δὲ καὶ ἐλλείπει ἕκαστον ἰδίᾳ λαμβανόμενον . κατασκευάζει δὲ πάλιν ὅτι οὐδὲ ὁ λόγος εἴληπται ὡς γένος καταφάσεως καὶ ἀποφάσεως , λόγος δὲ δηλονότι ὁ ἀποφαντικός . λέγει γὰρ ὅτι τὰ εἴδη ἀλλήλοις καὶ οὐ τὸ μέν ἐστι πρῶτον τὸ δὲ δεύτερον , ἐπὶ δὲ τῆς καταφάσεως καὶ ἀποφάσεως οὐκ ἔστι τοῦτο · προτέρα γὰρ ἡ κατάφασις τῆς ἀποφάσεως οὐ μόνον ἀξιώματι , ὡς τινὲς ὑπέλαβον , ἀλλὰ καὶ χρόνῳ . ἁπλοῦ στέρα γάρ ἐστιν ἡ κατάφασις καὶ προσλαβοῦσα τὸ ἀρνητικὸν μόριον ποιεῖ τὴν ἀπόφασιν · ἔστι δὲ πρὸς ταῦτα εἰπεῖν , καὶ τέως γε πρὸς τὴν ὑστέραν ἀπορίαν ἀπαντητέον , καὶ διαρθρωτέον πῶς λέγεται ἐν τοῖς ἀντιδιῃρημένοις εἴδεσι μὴ εἷναι ἄλλο ἄλλου τιμιώτερον ἢ ἀτιμότερον . τοῦτο γάρ ἐστιν ἀληθὲς κατὰ τὴν τοῦ γένους μετουσίαν , οὐκέτι μέντοι κατὰ τἀς ἑκάστου εἴδους σ,υστατικὰς διαφοράς · τοῦ μὲν γὰρ γένους ἰσοτίμως μετέχειν ἀνάγκη τὰ ἀντιδιῃρημένα ἀλλήλοις εἴδη , καὶ ταύτῃ κριτέον εἰ γένος τὸ κοινῶς αὐτῶν κατηγορουμενον , οὐ μὴν τῷ τῆς αὐτῆς εἶναι ἀξίας τὰ εἴδη . τοῦτο γάρ ἀδύνατον , εἴγε καὶ οὐσιῶν διαφορὰς δεῖ εἶναι · ὁ γὰρ τοῦτο λέγων ἀναιρεῖ τῶν οὐσιῶν τὰς διαφοράς · εἰ δέ εἰσιν οὐσιῶν διαφοραί , ἀνάγκη ἢ ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἢ ἐπὶ τὸ χεῖρον διαφέρειν . οὐ ταύτῃ οὖν διαγνωστέον τὰ ἀντιδιῃρημένα ἀλλήλοις εἴδη καὶ ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος ἀναγόμενα , ἐπεὶ οὕτως οὐδὲν , οὐδενὸς ὡς γένος κατηγορηθήσεται ἐν πᾶσι γάρ ἐστι τὸ τιμιώτερον καὶ ἀτιμότερον ) , ἀλλ’ ὡς εἶπον , εἰ ὁμοτίμως πάντα τὰ εἴδη τοῦ γένους μετέχει , κἂν διαφορᾶς τὸ μὲν κρείττονος τὸ δὲ χείρονος ἔτυχεν , ὥσπερ , εἰ τύχοι , ἄνθρωπος καὶ ἵππος · ταῦτα γὰρ τῆς μὲν τοῦ ζῴου φύσεως ἰσοτίμως κοινωνεῖ , διαφορᾶς δὲ κρείττονος ὁ ἄνθρωπος τῆς τοῦ λογικοῦ τετύχηκε . τί οὖν θαυμαστὸν εἰ καὶ ἡ κατάφασίς , εἶδος οὖσα τῆς ἀποφάνσεως ἀντιδιῃρημένον τῇ ἀποφάσει , τιμιωτέρας τυχοῦσα διαφορᾶς τῆς καταφατικῆς τιμιωτέρα ἐστίν . , ἀλλ’ οὐδὲ διὰ τὸ ἁπλουστέραν εἶναι τὴν κατάφασιν συνθετωτέραν δὲ τὴν ἀπόφασιν , ἤδη διὰ τοῦτο καὶ προυπάρχειν δεῖ χρόνῳ ἢ φύσει τὴν κατάφασιν τῆς ἀποφάσεως · πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα ἐστὶ τῶν ἀντιδιῃρημένων ἀλλή - λοις εἰδῶν ἄλλα ἄλλων συνθετώτερα . τοῦ γὰρ ζῴου διαφορῶν οὐσῶν τοῦ τε λογικοῦ καὶ τοῦ ἀλόγου , ἤτοι τῆς ἀλογίας τῆς λογικότητος , τὰ μὲν ἄλλα ζῷα τῆς ἀλογίας μόνης μετείληφεν , οἷον ἵπποι , κύνες καὶ τὰ παραπλήσια · ἴσμεν δὲ ὡς ἡ ἄλογος οὐσία θυμῷ καὶ ἐπιθυμίᾳ καὶ αἰσθήσει καὶ φαντασίᾳ χαρακτηρίζεται · ὁ δὲ ἄνθρωπος καὶ αὐτῶν τούτων τῶν ἀλόγων δυνάμεων μετειληφὼς καὶ τῆς ἑτέρας τῶν διαφορῶν , τῆς λογικότητος , μετέσχε . χαρακτηρίζεται δὲ κατὰ τὸ κρεῖττον , ὡς καὶ τῶν λοιπῶν ἕκαστον . ὡς οὖν ἐνταῦθα οὐκ ἄν τις εἴποι τὸν ἵππον ἢ τὸν κύνα ἤ τι τῶν παραπλησίων διὰ τὸ ἐλατ - τόνων δυνάμεων μετασχεῖν καὶ ταύτῃ ἁπλούστερον εἶναι τοῦ ἀνθρώπου ἤδη καὶ τῷ χρόνῳ ἢ τῇ φύσει πρῶτον , οὐδ’ ἄρα τὴν κατάφασιν πρώτην ἄν εἴποι τις τῆς ἀποφάσεως . ἔτι δὲ καὶ τοῦ ἐμψύχου διαιρουμένου εἴς τε τὸ ζῶον καὶ τὸ ζωόφυτον καὶ ωὐτὸν τὰς μὲν τοῦ φυτοῦ διαφοράς , | λέγω δὴ τὸ θρεπτικόν , γεννητικόν , αὐξητικόν , ἔχε . καὶ τὸ ζωόφυτον , πλεονάζει δὲ τῇ ἁπτικῇ αἰσθήσει καὶ τῇ περὶ τὸν αὐτὸν τόπον κινήσει · ὁ δὲ ἵππος ἔχει ταῦτά τε καὶ τὰς αἰσθητικὰς ἁπάσας δυνάμεις μετὰ τῆς ἐκ τόπου εἰς τόπον κινήσεως , ὀρέξεως τε καὶ φαντασίας · πρὸς τούτοις δὲ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὰς λογικάς . ὥστε συνθετώτερος πάντων ὁ ἄνθρωπός ἐστιν , ἁπλούστερον δὲ τὸ μέσα δὲ τά τε ἄλογα ζῷα καὶ τὰ ζωόφυτα · καὶ οὐ δήπου εἴποι τις ἂν πρῶτον εἶναι τῇ φύσει τὰ φυτὰ διὰ τὸ ὡς πρὸς τὴν τῶν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ψυχικῶν δυνάμεων σύνθεσιν ἁπλούστερα εἶναι . τί οὖν , εἴποι τις ἄν ἴσως , οὐ προυπάρχειν ἀνάγκη καὶ φύσει καὶ χρόνῳ τῶν συνθέτων τὰ ἀπλᾶ ἐξ ὧν τὰ σύνθετα τὸ εἶναι ἔχουσι ; ναί , φημί , ἀλλ’ οὐ ταὐτόν ἐστιν εἰπεῖν ἁπλᾶ καὶ ἁπλούστερα · τὰ μὲν γὰρ ἁπλᾶ στοιχείων ἐπέχοντα λόγον ἢ στοιχεῖα ὄντα προυπάρχει τῶν ἐξ αὐτῶν συγκειμένων · ἐνδέχεται μέντοι τῶν ἐκ τῶν ἁπλῶν συγκειμένων τὰ μὲν συνθετώτερα εἶναι τὰ δὲ ἧττον σύνθετα , καὶ ἐν τούτοις οὐκέτι τὰ ἧττον σύνθετα οὐκ ἔστι πρῶτα τῇ φύσει τῶν μᾶλλον συνθετωτέρων . οἷον . τί λέγω ; ὀκτὼ εἶναι τὰ μέρη τοῦ λόγου λέγεται , ἐξ ὧν πᾶς λόγος σύγκειται . παντὸς δὲ λόγου ταῦτα προυπάρχει · ἀναιρουμένων δὲ τούτων καὶ πᾶς λόγος ἀναιρεῖται . ἐνδέχεται δὲ τοὺς ἐκ τούτων συγκειμένους λόγους τοὺς μὲν ἐκ δύο μόνων μερῶν συγκεῖσθαι , οἷον ἄνθρωπος τρέχει , τοὺς δὲ ἐκ τριῶν , οἷον ὁ ἄνθρωπος τρέχει , τοὺς δὲ ἐκ τεσσάρων , οἷον οὗτος ὁ ἄνθρωπος τρέχει , τοὺς δὲ ἐκ πέντε , οἷον οὗτος ὁ ἄνθρωπος καλῶς τρέχει · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν . καὶ δῆλον ὅτι ὁ ἐκ δύο μόνων μερῶν συγκείμενος ἁπλούστερός ἐστι τοῦ ἐκ τριῶν καὶ οὗτος τοῦ ἐκ τεσσάρων καὶ οὗτος τοὐ ἐκ πέντε , συνθετώτερος δὲ ὁ ἐκ τῶν ὀκτώ , οἶον “ πρὸς δ’ ἐμὲ τὸν δύστηνον ἔτι φρονέοντ’ ἐλέησον ” · καὶ οὐ δήπου πρῶτός ἐστι τῇ φύσει ὁ λέγων ‘ἄνθρωπος τρέχει’ τοῦ λέγοντος “ πρὸς δ’ ἐμὲ τὸν δύστηνον ἔτι φρονέοντ’ ἐλέησον ” . πρῶτον γάρ ἐστι φύσει τὸ συναναιροῦν μὲν μὴ συναναιρούμενον δὲ καὶ τὸ συνεισφερόμενον μὲν μὴ συνεισφέρον δέ , ὥς τὸ ζῷον τοῦ ἀνθρώπου τῇ φύσει πρῶτον · οὐχ οὕτως δὲ ἔχει ἐπὶ τῶν εἰρημένων λόγων · οὐδεὶς γὰρ αὐτῶν τὸν ἕτερον οὔτε συναναιρεῖ οὔτε συνεισφέρει . τὰ αὐτὰ ἄρα καὶ ἐπὶ τῶν φυσικῶν · καὶ ἐπὶ τούτων γὰρ αἱ μὲν διαφοραὶ καὶ τὰ γένη , ἐξ ὧν τὰ εἴδη συνίσταται , ἁπλᾶ ἐστι , καὶ ἀναιρουμένων αὐτῶν συναναιρεῖται καὶ τὰ εἴδη · τῶν μέντοι εἰδῶν οὐδέν ἐστι τῇ φύσει πρῶτον οὐδὲ ὕστερον , κἂν τὸ μὲν πλειόνων διαφορῶν μετέχῃ τὸ δὲ ἐλαττόνων , ὡς ἐπὶ τοῦ ἵππου τυχὸν καὶ τοῦ ἀνθρώπου · οὐδὲν γὰρ τούτων οὔτε συναναιρεῖ τὸ λοιπὸν οὔτε συνεισφέρει . τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἐπὶ καταφάσεων καὶ ἀποφάσεων · οὐδετέρα γὰρ οὔτε συναναιρεῖ τὴν λοιπὴν οὔτε συνεισφέρει . εἰ γὰρ καὶ δοκεῖ ἡ μερικὴ καταφατικὴ εἰσφέρειν τὴν μερικὴν ἀποφατικήν , ἀλλὰ καὶ ἔμπαλιν ἡ ἀποφατικὴ τὴν καταφατικὴν συνεισφέρει , ὅταν δι’ ἑαυτὰς ἀληθεύωσιν . αἱ δὲ καθόλου συναναιροῦσι ἑαυταῖς τὰς μερικάς , ἀλλὰ καὶ συνεισφέρουσιν , ὅπερ τοῖς ὑστέροις τῇ φύσει ὑπῆρχε , καὶ οὐ συνεισφέρονται ὑπὸ τῶν μερικῶν , ὅπερ εἶχον τὰ τῇ φύσει πρῶτα . ἀλλ’ οὐδὲ αἱ ἀντιφατικῶς ἀντικείμεναι οὔτε συναναιροῦσιν οὔτε συνεισφέρουσιν ἀλλήλας · τοὐναντίον δὲ τῆς ἑτέρας οὔσης ἀληθοῦς τὴν ἑτέραν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ εἶναι ἀληθῆ ἀδύνατον . ὅπερ ὁρῶμεν ὑπάρχον καὶ τοῖς ἀντιδιῃρημένοις εἴδεσιν · οἷον τῆς οὐσίας τὸ μέν ἐστι σῶμα τὸ δὲ ἀσώματον , καὶ ἀνάγκη ἐφ’ οὗ ἂν τὸ σῶμα κατηγορῆται , ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ τὸ ἀσώματον μὴ κατηγορεῖσθαι · πάλιν τοῦ σώματος τὸ μέν ἐστιν ἔμψυχον τὸ δὲ ἄψυχον , καὶ ταῦτα ἀσυνύπαρκτα κατὰ τοῦ αὐτοῦ · ὁμοίως τοῦ ποσοῦ τὸ μέν ἐστι συνεχὲς τὸ δὲ διωρισμένον , καὶ ταῦτα ἀσυνύπαρκτα ἐν τῷ αὐτῷ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον . ὥστε εἰ καὶ ἡ ἀντίφασις οὕτως ἔχει , καλῶς ἄρα εἴδη φαμὲν τῆς ἀποφάνσεως τὴν κατάφασιν καὶ τὴν ἀπόφασιν . ἀλλὰ γὰρ ἐλάθομεν ἑαυτοὺς παραχρῆμα τἀναντία περὶ τῶν αὐτῶν ἀποφηνάμενοι · ἐλέγομεν γὰρ ὡς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ αἱ ἀντιδιῃρημέναι τῶν διαφορῶν ὁρῶντι · πάλιν δὲ εὐθὺς εἴπομεν μὴ δύνασθαι ἐν τῷ αὐτῷ ὑποστῆναι τὰ ἀντιδιαιρούμενα . φημὶ οὖν , ὡς εἴ τις ἀκριβῶς προσέχει τῷ λόγῳ , οὐκ εἰς ἀντίφασιν περιπεπτώκαμεν . ἐν τῷ αὐτῷ μὲν γὰρ ἐνδέχεται τὰ ἐναντία εἶναι , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸ αὐτό · ἐν γοῦν τῶ ὀφθαλμῷ καὶ τὸ λευκόν ἐστι καὶ τὸ μέλαν , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸ αὐτὸ μόριον , καὶ ἐν τῇ χειρὶ τὸ συνεχὲς καὶ τὸ διωρισμένον , ἀλλ’ ἐν μὲν δακτύλοις τὸ διωρισμένον , ἐν δὲ τῷ λοιπῷ ἡ συνέχεια . οὕτως οὖν καὶ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐν ἄλλῳ μὲν θεωρεῖται ἡ λογικότης , ἐν ἄλλῳ δὲ ἡ ἀλογία . καὶ δῆλον τὸ λεγόμενον · διὸ τὴν ἐπὶ πλέον ἐξέτασιν τούτου παρίημι . οὕτως οὖν καὶ ἡ ἀντίφασις ἐν τῷ αὐτῷ ὑπάρξειεν , ἀλλ’ οὐ κατὰ τὸ αὐτό , ὡς εἰ τὸν αὐτὸν λέγοις ὀφθαλμὸν καὶ λευκὸν καὶ μὴ λευκόν . καὶ ἄλλως πρότερον μὲν ἐλέγομεν ὅτι ἐνδέχεται τὰς ἀντιδιῃρημένας τῶν διαφορῶν ἐν τῷ αὐτῷ θεωρεῖσθαι , εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸ αὐτό , καὶ τὸ αἰσθητικὸν καὶ τὸ ἀναίσθητον ἐν τοῖς ζῴοις ἔστιν ἰδεῖν , οἷον ἐν μὲν σαρξὶ τὸ αἰσθητικόν , ἐν δὲ ὀστέοις τὸ ἀναίσθητον , καὶ τὸ σῶμα καὶ τὸ ἀσώματον , εἴγε αἱ ποιότητες ἀσώματοι . ὕστερον δὲ ἔφαμεν τὰ ἀντιδιῃρημένα τῶν εἰδῶν μὴ ἐνδέχεσθαι τῷ αὐτῷ ὑπάρχειν · γὰρ εἰδῶν τοῦ ἐμψύχου ὄντων τοῦ τε ζῴου καὶ ζῳοφύτου καὶ φυτοῦ οὐχ οἷόν τε τὸ αὐτὸ καὶ ζῷον εἶναι καὶ ζωόφυτον , ἢ τὸ ζωόφυτον ἅμα καὶ φυτὸν εἶναι , εἰ καὶ τῶν ὑποκάτω διαφοραὶ ἅμα καὶ τῶν ἐπάνω ὑπάρχουσιν · ὁμοίως καὶ τὸν αὐτὸν ἄνθρωπον εἶναι καὶ ἵππον ἀδύνατον . εἰ τοίνυν οὕτως ἔχει καὶ ἡ κατάφασις πρὸς τὴν ἀπόφασιν καὶ μάλιστα αἱ ἀντιφατικῶς ἀντικείμεναι , ὡς ἤδη εἴπομεν , καὶ κατὰ τοῦτο εἴδη ἂν εἶεν τῆς ἀποφάνσεως . μήποτε δὲ οὐδὲ καλῶς συγκεχωρήκαμεν τὴν κατάφασιν ἁπλουστέραν εἶναι τῆς ἀποφάσεως , συνθετωτέραν δὲ τὴν ἀπόφασιν · τὰ γὰρ σύνθετα ἔχει ἐν ἑαυτοῖς τὴν τῶν ἁπλῶν | σημασίαν · ἡ δὲ ἀπόφασις τὸ σημαινόμενον τῆς καταφάσεως οὐκ ἔχει . ἡ μὲν γὰρ φωνὴ συνθετωτέρα ἐστί , τὸ δὲ σημαινόμενον οὐκέτι · ἐν γὰρ τῷ ‘Σωκράτης οὐ περιπατεῖ’ οὐκ ἔστιν ἡ τοῦ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ κατάφασις , ἀλλ’ ὥσπερ ἡ τοῦ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ κατάφασις ὑπάρχειν λέγει τῷ Σωκράτη τὸ περιπατεῖν , οὕτω τὸ ‘Σωκράτης οὐ περιπατεῖ’ μὴ ὑπάρχειν . οὐ δεῖ δὲ μόνῃ τῇ τῶν φωνῶν προσέχειν συνθέσει , ἀλλὰ πολλῷ πρότερον εἰ τὸ σημαινόμενον σύνθετόν ἐστιν · ἐνδέχεται γὰρ καὶ ἀπλῆν φωνὴν σύνθετον ἔχειν τὸ σημαινόμενον καὶ σύνθετον ἁπλοῦν , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐμάθομεν . τάχα δέ , εἴ τις ἀκριβῶς κατανοήσειε , μᾶλλον ἁπλουστέρα ἐστὶ κατὰ τὸ σημαινόμενον ἡ ἀπόφασις τῆς καταφάσεως · ἡ μὲν γὰρ ἄλλο ἄλλῳ συμπλέκει , ἡ δὲ ἀπόφασις οὐχ ὑπάρχειν φησὶ τῷ ὑποκειμένῳ τὸ κατηγορούμενον · ὅθεν , ὡς εἶπον , οὐ συναναιρεῖ οὐδετέρα τὴν ἑτέραν οὐδὲ συνεισφέρει . ἐνδέχεται γὰρ τὴν μὲν κατάφασιν ἀεὶ ψεύδεσθαι , ὡς ἐπὶ τῆς ἀδυνάτου ὕλης , τὴν δὲ ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀληθεύειν · καὶ ἔμπαλιν τῆς καταφάσεως ἐπὶ τῆς ἀναγκαίας ὕλης ἀεὶ ἀληθευούσης ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀεὶ ψεύδεται . ἀδύνατον δέ ἐστιν ἢ τοῦ συνθέτου ὄντος μὴ καὶ τὰ ἁπλᾶ εἶναι ἢ τῶν ἁπλῶν μὴ ὄντων τὰ σύνθετα εἶναι · οὐκ ἄρα ἁπλουστέρα ἡ ἀπόφασις τῆς καταφάσεως . Περὶ μὲν οὖν τῆς ἑτέρας τῶν ἀποριῶν τοσαῦτα . περὶ δὲ τῆς ἑτέρας , φημὶ δὴ τῆς λεγούσης ὅτι τὰ μέρη τῶν ὁρισμῶν ἐπὶ πλέον ἐστὶ τῶν ὁριστῶν , ἐνταῦθα δὲ τοὐναντίον καὶ ἐπ’ ἔλαττον ἡ γὰρ κατάφασις ἐπ’ ἔλαττον ἰῆς προτάσεως , ὁμοίως δὲ καὶ ἡ ἀπόφασις ) , ἔστιν εἰπεῖν πρῶτον μὲν ὡς οὐ πάντως ἀληθὲς τὸ μὴ ἐπὶ πλέον εἶναι τοῦ ὁριστοῦ κἀνταῦθα τὰ τοῦ ὁρισμοῦ μέρη · ἡ γὰρ κατάφασις καὶ ἡ ἀπόφασις καὶ ὅλως τὸ κατά τινος οὐ μόνον ἐπὶ προτάσεως φέρεται ἀλλὰ καὶ προβλήματος καὶ ἐνστάσεως καὶ συμπερά - σματος . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἴσως οὐκ ἀναγκαῖον · ἓν γάρ εἰσιν ἅπαντα κατὰ τὸ ὑποκείμενον . ῥητέον οὗν ὅτι τῶν ὁρισμῶν ἐκ γένους ὄντων καὶ διαφορῶν ἀνάγκη ἐν τῇ τῶν διαφορῶν λήψει καὶ τὰς εἰδικωτάτας διαφορὰς παραλαμβάνεσθαι , αἵτινες ἰδίως τῷ ὑποκειμένῳ καὶ οὐδενὶ ἄλλῳ ὑπάρχουσιν · τὸ γὰρ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικὸν μόνῳ τῷ ἀνθρωπείῳ εἴδει ὑπάρχει , καὶ τὸ ἄρτιον καὶ τὸ περιττὸν μόνῳ τῷ ἀριθμῷ . καὶ γάρ εἰσί τινα ἃ μόνοις τισὶν ὑπάρχουσι , ἑτέρῳ δὲ οὐδενί , ὡς εἶπον τὸ περιττὸν καὶ τὸ ἄρτιον τῷ ἀριθμῷ μόνῳ , καὶ ὡς τῷ κύκλῳ τὸ ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιέχεσθαι καὶ τὸ τἀς ἀπὸ τοῦ κέντρου πρὸς τὴν περιφέρειαν ἴσας εἶναι . ὁπηνίκα οὖν ὁριζόμενοι τὸν κύκλον λέγωμεν ὅτι κύκλος ἐστὶ σχῆμα ἐπίπεδον ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιεχόμενον , πρὸς ἣν ἀφ’ ἑνὸς σημείου τοῦ ἐντὸς τοῦ κύκλου πᾶσαι αἱ πρὸς τὴν περιφέρειαν ] προσπίπτουσαι εὐθεῖαι ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν , ἀνάγκη τὰς διαφορὰς μὴ ἐπὶ πλέον εἶναι τοῦ κύκλου ἀλλὰ μόνῳ αὐτῷ ὑπάρχειν . καὶ ἔστιν εἰς τοῦτο μυρία παραθέσθαι . ταύτῃ γοῦν , ἐπειδὴ δεόμεθα ἐν τοῖς ὁρισμοῖς μάλιστα τῶν εἰδικωτάτων διαφορῶν , ὁπηνίκα ἂν τούτων ἀπορήσωμεν , τοῖς ἰδίοις κεχρήμεθα · ὁριζόμενοι γὰρ τὸν ἵππον φαμὲν ζῷον ἄλογον χρεμετιστικόν , τῷ χρεμετιστικῷ ὡς εἰδικωτάτῃ διαφορᾷ χρησάμενοι διὰ τὸ ἀπορεῖν οὐσιώδους τοιαύτης διαφορᾶς . τί οὖν θαυμαστόν , εἰ καὶ ἐπὶ τοῦ τῆς προτάσεως ὁρισμοῦ παρελήφθησαν εἰδικώταται διαφοραὶ μηδενὶ ἄλλῳ ὑπάρχουσαι ; τοῦτο γὰρ καὶ ἐξ ἀνάγκης ὤφειλεν ὑπάρχειν τῷ ὄντως ὁρισμῷ . ταύτῃ οὖν τὸ κατά τινος μόνῳ τῷ ἀποφαντικῷ λόγῳ ὑπάρχον παρείληπται εἰς τὸν τῆς προτάσεως ὁρισμόν · τὸ γὰρ καταφατικὸς ἢ ἀποφατικός , εἰ μὲν ὡς ἓν ἄμφω λάβωμεν , οὐκ ἔσται ἐπ’ ἔλαττον τῆς προτάσεως ἀλλ’ ἐξισάζει . τὸν γὰρ ‘ἤ᾿ σύνδεσμον οὐ διαζευκτικὸν ἀλλὰ παραδιαζευκτικὸν ληψόμεθα ἀντὶ τοῦ ‘καί’ , ἵνα ἄμφω κτὰ τοῦ γένους κατηγορῆται τῆς ἀποφάνσεως ἢ προτάσεως · ἡ γὰρ ἀπόφανσις , ἤτοι ἡ πρότασις , καταφατική ἐστι καὶ ἀποφατική · δέδεικται γὰρ ἐν Εἰσαγωγαῖς ὡς αἱ ἀντικείμεναι διαφοραὶ ἐν τῷ γένει εἰσίν , ἀλλὰ μόνον δυνάμει , οὐ καὶ ἐνεργείᾳ . εἰ γὰρ μὴ ὡς ἓν ἄμφω λάβωμεν καὶ μίαν διαφορὰν ἀλλὰ διαζευκτικῶς , οὐ συστατικαὶ ἔσονται τοῦ γένους διαφοραὶ ἀλλὰ διαιρετικαί · ἐν δὲ τοῖς ὁρισμοῖς οὐ τὰς διαιρετικὰς τῶν ὁριστῶν διαφορὰς παραλαμβάνομεν ἀλλὰ τὰς συστατικάς . οἷον τοῦ ζῴου συστατικαὶ μὲν διαφοραὶ τὸ ἔμψυχον καὶ τὸ αἰσθητικόν · διὰ μὲν γὰρ τοὐ ἐμψύχου διακρίνεται τῶν ἀψύχων , διὰ δὲ τοῦ αἰσθητικοῦ τῶν φυτῶν · διαιρετικαὶ δὲ τὸ λογικὸν καὶ ἄλογον καὶ θνητὸν καὶ ἀθάνατον · καὶ δῆλον ὅτι αἱ πρῶται εἰς τὸν ὁρισμὸν παραλαμβάνονται , οὐχ αἱ ὕστεραι . ὥστε καὶ ἐπὶ τῶν προκειμένων , λέγω δὴ τῆς προτάσεως , ἤτοι τοῦ ἀποφαντικοῦ λόγου , εἰ ὡς συστατικὴν διαφορὰν παραληψόμεθα τὸ καταφατικὸν ἢ ἀποφατικόν , ὡς ἕν τι τὸ συναμφότερον δεκτέον · εἰ γὰρ διαζευκτικῶς ἀκούσομεν , διαιρετικαὶ ἔσονται τῆς προτάσεως διαφοραί , οὐ συστατικαί · ὡς ἓν δὲ ἀκουόντων ἐξισάζει . εἰ δέ τις καὶ μὴ παραδέξοιτο ταύτην τὸν ἐξήγησιν , ἀλλὰ διαζευκτικῶς εἰρῆσθαι φαίη τὸ καταφατικὸς ἢ ἀποφατικός , οὐδὲ οὕτως ἐλεγχθήσεται ὁ ὁρισμός · οὐ γὰρ εἰς τὸν ὁρισμὸν συντελεῖν ταῦτα φήσομεν ἀλλ’ εἰς διάκρισιν τῶν διαφόρων τῆς προτάσεως εἰδῶν . ἤρκει γὰρ καὶ οὕτως ὁρίσασθαι , ὅτι πρότασίς ἐστι λόγος τινὸς κατά τινος · ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ μονοειδεῖς εἰσιν αἱ προτάσεις ( διαιροῦνται γὰρ εἴς τε τὰς καταφατικὰς καὶ ἀποφατικάς ) , εἰς διάκρισιν τῶν διαφόρων εἰδῶν προσέθηκε τὸ καταφατικὸς ἢ ἀποφατικός , ὡς εἴ τις καὶ τὸν ἀριθμὸν ὁριζόμενος διορίσοιτο μὲν ὡς ἔστι τὸ ἐκ μονάδων συγκείμενον πλῆθος , εἶτα τὰ εἴδη τούτου σημᾶναι βουλόμενος προσθῇ τὸ ἄρτιον ἢ περιττόν , οὐ πρὸς σύστασιν τοῦ γένους , φημὶ τοῦ ἀριθμοῦ , ἀλλὰ πρὸς διαίρεσιν . ὥστε κατὰ ταύτην τὴν ἐξήγησιν τὸ ἑξῆς εἶναι οὕτως · λόγος τινὸς κατά τινος καταφατικὸς ἢ ἀποφατικός’ . καὶ ὅτι γε προσφυὴς καὶ ἡ τοιαύτη ἐξήγησις καὶ τῆς προτέρας προσφυεστέρα , δῆλον ἐκ τῶν ἐπιφερομένων . τί γάρ φησιν ; p . 24a17 Οὗτος δὲ ἢ καθόλου ἢ ἐν μέρει ἢ ἀδιόριστος . Oὐδέποτε γὰρ ἐν ὁρισμῷ διαζευκτικὸς παραλαμβάνεται σύνδεσμος · τὰ γὰρ ἐν τῶ ὁρισμῷ παραλαμβανόμενα παντὶ τῶ ὁριστῷ πάντα ὑπάρχει · παντὶ γὰρ ἀνθρώπῳ καὶ τὸ ζῷον καὶ τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητὸν καὶ τὸ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν · οὐ πάσῃ δὲ προτάσει τὸ καταφατικὸν καὶ ἀποφατικὸν ἢ τὸ καθόλου καὶ ἐν μέρει καὶ ἀδιόριστον . διαίρεσις ἄρα τοῦτό ἐστι προτάσεως καὶ οὐ συστατικαὶ διαφοραί , εἰ μὴ ὡς ἕν , ὅπερ εἶπον , ληφθείη . ἀλλ’ οὐδὲ ἅμα παραλαμβάνεσθαι δύναται , διότι , ὡς ἤδη εἶπον , ἕκαστον τῶν ἐν τῷ ὁρισμῷ παραλαμβανομένων ἑκάστῳ τῶν ὑπὸ τὸ ὁριστὸν εἴτε εἰδῶν , εἰ γένος εἴη τὸ ὁριστόν , εἴτε ἀτόμων , εἴπερ εἶδος εἴη εἰδικώτατον , ὑπάρχειν ὀφείλει . οἷον ζῷόν ἐστιν οὐσία ἔμψυχος αἰσθητική , καὶ παντὶ ζῴῳ ὑπάρχει τὸ εἶναι οὐσίαν καὶ ἔμψυχον καὶ αἰσθητικόν · ὁμοίως καὶ ὁ τοῦ ἀνθρώπου ὁρισμὸς παντὶ τῶν ὑπὸ τὸν ἄνθρωπον ἀτόμων καὶ τῶν ἐν τῷ ὁρισμῷ ἕκα - στὸν , ὡς ἔφθην εἰπών . ἐπὶ δὲ τῆς καταφάσεως καὶ ἀποφάσεως τῶν ὑπὸ τὴν πρότασιν οὐκέτι τοῦτο συμβαίνει · εἰ γὰρ ὑφ’ ἓν λάβωμεν τὸ καταφατικὸν καὶ ἀποφατικόν , ἐπ’ οὐδενὸς ἁρμόσει , οὔτε ἐπὶ τῆς καταφάσεως φημι οὔτε ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως · ὁμοίως δὲ οὐδὲ τὸ καθόλου καὶ ἐν καὶ ἀδιόριστον . ὥστε διαιρετικῶς τοῦτο ἀκουστέον , ἵνα ὁ μὲν ὅρος τῆς προτάσεως εἴη λόγος τινὸς κατά τίνος , διαίρεσις δὲ αὐτῆς ταύτης κατὰ μὲν τὸ ποιὸν κατάφασις ἢ ἀπόφασις , κατὰ δὲ τὸ ποσὸν καθόλου ἢ ἐν μέρει ἢ ἀδιόριστος . τούτου δὲ οὕτως ἔχοντος οὐκέτι χώραν ἡ ἀπορία ἕξει ἡ λέγουσα τὰς διαφορὰς τὰς ἐν τῷ ὁρισμῷ παραληφθείσας , τὸ καταφατικόν φημι καὶ τὸ ἀποφατικὸν καὶ τῶν ἑξῆς ἕκαστον , ἐπ’ ἔλαττον εἶναι τοῦ ὁριστοῦ . οὐδὲ γὰρ εἰς τὸν ὁρισμὸν αὐτῆς τῆς προτάσεως παρελήφθησαν , ἀλλ’ εἰσὶν αὐτῆς διαιρετικαί . μόνη δὲ παρείληπται ἡ τὶ κατά τινος , ἥτις ἐξισάζει τῇ προτάσει · πάσῃ γὰρ προτάσει καὶ μόνῃ τοῦτο ὑπάρχει . εἰ δὲ λέγοι τις ὅτι ἀλλ’ ἔδει , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁρισμῶν , εἰ καὶ εἰδικώταται διαφοραὶ παραλαμβάνονται , ἀλλ’ οὖν καὶ κοιναί εἰσιν , ὡς ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου τὸ λογικὸν καὶ τὸ θνητόν , οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ὁρισμοῦ τῆς προτάσεως καὶ κοινοτέρας τινὰς εἶναι διαφοράς , ἴστω ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων εἰδῶν τῶν ὑπὸ τὰ γένη ἦσάν τινες κοιναὶ πλειόνων εἰδῶν διαφοραί , ὡς τὸ λογικὸν ἀνθρώπου καὶ ἀγγέλου , ἐνταῦθα δὲ οὐκ ἐχορήγησεν ἡμῖν τὸ τοιοῦτον ἡ φύσις · εὐθὺς γὰρ μετὰ τὸ γένος , τὸν λόγον . τὰ εἴδη εἰσὶ μηδενὶ μέσῳ κοινοτέρῳ διειργόμενα εἰ μὴ μόναις ταῖς εἰδικωτάταις διαφοραῖς , αἷς ἕκαστον τῶν ὑπὸ τὸν λόγον εἰδῶν χαρακτηρίζεται . ἀλλὰ πάλιν ἡμῖν ὁ περὶ τῆς διαφορᾶς προσίσταται ὁρισμός , εἴπερ ἐστὶ “ τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ ὁποῖόν τί ἐστι κατηγορούμενον ” · οὐδὲ γὰρ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει κατηγορεῖται τὸ τὶ κατά τινος , εἴπερ ἐξισάζει τῷ ὁριστῷ . φημὶ οὖν καὶ πρὸς τοῦτο ὅτι πρῶτον μὲν ἡ αὐτή ἐστιν ἀπορία καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων εἰδικωτάτων διαφορῶν , οἷον τοῦ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικοῦ ἐπὶ ἀνθρώπου , τοῦ ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιέχεσθαι ἐπὶ τοῦ κύκλου . ἄλλως τε ἐνταῦθα οὐδὲ τοῦτο ἕπεται . ἡ γὰρ πρότασις ὑπάλληλόν ἐστι γένος διαιρούμενον εἰς εἴδη τὴν κατάφασιν καὶ τὴν ἀπόφασιν · ἑκάστῃ δὲ τούτων προσαρμόζει τὸ τὶ κατά τινος . ὥστε ἐνταῦθα μὲν κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει κατηγορεῖται τὸ τὶ κατά τινος · τὸ μέντοι νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν , εἰ μόνου ἐστὶν ἀνθρώπου εἰδικωτάτη διαφορά , οὐ κατὰ διαφερόντων τῷ εἴδει ἀλλὰ κατὰ διαφερόντων τῶ ἀριθμῷ κατηγορεῖται · ὁμοίως καὶ ἐπὶ τοῦ κύκλου τὸ ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιέχεσθαι . μήποτε οὖν κάλλιόν ἐστιν οὕτως ὁρίζεσθαι τὴν διαφοράν , ὅτι τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων ἢ τῷ εἴδει ἡ τῷ ἀριθμῷ ἐν τῷ ὁποῖον τί ἐστι κατηγορούμενον . εἰ δὲ καὶ οὗτος ὁ ὅρος μὴ ἐφαρμόσει ταῖς εἰδικωτάταις ταῖς διαφοραῖς , ἀλλ’ οὖν οἱ ἄλλοι ὅροι ἐφαρμόσουσι , “ διαφπρά ἐστιν ᾗπεριτ - τὸ εἶδος τοῦ γένους ” . Τινὸς κατά τινος . τινὰ τῶν ἀντιγράφων καὶ τινὸς ἀπό τινος ἔχει . ἀλλ’ ἄμεινον τὸ πρῶτον μόνον . εἰ δέ τις εἴποι ‘ἀλλὰ μόνης τῆς καταφάσεως ὁ ὁρισμὸς εὑρίσκεται · δοκεῖ γὰρ τὸ κατά τινος μὴ ἁρμόζειν τῇ ἀποφάσει · αὕτη γὰρ διὰ τὸ διαιρεῖν μᾶλλον ἂν καλοῖτο τινὸς ἀπό τονος’ , ἐροῦμεν ὅτι τὸ τινὸς αὐτὸν μόνον · τὸν κατηγορούμενον ὅρον δηλοῖ , τὸ δὲ κατά τινος τὸν ὑποκείμενον . εἰ οὖν καὶ ἡ ἀπόφασις ἐκ τούτων συνέστηκε , δῆλον ὡς καὶ περὶ ταύτης ἂν εἴη διειληφώς · λέγομεν γάρ τι κατά τινος ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν . p . 24a18 Ἐν μέρει δὲ τὸ τινὶ ἢ μὴ τινὶ ἢ μὴ παντὶ ὑπάρχειν . Τί δήποτε τὴν μὲν μερικὴν καταφατικὴν μιᾷ φωνῇ ἐσήμανε , τὴν δὲ μερικὴν ἀποφατικὴν δύο φωναῖς , τῷ τε μὴ τινὶ καὶ τῷ μὴ παντί ; λέγομεν οὖν πρὸς τοῦτο ὅτι ἡ μερικὴ ἀποφατική , ὡς ὡς καὶ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας εἴρηται , δύο προτάσεσι μάχεται , τῇ τε τὶς καὶ τῇ πᾶς , ἀλλὰ τῇ μὲν τὶς ὡς αὐτὸ τοῦτο τὸ μερικὸν ἀναιροῦσα ὅπερ κατέφησεν ἡ ἰδία αὐτῆς κατάφασις , τῇ δὲ πᾶς μάχεται ὡς ἀντιφατικ‘ῶς αὐτῇ ἀντικειμένη , καὶ ὀνόματα μὲν δύο , πρᾶγμα δὲ ἕν . p . 24a19 Ἀδιόριστον δὲ τὸ ὑπάρχειν ἡ μὴ ὑπάρχειν καθόλου ἢ κατὰ μέρος , οἷον τὸ τῶν ἐναντίων εἶναι τὴν αὐτὴν ἐπιστήμην ἢ τὸ τὴν ἡδονὴν μὴ εἲμαι ἀγαθόν . Παραδοὺς ἡμῖν περὶ τῆς καθόλου προσδιωρισμένης καὶ τῆς μερικῆς προσδιωρισμένης νῦν παραδείγματα λέγει τῆς ἀπροσδιορίστου προτάσεως τὸ τῶν ἐναντίων εἶναι τὴν αὐτὴν ἐπιστήμην · αὕτη γὰρ ἀπροσδιόριστός ἐστι πρότασις · οὐ γὰρ πρόσκειται εἴτε πάντων τῶν ἐναντίων ἢ τινῶν , καὶ εἴτε οὐδεμία ἡδονὴ ἀγαθὸν ἢ οὐ πᾶσα , ἀλλ’ ἀπροσδιόριστον ἔχει τὴν ἠπόρησαν δέ τινες | πῶς ἀπροσδιορίστων προτάσεων ὑποδείγματα VIIv θεῖναι βουληθεὶς εἶπε τῶν ἐναντίων μίαν εἶναι τὴν ἐπιστήμην ἢ τὴν ἡδονὴν μὴ εἶναι ἀγαθὸν μετὰ τῶν ἄρθρων τοὺς ὅρους θείς · δοκοῦσι γὰρ τὰ ἄρθρα ἰσοδυναμεῖν τοῖς καθόλου προσδιορισμοῖς , καὶ οὕτως ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐδόκει λέγεσθαι . φημὶ οὖν ὅτι οὐ παντάπασι τὰ ἄρθρα τοῖς προσδιορισμοῖς τὴν αὐτὴν ἔχουσι δύναμιν · τοῦτο γὰρ οὐκ ἔστιν ἀληθές , ἐπεί τοί γε , εἰ τοῦτο ἦν , ὁπηνίκα τις εἴπῃ ὅτι ὁ Σωκράτης φιλόσοφός ἐστι , τοῦτο λέγει , ὅτι πᾶς Σωκράτης φιλόσοφός ἐστιν . εἰ τοίνυν τοῖς καθ’ ἕκαστα ὅροις δυνατὸν τὰ ἄρθρα προσάπτειν , τοὺς δὲ προσδιορισμοὺς ἀδύνατον , οὐκ ἄρα ἀληθὲς δύνασθαι ταὐτὸν τοῖς προσδιορισμοῖς τὰ ἄρθρα . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν καθ’ ἕκαστα ὅρων οὐδὲν ἄλλο σημαίνουσιν ἢ ἀναφορὰν καὶ τὸν προεγνωσμένον ἡμῖν φέρε Σωκράτην ἢ ὁντινοῦν · ἐπὶ δὲ τῶν καθόλου ὅρων ἔοικεν , ὡς καὶ ἐν τοῖς εἰς τὸ Περὶ ἑρμηνείας ὁ ἡμέτερος εἶπε διδάσκαλος , αὐτὴν τὴν φύσιν καὶ τὴν ἰδέαν τοῦ ἀνθρώπου δηλοῦν ἢ οὑτινοσοῦν . ὅταν γὰρ λέγωμεν ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷον’ , τί ἄλλο φαμὲν ἢ ὅτι αὐτῇ τῇ ἀνθρωπείᾳ φύσει ὑπάρχει τὸ εἶναι ζῴῳ ; ὅταν μέντοι ‘πᾶς ἄνθρωπος ζῷον’ , τὰ ὑπὸ τὸ εἶδος δηλοῦμεν ἄτομα . ὥστε ἀπροσδιόριστος μὲν ἡ λέγουσα ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷον καὶ ‘ἄνθρωπος ζῷον’ ἐκτὸς τοῦ ἄρθρου , ἀλλ’ ἡ μὲν αὐτὸ τὸ καθόλου εἶδος ζῷον εἶναί φησιν ἡ μετὰ τοῦ ἄρθρου , ἡ δὲ μέρος τι τῶν ὑπὸ τὸ εἶδος . ἀμέλει ὅτι μὲν ὁ ἄνθρωπος λευκός ἐστιν ἢ γραμματικός , οὐκ ἀληθές . ἐκτὸς δὲ τοῦ ἄρθρου ‘ἔστιν ἄνθρωπος λευκός , ἔστιν ἄνθρωπος γραμματικός’ ἀληθές . ὥστε κἀν μετὰ τοῦ ἄρθρου εἶπε τὸ τῶν ἐναντίων καὶ τὸ τὴν ἡδονήν , ἀπροσδιορίστοις ἐχρήσατο ταῖς προτάσεσιν . p . 24a22 Διαφέρει δὲ ἡ ἀποδεικτικὴ πρότασις τῆς διαλεκτικῆς . Τὸν ὁρισμὸν πάσης προτάσεως κοινὸν ἔμπροσθεν ἀποδεδωκὼς νῦν τὰς διαφορὰς αὐτῶν παραδίδωσι λέγων εἶναι τῶν προτάσεων τὴν μὲν ἀποδεικτικὴν τὴν δὲ διαλεκτικήν · παρέλειπε δὲ τὴν σοφιστικὴν ὡς διὰ παντὸς ἄχρηστον οὖσαν .. λαμβάνει δὲ διαφορὰς δύο , μίαν μὲν ἐκ τῆς χρήσεως τῆς ἡμετέρας , ἑτέραν δὲ ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων · ἐκ μὲν τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων , ὅτι ὁ μὲν διαλεκτικὸς οὐ πάντως τἀληθῆ λαμβάνει ἀλλὰ τὰ δοκοῦντα τοῖς προσδιαλεγομένοις , εἴτε ἀληθῆ εἴη εἴτε ψευδῆ , ὁ δὲ μόνα τἀληθῆ , κἄν μηδενὶ δοκῇ · ἐκ δὲ τῆς χρήσεως , ὅτι ὁ μὲν διαλεκτικὸς τὴν ὅλην ἀντίφασιν ἐρωτᾷ καὶ ὃ ἂν δόξῃ τῷ προσδιαλεγομένῳ λαβὼν ἐκ τούτου εἰς ἀντίφασιν αὐτὸν ἀπάγει εἰς γὰρ δόξαν ὁρῶν κατα - βάλλειν ἀεὶ βούλεται τὸν προσδιαλεγόμενον , ὁ δὲ ἀποδεικτικὸς πρὸς τὴν ἀλήθειαν βλέπων ἀεὶ οὐκ ἐρωτᾷ , ἀλλὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ καὶ ἀληθὲς λαμβάνει , καὶ οὔτε τὴν ὅλην ἀνιίφασιν λαμβάνει ἀλλὰ τὸ ἕτερον μόριον τὸ ἀληθές . ἄξιον δὲ ζητῆσαι διὰ τί ἐν τῷ προλαβόντι βιβλίῳ τῷ Περὶ ἑρμηνείας περὶ προτάσεων διαλεχθεὶς πάλιν ἐνταῦθα τί ἐστι πρότασις ἡμᾶς διδάσκει . φαμὲν οὗν , ὡς ἤδη εἴρηται , ὅτι ἀπόφανσις , πρότασις , πρόβλημα , συμπέρασμα , ἔνστασις τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ταὐτά εἰσι , τῇ δὲ σχέσει μόνον διαφέρουσιν . φέρε γὰρ τὸ ἰὴ ψυχὴ ἀθάνατος’ · πάντα ταὐτά ἐστιν · ἡνίκα μὲν γὰρ ὡς ἀποφαινόμενος λέγω , καλεῖται ἀπόφανσις , ὅταν δὲ ὡς μέρος συλλογισμοῦ , πρότασις · καὶ γὰρ τοὺς συλλογισμούς φαμεν ἐκ δύο προτάσεων συγκεῖσθαι τοὐλάχιστον · ὅταν δὲ ὡς ἀπορῶν τις οὕτως εἴπῃ ‘ἆρα ἡ ψυχὴ ἀθάνατος;’ , τότε πρόβλημα λέγεται · ὅταν δὲ ἐκ συλλογισμοῦ συναχθῇ , τότε συμπέρασμα · ὅταν δέ τινος ἀναδείξαντος , ὅτι ἡ ψυχὴ ἀθάνατός ἐστιν , ἐνστῇ ἄλλος καὶ εἴπῃ ὅτι οὐκ ἀθάνατος , τότε ἔνστασις . ἐν μὲν οὖν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ὡς περὶ ἀποφάνσεως διελέγετο , ἐνταῦθα δὲ ὡς περὶ μέρους συλλογισμοῦ . p . 24a24 Οὐ γὰρ ἐρωτᾷ ἀλλὰ λαμβάνει ὁ ἀποδεικνύων . Λαμβάνει , ἀφ’ ἑαυτοῦ δηλονότι , ὥσπερ εἴρηται , τῆς ἀληθείας ἀντιποιούμενος , κἂν μὴ δοκὴ τῷ ἀκροατῇ ἢ μηδ’ ὅλως ᾖ ἀκροατής · λήψεται γάρ , εἰ τύχοι , ὁ ἀποδεικτικὸς ὅτι ὁ ἥλιος μείζων τῆς γῆς ἐστι , καὶ εἰ πολλοῖς δοκεῖ ποδιαῖος εἶναι , οὐχ ὡς ὁ διαλεκτικὸς βουλόμενος ἀεὶ κρατεῖν τοῦ προσδιαλεγομένου ἐκ τῶν παρ’ αὐτοῦ ὁμολογουμένων , ἄν τε ἀληθῆ εἴη ἄν τε ψευδῆ . p . 24a25 Ἡ δὲ διαλεκτικὴ ἐρώτησις ἀντιφάσεως ἐστι . Τί δήποτε ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας λέγων τὴν διαλεκτικὴν πρότασιν ἐρώτησιν εἶναι τοῦ ἑτέρου μορίου τῆ ἀντιφάσεως , ἐν οἷς φησιν ἡ διαλεκτικὴ ἐρώτησις ἀποκρίσεώς ἐστιν αἴτησις , ἢ τῆς προτάσεως ἢ θατέρου μορίου ἀντιφάσεως ” , ἐνταῦθα τοὐναντίον λέγει ; τὴν γὰρ ὅλην ἀντίφασίν φησιν ἐρωτᾶν τὸν διαλεκτικόν . λέγομεν οὖν ὅτι οὐκ ἔστι ταῦτα ἐναντία · καὶ γὰρ καὶ ὅλην δεῖ ἐρωτᾶν τὴν ἀντίφασιν τὸν διαλεκτικὸν καὶ οὐχ ὅλην ἀλλὰ τὸ ἕτερον μόριον · ἐνεργείᾳ μὲν γὰρ τὸ ἕτερον μόριον ἐρωτᾷ , δυνάμει δὲ τὴν ὅλην ἀντίφασιν . ὅτι δὲ τοῦτο βούλεται ὁ φιλόσοφος , δῆλον ἐντεῦθεν · αὐτός φησιν ὅτι δεῖ τὴν διαλεκτικὴν ἐρώτησιν οὕτω προφέρεσθαι ὡς διδόναι τῷ προσδιαλεγομένῳ διὰ μόνης τῆς κατανεύσεως ἢ ἀνανεύσεως τὸ βούλημα ἤμα ἑαυτοῦ ἡμῖν ἐμφαίνειν . τούτῳ γὰρ καὶ διαφέρει ἡ διαλεκτικὴ ἐρώτησις τῆς πυσματικῆς , ὅτι πρὸς μὲν τὴν διαλεκτικὴν ἐρώτησιν ἀρκεῖ ἢ τὸ ναὶ ἢ τὸ οὒ ἀποκρίνεσθαι , οἷον ‘πότερον ἡ ψυχὴ ἀθάνατος;’ πρὸς τοῦτο ἱκανὸν ἡ τὸ ναὶ ἢ τὸ οὔ · πρὸς δὲ τὰς πυσματικὰς πλείονος δεῖ λόγου , οἷον “ τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν ; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες ; ” αὕτη πυσματική ἐστιν ἐρώτησις , πρὸς ἣν πλειόνων δεῖ λόγων τῷ ἀποκρινομένῳ · ἐπάγει γοῦν “ Ἰλιόθεν με φέρων ἄνεμος Κικόνεσσι πέλασσεν’’ . ἐὰν τοίνυν τὴν πᾶσαν ἀντίφασιν ἐρωτώμεθα ἐνεργείᾳ , οἷον ἡ ψυχὴ ἀθάνατός ἐστιν ἢ οὐκ ἔστιν ἀθάνατος;’ , οὐκέτι ὁ προσδιαλεγόμενος δύναται ποιεῖν τὰς ἀποκρίσεις τὰς διαλεκτικάς , αἵ εἰσι τὸ ναὶ ἢ τὸ οὔ · εἴτε γὰρ ναὶ εἴποι εἴτε οὔ . οὐκ οἶδεν ὁ ἐρωτήσας ποίῳ μορίῳ τῆς ἀντιφάσεως συγκατέθετο ἢ ἀπεῖπεν . ὅτι δὲ δυνάμει ἐν τῷ ἑτέρῳ μορίῳ τῆς ἀντιφάσεως καὶ τὸ ἕτερον ἐρωτᾷ ὁ διαλεκτικός , δῆλον ἐξ ὧν πολλάκις πρὸς τὸ μὴ ἐνεργείᾳ ἐρωτηθὲν μόριον ἀπαντᾷ ὁ ἀπο·κρινόμενος · ὅπερ οὐκ ἄν ἐγένετο , εἰ μὴ ἐνῆν ἐν τῇ ἐρωτήσει δυνάμει ἡ πᾶσα ἀντίφασις · ἐρωτωμένου γὰρ ὅτι ‘πότερον ἡ ψυχὴ ἀθάνατος;’ ἀποκρίνεται πολλάκις ὁ προσδιαλεγόμενος ὅτι οὔ . p . 24a25 Οὐδὲν δὲ διοίσει πρὸς τὸ γενέσθαι τὸν ἑκατέρου συλλογισμόν · καὶ γὰρ ὁ ἀποδεικνύων καὶ ὁ ἐρωτῶν συλλογίζεται . Σκοπὸν ἔχων ὁ φιλόσοφος διαλαβεῖν περὶ τοῦ ἁπλῶς συλλογισμοῦ , ὑπὸ φιλοτιμίας ἡμῖν νῦν παρεδίδου τὴν διαφορὰν τῆς ἀποδεικτικῆς προτάσεως καὶ τῆς διαλεκτικῆς . γνοὺς οὖν ὅτι τὰ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ ζητούμενα οὐδὲν συμβάλλεται εἰς τὸν ἀπλῶς συλλογισμόν , τούτου χάριν προσέθηκε τοῦτο νῦν , ὅτι οὐδὲν διαφέρει πρὸς τὸ κατασκευάσαι ἡμᾶς τὸν ἁπλῶς συλλογισμὸν τὸ εἰδέναι εἴτε ἐρωτῶν ὁ διαλεκτικὸς συλλογίζεται ἢ μή , ὁμοίως οὐδὲ εἰ ὁ ἀποδεικτικὸς λαμβάνει καὶ οὐκ ἐρωτᾷ · οὐδὲν γὰρ ἧττον ἑκάτερος αὐτῶν συλλογίζεται , ἡμῖν δὲ περὶ τοῦ ἁπλῶς συλλογισμοῦ πρόκειται νῦν διαλαβεῖν . καὶ διὰ μὲν τοὐ εἰπεῖν ὁ ἀποδεικνύων σημαίνει τὴν ἀποδεικτικὴν πρότασιν , διὰ δὲ τοῦ ἐρωτᾶν τὴν διαλεκτικήν . p . 24a27 Λαβών τι κατά τινος ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν . Ἐντεῦθεν δῆλον ὅτι τὸ κατά τινος ἐνδέχεται λαβεῖν κοινῶς ἑτε της καταφάσεως καὶ τῆς ἀποφάσεως , ὅπερ ἄνω ἐλέγομεν · αὐτὸς γὰρ κοινῶς εἰπὼν τὸ τὶ κατά τινος ὑποδιεῖλε προσθεὶς τὸ ἢ ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν . p.24a30 Ἀποδεικτικὴ δέ , ἐὰν ἀληθὴς ᾖ καὶ διὰ τῶν ἐξ ἀρχῆς ὑποθέσεων εἰλημμένη . Οὐ γὰρ ἀρκεῖ μόνον , ἐὰν ἀληθὴς ᾖ , εἰς τὸ ποιῆσαι πρότασιν ἀποδεικτικήν ὑπάρχει γάρ ποτε τοῦτο καὶ τῇ διαλεκτικῇ ) , [ ἀλλ’ ] εἰ μὴ καὶ ἐκ τῶν κοινῶν ἐννοιῶν ἡ ἐκ τῶν ἐξ ἐκείνων κατασκευαζομένων ὑπάρχει . ἐξ ἀρχῆς δὲ ὑποθέσεις καλεῖ τὰς κοινὰς ἐννοίας , διότι κρείττους εἰσὶ τῶν ἀποδείξεων καὶ τιμιώτεραι , εἴπερ αὗται μέν εἰσιν αὐτόπιστοι δι’ ἑαυτάς , αἱ δὲ ἀποδείξεις διὰ ταύτας τὸ πιστὸν ἔχουσιν . ἢ διὰ τῶν ἐξ ἀρχῆς φησιν ὑποθέσεων , ἐπειδὴ ὁ ἀποδεικτικὸς συλλογισμὸς ἐπιστημονικός ἐστιν , ἑκάστη δὲ ἐπιστήμη ἰδίας ἀρχὰς ἔχει καὶ ὑποθέσεις καὶ περαιτέρω οὐ πρόεισιν · οἷον ἡ γραμματικὴ ἀρχὴν ἔχει τὰ στοιχεῖα καὶ περαιτέρω οὐ πρόεισι καὶ ἡ γεωμετρία τὸ σημεῖον καὶ ἡ ἀριθμητικὴ τὴν μονάδα . ταύτην οὖν λέγει ἀποδεικτικὴν πρότασιν τὴν ἐκ τῶν οἰκείων ἀρχῶν καὶ ὑποθέσεων εἰλημμένην καὶ μὴ ὑπερβᾶσαν τὴν τοῦ ἐπαγγέλματος ὑπόθεσιν , ὥσπερ τῷ γραμματικῷ οἰκεῖαι προτάσεις αἱ περὶ στοιχείων καὶ συλλαβῶν καὶ τῶν ἑπομένων · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν . p . 24b11 Συλλογιζομένῳ δὲ λῆψις τοῦ φαινομένου καὶ καθάπερ ἐν τοῖς Τοπικοῖς εἴρηται . Τοῦτό φησιν , οὐχ ὅτι δεῖ αὐτὸν ἐρωτήσαντα τὸ ἔνδοξον πάντως λαβεῖν ὃ γὰρ βούλεται ὁ προσδιαλεγάμενος ἀποκρίνεται καὶ ἔσθ’ ὅτε τὸ ἐναντίον τοῦ ἐνδόξου . οἷον εἰ ἐρωτήσει ‘ἆρα Σωκράτης δίκαιός ἐστιν;’ , ἴσως φήσει οὔ ) ἀλλὰ τῷ διὰ τῶν φαινομένων μάλιστα τῷ προσδιαλεγομένῳ ἐνδόξων δυλλογίζεσθαι ὅ τι ἄν βούλοιτο . τὸ δὲ ἔνδοξον πολλαχῶς λέγεται · ἢ γὰρ τὸ τοῖς πᾶσι δοκοῦν ἢ τὸ τοῖς πλείοσιν ἢ τὸ τοῖς ἐνδόξοις , καὶ ἄλλως δὲ πολλαχῶς . καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς τοπικοῖς σαφῶς διορίζεται περὶ αὐτοῦ . p . 24b16 Ὅρον δὲ καλῶ εἰς ὃν διαλύεται ἡ πρότασις . Tῶν προτάσεων οὐ μόνον ἐξ ὑποκειμένου καὶ κατηγορουμένου οὐσῶν ἀλλὰ καὶ ἐκ τρίτου προσκατηγορουμένου καὶ τρόπου , τί δήποτε τὴν πρότασιν εἴς τε τὸν ὑποκείμενον καὶ κατηγορούμενον διαλύεσθαί φησι μόνους ; καὶ λέγομεν ὅτι κυρίως ταῦτα τὰ δύο εἰσὶ μόνα τῆς προτάσεως μέρη , τό τε περὶ οὗ ὁ λόγος καὶ τὸ περὶ ἐκείνου λεγόμενον , ὅσα δὲ ἄλλα παραλαμβάνεται ἐν τῆ προτάσει , συνδέσμου χρείαν πληροῖ . ἐπισημήνασθαι δὲ δεῖ τὸ καλῶ . οὔτε γὰρ ἐπὶ τῆς προτάσεως ἔμπροσθεν εἷπε τοῦτο , ὅτι πρότασιν δὲ καλῶ , οὔτε μὴν λέξει τὸν συλλογισμὸν ὁριζόμενος . ἔοικεν οὖν αὐτὸς τὸ τοῦ ὅρου ὄνομα τεθεικέναι , τὸ δὲ τῆς προτάσεως καὶ τοῦ συλλογισμοῦ εὑρεθῆναι καὶ παρὰ τῶν πρὸ αὐτοῦ . ὅρος δὲ καλεῖται διὰ τὸ ἐν αὐτῷ περιορίζεσθαι τὴν τοῦ συλλογισμοῦ ἀνάλυσιν · ἄχρι γὰρ αὐτοῦ ἐλθὼν ὁ ἀναλύων πέπαυται . ὡς πρὸς φιλοσόφους δὲ λέγω ἀλλ’ οὐχ ὡς πρὸς γραμματικούς , οἵτινες περὶ μόνων τῶν σημαντικῶν φωνῶν ποιοῦνται τὴν σκέψιν , οὐχὶ δὲ καὶ περὶ τῶν ἀσήμων πολλῷ γε μᾶλλον ἢ περὶ συλλαβῶν . ὁ δὲ ὁρισμὸς τοῦ μὲν κατηγορουμένου ὅρου τὸ καθ’ ἑτέρου λέγεσθαι ἢ τὸ τινὶ ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν , τοῦ δὲ ὑποκειμένου τὸ καθ’ οὗ ἕτερόν τι λέγεται ἢ ᾧ ἕτερόν τι ὑπάρχειν λέγεται ἢ μὴ ὑπάρχειν , ἀλλ’ οὐχ ὡς ὡρίσαντο ἕτεροι , τὸ οὐσίαν ἢ συμβεβηκὸς σημαίνειν , οὐσίαν μὲν τὸν ὑποκείμενον , συμβεβηκὸς δὲ τὸν κατηγορούμενον · ἐπεὶ καὶ ὁ ὑποκείμενος καὶ συμβεβηκὸς ἂν εἴη καὶ οὐσία , ὁμοίως δὲ καὶ ὁ κατηγορούμενος . ὅταν γὰρ εἴπω ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν᾿ , ἄμφω οὐσίαι · ὅταν δὲ εἴπω ‘τὸ λευκὸν χρῶμά ἐστιν᾿ , ἄμφω συμβεβηκότα · ἐὰν δὲ εἴπω ‘τὸ λευκὸν τοῦτο ἄνθρωπός ἐστι’ συμβεβηκὸς μὲν δηλοῖ ὁ ὑποκείμενος , οὐσίαν δὲ ὁ κατηγορούμενος · ἐὰν δὲ εἴπω ‘ὁ ἄνθρωπος λευκός ἐστιν’ ἢ ‘Σωκράτης φιλοσοφεῖ’ , ἀνάπαλιν οὐσίαν μὲν ὁ ὑποκείμενος , συμβεβηκὸς δὲ ὁ κατηγορούμενος . οὔτε μήν , ὡς ἕτεροι , τὸ τὸν μὲν ὑποκείμενον εἶναι δεκτικὸν προσδιορισμοῦ , οὐχὶ δὲ καὶ τὸν κατηγορύμενον · οὕτω γὰρ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα προτάσεων , ἐπειδὴ ὁ ὑποκείμενος οὐκ ἐπιδέχεται προσδιορισμόν οὐ γάρ φαμεν πᾶς Σωκράτης ἢ τίς ) , οὐδὲ ὅρος ἂν εἴη ὅσον ἐκ τοῦ ὁρισμοῦ τούτου · δεῖ δὲ τὸν ὁρισμὸν πᾶσι τοῖς ὁριστοῖς ἐφαρμόττειν . p . 24b17 Προστιθεμένου ἢ διαιρουμένου τοῦ εἶναι ἢ μὴ εἶναι . Τοῦτο τὸ ῥησείδιον ὁ μὲν Ἀλέξανδρος καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ἐξηγητῶν ἁπλούστερον ἐξηγήσαντο · σημαίνει γάρ , φησί , διὰ τούτων τὰς καταφατικὰς καὶ ἀποφατικὰς προτάσεις , διὰ μὲν τοῦ εἰπεῖν προστιθεμένου τὰς καταφατικάς , διὰ δὲ τοῦ διαιρουμένου τὰς ἀποφατικάς . αὕτη δὲ ἁπλουστέρα μᾶλλόν ἐστιν ἢ ἀληθεστέρα ἡ ἐξήγησις · ἡ γὰρ κατάφασις καὶ ἡ ἀπόφασις ἀντικείμεναί εἰσι , καὶ εἰ ἠβούλετο αὐτὰς εἰπεῖν , δι’ ἀντικειμένων τοῦτο εἶχε ποιῆσαι φωνῶν · ἡ δὲ πρόσθεσις καὶ διαίρεσις οὐκ ἀντικείμεναι · τῇ μὲν γὰρ προσθέσει ἀντίκειται ἡ ἀφαίρεσις , τῇ δὲ διαιρέσει ἡ σύνθεσις . ὥστε οὐχ ἕξει χώραν ἡ ἐξήγησις αὕτη . οἱ δέ γε ἀκριβέστεροι τῶν ἐξηγητῶν φασιν , ὡς ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος , διὰ βραχυλογίαν ἐξ ἑκατέρας ἀντιθέσεως ἓν εἰπὼν καὶ τὸ ἀντικείμενον ἑκατέρας ἐδήλωσε · τοῦτο δὲ σύνηθες αὐτῷ ποιεῖν . ὥστε ἔσονται ἀντιθέσεις δύο , πρόσθεσις , ἀφαίρεσις , σύνθεσις , διαίρεσις . διὰ τούτων δὲ ἐδήλωσεν ἡμῖν πάσας τὰς προτάσεις τὰς παραδεδομένας ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας · πᾶσα γὰρ πρότασις ἢ προστιθέμενον ἔχει τὸ ἔστιν ἢ ἀφαιρούμενον ἢ συντιθέμενον ἢ διαιρούμενον . ἐπεὶ δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει , λάβωμεν ἐκ διαιρέσεως τὰς προτάσεις οὕτως . αἰ προτάσεις αἱ μὲν ἄνευ τρόπου εἰσὶν αἱ δὲ μετὰ τρόπου · καὶ τῶν ἄνευ τρόπου αἱ μὲν δυνάμει ἔχουσι τὸ ἔστιν , ὡς ἡ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ , αἱ δὲ ἐνεργείᾳ , ὡς ἡ ‘Σωκράτης φιλόσοφός ἐστιν᾿ · ἀμφοτέρων δὲ αἱ μὲν καταφατικαὶ αἱ δὲ ἀποφατικαί . τῶν δὲ μετὰ τρόπου , αἵτινες καὶ ἐνεργείᾳ τὸ ἔστιν ἔχουσιν , αἱ μέν εἰσιν ἁπλαῖ αἱ δὲ ἐκ μεταθέσεως , καθ’ ἑκάτερον δὲ αἱ μὲν καταφατικαὶ αἱ δὲ ἀποφατικαί . αἱ τοίνυν ἄνευ τρόπου δυνάμει ἔχουσαι τὸ ἔστι καταφατικαὶ ἀφαίρεσιν λέγονται ὑπομεῖναι τοῦ εἶναι , ὡς ἡ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ , διότι τῆς τελείας οὔσης προτάσεως ‘Σωκράτης περιπατῶν ἐστι’ τὸ γὰρ ῥῆμα ἀναλύεται εἰς μετοχήν ) ἀφῃρέθη αὐτῆς κατὰ τὴν συναίρεσιν τὸ ἔστιν · αἱ δὲ τούτων ἀποφάσεις ἀφαίρεσιν ἔχειν λέγονται τοῦ μὴ εἶναι , ὡς ἡ ‘Σωκράτης οὐ περιπατεῖ’ , διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . αἱ δὲ ἄνευ τρόπου ἐνεργείᾳ ἔχουσαι τὸ εἶναι καταφατικαὶ λέγονται πρόσθεσιν ὑπομεῖναι τοῦ εἶναι , ὡς ἡ ‘Σωκράτης φιλόσοφός ἐστι’ , διότι ὁ μὲν κυρίως κατηγορούμενός ἐστι φιλόσοφος , διότι δὲ δύο ὀνόματα μάτα δίχα ῥήματος οὐκ ἀπαρτίζει λόγον , προσετέθη τὸ εἶναι οὐχ ὡς μέρος προτάσεως ἀλλὰ τοῦ συνδῆσαι ἕνεκα τοὺς ὅρους · αἱ δὲ ἀποφάσεις τούτων , ὡς ἡ ‘Σωκράτης φιλόσοφος οὐκ ἔστι’ , πρόσθεσιν ἔχειν τοῦ μὴ εἶναι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . πάλιν αἱ μετὰ τρόπου καταφατικαὶ ἁπλαῖ , ὡς ἡ ‘Σωκράτη δυνατόν ἐστι περιπατεῖν’ λέγουσα , σύνθεσιν λέγεται ὑπομεῖναι τοῦ εἶναι · ἡ δὲ ἐκ μεταθέσεως σύνθεσιν τοῦ μὴ εἶναι , ὡς ἡ ‘Σωκράτη δυνατόν ἐστι μὴ περιπατεῖν ἢ μὴ περιπατοῦντα εἶναι’ . ἡ δὲ ἀπόφασις τῆς μὲν ἁπλῆς , ὡς ἡ ‘οὐ δυνατὸν Σωκράτη φιλόσοφον εἶναι’ διαίρεσιν τοῦ εἶναι · ἡ δὲ ἀπόφασις τῆς ἐκ μεταθέσεως διαίρεσιν τοῦ μὴ εἶναι , ὡς ἡ ἰού δυνατὸν Σωκράτη μὴ περιπατεῖν’ . σύνθεσιν δὲ λέγονται ἔχειν αἱ μετὰ τρόπου καταφάσεις ἁπλαῖ τε καὶ ἐκ μεταθέσεως τοῦ εἶναι ἢ μὴ εἶναι , διότι τοῦ ἔστι προϋπάρ - χοντος ἐν ταῖς ἄνευ τρόπου προτάσεσι καὶ τοῦ τρόπου ἐπιγενομένου συντίθεται ἡ ὅλη πρότασις · αἱ δὲ ἀποφάσεις διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν διαίρεσιν του εἰνὶ ἢ μὴ εἶναι ἔχουσιν . οὐχ οὕτω δὲ ἐπὶ τῶν ἄνευ τρόπου . οὐ γὰρ προυποκειμένης τῆς προτάσεως ἡ σύνθεσις τοῦ ἔστιν ἐγένετο · οὐδὲ γὰρ τῷ ‘Σωκράτης περιπατεῖ ἢ φιλοσοφεῖ’ συντίθεται τὸ ἔστιν ὡς ἐν τῷ ‘φιλόσοφός ἐστιν ἢ φιλοσοφῶν ἐστιν’ , ἄλλ’ ὅπου μὲν δυνάμει ἐστίν , ὅπου ἐνεργείᾳ , ἀναλυομένου . τοῦ ‘περιπατεῖ’ εἰς τὸ ‘περιπατῶν ἐστιν’ . ἐπὶ μέντοι τῶν μετὰ τρόπου προυποκειμένων τῶν τὸ ἔστι τρίτον προσκατηγορούμενον ἐχουσῶν προτάσεων ἐπισυντίθεται αὐταῖς ὁ τρόπος , οἷον Σωκράτης φιλόσοφός ἐστιν , ἐνδεχόμενόν ἐστι Σωκράτην φιλόσοφον εἶναι . ὥστε τῷ ἔστιν ἐπισυνίθεται ὁ τρόπος , οὐκοῦν καὶ τὸ ἔστι τῷ τρόπῳ · τὸ γὰρ συντιθέμενον συντιθεμένῳ συντίθεται . συντόμως ἄρα ἀπαγγεῖλαι βουλόμενος εἶπε τὸ προστιθεμένου ἢ διαιρουμένου τοῦ εἶναι ἢ μὴ εἶναι . τὸ μὲν γὰρ ἔστι . καὶ προστίθεται καὶ ἀφαιρεῖται ταῖς προτάσεσιν , ὡς ἐπὶ τῶν ἄνευ τρόπου τῶν ἁπλῶν . καὶ συντίθεται δὲ καὶ διαιρεῖται , ὡς ἐπὶ τῶν λοιπῶν · ὁ δὲ τρόπος μόνος καὶ συντίθεται καὶ διαιρεῖται . σκόπει οὖν πῶς ἀκριβῶς ταῖς μὲν ἄνει ) τρόπου ἁπλαῖς δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ ἐχούσαις τὸ ἔστι προστίθεσθαι ἢ ἀφαιρεῖσθαι εἴρηται τὸ ἔστι · προστίθεσθαι γὰρ λέγεται ἄλλο ἄλλῳ τῷ καὶ χωρὶς τῆς προσθήκης εἶναι δυναμένῳ , ὡς εἰ λέγοις τῷ ξέστῃ τοῦ οἴνου προστεθῆναι κύαθον ἢ ἀφαιρεῖσθαι αὐτοῦ κύαθον , συντίθεσθαι δὲ οὐκέτι . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τῶν ἄνευ τρόπου προτάσεων , ἐπειδὴ καὶ χωρὶς τοῦ ἔστιν αὐτοτελής ἐστιν ἡ πρότασις ἡ λέγουσα ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ εἰκότως προστίθεσθαι λέγεται τὸ ἔστιν ἐν τῇ ‘Σωκράτης περιπατῶν ἐστι’ . δι’ αὐτὸ δὲ τοῦτο πάλιν καὶ ἀφαιρεῖσθαι τὸ ἔστιν ἐν τῇ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ · φυλάττει γὰρ τὸ τῆς προτάσεως εἶδος , ὡς ἡ ‘Σωκράτης περιπατῶν ἐστι᾿ , τὴν τοῦ ἔστιν ἀφαίρεσιν ἐν τῷ ‘Σωκράτς Σωκράτης περιπατεῖ’ . ἐπὶ δὲ τῆς συνθέσεως οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ὅσα κατὰ σύνθεσίν τινων τὸ εἶναι ἔχουσιν , ἄνευ τῶν συνθέτων εἶναι οὐ δύνανται · οὐδὲ γὰρ λέγεται τῷ ἡμετέρῳ σώματι προστίθεσθαι τὸ θερμὸν ἡ τὸ ψυχρόν χωρὶς γὰρ αὐτῶν ὅλως εἶναι οὐ δύναται ) , ἀλλὰ συντίθεσθαι ταῦτα ἀλλήλοις , ἵνα γένηται τὸ σῶμα . τοιαῦται δέ εἰσι καὶ αἱ μετὰ τρόπου προτάσεις , οἷον ἡ ‘Σωκράτη δυνατόν ἐστι περιπατεῖν’ · ἄνευ γὰρ τοῦ ἔστιν οὐ συνίσταται , ἐπειδὴ πᾶς λόγος δεῖται ὁριστικοῦ ῥήματος πρὸς αὐτοτέλειαν . ὥστε κἄν οὕτως εἴπω ‘δυνατὸν Σωκράτη περιπατεῖν᾿ , ἀτελής ἐστιν ἡ πρότασις · τὸ γὰρ ἀπαρέμφατον ῥῆμα οὐκ ἀπαρτίζει λόγον . μόνως οὖν ἐνεργείᾳ τὸ ἔστι παραληφθήσεται , δυνατόν ἐστι Σωκράτη περι - πατεῖν . καὶ ἐκ μεταθέσεως δὲ πᾶσαι προτάσεις πρόσθεσιν ἢ ἀφαίρεσιν ἔχειν τοῦ εἶναι οὐκ ἄν λεχθεῖεν · οὐδὲ αὐτὰς γὰρ ἐνδέχεται μὴ ἔχειν τὸ ἔστιν ἐνεργεία . ὥστε ἡ συντίθεσθαι ἢ διαιρεῖσθαι λεχθεῖεν ἄν , συντίθεσθαι μὲν αἱ καταφάσεις , διαιρεῖσθαι δὲ αἱ ἀποφάσεις μετὰ τοῦ εἶναι ἢ μὴ εἶναι . Διὰ τί μὲν οὖν ἐπὶ τινῶν μὲν προτάσεων προστίθεσθαι λέγεται ἡ ἀφαιρεῖσθαι , ἐπὶ τινῶν δὲ συντίθεσθαι ἢ διαιρεῖσθαι τὸ εἶναι ἢ μὴ εἶναι , εἴρηται . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ προεκτεθειμένη διαίρεσις ἐλλιπῶς ἔχει οὔτε γὰρ τῶν ἄνευ τρόπου ἐκ μεταθέσεως μνήμην πεποίηται οὔτε τῶν μετὰ τρόπου δυνάμει τὸ εἶναι ἐχουσῶν ) , περὶ μὲν οὗν τῶν μετὰ τρόπου δυνάμει τὸ εἶναι ἐχουσῶν ἤδη εἴπομεν ὅτι οὐχ οἷόν τέ ἐστι μετὰ τρόπου προτάσεις δυνάμει τὸ εἶναι ἔχειν , διότι τὸ δυνατὸν καὶ τὸ ἀναγκαῖον καὶ τὸ ἐνδεχόμενον ἀπαρεμφάτοις συντάττονται ῥήμασιν , ἀδύνατον δέ ἐστι χωρὶς ὁριστικοῦ ῥήματος ἀπαρτισθῆναι λόγον . καὶ διὰ τοῦτο δεῖ τοῦ ἔστιν ὁριστικοῦ ῥήματος , δυνατόν ἐστι Σωκράτη περιπατεῖν , χωρὶς εἰ μὴ οὕτως τις σχηματίσοι τοὺς τρόπους ‘ἐνδεχομένως Σωκράτης περιπατεῖ , ἀναγκαίως ὁ ἄνθρωπος ἀναπνεῖ’ ἢ καὶ οὕτως ἐξ ἀνάγκης ὁ ἄνθρωπος ἀναπνεῖ’ . πρὸς τὴν προτέραν οὖν τῶν τρόπων χρῆσιν , καθ’ ἣν καὶ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας παρεδόθησαν οἱ τρόποι , εἰκότως καὶ ἐνταῦθα γέγονεν ἡ διαίρεσις τῶν δυνάμει τὸ ἔστιν ἐχουσῶν εἰς τὰς μετὰ τρόπου καὶ εἰς τὰς ἄνευ τρόπου · κἀκεῖ γὰρ πρῶται μὲν παρεδόθησαν αἱ ἐξ ὑποκειμένου καὶ κατηγορουμένου , ἐν αἷς δυνάμει τὸ ἔστι θεωρεῖται , δεύτερον δὲ αἱ ἐκ τρίτου προσκατηγορουμένου , αἵτινες διῃροῦντο εἴς τε τὰς ἁπλᾶς καὶ τὰς ἐκ μεταθέσεως , καὶ τρίτον αἱ μετὰ τρόπου , ἃς πάλιν καὶ αὐτὰς διῄρει εἴς τε τὰς ἁπλᾶς καὶ τὰς ἐκ μεταθέσεως . διὰ τί μὲν οὗν μὴ παρειλημμέναι εἰσὶν αἱ μετὰ τρόπου δυνάμει τὸ ἔστιν ἔχουσαι ἐν τῇ διαιρέσει , ἀπελογησάμεθα , καίτοι δυνατοῦ ὄντος τοιαύτας προτάσεις συνίστασθαι . διὰ τί δὲ καὶ τῶν ἄνευ τρόπου τὰς ἐκ μεταθέσεως παρῆκε , καίτοι μνήμην αὐτῶν τοὐ Ἀριστοτέλους ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας πεποιηκότος ; εἰ οὖν διὰ τοῦ προστιθεμένου καὶ ἀφαιρουμένου καὶ συντιθεμένου καὶ διαιρουμένου τοῦ εἶναι ἡ μὴ εἶναι πάσας τὰς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας παραδεδομένας προτάσεις σημᾶναι βούλεται , ἐλλιπὴς ἄρα ἐστὶν ἡ διαίρεσις · δεῖ γὰρ δῆλον ὅτι καὶ τὰς ἄνευ τρόπου ἐκ μεταθέσεως ὑφ’ ἓν τῶν τεσσάρων ἀνάγεσθαι μορίων . καὶ δῆλον ὅτι ἐκ τῶν ἤδη εἰρημένων ἡμῖν καὶ περὶ αὐτῶν συλλογιζόμενοι ἐροῦμεν αὐτῶν τὰς μὲν καταφατικὰς σύνθεσιν ἔχειν τοῦ μὴ εἶναι , <τὰς δὲ ἀποφατικὰς διαίρεσιν τοῦ μὴ εἶναι,> ὥσπερ καὶ τὰς μετὰ τρό - που · ὅσα γὰρ εἴρηται ἐπὶ τῶν μετὰ τρόπου προτάσεων , ταῦτα καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἁρμόσει λέγεσθαι . ἵν οὗν ἀνελλιπὴς ἡ διαίρεσις γένηται πάσας τὰς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας παραδεδομένας προτάσεις περιλαμβάνουσα . εἴπωμεν οὕτως · τῶν προτάσεων αἱ μὲν δυνάμει ἔχουσι τὸ ἔστιν αἱ δὲ ἐνεργείᾳ · καὶ τῶν δυνάμει αἱ μέν εἰσι καταφατικαί , αἵτινες ἔχουσι τοῦ εἶναι , αἱ δὲ ἀποφατικαί , αἵτινες ἀφαίρεσιν ἔχουσι τοῦ μὴ εἶναι · τῶν δὲ ἐνεργείᾳ τὸ ἔστιν ἐχουσῶν αἱ μὲν ἁπλαῖ αἱ δὲ ἐκ μεταθέσεως · καὶ τῶν ἁπλῶν αἰ μὲν ἄνευ τρόπου αἱ δὲ μετὰ τρόπου . καὶ τῶν ἄνευ τρόπου αἱ μὲν καταφατικαὶ πρόσθεσιν ἔχουσι τοῦ εἶναι , αἱ δὲ ἀποφτικαὶ πρόσθεσιν τοῦ μὴ εἶναι · καὶ τῶν μετὰ τρόπου αἱ μὲν καταφατικαὶ σύνθεσιν τοῦ εἶναι , αἱ δὲ ἀποφατικαὶ διαίρεσιν διαίρεσιν τοῦ εἶναι · εἰ δὲ ἐκ μεταθέσεως εἶεν αἱ προτάσεις εἴτε μετὰ τρόπου εἴτε ἄνευ τρόπου , εἰ μὲν καταφατικαὶ εἶεν , σύνθεσιν ἔχουσι τοῦ μὴ εἶναι , εἰ δὲ ἀποφατικαί , διαίρεσιν τοὺ μὴ εἶναι . ᾿Εν ἔτι λείπει ζητῆσαι , τί δήποτε μή , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄνευ τρόπου ἁπλῶν τῶν τε δυνάμει τὸ εἶναι ἐχουσῶν καὶ τῶν ἐνεργείᾳ ὁμοίως ταῖς καταφάσεσιν αἱ ἀποφάσεις ἢ πρόσθεσιν ἢ ἀφαίρεσιν ἔχειν ἐλέγοντο διέφερε δὲ τὸ εἶναι ἢ μὴ εἶναι , ὅτι ἐν ταῖς καταφάσεσι τὸ εἶναι , ἐν δὲ ταῖς ἀποφάσεσι τὸ μὴ εἶναι ) , οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἐκ μεταθέσεως καὶ ἔτι ἐπὶ τῶν μετὰ τρόπου ἁπλῶν , ἀλλὰ ταῖς μὲν καταφάσεσι πάσαις τὴν σύνθεσιν δεδώκαμεν , ταῖς δὲ ἀποφάσεσιν ἁπάσαις τὴν διαίρεσιν . λέγομεν οὖν ὅτι ἐν τούτοις αἱ καταφάσεις ἅπασαι ὕπαρξιν δηλοῦσιν . αἱ μὲν οὖν ἁπλαῖ συντιθέασι τὸ εἶναι τῇ προτάσει , ὡς ἡ ‘Σωκράτη δυνατόν ἐστι περιπατεῖν᾿ , αἱ δὲ ἐκ μεταθέσεως τὸ μὴ εἶναι , ὡς ἡ ‘Σωκράτη δυνατόν ἐστι μὴ περιπατεῖν’ καὶ ἡ ‘Σωκράτης οὐ περιπατῶν ἐστιν’ . ὕπαρξιν οὖν δηλοῦσαι πᾶσαι οὐκ ἄν λέγοιντο διαίρεσιν ἐργάσασθαι , οὐδ’ εἰ ἐκ μεταθέσεως εἶεν · καὶ αὗται γὰρ τὸ μὴ εἶναι συντιθέασιν . εἰ δὲ τοῦτο , αἱ ἄρα ἀποφάσεις αὐτῶν διαίρεσιν ἔχειν λέγοιντο ἄν . οὐχ οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν · τῆς γὰρ ‘Σωκράτης περιπατεῖ’ ἀφαίρεσιν ἔχειν λεγομένης εἶναι , εἰκότως ἡ ταύτης ἀπόφασις ἡ ‘Σωκράτης οὐ περιπατεῖ’ ἢ ἀφαίρεσιν ἕξει τοῦ μὴ εἶναι ἢ πρόσθεσιν τοῦ εἶναι ἢ πρόσθεσιν τοῦ μὴ εἶναι . ὅτι μὲν οὖν πρόσθεσιν οὔτε τοῦ εἶναι οὔτε τοῦ μὴ εἶναι ἔχει , δῆλον . ὅλως γὰρ τοῦ ἔστι ῥήματος μὴ προσκειμένου αὐτῇ , μήτε καταφατικῶς μήτε ἀποφατικῶς , τῶς ἄν λέγοιτο ἔχειν αὐτοῦ πρόσθεσιν ; οὐκοῦν λείπεται ἀφαίρεσιν αὐτὴν ἔχειν τοῦ μὴ εἶναι . πάλιν τῆς Σωκράτης περιπατῶν ἐστιν’ ὁμολογουμένως πρόσθεσιν ἐχούσης τοῦ εἶναι , ἡ ταύτης ἀπόφασις ἡ ‘Σωκράτης περιπατῶν οὐκ ἔστιν’ ἢ πρόσθεσιν ἕξει τοῦ μὴ εἶναι ἢ ἀφαίρεσιν τοῦ εἶναι ἢ ἀφαίρεσιν τοῦ μὴ εἶναι · ἀλλ’ ὅτι μὲν ἀφαίρεσιν τοῦ εἶναι οὐκ ἔχει , πρόδηλον · πρόσεστι γὰρ αὐτῇ τὸ ἔστι ῥῆμα · ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τοῦ μὴ εἶναι ἀφαίρεσιν ἔχει · αὐτὸ γὰρ δὴ τοῦτό φησιν , ὅτι οὐκ ἔστι · λείπεται ἄρα πρόσθεσιν ἔχειν τοῦ μὴ εἶναι . καὶ ἄλλως · ἐν οἷς ἡ Σωκράτης οὐ περιπατεῖ’ ἀφαίρεσιν ἔχουσα τοῦ μὴ εἶναι , αἱ δὲ δύο καταφάσεις , ἡ μὲν ‘ Σωκράτης περιπατεῖ’ ἀφαίρεσιν τοῦ εἶναι , ἡ δὲ ‘Σωκράτης περιπατῶν ἐστι’ πρόσθεσιν τοῦ εἶναι , ἐν τούτοις ἄρα συναποδέδεικται ἡ ‘Σωκράτης οὐ περιπατῶν ἐστι’ πρόσθεσιν ἔχειν τοῦ μὴ εἶναι · τοῦτο γὰρ τὸ μόριον λέγεται . ἴσως δὲ καὶ τοῦτο ζητήσειεν ἄν τις , ὅτι εἰ ὅλως ἐνδέχεται εὑρεῖν προτάσεις τινὰς μετὰ τρόπου δυνάμει τὸ ἔστιν ἐχούσας , εἰ καὶ μὴ εἴρηται περὶ τοιούτων προτάσεων ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας , ὅμως ὑπὸ ποῖον τῶν τεσσάρων τμημάτων ἀνοίσομεν τὰς τοιαύτας προτάσεις , οἷον τὴν ‘Σωκράτης ἐνδεχομένως φιλοσοφεῖ , ὁ ἄνθρωπος ἀναγκαίως ἀναπνεῖ’ καὶ τὰς ὁμοίας ; λέγομεν οὖν ὅτι καὶ τούτων αἱ μὲν καταφάσεις λεχθεῖεν ἄν ἀφαίρεσιν ἔχειν τοῦ εἶναι , αἱ δὲ ἀποφάσεις ἀφαίρεσιν τοῦ μὴ εἶναι . εἰ μέντοι τὸ ὁριστικὸν αὐτῶν ῥῆμα διαλύσωμεν εἰς μετοχὴν καὶ ῥῆμα , οἷον Σωκράτης ἐνδεχομένως φιλόσοφός ἐστιν , ὁ ἄνθρωπος ἀναγκαίως ἀναπνέων ἐστί , λεχθείησαν <ἂν> καὶ τούτων κατὰ τὸ ἀκόλουθον αἱ μὲν πρόσθεσιν ἔχειν τοῦ εἶναι , αἱ δὲ ἀποφάσεις πρόσθεσιν τοῦ μὴ εἶναι . p . 24b18 Συλλογισμὸς δέ ἐστι λόγος ἐν ᾧ τεθέντων τινῶν ἕτερόν τι τῶν κειμένων ἐξ ἀνάγχης συμβαίνει τῷ ταῦτα εἶναι . Κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἀπαρίθμησιν διαλεχθεὲις περὶ προτάσεως καὶ ὅρου νῦν περὶ συλλογισμοῦ ποιεῖται τὸν λόγον . πρὸ δὲ τῆς τοῦ ῥητοῦ ἐξετάσεως ἄξιόν ἐστι ζητῆσαι πρῶτον μὲν πόθεν ἡ ψυχὴ εἰς ἔννοιαν ἦλθε τοῦ συλλογίζεσθαι , ἔπειτα ποῖόν ἐστι τῆς ψυχῆς μόριον τὸ συλλογιζόμενον , τρίτον εἰ ἔστιν ὅλως συλλογισμός · καὶ γὰρ πειρῶνταί τινες κατασχευάζειν ὅτι οὐδὲ ἔστιν ὅλως συλλογισμός . οἱ γὰρ ἐφεκτικοὶ κατασκευάζοντες ὅτι οὐκ ἔστι συλλογισμός , ἕλεγον οὕτως · φατὲ ὅτι ἔστι συλλογισμὸς ἢ οὔ · οὔ · εἰ μὲν οὐκ ἀποδείκνυτε , οὐ πιστεύσομεν ὑμῖν χωρὶς ἀποδείξεως ὅτι ἔστι συλλογισμός · εἰ δὲ ἀποδείκνυτε , συλλογισμῷ δῆλον ὅτι ἄλλῳ χρηστέον ὑμῖν · πάλιν δ’ αὖ δι’ ἑτέρου συλλογισμοῦ δέον ὑμᾶς ἀποδεικνύειν ὅτι ἔστι συλλογισμὸς ἀποδεικτικός , κἀκεῖνον πάλιν δι’ ἑτέρου , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον . πρὸς οὕς φαμεν ὅτι καὶ ὑμεῖς τοῖς ὑμετέροις ἁλίσκεσθε λόγοις · τὸ αὐτὸ γὰρ καὶ ἡμεῖς φήσομεν πρὸς ὑμᾶς . ἢ γὰρ ἀπεδείξατε ὅτι οὐκ ἔστι συλλογισμός , ἢ οὐκ ἀπεδείξατε · καὶ εἰ μὲν οὐκ ἀπεδείξατε , διὰ τοῦτο οὐ πιστεύομεν ὑμῖν · εἰ δὲ ἀπεδείξατε , <ἀπεδείξατε> ἀποδείξει δῆλον ὅτι τινὶ χρώμενοι · ὥστε συλλογισμὸς δι’ οὗ ἀπεδείξατε . ἀλλ’ ἐπειδὴ οὐ μόνον εἰς ἀπορίας αὐτοὺς ἐνεγκεῖν δεῖ ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπορίαν ἐπιλύσασθαι , φαμὲν οὕτως , ὅτι ἄλλο ἐστὶ συλλογισμὸς καὶ ἄλλο συλλογιστόν · ὅταν οὖν τὸν συλλογισμὸν ὡς ὡς αὐτοῦ ποιούμενοι τὰς ἀποδείξεις , τηνικαῦτα αὐτὸ τοῦτο συλλογισμὸν αὐτὸν καλοῦμεν · ὅταν δὲ ὡς πρᾶγμα ὀφεῖλον ἀποδειχθῆναι , δυλλογιστόν . καὶ οὕτως ἀποδείκνυται ὁ συλλογισμὸς ὢν ὡς συλλογιστὶν παραλαμβανόμενος . ἀλλ’ ἴσως εἴποι τις , ὅτι εἰ καὶ συλλογιστόν ἐστιν , οὐδὲν μᾶλλον διὰ τοῦτο λέλυται ἡ ἀπορία · διὰ γὰρ συλλογισμοῦ δείκνυται , ὃς καὶ πάλιν συλλογισμὸς γίνεται συλλογιστὸν διὰ τὸ καὶ αὐτὸν τῆς ἑτέρου συλλογισμοῦ χρῄζειν ἀποδείξεως . πρὸς οὕς φαμεν ὅτι οὐ πάσας τὰς ἀποδείξεις καὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ἀποδείξεων διὰ συλλογισμῶν λαμβάνομεν , ἀλλ’ ἐκ τῶν ὁμολογουμένων κοινῶν ἐννοιῶν τὰς ἀρχὰς λαμβάνοντες τοὺς συλλογισμοὺς κατασκευάζομεν · καὶ γὰρ καὶ ἐν τοῖς Ἀποδεικτικοῖς εἴρηται ὅτι οὐ ἐστὶν ἀποδεικτά . εἰ γὰρ πάντα ἦν ἀποδεικτά , οὐδενὸς ἦν ἀπόδειξις · πᾶσα γὰρ ἀπόδειξις ἀπό τινων ἀρχῶν περαίνεται · ἀδύνατον γάρ τι ἀποδεῖξαι μὴ προειλημμένων τινῶν . εἰ οὖν ἀεὶ τὰ εἰς | ἀπόδειξιν παραλαμβανόμενα Χ ἀποδεικτὰ εἴη , πᾶν δὲ τὸ ἀποδεικνύμενον δι’ ἑτέρων ἀποδείκνυται , κἀκεῖνα πάλιν δι’ ἑτέρων ἀποδειχθήσεται , καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ ἄπειρον χωρεῖν ἀνάγκη · ὅπερ ἀδύνατον . οὐκ ἄρα ἐστὶ πάντα ἀποδεικτά , ἀλλ’ ἀνάγκη πᾶσα προιόντας , ὅταν εἰς τὰς κοινὰς ἐννοίας καταντήσωμεν , στῆναι λοιπόν . ὥστε οὐκ εἰς ἄπειρον ἀνάγκη ἰέναι τοὺς συλλογισμούς · καταντῶμεν γὰρ πάντως εἰς τὰς κοινάς , ὡς εἶπον , ἐννοίας , αἵτινες ἀπάσης εἰσὶ κρείττονες ἀποδείξεως . ὥστε οἱ μὲν πρῶτοι συλλογισμοὶ ἐκ τούτων , αὗται δὲ ἐξ οὐδενός . ἐπεὶ οὖν ἐδείξαμεν ὅτι ἔστι συλλογισμός , ἀκόλουθον ζητῆσαι πόθεν ἦλθεν εἰς ἔννοιαν ἡ ψυχὴ τοῦ συλλογίζεσθαι ; διὰ τὸ τὰ πράγματα ὁρᾶν μήτε πάντῃ ἀλλήλοις κοινωνοῦντα μήτε πάντῃ διαφέροντα . εἰ γὰρ τούτων ἦν θάτερον , οὐδὲ συλλογισμῶν ἡμῖν ἐδέησεν ἂν πρὸς τὸ δεῖξαι τὰ πᾶσιν ὁμολογούμενα εἴτε κατὰ τὴν κοινωνίαν εἴτε κατὰ τὴν ἑτερότητα , ὥσπερ οὐδὲ συλλογισμοῦ δεῖ πρὸς τὸ δεῖξαι ὅτι ὁ λίθος ἕτερός ἐστι παρὰ τὸν ἄνθρωπον ἢ ὅτι οὐχ ἕτερος Σωκράτης Πλάτωνος κατὰ τὴν οὐσίαν . ἀλλ’ ἐπεὶ κατὰ τὶ μὲν κοινωνοῦσιν ἀλλήλοις τὰ πράγματα , κατὰ τὶ δὲ διαφέρουσιν , ἐδεήθη τῶν συλλογισμῶν ἡ ψυχή , ἵνα τοῦτο αὐτὸ διακρίνῃ καὶ γνῷ ποῖα μὲν τὰ κοινωνοῦντα , ποῖα δὲ τὰ διαφέροντα ἀλλήλων . διακρίνει δὲ τοῦτο λαμβάνουσα μεταξὺ τῶν ζητουμένων κοινὸν ὅρον ἢ κοινωνίαν ἔχοντα πρὸς τὰ δύο ἄκρα ἢ πρὸς μὲν θάτερον κοινωνοῦντα διεστῶτα δὲ τοῦ λοιποῦ , καὶ διὰ τοῦ μέσου ἡ συνδεῖ τὰ ἄκρα ἢ διίστησιν . εἰ δὲ ἦσαν πάντα ἕτερα τὰ πράγματα , οὐκ ἂν τοῦτο ποιῆσαι ἐδύνατο κοινοῦ τινος ὅρου μὴ ὑπάρχοντος εἰς τὸ τὴν τῶν ἄκρων κοινωνίαν δειχθῆναι · ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ὅτι διαφέρουσιν ἀποδείξεως ἔδει προφανοῦς τῆς διαφορᾶς ὑπαρχούδης . ἀλλ’ οὐδ’ εἰ ταὐτὰ ἦσαν κατὰ πάντα , ἔδει δείξεως πάλιν τῆς κοινωνίας ὁμολογουμένης . Τὸ δὲ συλλογιζόμενον τῆς ψυχῆς μόριον τὸ διανοητικόν ἐστιν , ὡς καὶ ἐν προοιμίοις εἴπομεν . τῶν γὰρ ἐν ἡμῖν γνωστικῶν δυνάμεων αἱ μέν εἰσι λογικαὶ αἱ δὲ ἄλογοι , λογικαὶ μὲν νοῦς , διάνοια , δόξα , ἄλογοι δὲ φαντασία καὶ αἴσθησις · καὶ τῆς μὲν νοερᾶς οὐκ ἔστι δυνάμεως τὸ συλλογίζεσθαι , ἐπεὶ κρείττων αὕτη ἢ κατὰ συλλογισμόν , ἀθρόως καὶ ἀμερῶς γινώσκουσα . οὐδὲ μὴν τῆς δοξαστικῆς · αὕτη γὰρ τὸ ὅτι μόνον οἶδεν , οὐ μὴν καὶ τὸ διότι · ὅθεν πολὺ μᾶλλον ἥκιστα τῶν ἀλόγων εἴη δυνάμεων τὸ συλλογίζεσθαι . λείπεται οὖν τῆς διανοητικῆς αὐτὸ λέγειν εἶναι δυνάμεως , εἴπερ αὕτη μετὰ τοῦ ὅτι καὶ τὰς αἰτίας ἐπίσταται . Λοιπὸν δὴ τί ἐστι συλλογισμὸς λεκτέον τὸν Ἀριστοτέλους ὁρισμὸν ἐξηγουμένοις . συλλογισμὸς δέ ἐστι , φησίν . ὁρίζεται τὸν συλλογισμὸν ὁ Ἀριστοτέλης κατὰ τὸ εἰκὸς ἐκ γένους καὶ τῶν συστατικῶν διαφορῶν ἐπειδὴ γὰρ τὰ πράγματα ἢ ἑτερογενῆ ἐστιν ἢ ἑτεροειδῆ , πρὸς μὲν τῶν ἑτερογενῶν λαμβάνεται τὸ γένος ἐν τοῖς ὁρισμοῖς , πρὸς δὲ τῶν ἑτεροειδῶν διάκρισιν λαμβάνονται αἱ διαφοραί . γένος οὖν τοῦ συλλογισμοῦ ὁ λόγος , διαφοραὶ δὲ τὰ ἐν τῷ συλλογισμῷ λοιπά . θεωροῦνται δὲ αὖται ἐν τῇ ὕλη καὶ τῷ εἴδει , ὕλῃ μὲν ταῖς προτάσεσιν.‘ εἴδει δὲ τῷ συμπεράσματι , ἐπειδὴ αἱ προτάσεις τοῦ συμπεράσματος ἕνεκεν παραλαμβάνονται , ὥσπερ ἡ ὕλη τοῦ εἴδους · τὸ μὲν γὰρ τεθέντων καὶ τὸ τινῶν ἐκ τῆς ὕλης τῶν συλλογισμῶν , τουτέστι τῶν προτάσεων , εἴληπται , τὸ δὲ ἕτερόν τι τῶν κειμένων ἐξ ἀνάγκης συμβαίνειν ἐκ τοῦ εἴδους , τουτέστι τοῦ συμπεράσματος . πρόσκειται οὖν τῷ ὁρισμῷ τὸ μὲν τεθέντων ἢ διὰ τοὺς λοιποὺς λόγους , εὐκτικούς φημι καὶ τοὺς λοιπούς , ἵνα εἴη τὸ τεθέντων ἀντὶ τοῦ ‘ὁμολογηθέντων᾿ ( ὁ γὰρ εὐχόμενος οὔτε πρὸς ἑαυτὸν οὔτε πρὸς ἄλλον ὁμολογεῖ τι καὶ τίθεται , οὔτε μὴν ὁ προστάττων οὔτε ὁ ἐρωτῶν οὔτε ὁ καλῶν , ἀλλὰ μόνος ὁ συλλογιζόμενος ) , ἢ διὰ τοὺς ὑποθετικοὺς συλλογισμούς · τούτοις γὰρ ὑποτίθεσθαι μὲν λέγομεν τὰς προτάσεις , τίθεσθαι δὲ οὐδαμῶς . καὶ αὕτη μᾶλλον ἀληθὴς ἡ ἐξήγησις · ἡ γὰρ θέσις , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐμάθομεν , καὶ κατὰ τῆς ὑποθέσεως λέγεται . ὥστε ἐνταῦθα τοὺς αὐτοτελεῖς ὁρίζεται συλλογισμούς . τὸ δὲ τινῶν διὰ τοὺς παρὰ τοῖς ῥήτορσι μονολημμάτους λεγομένους συλλογισμούς , οἵτινες τὴν ἐλάττονα τῶν προτάσεων λαβόντες τὴν δὲ μείζονα καταλιπόντες ἐπάγουσι τὸ συμπέρασμα . οἷον ὁ δεῖνα καλλωπιστής , οὐκοῦν καὶ μοιχός · καὶ πάλιν ὁ δεῖνα νύκτωρ πλανᾶται , οὐκοῦν καὶ λῃστής ἐστιν · ὁ δεῖνα ἀναπνεῖ , οὐκοῦν καὶ ζῇ . τούτοις δὲ κέχρηνται οἱ ῥήτορες τοῖς συλλογισμοῖς ἢ συντομίας χάριν , ἡ διὰ τὸ πρὸς ὕδωρ ῥέον ποιεῖσθαι τοὺς λόγους καὶ μὴ ἐξαρκεῖν τὸν χρόνον πρὸς τὰ λεγόμενα , ἢ διὰ τὸ δοκεῖν τιμᾶν τοὺς δικαστὰς καὶ διὰ τούτου εἰς εὔνοιαν αὐτοὺς προσκαλεῖσθαι ὡς εἰδότας τὰς διαλεκτικὰς μεθόδους καὶ δυναμένους τὴν μείζονα προστιθέναι πρότασιν , ἢ συμψήφους ἡ συγκατηγόρους βουλόμενοι αὐτοὺς ἔχειν τῷ ἐκ τῆς ἀκολουθίας αὐτοὺς προστιθέναι τὴν μείζονα τῶν προτάσεων . ὁ δεῖνα γάρ , φησί , καλλωπιστής , οὐκοῦν καὶ μοιχός . τούτων γὰρ ὁ δικαστὴς ἀκούσας καθ’ ἑαυτὸν τὴν λοιπὴν προστίθησιν , ὅτι εἰκότως . πᾶς γὰρ καλλωπιστὴς μοιχός . τὸ δὲ ἕτερον πρόσκειται διὰ τοὺς διφορου - μένους συλλογισμούς , οἵτινες τὸ αὐτὸ ἔχουσι συμπέρασμα ταῖς προτάσεσιν · οἷός ἐστιν ὁ λέγων ‘εἰ ἡμέρα ἐστίν , ἡμέρα ἐστίν · ἀλλὰ μὴν ἡμέρα ἐστίν . ἡμέρα ἄρα ἐστίν’ · ἐνταῦθα γὰρ οὐδὲν ἕτερον τῶν κειμένων συνέβη . ὅτι δὲ δεῖ ἕτερον εἶναι τὸ συμπέρασμα παρὰ τὰς προτάσεις , ἐντεῦθεν δῆλον . ἄλλο ἐστὶν ἕνεκά του καὶ τὸ οὗ ἕνεκα · οἷον πηδάλιον ἕνεκά τού ἐστιν · ἕνεκα γὰρ τοῦ πλοίου · τὸ δὲ πλοῖον οὗ ἕνεκα · δι’ αὐτὸ γὰρ γέγονε τὸ πηδάλιον . καὶ ὁμολογουμένως ἕτερά ἐστι ταῦτα ἀλλήλων . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν προτάσεων · εἰσὶ γὰρ αἱ μὲν προτάσεις ἕνεκά του · τοῦ συμπεράσματος γὰρ ἕνεκα · τὸ δὲ συμπέρασμα οὗ ἕνεκα · ἕνεκα γὰρ αὐτοῦ αἱ προτάσεις . ὥστε ταύτῃ ἕτερον ἄν εἴη τὸ συμπέρασμα παρὰ τὰς προτάσεις . καὶ ἄλλως . πᾶς ὁ κατασκευάζων τι ἢ τὸ σαφὲς ἐκ τοῦ σαφοῦς κατασκευάζει ἢ τὸ | ἀσαφὲς ἐκ τοῦ ἀσαφοῦς ἢ τὸ σαφὲς ἐκ τοῦ ἀσαφοῦς ἡ τὸ ἀσαφὲς ἐκ τοῦ σαφοῦς . αἱ μὲν οὖν τρεῖς πρῶται συζυγίαι ἀσυλλόγιστοί εἰσι . κατὰ δὲ τὴν ὑστέραν γίνονται αἱ ἀποδείξεις · τὸ γὰρ ἀσαφὲς ἐκ τοῦ σαφοῦς σχοίη ἄν τὰς πίστεις . εἰ τοίνυν ἀσαφὲς μὲν τὸ συμπέρασμα τοῦτο γὰρ δεῖξαι βουλόμεθα ) , σφεῖς δὲ αἱ προτάσεις , ἐξ ὧν καὶ τὸ συμπέρασμα τὸ πιστὸν ἔχει , ἕτερον δὲ τὸ ἀσαφὲς τοῦ σαφοῦς , ἕτερον δήπου καὶ τῶν προτάσεων τὸ δυμπέρασμα . τὸ δὲ τὶ ἔγκειται τῷ ὁρισμῷ διὰ τὰς ἀσυλλογίστους συζυγίας · τὸ μὲν γὰρ τὶ ὡρισμένον δηλοῖ , αὗται δὲ οὐδὲν ὡρισμένον συνάγουσιν , ἀλλὰ καὶ τὸ καθόλου καὶ τὸ μερικὸν καὶ τὸ καταφατικὸν καὶ τὸ ἀποφατικὸν αὗται συνάγουσιν , ὡς ἐφεξῆς μαθησόμεθα . τὸ δὲ ἐξ ἀνάγκης οὐ τοῦτό φησιν , ὅτι ἀναγκαίας οὔσης ὕλης συνάγεται τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον συνάγεται γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὑλῶν ἀναγκαῖα συμπεράσματα ) , ἀλλὰ τὸ ἐξ ἀνάγκης προσέθηκε διά τε τοὺς παραδειγματικοὺς καὶ ἐπαγωγικοὺς καλουμένους συλλογισμούς , οἵτινες τὸ ἐξ ἀνάγκης οὐκ ἔχουσι . καθόλου γὰρ πᾶσα πίστις ἡ ἐκ τοῦ ἴσου τὸ ἴσον πιστοῦται ἢ ἐκ τοῦ μείζονος τὸ ἔλαττον ἢ ἐκ τοῦ ἐλάττονος τὸ μεῖζον . ἡ μὲν οὖν παραδειγματικὴ πίστις τὸ ἴσον ἐκ τοῦ ἴσου πιστοῦται · οἷον ὁ δεῖνα πλεύσας ἐναυάγησε · καὶ σὺ εἰ πλεύσειας , τὸ αὐτὸ πείσῃ · ὁ δεῖνα νύκτωρ ὁδεύσας περιέπεσε λῃσταῖς · καὶ σὺ εἰ νύκτωρ ὁδεύσειας , περιπεσῇ λῃσταῖς · ἥτις τὸ ἐξ ἀνάγκης οὐκ ἔχει · κέχρηνται δὲ αὐτῇ μάλιστα οἱ ῥήτορες . ἡ δὲ ἐπαγωγικὴ πίστις τὸ μεῖζον ἐκ τοῦ ἐλάττονος πιστοῦται · οἷον ἐπειδὴ καὶ τόδε καὶ τόδε τὸ ζῷον τὴν κάτω γένυι κ·ινεῖ , καὶ πᾶν ἄρα ζῷον τὴν κάτω γένυν κινεῖ . οὐδὲ αὕτη δὲ ἡ δεῖξις ἔχει τὸ βέβαιον , πρῶτον μέν , ὅτι χαλεπὸν πάντα τὰ κατὰ μέρος διεξελθεῖν . ἔπειτα εἰ δέοι κατασκευάσαι ὅτι ὁ κροκόδειλος τὴν ἄνω γένυν κινεῖ , δεήσεται τὰ κατὰ μέρος διεξιὼν ἢ καὶ αὐτὸν διεξελθεῖν ἢ μή · καὶ εἰ μὲν διεξέλθοι , τὸ ζητούμενον ὡς ὁμολογούμενον λήψεται · εἰ δὲ μή , οὐ κατασκευάσει τὸ καθόλου · πρὸς γὰρ τὴν τοῦ καθόλου ἀνασκευὴν ἀρκεῖ καὶ ἓν παράδειγμα μόνον , πρὸς δὲ τὴν τοῦ καθόλου κατασκευὴν οὐδὲ μυρία ἀρκεῖ παραδείγματα . ἡ δέ γε ἀποδεικτικὴ δεῖξις αὕτη ἐστὶν ᾗ ἐκ τοῦ καθόλου τὸ μέρος πιστουμένῃ ἕπεται πάντως τὸ ἐξ ἀνάγκης . τὸ δὲ συμβαίνει διὰ τὴν ἀναγκαίαν ὕλην παρείληπται , ἵνα μή τις νομίσῃ τῷ ἀναγκαίῳ τῆς ὕλης ἕπεσθαι τὸ συμπέρασμα μόνῳ , δηλοῦν ὡς εἴτε ἀδύνατοι εἶεν αἱ προτάσεις εἴτε ἐνδεχόμεναι , συμβαίνει πάντως ἀκολουθεῖν τὸ συμπέρασμα . τὸ δὲ τῷ ταῦτα εἶναί φησι διὰ τὰ ἀκολουθοῦντα συμπεράσματα μὴ τῷ λόγῳ τῶν τεθεισῶν προτάσεων , ὡς εἴ τις εἴποι ἡ ‘ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος’ · οὐ γὰρ διὰ τὰς εἰρημένας προτάσεις τοῦτο ἕπεται τὸ συμπέρασμα , ἀλλ’ ἰὴ ψυχὴ ἄρα ἀεικίνητος’ . ὅτι γὰρ τοῦτο βούλεται διὰ τοῦ εἴπ’ εἰν τῷ ταῦτα εἶναι , ἑαυτὸν ἑρμηνεύων ἐπήγαγε · λέγω γάρ , φησί , τῷ ταῦτα εἶναι τὸ διὰ ταῦτα συμβαίνειν · τοῦτο δέ ἐστι τὸ μηδενὸς ἔξωθεν ὅρου προσδεῖν πρὸς τὸ γενέσθαι τὸ ἀναγκαῖον . ἐν γὰρ τῷ συλλογισμῷ τῷ λέγοντι ‘ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος’ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ συμπεράσματι τὸ ἀναγκαῖον , εἰ μὴ προστεθείη ἔξωθεν καὶ ὅρος καὶ πρότασις · εἰ γὰρ τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , οὔπω δῆλον ὅτι ἡ ψυχὴ ἀθάνατος · ἀλλ’ ἐὰν προστεθῇ τοῖς ἐξ ἀρχῆς ὅροις τὸ ἀθάνατον καὶ πρότασις ἡ λέγουσα ‘τὸ ἀεικίνητον ἀθάνατον’ , τότε ἐκ τῶν ἔχει τὸ συμπέρασμα τὸ ἀναγκαῖον . εἰπὼν δὲ τῷ ταῦτα εἶναι , ἐπειδὴ συνεῖδεν ὡς οὐκ ἔστι σαφὲς τὸ λεγόμενον , ἐξηγούμενος ἑαυτὸν ἐπήγαγε τὸ διὰ ταῦτα συμβαίνειν . πάλιν δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο ἔτι ἀσαφὲς εἶναι δοκεῖ · ἡ γὰρ ‘διά’ πρόθεσις πολλάκις αἰτίαν δηλοῖ · ὁ δὲ συλλογισμὸς οὐ πάντως ἐξ αἰτιῶν περαίνεται · τοῦτο γὰρ τοῦ ἀποδεικτικοῦ συλλογισμοῦ ἐστιν ἴδιον · αἴτιαι μὲν γάρ εἰσιν αἱ προτάσεις τοῦ συμπεράσματος , οὐ μὴν οἱ ἐν τῇ προτάσει παραλαμβανόμενοι ὅροι αἴτιοι πάντως εἰσὶ τοῦ δηλουμένοο πράγματος ἐν τῷ συμπεράσματι . δυνατὸν γὰρ καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων τὰ πρότερα συλλογίσασθαι , ὥσπερ ἐκ τοῦ γάλα ἔχειν τὴν γυναῖκα τὸ τετοκέναι καὶ ἐκ τοῦ καπνοῦ τὸ πῦρ εἶναι καὶ ἐκ τῶν τῆς σελήνης φωτισμῶν τὸ εἶναι αὐτὴν σφαιροειδῆ · καίτοι αἴτιον τοῦ γάλα ἔχειν τὸ τετοκέναι , καὶ τοὐ καπνοῦ τὸ πῦρ , καὶ τῶν φωτισμῶν τῆς σελήνης τὸ σφαιροειδὲς αὐτῆς σχῆμα · ἀλλ’ ὁπηνίκα σαφέστερα ἡ τὰ αἰτιατὰ τῶν αἰτίων , ἐκ τῶν αἰτιατῶν τὰ αἴτια συλλογιζόμεθα . ἐπειδὴ τοίνυν ἡ μὲν ‘διά’ πρόθεσις καὶ αἰτίαν ἔσθ’ ὅτε σημαίνει , ὡς ὅταν εἴπω διὰ τὸν τέκτονα ἡ θύρα , οὐ πάντως δὲ τὰ ἐν ταῖς προτάσεσι σημαινόμενα αἴτιά ἐστι τῶν τοῦ συμπεράσματος σημαινομένων , ἵνα μὴ τοῦτο ὑπονοήσωμεν τὸν γὰρ καθόλου συλλογισμὸν καὶ οὐ τὸν ἀποδεικτικὸν σκοποῦμεν ) , ἐξηγούμενος τὸ διὰ ταῦτα συμβαίνειν φησὶ τὸ μηδενὸς ἔξωθεν ὅρου προσδεῖσθαι πρὸς τὸ γενέσθαι τὸ ἀναγκαῖον , τουτέστι τὸ αὐτάρκεις εἶναι τοὺς κειμένους ὅρους καὶ τὰς ἐξ αὐτῶν συγχειμένας προτάσεις εἰς τὸ γενέσθαι τὸ συμπέρασμα . διὰ τῆς προσθήκης οὖν ταύτης ἐκβάλλει τοὺς ὁπωσοῦν τῶν συλλογισμῶν λείποντας ὅροις τισὶ καὶ προτάσεσιν . οὐδὲν οὖν ἧττον καὶ οἱ μονολήμματοι πάλιν ἐκβληθήσονται καὶ διὰ ταύτης τῆς προσθήκης · δέοντι γὰρ καὶ αὐτοὶ τῆς μείζονος προτάσεως , ὡς ἐδείξαμεν . καὶ ἔτι οἱ σύνθετοι μὲν λείποντες δὲ ὅρῳ καὶ προτάσει , ὥσπερ ὃν ἤδη εἴπομεν ‘ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος’ · λείπει γάρ ‘τὸ ἀεικίνητον ἀθάνατον’ . πρὸς τούτοις καὶ οἱ ἀμεθόδως παρὰ τοῖς Στωικοῖς περαίνοντες , οἷον εἰ οὕτω τις λέγοι ‘τὸ πρῶτον τοῦ δευτέρου μεῖον , τὸ δεύτερον τοῦ τρίτου μεῖζον , τὸ ἄρα πρῶτον τοῦ τρίτου μείζον’ · τοῦτο γὰρ ἐξ ἀνάγκης μὲν ἕπεται , οὐ μὴν διὰ τῶν κειμένων , εἰ μὴ ἔξωθεν ἄλλη προσληφθείη πρότασις ὅτι τὸ τινὸς μεῖζον ὂν καὶ τοῦ ἐλάττονος ἐκείνου μεῖζόν ἐστι . καὶ πάλιν τὸ Α τῷ Β ἴσον , τὸ Γ τῷ Β ἴσον , | τὸ Α ἄρα τῷ Γ ἴσον · πάλιν γὰρ κἀνταῦθα ἐξ ἀνάγκης μὲν συνάγεται τὸ συμπέρασμα , οὐ μὴν διὰ τῶν κειμένων · λείπει γὰρ πάλιν πρότασις ‘τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα καὶ ἀλλήλοις εἰσὶν ἴσα’ . p . 24b22 Τέλειον μὲν οὖ|ν καλῶ συλλογισμὸν τὸν μηδενὸς προσδεόμενον παρὰ τὰ εἰλημμένα πρὸς τὸ φανῆναι τὸ ἀναγκαῖον . Δόξει μὲν οὖν ἴσως τὸν τέλειον καὶ ἀτελῆ συλλογισμὸν ἤδη παραδεδωκέναι , ὅτε ἔλεγε “ τῷ ταῦτα εἶναι’’ . οὐκ ἔστι δὲ τοῦτο ἀληθές · τὸν γὰρ ἔξωθεν ὅρου τινὸς προσδεόμενον , οἷος ἦν ὃν πρὸ μικροῦ παρεθέμεθα , οὐδὲ συλλογισμὸν ἀξιοῖ καλεῖν · τὸν δὲ ἀτελῆ συλλογισμὸν καλεῖ . τέλειος μὲν οὖν συλλογισμὸς οὗ τὸ συμπέρασμα παντός ἐστιν ἐπενεγκεῖν , ὡς ἄν εἴπῃ τις ‘τὸ δίκαιον καλόν , τὸ καλὸν ἀγαθόν’ · ἐνταῦθα γὰρ παντός ἐστιν ἐπακοῦσαι ‘τὸ ἄρα δίκαιον ἀγαθόν’ . ἀτελὴς δὲ οὗ τὸ συμπέρασμα μόνου ἐστὶ τοῦ ἐπιστήμονος ἐπαγαγεῖν , οἷον πᾶς ἄνθρωπος οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον · τούτου τὸ συμπέρασμα τὸ ‘τὶς ἄρα οὐσία ζῷον’ . καὶ ὅτι τοῦτο , ἔστι φανῆναι διὰ τῆς ἀντιστροφῆς · εἰ γὰρ ἀντιστρέψομεν καὶ οὕτως εἴπωμεν ‘τὶς οὐσία ἄνθρωπός ἐστι , πᾶς ἄνθρωπος ζῷόν ἐστι’ , δῆλον ὅτι συνάγεται ‘τὶς ἄρα οὐσία ζῷόν ἐοτι’ . διὸ καλῶς οὐκ εἶπε ‘πρὸς τὸ γενέσθαι’ ἀλλὰ πρὸς τὸ φανῆναι . οἱ μὲν γὰρ τέλειοι συλλογισμοὶ καὶ τὸ ἀναγκαῖον ἔχουσι καὶ τοῦτο φαινόμενον · οἱ δὲ ἀτελεῖς , ὁποῖοί εἰσι πάντες οἱ ἐν τῷ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ σχήματι , ἔχουσι μὲν τὸ ἀναγκαῖον , οὐ μὴν προφανές , ἀλλ᾿ ἐπι - στήμονος δέονται , ἵνα τὸ ἐκ τῶν προτάσεων εἰλημμένον ἀναγκαῖον μὴ φαινόμενον δὲ εἰς τὸ ἐμφανὲς ἀγάγῃ διὰ τῶν ἀντιστροφῶν . p . 24a24 Ἀτελῆ δὲ τὸν προσδεόμενον ἢ ἑνὸς ἢ πλειόνων , ἅ ἐστι μὲν ἀναγκαῖα διὰ τῶν ὑποκειμένων ὅρων , οὐ μὴν εἴληπται διὰ προτάσεων . Ἢ ἑνὸς ἢ πλειόνων οὐχ ὅρων λέγει οὐδὲ γὰρ ἀξιοῖ , ὥσπερ εἴρηται , τοὺς δεομένους ἔξωθέν τινος ὅρου καλεῖν συλλογισμούς ) , ἀλλ’ ἀρσενικαῖς φωναῖς ἀντὶ θηλυκῶν ἐχρήσατο , ὀφείλων εἰπεῖν ‘ἢ μιᾶς ἢ πλειόνων’ , τουτέστιν ἀντιστροφῶν . προσθεὶς δὲ ἅ ἐστι μὲν ἀναγκαῖα ἐσήμανε τὸ γινόμενον χρήσιμον ἐκ τῶν ἀντιστροφῶν , ὅτι τὸ ἐν τῷ συλλογισμῷ κρυπτόμενον ἀναγκαῖον ἐκφαίνουσιν . εἰπὼν δὲ διὰ τῶν ὑποκειμένων ὅρων ἐσήμανεν ὅτι οὐκ ἐπίκτητον γίνεται οὐδ’ ἔξωθεν τῶν τοιούτων συλλογισμῶν τὸ ἀναγκαῖον ἀλλὰ διὰ τῶν ὑποκειμένων προτάσεων . τὸ δὲ οὐ μὴν εἴληπται διὰ προτάσεων ἀντὶ τοῦ ‘οὐκ ἦν παραληφθεὶς ὁ λόγος τῆς ἀντιστροφῆς διὰ τῶν προτάσεων , ἀλλὰ δέονται αἱ προτάσεις τὴν τάξιν ἀμεῖψαι , ἵνα τὸ ἐν αὐταῖς δείξωσιν ἀναγκαῖον’ . ἀποροῦσι δέ τινες , πῶς ὁ Ἀριστοτέλης μὴ προσδεχόμενος τοὺς συλλογισμοὺς τοὺς ἔξωθέν τι προσλαμβάνοντας , οἷον ὅρον ἢ πρότασιν , ἀποδέχεται τοὺς δι’ ἀδυνάτου δείξεως καὶ συλλογισμοὺς αὐτοὺς καλεῖ καίτοι προσδεχομένους ἔξωθέν τινα . ὅτι δὲ προσδέχονται , νῦν εἰσόμεθα . βούλομαι συλλογίσασθαι ὅτι οὐδὲν φυτὸν αἴσθησιν ἔχει . ἐπ’ εὐθείας μὲν οὖν συλλογιζόμενος οὕτω φήσαιμι ἄν . οὐδὲ ἓν φυτὸν μεταβατικὴν κινεῖται κίνησιν · πᾶν τὸ αἴσθησιν ἔχον μεταβατικὴν κίνησιν κινεῖται · οὐδὲν ἄρα φυτὸν αἴσθησιν ἔχει . οὗτος μὲν οὖν ὁ συλλογισμὸς οὐδὲν ἔξωθεν προσλαμβάνει εἰς τὸ δειχθῆναι τὸ ἀναγκαῖον . ὁ μέντοι δι’ ἀδυνάτου προσλαμβάνει . δείκνυμι δὲ δι’ ἀδυνάτου τοῦτο αὐτὸ τὸν τρόπον τοῦτον · εἰ γὰρ μή ἐστιν ἀληθὲς τὸ μηδὲν φυτὸν ἔχειν αἴσθησιν , ἀληθὲς ἄρα τὸ ἔχειν · ἐπεὶ οὖν πᾶν φυτὸν αἴσθησιν ἔχει , ὡς ἡ ὑπόθεσις , πᾶν δὲ τὸ αἴσθησιν ἔχον μεταβατικὴν κινεῖται κίνησιν , πᾶν ἄρα φυτὸν μεταβατικὴν ἔχει κίνησιν , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον · τὸ δὲ ἀδύνατον ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι τὸ φυτὸν αἴσθησιν ἔχειν · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ μὴ ἔχειν . ὅρα οὖν ὡς εἰς τὸ δειχθῆναι , ὅτι οὐδὲν φυτὸν αἴσθησιν ἔχει , εἴληπται ἔξωθέν τινα λέγω δὴ τό τε τούτῳ ἀντικείμενον τὸ αἴσθησιν ἔχειν καὶ τὸ συμπέρασμα τὸ τούτῳ ἀκολουθῆσαν τὸ μεταβατικὴν κινεῖσθαι κίνησιν . ἢ καὶ οὕτως · δεῖξαι βουλόμενοι ὅτι ἡ ψυχὴ ἀθάνατος , ἐπ’ εὐθείας μὲν δείξομεν οὕτως , ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τοῦτο δὲ ἀεικίνητον , τοῦτο δὲ ἀθάνατον , ἡ ψυχὴ ἄρ ἀθάνατος . τῇ δὲ δι’ ἀδυνάτου οὕτως · εἰ μὴ ἀθάνατος ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα , θνητὴ ἄρα · εἰ οὖν θνητή , οὐδαμοῦ τεύξεται τοῦ κατ’ ἀξίαν . ἐνταῦθα γὰρ οὐ τυγχάνει · εἰ δὲ οὐ τυγχάνει τοῦ κατ’ ἀξίαν , ἀνῄρηται πρόνοια , ὅπερ ἄτοπον . ὅρα οὖν πόσα ἔξωθεν εἴληπται , τό τε θνητὴν εἶναι τό τε μὴ τυγχάνειν τοῦ κατ’ ἀξίαν καὶ τὸ ἀνῃρῆσθαι πρόνοιαν , ἵνα τὸ αἴτιον τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς ἀνέλωμεν , λέγω δὴ τὸ θνητὴν εἶναι τὴν ψυχήν . τούτου δὲ ἀναιρεθέντος λείπεται εἶναι ἀθάνατον . φημὶ οὖν πρὸς ταύτην τὴν ἀπορίαν ὅτι τὰ ἐν τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ παραλαμβανόμενα ἔξωθεν οὐ συνακτικά εἰσι τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ κατασκευάζοντος τὸ ὥσπερ νῦν τὸ εἶναι τὴν ψυχὴν ἀθάνατον , ἀλλὰ τῆς ἀτόπου ὑποθέσεως ἐλεγκτικά , λέγω δὴ τῆς ὅτι θνητή · ἧς ἀναιρεθείσης , ἐπειδὴ μέσον θνητοῦ καὶ ἀθανάτου , ἀκολούθως τὸ ἀθάνατον εἰσάγεται , οὐ συναχθὲν ἐκ τῶν ληφθέντων θέντων ἀλλὰ τῇ ἀναιρέσει τοῦ ἀντικειμένου συνεπινοούμενον διὰ τὸ μηδὲν εἶναι μεταξύ . ἐπεί τοι ἐφ’ ὧν ἔστι τι μεταξύ , οἷον ὡς ἐπὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ ἡ λευκοῦ καὶ μέλανος , κἄν τὸ ἕτερον ἀνέλῃ ἡ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγή , οὐ πάντως καὶ τὸ ἀντικείμενον εἰσάγεται · εἰ γάρ τινος ὑποθε|μένου , ὅτι ὁ ἀὴρ λευκός ἐστι , τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ ἐλέγξει τις ὅτι οὐ ΧΙν λευκός ἐστιν , οὐκέτι εἰσάξει ὅτι μέλας · οὐδὲ εἴ τις ὑπόθοιτο ὅτι φύσει θερμὸς ὁ ἥλιος , εἶτά τις τῇ δι’ ἀδυνάτου δείξει ἐλέγξει ὅτι οὐ θερμός , οὐ πάντως εἰσάγεται ὅτι καὶ ψυχρός . οὕτως ἡ δι’ ἀδυνάτου δεῖξις ἐλέγχει μόνον τὴν ψευδομένην ὑπόθεσιν , οὐ μὴν καὶ τὴν ἀλήθειαν εἰσάγει , χωρὶς εἰ μὴ οὕτως ἔχει ἡ ἀντίθεσις ὥστε πάντως ἀνάγκην εἶναι τοὐ ἑτέρου ἀναιρεθέντος τὸ λοιπὸν ἀντεισάγεσθαι , ὡς ἐπὶ περιττοῦ καὶ ἀρτίου καὶ ὡς ἐπὶ ἀντιφάσεως καὶ τῶν ὁμοίων · ὡς ἔχει καὶ τὸ θνητὸν καὶ τὸ ἀθάνατον ἢ ἁπλῶς τὸ ἀεὶ εἶναι ἢ μὴ εἶναι . 30 p . 24b26 Τὸ δὲ ἐν ὅλῳ εἶναι ἕτερον ἑτέρῳ καὶ τὸ κατὰ παντὸς κατηγορεῖσθαι θάτερον θατέρου ταὐτόν ἐστιν . Ότι τὸ ἐν ὅλῳ καὶ τὸ κατὰ παντὸς τῷ μὲν ὑποκειμένῳ ταὐτά εἰσι , μόνῃ δὲ τῇ σχέσει διαφέρουσι . τοῦ γὰρ ἀνθρώπου ὑποκειμένου ὄντος , κατηγορουμένου δὲ τοῦ ζῴου , ἐν τούτοις θεωρεῖται καὶ τὸ ἐν ὅλῳ καὶ τὸ κτὰ παντός . εἰ μὲν γὰρ ἀπὸ τοῦ ὑποκειμένου ἄνιμεν ἐπὶ τὸν κατηγορούμενον , λέγομεν ἐν ὅλῳ εἶναι τὸν ἄνθρωπον τῷ ζῴῳ ἀντὶ τοῦ ὑπὸ ὅλου αὐτὸν περιέχεσθαι τοῦ ζῴου · εἰ δὲ ἀπὸ τοῦ κατηγορουμένου κάτιμεν ἐπὶ τὸν ὑποκείμενον , ἐροῦμεν ὅτι κατὰ παντὸς λέγεται τὸ κατηγορούμενον του ὑποκειμένου . p . 24b30 Καὶ τὸ κατὰ μηδενὸς ὡσαύτως · Τί δέ ἐστι τὸ κατὰ παντὸς καὶ τὸ κατὰ μηδενός , αὐτὸς ἐξηγεῖται . καὶ φησὶ κατὰ παντὸς μὲν εἶναι , ὅταν μηδὲν ᾖ λαβεῖν τοῦ ὑποκειμένου καθ’ οὗ οὐ κατηγορεῖται τὸ κατηγορούμενον · οἶον λέγομεν τὸ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου κατηγορεῖσθαι · καὶ οὐκ ἐστι τις ἄνθρωπος καθ’ οὗ τὸ ζῷον οὐ λεχθήσεται . καὶ τὸ κατὰ μηδενὸς ὁμοίως · λέγομεν γὰρ τὸν ἄνθρωπον κατὰ μηδενὸς λίθου ὑπάρχειν · καὶ οὐκ ἔστι τις λίθος καθ’ οὗ ὁ ἄνθρωπος λεχθήσεται . οὐ μόνον δὲ κατὰ σχέσιν διαφέρει τὸ ἐν ὅλῳ τοῦ κατὰ παντός , ἀλλὰ καὶ ἕτεραι διαφοραί , καθὸ τὸ μὲν ἐν ὅλῳ ἔλαττον ἐκείνου ᾧ ἐστιν ἐν ὅλῳ οἷον ὁ ἄνθρωπος ἐν ὅλῳ τῷ ζῴῳ ἐστί , καὶ ἔλαττόν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος τοὐ ζῴου , τὸ δὲ κάτα παντὸς ἢ ἔπι πλέον ἐστὶν ἐκείνου καθ’ οὗ λέγεται ἢ ἐπ’ ἴσης , καὶ ἐπὶ πλέον μὲν , ὡς ὅταν γένος ᾖ τὸ κατηγορούμενον , ἐπ’ ἴσης δὲ ὡς ἴδιον · οἷον τὸ ζῷον κατηγορεῖται τοῦ ἀνθρώπου ὡς γένος , καὶ ἐπὶ πλέον τοῦ ἀνθρώπου τὸ , ζῷον · πάλιν τὸ ἴδιον κατηγορεῖται τοῦ ἀνθρώπου , ὡς τὸ γελαστικὸν , καὶ ἐξισάζει αὐτῷ . ὥστε καλῶς εἴρηται ὅτι τὸ μὲν ἐν ὅλῳ ἐπ’ ἔλαττόν ἐστι , τὸ δὲ κατὰ παντὸς ἢ ἐπὶ πλέον ἢ ἐπ’ ἴσης . p . 25a1 Ἐπεὶ δὲ πᾶσα πρότασίς ἐστιν ἢ τοῦ ὑπάρχειν ἢ τοῦ ἀνάγκης ὑπάρχειν ἢ τοῦ ἐνδέχεσθαι ὑπάρχειν . Τέλος ἔχει τὰ ἐξ ἀρχῆς αὐτῷ προτεθέντα · τρέπεται δὴ λοιπὸν εἰς τὴν διδασκαλίαν τῆς τῶν συλλογισμῶν γενέσεως . ἀλλ’ ἐπειδὴ τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ σχήματι συλλογισμῶν διὰ τῆς τῶν προτάσεων ἀντιστροφῆς τὸ ἀναγκαῖον ἀποδείκνυται , ὡς ἀρτίως ἐλέγομεν , διὰ τοῦτο πρῶτον ἠβουλήθη τὰ περὶ ἀντιστροφῆς διδάξαι , ἵνα μὴ ἐκεῖσε γενόμενος ἀναγκασθῇ τὸν λόγον διακόψαι , διδάσκων ἡμᾶς τί ποτέ ἐστιν ἀντιστροφὴ . ἀναγκαῖον ’δε ζητῆσαι πρῶτον μὲν τί ἐστιν ὅλως ἀντιστροφὴ καὶ ποσαχῶς λέγεται , καὶ περὶ ποίας ἀντιστροφῆς ἐνταῦθα διαλέγεται , καὶ ἔτι ἐν πόσοις θεωρεῖται ἡ ἀντιστροφή , καὶ τούτοις πῶς ἔχουσι πρὸς ἄλληλα . λέγομεν οὖν πρὸς τὸ πρῶτον ὅτι ἀντιστροφή ἐστιν ἰσοστροφή τις · τὸ γὰρ ᾱνݲτݲιݲ , ὡς ἐν πολλάκις εἴρηται , τὸ ἴσον σημαίνει παρὰ τοῖς παλαιοῖς , ὡς ἐν τῷ ἀντιάνειρα καὶ ἀντίθεος καὶ ἐν τῷ ἔθει τὸ ἀντίχειp . τὸ δὲ ἴσον τινί ἐστιν ἴσον · τῶν πρός τι γάρ ἐστι . τὰ δὲ πρός τι τοὐλάχιστον ἐν δυσὶ πράγμασι θεωρεῖται . ὥστε τὰ ἀντιστρέφοντα τοὐλάχιστον δύο τινά εἰσιν · ἓν γὰρ οὐκ ἂν λέγοιτο ἀντιστρέφειν . ἔχεις οὖν καὶ ἐν πόσοις ἡ ἀντιστροφὴ καὶ τί ἐστι . λείπεται δὲ διδάξαι ἐν τίσιν ἐστὶ καὶ ποσαχῶς λέγεται . πᾶσα οὖν ἀντιστροφὴ ἢ ὅρων ἐστὶν ἡ προτάσεων ἢ συλλογισμῶν . τριχῶς ἄρα λέγεται , καὶ ἐν τίσιν ἔγνωμεν , ὅτι ἢ ἐν ὅροις ἢ ἐν προτάσεσιν ἢ ἐν συλλογισμοῖς . περὶ μὲν οὖν τῆς ἐν τοῖς ὅροις ἀντιστροφῆς διείλεκται ἐν Κατηγορίαις , ἔνθα περὶ τῶν πρός τι διελέγετο , ὅτι ὁ φίλος φίλῳ φίλος ἐστὶ καὶ ὁ ἐχθρὸς ἐχθρῷ ἐστιν ἐχθρός . περὶ δὲ τῆς ἐν συλλογισμοῖς ἀντιστροφῆς ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν Ἀναλυτικῶν βιβλίῳ διδάσκει , λέγω δὴ τῷ μετὰ τοῦτο · δεῖ γὰρ εἰδέναι πρῶτον τί ἐστι συλλογισμός , ἵν’ οὕτω μάθωμεν πῶς ἀντιστρέφει . ἀντιστρέφειν δὲ λέγονται συλλογισμοί , ὅταν τὸ συμπέρασμα λαβόντες καὶ προσθέντες τὴν μείζονα τῶν προτάσεων κατασκευάσωμεν τὴν ἐλάττονα . οἷόν ἐστι συλλογισμὸς ὁ λέγων ‘ἡ ψυχὴ αὐτοκίνητος , τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον τὸ ἀεικίνητον ἀθάνατον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀθάνατος’ · ἔχομεν οὖν τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ψυχὴ ἀθάνατος · τοῦτο λαβόντες καὶ ποιήσαντες ἐλάττονα πρότασιν , εἶτα προσθέντες τἀς λοιπὰς συμπέρασμα τὴν ἐλάττονα πρότασιν ποιοῦμεν οὕτως · ἡ ψυχὴ ἀθάνατος , τὸ ἀθάνατον ἀεικίνητον , τὸ ἀεικίνητον αὐτοκίνητον , ἡ ψυχὴ ἄρα αὐτοκίνητος . ἐνδέχεται δὲ καὶ τὴν ἐλάττονα πρότασιν τῷ συμπεράσματι συμπλέξαντα συμπέρασμα ποιῆσαι τὴν ἐν τῷ προτέρῳ συλλογισμῷ μείζονα · οἷον ἡ ψυχὴ ἀθάνατος , τὸ ἀθάνατον αὐτοκίνητον , τὸ αὐτοκίνητον ἀεικίνητον , ἡ ψυχὴ ἄρα ἀεικίνητος . περὶ δὲ τῆς ἐν προτάσεσιν ἀντιστροφῆς ἐνταῦθα διαλέξεται , οὐ μὴν περὶ πάσης . τῆς γὰρ ἀντιστροφῆς περὶ δύο προτάσεις θεωρουμένης τοὐλάχιστον , ὡς προείρηται , ἑκάστης δὲ προτάσεως δύο ὅρους ἐχούσης , τόν τε κατηγορούμενον καὶ τὸν ὑποκείμενον , ἀνάγκη πᾶσα τὰς δύο προτάσεις , ἐν αἷς ἡ ἀντιστροφὴ θεωρεῖται , ἢ κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους κοινωνεῖν ἢ κατ’ ἀμφοτέρους διαφέρειν ἢ κατὰ μὲν τὸν ἕτερον κοινωνεῖν κατὰ δὲ τὸν ἕτερον διαφέρειν , καὶ τοῦτο διχῶς , ἢ κατὰ μὲν τὸν ὑποκείμενον κοινωνεῖν κατὰ δὲ τὸν κατηγορούμενον διαφέρειν ἢ ἔμπαλιν · καὶ οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτα . τεσσάρων οὖν γινομένων συζυγιῶν αἱ μὲν τρεῖς ἀσύστατοί εἰσιν , ἡ δὲ μία μόνη συνέστηκεν . οὔτε γὰρ εἰ κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους διαφέρουσιν αἱ προτάσεις , γίνεται ἀντιστροφὴ ἑτέρων οὐσῶν παντελῶς καὶ ἀκοινωνήτων · οἷον ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἵππος τετράπουν · κοινωνίαν γὰρ οὐδεμίαν ἔχουσι · δεῖ δὲ τὰ ἀντιστρέφοντα κοινωνεῖν ἀλλήλοις . ἀλλ’ οὐδὲ εἰ κατὰ τὸν ἕτερον τῶν ὅρων κοινωνοῖεν , κατὰ δὲ τὸν ἕτερον διαφέροιεν , οὐδὲ οὕτως γίνεται ἀντιστροφή · οἷον ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἄνθρωπος λευκός , καὶ πάλιν ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἵππος ζῷον . ἀλλὰ δεῖ τὰς ἀντιστρεφούσας κοινωνεῖν κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους . ἀλλ’ ἐπειδὴ πάλιν ἐν τῖς προτάσεσι θεωρεῖταί τις τάξις τῶν ὅρων ὁ μὲν γάρ ἐστιν κατηγορούμενος ὁ δὲ ὑποκείμενος ) , θεωρεῖται δὲ καὶ ποιότης , ἀνάγκη πᾶσά ἐστι τὰς ἀντιστρεφούσας προτάσεις , αἵτινες ἐδείχθησαν κοινωνοῦσαι ἀλλήλαις κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους , κοινωνεῖν καὶ κατὰ τὴν τάξιν καὶ κατὰ τὴν ποιότητα , ἢ κατ’ ἀμφότερα διαφέρειν , ἢ κατὰ μὲν τὸ ἕτερον κοινωνεῖν κατὰ δὲ τὸ ἕτερον διαφέρειν , καὶ τοῦτο διχῶς · ἢ γὰρ κατὰ μὲν τὴν τάξιν κοινωνεῖν κατὰ δὲ τὴν ποιότητα διαφέρειν , ἢ κατὰ μὲν τὴν τάξιν διαφέρειν κατὰ δὲ τὴν ποιότητα κοινωνεῖν . τούτων οὖν τῶν τεσσάρων συζυγιῶν ἡ μία ἐστὶν ἀσύστατος , λέγω δὴ ἡ κατ’ ἀμφότερα κοινωνούσας ἔχουσα τὰς προτάσεις , καὶ κατὰ τὴν τάξιν καὶ κατὰ τὴν ποιότητα · μία γάρ ἐστι πρότασις δὶς ἡ αὐτὴ παραλαμβανομένη καὶ οὐ δύο . εἰ γὰρ οἱ μὲν ὅροι οἱ αὐτοὶ ὀφείλουσιν εἶναι ἐν ταῖς ἀντιστρεφούσαις προτάσεσιν , ὡς ἐδείξαμεν , ἔχοιεν δὲ αὗται καὶ τὴν τάξιν τῶν ὅρων καὶ τὴν ποιότητα τὴν αὐτήν , ἔσονται ἄμφω μία καὶ ἡ αὐτή , οἷον ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν , ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστι , καὶ ματαιολογία τὸ ὅλον . συνίστανται δὲ αἱ ἄλλαι τρεῖς συζυγίαι , λέγω δὴ ἥ τε κατ’ ἀμφότερ’ διαφέρουσα , καὶ κατὰ τὴν τάξιν καὶ κατὰ τὴν ποιότητα , καὶ ἡ καθ’ ἑκάτερον , καὶ τοῦτο διχῶς , εἴτε ἡ μὲν τάξις ἡ αὐτὴ εἴη ἡ δὲ ποιότης διάφορος , εἴτε καὶ ἔμπαλιν ἡ μὲν ποιότης ἡ αὐτὴ ἡ δὲ τάξις διάφορος . ἔχει δὲ ἐναντίως ἡ διαίρεσις αὕτη τῇ προτέρᾳ . ἡ μὲν γὰρ κατὰ τὴν κοινωνίαν ἢ διαφορὰν τῶν ὅρων διαιρουμένη καὶ τέσσαρας ποιοῦσα συζυγίας , τήν τε ἐξ ἀμφοτέρων τῶν αὐτῶν ὅρων καὶ τὴν ἐξ ἀμφοτέ - ρων διφόρων καὶ τὴν κατὰ μὲν τὸν ἕτερον κοινωνοῦσαν κατὰ δὲ τὸν ἕτερον διαφέρουσαν , καὶ τοῦτο διχῶς , ἡ κατὰ τὸν ὑποκείμενον ἢ κατὰ τὸν κατηγορούμενον , τὰς μὲν τρεῖς ἀσυστάτους εἶχε συζυγίας , μόνη δὲ συνίστατο ἡ ἔχουσα τὰς προτάσεις κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους κοινωνούσας . ἐνταῦθα δὲ τῆς διαιρέσεως γενομένης κατά τε τὴν τάξιν τῶν ὅρων καὶ τὴν ποιότητα καὶ πάλιν τεσσάρων γενομένων συζυγιῶν , ἡ μὲν μία ἡ κατ’ ἀμφότερα κοινωνούσας ἔχουσα τὰς προτάσεις , ἥτις ἦν ἐκεῖ μόνη σύστασιν ἔχουσ’ , μόνη ἀσύστατός ἐστιν ἐνταῦθα , αἱ δὲ ἄλλαι τρεῖς , αἵτινες ἐκεῖ ἦσαν ἀσύστατοι , στατοὶ , ἐνταῦθα συνίστανται , λέγω δὴ ἡ κατὰ τὸ ἕτερον μὲν κοινωνοῦσα κατὰ δὲ τὸ ἕτερον διαφέρουσα , καὶ τοῦτο διχῶς , καὶ ἡ κατ’ ἀμφότερα διαφέρουσα . εἰ τοίνυν αἱ ἀντιστρέφουσαι προτάσεις τάξιν μὲν τῶν ὅρων τὴν αὐτὴν ἔχοιεν , ποιότητα δὲ μὴ τὴν αὐτήν , λέγεται ἡ τοιαύτη ἐνδεχομένη ἀντιστροφή , διότι ἐπὶ μόνης τῆς ἐνδεχομένης ὕλης συνίσταται · οἷον τὶς ἄνθρωπος λούεται , τὶς ἄνθρωπος οὐ λούεται · τὶς ἄνθρωπος περιπατεῖ , τὶς ἄνθρωπος οὐ περιπατεῖ · ἀμφότερα γὰρ ἀληθεύει ἐπὶ μόνης τῆς ἐνδεχομένης ὕλης . εἰ δὲ μήτε ἡ τάξις τῶν ὅρων μήτε ἡ ποιότης ἡ αὐτὴ εἴη ἀλλὰ διάφορος , λέγεται ἡ τοιαύτη σὺν ἀντιθέσει ἀντιστροφή , διότι σὺν τῆ ποιότητι καὶ τὴν τάξιν τῶν ὅρων μετατίθησιν · οἷον εἰ ὁ ἄνθρωπος ζῷον , τὸ μὴ ζῷον οὐδὲ ἄνθρωπος · εἰ τὸ πῦρ ξηρόν , τὸ μὴ ξηρὸν οὐδὲ πῦp . εἰ δὲ ἡ μὲν ποιότης τῶν προτάσεων ἡ αὐτὴ εἴη ἡ δὲ τάξις διάφορος , λέγεται ἡ τοιαύτη ἁπλῆ ἀντιστροφή , διότι περὶ τὸ ἁπλούστατον τῶν ἐν τῇ προτάσει , τουτέστι τοὺς ὅρους , ποιεῖται τὴν ἀντιστροφήν · οἷον πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , τὶ ζῷον ἄνθρωπος . περὶ ἧς ἐνταῦθα ποιεῖται τὸν λόγον , ἣν καὶ ὁριζόμενοι λέγομεν οὕτως · ἁπλῆ ἀντιστροφή ἐστι κοινωνία δύο προτάσεων κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους τοῦ μὲν ποιοῦ τοῦ αὐτοῦ μένοντος τῆς δὲ τάξεως τῶν ὅρων ἐναλλαττομένης μετὰ τοῦ συναληθεύειν . πρόσκειται ‘μετὰ τοῦ συναληθεύειν’ διὰ τὴν λεγομένην ἀναστροφὴν τὰ αὐτὰ ἔχουσαν τῇ ἁπλῇ πλὴν τοῦ ψεύδεσθαι · οἷον πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , καὶ πᾶν ζῷον ἄνθρωπος . ἔχει δὲ ὁ ὁρισμὸς γένος μὲν τὸ ‘κοινωνία δύο προτάσεων κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους’ · τοῦτο γὰρ πάσῃ ὑπάρχει ἀντιστροφῇ · διαφορὰς δὲ τὰ λοιπά , ὧν ἡ μὲν ‘τοῦ ποιοῦ τοῦ αὐτοῦ μένοντος’ ἀποχωρίζει τῆς σὺν ἀντιθέσει , τὸ δὲ τῆς τάξεως τῶν ὅρων ἐναλλαττομένης’ διακρίνει τὴν ἐνδεχομένην ἀντιστροφήν · οὐκ ἀμείβει γὰρ ἐκείνη τὴν τάξιν . καὶ ἐκ τῆς προτέρας δὲ διαφορᾶς οὐδὲν ἧττον διακρίνεται · οὐ φυλάττει γὰρ ποιὸν τὸ αὐτὸ ἡ ἐνδεχομένη ἀντιστροφή · τὶς ἄνθρωπος λούεται , τὶς ἄνθρωπος οὐ λούεται . τὸ δὲ ‘μετὰ τοῦ συναληθεύειν’ εἴρηται , πρὸς διάκρισιν τίνος παρείληπται . ἄξιον δὲ ζητῆσαι διὰ τί τῆς τῶν καθ’ ἕκαστα καὶ τῆς τῶν ἀπροσδιορίστων ἀντιστροφῆς οὐκ ἐμνημόνευσε . καὶ φαμὲν ὅτι τῶν μὲν ἀπροσδιορίστων οὐκ ἐμνήσθη , ἐπειδὴ περιέχονται ἐν ταῖς προσδιωρισμέναις · ἀναλογοῦσι γάρ , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας εἴρηται , ἢ ταῖς καθόλου ἢ ταῖς μερικαῖς . τῶν δὲ καθ’ ἕκαστα οὐκ ἐμνήσθη , ὅτι τῶν καθόλου τὴν διδασκαλίαν μετέρχονται οἱ φιλόσοφοι , οὐ τῶν καθ’ ἕκαστα διὰ τὸ ἄπειρον . Τούτων ἡμῖν πρὸ τῆς τοῦ ῥητοῦ ἐξετάσεως προδιηπορημένων ἄξιόν ἐστι καὶ τὰς κατὰ τὸ ῥητὸν φερομένας ἀπορίας ἔπι λύσασθαι . ζητοῦσι γάρ τινες τί δήποτε τεσσάρων ὄντων τῶν τρόπων , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας παρειλήφαμεν , δυνατοῦ , ἐνδεχομένου , ἀναγκαίου , ἀδυνάτου , τὸν μὲν ἀδύνατον καὶ δυνατὸν παρέλειψεν ἐνταῦθα ὁ φιλόσοφος , τὸν δὲ ὑπάρχοντα ἀπεξενωμένον ὄντα προσέθηκε , καὶ εἴγε ὅλως τρόπος ἐστὶν ὁ ὑπάρχων , τί δήποτε οὐκ ἐμνήσθη αὐτοῦ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας . εἰσὶ μὲν οὖν τινες οἳ τὸν ὑπάρχοντα τρόπον ὑπολαμβάνουσιν , οἵτινες καὶ ἐπιχειροῦσιν αὐτὸ τοῦτο κατασκευάζειν ἐκ διαιρέσεως τοιαύτης , πρὸς ἣν ἀποβλέψαντά φασι τὸν φιλόσοφον ποιεῖσθαι τὴν νῦν διδασκαλίαν . τῶν γὰρ πραγμάτων , φασί , τὰ μὲν ἀεὶ ὡσαύτως ἔχει , τὰ δὲ ἄλλοτε ἄλλως · καὶ τῶν ἀεὶ ὡσαύτως ἐχόντων τὰ μὲν καθ’ αὑτὰ ὑφέστηκεν , ὡς τὰ οὐράνια , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν ἑτέροις , ὡς τὸ ἐν τῷ κόρακι μέλαν . διὰ μὲν οὗν τοῦ ἀναγκαίου τρόπου , φασίν , ἐδήλωσε τὰ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα καθ’ αὑτά , διὰ δὲ τοῦ ὑπάρχοντος τὰ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα κατὰ συμβεβηκός , διὰ δὲ τοῦ ἐνδεχομένου τὰ ἄλλοτε ἄλλως ἔχοντα . καὶ δι’ ἑτέρας δὲ διαιρέσεως τὸ αὐτὸ δεικνύειν ἐπιχειροῦσι πιθανωτέρας μὲν οὐ μὴν οὐδὲ αὐτῆς ἐχούσης τὸ ἀναγκαῖον · τὰ γὰρ πράγματα , φασίν , ἢ ἀεί ἐστιν ἢ ποτέ · καὶ εἰ ποτέ , ἢ ἐκβέβηκεν ἢ μέλλει · τὰ μὲν οὗν ἀεὶ ὄντα δηλοῖ ὁ ἀναγκαῖος τρόπος , τὰ δὲ ποτὲ ἐκβεβηκότα ὁ ὑπάρχων , τὰ δὲ μέλλοντα ἐκβῆναι ὁ ἐνδεχόμενος . πρὸς οὗς καλῶς ἀντιλέγουσιν ὅτι οὕτως εἰς ταὐτὸν ἄξομεν τὰς ὕλας τοῖς τρόποις · ὑμεῖς γὰρ τὴν διαίρεσιν τῶν τρόπων ἀπὸ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων ἐποιήσασθε , ὅπερ ἐστὶν ἴδιον τῶν ὑλῶν · οἱ δὲ τρόποι οὐκ ἀπὸ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων λαμβάνονται ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἡμετέρας προφορᾶς , ὅπερ καὶ αὐτὸς δηλοῖ εἰπὼν καθ’ ἑκάστην πρόσρησιν . ἐλέγετο δὲ καὶ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ὅτι ὁ τρόπος τῆς ὕλης διαφέρει , καθὸ ἡ μὲν ὕλη συναναφαίνεται τοῖς πράγμασιν · ἐὰν γὰρ εἴπω ὅτι ὁ ἄνθρωπος πέταται , παραχρῆμα ἀνεφάνη ἀδύνατος , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὑλῶν ὁμοίως · ὁ δὲ τρόπος ἐκ τῆς ἡμετέρας προφορᾶς ἔχει τὸ εἶναι · ὅταν γὰρ εἴπω ‘ἐνδέχεται ἄνθρωπον μέλανα εἶναι’ , ἐνδεχομένου τρόπου εἶπον πρότασιν . διόπερ καὶ τὴν αὐτὴν πρότασιν ὕλης μὲν δυνατὸν εἶναι ἀναγκαίας τρόπου δὲ ἐνδεχομένου , ὡς ὅταν εἴπω ὅτι ὁ ἥλιος ἐνδεχομένως κινεῖται · τὸ μὲν γὰρ κινεῖσθαι αὐτὸν ἐξ ἀνάγκης ἐστίν , ὁ δὲ τρόπος ἐνδεχόμενος · καὶ ἔμπαλιν δυνατὸν τρόπου μὲν ἀναγκαίου πρότασιν εἶναι ὕλης δὲ ἐνδεχομένης , ὡς ὅταν εἴπω ‘ἀναγκαίως Σωκράτης λούεται’ · καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ τρόπων καὶ ὑλῶν τὸ αὐτὸ συμβαίνειν ἐνδέχεται . ὥστε οἱ ταῦτα λέγοντες εἰς ταὐτὸν ἀνάγουσι τὰς ὕλας τοῖς τρόποις , ὅπερ ἄτοπον . καὶ τινὲς μὲν ἀπολογούμενοι πρὸς τοῦτό φασιν ὅτι τὰ ὑπάρχοντά τινι ἢ ἀπλῶς ὑπάρχειν χειν λέγεται δίχα προσδιορισμοῦ τινος , καὶ λέγεται ὑπάρχοντος τρόπου , ἢ ἀναγκαίως , καὶ ἔστιν ἀναγκαίου τρόπου , ἢ ἐνδεχομένως , καὶ ἔστιν ἐνδεχομένου , καὶ οὕτως οὐκ εἰς ταὐτὸν ἄξομεν τὰς ὕλας τοῖς τρόποις . λέγομεν οὖν πρὸς τοῦτο ὅτι μάλιστα μὲν ἀνόητον τὸ λέγειν ὑπαρχόντως ὑπάρχειν . ἔπειτα , εἰ ὁ ὑπάρχων τρόπος ἐστίν , ἀτελεῖς δείξομεν τὰς δύο πραγματείας , τήν τε Περὶ ἑρμηνείας καὶ ταύτην , διότι οὐδὲ ἐκεῖ ἐμνήσθη τοῦ ὑπάρχοντος τρόπου οὐδὲ ἐνταῦθα τοῦ δυνατοῦ καὶ ἀδυνάτου . τί οὖν ἡμεῖς φαμεν πρὸς τὰ διηπορημένα ; ὅτι τοῦ μὲν ἀδυνάτου τρόπου οὐκ ἐμνήσθη ὡς ἐμπεριλαβὼν αὐτὸν διὰ τοῦ ἀναγκαίου · ὁ αὐτὸς γάρ ἐστιν αὐτῷ , ἀντίστροφος μέντοι . καὶ αὐτὸς δὲ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας τοῦτο ἐδήλωσε τὸ ἀναγκαῖον ταὐτὸν εἶναι τῷ ἀδυνάτω λέγων ἐναντίως ἀποδιδόμενον , ὅτι ὅπου πρὸς τῷ ἀναγκαίῳ τὸ εἶναι , τῷ ἀδυνάτῳ τὸ μὴ εἶναι · εἰ γὰρ ἀναγκαῖον τὸν ἄνθρωπον ζῷον εἶναι , ἀδύνατον μὴ εἶναι · καὶ τὸ ἀδύνατον εἶναι , τοῦτο ἀναγκαῖον μὴ εἶναι . ἔτι διὰ τοὐ ἐνδεχομένου τὸν δυνατὸν ἐμπεριέλαβε · τὸ γὰρ κυρίως δυνατὸν εἰς ταὐτὸν ἔρχεται τῷ ἐνδεχομένῳ · ὃ γὰρ ἐνδέχεται εἶναι , τοῦτο δυνατὸν εἶναι , καὶ ὃ δυνατὸν μὴ εἶναι , τοῦτο ἐνδέχεται μὴ εἶναι . ὥστε οὐ μόνον ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐμνήσθη τῶν τεσσάρων τρόπων ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ἀλλὰ ζητοῦσί τινες διὰ τί ὅλως τοῦ ἀναγκαίου ἐμνη - μόνευσε καὶ μὴ τοῦ ἀδυνάτου , εἴγε ἰσοδυναμοῦσιν ἐναντίως ἀποδιδόμενοι · φαμὲν ὡς τιμιωτέρου ἐμνήσθη τοῦ ἀναγκαίου · ὁ μὲν γὰρ ἀναγκαῖος ὕπαρξιν σημαίνει , ὁ δὲ ἀδύνατος στέρησιν · ἡ δὲ ὕπαρξις τῆς στερήσεως τιμιωτέρα · ἀλλὰ μὴν καὶ ὁ ὑπάρχων δίκην ὕλης τοῖς τρόποις ὑπέστρωται · εἰ γὰρ ὁ ὑπάρχων δηλοῖ τὸ εἶναι , λέγεται δὲ καὶ ὁ ἀναγκαῖος καὶ ὁ ἐνδεχόμενος εἶναι , δῆλος ἂν εἴη οὗτος τοῖς λοιποῖς ὑπεστρωμένος . καὶ οὕτως οὐδὲν περιττὸν οὐδὲ ἐλλεῖπον εἰρῆσθαι τῷ φιλοσόφῳ ἀποδέδεικται . ἔτι πρὸς τούτοις ἐροῦμεν · εἰ τὸν ὑπάρχοντα τρόπον εἰσδεξόμεθα , ἐν δὲ τῷ προκειμένῳ βιβλίῳ περὶ τῆς ἀντιστροφῆς τῶν | προτάσεων διαλαμβάνει ὡς συμβαλλομένης αὐτῷ εἰς τὸν περὶ συλλογισμῶν λόγον , τῶν δὲ ἄνευ τρόπου προτάσεων οὐδαμοῦ μνήμην ἐνταῦθα ἐποιήσατο , οἱ δὲ συλλογισμοὶ οὐ μόνον εἰσὶ μετὰ τρόπου ἀλλὰ καὶ ἄνευ τρόπου , δῆλον ὅτι ἀτελὴς ἔσται ἡ περὶ συλλογισμῶν πραγματεία . οὐ μόνον δὲ αὕτη ἀλλὰ καὶ ἡ Περὶ ἑρμηνείας ἀτελὴς ἔσται . οὐ γὰρ ἐμνήσθη ἐκεῖσε τοῦ ὑπάρχοντος τρόπου . φαμὲν οὖν ὅτι τὸν ὑπάρχοντα προσέθηκε δηλῶν τὰς ἄνευ τρόπου προτάσεις · οὕτω γὰρ τὸ εἶναι εἴωθε καλεῖν . ἀμέλει γοῦν ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας , πρὶν ἢ ὅλως περὶ τρόπου διαλεχθῆναι ἡ περὶ προτάσεως ὅλως , μέλλων παραδιδόναι τὰς ἀντιφατικῶς ἀντικειμένας καταφάσεις καὶ ἀποφάσεις οὕτω φησὶν “ ἐπεὶ δὲ ἔστι καὶ τὸ ὑπάρχον ἀποφαίνεσθαι ὡς μὴ ὑπάρχον καὶ τὸ μὴ ὑπάρχον ὡς ὑπάρχον ” , τουτέστιν ‘ἐπειδὴ καὶ τὸ ὂν ἔστιν ἀποφαίνεσθαι μὴ ὂν καὶ τὸ μὴ ὂν ὄν’ ὥστε τὸ ὑπάρχον ἀντὶ τοῦ ὄντος παρέλαβε δέδεικται ἄρα ὅτι τὰς ἄνευ τρόπου προτάσεις διὰ τοῦ ὑπάρχοντος δηλοῖ τὰς τὸ ἔστιν ἐχούσας εἴτε δυνάμει εἴτε ἐνεργείᾳ . εἰ δέ τις εἴποι ὅτι ἐκεῖ περὶ πασῶν τῶν προτάσεων διελέγετο , ψευδῶς ἐρεῖ · προελθὼν γὰρ καὶ γενόμενος ἐν ταῖς μετὰ τρόπου προτάσεσι τὸ αὐτὸ ζητεῖ λέγων οὕτως “ τούτων δὲ διωρισμένων σκεπτέον ἐφεξῆς ὅπως ἔχουσιν αἱ καταφάσεις 〈 καὶ ἀποφάσεις 〉 πρὸς ἀλλήλας αἱ τοὐ δύνα · τὸν εἶναι καὶ μὴ δυνατὸν εἶναι’’ · ὡς εἴγε περὶ πασῶν εἰρήκει , οὐκ ἂν ἐδεήθη τοῦ νῦν λόγου . ἄλλως τε εἰ μὴ οὕτω νοήσομεν , συμβήσεται τὸν φιλόσοφον , ὡς ἤδη ἡμῖν εἴρηται , ἢ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐλλιπῶς εἰρηκέναι ἢ ἐνταῦθα περιττολογεῖν . καὶ ὅτι ἑπόμενα τῷ αὐτοῦ σκοπῷ λέγομεν , μαρτυρεῖ καὶ ἐνταῦθα τὰ παρ’ αὐτοῦ εἰρημένα · λέγει γὰρ οὕτως ἐπεὶ δὲ πᾶσα πρότασίς ἐστιν ἢ τοῦ ὑπάρχειν καὶ τὰ ἑξῆς . ὥστε εἰ πᾶσα , δῆλον ὅτι καὶ αἱ ἄνευ τρόπου προτάσεις · εἰ γὰρ τῶν μετὰ τρόπου προτάσεων μόνων ἐβούλετο παραδοῦναι παραδείγματα , οὐκ ἂν ἔλεγε πᾶσα . Πρὸς τούτοις ζητῆσαι ἄξιον διὰ ποίαν αἰτίαν τοιαύτῃ τάξει προτάσεων ἐχρήσατο Ἀριστοτέλης καὶ προτάττει μὲν τὴν καθόλου ἀποφατικήν , δευτέραν δὲ τίθησι τὴν καθόλου καταφατικήν , τρίτην δὲ τὴν μερικὴν καταφατικήν , τετάρτην δὲ τὴν μερικὴν ἀποφατικήν . καὶ πρότερον ζητήσωμεν τίνος χάριν ἡ καθόλου ἀποφατικὴ προτέτακται τῆς καθόλου καταφατικῆς καίτοι τιμιωτέρας οὔσης . ἐροῦμεν οὖν ὅτι οὑ καθὸ ἀπόφασις προτετίμηται τῆς καταφάσεως , ἀλλὰ καθὸ αὐτὴ μὲν πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει , ἡ δὲ καθόλου καταφασις οὐκέτι πρὸς ἑαυτὴν ἀλλὰ πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικήν . καὶ τίνος χάριν μὴ προτέτακται τῆς καθόλου καταφατικῆς μὴ ἀντιστρεφούσης πρὸς ἑαυτὴν ἡ μερικὴ καταφατικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφουσα ; ἐροῦμεν ὅτι , εἰ καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει ἡ μερικὴ καταφατική . ἀλλ’ οὖν διὰ τὸ καθόλου ἡ ἑτέρα προτετίμηται . τελευταία δὲ πασῶν ὑπόκειται ἡ μερικὴ ἀπόφασις εἰκότως διὰ τὸ πρὸς μηδεμίαν ὡρισμένως αὐτὴν ἀντιστρέφειν . πρότερον δὲ ὁ φιλόσοφος διὰ παραδειγμάτων δείκνυσι τὰς ἀντιστροφὰς τῶν προτάσεων καὶ τότε διὰ καθολικῶν ἀποδείξεων . Ἐπεὶ δὲ πᾶσα πρότασίς ἐστιν . ἐνταῦθα πάσης προτάσεως τὸ εἶδος παραδίδωσι , καὶ σκεπτέον οὕτως · εἰσὶν οἱ τρόποι τρεῖς , ὑπάρχων , ἀναγκαῖος , ἐνδεχόμενος λεγέσθω δὲ πρὸς σαφήνειαν καὶ ὁ ὑπάρχων τρόπος ) · ὁ γὰρ ἀδύνατος ἐμπεριέχεται τῷ ἀναγκαίῳ καὶ ὁ δυνατὸς τῷ ἐνδεχομένῳ . ὄντων οὗν τῶν τρόπων τριῶν καὶ πολλαπλασιαζομένων κατὰ τὸ καταφατικὸν καὶ ἀποφατικὸν γίνονται αἱ πᾶσαι ἕξ , αἵτινες πολλαπλασιαζόμεναι κατὰ τὸ ποσόν , τὸ καθόλου , τὸ μερικόν , τὸ ἀδιόριστον , ποιοῦσι τὰ πάντα προτάσεων εἴδη δεκαοκτώ . τοσαῦτα οὖν εἰσιν εἴδη προτάσεων καὶ οὔτε πλείονα οὔτε ἐλάττονα . Καθ’ ἑκάστην πρόσρησιν ἀντὶ τοῦ ‘καθ᾿ ἑκάστην τρόπου προσθήκην’ . p . 25a5 Τὴν μὲν ἐν τῷ ὑπάρχειν καθόλου στερητικὴν τοῖς ὅροις ἀντιστρέφειν . Τὴν καθόλου ἀποφατικὴν σημαίνει ὑπάρχουσαν . ἀνάγκη δὲ τοῖς ὅροις ἀντιστρέφειν σημαίνει τὴν ἁπλῆν ἀντιστροφήν · ἐν μόνοις γὰρ αὕτη τοῖς ὅροις ἀντιστρέφει . p . 25a7 Τὴν δὲ κατηγορικὴν ἀντιστρέφειν μὲν ἀναγκαῖον . Κατὰ τὸ σύνηθες αὐτῷ σύντομον ἦθος τὴν καθόλου καταφατικὴν ὑπάρχουσαν σημᾶναι βουλόμενος τὰ κοινὰ παρείς , ἅπερ εἶχε τῇ ἀποφατικῇ , τὸ ἴδιον μόνον προσέθηκε , λέγω δὴ τὸ καταφατικόν . p . 25a14 Πρῶτον μὲν οὖν ἔστω στερητικὴ καθόλου ἡ Α B πρότασις . Δείξας ὅπως ἑκάστη τῶν προτάσεων ἀντιστρέφει διὰ παραδειγμάτων , ἵνα μή τις οἰηθῇ διὰ τὴν ὕλην τῶν παραληφθεισῶν προτάσεων ἢ δι’ ἕτερόν τι εὐοδῆσαι αὐτῷ τὸν περὶ τῶν ἀντιστροφῶν λόγον , ἄδηλον δὲ εἶναι μή πώς ἐστί τινα παραδείγματα ἐν οἷς αἱ εἰρημέναι ἀντιστροφαὶ χώραν οὐκ διὰ τοῦτο ἐνταῦθα καθολικοὺς κανόνας παραδίδωσι τὰ στοιχεῖ παραλαμβάνων ἀντὶ τῶν ὅρων , ἵνα ἕκαστος οἵαν | βούλοιτο ὕλην ἀντὶ τῶν στοιχείων παραλαμβάνοι δειχθέντος καθολικῶς τε καὶ ἀύλως ἐπὶ τῶν στοιχείων τοῦ λόγου . τὸν μὲν γὰρ καθόλου λόγον ἐλέγχει μὲν καὶ ἓν παράδειγμα , ὡς ἤδη εἴρηται , κατασκευάζει δὲ ἢ ἡ διὰ πάντων τῶν κατὰ μέρος διέξοδος , ὅπερ ἐστὶν ἄπειρον καὶ ἀδύνατον , ἢ ἡ διὰ καθολικοῦ κανόνος πίστις · ὅπερ ποιεῖ νῦν διὰ τῶν στοιχείων διδοὺς ἑκάστῳ , ὥσπερ εἴρηται , ἐπ’ ἐξουσίας χρῆσθαι καὶ ὑποβάλλειν ἀντὶ τῶν στοιχείων οἵας ἄν βούληται ὕλης ὅρους . εἰ οὖν μηδενὶ τῶν Β τὸ Α ὑπάρξει , οὐδὲ τῶν Α οὐδενὶ ὑπάρξει τὸ Β · εἰ γὰρ ἀντὶ μὲν τοῦ Α λάβωμεν πτηνόν , ἀντὶ δὲ τοῦ Β ἄνθρωπον , εὑρήσομεν ὅτι ὥσπερ τὸ πτηνὸν οὐδενὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει , οὕτως ἔμπαλιν οὐδεὶς ἄνθρωπος πτηνῷ ὑπάρχει . πότε δὲ γίνεται ἕκαστον τῶν στοιχείων ὑποκείμενον , ἐκ τοῦ προσδιορισμοῦ ἐπιγνωσόμεθα · ᾧ γὰρ ἄν ὁ προσδιορισμὸς προσκέηται , τοῦτό ἐστιν ὑποκείμενον , τὸ δὲ ἕτερον δῆλον ὅτι κατηγορούμενον . p . 25a16 Εἰ γὰρ τινί , οἷον τῷ Γ , οὐκ ἀληθὲς ἔσται τὸ μηδενὶ τῶν Β τὁ Α ὑπάρχειν . Κατ’ εὐθεῖαν γυμνάσας τὸν λόγον ἐντεῦθεν λοιπὸν καθ’ ὑπόθεσιν λαμβάνει καὶ τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ κέχρηται προσχρώμενος τῷ ἀξιώματι τῆς ἀντιφάσεως · ἴσμεν γὰρ ὅτι ἐπὶ τῶν ἀντιφατικῶς ἀντικειμένων , ὃ δ’ ] ἄν διαφύγῃ τὴν ἀπόφασιν , τοῦτο ἐν τῇ καταφάσει εὑρεθήσεται . εἰ οὗν , φησί , μὴ συγχωρήσει τις πρὸς τὴν καθόλου ἀπόφασιν γενέσθαι τὴν ἀντιστροφήν , τουτέστι πρὸς ἑαυτήν , ἀνάγκη πάντῃ τε καὶ πάντως πρὸς τὴν μερικὴν κατάφασιν γενέσθαι τὴν ἀντιστροφὴν οὕτως · τὸ Α οὐδενὶ τῶν Β ὑπάρχει · λέγω , φησίν , ὅτι καὶ τὸ ἀνάπαλιν οὐδὲ τὸ Β οὐδενὶ τῶν Α ὑπάρξει · εἰ γὰρ τοῦτο , φησί , ψεῦδος , ἀληθὲς δῆλον ὅτι τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον αὐτῶ τὸ τινί . ἔστω οὖν , φησί , τὸ Β τινὶ τῶν Α ὑπάρχειν . ὑποκείσθω οὖν , φησί , τὸ μέρος τοῦ Α ᾧ ὑπάρχει τὸ Β , οἷον τὸ Γ . εἰ δὲ τοῦτο , τὸ Γ ἄρα κοινὸν μέρος ἐστὶ τοῦ τε Α καὶ τοῦ Β , τοῦ μὲν Β , καθὸ κατηγορεῖται κατ’ αὐτοῦ · τὸ γὰρ κατηγορούμενον περιεκτικόν ἐστιν ἐκείνου οὗ κατηγορεῖται , τὸ δὲ περιεχόμενον μέρος ἐστὶ τοῦ περιέχοντος , ὡς ὁ ἄνθρωπος τοὐ ζῴου μέρος · τὸ γὰρ ζῷον τοῦ ἀνθρώπου κατηγορεῖται καὶ περιέχει αὐτόν · ἦν δὲ τὸ αὐτὸ τοῦτο καὶ τοῦ Α μέρος , ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις τοῦτο παρέσχεν , ὅτι τὸ Γ ὑπάρχει μέρος τοῦ Α . εἰ τοίνυν τὸ Γ καὶ τοῦ Α ἐστὶ μέρος καὶ τοῦ Β ] , περιέχεται τὸ Γ ὡς ὑπὸ ὅλου μέρος καὶ ὑπὸ τοῦ Α δι’ αὐτὸ τοῦτο · κατηγορηθήσεται ἄρα τὸ Α κατὰ τοῦ Γ ὄντος μέρους τοῦ Β . ὑπέκειτο δὲ ἐξ ἀρχῆς καὶ μηδενὶ ὑπάρχειν τὸ Α τῷ Β · τὸ αὐτὸ ἄρα τῷ αὐτῷ καὶ οὐδενὶ ὑπάρξει καὶ τινί , ὅπερ ἄτοπον . ἵνα δὲ καὶ ἐπὶ ὕλης ὁ λόγος σαφέστερος γένηται , εἴπωμεν οὕτως · ζῷον οὐδενὶ λίθῳ ὑπάρχει · λέγω ὅτι καὶ λίθος οὐδενὶ ζῴῳ ὑπάρχει . εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδός ἐστιν , ἀληθὲς πάντως τὸ τινὶ ζώω λίθον ὑπάρχειν . ἔστω οὖν μέρος τοῦ ζῴου , οἷον ὁ ἵππος , ᾧ ὑπάρχει ὁ λίθος , ὥστε εἶναι τὸν ἵππον λίθον . εἰ τοίνυν τι ζῷον λίθος , οἷον ὁ ἵππος , καὶ λίθος τι ζῷόν ἐστιν ὁ αὐτός ] ἐλέγετο δὲ καὶ μηδὲν ζῷον εἶναι λίθον , καὶ οὐδὲν ἄρα ζῷον λίθος καὶ τὶ ζῷον λίθος , ὅπερ ἄτοπον . οὕτω μὲν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυσι τὴν καθόλου ἀποφατικὴν πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφουσαν . οἱ δὲ τοῦ Ἀριστοτέλους ἑταῖροι οἱ περὶ τὸν Θεόφραστον καὶ Εὔδημον σαφέστερον καὶ ἁπλούστερον τὸ αὐτὸ τοῦτο κατασκευάζουσι . φασὶ γὰρ ὅτι , εἰ τὸ Α κατὰ μηδενός ἐστι τοῦ Β , πάντων τῶν μερῶν αὐτοῦ κεχώρισται · τὸ δὲ κεχωρισμένον κεχωρισμένου κεχώρισται · ὥστε καὶ τὸ Β οὐδενὶ τῷ Α ὑπάρξει . τὸ γὰρ κεχωρισμένον τῶν πρός τί ἐστι · τινὸς γάρ ἐστι κεχωρισμένον · τὰ δὲ πρός τι πρὸς ἀντιστρέφοντα λέγεται · εἰκότως ἄρα καὶ τὸ Β οὐδενὶ τῷ Α ὑπάρχει . λαμβάνονται δέ τινες τῆς ἀντιστροφῆς ὡς μὴ ἄλη ἀληθευούσης , καὶ διὰ παραδειγμάτων ἐλέγχειν πειρῶνται τὸν λόγον λέγοντες οὕτως · οὐδεὶς τοῖχος ἐν παττάλῳ ἐστί · τοῦτο ἀληθές ἐστιν · ἆρα οὖν , φασί , καὶ ἀντιστρέψαντες ὑγιῶς ἀποφαινόμεθα ‘οὐδεὶς πάτταλος ἐν τοίχῳ ; ἀλλὰ τοῦτο ψεῦδος . καὶ πάλιν οὐδεμία κολοκύνθα μάχαιραν τέμνει · τοῦτο πάλιν ἀληθές · ἡ δὲ ἀντιστροφὴ οὐκ ἀληθὴς οὐδεμία μάχαιρα κολόκυνθαν τέμνει’ . καὶ πάλιν οὐδεὶς κέραμος ἐν οἴνῳ · ἀλλ’ ἡ ἀντιστροφὴ οὐκ ἀληθὴς οὐδεὶς οἶνος ἐν κεράμῳ ἐστί᾿ . φαμὲν οὖν πρὸς ταῦτα ὅτι , εἰ ὑγιῶς ποιησόμεθα κἀπὶ τούτων τὴν ἀντιστροφὴν ὅλον τὸν κατηγορούμενον ἀντιστρέφοντες , εὑρήσομεν καὶ ἐν τούτοις ἀληθεύοντα τὸν λόγον . συνέβη γὰρ ὁ παραλογισμὸς τῷ μὴ ὅλον τὸν κατηγορούμενον ἐν τῇ ἀντιστροφῇ ποιῆσαι ὑποκείμενον · εἰ γὰρ ὅλον αὐτὸν ἀντιστρέψομεν , εὑρεθήσεται ὑγιὴς ἡ ἀντιστροφή . τίς οὖν ὁ ὑποκείμενος καὶ τίς ὁ κατηγορούμενος ἐν τῷ λόγῳ τῷ λέγοντι ‘οὐδεὶς τοῖχος ἐν παττάλῳ ἐστίν ; ὑποκείμενος μὲν ὁ τοῖχος , κατηγορούμενος δὲ τὸ ἐν παττάλῳ ὄν . τοῦτο οὖν ὅλον ἐν τῇ ἀντιστροφῇ ποιήσομεν ὑποκείμενον , οὐδὲν ἐν παττάλῳ ὂν τοῖχός ἐστι , καὶ ἔστιν ἀλθὴς ὁ λόγος . ὡσαύτως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων · οὐδεμία κολοκύνθα μάχαιραν τέμνει · κατηγορεῖται τὸ ‘μάχαιραν τέμνει’ · ἀντιστρέφοντες οὖν οὕτως φήσομεν ‘οὐδὲν τέμνον κολόκυνθά ἐστι’ . καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὡσαύτως · οὐδεὶς κέραμος ἐν οἴνῳ ἐστίν , καὶ οὐδὲν ἐν οἴνῳ ὂν κέραμός ἐστιν . Ἀποροῦσι δέ τινες πρὸς τὴν Ἀριστοτελικὴν δεῖξιν τῆς ἀντιστροφῆς τῆς καθόλου ἀποφατικῆς , πρῶτον μὲν ὅτι ἐν τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ ἐχρήσατο τῇ μερικῇ καταφατικῇ ὡς ἀντιστρεφούσῃ πρὸς ἑαυτὴν τούτου μήπω δεδειγμένου · εἶπε γὰρ ‘εἰ γὰρ ἐν ] τινὶ τὸ Β τῶν Α , οἷον τῷ Γ , οὐκ ἀληθὲς ἔσται τὸ μηδενὶ τῶν Β τὸ Α ὑπάρχειν · τὸ γὰρ Γ τῶν Β τί ἐστιν ᾧ ὑπάρχει τὸ Α’ . δεύτερον δὲ ὅτι τῇ διαλλήλῳ δείξει ἐχρήσατο · εἰ γὰρ ἐν τῇ δείξει τῆς καθόλου ἀποφατικῆς κέχρηται τῇ μερικῇ καταφατικῇ καὶ ἐν τῇ δείξει τῆς μερικῆς καταφατικῆς τῇ καθόλου ἀποφατικῇ , δῆλον ὅτι διάλληλος ἡ δεῖξις . καὶ τρίτον ὅτι τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ κέχρηται μηδὲν ἡμᾶς προδιδάξας περὶ αὐτῆς . λέγομεν οὖν πρὸς τὸ τελευταῖον | πρῶτον , ὅτι οὐδὲν θαυμαστὸν εἰ μὴ προδιδάξας περὶ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς κέχρηται αὐτῇ ; ἐπεὶ καὶ οἱ γεωμέτραι κεχρημένοι πολλάκις αὐτῇ ἐν τοῖς θεωρή - μασιν οὐδὲν περὶ αὐτῆς διδάσκουσιν · ἀρκοῦνται γὰρ ταῖς ἐννοίαις ἡμῶν αἷς ἔχομεν φυσικῶς περὶ αὐτῆς , ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ συνηθείᾳ πολλάκις αὐτοφυῶς αὐτῇ κεχρήμεθα . πρὸς δὲ τοὺς λέγοντας , ὅτι ἐν τῇ δείξει τῆς καθόλου ἀποφατικῆς ἐχρήσατο τῇ μερικῇ καταφατικῇ ὡς ἀντιστρεφούσῃ μήπω τοῦτο διδάξας , ἐκεῖνό φαμεν , ὅτι οὐ κατεχρήσατο αὐτῇ ὡς ὁμολογουμένῃ , ἀλλὰ τῇ δι’ ἐκθέσεως δείξει ἐχρήσατο , τουτέστι τῇ διὰ τῶν καθ’ ἕκαστα · οὐ γὰρ εἶπεν οὕτως ‘εἰ γὰρ τινὶ τῷ Α τὸ Β , καὶ τὸ Α τινὶ τῷ Β’ , ἀλλὰ πῶς ; ἱεῖ γὰρ τινὶ τῶν Α τὸ Β , καὶ τὸ Β τῷ Γ’ , ὥστε τῇ ἐπαγωγικῇ ἐχρήσατο δείξει . τούτου λυθέντος λέλυται καὶ τὸ λοιπόν · οὐ γὰρ τῇ διαλλήλῳ δείξει ἐχρήσατο . τὴν μὲν γὰρ μερικὴν καταφατικὴν διὰ τῆς καθόλου ἀποφατικῆς δείκνυσιν ὡς ὁμολογουμένης διὰ τὸ προδιδάξαι περὶ αὐτῆς · τὴν δὲ καθόλου ἀποφατικὴν οὐκέτι διὰ τῆς μερικῆς καταφατικῆς ἔδειξε πῶς γὰρ ἔμελλεν ἀγνοούντων ἡμῶν εἴγε ὅλως ἀντιστρέφει πρὸς ἑαυτὴν ἡ μερικὴ καταφατική ; ) , ἀλλ’ ὡς εἴρηται , τῇ δι’ ἐκθέσεως δείξει ἐχρήσατο . p . 25a17 Εἰ δὲ παντὶ τὸ Α τῷ Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῷ Α . Ἀποδείξας τὴν ἀντιστροφὴν τῆς καθόλου ἀποφατικῆς νῦν ἀκολούθως μετέρχεται ἐπὶ τὴν καθόλου καταφατικήν , καὶ ἀποδείκνυσιν αὐτὴν μὴ ἀντι στρέφειν πρὸς ἑαυτὴν ἀλλὰ πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικήν . καὶ φησὶν οὕτως · εἰ παντὶ τὸ Α τῷ Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῷ Α . εἶτα πάλιν ἐκ τοῦ ἀξιώματος τῆς ἀντιφάσεως τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ δείκνυσιν οὕτως ἔχουσαν τὴν ἀντιστροφήν . εἰ γὰρ μὴ τινί , δῆλον ὅτι οὐδενὶ τὸ Β τῷ Α . εἰ δὲ οὐδενὶ τὸ Β τῷ Α , οὐδὲ τὸ Α οὐδενὶ τῷ Β · ἐδείχθη γὰρ ἡ καθόλου ἀποφατικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφουσα . ὑπέκειτο δὲ καὶ παντὶ τὸ Α τῷ Β · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐδενὶ ὑπάρξει , ὅπερ ἄτοπον . ἔστωσαν ἐπὶ ὑποδείγματος ὅροι ζῷον καὶ ἄνθρωπος · εἰ τὸ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ ὁ ἄνθρωπος τινὶ ζῴῳ ὑπάρξει . εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον , λέγω δὲ τὸ οὐδενί · οὐκοῦν ὁ ἄνθρωπος οὐδενὶ ζῴῳ ὑπάρχει . ἐδείχθη δὲ αὕτη ἀντιστρέφουσα πρὸς ἑαυτήν · οὐκοῦν καὶ τὸ ζῷον οὐδενὶ ἀνθρώπῳ . ἦν δὲ καὶ παντί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐδενί . ἐπιχειροῦσι δὲ πάλιν καὶ ταύτην διὰ παραδειγμάτων τινὲς ἐλέγχειν τὴν ἀντιστροφὴν λέγοντες οὕτως · πᾶς γέρων νέος ἦν πρότερον · τοῦτο ἀληθές · ἆρα οὗν ἀληθές ἐστι καὶ ἀντιστρέψαντας εἰπεῖν τὶς νέος πρεσβύτης ἦν’ ; οὐδαμῶς . καὶ πάλιν πᾶσα γυνὴ παρθένος ἦν πρότερον · ἀλλ’ ἡ ἀντιστροφὴ οὐκ ἀληθὴς ‘τὶς παρθένος γυνὴ ἦν’ . τὸ δὲ αὐτὸ καὶ πρὸς τούτους ῥητέον ὃ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους · ἀντιστρέφοντες γὰρ ὅλον τὸν κατηγορούμενον ὀρθῶς τὴν ἀντιστροφὴν ποιησόμεθα . ἐν τῇ τοίνυν προτάσει τῇ λεγούσῃ ἶπάς γέρων νέος ἦν’ ἐστὶν ὑποκείμενος μὲν ὁ γέρων ἔχων συσσημαινόμενον αὐτῷ τὸν ἐνεστῶτα χρόνον · τί γάρ φαμεν ; ὅτι πᾶς γέρων ὢν ἐπὶ τοῦ παρόντος · ὁ δὲ κατηγορούμενος ὁ νέος μετὰ χρόνου παρῳχημένου · νέος γὰρ ἦν . οὕτως οὖν ποιησόμεθα τὴν ἀντιστροφὴν φυλάττοντες ἀκεραίους τοὺς ὅρους · τὶς νέος ὢν πρότερον πρεσβύτης ἐστίν , καὶ τὶς παρθένος οὖσα πρότερον γυνή ἐστιν . p . 25a20 Ἐἰ γὰρ τὸ Α τινὶ τῶν Β ὑπάρχει . Περὶ τῆς μερικῆς καταφατικῆς νῦν βουλόμενος κατασκευάσαι , ὅτι ἀντιστρέφει πρὸς ἑαυτήν , κέχρηται πάλιν τῇ καθόλου ἀποφατικῇ εἰς ἄτοπον ἀπάγων τὸν λόγον ὡς ἤδη δείξας ἀντιστρέφουσαν αὐτὴν πρὸς ἑαυτήν . ἔστωσαν δὲ ὅροι ὡς ἐπὶ παραδείγματος ἄνθρωπος καὶ λευκόν · εἰ τοίνυν ἄνθρωπος τινὶ λευκῷ ὑπάρχει , καὶ λευκὸν τινὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει . εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ οὐδενὶ ἀνθρώπῳ λευκὸν ὑπάρχειν · οὐκοῦν καὶ ἄνθρωπος οὐδενὶ λευκῷ ὑπάρχει · ἀντιστρέφει γάρ , ὡς δέδεικται . ἦν δὲ καὶ τινί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἄτοπον . οὕτω μὲν οὖν ἡ μερικὴ καταφατικὴ ἀεὶ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει . εἰ δὲ ποτὲ καὶ πρὸς τὴν καθόλου ἀντιστρέφει , οὐ δι’ ἑαυτὴν τοῦτο πάσχει ἀλλὰ διὰ τὴν παραληφθεῖσαν ὕλην · οἷον ἄνθρωπος τινὶ ζῴῳ , καὶ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ . p . 25a22 Εἰ δέ γε τὸ Α τινὶ τῶν Β μὴ ὑπάρχει , οὐκ ἀνάγκη τὸ Β τινὶ τῶν Α μὴ ὑπάρχειν . Ἐντεῦθεν τὴν μερικὴν στερητικὴν ἐξετάζει , καὶ φησὶ πρὸς μηδεμίαν αὐτὴν ἀντιστρέφειν · τοῦτο δέ , διότι οὔτε πρὸς οὐδεμίαν ὡρισμένως , οὐδ’ ὅτε ἀντιδτρέφει ἢ πρὸς ἑαυτὴν ἢ πρὸς ἄλλην , ἐπὶ πάσης ὕλης τοῦτο ποιεῖ . ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ἐνδεχομένης ὕλης πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει καὶ πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικήν · οἷον οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός , καὶ οὐ πᾶν λευκὸν ἄνθρωπος , ἀλλὰ καὶ τὶ λευκὸν ἄνθρωπος . ἐπὶ δὲ τῆς ἀναγκαίας ὕλης πρὸς τὴν καθόλου καταφατικὴν ποιεῖται τὴν ἀντιστροφήν · οὐ πᾶν ζῷον ἄνθρωπος , καὶ πᾶς ἄνθρωπος ζῷον . ἐπὶ δὲ τῆς ἀδυνάτου πρὸς τὴν καθόλου ἀποφατικήν · οὐ πᾶς λίθος πτερωτός , καὶ οὐδὲν πτερωτὸν λίθος . τὸ δὲ οὐ πᾶς εἴρηται ἐπὶ τῶν τοιούτων ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας πῶς λέγεται . τὸ γὰρ οὐ πᾶς λίθος πτερωτός πρὸς ἀναίρεσιν τῆς πᾶς · εἰπούσης γὰρ ἐκείνης πᾶς λίθος πτερωτός’ αὕτη φησὶν ὅτι ψεῦδός ἐστι τὸ πᾶς καὶ ἀναιρεῖ αὐτὸ διὰ τοῦ ἀρνητικοῦ μορίου , οὐκέτι μέντοι καὶ τὸ τὶς εἰσάγει . διά τοι τοῦτο , λέγω δὲ τὴν ἀοριστίαν αὐτῆς , φησὶν αὐτὴν πρὸς μηδεμίαν ἀντιστρέφειν · εἰ | μὴ γὰρ καὶ πρὸς ὡρισμένην ποιοῖτο τὴν ἀντιστροφὴν καὶ ἐπὶ πάσης ὕλης , οὐ λέγεται ἀντιστρέφειν , διότι ἐπιστημονική ἐστιν ἡ τῶν φιλοσόφων διδασκαλία , ἡ δὲ ἐπιστήμη τῶν καθόλου ἐστὶ καὶ οὐχὶ τῶν μερικῶν . p . 25a27 Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἕξει καὶ ἐπὶ τῶν ἀναγκαίων προτάσεων . Τοῦτό φησιν , ὅτι αἱ ἀναγκαῖαι προτάσεις τῖς ὑπαρχούσαις ὁμοίως ἀντιστρέφουσι . τίνι οὖν διαφέρουσι ; τῷ τὴν μὲν τοῦ ὑπάρχειν πρότασιν ἑαυτῇ ἀρκεῖσθαι πρὸς τὴν προφοράν , οἷον Σωκράτης ὑπάρχει , τὴν δὲ ἀναγκαίαν ἐκείνης προσδεῖσθαι , οἷον Σωκράτης ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει . τὸ αὐτὸ δὲ αἴτιον καὶ τοῦ τὴν τοῦ ὑπάρχειν προτετάχθαι τῆς ἀναγκαίας ὡς ἁπλουστέραν . τρίτη δὲ ἡ ἐνδεχομένη διὰ τὸ περὶ τὸν μέλλοντα εἶναι χρόνον . p . 25a29 Εἰ μὲν γὰρ ἀνάγκη τὸ Α τῷ Β μηδενὶ ὑπάρχειν , ἀνάγκη καὶ τὸ Β τῷ Α μηδενὶ ὑπάρχειν · εἰ γὰρ τινὶ ἐνδέχεται , καὶ τὸ A τινὶ τῷ Β ἐνδέχοιτο ἄν . Ἐνταῦθα γενομένους ἡμᾶς δεῖ ζητῆσαι τίνος χάριν ἐν μὲν τῷ Περὶ ἑρμηνείας οὐκ ἐμνημόνευσε τούτων τῶν προτάσεων ὁ Ἀριστοτέλης , λέγω δὲ τῆς ‘ἀναγκαῖον μηδενὶ εἶναι’ καὶ τῆς ‘ἀναγκαῖον παντὶ εἶναι’ καὶ τῆς ‘ἐνδέχεται μηδενὶ εἶναι’ καὶ τῆς ‘ἐνδέχεται παντὶ εἶναι’ , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν μερικῶν , ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ὡς περὶ ἀπροσδιορίστων καὶ μόνων ποιεῖται τὸν λόγον , εἰρηκὼς δυνατὸν εἶναι , ἐνδεχόμενον εἶναι , οὐκ ἀδύνατον εἶναι , οὐκ ἀναγκαῖον εἶναι , δυνατὸν μὴ εἶναι , καὶ παρακατιών , ὅπου δὴ καὶ τὰς ἀκολουθούσας ἀλλήλαις ἐζήτει , ὡς περὶ ἀπροσδιορίστων διαλέγεται εἰρηκὼς “ τὸ μὲν οὖν ἀδύνατον καὶ οὐκ ἀδύνατον τῷ ἐνδεχομένῳ καὶ δυνατῷ καὶ μὴ ἐνδεχομένῳ ἀκολουθεῖ’’ , ἐν δὲ τῇ προκειμένῃ πραγματείᾳ ὡς περὶ προσδιωρισμένων προτάσεων τῶν μετὰ τρόπου διαλέγεται . δεῖ δὲ πάλιν καὶ τοῦτο ζητῆσαι , πῶς τὰς προτάσεις , ἃς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας καταφάσεις εἶπεν , ἐνταῦθα ἀντὶ ἀποφάσεων παραλαμβάνει · τὴν γὰρ ἀνάγκη μὴ εἶναι’ καὶ ‘ἐνδέχεται μὴ εἶναι’ καταφάσεις λέγων εἶναι ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας οἷς γὰρ ἄν , φησί , τὸ εἶναι καὶ τὸ μὴ εἶναι προσκατηγορῆται , κατάφασιν εὐθὺς ποιεῖ ) ταύτας νῦν ἀποφάσεις φησί · βουλόμενος γὰρ δεῖξαι τὴν καθόλου ἀποφατικὴν τοῦ ἀναγκαίου τρόπου καὶ τοῦ ἐνδεχομένου ἀντιστρεφούσας ταύταις ἐχρήσατο , ἃς ὡς εἶπον καταφάσεις ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας φησίν . ἔτι καὶ τοῦτο ζητοῦμεν , τί δήποτε τῇ ἀναγκαίᾳ καθόλου ἀποφατικῇ προτάσει μὴ ἀντέθηκε τὴν μερικὴν τοῦ ἀναγκαίου καταφατικὴν ἀλλὰ τὴν ἐνδεχομένην · εἰπὼν γὰρ εἰ μὲν γὰρ ἀνάγκη τὸ Α τῷ Β μηδενὶ ὑπάρχειν , ἀνάγκη καὶ τὸ Β τῷ Α μηδενὶ ὑπάρχειν , εἶτα τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ χρήσασθαι βουλόμενος ἐπήγαγεν εἰ γὰρ τινὶ ἐνδέχεται , καὶ οὐκ εἶπεν ‘εἰ γὰρ τινὶ ἀνάγκη’ . καὶ ἔτι πρὸς τούτοις ζητητέον πῶς ἐχρήσατο τῇ τοῦ ἐνδεχομένου μερικῇ καταφατικῇ ὡς ἀντιστρεφούσῃ μήπω δείξας περὶ αὐτῆς . λέγομεν οὖν πρὸς ταῦτα , καὶ πρότερόν γε πρὸς τὴν προτέραν ἀπορίαν τὴν λέγουσαν διὰ τί ἐν μὲν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ὡς περὶ ἀπροσδιορίστων διαλέγεται , ἐνταῦθα δὲ ὡς περὶ προσδιωρισμένων . φαμὲν οὖν ὅτι ἐν μὲν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ὡς πολλὴν ἀσάφειαν ἅμα καὶ βραχυ - λογίαν ἐπιτηδεύσας καὶ βουληθεὶς πολλὰ ἐν ὀλίγοις καὶ ἀσαφέσι περικλεῖσαι XIVv τοῦτο πεποίηκεν , ἡμῖν ἐπιτρέψας τὰ λοιπὰ προσυπακούειν . προδιδάξας γὰρ περὶ τῶν προσδιορισμῶν , εἶτα προελθὼν εἰς τὴν διδασκαλίαν τῶν μετὰ τρόπου προτάσεων ὡς μὲν περὶ προσδιωρισμένων αὐτῶν διαλέγεσθαι περιττὸν ἡγήσατο πλέον μηδὲν περὶ τῶν προσδιορισμῶν λέγειν ἔχων , ἁπλῶς δὲ ὡς μετὰ τρόπου περὶ αὐτῶν διαλέγεται . ἐνταῦθα δὲ γενόμενος καὶ περὶ γενέσεως συλλογισμῶν μέλλων διαλαμβάνειν οὐκ ἀνεκτὸν ἡγήσατο τοῦτο ποιῆσαι , ἵνα μή τις αὐτὸν ὑπολάβῃ τῷ ὄντι περὶ ἀπροσδιορίστων διαλέγεσθαι καὶ μόνων , καὶ ὅτι τοῖς προσδιορισμοῖς ἀκολούθως συνάγεται καὶ τὰ δυμπεράσματα · ἄνευ μὲν γὰρ καθολικῆς προτάσεως συλλογιστικὸν οὐ γίνεται σχῆμα , μερικοῦ δὲ προσδιορισμοῦ ἐν ταῖς προτάσεσι παραληφθέντος καὶ τὸ στμπέρασμα μερικὸν συνάγεται , καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὁμοίως . ἀναγκαίως ἄρα οὐ περὶ ἀπροσδιορίστων μόνων ἀλλὰ καὶ ὡς προσδιωρισμένων διαλέγεται τῶν μετὰ τρόπου προτάσεων . οὕτω μὲν οὖν τὴν πρώτην ἀπορίαν ἀποκρουόμεθα . Καιρὸς δὲ λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἑτέραν μετελθεῖν ζήτησιν τὴν λέγουσαν διὰ τί καταφάσεις ἐνταῦθα παραλαμβάνει ἀντὶ ἀποφάσεων . τινὲς μὲν οὖν πρὸς τοῦτο ἀπολογούμενοί φασιν ὅτι ἄλλο ἐστὶν ἀναγκαία ἀπόφασις καὶ ἄλλο ἀναγκαίας ἀπόφασις · ἀναγκαίας μὲν γάρ ἐστιν ἀπόφασις ἡ τὸν τρόπον μόνον ἀναιροῦσα , οἷον οὐκ ἀναγκαῖον τὸν ἄνθρωπον λευκὸν εἶναι · ἀναγκαία δὲ ἀπόφασις ἡ μὴ μόνον τὸν τρόπον ἀλλὰ καὶ τὴν ὅλην ἀναιροῦσα πρότασιν , οἷον ἀνάγκη τὸν ἄνθρωπον μὴ εἶναι λευκόν . ἐν μὲν οὖν τῷ Περὶ ἑρμηνείας , φασί , παραδέδωκεν ἡμῖν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀναγκαίας , ἐνταῦθα δὲ τὴν ἀναγκαίαν ἀπόφασιν τοῦτο δὲ γλαφυρὸν μέν ἐστι τὸ θεώρημα οὐχ ἱκανὸν δὲ ἀποπληρῶσαι τὴν ἀπορίαν ἡμῶν . ζητήσομεν γὰρ πάλιν οὐδὲν ἧττον διὰ τί ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας οὐ παραδέδωκε τὴν ἀπόφασιν τὴν ἀναγκαίαν ἢ ἐνταῦθα τὰ περὶ τῆς τοῦ ἀναγκαίου ἀποφάσεως · ἑκατέρα γὰρ οὕτως ἀτελὴς ἡ πραγματεία . τί οὖν ἡμεῖς λέγομεν ; ὅτι τὰς ἀντιθέσεις τῶν ἀναγκαίων προτάσεων διχόθεν ἔστι λαβεῖν · λαμβάνονται γὰρ αἱ ἀντικείμεναι προτάσεις ἢ ὡς τὸν τρόπον μόνον ἀναιροῦσαι ἢ ὡς ὅλην τὴν πρότασιν . οἷον τί λέγω ; τῇ λεγούσῃ ‘ἀνάγκη | παντί’ XVr ἀντίκειται ὡς μὲν κατὰ τὰ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἡμῖν παραδεδομένα ἡ ‘οὐκ ἀνάγκη παντί , ἥτις οὐ τὴν ὅλην πρότασιν ἀνεῖλεν ἀλλὰ μόνον τὸν ἀναγκαῖον τρόπον . τί γάρ φησιν ; ὅτι κακῶς εἶπεν ἡ κατάφασις ὅτι ἐξ ἀνάγκης παντί · ἐγὼ γὰρ λέγω ὅτι οὐκ ἐξ ἀνάγκης παντί . καὶ ἀναιροῦσα τοσοῦτον μόνον , ὅτι οὐκ ἐξ ἀνάγκης , ἀόριστον ἡμῖν τὸ λοιπὸν καταλιμπάνει · πῶς γὰρ ὑπάρχει παντί , λέγω δὴ κατὰ ποῖον τρόπον , ἢ εἰ οὐδὲ ὅλως ὑπάρχει παντί , οὐκέτι προστίθησιν . αὕτη μὲν οὖν μία ἀντίθεσις τῆς ἀναγκαίας καθόλου καταφατικῆς κατὰ τὰ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἡμῖν παραδεδομένα . ἑτέρα δὲ ἀντίθεσις , καθὼς ἐνταῦθα ἡμῖν παραδίδωσιν , αὕτη · ἐπειδὴ ἐν τῇ καθόλου ἀναγκαίᾳ καταφατικῇ προτάσει ἐστὶ καὶ ποσὸν τὸ καθόλου καὶ ποιὸν τὸ καταφατικὸν καὶ τρόπος ὁ ἀναγκαῖος , ἡ κυρίως ἀντικειμένη ταύτῃ εἴη ἂν ἡ κατὰ πάντα αὐτῇ ἐναντιουμένη , καὶ κατὰ τὸ ποιὸν καὶ κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κατὰ τὸν τρόπον · ὥστε οὔσης ταύτης καθόλου ἐκείνη ἔσται μερική , ταύτης καταφατικῆς ἐκείνη ἀποφατική , ταύτης ἀναγκαίας ἐκείνη ἐνδεχομένη . καθόλου οὖν λέγομεν ὅτι , ἐὰν τὴν κατὰ πάντα ἀντικειμένην τινὶ προτάσει βουλώμεθα λαβεῖν , δεῖ ἀντιθεῖναι ποσὸν ποσῷ , ποιὸν ποιῷ , τρόπον τρόπῳ . ὥστε συνελόντι εἰπεῖν ἀντίκειται τῇ ‘ἀνάγκη παντί’ ὡς μὲν κατὰ τὰ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἡ οὐκ ἀνάγκη παντί’ , ὡς δὲ κατὰ τὰ ἐνταῦθα ἡ ‘ἐνδέχεται μὴ παντί’ , καὶ πάλιν τῇ ‘ἀνάγκη τινί’ , ὡς μὲν ἐκεῖ , ἡ ‘οὐκ ἀνάγκη τινί’ , ὡς δὲ ἐνταῦθα ἡ ‘ἐνδέχεται μηδενί’ . τί οὖν φαμεν ; δύο μιᾷ ἀντίκεινται . οὕτως ἄδικος ἡ φύσις ὡς ἀντιτάξαι ἑνὶ δύο ; λέγομεν ὅτι ἀντίκεινται μιᾷ δύο οὐχ ὡς μαχόμεναι ἀλλ’ ὡς ἰσοδυναμοῦσαι · τῇ γὰρ ‘οὐκ ἀνάγκη παντί’ ἡ ‘ἐνδέχεται μὴ παντί’ ἰσοδυναμεῖ · ὃ γὰρ οὐκ ἀνάγκη παντί , τοῦτο ἐνδέχεται μὴ παντί · οἷον εἰ οὐκ ἀνάγκη παντὶ ἀνθρώπῳ τὸ λευκὸν ὑπάρχειν , ἐνδέχεται μὴ παντὶ ὑπάρχειν . πάλιν τῇ ‘οὐκ ἀνάγκη τινί᾿ ἡ ‘ένδέχεται μηδενί’ ἰσοδυναμεῖ · εἰ γὰρ οὐκ ἐξ ἀνάγκης τινὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει τὸ λούεσθαι , ἀνδέχεται μηδενὶ ὑπάρχειν . καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ ὁμοίως δείξομεν τὰς τῇ μιᾷ ἀντικειμένας ἰσοδυναμούσας ἀλλήλαις . σκόπει οὖν ὡς πᾶσαι ἡμῖν διὰ τούτων παραδίδονται αἱ προτάσεις , αἵ τε ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας καὶ αἱ ἐνταῦθα , ὥστε μὴ εἶναι ἐλλιπὲς μηδέτερον τῶν βιβλίων ἰσοδυναμουσῶν τούτων ἀλλήλαις . εἰ γὰρ τῇ ἐνδέχεται τινί᾿ οὔσῃ καταφατικῇ ἐνδεχομένῃ ἀντίκειται μέν , ὡς ἐν τῶ Περὶ ἑρμηνείας φησίν , ἡ ῾οὺκ ἐνδέχεται τινί’ μερικὴ οὖσα ἐνδεχομένη ἀποφατική , ἰσοδυναμεῖ δὲ ταύτῃ ἡ ‘ἀνάγκη μηδενί’ , ἥτις κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κτὰ τὸ ποιὸν καὶ κατὰ τὸν τρόπον ἀντίκειται τῇ ‘ἐνδέχεται τινί’ , δῆλον ὅτι ὡς καθόλου ἀναγκαία ἀποφατικὴ οὕτως ἀντίκειται . καλῶς ἄρα ἐνταῦθα ὡς ἀπόφασιν αὐτὴν παραλαμβάωει , ἥτις εἰ καὶ τῷ σχήματί ἐστι καταφατική , ἀλλ’ οὖν δύναμιν ἔχει ἀποφάσεως , ὡς καὶ αὐτοῦ ἐφεξῆς λέγοντος ἀκουσόμεθα · εἰ γὰρ δύναμιν εἶχε καταφάσεως , οὐκ ἄν ἐμάχετο κτὰ πάντα τῇ ‘ἐνδέχεται τινί’ καταφάσει καὶ αὐτῇ οὔσῃ . ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἐροῦμεν . εἰ τοίνυν ἰσοδοναμοῦσιν αἵ τε ἐκεῖσε παραδεδομέναι ἡμῖν καὶ αἰ ἐνταῦθα ἀποφάσεις , τί δήποτε ἢ ἐκεῖσε τῶν ἐνταῦθα παραδιδομένων ὡς ἀποφάσεων οὐκ ἐμνήσθη ἢ ἐνταῦθα τῶν ἐκεῖσε ; λέγομεν ὅτι ἐν μὲν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἑνὶ λόγῳ παραδοῦναι βουλόμενος τὰς μαχομένας ταῖς καταφάσεσιν ἀποφάσεις εἶπεν , ὅτι δεῖ τῷ τρόπῳ προστιθέναι τὴν ἄρνησιν καὶ ποιεῖν ἐκ τῶν καταφάσεων τὰς μαχομένας αὐταῖς ἀποφάσεις . τοῦτο δὲ ἐποίησε , διότι ἐπὶ τῆς ἐνδεχομέωης μένῃς ὕλης ἰσοδυναμοῦσιν αἱ ἀποφάσεις ταῖς καταφάσεσι , ὅταν μὴ πρὸς τῷ τρόπῳ τὸ ἀρνητικὸν μόριον ᾖ • ἐνδέχεται γὰρ πάντα ἄνθρωπον λούεσθαι , καὶ ἐνδέχεται μηδένα ἄνθρωπον λούεσθαι , καὶ ἀμφότερα ἀληθεύει καὶ οὐκ ἀντιφάσκουσιν ἀλλήλαις . ἐκεῖ μὲν οὖν διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν οὕτω ποιεῖ ἐκ τῶν καταφάσεων τὰς ἀποφάσεις , ἵνα τὰς ἀντιφατικῶς ἀντικειμένας καθ’ ἕκαστον τρόπον παραδῷ . ἐνταῦθα δέ , ἐπειδὴ περὶ ἀντιστροφῆς διαλέγεται ὡς συμβαλλομένης αὐτῷ εἰς τὸν περὶ συλλογισμῶν λόγον , ἐν δὲ τοῖς συλλογισμοῖς ὡρισμένα δεῖ τὰ συμπεράσματα συνάγεσθαι , αἱ δὲ ἀποφάσεις αἱ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἀόριστοι ἦσαν ἕνα μὲν γὰρ τρόπον ἀνεῖλον , τῶν δὲ ἄλλων οὐδένα ὡρισμένως εἰσῆγον · οἷον ἡ λέγουσα ‘οὐκ ἀνάγκη παντί’ ἕνα μὲν τρόπον ἀνεῖλε , τὸν ἀναγκαῖον · φησὶ γὰρ ὅτι οὐκ ἀληθὲς τὸ ἐξ ἀνάγκης παντὶ ὑπάρχειν · οὐδὲν δὲ ὡρισμένον εἰσήγαγεν · οὔτε γὰρ εἰ ἐνδεχομένως ὑπάρχει δηλοῖ , οὔτε εἰ ὑπαρχόντως , οὔτε εἰ ὅλως μὴ ὑπάρχει , ἀλλὰ τοσοῦτον μόνον τὸ ἀναγκαῖον ἀνεῖλεν · ἡ δέ γε ἐνταῦθα παραδιδομένη ἀπόφασις ἡ ‘ἀνάγκη μηδενί’ ὡρισμένη ἐστὶ τὴν ὅλην ἀναιροῦσα πρότασιν τὴν ‘ἀνάγκη παντί’ ) , ἐπειδὴ τοίνυν ὡρισμένων οὐσῶν τῶν προτάσεων ὡρισμένον συνάγεται καὶ τὸ συμπέρασμα , ἀορίστων δὲ ἀόριστον , δεῖ δὲ τοὺς συλλογισμούς , ὡς εἴρηται , ὡρισμένα συνάγειν τὰ συμπεράσματα , διὰ τοῦτο ταύταις ἐχρήσατο ἐνταῦθα τῖς προτάσεσι . Tούτου λυθέντος λέλυται καὶ ἡ τρίτη ἀπορία ἡ λέγουσα τί δήποτε τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ χρώμενος ἀντιτίθησι τῇ ἀναγκαίᾳ καθόλου ἀποφατικῇ τὴν μερικὴν καταφατικὴν ἐνδεχομένην καὶ οὐχὶ τὴν ἀναγκαίαν μερικὴν καταφατικήν , καὶ τίς ἡ ἀνάγκη τὴν ἀναγκαίαν διὰ τῆς ἐνδεχομένῃς δείκνυσθαι . ἐκ τῶν εἰρημένων πρόδηλον τούτου τὸ αἴτιον · ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ὅτι ἀντιστρέφει πρὸς ἑαυτὴν ἡ καθόλου ἀποφατικὴ ἀναγκαία , εἶτα τοῦτο τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ δεῖξαι βούλεται , εἰκότως ὑποτίθεται τὴν κατὰ πάντα αὐτῇ ἀντικειμένην , καὶ κατὰ τὸν τρόπον καὶ | κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κατὰ τὸ ποιόν , καὶ δείκνυσι ταύτῃ ἄτοπόν XV v τι ἀκολουθοῦν , ἵνα οὕτως ἐκείνην πιστώσηται . Πρὸς δὲ τὸ λοιπὸν τῶν ἠπορημένων , λέγω δὴ πῶς ἐχρήσατο τῇ ἐνδεχομένῃ μερικῇ καταφατικῇ ὡς ἀντιστρεφούσῃ μήπω δείξας τοῦτο εἶπε γὰρ εἰ γὰρ τινὶ ἐνδέχεται , καὶ τὸ Α τῷ Β τινὶ ἐνδέχοιτο ἄν ) , ἐροῦμεν ὅτι τὸ ἐνδεχόμενον αὐτὸς ὁρίζεται λέγων οὕτως “ ἐνδεχόμενόν ἐστιν οὗ μὴ ὄντος ἀναγκαίου τεθέντος δὲ οὐδὲν ἀδύνατον ἀκολουθεῖ ” . εἰ τοίνυν οὗτος ὁ ὅρος ἐστὶ τοῦ ἐνδεχομένου , ἐὰν τὸ ἐνδεχόμενον ὡς ἐκβὰν λάβωμεν , οὐκέτι ἐστὶν ἐνδεχόμενον ἀλλὰ ὑπάρχον . ἐὰν οὗν ὑποθώμεθα τὴν ἐνδεχομένην μερικὴν καταφατικὴν ἐκβᾶσαν , γίνεται ὑπάρχουσα καὶ οὐκ ἐνδεχομένη . ἡ δὲ μερικὴ καταφατικὴ ὑπάρχουσα ἐδείχθη ἀντιστρέφουσα πρὸς ἑαυτήν · καὶ ἡ μερικὴ ἄρα ἐνδεχομένη καταφατικὴ μεταληφθεῖσα εἰς τὴν ὑπάρχουσαν ἀντιστρέφοι ἄν πρὸς ἑαυτήν . ἡ δὲ ὑπόθεσις αὕτη , εἰ καἰ μὴ ἀληθής , λέγω δὴ τοῦ τὴν ἐνδεχομένην δεδόσθαι ὡς ἐκβεβηκυῖαν , ἀλλ’ οὖν οὐκ ἀδύνατος . ἡ μὲν γὰρ ἀδύνατος πάντως καὶ ψευδής , οὐχ ἡ ψευδὴς δὲ πάντως καὶ ἀδύνατος · οἷον ἀδύνατον τὸν ἄνθρωπον πτερὰ ἔχευ · τοῦτο καὶ ψεῦδος · τὸ δὲ τὸν Σωκράτην μοιχεύειν ψεῦδος μέν , οὐκ ἀδύνατον δέ . ὥστε εἰ καὶ ψευδὴς ἡ ὑπόθεσις ἡ λέγουσα ‘δεδόσθω τὸ ἐνδεχόμενον ἐκβῆναι᾿ , ἀλλ’ οὐκ ἀδύνατος . ἔστιν οὖν ὁ πᾶς λόγος , ἶνα ὡς εἴπω , τοιοῦτος · τὸ A ἐξ ἀνάγκης τῷ Β μηδενὶ ὑπαρχέτω · λέγω ὅτι οὐδὲ τὸ B τῷ Α ἐξ ἀνάγκης οὐδενὶ ὑπάρχει · εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ ἀντικείμενον , λέγω δὴ τὸ ‘ἐνδέχεται τινὶ τῷ Α τὸ Β ὑπάρχειν’ . ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνδεχόμενόν ἐστιν “ οὗ μὴ ὄντος ἀναγκαίου τεθέντος δὲ οὐδὲν ἀδύνατον ἀκολουθῖ ” , δεδόσθω ἐκβῆναι τὸ ἐνδεχόμενον καὶ μηδὲν ἀδύνατον ἀκολουθείτω , εἴπερ ἀληθὴς ἡ ὑπόθεσις . ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐνδεχόμενον , ἐπειδὰν ἐκβῇ , οὐκέτι ἐστὶν ἐνδεχόμενον ἀλλὰ ὑπάρχον , ὑπαρχέτω τὸ Β τινὶ τῷ Α . ἀλλ’ ἐδείχθη ἡ ὑπάρχουσα μερικὴ καταφατικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφουσα · καὶ τὸ Α ἄρα τινὶ τῷ Β ὑπάρχει . ὑπέκειτο δὲ καὶ μηδενὶ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν . τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ ὑπάρχει καὶ οὐδενὶ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει , ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον . τὸ ἀδύνατον δὲ ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι τὸ ‘ἐνδέχεται τινί . οὐκοῦν τοῦτο ψεῦδος , ἐπειδὴ τῷ ἀληθεῖ οὐδέποτε ἀδύνατον ἀκολουθεῖ . εἰ τοίνυν ψεῦδος τὸ ‘ἐνδέχεται τιν’ , ἀληθὲς ἄρα τὸ ἀντικείμενον , λέγω δὴ τὸ ῾ἀνάγκη μηδενί’ . ἐδείχθη ἄρα ἡ καθόλου ἀναγκαία ἀποφατικὴ πρὸς ἀντιστρέφουσα , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . οὕτω μὲν οὖν ἐπιλελύσθωσαν αἱ κατὰ ὔ τὸν τόπον ἀπορίαι . τὰ δ’ ἑξῆς λοιπὸν ἐπισκεπτέον . p . 25a32 Ei δὲ ἐξ ἀνάγκης τὸ Α παντὶ ἢ τινὶ τῷ Β ὑπάρχει , τὸ Β τινὶ τῷ Α ἀνάγκη ὑπάρχειν . Τῇ αὐτῇ πάλιν τάξει κέχρηται ὁ Ἀριστοτέλης ᾗπερ καὶ ἐπὶ τῶν ὑπαρχουσῶν προτάσεων · δείξας γοῦν τὴν καθόλου ἀποφατικὴν πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφουσαν ἐφεξῆς τὴν καθόλου καταφατικὴν δείκνυσι καὶ τὴν μερικήν . βραχυλογίας δὲ πανταχοῦ ἀντιποιούμενος κἀνταῦθα ἅμα ἀμφοτέρας τὰς καταφατικάς , τήν τε καθόλου καὶ τὴν μερικήν , δείκνυσι πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικὴν ἀντιστρεφούσας . p . 25a33 Et γὰρ μὴ ἀνάγκη , οὐδ’ ἄν τὸ Α τινὶ τῶν Β ἐξ ὑπάρχοι . Ἐv τούτῳ διάφορος ἡ γραφὴ φέρεται . τινὰ μὲν γὰρ τῶν ἀντιγράφων οὕτως ἔχει · εἰ γὰρ ἐνδέχεται μηδενί · τὰ μέντοι ἀκριβέστερα τῶν ἀντιγράφων ἔχει εἰ γὰρ μὴ ἀνάγκη . εἰ μὲν οὗν ἡ προτέρα εἴη γραφή , ἐροῦμεν ὅτι ὁμοίως ὁ Ἀριστοτέλης ἀντέθηκε τρόπον τρόπῳ , ποσὸν ποσῷ , ποιὸν ποιῷ . ἀλλ’ οὐκ ἀκριβὴς ἡ τοιαύτη γραφή · οὐ γὰρ δὴ ἐκ τῆς ὑποθέσεως ταύτης συνάγεταί τι ἀδύνατον , ὅπερ βούλεται δεῖξαι . πῶς καὶ τίνα τρόπον ; λέγω ὅτι αἱ καθόλου τοῦ ἐνδεχομένου προτάσεις , λέγω δὴ τοῦ κυρίως ἐνδεχομένου , ἰσοδυναμοῦσιν ἀλλήλαις · ὃ γὰρ ἐνδέχεται παντί , τοῦτο ἐνδέχεται μηδενί · οἷον ἐνδέχεται πάντα ἄνθρωπον λούσασθαι , ἐνδέχεται καὶ μηδένα λούσασθαι , καὶ ἔμπαλιν . αὗται δὲ αἱ καθόλου τοῦ ἐνδεχομένου προτάσεις ἑκάστῃ τῶν μερικῶν τοῦ ἀναγκαίου μάχονται . οἷον τί λέγω ; τῇ ‘ἀνάγκη τινί’ μάχεται ἡ ‘ἐνδέχεται μηδενί’ κατὰ πάντα αὐτῇ ἀντικειμένη · μάχεται δὲ καὶ ἡ ῾ἐνδέχεται παντί’ . ἀλλ’ ἡ μὲν ‘ἐνδέχεται μηδενί’ ἑαυτὴν μάχεται ἔχουσα ἀντικείμενον τρόπον τρόπῳ , ποσὸν ποσῷ , ποιὸν ποιῷ . ἡ δ’ ἐνδέχεται παντί ὡς ἰσοδυναμοῦσα τῇ ‘ἐνδέχεται μηδενί . πάλιν τῇ ‘ἀνάγκη μὴ παντί’ μάχεται μὲν δι’ ἑαυτὴν ῾ἐνδέχεται παντί’ διὰ ταύτην δὲ καὶ ἡ ‘ἐνδέχεται μηδνί’ ὡς ἰσοδυναμοῦσα . εἰ τοίνυν αἱ δύο καθόλου τοῦ ἐνδεχομένου προτάσεις ἑκατέρᾳ τῶν μερικῶν τοῦ ἀναγκαίου ἀντίκεινται ὡς ἰσοδυναμοῦσαι , ἐὰν ἀντὶ τῆς ἐνδεχομένης καθόλου ἀποφατικῆς μεταλάβωμεν τὴν ‘ἐνδέχεται παντί’ ὡς ἰσοδυναμοῦσαν , οὐκ ἀπάξομεν εἰς ἄτοπον τὸν λόγον μεταληφθείσης τῆς ‘ἐνδέχεται μηδενί᾿ εἰς τὴν παντί’ , εἴπερ ἰσοδυναμοῦσι . γίνεται γὰρ συλλογιστικὸν τὸ σχῆμα · οἷον τὸ Α παντὶ τῷ Β ὑπαρχέτω · λέγομεν ὅτι τὸ Β τινὶ τῷ Α ὑπάρχει · εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , εἶτα ὑποθώμεθα τὸ ‘ἐνδέχεται μηδενί’ , μεταληφθείη δὲ τοῦτο εἰς τὸ ‘ἐνδέχεται παντί’ , οἷον ὅτι τὸ B ἐνδέχεται παντὶ τῷ Α , καὶ εἴπωμεν ‘καὶ τὸ Α τινὶ τῷ Β ἐνδέχεται’ , εἶτα συναγάγωμεν τὸ αὐτὸ καὶ παντὶ καὶ τινί , οὐδὲν ἄτοπον συνάγομεν · τὸ γὰρ παντὶ ὑπάρχον , τοῦτο καὶ τινὶ ὑπάρχειν πᾶσα ἀνάγκη . διὰ ταῦτά φαμεν ἀκριβεστέραν εἶναι τὴν ἑτέραν γραφὴν τὴν λέγουσαν | εἰ γὰρ μὴ ἀνάγκη , τουτέστιν εἰ μὴ ἀνάγκη τὸ Β τινὶ τῷ Α ὑπάρχειν , δηλονότι ἀνάγκη μηδενί · οὐκοῦν καὶ τὸ Α ἀνάγκη οὐδενὶ τῷ Β · τοῦτο γὰρ δέδεικται , ὅτι ἡ καθόλου ἀναγκαία ἀποφατικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει · ἦν δὲ καὶ τινί · τὸ αὐτὸ καὶ τινὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἄτοπον . p . 25a34 Τὸ δ’ ἐν μέρει στερητικὸν οὐκ ἀντιστρέφει διὰ αὐτὴν αἰτίαν δι’ ἣν καὶ πρότερον εἴπομεν . Τὸ ῥησείδιον τοῦτο δοκεῖ ὑπὸ τοῦ φιλοσόφου εἰρῆσθαι ὡς αἰτίαν αὐτοῦ ἀποδεδωκότος δι’ ἣν οὐκ ἀντιστρέφει ἡ μερικὴ στερητική . τοῦτο δὲ οὐκ ἔστιν ἀληθές · οὐδαμοῦ γὰρ φαίνεται ἀποδεδωκὼς αἰτίαν δι’ ἣν οὐκ ἀντιστρέφει ἡ μερικὴ ἀποφατική · ἀλλὰ μᾶλλον αἰτίαν ἐκάλεσε τὸ παράδειγμα τὸ ἀνωτέρω παρ’ αὐτοῦ εἰρημένον , ἔνθα ἔλεγεν οὐ γὰρ εἰ ἄνθρωπος μὴ παντὶ ζῴῳ , καὶ τὸ ζῷον οὐ παντὶ ἀνθρώπῳ ” . p . 25a37 ἐπὶ δὲ τῶν ἐνδεχομένων , ἐπειδὴ πολλαχῶς λέγεται τὸ ἐνδεχόμενον . Tὸν περὶ τῆς ἀντιστροφῆς τῶν ὑπαρχουσῶν καὶ ἀναγκαίων προτάσεων πληρώσας λόγον μέτεισιν ἐπὶ τὰς τοῦ ἐνδεχομένου προτάσεις . ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐνδεχόμενον πολλαχῶς ὡς λέγεται , ὡς καὶ ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας φησί λέγεται γὰρ καὶ ἐπὶ πάσης ὕλης τὸ ἀναγκαῖον ἐνδεχόμενον , ὡς εἴ τις εἴποι ‘ἐνδέχεται τὸν ἥλιον ἐν κριῷ γενέσθαι’ , καίτοι οὐκ ἐνδεχομένως ἀλλ’ ἀναγκαίως ὁ ἥλιος ἐν κριῷ γίνεται . λέγεται ἐνδεχόμενον καὶ τὸ ὑπάρχον μὲν ἐν γενέσει δὲ καὶ φθορᾷ ὄν , λέγω δὲ ὅπερ τοῦ ὑποκειμένου ἀπογίνεσθαι δύναται , οἷα τὰ συμβεβηκότα · καὶ γὰρ ταῦτα ὑπάρχει μέν , οὐ μὴν ἐξ ἀνάγκης , οἷον ὡς ὅταν ἐπὶ τοῦ Σκύθου λέγωμεν ‘ἐνδέχεται τὸν Σκύθην λευκὸν εἶναί · ἐνταῦθα γὰρ οὐ κυρίως ἐστὶν ἐνδεχόμενον ἀλλ’ ἰσοδυναμοῦν τῷ ὑπάρχοντι · ὑπάρχει γὰρ τῷ Σκύθῃ τὸ λευκόν . καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τρόπων ὁμοίως . καὶ ἔτι τὸ κυρίως ἐνδεχόμενον , λέγω δὲ τὸ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος χρόνου · τοῦτο γὰρ ἴσην δύναμιν ἔχει πρὸς τὸ γενέσθαι καὶ μή ) , τὸ τοίνυν ἐνδεχόμενον τὸ ἰσοδυναμοῦν τῷ ἀναγκαίῳ καὶ ὑπάρχοντι , ὅπως ἂν ἀντιστρέφωσιν αἱ τοῦ ἀναγκαίου καὶ ὑπάρχοντος προτάσεις , οὕτω καὶ αὐτὸ ἀντιστρέφει · κατὰ γὰρ μόνην τὴν ὀνομασίαν ἐστὶν ἡ διαφορὰ τῶν πραγμάτων τῶν αὐτῶν ὄντων . τὸ δὲ κυρίως ἐνδεχόμενον οὐκέτι ὁμοίως ἕξει κατὰ τὰς ἀντιστροφάς , ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δείκνυσι . p . 25a38 Καὶ γὰρ τὸ ἀναγκαῖον καὶ τὸ μὴ ἀναγκαῖον καὶ τὸ ἐνδέχεσθαι λέγομεν . Τὸ μὴ ἀναγκαῖόν φησι τὸ ὑπάρχον , τὸ δὲ δυνατὸν τὸ ἐνδεχόμενον · καὶ γὰρ τὸ κυρίως δυνατὸν εἰς ταὐτὸν ἔρχεται τῷ κυρίως ἐνδεχομένῳ . p . 25a39 ’Ev μὲν τοῖς καταφατικοῖς ὁμοίως ἕξει κατὰ τὴν ἐν ἅπασιν . Τοῦτο , φησί , τὸ ἐνδεχόμενον , ὅπερ κατὰ πάντων τῶν τρόπων κατηγορεῖται , ὁμοίως ἕξει ἐν τοῖς καταφατικοῖς · πᾶσα γὰρ κατάφασις ἐπὶ παντὸς τρόπου πρὸς τὸ μερικὸν καταφατικὸν ἀντιστρέφει · καὶ αἱ δείξεις διὰ τῶν αὐτῶν δι’ ὧνπερ καὶ πρότερον . αἱ δὲ ἀποφάσεις οὐχ ὁμοίως ταῖς ἄλλαις ἀντιστρέφουσι διὰ τόνδε τὸν λόγον · ἴσμεν ὅτι τὸ κυρίως ἐνδεχόμενον , ὅπερ καλεῖ δυνατόν , ἐπί τε τοῦ ἔσεσθαι καὶ μὴ ἔσεσθαι ὁμοίως παραλαμβάνεται καὶ ἐξισάζει · ὁμοίως γὰρ ἔστι καὶ καταφῆσαι καὶ ἀποφῆσαι τὸ αὐτό . ὅθεν οὐδὲν διοίσει πρὸς ἀλήθειαν ἡ κατάφασις τῆς ἀποφάσεως · ἐνδέχεται γὰρ καὶ πάντα ἄνθρωπον λούεσθαι καὶ μηδένα ἄνθρωπον λούεσθαι , καὶ ὁμοίως ἑκάτερον δύναται ἀληθεύειν . δέδεικται δὲ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος τρόπου καὶ τοῦ ἀναγκαίου , ὅτι ἡ μὲν καθόλου ἀπόφασις ἐξ ἀνάγκης πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει , ἡ δὲ μερικὴ οὐκ ἐξ ἀνάγκης . δῆλον οὖν ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς ἀντιστροφῆς αἱ ἀποφατικαὶ τοῦ ἐνδεχομένου πῇ μὲν ἕξουσιν ὡς ἐπὶ τῶν ἄλλων τρόπων αἰ ἀποφάσεις , πῇ δὲ οὔ · τὸ μὲν ἐνδεχόμενον τὸ ἰσοδυναμοῦν τῷ ὑπάρχοντι καὶ τῷ ἀναγκαίῳ ὁμοίως αὐτοῖς καὶ κατὰ τὰς ἀντιστροφὰς τῶν ἀποφάσεων ἕξει · τὸ μέντοι κυρίως ἐνδεχόμενον , ὅπερ ἐκβαίνειν καὶ μὴ ἐκβαίνειν δύναται , οὐχ ὁμοίως ἕξει . διδάξει δέ , ὡς εἶπον , περὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα . νῦν δὲ τὰ ὑποδείγματα σαφῆ ποιεῖ ἐπὶ τῆς στοιχείων ἐκθέσεως . p . 25b4 Ἀλλ’ ὅσα μὲν ἐνδέχεσθαι λέγεται τῷ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρκειν . εἰν . Τουτέστιν αἱ ἐνδεχόμεναι ἀποφατικαὶ αἱ ἰσοδυναμοῦσαι τῷ ἀναγκαίῳ ἢ τῷ μὴ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν , τουτέστιν αἱ ταῖς ὑπαρχούσαις ἰσοδυναμοῦσαι τοῦ ἐνδεχομένου ἀποφάσεις , ᾄσεις , αὗται , φησίν , ὁμοίως ταῖς τε ὑπαρχούσαις καὶ ταῖς ἀναγκαίαις ἀντιστρέφουσιν , αἱ μὲν καθόλου ἀποφατικαὶ πρὸς ἑαυτάς , αἱ δὲ μερικαὶ ἀορίστως , ὥσπερ καὶ ἐκεῖναι · ὡς γὰρ εἴπομεν , ὀνομάτων μόνον γίνεται διαφορὰ τῶν πραγμάτων τῶν αὐτῶν ὄντων . εἶτα καὶ ἐπὶ ὑλῶν τὸ παράδειγμα . p . 25b5 εἴ τις φαίη τὸν ἄνθρωπον ἐνδέχεσθαι μὴ εἶναι ἵππον . τοῦτο τοῦ ἀναγκαίου παράδειγμα · δῆλον γὰρ ὅτι οὐκ ἐνδεχομένως κατὰ τὸ κυρίως τοῦ ἐνδεχομένου σημαινόμενον ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν ἵππος ἀλλ’ ἀναγκαίως · διὸ καὶ ἀντιστρέφει · ἐνδέχεται γὰρ μηδένα ἵππον ἄνθρωπον εἶναι . ἢ τὸ λευκὸν μηδενὶ ἱματίῳ ὑπάρχειν . τοῦτο τοῦ ὑπάρχοντος τρόπου παράδειγμα , καθ’ οὗ καθ’ ἓν σημαινόμενον λέγεται τὸ ἐνδεχόμενον . τὸ μὲν γὰρ τὸν ἄνθρωπον μὴ εἶναι ἵππον ἐξ ἀνάγκης οὐχ ὑπάρχει · τὸ δὲ λευκὸν μηδενὶ ἱματίῳ οὐκ ἐξ ἀνάγκης οὐχ ὑπάρχει · διὸ καὶ ἡ αὐτὴ πάλιν καὶ ἐπὶ τούτου σώζεται ἀντιστροφὴ ἥτις καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος ἐγίνετο . p . 25b13 Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἐν μέρει Ωσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων τρόπων ἀόριστος ἦν ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ διὰ τὸ πρὸς μηδεμίαν ὡρισμένως ἀντιστρέφειν , οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἐνδεχομένου τοῦ ἰσοδυναμοῦντος τοῖς εἰρημένοις τρόποις ἡ αὐτὴ αὕτη οὐδὲν ἧττον τὸ ἀόριστον ἕξει . p . 25b14 Ὅσα δὲ τῷ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τῷ πεφυκέναι λέγεται θ ( ?? ) ἐνδέχεσθαι . Τριχῇ ὄντος τοῦ κυρίως ἐνδεχομένου , ὡς καὶ ἐν τοῖς Φυσικοῖς εἴρηται , τοῦ ἐπὶ πλεῖον , τοῦ ἐπ’ ἴσης , τοῦ ἐπ’ ἔλαττον ἐπὶ πλεῖον μὲν ὡς τά τε φυσικὰ καὶ τὰ τεχνητά · ἐπὶ πλεῖον γὰρ ἥ τε φύσις πενταδάκτυλον ποιεῖ ἢ ἑξαδάκτυλον , καὶ ὁ ἰατρὸς ἐπὶ πλεῖον ὑγιάζει ἢ οὐχ ὑγιάζει · ἐπ’ ἴσης δὲ τὸ λούεσθαι ἢ μὴ λούεσθαι , καθῆσθαι ἢ μὴ καθῆσθαι · ἐπ’ ἴσης γὰρ τὰ ἀωτικείμενα ἐν τοῖς τοιούτοις εἰσὶν ἐνδεχόμενα · ἐπ’ ἔλαττον δὲ τὸ ἑξαδάκτυλον γίνεσθαι καὶ τὸ ἀποτυγχάνειν τοῦ σκοποῦ τὰς τέχνας ) , τὰ μὲν ἐπ’ ἴσης ἄχρηστα εἰς ἀπόδειξιν · τί γὰρ ἄν τις τὴν κατάφασιν ἄσιν δείξειεν ἢ τὴν ἀπόφασιν ; πολλῷ δὲ πλέον καὶ τὸ ἐπ’ ἔλαττον , οἷον τὸ τεχθῆναι ἑξαδάκτυλον παιδίον · οὐδεὶς γὰρ τὰ σπάνια καὶ οὕτως παράδοξα συλλογίζεται . περὶ δὲ τὸ ἐπὶ πλεῖον τοῦ ἐνδεχομένου καταγίνεται ἡ συλλογιστικὴ μέθοδος τὸ ἐπὶ τῶν φυσικῶν καὶ τεχνητῶν , ὡς ἤδη εἴπομεν , φημὶ δὴ τὸ ἐν χειμῶνι ὗσαι καὶ τὸν ῥήτορα πεῖσαι καὶ τὸν ἰατρὸν ὑγιάσαι καὶ τὸν κυβερνήτην σῶσαι τὴν ναῦν · διὰ τοῦτο γοῦν προσέθηκε καὶ τῷ πεφυκέναι , δηλῶν ὅτι περὶ τῶν φυσικῶν αὐτῶ ὁ λόγος . τὸ δὲ καθ’ ὃν τρόπον διορίζομεν τὸ ἐνδεχόμενον , XVI v τοῦτ’ ἔστι καθ’ ὃν τρόπον λέγομεν τὸ κυρίως ἐνδεχόμενον τὸ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος χρόνου ἢ ἐπὶ πλεῖον εἶναι ἡ ἐπ’ ἴσης ἢ ἐπ’ ἔλαττον · οὕτω γὰρ αὐτὸ διωρίσατο ἐν τοῖς Φυσικοῖς . τοῦ δὲ μὴ ἀντιστρέφειν τὰς στερητικὰς τοῦ ἐνδεχομένου προτάσεις ὁμοίως ταῖς τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ἀναγκαίου ἡ μὲν ἀληθής ἐστιν αἰτία , ἣν εἴπομεν , διότι ὅπερ μηδενὶ ἐνδέχεται , τοῦτο καὶ παντὶ ἐνδέχεται , ἡ δὲ καθόλου καταφατικὴ οὐ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει · καὶ αὐτὸς δὲ μετὰ πολλὰ τοῦτο δείκνυσι . νῦν δὲ τέως τοσοῦτον μόνον εἶπεν , ὅτι ἡ μὲν καθόλου ἀποφατικὴ οὐκ ἀντιστρέφει . ᾧ προσυπακουστέον τὸ πρὸς ἑαυτήν’ . ἡ δὲ ἐν μέρει , φησίν , ἀντιστρέφει , εἰ , δηλονότι πρὸς ἑαυτήν · εἰ γὰρ τὸ ζῷον μὴ παντὶ λευκῷ ὑπάρχει , καὶ τὸ λευκὸν οὐ παντὶ ζῴῳ ὑπάρχει . δῆλον δὲ ὅτι καὶ πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικὴν ἀντιστρέφειν δύναται · καὶ γὰρ τὸ λευκὸν τινὶ ζῴῳ ὑπάρχει . ταύτῃ δὲ ἄν καὶ ἡ μερικὴ καταφατικὴ οὐ μόνον πρὸς ἑαυτὴν ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν ἀντιστρέψει · εἰ γάρ τι ζῷον λευκόν , οὐ πᾶν λευκὸν ζῷον . ὅτι δὲ ἡ καθόλου ἀποφατικὴ οὐκ ἀντιστρέφει πρὸς ἑαυτήν , ἐντελῶς μὲν εἰσόμεθα , ὅταν αὐτὸς ἐν τῷ περὶ τῶν μίξεων διδάσκῃ · ἀρκεῖ δὲ νῦν πρὸς τοῖς εἰρημένοις δι’ ὑποδείγματος πιστώσασθαι . εἰ γὰρ ἐνδέχεται μηδένα ἄνθρωπον λούσασθαι , οὐκ ἀληθὲς ἀντιστρέψαι καὶ εἰπεῖν ‘ἐνδέχεται μηδὲν λουόμενον ἄνθρωπον εἶναι’ · λούεται γὰρ φέρε εἰπεῖν καὶ ἵππος καὶ βοῦς , καὶ οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τὸ λέγειν ἰτὸν ἵππον ἢ τὸν βοῦν ἐνδέχεται μὴ εἶναι ἄνθρωπον’ , ἀνάγκη δὲ μᾶλλον μὴ εἶναι ταῦτα ἄνθρωπον · ὃ γὰρ ἐνδέχεταί τι μὴ εἶναι , τοῦτο <καὶ ταὐτὸ> εἶναι ἐνδέχεται , καὶ ἔμπαλιν · εἰ οὖν τὸ ἐνδέχεσθαι εἶναι ἄνθρωπον ψεῦδος , καὶ τὸ μὴ ἐνδέχεσθαι ἄρα ψεῦδος . p . 25b19 Νῦν δὲ τοσοῦτον ἡμῖν ἔστω πρὸς τοῖς εἰρημένοις ὅτι τὸ ἐνδέχεσθαι μηδενὶ ἢ τινὶ μὴ ὑπάρχειν καταφατικὸν ἔχει τὸ σχῆμα . Ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ἐζητοῦμεν , τί δήποτε εἰρηκὼς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας τὰς μὴ τῷ τρόπῳ συνταττούσας τὸ ἀρνητικὸν μόριον καταφάσεις εἶναι ἐκ μεταθέσεως καὶ οὐκ ἀποφάσεις ἐνταῦθα ὡς ἀποφάσεις παραλαμβάνει , νῦν XVI v αὐτὸς ἐπισημειοῦται ὅτι , εἰ καὶ τῷ σχήματί εἰσι καταφατικαί , ἀλλ’ οὖν δύναμιν ἔχουσιν ἀποφάσεων . p . 25b21 Τὸ γὰρ ἐνδέχεται τῷ ἔστιν ὁμοίως τάττεται , τὸ δὲ ἔστιν , οἷς ἄν προσκατηγορῆται , κατάφασιν ἀεὶ ποιεῖ καὶ πάντως . Ὥσπερ ἐν ταῖς ἐκ τρίτου προσκατηγορουμένου προτάσεσιν αἱ ἀποφάσεις ἐγίνοντο μόνῳ τῷ ἔστι συνταττομένου τοῦ ἀρνητικοῦ μορίου , εἰ δὲ ἄλλῳ τινὶ συνετάχθη , οἷον τῷ ὑποκειμένῳ , κατάφασις πάλιν ἐγίνετο | ἀόριστος , οὕτως καὶ ἐν ταῖς μετὰ τρόπου προτάσεσι τῷ τρόπῳ συνταττομένου τοῦ ἀρνητικοῦ μορίου αἱ ἀποφάσεις ἐγίνοντο , εἰ δὲ τῷ κατηγορουμένῳ συνετάχθη , ἐκ μεταθέσεως ἐποίει κατάφασιν , ὡς ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας δέδεικται . τοῦτο οὖν ἐστιν ὅ φησιν , ὅτι ἰσοδυναμεῖ τῷ ἔστιν ὁ τρόπος · ὥσπερ γὰρ τὸ ἔστιν , οἷς ἂν προσκατηγορῆται , κατάφασιν ποιεῖ , οἷον ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν , οὕτως καὶ ὁ τρόπος · ἐνδέχεται τὸν ἄνθρωπον φιλόσοφον εἶναι καὶ ἐνδέχεται μὴ εἶναι · κατηγορεῖται γὰρ αὐτοῦ τὸ ἐνδέχεται . διὰ δὲ τοῦ ἁ εἰ σημαίνει αὐτῷ τὸ ἐπὶ παντὸς χρόνου τὸν λόγον ἀληθεύειν . τὸ δὲ πάντως τὸ ἐπὶ πάσης ὕλης . p . 25b25 Κατὰ δὲ τὰς ἀντιστροφὰς ὁμοίως ἕξουσι ταῖς ἄλλαις . Ποίαις ἄλλαις ; ταῖς καταφατικαῖς τῶν ἁπλῶν δηλονότι · πρὸς γὰρ τὴν μερικὴν καταφατικὴν βούλεται καὶ ταύτας ἀντιστρέφειν , ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς δείξει . εἰ γὰρ ἐνδέχεται μηδένα ἄνθρωπον περιπατεῖν , ἐνδέχεταί τι περιπατοῦν ἄνθρωπον εἶναι · οὐ γάρ δὴ ἐνδέχεται μηδὲν περιπατοῦν ἄνθρωπον εἶναι . περιπατεῖ γὰρ καὶ ἵππος καὶ βοῦς καὶ κύων καὶ ἄλλα μυρία , καὶ οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τὸ λέγειν ἐνδέχεσθαι ταῦτα μὴ εἶναι ἄνθρωπον · ἀνάγκη γὰρ μὴ εἶναι αὐτὰ ἄνθρωπον καὶ οὐκ ἐνδέχεται , ὡς ἤδη εἴπομεν · ὃ γὰρ ἐνδέχεται μὴ εἶναί τι , τοῦτο καὶ εἶναι ἐνδέχεται τὸ αὐτό . οὕτω μὲν οὖν αὗται . ἐὰν δὲ τὰς ὄντως ἀποφάσεις τοῦ ἐνδεχομένου λάβωμεν τὰς αὐτὸν τὸν τρόπον ἀναιρούσας , τὰς καθόλου φημί , εὑρήσομεν αὐτὰς τὴν ἀντιστροφὴν πρὸς ἑαυτὰς ποιουμένας · εἰ γὰρ οὐκ ἐνδέχεταί τινα ἄνθρωπον ἵπτασθαι , οὐκ ἐνδέχεται οὐδὲ ἱπτάμενόν τι ἄνθρωπον εἶναι . ἰσοδυναμεῖ γὰρ ἡ οὐκ ἐνδέχεταί τινα ἄνθρωπον ἵπτασθαι’ τῇ ‘ἀνάγκη μηδένα ἄνθρωπον ἵπτασθαι · τῆς οὖν δευτέρας ἀντιστρεφούσης πρὸς ἑαυτὴν καὶ ἡ πρώτη ἀντιστρέψει . πάλιν δὲ καὶ ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ἡ ῾οὐκ ἐνδέχεται πᾶν ζῷον γελαστικὸν εἶναι᾿ ἐπειδὴ ἡ αὐτή ἐστι τῇ μὴ πᾶν ζῷον γελαστικὸν εἶναι’ , ἀορίστου δειχθείσης τῆς δευτέρας καὶ ἡ πρώτη ἔσται ἀόριστος κατὰ τὴν ἀντιστροφήν . p . 25b26 Διωρισμένων δὲ τούτων λέγομεν ἤδη διὰ τίνων καὶ πότε καὶ πῶς γίνεται πᾶς συλλογιμός . Λοιπὸν εἰς τὸν περὶ συλλογισμῶν εἰσβάλλει λόγον . δεῖ δὲ ἡμᾶς , πρὶν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ῥητοῦ ἐμβαλεῖν , τινὰ προλαβεῖν . ἐπειδὴ τοίνυν περὶ συλλογισμοῦ αὐτῶ ἐστι λόγος , ὁ δὲ συλλογιμὸς συλλογή ἐστι πλειόνων λόγων , δῆλον ὅτι ἐκ μιᾶς εἶναι προτάσεως ἀδύνατον τὸν συλλογισμόν · ὅτι γὰρ συλλογή ἐστι πλειόνων λόγων , αὐτό τε τὸ ὄνομα αὐτοῦ δηλοῖ καὶ ὁ παρὰ τοῦ Ἀριστοτέλους ἀποδεδομένος αὐτοῦ ὁρισμός . εἰ δὲ τοῦτό ἐστιν ἀληθές , ἀνάγκη τὸν συλλογισμὸν τοὐλάχιστον ἐκ δύο προτάσεων εἶναι . ταύτας δὲ τὰς δύο προτάσεις ἀνάγκη ἢ κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους κοινωνεῖν ἢ κατ’ ἀμφοτέρους διαφέρειν ἢ καθ’ ἕτερον μὲν κοινωνεῖν καθ’ ἕτερον δὲ διαφέρειν , καὶ οὐκ ἔστι παρὰ ταῦτα . εἰ μὲν οὖν κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους κοινωνοῖεν , μονολήμματος ὑπάρχει ὁ συλλογισμός , καὶ οὐ γίνεται ἕτερον τῶν προτάσεων τὸ συμπέρασμα , ὅπερ ὁ τοῦ συλλογισμοῦ ὅρος βούλεται · συλλογισμὸς γάρ “ λόγος ἐν ᾧ τεθέντων τινῶν ἕτερόν τι τῶν κειμένων ἐξ ἀνάγκης συμβαίνει ” . ἀλλ’ οὐδὲ εἰ κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους διαφέροιεν αἱ προτάσεις , ἔσται συλλογισμός , ἐπεὶ οὐδὲ συμπεραίνουσί τι αἱ προτάσεις μηδενὸς ὄντος κοινοῦ ὅρου τοῦ τὰ ἄκρα συνδέοντος . λείπεται οὖν καθ’ ἕτερον τῶν ὅρων διαφέρειν καθ’ ἕτερον δὲ κοινωνεῖν τὰς ἐν συλλογισμῷ παραλαμβανομένας οὐκοῦν πᾶς συλλογισμὸς ἐκ τριῶν ὅρων σύγκειται , τῶν τε δύο ἄκρων καὶ τοῦ μέσου , ὅς ἐστι κοινὸς τῶν δύο προτάσεων καὶ διὰ τοῦτο μέσος καλούμενος , καὶ τοὺς λοιποὺς ὅρους κεχωρισμένους ἀπ’ ἀλλήλων διὰ τοῦ μέσου συνάπτει . τοῦτον οὖν τὸν μέσον ὅρον ἀνάγκη ἤτοι ἐν μὲν τῇ ἑτέρᾳ τῶν προτάσεων ὑποκεῖσθαι ἐν δὲ τῇ ἑτέρᾳ κατηγορεῖσθαι ἢ ἐν ἀμφοτέραις κατηγορεῖσθαι ἡ ἐν ἀμφοτέραις ὑποκεῖσθαι . κἀντεῦθεν ἡμῖν ἡ διαφορὰ τῶν τριῶν ἀναφαίνεται σχημάτων · ὅταν μὲν γὰρ ὁ μέσος ὅρος τῷ μὲν ὑπόκειται τῶν ἄκρων , τοῦ δὲ κατηγορῆται , γίνεται τὸ πρῶτον σχῆμα · τὸ δὲ δεύτερον . ὅταν ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέρων τῶν ἄκρων κατηγορῆται · τὸ δὲ τρίτον , ὅταν ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέροις τοῖς ἄκροις ὑπόκειται . αἰτία δὲ τῆς εἰρημένης τάξεως τῶν σχημάτων αὕτη · ἐπεὶ γὰρ κατὰ τὴν διάφορον τοῦ μέσου πρὸς τοὺς ἄκρους σχέσιν τὴν τῶν σχημάτων θέσιν ἀναγκαῖον ἐπινοεῖν , ἰστέον ὅτι ὁ μέσος τότε ἐστὶ κυρίως μέσος καὶ τὴν ἑαυτοῦ σώζει προσηγορίαν τε καὶ τάξιν , ὅταν τῷ μὲν ἑτέρῳ τῶν ἄκρων ὑπόκειται καὶ ὥσπερ ὑφειμένος αὐτοῦ λαμβάνηται , τοῦ δὲ ἑτέρου κατηγορῆται καὶ ὥσπερ ἐν κρείττονι τάξει αὐτοῦ θεωρῆται κρεῖττον γὰρ ἀεὶ τὸ κατηγορούμενον τοῦ ὑποκειμένου , ὅτι τε ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐπὶ πλέον ἐστὶν ὁ κατηγορούμενος τοῦ ὑποκειμένου , καὶ ὅτι ὁ μὲν ὑποκείμενος ὕλης λόγον ἐπέχει , ὁ δὲ κατηγορούμενος εἴδους · καὶ γὰρ ἡ ὕλη ὑπόκειται τοῖς εἴδεσιν ) , ὁπηνίκα δὲ ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέρων τῶν ἄκρων κατηγορεῖται ἡ ἀμφοτέροις ὑπόκειται , οὐκέτι κυρίως ἐστὶ μέσος . ἐπειδὴ τοίνυν ἐκβεβηκότι αὐτῷ τὴν τοῦ μέσου τάξιν κρεῖττόν ἐστι τὸ κατηγορεῖσθαι ἢ τὸ ὑποκεῖσθαι , διὰ τοῦτο πρῶτον μὲν λέγεται σχῆμα , ὅταν ὁ μέσος ὅρος τὴν ἑαυτοῦ φυλάττων τάξιν τῷ μὲν ὑπόκειται , τοῦ δὲ κατηγορῆται · δεύτερον δὲ σχῆμα ἐν ᾧ ἀμφοτέρων κατηγορεῖται , ἐν ὧ καὶ δευτέραν μὲν ἀμείνονα δὲ τῆς λοιπῆς ἀπείληφε τάξιν · τρίτον δὲ σχῆμα ἐν ᾧ ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέροις τοῖς ἄκροις ὑπόκειται , ἔνθα καὶ τὴν ἐσχάτην τάξιν ἀπείληφε . διὸ κατὰ μὲν τὸ πρῶτον σχῆμα ἐπ’ εὐθείας γράφεται τοῖς ἄκροις | ὁ μέσος ὅρος , κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ὑπεράνω , κατὰ δὲ τὸ τρίτον ὑποκάτω . ἔστι δὲ καὶ ἑτέρωθεν τὴν τάξιν αὐτῶν θεωρῆσαι . διότι γὰρ ἐν μὲν τῷ πρώτῳ σχήματι πάντα συνάγεται τὰ συμπεράσματα , καὶ τὰ καθόλου καὶ τὰ μερικά , καὶ τὰ καταφατικὰ καὶ τὰ ἀποφατικά , διὰ τοῦτο τὸ τοιοῦτον σχῆμα τὴν πρώτην ἀπείληφε τάξιν . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι ἐπειδὴ καταφατικὸν μὲν οὐδὲν συνάγεται συμπέρασμα ἀλλὰ πάντα ἀποφατικά , καθόλου τε καὶ μερικά , διὰ ταῦτα τοῦτο τὴν δευτέραν ἐπέχει τάξιν . ἐν δὲ τῷ τρίτῳ μόνα μερικὰ συνάγεται συμπεράσματα , καθόλου δὲ οὐδέν · ὅθεν καὶ τὴν ἐσχάτην ἔλαχε τάξιν . ἔστι δὲ κάλλιστόν τε καὶ ἀποδείξει πρεπωδέστατον σχῆμα ἐν ᾧ πάντα συνάγεται τὰ συμπεράσματα , τά τε ἐν τοῖς ἄλλοις συναγόμενα σχήμασι καὶ ἔτι πρὸς τούτοις τὸ καθόλου καταφατικόν , ὃ διαφερόντως μὲν σπουδάζεται ταῖς ἀποδεικτικαῖς ἐπιστήμαις , οὐδέτερον δὲ τῶν λοιπῶν σχημάτων συνάγειν δύναται . δευτέραν δ’ ἔχει τάξιν τὸ τὸ καθόλου ἀποφατικὸν συνάγον · τοῦτο γὰρ οἰκειότερον ἀποδείξει τοῦ μηδὲν καθόλου συνάγοντος · αἱ γὰρ ἀποδεικτικαὶ ἐπιστῆμαι μερικὸν μὲν οὐδὲν προτίθενται οὐδέποτε κατασκευάζειν ἀλλὰ τὸ καθόλου τοῦτο δὲ οὐ πάντως καταφατικὸν ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ ἀποφατικόν , εἰ καὶ σπανίως , δίοτι προηγουμένως βουλόμεθα διὰ τῶν ἀποδείξεων τὰ καθ’ αὑτὰ παρακολουθοῦντα ἑκάστῳ τῶν ὄντων θεωρεῖν . ἔσχατον δὲ δῆλον ὅτι διὰ τῶν εἰρημένων ληφθήσεται τὸ μόνα τὰ μερικὰ συνάγον ὡς ἄχρηστον πρὸς ἀπόδειξιν . ἔστι δὲ καὶ ἄλλην πραγματειωδεστέραν αἰτίαν ἀποδοῦναι περὶ τῆς τῶν σχημάτων τάξεως . ἰστέον ὅτι ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα μέσην εἴληφε τάξιν τῶν τε ἀιδίως ὄντων καὶ τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾶ , τῶν μὲν χείρων οὖσα τῶν δὲ κρείττων . ταύτῃ τὸ πρῶτον σχῆμα ἀναλογεῖ · ὁ γὰρ ἐν αὐτῷ μέσος ὅρος τοῦ μὲν ἑτέρου τῶν ἄκρων κατηγορεῖται , οὗ καὶ κρείττων ἐστί , τῷ δὲ ἑτέρῳ ὑπόκειται , οὗ καὶ χείρων ἐστίν . ὁμοίως δὲ καὶ ἡ φύσις μέσον τι πρᾶγμα λέγεται τῶν εἰδῶν · οὐ γὰρ μᾶλλον θάτερον τοῦ ἑτέρου προσίεται · οἷον οὐ πλέον τοῦ μέλανος τὸ λευκὸν προσίεται ἢ τὸ μέλαν τοῦ λευκοῦ καίτοι κρείττων αὐτῶν οὖσα . ᾗ ἀναλογεῖ τὸ δεύτερον σχῆμα · τὸν γὰρ μέσον ὅρον ἔχει ἐν ἀμφοτέραις ταῖς προτάσεσι κατηγορούμενον καὶ διὰ τοῦτο ἑκατέρου τῶν ὅρων κρείττονα . ἐπὶ τούτοις λέγεται καὶ ἡ ὕλη μέσον τι χρῆμα εἶναι ὡς πρὸς τὰ εἴδη · πᾶσι γὰρ ὁμοίως ἐξήπλωται χείρων αὐτῶν ὑπάρχουσα . καὶ ταύτῃ τὸ τρίτον σχῆμα ὅμοιόν ἐστιν · ἐν ἑκατέρᾳ γὰρ τῶν προτάσεων ὁ μέσος ὅρος ὑπόκειται χείρων αὐτῶν διὰ τοῦτο ὑπάρχων . ἐπεὶ οὖν τὸ πρῶτον σχῆμα τῇ ψυχῇ ἀναλογεῖ , αὕτη δὲ τῶν ἄλλων δύο τιμιωτέρα , τῆς τε φύσεως φημι καὶ τῆς ὕλης , τοῦτο τῶν ἄλλων εἰκότως ἄν εἴη τιμιώτερον , καὶ διὰ τοῦτο πρῶτον λεχθήσεται . δεύτερον δὲ τὸ τῇ φύσει ἀναλογοῦν · αὕτη γὰρ τῆς μὲν ψυχῆς χείρων ἐστὶ τῆς δὲ ὕλης κρείττων . καὶ τρίτον τὸ τῇ ὕλῃ παραπλήσιον · ὥσπερ γὰρ αὕτη παντός ἐστιν ἐσχάτη , οὕτω καὶ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι ὁ μέσος ὅρος τῶν λοιπῶν ἐστιν ἀτιμότερος . Περὶ μὲν οὖν τῶν σχημάτων καὶ τῆς τάξεως αὐτῶν ἱκανῶς ἡμῖν εἴρηται . ἄξιον δὲ ζητῆσαι καὶ περὶ τῆς ὀνομασίας αὐτῶν , διὰ τί σχήματα αὐτὰ ὁ Ἀριστοτέλης ἐκάλεσεν . φαμὲν οὗν ὅτι πανταχοῦ φιλογεωμέτρης ὢν ὁ φκλόσοφος ἐξομοιῶσαι βούλεται τὰ περὶ τοῦ συλλογισμοῦ τοῖς κατὰ γεωμετρίαν , καὶ διὰ τοῦτο τοῖς ἐκεῖσε ὀνόμασι κατὰ ἀναλογίαν κἀνταῦθα κέχρηται . τρία γάρ ἐστι ταῦτα ἐφεξῆς ἀλλήλοις ἐν γεωμετρίᾳ , τὰ σημεῖα , αἱ γραμμαί , τὰ σχήματα . καὶ τὰ μὲν σημεῖα μόνως πέρατά φασιν οὐδαμῶς περατούμενα , τὰς δὲ γραμμὰς εὐθὺς μετὰ τὰ σημεῖα πρώτην διάστασιν ἐσχηκέναι , τὴν κατὰ μῆκος μόνην , τῶν σημείων ἀδιαστάτων ὄντων παντελῶς καὶ προσεχῶς τὰς γραμμὰς περατούντων , ἃς καλοῦσι καὶ δια - στήματα · πρώτην μὲν οὖν ἔχειν ἐν τοῖς μεγέθεσι τάξιν τὰς γραμμὰς ὡς πρώτας ἐσχηκυίας τὸ πόθεν ποῦ . μετὰ δὲ τὰς γραμμὰς τρίτην ἔχουσι τάξιν ἀπὸ τῶν σημείων τὰ σχήματα , συμπληρούμενά τε ὑπὸ τῶν γραμμῶν καὶ περατούμενα , οἷον τὸ τρίπλευρον ἢ τὸ τετράπλευρον ἤ τι τοιοῦτον · ρυϊσκόμενον γὰρ τὸ σημεῖον γεννᾷ τὴν γραμμήν , αἰ δὲ γραμμαὶ συντιθέμεναι ποιοῦσι τὰ σχήματα . ἐκ τούτων τοίνυν καὶ αὐτὸς τὰς μὲν ἁπλᾶς φωνάς , ὧν οὐδὲν ἁπλούστερον ἐν τῇ λογικῇ πραγματείᾳ καὶ ὡς πρὸς φιλόσοφον σκέψιν , καὶ κατὰ τοῦτο τοῖς σημείοις ἀναλογούσας ὅρους ὠνόμασεν · τὰς δέ γε ἐκ τῶν ἁπλῶν φωνῶν προσεχῶς συμπληρουμένας προτάσεις , ἅσπερ διὰ τὸ γραμμαῖς ἐοικέναι διαστήματα καλεῖ , ὡς ἀκουσόμεθα αὐτοῦ προἰόντος · περιγράφουσι γὰρ καὶ ὁρίζουσι τὰς μὲν προτάσεις αἱ ἁπλαῖ φωναί ἐκ δὲ τῆς διαφόρου συνθέσεως τῶν προτάσεων οἱ συλλογισμοὶ γεννῶνται , οὕσπερ καλεῖ σχήματα καθάπερ οἱ γεωμέτραι τὰ ὑπὸ τῶν γραμμῶν περιεχόμενα . Μετὰ ταῦτα ἄξιον προλαβεῖν ποσαχῶς δυνατὸν συμπλέξαι τὰς ἐν τῷ συλλογισμῷ παραλαμβανομένας προτάσεις καθ’ ἕκαστον σχῆμα , καὶ ποῖαι μὲν τῶν συμπλοκῶν τῶν προτάσεων εἰσι συλλογιστικαὶ ἐν ἑκάστῳ σχήματι , ποῖαι δὲ ἀσυλλόγιστοι . ἵνα δὲ τοῦτο γνῶμεν , δεῖ προλαβεῖν τίς ἐστιν ἐν τῶ συλλογισμῶ μείζων πρότασις καὶ τίς ἐλάττων . καὶ πάλιν ἵνα τοῦτο γνῶμεν , ἴδωμεν πρότερον καὶ τίς ἐστι μείζων ὅρος καὶ τίς ἐλάττων · τοῦτο δὲ δυνατὸν μὲν καὶ κοινῶς ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων διορίσασθαι καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ τοῦ πρώτου . καὶ ἰδίᾳ μὲν ἐπὶ τοῦ πρώτου σχήματος μείζων ὅρος ἐστὶν ὁ τοῦ μέσου κατηγορούμενος , ἐλάττων δὲ ὁ τῷ μέσῳ ὑποκείμενος . καὶ τοῦτο μὲν ἰδιαξόντως ἐπὶ τοῦ πρώτου λέγομεν , ἐπειδὴ ὁ μέσος ἐν τῷ πρώτῳ τοῦ μὲν κατηγορεῖται τῷ δὲ ὑπόκειται . ἀλλ’ ἐπειδὴ κατ’ οὐδέτερον τῶν ἄλλων σχημάτων διάφορον ἔχουσι σχέσιν οἱ ἄκροι πρὸς τὸν μέσον , δῆλον ὅτι οὐκέτι ἁρμόσει ἡμῖν οὗτος ὁ προσδιορισμὸς ἐπ’ ἐκείνων . χρηστέον οὖν κοινῷ κανόνι ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων τούτῳ , ὅτι μείζων ἐστὶν ὅρος ὁ ἐν τῷ συμπεράσματι κατηγορούμενος , ἐλάττων δὲ ὁ ἐν τῷ συμπεράσματι ὑποκείμενος . καὶ μείζων μὲν ἔσται πρότασις ἡ τὸν μείζονα ὅρον ἔχουσα , ἐλάττων δὲ ἡ τὸν ἐλάττονα . παράδειγμα τοῦ μὲν πρώτου σχήματος ὁ ἄνθρωπος ζῷον , τὸ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία᾿ · ἔστι συμπέρασμα ἡ λέγουσα ‘ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία᾿ · ἄνθρωπος , κατηγορεῖται δὲ ἡ οὐσία · οὐκοῦν μείζων μὲν ὅρος ἡ οὐσία , ἐλάττων δὲ ὁ ἄνθρωπος , καὶ διὰ τοῦτο μείζων μὲν πρότασις ἡ λέγουσα τὸ ζῷον οὐσία᾿ , ἐλάττων δὲ ἡ λέγουσα ‘ὁ ἄνθρωπος ζῷον’ . τοῦ δὲ δευτέρου ‘τὸ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , τὸ ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου᾿ · ὁ ἄρα κατ’ οὐδενὸς λίθου᾿ τὸ συμπέρασμα · ὑπόκειται ὁ λίθος , κατηγορεῖται ἄνθρωπος · μείζων ὅρος ὁ ἄνθρωπος , ἐλάττων ὁ λίθος , καὶ διὰ τοῦτο μείζων μὲν πρότασις ἡ λέγουσα ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου’ , ἐλάττων δὲ ἡ λέγουσα ‘τὸ ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου’ . τοῦ τρίτου δὲ ῾τὶς λίθος λευκός , πᾶς λίθος ἄψυχος ; καὶ τὸ συμπέρασμα ‘τὶ λευκὸν ἄψυχον · ὑπόκειται τὸ λευκόν , κατηγορεῖται τὸ ἄψυχον · οὐκοῦν μείζων ὅρος τὸ ἄψυχον , ἐλάττων δὲ τὸ λευκόν , καὶ διὰ τοῦτο μείζων μὲν πρότασις ἡ λέγουσα ‘πᾶς λίθος ἄψυχος᾿ , ἐλάττων δὲ ἡ λέγουσα ‘τὶς λίθος λευκός ἐστι’ . τούτων οὖν ἴδωμεν λοιπὸν πόσαι γίνονται συζυγίαι καθ’ ἕκαστον σχῆμα ἐκ τῶν συμπλοκῶν τῶν προτάσεων . λέγομεν οὖν ὅτι ἓξ οὐσῶν πασῶν τῶν προτάσεων , δύο μὲν τῶν προσδιωρισμένων , τῷ καθόλου λέγω προσδιορισμῷ καὶ τῷ μερικῷ , καὶ ἔτι μιᾶς τῆς ἀπροσδιορίστου , καὶ τούτων ἢ καταφατικῶν ἢ ἀποφατικῶν , ἓξ εἴδη γίνονται μόνα προτάσεων , καὶ οὔτε πλείονά ἐστιν οὔτε ἐλάττονα · τὰς γὰρ καθ’ ἕκαστα ὡς ἀπείρους καὶ περὶ γεννητῶν καὶ φθαρτῶν διαλεγομένας οὐ παραλαμβάνει ὁ φιλόσοφος ὡς ἀχρήστους οὔσας εἰς ἀπόδειξιν . ἓξ τοίνυν εἰδῶν ὄντων τῶν προτάσεων συμβαίνει καθ’ ἕκαστον σχῆμα ἐκ τῆς τούτων συμπλοκῆς τριάκοντα καὶ ἓξ γίνεσθαι συζυγίας . ἐπειδὴ γάρ , ὡς εἴπομεν , ἕκαστος συλλογισμὸς δύο ἔχει προτάσεις , ἀνάγκη δὲ ἑκάστην τῶν προτάσεων καθ’ ἕν τι τῶν ἓξ εἰδῶν τούτων χαρακτηρίζεσθαι ἢ γὰρ καθόλου ἐστὶ προσδιωρισμένη ἢ μερικὴ ἢ ἀπροσδιόριστος , καὶ καθ’ ἕκαστον τούτων ἢ καταφατικὴ ἢ ἀποφατική ) , ἐὰν φέρε εἰπεῖν λάβωμεν τὴν μείζονα πρότασιν καθόλου οὖσαν καταφατικήν , ἀνάγκη πᾶσα καὶ τὴν ἐλάττονα ἑξαχῶς ποικίλλεσθαι · ἢ γὰρ καὶ αὕτη καθόλου ἔσται καταφατικὴ ἢ καθόλου ἀποφατική , ἢ μερικὴ καταφατικὴ ἢ μερικὴ ἀποφατική , ἢ ἀπροσδιόριστος καταφατικὴ ἢ ἀπροσδιόριστος ἀποφατική . πάλιν τῆς μείζονος οὔσης καθόλου ἀποφατικῆς ἀνάγκη πάλιν τὴν ἐλάττονα ἑξαχῶς ποικίλλεσθαι · ἢ γὰρ καὶ αὕτη καθόλου ἐστὶν ἀποφατικὴ ἢ καθόλου καταφατική , ἢ μερικὴ καταφατικὴ ἢ μερικὴ ἀποφατική , ἢ ἀπροσδιόριστος καταφατικὴ ἡ ἀπροσδιόριστος ἀποφατική . καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν προσδιορισμῶν ὁμοίως . ὥστε ἓξ εἰδῶν ὄντων τῶν προτάσεων καὶ τῆς μὲν μείζονος ἀεὶ λαμβανομένης κατὰ μίαν τῶν ἕξ , ποικιλλομένης δὲ τῆς ἐλάττονος κατὰ τὰ αὐτὰ ἓξ εἴδη ἑξάκις τὰ ἓξ γίνονται λς΄ . ὥστε καθ’ ἕκαστον σχῆμα λς΄ συζυγίαι προτάσεων γίνονται , τῷ εἴδει λέγω · αἱ γὰρ καθ’ ἕκαστα ἄπειροι τὸν ἀριθμόν . οὕτω μὲν οὖν συντόμως ἡμῖν εὕρηται τῶν κατὰ τὰς συμτῶ πλοκὰς τῶν προτάσεων γινομένων εἰδῶν ὁ ἀριθμός . ἔστι δὲ καὶ γλάφυ · ρώτερον τὸ αὐτὸ τοῦτο δεῖξαι διά τινος ποικιλωτέρας διαιρέσεως τοιαύτης . αἱ προτάσεις αἱ παραλαμβανόμεναι ἐν τῷ συλλογισμῷ ἢ ἀμφότεραί εἰσι προσδιωρισμέναι ἢ ἀμφότεραι ἀπροσδιόριστοι ἢ ἡ μὲν προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἀπροσδιόριστος , καὶ οὐκ ἔστι παρὰ ταύτας . καὶ εἰ ἄμφω ὧσι προσδιωρισμέωαι , ἡ ἀμφότεραι τῷ καθόλου ἢ ἀμφότεραι τῷ μερικῷ , ἢ ἡ μὲν μείζων τῷ καθόλου ἡ δὲ ἐλάττων τῷ μερικῷ ἢ ἀνάπαλιν . οὕτω μέν , εἰ ἀμφότεραι εἷεν προσδιωρισμέναι . εἰ δὲ ἡ μὲν εἴη προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἀπροσιόριστος , ἢ τῷ καθόλου προσδιορισμῷ ἢ τῷ μερικῷ · καὶ εἰ τῷ καθόλου , ἡ ἡ μὲν μείζων προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἐλάττων ἀπροσδιόριστος ἢ ἔμπαλιν · καὶ εἰ τῷ μερικῷ , ἢ ἡ μείζων πάλιν προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἐλάττων ἀπροσδιόριστος ἢ ἔμπαλιν . οὕτω καὶ εἰ ἡ μὲν εἴη προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἀπροσδιόιστος . τὸ δὲ ἕτερον τῆς διαιρέσεως σκέλος , λέγω δὴ τὸ λέγον τὰς δύο εἶναι ἀπροσδιορίστους , τὴν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ ὑποδιαίρεσιν οὐκ ἐπιδέχεται . ἐννέα οὖν τῶν πάντων τμημάτων γινομένων ἀπὸ τῆς τοῦ ποσοῦ διαιρέσεως , ἢ ἐξ ἀμφοτέρων καθολικῶν ἢ ἐξ ἀμφοτέρων μερικῶν , καὶ τρίτον τῆς μὲν μείζονος καθόλου τῇς δὲ ἐλάττονος μερικῆς , τέταρτον τῆς μὲν ἐλάττονος καθόλου τῆς δὲ μείζονος μερικῆς , πέμπτον τῆς μὲν μείζονος καθόλου τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου , ἕκτον τῆς ἐλάττονος καθόλου τῆς δὲ μείζονος ἀπροσδιορίστου , ἕβδομον τῆς μείζονος μερικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου , ὄγδοον τῆς ἐλάττονος μερικῆς τῆς δὲ μείζονος ἀπροσδιορίτου , ἔνατον ἀμφοτέρων ἀπροσδιορίστων , ταύτης οὖν τῆς διαιρέσεως τὰς ἐννέα διαφορὰς ἐκ τοῦ ποσοῦ ἀναδειξάσης ἡμῖν ποιησόμεθα τὴν ἐπιδιαίρεσιν τούτων πάντων κατὰ τὸ ποιόν . ἐν γὰρ ἑκάστῳ τμήματι ἀνάγκη ἢ ἀμφοτέρας εἶναι καταφατικὰς ἢ ἀμφοτέρας ἀποφατικάς , ἢ τὴν μὲν καταφατικὴν τὴν δὲ ἀποφατικήν , καὶ τοῦτο διχῶς · ἢ γὰρ | ἡ μὲν μείζων καταφατικὴ ἡ δὲ ἐλάττων ἀποφατική , ἢ ἔμπαλιν . ἑκάστου οὖν τμήματος κατὰ τὸ ποιὸν τετραχῶς ποικιλλομένου τετράκις τὰ ἐννέα αἱ πᾶσαι γίνονται λς΄ . ἐκθησόμεθα δὲ καὶ ἐπὶ τῆς καταγραφῆς πρὸς τὸ εὐσύνοπτον τὴν εἰρημένην διαίρεσιν . | Ἐπεὶ οὖν δέδεικται λς΄ μόνας γίνεσθαι καθ’ ἕκαστον σχῆμα ἐκ τῆς XIXr τῶν προτάσεων συμπλοκῆς τὰς συζυγίας , ἄξιον ἐπὶ τούτοις ζητῆσαι ποῖαι μέν εἰσιν ἐξ αὐτῶν αἱ συλλογιστικαὶ καθ’ ἕκαστον σχῆμα συζυγίαι , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν αἱ ἕν τι μόνον καὶ ὡρισμένον ἔχουσαι ταῖς προτάσεσιν ἑπόμενον συμπέρασμα τοῦτο γὰρ ἐλέγομεν εἶναι συλλογισμόν ) , ἔτι δὲ καὶ ποῖαι ἀσυλλόγιστοι . ἵνα δὲ τοῦτο γνῶμεν , δεῖ πρότερον εἰπεῖν , πόσα δεῖ παραφυλάττεσθαι καὶ ποῖα ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων , συνάγοντας <εἰς> εἴδη τὰ μέρος ὑπὸ τοῦ Ἀριστοτέλους ἀποδεικνύμενα . κοινῶς μὲν οὖν ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων δεῖ παραφυλάττεσθαι τὸ μήτε τὰς δύο προτάσεις εἶναι ἀποφατικὰς μήτε τὰς δύο μερικάς · εἰ γὰρ μέλλοι ἡ συζυγία τῶν συμπλεκομένων ἀλλήλαις προτάσεων γίνεσθαι συλλογιστική , δεῖ τὴν ἑτέραν τῶν προτάσεων κεκοσμῆσθαι κατά τε τὸ ποσὸν καὶ τὸ ποιόν · ἔστι δὲ κατὰ μὲν τὸ ποσὸν κρεῖττον τὸ καθόλου τοῦ μερικοῦ , κατὰ δὲ τὸ ποιὸν τὸ καταφατικὸν τοῦ ἀποφατικοῦ . ἰδίᾳ δὲ ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου σχήματος τὸ τὴν μὲν μείζονα εἶναι καθόλου τὴν δὲ ἐλάττονα καταφατικήν · ἀδιαφορεῖ γὰρ ἡ μὲν μείζων κατὰ τὸ ποιόν , ἡ δὲ ἐλάττων κατὰ τὸ ποσόν · αἱ δὲ μὴ οὕτως ἔχουσαι συζυγίαι ἀσυλλόγιστοί εἰσιν . ταῦτα δὲ τὰ ἴδια τοῦ πρώτου σχήματος ἐμερίσατο τὰ ἄλλα δύο . ἐν μὲν γὰρ τῷ δευτέρῳ δεῖ φυλάττειν τὴν μὲν μείζονα καθόλου ὥσπερ ἐν τῷ πρώτῳ , τὴν δὲ ἐλάττονα ἀνομοιοσχήμονα τῇ μείζονι κατὰ τὸ ποιόν , τουτέστιν ἵνα , εἰ ἡ μείζων εἴη καταφατική , ἡ ἐλάττων ἐστὶν ἀποφατική , καὶ ἔμπαλιν , εἰ ἡ μείζων ἀποφατική , ἡ ἐλάττων καταφατική , δῆλον ὡς τῆς μείζονος ἀδιαφόρως ἐχούσης περὶ τὴν ποιότητα τῆς δὲ ἐλάττονος περὶ τὴν ποσότητα · αἰ γὰρ μὴ οὕτως ἔχουσαι συζυγίαι καὶ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἅπασαι ἀσυλλόγιστοί εἰσιν . ἐν δὲ τῷ τρίτῳ σχήματι τί δεῖ παρατηρεῖν ; πρὸς τῷ φυλάττειν τὰ κοινῶς ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων παρατετηρημένα , λέγω δὴ τὸ μήτε τὰς δύο εἶναι μερικὰς μήτε τὰς δύο ἀποφατικάς , ἔτι παρατηρεῖν ἴδιον ἓν μόνον , τὸ τὴν ἐλάττονα εἶναι καταφατικήν , κἠν , ἀμφοτέρων ἀδιαφορουσῶν κατὰ τὸ ποσὸν καὶ ἔτι τῆς μείζονος κατὰ τὸ ποιόν , καὶ διὰ τοῦτο , ἐπειδὴ ἥττονά ἐστι τὰ ὀφείλοντα ἰδίᾳ παραφυλάττεσθαι ἐπὶ τοῦ τρίτου σχήματος , πλείους γίνεσθαι συλλογιστικὰς συζυγίας . ἐν μὲν γὰρ τῷ πρώτῳ τέσσαρες μὲν γίνονται αἱ συλλογιστικαὶ συζυγίαι , αἱ δὲ λοιπαὶ λβ΄ ἀσυλλόγιστοι · καὶ συλλογιστικαὶ μὲν αἵ τε ἐκ δύο καθόλου , <ἡ ἐκ δύο καθόλου> καταφατικῶν καὶ ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς , καὶ τρίτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς <τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς> , καὶ τετάρτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς · αἱ δὲ λοιπαὶ παρὰ ταύτας αἱ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἀσυλλόγιστοι διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας , λέγω δὴ τά τε κοινῶς καὶ ἰδίως ἐπὶ τῶν σχημάτων παραφυλαττόμενα . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι συλλογιστικαὶ συζυγίαι πάλιν εἰσὶ τέσσαρες , αἵ τε ἐκ τῶν δύο καθόλου , τῆς μείζονος ἀποφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καταφατικῆς καὶ ἡ ἐκ τῆς μείζονος καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀποφατικῆς , καὶ τρίτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀπο - φατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς , καὶ τετάρτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς · αἱ o δὲ λοιπαὶ καὶ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἀσυλλόγιστοι διὰ τὰς αὐτὰς πάλιν αἰτίας . ἐν δὲ τῷ τρίτῳ συλλογιστικαὶ συζυγίαι εἰσὶν ἕξ , ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν , ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς , καὶ τρίτη <ἡ> ἐκ μερικῆς καταφατικῆς | τῆς μείζονος καὶ καθόλου καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος , τετάρτη ἡ ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ μερικῆς καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος , πέμπτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατκῆς , ἕκτη <ἠ> ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καταφατικῆς · αἱ δὲ λοιπαὶ πᾶσαι συζυγίαι καὶ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἀσυλλόγιστοι διὰ τὰς προειρημένας αἰτίας . δεῖ δὲ πάλιν καθόλου ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων εἰδέναι καὶ τοῦτο , ὅτι ἐπὶ πάντων τῶν σχημάτων τῇ χείρονι τῶν προτάσεων ἕπεται τὸ συμπέρασμα · οἷον ἐὰν αἱ δύο ὧσι καθόλου ἡ δὲ ἑτέρα ἀποφατική , ἀποφατικὸν συνάγεται τὸ συμπέρασμα · πάλιν ἐὰν μερικὴ εἴη ἡ ἑτέρα τῶν προτάσεων , μερικόν · ἐὰν δὲ ἡ μὲν εἴη μερικὴ ἡ δὲ ἑτέρα ἀποφατκιή , μερικὸν ἀποφατικόν , ἐπειδὴ κἀνταῦθα τὰ χείρονα νικᾷ . Διὰ μὲν τοῦ εἰπεῖν διὰ τίνων ἐσήμανεν ὅτι τοὐλάχιστον ἐκ δύο προτάσεών εἰσιν οἱ συλλογισμοί , καθὼς καὶ πρότερον εἴρηται . διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν καὶ πότε ἐδήλωσεν ὅτι οὐχ ὡς ἔτυχεν οὐδὲ πᾶσαι αἱ προτάσεις συμπλεκόμεναι ποιοῦσι συλλογισμόν . διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν πῶς ἐσήμανεν ὅτι τοῦ μέσου ὅρου ποτὲ μὲν ἑνὶ τῶν ἄκρων ὑποκειμένου τοῦ δὲ ἑτέρου κατηγορουμένου , ποτὲ δὲ ἀμφοτέρων κατηγορουμένου , ποτὲ δὲ ἀμφοτέροις υποκειμενου . p . 25b28 Πρότερον γὰρ περὶ συλλογισμοῦ λεκτέον ἢ περὶ ἀπο - οειξεως . Ἐπειδὴ ἐν ἀρχαῖς τοῦ βιβλίου ἐπηγγείλατο περὶ ἀποδείξεως διαλέγεσθαι , οὐδαμοῦ δὲ ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ περὶ ἀποδείξεως διαλέγεται , διὰ τοῦτο μέλλων ἄρχεσθαι τῶν συλλογισμῶν ἀπολογούμενος ὑπὲρ τούτου φησὶν ὅτι δεῖ πρῶτον περὶ τῶν καθολικωτέρων ποιεῖσθαι τὸν λόγον · καθολικώτερος δὲ ὁ περὶ συλλογισμοῦ λόγος τοῦ περὶ ἀποδείξεως . p . 25b32 Ὅταν οὖν ὅροι τρεῖς οὕτως ἔχωσι πρὸς ἀλλήλους . Περὶ αὐτῶν λοιπὸν διαλέγεται τῶν συλλογισμῶν . ἄρχεται δὲ ἀπὸ τοῦ πρώτου σχήματος εἰκότως , καὶ παραδίδωσιν ἡμῖν πρώτους τοὺς ἐκ δύο καθόλου προτάσεων συλλογισμούς . τῶν δὲ δύο προτάσεων καθολικῶν οὐσῶν γίνονται τέσσαρες συζυγίαι τῇ πρὸς τὸ ποιὸν ἐπιπλοκῇ , ἥ τε ἐκ τῶν δύο καταφατικῶν καὶ ἡ ἐκ τῶν δύο ἀποφατικῶν καὶ <αἱ> τῆς μὲν ἑτέρας ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἑτέρας καταφατικῆς , καὶ τοῦτο διχῶς , ἤτοι τῆς μείζονος ἀποφατικῆς ἢ τῆς ἐλάττονος , τῆς δὲ ἑτέρας καταφατικῆς . τούτων οὖν τῶν τεσσάρων συζυγιῶν δύο μέν εἰσιν αἱ συλλογιστικαί , ἥ τε ἐκ τῶν δύο καταφατικῶν καὶ ἡ ἐκ τῆς μείζονος ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καταφατικῆς · αἱ δὲ λοιπαὶ δύο ἀσυλλόγιστοί εἰσιν , ἐπειδὴ ἡ ἐλάττων τὸ ἑαυτῆς ἴδιον ἀπώλεσεν ἀποφατικὴ οὖσα . παραδίδωσι δὲ ἅμα τὰς δύο συλλογιστικὰς ὡς ἀεὶ βραχυλογίας ἀντιποιούμενος , καὶ ἴδωμεν ὅπως . ὅταν οὖν , φησίν , ὅροι τρεῖς οὕτως ἔχωσι πρὸς ἀλλήλους ὥστε τὸν ἔσχατον ἐν ὅλῳ εἶναι τῷ μέσῳ . τὴν ἐλάττονα πρότασίν φησιν , ἐὰν ᾖ καταφατικὴ καθόλου . τὸν δὲ μέσον ἐν τῷ πρώτῳ ἢ εἶναι ἢ μὴ εἶναι , τουτέστιν ὅταν ἡ μείζων πρότασις ἢ καταφατικὴ ὑπάρχῃ ἢ ἀποφατική . ὅρα δὲ πῶς ἡμῖν τὴν ἰδιότητα τοῦ πρώτου σχήματος ἐσήμανεν εἰπὼν τὸν ἔσχατον ἐν ὅλῳ εἶναι τῷ μέσῳ ἀντὶ τοῦ τὸν μέσον τοῦ ἐσχάτου παντὸς κατηγορεῖσθαι’ . εἴρηται γὰρ ὅτι τὸ ἐν ὅλω καὶ τὸ κατὰ παντὸς τῷ ὑποκειμένῳ ταὐτά εἰσιν . τὸν δὲ μέσον ἐν τῷ πρώτῳ ἢ εἶναι ἢ μὴ εἶναι ἀντὶ τοῦ τὸν μέσον τῷ πρώτῳ ὑποκεῖσθαι ἢ εἰς κατάφασιν ἢ εἰς ἀπόφασιν᾿ . Ἀνάγκη τῶν ἄκρων εἶναι συλλογισμὸν τέλειον . ἄξιον ζητῆσαι πῶς ὁ φιλόσοφος εἶπεν ὅτι , ἐὰν ὁ μέσος ὅρος τῷ μὲν ἑνὶ τῶν ἄκρων ὑπόκειται τοῦ δὲ ἑτέρου κατηγορῆται , τέλειον ποιεῖ συλλογισμόν , καίτοι ἐν τῷ τρίτῳ τρόπῳ καὶ ἐν τῷ τετάρτῳ τοῦ πρώτου σχήματος οὕτως ἔχοντος τοῦ μέσου ὅρου , καθὼς αὐτὸς παρακελεύεται , εὑρίσκονταί τινες ἀτελεῖς συλλογισμο , οἵτινες τελειοῦνται διὰ τῆς ἀντιστροφῆς τῆς πρὸς τὸν πρῶτον τρόπον . ὥστε οὐ τούτους καλεῖ τελείους ἐνταῦθα ὁ φιλόσοφος ἀλλὰ τοὺς σώζοντας τὸ τέλειον εἶδος τοὐ πρώτου σχήματος . p . 25b35 Κλῶ δὲ μέσον μὲν ὃ καὶ αὐτὸ ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλο ἐν τούτῳ ἐστίν . Οὗτος ὁ ὁρισμὸς τοῦ μέσου ὅρου οὐκ ἔστι κοινὸς ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων ἀλλὰ μόνον τοῦ μέσου τοῦ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι · οὗτος γὰρ μόνος τοῦ μὲν τῶν ἄκρων κατηγορεῖται τῷ δ’ ὑπόκειται . ὁ δ’ ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι ἀμφοτέρων κατηγορεῖται · ὁ δ’ ἐν τῷ τρίτῳ ἀμφοτέροις ὑπόκειται , ὡς ἤδη ἡμῖν εἴρηται . ἀλλ’ εἰ καὶ διάφορα τὰ εἴδη τῶν μέσων ὅρων ἐπὶ τῶν τριῶν σχημάτων , ἀλλ’ οὖν ἔχουσί τι κοινόν , τὸ ἀναδιπλασιάζεσθαι καὶ ἐν ἀμφοτέραις εὑρίσκεσθαι ταῖς προτάσεσι τὸν μέσον ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασιν . Ὃ καὶ τῇ θέσει γίνεται μέσον . βούλεται ἡμᾶς καὶ ἐν αὐτῇ τῇ καταγραφῇ σώζειν τὴν τοῦ μέσου τάξιν , ἵν’ ἐπ’ εὐθείας τάξαντες τοὺς τρεῖς ὅρους τῷ μέσῳ τὴν μέσην ἀποδῶμεν χώραν . p . 25b36 Ἄκρα δὲ τὸ αὐτό τε ἐν ἄλλῳ ὂν καὶ ἐν ᾧ ἄλλο ἐστίν . | Δόξειεν ἂν ἴσως ὁ αὐτὸς ὁρισμὸς εἶναι τῶν τε ἄκρων καὶ τοῦ μέσου · XXr οὐκ ἔστι δέ · δεῖ γὰρ ἐπὶ τούτων προσυπακούειν τὸ μόνως , καὶ οὕτως ὀρθῶς ἀποδιδόμενος ἄν εἴη , ὡς ἄν εἰ ἔλεγεν ἄκρα δὲ τὸ αὐτό τε ἐν ἄλλῳ ὂν μόνως καὶ ἐν ᾧ ἄλλο ἐστὶ μόνως . p . 25b37 γὰρ τὸ Α κατὰ παντὸς τοῦ Β καὶ τὸ Β κατὰ παντὸς τοῦ Γ , ἀνάγκη τὸ Α κατὰ παντὸς τοῦ Γ κατηγορεῖςθαι . Οὗτος πρῶτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ δύο καταφατικῶν καθόλου <καθόλου> καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . εἰ γὰρ τὸ Β παντὶ τῷ Γ ὑπάρχει , μέρος ἄρα τοῦ Β τὸ Γ ὑπάρχει · εἰ τοίνυν τὸ Α παντὶ τῷ Β ὑπάρχει , πᾶσι τοῖς μέρεσιν αὐτοῦ ὑπάρχει · καὶ τὸ Α ἄρα παντὶ τῷ Γ ὑπάρχει μέρει ὄντι τοῦ Β . ἐπὶ τῶν ὑλῶν δὲ σαφέστερος ὁ λόγος · οἷον οὐσία κατὰ παντὸς ζῴου , ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ συνάγεται οὐσία κατὰ παντὸς ἀνθρώπου · καὶ ἀνάπαλιν πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶν ζῷον οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . δῆλον δὲ ἐπὶ τούτου τοῦ σχήματος ὡς δεῖ ἐπὶ τοῦ πρώτου τρόπου λαμβάνειν ὅρους , πρῶτον μὲν γενικώτατον , δεύτερον ὑπάλληλον γένος καὶ τρίτον εἰδικώτερον τοῦ μέσου εἶδος . δεῖ δὲ ἀεὶ τὸ συμπέρασμα ποιεῖν , οἷον ἂν ᾖ τὸ ἀρχόμενον τῆς συνθέσεως · οἷον εἰ ἐκ τοῦ μείζονος ὅρου ἀρχόμεθα , ἡ οὐσία ἄρχεται · οὐκοῦν αὕτη καὶ τοῦ συμπεράσματος προηγεῖται · οὐσία κατὰ παντὸς ζῴου · ἄρχεται ἡ οὐσία · ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου · καὶ τὸ συμπέρασμα πάλιν ἀπὸ τῆς οὐσίας ἄρξεται · οὐσί κατὰ παντὸς ἀνθρώπου . εἰ δὲ ἐκ τοῦ ἐλάττονος ὅρου ἡ ἀρχὴ γένοιτο , οἷον ἐκ τοῦ ἀνθρώπου , ἐκ τούτου καὶ τὸ συμπέρασμα ἔσται · πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶν ζῷον οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος οὐσία . λαμβάνει δὲ στοιχεῖ ὁ Ἀριστοτέλης Α , Β , Γ , καὶ ἐκ τῆς φύσεως τῶν στοιχείων τὴν τάξιν τοῦ πρώτου σχήματος ἡμῖν δηλῶν τὸν μείζονα ὅρον λέγει τὸ Α διὰ τὸ πρώτην ἔχειν τὸ Α τάξιν , τὸν δὲ ἐλάττονα τὸ Γ , τὸν δὲ μέσον τὸ Β ὡς τοῦ μὲν ὑφειμένον τῇ τάξει , τοῦ A , τοῦ δὲ προηγούμενον , τοῦ Γ . ἐνδέχεται δὲ δῆλον ὅτι καὶ ἐξισάζοντας εἶναι τοὺς ὅρους , οἷον ἐπιστήμης δεκτικόν , γελαστικόν , ἄνθρωπος · πᾶς γὰρ ἄνθρωπος γελαστικός , πᾶν γελαστικὸν ἐπιστήμης δεκτικόν , πᾶς ἄρα ἄνθρωπος ἐπιστήμης δεκτικός . p . 25b40 ‘Ομοίως δὲ καὶ εἰ τὸ μὲν Α κατὰ μηδενὸς τοῦ Β , τὸ δὲ B κατὰ παντὸς τοῦ Γ , ὅτι τὸ Α οὐδενὶ τῷ Γ ὑπάρξει . Δεύτερος οὗτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματός ἐστιν , ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς καθόλου ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . εἰ γὰρ τὸ Α κατὰ μηδενὸς τοῦ Β , πάντων ἄρα τῶν μερῶν αὐτοῦ κεχώρισται · μέρος δὲ τοῦ B τὸ Γ · ὑπόκειται γὰρ παντὶ τῷ Γ τὸ Β ὑπάρχειν · παντὸς ἄρα κεχώρισται τοῦ Γ τὸ Α μέρους ὄντος τοῦ B . εὐπορήσομεν δὲ πάλιν ὑλῶν ἐπὶ τοῦ δευτέρου τρόπου λαμβάνοντες εἶδος καὶ γένος καὶ τοῦ γένους ἀλλότριον , τὸ μὲν εἶδος ἐλάττονα ὅρον τιθέντες , τὸ δὲ γένος μέσον , τὸ δὲ ἀλλότριον μείζονα · οἷον λίθος κατ’ οὐδενὸς ζῴου , ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ συμπέρασμα λίθος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου · κεχώρισται μὲν γὰρ πάντων τῶν μερῶν τοῦ ζῴου ὁ λίθος · μέρος δὲ τοῦ ζῴου ὁ ἄνθρωπος · κεχώρισται ἄρα παντὸς ἀνθρώπου ὁ λίθος . p . 26a2 Εἰ δὲ τὸ μὲν πρῶτον παντὶ τῷ μέσῳ ἀκολουθεῖ , τὸ δὲ μέσον μηδενὶ τῷ ἐσχάτῳ ὑπάρχει , οὐκ ἔσται συλλογισμὸς τῶν ακρων . Τῶν δύο προτάσεων καθόλου παραλαμβανομένων τέσσαρες ἐγίνοντο συζυγίαι τῇ πρὸς τὸ ποιὸν ἐπιπλοκῇ , ὧν τἀς μὲν δύο ἐλέγομεν συλλογιστικὰς εἶναι , τὰς δὲ δύο ἀσυλλογίστους . ἐκθέμενος οὖν τὰς δύο συλλογιδτικὰς προτάσεις νῦν βούλεται τὰς λοιπὰς δύο δεῖξαι ἀσυλλογίστους , τήν τε ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς καὶ τὴν ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου ἀποφατικῶν . εἰ δὲ ἐλέγομεν ἴδιον εἶναι τοῦ πρώτου σχήματος καὶ τοῦτο , <τὸ> τὴν ἐλάττονα καταφατικὴν ἔχειν ἀεί , εἰκότως ἀσυλλόγιστοί εἰσιν αἱ τοιαῦται συζυγίαι . δείκνυσι δὲ ἀσυλλογίστους αὐτὰς ἐκ τοῦ συνάγειν καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενί · δῆλον γὰρ ἐκ τούτων ὅτι καὶ τὸ τινὶ καὶ τὸ οὐ παντὶ συνάγουσιν · τοῖς γὰρ καθόλου τὰ κατὰ μέρος ἀκολουθεῖ · ὥστε οὐδὲν ὡρισμένον ἔστιν ἐξ αὐτῶν συνάγειν συμπέρασμα . διὰ οὖν τὴν ἀοριστίαν αὐτῶν ἀσυλλογίστους ταύτας φησί . διαλαμβάωει δὲ περὶ πρώτης τῆς ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς , καὶ δείκνυσιν αὐτὴν ἀσυλλόγιστον διά τινων ὅρων συναγόντων καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ οὐδενί . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν συλλογιστικῶν συζυγιῶν οὐ κέχρηται ὅροις ἀλλὰ τοῖς στοιχείοις ἁπλῶς , διδοὺς ἑκάστῳ κατ’ ἐξουσίαν ἐπὶ πάσης ὕλης γυμνάζειν τὰ λεγόμενα · ἐπὶ δὲ τῶν ἀσυλλογίστων παραδείγμασι μόνον κέχρηται , δι’ ὧν ἐλέγχει τὴν ἀοριστίαν αὐτῶν · τὸν μὲν γὰρ καθόλου λόγον οὐδὲ μυρία παραδείγματα ἱκανὰ κατασκευάσαι , ἀνασκευάσαι δὲ καὶ ἓν ἐξαρκεῖ παράδειγμα . p . 26a4 οὐδὲν γὰρ ἀναγκαῖον συμβαίνει τῷ ταῦτα εἶναι . Ἀντὶ τοῦ τοὐ διὰ τὸ οὕτως ἔχειν τὰς προτάσεις συνάγεταί τι ἀναγκαῖον XXv ἀλλὰ διὰ τὴν παραλαμβανομένην ὕλην’ . δεῖ δὲ τὰ συμπεράσματα διὰ τὸ τῶν προτάσεων ἀναγκαῖον συμβαίνειν , οὐ διὰ τὴν ὕλην , ὡς καὶ ὁ ὁρισμὸς τοὐ συλλογισμοῦ δηλοῖ . p . 26a5 Καὶ γὰρ παντὶ καὶ μηδενὶ ἐνδέχεται τὸ πρῶτον τῷ ἐσχάτῳ υπαρχειν . Ὅτι , φησίν , οὐδὲν ἐξ ἀνάγκης συνάγεται τῷ τὰς προτάσεις οὕτω τετάχθαι , δῆλον ἐξ ὧν καί τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ συνάγουσι δέον , εἴπερ διὰ τὰς προτάσεις καὶ μὴ διὰ τοὺς ὅρους συνήγετο τὸ συμπέρασμα , μόνως ἢ ἀποφατικὸν συνάγεθαι ἢ καταφατικόν . νῦν δὲ ἀμφότερα συνάγεται διαφόρων ὑλῶν παραλαμβανομένων · δῆλον ἄρα ὅτι τοῦ συμπεράσματος αἴτιοι οἱ ὅροι παραλαμβανόμενοι καὶ οὐχ ἡ συμπλοκὴ τῶν προτάσεων . δεῖ δὲ τοὺς συλλογισμοὺς διὰ τὰς προτάσεις συνάγειν τὰ συμπερασματα . p . 26a6 Ὥστε οὔτε τὸ κατὰ μέρος οὔτε τὸ καθόλου γίνεται ἀναγκαῖον . Εἰ γὰρ καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ ἐνδέχεται ὑπάρχειν , συναναιρεῖται δὲ τὰ μέρ·η τοῖς ὅλοις , οὔτε τὸ καθόλου οὕτε τὸ κατὰ μέρος ἔσται ἀναγκαῖον · παντελῶς ἄρα ἀόριστοι καὶ διὰ τοῦτο ἀσυλλόγιστοι αἱ τοιαῦται συζυγίαι . τὸ μὲν οὖν παντὶ συνάγεται οὕτως · ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος κατ’ οὐδενὸς ἵππου , καὶ συμπέρασμα ζῷον κατὰ παντὸς ἵππου . τὸ δὲ οὐδενὶ συνάγεται , ἐὰν ἀντὶ τοῦ ἵππου λίθον παραλαμβάνωμεν , οὕτως · ζῶον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος κατ’ οὐδενὸς λίθου , καὶ συμπέρασμα ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου . p . 26a9 οὐδ’ ὅταν μήτε τὸ πρῶτον τῷ μέσῳ μήτε τὸ μέσον τῷ ἐσχάτῳ μηδενὶ ὑπάρχῃ . Νῦν τὴν ἐκ τῶν δύο καθόλου ἀποφατικῶν βούλεται δεῖξαι ἀσυλλόγιστον ὁμοίως διὰ τοῦ συνάγειν τό τε παντὶ καὶ τὸ μηδενί . ἵνα δὲ σαφέστερον ᾖ τὸ λεγόμενον , ἑτέρους ὅρους ἡμεῖς ἐκθώμεθα · ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου , λίθος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου , καὶ τὸ συμπέρασμα ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου . οὕτω μὲν οὖν τὸ παντὶ συνάγουσι . τὸ δὲ μηδενί , ἐὰν ἀντὶ τοῦ ἀνθρώπου παραλαμβάνωμεν φυτὸν ἤ τι τοιοῦτον , καθ’ ὧν οὔτε τὸ ζῷον οὔτε ὁ λίθος κατηγορεῖται · ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου , λίθος κατ’ οὐδενὸς φυτοῦ , καὶ τὸ συμπέρασμα ζῷον κατ’ οὐδενὸς φυτοῦ · διὰ ταῦτα ἄρα καὶ αὕτη ἀσυλλόγιστος ἡ συζυγία διὰ τὴν ἀοριστίαν . εἴρηται δὲ τοῦτο κοινὸν εἶναι ἐπὶ παντὸς σχήματος , τὸ ἐκ δύο ἀποφατικῶν ἀσυλλόγιστον ἀεὶ γίνεσθαι συζυγίαν . p . 26a13 Καθόλου μὲν οὖν ὄντων τῶν ὅρων δῆλον ἐν τούτῳ τῷ σχήματι πότε ἔσται καὶ πότε οὐκ ἔσται συλλογισμός . Ὁ περὶ τῶν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν προτάσεων καθόλου λόγος ἤδη πεπλήρωται , ἐν ὦ ἀπέδειξε δύο μὲν συλλογιστικὰς συζυγίας , δύο δὲ ἀσυλλογίστους · λοιπὸν δὲ μίγνυσι τήν τε καθόλου καὶ τὴν μερικήν , καὶ δείκνυσι ποῖαι μὲν αἱ συλλογιστικαὶ κἀν τούτοις , ποῖαι δὲ ἁσολλόγιστοτ . p . 26a14 Καὶ ὅτι ὄντος τε συλλογισμοῦ τοὺς ὅρους ἀναγκαῖον ἔχειν ὡς εἴπομεν , ἐάν τε οὕτως ἔχωσιν , ὅτι ἔσται συλλογισμός . ΕΧ τε , φησί , καθόλου καταφατικὸν ᾗ τὸ συμπέρασμα , πάντῃ τε καὶ πάντως ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν συνῆκται , καὶ εἰ δύο καθόλου καταφατικαὶ ὑπάρχουσι προτάσεις , πάντῃ τε καὶ πάντως καθόλου καταφατικὸν συνάγεται τὸ συμπέρασμα . καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου τρόπου ὁμοίως , οὕτως ἐχουσῶν τῶν προτάσεων ὥσπερ εἴρηται , τοιοῦτον συνάγεται τὸ συμπέρασμα , καὶ τοῦ συμπεράσματος οὕτως ἔχοντος ἀνάγκη πᾶσα τοιαύτας εἶναι τὰς προτάσεις . p . 26a17 Εἰ δὲ ὁ μὲν καθόλου τῶν ὅρων ὁ δὲ ἐν μέρει πρὸς τὸν ἕτερον . Πληρώσας τὰς ἐκ δύο καθόλου νῦν τὰς ἐκ τῆς ἑτέρας μὲν καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς συζυγίας ἐκτίθεται . εἰσὶ δὲ αἱ πᾶσαι ὀκτώ . ὧν αἱ δύο μὲν συλλογιστικαί , ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου , εἴτε καταφατικῆς εἴτε ἀποφατικῆς , τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς κατκφατικῆς , αἱ δὲ λοιπαὶ ἓξ ἀσυλλόγιστοι διὰ τὸ ἢ τὴν μείζονα μερικὴν εἶναι ἢ τὴν ἐλάττονα ἀποφατικήν . ὅρα δὲ πῶς οὐκ εἶπεν ὅτι ὁ μὲν μείζων καθόλου ὁ δὲ ἐλάττων ἐν μέρει ἢ τὸ ἀνάπαλιν , ἀλλ’ ἀδιορίστως , οὕτως ἄνευ προσθήκης ἐν ταὐτῷ βουλόμενος τὰς ὀκτὼ συζυγίας δηλῶσαι . | p . 26a20 Ὅταν δὲ πρὸς τὸ ἔλαττον ἢ καὶ ἄλλως πὼς ἔχωσιν XXIr οἱ ὅροι , ἀδύνατον . Προσυπακουστέον τῷ πρὸς τὸ ἔλαττον ‘τὸ καθόλου τεθῇ’ . ἀδύνατον δὲ οὕτω γενέθαι συλλογισμὸν διὰ τὸ τὴν μείζονα ἀπολωλεκέναι τὸ ἴδιον , τουτέστι τὸ καθόλου · εἰρηκὼς γὰρ ῾ὅταν τὸ καθόλου τεθῇ πρὸς ἔλαττον ἔλαττον ἐσήμανε τὴν μείζονα μερικὴν οὖσαν , ἐπείπερ ὁ λόγος νῦν περὶ τῆς ἑτέρας καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς . τὸ δὲ ἢ καὶ ἄλλως πί’ ) ἔχωσιν οἱ ὅροι ἀντὶ τοῦ ‘εἰ ἀμφότεραι ἀποφατικαὶ ἢ ἡ μείζων καταφατικὴ ἡ δὲ ἐλάττων ἀποφατική , καὶ τοῦτο διχῶς , ἢ τῆς μείζονος ἐχούσης τὸ καθόλου ἢ τῆς ἐλάττονος’ . p . 26a21 Λέγω δὲ μεῖζον μὲν ἄκρον ἐν ᾧ τὸ μέσον ἐστίν , ἔλαττον δὲ τὸ ὑπὸ τὸ μέσον . Ἀντὶ τοῦ ‘μεῖζον ἄκρον τὸ τοῦ μέσου κατηγορούμενον , ἔλαττον δὲ οὗ τὸ μέσον κατηγορεῖται᾿ · ταὐτὸν γὰρ τὸ κατὰ παντὸς καὶ τὸ ἐν ὅλῳ μόνῃ τῇ σχέσει διαφέροντα , ὡς εἶναι , ὅταν μὲν ἐκ τοῦ κατὰ παντὸς ποιώμεθα τοὺς συλλογισμούς , μείζονα ὅρον τὸν πρῶτον , ὁμοίως καὶ πρότασιν μείζονα τὴν πρώτην , ὅταν δὲ ἐκ τοῦ ἐν ὅλῳ , τὸν τελευταῖον καὶ τὴν δευτέραν πρότασιν . p . 26a23 Ὑπαρχέτω γὰρ τὸ μὲν Α παντὶ τῷ Β , τὸ δὲ Β τινὶ τῷ Γ . Οὗτός ἐστι τρίτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν πρώτῳ σχήματι , ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ μερικῆς καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος μερικὸν καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . εὐπορήσεις δὲ ὑλῶν ἐν τούτῳ τῷ τρόπῳ λαμβάνων γένος τι καὶ εἶδος καὶ κοινότερον ἀμφοτέρων καὶ τὸ μὲν γένος τιθεὶς μείζονα ὅρον , τὸ δὲ εἶδος μέσον , τὸ δὲ κοινὸν ἀμφοτέρων ἐλάττονα · ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος κατὰ τινὸς ἐμψύχου , καὶ συμπέρασμα ζῷον κατὰ τινὸς ἐμψύχου · καὶ ἀνάπαλιν τὶ ἔμψυχον ἄνθρωπος , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , καὶ συμπέρασμα τὶ ἔμψυχον ζῷον . p . 26a23 Καὶ εἰ τὸ μὲν Α μηδενὶ τῷ Β ὑπάρχει , τὸ δὲ Β τινὶ τῷ Γ ὑπάρχει , ἀνάγκη τὸ Α τινὶ τῷ Γ μὴ ὑπάρχειν . Τέταρτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς . συνάγει δὲ μερικὸν ἀποφατικὸν συμπέρασμα εἰκότως · ἐπεὶ γάρ , ὡς ἐλέγομεν , τῇ χείρονι τῶν προτάσεων ἕπεται τὸ συμπέρασμα , ἐν δὲ τούτῳ τῷ τρόπῳ ἑκατέρα τῶν προτάσεων ἔχει τι ἐλάττωμα , ἡ μὲν κατὰ τὸ ποσὸν ἡ δὲ κατὰ τὸ ποιόν , ἀμφοτέρων τῶν προτάσεων τὰ ἐλαττώματα ἐν αὑτῷ συλλαβὸν ἔσχε τὸ συμπέρασμα καὶ γέγονε μερικόν τε ἴαμα καὶ ἀποφατικόν . εὐπορήσεις δὲ ὑλῶν ἐν τούτῳ τῷ τρόπῳ ἀντιδιῃρημένα λαμβάνων ἐκ τοῦ αὐτοῦ γένους εἴδη καὶ τὸ γένος αὐτὸ καὶ τιθεὶς μείζονα μὲν ὅρον καὶ μέσον τὰ εἴδη ἐλάττονα δὲ τὸ γένος · οἷον λογικὸν κατ’ οὐδενὸς ἀλόγου , ἄλογον κατὰ τινὸς ζῴου , καὶ συμπέρασμα λογικὸν οὐ παντὶ ζῴῳ . p . 26 26a28 ‘Ομοίως δὲ καὶ εἰ ἀδιόριστον εἴη τὸ Β Γ κατηγορικὸν ὄν · ὁ γὰρ αὐτὸς ἔσται συλλογισμὸς ἀδιορίστου τε καὶ ἐν μέρει ληφθέντος . Εἴρηται ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας τῷ Ἀριστοτέλει ὅτι ἰσοδυναμοῦσιν αἱ ἀδιόριστοι προτάσεις ταῖς μερικαῖς ἐὰν τοίνυν ἐν τῇ ἐλάττονι προτάσει ἀντὶ τῆς μερικῆς παραλάβωμεν ἀπροσδιόριστον καταφατικήν , ἄλλαι δύο γίνονται συλλογιστικαὶ συζυγίαι τῆς μείζονος καθόλου οὔσης ἢ καταφατικῆς ἢ ἀποφατικῆς . ὥστε πᾶσα . συλλογιστικαὶ συζυγίαι αἱ ἐν τῶ πρώτῳ σχήματι ἕξ εἰσιν . | Ἔτι δὲ παρὰ τούτους εἰσὶν οἱ καλούμενοι ἀντανακλώμενοι , οἳ καὶ ἐκ XXIv τούτων γίνονται μόνου τοῦ συμπεράσματος ἀντιστρέφοντος κατὰ τὴν οἰκείαν ἀντιστροφήν . οἷον εἰ τὸ συμπέρασμά ἐστι καθόλου ἀποφατικόν , ἔσται ὁ ἀντανακλώμενος ὧδε · λίθος κατ’ οὐδενὸς ζῴου , ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , λίθος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου , καὶ ἄνθρωπος κατ’ οὐδενὸς λίθου · ἴσμεν γὰρ ὅτι ἡ καθόλου στερητικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει . εἰ δὲ καθόλου καταφατικὸν ἡ μερικὸν καταφατικὸν εἴη τὸ συμπέρασμα , ἡ ἀντιστροφὴ τοῦ ἀντανακλωμένου ἔσται πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικήν · καὶ γὰρ ἡ καὶ ἡ μερικὴ πρὸς τὴν αὐτὴν ἀντιστρέφουσι , λέγω δὴ τὴν μερικὴν καταφατικήν . ἐκ δὲ τῆς μερικῆς ἀποφατικῆς οὐκ ἔσται τοιοῦτον συμπέρασμα · ὁμολογεῖται γὰρ αὕτη μὴ σώζειν τὴν ἀντιστροφὴν ἀλλὰ διαπίπτειν . p . 26a30 ἐὰν δὲ πρὸς τὸ ἔλαττον ἄκρον τὸ καθόλου τεθῇ ἢ κατηγορικὸν ἢ στερητικόν , οὐκ ἔσται συλλογισμός . Τῆς μείζονος προτάσεως καθόλου οὔσης τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς γίνονται τέσσαρες συζυγίαι κατὰ τὴν τοῦ ποιοῦ διαφοράν · ὧν αἱ μὲν δύο συλλογιστικαί εἰσιν αἱ ἔχουσαι τὴν ἐλάττονα καταφατικὴν τῆς μείζονος ἀδιαφορούτσης κατὰ τὸ ποιόν , αἱ δὲ λοιπαὶ δύο ἀσυλλόγιστοι αἱ ἔχουσαι τὴν ἐλάττονα ἀποφατικήν . πρώτας μὲν οὗν τὰς συλλογιστικὰς ἐξέθετο . καὶ ἔδει ὅσον ἐπὶ τῇ ἀκολουθίᾳ ἐφεξῆς ἐλέγξαι πῶς αἱ λοιπαὶ δύο ἀσυλλόγιστοί εἰσιν αἱ ἔχουσαι πρὸς μὲν τῷ μείζονι ἄκρῳ τὸ καθόλου εἴτε καταφατικὸν εἴτε ἀποφατικόν , πρὸς δὲ τῷ ἐλάττονι τὸ μερικὸν ἀποφατικόν . ἀλλ’ ἐπειδὴ πλειόνων ἐδεῖτο λόγων ὁ περὶ τούτων ἔλεγχος διὰ τὸ ὑποδύεθαι αὐτὰς συλλογιστικὰς συζυγίας , ὡς μαθησόμεθα , τρέπεται ἐπὶ τὸ ἐλέγξαι πρῶτον τὰς ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου τέσσαρας ἀσυλλογίστους συζυγίας ὡς ῥᾷον τούτων μᾶλλον ἐλεγχομένων . εἰσὶ δὲ αὗται ἥ τε ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς , καὶ δευτέρα ἡ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς , καὶ τρίτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς , καὶ τετάρτη ἡ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς . ἐὰν δὲ ἀντὶ τῆς μείζονος μερικῆς ἀπροσδιόριστον παραλάβωμεν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν τῇ μερικῇ τῆς ἐλάττονος μενούσης καθόλου , ἔσονται αἱ ἐλεγχόμεναι συζυγίαι ὀκτώ . p . 26a33 οἷον εἰ τὸ μὲν Α τινὶ τῷ Β ὑπάρχει ἢ μὴ ὑπάρχει , τὸ δὲ Β παντὶ τῷ Γ ὑπ|άρχει . Πρότερον ἐκτίθεται τὰς δύο συζυγίας ἅμα , τήν τε ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς καὶ τὴν ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς , καὶ δείκνυσιν αὐτὰς διὰ τῶν αὐτῶν ὅρων καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ συναγούσας . ἐν δὲ τῷ εἰπεῖν ὑπάρχει ἡ μὴ ὑπάρχει τὴν μερικὴν παταφατικήν τε ἅμα καὶ ἀποφατικὴν ἐσήμανεν . καὶ ταύτας ποτὲ μὲν τῇ καθόλου καταφατικῇ συμπλέξας ποτὲ δὲ τῇ ἀποφατικῇ ποιεῖ τέσσαρας συζυγίας ἀσυλλογίστους . οὐχ ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῆς μερικῆς καταφατικῆς προσέθηκεν ἅμα καὶ τὴν ἀποφατικὴν εἰπὼν εἰ τὸ μὲν Α τινὶ τῷ B ὑπάρχει ἢ μὴ ὑπάρχει , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς καθόλου καταφατικῆς ἅμα ἐπήγαγε καὶ τὴν ἀποφατικήν , ἀλλ’ εἰπὼν τὸ δὲ B παντὶ τῷ Γ ὑπάρχει οὐκέτι ἐπήγαγεν ‘ ἢ μὴ ὑπάρχει᾿ , διότι αἱ μὲν μερικαὶ ἰσοδυναμοῦσιν ἀλλήλαις καὶ ἅμα συναληθεύειν καὶ διὰ τοῦτο κοιναὶ καὶ αἱ περὶ αὐτῶν ἀποδείξεις , αἱ δὲ καθόλου συναληθεύειν οὐ δύνανται , ὡς δέδεικται ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας . παραδείγματα δὲ τῆς μὲν ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῶν οὐσῶν · ἀγαθὸν τινὶ ἕξει , ἕξις πάσῃ φρονήσει , καὶ συμπέρασμα ἀγαθὸν πάσῃ φρονήσει . καὶ οὕτω μὲν τὸ παντὶ συνάγεται . τὸ δὲ μηδενὶ οὕτως · ἀγαθὸν τινὶ ἕξει , ἕξις πάσῃ ἀμαθίᾳ , καὶ συμπέρασμα ἀγαθὸν οὐδεμιᾷ ἀμαθία . δυνατὸν δὲ τὰ μερικὰ συνάγειν οὕτως · ἀγαθὸν τινὶ διαθέσει , διάθεσις πάσῃ ἕξει , καὶ ἀγαθὸν τινὶ ἕξει καὶ οὐ πάσῃ . ἢ οὕτως . λευκὸν τινὶ σώματι , σῶμα παντὶ ζῴῳ , λευκὸν ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐ παντὶ ζῴῳ . τῆς δὲ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς τοῦ μὲν παντὶ οὕτως · ἀγαθὸν οὐ πάσῃ ἕξει , ἕξις πάσῃ φρονήσει , καὶ συμπέρασμα ἀγαθὸν πάσῃ φρονήσει · τοῦ δὲ μηδενί · ἀγαθὸν οὐ πάσῃ ἕξει , ἕξις πάσῃ ἀμαθίᾳ , καὶ συμπέρασμα ἀγαθὸν οὐδεμιᾷ ἀμαθίᾳ . πάλιν δὲ καὶ τὰ μερικὰ συνάξεις οὕτως · ἀγαθὸν οὐ πάσῃ διαθέσει , διάθεσις πάσῃ ἕξει , ἀγαθὸν ἄρα καὶ τινὶ ἕξει καὶ οὐ πάσῃ · καὶ πάλιν λευκὸν οὐ παντὶ σώματι , σῶμα παντὶ ζῴῳ , καὶ λευκὸν οὐ παντὶ καὶ τινὶ ζῴῳ . τῆς δὲ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος | καθόλου ἀποφατικῆς τοῦ μὲν παντί · λευκὸν τινὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ κύκνῳ , καὶ συμπέρασμα λευκὸν παντὶ κύκνῳ · τοῦ δὲ μηδενί · λευκὸν τινὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ κόρακι , καὶ λευκὸν οὐδενὶ κόρακι . κἀνταῦθα δὲ πάλιν καὶ τὰ μερικὰ συνάξεις , εἰ πρὸς τῷ ἐλάττονι ὅρῳ θείης τὸν ἄνθρωπον ἤ τι τοιοῦτον , ᾧτινι τὸ μὲν μέσον οὐδενί , τὸ δὲ μεῖζον τινὶ ὑπάρχει · λευκὸν τινὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ ἀνθρώπῳ , λευκὸν ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐ παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει . οἱ αὐτοὶ δὲ ὅροι καὶ ἐπὶ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς . καὶ τὸ μὲν παντί · οἷον λευκὸν οὐ παντὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ κύκνῳ , καὶ λευκὸν παντὶ κύκνῳ · καὶ τὸ μηδενὶ ὁμοίως · λευκὸν οὐ παντὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ κόρακι , καὶ λευκὸν οὐδενὶ κόρακι . πάλιν δέ , εἰ κἀνταῦθα πρὸς τῷ ἐλάττονι ὅρῳ θείης ἄνθρωπον , συνάξεις τὰ μερικά · λευκὸν οὐ παντὶ ἵππῳ , ἵππος οὐδενὶ ἀνθρώπῳ , λευκὸν ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐ παντὶ ἀνθρώπῳ . οὗτοι μὲν τέσσαρες ἐδείχθησαν ἀσυλλόγιστοι τρόποι , ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου . ἐπειδὴ δὲ ἰσοδυναμοῦσιν αἱ ἀπροσδιόριστοι ταῖς μερικαῖς , εὑρήσεις ἑτέρας τέσσαρας συζυγίας , καὶ ταύτας ἀσυλλογίστους , τὴν μείζονα τιθεὶς ἀπροσδιόριστον ποικίλλων δὲ ἀμφοτέρας κατὰ τὸ καταφατικὸν καὶ ἀποφατικόν · συνάγουσι γὰρ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ὅρων καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενί . p . 26a39 οὐδ’ ὅταν τὸ μὲν πρὸς τῷ μείζονι ἄκρῳ καθόλου γένηται ἢ κατηγορικὸν ἢ στερητικόν , τὸ δὲ πρὸς τῷ ἐλάττονι στερητικὸν κατὰ μέρος , οὐκ ἔσται συλλογισμὸς ἀδιορίστου τε καὶ ἐν μέρει ληφθέντος . Τὰς παραλελειμμένας αὐτῷ ἀσυλλογίστους δύο συζυγίας νῦν λοιπὸν ἐλέγξαι βούλεται , πρότερον ἀναβαλλόμενος ὡς ἐργωδεστέρας οὔσης τῆς δεί - ξεως αὐτῶν διὰ τήνδε τὴν αἰτίαν · ἴσμεν ὅτι ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ποτὲ μὲν δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύει , ὡς ὅταν λέγωμεν ‘οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός’ , ποτὲ δὲ διὰ τὴν καθόλου ἀποφατικήν , ὡς ὅταν εἴπωμεν οὐ πᾶς ἄνθρωπος πτερωτός᾿ , καὶ ὅταν δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύῃ , ἰσοδυναμεῖ τῇ μερικῇ καταφατικῇ . διὰ τοῦτο καὶ βουληθεὶς τὰς συζυγίας ταύτας ἀσυλλογίστους ἀποδεῖξαι οὐκ ἠδύνατο τοῦτο ποιῆσαι λαμβάνων τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν ὡς δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύουσαν · ὑποδύεται γὰρ αὕτη συλλογιστικὸν τρόπον , τὸν τρίτον τὸν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς , μεταληφθεῖσα εἰς τὴν μερικὴν καταφατικὴν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν . οἷον τί λέγω ; ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος οὐ παντὶ λευκῷ · ἐὰν τὸ λευκὸν τοῦτο λάβωμεν τὸ ἐπὶ τοῦ Σκύθου , δυνατὸν ἔσται μεταλαβεῖν τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν εἰς τὴν μερικὴν καταφατικήν , ὅτι ὁ ἄνθρωπος τινὶ λευκῷ ὑπάρχει , οἷον τῷ Σκύθῃ , διότι ἡ μερικὴ δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύει · τὸ γὰρ αὐτὸ τοῦτο καὶ τινὶ ὑπάρχει καὶ οὐ παντὶ ὑπάρχει , οἷον τῷ Αἰθίοπι · μεταληφθεῖσα δὲ εἰς τὴν μερικὴν καταφατικὴν ποιεῖ τὸν τρίτον τρόπον τοῦ πρώτου σχήματος . διά τοι τοῦτο λαμβάνει τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν οὐ δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύουσαν ἀλλὰ διὰ τὴν καθόλου . ὁμοίως καὶ ἡ ἑτέρα συζυγία ἡ ἐξ ἀμφοτέρων ἀποφατικῶν ὑποδύεται τὸν τέταρτον συλλογιστικὸν τρόπον τὸν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς , μεταληφθείσης ὁμοίως τῆς μερικῆς ἀποφατικῆς εἰς μερικὴν καταφατικήν . λαμβάνει οὖν αὐτὴν πάλιν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν τῇ καθόλου ἀποφατικῇ εἰσφέρων ὑπκείμενά τινα τῷ | λευκῷ ὅρῳ , ὧν τοῦ μὲν τὸ ζῷον κατηγορεῖται παντὸς τοῦ δὲ οὐδενός , καὶ οὕτως ἀποδείκνυσι τὰς ἐξ αὐτῆς συζυγίας τὸ ἐναντίον συναγούσας , τὸ παντὶ καὶ τὸ οὐδενί . καὶ πάλιν τῷ λευκῷ τινα ὑποκείμενα εἰσφέρει , ὧν τοῦ μὲν παντὸς κατηγορεῖται τὸ ἄψυχον ἰοῦ δὲ οὐδενός , καὶ οὕτω δείκνυσι καὶ τὴν δευτέραν συζυγίαν ἀσυλλόγιστον καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ συνάγουσαν . παράδειγμα τῆς μέν προτέρας οὕτως · ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος οὐ παντὶ λευκῷ καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ λευκῷ , τουτέστι τῷ κύκνῳ . καὶ οὕτω μὲν τὸ παντί . τὸ δὲ μηδενὶ οὕτως · ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἄνθρωπος οὐ παντὶ λευκῷ , καὶ συμπέρασμα ζῷον οὐδενὶ λευκῷ , τουτέστι τῇ Χίονι . τῆς δὲ δευτέρας · ἄψυχον οὐδενὶ ἀνθρώπῳ , ἄνθρωπος οὐ παντὶ λευκῷ , καὶ συμπέρασμα ἄψυχον παντὶ λευκῷ , ἵνα πάλιν λάβωμεν ἐπὶ χιόνος . ὁμοίως καὶ οὐδενί , ἵνα λάβωμεν ἐπὶ τοῦ κύκνου . πάλιν δὲ εἰ καὶ ἡ προκειμένη ἰσοδυναμεῖ τῇ ἐκ δύο καθόλου ἀποφατικῶν , ἐπ’ ἐκείνης δὲ τὰ μερικὰ συνήγετο , οὐκοῦν καὶ ἐπὶ ταύτης . ὅροι δὲ οἱ αὐτοὶ οὕσπερ κἀκεῖ παρειλήφαμεν · ζῷον οὐδενὶ ἀψύχῳ , ἄψυχον οὐ παντὶ ἐμψύχῳ , ἐπεὶ καὶ οὐδενί . λαμβάνεται γὰρ νῦν διὰ τὴν καθόλου ἀποφατικὴν ἡ μερικὴ ἀληθεύουσα . συμπέρασμα ζῷον τινὶ καὶ οὐ τινὶ ἐμψύχῳ . p . 26a14 Ἔτι ἐπεὶ ἀδιόριστον τὸ τινὶ τῷ Γ τὸ Β μὴ ὑπάρχειν . Ἕτερον ἐπιχείρημα λαμβάνει , δι’ οὗ δείκνυσιν ἀσυλλογίστους τὰς εἰρημέωας προτάσεις , λέγω δὴ τὰς ἐκ τῆς ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ μείζονος καθόλου εἴτε καταφατικῆς εἴτε ἀποφατικῆς . ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν . ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ποτὲ μὲν δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύει ποτὲ δὲ διὰ τὴν καθόλου , ὡς ἐμάθομεν ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας . καὶ ὅτε μὲν δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύει , ἰσοδυναμεῖ τῇ μερικῇ καταφατικῇ , οἷον ἡ ἰού πᾶς ἄνθρωπος λευκός’ συναληθεύει καὶ ἰσοδυναμεῖ τῇ ‘τὶς ἄνθρωπος λευκός’ . καὶ τοῦτο συμβαίνει ἐπὶ τῆς ἐνδεχομένης ὕλης . ὅταν δὲ διὰ τὴν καθόλου , οὐκέτι αὐτῇ ἰσοδυναμεῖ , οἷον οὐ πᾶς ἄνθρωπος πτερωτός · ἐπειδὴ γὰρ οὐδείς , διὰ τοῦτο καὶ οὐ πᾶς · καὶ τοῦτο συμβαίνει ἐπὶ τῆς ἀδυνάτου ὕλης . ἐπειδὴ οὖν , φησίν , ἀδιόριστος ἡ οὐ πᾶς πρότασις , <ἐπεὶ> ἐπὶ μὲν τῆς ὕλης ἰσοδυναμεῖ τῇ τίς , ἐπὶ δὲ τῆς ἀδυνάτου οὐκέτι ἕπεται γὰρ τηνικαῦτα τῇ οὐδείς , ᾗτινι ἀντιφατικῶς ἀντίκειται ἡ τίς ) , ἐὰν ληφθῶσιν ὅροι τῆς ἀδυνάτου ὕλης , δῆλον ὅτι οὐ μεταληφθήσεται εἰς τὴν τίς , ἀλλ’ ἔσται ἰσοδυναμοῦσα τῇ καθόλου ἀποφατικῇ , καὶ οὕτως ἔσται ἀσυλλόγιστος ἡ συζυγία · ἐδείχθη γὰρ ὅτι πᾶσα πρότασις ] ἔχουσα τὴν ἐλάττονα καθόλου ἀποφατικὴν ἀσυλλόγιστός ἐστιν . εἰ δὲ καί ποτε ὑποδύεται συλλογιστικὴν συζυγίαν , οὐ διὰ τοῦτο αὐτὴν παραδεξόμεθα , πρῶτον μέν , ὅτι οὐ δι’ ἑαυτήν ἐστι συλλογιστικὴ ἀλλὰ διὰ τὴν παραληφθεῖσαν ὕλην , λέγω δὴ τὴν ἐνδεχομένην , ἔπειτα , ὅτι περὶ τῶν καθόλου ζητοῦμεν κανόνων καὶ οὐ ποτὲ μὲν ἐπταισμένων ποτὲ δὲ ὑγιῶν . ὁ αὐτὸς δὲ λόγος , εἴτε καταφατικὴ ἡ μείζων εἴη εἴτε ἀποφατική · ἀμφότεραι γὰρ ἀσυλλόγιστοι . παραδείγματα δὲ πάλιν <τῆς μὲν> ἐκ τῆς μείζονος καταφατικῆς καθόλου τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς τοῦ μὲν παντί · ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἄνθρωπος οὐ παντὶ ἵππω , καὶ συνάγεται ζῷον παντὶ ἵππῳ · τοῦ δὲ οὐδενί · ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἄνθρωπος οὐ παντὶ λίθῳ , καὶ συνάγεται ζῷον οὐδενὶ λίθῳ . τῆς δὲ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς οὕτως τοῦ μὲν παντί · ζῶον οὐδενὶ λίθῳ , λίθος οὐ παντὶ ἀνθρώπω , καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ · τοῦ δὲ μηδενί · ζῷον οὐδενὶ λίθῳ , λίθος οὐ παντὶ φυτῷ , καὶ συμπέρασμα ζῷον οὐδενὶ φυτῷ . ὅτι δὲ ἐξὸν οὕτω λέγειν τὴν οὐ πᾶς ὡς μὴ συνεισφέρουσαν τὸ τίς , ἐν τῷ Περὶ ἑρμηνείας ἐμάθομεν . ἴδωμεν δὲ καὶ τὰ τῆς λέξεως . Ἔτι ἐπεὶ ἀδιόριστον τὸ τινὶ τῷ Γ τὸ B μὴ ὑπάρχειν . ἀδιόριστόν φησιν οὐ διὰ τὸ μὴ ἔχειν προσδιορισμόν ἔχει γὰρ τὸ τὶς μερικόν ) ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ ὁρίζειν ἐν ἑαυτῷ τὴν ποσότητα τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων , ἀλλὰ ποτὲ μὲν ποιεῖν καθόλου ἀποφατικὴν ποτὲ δὲ μερικήν . διόπερ τοῦτο δηλῶν ἐπήγαγεν ἀληθεύεται δέ , καὶ εἰ μηδενὶ ὑπάρχει καὶ μὴ παντί , ὅτι τινὶ οὐχ ὑπάρχει . | τοῦτό φησιν ὅπερ ἐλέγομεν , ὅτι ἡ τινὶ μὴ ὑπάρχει᾿ , ὑπάρχει , τουτέστιν ἡ μερικὴ ἀποφατική , ποτὲ μὲν διὰ καθόλου ἀληθεύει , τὴν οὐδείς , ποτὲ δὲ δι’ ἑαυτήν . p . 26b17 Ληφθέντων δὲ τοιούτων ὅρων ὥστε μηδενὶ ὑπάρχειν οὐ γίνεται συλλογισμός . Ὅλέγει τοιοῦτόν ἐστιν · εἰ ληφθῇ ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ἐπὶ τῆς καθόλου ἀποφατικῆς , αὐτόθεν δῆλον ὅτι ἀσυλλόγιστος γίνεται ἡ συζυγία · εἰ γὰρ ποιεῖ συλλογιστικήν , καὶ ἐπὶ τῶν κυρίως ἀποφατικῶν ἔδει γενέσθαι · τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ἦν γὰρ ἂν καὶ ἐπὶ τούτων . φανερὸν οὖν , φησίν , ὅτι εἴ ποτε γίνεται συλλογιστικὴ συζυγία , οὐ διὰ τὴν τοιαύτην τῶν ὅρων τάξιν γίνεται , λέγω δὴ διὰ τὸ τὴν ἐλάττονα μερικὴν ἀποφατικὴν εἶναι , ἀλλὰ διὰ τὸ ἰσοδυναμεῖν αὐτὴν ἐπὶ ἐνδεχομένης ὕλης τῇ μερικῇ καταφατικῇ καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τῶν αὐτῶν ὅρων δύνασθαι συναληθεύειν τὴν κατάφασιν τῇ ἀποφάσει · καταφατικῆς δὲ οὔσης τῆς ἐλάττονος γίνεται συλλογισμός . p . 26b21 Οὐδέ γε ἐὰν ἄμφω τὰ διαστήματα κατὰ μέρος ἢ κατηγορικως ἢ στερητικῶς . Διαστήματα τὰς προτάσεις καλεῖ δι’ ἣν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἴπομεν αἰτίαν , κατὰ ζῆλον λέγω γεωμετρικόν . ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνοι τὰ μὲν σημεῖα πάντων ἁπλούστερα ὄντα καὶ οἷον ἀρχοειδέστερα ὅρους καλοῦσι , τὰ δὲ ἀπὸ τούτων , τουτέστι τὰς γραμμάς , διαστήματα , ἔτι δὲ τὰ ἐκ τούτων συγκείμενα σχήματα , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ αὐτὸς τὸ μὲν ὄνομα καὶ τὸ ῥῆμα , ἅ ἐστιν ἁπλούστερα καὶ εἰς ἃ ἀναλύεται ὁ συλλογισμός , ὅρους ὠνόμασεν , τὰς δὲ ἐκ τούτων συγκειμένας προτάσεις διαστήματα , τὰ δὲ ἐκ τούτων αὐτῶν σχήματα , πρῶτον καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καλῶν . καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ διαστήματος . βούλεται δὲ ἐνταῦθα τὰς ἐπιλοίπους ἵζ’ συζυγίας ἐλέγξαι καὶ δεῖξαι ἀσυλλογίστους τὰς ἐξ ἀμφοτέρων μερικῶν ἢ ἀπροσδιορίστων καὶ τὰς ἐκ τῆς μιᾶς μερικῆς τῆς δὲ ἑτέρας ἀπροσδιορίστου . γίνονται γὰρ ἐκ μὲν τῶν ἐξ ἀμφοτέρων μερικῶν συζυγίαι τέσσαρες ἢ καταφατικῶν οὐσῶν ἢ ἀποφατικῶν , ἢ τῆς μὲν καταφατικῆς τῆς δὲ ἀποφατικῆς , καὶ τοῦτο διχῶς . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἐξ ἀμφοτέρων ἀπροσδιορίστων γίνονται τέσσαρες , ὡσαύτως ποικιλλόμεναι κατὰ τὸ καταφατικόν τε καὶ ἀποφατικόν . καὶ αἱ λοιπαὶ ὀκτὼ ἐκ τῆς μιᾶς μερικῆς τῆς δὲ ἑτέρας ἀπροσδιορίστου · ἢ γὰρ ἡ μὲν μείζων ἐστὶ μερικὴ ἡ δὲ ἑτέρα ἀπροσδιόριστος , καὶ κατὰ τὴν ἐναλλαγὴν τοῦ ποιοῦ γίνονται τέσσαρες συζυγίαι , ἢ τοὐναντίον , καὶ ὁμοίως πάλιν γίνονται τέσσαρες . λαμβάνει δὲ ὅρους κοινοὺς ἀρκοῦντας αὐτῷ ἐπὶ πασῶν τῶν συζυγιῶν πρὸς τὸ δεῖξαι ὅτι καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ οὐδενὶ συνάγουσι , τοῦ μὲν παντὶ ζῷον , λευκόν , ἄνθρωπος , τοῦ δὲ μηδενὶ ζῷον , λευκόν , λίθος . οἷον ζῷον τινὶ λευκῷ , τὸ λευκὸν τινὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συμπέρασμα τὸ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ · καὶ πάλιν τὸ ζῷον τινὶ λευκῷ , τὸ λευκὸν τινὶ λίθῳ , καὶ ζῷον οὐδενὶ λίθῳ . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν συζυγιῶν μεταφέρων εὑρήσεις . καὶ συνάξεις κἀνταῦθα καὶ τὸ τινὶ καὶ τὸ οὐ παντὶ οὕτως · ζῷον τινὶ λευκῷ , λευκὸν τινὶ ἐμψύχῳ , καὶ ζῷον τινὶ καὶ οὐ παντὶ ἐμψύχῳ . p . 26b26 Φανερὸν οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων ὡς ἐὰν ᾖ συλλογισμὸς ἐν τούτῳ τῷ σχήματι κατὰ μέρος , ὅτι ἀνάγκη τοὺς ὅρους οὕτως ἔχειν ὡς εἴπομεν . | Καλῶς προσέθηκεν ἐν τούτῳ τῷ σχήματι · ἐν γὰρ τῷ δευτέρῳ δυνατὸν τὴν ἐλάττονα μερικὴν ἀποφατικὴν εἶναι τῆς μείζονος καταφατικῆς καθόλου οὔσης . p . 26b33 Καλῶ δὲ τὸ τοιοῦτον σχῆμα πρῶτον . εἴρηται πολλάκις , καὶ ἐνταῦθα καὶ ἀλλαχοῦ , ὅτι ὁπηνίκα αὐτὸς τίθησι τὰ ὀνόματα πρῶτος τῶν πρὸ αὐτοῦ μὴ οὕτω χρησαμένων , οὕτω φησίν , ὅτι καλῶ καὶ ὅτι λεγέσθω καὶ τὰ τοιαῦτα . ὥστε δῆλον ὅτι αὐτοῦ ἐστι θέσις ἡ τῶν σχημάτων ὀνομασία . p . 26b34 Ὅταν δὲ τὸ αὐτὸ τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ ἢ ἑκατέρῳ παντὶ ἢ μηδενί , τὸ μὲν σχῆμα τὸ τοιοῦτον κλῶ δεύτερον . Ἰστέον ὅτι ὑγιῶς μετά τὸ πρῶτον σχῆμα τὸ δεύτερον παραδίδωσι , μετὰ δὲ ταῦτα τὸ τρίτον · ἐπειδὴ γὰρ μετὰ τὴν ἀποδεικτικὴν ἡ διαλεκτικὴ καὶ οὕτως ἡ σοφιστική , ἔοικε δὲ τῇ μὲν ἀποδεικτικῇ τὸ πρῶτον σχῆμα , ὅτι συμπεραίνει τὸ καθόλου καταφατικόν , ὅπερ φίλον τῷ ἀποδεικτικῷ , τὸ δὲ δεύτερον τῇ διαλεκτικῇ , ὅτι πάντα ἀποφατικὰ συνάγει ὁ γὰρ διαλεκτικὸς ἀνασκευάζειν ἐπιχειρεῖ τὰ ὑπὸ τοῦ προσδιαλεγομένου <λεγόμενα> , ὅμοιον δὲ ἀνασκευάζειν τῷ ἀποφάσκειν ) , τὸ δὲ τρίτον τῷ σοφιστικῷ ἔοικεν ἐκεῖνος γὰρ διὰ ἔκπτωσιν τῶν ὄντων σοφῶν περὶ τὰ μερικὰ διατρίβει · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ τρίτον σχῆμα ὅλα μερικὰ συνάγει ) , εἰκότως καὶ τὰ σχήματα τοιαύτην τάξιν εἰλήφασιν . ὅταν δὲ τὸ αὐτὸ τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ ἢ ἑκατέρῳ παντὶ ἢ μηδενί , τὸ μὲν σχῆμα τὸ τοιοῦτον καλῶ δεύτερον . ὁ περὶ τοῦ πρώτου σχήματος λόγος πέρας ἀπείληφε , καὶ πασῶν τῶν ἐν ἐκείνῳ συζυγιῶν ἀνελλιπῶς καὶ ] αἱ μὲν συλλογιστικὸν ἔχουσαι τὸ εἶδος ἀπεδείχθησαν , αἱ δὲ τῶν ἀσυλλογίστων ἠλέγχθησαν οὖσαι . νῦν οὖν ἐπὶ τὸ δεύτερον μεταβέβηκε , καὶ πρώταις κἀνταῦθα ταῖς καθόλου συζυγίαις ἐπεξέρχεται . ἔστι δὲ ἴδιον τούτου τοῦ σχήματος τὸ τὴν μείζονα εἶναι καθόλου τὴν δὲ ἐλάττονα ἀνομοιοσχήμονα τῇ μείζονι κατὰ τὸ ποιόν . Ὅταν δὲ τὸ αὐτὸ τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ ἢ ἑκατέρῳ παντὶ ἢ μηδενί . τοῦτο δῆλον , ὅτι ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέρων κατηγορεῖται τῶν ἄκρων , καὶ ἢ τοῦ μὲν καταφατικῶς τοῦ δὲ ἀποφατικῶς ἢ ἀμφοτέρων καταφατικῶς ἢ ἀμφοτέρων ἀποφατικῶς . ἄρχεται δέ , ὥσπερ εἴπομεν , ἐκ τῶν καθόλου συζυγιῶν . τεσσάρων δὲ οὐσῶν τῶν ἐκ δύο καθόλου διὰ μὲν τοῦ εἰπεῖν τὸ αὐτὸ τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ μηδενὶ τὰς καθόλου δύο ἀνμοιοσχήμονας ἐσήμανε συζυγίας , αἵτινες καὶ συλλογιστικαί εἰσιν . διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν ἢ ἑκατέρῳ παντὶ ἣ μηδενὶ τὰς δμοιοσχήμους καὶ λοιπὰς δύο συζυγίας ἐσήμανεν , αἵτινες καὶ εἰσι διὰ τὸ ὡς ἐλέγομεν δεῖν ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τὴν μίαν πρότασιν ἀνομοιοσχήμονα εἶναι τῇ ἑτέρᾳ , εἰ μέλλοι συλλογιστικὴ ἔσεσθαι ἡ συζυγία . p . 26b37 Μεῖζον δὲ ἄκρον τὸ πρὸς τῆ μέσῳ κείμενον . Ἀντὶ τοῦ ‘συγγενέστερον καὶ ἐγγύτερον τοῦ μέσου’ , οὐ τῆ θέσει ἀλλὰ τῷ ἀξιώματι . ἐπειδὴ γὰρ ὁ μέσος ὅρος δεύτερον κατηγορεῖται , ὁ δὲ μείζων ἅπαξ ἐν τῷ συμπεράσματι , ὁ δὲ ἐλάττων οὐδὲ ἅπαξ , ἐγγυτέρω ἄν εἴη τοῦ δεύτερον κατηγορουμένου , τουτέστι τοῦ μέσου , ὁ ἅπαξ κατηγορούμενος ἢ ὁ μηδὲ ἅπαξ · διόπερ ἀκουσόμεθα αὐτοῦ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι ἐγγυτέρω μὲν τοῦ μέσου καλοῦντος τὸν ἐλάττονα διὰ τὴν συγγένειαν ὑπόκεινται γὰρ ἀμφότεροι ) , πορρωτέρω δὲ τὸν μείζονα . ἴσως δὲ καὶ τῇ καταγραφῇ ἐγγυτέρω μᾶλλον τοῦ μέσου βούλεται τίθεσθαι τὸν μείζονα ὅρον , πορρωτέρω δὲ τὸν ἐλάττον . τὸ δὲ μεῖζον ἄκρον ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τῶν δύο προτάσεων καθόλου οὐσῶν οὐκ ἔστι φύσει ἀλλὰ θέσει · ὃ γὰρ ἄν τῶν ἄκρων πρῶτον ὑποκείμενον ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι λάβῃς συλλογιζόμενος , τοῦτο ἂν εἴη τὸ ἔλαττον ἄκρον , τὸ δὲ λοιπὸν μεῖζον · οἷον πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , οὐδὲν φυτὸν ζῷον , οὐδεὶς ἄρα ἄνθρωπος φυτόν . ὁμοίως , ἐὰν ἐκ τοῦ φυτοῦ τὴν ἀρχὴν ποιησώμεθα , τοῦτο γίνεται ἐλάττων ὅρος , ὁ δὲ ἄνθρωπος μείζων · οἷον οὐδὲν φυτὸν ζῷον , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , οὐδὲν ἄρα φυτὸν ἄνθρωπος . θέσει ἄρα τὸ μεῖζον καὶ ἔλαττον ἐν τούτοις καὶ οὐ φύσει . εἰ μέντοι ἡ ἑτέρα τῶν προτάσεων εἴη μερική , ὥρισται τὸ μεῖζον καὶ ἔλαττον · εἴπομεν γὰρ ὅτι δεῖ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τὴν καθόλου μείζονα εἶναι . p . 26b39 τίθεται δὲ τὸ μέσον ἔξω μὲν τῶν ἄκρων πρῶτον δὲ τῇ θέσει . Τὴν κυρίως μὲν μέσην τάξιν ὁ μέσος ὅρος ἐκβεβηκὼς λοιπὸν ἔξω τῶν ἄκρων τίθεται , ἀλλ᾿ . ὑπεράνω τούτων ἢ ὑποκάτω . ἀλλ’ εἰ μὲν ἐπάνω ᾖ ὡς ἀμφοτέρων κατηγορεῖσθαι , καλεῖται τῇ θέσει πρῶτος · εἰ δὲ κάτω ὡς ὑποκεῖσθαι , καλεῖται δεύτερος . διὸ ἐνταῦθα ὡς ἀμφοτέρων κατηγορούμενον τὸν μέσον | ὅρον πρῶτον ὠνόμασεν · εἰ μὲν γὰρ ὑπέρκειται , πρῶτος τῇ θέσει . τῷ δὲ καὶ χωρὶς εἶναι τῶν ἄκρων ἔξω αὐτῶν τίθεται . p , 27a2 Δυνατὸς δ’ ἔσται καὶ καθόλου καὶ μὴ καθόλου τῶν ὅρων ὄντων . Ὃ βούλεται εἰπεῖν , τοῦτό ἐστιν , ὅτι ἐνδέχεται γενέσθαι συλλογισμὸν ἐν τούτῳ τῷ σχήματι , κἄν τε ἀμφότεραι καθόλου εἶεν αἱ προτάσεις , κἄν τε ἡ μὲν μία μερικὴ ἡ δὲ ἑτέρα καθόλου . τὸ γὰρ μὴ καθόλου τοῦτο βούλεται · οὐ γὰρ ἐνδέχεται συλλογισμὸν γενέσθαι ἐξ ἀμφοτέρων μερικῶν . p . 27a3 Καθόλου μὲν οὖν ὄντων τῶν ὅρων ἔσται συλλογισμός , ὅταν τὸ μέσον τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ , ἂν πρὸς ὁποτερῳοῦν ᾖ τὸ στερητικόν · ἄλλως δὲ οὐδαμῶς . Δεῖ γάρ , ὡς εἴρηται πολλάκις , ἀνομοιοσχήμονα εἶναι τὰς προτάσεις , καὶ τὴν μὲν καταφατικὴν τὴν δὲ ἀποφατικὴν ἀορίστως , ὡρισμένως δὲ τὴν μείζονα καθόλου . p . 27a5 Κατηγορείσθω γὰρ τὸ M τοῦ μὲν Ν μηδενὸς τοῦ δὲ Ξ παντὸς . Πρῶτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι , ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ καθόλου καταφατικῆς τῆς ἐτάττονος καθόλου ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · οἷον ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου , ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ συμπέρασμα λίθος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου . ἡ δὲ τῶν ὑλῶν εὐπορία γίνεται τὸν αὐτὸν τρόπον τῷ δευτέρῳ τρόπῳ τοῦ πρώτου σχήματος , ἐπεὶ καὶ διὰ τῶν αὐτῶν προτάσεων γίνεται ἀντιστραφείσης τῆς Μ Ν προτάσεως . λαμβάνει δὲ εἶδός τι καὶ γένος καὶ τοῦ γένους τι ἀλλότριον καὶ τὸ μὲν εἶδος τιθεὶς ἐλάττονα ὅρον , τὸ δὲ γένος μέσον , τὸ δὲ ἀλλότριον μείζονα . ὅρα δὲ πῶς διὰ τῆς φύσεως τῶν στοιχείων τὴν ὕφεσιν τοῦ δευτέρου ἡμῖν ἐνδείκνυται σχήματος , οὐκέτι τὸ Α καὶ τὸ Β καὶ τὸ Γ τιθεὶς ἀλλὰ τὸ Μ , Ν , Ξ . οὐκ ἔταξε δὲ τὸ N μέσον ὅρον , ὥσπερ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι τὸ Β στοιχεῖον ἐποίησε μέσον , ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἐνταῦθα μέσος οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ἀμφοτέρων τῶν ἄκρων κατηγορεῖται · διὸ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι λαμβάνων τὸ Π , P , Σ στοιχεῖ μέσον ὅρον τίθησι τὸ Σ ὡς ἀμφοτέροις τοῖς ἄκροις ὑποκείμενον , καὶ χείρονι διὰ τοῦτο ὄντι τὸ ἔσχατον αὐτῷ ἁρμόζει στοιχεῖον . ζητήσειε ὅ ἄν τις τί δήποτε μὴ προτέραν τίθησι τὴν ἐκ τῆς μείζονος καταφατικῆς συζυγίαν ὡς μετὰ τοῦ ποσοῦ καὶ τῷ ποιῷ κεκοσμημένην . οὐκ ἔστιν οὖν πρὸς τοῦτο ἄλλην αἰτίαν ἀποδοῦναι ἢ ταύτην , ὅτι πρὸς τὸ σαφὲς τῆς δείξεως ἀπέβλεψεν ὁ φιλόσοφος · ἡ μὲν γὰρ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς δύο ἀντιστροφῶν δεῖται , ὡς μαθησόμεθα , ἡ δὲ ἐκ τῆς μείζονος ἀποφατικῆς μιᾶς . διὰ τοῦτο οὖν ταύτην προέταξεν ὡς εὐχερεστέραν ἔχουσαν τὴν δεῖξιν καὶ διὰ τοῦτο τῷ πρώτῳ σχήματι συγγενεστέραν οὖσαν . λέγω γὰρ οὕτως · τὸ Μ μηδενὶ τῷ Ν ὑπαρχέτω , τὸ Μ παντὶ τῷ Ξ ὑπαρχέτω · λέγω ὅτι καὶ τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρχει . ὅτι γὰρ τοῦτο ἀληθές , εἰσόμεθα ἀντιστρέψαντες τὴν μείζονα πρότασιν · ἐπεὶ γὰρ τὸ Μ οὐδενὶ τῷ N ὑπάρχει , ἀντιστρέφει δὲ ἡ καθόλου ἀποφατική , ὡς δέδεικται , καὶ τὸ N οὐδενὶ ὑπάρξει τῷ Μ . τὸ Ν οὖν οὐδενὶ τῷ M , τὸ Μ παντὶ τῷ Ξ , καὶ γίνεται ὁ δεύτερος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς καθόλου ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρχει . ὥστε μιᾶς ἐδεήθη ἀντιστροφῆς , τῆς μείζονος προτάσεως . p . 27a9 Πάλιν εἰ τὸ Μ τῷ μὲν Ν παντὶ τῷ δὲ Ξ μηδενί , οὐδὲ τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρξει . Δεύτερος οὗτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι , ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς καθόλου ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . ὁ αὐτὸς δέ ἐστιν οὗτος σχεδὸν τῷ προτέρῳ , πλὴν ὅσον ἐκεῖνος μὲν μιᾶς ἀντιστροφῆς ἐδεήθη , οὗτος δὲ δύο . αἴτιον δὲ τούτου τὸ τὴν μείζονα εἶναι καταφατικὴν καὶ διὰ τοῦτο μὴ δύνασθαι ἡμᾶς αὐτὴν ἀντιστρέψαι · ἀντιστρέφουσα γὰρ πρὸς τὴν μερικὴν ἀντέστρεφε καὶ ἀσυλλόγιστον ἐποίει τὴν συζυγίαν τῆς μείζονος οὐκ ἐχούσης τὸ καθόλου . διὰ τοῦτο ἀνάγκη τὴν ἐλάττονα ἀντιστρέψαι οὕτως . βουλόμεθα δεῖξαι , ὅτι τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρχει , διὰ τοῦ δευτέρου τρόπου τοῦ δευτέρου σχήματος , καὶ λέγομεν οὕτως · τὸ Μ παντὶ τῷ Ν ὑπαρχέτω , τὸ Μ μηδενὶ τῷ Ξ ὑπαρχέτω · εἶτα ἐπεὶ ἡ καθόλου στερητικὴ πρὸς ἑαυτὴν ἀντιστρέφει , καὶ τὸ Ξ οὐδενὶ τῷ Μ ὑπάρχει · οὐκοῦν τὸ Ξ οὐδενὶ τῷ Μ ὑπάρχει , τὸ Μ παντὶ τῷ Ν · γίνεται πάλιν ὁ δεύτερος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος | ἀπὸ τοῦ Ξ ἀρξαμένων πλέκειν · τὸ ἄρα Ξ οὐδενὶ τῷ N ὑπάρχει . XXIVv ἀλλ’ οὐ τοῦτο ἠβουλόμεθα δεῖξαι , ὅτι τὸ Ξ οὐδενὶ τῷ N , ἀλλὰ τοὐναντίον ὅτι τὸ N οὐδενὶ τῷ Ξ . ἐπειδὴ οὖν ἀντιστρέφει ἡ καθόλου στερητική , τὸ συμπέρασμα ἔχομεν τὸ ζητούμενον · εἰ γὰρ τὸ Ξ οὐδενὶ τῷ Ν , καὶ τὸ N οὐδενὶ τῷ Ξ . δύο ἄρα ἀντιστροφῶν ἐπὶ τοῦ δευτέρου τρόπου ἐδεήθημεν , τῆς τε ἐλάττονος προτάσεως καὶ τοῦ συμπεράσματος . ὁμοίως δὲ εὐπορήσεις ὑλῶν καὶ ἐν τούτῳ τῷ τρόπῳ τῷ πρὸ αὐτοῦ , μόνον ἐνταῦθα τὸ μὲν εἶδος μείζονα ὅρον τιθεὶς τὸ δὲ ἀλλότριον ἐλάττονα . ἔστωσαν γὰρ ὅροι ζῷον , ἄνθρωπος , λίθος · μείζων ὁ ἄνθρωπος , μέσον τὸ ζῷον · ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ζῷον καὶ οὐδενὸς λίθου , καὶ συνάγει μὲν οὐκέτι τὸν μείζονα ὅρον συνάπτων τῷ ἐλάττονι , ἀλλὰ τὸ ἀνάπαλιν . τὴν ἐλάττονα γὰρ ἀντιστρέψαντες οὕτως ἐπάγομεν τὸ συμπέρασμα λέγοντες ‘εἰ τὸ ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου , καὶ ὁ λίθος κατ’ οὐδενὸς ζῴου · εἰ δὲ τοῦτο , ζῷον δὲ κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ ὁ λίθος ἄρα κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου᾿ · γὰρ πάλιν ὁ δεύτερος τρόπος ἐν πρώτῳ σχήματι . ἀλλ’ ἐπεὶ οὐ τοῦτο ἦν ἡμῖν ἀποδεῖξαι ἀλλ’ ὅτι ὁ ἄνθρωπος κατ’ οὐδενὸς λίθου , δεησόμεθα ἑτέρας ἀντιστροφῆς ἐν τῷ συμπεράσματι λέγοντες ῾εἰ τοίνυν λίθος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου , καὶ ἄνθρωπος κατ’ οὐδενὸς λίθου’ . p . 27a14 ἐστι δὲ δεικνύναι ταῦτα καὶ εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπάγοντας · τῶν συλλογισμῶν οἱ μὲν ἐπ’ εὐθείας ἀποδείκνυνται , οἱ δὲ δι’ ἀντιστροφῆς , οἱ δὲ διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς , ἥντινα καὶ καλοῦσι κύκλω δεῖξιν . καὶ ἐπ’ εὐθείας μὲν πάντες οἱ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ἀπεδείχθησαν , δι’ ἀντιστροφῆς δὲ καὶ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς οἵ τε ἐν τούτῳ καὶ τῷ τρίτῳ σχήματι . ἀποδείξας οὖν τοὺς πρώτους δύο τρόπους διὰ τῆς ἀντιστροφῆς νῦν διὰ τοῦ ἀδυνάτου δείκνυσιν . δεῖ δὲ πρότερον ἡμᾶς εἰπεῖν τίνα τρόπον γίνεται ἡ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγή . ἐπειδὰν ἀποτελεσθῇ ὁ συλλογισμὸς ἐν τούτοις τοῖς τρόποις , τὸ δὲ συμπέρασμα θέλωμεν ἐπιβεβαιῶσαι , οὐκέτι τῇ κατ’ εὐθεῖαν δείξει χρώμεθα , ἀλλ’ ὥσπερ τινὸς ἀντιλέγοντος συγχωροῦμεν καθ’ ὑπόθεσιν τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον τῷ συμπεράσματι , καὶ προσάγοντες αὐτῷ τι τῶν ὁμολογουμένων καὶ κειμένων ἀναιροῦμεν ἕν τι τῶν ἐναργῶς ὡμολογημένων τε καὶ κειμένων · δι’ ὃ γὰρ ὑποτεθὲν ἀναιρεῖται τὸ ἐναργὲς καὶ ὁμολογούμενον , τοῦτο ἐλέγχεται ψεῦδος διὰ τῆς τοιαύτης ἀπαγωγῆς · τούτου δὲ δειχθέντος ψεύδους τὸ ἀντικείμενον αὐτῷ ἀληθὲς εὑρίσκεται . οἷον ὡς ἐπὶ τοῦ πρώτου τρόπου τὸ Μ οὐδενὶ τῶ Ν , τὸ Μ παντὶ τῷ Ξ · λέγω , φησίν , ὅτι τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρχει . αὕτη μὲν οὖν δι’ εὐθείας δεῖξις , ἐν ᾗ συμπεραίνεται καθόλου ἀποφατικὸν συμπέρασμα , ὅτι τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρχει . εἴ τις οὖν ταύτῃ τῇ δείξει ἀντιλέγοι ψευδὲς εἶναι λέγων τὸ συμπέρασμα , ἀνάγκη τὸ ἀντιφατικῶς αὐτῷ ἀντικείμενον ὑποθέσθαι , λέγω δὲ ὅτι τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ ὑπάρχει · ἀνάγκη γὰρ πᾶσα ἐπὶ τῶν ἀντιφατικῶς ἀντικειμένων , εἰ τὸ ἕτερον ψεῦδός ἐστι , τὸ ἀντικείμενον εἶναι ἀληθές . τοῦτο οὖν τὸ λῆμμα προχειρισάμενοι δείκνυμεν αὐτῶ ἀδύνατόν τι ἀκολουθοῦν , καὶ οὕτως ὡς ψεῦδος ἐκβαλόντες , ἐπεὶ μηδεμιᾷ ἀληθεῖ ὑποθέσει ἀδύνατόν τι ἀκολουθεῖ , εἰσάγομεν τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον τὸ μηδενὶ τῷ Ξ τὸ Ν ὑπάρχειν , ὅπερ ἦν ἐξ ἀρχῆς . εἰ γάρ , καθὼς ὁ ἀντιλέγων βούλεται , τὸ N τινὶ τῷ Ξ ὑπάρχει , ὑπῆρχε δὲ ἐξ ἀρχῆς τὸ M οὐδενὶ τῷ N , γίνεται ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ὁ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα , ὅτι τὸ Μ οὐ παντὶ τῷ 3 , οὕτως · τὸ M οὐδενὶ τῷ Ν · τοῦτο γὰρ ὑπέκειτο ἐξ ἀρχῆς · τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ · τοῦτο γὰρ ὁ ἀντιλέγων βούλεται · τὸ ἄρα Μ οὐ παντὶ τῷ Ξ · ὁ γὰρ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος . ὑπέκειτο δὲ καὶ παντὶ τὸ Μ τῶ Ξ · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐ παντί , ὅπερ ἀδύνατον . τὸ ἀδύνατον ἄρα ] ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ ὑπάρχειν · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον , ὅτι τὸ N οὐδενὶ τῷ Ξ , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . οὕτως ἐπὶ τοῦ πρώτου τρόπου . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου . τὸ Μ τῷ μὲν N παντί , τῷ δὲ Ξ μηδενὶ ὑπαρχέτω · λέγω ὅτι τὸ N οὐδενὶ τῷ Ξ . εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον , ὅτι τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ · εἰ οὖν τὸ Μ παντὶ τῷ Ν ὑπέκειτο , λέγει δὲ ὁ ἀντιλέγων ὅτι τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ , γίνεται ὁ τρίτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα Μ τινὶ τῷ Ξ . ὑπέκειτο δὲ καὶ οὐδενί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἄτοπον . τὸ ἄτοπον πάλιν ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμάς ὅτι τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον τὸ οὐδενὶ τῷ Ξ τὸ N , ὅπερ ἔδ’ εἰ δεῖξαι . p . 27a15 Ὅτι μὲν οὗν γίνεται συλλογισμὸς οὕτως ἐχόντων τῶν ὅρων , φανερόν , ἀλλ’ οὐ τέλειος · οὐ γὰρ μόνον ἐκ τῶν ἐξ ἀρχῆς ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων ἐπιτελεῖται τὸ ἀναγκαῖον . Φησὶ γίνεσθαι συλλογισμὸν οὕτως ἐχόντων τῶν ὅρων , ἀλλ’ οὐ τέλειον , καὶ ἀποδίδωσι δύο αἰτίας , μίαν μὲν διότι δι’ ἀντιστροφῆς δείκνυται τοῦτο δὲ ἐσήμανε διὰ τοῦ εἰπεῖν οὐ γὰρ μόνον ἐκ τῶν ἐξ ἀρχῆς · τὰ γὰρ ἐξ ἀρχῆς εἰλημμένα οὐδὲν ἕτερόν εἰσιν ἢ αἰ προτάσεις ) , ἑτέραν δὲ ὅτι καὶ διὰ τῆς ἀδυνάτου ἀπαγωγῆς δείκνυται . ἐσήμανε δὲ τοῦτο διὰ τοῦ εἰπεῖν ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων ἐπιτελεῖται · ἐπὶ γὰρ τῆς εἰς ἀδύνατον δείξεως ἄλλου τινὸς ἔξωθεν δεόμεθα παρὰ τὰ ἐξ ἀρχῆς εἰλημμένα · τοῦ γὰρ συναγομένου τὸ ἀντικείμενον | ἔξωθεν παρεισάγομεν . p . 27a18 ἐὰν δὲ τὸ Μ παντὸς τοῦ N καὶ τοῦ Ξ κατηγορῆται , οὐκ ἔσται συλλογισμός . Εἰκότως · οὐδὲ γάρ ἐστιν ἐν ταύτῃ τῇ συζυγίᾳ τὸ ιοιον του σχήματος , λέγω δὴ τὸ ἀνομοιοσχήμονα εἶναι τὰς προτάσεις · συνάγουσι γὰρ αἱ συζυγίαι αὗται καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενί . ὅροι τοῦ παντὶ οὐσία , ζῷον , ἄνθρωπος , μέσον οὐσία · οὐσία παντὶ ζῴῳ ὑπάρχει , οὐσία παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει , καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει . τοῦ δὲ μηδενὶ οὐσία , ζῷον , ἀριθμός · οὐσία παντὶ ζῴῳ , οὐσία παντὶ καὶ ζῷον οὐδενὶ ἀριθμῷ . τὸν δὲ ἀριθμὸν οὐσίαν ἐκάλεσε κατὰ τὴν δόξαν τῶν Πυθαγορείων · ἐκεῖνοι γὰρ πρώτας οὐσίας ἐκάλουν τοὺς ἀριθμούς . διὸ πρὸς τὸ σαφέστερον παραληψόμεθα ἡμεῖς ἀντὶ τοῦ ἀριθμοῦ λίθον ἤ τι τῶν ἀψύχων ὢν λαμβάνοντες . εἰκότως δὲ ἡ ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν προτάσεων ἐν τούτῳ τῷ σχήματι ἀσυλλόγιστός ἐστιν · εἰ γὰρ δι’ ἀντιστροφῆς ἔχουσι τὸ ἀναγκαῖον καὶ τῆς ἀναγωγῆς τῆς ἐπὶ τὸ πρῶτον σχῆμα , ἀντισρέφοντες δὲ αὐτὰς ἀσυλλογίστους ποιοῦμεν συμπλοκάς , εἰκότως ἄρα οὐδὲ ἐν δευτέρῳ σχήματι συλλογιστικαί εἰσιν . εἰ μὲν γὰρ τὴν ἑτέραν μόνον πρότασιν ἀντιστρέψωμεν ὁποιανοῦν , ποιοῦμεν τὴν μὲν ἐλάττονα καθόλου καταφατικὴν τὴν δὲ μείζονα μερικὴν καταφατικήν · εἰ δὲ τὰς δύο , ἀμφοτέρας ποιοῦμεν μερικάς . p . 27a21 οὐδὲ ὅταν μήτε τοῦ Ν μήτε τοῦ Ξ μηδενὸς κατηγορῆται τὸ Μ . Τὴν ἑτέραν ἐκ δύο καθόλου ἀποφατικῶν συζυγίαν ἐκτίθεται ἀσυλλόγιστον οὖσαν · συνάγει γὰρ καὶ αὕτη τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενί . p . 27 27a22 Ὅροι τοῦ παντὶ γραμμή , ζῷον , ἄνθρωπος , τοῦ μηδενὶ γραμμή , ζῷον , λίθος . Μέσον γραμμή · γραμμὴ κατ’ οὐδενὸς ζῴου , γραμμὴ κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου , καὶ συμπέρασμα ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου · καὶ πάλιν γραμμὴ κατ’ οὐδενὸς ζῴου , γραμμὴ κατ’ οὐδενὸς λίθου , καὶ ζῷον κατ’ οὐδενὸς λίθου . p . 27a23 Φανερὸν οὖν ὅτι , ἐὰν ᾖ συλλογισμὸς καθόλου τῶν ὄρων ὄντων , ἀνάγκη τὸ ὗς ὅρους ἔχειν ὡς ἐν ἀρχῇ εἴπομεν . Ἐν ἀρχῇ γὰρ εἶπεν ὅτι συλλογιστικός ἐστι τρόπος , ἐὰν τῷ μὲν παντὶ τᾷ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ τὸ μέσον , δηλῶν τὸ ἀνομοιόσχημον τῶν προτάσεων . p . 27a26 ὅταν δὲ πρὸς τὸν ἕτερον ᾖ καθόλου τὸ μέσον . Eἰπὼν περὶ τῶν ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου προτάσεων καὶ δείξας δύο μὲν τὰς συλλογιστικάς , δύο δὲ τὰς ἀσυλλογίστους , νῦν βούλεται εἰπεῖν περὶ τῶν ἐκ τῆς ἑτέρας μερικῆς τῆς δὲ ἑτέρας καθόλου . ὀκτὼ δὲ συζυγιῶν ἐκ τούτων γινομένων δύο μόνας δείκνυσι τὰς συλλογιστικάς , τὰς δὲ λοιπὰς ἀσυλλογίστους . p . 27a26 Οταν μὲν πρὸς τὸν μείζω γένηται τὸ καθόλου ἢ κατηγορικῶς ἢ στερητικῶς , πρὸς δὲ τὸν ἐλάττονα κατὰ μέρος καὶ ἀντικ.ειμένως τῷ καθόλου . Tὰς δύο συλλογιστικὰς διὰ τούτων σημαίνει συζυγίας ἀνομοιοσχήμονας οὔσας , τήν τε ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς καὶ τὴν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς , αἵτινες μερικὰ ἀποφατικὰ συνάγουσι συμ - περάσματα . p . 27a32 Εἰ γὰρ τὸ Μ τῷ μὲν N μηδενὶ τῷ δὲ Ξ τινὶ ὑπάρχει , ἀνάγκη τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ μὴ ὑπάρχειν . Oὗτος τρίτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι ὁ ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ μερικῆς καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · οἷον λογικὸν οὐδενὶ ἀλόγῳ , λογικὸν τινὶ ζῴῳ , καὶ συμπέρασμα ἄλογον οὐ παντὶ ζῴῳ . ἐπεὶ γὰρ ἀντιστρέφει ἡ καθόλου ἀποφατική , ὥσπερ τὸ λογικὸν | οὐδενὶ ἀλόγῳ , καὶ τὸ ἄλογον οὐδενὶ λογικῷ · εἰ τοίνυν τὸ ἄλογον οὐδενὶ λογικῷ , τὸ δὲ λογικὸν τινὶ ζῴῳ , γίνεται ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα ἄλογον οὐ παντὶ ζῴῳ . εὐπορήσεις δὲ ὑλῶν ἐνταῦθα ὥσπερ καὶ ἐν τῷ τετάρτῳ τρόπῳ τοὐ πρώτου σχήματος τὰ ἀντι - δῃργμένα τοῦ αὐτοῦ γένους λαμβάνων καὶ τὸ μὲν μείζονα ὅρον τιθεὶς τὸ δὲ μέσον , τὸ δὲ τούτων γένος ἐλάττονα ὅρον . προέταξε δὲ τὴν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν , δι’ ἥνπερ καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου τρόπου εἴπομεν , διότιπερ αὕτη διὰ μιᾶς μόνης ἀντιστροφῆς δείκνυται · ἡ γὰρ ἑτέρα οὐδὲ δι’ ἀντιστροφῆς ὅλως ἀλλὰ διὰ μόνης τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς ἀποδείκνυται . p . 27a36 Πάλιν εἰ τῷ μὲν Ν παντὶ τὸ Μ τῷ δὲ Ξ τινὶ μὴ ὑπάρχει , ἀνάγκη τὸ Ν τινὶ τῷ Ξ μὴ ὑπάρχειν . Tέταρτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν δευτέρῳ σχήματι ὁ ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς ἐλάττονος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . ἰστέον δὲ ὅτι δι’ ἀντιστροφῆς οὐ δυνατὸν δεῖξαι ταύτην τὴν συζυγίαν · εἴτε γὰρ ἡ μείζων ἀντιστραφῇ καθόλου καταφατικὴ οὖσα , πρὸς τὴν μερικὴν ἀντιστρέφει , καὶ ἀσυλλόγιστος γίνεται ἡ συζυγία , εἴτε ἡ ἐλάττων ἀντιστραφῇ μερικὴ οὖσα ἀποφατική , πρὸς οὐδεμίαν ἀντιστρέφει , ὡς δέδεικται . διὸ μόνως διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς δεικτέον τὴν συζυγίαν οὕτως . τὸ Μ τῷ μὲν Ν παντὶ ὑπαρχέτω , τῷ δὲ Ξ μὴ παντί · λέγω ὅτι ἐξ ἀνάγκης τὸ N τῷ Ξ οὐ παντὶ ὑπάρξει . εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον , λέγω δὴ τὸ παντὶ τῷ Ξ τὸ Ν ὑπάρχειν . εἰ τοίνυν ὑπέκειτο μὲν ἐξ ἀρχῆς τὸ Μ παντὶ τῷ Ν , νῦν δὲ κατὰ τὴν τῶν ἀντιλεγόντων ὑπόθεσιν τὸ Ν παντὶ τῷ Ξ ἀνάγκη τὸ Μ παντὶ τῷ Ξ ὑπάρχειν · ὁ γὰρ πρῶτος τρόπος γίνεται τοῦ πρώτου σχήματος . ἦν δὲ καὶ οὐ παντί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐ παντί , ὅπερ ἄτοπον . ψεῦδος ἄρ τὸ παντὶ τὸ Ν τῷ Ξ ὑπάρχειν , ἀληθὲς δὲ τὸ οὐ παντί εὐπορήσεις δὲ κἀνταῦθα ὑλῶν ὁμοίως τῷ τρίτῳ τρόπῳ τοῦ πρώτου σχήματος λαμβάνων εἶδος καὶ γένος καὶ κοινὸν ἀμφοτέρων καθολικώτερον καὶ τιθεὶς τὸ μὲν γένος μέσον ὅρον , τὸ δὲ εἶδος μείζονα , τὸ δὲ ἐπὶ πλέον ἀμφοτέρων ἐλάττονα , ὥσπερ καὶ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι . ἐν μὲν γὰρ τῷ πρώτῳ κατὰ μερικὴν καταφατικὴν τίθεται , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ κατὰ μερικὴν ἀποφατικήν · οἷον ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ζῷον οὐ παντὶ ἐμψύχῳ , καὶ συμπέρασμα ἄνθρωπος οὐ παντὶ ἐμψύχῳ . Tοσοῦτοι καὶ ἐν δευτέρῳ σχήματι οἱ συλλογιστικοὶ τρόποι προσδιωρισμένων οὐσῶν τῶν προτάσεων . ἐὰν δὲ ἐπὶ τῆς ἐλάττονος μερικῆς οὔσης προτάσεως ἀπροσδιόριστον λάβωμεν καταφατικὴν ἢ ἀποφατικὴν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν τῇ μερικῇ , τῆς μείζονος καθόλου οὔσης ἢ καταφατικῆς ἢ ἀποφατικῆς γενήσονται ἄλλαι δύο συλλογιστικαὶ συζυγίαι , ἥ τε ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς καὶ ἡ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου ἀποφατικῆς , ὡς εἶναι τὰς πάσας συλλογιστικὰς συζυγίας ἐν δευτέρῳ σχήματι ἕξ . αἱ δὲ παρὰ ταύτας πᾶσαι ἀσυλλόγιστοι δείκνυνται διὰ τὸ μὴ φυλάττειν τὰ τοῦ σχήματος ἴδια . Αἱ συλλογιστικαὶ συζυγίαι ἐν δευτέρῳ σχήματί εἰσιν α΄ ἐκ δύο καθόλου , τῆς μείζονος ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καταφατικῆς . β΄ ἐκ δύο καθόλου , τῆς μείζονος καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀποφατικῆς . γ΄ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς . δ΄ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατ.ικῆς . ε΄ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς . ς΄ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου ἀποφατικῆς . p . 27b4 ἐὰν δὲ τοῦ μὲν Ξ παντὸς τοῦ δὲ Ν μὴ παντὸς κατηγορηται , οὐκ ἔσται συλλογισμός . ᾿Εντεῦθεν βούλεται τὰς ἀσολλογίστους ἐλέγξαι συζυγίας τὰς μὴ ἐκ τῶν δύο καθόλου · τὰς γὰρ ἐκ τῶν δύο καθόλου ἤδη ἀπήλεγξε . πρῶτον δὲ περὶ τῶν ἀνομοιοσχήμων διαλαμβάνει καὶ δείκνυσιν ὡς ἀσυλλόγιστοί εἰσιν . ἐπειδὴ γὰρ ἀνάγκη , εἰ συλλογιστικὸς εἴη ὁ τρόπος , καὶ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τὴν μείζονα εἶναι καθόλου , νῦν δὲ μερικὴ γέγονεν , εἰκότως ἀσυλλόγιστος ὁ τρόπος . διαλαμβάνει οὖν πρῶτον περὶ τῆς ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . ἔοικε δὲ αὐτῷ ἡ τάξις τῶν συζυγιῶν εἰλῆφθαι ἐκ τοιαύτης διαιρέσεως . | Διαλαβὼν οὖν ἐκ τῆς τοιαύτης διαιρέσεως πρότερον περὶ τῶν δύο πρώτων τμημάτων τῶν συλλογιστικῶν μέτεισιν ἐπὶ τὰς ἀσυλλογίστους . καὶ πρῶτον ἐλέγχει τὸν πρῶτον μὲν τῶν ἀσυλλογίστων τρίτον δὲ τῆς διαιρέσεως τὸν ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . ἐλέγχει δὲ πάλιν καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ συνάγουσαν τὴν συζυγίαν , ὅπερ ἀνοίκειον συλλογιστικῆς μεθόδου , μὴ ὡρισμένα καὶ ἀεὶ ταὐτὰ ἐκ τῶν ο ί-̓ π̔́ ε c̓͂ι O v_S λλ H - = ** . ̔́ S3 , ( , ι rH ὦι ε λλ P o , * r s C λλ - ^ , 4)̀ οἱ λλ ω H - ̓ a . ο ἑ , ο o ἴ’ λ̓ s ft H ft ἣ H ε ὦι ) ́ « : p> , 8 - λ̀ ὶι h O H - ι ] • « s λλ ἴ’ μ σ - ὡ αὐτῶν προτάσεων συνάγειν τὰ συμπεράσματα . ὅροι δὲ τοῦ μὲν παντὶ οὕτως · ζῷον οὐ πάσῃ οὐσίᾳ , ζῷον παντὶ κόρακι , καὶ συμπέρασμα ἡ οὐσία παντὶ κόρακι · τοῦ δὲ μηδενὶ οὕτως · ζῷον οὐ παντὶ λευκῷ , ζῷον παντὶ κόρακι , καὶ συμπέρασμα λευκὸν οὐδενὶ κόρακι . οὗτος τρίτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν δευτέρῳ σχήματι . p . 27b6 οὐδὲ ὅταν τοῦ μὲν Ξ μηδενὸς τοῦ δὲ N τινός . Tέταρτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν δευτέρῳ σχήματι ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς . αἰτία δὲ κἀνταῦθα τοῦ ἀσυλλογίστου ἡ αὐτή , τὸ τὴν μείζονα μερικὴν εἶναι . παράδειγμα τοῦ μὲν παντὶ οὕτως · ζῷον τινὶ οὐσίᾳ , ζῷον οὐδενὶ λίθω , καὶ συμπέρασμα οὐσία παντὶ λίθῳ . ἀντὶ δὲ τοῦ λίθου αὐτὸς ἐν τῷ ἐλάττονι ὅρῳ μονάδα ἔλαβε κατὰ τοὺς Πυθαγορικούς , ὡς εἴρηται , τὴν μονάδα οὐσίαν καλῶν . τοῦ δὲ μηδενί · ζῷον τινὶ οὐσίᾳ , ζῷον οὐδεμιᾷ ἐπιστήμῃ , καὶ συμπέρασμα οὐσία οὐδεμιᾷ ἐπιστήμῃ . p . 27b9 Ὅταν μὲν οὖν ἀντικείμενον ᾖ τὸ καθόλου τῷ κτὰ μέρος , εἴρηται πότε ἔσται καὶ πότε οὐκ ἔσται συλλογισμός . Δεῖται προσθήκης τινὸς ἔξωθεν ὁ λόγος οὕτως . πότε ἔσται καὶ πότε οὐκ ἔσται συλλογισμὸς ἀνομοιοσχημόνων αὐτῶν οὐσῶν . εἰ γὰρ μὴ προσυπακούσωμεν τοῦτο , εὑρεθήσεται ψευδὴς ὁ λόγος · οὐ γὰρ εἶπε περὶ των ὁμοιοσχημόνων προτάσεων τῆς ἑτέρας καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς . ἢ πάλιν τὰ ἐπιφερόμενα περιττά · μέλλει γὰρ εὐθέως διαλαβεῖν περὶ τῶν ἀντικείμενον ἐχουσῶν τὸ καθόλου τῷ μερικῷ . | p . 27b10 Ὅταν δὲ ὁμοιοσχήμονες ὦσιν αἱ προτάσεις , οἷον XXVIv ἀμφότεραι στερητικαὶ ἢ καταφατικαί , οὐδαμῶς ἔσται συλλογισμός . Ἴδιον τούτου τοῦ σχήματος , ὡς πολλάκις εἰρήκαμεν , εἶναι ] τὸ δεῖν τὴν μὲν μείζονα εἶναι καθόλου τὴν δὲ ἐλάττονα ἀνομοιοσχήμονα τῇ οἱ μὲν οὖν εἰρημένοι ἀσυλλόγιστοι δύο τρόποι κατὰ τὸ ποσὸν ἐσφάλλοντο · τὴν γὰρ μείζονα μερικὴν ἐλάμβανον , ἣν ἐχρῆν εἶναι καθόλου , εἴπερ ἔμελλον συλλογιστικαὶ γίνεσθαι συζυγίαι . οἱ δὲ νῦν λεγόμενοι κατὰ τὸ ποιὸν ἡμάρτηνται · λαμβάνουσι γὰρ ὁμοιοσχήμονας ἀμφοτέρας τὰς προτάσεις . δείκνυσιν οὖν αὐτὰς ὁ φιλόσοφος ἀσυλλογίστους . λαμβάνει δὲ πρώτην τὴν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς ἀποφατικῆς . παράδειγμα τοῦ μὲν μηδενὶ ὑπάρχειν οὕτως · ζῷον οὐδεμιᾷ χιόνι , ζῷον οὐ παντὶ μέλανι , καὶ συμπέρασμα χιὼν οὐδενὶ μέλανι . p . 27b16 τοῦ δὲ παντὶ ὑπάρχειν οὐκ ἔστι λαβεῖν ὅρους . Eἴρηται καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὅτι ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ποτὲ μὲν ἰσοδυναμεῖ τῇ καθόλου ἀποφατικῇ ποτὲ δὲ τῇ μερικῇ καταφατικῇ · ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ἐνδεχομένης ὕλης τῇ μερικῇ καταφατικῇ ἰσοδυναμεῖ · εἰ γὰρ ἀλη - θὲς ὅτι μὴ πᾶς ἄνθρωπος λευκός , ἀληθὲς καὶ ὅτι τὶς ἄνθρωπος λευκός · ἐπὶ δὲ τῆς ἀδυνάτου ὕλης τῇ καθόλου ἀποφατικῇ · εἰ γὰρ μηδεὶς πτερωτός , καὶ οὐ πᾶς πτερωτός . ὥστε τὴν ἀλήθειαν ἔχει ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ποτε μὲν δι’ ἑαυτὴν ποτὲ δὲ διὰ τὴν καθόλου · ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ἐνδεχομένης ὕλης δι’ ἑαυτήν · διὸ καὶ ἰσοδυναμεῖ τῇ μερικῇ καταφατικῇ · ἐπὶ δὲ τῆς ἀδυνάτου διὰ τὴν καθόλου ἀποφατικήν · διὸ καὶ ἰσοδυναμεῖ αὐτῇ . ἐπειδὴ οὖν νῦν ἡ ἐλάττων πρότασις μερική ἐστιν ἀποφατική , ἐὰν ληφθῇ δι’ ἑαυτὴν οὖσα ἀληθής , οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ὅρους τὸ παντὶ ὑπάρχειν συνάγοντας . τῇ δὲ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ δείκνυσιν ὅτι οὐ δυνατὸν τὸ παντὶ συνάγειν ἐκ τῶν τοιούτων ὅρων . εἰ γὰρ δυνατόν , φησίν , ὑπαρχέτω τὸ Ν παντὶ τῷ Ξ · ἐπειδὴ οὖν ὑπέκειτο τὸ Μ μηδενὶ τῷ N ὑπάρχειν , ἔστι δὲ καὶ τὸ Ν παντὶ τῷ Ξ , τὸ ἄρα Μ οὐδενὶ τῷ Ξ ὑπάρξει . ὑπέκειτο δὲ καὶ τινί · οὕτω γὰρ ἐλήφθη ἡ μερικὴ ἀποφατική , ἰσοδυναμοῦσα τῇ μερικῇ καταφατικῇ . τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἀδύνατον . τὸ ἀδύνατον ἄρα ] ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς δυνατὸν εἶναι λαβεῖν ὅρους συνάγοντας τὸ παντὶ τῶ Ξ τὸ Ν τῆς Μ Ξ προτάσεως , τουτέστι τῆς ἐλάττονος , τινὶ ὑπαρχούσης τινὶ δὲ μή . οὐκ ἄρα δυνατὸν τὸ παντὶ συναγαγεῖν οὕτω λαμβανομένης τῆς μερικῆς , τουτέστιν ἐπαμφοτεριζούσης . p . 27b20 Ἐκ δὲ τοῦ ἀδιορίστου δεικτέον . Ἀδιόριστον καλεῖ τὸ τινὶ μὴ ὑπάρχειν διὰ τὸ μὴ ἔχειν , ὡς εἴπομεν , ὡρισμένην τὴν σημασίαν ἀλλὰ δύνασθαι καὶ ἀντὶ τῆς μερικῆς καταφατικῆς λαμβάνεσθαι καὶ ἀντὶ τῆς καθόλου ἀποφατικῆς . ἐπεὶ οὖν , φησίν , ἀδιόριστος ἡ σημασία , ἐὰν ληφθῇ ἡ ἰσοδυναμοῦσα τῇ καθόλου ἀποφατικῇ , δῆλον ὅτι ἀσυλλόγιστος ἔσται · τηνικαῦτα γὰρ συνάγει καὶ παντί · οἷον ζῷον οὐδενὶ ἀψύχῳ , ζῷον οὐ παντὶ λίθῳ , καὶ συμπέρασμα ἄψυχον παντὶ λίθῳ . p . 27b23 Πάλιν ἔστωσαν κατηγορικαί , καὶ τὸ καθόλου κείσθω XXVI v ὁμοίως . Ἕκτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς διὰ τὸ ὁμοιόσχημον πάλιν τῶν προτάσεων . παράδειγμα τοῦ μὲν μηδενί · λευκὸν παντὶ κύκνῳ , λευκὸν τινὶ λίθῳ , καὶ συμπέρασμα κύκνος οὐδενὶ λίθῳ . τοῦ δὲ παντὶ οὐκ ἔστιν ἁπλῶς οὐδὲ ἐνταῦθα | λαβεῖν ὅρους διὰ τὴν εἰρημένην ἔμπροσθεν αἰτίαν , ὅτι γὰρ ἰσοδυναμεῖ ἡ μερικὴ καταφατικὴ τῇ μερικῇ ἀποφατικῇ ὑποδυομένη τὴν συζυγίαν . διὸ πάλιν ἐκ τοῦ ἀδιορίστου κατασκευαστέον ἰσοδυναμοῦσαν λαμβάνοντας τὴν μερικὴν καταφατικὴν τῇ καθόλου καὶ οὐ δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύουσαν , καὶ οὕτω δεικτέον ἀσυλλόγιστον τὴν συζυγίαν καὶ συνάγουσαν καὶ τὸ παντὶ οὕτως · οὐσία παντὶ ζῴῳ , οὐσία τινὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ . p . 27b28 Εἰ δὲ τὸ καθόλου πρὸς τὸ ἔλαττον ἄκρον ἐστίν . Ἕβδομος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος , ἐκ μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς ἐλάττονος . οἷον τοῦ μὲν παντὶ ὅροι οὕτως · λευκὸν οὐ παντὶ ζῴ ᾦ , λευκὸν οὐδενὶ κόρακι , καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ κόρακι · τοῦ δὲ μηδενί · λευκὸν οὐ παντὶ λίθῳ , λευκὸν οὐδενὶ κόρακι , καὶ συνάγεται λίθος οὐδενὶ κόρακι . οὐδὲν δὲ ἡμῖν δυσχερὲς διὰ τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν ἐν ταύτῃ τῇ συζυγίᾳ , ἐπειδή , κἂν ληφθῇ ἰσοδυναμοῦσα τῇ μερικῇ καταφατικῇ , οὐδὲν ἧττόν ἐστιν ἀσυλλόγιστος · ἡ γὰρ μείζων ὁποία ποτ’ ἄν ᾖ ( μερικὴ γάρ ) , ἀσυλλόγιστον ποιεῖ τὴν συζυγίαυ . p . 27b32 Εἰ δὲ κατηγορικαὶ αἱ προτάσεις . Ὄγδοος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος , ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . αἴτιον δὲ κἀνταῦθα τὸ ὁμοιόσχημον τῶν προτάσεων . οἷον λευκὸν τινὶ ζῴῳ , λευκὸν πάσῃ χιόνι . καὶ συμπέρασμα ζῷον οὐδεμιᾷ χιόνι · τοῦ δὲ παντί · λευκὸν τινὶ ζῴῳ λευκὸν παντὶ κύκνῳ , καὶ συμπέρασμα ζῷον παντὶ κύκνῳ . τοιαῦται αἱ ἀσυλλόγιστοι συζυγίαι <αἱ> ἐκ τῆς μιᾶς καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς , ὦσιν ὁμοιοχήμονες . p . 27a36 Ἀλλ᾿ οὐδὲ εἰ τινὶ ἑκατέρῳ ὑπάρχει ἢ μὴ ὑπάρχει · ᾿Ενταῦθα ἐφεξῆς ἲς πλέκει ἀσυλλογίστους συζυγίας · τεσσάρων <γὰρ> οὐσῶν ἐν τούτοις προτάσεων , τῆς μερικῆς ἀποφατικῆς καὶ καταφατικῆς καὶ ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς καὶ ἀποφατικῆς , καὶ τῆς μείζονος κατὰ μίαν τούτων λαμβανομένης ἡ ἐλάττων ποικίλλεται κατὰ τὰς τέσσαρας · τετράκις οὖν τὰ τέσσαρα τὰ ἵζ’ . εὐπορεῖ δὲ ἐπὶ πάντων κοινῶν ὅρων , δι’ ὧν πάσας ἀσυλλογίστους δείκνυσιν ὡς καὶ τὸ παντὶ καὶ οὐδενὶ συναγούσας · τοῦ μὲν παντί . λευκὸν τινὶ ζῴω , λευκὸν τινὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συνάγεται ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ · τοῦ δὲ μηδενί · λευκὸν τινὶ ζῴῳ , λευκὸν τινὶ ἀψύχῳ , καὶ ζῷον οὐδενὶ ἀψύχῳ . p . 28a6 Ἃ ἢ ἐνυπάρχει τοῖς ὅροις ἐξ ἀνάγκης ἢ τίθενται ὡς ὑποθέσεις . ᾿Ενυπάρχει μὲν τὰ κατὰ ἀντιστροφὴν περαινόμενα , τίθενται δὲ ὡς ὑποθέσεις τὰ λήμματα τῆς εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγῆς . p . 28a10 ἐὰν δὲ τῷ αὐτῷ τὸ μὲν παντὶ τὸ δὲ μηδενὶ ὑπάρχῃ , ἢ ἄμφω παντὶ ἢ μηδενί , τὸ μὲν σχῆμα τὸ τοιοῦτον καλῶ τρίτον · Πέρας ἀπείληφε καὶ τὸ δεύτερον σχῆμα · ἐντεῦθεν λοιπὸν τὸ τρίτον , ἐν ᾧ ὁ μέσος ὅρος ἀμφοτέροις τοῖς ἄκροις ὑπόκειται · διὸ ἐν μὲν τῷ δευτέρῳ σχήματι εἶπεν “ ὅταν δὲ τὸ αὐτὸ τῷ μὲν παντὶ τῷ δὲ ἐπειδὴ ἀμφοτέρων ἐκεῖ κατηγορεῖτο ὁ μέσος · ἐνταῦθα δέ φησιν ἐὰν δὲ τῶ αὐτῶ . ἴδιον δὲ τούτου τοῦ σχήματος τὴν ἐλάττονα μόνον ἔχειν καταφατικήν . ὅθεν καὶ τῶν ἄλλων σχημάτων ἀνὰ τέσσαρας ἐχόντων συλλογιστικὰς συζυγίας τοῦτο ἓξ συζυγιῶν συλλογιστικῶν εὐπόρησεν · ἐπ’ ἐκείνων μὲν γὰρ πλείους ἦσαν αἱ διαφοραὶ αἷς τὰς συλλογιστικὰς προτάσεις οἷον ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου καὶ τὸ τὴν | μείζονα εἶναι καθόλου καὶ τὸ τὴν ἐλάττονα καταφατικήν , ἐπὶ δὲ τοὐ δευτέρου τὸ τὴν μὲν μείζονα εἶναι καθόλου τὴν δὲ ἐλάττονα ἀνομοιοσχήμονα · ἐπὶ δὲ τοῦ τρίτου ἐξαρκεῖ εἰς τὸ ποιῆσαι τὰς συλλογιστικὰς προτάσεις τὸ τὴν ἐλάττονα μόνην εἶναι καταφατικήν . ὅτι δὲ ἔνθα πλείους αἱ διαφοραί , ὁ ἀριθμὸς του ὑποκειμένου συστέλλεται , δῆλον · καὶ γοῦν τὸ ζῷον , ἐν ὅσῳ μὲν τ,ὰς δύο μόνας ἔχει διαφοράς . τό τε ἔμψυχον καὶ τὸ αἰσθητικὸν , ἔπι πλέον ἐστι του ἀνθρώπου . γενομένης δὲ τῆς τοῦ λογικοῦ καὶ θνητοῦ διαφορᾶς εἰς μόνον περιέστη τὸν ἄνθρωπον · ἀεὶ γὰρ ἡ προσθήκη τῶν προσδιορισμῶν ἐλλείπειν τὰ πράγματα ποιεῖ . πάντα δὲ τὰ συμπεράσματα μερικὰ συνάγεται ἐν τούτῳ τῳ σχήματι . p . 28a12 Μέσον δ’ ἐν αὐτῷ λέγω καθ’ οὗ ἄμφω κατηγορεῖται . Εἴρηται ὅτι ἡ τάξις τῶν σχημάτων ἐκ τῆς τοῦ μέσου πρὸς τὰ ἄκρα σχέσεως εἴληπται · διὰ τοῦτο νῦν ὡς τὴν ἐσχάτην ἔχοντος ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τοῦ μέσου ὅρου τάξιν ἀμφοτέροις γὰρ ὑπόκειται τοῖς ἄκροις ) καὶ τὸ σχῆμα τὴν ἐσχάτην τῶν λοιπῶν ἀπείληφε τάξιν . p . 28a13 Μεῖζον δ’ ἄκρον τὸ πορρώτερον τοῦ μέσου , ἔλαττον δὲ τὸ ἐγγύτερον . Ὁ μείζων ὅρος ἐν τούτῳ τῷ σχήματι δὶς κατηγορεῖται , τοῦ τε γὰρ μέσου καὶ τοῦ συμπεράσματος · ὁ δὲ ἐλάττων ἅπαξ κατηγορεῖται , τοῦ γὰρ μέσου μόνον , ὑπόκειται δὲ τῷ μείζονι ἐν τῷ συμπεράσματι · ὁ δὲ μέσος μόνως ὑπόκειται , οὐδέποτε δὲ κατηγορεῖται . διὸ μείζονα ὅρον τὸν πορρωτέρω τοῦ μέσου φησί · πορρωτέρω γὰρ ἄν εἴη κατὰ συγγένειαν τοῦ μηδὲ ὅλως κατηγορουμένου ἀεὶ δὲ ὑποκειμένου ὁ ἀεὶ κατηγορούμενος καὶ οὐδέποτε ὑποκείμενος , ὅπερ ἐστὶν ὁ μείζων . ἔγγιον δὲ μᾶλλον ὁ ποτὲ μὲν ὑποκείμενος ποτὲ δὲ κατηγορούμενος · οὗτος δέ ἐστιν ὁ ἐλάττων . p . 28a14 τίθεται δὲ τὸ μέσον ἔξω μὲν τῶν ἄκρων , ἔσχατον δὲ τῇ θέσει . Ἔξω μέν , διότι οὐ κατ’ εὐθεῖαν τῶν ἄκρων , ἔσχατον δέ , διότι ὑποκάτω . p . 28a18 Καθόλου μὲν οὖν ὄντων τῶν ὅρων , ὅταν καὶ τὸ Π καὶ τὸ P παντὶ τῷ Σ ὑπάρχῃ . Πρῶτος οὗτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν τούτῳ τῷ σχήματι , ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου καταφατικῶν μερικὸν καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · οἷον ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , οὐσία κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , καὶ συμπέρασμα πέρασμα ζῷον κατὰ τινὸς οὐσίας . ἐπεὶ γὰρ ἡ καθόλου καταφατικὴ πρὸς τὴν μερικὴν ἀντιστρέφει καταφατικήν , εἰ ἡ οὐσία παντὶ ἀνθρώπῳ , καὶ ὁ ἄνθρωπος τινὶ οὐσίᾳ · γίνεται γὰρ ὁ τρίτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἄνθρωπος κατὰ τινὸς οὐσίας , ζῷον ἄρα τινὶ οὐσίᾳ . δεῖ δὲ λαμβάνειν ἐπὶ τούτου τοῦ τρόπου , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ τρίτου τρόπου τοῦ πρώτου σχήματος , γένος καὶ εἶδος καὶ κοινὸν ἀμφοῖν καὶ τὸ μὲν γένος μείζονα ὅρον τιθέναι , τὸ δὲ εἶδος μέσον , τὸ δὲ κοινὸν ἀμφοῖν ἐλάττονα . καὶ ἡ μὲν ἐπ’ εὐθείας δεῖξίς ἐστ·ιν αὕτη . λαμβάνει δὲ στοιχεῖα τὸ Π καὶ τὸ P καὶ τὸ Σ τὴν ὕφεσιν δεικνὺς τοῦ τρίτου σχήματος καὶ διὰ τῆς ὑφέσεως τῆς κατὰ τὴν τάξιν τῶν στοιχείων · τίθησι δὲ τὸ Σ μέσον ὅρον δεικνὺς τὴν ὕφεσιν αὐτοῦ τὴν πρὸς τοὺς ἄκρους διὰ τῆς κτὰ τὴν τάξιν ὑφέσεως τοῦ Σ τῆς πρὸς τὸ Π καὶ τὸ P . ἔστι δὲ καὶ διὰ τοῦ ἀδυνάτου καὶ τῷ ἐκθέσθαι ποιεῖν τὴν ἀπόδειξιν . εἰ γὰρ ἐπὶ παντὸς ἀνάγκη ἢ τὴν κατάφασιν ἢ τὴν ἀπόφασιν ἀληθεύειν τὰς ἀντιφατικῶς ἀντικειμένας , εἴ τις ὑπόθοιτο ψεῦδος εἶναι τὸ τινὶ τῷ P τὸ Π ὑπάρχειν , ἀνάγκη τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον εἶναι ἀληθὲς τὸ οὐδενί · ὑποκείσθω οὖν τὸ Π , τουτέστι τὸ ζῷον , καθὼς ὁ ἀντιλέγων βούλεται , μηδενὶ τῷ P ὑπάρχειν , τουτέστι τῇ οὐσίᾳ . ὑπέκειτο δὲ τὸ P , τουτέστιν ἡ οὐσία , παντὶ τῷ Σ ὑπάρχειν , τουτέστι τῷ ἀνθρώπῳ · γίνεται οὖν ὁ δεύτερος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς καθόλου ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα Π οὐδενὶ τῷ Σ ὑπάρχει , τουτέστι τὸ ζῷον οὐδενὶ ἀνθρώπῳ . ὑπέκειτο δὲ καὶ παντί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἀδύνατον . τὸ ἀδύνατον ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι ὅτι τὸ Π οὐδενὶ τῷ P . ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον τὸ τινὶ τῷ P τὸ Π , οπερ εοει οειξαι . p . 28a23 Καὶ τῷ ἐκθέσθαι ποιεῖν τὴν ἀπόδειξιν . ᾿Ορα πῶς καὶ αὐτὸς οἶδε διαφέρουσαν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἀντιστροφῆς ῆς μερικῆς καταφατικῆς , ὡς ἐλέγομεν ἐν τῷ περὶ ἀντιστροφῶν λόγῳ · γὰρ μετὰ τὸ ἀποδεῖξαι διὰ τῆς ἀντιστροφῆς φησὶ δυνατὸν καὶ | διὰ τῆς ἐκθέσεως πιστώσασθαι τὸ λεγόμενον . πῶς οὖν δείκνυται διὰ τῆς ἐκθέσεως ; εἰ τὸ Π καὶ τὸ P τῷ Σ ὑπάρχει παντί , δῆλον καὶ μέρει τινὶ αὐτοῦ · ἐὰν οὖν τι μέρος λάβωμεν τοῦ Σ , οἷον τὸ Ν , τοῦτο , φησί , κοινὸν μέρος ἔσται τοῦ τε Π καὶ τοῦ P , ὥστε τινὶ μέρει τοῦ P , τουτέστι τῷ Ν , ὑπάρχει τὸ Π ἐξ ἀνάγκης . καὶ ἐπὶ τῶν ὅρων δὲ πάλιν , εἰ τὸ ζῷον καὶ ἡ οὐσία παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει , καὶ τινὶ δῆλον ὅτι · ἐὰν οὖν ληφθῇ τι τοῦ ἀνθρώπου , οἷον Σωκράτης , οὗτος καὶ τῆς οὐσίας τι ἔσται καὶ τοῦ ζῴου , ὥστε τινὶ οὐσίᾳ , τουτέστι Σωκράτει , ὑπάρχει τὸ ζῷον . δυνατὸν δὲ καὶ οὕτω δεῖξαι · εἰ γὰρ τὸ P παντὶ τῷ Σ ὑπάρχει , τὸ ἄρα Σ μέρος ἐστὶ τοῦ Ρ · εἰ οὖν τὸ Π παντὶ τῷ Σ ὑπάρχει , τὸ δὲ Σ μέρος τοῦ P , τὸ ἄρα Π μέρει τοῦ P ὑπάρχει , ὅπερ ἦν τὸ Σ . τὸ μὲν οὖν τινὶ ἐξ ἀνάγκης ἀεὶ συνάγεται . τὸ δὲ παντὶ ἔστιν ὅτε , ἐὰν ληφθῇ ὁ μείζων ὅρος καθολικώτερος τοῦ ἐλάττονος · οἷον ἔμψυχον παντὶ ἀνθρώπῳ , ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συμπέρασμα ἔμψυχον παντὶ ζῴῳ . ἀλλὰ τὸ μὲν τινὶ ἐξ ἀνάγκης συνάγεται καὶ ἀεί , τὸ δὲ παντὶ οὐκ ἀεί . p . 28a26 Καὶ ἄν τὸ μὲν P παντὶ τῷ Σ τὸ δὲ Π μηδενὶ ὑπάρχῃ . Δεύτερος οὗτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν τούτῳ τῷ σχῆματι , ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · οἷον ἄλογον οὐδενὶ λογικῷ , ζῷον παντὶ λογικῷ , καὶ συνάγεται ἄλογον οὐ παντὶ ζῴῳ ἐπεὶ γὰρ ἡ καθόλου καταφατικὴ πρὸς τὴν μερικὴν ἀντιστρέφει , εἰ τὸ ζῷον παντὶ λογικῷ , τὸ λογικὸν τινὶ ζῴῳ · εἰ τοίνυν τὸ μὲν ἄλογον οὐδενὶ λογικῷ , τὸ δὲ λογικὸν τινὶ ζῴῳ , γίνεται ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα ἄλογον οὐ παντὶ ζῴῳ . δεῖ δὲ λαμβάνειν ὅρους , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ τετάρτου τρόπου τοῦ πρώτου σχήματος , ἀντιδιῃρμένα ἀλλήλοις εἴδη καὶ κοινόν τι ἀμφοῖν καὶ τὸ μὲν κοινὸν ποιεῖν ἐλάττονα ὅρον , τῶν δὲ ἀντιδιῃρημένων τὸν μὲν μείζονα τὸν δὲ μέσον ὅρον . p . 28a28 Ὁ γὰρ αὐτὸς ἔσται τρόπος τῆς δείξεως ἀντιστραφείσης τῆς Ρ Σ προτάσεως . Ὁ αὐτὸς τῷ προτέρῳ τρόπῳ · ὥσπερ γὰρ ἐν ἐκείνῳ ἀντιστρέφοντες τὴν ἐλάττονα πρότασιν καθόλου καταφατικὴν οὖσαν ἐποιοῦμεν μερικὴν καταφατικὴν καὶ ἐγίνετο ὁ τρίτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου τῆς δ’ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς , οὕτω κἀν τούτῳ τῷ τρόπῳ τῆς αὐτῆς ἀντιστραφείσης γίνεται ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . δειχθείη δ’ ἂν καὶ διὰ τοῦ ἀδυνάτου καθάπερ ἐπὶ τοῦ πρότερον . εἰ γὰρ ψεῦδος τὸ μὴ παντὶ τὸ Π τῷ Ρ ὑπάρχειν , τουτέστι τὸ ἄλογον τῷ ζῴῳ , ἀληθὲς τὸ παντί · τοῦτο γὰρ ἀντιφατικῶς ἀντίκειται . εἰ τοίνυν τὸ μὲν ἄλογον , τουτέστι τὸ Π , τεθείη κατὰ τὸν ἀντιλέγοντα παντὶ τῷ P , τουτέστι τῷ ζῴῳ , ὑπάρχειν , ἦν δὲ καὶ τὸ P παντὶ τῷ Σ , τουτέστι τὸ ζῷον παντὶ τῷ λογικῷ , δῆλον ὅτι γίνεται ὁ πρῶτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ δύο καθόλου καταφατικῶν καθόλου καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα , ὅτι τὸ Π , τουτέστι τὸ ἄλογον , παντὶ τῶ Σ , τουτέστι τῷ λογικῷ , ὑπάρχει . ὑπέκειτο δὲ ἐξ ἀρχῆς οὐδενί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἀδύνατον . τὸ ἀδύνατον διὰ τί ἠκολούθησεν ; διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς τὸ Π παντὶ τῷ P ὑπάρχειν · ψευδὴς ἄρα ἡ ὑπόθεσις αὕτη , ἐπειδὴ μηδεμιᾷ ἀληθεῖ ὑποθέσει ψεῦδος ἀκολουθεῖ , ἀληθὲς δὲ τὸ ἀντιφατικῶς ἀντικείμενον τὸ μὴ παντὶ τῷ P τὸ Π , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . δυνατὸν δὲ καὶ τῇ δι’ ἐκθέσεως δείξει κἀπὶ ταύτης τῆς συζυγίας χρήσασθαι . εἰ γὰρ τὸ ζῷον παντὶ λογικῷ ὑπάρχει , μέρος ἄρα τοῦ ζῴου ἐστὶ τὸ λογικόν · εἰ τοίνυν μηδενὶ λογικῷ τὸ ἄλογον ὑπάρχει , μέρει ἄρα τοῦ ζῴου , τῷ λογικῷ , τὸ ἄλογον οὐχ ὑπάρχει . ἢ καὶ οὕτως · εἰ ληφθείη τι τοῦ λογικοῦ , οἷον ὁ ἄνθρωπος , <ὅς> δῆλον ὅτι καὶ μέρος τοῦ ζῴου , ἐπεὶ καὶ τὸ ἄλογον οὐδενὶ λογικῷ , ὥστε οὐδὲ τῷ ἀνθρώπῳ , ὃς μέρος ἐστὶ τοὺ ζῴου , οὐ παντὶ ἄρα ζῴῳ ὑπάρχει ὁ ἄνθρωπος ] . p . 28a30 ἐὰν δὲ τὸ μὲν P μηδενὶ τὸ δὲ Π παντὶ ὑπάρχῃ τῷ Σ , οὐκ ἔσται συλλογισμός . Πρῶτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν τούτῳ τῷ σχήματι , ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς , διὰ τὸ μὴ ἔχειν τὴν συζυγίαν τὸ ἴδιον τοῦ τρίτου σχήματος , ὅπερ ἦν τὸ εἶναι τὴν ἐλάττονα καταφατικήν . συνάγεται γὰρ ἐν τούτῳ τὸ παντὶ καὶ τὸ οὐδενί · οἷον τὸ μὲν παντὶ οὕτως · ζῶον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου , ἵππος κατ’ οὐδενὸς ἀνθρώπου , καὶ συνάγεται ζῷον κατὰ παντὸς ἵππου · τὸ δὲ οὐδενὶ οὕτως · ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἄψυχον οὐδενὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συμπέρασμα ζῷον οὐδενὶ ἀψύχῳ . ἄξιον δὲ ἐπιστῆσαι ὅτι ἐν μὲν τῷ πρώτῳ σχήματι παραδείγματα παρατιθέμενος τὸν μείζονα ὅρον | πρῶτον ἔταττε , δεύτερον XXVIII v δὲ τὸν μέσον καὶ τρίτον τὸν ἐλάττονα , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι πρῶτον ἔταττε τὸν μέσον ὡς ἀμφοτέρων κατηγορούμενον , ἐν δὲ τούτῳ τῷ τρίτῳ τὸν μέσον ἔσχατον ὡς ἀμφοτέροις ὑποκείμενον . p . 28 28a33 οὐδ’ ὅταν ἄμφω κατὰ μηδενὸς τοῦ Σ λέγηται , οὐκ ἔσται συλλογισμός . Δεύτερος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν τούτῳ τῷ σχήματι , ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου ἀποφατικῶν , διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν τῷ πρὸ αὐτοῦ · ὅθεν ἤδη δῆλον ὅτι ἐπὶ παντὸς σχήματος αὕτη ἡ συζυγία ἀσυλλόγιστος ἡ ἐξ ἀμφοτέρων ἀποφατικῶν . συνάγει δὲ τὸ μὲν παντὶ οὕτως · ζῷον οὐδενὶ ἀψύχῳ , ἵππος οὐδενὶ ἀψύχῳ , καὶ τὸ συμπέρασμα ζῷον παντὶ ἵππῳ . τὸ δὲ οὐδενὶ οὕτως · ἄνθρωπος οὐδενὶ ἀψύχῳ , ἵππος οὐδενὶ ἀψύχῳ , καὶ συμπέρασμα ἄνθρωπος οὐδενὶ ἵππῳ . p . 28b5 Ἐὰν δ’ ὁ μὲν ᾖ καθόλου πρὸς τὸ μέσον ὁ δ’ ἐν μέρει . Διεξελθὼν πάσας τὰς ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου τῶν προτάσεων γινομένας συζυγίας καὶ δείξας , ποῖαι μὲν συλλογιστικαί , ποῖαι δὲ ἀσυλλόγιστοι , νῦν διδάσκει περὶ τῶν ἐκ μὲν τῆς μιᾶς καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς συζυγιῶν ὀκτώ . καὶ πρῶτον ἐκτίθεται τὴν ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς , καὶ δείκνυσιν αὐτὴν συλλογιστικὴν διὰ τῆς ἀντιστροφῆς τῆς μερικῆς . ὑπαρχέτω γάρ , φησί , τὸ μὲν Π τινὶ τῷ Σ , τὸ δὲ P παντὶ τῷ Σ · λέγω , φησίν , ὅτι τὸ Π τινὶ τῷ Ρ ὑπάρχει . πῶς καὶ τίνα τρόπον ; εἰ γὰρ τὸ Π τινὶ τῷ Σ , καὶ τὸ Σ τινὶ τῷ Π · πρὸς ἑαυτὴν γὰρ ἡ μερικὴ καταφατικὴ ἀντιστρέφει . εἰ τοίνυν ὑπέκειτο τὸ μὲν P παντὶ τῷ Σ ὑπάρχειν , τὸ δὲ Σ κατὰ τὴν ἀντιστροφὴν τινὶ τῷ Π , γίνεται ὁ τρίτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν καταφατικὸν συνάγων συμπέρασμα · τὸ ἄρα P τινὶ τῷ Π ὑπάρξει . ἀλλ’ οὐ τοῦτο ἐβουλόμεθα δεῖξαι , εἰ τὸ P τινὶ τῷ Π ὑπάρχει , ἀλλ’ εἰ τὸ II τινὶ τῷ P . εἰ τοίνυν ἀντιστρέφει ἡ μερικὴ καταφατική , καὶ τὸ Π τινὶ τῷ P ὑπάρξει , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . ἔστι δὲ οὗτος τρίτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν τρίτῳ σχήματι . εὐπορήσεις δὲ κἀνταῦθα ὑλῶν εἰδός τι καὶ γένος λαμβάνων καὶ κοινὸν ἀμφοῖν καὶ τὸ μὲν εἶδος μείζονα ὅρον τιθείς , τὸ δὲ γένος μέσον , τὸ δὲ κοινὸν ἀμφοῖν ἐλάττονα · οἷον ἄνθρωπος τινὶ ζῴῳ , ἔμψυχον παντὶ ζῴῳ , καὶ ἄνθρωπος τινὶ ἐμψύχῳ . εἰ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τινὶ ζῴῳ , καὶ τὸ ζῷον τινὶ ἀνθρώπῳ · οὐκοῦν εἰ τὸ μὲν ἔμψυχον παντὶ ζῴῳ , τὸ δὲ ζῷον τινὶ ἀνθρώπῳ , συνάγεται τὸ ἔμψυχον τινὶ ἀνθρώπῳ · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ ὁ ἄνθρωπος τινὶ ἐμψύχῳ , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . τοῦτον δὲ τὸν συλλογισμὸν οἱ περὶ Θεόφραστον τέταρτον ἔταξαν , ὅτι ἐδεήθη δύο ἀντιστροφῶν , Ἀριστοτέλης δὲ τρίτον καὶ ἴσως , διότι ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι ἡ ἐλάτων ἦν πρότασις ἡ τὸ κῦρος ἔχουσα μάλιστα · ἀδιαφόρως γὰρ ἐν αὐτῷ ἔχει ἡ μείζων καὶ κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κατὰ τὸ ποιόν · ἡ δὲ ἐλάττων πάντως τῷ ποιῷ κεκοσμῆσθαι βούλεται , καὶ παρ’ αὐτὴν ἢ συλλογιστικαὶ ἢ ἀσυλλόγιστοι γίνονται αἱ συμπλοκαὶ τῶν προτάσεων . ἐπεὶ οὖν αὕτη τὸ κῦρος ἔχει , προτετίμηκεν ἐν τῇ καταριθμήσει τὴν ἔχουσαν τὴν ἐλάττονα καθόλου , ἵνα ἡ τὸ κῦρος ἔχουσα πρότασις μὴ μόνῳ κοσμῆται τῆ ποιῷ ἀλλὰ καὶ τω πόσω . p . 28b12 Πἀλιν εἰ τὸ μὲν P τινὶ τῷ Σ τὸ δὲ Π παντὶ ὑπάρχει , ἀνάγκη τὸ Π τινὶ τι , P ὑπάρχειν . Τέταρτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν καταφατιτὸν συνάγων συμπέρασμα · οἷον ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , λευκὸν τινὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συνάγεται ζῷον τινὶ λευκῷ . εἰ γὰρ λευκὸν τινὶ ἀνθρώπῳ , καὶ ἄνθρωπος τινὶ λευκῷ · οὐκοῦν εἰ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἄνθρωπος δὲ τινὶ λευκῷ , δῆλον ὅτι συνάγεται ζῷον τινὶ λευκῷ , ὅπερ ἔδε : δεῖξαι · γίνεται γὰρ πάλιν ὁ τρίτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος . εὐπορήσεις δὲ κἀνταῦθα ὑλῶν λαμβάνων γένος καὶ εἶδος καί τι ὑπάρχον μὲν αὐτοῖς ἐπὶ μέρους ὑπάρχον δὲ καὶ ἑτέροις τισὶ παρ’ · αὐτὰ καὶ τὸ μὲν γένος τιθεὶς μείζονα ὅρον , τὸ δὲ εἶδος μέσον , τὸ δὲ ὑπάρχον αὐτοῖς ἐπὶ μέρους ἐλάττονα . p . 28b14 Ἔστι δὲ ἀποδεῖξαι καὶ διὰ τοῦ ἀδυνάτου καὶ τῇ ἐκθέσει , καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν προτέρων . Ἀμφοτέρους δυνατὸν δεῖξαι τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ , καὶ πρῶτόν γε τὸν πρῶτον δείξομεν . εἰ γάρ τις εἴποι ψεῦδος εἶναι τὸ τινὶ τῷ P τὸ Π ὑπάρχειν , τουτέστι τὸν ἄνθρωπον τινὶ ἐμψύχῳ , δῆλον ὅτι ἀληθὲς ἔσται τὸ οὐδενί . εἰ τοίνυν τὸ μὲν Π , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος , οὐδενὶ τῷ P , τουτέστι τῷ ἐμψύχῳ , ὡς ὁ ἀντιλέγων βούλεται , τὸ δὲ P , τὸ ἔμψυχον , παντὶ τῷ Σ , τουτέστι τῷ ζῴῳ τοῦτο γὰρ ὑπέκειτο ) , τὸ ἄρ Π , ὁ ἄνθρωπος , οὐδενὶ τῷ Σ , τῷ ζῴῳ , ὑπάρξει · γίνεται γὰρ ὁ δεύτερος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος . ὑπέκειτο δὲ καὶ τινὶ ζῴῳ ὑπάρχειν τὸν ἄνθρωπον · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενὶ ὑπάρξει , ὅπερ ἄτοπον . τὸ ἄτοπον ἠκολούθησε δῆλον ὅτι διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς τὸ Π μηδενὶ τῷ P ὑπάρχειν , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος μηδενὶ ἐμψύχῳ · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ τινί , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . δείκνυται δὲ καὶ τῇ ἐκθέσει οὕτως · εἰ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τινὶ ζῴῳ ὑπάρχει τὸ δὲ ἔμψυχον παντί , ἐὰν ληφθῇ τι τοῦ ζῴου ᾧ ὑπάρχει ὁ ἄνθρωπος , τοῦτο κοινὸν ἔσται μέρος τοῦ τε ἀνθρώπου καὶ τοῦ ἐμψύχου · ἔστιν ἄρα τι τοῦτο τοῦ ἐμψύχου ᾧ ὑπάρχει ὁ ἄνθρωπος . ὁμοίως δὲ καὶ τὸν δεύτερον τρόπον δείξομεν διὰ μὲν τοῦ ἀδυνάτου οὕτως · εἴ τις εἴποι ψευδὲς εἶναι τὸ τινὶ λευκῷ ὑπάρχειν τὸ ζῷον , δῆλον ὅτι ἀληθὲς ἐρεῖ τὸ μηδενὶ λευκῷ ὑπάρχειν τὸ ζῷον · οὐκοῦν καὶ τὸ ἀνάπαλιν οὐδενὶ ζῴῳ ὑπάρξει τὸ λευκόν . εἰ τοίνυν οὐδενὶ ζῴῳ τὸ λευκόν , ὡς ὁ ἀντιλέγων βούλεται , ὑπέκειτο δὲ καὶ τὸ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχειν , δῆλον ὅτι συνάγεται τὸ λευκὸν μηδενὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχειν · γίνεται γὰρ πάλιν ὁ δεύτερος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος . ὑπέκειτο δὲ καὶ τινὶ ἀνθρώπῳ τὸ λευκὸν ὑπάρχειν · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενὶ ὑπάρξει , ὅπερ ἄτοπον . τὸ ἄτοπον ἠκολούθησε διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς τὸ μηδενὶ λευκῷ τὸ ζῷον ὑπάρχειν · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ ἀντικείμενον τὸ τινί , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . ὁμοίως δὲ καὶ τῇ ἐκθέσει τὸ αὐτὸ δείξομεν · εἰ γὰρ τὸ μὲν ζῷον κατὰ παντὸς ἀνθρώπου τὸ δὲ λευκὸν κατὰ τινός , ἐὰν ληφθῇ τι τοῦ ἀνθρώπου ᾧ ὑπάρχει τὸ λευκόν , οἷον Σκύθης , τούτῳ ὑπάρξει τὸ ζῷον · τινὶ ἄρα λευκῷ τὸ ζῷον ὑπάρξει , ὅπερ ἔδει δείξαι . p . 28b15 Ἐὰν δ’ ὁ μὲν ἡ κατηγορικὸς ὁ δὲ στερητικός , καθόλου δὲ ὁ κατηγορικός . Τὰς συζυγίας ἐκτιθέμενος τὰς ἐκ τῆς μιᾶς καθόλου τῆς δὲ ἑτέρας μερικῆς ἐξέθετο προτέρας τὰς ἐκ τῶν δύο καταφατικῶν , τήν τε ἔχουσαν τὸν μείζονα καθόλου τὸν δὲ ἐλάττονα μερικὸν καὶ τὸ ἀνάπαλιν , καὶ ἀμφοτέρας ἔδειξε συλλογιστικὰς οὔσας · ἐν ἑκατέρᾳ γὰρ ἐσώζετο τὸ ἴδιον τοῦ τρίτου σχήματος τὸ τὴν ἐλάττονα εἶναι καταφατικήν . λοιπὸν ἐκτίθεται τὰς ἐκ τῆς ἑτέρας μὲν καταφατικῆς τῆς δὲ ἑτέρας ἀποφατικῆς , τῆς καταφατικῆς καθόλου οὔσης μερικῆς δὲ τῆς ἀποφατικῆς , καὶ πρώτην τὴν ἐν τῷ ἐλάττονι ὅρῳ ἔχουσαν τὸ κατηγορικόν , καὶ δείκνυσιν αὐτὴν συλλογιστικὴν οὖσαν · ὅταν γάρ , φησίν , ὁ ἐλάττων ᾖ κατηγορικός , ἔσται συλλογισμός . πέμπτος οὗτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι ἐκ μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς μείζονος καὶ καθόλου καταφατικῆς τῆς ἐλάττονος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . εὐπορήσεις δὲ κἀνταῦθα ὑλῶν λαμβάνων γένος καὶ εἶδος καί τι ἐπὶ μέρους αὐτοῖς συμβεβηκὸς καὶ τοῦτο μὲν μείζονα ὅρον τιθείς , τὸ δὲ εἶδος μέσον , τὸ δὲ γένος ἐλάττονα · οἷον λευκὸν οὐ παντὶ ἀνθρώπῳ , ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ , καὶ συνάγεται λευκὸν οὐ παντὶ ζῴῳ . δείκνυσι δὲ τοῦτον τὸν τρόπον διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς · οὐ γὰρ οἷόν τε ἦν αὐτὸν δι’ ἀντιστροφῆς ἀποδεῖξαι , διότι ἡ μὲν μείζων οὐδὲ ὅλως ἀντιστρέφει μερικὴ οὖσα ἀποφατική , ἡ δὲ ἐλάττων εἰ ἀντιστραφῇ , πρὸς τὴν μερικὴν καταφατικὴν ἀντιστρέφει , καὶ γίνονται ἄμφω μερικαί · ἐκ δὲ ἀμφοῖν μερικῶν οὐχ οἷόν τε γενέσθαι συλλογιστικὴν συζυγίαν , ὡς ἤδη εἴπομεν . διόπερ τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ δείκνυσι τὴν συζυγίαν οὕτως · εἰ γάρ τις εἴποι ψεῦδος εἶναι τὸ συμπέρασμα τὸ λέγον μὴ παντὶ ζῴῳ τὸ λευκὸν ὑπάρχειν , δῆλον ὅτι τὸ παντὶ ἔσται · ἔστω οὖν λευκὸν παντὶ ζῴῳ · ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπῆρχεν · οὕτω γὰρ ὑπέκειτο · τὸ ἄρα λευκὸν συναχθήσεται παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχειν · ὑπέκειτο δὲ καὶ οὐ παντί . τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ οὐ παντὶ ἔσται , ὅπερ ἀδύνατον . | p . 28b20 Δείκνυται δὲ καὶ ἄνευ τῆς ἀπαγωγῆς , ἐὰν ληφθῇ τι τῶν Σ ᾧ τὸ Π μὴ ὑπάρχει . Τὴν δι’ ἐκθέσεως φησι δεῖξιν . εἰ γὰρ λευκὸν οὐ παντὶ ἀνθρώπῳ , τὸ δὲ ζῶον παντὶ ἀνθρώπῳ , ἐὰν ληφθῇ τι τοῦ ἀνθρώπου ᾧ μὴ ὑπάρχει τὸ λευκόν , οἷον ὁ Αἰθίοψ , ἔστι δὲ τοῦτο τοῦ ζῴου μέρος παντὶ γὰρ ἀνθρώπῳ τὸ ζῷον ὑπάρχει δῆλον ὅτι ) , τὸ συμπέρασμα προφανές , ὅτι τὸ λευκὸν οὐ παντὶ ζῴῳ ὑπάρχει , οἷον τῷ Αἰθίοπι . p . 28b22 Ὅταν δὲ ὁ μείζων ᾖ κατηγορικός , οὐκ ἔσται συλλογισμός . Ὑποθέμενος τὴν μὲν καθόλου πρότασιν κατηγορικὴν τὴν δὲ στερητικὴν καὶ δείξας ὅτι οὕτως ἐχουσῶν τῶν προτάσεων , ἐὰν ἐν τῷ ἐλάττονι ὅρῳ τεθῇ τὸ καθόλου κατηγορικὸν ἐν δὲ τῷ μείζονι τὸ μερικὸν ἀποφατικόν , γίνεται συλλογισμός , νῦν τὸ ἀνάπαλιν ὑποτίθεται ἐν μὲν τῶ μείζονι τὸ καθόλου κατηγορικόν , ἐν δὲ τῷ ἐλάττονι τὸ μερικὸν ἀποφατικόν , καὶ δείκνυσιν ἀσυλλόγιστον οὖσαν ταύτην τὴν συζυγίαν διὰ τὸ τὴν ἐλάττονα τὸ ἴδιον ἀπολωλεκέναι , λέγω δὴ τὸ καταφατικόν · συνάγει γὰρ καὶ παντὶ καὶ οὐδενί . καὶ τὸ μὲν παντὶ οὕτως · ἔμψυχον παντὶ ζῴῳ , ἄνθρωπος οὐ παντὶ ζῴῳ , καὶ συμπέρασμα ἔμψυχον παντὶ ἀνθρώπῳ . p . 28b24 Τοῦ δὲ μηδενὶ οὐκ ἔστι λαβεῖν ὅρους , εἰ τινὶ μὲν ὑπάρχει τῶ Σ τὸ P τινὶ δὲ μή . Ἐάν , φησί , τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν δι’ ἑαυτὴν ἀληθεύουσαν λάβωμεν , ἰσοδυναμήσει τῇ μερικῇ καταφατικῇ , καὶ τὸ καθόλου ἀποφατικὸν ἀδύνατον διὰ τῶν τοιούτων ὅρων συναγαγεῖν . εἰ γάρ , φησί , τὸ μὲν Π παντὶ τῷ ὑπάρχει τὸ δὲ P μὴ παντί , εἶτα τοῦτο δι’ ἑαυτὸ λάβωμεν ἀληθές , ἰσοδυναμήσει τῷ τινὶ καὶ ποιήσει συλλογιστικὴν συζυγίαν ὥστε συνάγεσθαι τὸ Π τινὶ τῷ P ὑπάρχειν . εἰ τοίνυν καὶ τὸ μηδενὶ συνάγει διὰ τὴν ὑπόθεσιν , τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενί , ὅπερ ἄτοπον . δυνατὸν δὲ καὶ ἄλλως δεῖξαι . εἰ γὰρ δυνατόν , μηδενὶ τῷ P ὑπαρχέτω τὸ Π · οὐκοῦν οὐδὲ τὸ P οὐδενὶ τῷ Π · τὸ δὲ Π παντὶ τῷ Σ · τὸ ἄρα P οὐδενὶ τῷ Σ . ἦν δὲ καὶ οὐ παντί , ταὐτὸν δὲ εἰπεῖν τινί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ τινὶ καὶ οὐδενί . οὐκ ἄρα δυνατὸν τὸ μηδενὶ συναγαγεῖν , ἵνα διὰ τούτου δειχθῇ ἀσυλλόγιστος ἡ συζυγία καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενὶ συνάγουσα , ἐὰν ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ δι’ ἑαυτὴν ληφθῇ ἀληθεύουσα . εἰ τοίνυν ἀσυλλόγιστος ὁ τρόπος ἔσται , δεῖ τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν ἐν τῷ ἐλάττονι ὅρῳ κειμένην οὕτω λαμβάνεσθαι ὡς διὰ τὴν καθόλου ἀληθεύουσαν , ἵν καθόλου ἀποφατικὴ ληφθεῖσα ἡ ἐλάττων πρότασις ἀσυλλόγιστον ἐργάσηται τὴν συζυγίαν . p . 28b28 Ἀλλ’ ὥσπερ ἐν τοῖς πρότερον ληπτέον · ἀδιορίστου γὰρ ὄντος τοῦ τινὶ μὴ ὑπάρχειν καὶ τὸ μηδενὶ ὑπάρχον ἀληθὲς εἰπεῖν τινὶ μὴ ὑπάρχειν · μηδενὶ δὲ ὑπάρχοντος οὐκ ἔσται συλλογισμός . Ὥσπερ πρότερον , φησίν , ἀδιόριστον τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν λαμβάνοντες , τουτέστιν ἄμφω σημαίνουσαν , καὶ τὸ καθόλου ἀποφατικὸν καὶ τὸ μερικόν , ἐδείκνυμέν τινας ἀσυλλογίστους συζυγίας λαμβάνοντες τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν σημαίνουσαν τὸ καθόλου ἀποφατικόν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα , ἐὰν ὡσαύτως αὐτὴν ἐκδεξώμεθα ἐπὶ τῆς καθόλου ἀποφατικῆς , εὑρήσομεν αὐτὴν ἀσυλλόγιστον · οὐδεμία γὰρ πρότασις ἐν τούτῳ τῷ σχήματι τὴν ἐλάττονα ἀποφατικὴν ἔχουσα συλλογιστική ἐστι · συνάγει γὰρ καὶ τὸ παντὶ καὶ τὸ μηδενί . καὶ τοῦ μὲν παντὶ παρεθήκαμεν ὅρους . τοῦ δὲ μηδενὶ νῦν παραθησόμεθα , ὡς εἴρηται , εἰς τὴν καθόλου ἀποφατικὴν μεταλαμβάνοντες τὴν μερικὴν ἀποφατικὴν οὕτως · ἔμψυχον παντὶ ζῴῳ , λίθος οὐ παντὶ ζῴῳ , καὶ συμπέρασμα ἔμψυχον οὐδενὶ λίθῳ . p . 28b31 Ἐὰν δὲ ὁ στερητικὸς ᾖ καθόλου , ὅταν μὲν ὁ μείζων ᾖ στερητικὸς ὁ δὲ ἐλάττων κατηγορικός , ἔσται συλλογισμός . Ἕκτος οὗτος τρόπος συλλογιστικὸς ἐν τούτῳ τῷ σχήματι , ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . δείκνυται δὲ διὰ τῆς ἀντιστροφῆς τῆς ἐλάττονος προτάσεως · οἷον τὸ Π οὐδενὶ τῷ Σ , τὸ P τινὶ τῷ Σ ὑπαρχέτω · οὐκοῦν καὶ τὸ Σ τινὶ τῷ P . εἰ τοίνυν τὸ μὲν II οὐδενὶ τῶ Σ τὸ δὲ Σ τινὶ τῷ P ὑπάρχει , τὸ II οὐ παντὶ τῷ P ὑπάρξει · γίνεται γὰρ ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . εὐπορήσεις δὲ κἀνταῦθα ὑλῶν λαμβάνων δύο τινὰ παντάπασιν ἀλλήλοις ἀλλότρια καὶ ἕτερον ἀμφοτέροις ὑπάρχον ἐν μέρει καὶ τοῦτο μὲν ἐλάττονα ὅρον τιθείς , τῶν δὲ λοιπῶν τὸν μὲν μείζονα τὸν δὲ μέσον · οἷον ἄνθρωπος οὐδενὶ ἵππῳ , λευκὸν τινὶ ἵππῳ , καὶ συνάγεται ‘ἄνθρωπος ἄρα οὐ παντὶ λευκῷ . ἰστέον δὲ ὅτι τοῦτον τὸν τρό|πον οἱ περὶ Θεόφραστον ΧΧΧr πέμπτον τάττουσι προτάττοντες αὐτὸν τοῦ προειρημένου , διότι οὗτος μὲν δι’ ἀντιστροφῆς κατασκευάζεται , ἐκεῖνος δὲ διὰ μόνης τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς . ὁ δὲ Ἀριστοτέλης τὸν πέμπτον προέταξε διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . Oὗτοι μὲν οὖν οἱ ἓξ τρόποι ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι συλλογιστικοὶ προσδιωρισμένων οὐσῶν τῶν προτάσεων . ἐὰν <δ᾿ ἡ> μὲν ᾖ προσδιωρισμένη ἡ δὲ ἀπροσδιόριστος , γίνονται ἄλλαι τέσσαρες συζυγίαι συλλογιστικαί , τῆς δηλονότι τῆ μερικῇ ἰσοδυναμούσης . συντίθενται δὲ οὕτως · εἷς μὲν ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς · εἰ τὸ Π κατὰ παντὸς τοῦ Σ , τὸ δὲ P κατὰ τοῦ Σ , τὸ Π τῷ P ὑπάρξει · ἐπεὶ γὰρ ἀντιστρέφει τὸ κατηγορικόν , τὸ Σ τῷ P ὑπάρξει , ὥστε ἐπεὶ τὸ μὲν Π κατὰ παντὸς τοῦ Σ , τὸ δὲ Σ τῷ P ὑπάρχει , τὸ Π τῷ P ὑπάρξει . ἕτερος ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς οὕτως · εἰ τὸ Π μηδενὶ τῷ Σ ὑπάρχει , τὸ δὲ P ὑπάρχει τῷ Σ , ἀντιστρέψει καὶ τὸ Σ τῷ Ρ · ὥστε ἐπεὶ τὸ μὲν Π οὐδενὶ τῷ Σ , τὸ δὲ Σ τῷ P ὑπάρχει , τὸ Π τῷ P οὐχ ὑπάρξει . πάλιν ἐκ τῆς μείζονος ἀδιορίστου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς οὕτως · εἰ τὸ Π τῷ Σ ὑπάρχει , τὸ δὲ P παντὶ τῷ Σ , καὶ τὸ Σ τῷ Π κατὰ τὴν ἀντιστροφήν · ὥστε ἐπεὶ τὸ μὲν P παντὶ τῷ Σ , τὸ δὲ Σ τῷ Π , τὸ P τῷ Π ὑπάρξει , καὶ ἐπειδὴ ἀντιστρέφει τὸ κατηγορικόν , καὶ τὸ Π τῷ P ὑπάρξει , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . ὁ τέταρτος ἐκ τῆς μείζονος ἀδιορίστου ἀποφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς · οὗτος δὲ δι’ ἀντιστροφῆς οὐ περαίνεται , εἴγε ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ οὐκ ἀντιστρέφει ταύτῃ γὰρ ἰσοδυναμεῖ ἡ ἀδιόριστος ) , ἡ δὲ καταφατικὴ πρὸς τὴν μερικὴν ἀντιστρέφει , καὶ ἔσονται ἄμφω μερικαί , ἐξ ὧν οὐδέποτε συλλογισμὸς γίνεται . δειχθήσεται οὖν τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ οὕτως · εἰ τὸ Π τῷ Σ οὐχ ὑπάρχει , τὸ δὲ P παντὶ ὑπάρχει , τὸ Π τῷ P οὐχ ὑπάρξει · εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ παντί · εἰ τοίνυν τὸ μὲν Π παντὶ τῷ P , τὸ δὲ P παντὶ τῷ Σ ὑπέκειτο , τὸ ἄρα Π παντὶ τῷ Σ ὑπάρξει · ὑπέκειτο δὲ καὶ μὴ ὑπάρχειν · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ ὑπάρξει καὶ οὐχ ὑπάρξει , ὅπερ ἄτοπον . τὸ ἄτοπον διὰ τί ἠκολούθησε ; διὰ τὸ ὑποθέσθαι ἡμᾶς τὸ Π παντὶ τῷ P ὑπάρχειν · ψεῦδος ἄρα τοῦτο , ἀληθὲς δὲ τὸ ἐξ ἀρχῆς τὸ μὴ ὑπάρχειν , ὅπερ ἔδει δεῖξαι . εἰσὶν οὖν ἅπασαι συλλογιστικαὶ συζυγίαι ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι δέκα κατὰ τὴν τάξιν τὴν ὑποκειμένην . Αἱ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι συλλογιστικαὶ συζυγίαι εἰσὶ δέκα · α΄ ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου καταφατικῶν . β΄ ἐξ ἀμφοτέρων καθόλου , τῆς μείζονος ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καταφατικῆς . γ΄ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικης . δ΄ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικης . ε΄ ἐκ μερικῆς ἀποφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . ς΄ ἐκ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικης . ζ΄ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς . η΄ ἐκ τῆς μείζονος καθόλου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς . θ΄ ἐκ τῆς μείζονος ἀπροσδιορίστου καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . ι΄ ἐκ τῆς μείζονος ἀπροσδιορίστου ἀποφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου καταφατικῆς . Τὰ δὲ περὶ τῶν ἀσυλλογίστων συζυγιῶν εἰρημένα , τῶν τε μερικῶν καὶ τῶν ἀπροσδιορίστων , δῆλά ἐστιν ἐκ τῶν εἰρημένων ἐν τοῖς ἄλλοις σχήμασι περὶ αὐτῶν · διὸ παραιτητέον τὰς ὑπολοίπους συζυγίας ἀσυλλογίστους πάσας οὔσας , ἵνα μὴ πολλάκις τὰ αὐτὰ λέγειν ἀναγκαζώμεθα . πλὴν ἐπειδή τινες τῶν ἐν αὐτοῖς παρειλημμένων ὅρων ἔχουσι βραχεῖαν ἐπίστασιν , ἐκείνων ἐπιμνησθῆναι εὔλογον . p . 28b36 Ὅταν δὲ ὁ ἐλάττων ᾖ στερητικός , οὐκ ἔσται συλλογισμός . ὅροι τοῦ ὑπάρχειν ζῷον , ἄνθρωπος , ἄγριον , τοῦ δὲ μὴ ὑπάρχειν ζῷον , ἐπιστήμη , ἄγριον . | Αὕτη ἀσυλλόγιστος , ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς τῆς δὲ ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς . τὸ δὲ ἄγριον ἐν τούτοις οὐκ ἐπὶ τῶν ἀλόγων 2 μόνων ζῴων τέτακται ἀλλὰ καὶ ἐπὶ φυτῶν · λέγονται γὰρ καὶ φυτὰ εἶναι ἄγρια · “ φηγοὶ δ’ ἀγριάδες κείνης ἔτι σήματα μολπῆς ” Ἀπολλώνιος . ζῷον οὖν τινὶ ἀγρίῳ , οἷον λέοντι φυτῷ γὰρ οὐχ ὑπάρχει ) , ἄνθρωπος οὐδενὶ ἀγρίῳ , καὶ ζῷον παντὶ ἀνθρώπῳ . p . 29a2 Ὅταν δὲ ὁ μείζων ᾖ καθόλου , τοῦ μὲν μὴ ὑπάχειν κόραξ , χιών , λευκὁν . Μέσος ἐν τούτοις τὸ λευκόν , μείζων ὁ κόραξ , ἐλάττων χιών · κόραξ οὐδενὶ λευκῷ , χιὼν οὐ παντὶ λευκῷ , καὶ συνάγεται κόραξ οὐδεμιᾷ χιόνι . τοῦ δὲ παντὶ ὑπάρχειν ὅρους μὲν λαβεῖν οὐκ ἔστιν · ἡ δὲ δεῖξις πάλιν διὰ τοῦ ἀδιορίστου , ὥσπερ καὶ πρότερον . τὰ δὲ περὶ τῶν λοιπῶν ἀσυλλογίστων συζυγιῶν λεγόμενα δῆλά ἐστιν . p . 29a19 Δῆλον δὲ καὶ ὅτι ἐν ἅπασι τοῖς σχήμασιν , ὅταν μὴ γίνηται συλλογισμός , κατηγορικῶν μὲν ἢ στερητικῶν ἀμφοτέρων καὶ ἐπὶ μέρους τῶν ὅρων ὄντων , οὐδὲν ὅλως γίνεται ἀναγκαῖον . Ὁ περὶ τῶν τριῶν σχημάτων αὐτῷ λόγος πέρας ἀπείληφεν . δὲ παραδίδωσι θεώρημά τι τοῖς τρισὶν ἑπόμενον σχήμασι · τρέπεται γὰρ ἐπὶ τὴν τῶν ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασιν ἀσυλλογίστων συζυγιῶν ἐξέτασιν , καὶ διορίζει τάς τε παντελῶς ἀχρήστους συζυγίας καὶ τὰς ἐν μὲν τῇ παρούσῃ συνθέσει ἀσυλλογίστους δυναμένας δὲ θεραπείας τινὸς ἀξιωθῆναι καὶ ἀντιστροφῆς τινων ἄλλων γενέσθαι συλλογιστικάς . λέγει οὖν ὅτι ἐν πᾶσι κοινῶς τοῖς σχήμασι , ὅσαι ἀσυλλόγιστοι γίνονται συζυγίαι ἡ ἐξ ὁμοιοσχημόνων προτάσεων ἢ ἐκ μερικῶν , οὔτε πρὸς τὴν παροῦσαν σύνθεσιν χρησιμεύουσιν οὔτε ἀντιστραφεῖσαι ποιοῦσι συλλογισμόν , ἀλλὰ παντελῶς εἰσιν ἄχρηστοι . ὅσαι δὲ ἀνομοιοσχήμονές τέ εἰσι καὶ τὴν ἀποφατικὴν ἔχουσι καθόλου , αὗται διὰ τῆς ἀντιστροφῆς οὐκέτι μὲν τὸ αὐτὸ δεικνύουσιν , ἀνάπαλιν δὲ τὸν ἐλάττονα ὅρον πρὸς τὸν μείζονα συνάγουσιν , οἷον ἡ πρώτη ἀσυλλόγιστος ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ἐκ καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς ἐλάττονος · εἰ τὸ Α παντὶ τῷ Β , τὸ δὲ Β οὐδενὶ τῷ Γ . οὕτω μὲν οὖν ἀσυλλόγιστος . εἰ δὲ ἀντιστρέψωμεν τὰς δύο προ - τάσεις κατὰ τὰς οἰκείας ἀντιστροφάς , συνάγεται τὸ Γ μὴ παντὶ τῷ Α ὑπάρχειν . εἰ γὰρ τὸ Β οὐδενὶ τῷ Γ , καὶ τὸ Γ οὐδενὶ τῷ Β , καὶ εἰ τὸ Α παντὶ τῶ Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῷ Α · ἀρξάμενος οὖν ἀπὸ τῆς ἐλάττονος προτάσεως καὶ συνθεὶς λέγω οὕτως · τὸ Γ οὐδενὶ τῷ Β , τὸ Β τινὶ τῷ Α · γίνεται γὰρ ὁ τέταρτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος μερικὸν ἀποφατικὸν συνάγων συμπέρασμα . οὕτως οὖν τὸ μὲν αὐτὸ οὐκέτι ἔδειξε , συλλογιστικὴ δὲ δυναμένη μὴ ] εἶναι ἐφάνη . οὕτω μὲν οὖν ἐν μὲν τῷ πρώτῳ σχήματι τὰς δύο προτάσεις δεῖ ἀντιστρέφειν , εἰν , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ τὴν ἐλάττονα , ἐν δὲ τῷ τρίτῳ τὴν μείζονα . εἰσὶ μὲν οὖν ἐν μὲν τῷ πρώτῳ σχήματι οἱ τοῦτον τὸν τρόπον δυνάμενοι εἶναι συλλογιστικοὶ δύο , ὅ τε προειρημένος καὶ ἕτερος ὁ ἐκ τῆς μείζονος μερικῆς καταφατικῆς καὶ τῆς ἐλάττονος καθόλου ἀποφατικῆς · ὁμοίως γὰρ καὶ τούτων ἀντιστραφεισῶν τὸ ἔλαττον τὰ συνάπτεται . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι ὁμοίως ὁ ἐκ μερικῆς καταφατικῆς τῆς μείζονος καὶ καθόλου ἀποφατικῆς τῆς ἐλάττονος . καὶ ἐν τῶ τρίτω σχήματι ὁμοίως αἱ δύο συμπλοκαί , ὧν ἡ μὲν ἐκ δύο καθόλου τῶν ὅρων σύγκειται , ὧν ὁ ἐλάττων ἀποφατικός , ἡ δὲ ἐκ μερικοῦ καὶ καθόλου , ὧν ὁ μὲν μείζων μερικὸς καταφατικὸς ὁ δὲ ἐλάττων καθόλου ἀποφατικός . ἅπασαι οὖν αὗται αἱ συμπλοκαὶ κατὰ τοὺς δύο ὅρους ἀντιστραφεῖσαι δεικνύουσι τινὶ μὴ ὑπάρχειν τὸ ἔλαττον τῷ μείζονι , ὅ ἐστι μερικὸν ἀποφατικον συμπέρασμα . αὐτὸς δὲ μόνην τὴν πρώτην ἔταξεν ὡς ἐν παραδείγματι . p . 29a27 Δῆλον δὲ καὶ ὅτι τὸ ἀδιόριστον ἀντὶ τοῦ κατηγορικοῦ τοῦ ἐν μέρει τιθέμενον τὸν αὐτὸν ποιήσει συλλογισμὸν ἐν ἅπασι τοι σχήμασιν . Eἰκότως · ἰσοδυναμεῖ γὰρ τῇ μερικῇ καταφατικῇ , ὥστε καὶ ἀσυλλόγιστοι αἱ ἐκ τῆς ἑτέρας ἀπροσδιορίστου , ἐὰν οὕτως ὦσι κείμεναι ὥσπερ εἴρηται . εἰ δὲ ἀντὶ τοῦ ἐν μέρει τὸ ἀδιόριστον , καὶ αὗται διὰ τῶν ἀντιστροφῶν συνάξουσιν ἀπροσδιόριστον ἀποφατικὸν συμπέρασμα . ἄξιον δὲ ἀπορίας , εἰ αἱ ἀπροσδιόριστοι προτάσεις ἰσοδυναμοῦσι ταῖς μερικαῖς , αἰ μὲν καταφατικαὶ ταῖς καταφατικαῖς , αἱ δὲ ἀποφα|τικαὶ ταῖς ἀποφατικαῖς , γίνονται δὲ συλλογιστικαὶ συζυγίαι ἔχουσαι τὴν ἑτέραν τῶν προτάσεων μερικὴν ἀποφατικήν , ὥσπερ ἐν τῷ τετάρτῳ τρόπῳ τοῦ δευτέρου σχήματος καὶ ἐν τῷ πέμπτῳ τοῦ τρίτου , διὰ τί εἰπὼν ὅτι τὸ ἀδιόριστον ἐὰν ἀντὶ τοῦ μερικοῦ ληφθῇ᾿ τοῦ κατηγορικοῦ μόνου φησίν , οὐκέτι δὲ καὶ τοῦ ἀποφατικοῦ . φημὶ οὖν ὅτι ἤτοι διὰ τοῦ κατηγορικοῦ καὶ τὸ ἀποφατικὸν ἐδήλωσεν , ἢ ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ὅλως οὐκ ἐνδέχεται μερικὴν ἀποφατικὴν παραληφθῆναι πρότασιν · ὅθεν οὐδὲ ἐν τοῖς λοιποῖς σχήμασιν αἱ ἔχουσαι τὸ μερικὸν ἀποφατικὸν δι’ ἀντιστροφῆς δειχθῆναι ἠδύναντο ἀλλὰ τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ . p . 29a30 Φανερὸν δὲ καὶ ὅτι πάντες οἱ ἀτελεῖς συλλογισμοὶ τελειοῦνται διὰ τοῦ πρώτου σχήματος · ἡ γὰρ δεικτικῶς ἢ διὰ τοῦ ἀδυνάτου περαίνονται πάντες . Ἐξυμνῆσαι τὸ πρῶτον σχῆμα βούλεται , διότι δι’ αὐτοῦ τὰ λοιπὰ σχήματα τὸ τέλειον ἴσχει · οἱ μὲν γὰρ ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι τελειοῦνται ἀντιστραφείσης τῆς μείζονος τῆς καθόλου ἀποφατικῆς καὶ ποιούσης τὸ πρῶτον σχῆμα , οἱ δὲ ἐν τῷ τρίτῳ τῆς ἐλάττονος ἀντιστρεφομένη τῆς καταφατικῆς . ὅτι δὲ καὶ ἡ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγὴ διὰ τοῦ πρώτου σχήματος τελειοῖ τὸν συλλογισμόν , δείκνυσιν αὐτὸς ἐπάγων παραδείγματα τοῦ τρίτου σχήματος . p . 29b1 Ἔστι δὲ καὶ ἀναγαγεῖν πάντας τοὺς συλλογισμοὺς εἰς τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι καθόλου συλλογισμούς . Πρὸ μὲν οὖν τούτων ἐδείκνυε τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι συλλογισμοὺς πάντας πάντων τῶν ἄλλων τελειοτέρους . νῦν δὲ δείκνυσι τοὺς δύο τοὺς πρώτους καὶ τῶν λοιπῶν τῶν ἐν τῷ αὐτῷ σχήματι τελειοτέρους ἐξυμνῶν αὐτοὺς ὡς εἰς ἀπόδειξιν χρησίμους διὰ τὸ καθόλου · τούτοις γὰρ ὁ ἀκοδεικτικὸς κέχρηται , μᾶλλον δὲ τῷ καταφατικῷ , σπανίως δὲ καὶ τῷ ἀποφατικῷ , διότι κατασκευάζει μὲν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὁ ἀποδεικτικός , σπανίως δὲ καὶ ἀνασκευαῖς κέχρηται . p . 29b2 Οἱ μὲν γὰρ ἐν τῷ δευτέρῳ φανερὸν ὅτι δι’ ἐκείνων τελειοῦνται , πλὴν οὐχ ὁμοίως πάντες , ἀλλ’ οἱ μὲν καθόλου τοῦ στερητικοῦ ἀντιστραφέντος , τῶν δ’ ἐν μέρει ἑκάτερος διὰ τῆς εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγῆς . Ἑκάτερος γὰρ τῶν ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι πρώτων καθόλου δύο τρόπων ἀντιστραφείσης τῆς ἀποφατικῆς προτάσεως συνετίθετο τῇ τάξει τοῦ δευτέρου τρόπου τοῦ πρώτου σχήματος . ἐλέγομεν γὰρ οὕτως · τὸ Μ μηδενὶ τῷ Ν ὑπαρχέτω , τῷ δὲ Ξ παντί · εἰ δὲ τὸ Μ τῶ Ν οὐδενὶ ὑπάρχει , καὶ τὸ Ν οὐδενὶ τῶ Μ · καὶ ἐντεῦθεν ἐγίνετο σύνθεσις κατὰ τὸν δεύτερον τρόπον τοῦ πρώτου σχήματος · τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Μ , τὸ Μ παντὶ τῷ Ξ , τὸ Ν οὐδενὶ τῷ Ξ . ὁμοίως καὶ ὁ δεύτερος τρόπος ἀνήγετο εἰς τὸν δεύτερον τοῦ πρώτου σχήματος διὰ δύο ἀντιστροφῶν . οὕτω μὲν οὖν οἱ καθόλου διὰ τῆς ἀντιστροφῆς . οἱ δὲ δύο οἱ μερικοὶ διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς ἀνήγοντο καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ πρῶτον σχῆμα λαμβανομένων τῶν ἀντιφατικῶς ἀντικειμένων καὶ διὰ τοῦ πρώτου σχήματος ἀδυνάτων δεικνυμένων · οὕτε γὰρ ἡ καθόλου καταφατικὴ ἀντεστρέφετο , ἐπεὶ ἀσυλλόγιστον ἐποίει τὴν συζυγίαν πρὸς τὴν μερικὴν ἀντιστρέφουσα , οὔτε ἡ μερικὴ ἀποφατικὴ ὅλως ἀντέστρεφεν . διὸ τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ ἀνάγονται καὶ οὗτοι ἐπὶ τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι καθόλου · εἰ γὰρ τὸ Μ τῷ μὲν Ν παντὶ τῷ δὲ Ξ μὴ παντί , ἀνάγκη τὸ Ν μὴ παντὶ τῷ Ξ · εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ παντί · εἰ τοίνυν τὸ Μ τῷ Ν παντί , ὑπέκειτο δὲ καὶ τὸ Ν τῷ Ξ παντί , τὸ ἄρα Μ τῷ Ξ παντί · γίνεται γὰρ ὁ πρῶτος τρόπος τοῦ πρώτου σχήματος · ὑπέκειτο δὲ καὶ μὴ παντί · τὸ αὐτὸ ἄρα καὶ παντὶ καὶ μὴ παντί , ὅπερ ἄτοπον . οὕτω μὲν οὖν ὁ τέταρτος τοῦ δευτέρου εἰς τὸν πρῶτον τοῦ πρώτου ἀνήγετο σχήματος . ὁ δὲ τρίτος ἐν δευτέρῳ ἐδείκνυτο μὲν καὶ δι’ ἀντιστροφῆς καὶ διὰ τοῦτο ἀνήγετο εἰς τὸ πρῶτον σχῆμα , ἀλλ’ οὐκ εἰς τοὺς καθόλου ἀλλ’ εἰς τοὺς μερικούς . διὰ δὲ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς καὶ οὗτος εἰς τὸν δεύτερον καθόλου τοῦ πρώτου ἀνάγεται σχήματος οὕτως · τὸ Μ μηδενὶ Ν , τῷ δὲ Ξ τινὶ ὑπαρχέτω · λέγω ὅτι τὸ Ν οὐ παντὶ τῷ Ξ ὑπάρχει · εἰ γὰρ παντὶ εἴποις , τὸ μὲν Μ οὐδενὶ τῷ Ν , τὸ δὲ Ν παντὶ τῷ Ξ · τὸ ἄρα Μ οὐδενὶ τῷ Ξ · ὑπέκειτο δὲ καὶ τινί , ὅπερ ἄτοπον · γέγονε γὰρ πάλιν ὁ δεύτερος τρόπος του πρώτου σχήματος . p . 29b6 Οἱ δ’ ἐν τῷ πρώτῳ οἱ κατὰ μέρος ἐπιτελοῦνται μὲν καὶ δι’ ἑαυτῶν , ἔστι δὲ καὶ διὰ τοῦ δευτέρου σχήματος δεικνύναι εἰς ἀδύνατον ἀπάγοντας . Δείξας τοὺς ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι ἀναγομένους εἰς τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ καθόλου νῦν βούλεται δεῖξαι ὅτι καὶ οἱ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι μερικοὶ συλλογισμοὶ καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τοὺς καθόλου ἀνάγονται , οὐκ αὐτόθεν οὐδὲ δι’ ἑαυτῶν ἀλλὰ τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ ἀναφερόμενοι ἐπὶ τοὺς καθόλου τοῦ δευτέρου σχήματος καὶ δι’ ἐκείνου ἐπὶ τοὺς καθόλου τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι . τοῦτο δὲ οὐχ ὡς ἀτελεῖς · δείκνυνται γὰρ καὶ δι’ ἑαυτῶν δεικτικῶς συλλογιστικοὶ ὄντες · δείκνυνται δὲ καὶ τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ ἐπὶ τὸ δεύτερον ἀναγόμενοι σχῆμα καὶ δι’ ἐκείνου ἔπι τοὺς ἐν τῷ πρώτω σχήματι καθόλου . ὁ μὲν οὖν πρότερος αὐτῶν καθόλου καταφατικῆς τῆς μείζονος τῆς δὲ ἐλάττονος μερικῆς καταφατικῆς συνάγει μὲν τῇ κατ’ εὐθεῖαν δείξει μερικὸν καταφατικὸν οὕτως · τὸ Α παντὶ τῶ Β , τὸ Β τινὶ τῶ Γ , καὶ τὸ Α τινὶ τῶ Γ . συνάγεται δὲ καὶ τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ οὕτως · εἰ γὰρ ψεῦδος τὸ τινί , ἀληθὲς τὸ μηδενὶ τῷ Γ τὸ Α · τῷ δὲ Β παντὶ ὑπῆρχεν · γίνεται οὖν τοῦ δευτέρου σχήματος ὁ πρῶτος τρόπος , ὥστε καὶ τὸ Β οὐδενὶ τῷ Γ ὑπάρξει · ὑπέκειτο δὲ καὶ τινί , ὅπερ ἀδύνατον . ὥστε ἐδείχθη καὶ τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ διὰ τοῦ δευτέρου σχήματος · τὸ δὲ δεύτερον σχῆμα ἀνήγετο ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ καθόλου · καὶ οἱ ἐν τῷ πρώτῳ ἄρα μερικοὶ ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ αὐτῷ σχήματι καθόλου ἀνάγονται διὰ τοῦ δευτέρου . ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ ἕτερος τοῦ πρώτου σχήματος μερικὸς εἰς τοὺς καθόλου ἀναχθήσεται . εἰ γὰρ τὸ Α οὐδενὶ τῷ Β , τὸ δὲ Β τινὶ τῷ Γ , τὸ Α ἄρα οὐ παντὶ τῷ Γ · εἰ γὰρ τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ παντὶ τῷ Γ τὸ Α · εἰ τοίνυν τὸ Α τῷ μὲν B μηδενὶ τῷ δὲ Γ παντί , γίνεται πάλιν τὸ δεύτερον σχῆμα · τὸ Β ἄρα οὐδενὶ τᾷ Γ · ἀλλ’ ὑπέκειτο τινί . καὶ οὗτος ἄρα διὰ τῆς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῆς εἰς τὸ δεύτερον ἀνήχθη σχῆμα , τοῦτο δὲ εἰς τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ καθόλου . οὕτως ἄρ καὶ οἱ ἐν πρώτῳ μερικοὶ ὑπὸ τοὺς καθόλου ἀνάγονται . p . 29b19 Οἱ δὲ ἐν τῷ τρίτῳ καθόλου μὲν ὄντων τῶν ὅρων εὐθὺς ἐπιτελοῦντι δι’ ἐκείνων τῶν συλλογισμῶν . Δείξας ἀμφότερα τὰ σχήματα ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ καθόλου ἀναγόμενα ἑξῆς πειρᾶται καὶ τοὺς ἓξ τοὺς ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι συλλογισμοὺς ὑπ’ ἐκείνους δεῖξαι . καὶ λέγει ὅτι οἱ μὲν δύο οἱ ἐκ καθόλου τῶν ὅρων ὄντες εὐθὺς ἀνάγονται . τὸ δὲ εὐθὺς οὐχ ὅτι καὶ αὐτοὶ τέλειοι ὡς ἐκεῖνοι , ἀλλ’ ὅτι τῇ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγῇ οὐ δι’ ἄλλων πρῶτον περανθέντες δι’ ἐκείνων εἰς τοὺς ἐν πρώτῳ καθόλου ἀνάγονται , ὥσπερ οἱ μερικοὶ τοῦ πρώτου σχήματος τῇ εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῇ ἐπὶ τὸ δεύτερον σχῆμα καὶ δι’ ἐκείνου εἰς τοὺς καθόλου ἀνήγοντο , ἀλλὰ ἀμέσως δι’ αὐτῶν περαίνονται . ἐπειδὴ γὰρ ὁ μὲν καταφατικὸν ὁ δὲ ἀποφατικὸν ἐπὶ μέρους συνάγουσι , δῆλον ὅτι , ἡνίκα ἂν τὰ ἀντικείμενα τούτοις λαμβάνοιτο , τῷ μὲν ἐπὶ μέρους καταφατικῷ τὸ καθόλου ἀποφατικὸν ἀντίκειται , τῷ δὲ ἐπὶ μέρους ἀποφατικῷ τὸ καθόλου καταφατικόν · ὥστε ἐπεὶ ἐν ἀμφοῖν οἱ ὅροι καθόλου εὑρίσκονται , παρακολουθήσει συμπέρασμα τῷ μὲν πρώτῳ καθόλου ἀποφατικόν , τῷ δὲ δευτέρῳ καθόλου καταφατικόν , ἅπερ ποιεῖ τοὺς δύο καθόλου ἐν πρώτῳ σχήματι . ὥστε δῆλον ὅτι οὗτοι ἀμέσως ὑπ’ ἐκείνων γεγόνασιν . p . 29b21 Ὅταν δ΄ ἐν μέρει ληφθῶ σί’ , διὰ τῶν ἐν μέρει συλλογισμῶν τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι · οὗτοι δὲ ἀνήχθησαν εἰς ἐκείνους , ὥστε καὶ οἱ ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι οἱ κατὰ μέρος . Οἱ μὲν οὖν καθόλου , φησίν , ἐν τῷ τρίτῳ σχήματι αὐτόθεν εἰς τὸ πρῶτον ἀνάγονται σχῆμα διὰ τῆς εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγῆς . οἱ δὲ ἐν μέρει οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ἡ ἀντιστροφὴ τούτων καὶ ἡ εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγὴ διὰ τῶν μερικῶν τῶν ἐν τῷ πρώτῳ ἐπιτελεῖται , οὗτοι δὲ ἀνήγοντο εἰς τοὺς καθόλου τοῦ ἰδίου σχήματος διὰ τοῦ δευτέρου , δῆλον ὅτι καὶ οἱ ἐν τῷ τρίτῳ μερικοὶ ἀναχθήσονται ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ πρώτῳ καθόλου διὰ τῶν ἐν πρώτῳ μερικῶν καὶ δι’ ἐκείνους διὰ τοῦ δευτέρου σχήματος . παραδείγματος δὲ χάριν ὑποκείσθω ἡμῖν ὁ ἐκ δύο καταφατικῶν μερικός · τὸ γὰρ Α παντὶ τῷ Β , τὸ δὲ Γ τινὶ τῷ Β , καὶ τὸ συμπέρασμα τὸ Α τινὶ τῶ Γ . εἰ γὰρ τὸ Γ τινὶ τῷ Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῶ Γ . εἰ τοίνυν τὸ Α παντὶ τῷ Β , τὸ δὲ Β τινὶ τῷ Γ , δῆλον ὅτι γέγονεν ὁ μερικὸς τοῦ πρώτου σχήματος . ὡσαύτως εἰς τὸν μερικὸν ἀνάγεται καὶ διὰ τῆς εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγῆς · εἰ γὰρ ψεῦδος τὸ τινὶ τῷ Γ τὸ Α , ἀληθὲς τὸ οὐδενί . εἰ τοίνυν τὸ Α οὐδενὶ τῷ Γ , τὸ δὲ Γ τινὶ τῷ B , γέγονε πάλιν ὁ μερικὸς τοῦ πρώτου σχήματος . οὗτοι δὲ εἰς τοὺς καθόλου ἀνήγοντο διὰ τοῦ δευτέρου σχήματος · οὐκοῦν καὶ οἱ τοῦ τρίτου μερικοὶ διὰ τούτων εἰς τοὺς καθόλου τοῦ πρώτου ἀναχθήσονται . p . 29b26 Οἱ μὲν οὖν τῶν συλλογισμῶν ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν δεικνύντες εἴρηνται πῶς ἔχουσι , καὶ καθ’ ἑαυτοὺς οἱ ἐκ τοῦ αὐτοῦ σχήματος καὶ πρὸς ἀλλήλους οἱ ἐκ τῶν ἑτέρων . Γριῶν ὄντων τῶν τρόπων , ἀναγκαίου τε καὶ ὑπάρχοντος καὶ ἐνδεχομένου , συμπεραίνων τὰ εἰρημένα ὥσπερ ὑπομιμνήσκει ἡμᾶς , ὅτι περὶ τοῦ ὑπάρχοντος τρεῖς πάντες οἱ ἐκτεθέντες συλλογισμοί , μέλλων ἀλλ’ ] ἐπὶ τοὺς ἀναγκαίους μεταβαίνειν . εἴρηται οὖν , φησί , καὶ ἰδίᾳ ἕκαστον τῶν σχημάτων πῶς ἔχει , οἷον ὅτι οὐ δι’ ἀντιστροφῆς οἱ ἐν τῷ πρώτῳ δείκνυνται , οἱ δὲ ἐν τῷ δευτέρῳ διὰ τοὐ ἀδυνάτου καὶ δι’ ἀντιστροφῆς , ὁ δὲ ἐν τῷ τρίτῳ διά τε τούτων καὶ δι’ ἐκθέσεως , καὶ ποῖα ἕκαστον συνάγει συμπεράσματα , καὶ εἴ τι ἄλλο ἴδιον ἔχουσιν . εἴρηται δὲ καὶ ὅπως ἔχουσι πρὸς ἀλλήλους οἱ ἐκ τῶν τριῶν σχημάτων , τουτέστιν ὅσα αὐτοῖς κοινὰ ὑπάρχει ἢ οὐχ ὑπάρχει . |
Lemmas: ἤδη μέν ἐγώ ἐν ὁ προλαμβάνω εἴρω σύγγραμμα , οὐ ἄτοπος δέ ὑπομιμνήσκω καί νῦν , ὡς ἕξ εἰμί ὁ ὀφείλω προλέγω ἕκαστος Ἀριστοτελικός σύγγραμμα , εἰμί μή τίς ὁ κεφάλαιος αὐτόθεν εἰμί φανερός , σκοπός , χρήσιμος , τάξις ἀνάγνωσις , αἰτία ἐπιγραφή , εἰμί γνήσιος ὁ φοσοφος ὁ βιβλίον , ὁ εἰς ὁ κεφάλαιος διαίρεσις . προστίθημι δέ καί ἕβδομος , ὑπό ποῖος ὁ φιλοσοφία μέρος ἀνάγω , καί εἰμί ὅλως ὑπό τίς ὁ μέρος ἢ οὖον . πρῶτος μέν οὖν περί ὁ σκοπός ῥητέος . σκοπός ὁ φιλόσοφος εἶπον περί ἀπόδειξις ἀλλά ἐπεί ὁ ἀπόδειξις συλλογισμός τίς εἰμί , δῆλος ὅτι δεῖ πρῶτος περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός διαλαμβάνω · πολύς γάρ συλλογισμός εἶδος . ἵνα δέ ἐκ διαίρεσις μανθάνω πόσος εἰμί συλλογισμός εἶδος , εἶπον οὕτως . ὁ συλλογισμός γνῶσις τίς εἰμί · ὁ δέ γνῶσις μέσος εἰμί ὁ τε γιγνώσκω καί ὁ γιγνώσκω . τρεῖς οὖν οὗτος εἰμί , γιγνώσκω , γνῶσις καί γνωστός , κατά ἕκαστος αὐτός εἰμί ὁ διαίρεσις ποιέω ὁ συλλογισμός , ἐκ τε ὁ γιγνώσκω καί ὁ γνῶσις καί ὁ γιγνώσκω . καί ἐκ μέν γιγνώσκω οὕτως . ὁ γιγνώσκω ἢ νόος εἰμί ἢ διάνοια ἢ δόξα ἢ φαντασία ἢ αἴσθησις . ἀλλά ὁ μέν νόος καί ὁ αἴσθησις οὖον συλλογίζομαι , ὁ μέν ὡς ἀγαθός εἰμί ὁ συλλογίζομαι διό καί ὁ θεῖος Πλωτῖνος φημί περί αὐτός ὅτι ὁ ἅπτω ὁ οὖον , καί πάντῃ εἰμί ἀναμάρτητος · ἢ γάρ ἅπτω ἁπλόος ἐπιβολή γιγνώσκω ὁ πρᾶγμα , ἢ οὐδέ ὁ ἀρχή ἅπτω , καί ὁμοίως εἰμί ἀναμάρτητος ) , ὁ δέ γε αἴσθησις ὡς χειρόνως ἔχω ὁ Συλλός γεύω οὖον συλλογίζομαι . ἀλλά οὐδέ ὁ φαντασία συλλογίζομαι · εἰμί γάρ ὁ ὑπό ὁ αἴσθησις φαίνω στάσις εἰμί καί τήρησις , ὁ αἴσθησις μή συλλογίζομαι οὐδέ ὁ φυλάσσω ἄρα ὁ ὑπό ὁ αἴσθησις φαίνω συλλογίζομαι ἄν . ὁ γάρ συλλογισμός κίνησις εἰμί ἀπό ἕτερος εἰς ἕτερος · ἐκ γάρ ἄλλος ἄλλος συλλογίζομαι ὅς οὐ εἰμί δίδωμι · ὁ δέ φαντασία μονή τε καί τήρησις εἰμί ὁ τύπος ὁ αἰσθητής καί πλέω οὐδείς ὅς ἐκ ὁ αἴσθησις δέχομαι οἶδα . στάσις γάρ , ὡς εἶπον , ἔοικα μᾶλλον ἢ κινέω , ὡς καί ὄνομα δηλόω · φαοστασία γάρ τίς εἰμί , τουτέστι ὁ φαίνω στάσις . οὐ ἄρα οὐδέ ὁ φαντασία συλλογίζομαι . λείπω ἐν ὁ δόξα καί ὁ διάνοια . ἀλλά εἰμί μανθάνω ὡς ὁ δόξα συμπέρασμα εἰμί διάνοια , δῆλος ὡς οὐδέ οὗτος συλλογίζομαι . λείπω ἄρα ὁ γνωστικός ὁ Ψυχή μόριον μόνος ὁ διάνοια συλλογίζομαι . ἐπεί δέ συλλογίζομαι τίς μηδείς ὁμολογέω λαμβάνω ἀμήχανος · εἰμί γάρ συλλογισμός εἰμί οἱονεί συλλογή τίνω λόγος ὁ γάρ ἀκριβής ὁ συλλογισμός ὅρος πρόειμι1 εἶμι ) , δεῖ πάντως ἐν ὁ συλλογισμός δίδωμι τις λόγος , ὅς δεῖ ὁ συλλογή καί οἷος ἕνωσις ὁ συλλογίζομαι ποιέω . οὗτος οὖν ὁ λόγος , ὅς χράω ὁ συλλογίζομαι , καί αὐτός γνῶσις τις εἰμί ἀνάγκη ἐκ ὁ λοιπός γνωστικός ὁ Ψυχή μόριον λαμβάνω . εἰμί γάρ συλλογίζομαι εἰμί ὁ διάνοια , ἀνάγκη πᾶς ἢ κτάομαι νόος ἤ ἤ ἐκ δόξη ἢ ἐκ αἴσθησις καί φαντασία · μονή γάρ αἴσθησις ὁ φαντασία · διό μᾶλλον δεῖ λέγω ἐκ φαντασία , ἐπεί καί μύω τις συλλογίζομαι ὁ ἀρχή ἐκ φαντασία δέχομαι ἤγουν ἐκ δόξα ] . σκοπέω ἐν ὡς ἐκ ὁ εἴρω ἀνάγκη πᾶς μύνη ὁ τρεῖς εἶδος ὁ συλλογισμός ἀναφαίνω καί μήτε πλείων μήτε μικρός . ἢ γάρ ἐκ ὁ νόος ὁ ἀρχή δέχομαι ὁ διάνοια συλλογίζομαι , ὅς καί καλέω κοινός ἔννοια , καί ποιέω ὁ ἀποδεικτικός συλλογισμός ἀεί ἀληθής εἰμί καί μηδέποτε ψεύδω , ἐπεί καί ὁ κοινός ἔννοια ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός ἀεί ἀληθής καί αὐτόπιστος . ἢ ὁ δόξα συμπλέκω ἐκ αὐτός ὁ ἀρχή ὁ συλλογισμός δέχομαι , καί ποιέω ὁ διαλεκτικός συλλογισμός , διαλεκτικός καλέω , διότι ἐν ὁ κοινός συνουσία καί ὁ πρός ἀλλήλων διάλεκτος ὁ τοιοῦτος χράω συλλογισμός · ὅς οὖον πάντως ἀεί ἀλήθευσις , ἀλλά ποτέ καί ψεύδω , ἐπεί καί ὁ δόξα τοιοῦτος , οὐ ἀεί ἀληθής · πολύς γάρ καί ψευδής ἐν ἄνθρωπος δόξα . ἢ τρίτος ὁ φαντασία συμπλέκω ὁ διάνοια καί ὁ ἀρχή ὁ συλλογισμός ἐκ αὐτός λαμβάνω συλλογίζομαι , καί ποιέω ὁ σοφιστικός συλλογισμός ἀεί ψευδής εἰμί · οὗτος γάρ σκοπός ὁ σοφιστής πᾶς ἀνασκευάζω καί μάλιστα ὁ δόξα ἀληθής εἰμί καί ἀποδείκνυμι ὁ ἐπι - στήμων . ἄρα οὖν ὡς | ὁ φαντασία ἀεί ψεύδω , οὗτος φημί καί ὁ διάνοια οὗτος συμπλέκω ἀεί ψευδής συλλογίζομαι . , ἀλλά οὐ εἰμί οὗτος ἀληθής · οὖον γάρ μόνος ὁ μή εἰμί φαντάζω ἀλλά καί ὁ πῶς οὖν φημί αἴτιος ὁ φαντασία γίγνομαι συμπλέκω ὁ διάνοια σοφιστικός συλλογίζομαι ; λέγω οὖν ὡς ὅτι πᾶς ψευδής δόξα ἐκ φαντασία ὁ ἀρχή ἔχω · ἐπεί γάρ ὁ τύπος ὁ αἰσθητής ἐν · αὐτός φυλάσσω , ὁπηνίκα ἄν περί ὁ νοητός καί λόγος θεωρητής διασκέπτομαι τίς βούλομαι περί εἰμί ὁ ἀποδείκνυμι , παρεμπίπτω οὗτος , ὡς καί ὁ Πλάτων φημί , ταράσσω ταράσσω μή παιδεύω αὐτός ὁ λογικός ἐνέργεια διακρίνω ὁ ὁ αἰσθητός ὑπάρχω καί ὁ νοητός περιάπτω , οἷος , εἰμί τυγχάνω , ὁ ἀσώματος μορφή καί σχῆμα καί ὄγκος , ὁ ἐκ ἀφαίρεσις εἶδος ὕλη πάντως ὑποβάλλω · ἐπεί γάρ μετά ὕλη οὗτος ὁ τύπος καί ὁ εἶδος ὁ αἰσθητής διά ὁ αἴσθησις θεάομαι , καί ἐπί ὁ λοιπός ὡσαύτως οὗτος ποιέω . οὖον ὁ ὁ αἰσθητής οὖν φαντασία φημί ἀεί εἰμί ψευδής ἀλλά ὁ ὁ λογικός νόησις συμπλέκω , ἐπεί καί ὁ σοφιστικός ἐκ δόξα μέν καί αὐτός ὁ ἀρχή λαμβάνω οὖον γάρ δή ὁ φάντασμα πρότασις εἄν γίγνομαι ) , ἄλλος δόξα ψευδής , ὅστις ὁ ψεῦδος ἔχω οὐ ἀλλαχόθεν ἢ ἐκ ὁ πρός ὁ φαντασία συμπλοκή . οὗτος οὖν λέγω ὁ σοφιστικός συλλογισμός συμπλέκω τε ὁ δόξα πρός ὁ φαντασία γίγνομαι καί ἀεί ψευδής εἰμί · οὗτος μέν οὖν ἐκ ὁ γιγνώσκω ὁ Ψυχή μόριον ἀποδείκνυμι ὡς τριάς εἶδος συλλογισμός εἰμί . καί ὁ ἐκ ὁμωνυμία δέ σοφιστικός συλλογισμός εὔλογος ἄν τις ὁ φαντασία περιάπτω , οἷος ὡς ἐπί ὁ τοιοῦτος · ὁ λάχανον ὁ γῆ ὑπερέχω · ὁ ὑπερέχω ὁ ὑπερέχω μένω · ὁ λάχανον ἄρα ὁ γῆ μείζων . ὅτι μέν γάρ εἰμί τίς ὑπερέχω μείζων ὁ ὑπερέχω , οἶδα ὁ φαντασία , οἷος ὁ πᾶς ἐντός ἑαυτοῦ κατά ὁ τρεῖς διάστασις περιέχω τίς , διακρίνω δέ οὐ οἶδα . ὁ οὖν Σοφιστὴς ὁ φάντασμα ὁ μερικός ὡς καθόλου χράω . οἶδα μέντοι χρή ὅτι ἐνδέχομαι ὁ διάνοια ὁ οἰκεῖος συμπέρασμα λαμβάνω , ὅσπερ διά συλλογισμός εὑρίσκω , καί οὗτος συμπλέκω ποιέω πάλιν συλλογισμός . ἀλλά εἰμί μέν ἀλάομαι εἰμί ὁ συμπέρασμα , ὅσπερ ἐν ὁ ὕστερος συλλογισμός ὡς πρότασις παραλαμβάνω , δῆλος ὅτι ἢ ἐκ ὁ κοινός ἔννοια ἀποδείκνυμι ἢ ἐκ ἀληθής δόξα · εἰμί δέ ψευδής , ἐκ ψευδής δῆλος ὅτι πρότασις συνάγω . καί πάλιν εἰμί φαντασία ὁ ψεῦδος αἰτία , ὁ συλλογιστικός δηλονότι σχῆμα ῥώννυμι · ἐπεί οὐδέ συλλογισμός ἄν εἰμί . ὥστε ἄν προσεχῶς ὁ διάνοια ἐκ ἑαυτοῦ λαμβάνω ὁ πρότασις αὐτός οὗτος συλλογίζομαι , ἀλλά οὖν πάλιν ὁ οὗτος ἀρχή ἢ ἀπό νόος εἰμί ἢ ἀπό δόξα ἢ ἀπό φαντασία . ἀδύνατος γάρ συλλογισμός γίγνομαι μή δίδωμι τις ὁμολογέω ἀσυλλόγιστος , ὅσπερ οὐ ἐκ διάνοια λαμβάνω · ἔργον γάρ διάνοια ὁ συλλογίζομαι . ὁμοίως δέ καί ἐκ ὁ γιγνώσκω ὁ αὐτός τρεῖς εἶδος εὑρίσκω διαιρέω οὕτως · ὁ πρᾶγμα , περί ὅς ὁ συλλογισμός , ἢ ἀεί ὡσαύτως ἔχω , καί γίγνομαι ὁ περί αὐτός συλλογισμός ἀποδεικτικός , ἢ οὐδέποτε ὡσαύτως ἔχω , καί γίγνομαι ὁ σοφιστικός , ἢ ποτέ μέν οὕτως ἔχω ποτέ δέ οὐ οὕτως , καί γίγνομαι ὁ διαλεκτικός . ἐκ δέ ὁ γνῶσις οὕτως · ὁ γνῶσις ἢ ἄπταιστος εἰμί καί ἀληθής ἀεί , καί γίγνομαι ὁ περί αὐτός συλλογισμός ἀποδεικτικός , ἢ ἀεί ψευδής , καί γίγνομαι ὁ σοφιστικός , ἢ ποτέ μέν ἀληθής ποτέ δέ ψευδής , καί γίγνομαι ὁ διαλεκτικός . ἕκαστος δέ οὗτος συλλογισμός εἰμί . δῆλος ἄρα ἐκ οὗτος ὅτι τρεῖς μόνος εἰμί ὁ ὁ συλλογισμός εἶδος καί οὔτε πλείων οὔτε μικρός . καί ἐν μέν ὁ μετά οὗτος δύο βιβλίον ὁ Δευτέρων ἀναλυτικός διδάσκω περί ὁ ἀποδεικτικός , ἐν δέ ὁ τόπος περί ὁ διαλεκτικός , ἐν δέ ὁ σοφιστικός ἐλέγχω περί ὁ σοφιστικός , οὐ ἵνα αὐτός χράω , ἀλλά ἵνα μήποτε ἀπατάω ὑπό ὁ χράω αὐτός · διό καί σοφιστικός ἔλεγχος ἐπιγράφω . καί οὗτος μέν περί συλλογισμός , ζητέω δέ περί ποῖος αὐτός ἐνταῦθα ὁ λόγος . φημί ὅτι περί οὐδείς οὗτος , ἀλλά περί ὁ ἀπλόος καί καθόλου συλλογισμός . καί ὁ μέν σκοπός οὗτος . δεῖ δέ οἶδα ὅτι τρεῖς εἰμί ὁ συλλογισμός , ἀποδεικτικός , διαλεκτικός καί σοφιστικός , ἐν ὁ συνουσία ὁ διαλεκτικός χράω μόνος · οὔτε γάρ τοσοῦτος σχολή ἄγω ἐν ὁ συνουσία ὥστε ἀποδεικτικός συλλογισμός , οὔτε μήv ὁ προσδιαλέγομαι ἀνεκτός ἡγέομαι διά πᾶς σοφίζω · καταγέλαστος γάρ οὗτος . ὅτι δέ χρήσιμος ὁ βιβλίον , δῆλος ἐκ ὁ εἴρω ἐν ὁ προλαμβάνω πραγματεία · εἰμί γάρ χρήσιμος πρός φιλοσοφία ὁ ἀπόδειξις , δέ εἰς ὁ ἀπόδειξις συντελής περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός διαλαμβάνω διά ὅς ὁ ἀποδείκνυμι , δῆλος ὅτι καί οὗτος χρήσιμος πρός φιλοσοφία . ‘Η δέ τάξις εἰμί οὗτος · δεῖ πρότερος ἐγώ ὁ ἁπλόος συλλογισμός μανθάνω , εἶτα οὕτως καί ὁ τοιόσδε συλλογισμός . ἵνα δέ σαφής εἰμί ὁ λέγω , εἶπον οὕτως · ἐσθίω περί ἀπόδειξις μέλλω διδάσκω ὁ φιλόσοφος πρότερος διαλέγω περί ἁπλόος φωνή · οὗτος ποιέω ἐν ὁ κατηγορία · δύο περί τε ὁ ἐν αὐτός διαφορά καί πρῶτος σύνθεσις · οὗτος ποιέω ἐν ὁ περι ἑρμηνεία περί ὄνομα καί ῥῆμα καί πρότασις διαλαμβάνω . καί οὗτος ὁ πρῶτος σύνθεσις ὁ ἁπλόος φωνή , τουτέστιν ὁ ἁπλόος λόγος · ὅς δή λοιπός συντίθημι γίγνομαι συλλογισμός . ἐπεί δέ , ὡς φημί , τρεῖς εἰμί ὁ συλλογισμός ὁ διαφορά , δεῖ ὁ μέλλω οὗτος τις μανθάνω οἶδα πρότερος τίς ποτός εἰμί ὁ ἀπλόος συλλογισμός καί τίς τρόπος συντίθημι ὁ ἁπλόος λόγος , τουτέστιν ὁ πρότασις , ποιέω συλλογισμός , καθάπερ καί ὁ μέλλω μανθάνω ὁ Δώριον ἢ ὁ Λύδιον ἁρμονία δεῖ πρότερος μανθάνω ὁ ἁπλόος κιθαρίζω καί τίς δήποτε ὅλως εἰμί ἁρμονία , καί ὁ βούλομαι οἶδα γράφω ὀξύρυγχος ἢ στρογγύλος χαρακτήρ | πρότερος οἶδα ὁ ἁπλόος γράφω . εἰμί οὖν καί αὐτός διδάσκω ἐνταῦθα μέν περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός , ἐν δέ ὁ ‘υστερεω ἀναλυτικός περί ὁ ἀποδεικτικός , ἐν δέ ὁ τόπος περί ὁ διαλεκτικός καί ἐν ὁ σοφιστικός ἐλέγχω περί ὁ σοφιστικός , εἰκότως ἕπω μέν ὁ περι ἑρμηνεία ὅδε ὁ σύνταγμα , προηγέομαι δέ ὁ ὁ δέ αἴτιος ὁ ἐπιγραφή ζητητέος , διά ἀναλυτικός ἐπιγράφω καί οὖον περι συλλογισμός . λέγω γάρ ἀνάλυσις πολλαχῶς · καί γάρ ὁ ὁ ὅλος εἰς μέρος καί ὁ ὁ συντίθημι εἰς ὁ ἁπλόος , ὅς χράω ὁ γεωμέτρης , καί ὁ ὁ φυσικός σῶμα εἰς ὁ τέσσαρες στοιχεῖον καί ὁ εἰς ὁ οἰκεῖος εἶδος ὁ συλλογισμός ἀναγωγή . καί ἄλλως δέ πολλαχῶς λέγω ἀνάλυσις εἰμί περιλαμβάνω εἶπον · ἀνάλυσις εἰμί ἀνάκαμψις ἐπί ὁ πρότερος καί ὁ σύνθεσις ὁ αἴτιος . ὅθεν ἄξιος ζητέω , εἰμί ὁ συλλογισμός σύνθεσις εἰμί καί συναγωγή πλείων λόγος καί οὐ ἀνάλυσις , διά τίς ὁ περί συλλογισμός πραγματεία ἀναλυτικός ἐπιγράφω · ἐσθίω γάρ μᾶλλον συνθετικός ἐπιγράφω . ἵνα οὖν αὐτόθεν ἐγώ ἀναφαίνω ὁ ὁ ἐπιγραφή αἰτία καί ὁ ὁ βιβλίον διαίρεσις , εἶπον οὕτως · διαιρέω οὗτος ὁ βιβλίον εἰς κεφάλιον τρεῖς , καί διδάσκω ἐγώ ὁ μέν πρῶτος μέρος ὁ γένεσις ὁ συλλογισμός , ὁ δέ δύο ὁ εὐπορία ὁ πρότασις , ὁ δέ τρίτος ὁ εἰς ὁ συλλογισμός ἀνάλυσις . ἐκ οὗτος οὖν ὁ τρίτος ὁ ἐπιγραφή ποιέω ἅτε κύριος καί τέλειος εἰμί ὁ ἀνάλυσις · πᾶς γάρ συλλογισμός ἐκ ἀνάλυσις εὑρίσκω ἔχω ὁ οἰκέω σχῆμα . ἄλλως τε ὁ εἰδοί ὁ ἀνάλυσις οἶδα καί ὁ σύνθεσις · ὁ γάρ ἀναλύω , οὗτος συντίθημι οὖον δυσχερής · οὐκέτι δέ καί ἐναντίος · καί γάρ ὁ ἰδιώτης ἐπίσταμαι μέν σύνθεσις ὄνομα καί ῥῆμα εἰς ὁ λόγος ἀποτελέω καί εἶπον , οἷος Σωκράτης περιπατέω , ἀναλύω δέ αὐτός οὐκέτι οἶδα καί εἶπον ποῖος μέν εἰμί ὁ ὄνομα , ποῖος δέ ὁ ῥῆμα . Πρότερος δέ ἐπιγράφω , ἐπεί περί ὁ ἀπλόος συλλογισμός ἐνταῦθα φημί ὁ ἀναλογέω ὕλη καί Χωρὶς εἶδος εἰμί , καί ἐπεί πρότερος ὁ γένος ὁ οἰκέω εἶδος , γένος δέ ὁ καθόλου συλλογισμός ὁ ἀποδεικτικός καί ὁ λοιπός δύο εἶδος · ὥστε εἰκότως ἐν ὅς μέν περί ὁ γένος αὐτός διαλέγω , Πρότερος ἐπιγράφω , ἐν ὅς δέ περί ὁ εἶδος , τουτέστι περί ὁ ἀποδεικτικός , ὕστερος ἀναλυτικός . ὅτι2 δέ γνήσιος ὅς φιλόσοφος ὁ βιβλίον , δῆλος · φημί γάρ ὡς τέσσαρες - κοντός εὑρίσκω ὁ ἀναλυτικός βιβλίον ἐν ὁ παλαιός βιβλιοθήκη , καί ὁ τέσσαρες μόνος οὗτος κρίνω εἰμί Ἀριστοτέλης , καί πρός οὗτος οὐδείς ἀμφιβάλλω . καί ἐν μέν ὁ πρῶτος βιβλίον διδάσκω ἐγώ περί ὁ εἶδος ὁ συλλογισμός , ἐν δέ ὁ δύο περί ὁ ὕλη . εἶδος δέ λέγω ὁ συλλογισμός ὁ συμπέρασμα , ὕλη δέ ὁ πρότασις · ὡς γάρ ὁ ὕλη ἕνεκα ὅς εἰμί , λέγω δέ ὁ εἶδος , οὗτος καί ὁ πρότασις ὁ συμπέρασμα ἕνεκα . ἐνταῦθα γίγνομαι ὁ Θεμίστιος ἀπορέω λέγω “ ἆρα γε Ἀριστοτέλης εἰμί γέννημα ὁ ἀναλυτικός ἢ οὖ ; καί φημί ὅτι γέννημα μέν αὐτός οὐ εἰμί · φαίνω γάρ ὁ θεῖος Πλάτων συλλογιστικός καί ἀποδεικτικός φέρω ἐν τε ὁ Φαίδων καί ἐν πᾶς σχεδόν αὐτός ὁ διάλογος · συντάσσω δέ αὐτός καί τεχνόω κανών τις ὁ πρόκειμαι σύγγραμμα οὐδείς ἄτοπος . ἑξῆς ζητητέος πότερος μέρος εἰμί ἢ ὄργανον ὁ λογικός τε καί διαλεκτικός πραγματεία ὁ φιλοσοφία , ἐπεί ἐναντίος καί διάφορος δοκέω ὁ παλαιός περί αὐτός . ὁ μέν γάρ στωϊκός ἄντικρυς μέρος αὐτός ἀποφαίνω , ὁ ἄλλος δύο μέρος εἷς φιλοσοφία αὐτός ἀντιδιαιρέω · ὁ δέ περιπατητικός τουτέστιν ὁ ἀπό Ἀριστοτέλης , ὄργανον · ὁ δέ ἀπό ὁ Ἀκαδημία , ὅς εἰμί καί Πλάτων , καί μέρος καί ὄργανον φαίνω λέγω . καί ὁ μέν στωϊκός τοιοῦτος τις λόγος ὁ εἰμί αὐτός μέρος κατασκευάζω . περί ὅς καταγίγνομαι , φημί , τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , εἰμί μή ἀναφέρω εἰς ἕτερος τέχνη ἢ ἐπιστήμη ὡς μέρος ἢ μόριον αὐτός , ἐκεῖνος μέρος εἰμί ἢ μόριον . εἰμί τοίνυν ὁ φιλοσοφία καταγίγνομαι περί ὁ λογικός μέθοδος , ὅστις οὐ ἀνάγω εἰς ἕτερος τέχνη ἢ ἐπιστήμη ὡς μέρος ὁ μόριον , ὁ λογικός ἄρα ὁ φιλοσοφία εἰμί μέρος ἢ μόριον . μόριον μέν ἐν οὐ εἰμί · οὔτε γάρ ὁ θεωρητικός οὔτε ὁ πρακτικός μέρος εἰμί · ὁ γάρ μόριον τις καί ὁ ὕλη κοινωνέω καί ὁ σκοπός ἐκεῖνος ὅς εἰμί μόριον . ὁ μέν οὖν πρακτικός οὖον κοινωνέω · οὗτος γάρ ὕλη ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα καί ὁ μετριοπάθεια , σκοπός δέ ὁ περί οὗτος αἱρετός πως ὁ φευκτός · ὁ δέ λογικός ὕλη μέν ἔχω ὁ πρότασις , σκοπός δέ ὁ διά ὁ τοιόσδε σύνθεσις ὁ πρότασις ὁ ἕπομαι τίς ἐκ ἀνάγκη δείκνυμι συνάγω · ὅς οὐ εἰμί ὁ πρακτικός τέλος , ἀλλά ὡς εἶπον , ὁ μετριοπάθεια ὁ ἀπλόος ὁ ἀγαθός . καί οὕτως μέν ὁ λογικός οὐ εἰμί μόριον ὁ πρακτικός . ἀλλά οὔτε μήv ὁ θεωρητικός · οὗτος γάρ ὕλη μέν ὁ θεῖον , τέλος δέ ὁ περί οὗτος θεωρία . εἰμί δέ μήτε ὁ θεωρητικός μήτε ὁ πρακτικός εἰμί μέρος οὐ εἰμί ἄρα ὁ φιλοσοφία μόριον . λείπω οὖν ἀντιδιαιρέω ὁ θεωρητικός καί πρακτικός ὁ λογικός καί μέρος εἰμί ὁ φιλοσοφία . καί οὗτος μέν ὁ στωϊκός . ἐμμέθοδος δέ αὐτός ἐλέγχω , εἰμί ὁ ὅλος αὐτός σκοπέω . δυνατός μέν γάρ καί πρός οὗτος αὐτός ἀνθίστημι τε καί ἐλέγχω ὁ πρότασις ὡς κακῶς προβάλλω · ὅμως καί εἰμί συγχωρέω αὐτός ἀληθής λέγω , πλήν ἐλλιπῶς αὐτός ἔχω ὁ ὁ διαίρεσις . τίς γάρ φημί ; περί ὅς καταγίγνομαι τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , εἰμί μή ἕτερος εἰμί μέρος ἢ μόριον . ἐσθίω δέ αὐτός προστίθημι ἰή ὄργανον · καταγίγνομαι γάρ καί περί ὁ ὄργανον ὁ τέχνη , καί ἢ ἑαυτοῦ οὗτος ἢ ἕτερος κατασκευάζω . ὁ δέ ἀποσιωπάω ὁ ὡς ὄργανον ὁ μέρος μόνος καί μόριον προφέρω . χρή δέ αὐτός ὁ τέλειος ποιέω ὁ πρότασις ὁ ἀπόδοσις λέγω οὕτως περί ὅς καταγίγνομαι τέχνη τις ἢ ἐπιστήμη , οὗτος , εἰμί μή ἕτερος τις ἐπιστήμη ἢ τέχνη εἰμί μέρος ἢ μόριον ἢ ὄργανον , αὐτός ἐκεῖνος εἰμί μέρος ἢ μόριον ἢ ὄργανον , ἵνα ἀναιρέω ὁ δύο , εἴπερ ὁ ἀληθής κατασκευάζω βούλομαι , ἀποδείκνυμι ὄργανον εἰμί φιλοσοφία | ὁ λογικός . ὁ δέ ὁ ὄργανον ἀποσιωπάω καί ἀναιρέω ὁ μόριον ὁ μέρος εἰσάγω . ἀλλά εἰμί μή μέρος εἰμί , φημί , φιλοσοφία ὁ λογικός ὄργανον δέ , πῶς καί ὁ λοιπός οὗτος χράω ; οὐ ὡς μέρος δηλαδή φιλοσοφία αὐτός χράω · ἐπεί καί ὁ κανών γίγνομαι μέν ὑπό τεκτονικός , ἀλλά οὐ ὡς μέρος τεκτονικός · οὖον γάρ ἀπλόος ὁ τέκτων σκοπός κανών ποιέω ὡς θύρα ἢ ἀβάκιον , ἀλλά ἵνα εἰμί ὄργανον αὐτός , εἶτα , ἵνα οὕτως εἶπον , μέρος , κύριος δέ ἀποτέλεσμα . καί οὖον δήπου τεκτονικός χείρων οἰκοδομικός · οὐδέ ἄρα φιλοσοφία ὁ λοιπός , κἀν ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι ὄργανον , ὁ συλλογιστικός λέγω μέθοδος , χράω . οὐδέ γάρ πάντως ἀνάγκη ὁ ὑπό τέχνη τις γίγνομαι ἐκεῖνος καί μέρος εἰμί · ὁ γοῦν χαλκεύς ἄκμων καί σφῦρα ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὡς ὄργανον ὁ ἴδιος τέχνη , καί ὁ τέκτων ὁμοίως σφῦρα καί πῆχυς , ὁ οὐ εἰμί μέρος χαλκευτικός καί τεκτονικός . οὕτως οὖν καί φιλοσοφία ὁ λογικός εὑρίσκω ὡς ὄργανον αὐτός χράω , ὡς καί ὁ τέκτων ὁ σφῦρα · οὖον γάρ εἄν ἔρχομαι εἰς ἄνθρωπος φιλοσοφία ἄνευ ἀπόδειξις . εἰμί δέ χράω οὗτος καί ἕτερος τέχνη , οὐ ἄτοπος · ὁ γοῦν ὅπλον ὁ στρατιώτης χράω ὁ ὁπλοποιητική ἀποτέλεσμα , καί ὁ ἡνίοχος χαλινός εἰμί χαλινοποιητικος ἀποτέλεσμα . καί πολύς δέ ἄλλος ὁ καί ἑαυτοῦ καί ἕτερος ὁ αὐτός κατασκευάζω ὄργανον · ὁ γοῦν τέκτων καί ἑαυτοῦ καί λαοξόος καί ἕτερος κανών κατασκευάζω καί ἄλλος τοιοῦτος μυρίος . ἄλλως τε εἰμί μέρος ὁ φιλοσοφία ὁ λογικός , οὗτος δέ ὁ ῥήτωρ καί ὁ ἰατρός φαίνω ὡς ἴδιος ὄργανον προσχράομαι , <> οὖ καί αὐτός συλλογίζομαι , συμβαίνω ὁ φιλοσοφία ἄτιμος ἰατρικός τε καί ῥητορικός εἰμί . ἐάν γάρ δύο τις εἰμί τέχνη καί ὁ ὁ ἕτερος μέρος ὁ ἀποτέλεσμα ὄργανον εἰμί ὁ ἕτερος , τίμιος εἰμί καί ἀγαθός καί ὁ ὅς ἕνεκα λόγος ἔχω ὁ ὡς ὄργανον χράω ὁ ὁ ἕτερος μέρος , ὡς ἔχω ὁ χαλινοποιητικος ἢ ἁπλόος χαλκευτικός καί Ἱππική · ὄργανον γάρ ἱππικός ὁ χαλινός , μέρος δέ καί ἀποτέλεσμα χαλκευτικός · διά οὗτος καί χειρουργικός πάλιν χαλκευτικός ἀγαθός . ἄτιμος ἄρα εἰμί φιλοσοφία ἰατρικός τε καί ῥητορικός · ὁ μέν γάρ ὡς ὄργανον χράω ὁ λογικός · φιλοσοφία δέ εἰμί μέρος . οὖον μόνος δέ ἀλλά καί πλεῖστος ὁ βάναυσος τέχνη ἢ πᾶς ἀγαθός εἰμί φιλοσοφία · κἀκείνης γάρ κατά ὁ κοινός ἔννοια συλλογίζομαι λαμβάνω τις προηγούμενος καί ἕπομαι · λέγω γάρ ὁ οἰκοδόμος ὅτι , ἐπεί ὁ οἰκίον ἀσφαλῶς ἵστημι βούλομαι , οὗτος δέ οὐ ἄν γίγνομαι μή καταβάλλω θεμέλιος , καταβλητέον ἄρα · καί ὁ λοιπός ὁμοίως . ὥστε καί ὁ βάναυσος τέχνη εἰμί χείρων ὁ φιλοσοφία . ἔτι καθόλου οὗτος εἰμί μέρος ὅς καί πάρειμι συντελής ὁ ὅλος καί ἄπειμι λυμαίνομαι ὁ ὅλος · εἰμί οὖν συνίστημι καί Χωρὶς ὁ λογικός ὁ φιλοσοφία κατά φύσις θεωρητικός τε εἰμί καί πρακτικός , ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ ἀπόδειξις εἰς κατάληψις αὐτός δήω , οὐ εἰμί μέρος αὐτός ὁ λογικός . ἔτι ὁ μέρος μέν ἑαυτοῦ χάρις παραλαμβάνω , ὁ δέ ὄργανον ἕτερος · ὁ δέ λογικός ἑαυτοῦ μέν χάρις οὖον παραλαμβάνω , ἀπόδειξις δέ ἕνεκα . ἔτι ὁ μέρος μέν ἀναιρέω συναναιρέω ὁ ὅλος , ὁ δέ ὄργανον οὐδαμῶς · ἀναιρέω γάρ ὁ σκέπαρνον εἰμί ὁ ἀβάκιον · καί λογικός ἀναιρέω φιλοσοφία οὐδείς κακός εἰμί . καί πάλιν συντίθημι ὁ μέρος ποιέω ὁ ὅλος , ὁ δέ ὄργανον οὐδαμῶς · ὁ ἄρα μέρος οὐ ὄργανον . εἰμί δέ τις εἶπον καί μήv ὁ χείρ μέρος εἰμί εἰμί καί ὄργανον , ὥστε οὐ ἄτοπος ὁ λογικός καί ὄργανον εἰμί εἰμί καί μέρος , φημί ὅτι ἀλλά οὖον ὁ αὐτός · οὖον γάρ ὅς εἰμί μέρος ὁ χείρ , οὗτος εἰμί καί ὄργανον , ἀλλά πρός ἄλλος καί ἄλλος · μέρος μέν γάρ ὁ σῶμα ὡς σῶμα , ὄργανον δέ ὁ Ψυχή . οὕτως οὖν καί ὁ λογικός ὄργανον μέν ὁ ἀληθής κατάληψις , μέρος δέ οὖον , ὡς οὐδέ ὁ χείρ ὁ Ψυχή · καί ἄνευ γάρ αὐτός εἰμί , ὡς εἴρω , φιλοσοφία . ἀλλά ἐπεί ὁ στωικός ἱκανῶς ὁ δόξα ἐλέγχω καί ὁ λογικός ἄντικρυς φιλοσοφία ἀποδείκνυμι ὄργανον , εἶπον καί περί ὁ ὁ Πλάτων δόξα . οὗτος γάρ καί ὄργανον καί μέρος φημί ὁ διαλεκτικός οὐ ἐναντίος ἑαυτοῦ δοξάζω οὐδέ ἀντίφασις περιπίπτω · ἀλλά ὅταν μέν ὁ διαλεκτικός αὐτός κατά ἑαυτοῦ Χωρὶς ὕλη καί πρᾶγμα λαμβάνω , τουτέστι ὁ λόγος καί ὁ διάνοια γυμνός θεωρέω ὁ χρῆσις , τότε ὡς ὄργανον αὐτός λαμβάνω , ὅταν δέ ἐν χρῆσις καί γυμνασία πρᾶγμα , τότε αὐτός ὁ ὁ μέρος ἀναπληρόω χρεία . οἷος ὁ μέν ἐκ δύο καθόλου καταφατικός συνάγω καταφατικός καθόλου συμπέρασμα , οὗτος εἰμί αὐτός ὡς ὄργανον ὕλη μή προσάπτω · ὅταν δέ προσάπτω ὅλος λέγω , οἷος πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ζῷον ἔμψυχος , πᾶς ἄνθρωπος ἄρα ἔμψυχος , τότε εἰμί ὡς μέρος . καθάπερ ὁ πῆχυς καί μέρος εἰμί , ὅταν ὁ μετρέω μέρος ὁ σῶμα λέγω , καί ὄργανον , ὅταν αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ μετρέω θεωρέω . καί ὁ αὐτός ὀνομασία ὁ μετρέω καί ὁ μετρέω · εἰμί μέν μετά ὕλη λαμβάνω , εἰμί μέρος ὁ μετρέω , εἰμί δέ ἄνευ ὕλη , τουτέστιν αὐτός ὁ μέτρον , εἰμί ὄργανον . οὗτος καί ὁ διαλεκτικός παρά ὁ Πλάτων . ἐν μέν γάρ ὁ Φαιδρός καί Φαίδων μετά ὕλη αὐτός ὡς μέρος λαμβάνω , ἐν δέ ὁ Παρμενίδης ὡς ὄργανον ἄνευ ὕλη . καί ἁπλόος ἄνευ μέν εἰμί ὡς κανών καί ὄργανον , ἐν πρᾶγμα δέ καί μετά ὕλη μέρος . p . 24a10 Πρῶτος εἶπον . κατά ὁ Ἀττικός ἔθος ὁ χαίρω παραλείβω · ὁ γάρ χαίρω καί δετός πρός ὁ ἀπαρέμφατος συντάσσω , οἷος χρή γράφω , δεῖ ἀναγιγνώσκω , καί ὁ πρόκειμαι σύνταξις οὗτος ἀπαιτέω , πρῶτος εἶπον χρή , ἔθος Ἀττικός κατά ἔλλειψις ὁ χαίρω καί ἐσθίω ὁ τοιοῦτος προφέπεσθαι . p . 24a10 περι τίς καί τίς ὁ σκέψις , ὅτι περί ἀπόδειξις καί ἐπιστήμη ἀποδεικτικός . πρός ἑκάτερος ὁ πρότασις ἀποδίδωμι , πρός μέν | ὁ περί τίς εἶπον περί ἀπόδειξις , πρός δέ ὁ καί τίς εἰμί ὁ σκέψις ὁ καί ἐπιστήμη ἀποδεικτικός . διαφέρω δέ ὁ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη ὁ ὁ μέν ἐπιστήμη ἕξις εἰμί ὁ Ψυχή , ὁ δέ ἀπόδειξις ἀνέργεια ἀπό ὁ ἐπιστήμη προέρχομαι . ὁ μέντοι Ἀριστοτέλης ἐν ὁ τέλος ὁ ἀποδεικτικός πραγματεία φημί ὅτι οὐδείς διαφέρω ἀπόδειξις ἀποδεικτικός , λέγω οὕτως “ περί μέν οὖν συλλογισμός καί ἀπόδειξις , τίς ἑκάτερος εἰμί καί πῶς γίγνομαι , φανερός εἰμί , ἅμα δέ καί περί ἐπιστήμη ἀποδεικτικός · ὁ αὐτός γάρ εἰμί ” . ὁ δέ σκοπός ἐκ προοίμιον ὁ βιβλίον , ἀπόδειξις αὐτός παραδίδωμι ὁ πρόκειμαι εἰμί λέγω . εἰμί δέ τις εἶπον ὅτι Ἀριστοτέλης οὖον δήω οὐδέ ἀκόλουθος ἀνακηρύσσω ὁ σκοπός ( οὖον γάρ διαλέγω ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον οὐδέ ἐν ὁ δύο περί ὁ ἀποδεικτικός συλλογισμός · αὐτός δέ ὡς εὐθύς περί αὐτός διαλέγω , οὕτως ποιέω ὁ ἀρχή ἐρῶ ὅτι περί ἀπόδειξις καί ἐπιστήμη ἀποδεικτικός ) , εἴρω πρός αὐτός ὅτι ὁ κύριος σκοπός ὁ Ἀριστοτέλης οὗτος εἰμί , ὁ διαλαμβάνω περί ὁ ἀποδεικτικός συλλογισμός · ἀλλά ἐπεί ἀδύνατος εἰμί διαλαμβάνω περί αὐτός πρίν ἢ παραδίδωμι ὁ ἀπλόος συλλογισμός , οὗτος χάρις πρῶτος περί οὗτος ποιέω ὁ διδασκαλία . ἐπεί οὖν καί ὁ περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός διδασκαλία σκοπός ἔχω ὁ ἀπόδειξις , εἰκότως καί ὁ πρόκειμαι πραγματεία ὡς πρός ὁ σκοπός ἀναφέρω εἶπον εἰμί αὐτός περί ἀπόδειξις , ὥσπερ ἄν εἰμί καί γεωργός λέγω σκοπός εἰμί αὐτός ὁ γεωργία ὁ ἀρτοποιία καί δρυτόμος ὁ ναυπηγία . ἄλλως τε εἷς εἰμί ὁ ἀναλυτικός πραγματεία ἐν μέν ὁ πρῶτος περί ὁ πρός ὁ ἀπόδειξις συμβάλλω διδάσκω οἱονεί ὁ ὕλη ὁ ἀπόδειξις καί ὁ γένος παραδίδωμι , ἐν δέ ὁ τελευταῖος περί αὐτός ὁ ἀπόδειξις · πᾶς δέ ὁ πρό ὁ τέλος πρός ὁ τέλος ἀναφέρω . ἀμελέω καί αὐτός ἐν ὁ τέλος ὁ ἀποδεικτικός , λέγω δή ὁ ‘υστερεω ἀναλυτικός , ὡς δή τέλος λαμβάνω ὁ ἐκ ἀρχή προτίθημι πραγματεία , ὅς προαναφωνέω ἐν ὁ πάρειμι προοίμιον , εἶπον , ὅσπερ ἤδη ἄρτιος μιμνήσκω , “ περί μέν οὖν συλλογισμός καί ἀπόδειξις ” καί ὁ ἑξῆς , συμπεραίνω ἐκεῖ ὁ ἐνταῦθα προβάλλω . p . 24a11 εἶτα διορίζω τίς εἰμί πρότασις καί τίς ὅρος καί τίς καί ποῖος τέλειος καί ποῖος ἀτελής . μιμέομαι ἐν ὁ ἐνταῦθα ὁ Ἀριστοτέλης ὁ γεωμετρικός ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος προλαμβάνω εἴωθα θεώρημα τις συμβάλλω αὐτός πρός ὁ δείκνυμι , οὗτος καί αὐτός ἐνταῦθα ὁ εἰμί οὐτάω χρήσιμος πρός ὁ ὁ συλλογισμός διδασκαλία προλαμβάνω . ἄξιος δέ ζητέω τίς δήποτε μή ἀπό ὁ ὁράω ἄρχω ὡς ἁπλόος , εἶτα ἐπί ὁ σύνθετος λήγω , ἢ εἰμί ἀπό ὁ συντίθημι βούλομαι ὁ ἀρχή ποιέω - ἕπομαι , διά τίς μή ἀπό ὁ συλλογισμός ὁ ἀρχή ποιέω καί καταλήγω εἰς ’τον ὅρος . καί τις φημί ὅτι , ἐπεί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία διαλέγω περί πρότασις , διά οὗτος ἀπό ὁ γνώριμος ἐγώ ἄρχω βούλομαι ἀπό ὁ πρότασις ἄρχω . καί ἄλλως ὁ μέν πρότασις οἶδα ὦ ὀνομάζω οὖον μόνος φιλόσοφος ἀλλά καί ῥήτωρ , ὁ δέ ὅρος αὐτός ὀνομάζω , ὡς καί ὑποκάτειμι δείκνυμι . οὗτος ἐν ἕνεκα δύο αὐτός τάσσω ὡς δυσχερής διά ὁ καινοφωνία . ὁ δέ ἀληθής ἐπίλυσις εἰμί οὗτος · δεῖ ὁ πρός διδασκαλία τις παραλαμβάνω γνώριμος ἵημι ἐκεῖνος ὅς παραλαμβάνω εἰς διδασκαλία · ἐπεί τοίνυν μέλλω ἐν ὁ ὁρισμός ὁ ὁράω παραλαμβάνω ὁ πρότασις λέγω “ ὅρος δέ καλέω εἰς ὅς διαλύω ὁ πρότασις ” διά οὗτος πρότερος περί αὐτός διδάσκω . δεῖ γάρ ὁ πρός ὁρισμός τίνω παραλαμβάνω γνώριμος ἐκεῖνος εἰμί , εἴπερ μέλλω συνίημι Ἰτός ὁρισμός . προτάσσω δέ εἄν ὁ συλλογισμός ὁ πρότασις , εἰμί δήω αὐτός ἐν ὁ ὁ πρότασις ὁρισμός . νῦν δέ ἐναντίος . πρόσχρω γάρ πως ὁ πρότασις ἐν ὁ ὁ συλλογισμός ὅρος λέγω “ ἐν οἶς τίθημι τις ” , ὅσπερ εἰμί τῶς πρότασις . διά τε τοίνυν ὁ ἁπλόος εἰμί ὁ πρότασις καί διά ὁ μιμνήσκω πως αὐτός ἐν ὁ περί συλλογισμός λόγος , εἰκότως πρότερος ὁ περί αὐτός διδασκαλία ποιέω ὅς συλλογισμός · ἰστέον μέντοι ὅτι ὅρος καί φάσις καί ἁπλόος φωνή καί ὄνομα καί ῥῆμα ὁ μέν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί , ὁ σχέσις δέ διαφέρω · ὅταν μέν γάρ ὡς συλλογισμός μέρος λαμβάνω , ὅρος λέγω , ὅταν δέ ὡς μέρος πρότασις , φάσις , ὅταν δέ ὡς ὑπόκειμαι ἐν ὁ πρότασις , ὄνομα , ὅταν δέ ὡς κατηγορέω , ῥῆμα , ὅταν δέ ὡς φωνή ἁπλόος σημαντικός , ἁπλόος φωνή · καί ἄλλως · ὄνομα μέν , ὅταν μετά ἄρθρον λέγω , ῥῆμα δέ , ὅταν προσσημαίνω χρόνος . ὥσπερ καί πρότασις καί πρόβλημα καί ἔνστασις καί συμπέρασμα καί ἀπόφασις πάλιν εἷς καί αὐτός ὁ ὑπόκειμαι εἰμί , ὡς ἤδη καί ἐν ἄλλος εἴρω , ὁ σχέσις δέ διαφέρω . ὅταν μέν γάρ συλλογισμός κατασκευάζω βούλομαι ὡς μέρος αὐτός παραλαμβάνω συλλογισμός , πρότασις λέγω · ὅταν δέ εἰς ὁ δείκνυμι ἕτερος προβάλλω , ὡς ὅταν λέγω δείκνυμι εἰμί ὁ ψυχή ἀθάνατος , πρόβλημα . ὅταν δέ τις καταφίημι τίς ἢ ἀπόφημι ἐγώ ὁ ἐναντίος ἀποφαίνω , ἔνστασις , οἷος εἰμί τις εἶπον ὅτι ὁ ψυχή ἀθάνατος ἐγώ εἶπον ὅτι οὐ ἀθάνατος . συμπέρασμα δέ αὐτός οὗτος , ὅσπερ εἄν ὁ συλλογισμός συμπεραίνω , οἷος ὅτι ὁ ψυχή αὐτοκίνητος , ὁ δέ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , ὁ δέ ἀεικίνητος ἀθάνατος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος · ἀπόφασις δέ , ὅταν ἀπλόος ἀποφαίνω τίς κτάομαι τις ἤ τίς ἀπό τις . τέλειος δέ καλέω συλλογισμός πᾶς ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα , ἀτελής δέ ὁ ἐν ὁ | δύο καί τρίτος . ὅπως δέ ὁ μέν εἰμί τέλειος ὁ δέ ἀτελής , ἐν ὁ ἑξῆς λέγω . p . 24a13 μετά δέ οὗτος τίς ὁ ἐν ὅλος εἰμί ὁ μή εἰμί ὅδε , καί τίς λέγω ὁ κατά πᾶς ὁ μηδείς κατηγορέω . δύο σχέσις εἰμί ἐν ὁ πρότασις , ὁ τε ὑπόκειμαι πρός ὁ κατηγορέω καί ὁ κατηγορέω πρός ὁ ὑπόκειμαι , ὁ μέν ὁ ὑπόκειμαι πρός ὁ κατηγορέω λέγω ἐν ὅλος , ὡς ὅταν εἶπον ὁ ἄνθρωπος ἐν ὅλος ὁ ζῷον περιέχω ἢ ἐν οὐδείς λίθος εἰμί · ὁ δέ ὁ κατηγορέω πρός ὁ ὑπόκειμαι καλέω κατά πᾶς , ὡς ὅταν εἶπον ὁ ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος κατηγορέω ἢ κατά οὐδείς λίθος εἰμί οὗτος δέ πᾶς ὁ μέν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί , ὁ σχέσις δέ διαφέρω . p . 24a16 πρότασις μέν οὖν εἰμί λόγος καταφατικός ἢ τις κατά τις . καθώς ἐπαγγέλλω , βούλομαι ὁρίζω ὅσπερ προτείνω , καί ὁ πρότασις κατά ὁ προτίθημι τάξις . λαμβάνω δέ γένος μέν ὁ λόγος · κατηγορέω γάρ οὖον μόνος ὁ ἀποφαντικός ἀλλά καί ὁ ἐρωτηματικός καί ὁ ἄλλος ὁμοίως . διαφορά δέ λαμβάνω ἐκ τε ὁ ποσός καί ὅς ποιέω , καί ὁ ποιέω μέν κατάφασις καί ἀπόφασις , ὁ δέ ποσός καθόλου καί μερικός καί ἀπροσδιόριστος . ὥστε ἐκ οὗτος εὑρίσκω εἶδος πρότασις ἕξ , ἕκαστος ὁ τρεῖς ὁ ἐκ ὁ ποσός κατά ὁ ποιός διπλασιάζω . ὁ δέ κατά ἕκαστος νῦν οὐ μνημονεύω ὡς μή περί οὗτος καταγίγνομαι , διότι οὐδείς ἐπιστήμη περί ὁ κατά ἕκαστος εἰμί . καί τις βούλομαι λέγω , ὅς εἷς εἰμί καί Ἀλέξανδρος ὁ Ἀφροδισιεύς , ὅτι κύριος ὁρισμός οὖον παραδίδωμι ὁ Ἀριστοτέλης ὁ πρότασις · καί κατασκευάζω οὗτος πάνυ δεινῶς . φημί γάρ ὅτι δεῖ ἐπί ὁ κύριος ὁρισμός ὁ μέρος αὐτός περισσεύω ὁ ὁριστός πάντως · οἷος ὁρίζω ὁ ἄνθρωπος οὕτως ζῷον λογικός θνητός νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός , καί εὑρίσκω πάντως ἐκ ἀνάγκη πᾶς ὁ μέρος ὁ ὁρισμός οὗτος περισσεύω ὁ ὁριστός · καί γάρ καί ὁ ζῷον περισσεύω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ λογικός · ὁ μέν γάρ διαφορά εἰμί , ὁ λογικός , ὁ δέ γένος · ὁμοίως δέ περισσεύω καί ὁ θνητός ὁ ἄνθρωπος . ἐπί δέ ὁ νῦν παραδίδωμι ὁρισμός ὁ πρότασις οὐ ὁράω οὗτος οὕτως ἔχω · ὁ γάρ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις , ὅς παραλαμβάνω ὡς διαφορά , οὐδείς περισσεύω ὁ ὁριστός , τουτέστι ὁ πρότασις , ἐναντίος δέ καί ἐλλείπω ἕκαστος ἴδιος λαμβάνω . κατασκευάζω δέ πάλιν ὅτι οὐδέ ὁ λόγος λαμβάνω ὡς γένος κατάφασις καί ἀπόφασις , λόγος δέ δηλονότι ὁ ἀποφαντικός . λέγω γάρ ὅτι ὁ εἶδος ἀλλήλων καί οὖον ὁ μέν εἰμί πρῶτος ὁ δέ δύο , ἐπί δέ ὁ κατάφασις καί ἀπόφασις οὐ εἰμί οὗτος · πρότερος γάρ ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις οὖον μόνος ἀξίωμα , ὡς τις ὑπολαμβάνω , ἀλλά καί χρόνος . ἁπλόος στέρα γάρ εἰμί ὁ κατάφασις καί προσλαμβάνω ὁ ἀρνητικός μόριον ποιέω ὁ ἀπόφασις · εἰμί δέ πρός οὗτος εἶπον , καί τέως γε πρός ὁ ὕστερος ἀπορία ἀπαντητέον , καί διαρθρωτέον πῶς λέγω ἐν ὁ ἀντιδιαιρέω εἶδος μή ἵημι ἄλλος ἄλλος τίμιος ἢ ἄτιμος . οὗτος γάρ εἰμί ἀληθής κατά ὁ ὁ γένος μετουσία , οὐκέτι μέντοι κατά εἰς ἕκαστος εἶδος συστατικός διαφορά · ὁ μέν γάρ γένος ἰσότιμος μετέχω ἀνάγκη ὁ ἀντιδιαιρέω ἀλλήλων εἶδος , καί οὗτος κρίνω εἰμί γένος ὁ κοινῶς αὐτός κατηγορέω , οὖον μήv ὁ ὁ αὐτός εἰμί ἄξιος ὁ εἶδος . οὗτος γάρ ἀδύνατος , εἰ καί οὐσία διαφορά δεῖ εἰμί · ὁ γάρ οὗτος λέγω ἀναιρέω ὁ οὐσία ὁ διαφορά · εἰμί δέ εἰμί οὐσία διαφορά , ἀνάγκη ἢ ἐπί ὁ ἀγαθός ἢ ἐπί ὁ χείρων διαφέρω . οὖον οὗτος οὖν διαγνωστέον ὁ ἀντιδιαιρέω ἀλλήλων εἶδος καί ὑπό ὁ αὐτός γένος ἀνάγω , ἐπεί οὕτως οὐδείς , οὐδείς ὡς γένος κατηγορέω ἐν πᾶς γάρ εἰμί ὁ τίμιος καί ἄτιμος ) , ἀλλά ὡς εἶπον , εἰμί ὁμότιμος πᾶς ὁ εἶδος ὁ γένος μετέχω , κἀν διαφορά ὁ μέν ἀγαθός ὁ δέ χείρων τυγχάνω , ὥσπερ , εἰμί τυγχάνω , ἄνθρωπος καί ἵππος · οὗτος γάρ ὁ μέν ὁ ζῷον φύσις ἰσότιμος κοινωνέω , διαφορά δέ ἀγαθός ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ λογικός τυγχάνω . τίς οὖν θαυμαστός εἰμί καί ὁ κατάφασις , εἶδος εἰμί ὁ ἀπόφανσις ἀντιδιαιρέω ὁ ἀπόφασις , τίμιος τυγχάνω διαφορά ὁ καταφατικός τίμιος εἰμί . , ἀλλά οὐδέ διά ὁ ἁπλόος εἰμί ὁ κατάφασις σύνθετος δέ ὁ ἀπόφασις , ἤδη διά οὗτος καί προυπάρχω δεῖ χρόνος ἢ φύσις ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις · πολύς γάρ καί ἄλλος εἰμί ὁ ἀντιδιαιρέω ἀλλά - Λόϊς εἶδος ἄλλος ἄλλος σύνθετος . ὁ γάρ ζῷον διαφορά εἰμί ὁ τε λογικός καί ὁ ἄλογος , ἤτοι ὁ ἀλογία ὁ λογικότης , ὁ μέν ἄλλος ζῷον ὁ ἀλογία μόνος μεταλαμβάνω , οἷος ἵππος , κύω καί ὁ παραπλήσιος · οἶδα δέ ὡς ὁ ἄλογος οὐσία θυμός καί ἐπιθυμία καί αἴσθησις καί φαντασία χαρακτηρίζω · ὁ δέ ἄνθρωπος καί αὐτός οὗτος ὁ ἄλογος δύναμις μεταλαμβάνω καί ὁ ἕτερος ὁ διαφορά , ὁ λογικότης , μετέχω . χαρακτηρίζω δέ κατά ὁ ἀγαθός , ὡς καί ὁ λοιπός ἕκαστος . ὡς οὖν ἐνταῦθα οὐ ἄν τις εἶπον ὁ ἵππος ἢ ὁ κύω ἤ τίς ὁ παραπλήσιος διά ὁ ἐυτς - τόνος δύναμις μετέχω καί οὗτος ἁπλόος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἤδη καί ὁ χρόνος ἢ ὁ φύσις πρῶτος , οὐδέ ἄρα ὁ κατάφασις πρῶτος ἄν εἶπον τις ὁ ἀπόφασις . ἔτι δέ καί ὁ ἐμψυχόω διαιρέω εἰς τε ὁ ζῷον καί ὁ ζωόφυτον καί αὐτός ὁ μέν ὁ φυτός διαφορά , | λέγω δή ὁ θρεπτικός , γεννητικός , αὐξητικός , ἔχω . καί ὁ ζωόφυτον , πλεονάζω δέ ὁ ἁπτικός αἴσθησις καί ὁ περί ὁ αὐτός τόπος κινέω · ὁ δέ ἵππος ἔχω οὗτος τε καί ὁ αἰσθητικός ἅπας δύναμις μετά ὁ ἐκ τόπος εἰς τόπος κίνησις , ὄρεξις τε καί φαντασία · πρός οὗτος δέ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ λογικός . ὥστε σύνθετος πᾶς ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἁπλόος δέ ὁ μέσος δέ ὁ τε ἄλογος ζῷον καί ὁ ζωόφυτο · καί οὖον δήπου εἶπον τις εἄν πρῶτος εἰμί ὁ φύσις ὁ φυτόν διά ὁ ὡς πρός ὁ ὁ ἐν ὁ ἄνθρωπος ψυχικός δύναμις σύνθεσις ἁπλόος εἰμί . τίς οὖν , εἶπον τις ἄν ἴσως , οὖον προυπάρχω ἀνάγκη καί φύσις καί χρόνος ὁ συντίθημι ὁ ἀπολάω ἐκ ὅς ὁ σύνθετος ὁ εἰμί ἔχω ; ναί , φημί , ἀλλά οὖον αὐτός εἰμί εἶπον ἁπλόος καί ἁπλόος · ὁ μέν γάρ ἁπλόος στοιχεῖον ἐπέχω λόγος ἢ στοιχεῖον εἰμί προυπάρχω ὁ ἐκ αὐτός σύγκειμαι · ἐνδέχομαι μέντοι ὁ ἐκ ὁ ἁπλόος σύγκειμαι ὁ μέν σύνθετος εἰμί ὁ δέ κακός σύνθετος , καί ἐν οὗτος οὐκέτι ὁ κακός σύνθετος οὐ εἰμί πρῶτος ὁ φύσις ὁ μᾶλλον σύνθετος . οἷος . τίς λέγω ; ὀκτώ εἰμί ὁ μέρος ὁ λόγος λέγω , ἐκ ὅς πᾶς λόγος σύγκειμαι . πᾶς δέ λόγος οὗτος προυπάρχω · ἀναιρέω δέ οὗτος καί πᾶς λόγος ἀναιρέω . ἐνδέχομαι δέ ὁ ἐκ οὗτος σύγκειμαι λόγος ὁ μέν ἐκ δύο μόνος μέρος σύγκειμαι , οἷος ἄνθρωπος τρέχω , ὁ δέ ἐκ τρεῖς , οἷος ὁ ἄνθρωπος τρέχω , ὁ δέ ἐκ τέσσαρες , οἷος οὗτος ὁ ἄνθρωπος τρέχω , ὁ δέ ἐκ πέντε , οἷος οὗτος ὁ ἄνθρωπος καλῶς τρέχω · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ λοιπός . καί δῆλος ὅτι ὁ ἐκ δύο μόνος μέρος σύγκειμαι ἁπλόος εἰμί ὁ ἐκ τρεῖς καί οὗτος ὁ ἐκ τέσσαρες καί οὗτος ὁ ἐκ πέντε , σύνθετος δέ ὁ ἐκ ὁ ὀκτώ , οἶος “ πρός δέ ἐγώ ὁ δύστηνος ἔτι φρονέω ἐλεέω ” · καί οὖον δήπου πρότερος εἰμί ὁ φύσις ὁ λέγω ἄνθρωπος τρέχω ὁ λέγω “ πρός δέ ἐγώ ὁ δύστηνος ἔτι φρονέω ἐλεέω ” . πρῶτος γάρ εἰμί φύσις ὁ συναναιρέω μέν μή συναναιρέω δέ καί ὁ συνεισφέρω μέν μή συνεισφέρω δέ , ὅς ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος ὁ φύσις πρῶτος · οὐ οὕτως δέ ἔχω ἐπί ὁ εἴρω λόγος · οὐδείς γάρ αὐτός ὁ ἕτερος οὔτε συναναιρέω οὔτε συνεισφέρω . ὁ αὐτός ἄρα καί ἐπί ὁ φυσικός · καί ἐπί οὗτος γάρ ὁ μέν διαφορά καί ὁ γένος , ἐκ ὅς ὁ εἶδος συνίστημι , ἁπλόος εἰμί , καί ἀναιρέω αὐτός συναναιρέω καί ὁ εἶδος · ὁ μέντοι εἶδος οὐδείς εἰμί ὁ φύσις πρῶτος οὐδέ ὕστερος , κἀν ὁ μέν πλείων διαφορά μετέχω ὁ δέ μικρός , ὡς ἐπί ὁ ἵππος τυγχάνω καί ὁ ἄνθρωπος · οὐδείς γάρ οὗτος οὔτε συναναιρέω ὁ λοιπός οὔτε συνεισφέρω . ὁ αὐτός δέ καί ἐπί κατάφασις καί ἀπόφασις · οὐδέτερος γάρ οὔτε συναναιρέω ὁ λοιπός οὔτε συνεισφέρω . εἰμί γάρ καί δοκέω ὁ μερικός καταφατικός εἰσφέρειν ὁ μερικός ἀποφατικός , ἀλλά καί ἔμπαλιν ὁ ἀποφατικός ὁ καταφατικός συνεισφέρω , ὅταν διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω . ὁ δέ καθόλου συναναιρέω ἑαυτοῦ ὁ μερικός , ἀλλά καί συνεισφέρω , ὅσπερ ὁ ὕστερος ὁ φύσις ὑπάρχω , καί οὖον συνεισφέρω ὑπό ὁ μερικός , ὅσπερ ἔχω ὁ ὁ φύσις πρῶτος . ἀλλά οὐδέ ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι οὔτε συναναίρω οὔτε συνεισφέρω ἀλλήλων · ἐναντίος δέ ὁ ἕτερος εἰμί ἀληθής ὁ ἕτερος ἐπί ὁ αὐτός εἰμί ἀληθής ἀδύνατος . ὅσπερ ὁράω ὑπάρχω καί ὁ ἀντιδιαιρέω εἶδος · οἷος ὁ οὐσία ὁ μέν εἰμί σῶμα ὁ δέ ἀσώματος , καί ἀνάγκη ἐπί ὅς εἄν ὁ σῶμα κατηγορέω , ἐπί ὁ αὐτός ὁ ἀσώματος μή κατηγορέω · πάλιν ὁ σῶμα ὁ μέν εἰμί ἔμψυχος ὁ δέ ἄψυχος , καί οὗτος ἀσυνύπαρκτος κατά ὁ αὐτός · ὁμοίως ὁ ποσός ὁ μέν εἰμί συνεχής ὁ δέ διορίζω , καί οὗτος ἀσυνύπαρκτος ἐν ὁ αὐτός κατά ὁ αὐτός χρόνος . ὥστε εἰμί καί ὁ ἀντίφασις οὕτως ἔχω , καλῶς ἄρα εἶδος φημί ὁ ἀπόφανσις ὁ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις . ἀλλά γάρ λανθάνω ἑαυτοῦ παραχρῆμα τἀναντία περί ὁ αὐτός ἀποφαίνω · λέγω γάρ ὡς ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ διαφορά ὁράω · πάλιν δέ εὐθύς εἶπον μή δύναμαι ἐν ὁ αὐτός ὑφίστημι ὁ ἀντιδιαιρέω . φημί οὖν , ὡς εἰμί τις ἀκριβῶς προσέχω ὁ λόγος , οὐ εἰς ἀντίφασις περιπίπτω . ἐν ὁ αὐτός μέν γάρ ἐνδέχομαι ὁ ἐναντίος εἰμί , ἀλλά οὖον κατά ὁ αὐτός · ἐν γοῦν ὁ ὀφθαλμός καί ὁ λευκός εἰμί καί ὁ μέλας , ἀλλά οὖον κατά ὁ αὐτός μόριον , καί ἐν ὁ χείρ ὁ συνεχής καί ὁ διορίζω , ἀλλά ἐν μέν δάκτυλος ὁ διορίζω , ἐν δέ ὁ λοιπός ὁ συνέχεια . οὕτως οὖν καί ἐν ὁ ἄνθρωπος ἐν ἄλλος μέν θεωρέω ὁ λογικότης , ἐν ἄλλος δέ ὁ ἀλογία . καί δῆλος ὁ λέγω · διό ὁ ἐπί πλέω ἐξέτασις οὗτος παρίημι . οὕτως οὖν καί ὁ ἀντίφασις ἐν ὁ αὐτός ὑπάρχω , ἀλλά οὖον κατά ὁ αὐτός , ὡς εἰμί ὁ αὐτός λέγω ὀφθαλμός καί λευκός καί μή λευκός . καί ἄλλως πρότερος μέν λέγω ὅτι ἐνδέχομαι ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ διαφορά ἐν ὁ αὐτός θεωρέω , εἰμί καί μή κατά ὁ αὐτός , καί ὁ αἰσθητικός καί ὁ ἀναίσθητος ἐν ὁ ζῷον εἰμί ὁράω , οἷος ἐν μέν σάρξ ὁ αἰσθητικός , ἐν δέ ὀστέον ὁ ἀναίσθητος , καί ὁ σῶμα καί ὁ ἀσώματος , εἰ ὁ ποιότης ἀσώματος . ὕστερος δέ φημί ὁ ἀντιδιαιρέω ὁ εἶδος μή ἐνδέχομαι ὁ αὐτός ὑπάρχω · γάρ εἶδος ὁ ἐμψυχόω εἰμί ὁ τε ζῷον καί ζωόφυτο καί φυτός οὐ οἷος τε ὁ αὐτός καί ζῷον εἰμί καί ζωόφυτον , ἢ ὁ ζωόφυτον ἅμα καί φυτόν εἰμί , εἰμί καί ὁ ὑποκάτω διαφορά ἅμα καί ὁ ἐπάνω ὑπάρχω · ὁμοίως καί ὁ αὐτός ἄνθρωπος εἰμί καί ἵππος ἀδύνατος . εἰμί τοίνυν οὕτως ἔχω καί ὁ κατάφασις πρός ὁ ἀπόφασις καί μάλιστα ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , ὡς ἤδη εἶπον , καί κατά οὗτος εἶδος εἄν ἄγω ὁ ἀπόφανσις . μήποτε δέ οὐδέ καλῶς συγχωρέω ὁ κατάφασις ἁπλόος εἰμί ὁ ἀπόφασις , σύνθετος δέ ὁ ἀπόφασις · ὁ γάρ σύνθετος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἁπλόος | σημασία · ὁ δέ ἀπόφασις ὁ σημαίνω ὁ κατάφασις οὐ ἔχω . ὁ μέν γάρ φωνή σύνθετος εἰμί , ὁ δέ σημαίνω οὐκέτι · ἐν γάρ ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω οὐ εἰμί ὁ ὁ Σωκράτης περιπατέω κατάφασις , ἀλλά ὥσπερ ὁ ὁ Σωκράτης περιπατέω κατάφασις ὑπάρχω λέγω ὁ Σωκράτης ὁ περιπατέω , οὗτος ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω μή ὑπάρχω . οὖον δεῖ δέ μόνος ὁ ὁ φωνή προσέχω σύνθεσις , ἀλλά πολύς πρότερος εἰμί ὁ σημαίνω σύνθετος εἰμί · ἐνδέχομαι γάρ καί ἀπολάω φωνή συντίθημι ἔχω ὁ σημαίνω καί συντίθημι ἁπλόος , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία μανθάνω . τάχα δέ , εἰμί τις ἀκριβῶς κατανοέω , μᾶλλον ἁπλόος εἰμί κατά ὁ σημαίνω ὁ ἀπόφασις ὁ κατάφασις · ὁ μέν γάρ ἄλλος ἄλλος συμπλέκω , ὁ δέ ἀπόφασις οὐ ὑπάρχω φημί ὁ ὑπόκειμαι ὁ κατηγορέω · ὅθεν , ὡς εἶπον , οὖον συναναιρέω οὐδέτερος ὁ ἕτερος οὐδέ συνεισφέρω . ἐνδέχομαι γάρ ὁ μέν κατάφασις ἀεί ψεύδω , ὡς ἐπί ὁ ἀδύνατος ὕλη , ὁ δέ ἀπόφασις ἐπί ὁ αὐτός ἀληθεύω · καί ἔμπαλιν ὁ κατάφασις ἐπί ὁ ἀναγκαῖος ὕλη ἀεί ἀληθεύω ὁ ἀπόφασις ἐπί ὁ αὐτός ἀεί ψεύδω . ἀδύνατος δέ εἰμί ἢ ὁ σύνθετος εἰμί μή καί ὁ ἁπλόος εἰμί ἢ ὁ ἁπλόος μή εἰμί ὁ σύνθετος εἰμί · οὐ ἄρα ἁπλόος ὁ ἀπόφασις ὁ κατάφασις . περι μέν οὖν ὁ ἕτερος ὁ ἀπορία τοσοῦτος . περί δέ ὁ ἕτερος , φημί δή ὁ λέγω ὅτι ὁ μέρος ὁ ὁρισμός ἐπί πλέω εἰμί ὁ ὁριστός , ἐνταῦθα δέ ἐναντίος καί ἐπί μικρός ὁ γάρ κατάφασις ἐπί μικρός εἷς πρότασις , ὁμοίως δέ καί ὁ ἀπόφασις ) , εἰμί εἶπον πρῶτος μέν ὡς οὖον πάντως ἀληθής ὁ μή ἐπί πλέω εἰμί ὁ ὁριστός ἐνταῦθα ὁ ὁ ὁρισμός μέρος · ὁ γάρ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις καί ὅλως ὁ κατά τις οὖον μόνος ἐπί πρότασις φέρω ἀλλά καί πρόβλημα καί ἔνστασις καί Συμπεράς - σματος . ἀλλά οὗτος μέν ἴσως οὐ ἀναγκαῖος · εἷς γάρ εἰμί ἅπας κατά ὁ ὑπόκειμαι . ῥητέος ἐν ὅτι ὁ ὁρισμός ἐκ γένος εἰμί καί διαφορά ἀνάγκη ἐν ὁ ὁ διαφορά λαμβάνω καί ὁ εἰδικός διαφορά παραλαμβάνω , ὅστις ἰδίως ὁ ὑπόκειμαι καί οὐδείς ἄλλος ὑπάρχω · ὁ γάρ νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός μόνος ὁ ἀνθρώπειος εἶδος ὑπάρχω , καί ὁ ἄρτιος καί ὁ περισσός μόνος ὁ ἀριθμός . καί γάρ εἰμί τις ὁ μόνος τις ὑπάρχω , ἕτερος δέ οὐδείς , ὡς εἶπον ὁ περισσός καί ὁ ἄρτιος ὁ ἀριθμός μόνος , καί ὡς ὁ κύκλος ὁ ὑπό εἷς γραμμή περιέχω καί ὁ εἰς ἀπό ὁ κέντρον πρός ὁ περιφέρεια ἴσος εἰμί . ὁπηνίκα οὖν ὁρίζω ὁ κύκλος λέγω ὅτι κύκλος εἰμί σχῆμα ἐπίπεδος ὑπό εἷς γραμμή περιέχω , πρός ὅς ἀπό εἷς σημεῖον ὁ ἐντός ὁ κύκλος πᾶς ὁ πρός ὁ περιφέρεια ] προσπίπτω εὐθύς Ἴσαι ἀλλήλων εἰμί , ἀνάγκη ὁ διαφορά μή ἐπί πλέω εἰμί ὁ κύκλος ἀλλά μόνος αὐτός ὑπάρχω . καί εἰμί εἰς οὗτος μυρίος παρατίθημι . οὗτος γοῦν , ἐπεί δήω ἐν ὁ ὁρισμός μάλιστα ὁ εἰδικός διαφορά , ὁπηνίκα εἄν οὗτος ἀπορέω , ὁ ἴδιος χράομαι · ὁρίζω γάρ ὁ ἵππος φημί ζῷον ἄλογος χρεμετιστικός , ὁ χρεμετιστικός ὡς εἰδικός διαφορά χράω διά ὁ ἀπορέω οὐσιώδης τοιοῦτος διαφορά . τίς οὖν θαυμαστός , εἰμί καί ἐπί ὁ ὁ πρότασις ὁρισμός παραλαμβάνω εἰδικός διαφορά μηδείς ἄλλος ὑπάρχω ; οὗτος γάρ καί ἐκ ἀνάγκη ὀφείλω ὑπάρχω ὁ εἰμί ὁρισμός . οὗτος οὖν ὁ κατά τις μόνος ὁ ἀποφαντικός λόγος ὑπάρχω παραλαμβάνω εἰς ὁ ὁ πρότασις ὁρισμός · ὁ γάρ καταφατικός ἢ ἀποφατικός , εἰμί μέν ὡς εἷς ἄμφω λαμβάνω , οὐ εἰμί ἐπί μικρός ὁ πρότασις ἀλλά ἐξισάζω . ὁ γάρ ἐάω σύνδεσμος οὖον διαζευκτικός ἀλλά παραδιαζευκτικός λαμβάνω ἀντί ὁ καίω , ἵνα ἄμφω κτάομαι ὁ γένος κατηγορέω ὁ ἀπόφανσις ἢ πρότασις · ὁ γάρ ἀπόφασις , ἤτοι ὁ πρότασις , καταφατικός εἰμί καί ἀποφατικός · δείκνυμι γάρ ἐν εἰσαγωγή ὡς ὁ ἀντίκειμαι διαφορά ἐν ὁ γένος εἰμί , ἀλλά μόνος δύναμις , οὖον καί ἐνέργεια . εἰμί γάρ μή ὡς εἷς ἄμφω λαμβάνω καί εἷς διαφορά ἀλλά διαζευκτικός , οὖον συστατικός εἰμί ὁ γένος διαφορά ἀλλά διαιρετικός · ἐν δέ ὁ ὁρισμός οὖον ὁ διαιρετικός ὁ ὁριστός διαφορά παραλαμβάνω ἀλλά ὁ συστατικός . οἷος ὁ ζῷον συστατικός μέν διαφορά ὁ ἔμψυχος καί ὁ αἰσθητικός · διά μέν γάρ ὁ ἐμψυχόω διακρίνω ὁ ἄψυχος , διά δέ ὁ αἰσθητικός ὁ φυτός · διαιρετικός δέ ὁ λογικός καί ἄλογος καί θνητός καί ἀθάνατος · καί δῆλος ὅτι ὁ πρῶτος εἰς ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω , οὐ ὁ ὕστερος . ὥστε καί ἐπί ὁ πρόκειμαι , λέγω δή ὁ πρότασις , ἤτοι ὁ ἀποφαντικός λόγος , εἰμί ὡς συστατικός διαφορά παραλαμβάνω ὁ καταφατικός ἢ ἀποφατικός , ὡς εἷς τίς ὁ συναμφότεροι δεκτέος · εἰμί γάρ διαζευκτικός ἀκούω , διαιρετικός εἰμί ὁ πρότασις διαφορά , οὖον συστατικός · ὡς εἷς δέ ἀκούω ἐξισάζω . εἰμί δέ τις καί μή παραδέχομαι οὗτος ὁ ἐξήγησις , ἀλλά διαζευκτικός εἴρω φημί ὁ καταφατικός ἢ ἀποφατικός , οὐδέ οὕτως ἐλέγχω ὁ ὁρισμός · οὖον γάρ εἰς ὁ ὁρισμός συντελέω οὗτος φημί ἀλλά εἰς διάκρισις ὁ διάφορος ὁ πρότασις εἶδος . ἀρκέω γάρ καί οὕτως ὁρίζω , ὅτι πρότασις εἰμί λόγος τις κατά τις · ἀλλά ἐπεί μή μονοειδής εἰμί ὁ πρότασις ( διαιρέω γάρ εἰς τε ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός ) , εἰς διάκρισις ὁ διάφορος εἶδος προστίθημι ὁ καταφατικός ἢ ἀποφατικός , ὡς εἰμί τις καί ὁ ἀριθμός ὁρίζω διορίζω μέν ὡς εἰμί ὁ ἐκ μόνος σύγκειμαι πλῆθος , εἶτα ὁ εἶδος οὗτος σημαίνω βούλομαι προστίθημι ὁ ἄρτιος ἢ περισσός , οὖον πρός σύστασις ὁ γένος , φημί ὁ ἀριθμός , ἀλλά πρός διαίρεσις . ὥστε κατά οὗτος ὁ ἐξήγησις ὁ ἑξῆς εἰμί οὕτως · λόγος τις κατά τις καταφατικός ἢ ἀποφατικός . καί ὅτι γε προσφυής καί ὁ τοιοῦτος ἐξήγησις καί ὁ πρότερος προσφυής , δῆλος ἐκ ὁ ἐπιφέρω . τίς γάρ φημί ; p . 24a17 οὗτος δέ ἢ καθόλου ἢ ἐν μέρος ἢ ἀδιόριστος . Oὐδέποτε γάρ ἐν ὁρισμός διαζευκτικός παραλαμβάνω σύνδεσμος · ὁ γάρ ἐν ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω πᾶς ὁ ὁριστός πᾶς ὑπάρχω · πᾶς γάρ ἄνθρωπος καί ὁ ζῷον καί ὁ λογικός καί ὁ θνητός καί ὁ νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός · οὖον πᾶς δέ πρότασις ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός ἢ ὁ καθόλου καί ἐν μέρος καί ἀδιόριστος . διαίρεσις ἄρα οὗτος εἰμί πρότασις καί οὖον συστατικός διαφορά , εἰμί μή ὡς εἷς , ὅσπερ εἶπον , λαμβάνω . ἀλλά οὐδέ ἅμα παραλαμβάνω δύναμαι , διότι , ὡς ἤδη εἶπον , ἕκαστος ὁ ἐν ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω ἕκαστος ὁ ὑπό ὁ ὁριστός εἴτε εἶδος , εἰμί γένος εἰμί ὁ ὁριστός , εἴτε ἄτομος , εἴπερ εἶδος εἰμί εἰδικός , ὑπάρχω ὀφείλω . οἷος ζώιον εἰμί οὐσία ἔμψυχος αἰσθητικός , καί πᾶς ζῷον ὑπάρχω ὁ εἰμί οὐσία καί ἔμψυχος καί αἰσθητικός · ὁμοίως καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁρισμός πᾶς ὁ ὑπό ὁ ἄνθρωπος ἄτομος καί ὁ ἐν ὁ ὁρισμός ἕκατι - ἀστός , ὡς φθάνω εἶπον . ἐπί δέ ὁ κατάφασις καί ἀπόφασις ὁ ὑπό ὁ πρότασις οὐκέτι οὗτος συμβαίνω · εἰμί γάρ ὑπό εἷς λαμβάνω ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός , ἐπί οὐδείς ἁρμόζω , οὔτε ἐπί ὁ κατάφασις φημί οὔτε ἐπί ὁ ἀπόφασις · ὁμοίως δέ οὐδέ ὁ καθόλου καί ἐν καί ἀδιόριστος . ὥστε διαιρετικός οὗτος ἀκούω , ἵνα ὁ μέν ὅρος ὁ πρότασις εἰμί λόγος τις κατά τίς , διαίρεσις δέ αὐτός οὗτος κατά μέν ὁ ποιός κατάφασις ἢ ἀπόφασις , κατά δέ ὁ ποσός καθόλου ἢ ἐν μέρος ἢ ἀδιόριστος . οὗτος δέ οὕτως ἔχω οὐκέτι χώρα ὁ ἀπορία ἔχω ὁ λέγω ὁ διαφορά ὁ ἐν ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω , ὁ καταφατικός φημί καί ὁ ἀποφατικός καί ὁ ἑξῆς ἕκαστος , ἐπί μικρός εἰμί ὁ ὁριστός . οὐδέ γάρ εἰς ὁ ὁρισμός αὐτός ὁ πρότασις παραλαμβάνω , ἀλλά εἰμί αὐτός διαιρετικός . μόνος δέ παραλαμβάνω ὁ τίς κατά τις , ὅστις ἐξισάζω ὁ πρότασις · πᾶς γάρ πρότασις καί μόνος οὗτος ὑπάρχω . εἰμί δέ λέγω τις ὅτι ἀλλά ἐσθίω , ὥσπερ ἐπί ὁ ἄλλος ὁρισμός , εἰμί καί εἰδικός διαφορά παραλαμβάνω , ἀλλά οὖν καί κοινός εἰμί , ὡς ἐπί ὁ ἄνθρωπος ὁ λογικός καί ὁ θνητός , οὕτως καί ἐπί ὁ ὁρισμός ὁ πρότασις καί κοινός τις εἰμί διαφορά , οἶδα ὅτι ἐπί μέν ὁ ἄλλος εἶδος ὁ ὑπό ὁ γένος εἰμί τις κοινός πλείων εἶδος διαφορά , ὡς ὁ λογικός ἄνθρωπος καί ἄγγελος , ἐνταῦθα δέ οὐ χορηγέω ἐγώ ὁ τοιοῦτος ὁ φύσις · εὐθύς γάρ μετά ὁ γένος , ὁ λόγος . ὁ εἶδος εἰμί μηδείς μέσος κοινός διείργω εἰμί μή μόνος ὁ εἰδικός διαφορά , ὅς ἕκαστος ὁ ὑπό ὁ λόγος εἶδος χαρακτηρίζω . ἀλλά πάλιν ἐγώ ὁ περί ὁ διαφορά προσίστημι ὁρισμός , εἴπερ εἰμί “ ὁ κατά πλείων καί διαφέρω ὁ εἶδος ἐν ὁ ὁποῖος τίς εἰμί κατηγορέω ” · οὐδέ γάρ κατά πλείων καί διαφέρω ὁ εἶδος κατηγορέω ὁ τίς κατά τις , εἴπερ ἐξισάζω ὁ ὁριστός . φημί οὖν καί πρός οὗτος ὅτι πρῶτος μέν ὁ αὐτός εἰμί ἀπορία καί ἐπί ὁ ἄλλος εἰδικός διαφορά , οἷος ὁ νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός ἐπί ἄνθρωπος , ὁ ὑπό εἷς γραμμή περιέχω ἐπί ὁ κύκλος . ἄλλως τε ἐνταῦθα οὐδέ οὗτος ἕπω . ὁ γάρ πρότασις ὑπάλληλος εἰμί γένος διαιρέω εἰς εἶδος ὁ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις · ἕκαστος δέ οὗτος προσαρμόζω ὁ τίς κατά τις . ὥστε ἐνταῦθα μέν κατά πλείων καί διαφέρω ὁ εἶδος κατηγορέω ὁ τίς κατά τις · ὁ μέντοι νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός , εἰμί μόνος εἰμί ἄνθρωπος εἰδικός διαφορά , οὖον κατά διαφέρω ὁ εἶδος ἀλλά κατά διαφέρω ὁ ἀριθμός κατηγορέω · ὁμοίως καί ἐπί ὁ κύκλος ὁ ὑπό εἷς γραμμή περιέχω . μήποτε οὖν καλός εἰμί οὕτως ὁρίζω ὁ διαφορά , ὅτι ὁ κατά πλείων καί διαφέρω ἢ ὁ εἶδος ὁ ὁ ἀριθμός ἐν ὁ ὁποῖος τίς εἰμί κατηγορέω . εἰμί δέ καί οὗτος ὁ ὅρος μή ἐφάρμοσις ὁ εἰδικός ὁ διαφορά , ἀλλά οὖν ὁ ἄλλος ὅρος ἐφαρμόζω , “ διαφπρά εἰμί ᾗπεριτ - ὁ εἶδος ὁ γένος ” . τις κατά τις . τις ὁ ἀντίγραφος καί τις ἀπό τις ἔχω . ἀλλά ἀγαθός ὁ πρῶτος μόνος . εἰμί δέ τις εἶπον ἀλλά μόνος ὁ κατάφασις ὁ ὁρισμός εὑρίσκω · δοκέω γάρ ὁ κατά τις μή ἁρμόζω ὁ ἀπόφασις · οὗτος γάρ διά ὁ διαιρέω μᾶλλον εἄν καλέω τις ἀπό τονος’ , εἴρω ὅτι ὁ τις αὐτός μόνος · ὁ κατηγορέω ὅρος δηλόω , ὁ δέ κατά τις ὁ ὑπόκειμαι . εἰμί οὖν καί ὁ ἀπόφασις ἐκ οὗτος συνίστημι , δῆλος ὡς καί περί οὗτος εἄν εἰμί διαλαμβάνω · λέγω γάρ τίς κατά τις ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω . p . 24a18 ἐν μέρος δέ ὁ τις ἢ μή τις ἢ μή πᾶς ὑπάρχω . τις δήποτε ὁ μέν μερικός καταφατικός εἷς φωνή σημαίνω , ὁ δέ μερικός ἀποφατικός δύο φωνή , ὁ τε μή τις καί ὁ μή πᾶς ; λέγω οὖν πρός οὗτος ὅτι ὁ μερικός ἀποφατικός , ὡς ὡς καί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία εἴρω , δύο πρότασις μάχομαι , ὁ τε τις καί ὁ πᾶς , ἀλλά ὁ μέν τις ὡς αὐτός οὗτος ὁ μερικός ἀναιρέω ὅσπερ κατάφημι ὁ ἴδιος αὐτός κατάφασις , ὁ δέ πᾶς μάχομαι ὡς ἀντιφατικός αὐτός ἀντίκειμαι , καί ὄνομα μέν δύο , πρᾶγμα δέ εἷς . p . 24a19 ἀδιόριστος δέ ὁ ὑπάρχω ὁ μή ὑπάρχω καθόλου ἢ κατά μέρος , οἷος ὁ ὁ ἐναντίος εἰμί ὁ αὐτός ἐπιστήμη ἢ ὁ ὁ ἡδονά μή εἶμαι ἀγαθός . παραδίδωμι ἐγώ περί ὁ καθόλου προσδιορίζω καί ὁ μερικός προσδιορίζω νῦν παράδειγμα λέγω ὁ απροσδιόριστος πρότασις ὁ ὁ ἐναντίος εἰμί ὁ αὐτός ἐπιστήμη · οὗτος γάρ απροσδιόριστος εἰμί πρότασις · οὖον γάρ πρόσκειμαι εἴτε πᾶς ὁ ἐναντίος ἢ τις , καί εἴτε οὐδείς ἡδονή ἀγαθός ἢ οὖον πᾶς , ἀλλά ἀπροσδιόριστος ἔχω ὁ ἀπορέω δέ τις | πῶς απροσδιόριστος πρότασις ὑπόδειγμα VIIv τίθημι βούλομαι εἶπον ὁ ἐναντίος εἷς εἰμί ὁ ἐπιστήμη ἢ ὁ ἡδονά μή εἰμί ἀγαθός μετά ὁ ἄρθρον ὁ ὅρος θέω · δοκέω γάρ ὁ ἄρθρον ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου προσδιορισμός , καί οὕτως ἐν ὁ περι ἑρμηνεία δοκέω λέγω . φημί οὖν ὅτι οὖον παντάπασι ὁ ἄρθρον ὁ προσδιορισμός ὁ αὐτός ἔχω δύναμις · οὗτος γάρ οὐ εἰμί ἀληθής , ἐπεί ὅς γε , εἰμί οὗτος εἰμί , ὁπηνίκα τις εἶπον ὅτι ὁ Σωκράτης φιλόσοφος εἰμί , οὗτος λέγω , ὅτι πᾶς Σωκράτης φιλόσοφος εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ κατά ἕκαστος ὅρος δυνατός ὁ ἄρθρον προσάπτω , ὁ δέ προσδιορισμός ἀδύνατος , οὐ ἄρα ἀληθής δύναμαι αὐτός ὁ προσδιορισμός ὁ ἄρθρον . ἀλλά ἐπί μέν ὁ κατά ἕκαστος ὁράω οὐδείς ἄλλος σημαίνω ἢ ἀναφορά καί ὁ προγιγνώσκω ἐγώ φέρω Σωκράτης ἢ ὅστις · ἐπί δέ ὁ καθόλου ὁράω ἔοικα , ὡς καί ἐν ὁ εἰς ὁ περι ἑρμηνεία ὁ ἡμέτερος εἶπον διδάσκαλος , αὐτός ὁ φύσις καί ὁ ἰδέα ὁ ἄνθρωπος δηλόω ἢ ὅστις . ὅταν γάρ λέγω ὅς ἄνθρωπος ζῷον , τίς ἄλλος φημί ἢ ὅτι αὐτός ὁ ἀνθρώπειος φύσις ὑπάρχω ὁ εἰμί ζῷον ; ὅταν μέντοι πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ὑπό ὁ εἶδος δηλόω ἄτομος . ὥστε ἀπροσδιόριστος μέν ὁ λέγω ὅς ἄνθρωπος ζῷον καί ἄνθρωπος ζῷον ἐκτός ὁ ἄρθρον , ἀλλά ὁ μέν αὐτός ὁ καθόλου εἶδος ζῷον εἰμί φημί ὁ μετά ὁ ἄρθρον , ὁ δέ μέρος τίς ὁ ὑπό ὁ εἶδος . ἀμελέω ὅτι μέν ὁ ἄνθρωπος λευκός εἰμί ἢ γραμματικός , οὐ ἀληθής . ἐκτός δέ ὁ ἄρθρον εἰμί ἄνθρωπος λευκός , εἰμί ἄνθρωπος γραμματικός ἀληθής . ὥστε ἐν μετά ὁ ἄρθρον εἶπον ὁ ὁ ἐναντίος καί ὁ ὁ ἡδονή , ἀπροσδιόριστος χράω ὁ πρότασις . p . 24a22 διαφέρω δέ ὁ ἀποδεικτικός πρότασις ὁ διαλεκτική . ὁ ὁρισμός πᾶς πρότασις κοινός ἔμπροσθεν ἀποδίδωμι νῦν ὁ διαφορά αὐτός παραδίδωμι λέγω εἰμί ὁ πρότασις ὁ μέν ἀποδεικτικός ὁ δέ διαλεκτική · παραλείπω δέ ὁ σοφιστικός ὡς διά πᾶς ἄχρηστος εἰμί .. λαμβάνω δέ διαφορά δύο , εἷς μέν ἐκ ὁ χρῆσις ὁ ἡμέτερος , ἕτερος δέ ἐκ ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα · ἐκ μέν ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα , ὅτι ὁ μέν διαλεκτικός οὖον πάντως τἀληθῆ λαμβάνω ἀλλά ὁ δοκέω ὁ προσδιαλέγομαι , εἴτε ἀληθής εἰμί εἴτε ψευδής , ὁ δέ μόνος τἀληθῆ , ἄν μηδείς δοκέω · ἐκ δέ ὁ χρῆσις , ὅτι ὁ μέν διαλεκτικός ὁ ὅλος ἀντίφασις ἐρωτάω καί ὅς εἄν δόξα ὁ προσδιαλέγομαι λαμβάνω ἐκ οὗτος εἰς ἀντίφασις αὐτός ἀπάγω εἰς γάρ δόξα ὁράω κατά - βάλλω ἀεί βούλομαι ὁ προσδιαλέγομαι , ὁ δέ ἀποδεικτικός πρός ὁ ἀλήθεια βλέπω ἀεί οὐ ἐρωτάω , ἀλλά ὁ δοκέω αὐτός καί ἀληθής λαμβάνω , καί οὔτε ὁ ὅλος ανιιφημι λαμβάνω ἀλλά ὁ ἕτερος μόριον ὁ ἀληθής . ἄξιος δέ ζητέω διά τίς ἐν ὁ προλαμβάνω βιβλίον ὁ περι ἑρμηνεία περί πρότασις διαλέγω πάλιν ἐνταῦθα τίς εἰμί πρότασις ἐγώ διδάσκω . φημί ἐν , ὡς ἤδη εἴρω , ὅτι ἀπόφασις , πρότασις , πρόβλημα , συμπέρασμα , ἔνστασις ὁ μέν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί , ὁ δέ σχέσις μόνος διαφέρω . φέρω γάρ ὁ ἰή ψυχή ἀθάνατος · πᾶς αὐτός εἰμί · ἡνίκα μέν γάρ ὡς ἀποφαίνω λέγω , καλέω ἀπόφασις , ὅταν δέ ὡς μέρος συλλογισμός , πρότασις · καί γάρ ὁ συλλογισμός φημί ἐκ δύο πρότασις σύγκειμαι τοὐλάχιστον · ὅταν δέ ὡς ἀπορέω τις οὕτως εἶπον αἱρέω ὁ ψυχή ἀθάνατος , τότε πρόβλημα λέγω · ὅταν δέ ἐκ συλλογισμός συνάγω , τότε συμπέρασμα · ὅταν δέ τις ἀναδείκνυμι , ὅτι ὁ ψυχή ἀθάνατος εἰμί , ἐνίστημι ἄλλος καί εἶπον ὅτι οὐ ἀθάνατος , τότε ἔνστασις . ἐν μέν οὖν ὁ περι ἑρμηνεία ὡς περί ἀπόφανσις διαλέγω , ἐνταῦθα δέ ὡς περί μέρος συλλογισμός . p . 24a24 οὖον γάρ ἐρωτάω ἀλλά λαμβάνω ὁ ἀποδείκνυμι . λαμβάνω , ἀπό ἑαυτοῦ δηλονότι , ὥσπερ εἴρω , ὁ ἀλήθεια ἀντιποιέω , κἀν μή δοκέω ὁ ἀκροατής ἢ μηδέ ὅλως εἰμί ἀκροατής · λαμβάνω γάρ , εἰμί τυγχάνω , ὁ ἀποδεικτικός ὅτι ὁ ἥλιος μείζων ὁ γῆ εἰμί , καί εἰμί πολύς δοκέω ποδιαῖος εἰμί , οὐ ὡς ὁ διαλεκτικός βούλομαι ἀεί κρατέω ὁ προσδιαλέγομαι ἐκ ὁ παρά αὐτός ὁμολογέω , ἄν τε ἀληθής εἰμί ἄν τε ψευδής . p . 24a25 ὁ δέ διαλεκτικός ἐρώτησις ἀντίφασις εἰμί . τις δήποτε ἐν ὁ περι ἑρμηνεία λέγω ὁ διαλεκτικός πρότασις ἐρώτησις εἰμί ὁ ἕτερος μόριον τῆ ἀντίφασις , ἐν ὅς φημί ὁ διαλεκτικός ἐρώτησις ἄποκρισλς εἰμί αἴτησις , ἢ ὁ πρότασις ἢ θατέρου μόριον ἀντίφασις ” , ἐνταῦθα ἐναντίος λέγω ; ὁ γάρ ὅλος ἀντίφασις φημί ἐρωτάω ὁ διαλεκτικός . λέγω οὖν ὅτι οὐ εἰμί οὗτος ἐναντίος · καί γάρ καί ὅλος δεῖ ἐρωτάω ὁ ἀντίφασις ὁ διαλεκτικός καί οὐ ὅλος ἀλλά ὁ ἕτερος μόριον · ἐνέργεια μέν γάρ ὁ ἕτερος μόριον ἐρωτάω , δύναμις δέ ὁ ὅλος ἀντίφασις . ὅτι δέ οὗτος βούλομαι ὁ φιλόσοφος , δῆλος ἐντεῦθεν · αὐτός φημί ὅτι δεῖ ὁ διαλεκτικός ἐρώτησις οὗτος προφέρω ὡς δίδωμι ὁ προσδιαλέγομαι διά μόνος ὁ κατάνευσις ἢ ἀνάνευσις ὁ βούλημα ἀμάω ἑαυτοῦ ἐγώ ἐμφαίνω . οὗτος γάρ καί διαφέρω ὁ διαλεκτικός ἐρώτησις ὁ πυσματικός , ὅτι πρός μέν ὁ διαλεκτικός ἐρώτησις ἀρκέω ἢ ὁ ναί ἢ ὁ οὖον ἀποκρίνω , οἷος ὄπος ὁ ψυχή ἀθάνατος πρός οὗτος ἱκανός ὁ ὁ ναί ἢ ὁ οὖον · πρός δέ ὁ πυσματικός πλείων δεῖ λόγος , οἷος “ τίς πόθεν εἰς ἀνήρ ; πόθι ὅς πόλις ἠδέ τοκεύς ; ” οὗτος πυσματικός εἰμί ἐρώτησις , πρός ὅς πλείων δεῖ λόγος ὁ ἀποκρίνω · ἐπάγω γοῦν “ Ἰλιόθεν ἐγώ φέρω ἄνεμος Κίκονες πελάζω . ἐάν τοίνυν ὁ πᾶς ἀντίφασις ἐρωτάω ἐνέργεια , οἷος ὁ ψυχή ἀθάνατος εἰμί ἢ οὐ εἰμί ἀθάνατος , οὐκέτι ὁ προσδιαλέγομαι δύναμαι ποιέω ὁ ἀπόκρισις ὁ διαλεκτική , ὁ εἰμί ὁ ναί ἢ ὁ οὖον · εἴτε γάρ ναί εἶπον εἴτε οὖον . οὐ οἶδα ὁ ἐρωτάω ποῖος μόριον ὁ ἀντίφασις συγκατατίθημι ἢ ἀπολέγω . ὅτι δέ δύναμις ἐν ὁ ἕτερος μόριον ὁ ἀντίφασις καί ὁ ἕτερος ἐρωτάω ὁ διαλεκτικός , δῆλος ἐκ ὅς πολλάκις πρός ὁ μή ἐνέργεια ἐρωτάω μόριον ἀπαντάω ὁ ἀποκρίνω · ὅσπερ οὐ ἄν γίγνομαι , εἰμί μή ἐν-εἰμί ἐν ὁ ἐρωτάω δύναμις ὁ πᾶς ἀντίφασις · ἐρωτάω γάρ ὅτι ὄπος ὁ ψυχή ἀθάνατος ἀποκρίνω πολλάκις ὁ προσδιαλέγομαι ὅτι οὖον . p . 24a25 οὐδείς δέ διαφέρω πρός ὁ γίγνομαι ὁ ἑκάτερος συλλογισμός · καί γάρ ὁ ἀποδείκνυμι καί ὁ ἐρωτάω συλλογίζομαι . Σκοπός ἔχω ὁ φιλόσοφος διαλαμβάνω περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός , ὑπό φιλοτιμία ἐγώ νῦν παραδίδωμι ὁ διαφορά ὁ ἀποδεικτικός πρότασις καί ὁ διαλεκτική . γιγνώσκω οὖν ὅτι ὁ νῦν ὑπό αὐτός ζητέω οὐδείς συμβάλλω εἰς ὁ ἀπλόος συλλογισμός , οὗτος χάρις προστίθημι οὗτος νῦν , ὅτι οὐδείς διαφέρω πρός ὁ κατασκευάζω ἐγώ ὁ ἁπλόος συλλογισμός ὁ οἶδα εἴτε ἐρωτάω ὁ διαλεκτικός συλλογίζομαι ἢ μή , ὁμοίως οὐδέ εἰμί ὁ ἀποδεικτικός λαμβάνω καί οὐ ἐρωτάω · οὐδείς γάρ κακός ἑκάτερος αὐτός συλλογίζομαι , ἐγώ δέ περί ὁ ἁπλόος συλλογισμός πρόκειμαι νῦν διαλαμβάνω . καί διά μέν ὁ εἶπον ὁ ἀποδείκνυμι σημαίνω ὁ ἀποδεικτικός πρότασις , διά δέ ὁ ἐρωτάω ὁ διαλεκτική . p . 24a27 λαμβάνω τίς κατά τις ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω . ἐντεῦθεν δῆλος ὅτι ὁ κατά τις ἐνδέχομαι λαμβάνω κοινῶς ἵημι ὁ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις , ὅσπερ ἄνω λέγω · αὐτός γάρ κοινῶς εἶπον ὁ τίς κατά τις ὑποδιαιρέω προστίθημι ὁ ἢ ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω . p.24a30 ἀποδεικτικός δέ , ἐάν ἀληθής εἰμί καί διά ὁ ἐκ ἀρχή ὑπόθεσις λαμβάνω . οὖον γάρ ἀρκέω μόνος , ἐάν ἀληθής εἰμί , εἰς ὁ ποιέω πρότασις ἀποδεικτικός ὑπάρχω γάρ ποτός οὗτος καί ὁ διαλεκτική ) , [ ἀλλά ] εἰμί μή καί ἐκ ὁ κοινός ἔννοια ὁ ἐκ ὁ ἐκ ἐκεῖνος κατασκευάζω ὑπάρχω . ἐκ ἀρχή δέ ὑπόθεσις καλέω ὁ κοινός ἔννοια , διότι ἀγαθός εἰμί ὁ ἀπόδειξις καί τίμιος , εἴπερ οὗτος μέν εἰμί αὐτόπιστος διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἀποδείκνυμι διά οὗτος ὁ πιστόν ἔχω . ἢ διά ὁ ἐκ ἀρχή φημί ὑπόθεσις , ἐπεί ὁ ἀποδεικτικός συλλογισμός ἐπιστημονικός εἰμί , ἕκαστος δέ ἐπιστήμη ἴδιος ἀρχή ἔχω καί ὑπόθεσις καί περαιτέρω οὖον πρόειμι · οἷος ὁ γραμματικός ἀρχή ἔχω ὁ στοιχεῖον καί περαιτέρω οὖον πρόειμι καί ὁ γεωμετρία ὁ σημεῖον καί ὁ ἀριθμητικός ὁ μόνος . οὗτος οὖν λέγω ἀποδεικτικός πρότασις ὁ ἐκ ὁ οἰκέω ἀρχή καί ὑπόθεσις λαμβάνω καί μή ὑπερβαίνω ὁ ὁ ἐπάγγελμα ὑπόθεσις , ὥσπερ ὁ γραμματικός οἰκεῖος πρότασις ὁ περί στοιχεῖον καί συλλαβή καί ὁ ἕπομαι · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἐπιστήμη . p . 24b11 συλλογίζομαι δέ λῆψις ὁ φαίνω καί καθάπερ ἐν ὁ τοπικός εἴρω . οὗτος φημί , οὐ ὅτι δεῖ αὐτός ἐρωτάω ὁ ἔνδοξος πάντως λαμβάνω ὅς γάρ βούλομαι ὁ προσδιαλέγομαι ἀποκρίνω καί ἔστω ὅτε ὁ ἐναντίος ὁ ἔνδοξος . οἷος εἰμί ἐρωτάω αἱρέω Σωκράτης δίκαιος εἰμί , ἴσως φημί οὖον ) ἀλλά ὁ διά ὁ φαίνω μάλιστα ὁ προσδιαλέγομαι ἔνδοξος δυλλογιζω ὅς τίς ἄν βούλομαι . ὁ δέ ἔνδοξος πολλαχῶς λέγω · ἢ γάρ ὁ ὁ πᾶς δοκέω ἢ ὁ ὁ πλείων ἢ ὁ ὁ ἔνδοξος , καί ἄλλως δέ πολλαχῶς . καί αὐτός ἐν ὁ τοπικός σαφῶς διορίζω περί αὐτός . p . 24b16 Ὅρος δέ καλέω εἰς ὅς διαλύω ὁ πρότασις . Tῶν πρότασις οὖον μόνος ἐκ ὑπόκειμαι καί κατηγορέω εἰμί ἀλλά καί ἐκ τρίτος προσκατηγορέω καί τρόπος , τίς δήποτε ὁ πρότασις εἰς τε ὁ ὑπόκειμαι καί κατηγορέω διαλύω φημί μόνος ; καί λέγω ὅτι κύριος οὗτος ὁ δύο εἰμί μόνος ὁ πρότασις μέρος , ὁ τε περί ὅς ὁ λόγος καί ὁ περί ἐκεῖνος λέγω , ὅσος δέ ἄλλος παραλαμβάνω ἐν τῆ πρότασις , σύνδεσμος χρεία πληρόω . ἐπισημαίνω δέ δεῖ ὁ καλέω . οὔτε γάρ ἐπί ὁ πρότασις ἔμπροσθεν ἕπω οὗτος , ὅτι πρότασις δέ καλέω , οὔτε μήv λέγω ὁ συλλογισμός ὁρίζω . ἔοικα οὖν αὐτός ὁ ὁ ὁράω ὄνομα τίθημι , ὁ δέ ὁ πρότασις καί ὁ συλλογισμός εὑρίσκω καί παρά ὁ πρό αὐτός . ὅρος δέ καλέω διά ὁ ἐν αὐτός περιορίζω ὁ ὁ συλλογισμός ἀνάλυσις · ἄχρι γάρ αὐτός ἔρχομαι ὁ ἀναλύω παύω . ὡς πρός φιλόσοφος δέ λέγω ἀλλά οὐ ὡς πρός γραμματικός , ὅστις περί μόνος ὁ σημαντικός φωνή ποιέω ὁ σκέψις , οὐ δέ καί περί ὁ ἄσημος πολύς γε μᾶλλον ἢ περί συλλαβή . ὁ δέ ὁρισμός ὁ μέν κατηγορέω ὁράω ὁ κατά ἕτερος λέγω ἢ ὁ τις ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω , ὁ δέ ὑπόκειμαι ὁ κατά ὅς ἕτερος τίς λέγω ἢ ὅς ἕτερος τίς ὑπάρχω λέγω ἢ μή ὑπάρχω , ἀλλά οὐ ὡς ὁρίζω ἕτερος , ὁ οὐσία ἢ συμβαίνω σημαίνω , οὐσία μέν ὁ ὑπόκειμαι , συμβαίνω δέ ὁ κατηγορέω · ἐπεί καί ὁ ὑπόκειμαι καί συμβαίνω εἄν εἰμί καί οὐσία , ὁμοίως δέ καί ὁ κατηγορέω . ὅταν γάρ εἶπον ὅς ἄνθρωπος ζώιον εἰμί , ἄμφω οὐσία · ὅταν δέ εἶπον τότος λευκός χρῶμα εἰμί , ἄμφω συμβεβηκός · ἐάν δέ εἶπον τότος λευκός οὗτος ἄνθρωπος ἑστία συμβαίνω μέν δηλόω ὁ ὑπόκειμαι , οὐσία δέ ὁ κατηγορέω · ἐάν δέ εἶπον ὅς ἄνθρωπος λευκός ἐστιν’ ἢ Σωκράτης φιλοσοφέω , ἀνάπαλιν οὐσία μέν ὁ ὑπόκειμαι , συμβαίνω δέ ὁ κατηγορέω . οὔτε μείς , ὡς ἕτερος , ὁ ὁ μέν ὑπόκειμαι εἰμί δεκτικός προσδιορισμός , οὐ δέ καί ὁ κατηγορέω · οὗτος γάρ ἐπί ὁ κατά ἕκαστος πρότασις , ἐπεί ὁ ὑπόκειμαι οὐ ἐπιδέχομαι προσδιορισμός οὖον γάρ φημί πᾶς Σωκράτης ἢ τίς ) , οὐδέ ὅρος εἄν εἰμί ὅσος ἐκ ὁ ὁρισμός οὗτος · δεῖ δέ ὁ ὁρισμός πᾶς ὁ ὁριστός ἐφαρμόζω . p . 24b17 προστίθημι ἢ διαιρέω ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί . οὗτος ὁ ῥησείδιον ὁ μέν Ἀλέξανδρος καί ὁ πλεῖστος ὁ ἐξηγητής ἁπλόος ἐξηγέομαι · σημαίνω γάρ , φημί , διά οὗτος ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός πρότασις , διά μέν ὁ εἶπον προστίθημι ὁ καταφατικός , διά δέ ὁ διαιρέω ὁ ἀποφατικός . οὗτος δέ ἁπλόος μάλα εἰμί ἢ ἀληθής ὁ ἐξήγησις · ὁ γάρ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις ἀντίκειμαι εἰμί , καί εἰμί βούλομαι αὐτός εἶπον , διά ἀντίκειμαι οὗτος ἔχω ποιέω φωνή · ὁ δέ πρόσθεσις καί διαίρεσις οὐ ἀντίκειμαι · ὁ μέν γάρ πρόσθεσις ἀντίκειμαι ὁ ἀφαίρεσις , ὁ δέ διαίρεσις ὁ σύνθεσις . ὥστε οὐ ἔχω χώρα ὁ ἐξήγησις οὗτος . ὁ δέ γε ἀκριβής ὁ ἐξηγητής φημί , ὡς ὁ θεῖος Ἰάμβλιχος , διά βραχυλογία ἐκ ἑκάτερος ἀντίθεσις εἷς εἶπον καί ὁ ἀντίκειμαι ἑκάτερος δηλόω · οὗτος δέ συνήθης αὐτός ποιέω . ὥστε εἰμί ἀντίθεσις δύο , πρόσθεσις , ἀφαίρεσις , σύνθεσις , διαίρεσις . διά οὗτος δέ δηλόω ἐγώ πᾶς ὁ πρότασις ὁ παραδίδωμι ἐν ὁ περι ἑρμηνεία · πᾶς γάρ πρότασις ἢ προστίθημι ἔχω ὁ εἰμί ἢ ἀφαιρέω ἢ συντίθημι ἢ διαιρέω . ἐπεί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , λαμβάνω ἐκ διαίρεσις ὁ πρότασις οὕτως . ὁ πρότασις ὁ μέν ἄνευ τρόπος εἰμί ὁ δέ μετά τρόπος · καί ὁ ἄνευ τρόπος ὁ μέν δύναμις ἔχω ὁ εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης περιπατέω , ὁ δέ ἐνέργεια , ὡς ὁ Σωκράτης φιλόσοφος εἰμί · ἀμφότερος δέ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός . ὁ δέ μετά τρόπος , ὅστις καί ἐνέργεια ὁ εἰμί ἔχω , ὁ μέν εἰμί ἁπλόος ὁ δέ ἐκ μετάθεσις , κατά ἑκάτερος δέ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός . ὁ τοίνυν ἄνευ τρόπος δύναμις ἔχω ὁ εἰμί καταφατικός ἀφαίρεσις λέγω ὑπομένω ὁ εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης περιπατέω , διότι ὁ τέλειος εἰμί πρότασις Σωκράτης περιπατέω ἑστία ὁ γάρ ῥῆμα ἀναλύω εἰς μετοχή ) ἀφαιρέω αὐτός κατά ὁ συναίρεσις ὁ εἰμί · ὁ δέ οὗτος ἀπόφασις ἀφαίρεσις ἔχω λέγω ὁ μή εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω , διά ὁ αὐτός αἴτιος . ὁ δέ ἄνευ τρόπος ἐνέργεια ἔχω ὁ εἰμί καταφατικός λέγω πρόσθεσις ὑπομένω ὁ εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης φιλόσοφος ἑστία , διότι ὁ μέν κύριος κατηγορέω εἰμί φιλόσοφος , διότι δέ δύο ὄνομα μάτη δίχα ῥῆμα οὐ ἀπαρτίζω λόγος , προστίθημι ὁ εἰμί οὐ ὡς μέρος πρότασις ἀλλά ὁ συνδέω ἕνεκα ὁ ὅρος · ὁ δέ ἀπόφασις οὗτος , ὡς ὁ Σωκράτης φιλόσοφος οὐ ἑστία , πρόσθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί διά ὁ αὐτός αἴτιος . πάλιν ὁ μετά τρόπος καταφατικός ἁπλόος , ὡς ὁ Σωκράτης δυνατός εἰμί περιπατέω λέγω , σύνθεσις λέγω ὑπομένω ὁ εἰμί · ὁ δέ ἐκ μετάθεσις σύνθεσις ὁ μή εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης δυνατός εἰμί μή περιπατέω ἢ μή περιπατέω εἶμαι . ὁ δέ ἀπόφασις ὁ μέν ἁπλόος , ὡς ὁ οὐ δυνατός Σωκράτης φιλόσοφος εἶμαι διαίρεσις ὁ εἰμί · ὁ δέ ἀπόφασις ὁ ἐκ μετάθεσις διαίρεσις ὁ μή εἰμί , ὡς ὁ ἰού δυνατός Σωκράτης μή περιπατέω . σύνθεσις δέ λέγω ἔχω ὁ μετά τρόπος κατάφασις ἁπλόος τε καί ἐκ μετάθεσις ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί , διότι ὁ εἰμί προυπαρα - Χόντος ἐν ὁ ἄνευ τρόπος πρότασις καί ὁ τρόπος ἐπιγίγνομαι συντίθημι ὁ ὅλος πρότασις · ὁ δέ ἀπόφασις διά ὁ αὐτός αἴτιος διαίρεσις ὁ ἐν ἢ μή εἰμί ἔχω . οὐ οὗτος δέ ἐπί ὁ ἄνευ τρόπος . οὖον γάρ προυποκειμενος ὁ πρότασις ὁ σύνθεσις ὁ εἰμί γίγνομαι · οὐδέ γάρ ὁ Σωκράτης περιπατέω ἢ φιλοσοφέω συντίθημι ὁ εἰμί ὡς ἐν ὁ φιλόσοφος εἰμί ἢ φιλοσοφέω ἐστιν’ , ἄλλος ὅπου μέν δύναμις εἰμί , ὅπου ἐνέργεια , ἀναλύω . ὁ περιπατέω εἰς ὁ περιπατέω ἐστιν’ . ἐπί μέντοι ὁ μετά τρόπος προυποκειμαι ὁ ὁ εἰμί τρίτος προσκατηγορέω ἔχω πρότασις ἐπισυντίθημι αὐτός ὁ τρόπος , οἷος Σωκράτης φιλόσοφος εἰμί , ἐνδέχομαι εἰμί Σωκράτης φιλόσοφος εἰμί . ὥστε ὁ εἰμί επισυνιθετης ὁ τρόπος , οὐκοῦν καί ὁ εἰμί ὁ τρόπος · ὁ γάρ συντίθημι συντίθημι συντίθημι . σύντομος ἄρα ἀπαγγέλλω βούλομαι εἶπον ὁ προστίθημι ἢ διαιρέω ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί . ὁ μέν γάρ εἰμί . καί προστίθημι καί ἀφαιρέω ὁ πρότασις , ὡς ἐπί ὁ ἄνευ τρόπος ὁ ἁπλόος . καί συντίθημι δέ καί διαιρέω , ὡς ἐπί ὁ λοιπός · ὁ δέ τρόπος μόνος καί συντίθημι καί διαιρέω . σκοπέω οὖν πῶς ἀκριβῶς ὁ μέν ἀνίημι ) τρόπος ἁπλόος δύναμις ἢ ἐνέργεια ἔχω ὁ εἰμί προστίθημι ἢ ἀφαιρέω εἴρω ὁ εἰμί · προστίθημι γάρ λέγω ἄλλος ἄλλος ὁ καί Χωρὶς ὁ προσθήκη εἰμί δύναμαι , ὡς εἰμί λέγω ὁ ξέστης ὁ οἶνος προστίθημι κύαθος ἢ ἀφαιρέω αὐτός κύαθος , συντίθημι δέ οὐκέτι . οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ ἄνευ τρόπος πρότασις , ἐπεί καί Χωρὶς ὁ εἰμί αὐτοτελής εἰμί ὁ πρότασις ὁ λέγω Σωκράτης περιπατέω εἰκότως προστίθημι λέγω ὁ εἰμί ἐν ὁ Σωκράτης περιπατέω ἑστία . διά αὐτός δέ οὗτος πάλιν καί ἀφαιρέω ὁ εἰμί ἐν ὁ Σωκράτης περιπατέω · φυλάσσω γάρ ὁ ὁ πρότασις εἶδος , ὡς ὁ Σωκράτης περιπατέω ἑστία , ὁ ὁ εἰμί ἀφαίρεσις ἐν ὁ ‘Σωκράτς Σωκράτης περιπατέω . ἐπί δέ ὁ σύνθεσις οὐ οὕτως , ἀλλά ὅσος κατά σύνθεσις τίνω ὁ εἰμί ἔχω , ἄνευ ὁ συντίθημι εἰμί οὖον δύναμαι · οὐδέ γάρ λέγω ὁ ἡμέτερος σῶμα προστίθημι ὁ θερμός ὁ ὁ ψυχρός Χωρὶς γάρ αὐτός ὅλως εἰμί οὖον δύναμαι ) , ἀλλά συντίθημι οὗτος ἀλλήλων , ἵνα γίγνομαι ὁ σῶμα . τοιοῦτος δέ εἰμί καί ὁ μετά τρόπος πρότασις , οἷος ὁ Σωκράτης δυνατός εἰμί περιπατέω · ἄνευ γάρ ὁ εἰμί οὖον συνίστημι , ἐπεί πᾶς λόγος δήω ὁριστικός ῥῆμα πρός αὐτοτέλεια . ὥστε ἄν οὕτως εἶπον δυνατός Σωκράτης περιπατέω , ἀτελής εἰμί ὁ πρότασις · ὁ γάρ ἀπαρέμφατος ῥῆμα οὐ ἀπαρτίζω λόγος . μόνος οὖν ἐνέργεια ὁ εἰμί παραλαμβάνω , δυνατός εἰμί Σωκράτης περί - πατέω . καί ἐκ μετάθεσις δέ πᾶς πρότασις πρόσθεσις ἢ ἀφαίρεσις ἔχω ὁ εἰμί οὐ ἄν λέγω · οὐδέ αὐτός γάρ ἐνδέχομαι μή ἔχω ὁ εἰμί ἐνέργεια . ὥστε ὁ συντίθημι ἢ διαιρέω λέγω ἄν , συντίθημι μέν ὁ κατάφασις , διαιρέω δέ ὁ ἀπόφασις μετά ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί . Ζεύς τίς μέν οὖν ἐπί τις μέν πρότασις προστίθημι λέγω ὁ ἀφαιρέω , ἐπί τις δέ συντίθημι ἢ διαιρέω ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί , εἴρω . ἀλλά ἐπεί ὁ προεκτίθημι διαίρεσις ἐλλιπῶς ἔχω οὔτε γάρ ὁ ἄνευ τρόπος ἐκ μετάθεσις μνήμη ποιέω οὔτε ὁ μετά τρόπος δύναμις ὁ εἰμί ἔχω ) , περί μέν ἐν ὁ μετά τρόπος δύναμις ὁ εἰμί ἔχω ἤδη εἶπον ὅτι οὐ οἷος τε εἰμί μετά τρόπος πρότασις δύναμις ὁ εἰμί ἔχω , διότι ὁ δυνατός καί ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ ἐνδέχομαι ἀπαρέμφατος συντάσσω ῥῆμα , ἀδύνατος δέ εἰμί Χωρὶς ὁριστικός ῥῆμα ἀπαρτίζω λόγος . καί διά οὗτος δεῖ ὁ εἰμί ὁριστικός ῥῆμα , δυνατός εἰμί Σωκράτης περιπατέω , Χωρὶς εἰμί μή οὕτως τις σχηματίζω ὁ τρόπος ἐνδέχομαι Σωκράτης περιπατέω , ἀναγκαῖος ὁ ἄνθρωπος ἀναπνέω ἢ καί οὕτως ἐκ ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος ἀναπνέω . πρός ὁ πρότερος οὖν ὁ τρόπος χρῆσις , κατά ὅς καί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία παραδίδωμι ὁ τρόπος , εἰκότως καί ἐνταῦθα γίγνομαι ὁ διαίρεσις ὁ δύναμις ὁ εἰμί ἔχω εἰς ὁ μετά τρόπος καί εἰς ὁ ἄνευ τρόπος · ἐκεῖ γάρ πρῶτος μέν παραδίδωμι ὁ ἐκ ὑπόκειμαι καί κατηγορέω , ἐν ὅς δύναμις ὁ εἰμί θεωρέω , δύο δέ ὁ ἐκ τρίτος προσκατηγορέω , ὅστις διαιρέω εἰς τε ὁ ἁπλόος καί ὁ ἐκ μετάθεσις , καί τρίτος ὁ μετά τρόπος , ὅς πάλιν καί αὐτός διαιρέω εἰς τε ὁ ἁπλόος καί ὁ ἐκ μετάθεσις . διά τίς μέν ἐν μή παραλαμβάνω εἰμί ὁ μετά τρόπος δύναμις ὁ εἰμί ἔχω ἐν ὁ διαίρεσις , ἀπολογέομαι , καίτοι δυνατός εἰμί τοιοῦτος πρότασις συνίστημι . διά τίς δέ καί ὁ ἄνευ τρόπος ὁ ἐκ μετάθεσις παρίημι , καίτοι μνήμη αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ποιέω ; εἰμί οὖν διά ὁ προστίθημι καί ἀφαιρέω καί συντίθημι καί διαιρέω ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί πᾶς ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία παραδίδωμι πρότασις σημαίνω βούλομαι , ἐλλιπής ἄρα εἰμί ὁ διαίρεσις · δεῖ γάρ δῆλος ὅτι καί ὁ ἄνευ τρόπος ἐκ μετάθεσις ὑπό εἷς ὁ τέσσαρες ἀνάγω μόριον . καί δῆλος ὅτι ἐκ ὁ ἤδη εἴρω ἐγώ καί περί αὐτός συλλογίζομαι εἴρω αὐτός ὁ μέν καταφατικός σύνθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί , <τὰς δέ ἀποφατικός διαίρεσις ὁ μή εἶναι,> ὥσπερ καί ὁ μετά τρέ - ποῦ · ὅσος γάρ εἴρω ἐπί ὁ μετά τρόπος πρότασις , οὗτος καί ἐπί αὐτός ἁρμόζω λέγω . ἵνα ἐν ἀνελλιπής ὁ διαίρεσις γίγνομαι πᾶς ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία παραδίδωμι πρότασις περιλαμβάνω . εἶπον οὕτως · ὁ πρότασις ὁ μέν δύναμις ἔχω ὁ εἰμί ὁ δέ ἐνέργεια · καί ὁ δύναμις ὁ μέν εἰμί καταφατικός , ὅστις ἔχω ὁ εἰμί , ὁ δέ ἀποφατικός , ὅστις ἀφαίρεσις ἔχω ὁ μή εἰμί · ὁ δέ ἐνέργεια ὁ εἰμί ἔχω ὁ μέν ἁπλόος ὁ δέ ἐκ μετάθεσις · καί ὁ ἁπλόος ὁ μέν ἄνευ τρόπος ὁ δέ μετά τρόπος . καί ὁ ἄνευ τρόπος ὁ μέν καταφατικός πρόσθεσις ἔχω ὁ εἰμί , ὁ δέ ἀποφτικαὶ πρόσθεσις ὁ μή εἰμί · καί ὁ μετά τρόπος ὁ μέν καταφατικός σύνθεσις ὁ εἰμί , ὁ δέ ἀποφατικός διαίρεσις διαίρεσις ὁ εἰμί · εἰμί δέ ἐκ μετάθεσις ἄγω ὁ πρότασις εἴτε μετά τρόπος εἴτε ἄνευ τρόπος , εἰμί μέν καταφατικός ἄγω , σύνθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί , εἰμί δέ ἀποφατικός , διαίρεσις ὅς μή εἰμί . Εν ἔτι λείπω ζητέω , τίς δήποτε μή , ὥσπερ ἐπί ὁ ἄνευ τρόπος ἁπλόος ὁ τε δύναμις ὁ εἰμί ἔχω καί ὁ ἐνέργεια ὁμοίως ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις ἢ πρόσθεσις ἢ ἀφαίρεσις ἔχω λέγω διαφέρω δέ ὁ εἰμί ἢ μή εἰμί , ὅτι ἐν ὁ κατάφασις ὁ εἰμί , ἐν δέ ὁ ἀπόφασις ὁ μή εἰμί ) , οὗτος δή καί ἐπί ὁ ἐκ μετάθεσις καί ἔτι ἐπί ὁ μετά τρόπος ἁπλόος , ἀλλά ὁ μέν κατάφασις πᾶς ὁ σύνθεσις δίδωμι , ὁ δέ ἀπόφασις ἅπας ὁ διαίρεσις . λέγω οὖν ὅτι ἐν οὗτος ὁ κατάφασις ἅπας ὕπαρξις δηλόω . ὁ μέν οὖν ἁπλόος συντίθημι ὁ εἰμί ὁ πρότασις , ὡς ὁ Σωκράτης δυνατός εἰμί περιπατέω , ὁ δέ ἐκ μετάθεσις ὁ μή εἰμί , ὡς ὁ Σωκράτης δυνατός εἰμί μή περιπατέω καί ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω ἐστιν’ . ὕπαρξις οὖν δηλόω πᾶς οὐ ἄν λέγω διαίρεσις ἐργάζομαι , οὐδέ εἰμί ἐκ μετάθεσις ἄγω · καί οὗτος γάρ ὁ μή εἰμί συντίθημι . εἰμί δέ οὗτος , ὁ ἄρα ἀπόφασις αὐτός διαίρεσις ἔχω λέγω ἄν . οὐ οὗτος δέ καί ἐπί ὁ λοιπός · ὁ γάρ Σωκράτης περιπατέω ἀφαίρεσις ἔχω λέγω εἰμί , εἰκότως ὁ οὗτος ἀπόφασις ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω ἢ ἀφαίρεσις ἔχω ὁ μή εἰμί ἢ πρόσθεσις ὁ εἰμί ἢ πρόσθεσις ὁ μή εἰμί . ὅτι μέν οὖν πρόσθεσις οὔτε ὁ εἰμί οὔτε ὁ μή εἰμί ἔχω , δῆλος . ὅλως γάρ ὁ εἰμί ῥῆμα μή πρόσκειμαι αὐτός , μήτε καταφατικός μήτε ἀποφατικός , Τῶς ἄν λέγω ἔχω αὐτός πρόσθεσις ; οὐκοῦν λείπω ἀφαίρεσις αὐτός ἔχω ὁ μή εἰμί . πάλιν ὁ Σωκράτης περιπατέω ἐστιν’ ὁμολογουμένως πρόσθεσις ἔχω ὁ εἰμί , ὁ οὗτος ἀπόφασις ὁ Σωκράτης περιπατέω οὐ ἵστημι ἢ πρόσθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί ἢ ἀφαίρεσις ὁ εἰμί ἢ ἀφαίρεσις ὁ μή εἰμί · ἀλλά ὅτι μέν ἀφαίρεσις ὁ εἰμί οὐ ἔχω , πρόδηλος · πρόσειμι γάρ αὐτός ὁ εἰμί ῥῆμα · ἀλλά μήv οὐδέ ὁ μή εἰμί ἀφαίρεσις ἔχω · αὐτός γάρ δή οὗτος φημί , ὅτι οὐ εἰμί · λείπω ἄρα πρόσθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί . καί ἄλλως · ἐν ὅς ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω ἀφαίρεσις ἔχω ὁ μή εἰμί , ὁ δέ δύο κατάφασις , ὁ μέν ‘ Σωκράτης περιπατέω ἀφαίρεσις ὁ εἰμί , ὁ δέ Σωκράτης περιπατέω ἑστία πρόσθεσις ὁ εἰμί , ἐν οὗτος ἄρα συναποδείκνυμι ὁ Σωκράτης οὖον περιπατέω ἑστία πρόσθεσις ἔχω ὁ μή εἰμί · οὗτος γάρ ὁ μόριον λέγω . ἴσως δέ καί οὗτος ζητέω ἄν τις , ὅτι εἰμί ὅλως ἐνδέχομαι εὑρίσκω πρότασις τις μετά τρόπος δύναμις ὁ εἰμί ἔχω , εἰμί καί μή εἴρω περί τοιοῦτος πρότασις ἐν ὁ περι ἑρμηνεία , ὅμως ὑπό ποῖος ὁ τέσσαρες τμῆμα ἀναφέρω ὁ τοιοῦτος πρότασις , οἷος ὁ Σωκράτης ἐνδεχομένως φιλοσοφέω , ὁ ἄνθρωπος ἀναγκαῖος ἀναπνέω καί ὁ ὅμοιος ; λέγω οὖν ὅτι καί οὗτος ὁ μέν κατάφασις λέγω ἄν ἀφαίρεσις ἔχω ὁ εἰμί , ὁ δέ ἀπόφασις ἀφαίρεσις ὁ μή εἰμί . εἰμί μέντοι ὁ ὁριστικός αὐτός ῥῆμα διαλύω εἰς μετοχή καί ῥῆμα , οἷος Σωκράτης ἐνδεχομένως φιλόσοφος εἰμί , ὁ ἄνθρωπος ἀναγκαῖος ἀναπνέω εἰμί , λέγω ὅς καί οὗτος κατά ὁ ἀκόλουθος ὁ μέν πρόσθεσις ἔχω ὁ εἰμί , ὁ δέ ἀπόφασις πρόσθεσις ὁ μή εἰμί . p . 24b18 συλλογισμός δέ εἰμί λόγος ἐν ὅς τίθημι τις ἕτερος τίς ὁ κεῖμαι ἐκ ἀνάγχω συμβαίνω ὁ οὗτος εἰμί . κατά ὁ ἐκ ἀρχή ἀπαρίθμησις διαλέγω περί πρότασις καί ὁράω νῦν περί συλλογισμός ποιέω ὁ λόγος . πρό δέ ὁ ὁ ῥητός ἐξέτασις ἄξιος εἰμί ζητέω πρῶτος μέν πόθεν ὁ ψυχή εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ συλλογίζομαι , ἔπειτα ποῖος εἰμί ὁ Ψυχή μόριον ὁ συλλογίζομαι , τρίτος εἰμί εἰμί ὅλως συλλογισμός · καί γάρ πειράω τις κατασχευαζω ὅτι οὐδέ εἰμί ὅλως συλλογισμός . ὁ γάρ ἐφεκτικός κατασκευάζω ὅτι οὐ εἰμί συλλογισμός , λέγω οὕτως · φημί ὅτι εἰμί συλλογισμός ἢ οὖον · οὖον · εἰμί μέν οὐ ἀποδείκνυμι , οὖον πιστεύω σύ Χωρὶς ἀπόδειξις ὅτι εἰμί συλλογισμός · εἰμί δέ ἀποδείκνυμι , συλλογισμός δῆλος ὅτι ἄλλος χρηστέον σύ · πάλιν δέ αὖος διά ἕτερος συλλογισμός δήω σύ ἀποδείκνυμι ὅτι εἰμί συλλογισμός ἀποδεικτικός , ἐκεῖνος πάλιν διά ἕτερος , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος . πρός ὅς φημί ὅτι καί σύ ὁ ὑμέτερος ἁλίσκομαι λόγος · ὁ αὐτός γάρ καί ἐγώ φημί πρός σύ . ἢ γάρ ἀποδείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί συλλογισμός , ἢ οὐ ἀποδείκνυμι · καί εἰμί μέν οὐ ἀποδείκνυμι , διά οὗτος οὖον πιστεύω σύ · εἰμί δέ ἀποδείκνυμι , ἀποδείκνυμι ἀποδείκνυμι δῆλος ὅτι τις χράω · ὥστε συλλογισμός διά ὅς ἀποδείκνυμι . ἀλλά ἐπεί οὖον μόνος εἰς ἀπορία αὐτός φέρω δεῖ ἀλλά καί ὁ ἀπορία ἐπιλύω , φημί οὕτως , ὅτι ἄλλος εἰμί συλλογισμός καί ἄλλος συλλογιστός · ὅταν οὖν ὁ συλλογισμός ὡς ὡς αὐτός ποιέω ὁ ἀποδείκνυμι , τηνικαῦτα αὐτός οὗτος συλλογισμός αὐτός καλέω · ὅταν δέ ὡς πρᾶγμα ὀφείλω ἀποδείκνυμι , δυλλογιστόν . καί οὕτως ἀποδείκνυμι ὁ συλλογισμός εἰμί ὡς συλλογιστής παραλαμβάνω . ἀλλά ἴσως εἶπον τις , ὅτι εἰμί καί συλλογιστός εἰμί , οὐδείς μᾶλλον διά οὗτος λύω ὁ ἀπορία · διά γάρ συλλογισμός δείκνυμι , ὅς καί πάλιν συλλογισμός γίγνομαι συλλογιστός διά ὁ καί αὐτός ὁ ἕτερος συλλογισμός χρῄζω ἀπόδειξις . πρός ὅς φημί ὅτι οὖον πᾶς ὁ ἀποδείκνυμι καί ὁ ἀρχή ὁ ἀπόδειξις διά συλλογισμός λαμβάνω , ἀλλά ἐκ ὁ ὁμολογέω κοινός ἔννοια ὁ ἀρχή λαμβάνω ὁ συλλογισμός κατασκευάζω · καί γάρ καί ἐν ὁ ἀποδεικτικός εἴρω ὅτι οὖον εἰμί αποδεικτός . εἰμί γάρ πᾶς εἰμί αποδεικτός , οὐδείς εἰμί ἀπόδειξις · πᾶς γάρ ἀπόδειξις ἀπό τίνω ἀρχή περαίνω · ἀδύνατος γάρ τίς ἀποδείκνυμι μή προλαμβάνω τις . εἰμί οὖν ἀεί ὁ εἰς | ἀπόδειξις παραλαμβάνω Χ ἀποδεικτός εἰμί , πᾶς δέ ὁ ἀποδείκνυμι διά ἕτερος ἀποδείκνυμι , ἐκεῖνος πάλιν διά ἕτερος ἀποδείκνυμι , καί οὕτως ἐπί ὁ ἤπειρος χωρέω ἀνάγκη · ὅσπερ ἀδύνατος . οὐ ἄρα εἰμί πᾶς αποδεικτός , ἀλλά ἀνάγκη πᾶς πρόειμι , ὅταν εἰς ὁ κοινός ἔννοια καταντάω , ἵστημι λοιπός . ὥστε οὐ εἰς ἤπειρος ἀνάγκη εἶμι ὁ συλλογισμός · κατανθίημι γάρ πάντως εἰς ὁ κοινός , ὡς εἶπον , ἔννοια , ὅστις ἀπασάω εἰμί ἀγαθός ἀπόδειξις . ὥστε ὁ μέν πρῶτος συλλογισμός ἐκ οὗτος , οὗτος δέ ἐκ οὐδείς . ἐπεί οὖν δείκνυμι ὅτι εἰμί συλλογισμός , ἀκόλουθος ζητέω πόθεν ἔρχομαι εἰς ἔννοια ὁ ψυχή ὁ συλλογίζομαι ; διά ὁ ὁ πρᾶγμα ὁράω μήτε πάντῃ ἀλλήλων κοινωνέω μήτε πάντῃ διαφέρω . εἰμί γάρ οὗτος εἰμί ἕτερος , οὐδέ συλλογισμός ἐγώ δήω εἄν πρός ὁ δείκνυμι ὁ πᾶς ὁμολογέω εἴτε κατά ὁ κοινωνία εἴτε κατά ὁ ἑτερότης , ὥσπερ οὐδέ συλλογισμός δεῖ πρός ὁ δείκνυμι ὅτι ὁ λίθος ἕτερος εἰμί παρά ὁ ἄνθρωπος ἢ ὅτι οὐ ἕτερος Σωκράτης Πλάτων κατά ὁ οὐσία . ἀλλά ἐπεί κατά τίς μέν κοινωνέω ἀλλήλων ὁ πρᾶγμα , κατά τίς δέ διαφέρω , δήω ὁ συλλογισμός ὁ ψυχή , ἵνα οὗτος αὐτός διακρίνω καί γιγνώσκω ποῖος μέν ὁ κοινωνέω , ποῖος δέ ὁ διαφέρω ἀλλήλων . διακρίνω δέ οὗτος λαμβάνω μεταξύ ὁ ζητέω κοινός ὅρος ἢ κοινωνία ἔχω πρός ὁ δύο ἄκρος ἢ πρός μέν ἕτερος κοινωνέω διίστημι δέ ὁ λοιπός , καί διά ὁ μέσος ὁ συνδέω ὁ ἄκρος ἢ διίστημι . εἰμί δέ εἰμί πᾶς ἕτερος ὁ πρᾶγμα , οὐ εἄν οὗτος ποιέω δύναμαι κοινός τις ὁράω μή ὑπάρχω εἰς ὁ ὁ ὁ ἄκρος κοινωνία δείκνυμι · ἀλλά μήv οὐδέ ὅτι διαφέρω ἀπόδειξις ἐσθίω προφανής ὁ διαφορά ὑπαρχέω . ἀλλά οὐδέ εἰμί αὐτός εἰμί κατά πᾶς , ἐσθίω δεῖξις πάλιν ὁ κοινωνία ὁμολογέω . ὁ δέ συλλογίζομαι ὁ Ψυχή μόριον ὁ διανοητικός εἰμί , ὡς καί ἐν προοίμιον εἶπον . ὁ γάρ ἐν ἐγώ γνωστικός δύναμις ὁ μέν εἰμί λογικός ὁ δέ ἄλογος , λογικός μέν νόος , διάνοια , δόξα , ἄλογος δέ φαντασία καί αἴσθησις · καί ὁ μέν νοερός οὐ εἰμί δύναμις ὁ συλλογίζομαι , ἐπεί ἀγαθός οὗτος ἢ κατά συλλογισμός , ἀθρόος καί ἀμερῶς γιγνώσκω . οὐδέ μήv ὁ δοξαστικός · οὗτος γάρ ὁ ὅτι μόνος οἶδα , οὖον μήv καί ὁ διότι · ὅθεν πολύς μᾶλλον ἥκιστος ὁ ἄλογος εἰμί δύναμις ὁ συλλογίζομαι . λείπω οὖν ὁ διανοητικός αὐτός λέγω εἰμί δύναμις , εἴπερ οὗτος μετά ὁ ὅτι καί ὁ αἴτιος ἐπίσταμαι . λοιπός δή τίς εἰμί συλλογισμός λεκτέος ὁ Ἀριστοτέλης ὁρισμός ἐξηγέομαι . συλλογισμός δέ εἰμί , φημί . ὁρίζω ὁ συλλογισμός ὁ Ἀριστοτέλης κατά ὁ εἰκός ἐκ γένος καί ὁ συστατικός διαφορά ἐπεί γάρ ὁ πρᾶγμα ἢ ἑτερογενής εἰμί ἢ ἑτεροειδής , πρός μέν ὁ ἑτερογενής λαμβάνω ὁ γένος ἐν ὁ ὁρισμός , πρός δέ ὁ ετεροειδής διάκρισις λαμβάνω ὁ διαφορά . γένος οὖν ὁ συλλογισμός ὁ λόγος , διαφορά δέ ὁ ἐν ὁ συλλογισμός λοιπός . θεωρέω δέ αὔτης ἐν ὁ ὕλη καί ὁ εἶδος , ὕλη μέν ὁ πρότασις εἶδος δέ ὁ συμπέρασμα , ἐπεί ὁ πρότασις ὁ συμπέρασμα ἕνεκα παραλαμβάνω , ὥσπερ ὁ ὕλη ὁ εἶδος · ὁ μέν γάρ τίθημι καί ὁ τις ἐκ ὁ ὕλη ὁ συλλογισμός , τουτέστι ὁ πρότασις , λαμβάνω , ὁ δέ ἕτερος τίς ὁ κεῖμαι ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω ἐκ ὁ εἶδος , τουτέστι ὁ συμπέρασμα . πρόσκειμαι οὖν ὁ ὁρισμός ὁ μέν τίθημι ἢ διά ὁ λοιπός λόγος , εὐκτικός φημί καί ὁ λοιπός , ἵνα εἰμί ὁ τίθημι ἀντί ὁ ὁμολογέω ( ὁ γάρ εὔχομαι οὔτε πρός ἑαυτοῦ οὔτε πρός ἄλλος ὁμολογέω τίς καί τίθημι , οὔτε μήv ὁ προστάσσω οὔτε ὁ ἐρωτάω οὔτε ὁ καλός , ἀλλά μόνος ὁ συλλογίζομαι ) , ἢ διά ὁ ὑποθετικός συλλογισμός · οὗτος γάρ ὑποτίθημι μέν λέγω ὁ πρότασις , τίθημι δέ οὐδαμῶς . καί οὗτος μᾶλλον ἀληθής ὁ ἐξήγησις · ὁ γάρ θέσις , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία μανθάνω , καί κατά ὁ ὑπόθεσις λέγω . ὥστε ἐνταῦθα ὁ αὐτοτελής ὁρίζω συλλογισμός . ὁ δέ τις διά ὁ παρά ὁ ῥήτωρ μονολήμματος λέγω συλλογισμός , ὅστις ὁ μικρός ὁ πρότασις λαμβάνω ὁ δέ μείζων καταλείπω ἐπάγω ὁ συμπέρασμα . οἷος ὁ Δεῖνα καλλωπιστής , οὐκοῦν καί μοιχός · καί πάλιν ὁ Δεῖνα νύκτωρ πλανάω , οὐκοῦν καί λῃστής εἰμί · ὁ Δεῖνα ἀναπνέω , οὐκοῦν καί ζῶ . οὗτος δέ χράομαι ὁ ῥήτωρ ὁ συλλογισμός ἢ συντομία χάρις , ὁ διά ὁ πρός ὕδωρ ῥέω ποιέω ὁ λόγος καί μή ἐξαρκέω ὁ χρόνος πρός ὁ λέγω , ἢ διά ὁ δοκέω τιμάω ὁ δικαστής καί διά οὗτος εἰς εὔνοια αὐτός προσκαλέω ὡς οἶδα ὁ διαλεκτικός μέθοδος καί δύναμαι ὁ μείζων προστίθημι πρότασις , ἢ σύμψηφος ὁ συγκατήγορος βούλομαι αὐτός ἔχω ὁ ἐκ ὁ ἀκολουθία αὐτός προστίθημι ὁ μείζων ὁ πρότασις . ὁ Δεῖνα γάρ , φημί , καλλωπιστής , οὐκοῦν καί μοιχός . οὗτος γάρ ὁ δικαστής ἀκούω κατά ἑαυτοῦ ὁ λοιπός προστίθημι , ὅτι εἰκότως . πᾶς γάρ καλλωπιστής μοιχός . ὁ δέ ἕτερος πρόσκειμαι διά ὁ διφορέω - μένος συλλογισμός , ὅστις ὁ αὐτός ἔχω συμπέρασμα ὁ πρότασις · οἷος εἰμί ὁ λέγω ἰάομαι ἡμέρα εἰμί , ἡμέρα εἰμί · ἀλλά μήv ἡμέρα εἰμί . ἡμέρα ἄρα εἰμί · ἐνταῦθα γάρ οὐδείς ἕτερος ὁ κεῖμαι συμβαίνω . ὅτι δέ δεῖ ἕτερος εἰμί ὁ συμπέρασμα παρά ὁ πρότασις , ἐντεῦθεν δῆλος . ἄλλος εἰμί ἕνεκα ὁ καί ὁ ὅς ἕνεκα · οἷος πηδάλιον ἕνεκα ὅς εἰμί · ἕνεκα γάρ ὁ πλοῖον · ὁ δέ πλοῖον ὅς ἕνεκα · διά αὐτός γάρ γίγνομαι ὁ πηδάλιον . καί ὁμολογουμένως ἕτερος εἰμί οὗτος ἀλλήλων . ὁ αὐτός δέ τρόπος ἔχω καί ἐπί ὁ πρότασις · εἰμί γάρ ὁ μέν πρότασις ἕνεκα ὁ · ὁ συμπέρασμα γάρ ἕνεκα · ὁ δέ συμπέρασμα ὅς ἕνεκα · ἕνεκα γάρ αὐτός ὁ πρότασις . ὥστε οὗτος ἕτερος ἄν εἰμί ὁ συμπέρασμα παρά ὁ πρότασις . καί ἄλλως . πᾶς ὁ κατασκευάζω τίς ἢ ὁ σαφής ἐκ ὁ σαφής κατασκευάζω ἢ ὁ | ἀσαφής ἐκ ὁ ἀσαφής ἢ ὁ σαφής ἐκ ὁ ἀσαφής ὁ ὁ ἀσαφής ἐκ ὁ σαφής . ὁ μέν οὖν τρεῖς πρῶτος συζυγία ἀσυλλόγιστος εἰμί . κατά δέ ὁ ὕστερος γίγνομαι ὁ ἀποδείκνυμι · ὁ γάρ ἀσαφής ἐκ ὁ σαφής ἔχω ἄν ὁ πίστις . εἰμί τοίνυν ἀσαφής μέν ὁ συμπέρασμα οὗτος γάρ δείκνυμι βούλομαι ) , σφεῖς δέ ὁ πρότασις , ἐκ ὅς καί ὁ συμπέρασμα ὁ πιστόν ἔχω , ἕτερος δέ ὁ ἀσαφής ὁ σαφής , ἕτερος δήπου καί ὁ πρότασις ὁ δυμπέρασμα . ὁ δέ τίς ἔγκειμαι ὁ ὁρισμός διά ὁ ἀσυλλόγιστος συζυγία · ὁ μέν γάρ τίς ὁρίζω δηλόω , οὗτος δέ οὐδείς ὁρίζω συνάγω , ἀλλά καί ὁ καθόλου καί ὁ μερικός καί ὁ καταφατικός καί ὁ ἀποφατικός οὗτος συνάγω , ὡς ἐφεξῆς μανθάνω . ὁ δέ ἐκ ἀνάγκη οὖον οὗτος φημί , ὅτι ἀναγκαῖος εἰμί ὕλη συνάγω ὁ συμπέρασμα ἀναγκαῖος συνάγω γάρ καί ἐπί ὁ ἄλλος ὕλη ἀναγκαῖος συμπέρασμα ) , ἀλλά ὁ ἐκ ἀνάγκη προστίθημι διά τε ὁ παραδειγματικός καί επαγωγικός καλέω συλλογισμός , ὅστις ὁ ἐκ ἀνάγκη οὐ ἔχω . καθόλου γάρ πᾶς πίστις ὁ ἐκ ὁ ἴσος ὁ ἴσος πιστόω ἢ ἐκ ὁ μείζων ὁ μικρός ἢ ἐκ ὁ μικρός ὁ μείζων . ὁ μέν οὖν παραδειγματικός πίστις ὁ ἴσος ἐκ ὁ ἴσος πιστόω · οἷος ὁ Δεῖνα πλέω ναυαγέω · καί σύ εἰμί πλέω , ὁ αὐτός πείθω · ὁ Δεῖνα νύκτωρ ὁδεύω περιπίπτω λῃστής · καί σύ εἰμί νύκτωρ ὁδεύω , περιπίπτω λῃστής · ὅστις ὁ ἐκ ἀνάγκη οὐ ἔχω · χράομαι δέ αὐτός μάλιστα ὁ ῥήτωρ . ὁ δέ επαγωγικός πίστις ὁ μείζων ἐκ ὁ μικρός πιστόω · οἷος ἐπεί καί ὅδε καί ὅδε ὁ ζῷον ὁ κάτω γένυς κ·ινεῖ , καί πᾶς ἄρα ζῷον ὁ κάτω γένυς κινέω . οὐδέ οὗτος δέ ὁ δεῖξις ἔχω ὁ βέβαιος , πρῶτος μέν , ὅτι χαλεπός πᾶς ὁ κατά μέρος διεξέρχομαι . ἔπειτα εἰμί δήω κατασκευάζω ὅτι ὁ κροκόδειλος ὁ ἄνω γένυς κινέω , δήω ὁ κατά μέρος διέξειμι ἢ καί αὐτός διεξέρχομαι ἢ μή · καί εἰμί μέν διεξέρχομαι , ὁ ζητέω ὡς ὁμολογέω λαμβάνω · εἰμί δέ μή , οὖον κατασκευάζω ὁ καθόλου · πρός γάρ ὁ ὁ καθόλου ἀνασκευή ἀρκέω καί εἷς παράδειγμα μόνος , πρός δέ ὁ ὁ καθόλου κατασκευή οὐδέ μυρίος ἀρκέω παράδειγμα . ὁ δέ γε ἀποδεικτικός δεῖξις οὗτος εἰμί ὅς ἐκ ὁ καθόλου ὁ μέρος πιστόω ἕπω πάντως ὁ ἐκ ἀνάγκη . ὁ δέ συμβαίνω διά ὁ ἀναγκαῖος ὕλη παραλαμβάνω , ἵνα μή τις νομίζω ὁ ἀναγκαῖος ὁ ὕλη ἕπω ὁ συμπέρασμα μόνος , δηλόω ὡς εἴτε ἀδύνατος ἄγω ὁ πρότασις εἴτε ἐνδέχομαι , συμβαίνω πάντως ἀκολουθέω ὁ συμπέρασμα . ὁ δέ ὁ οὗτος εἰμί φημί διά ὁ ἀκολουθέω συμπέρασμα μή ὁ λόγος ὁ τίθημι πρότασις , ὡς εἰμί τις εἶπον ὁ ἡʹ ψυχή αὐτοκίνητος , ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος · οὖον γάρ διά ὁ εἴρω πρότασις οὗτος ἕπω ὁ συμπέρασμα , ἀλλά ἰή ψυχή ἄρα ἀεικίνητος . ὅτι γάρ οὗτος βούλομαι διά ὁ εἶπον ἐν ὁ οὗτος εἰμί , ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω ἐπάγω · λέγω γάρ , φημί , ὁ οὗτος εἰμί ὁ διά οὗτος συμβαίνω · οὗτος δέ εἰμί ὁ μηδείς ἔξωθεν ὁράω προσδέω πρός ὁ γίγνομαι ὁ ἀναγκαῖος . ἐν γάρ ὁ συλλογισμός ὁ λέγω ἡʹ ψυχή αὐτοκίνητος , ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος οὐ εἰμί ἐν ὁ συμπέρασμα ὁ ἀναγκαῖος , εἰμί μή προστίθημι ἔξωθεν καί ὅρος καί πρότασις · εἰμί γάρ ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , οὔπω δῆλος ὅτι ὁ ψυχή ἀθάνατος · ἀλλά ἐάν προστίθημι ὁ ἐκ ἀρχή ὅρος ὁ ἀθάνατος καί πρότασις ὁ λέγω τότος ἀεικίνητος ἀθάνατος , τότε ἐκ ὁ ἔχω ὁ συμπέρασμα ὁ ἀναγκαῖος . εἶπον δέ ὁ οὗτος εἰμί , ἐπεί συνοράω ὡς οὐ εἰμί σαφής ὁ λέγω , ἐξηγέομαι ἑαυτοῦ ἐπάγω ὁ διά οὗτος συμβαίνω . πάλιν δέ καί αὐτός οὗτος ἔτι ἀσαφής εἰμί δοκέω · ὁ γάρ διάω πρόθεσις πολλάκις αἴτιος δηλόω · ὁ δέ συλλογισμός οὖον πάντως ἐκ αἰτία περαίνω · οὗτος γάρ ὁ ἀποδεικτικός συλλογισμός εἰμί ἴδιος · αἴτιος μέν γάρ εἰμί ὁ πρότασις ὁ συμπέρασμα , οὖον μήv ὁ ἐν ὁ πρότασις παραλαμβάνω ὅρος αἴτιος πάντως εἰμί ὁ δηλόω πρᾶγμα ἐν ὁ συμπέρασμα . δυνατός γάρ καί ἐκ ὁ ὕστερος ὁ πρότερος συλλογίζομαι , ὥσπερ ἐκ ὁ γάλα ἔχω ὁ γυνή ὁ τίκτω καί ἐκ ὁ καπνός ὁ πῦρ εἰμί καί ἐκ ὁ ὁ σελήνη φωτισμός ὁ εἰμί αὐτός σφαιροειδής · καίτοι αἴτιος ὁ γάλα ἔχω ὁ τίκτω , καί ὁ καπνός ὁ πῦρ , καί ὁ φωτισμός ὁ σελήνη ὁ σφαιροειδής αὐτός σχῆμα · ἀλλά ὁπηνίκα σαφής ὁ ὁ αἰτιατός ὁ αἴτιος , ἐκ ὁ αἰτιατός ὁ αἴτιος συλλογίζομαι . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν διάω πρόθεσις καί αἴτιος ἔστω ὅτε σημαίνω , ὡς ὅταν εἶπον διά ὁ τέκτων ὁ θύρα , οὖον πάντως δέ ὁ ἐν ὁ πρότασις σημαίνω αἴτιος εἰμί ὁ ὁ συμπέρασμα σημαίνω , ἵνα μή οὗτος ὑπονοέω ὁ γάρ καθόλου συλλογισμός καί οὖον ὁ ἀποδεικτικός σκοπέω ) , ἐξηγέομαι ὁ διά οὗτος συμβαίνω φημί ὁ μηδείς ἔξωθεν ὁράω προσδέω πρός ὁ γίγνομαι ὁ ἀναγκαῖος , τουτέστι ὁ αὐτάρκης εἰμί ὁ κεῖμαι ὅρος καί ὁ ἐκ αὐτός συγχέω πρότασις εἰς ὁ γίγνομαι ὁ συμπέρασμα . διά ὁ προσθήκη οὖν οὗτος ἐκβάλλω ὁ ὁπωσοῦν ὁ συλλογισμός λείπω ὅρος τις καί πρότασις . οὐδείς οὖν κακός καί ὁ μονολήμματος πάλιν ἐκβάλλω καί διά οὗτος ὁ προσθήκη · δήω γάρ καί αὐτός ὁ μείζων πρότασις , ὡς δείκνυμι . καί ἔτι ὁ σύνθετος μέν λείπω δέ ὅρος καί πρότασις , ὥσπερ ὅς ἤδη εἶπον ἡʹ ψυχή αὐτοκίνητος , ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος · λείπω γάρ τότος ἀεικίνητος ἀθάνατος . πρός οὗτος καί ὁ ἀμέθοδος παρά ὁ στωϊκός περαίνω , οἷος εἰμί οὗτος τις λέγω τότος πρῶτος ὁ δύο μείων , ὁ δύο ὁ τρίτος μείζων , ὁ ἄρα πρῶτος ὁ τρίτος μέγας · οὗτος γάρ ἐκ ἀνάγκη μέν ἕπω , οὖον μήv διά ὁ κεῖμαι , εἰμί μή ἔξωθεν ἄλλος προσλαμβάνω πρότασις ὅτι ὁ τις μείζων εἰμί καί ὁ μικρός ἐκεῖνος μέγας εἰμί . καί πάλιν ὁ Α ὁ Β ἴσος , ὁ Γ ὁ Β ἴσος , | ὁ Α ἄρα ὁ Γ ἴσος · πάλιν γάρ ἐνταῦθα ἐκ ἀνάγκη μέν συνάγω ὁ συμπέρασμα , οὖον μήv διά ὁ κεῖμαι · λείπω γάρ πάλιν πρότασις τάτος ὁ αὐτός ἴσος καί ἀλλήλων εἰμί ἰσάζω . p . 24b22 τέλειος μέν οὖν καλέω συλλογισμός ὁ μηδείς προσδέω παρά ὁ λαμβάνω πρός ὁ φαίνω ὁ ἀναγκαῖος . δοκέω μέν οὖν ἴσως ὁ τέλειος καί ἀτελής συλλογισμός ἤδη παραδίδωμι , ὅτε λέγω “ ὁ οὗτος εἰμί . οὐ εἰμί δέ οὗτος ἀληθής · ὁ γάρ ἔξωθεν ὁράω τις προσδέω , οἷος εἰμί ὅς πρό μικρός παρατίθημι , οὐδέ συλλογισμός ἀξιόω καλέω · ὁ δέ ἀτελής συλλογισμός καλέω . τέλειος μέν οὖν συλλογισμός ὅς ὁ συμπέρασμα πᾶς εἰμί ἐπιφέρω , ὡς ἄν εἶπον τις τότος Δίκαιος καλός , ὁ καλός ἀγαθός · ἐνταῦθα γάρ πᾶς εἰμί ἐπακούω τότος ἄρα Δίκαιος ἀγαθός . ἀτελής δέ ὅς ὁ συμπέρασμα μόνος εἰμί ὁ ἐπιστήμων ἐπάγω , οἷος πᾶς ἄνθρωπος οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον · οὗτος ὁ συμπέρασμα ὁ τίς ἄρα οὐσία ζῷον . καί ὅτι οὗτος , εἰμί φαίνω διά ὁ ἀντιστροφή · εἰμί γάρ αντιστρέφω καί οὕτως εἶπον τίς οὐσία ἄνθρωπος εἰμί , πᾶς ἄνθρωπος ζώιον ἑστία , δῆλος ὅτι συνάγω τίς ἄρα οὐσία ζώιον εἰμί . διό καλῶς οὐ εἶπον πρός ὁ γίγνομαι ἀλλά πρός ὁ φαίνω . ὁ μέν γάρ τέλειος συλλογισμός καί ὁ ἀναγκαῖος ἔχω καί οὗτος φαίνω · ὁ δέ ἀτελής , ὁποῖος εἰμί πᾶς ὁ ἐν ὁ δύο καί τρίτος σχῆμα , ἔχω μέν ὁ ἀναγκαῖος , οὖον μήv προφανής , ἀλλά ἐπι - στήμων δήω , ἵνα ὁ ἐκ ὁ πρότασις λαμβάνω ἀναγκαῖος μή φαίνω δέ εἰς ὁ ἐμφανής ἄγω διά ὁ ἀντιστροφή . p . 24a24 ἀτελής δέ ὁ προσδέω ἢ εἷς ἢ πλείων , ὅς εἰμί μέν ἀναγκαῖος διά ὁ ὑπόκειμαι ὁράω , οὖον μήv λαμβάνω διά πρότασις . ἤ εἷς ἢ πλείων οὐ ὁράω λέγω οὐδέ γάρ ἀξιόω , ὥσπερ εἴρω , ὁ δήω ἔξωθεν τις ὁράω καλέω συλλογισμός ) , ἀλλά ἀρσενικός φωνή ἀντί θηλυκός χράω , ὀφείλω εἶπον ἤ εἷς ἢ πλειόνων’ , τουτέστιν ἀντιστροφή . προστίθημι δέ ὅς εἰμί μέν ἀναγκαῖος σημαίνω ὁ γίγνομαι χρήσιμος ἐκ ὁ ἀντιστροφή , ὅτι ὁ ἐν ὁ συλλογισμός κρύπτω ἀναγκαῖος ἐκφαίνω . εἶπον δέ διά ὁ ὑπόκειμαι ὁράω σημαίνω ὅτι οὐ Ἐπίκτητος γίγνομαι οὐδέ ἔξωθεν ὁ τοιοῦτος συλλογισμός ὁ ἀναγκαῖος ἀλλά διά ὁ ὑπόκειμαι πρότασις . ὁ δέ οὖον μήv λαμβάνω διά πρότασις ἀντί ὁ οὐ εἰμί παραλαμβάνω ὁ λόγος ὁ ἀντιστροφή διά ὁ πρότασις , ἀλλά δήω ὁ πρότασις ὁ τάξις ἀμείβω , ἵνα ὁ ἐν αὐτός δείκνυμι ἀναγκαῖος . ἀπορέω δέ τις , πῶς ὁ Ἀριστοτέλης μή προσδέχομαι ὁ συλλογισμός ὁ ἔξωθεν τίς προσλαμβάνω , οἷος ὅρος ἢ πρότασις , ἀποδέχομαι ὁ διά ἀδύνατος δεῖξις καί συλλογισμός αὐτός καλέω καίτοι προσδέχομαι ἔξωθεν τις . ὅτι δέ προσδέχομαι , νῦν εἶμι . βούλομαι συλλογίζομαι ὅτι οὐδείς φυτόν αἴσθησις ἔχω . ἐπί εὐθύς μέν οὖν συλλογίζομαι οὗτος φημί ἄν . οὐδέ εἷς φυτόν μεταβατικός κινέω κίνησις · πᾶς ὁ αἴσθησις ἔχω μεταβατικός κίνησις κινέω · οὐδείς ἄρα φυτόν αἴσθησις ἔχω . οὗτος μέν οὖν ὁ συλλογισμός οὐδείς ἔξωθεν προσλαμβάνω εἰς ὁ δείκνυμι ὁ ἀναγκαῖος . ὁ μέντοι διά ἀδύνατος προσλαμβάνω . δείκνυμι δέ διά ἀδύνατος οὗτος αὐτός ὁ τρόπος οὗτος · εἰμί γάρ μή εἰμί ἀληθής ὁ μηδείς φυτόν ἔχω αἴσθησις , ἀληθής ἄρα ὁ ἔχω · ἐπεί οὖν πᾶς φυτόν αἴσθησις ἔχω , ὡς ὁ ὑπόθεσις , πᾶς δέ ὁ αἴσθησις ἔχω μεταβατικός κινέω κίνησις , πᾶς ἄρα φυτόν μεταβατικός ἔχω κίνησις , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος · ὁ δέ ἀδύνατος ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ὁ φυτόν αἴσθησις ἔχω · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ μή ἔχω . ὁράω οὖν ὡς εἰς ὁ δείκνυμι , ὅτι οὐδείς φυτόν αἴσθησις ἔχω , λαμβάνω ἔξωθεν τις λέγω δή ὁ τε οὗτος ἀντίκειμαι ὁ αἴσθησις ἔχω καί ὁ συμπέρασμα ὁ οὗτος ἀκολουθέω ὁ μεταβατικός κινέω κίνησις . ἢ καί οὕτως · δείκνυμι βούλομαι ὅτι ὁ ψυχή ἀθάνατος , ἐπί εὐθύς μέν δείκνυμι οὕτως , ὅτι ὁ ψυχή αὐτοκίνητος , οὗτος δέ ἀεικίνητος , οὗτος δέ ἀθάνατος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος . ὁ δέ διά ἀδύνατος οὕτως · εἰμί μή ἀθάνατος ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος , θνητός ἄρα · εἰμί οὖν θνητός , οὐδαμοῦ τυγχάνω ὁ κατά ἄξιος . ἐνταῦθα γάρ οὖον τυγχάνω · εἰμί δέ οὖον τυγχάνω ὁ κατά ἄξιος , ἀναιρέω πρόνοια , ὅσπερ ἄτοπος . ὁράω οὖν πόσος ἔξωθεν λαμβάνω , ὁ τε θνητός εἰμί ὁ τε μή τυγχάνω ὁ κατά ἄξιος καί ὁ ἀναιρέω πρόνοια , ἵνα ὁ αἴτιος ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή ἀναιρέω , λέγω δή ὁ θνητός εἰμί ὁ Ψυχή . οὗτος δέ ἀναιρέω λείπω εἰμί ἀθάνατος . φημί οὖν πρός οὗτος ὁ ἀπορία ὅτι ὁ ἐν ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή παραλαμβάνω ἔξωθεν οὖον συνακτικός εἰμί ὁ συλλογισμός ὁ κατασκευάζω ὁ ὥσπερ νῦν ὁ εἰμί ὁ ψυχή ἀθάνατος , ἀλλά ὁ ἄτοπος ὑπόθεσις ἐλεγκτικός , λέγω δή ὁ ὅτι θνητός · ὅς ἀναιρέω , ἐπεί μέσος θνητός καί ἀθάνατος , ἀκόλουθος ὁ ἀθάνατος εἰσάγω , οὖον συνάγω ἐκ ὁ λαμβάνω τίθημι ἀλλά ὁ ἀναίρεσις ὁ ἀντίκειμαι συνεπινοέω διά ὁ μηδείς εἰμί μεταξύ . ἐπεί ὅς ἐπί ὅς εἰμί τίς μεταξύ , οἷος ὡς ἐπί θερμός καί ψυχρός ὁ λευκός καί μέλας , ἄν ὁ ἕτερος ἀναιρέω ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , οὖον πάντως καί ὁ ἀντίκειμαι εἰσάγω · εἰμί γάρ τις ὑποτίθημι , ὅτι ὁ ἀήρ λευκός εἰμί , ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ἐλέγχω τις ὅτι οὖον ΧΙάς λευκός εἰμί , οὐκέτι εἰσάγω ὅτι μέλας · οὐδέ εἰμί τις ὑποτίθημι ὅτι φύσις θερμός ὁ ἥλιος , εἶτά τις ὁ διά ἀδύνατος δείκνυμι ἐλέγχω ὅτι οὖον θερμός , οὖον πάντως εἰσάγω ὅτι καί ψυχρός . οὕτως ὁ διά ἀδύνατος δεῖξις ἔλεγχος μόνος ὁ ψεύδω ὑπόθεσις , οὖον μήv καί ὁ ἀλήθεια εἰσάγω , Χωρὶς εἰμί μή οὕτως ἔχω ὁ ἀντίθεσις ὥστε πάντως ἀνάγκη εἰμί ὁ ἕτερος ἀναιρέω ὁ λοιπός ἀντεισάγω , ὡς ἐπί περισσός καί ἄρτιος καί ὡς ἐπί ἀντίφασις καί ὁ ὅμοιος · ὡς ἔχω καί ὁ θνητός καί ὁ ἀθάνατος ἢ ἁπλόος ὁ ἀεί εἰμί ἢ μή εἰμί . 30 p . 24b26 ὁ δέ ἐν ὅλος εἰμί ἕτερος ἕτερος καί ὁ κατά πᾶς κατηγορέω ἕτερος θατέρου αὐτός εἰμί . ότι ὁ ἐν ὅλος καί ὁ κατά πᾶς ὁ μέν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί , μόνος δέ ὁ σχέσις διαφέρω . ὁ γάρ ἄνθρωπος ὑπόκειμαι εἰμί , κατηγορέω δέ ὁ ζῷον , ἐν οὗτος θεωρέω καί ὁ ἐν ὅλος καί ὁ κτάομαι πᾶς . εἰμί μέν γάρ ἀπό ὁ ὑπόκειμαι ἀνέρχομαι ἐπί ὁ κατηγορέω , λέγω ἐν ὅλος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον ἀντί ὁ ὑπό ὅλος αὐτός περιέχω ὁ ζῷον · εἰμί δέ ἀπό ὁ κατηγορέω κατέρχομαι ἐπί ὁ ὑπόκειμαι , εἴρω ὅτι κατά πᾶς λέγω ὁ κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι . p . 24b30 καί ὁ κατά μηδείς ὡσαύτως · τις δέ εἰμί ὁ κατά πᾶς καί ὁ κατά μηδείς , αὐτός ἐξηγέομαι . καί φημί κατά πᾶς μέν εἰμί , ὅταν μηδείς εἰμί λαμβάνω ὁ ὑπόκειμαι κατά ὅς οὖον κατηγορέω ὁ κατηγορέω · οἶος λέγω ὁ ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος κατηγορέω · καί οὐ εἰμί τις ἄνθρωπος κατά ὅς ὁ ζῷον οὖον λέγω . καί ὁ κατά μηδείς ὁμοίως · λέγω γάρ ὁ ἄνθρωπος κατά μηδείς λίθος ὑπάρχω · καί οὐ εἰμί τις λίθος κατά ὅς ὁ ἄνθρωπος λέγω . οὖον μόνος δέ κατά σχέσις διαφέρω ὁ ἐν ὅλος ὁ κατά πᾶς , ἀλλά καί ἕτερος διαφορά , καθό ὁ μέν ἐν ὅλος μικρός ἐκεῖνος ὅς εἰμί ἐν ὅλος οἷος ὁ ἄνθρωπος ἐν ὅλος ὁ ζῷον εἰμί , καί ἐλάσσων εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον , ὁ δέ καὶ πᾶς ἢ ἐπί πλέω εἰμί ἐκεῖνος κατά ὅς λέγω ἢ ἐπί ἴσος , καί ἐπί πλέω μέν , ὡς ὅταν γένος εἰμί ὁ κατηγορέω , ἐπί ἴσος δέ ὡς ἴδιος · οἷος ὁ ζῷον κατηγορέω ὁ ἄνθρωπος ὡς γένος , καί ἐπί πλέω ὁ ἄνθρωπος ὁ , ζῷον · πάλιν ὁ ἴδιος κατηγορέω ὁ ἄνθρωπος , ὡς ὁ γελαστικός , καί ἐξισάζω αὐτός . ὥστε καλῶς εἴρω ὅτι ὁ μέν ἐν ὅλος ἐπί ἐλάσσων εἰμί , ὁ δέ κατά πᾶς ἢ ἐπί πλέω ἢ ἐπί ἴσος . p . 25a1 ἐπεί δέ πᾶς πρότασις εἰμί ἢ ὁ ὑπάρχω ἢ ὁ ἀνάγκη ὑπάρχω ἢ ὁ ἐνδέχομαι ὑπάρχω . Τέλος ἔχω ὁ ἐκ ἀρχή αὐτός προτίθημι · τρέπω δή λοιπός εἰς ὁ διδασκαλία ὁ ὁ συλλογισμός γένεσις . ἀλλά ἐπεί ὁ ἐν ὁ δύο καί τρίτος σχῆμα συλλογισμός διά ὁ ὁ πρότασις ἀντιστροφή ὁ ἀναγκαῖος ἀποδείκνυμι , ὡς ἄρτιος λέγω , διά οὗτος πρῶτος βούλομαι ὁ περί ἀντιστροφή διδάσκω , ἵνα μή ἐκεῖσε γίγνομαι ἀναγκάζω ὁ λόγος διακόπτω , διδάσκω ἐγώ τίς ποτός εἰμί ἀντιστροφή . ἀναγκαῖος ἐσθίω ζητέω πρῶτος μέν τίς εἰμί ὅλως ἀντιστροφή καί ποσαχῶς λέγω , καί περί Ποίας ἀντιστροφή ἐνταῦθα διαλέγω , καί ἔτι ἐν πόσος θεωρέω ὁ ἀντιστροφή , καί οὗτος πῶς ἔχω πρός ἀλλήλων . λέγω οὖν πρός ὁ πρῶτος ὅτι ἀντιστροφή εἰμί ἰσοστροφή τις · ὁ γάρ Ἕντι , ὡς ἐν πολλάκις εἴρω , ὁ ἴσος σημαίνω παρά ὁ παλαιός , ὡς ἐν ὁ Ἀντιάνειρα καί ἀντίθεος καί ἐν ὁ ἔθος ὁ ἀντέχω . ὁ δέ ἴσος τις εἰμί ἴσος · ὁ πρός τίς γάρ εἰμί . ὁ δέ πρός τίς τοὐλάχιστον ἐν δύο πρᾶγμα θεωρέω . ὥστε ὁ ἀντιστρέφω τοὐλάχιστον δύο τις εἰμί · εἷς γάρ οὐ εἄν λέγω ἀντιστρέφω . ἔχω οὖν καί ἐν πόσος ὁ ἀντιστροφή καί τίς εἰμί . λείπω δέ διδάσκω ἐν τίσις εἰμί καί ποσαχῶς λέγω . πᾶς οὖν ἀντιστροφή ἢ ὁράω εἰμί ὁ πρότασις ἢ συλλογισμός . τριχῶς ἄρα λέγω , καί ἐν τίσις γιγνώσκω , ὅτι ἢ ἐν ὅρος ἢ ἐν πρότασις ἢ ἐν συλλογισμός . περί μέν οὖν ὁ ἐν ὁ ὅρος ἀντιστροφή διαλέγω ἐν κατηγορία , ἔνθα περί ὁ πρός τίς διαλέγω , ὅτι ὁ φίλος φίλος φίλος εἰμί καί ὁ ἐχθρός ἐχθρός εἰμί ἐχθρός . περί δέ ὁ ἐν συλλογισμός ἀντιστροφή ἐν ὁ δύο ὁ ἀναλυτικός βιβλίον διδάσκω , λέγω δή ὁ μετά οὗτος · δεῖ γάρ οἶδα πρῶτος τίς εἰμί συλλογισμός , ἵνα οὗτος μανθάνω πῶς ἀντιστρέφω . ἀντιστρέφω δέ λέγω συλλογισμός , ὅταν ὁ συμπέρασμα λαμβάνω καί προστίθημι ὁ μείζων ὁ πρότασις κατασκευάζω ὁ μικρός . οἷος εἰμί συλλογισμός ὁ λέγω ἡʹ ψυχή αὐτοκίνητος , ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος ὁ ἀεικίνητος ἀθάνατος , ὁ ψυχή ἄρα ἀθάνατος · ἔχω οὖν ὁ συμπέρασμα ὅτι ὁ ψυχή ἀθάνατος · οὗτος λαμβάνω καί ποιέω μικρός πρότασις , εἶτα προστίθημι εἰς λοιπάς συμπέρασμα ὁ μικρός πρότασις ποιέω οὕτως · ὁ ψυχή ἀθάνατος , ὁ ἀθάνατος ἀεικίνητος , ὁ ἀεικίνητος αὐτοκίνητον , ὁ ψυχή ἄρα αὐτοκίνητος . ἐνδέχομαι δέ καί ὁ μικρός πρότασις ὁ συμπέρασμα συμπλέκω συμπέρασμα ποιέω ὁ ἐν ὁ πρότερος συλλογισμός μείζων · οἷος ὁ ψυχή ἀθάνατος , ὁ ἀθάνατος αὐτοκίνητον , ὁ αὐτοκίνητον ἀεικίνητος , ὁ ψυχή ἄρα ἀεικίνητος . περί δέ ὁ ἐν πρότασις ἀντιστροφή ἐνταῦθα διαλέγω , οὖον μήv περί πᾶς . ὁ γάρ ἀντιστροφή περί δύο πρότασις θεωρέω τοὐλάχιστον , ὡς προερέω , ἕκαστος δέ πρότασις δύο ὅρος ἔχω , ὁ τε κατηγορέω καί ὁ ὑπόκειμαι , ἀνάγκη πᾶς ὁ δύο πρότασις , ἐν ὅς ὁ ἀντιστροφή θεωρέω , ἢ κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος κοινωνέω ἢ κατά ἀμφότερος διαφέρω ἢ κατά μέν ὁ ἕτερος κοινωνέω κατά δέ ὁ ἕτερος διαφέρω , καί οὗτος διχῶς , ἢ κατά μέν ὁ ὑπόκειμαι κοινωνέω κατά δέ ὁ κατηγορέω διαφέρω ἢ ἔμπαλιν · καί οὐ εἰμί παρά οὗτος . τέσσαρες οὖν γίγνομαι συζυγία ὁ μέν τρεῖς ἀσύστατος εἰμί , ὁ δέ εἷς μόνος συνίστημι . οὔτε γάρ εἰμί κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος διαφέρω ὁ πρότασις , γίγνομαι ἀντιστροφή ἕτερος εἰμί παντελῶς καί ἀκοινώνητος · οἷος ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἵππος τετράπους · κοινωνία γάρ οὐδείς ἔχω · δεῖ δέ ὁ ἀντιστρέφω κοινωνέω ἀλλήλων . ἀλλά οὐδέ εἰμί κατά ὁ ἕτερος ὁ ὁράω κοινωνέω , κατά δέ ὁ ἕτερος διαφέρω , οὐδέ οὕτως γίγνομαι ἀντιστροφή · οἷος ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἄνθρωπος λευκός , καί πάλιν ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ἵππος ζῷον . ἀλλά δεῖ ὁ ἀντιστρέφω κοινωνέω κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος . ἀλλά ἐπεί πάλιν ἐν Τῖς πρότασις θεωρέω τις τάξις ὁ ὁράω ὁ μέν γάρ εἰμί κατηγορέω ὁ δέ ὑπόκειμαι ) , θεωρέω δέ καί ποιότης , ἀνάγκη πᾶς εἰμί ὁ ἀντιστρέφω πρότασις , ὅστις δείκνυμι κοινωνέω ἀλλήλων κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος , κοινωνέω καί κατά ὁ τάξις καί κατά ὁ ποιότης , ἢ κατά ἀμφότερος διαφέρω , ἢ κατά μέν ὁ ἕτερος κοινωνέω κατά δέ ὁ ἕτερος διαφέρω , καί οὗτος διχῶς · ἢ γάρ κατά μέν ὁ τάξις κοινωνέω κατά δέ ὁ ποιότης διαφέρω , ἢ κατά μέν ὁ τάξις διαφέρω κατά δέ ὁ ποιότης κοινωνέω . οὗτος οὖν ὁ τέσσαρες συζυγία ὁ εἷς εἰμί ἀσύστατος , λέγω δή ὁ κατά ἀμφότερος κοινωνέω ἔχω ὁ πρότασις , καί κατά ὁ τάξις καί κατά ὁ ποιότης · εἷς γάρ εἰμί πρότασις δίς ὁ αὐτός παραλαμβάνω καί οὖον δύο . εἰμί γάρ ὁ μέν ὅρος ὁ αὐτός ὀφείλω εἰμί ἐν ὁ ἀντιστρέφω πρότασις , ὡς δείκνυμι , ἔχω δέ οὗτος καί ὁ τάξις ὁ ὁράω καί ὁ ποιότης ὁ αὐτός , εἰμί ἄμφω εἷς καί ὁ αὐτός , οἷος ὁ ἄνθρωπος ζώιον εἰμί , ὁ ἄνθρωπος ζώιον εἰμί , καί ματαιολογία ὁ ὅλος . συνίστημι δέ ὁ ἄλλος τρεῖς συζυγία , λέγω δή ὅς τε κατά ἀμφότερος διαφέρω , καί κατά ὁ τάξις καί κατά ὁ ποιότης , καί ὁ κατά ἑκάτερος , καί οὗτος διχῶς , εἴτε ὁ μέν τάξις ὁ αὐτός εἰμί ὁ δέ ποιότης διάφορος , εἴτε καί ἔμπαλιν ὁ μέν ποιότης ὁ αὐτός ὁ δέ τάξις διάφορος . ἔχω δέ ἐναντίος ὁ διαίρεσις οὗτος ὁ πρότερος . ὁ μέν γάρ κατά ὁ κοινωνία ἢ διαφορά ὁ ὁράω διαιρέω καί τέσσαρες ποιέω συζυγία , ὁ τε ἐκ ἀμφότερος ὁ αὐτός ὁράω καί ὁ ἐκ ἀμφοτέ - ῥόος δίφορος καί ὁ κατά μέν ὁ ἕτερος κοινωνέω κατά δέ ὁ ἕτερος διαφέρω , καί οὗτος διχῶς , ὁ κατά ὁ ὑπόκειμαι ἢ κατά ὁ κατηγορέω , ὁ μέν τρεῖς ασύστατος ἔχω συζυγία , μόνος δέ συνίστημι ὁ ἔχω ὁ πρότασις κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος κοινωνέω . ἐνταῦθα δέ ὁ διαίρεσις γίγνομαι κατά τε ὁ τάξις ὁ ὁράω καί ὁ ποιότης καί πάλιν τέσσαρες γίγνομαι συζυγία , ὁ μέν εἷς ὁ κατά ἀμφότερος κοινωνέω ἔχω ὁ πρότασις , ὅστις εἰμί ἐκεῖ μόνος σύστασις ἔχω , μόνος ἀσύστατος εἰμί ἐνταῦθα , ὁ δέ ἄλλος τρεῖς , ὅστις ἐκεῖ εἰμί ασύστατος , στατός , ἐνταῦθα συνίστημι , λέγω δή ὁ κατά ὁ ἕτερος μέν κοινωνέω κατά δέ ὁ ἕτερος διαφέρω , καί οὗτος διχῶς , καί ὁ κατά ἀμφότερος διαφέρω . εἰμί τοίνυν ὁ ἀντιστρέφω πρότασις τάξις μέν ὁ ὁράω ὁ αὐτός ἔχω , ποιότης δέ μή ὁ αὐτός , λέγω ὁ τοιοῦτος ἐνδέχομαι ἀντιστροφή , διότι ἐπί μόνος ὁ ἐνδέχομαι ὕλη συνίστημι · οἷος τις ἄνθρωπος λούω , τις ἄνθρωπος οὖον λούω · τις ἄνθρωπος περιπατέω , τις ἄνθρωπος οὖον περιπατέω · ἀμφότερος γάρ ἀληθεύω ἐπί μόνος ὁ ἐνδέχομαι ὕλη . εἰμί δέ μήτε ὁ τάξις ὁ ὁράω μήτε ὁ ποιότης ὁ αὐτός εἰμί ἀλλά διάφορος , λέγω ὁ τοιοῦτος σύν ἀντίθεσις ἀντιστροφή , διότι σύν τῆ ποιότης καί ὁ τάξις ὁ ὁράω μετατίθημι · οἷος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ μή ζῷον οὐδέ ἄνθρωπος · εἰμί ὁ πῦρ ξηρός , ὁ μή ξηρός οὐδέ πῦς . εἰμί δέ ὁ μέν ποιότης ὁ πρότασις ὁ αὐτός εἰμί ὁ δέ τάξις διάφορος , λέγω ὁ τοιοῦτος ἁπλόος ἀντιστροφή , διότι περί ὁ ἁπλόος ὁ ἐν ὁ πρότασις , τουτέστι ὁ ὅρος , ποιέω ὁ ἀντιστροφή · οἷος πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , τίς ζῷον ἄνθρωπος . περί ὅς ἐνταῦθα ποιέω ὁ λόγος , ὅς καί ὁρίζω λέγω οὕτως · ἁπλόος ἀντιστροφή εἰμί κοινωνία δύο πρότασις κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος ὁ μέν ποιέω ὁ αὐτός Μένων ὁ δέ τάξις ὁ ὁράω ἐναλλάσσω μετά ὁ συναληθεύω . πρόσκειμαι μετά ὁ συναληθεύω διά ὁ λέγω ἀναστροφή ὁ αὐτός ἔχω ὁ ἁπλόος πλήν ὁ ψεύδω · οἷος πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , καί πᾶς ζῷον ἄνθρωπος . ἔχω δέ ὁ ὁρισμός γένος μέν ὁ κοινωνία δύο πρότασις κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος · οὗτος γάρ πᾶς ὑπάρχω ἀντιστροφή · διαφορά δέ ὁ λοιπός , ὅς ὁ μέν τοῦτος ποιέω ὁ αὐτός μένω ἀποχωρίζω ὁ σύν ἀντίθεσις , ὁ δέ ὁ τάξις ὁ ὁράω ἐναλλάσσω διακρίνω ὁ ἐνδέχομαι ἀντιστροφή · οὐ ἀμείβω γάρ ἐκεῖνος ὁ τάξις . καί ἐκ ὁ πρότερος δέ διαφορά οὐδείς κακός διακρίνω · οὖον φυλάσσω γάρ ποιός ὁ αὐτός ὁ ἐνδέχομαι ἀντιστροφή · τις ἄνθρωπος λούω , τις ἄνθρωπος οὖον λούω . ὁ δέ μετά ὁ συναληθεύω εἴρω , πρός διάκρισις τίς παραλαμβάνω . ἄξιος δέ ζητέω διά τίς ὁ ὁ κατά ἕκαστος καί ὁ ὁ απροσδιόριστος ἀντιστροφή οὐ μνημονεύω . καί φημί ὅτι ὁ μέν απροσδιόριστος οὐ μιμνήσκω , ἐπεί περιέχω ἐν ὁ προσδιορίζω · ἀναλογέω γάρ , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία εἴρω , ἢ ὁ καθόλου ἢ ὁ μερικός . ὁ δέ κατά ἕκαστος οὐ μιμνήσκω , ὅτι ὁ καθόλου ὁ διδασκαλία μετέρχομαι ὁ φιλόσοφος , οὖον ὁ κατά ἕκαστος διά ὁ ἤπειρος . οὗτος ἐγώ πρό ὁ ὁ ῥητός ἐξέτασις προδιαπορέω ἄξιος εἰμί καί ὁ κατά ὁ ῥητός φέρω ἀπορία ἐπί λύω . ζητέω γάρ τις τίς δήποτε τέσσαρες εἰμί ὁ τρόπος , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία παραλαμβάνω , δυνατός , ἐνδέχομαι , ἀναγκαῖος , ἀδύνατος , ὁ μέν ἀδύνατος καί δυνατός παραλείβω ἐνταῦθα ὁ φιλόσοφος , ὁ δέ ὑπάρχω ἀποξενόω εἰμί προστίθημι , καί εἰ ὅλως τρόπος εἰμί ὁ ὑπάρχω , τίς δήποτε οὐ μιμνήσκω αὐτός ἐν ὁ περι ἑρμηνεία . εἰμί μέν οὖν τις ἕ ὁ ὑπάρχω τρόπος ὑπολαμβάνω , ὅστις καί ἐπιχειρέω αὐτός οὗτος κατασκευάζω ἐκ διαίρεσις τοιοῦτος , πρός ὅς ἀποβλέπω φημί ὁ φιλόσοφος ποιέω ὁ νῦν διδασκαλία . ὁ γάρ πρᾶγμα , φημί , ὁ μέν ἀεί ὡσαύτως ἔχω , ὁ δέ ἄλλοτε ἄλλως · καί ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , ὡς ὁ οὐράνιος , ὁ δέ κατά συμβαίνω ἐν ἕτερος , ὡς ὁ ἐν ὁ κόραξ μέλας . διά μέν ἐν ὁ ἀναγκαῖος τρόπος , φημί , δηλόω ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω κατά ἑαυτοῦ , διά δέ ὁ ὑπάρχω ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω κατά συμβεβηκός , διά δέ ὁ ἐνδέχομαι ὁ ἄλλοτε ἄλλως ἔχω . καί διά ἕτερος δέ διαίρεσις ὁ αὐτός δείκνυμι ἐπιχειρέω πιθανός μέν οὖον μήv οὐδέ αὐτός ἔχω ὁ ἀναγκαῖος · ὁ γάρ πρᾶγμα , φημί , ἢ ἀεί εἰμί ἢ ποτός · καί εἰμί ποτός , ἢ ἐκβαίνω ἢ μέλλω · ὁ μέν ἐν ἀεί εἰμί δηλόω ὁ ἀναγκαῖος τρόπος , ὁ δέ ποτέ ἐκβαίνω ὁ ὑπάρχω , ὁ δέ μέλλω ἐκβαίνω ὁ ἐνδέχομαι . πρός ὗς καλῶς ἀντιλέγω ὅτι οὕτως εἰς αὐτός ἄγω ὁ Ὕλας ὁ τρόπος · σύ γάρ ὁ διαίρεσις ὁ τρόπος ἀπό ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ποιέω , ὅσπερ εἰμί ἴδιος ὁ ὕλη · ὁ δέ τρόπος οὐ ἀπό ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα λαμβάνω ἀλλά ἀπό ὁ ἡμέτερος προφορά , ὅσπερ καί αὐτός δηλόω εἶπον κατά ἕκαστος πρόσρησις . λέγω δέ καί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ὅτι ὁ τρόπος ὁ ὕλη διαφέρω , καθό ὁ μέν ὕλη συναναφαίνω ὁ πρᾶγμα · ἐάν γάρ εἶπον ὅτι ὁ ἄνθρωπος πέτομαι , παραχρῆμα ἀναφαίνω ἀδύνατος , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὕλη ὁμοίως · ὁ δέ τρόπος ἐκ ὁ ἡμέτερος προφορά ἔχω ὁ εἰμί · ὅταν γάρ εἶπον ἐνδέχομαι ἄνθρωπος μέλας εἶμαι , ἐνδέχομαι τρόπος εἶπον πρότασις . διόπερ καί ὁ αὐτός πρότασις ὕλη μέν δυνατός εἰμί ἀναγκαῖος τρόπος δέ ἐνδέχομαι , ὡς ὅταν εἶπον ὅτι ὁ ἥλιος ἐνδεχομένως κινέω · ὁ μέν γάρ κινέω αὐτός ἐκ ἀνάγκη εἰμί , ὁ δέ τρόπος ἐνδέχομαι · καί ἔμπαλιν δυνατός τρόπος μέν ἀναγκαῖος πρότασις εἰμί ὕλη δέ ἐνδέχομαι , ὡς ὅταν εἶπον ἀναγκαῖος Σωκράτης λούω · καί ἐπί ὁ ἄλλος δέ τρόπος καί ὕλη ὁ αὐτός συμβαίνω ἐνδέχομαι . ὥστε ὁ οὗτος λέγω εἰς αὐτός ἀνάγω ὁ Ὕλας ὁ τρόπος , ὅσπερ ἄτοπος . καί τις μέν ἀπολογέομαι πρός οὗτος φημί ὅτι ὁ ὑπάρχω τις ἢ ἀπλόος ὑπάρχω χέω λέγω δίχα προσδιορισμός τις , καί λέγω ὑπάρχω τρόπος , ἢ ἀναγκαῖος , καί εἰμί ἀναγκαῖος τρόπος , ἢ ἐνδεχομένως , καί εἰμί ἐνδέχομαι , καί οὕτως οὐ εἰς αὐτός ἄγω ὁ Ὕλας ὁ τρόπος . λέγω οὖν πρός οὗτος ὅτι μάλιστα μέν ἀνόητος ὁ λέγω ὑπάρχω ὑπάρχω . ἔπειτα , εἰμί ὁ ὑπάρχω τρόπος εἰμί , ἀτελής δείκνυμι ὁ δύο πραγματεία , ὁ τε περι ἑρμηνεία καί οὗτος , διότι οὐδέ ἐκεῖ μιμνήσκω ὁ ὑπάρχω τρόπος οὐδέ ἐνταῦθα ὁ δυνατός καί ἀδύνατος . τίς οὖν ἐγώ φημί πρός ὁ διαπορέω ; ὅτι ὁ μέν ἀδύνατος τρόπος οὐ μιμνήσκω ὡς ἐμπεριλαμβάνω αὐτός διά ὁ ἀναγκαῖος · ὁ αὐτός γάρ εἰμί αὐτός , ἀντίστροφος μέντοι . καί αὐτός δέ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία οὗτος δηλόω ὁ ἀναγκαῖος αὐτός εἰμί ὁ ἀδύνατος λέγω ἐναντίος ἀποδίδωμι , ὅτι ὅπου πρός ὁ ἀναγκαῖος ὁ εἰμί , ὁ ἀδύνατος ὁ μή εἰμί · εἰμί γάρ ἀναγκαῖος ὁ ἄνθρωπος ζῷον εἰμί , ἀδύνατος μή εἰμί · καί ὁ ἀδύνατος εἰμί , οὗτος ἀναγκαῖος μή εἰμί . ἔτι διά ὁ ἐνδέχομαι ὁ δυνατός ἐμπεριλαμβάνω · ὁ γάρ κύριος δυνατός εἰς αὐτός ἔρχομαι ὁ ἐνδέχομαι · ὅς γάρ ἐνδέχομαι εἰμί , οὗτος δυνατός εἰμί , καί ὅς δυνατός μή εἰμί , οὗτος ἐνδέχομαι μή εἰμί . ὥστε οὖον μόνος ἐν ὁ περι ἑρμηνεία μιμνήσκω ὁ τέσσαρες τρόπος ἀλλά καί ἐνταῦθα ἀλλά ζητέω τις διά τίς ὅλως ὁ ἀναγκαῖος μιμνῄσκω - μονευω καί μή ὁ ἀδύνατος , εἰ ἰσοδυναμέω ἐναντίος ἀποδίδωμι · φημί ὡς τίμιος μιμνήσκω ὁ ἀναγκαῖος · ὁ μέν γάρ ἀναγκαῖος ὕπαρξις σημαίνω , ὁ δέ ἀδύνατος στέρησις · ὁ δέ ὕπαρξις ὁ στέρησις τίμιος · ἀλλά μήv καί ὁ ὑπάρχω δίκη ὕλη ὁ τρόπος ὑπό-στόρεννυμι · εἰμί γάρ ὁ ὑπάρχω δηλόω ὁ εἰμί , λέγω δέ καί ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ ἐνδέχομαι εἰμί , δῆλος εἄν εἰμί οὗτος ὁ λοιπός ὑπεστρωμένος . καί οὕτως οὐδείς περισσός οὐδέ ἐλλείπω εἴρω ὁ φιλόσοφος ἀποδείκνυμι . ἔτι πρός οὗτος εἴρω · εἰμί ὁ ὑπάρχω τρόπος εἰσδέχομαι , ἐν δέ ὁ πρόκειμαι βιβλίον περί ὁ ἀντιστροφή ὁ | πρότασις διαλαμβάνω ὡς συμβάλλω αὐτός εἰς ὁ περί συλλογισμός λόγος , ὁ δέ ἄνευ τρόπος πρότασις οὐδαμοῦ μνήμη ἐνταῦθα ποιέω , ὁ δέ συλλογισμός οὖον μόνος εἰμί μετά τρόπος ἀλλά καί ἄνευ τρόπος , δῆλος ὅτι ἀτελής εἰμί ὁ περί συλλογισμός πραγματεία . οὖον μόνος δέ οὗτος ἀλλά καί ὁ περι ἑρμηνεία ἀτελής εἰμί . οὖον γάρ μιμνήσκω ἐκεῖσε ὁ ὑπάρχω τρόπος . φημί οὖν ὅτι ὁ ὑπάρχω προστίθημι δηλόω ὁ ἄνευ τρόπος πρότασις · οὗτος γάρ ὁ εἰμί εἴωθα καλέω . ἀμελέω γοῦν ἐν ὁ περι ἑρμηνεία , πρίν ἢ ὅλως περί τρόπος διαλέγω ὁ περί πρότασις ὅλως , μέλλω παραδίδωμι ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι κατάφασις καί ἀπόφασις οὗτος φημί “ ἐπεί δέ εἰμί καί ὁ ὑπάρχω ἀποφαίνω ὡς μή ὑπάρχω καί ὁ μή ὑπάρχω ὡς ὑπάρχω ” , τουτέστιν ἐπειδή καί ὁ εἰμί εἰμί ἀποφαίνω μή εἰμί καί ὁ μή εἰμί ὄνος ὥστε ὁ ὑπάρχω ἀντί ὁ εἰμί παραλαμβάνω δείκνυμι ἄρα ὅτι ὁ ἄνευ τρόπος πρότασις διά ὁ ὑπάρχω δηλόω ὁ ὁ εἰμί ἔχω εἴτε δύναμις εἴτε ἐνέργεια . εἰμί δέ τις εἶπον ὅτι ἐκεῖ περί πᾶς ὁ πρότασις διαλέγω , ψευδής εἴρω · προέρχομαι γάρ καί γίγνομαι ἐν ὁ μετά τρόπος πρότασις ὁ αὐτός ζητέω λέγω οὕτως “ οὗτος δέ διά-ὁρίζω σκεπτέος ἐφεξῆς ὅπως ἔχω ὁ κατάφασις 〈 καί ἀπόφασις 〉 πρός ἀλλήλων ὁ ὁ δύναμαι · ὁ εἰμί καί μή δυνατός εἰμί · ὡς εἰ περί πᾶς εἴρω , οὐ εἄν δήω ὁ νῦν λόγος . ἄλλως τε εἰμί μή οὗτος νοέω , συμβαίνω ὁ φιλόσοφος , ὡς ἤδη ἐγώ εἴρω , ἢ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ἐλλιπῶς εἴρω ἢ ἐνταῦθα περισσολογέω . καί ὅτι ἕπομαι ὁ αὐτός σκοπός λέγω , μαρτυρέω καί ἐνταῦθα ὁ παρά αὐτός εἴρω · λέγω γάρ οὕτως ἐπεί δέ πᾶς πρότασις εἰμί ἢ ὁ ὑπάρχω καί ὁ ἑξῆς . ὥστε εἰμί πᾶς , δῆλος ὅτι καί ὁ ἄνευ τρόπος πρότασις · εἰμί γάρ ὁ μετά τρόπος πρότασις μόνος βούλομαι παραδίδωμι παράδειγμα , οὐ εἄν λέγω πᾶς . πρός οὗτος ζητέω ἄξιος διά ποῖος αἴτιος τοιοῦτος τάξις πρότασις χράω Ἀριστοτέλης καί προτάσσω μέν ὁ καθόλου ἀποφατικός , δύο δέ τίθημι ὁ καθόλου καταφατικός , τρίτος δέ ὁ μερικός καταφατικός , τέταρτος δέ ὁ μερικός ἀποφατικός . καί πρότερος ζητέω τίς χάρις ὁ καθόλου ἀποφατικός προτάσσω ὁ καθόλου καταφατικός καίτοι τίμιος εἰμί . εἴρω οὖν ὅτι ὅς καθό ἀπόφασις προτιμάω ὁ κατάφασις , ἀλλά καθό αὐτός μέν πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω , ὁ δέ καθόλου κατάφασις οὐκέτι πρός ἑαυτοῦ ἀλλά πρός ὁ μερικός καταφατικός . καί τίς χάρις μή προτάσσω ὁ καθόλου καταφατικός μή ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ ὁ μερικός καταφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω ; εἴρω ὅτι , εἰμί καί πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω ὁ μερικός καταφατικός . ἀλλά οὖν διά ὁ καθόλου ὁ ἕτερος προτιμάω . τελευταῖος δέ πᾶς ὑπόκειμαι ὁ μερικός ἀπόφασις εἰκότως διά ὁ πρός μηδείς ὡρισμένως αὐτός ἀντιστρέφω . πρότερος δέ ὁ φιλόσοφος διά παράδειγμα δείκνυμι ὁ ἀντιστροφή ὁ πρότασις καί τότε διά καθολικός ἀπόδειξις . ἐπεί δέ πᾶς πρότασις εἰμί . ἐνταῦθα πᾶς πρότασις ὁ εἶδος παραδίδωμι , καί σκεπτέος οὕτως · εἰμί ὁ τρόπος τρεῖς , ὑπάρχω , ἀναγκαῖος , ἐνδέχομαι λέγω δέ πρός σαφήνεια καί ὁ ὑπάρχω τρόπος ) · ὁ γάρ ἀδύνατος ἐν-περιέχω ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ δυνατός ὁ ἐνδέχομαι . εἰμί ἐν ὁ τρόπος τρεῖς καί πολλαπλασιάζω κατά ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός γίγνομαι ὁ πᾶς ἕξ , ὅστις πολλαπλασιάζομαι κατά ὁ ποσός , ὁ καθόλου , ὁ μερικός , ὁ ἀδιόριστος , ποιέω ὁ πᾶς πρότασις εἶδος δεκαοκτώ . τοσοῦτος οὖν εἰμί εἶδος πρότασις καί οὔτε πλείων οὔτε μικρός . κατά ἕκαστος πρόσρησις ἀντί ὁ ‘καθ᾿ ἕκαστος τρόπος προστίθημι . p . 25a5 ὁ μέν ἐν ὁ ὑπάρχω καθόλου στερητικός ὁ ὅρος ἀντιστρέφω . ὁ καθόλου ἀποφατικός σημαίνω ὑπάρχω . ἀνάγκη δέ ὁ ὅρος ἀντιστρέφω σημαίνω ὁ ἁπλόος ἀντιστροφή · ἐν μόνος γάρ οὗτος ὁ ὅρος ἀντιστρέφω . p . 25a7 ὁ δέ κατηγορικός ἀντιστρέφω μέν ἀναγκαῖος . κατά ὁ συνήθης αὐτός σύντομος ἦθος ὁ καθόλου καταφατικός ὑπάρχω σημαίνω βούλομαι ὁ κοινός πείρω , ὅσπερ ἔχω ὁ ἀποφατικός , ὁ ἴδιος μόνος προστίθημι , λέγω δή ὁ καταφατικός . p . 25a14 Πρῶτος μέν οὖν ἵστημι στερητικός καθόλου ὁ Α B πρότασις . δείκνυμι ὅπως ἕκαστος ὁ πρότασις ἀντιστρέφω διά παράδειγμα , ἵνα μή τις οἴομαι διά ὁ ὕλη ὁ παραλαμβάνω πρότασις ἢ διά ἕτερος τίς εὐοδέω αὐτός ὁ περί ὁ ἀντιστροφή λόγος , ἄδηλος δέ εἰμί μή πως εἰμί τις παράδειγμα ἐν ὅς ὁ εἴρω ἀντιστροφή χώρα οὐ διά οὗτος ἐνταῦθα καθολικός κανών παραδίδωμι ὁ στοιχέω παραλαμβάνω ἀντί ὁ ὁράω , ἵνα ἕκαστος οἷος | βούλομαι ὕλη ἀντί ὁ στοιχεῖον παραλαμβάνω δείκνυμι καθολικός τε καί ἄυλος ἐπί ὁ στοιχεῖον ὁ λόγος . ὁ μέν γάρ καθόλου λόγος ἔλεγχος μέν καί εἷς παράδειγμα , ὡς ἤδη εἴρω , κατασκευάζω δέ ἢ ὁ διά πᾶς ὁ κατά μέρος διέξοδος , ὅσπερ εἰμί ἤπειρος καί ἀδύνατος , ἢ ὁ διά καθολικός κανών πίστις · ὅσπερ ποιέω νῦν διά ὁ στοιχεῖον δίδωμι ἕκαστος , ὥσπερ εἴρω , ἐπί ἐξουσία χράω καί ὑποβάλλω ἀντί ὁ στοιχεῖον οἷος ἄν βούλομαι ὕλη ὅρος . εἰμί οὖν μηδείς ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω , οὐδέ ὁ Α οὐδείς ὑπάρχω ὁ Β · εἰμί γάρ ἀντί μέν ὁ Α λαμβάνω πτηνός , ἀντί δέ ὁ Β ἄνθρωπος , εὑρίσκω ὅτι ὥσπερ ὁ πτηνός οὐδείς ἄνθρωπος ὑπάρχω , οὕτως ἔμπαλιν οὐδείς ἄνθρωπος πτηνός ὑπάρχω . πότε δέ γίγνομαι ἕκαστος ὁ στοιχεῖον ὑπόκειμαι , ἐκ ὁ προσδιορισμός ἐπιγιγνώσκω · ὅς γάρ ἄν ὁ προσδιορισμός πρόσκειμαι , οὗτος εἰμί ὑπόκειμαι , ὁ δέ ἕτερος δῆλος ὅτι κατηγορέω . p . 25a16 εἰμί γάρ τις , οἷος ὁ Γ , οὐ ἀληθής εἰμί ὁ μηδείς ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω . κατά εὐθύς γυμνάζω ὁ λόγος ἐντεῦθεν λοιπός κατά ὑπόθεσις λαμβάνω καί ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή χράομαι προσχράομαι ὁ ἀξίωμα ὁ ἀντίφασις · οἶδα γάρ ὅτι ἐπί ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , ὅς δέ ] ἄν διαφεύγω ὁ ἀπόφασις , οὗτος ἐν ὁ κατάφασις εὑρίσκω . εἰμί ἐν , φημί , μή συγχωρέω τις πρός ὁ καθόλου ἀπόφασις γίγνομαι ὁ ἀντιστροφή , τουτέστι πρός ἑαυτοῦ , ἀνάγκη πάντῃ τε καί πάντως πρός ὁ μερικός κατάφασις γίγνομαι ὁ ἀντιστροφή οὕτως · ὁ Α οὐδείς ὁ Β ὑπάρχω · λέγω , φημί , ὅτι καί ὁ ἀνάπαλιν οὐδέ ὁ Β οὐδείς ὁ Α ὑπάρχω · εἰμί γάρ οὗτος , φημί , ψεῦδος , ἀληθής δῆλος ὅτι ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι αὐτός ὁ τις . ἵστημι οὖν , φημί , ὁ Β τις ὁ Α ὑπάρχω . ὑπόκειμαι οὖν , φημί , ὁ μέρος ὁ Α ὅς ὑπάρχω ὁ Β , οἷος ὁ Γ . εἰμί δέ οὗτος , ὁ Γ ἄρα κοινός μέρος εἰμί ὁ τε Α καί ὁ Β , ὁ μέν Β , καθό κατηγορέω κατά αὐτός · ὁ γάρ κατηγορέω περιεκτικός εἰμί ἐκεῖνος ὅς κατηγορέω , ὁ δέ περιέχω μέρος εἰμί ὁ περιέχω , ὡς ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον μέρος · ὁ γάρ ζῷον ὁ ἄνθρωπος κατηγορέω καί περιέχω αὐτός · εἰμί δέ ὁ αὐτός οὗτος καί ὁ Α μέρος , ἐπεί ὁ ὑπόθεσις οὗτος παρέχω , ὅτι ὁ Γ ὑπάρχω μέρος ὁ Α . εἰμί τοίνυν ὁ Γ καί ὁ Α εἰμί μέρος καί ὁ Β ] , περιέχω ὁ Γ ὡς ὑπό ὅλος μέρος καί ὑπό ὁ Α διά αὐτός οὗτος · κατηγορέω ἄρα ὁ Α κατά ὁ Γ εἰμί μέρος ὁ Β . ὑπόκειμαι δέ ἐκ ἀρχή καί μηδείς ὑπάρχω ὁ Α ὁ Β · ὁ αὐτός ἄρα ὁ αὐτός καί οὐδείς ὑπάρχω καί τις , ὅσπερ ἄτοπος . ἵνα δέ καί ἐπί ὕλη ὁ λόγος σαφής γίγνομαι , εἶπον οὕτως · ζῷον οὐδείς λίθος ὑπάρχω · λέγω ὅτι καί λίθος οὐδείς ζῷον ὑπάρχω . εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος εἰμί , ἀληθής πάντως ὁ τις ζῷον λίθος ὑπάρχω . ἵστημι οὖν μέρος ὁ ζῷον , οἷος ὁ ἵππος , ὅς ὑπάρχω ὁ λίθος , ὥστε εἰμί ὁ ἵππος λίθος . εἰμί τοίνυν τίς ζῷον λίθος , οἷος ὁ ἵππος , καί λίθος τίς ζώιον εἰμί ὁ αὐτός ] λέγω δέ καί μηδείς ζῷον εἰμί λίθος , καί οὐδείς ἄρα ζῷον λίθος καί τίς ζῷον λίθος , ὅσπερ ἄτοπος . οὗτος μέν οὖν ὁ Ἀριστοτέλης δείκνυμι ὁ καθόλου ἀποφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . ὁ δέ ὁ Ἀριστοτέλης ἑταῖρος ὁ περί ὁ Θεόφραστος καί Εὔδημος σαφής καί ἁπλόος ὁ αὐτός οὗτος κατασκευάζω . φημί γάρ ὅτι , εἰμί ὁ Α κατά μηδείς εἰμί ὁ Β , πᾶς ὁ μέρος αὐτός χωρίζω · ὁ δέ χωρίζω χωρίζω χωρίζω · ὥστε καί ὁ Β οὐδείς ὁ Α ὑπάρχω . ὁ γάρ χωρίζω ὁ πρός τίς εἰμί · τις γάρ εἰμί χωρίζω · ὁ δέ πρός τίς πρός ἀντιστρέφω λέγω · εἰκότως ἄρα καί ὁ Β οὐδείς ὁ Α ὑπάρχω . λαμβάνω δέ τις ὁ ἀντιστροφή ὡς μή ἄλη ἀληθεύω , καί διά παράδειγμα ἐλέγχω πειράω ὁ λόγος λέγω οὕτως · οὐδείς τοῖχος ἐν πάσσαλος εἰμί · οὗτος ἀληθής εἰμί · ἆρα οὖν , φημί , καί ἀντιστρέφω ὑγιής ἀποφαίνω οὐδείς πάσσαλος ἐν τοῖχος ; ἀλλά οὗτος ψεῦδος . καί πάλιν οὐδείς κολοκύνθη μάχαιρα τέμνω · οὗτος πάλιν ἀληθής · ὁ δέ ἀντιστροφή οὐ ἀληθής οὐδείς μάχαιρα κολόκυνθα τέμνω . καί πάλιν οὐδείς κέραμος ἐν οἶνος · ἀλλά ὁ ἀντιστροφή οὐ ἀληθής οὐδείς οἶνος ἐν κέραμος ἐστία . φημί οὖν πρός οὗτος ὅτι , εἰμί ὑγιής ποιέω ἐπί οὗτος ὁ ἀντιστροφή ὅλος ὁ κατηγορέω ἀντιστρέφω , εὑρίσκω καί ἐν οὗτος ἀληθεύω ὁ λόγος . συμβαίνω γάρ ὁ παραλογισμός ὁ μή ὅλος ὁ κατηγορέω ἐν ὁ ἀντιστροφή ποιέω ὑπόκειμαι · εἰμί γάρ ὅλος αὐτός αντιστρέφω , εὑρίσκω ὑγιής ὁ ἀντιστροφή . τίς οὖν ὁ ὑπόκειμαι καί τίς ὁ κατηγορέω ἐν ὁ λόγος ὁ λέγω οὐδείς τοῖχος ἐν πάσσαλος εἰμί ; ὑπόκειμαι μέν ὁ τοῖχος , κατηγορέω δέ ὁ ἐν πάσσαλος εἰμί . οὗτος οὖν ὅλος ἐν ὁ ἀντιστροφή ποιέω ὑπόκειμαι , οὐδείς ἐν πάσσαλος εἰμί τοῖχος εἰμί , καί εἰμί ἀλθέω ὁ λόγος . ὡσαύτως καί ἐπί ὁ ἄλλος · οὐδείς κολοκύνθη μάχαιρα τέμνω · κατηγορέω ὁ μάχαιρα τέμνω · ἀντιστρέφω οὖν οὕτως φημί ‘οὐδὲν τέμνω κολοκύνθη ἑστία . καί ἐπί ὁ λοιπός ὡσαύτως · οὐδείς κέραμος ἐν οἶνος εἰμί , καί οὐδείς ἐν οἶνος εἰμί κέραμος εἰμί . ἀπορέω δέ τις πρός ὁ Ἀριστοτελικός δεῖξις ὁ ἀντιστροφή ὁ καθόλου ἀποφατικός , πρῶτος μέν ὅτι ἐν ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή χράω ὁ μερικός καταφατικός ὡς ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ οὗτος μήπω δείκνυμι · εἶπον γάρ ἰάομαι γάρ ἐν ] τις ὁ Β ὁ Α , οἷος ὁ Γ , οὐ ἀληθής εἰμί ὁ μηδείς ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω · ὁ γάρ Γ ὁ Β τίς εἰμί ὅς ὑπάρχω ὁ ὅς . δύο δέ ὅτι ὁ διάλληλος δείκνυμι χράω · εἰμί γάρ ἐν ὁ δείκνυμι ὁ καθόλου ἀποφατικός χράομαι ὁ μερικός καταφατικός καί ἐν ὁ δείκνυμι ὁ μερικός καταφατικός ὁ καθόλου ἀποφατικός , δῆλος ὅτι διάλληλος ὁ δεῖξις . καί τρίτος ὅτι ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή χράομαι μηδείς ἐγώ προδιδάσκω περί αὐτός . λέγω οὖν πρός ὁ τελευταῖος | πρῶτος , ὅτι οὐδείς θαυμαστός εἰμί μή προδιδάσκω περί ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή χράομαι αὐτός ; ἐπεί καί ὁ γεωμέτρης χράομαι πολλάκις αὐτός ἐν ὁ θεωρέω - Μασίν οὐδείς περί αὐτός διδάσκω · ἀρκέω γάρ ὁ ἔννοια ἐγώ ὅς ἔχω φυσικός περί αὐτός , ἐπεί καί ἐν ὁ συνήθεια πολλάκις αὐτοφυής αὐτός χράομαι . πρός δέ ὁ λέγω , ὅτι ἐν ὁ δείκνυμι ὁ καθόλου ἀποφατικός χράω ὁ μερικός καταφατικός ὡς ἀντιστρέφω μήπω οὗτος διδάσκω , ἐκεῖνος φημί , ὅτι οὖον κατά-χράω2 αὐτός ὡς ὁμολογέω , ἀλλά ὁ διά ἔκθεσις δείκνυμι χράω , τουτέστι ὁ διά ὁ κατά ἕκαστος · οὖον γάρ εἶπον οὕτως ἰάομαι γάρ τις ὁ Α ὁ Β , καί ὁ Α τις ὁ βέ , ἀλλά πῶς ; ἵημι γάρ τις ὁ Α ὁ Β , καί ὁ Β ὁ Γε , ὥστε ὁ επαγωγικός χράω δείκνυμι . οὗτος λύω λύω καί ὁ λοιπός · οὖον γάρ ὁ διάλληλος δείκνυμι χράω . ὁ μέν γάρ μερικός καταφατικός διά ὁ καθόλου ἀποφατικός δείκνυμι ὡς ὁμολογέω διά ὁ προδιδάσκω περί αὐτός · ὁ δέ καθόλου ἀποφατικός οὐκέτι διά ὁ μερικός καταφατικός δείκνυμι πῶς γάρ μέλλω ἀγνοέω ἐγώ εἰ ὅλως ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ ὁ μερικός καταφατικός ; ) , ἀλλά ὡς εἴρω , ὁ διά ἔκθεσις δείκνυμι χράω . p . 25a17 εἰμί δέ πᾶς ὁ Α ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Α . ἀποδείκνυμι ὁ ἀντιστροφή ὁ καθόλου ἀποφατικός νῦν ἀκόλουθος μετέρχομαι ἐπί ὁ καθόλου καταφατικός , καί ἀποδείκνυμι αὐτός μή ἀντι στρέφω πρός ἑαυτοῦ ἀλλά πρός ὁ μερικός καταφατικός . καί φημί οὕτως · εἰμί πᾶς ὁ Α ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Α . εἶτα πάλιν ἐκ ὁ ἀξίωμα ὁ ἀντίφασις ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή δείκνυμι οὕτως ἔχω ὁ ἀντιστροφή . εἰμί γάρ μή τις , δῆλος ὅτι οὐδείς ὁ Β ὁ Α . εἰμί δέ οὐδείς ὁ Β ὁ Α , οὐδέ ὁ Α οὐδείς ὁ Β · δείκνυμι γάρ ὁ καθόλου ἀποφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . ὑπόκειμαι δέ καί πᾶς ὁ Α ὁ Β · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὐδείς ὑπάρχω , ὅσπερ ἄτοπος . εἰμί ἐπί ὑπόδειγμα ὅρος ζῷον καί ἄνθρωπος · εἰμί ὁ ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί ὁ ἄνθρωπος τις ζῷον ὑπάρχω . εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , λέγω δέ ὁ οὐδείς · οὐκοῦν ὁ ἄνθρωπος οὐδείς ζῷον ὑπάρχω . δείκνυμι δέ οὗτος ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ · οὐκοῦν καί ὁ ζῷον οὐδείς ἄνθρωπος . εἰμί δέ καί πᾶς · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὐδείς . ἐπιχειρέω δέ πάλιν καί οὗτος διά παράδειγμα τις ἐλέγχω ὁ ἀντιστροφή λέγω οὕτως · πᾶς γέρων νέος εἰμί πρότερος · οὗτος ἀληθής · ἆρα ἐν ἀληθής εἰμί καί ἀντιστρέφω εἶπον τις νέος πρεσβύτης εἶμαι ; οὐδαμῶς . καί πάλιν πᾶς γυνή παρθένος εἰμί πρότερος · ἀλλά ὁ ἀντιστροφή οὐ ἀληθής τίς παρθένος γυνή εἶμαι . ὁ δέ αὐτός καί πρός οὗτος ῥητέος ὅς καί πρός ὁ ἄλλος · ἀντιστρέφω γάρ ὅλος ὁ κατηγορέω ὀρθῶς ὁ ἀντιστροφή ποιέω . ἐν ὁ τοίνυν πρότασις ὁ λέγω ἴψ γέρων νέος εἶμαι εἰμί ὑπόκειμαι μέν ὁ γέρων ἔχω συσσημαίνω αὐτός ὁ ἐνίστημι χρόνος · τίς γάρ φημί ; ὅτι πᾶς γέρων εἰμί ἐπί ὁ πάρειμι · ὁ δέ κατηγορέω ὁ νέος μετά χρόνος παροίχομαι · νέος γάρ εἰμί . οὕτως οὖν ποιέω ὁ ἀντιστροφή φυλάσσω ἀκέραιος ὁ ὅρος · τις νέος εἰμί πρότερος πρεσβύτης εἰμί , καί τις παρθένος εἰμί πρότερος γυνή εἰμί . p . 25a20 εἰμί γάρ ὁ Α τις ὁ Β ὑπάρχω . περι ὁ μερικός καταφατικός νῦν βούλομαι κατασκευάζω , ὅτι ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , χράομαι πάλιν ὁ καθόλου ἀποφατικός εἰς ἄτοπος ἀπάγω ὁ λόγος ὡς ἤδη δείκνυμι ἀντιστρέφω αὐτός πρός ἑαυτοῦ . εἰμί δέ ὅρος ὡς ἐπί παράδειγμα ἄνθρωπος καί λευκός · εἰμί τοίνυν ἄνθρωπος τις λευκός ὑπάρχω , καί λευκός τις ἄνθρωπος ὑπάρχω . εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ οὐδείς ἄνθρωπος λευκός ὑπάρχω · οὐκοῦν καί ἄνθρωπος οὐδείς λευκός ὑπάρχω · ἀντιστρέφω γάρ , ὡς δείκνυμι . εἰμί δέ καί τις · ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς , ὅσπερ ἄτοπος . οὗτος μέν οὖν ὁ μερικός καταφατικός ἀεί πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . εἰμί δέ ποτέ καί πρός ὁ καθόλου ἀντιστρέφω , οὖον διά ἑαυτοῦ οὗτος πάσχω ἀλλά διά ὁ παραλαμβάνω ὕλη · οἷος ἄνθρωπος τις ζῷον , καί ζῷον πᾶς ἄνθρωπος . p . 25a22 εἰμί δέ γε ὁ Α τις ὁ Β μή ὑπάρχω , οὐ ἀνάγκη ὁ Β τις ὁ Α μή ὑπάρχω . ἐντεῦθεν ὁ μερικός στερητικός ἐξετάζω , καί φημί πρός μηδείς αὐτός ἀντιστρέφω · οὗτος δέ , διότι οὔτε πρός οὐδείς ὡρισμένως , οὐδέ ὅτε ἀντιτρέπω ἢ πρός ἑαυτοῦ ἢ πρός ἄλλος , ἐπί πᾶς ὕλη οὗτος ποιέω . ἐπί μέν γάρ ὁ ἐνδέχομαι ὕλη πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω καί πρός ὁ μερικός καταφατικός · οἷος οὖον πᾶς ἄνθρωπος λευκός , καί οὖον πᾶς λευκός ἄνθρωπος , ἀλλά καί τίς λευκός ἄνθρωπος . ἐπί δέ ὁ ἀναγκαῖος ὕλη πρός ὁ καθόλου καταφατικός ποιέω ὁ ἀντιστροφή · οὖον πᾶς ζῷον ἄνθρωπος , καί πᾶς ἄνθρωπος ζῷον . ἐπί δέ ὁ ἀδύνατος πρός ὁ καθόλου ἀποφατικός · οὖον πᾶς λίθος πτερωτός , καί οὐδείς πτερωτός λίθος . ὁ δέ οὖον πᾶς εἴρω ἐπί ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ περι ἑρμηνεία πῶς λέγω . ὁ γάρ οὖον πᾶς λίθος πτερωτός πρός ἀναίρεσις ὁ πᾶς · εἶπον γάρ ἐκεῖνος πᾶς λίθος πτερωτός οὗτος φημί ὅτι ψεῦδος εἰμί ὁ πᾶς καί ἀναιρέω αὐτός διά ὁ ἀρνητικός μόριον , οὐκέτι μέντοι καί ὁ τις εἰσάγω . διά ὅς οὗτος , λέγω δέ ὁ ἀοριστία αὐτός , φημί αὐτός πρός μηδείς ἀντιστρέφω · εἰμί | μή γάρ καί πρός ὁρίζω ποιέω ὁ ἀντιστροφή καί ἐπί πᾶς ὕλη , οὖον λέγω ἀντιστρέφω , διότι ἐπιστημονικός εἰμί ὁ ὁ φιλόσοφος διδασκαλία , ὁ δέ ἐπιστήμη ὁ καθόλου εἰμί καί οὐ ὁ μερικός . p . 25a27 ὁ αὐτός δέ τρόπος ἔχω καί ἐπί ὁ ἀναγκαῖος πρότασις . οὗτος φημί , ὅτι ὁ ἀναγκαῖος πρότασις Τῖς ὑπάρχω ὁμοίως ἀντιστρέφω . τίς οὖν διαφέρω ; ὁ ὁ μέν ὁ ὑπάρχω πρότασις ἑαυτοῦ ἀρκέω πρός ὁ προφορά , οἷος Σωκράτης ὑπάρχω , ὁ δέ ἀναγκαῖος ἐκεῖνος προσδέω , οἷος Σωκράτης ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω . ὁ αὐτός δέ αἴτιος καί ὁ ὁ ὁ ὑπάρχω προτάσσω ὁ ἀναγκαῖος ὡς ἁπλόος . τρίτος δέ ὁ ἐνδέχομαι διά ὁ περί ὁ μέλλω εἰμί χρόνος . p . 25a29 εἰμί μέν γάρ ἀνάγκη ὁ Α ὁ Β μηδείς ὑπάρχω , ἀνάγκη καί ὁ Β ὁ Α μηδείς ὑπάρχω · εἰμί γάρ τις ἐνδέχομαι , καί ὁ A τις ὁ Β ἐνδέχομαι ἄν . ἐνταῦθα γίγνομαι ἐγώ δεῖ ζητέω τίς χάρις ἐν μέν ὁ περι ἑρμηνεία οὐ μνημονεύω οὗτος ὁ πρότασις ὁ Ἀριστοτέλης , λέγω δέ ὁ ἀναγκαῖος μηδείς εἶμαι καί ὁ ἀναγκαῖος πᾶς εἶμαι καί ὁ ἐνδέχομαι μηδείς εἶμαι καί ὁ ἐνδέχομαι πᾶς εἶμαι , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ μερικός , ἀλλά ἐκεῖ μέν ὡς περί απροσδιόριστος καί μόνος ποιέω ὁ λόγος , ἐρῶ δυνατός εἰμί , ἐνδέχομαι εἰμί , οὐ ἀδύνατος εἰμί , οὐ ἀναγκαῖος εἰμί , δυνατός μή εἰμί , καί παρακατιών , ὅπου δή καί ὁ ἀκολουθέω ἀλλήλων ζητέω , ὡς περί απροσδιόριστος διαλέγω ἐρῶ “ ὁ μέν οὖν ἀδύνατος καί οὐ ἀδύνατος ὁ ἐνδέχομαι καί δυνατός καί μή ἐνδέχομαι ἀκολουθέω , ἐν δέ ὁ πρόκειμαι πραγματεία ὡς περί προσδιορίζω πρότασις ὁ μετά τρόπος διαλέγω . δεῖ δέ πάλιν καί οὗτος ζητέω , πῶς ὁ πρότασις , ὅς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία κατάφασις εἶπον , ἐνταῦθα ἀντί ἀπόφασις παραλαμβάνω · ὁ γάρ ἀνάγκη μή εἶμαι καί ἐνδέχομαι μή εἶμαι κατάφασις λέγω εἰμί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ὅς γάρ ἄν , φημί , ὁ εἰμί καί ὁ μή εἰμί προσκατηγορέω , κατάφασις εὐθύς ποιέω ) οὗτος νῦν ἀπόφασις φημί · βούλομαι γάρ δείκνυμι ὁ καθόλου ἀποφατικός ὁ ἀναγκαῖος τρόπος καί ὁ ἐνδέχομαι ἀντιστρέφω οὗτος χράω , ὅς ὡς εἶπον κατάφασις ἐν ὁ περι ἑρμηνεία φημί . ἔτι καί οὗτος ζητέω , τίς δήποτε ὁ ἀναγκαῖος καθόλου ἀποφατικός πρότασις μή ἀνατίθημι ὁ μερικός ὁ ἀναγκαῖος καταφατικός ἀλλά ὁ ἐνδέχομαι · εἶπον γάρ εἰμί μέν γάρ ἀνάγκη ὁ Α ὁ Β μηδείς ὑπάρχω , ἀνάγκη καί ὁ Β ὁ Α μηδείς ὑπάρχω , εἶτα ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή χράω βούλομαι ἐπάγω εἰμί γάρ τις ἐνδέχομαι , καί οὐ εἶπον ἰάομαι γάρ τις ἀνάγκη . καί ἔτι πρός οὗτος ζητητέος πῶς χράω ὁ ὁ ἐνδέχομαι μερικός καταφατικός ὡς ἀντιστρέφω μήπω δείκνυμι περί αὐτός . λέγω οὖν πρός οὗτος , καί πρότερος γε πρός ὁ πρότερος ἀπορία ὁ λέγω διά τίς ἐν μέν ὁ περι ἑρμηνεία ὡς περί απροσδιόριστος διαλέγω , ἐνταῦθα δέ ὡς περί προσδιορίζω . φημί οὖν ὅτι ἐν μέν ὁ περι ἑρμηνεία ὡς πολύς ἀσάφεια ἅμα καί βραχύς - λόγιος ἐπιτηδεύω καί βούλομαι πολύς ἐν ὀλίγος καί ἀσαφής περικλείω XIVv οὗτος ποιέω , ἐγώ ἐπιτρέπω ὁ λοιπάς προσυπακούω . προδιδάσκω γάρ περί ὁ προσδιορισμός , εἶτα προέρχομαι εἰς ὁ διδασκαλία ὁ μετά τρόπος πρότασις ὡς μέν περί προσδιορίζω αὐτός διαλέγω περισσός ἡγέομαι πλέω μηδείς περί ὁ προσδιορισμός λέγω ἔχω , ἁπλόος δέ ὡς μετά τρόπος περί αὐτός διαλέγω . ἐνταῦθα δέ γίγνομαι καί περί γένεσις συλλογισμός μέλλω διαλαμβάνω οὐ ἀνεκτός ἡγέομαι οὗτος ποιέω , ἵνα μή τις αὐτός ὑπολαμβάνω ὁ εἰμί περί απροσδιόριστος διαλέγω καί μόνος , καί ὅτι ὁ προσδιορισμός ἀκόλουθος συνάγω καί ὁ δυμπεράσματα · ἄνευ μέν γάρ καθολικός πρότασις συλλογιστικός οὖον γίγνομαι σχῆμα , μερικός δέ προσδιορισμός ἐν ὁ πρότασις παραλαμβάνω καί ὁ στμπέρασμα μερικός συνάγω , καί ἐπί ὁ λοιπός ὁμοίως . ἀναγκαῖος ἄρα οὖον περί απροσδιόριστος μόνος ἀλλά καί ὡς προσδιορίζω διαλέγω ὁ μετά τρόπος πρότασις . οὗτος μέν οὖν ὁ πρῶτος ἀπορία ἀποκρούω . Καιρός δέ λοιπός ἐπί ὁ ἕτερος μετέρχομαι ζήτησις ὁ λέγω διά τίς κατάφασις ἐνταῦθα παραλαμβάνω ἀντί ἀπόφασις . τις μέν οὖν πρός οὗτος ἀπολογέομαι φημί ὅτι ἄλλος εἰμί ἀναγκαῖος ἀπόφασις καί ἄλλος ἀναγκαῖος ἀπόφασις · ἀναγκαῖος μέν γάρ εἰμί ἀπόφασις ὁ ὁ τρόπος μόνος ἀναιρέω , οἷος οὐ ἀναγκαῖος ὁ ἄνθρωπος λευκός εἰμί · ἀναγκαῖος δέ ἀπόφασις ὁ μή μόνος ὁ τρόπος ἀλλά καί ὁ ὅλος ἀναιρέω πρότασις , οἷος ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος μή εἰμί λευκός . ἐν μέν οὖν ὁ περι ἑρμηνεία , φημί , παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἀπόφασις ὁ ἀναγκαῖος , ἐνταῦθα δέ ὁ ἀναγκαῖος ἀπόφασις οὗτος δέ γλαφυρός μέν εἰμί ὁ θεώρημα οὐ ἱκανός δέ ἀποπληρόω ὁ ἀπορία ἐγώ . ζητέω γάρ πάλιν οὐδείς κακός διά τίς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία οὖον παραδίδωμι ὁ ἀπόφασις ὁ ἀναγκαῖος ἢ ἐνταῦθα ὁ περί ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἀπόφασις · ἑκάτερος γάρ οὕτως ἀτελής ὁ πραγματεία . τίς οὖν ἐγώ λέγω ; ὅτι ὁ ἀντίθεσις ὁ ἀναγκαῖος πρότασις διχόθεν εἰμί λαμβάνω · λαμβάνω γάρ ὁ ἀντίκειμαι πρότασις ἢ ὡς ὁ τρόπος μόνος ἀναιρέω ἢ ὡς ὅλος ὁ πρότασις . οἷος τίς λέγω ; ὁ λέγω ἀνάγκη | Παντιάς XVr ἀντίκειμαι ὡς μέν κατά ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ἐγώ παραδίδωμι ὁ οὐ ἀνάγκη πᾶς , ὅστις οὖον ὁ ὅλος πρότασις ἀναιρέω ἀλλά μόνος ὁ ἀναγκαῖος τρόπος . τίς γάρ φημί ; ὅτι κακῶς εἶπον ὁ κατάφασις ὅτι ἐκ ἀνάγκη πᾶς · ἐγώ γάρ λέγω ὅτι οὐ ἐκ ἀνάγκη πᾶς . καί ἀναιρέω τοσοῦτος μόνος , ὅτι οὐ ἐκ ἀνάγκη , ἀόριστος ἐγώ ὁ λοιπός καταλείπω · πῶς γάρ ὑπάρχω πᾶς , λέγω δή κατά ποῖος τρόπος , ἢ εἰμί οὐδέ ὅλως ὑπάρχω πᾶς , οὐκέτι προστίθημι . οὗτος μέν οὖν εἷς ἀντίθεσις ὁ ἀναγκαῖος καθόλου καταφατικός κατά ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ἐγώ παραδίδωμι . ἕτερος δέ ἀντίθεσις , καθώς ἐνταῦθα ἐγώ παραδίδωμι , οὗτος · ἐπεί ἐν ὁ καθόλου ἀναγκαῖος καταφατικός πρότασις εἰμί καί ποσός ὁ καθόλου καί ποιός ὁ καταφατικός καί τρόπος ὁ ἀναγκαῖος , ὁ κύριος ἀντίκειμαι οὗτος εἰμί εἄν ὁ κατά πᾶς αὐτός ἐναντιόομαι , καί κατά ὁ ποιός καί κατά ὁ ποσός καί κατά ὁ τρόπος · ὥστε εἰμί οὗτος καθόλου ἐκεῖνος εἰμί μερικός , οὗτος καταφατικός ἐκεῖνος ἀποφατικός , οὗτος ἀναγκαῖος ἐκεῖνος ἐνδέχομαι . καθόλου οὖν λέγω ὅτι , ἐάν ὁ κατά πᾶς ἀντίκειμαι τις πρότασις βούλομαι λαμβάνω , δεῖ ἀντιτίθημι ποσός ποσός , ποιός ποιός , τρόπος τρόπος . ὥστε συναιρέω εἶπον ἀντίκειμαι ὁ ἀνάγκη Παντιάς ὡς μέν κατά ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ὁ οὐ ἀνάγκη Παντιάς , ὡς δέ κατά ὁ ἐνταῦθα ὁ ἐνδέχομαι μή Παντιάς , καί πάλιν ὁ ἀνάγκη Τίνια , ὡς μέν ἐκεῖ , ὁ οὐ ἀνάγκη Τίνια , ὡς δέ ἐνταῦθα ὁ ἐνδέχομαι μηδενί’ . τίς οὖν φημί ; δύο εἷς ἀντίκειμαι . οὕτως ἄδικος ὁ φύσις ὡς ἀντιτάσσω εἷς δύο ; λέγω ὅτι ἀντίκειμαι εἷς δύο οὐ ὡς μάχομαι ἀλλά ὡς ἰσοδυναμέω · ὁ γάρ οὐ ἀνάγκη Παντιάς ὁ ἐνδέχομαι μή Παντιάς ἰσοδυναμέω · ὅς γάρ οὐ ἀνάγκη πᾶς , οὗτος ἐνδέχομαι μή πᾶς · οἷος εἰμί οὐ ἀνάγκη πᾶς ἄνθρωπος ὁ λευκός ὑπάρχω , ἐνδέχομαι μή πᾶς ὑπάρχω . πάλιν ὁ οὐ ἀνάγκη Τίνια ὁ ἐνδέχομαι μηδενί’ ἰσοδυναμέω · εἰμί γάρ οὐ ἐκ ἀνάγκη τις ἄνθρωπος ὑπάρχω ὁ λούω , ἀναδέχομαι μηδείς ὑπάρχω . καί ἐπί ὁ ἄλλος δέ ὁμοίως δείκνυμι ὁ ὁ εἷς ἀντίκειμαι ἰσοδυναμέω ἀλλήλων . σκοπέω οὖν ὡς πᾶς ἐγώ διά οὗτος παραδίδωμι ὁ πρότασις , ὁ τε ἐν ὁ περι ἑρμηνεία καί ὁ ἐνταῦθα , ὥστε μή εἰμί ἐλλιπής μηδέτερος ὁ βιβλίον ἰσοδυναμέω οὗτος ἀλλήλων . εἰμί γάρ ὁ ἐνδέχομαι Τίνια εἰμί καταφατικός ενδεχόμενος ἀντίκειμαι μέν , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία φημί , ὁ ὕω ἐνδέχομαι Τίνια μερικός εἰμί ἐνδέχομαι ἀποφατικός , ἰσοδυναμέω δέ οὗτος ὁ ἀνάγκη μηδενί’ , ὅστις κατά ὁ ποσός καί κτάομαι ὁ ποιός καί κατά ὁ τρόπος ἀντίκειμαι ὁ ἐνδέχομαι Τίνια , δῆλος ὅτι ὡς καθόλου ἀναγκαῖος ἀποφατικός οὕτως ἀντίκειμαι . καλῶς ἄρα ἐνταῦθα ὡς ἀπόφασις αὐτός παραλαμβάνω , ὅστις εἰμί καί ὁ σχῆμα εἰμί καταφατικός , ἀλλά οὖν δύναμις ἔχω ἀπόφασις , ὡς καί αὐτός ἐφεξῆς λέγω ἀκούω · εἰμί γάρ δύναμις ἔχω κατάφασις , οὐ ἄν μάχομαι κτάομαι πᾶς ὁ ἐνδέχομαι Τίνια κατάφασις καί αὐτός εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ λοιπός εἴρω . εἰμί τοίνυν ισοδοναμους ὁ τε ἐκεῖσε παραδίδωμι ἐγώ καί ὁ ἐνταῦθα ἀπόφασις , τίς δήποτε ἢ ἐκεῖσε ὁ ἐνταῦθα παραδίδωμι ὡς ἀπόφασις οὐ μιμνήσκω ἢ ἐνταῦθα ὁ ἐκεῖσε ; λέγω ὅτι ἐν μέν ὁ περι ἑρμηνεία εἷς λόγος παραδίδωμι βούλομαι ὁ μάχομαι ὁ κατάφασις ἀπόφασις εἶπον , ὅτι δεῖ ὁ τρόπος προστίθημι ὁ ἄρνησις καί ποιέω ἐκ ὁ κατάφασις ὁ μάχομαι αὐτός ἀπόφασις . οὗτος δέ ποιέω , διότι ἐπί ὁ ἐνδέχομαι μένω ὕλη ἰσοδυναμέω ὁ ἀπόφασις ὁ κατάφασις , ὅταν μή πρός ὁ τρόπος ὁ ἀρνητικός μόριον εἰμί • ἐνδέχομαι γάρ πᾶς ἄνθρωπος λούω , καί ἐνδέχομαι μηδείς ἄνθρωπος λούω , καί ἀμφότερος ἀληθεύω καί οὐ ἀντιφάσκω ἀλλήλων . ἐκεῖ μέν οὖν διά οὗτος ὁ αἴτιος οὗτος ποιέω ἐκ ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις , ἵνα ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι κατά ἕκαστος τρόπος παραδίδωμι . ἐνταῦθα δέ , ἐπεί περί ἀντιστροφή διαλέγω ὡς συμβάλλω αὐτός εἰς ὁ περί συλλογισμός λόγος , ἐν δέ ὁ συλλογισμός ὁρίζω δεῖ ὁ συμπέρασμα συνάγω , ὁ δέ ἀπόφασις ὁ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ἀόριστος εἰμί εἷς μέν γάρ τρόπος ἀναιρέω , ὁ δέ ἄλλος οὐδείς ὡρισμένως εἰσάγω · οἷος ὁ λέγω οὐ ἀνάγκη Παντιάς εἷς μέν τρόπος ἀναιρέω , ὁ ἀναγκαῖος · φημί γάρ ὅτι οὐ ἀληθής ὁ ἐκ ἀνάγκη πᾶς ὑπάρχω · οὐδείς δέ ὁρίζω εἰσάγω · οὔτε γάρ εἰμί ἐνδεχομένως ὑπάρχω δηλόω , οὔτε εἰμί ὑπάρχω , οὔτε εἰμί ὅλως μή ὑπάρχω , ἀλλά τοσοῦτος μόνος ὁ ἀναγκαῖος ἀναιρέω · ὁ δέ γε ἐνταῦθα παραδίδωμι ἀπόφασις ὁ ἀνάγκη μηδενί’ ὁρίζω εἰμί ὁ ὅλος ἀναιρέω πρότασις ὁ ἀνάγκη Παντιάς ) , ἐπεί τοίνυν ὁρίζω εἰμί ὁ πρότασις ὁρίζω συνάγω καί ὁ συμπέρασμα , ἀόριστος δέ ἀόριστος , δεῖ δέ ὁ συλλογισμός , ὡς εἴρω , ὁρίζω συνάγω ὁ συμπέρασμα , διά οὗτος οὗτος χράω ἐνταῦθα Τῖς πρότασις . ούτος λύω λύω καί ὁ τρίτος ἀπορία ὁ λέγω τίς δήποτε ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή χράω ἀντιτίθημι ὁ ἀναγκαῖος καθόλου ἀποφατικός ὁ μερικός καταφατικός ἐνδέχομαι καί οὐ ὁ ἀναγκαῖος μερικός καταφατικός , καί τίς ὁ ἀνάγκη ὁ ἀναγκαῖος διά ὁ ενδεχόμενος δείκνυμι . ἐκ ὁ εἴρω πρόδηλος οὗτος ὁ αἴτιος · ἐπεί γάρ εἶπον ὅτι ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀναγκαῖος , εἶτα οὗτος ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή δείκνυμι βούλομαι , εἰκότως ὑποτίθημι ὁ κατά πᾶς αὐτός ἀντίκειμαι , καί κατά ὁ τρόπος καί | κατά ὁ ποσός καί κατά ὁ ποιός , καί δείκνυμι οὗτος ἄτοπος XV v τίς ἀκολουθέω , ἵνα οὕτως ἐκεῖνος πιστόω . πρός δέ ὁ λοιπός ὁ ἀπορέω , λέγω δή πῶς χράω ὁ ενδεχόμενος μερικός καταφατικός ὡς ἀντιστρέφω μήπω δείκνυμι οὗτος εἶπον γάρ εἰμί γάρ τις ἐνδέχομαι , καί ὁ Α ὁ Β τις ἐνδέχομαι ἄν ) , εἴρω ὅτι ὁ ἐνδέχομαι αὐτός ὁρίζω λέγω οὕτως “ ἐνδέχομαι εἰμί ὅς μή εἰμί ἀναγκαῖος τίθημι δέ οὐδείς ἀδύνατος ἀκολουθέω ” . εἰμί τοίνυν οὗτος ὁ ὅρος εἰμί ὁ ἐνδέχομαι , ἐάν ὁ ἐνδέχομαι ὡς ἐκβαίνω λαμβάνω , οὐκέτι εἰμί ἐνδέχομαι ἀλλά ὑπάρχω . ἐάν ἐν ὑποτίθημι ὁ ἐνδέχομαι μερικός καταφατικός ἐκβαίνω , γίγνομαι ὑπάρχω καί οὐ ἐνδέχομαι . ὁ δέ μερικός καταφατικός ὑπάρχω δείκνυμι ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ · καί ὁ μερικός ἄρα ἐνδέχομαι καταφατικός μεταλαμβάνω εἰς ὁ ὑπάρχω ἀντιστρέφω ἄν πρός ἑαυτοῦ . ὁ δέ ὑπόθεσις οὗτος , εἰμί καίω μή ἀληθής , λέγω δή ὁ ὁ ἐνδέχομαι δίδωμι ὡς ἐκβαίνω , ἀλλά οὖν οὐ ἀδύνατος . ὁ μέν γάρ ἀδύνατος πάντως καί ψευδής , οὐ ὁ ψευδής δέ πάντως καί ἀδύνατος · οἷος ἀδύνατος ὁ ἄνθρωπος πτερόν ἔχω · οὗτος καί ψεῦδος · ὁ δέ ὁ Σωκράτης μοιχεύω ψεῦδος μέν , οὐ ἀδύνατος δέ . ὥστε εἰμί καί ψευδής ὁ ὑπόθεσις ὁ λέγω δίδωμι ὁ ἐνδέχομαι ἐκβαίνω , ἀλλά οὐ ἀδύνατος . εἰμί οὖν ὁ πᾶς λόγος , ἴς ὡς εἶπον , τοιοῦτος · ὁ A ἐκ ἀνάγκη ὁ Β μηδείς ὑπάρχω · λέγω ὅτι οὐδέ ὁ B ὁ Α ἐκ ἀνάγκη οὐδείς ὑπάρχω · εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ ἀντίκειμαι , λέγω δή ὁ ἐνδέχομαι τις ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω . ἀλλά ἐπεί ἐνδέχομαι εἰμί “ ὅς μή εἰμί ἀναγκαῖος τίθημι δέ οὐδείς ἀδύνατος ἀκολουθέω ” , δίδωμι ἐκβαίνω ὁ ἐνδέχομαι καί μηδείς ἀδύνατος ἀκολουθέω , εἴπερ ἀληθής ὁ ὑπόθεσις . ἐπεί δέ ὁ ἐνδέχομαι , ἐπειδάν ἐκβαίνω , οὐκέτι εἰμί ἐνδέχομαι ἀλλά ὑπάρχω , ὑπάρχω ὁ Β τις ὁ Α . ἀλλά δείκνυμι ὁ ὑπάρχω μερικός καταφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω · καί ὁ Α ἄρα τις ὁ Β ὑπάρχω . ὑπόκειμαι δέ καί μηδείς ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω . ὁ αὐτός ἄρα καί τις ὑπάρχω καί οὐδείς ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω , ὅσπερ εἰμί ἀδύνατος . ὁ ἀδύνατος δέ ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ὁ ἐνδέχομαι τις . οὐκοῦν οὗτος ψεῦδος , ἐπεί ὁ ἀληθής οὐδέποτε ἀδύνατος ἀκολουθέω . εἰμί τοίνυν ψεῦδος ὁ ἐνδέχομαι τις , ἀληθής ἄρα ὁ ἀντίκειμαι , λέγω δή ὁ ἀνάγκη μηδενί’ . δείκνυμι ἄρα ὁ καθόλου ἀναγκαῖος ἀποφατικός πρός ἀντιστρέφω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος μέν οὖν ἐπιλύω ὁ κατά ὒ ὁ τόπος ἀπορία . ὁ δέ ἑξῆς λοιπός ἐπισκεπτέος . p . 25a32 Ei δέ ἐκ ἀνάγκη ὁ Α πᾶς ἢ τις ὁ Β ὑπάρχω , ὁ Β τις ὁ Α ἀνάγκη ὑπάρχω . ὁ αὐτός πάλιν τάξις χράομαι ὁ Ἀριστοτέλης ὅσπερ καί ἐπί ὁ ὑπάρχω πρότασις · δείκνυμι γοῦν ὁ καθόλου ἀποφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω ἐφεξῆς ὁ καθόλου καταφατικός δείκνυμι καί ὁ μερικός . βραχυλογία δέ πανταχοῦ ἀντιποιέω ἐνταῦθα ἅμα ἀμφότερος ὁ καταφατικός , ὁ τε καθόλου καί ὁ μερικός , δείκνυμι πρός ὁ μερικός καταφατικός ἀντιστρέφω . p . 25a33 Et γάρ μή ἀνάγκη , οὐδέ ἄν ὁ Α τις ὁ Β ἐκ ὑπάρχω . Ἐ οὗτος διάφορος ὁ γραφή φέρω . τις μέν γάρ ὁ ἀντίγραφος οὕτως ἔχω · εἰμί γάρ ἐνδέχομαι μηδείς · ὁ μέντοι ἀκριβής ὁ ἀντίγραφος ἔχω εἰμί γάρ μή ἀνάγκη . εἰμί μέν ἐν ὁ πρότερος εἰμί γραφεύς , εἴρω ὅτι ὁμοίως ὁ Ἀριστοτέλης ἀνατίθημι τρόπος τρόπος , ποσός ποσός , ποιός ποιός . ἀλλά οὐ ἀκριβής ὁ τοιοῦτος γραφεύς · οὖον γάρ δή ἐκ ὁ ὑπόθεσις οὗτος συνάγω τίς ἀδύνατος , ὅσπερ βούλομαι δείκνυμι . πῶς καί τίς τρόπος ; λέγω ὅτι ὁ καθόλου ὁ ἐνδέχομαι πρότασις , λέγω δή ὁ κύριος ἐνδέχομαι , ἰσοδυναμέω ἀλλήλων · ὅς γάρ ἐνδέχομαι πᾶς , οὗτος ἐνδέχομαι μηδείς · οἷος ἐνδέχομαι πᾶς ἄνθρωπος λούω , ἐνδέχομαι καί μηδείς λούω , καί ἔμπαλιν . οὗτος δέ ὁ καθόλου ὁ ἐνδέχομαι πρότασις ἕκαστος ὁ μερικός ὁ ἀναγκαῖος μάχομαι . οἷος τίς λέγω ; ὁ ἀνάγκη Τίνια μάχομαι ὁ ἐνδέχομαι μηδενί’ κατά πᾶς αὐτός ἀντίκειμαι · μάχομαι δέ καί ὁ ἐνδέχομαι Παντιάς . ἀλλά ὁ μέν ἐνδέχομαι μηδενί’ ἑαυτοῦ μάχομαι ἔχω ἀντίκειμαι τρόπος τρόπος , ποσός ποσός , ποιός ποιός . ὁ δέ ἐνδέχομαι πᾶς ὡς ἰσοδυναμέω ὁ ἐνδέχομαι μηδείς . πάλιν ὁ ἀνάγκη μή Παντιάς μάχομαι μέν διά ἑαυτοῦ ἐνδέχομαι Παντιάς διά οὗτος δέ καί ὁ ἐνδέχομαι μηδνί’ ὡς ἰσοδυναμέω . εἰμί τοίνυν ὁ δύο καθόλου ὁ ἐνδέχομαι πρότασις ἑκάτερος ὁ μερικός ὁ ἀναγκαῖος ἀντίκειμαι ὡς ἰσοδυναμέω , ἐάν ἀντί ὁ ἐνδέχομαι καθόλου ἀποφατικός μεταλαμβάνω ὁ ἐνδέχομαι Παντιάς ὡς ἰσοδυναμέω , οὐ ἀπάγω εἰς ἄτοπος ὁ λόγος μεταλαμβάνω ὁ ἐνδέχομαι μηδενί᾿ εἰς ὁ Παντιάς , εἴπερ ἰσοδυναμέω . γίγνομαι γάρ συλλογιστικός ὁ σχῆμα · οἷος ὁ Α πᾶς ὁ Β ὑπάρχω · λέγω ὅτι ὁ Β τις ὁ Α ὑπάρχω · εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , εἶτα ὑποτίθημι ὁ ἐνδέχομαι μηδενί’ , μεταλαμβάνω δέ οὗτος εἰς ὁ ἐνδέχομαι Παντιάς , οἷος ὅτι ὁ B ἐνδέχομαι πᾶς ὁ Α , καί εἶπον καί ὁ Α τις ὁ Β ἐνδέχομαι , εἶτα συνάγω ὁ αὐτός καί πᾶς καί τις , οὐδείς ἄτοπος συνάγω · ὁ γάρ πᾶς ὑπάρχω , οὗτος καί τις ὑπάρχω πᾶς ἀνάγκη . διά οὗτος φημί ἀκριβής εἰμί ὁ ἕτερος γραφή ὁ λέγω | εἰμί γάρ μή ἀνάγκη , τουτέστιν εἰμί μή ἀνάγκη ὁ Β τις ὁ Α ὑπάρχω , δηλονότι ἀνάγκη μηδείς · οὐκοῦν καί ὁ Α ἀνάγκη οὐδείς ὁ Β · οὗτος γάρ δείκνυμι , ὅτι ὁ καθόλου ἀναγκαῖος ἀποφατικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω · εἰμί δέ καί τις · ὁ αὐτός καί τις καί οὐδείς , ὅσπερ ἄτοπος . p . 25a34 ὁ δέ ἐν μέρος στερητικός οὐ ἀντιστρέφω διά αὐτός αἴτιος διά ὅς καί πρότερος εἶπον . ὁ ῥησείδιον οὗτος δοκέω ὑπό ὁ φιλόσοφος εἴρω ὡς αἴτιος αὐτός ἀποδίδωμι διά ὅς οὐ ἀντιστρέφω ὁ μερικός στερητικός . οὗτος δέ οὐ εἰμί ἀληθής · οὐδαμοῦ γάρ φαίνω ἀποδίδωμι αἴτιος διά ὅς οὐ ἀντιστρέφω ὁ μερικός ἀποφατικός · ἀλλά μᾶλλον αἴτιος καλέω ὁ παράδειγμα ὁ ἀνωτέρω παρά αὐτός εἴρω , ἔνθα λέγω οὖον γάρ εἰμί ἄνθρωπος μή πᾶς ζῷον , καί ὁ ζῷον οὖον πᾶς ἄνθρωπος ” . p . 25a37 ἐπί δέ ὁ ἐνδέχομαι , ἐπεί πολλαχῶς λέγω ὁ ἐνδέχομαι . ὅς περί ὁ ἀντιστροφή ὁ ὑπάρχω καί ἀναγκαῖος πρότασις πληρόω λόγος μέτειμι ἐπί ὁ ὁ ἐνδέχομαι πρότασις . ἐπεί δέ ὁ ἐνδέχομαι πολλαχῶς ὡς λέγω , ὡς καί ἐν ὁ περι ἑρμηνεία φημί λέγω γάρ καί ἐπί πᾶς ὕλη ὁ ἀναγκαῖος ἐνδέχομαι , ὡς εἰμί τις εἶπον ἐνδέχομαι ὁ ἥλιος ἐν κριός γίγνομαι , καίτοι οὐ ἐνδεχομένως ἀλλά ἀναγκαῖος ὁ ἥλιος ἐν κριός γίγνομαι . λέγω ἐνδέχομαι καί ὁ ὑπάρχω μέν ἐν γένεσις δέ καί φθορά εἰμί , λέγω δέ ὅσπερ ὁ ὑπόκειμαι ἀπογίγνομαι δύναμαι , οἷος ὁ συμβεβηκός · καί γάρ οὗτος ὑπάρχω μέν , οὖον μήv ἐκ ἀνάγκη , οἷος ὡς ὅταν ἐπί ὁ Σκύθης λέγω ἐνδέχομαι ὁ Σκύθης λευκός εἰμί · ἐνταῦθα γάρ οὖον κύριος εἰμί ἐνδέχομαι ἀλλά ἰσοδυναμέω ὁ ὑπάρχω · ὑπάρχω γάρ ὁ Σκύθης ὁ λευκός . καί ἐπί ὁ ἄλλος τρόπος ὁμοίως . καί ἔτι ὁ κύριος ἐνδέχομαι , λέγω δέ ὁ ἐπί ὁ μέλλω χρόνος · οὗτος γάρ ἴσος δύναμις ἔχω πρός ὁ γίγνομαι καί μή ) , ὁ τοίνυν ἐνδέχομαι ὁ ἰσοδυναμέω ὁ ἀναγκαῖος καί ὑπάρχω , ὅπως εἄν ἀντιστρέφω ὁ ὁ ἀναγκαῖος καί ὑπάρχω πρότασις , οὗτος καί αὐτός ἀντιστρέφω · κατά γάρ μόνος ὁ ὀνομασία εἰμί ὁ διαφορά ὁ πρᾶγμα ὁ αὐτός εἰμί . ὁ δέ κύριος ἐνδέχομαι οὐκέτι ὁμοίως ἔχω κατά ὁ ἀντιστροφή , ὡς ἐν ὁ ἑξῆς δείκνυμι . p . 25a38 καί γάρ ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ μή ἀναγκαῖος καί ὁ ἐνδέχομαι λέγω . ὁ μή ἀναγκαῖον φημί ὁ ὑπάρχω , ὁ δέ δυνατός ὁ ἐνδέχομαι · καί γάρ ὁ κύριος δυνατός εἰς αὐτός ἔρχομαι ὁ κύριος ἐνδέχομαι . p . 25a39 ’Ev μέν ὁ καταφατικός ὁμοίως ἔχω κατά ὁ ἐν ἅπας . οὗτος , φημί , ὁ ἐνδέχομαι , ὅσπερ κατά πᾶς ὁ τρόπος κατηγορέω , ὁμοίως ἔχω ἐν ὁ καταφατικός · πᾶς γάρ κατάφασις ἐπί πᾶς τρόπος πρός ὁ μερικός καταφατικός ἀντιστρέφω · καί ὁ δείκνυμι διά ὁ αὐτός διά ὅσπερ καί πρότερος . ὁ δέ ἀπόφασις οὐ ὁμοίως ὁ ἄλλος ἀντιστρέφω διά ὅδε ὁ λόγος · οἶδα ὅτι ὁ κύριος ἐνδέχομαι , ὅσπερ καλέω δυνατός , ἐπί τε ὁ εἰμί καί μή εἰμί ὁμοίως παραλαμβάνω καί ἐξισάζω · ὁμοίως γάρ εἰμί καί κατάφημι καί ἀπόφημι ὁ αὐτός . ὅθεν οὐδείς διαφέρω πρός ἀλήθεια ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις · ἐνδέχομαι γάρ καί πᾶς ἄνθρωπος λούω καί μηδείς ἄνθρωπος λούω , καί ὁμοίως ἑκάτερος δύναμαι ἀληθεύω . δείκνυμι δέ ἐπί ὁ ὑπάρχω τρόπος καί ὁ ἀναγκαῖος , ὅτι ὁ μέν καθόλου ἀπόφασις ἐκ ἀνάγκη πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω , ὁ δέ μερικός οὐ ἐκ ἀνάγκη . δῆλος οὖν ὅτι καί ἐπί ὁ ἀντιστροφή ὁ ἀποφατικός ὁ ἐνδέχομαι πῇ μέν ἔχω ὡς ἐπί ὁ ἄλλος τρόπος ὁ ἀπόφασις , πῇ δέ οὖον · ὁ μέν ἐνδέχομαι ὁ ἰσοδυναμέω ὁ ὑπάρχω καί ὁ ἀναγκαῖος ὁμοίως αὐτός καί κατά ὁ ἀντιστροφή ὁ ἀπόφασις ἔχω · ὁ μέντοι κύριος ἐνδέχομαι , ὅσπερ ἐκβαίνω καί μή ἐκβαίνω δύναμαι , οὐ ὁμοίως ἔχω . διδάσκω δέ , ὡς εἶπον , περί αὐτός ἐν ὁ μετά οὗτος . νῦν δέ ὁ ὑπόδειγμα σαφής ποιέω ἐπί ὁ στοιχεῖον ἔκθεσις . p . 25b4 ἀλλά ὅσος μέν ἐνδέχομαι λέγω ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω . ἐν . τουτέστιν ὁ ἐνδέχομαι ἀποφατικός ὁ ἰσοδυναμέω ὁ ἀναγκαῖος ἢ ὁ μή ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω , τουτέστιν ὁ ὁ ὑπάρχω ἰσοδυναμέω ὁ ἐνδέχομαι ἀπόφασις , ἀείδω , οὗτος , φημί , ὁμοίως ὁ τε ὑπάρχω καί ὁ ἀναγκαῖος ἀντιστρέφω , ὁ μέν καθόλου ἀποφατικός πρός ἑαυτοῦ , ὁ δέ μερικός ἀόριστος , ὥσπερ καί ἐκεῖνος · ὡς γάρ εἶπον , ὄνομα μόνος γίγνομαι διαφορά ὁ πρᾶγμα ὁ αὐτός εἰμί . εἶτα καί ἐπί ὕλη ὁ παράδειγμα . p . 25b5 εἰμί τις φημί ὁ ἄνθρωπος ἐνδέχομαι μή εἰμί ἵππος . οὗτος ὁ ἀναγκαῖος παράδειγμα · δῆλος γάρ ὅτι οὐ ἐνδεχομένως κατά ὁ κύριος ὁ ἐνδέχομαι σημαίνω ὁ ἄνθρωπος οὐ εἰμί ἵππος ἀλλά ἀναγκαῖος · διό καί ἀντιστρέφω · ἐνδέχομαι γάρ μηδείς ἵππος ἄνθρωπος εἰμί . ἢ ὁ λευκός μηδείς ἱμάτιον ὑπάρχω . οὗτος ὁ ὑπάρχω τρόπος παράδειγμα , κατά ὅς κατά εἷς σημαίνω λέγω ὁ ἐνδέχομαι . ὁ μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος μή εἰμί ἵππος ἐκ ἀνάγκη οὐ ὑπάρχω · ὁ δέ λευκός μηδείς ἱμάτιον οὐ ἐκ ἀνάγκη οὐ ὑπάρχω · διό καί ὁ αὐτός πάλιν καί ἐπί οὗτος σῴζω ἀντιστροφή ὅστις καί ἐπί ὁ ὑπάρχω γίγνομαι . p . 25b13 ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἐν μέρος ὥσπερ ἐπί ὁ ἄλλος τρόπος ἀόριστος εἰμί ὁ μερικός ἀποφατικός διά ὁ πρός μηδείς ὡρισμένως ἀντιστρέφω , οὕτως καί ἐπί ὁ ἐνδέχομαι ὁ ἰσοδυναμέω ὁ εἴρω τρόπος ὁ αὐτός οὗτος οὐδείς κακός ὁ ἀόριστος ἔχω . p . 25b14 ὅσα δέ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ φύω λέγω θ ( ?? ) ἐνδέχομαι . τριχῆ εἰμί ὁ κύριος ἐνδέχομαι , ὡς καί ἐν ὁ φυσικός εἴρω , ὁ ἐπί πλείων , ὁ ἐπί ἴσος , ὁ ἐπί μικρός ἐπί πλείων μέν ὡς ὁ τε φυσικός καί ὁ τεχνητός · ἐπί πλείων γάρ ὅς τε φύσις πενταδάκτυλον ποιέω ἢ ἑξαδάκτυλος , καί ὁ ἰατρός ἐπί πλείων ὑγιάζω ἢ οὐ ὑγιάζω · ἐπί ἴσος δέ ὁ λούω ἢ μή λούω , κάθημαι ἢ μή κάθημαι · ἐπί ἴσος γάρ ὁ αωτικειμαι ἐν ὁ τοιοῦτος εἰμί ἐνδέχομαι · ἐπί μικρός δέ ὁ ἑξαδάκτυλος γίγνομαι καί ὁ ἀποτυγχάνω ὁ σκοπός ὁ τέχνη ) , ὁ μέν ἐπί ἴσος ἄχρηστος εἰς ἀπόδειξις · τίς γάρ ἄν τις ὁ κατάφασις ἄσις δείκνυμι ἢ ὁ ἀπόφασις ; πολύς δέ πλέω καί ὁ ἐπί μικρός , οἷος ὁ τίκτω ἑξαδάκτυλος παιδίον · οὐδείς γάρ ὁ σπάνις καί οὕτως παράδοξος συλλογίζομαι . περί δέ ὁ ἐπί πλείων ὁ ἐνδέχομαι καταγίγνομαι ὁ συλλογιστικός μέθοδος ὁ ἐπί ὁ φυσικός καί τεχνητός , ὡς ἤδη εἶπον , φημί δή ὁ ἐν χειμών ὕω καί ὁ ῥήτωρ πείθω καί ὁ ἰατρός ὑγιάζω καί ὁ κυβερνήτης σῴζω ὁ ναῦς · διά οὗτος γοῦν προστίθημι καί ὁ φύω , δηλόω ὅτι περί ὁ φυσικός αὐτός ὁ λόγος . ὁ δέ κατά ὅς τρόπος διορίζω ὁ ἐνδέχομαι , XVI v οὗτος εἰμί κατά ὅς τρόπος λέγω ὁ κύριος ἐνδέχομαι ὁ ἐπί ὁ μέλλω χρόνος ἢ ἐπί πλείων εἰμί ὁ ἐπί ἴσος ἢ ἐπί μικρός · οὗτος γάρ αὐτός διορίζω ἐν ὁ φυσικός . ὁ δέ μή ἀντιστρέφω ὁ στερητικός ὁ ἐνδέχομαι πρότασις ὁμοίως ὁ ὁ ὑπάρχω καί ἀναγκαῖος ὁ μέν ἀληθής εἰμί αἰτία , ὅς εἶπον , διότι ὅσπερ μηδείς ἐνδέχομαι , οὗτος καί πᾶς ἐνδέχομαι , ὁ δέ καθόλου καταφατικός οὖον πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω · καί αὐτός δέ μετά πολύς οὗτος δείκνυμι . νῦν δέ τέως τοσοῦτος μόνος εἶπον , ὅτι ὁ μέν καθόλου ἀποφατικός οὐ ἀντιστρέφω . ὅς προσυπακουστέον ὁ πρός ἑαυτήν’ . ὁ δέ ἐν μέρος , φημί , ἀντιστρέφω , εἰμί , δηλονότι πρός ἑαυτοῦ · εἰμί γάρ ὁ ζῷον μή πᾶς λευκός ὑπάρχω , καί ὁ λευκός οὖον πᾶς ζῷον ὑπάρχω . δῆλος δέ ὅτι καί πρός ὁ μερικός καταφατικός ἀντιστρέφω δύναμαι · καί γάρ ὁ λευκός τις ζῷον ὑπάρχω . οὗτος δέ ἄν καί ὁ μερικός καταφατικός οὖον μόνος πρός ἑαυτοῦ ἀλλά καί πρός ὁ μερικός ἀποφατικός ἀντιστρέφω · εἰμί γάρ τίς ζῷον λευκός , οὖον πᾶς λευκός ζῷον . ὅτι δέ ὁ καθόλου ἀποφατικός οὐ ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , ἐντελής μέν εἶμι , ὅταν αὐτός ἐν ὁ περί ὁ μίξις διδάσκω · ἀρκέω δέ νῦν πρός ὁ εἴρω διά ὑπόδειγμα πιστόω . εἰμί γάρ ἐνδέχομαι μηδείς ἄνθρωπος λούω , οὐ ἀληθής ἀντιστρέφω καί εἶπον ἐνδέχομαι μηδείς λούω ἄνθρωπος εἶμαι · λούω γάρ φέρω εἶπον καί ἵππος καί βοῦς , καί οὐ εἰμί ἀληθής ὁ λέγω ἔρχομαι ἵππος ἢ ὁ βοῦς ἐνδέχομαι μή εἰμί ἄνθρωπος , ἀνάγκη δέ μᾶλλον μή εἰμί οὗτος ἄνθρωπος · ὅς γάρ ἐνδέχομαι τίς μή εἰμί , οὗτος καί αὐτός εἰμί ἐνδέχομαι , καί ἔμπαλιν · εἰμί οὖν ὁ ἐνδέχομαι εἰμί ἄνθρωπος ψεῦδος , καί ὁ μή ἐνδέχομαι ἄρα ψεῦδος . p . 25b19 νῦν δέ τοσοῦτος ἐγώ ἵστημι πρός ὁ εἴρω ὅτι ὁ ἐνδέχομαι μηδείς ἢ τις μή ὑπάρχω καταφατικός ἔχω ὁ σχῆμα . ὅπερ ἐκ ἀρχή ζητέω , τίς δήποτε ἐρῶ ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ὁ μή ὁ τρόπος συντάσσω ὁ ἀρνητικός μόριον κατάφασις εἰμί ἐκ μετάθεσις καί οὐ ἀπόφασις ἐνταῦθα ὡς ἀπόφασις παραλαμβάνω , νῦν XVI v αὐτός ἐπισημειόομαι ὅτι , εἰμί καί ὁ σχῆμα εἰμί καταφατικός , ἀλλά οὖν δύναμις ἔχω ἀπόφασις . p . 25b21 ὁ γάρ ἐνδέχομαι ὁ εἰμί ὁμοίως τάσσω , ὁ δέ εἰμί , ὅς ἄν προσκατηγορέω , κατάφασις ἀεί ποιέω καί πάντως . ὥσπερ ἐν ὁ ἐκ τρίτος προσκατηγορέω πρότασις ὁ ἀπόφασις γίγνομαι μόνος ὁ εἰμί συντάσσω ὁ ἀρνητικός μόριον , εἰμί δέ ἄλλος τις συντάσσω , οἷος ὁ ὑπόκειμαι , κατάφασις πάλιν γίγνομαι | ἀόριστος , οὕτως καί ἐν ὁ μετά τρόπος πρότασις ὁ τρόπος συντάσσω ὁ ἀρνητικός μόριον ὁ ἀπόφασις γίγνομαι , εἰμί δέ ὁ κατηγορέω συντάσσω , ἐκ μετάθεσις ποιέω κατάφασις , ὡς ἐν ὁ περι ἑρμηνεία δείκνυμι . οὗτος οὖν εἰμί ὅς φημί , ὅτι ἰσοδυναμέω ὁ εἰμί ὁ τρόπος · ὥσπερ γάρ ὁ εἰμί , ὅς εἄν προσκατηγορέω , κατάφασις ποιέω , οἷος ὁ ἄνθρωπος ζώιον εἰμί , οὕτως καί ὁ τρόπος · ἐνδέχομαι ὁ ἄνθρωπος φιλόσοφος εἰμί καί ἐνδέχομαι μή εἰμί · κατηγορέω γάρ αὐτός ὁ ἐνδέχομαι . διά δέ ὁ ὅς εἰμί σημαίνω αὐτός ὁ ἐπί πᾶς χρόνος ὁ λόγος ἀληθεύω . ὁ δέ πάντως ὁ ἐπί πᾶς ὕλη . p . 25b25 κατά δέ ὁ ἀντιστροφή ὁμοίως ἔχω ὁ ἄλλος . ποῖος ἄλλος ; ὁ καταφατικός ὁ ἁπλόος δηλονότι · πρός γάρ ὁ μερικός καταφατικός βούλομαι καί οὗτος ἀντιστρέφω , ὡς ἐν ὁ ἑξῆς δείκνυμι . εἰμί γάρ ἐνδέχομαι μηδείς ἄνθρωπος περιπατέω , ἐνδέχομαι τίς περιπατέω ἄνθρωπος εἰμί · οὖον γάρ δή ἐνδέχομαι μηδείς περιπατέω ἄνθρωπος εἰμί . περιπατέω γάρ καί ἵππος καί βοῦς καί κύω καί ἄλλος μυρίος , καί οὐ εἰμί ἀληθής ὁ λέγω ἐνδέχομαι οὗτος μή εἰμί ἄνθρωπος · ἀνάγκη γάρ μή εἰμί αὐτός ἄνθρωπος καί οὐ ἐνδέχομαι , ὡς ἤδη εἶπον · ὅς γάρ ἐνδέχομαι μή εἰμί τίς , οὗτος καί εἰμί ἐνδέχομαι ὁ αὐτός . οὗτος μέν οὖν οὗτος . ἐάν δέ ὁ εἰμί ἀπόφασις ὁ ἐνδέχομαι λαμβάνω ὁ αὐτός ὁ τρόπος ἀναιρέω , ὁ καθόλου φημί , εὑρίσκω αὐτός ὁ ἀντιστροφή πρός ἑαυτοῦ ποιέω · εἰμί γάρ οὐ ἐνδέχομαι τις ἄνθρωπος πέτομαι , οὐ ἐνδέχομαι οὐδέ πέτομαι τίς ἄνθρωπος εἰμί . ἰσοδυναμέω γάρ ὁ οὐ ἐνδέχομαι τις ἄνθρωπος ἱπτάω ὁ ἀνάγκη μηδείς ἄνθρωπος πέτομαι · ὁ οὖν δύο ἀντιστρέφω πρός ἑαυτοῦ καί ὁ πρῶτος ἀντιστρέφω . πάλιν δέ καί ὁ μερικός ἀποφατικός ὁ οὐ ἐνδέχομαι πᾶς ζῷον γελαστικός εἶμι ἐπεί ὁ αὐτός εἰμί ὁ μή πᾶς ζῷον γελαστικός εἶμαι , ἀόριστος δείκνυμι ὁ δύο καί ὁ πρῶτος εἰμί ἀόριστος κατά ὁ ἀντιστροφή . p . 25b26 διορίζω δέ οὗτος λέγω ἤδη διά τίνω καί πότε καί πῶς γίγνομαι πᾶς συλλογιμός . λοιπός εἰς ὁ περί συλλογισμός εἰσβάλλω λόγος . δεῖ δέ ἐγώ , πρίν εἰς ὁ ἐξέτασις ὁ ῥητός ἐμβάλλω , τις προλαμβάνω . ἐπεί τοίνυν περί συλλογισμός αὐτός εἰμί λόγος , ὁ δέ συλλογιμὸς συλλογή εἰμί πλείων λόγος , δῆλος ὅτι ἐκ εἷς εἰμί πρότασις ἀδύνατος ὁ συλλογισμός · ὅτι γάρ συλλογή εἰμί πλείων λόγος , αὐτός τε ὁ ὄνομα αὐτός δηλόω καί ὁ παρά ὁ Ἀριστοτέλης ἀποδίδωμι αὐτός ὁρισμός . εἰμί δέ οὗτος εἰμί ἀληθής , ἀνάγκη ὁ συλλογισμός τοὐλάχιστον ἐκ δύο πρότασις εἰμί . οὗτος δέ ὁ δύο πρότασις ἀνάγκη ἢ κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος κοινωνέω ἢ κατά ἀμφότερος διαφέρω ἢ κατά ἕτερος μέν κοινωνέω κατά ἕτερος δέ διαφέρω , καί οὐ εἰμί παρά οὗτος . εἰμί μέν οὖν κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος κοινωνέω , μονολήμματος ὑπάρχω ὁ συλλογισμός , καί οὖον γίγνομαι ἕτερος ὁ πρότασις ὁ συμπέρασμα , ὅσπερ ὁ ὁ συλλογισμός ὅρος βούλομαι · συλλογισμός γάρ “ λόγος ἐν ὅς τίθημι τις ἕτερος τίς ὁ κεῖμαι ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω ” . ἀλλά οὐδέ εἰμί κατά ἀμφότερος ὁ ὅρος διαφέρω ὁ πρότασις , εἰμί συλλογισμός , ἐπεί οὐδέ συμπεραίνω τίς ὁ πρότασις μηδείς εἰμί κοινός ὁράω ὁ ὁ ἄκρος συνδέω . λείπω οὖν κατά ἕτερος ὁ ὁράω διαφέρω κατά ἕτερος δέ κοινωνέω ὁ ἐν συλλογισμός παραλαμβάνω οὐκοῦν πᾶς συλλογισμός ἐκ τρεῖς ὁράω σύγκειμαι , ὁ τε δύο ἄκρος καί ὁ μέσος , ὅς εἰμί κοινός ὁ δύο πρότασις καί διά οὗτος μέσος καλέω , καί ὁ λοιπός ὅρος χωρίζω ἀπό ἀλλήλων διά ὁ μέσος συνάπτω . οὗτος οὖν ὁ μέσος ὅρος ἀνάγκη ἤτοι ἐν μέν ὁ ἕτερος ὁ πρότασις ὑπόκειμαι ἐν δέ ὁ ἕτερος κατηγορέω ἢ ἐν ἀμφότερος κατηγορέω ὁ ἐν ἀμφότερος ὑπόκειμαι . ἐντεῦθεν ἐγώ ὁ διαφορά ὁ τρεῖς ἀναφαίνω σχῆμα · ὅταν μέν γάρ ὁ μέσος ὅρος ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ ἄκρος , ὁ δέ κατηγορέω , γίγνομαι ὁ πρῶτος σχῆμα · ὁ δέ δύο . ὅταν ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος ὁ ἄκρος κατηγορέω · ὁ δέ τρίτος , ὅταν ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι . αἰτία δέ ὁ εἴρω τάξις ὁ σχῆμα οὗτος · ἐπεί γάρ κατά ὁ διάφορος ὁ μέσος πρός ὁ ἄκρος σχέσις ὁ ὁ σχῆμα θέσις ἀναγκαῖος ἐπινοέω , ἰστέον ὅτι ὁ μέσος τότε εἰμί κύριος μέσος καί ὁ ἑαυτοῦ σῴζω προσηγορία τε καί τάξις , ὅταν ὁ μέν ἕτερος ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι καί ὥσπερ ὑφίημι αὐτός λαμβάνω , ὁ δέ ἕτερος κατηγορέω καί ὥσπερ ἐν ἀγαθός τάξις αὐτός θεωρέω ἀγαθός γάρ ἀεί ὁ κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι , ὅτι τε ὡς ἐπί ὁ πολύς ἐπί πλέω εἰμί ὁ κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι , καί ὅτι ὁ μέν ὑπόκειμαι ὕλη λόγος ἐπέχω , ὁ δέ κατηγορέω εἶδος · καί γάρ ὁ ὕλη ὑπόκειμαι ὁ εἶδος ) , ὁπηνίκα δέ ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος ὁ ἄκρος κατηγορέω ὁ ἀμφότερος ὑπόκειμαι , οὐκέτι κύριος εἰμί μέσος . ἐπεί τοίνυν ἐκβαίνω αὐτός ὁ ὁ μέσος τάξις κρατύς εἰμί ὁ κατηγορέω ἢ ὁ ὑπόκειμαι , διά οὗτος πρῶτος μέν λέγω σχῆμα , ὅταν ὁ μέσος ὅρος ὁ ἑαυτοῦ φυλάσσω τάξις ὁ μέν ὑπόκειμαι , ὁ δέ κατηγορέω · δύο δέ σχῆμα ἐν ὅς ἀμφότερος κατηγορέω , ἐν ἵημι καί δύο μέν ἀγαθός δέ ὁ λοιπός ἀπολαμβάνω τάξις · τρίτος δέ σχῆμα ἐν ὅς ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι , ἔνθα καί ὁ ἔσχατος τάξις ἀπολαμβάνω . διό κατά μέν ὁ πρῶτος σχῆμα ἐπί εὐθύς γράφω ὁ ἄκρος | ὁ μέσος ὅρος , κατά δέ ὁ δύο ὑπεράνω , κατά δέ ὁ τρίτος ὑποκάτω . εἰμί δέ καί ἑτέρωθεν ὁ τάξις αὐτός θεωρέω . διότι γάρ ἐν μέν ὁ πρῶτος σχῆμα πᾶς συνάγω ὁ συμπέρασμα , καί ὁ καθόλου καί ὁ μερικός , καί ὁ καταφατικός καί ὁ ἀποφατικός , διά οὗτος ὁ τοιοῦτος σχῆμα ὁ πρῶτος ἀπολαμβάνω τάξις . ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα ἐπεί καταφατικός μέν οὐδείς συνάγω συμπέρασμα ἀλλά πᾶς ἀποφατικός , καθόλου τε καί μερικός , διά οὗτος οὗτος ὁ δύο ἐπέχω τάξις . ἐν δέ ὁ τρίτος μόνος μερικός συνάγω συμπέρασμα , καθόλου δέ οὐδείς · ὅθεν καί ὁ ἔσχατος λαγχάνω τάξις . εἰμί δέ καλός τε καί ἀποδείκνυμι πρεπώδης σχῆμα ἐν ὅς πᾶς συνάγω ὁ συμπέρασμα , ὁ τε ἐν ὁ ἄλλος συνάγω σχῆμα καί ἔτι πρός οὗτος ὁ καθόλου καταφατικός , ὅς διαφερόντως μέν σπουδάζω ὁ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη , οὐδέτερος δέ ὁ λοιπός σχῆμα συνάγω δύναμαι . δύο δέ ἔχω τάξις ὁ ὁ καθόλου ἀποφατικός συνάγω · οὗτος γάρ οἰκεῖος ἀποδείκνυμι ὁ μηδείς καθόλου συνάγω · ὁ γάρ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη μερικός μέν οὐδείς προτίθημι οὐδέποτε κατασκευάζω ἀλλά ὁ καθόλου οὗτος δέ οὖον πάντως καταφατικός ἀλλά εἰμί ὅτε καί ἀποφατικός , εἰμί καί σπανίως , δίοτι προηγουμένως βούλομαι διά ὁ ἀπόδειξις ὁ κατά ἑαυτοῦ παρακολουθέω ἕκαστος ὁ εἰμί θεωρέω . ἔσχατος δέ δῆλος ὅτι διά ὁ εἴρω λαμβάνω ὁ μόνος ὁ μερικός συνάγω ὡς ἄχρηστος πρός ἀπόδειξις . εἰμί δέ καί ἄλλος πραγματειώδης αἴτιος ἀποδίδωμι περί ὁ ὁ σχῆμα τάξις . ἰστέον ὅτι ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος μέσος λαμβάνω τάξις ὁ τε ἀίδιος εἰμί καί ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , ὁ μέν χείρων εἰμί ὁ δέ ἀγαθός . οὗτος ὁ πρῶτος σχῆμα ἀναλογέω · ὁ γάρ ἐν αὐτός μέσος ὅρος ὁ μέν ἕτερος ὁ ἄκρος κατηγορέω , ὅς καί ἀγαθός εἰμί , ὁ δέ ἕτερος ὑπόκειμαι , ὅς καί χείρων εἰμί . ὁμοίως δέ καί ὁ φύσις μέσος τίς πρᾶγμα λέγω ὁ εἶδος · οὖον γάρ μᾶλλον ἕτερος ὁ ἕτερος προσίημι · οἷος οὖον πλέω ὁ μέλας ὁ λευκός προσίημι ἢ ὁ μέλας ὁ λευκός καίτοι ἀγαθός αὐτός εἰμί . ὅς ἀναλογέω ὁ δύο σχῆμα · ὁ γάρ μέσος ὅρος ἔχω ἐν ἀμφότερος ὁ πρότασις κατηγορέω καί διά οὗτος ἑκάτερος ὁ ὁράω ἀγαθός . ἐπί οὗτος λέγω καί ὁ ὕλη μέσος τίς χρῆμα εἰμί ὡς πρός ὁ εἶδος · πᾶς γάρ ὁμοίως ἐξαπλόω χείρων αὐτός ὑπάρχω . καί οὗτος ὁ τρίτος σχῆμα ὁμοῖος εἰμί · ἐν ἑκάτερος γάρ ὁ πρότασις ὁ μέσος ὅρος ὑπόκειμαι χείρων αὐτός διά οὗτος ὑπάρχω . ἐπεί οὖν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ Ψυχή ἀναλογέω , οὗτος δέ ὁ ἄλλος δύο τίμιος , ὁ τε φύσις φημί καί ὁ ὕλη , οὗτος ὁ ἄλλος εἰκότως ἄν εἰμί τίμιος , καί διά οὗτος πρῶτος λέγω . δύο δέ ὁ ὁ φύσις ἀναλογέω · οὗτος γάρ ὁ μέν Ψυχή χείρων εἰμί ὁ δέ ὕλη ἀγαθός . καί τρίτος ὁ ὁ ὕλη παραπλήσιος · ὥσπερ γάρ οὗτος πᾶς εἰμί ἔσχατος , οὗτος καί ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ὁ μέσος ὅρος ὁ λοιπός εἰμί ἄτιμος . περι μέν οὖν ὁ σχῆμα καί ὁ τάξις αὐτός ἱκανῶς ἐγώ εἴρω . ἄξιος δέ ζητέω καί περί ὁ ὀνομασία αὐτός , διά τίς σχῆμα αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης καλέω . φημί ἐν ὅτι πανταχοῦ φιλογεωμέτρης εἰμί ὁ φκλόσοφος ἐξομοιόω βούλομαι ὁ περί ὁ συλλογισμός ὁ κατά γεωμετρία , καί διά οὗτος ὁ ἐκεῖσε ὄνομα κατά ἀναλογία ἐνταῦθα χράομαι . τρεῖς γάρ εἰμί οὗτος ἐφεξῆς ἀλλήλων ἐν γεωμετρία , ὁ σημεῖον , ὁ γραμμή , ὁ σχῆμα . καί ὁ μέν σημεῖον μόνος πέρας φημί οὐδαμῶς περατόω , ὁ δέ γραμμή εὐθύς μετά ὁ σημεῖον πρῶτος διάστασις ἔχω , ὁ κατά μῆκος μόνος , ὁ σημεῖον αδιάστατος εἰμί παντελῶς καί προσεχῶς ὁ γραμμή περατόω , ὅς καλέω καί διά - στῆμα · πρῶτος μέν οὖν ἔχω ἐν ὁ μέγεθος τάξις ὁ γραμμή ὡς πρῶτος ἔχω ὁ πόθεν ποῦ . μετά δέ ὁ γραμμή τρίτος ἔχω τάξις ἀπό ὁ σημεῖον ὁ σχῆμα , συμπληρόω τε ὑπό ὁ γραμμή καί περατόω , οἷος ὁ τρίπλευρος ἢ ὁ τετράπλευρος ἤ τίς τοιοῦτος · ῥυΐσκω γάρ ὁ σημεῖον γεννάω ὁ γραμμή , ὁ δέ γραμμή συντίθημι ποιέω ὁ σχῆμα . ἐκ οὗτος τοίνυν καί αὐτός ὁ μέν ἁπλόος φωνή , ὅς οὐδείς ἁπλόος ἐν ὁ λογικός πραγματεία καί ὡς πρός φιλόσοφος σκέψις , καί κατά οὗτος ὁ σημεῖον ἀναλογέω ὅρος ὀνομάζω · ὁ δέ γε ἐκ ὁ ἁπλόος φωνή προσεχῶς συμπληρόω πρότασις , ὅσπερ διά ὁ γραμμή ἔοικα διάστημα καλέω , ὡς ἀκούω αὐτός πρόειμι · περιγράφω γάρ καί ὁρίζω ὁ μέν πρότασις ὁ ἁπλόος φωνή ἐκ δέ ὁ διάφορος σύνθεσις ὁ πρότασις ὁ συλλογισμός γεννάω , ὅσπερ καλέω σχῆμα καθάπερ ὁ γεωμέτρης ὁ ὑπό ὁ γραμμή περιέχω . μετά οὗτος ἄξιος προλαμβάνω ποσαχῶς δυνατός συμπλέκω ὁ ἐν ὁ συλλογισμός παραλαμβάνω πρότασις κατά ἕκαστος σχῆμα , καί ποῖος μέν ὁ συμπλοκή ὁ πρότασις εἰμί συλλογιστική ἐν ἕκαστος σχῆμα , ποῖος δέ ἀσυλλόγιστος . ἵνα δέ οὗτος γιγνώσκω , δεῖ προλαμβάνω τίς εἰμί ἐν ὁ συλλογισμός μείζων πρότασις καί τίς μικρός . καί πάλιν ἵνα οὗτος γιγνώσκω , ὁράω πρότερος καί τίς εἰμί μείζων ὅρος καί τίς μικρός · οὗτος δέ δυνατός μέν καί κοινῶς ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα διορίζω καί ἴδιος ἐπί ὁ πρῶτος . καί ἴδιος μέν ἐπί ὁ πρῶτος σχῆμα μείζων ὅρος εἰμί ὁ ὁ μέσος κατηγορέω , μικρός δέ ὁ ὁ μέσος ὑπόκειμαι . καί οὗτος μέν ιδιαγω ἐπί ὁ πρῶτος λέγω , ἐπεί ὁ μέσος ἐν ὁ πρῶτος ὁ μέν κατηγορέω ὁ δέ ὑπόκειμαι . ἀλλά ἐπεί κατά οὐδέτερος ὁ ἄλλος σχῆμα διάφορος ἔχω σχέσις ὁ ἄκρος πρός ὁ μέσος , δῆλος ὅτι οὐκέτι ἁρμόζω ἐγώ οὗτος ὁ προσδιορισμός ἐπί ἐκεῖνος . χρηστέον οὖν κοινός κανών ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα οὗτος , ὅτι μείζων εἰμί ὅρος ὁ ἐν ὁ συμπέρασμα κατηγορέω , μικρός δέ ὁ ἐν ὁ συμπέρασμα ὑπόκειμαι . καί μείζων μέν εἰμί πρότασις ὁ ὁ μείζων ὅρος ἔχω , μικρός δέ ὁ ὁ μικρός . παράδειγμα ὁ μέν πρῶτος σχῆμα ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία · εἰμί συμπέρασμα ὁ λέγω ὅς ἄνθρωπος ἄρα οὐσία · ἄνθρωπος , κατηγορέω δέ ὁ οὐσία · οὐκοῦν μείζων μέν ὅρος ὁ οὐσία , μικρός δέ ὁ ἄνθρωπος , καί διά οὗτος μείζων μέν πρότασις ὁ λέγω ὁ ζῷον οὐσία , μικρός δέ ὁ λέγω ὅς ἄνθρωπος ζῷον . ὁ δέ δύο τότος ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ὁ ζῷον κατά οὐδείς λίθος · ὁ ἄρα κατά οὐδείς λίθος ὁ συμπέρασμα · ὑπόκειμαι ὁ λίθος , κατηγορέω ἄνθρωπος · μείζων ὅρος ὁ ἄνθρωπος , μικρός ὁ λίθος , καί διά οὗτος μείζων μέν πρότασις ὁ λέγω ζῷον κατά πᾶς ἀνθρωπέω , μικρός δέ ὁ λέγω τότος ζῷον κατά οὐδείς λίθος . ὁ τρίτος δέ ὅς λίθος λευκός , πᾶς λίθος ἄψυχος ; καί ὁ συμπέρασμα τίς λευκός ἄψυχος · ὑπόκειμαι ὁ λευκός , κατηγορέω ὁ ἄψυχος · οὐκοῦν μείζων ὅρος ὁ ἄψυχος , μικρός δέ ὁ λευκός , καί διά οὗτος μείζων μέν πρότασις ὁ λέγω πᾶς λίθος ἄψυχος , μικρός δέ ὁ λέγω τίς λίθος λευκός ἑστία . οὗτος οὖν ὁράω λοιπός πόσος γίγνομαι συζυγία κατά ἕκαστος σχῆμα ἐκ ὁ συμπλοκή ὁ πρότασις . λέγω οὖν ὅτι ἓξ εἰμί πᾶς ὁ πρότασις , δύο μέν ὁ προσδιορίζω , ὁ καθόλου λέγω προσδιορισμός καί ὁ μερικός , καί ἔτι εἷς ὁ απροσδιόριστος , καί οὗτος ἢ καταφατικός ἢ ἀποφατικός , ἓξ εἶδος γίγνομαι μόνος πρότασις , καί οὔτε πολύς εἰμί οὔτε μικρός · ὁ γάρ κατά ἕκαστος ὡς ἤπειρος καί περί γεννητής καί φθαρτός διαλέγω οὖον παραλαμβάνω ὁ φιλόσοφος ὡς ἄχρηστος εἰμί εἰς ἀπόδειξις . ἓξ τοίνυν εἶδος εἰμί ὁ πρότασις συμβαίνω κατά ἕκαστος σχῆμα ἐκ ὁ οὗτος συμπλοκή τριάκοντα καί ἓξ γίγνομαι συζυγία . ἐπεί γάρ , ὡς εἶπον , ἕκαστος συλλογισμός δύο ἔχω πρότασις , ἀνάγκη δέ ἕκαστος ὁ πρότασις κατά εἷς τίς ὁ ἓξ εἶδος οὗτος χαρακτηρίζω ἢ γάρ καθόλου εἰμί προσδιορίζω ἢ μερικός ἢ ἀπροσδιόριστος , καί κατά ἕκαστος οὗτος ἢ καταφατικός ἢ ἀποφατικός ) , ἐάν φέρω εἶπον λαμβάνω ὁ μείζων πρότασις καθόλου εἰμί καταφατικός , ἀνάγκη πᾶς καί ὁ μικρός ἑξαχῶς ποικίλλω · ἢ γάρ καί οὗτος καθόλου εἰμί καταφατικός ἢ καθόλου ἀποφατικός , ἢ μερικός καταφατικός ἢ μερικός ἀποφατικός , ἢ ἀπροσδιόριστος καταφατικός ἢ ἀπροσδιόριστος ἀποφατικός . πάλιν ὁ μείζων εἰμί καθόλου ἀποφατικός ἀνάγκη πάλιν ὁ μικρός ἑξαχῶς ποικίλλω · ἢ γάρ καί οὗτος καθόλου εἰμί ἀποφατικός ἢ καθόλου καταφατικός , ἢ μερικός καταφατικός ἢ μερικός ἀποφατικός , ἢ ἀπροσδιόριστος καταφατικός ὁ ἀπροσδιόριστος ἀποφατικός . καί ἐπί ὁ λοιπός προσδιορισμός ὁμοίως . ὥστε ἓξ εἶδος εἰμί ὁ πρότασις καί ὁ μέν μείζων ἀεί λαμβάνω κατά εἷς ὁ ἕξ , ποικίλλω δέ ὁ μικρός κατά ὁ αὐτός ἓξ εἶδος ἑξάκις ὁ ἓξ γίγνομαι λς΄ . ὥστε κατά ἕκαστος σχῆμα λς΄ συζυγία πρότασις γίγνομαι , ὁ εἶδος λέγω · ὁ γάρ κατά ἕκαστος ἤπειρος ὁ ἀριθμός . οὗτος μέν οὖν σύντομος ἐγώ εὑρίσκω ὁ κατά ὁ συμτῶ πλοκή ὁ πρότασις γίγνομαι εἶδος ὁ ἀριθμός . εἰμί δέ καί γλάφυ · ρώτερον ὁ αὐτός οὗτος δείκνυμι διά τις ποικίλος διαίρεσις τοιοῦτος . ὁ πρότασις ὁ παραλαμβάνω ἐν ὁ συλλογισμός ἢ ἀμφότερος εἰμί προσδιορίζω ἢ ἀμφότερος απροσδιόριστος ἢ ὁ μέν προσδιορίζω ὁ δέ ἀπροσδιόριστος , καί οὐ εἰμί παρά οὗτος . καί εἰμί ἄμφω ἵημι προσδιορίζω , ὁ ἀμφότερος ὁ καθόλου ἢ ἀμφότερος ὁ μερικός , ἢ ὁ μέν μείζων ὁ καθόλου ὁ δέ μικρός ὁ μερικός ἢ ἀνάπαλιν . οὗτος μέν , εἰμί ἀμφότερος ἵημι προσδιορίζω . εἰμί δέ ὁ μέν εἰμί προσδιορίζω ὁ δέ ἀπροσιόριστος , ἢ ὁ καθόλου προσδιορισμός ἢ ὁ μερικός · καί εἰμί ὁ καθόλου , ὁ ὁ μέν μείζων προσδιορίζω ὁ δέ μικρός ἀπροσδιόριστος ἢ ἔμπαλιν · καί εἰμί ὁ μερικός , ἢ ὁ μείζων πάλιν προσδιορίζω ὁ δέ μικρός ἀπροσδιόριστος ἢ ἔμπαλιν . οὗτος καί εἰμί ὁ μέν εἰμί προσδιορίζω ὁ δέ ἀπροσδιόιστος . ὁ δέ ἕτερος ὁ διαίρεσις σκέλος , λέγω δή ὁ λέγω ὁ δύο εἰμί απροσδιόριστος , ὁ ἀπό ὁ ποσός ὑποδιαίρεσις οὐ ἐπιδέχομαι . ἐννέα οὖν ὁ πᾶς τμῆμα γίγνομαι ἀπό ὁ ὁ ποσός διαίρεσις , ἢ ἐκ ἀμφότερος καθολικός ἢ ἐκ ἀμφότερος μερικός , καί τρίτος ὁ μέν μείζων καθόλου ὅς δέ μικρός μερικός , τέταρτος ὁ μέν μικρός καθόλου ὁ δέ μείζων μερικός , πέμπτος ὁ μέν μείζων καθόλου ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος , ἕκτος ὁ μικρός καθόλου ὁ δέ μείζων απροσδιόριστος , ἕβδομος ὁ μείζων μερικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος , ὄγδοος ὁ μικρός μερικός ὁ δέ μείζων απροσδιοριος , ἔνατος ἀμφότερος απροσδιόριστος , οὗτος οὖν ὁ διαίρεσις ὁ ἐννέα διαφορά ἐκ ὁ ποσός ἀναδείκνυμι ἐγώ ποιέω ὁ ἐπιδιαίρεσις οὗτος πᾶς κατά ὁ ποιός . ἐν γάρ ἕκαστος τμῆμα ἀνάγκη ἢ ἀμφότερος εἰμί καταφατικός ἢ ἀμφότερος ἀποφατικός , ἢ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός , καί οὗτος διχῶς · ἢ γάρ | ὁ μέν μείζων καταφατικός ὁ δέ μικρός ἀποφατικός , ἢ ἔμπαλιν . ἕκαστος οὖν τμῆμα κατά ὁ ποιός τετραχῶς ποικίλλω τετράκις ὁ ἐννέα ὁ πᾶς γίγνομαι λς΄ . ἐκτίθημι δέ καί ἐπί ὁ καταγραφή πρός ὁ εὐσύνοπτος ὁ εἴρω διαίρεσις . | ἐπεί οὖν δείκνυμι λς΄ μόνος γίγνομαι κατά ἕκαστος σχῆμα ἐκ ὁ XIXr ὁ πρότασις συμπλοκή ὁ συζυγία , ἄξιος ἐπί οὗτος ζητέω ποῖος μέν εἰμί ἐκ αὐτός ὁ συλλογιστική κατά ἕκαστος σχῆμα συζυγία , αὐτός δέ εἶπον ὁ εἷς τίς μόνος καί ὁρίζω ἔχω ὁ πρότασις ἕπω συμπέρασμα οὗτος γάρ λέγω εἰμί συλλογισμός ) , ἔτι δέ καί ποῖος ἀσυλλόγιστος . ἵνα δέ οὗτος γιγνώσκω , δεῖ πρότερος εἶπον , πόσος δεῖ παραφυλάσσω καί ποῖος ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα , συνάγω <εἰς> εἶδος ὁ μέρος ὑπό ὁ Ἀριστοτέλης ἀποδείκνυμι . κοινῶς μέν οὖν ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα δεῖ παραφυλάσσω ὁ μήτε ὁ δύο πρότασις εἰμί ἀποφατικός μήτε ὁ δύο μερικός · εἰμί γάρ μέλλω ὁ συζυγία ὁ συμπλέκω ἀλλήλων πρότασις γίγνομαι συλλογιστικός , δεῖ ὁ ἕτερος ὁ πρότασις κοσμέω κατά τε ὁ ποσός καί ὁ ποιός · εἰμί δέ κατά μέν ὁ ποσός ἀγαθός ὁ καθόλου ὁ μερικός , κατά δέ ὁ ποιός ὁ καταφατικός ὁ ἀποφατικός . ἴδιος δέ ἐπί μέν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ ὁ μέν μείζων εἰμί καθόλου ὁ δέ μικρός καταφατικός · ἀδιαφορέω γάρ ὁ μέν μείζων κατά ὁ ποιός , ὁ δέ μικρός κατά ὁ ποσός · ὁ δέ μή οὕτως ἔχω συζυγία ἀσυλλόγιστος εἰμί . οὗτος δέ ὁ ἴδιος ὁ πρῶτος σχῆμα μερίζω ὁ ἄλλος δύο . ἐν μέν γάρ ὁ δύο δεῖ φυλάσσω ὁ μέν μείζων καθόλου ὥσπερ ἐν ὁ πρῶτος , ὁ δέ μικρός ἀνομοιοσχήμων ὁ μείζων κατά ὁ ποιός , τουτέστιν ἵνα , εἰμί ὁ μείζων εἰμί καταφατικός , ὁ μικρός εἰμί ἀποφατικός , καί ἔμπαλιν , εἰμί ὁ μείζων ἀποφατικός , ὁ μικρός καταφατικός , δῆλος ὡς ὁ μείζων ἀδιάφορος ἔχω περί ὁ ποιότης ὁ δέ μικρός περί ὁ ποσότης · ὁ γάρ μή οὕτως ἔχω συζυγία καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ἅπας ἀσυλλόγιστος εἰμί . ἐν δέ ὁ τρίτος σχῆμα τίς δεῖ παρατηρέω ; πρός ὁ φυλάσσω ὁ κοινῶς ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα παρατηρέω , λέγω δή ὁ μήτε ὁ δύο εἰμί μερικός μήτε ὁ δύο ἀποφατικός , ἔτι παρατηρέω ἴδιος εἷς μόνος , ὁ ὁ μικρός εἰμί καταφατικός , κἠν , ἀμφότερος ἀδιαφορέω κατά ὁ ποσός καί ἔτι ὁ μείζων κατά ὁ ποιός , καί διά οὗτος , ἐπεί ἥσσων εἰμί ὁ ὀφείλω ἴδιος παραφυλάσσω ἐπί ὁ τρίτος σχῆμα , πλείων γίγνομαι συλλογιστικός συζυγία . ἐν μέν γάρ ὁ πρῶτος τέσσαρες μέν γίγνομαι ὁ συλλογιστική συζυγία , ὁ δέ λοιπός λβ΄ ἀσυλλόγιστος · καί συλλογιστική μέν ὁ τε ἐκ δύο καθόλου , ἡʹ ἐκ δύο καθόλος καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός , καί τρίτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός <τῆς δέ μικρός μερικός καταφατικός , καί τέταρτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός · ὁ δέ λοιπός παρά οὗτος ὁ ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ἀσυλλόγιστος διά ὁ εἴρω αἴτιος , λέγω δή ὁ τε κοινῶς καί ἰδίως ἐπί ὁ σχῆμα παραφυλάσσω . ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα συλλογιστική συζυγία πάλιν εἰμί τέσσαρες , ὁ τε ἐκ ὁ δύο καθόλου , ὁ μείζων ἀποφατικός καί ὁ μικρός καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων καταφατικός ὁ δέ μικρός ἀποφατικός , καί τρίτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀπος - φατικός καί ὁ μικρός μερικός καταφατικός , καί τέταρτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός ἀποφατικός · ὁ o δέ λοιπός καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ἀσυλλόγιστος διά ὁ αὐτός πάλιν αἴτιος . ἐν δέ ὁ τρίτος συλλογιστική συζυγία εἰμί ἕξ , ἐκ δύο καθόλου καταφατικός , ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , καί τρίτος <ἡ> ἐκ μερικός καταφατικός | ὁ μείζων καί καθόλου καταφατικός ὁ μικρός , τέταρτος ὁ ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων καί μερικός καταφατικός ὁ μικρός , πέμπτος ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , ἕκτος ἐάω ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καταφατικός · ὁ δέ λοιπός πᾶς συζυγία καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ἀσυλλόγιστος διά ὁ προερέω αἴτιος . δεῖ δέ πάλιν καθόλου ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα οἶδα καί οὗτος , ὅτι ἐπί πᾶς ὁ σχῆμα ὁ χείρων ὁ πρότασις ἕπω ὁ συμπέρασμα · οἷος ἐάν ὁ δύο ἵημι καθόλου ὁ δέ ἕτερος ἀποφατικός , ἀποφατικός συνάγω ὁ συμπέρασμα · πάλιν ἐάν μερικός εἰμί ὁ ἕτερος ὁ πρότασις , μερικός · ἐάν δέ ὁ μέν εἰμί μερικός ὁ δέ ἕτερος ἀποφατικός , μερικός ἀποφατικός , ἐπεί ἐνταῦθα ὁ χείρων νικάω . Ζεύς μέν ὁ εἶπον διά τίνω σημαίνω ὅτι τοὐλάχιστον ἐκ δύο πρότασις εἰμί ὁ συλλογισμός , καθώς καί πρότερος εἴρω . διά δέ ὁ εἶπον καί πότε δηλόω ὅτι οὐ ὡς τυγχάνω οὐδέ πᾶς ὁ πρότασις συμπλέκω ποιέω συλλογισμός . διά δέ ὁ εἶπον πῶς σημαίνω ὅτι ὁ μέσος ὁράω ποτέ μέν εἷς ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι ὁ δέ ἕτερος κατηγορέω , ποτέ δέ ἀμφότερος κατηγορέω , ποτέ δέ ἀμφότερος ὑπόκειμαι . p . 25b28 Πρότερος γάρ περί συλλογισμός λεκτέος ἢ περί ἀπος - οειξις . ἐπεί ἐν ἀρχή ὁ βιβλίον ἐπαγγέλλω περί ἀπόδειξις διαλέγω , οὐδαμοῦ δέ ἐν οὗτος ὁ βιβλίον περί ἀπόδειξις διαλέγω , διά οὗτος μέλλω ἄρχω ὁ συλλογισμός ἀπολογέομαι ὑπέρ οὗτος φημί ὅτι δεῖ πρῶτος περί ὁ καθολικός ποιέω ὁ λόγος · καθολικός δέ ὁ περί συλλογισμός λόγος ὁ περί ἀπόδειξις . p . 25b32 ὅταν οὖν ὅρος τρεῖς οὕτως ἔχω πρός ἀλλήλων . περι αὐτός λοιπός διαλέγω ὁ συλλογισμός . ἄρχω δέ ἀπό ὁ πρῶτος σχῆμα εἰκότως , καί παραδίδωμι ἐγώ πρῶτος ὁ ἐκ δύο καθόλου πρότασις συλλογισμός . ὁ δέ δύο πρότασις καθολικός εἰμί γίγνομαι τέσσαρες συζυγία ὁ πρός ὁ ποιός ἐπιπλοκή , ὅς τε ἐκ ὁ δύο καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ δύο ἀποφατικός καί <αἱ> ὁ μέν ἕτερος ἀποφατικός ὁ δέ ἕτερος καταφατικός , καί οὗτος διχῶς , ἤτοι ὁ μείζων ἀποφατικός ἢ ὁ μικρός , ὁ δέ ἕτερος καταφατικός . οὗτος οὖν ὁ τέσσαρες συζυγία δύο μέν εἰμί ὁ συλλογιστική , ὅς τε ἐκ ὁ δύο καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καταφατικός · ὁ δέ λοιπός δύο ἀσυλλόγιστος εἰμί , ἐπεί ὁ μικρός ὁ ἑαυτοῦ ἴδιος ἀπόλλυμι ἀποφατικός εἰμί . παραδίδωμι δέ ἅμα ὁ δύο συλλογιστικός ὡς ἀεί βραχυλογία ἀντιποιέω , καί ὁράω ὅπως . ὅταν οὖν , φημί , ὅρος τρεῖς οὕτως ἔχω πρός ἀλλήλων ὥστε ὁ ἔσχατος ἐν ὅλος εἰμί ὁ μέσος . ὁ μικρός πρότασις φημί , ἐάν εἰμί καταφατικός καθόλου . ὁ δέ μέσος ἐν ὁ πρῶτος ἢ εἰμί ἢ μή εἰμί , τουτέστιν ὅταν ὁ μείζων πρότασις ἢ καταφατικός ὑπάρχω ἢ ἀποφατικός . ὁράω δέ πῶς ἐγώ ὁ ἰδιότης ὁ πρῶτος σχῆμα σημαίνω εἶπον ὁ ἔσχατος ἐν ὅλος εἰμί ὁ μέσος ἀντί ὁ ὁ μέσος ὁ ἔσχατος πᾶς κατηγορέω . εἴρω γάρ ὅτι ὁ ἐν ὅλος καί ὁ κατά πᾶς ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί . ὁ δέ μέσος ἐν ὁ πρῶτος ἢ εἰμί ἢ μή εἰμί ἀντί ὁ ὁ μέσος ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι ἢ εἰς κατάφασις ἢ εἰς ἀπόφασις . Ἀνάγκη ὁ ἄκρος εἰμί συλλογισμός τέλειος . ἄξιος ζητέω πῶς ὁ φιλόσοφος εἶπον ὅτι , ἐάν ὁ μέσος ὅρος ὁ μέν εἷς ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι ὁ δέ ἕτερος κατηγορέω , τέλειος ποιέω συλλογισμός , καίτοι ἐν ὁ τρίτος τρόπος καί ἐν ὁ τέταρτος ὁ πρῶτος σχῆμα οὕτως ἔχω ὁ μέσος ὁράω , καθώς αὐτός παρακελεύομαι , εὑρίσκω τις ἀτελής συλλογισμός , ὅστις τελειόω διά ὁ ἀντιστροφή ὁ πρός ὁ πρῶτος τρόπος . ὥστε οὖον οὗτος καλέω τέλειος ἐνταῦθα ὁ φιλόσοφος ἀλλά ὁ σῴζω ὁ τέλειος εἶδος ὁ πρῶτος σχῆμα . p . 25b35 κλάω δέ μέσος μέν ὅς καί αὐτός ἐν ἄλλος καί ἄλλος ἐν οὗτος εἰμί . οὗτος ὁ ὁρισμός ὁ μέσος ὁράω οὐ εἰμί κοινός ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα ἀλλά μόνος ὁ μέσος ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα · οὗτος γάρ μόνος ὁ μέν ὁ ἄκρος κατηγορέω ὁ δέ ὑπόκειμαι . ὁ δέ ἐν ὁ δύο σχῆμα ἀμφότερος κατηγορέω · ὁ δέ ἐν ὁ τρίτος ἀμφότερος ὑπόκειμαι , ὡς ἤδη ἐγώ εἴρω . ἀλλά εἰμί καί διάφορος ὁ εἶδος ὁ μέσος ὁράω ἐπί ὁ τρεῖς σχῆμα , ἀλλά οὖν ἔχω τίς κοινός , ὁ ἀναδιπλασιάζω καί ἐν ἀμφότερος εὑρίσκω ὁ πρότασις ὁ μέσος ἐν ὁ τρεῖς σχῆμα . ὅς καί ὁ θέσις γίγνομαι μέσος . βούλομαι ἐγώ καί ἐν αὐτός ὁ καταγραφή σῴζω ὁ ὁ μέσος τάξις , ἵνα ἐπί εὐθύς τάσσω ὁ τρεῖς ὅρος ὁ μέσος ὁ μέσος ἀποδίδωμι χώρα . p . 25b36 Ἄκρα δέ ὁ αὐτός τε ἐν ἄλλος εἰμί καί ἐν ὅς ἄλλος εἰμί . | δοκέω εἄν ἴσως ὁ αὐτός ὁρισμός εἰμί ὁ τε ἄκρος καί ὁ μέσος · XXr οὐ εἰμί δέ · δεῖ γάρ ἐπί οὗτος προσυπακούω ὁ μόνος , καί οὕτως ὀρθῶς ἀποδίδωμι ἄν εἰμί , ὡς ἄν εἰμί λέγω ἄκρος δέ ὁ αὐτός τε ἐν ἄλλος εἰμί μόνος καί ἐν ὅς ἄλλος εἰμί μόνος . p . 25b37 γάρ ὁ Α κατά πᾶς ὁ Β καί ὁ Β κατά πᾶς ὁ Γ , ἀνάγκη ὁ Α κατά πᾶς ὁ Γ κατηγορέω . οὗτος πρῶτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ δύο καταφατικός καθόλου <καθόλου> καταφατικός συνάγω συμπέρασμα . εἰμί γάρ ὁ Β πᾶς ὁ Γ ὑπάρχω , μέρος ἄρα ὁ Β ὁ Γ ὑπάρχω · εἰμί τοίνυν ὁ Α πᾶς ὁ Β ὑπάρχω , πᾶς ὁ μέρος αὐτός ὑπάρχω · καί ὁ Α ἄρα πᾶς ὁ Γ ὑπάρχω μέρος εἰμί ὁ Β . ἐπί ὁ ὕλη δέ σαφής ὁ λόγος · οἷος οὐσία κατά πᾶς ζῷον , ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί συνάγω οὐσία κατά πᾶς ἄνθρωπος · καί ἀνάπαλιν πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ζῷον οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . δῆλος δέ ἐπί οὗτος ὁ σχῆμα ὡς δεῖ ἐπί ὁ πρῶτος τρόπος λαμβάνω ὅρος , πρῶτος μέν γενικός , δύο ὑπάλληλος γένος καί τρίτος εἰδικός ὁ μέσος εἶδος . δεῖ δέ ἀεί ὁ συμπέρασμα ποιέω , οἷος εἄν εἰμί ὁ ἄρχω ὁ σύνθεσις · οἷος εἰμί ἐκ ὁ μείζων ὁράω ἄρχω , ὁ οὐσία ἄρχω · οὐκοῦν οὗτος καί ὁ συμπέρασμα προηγέομαι · οὐσία κατά πᾶς ζῷον · ἄρχω ὁ οὐσία · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος · καί ὁ συμπέρασμα πάλιν ἀπό ὁ οὐσία ἄρχω · ὄντα κατά πᾶς ἄνθρωπος . εἰμί δέ ἐκ ὁ μικρός ὁράω ὁ ἀρχή γίγνομαι , οἷος ἐκ ὁ ἄνθρωπος , ἐκ οὗτος καί ὁ συμπέρασμα εἰμί · πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , πᾶς ζῷον οὐσία , πᾶς ἄνθρωπος οὐσία . λαμβάνω δέ στοιχέω ὁ Ἀριστοτέλης Α , Β , Γ , καί ἐκ ὁ φύσις ὁ στοιχεῖον ὁ τάξις ὁ πρῶτος σχῆμα ἐγώ δηλόω ὁ μείζων ὅρος λέγω ὁ Α διά ὁ πρῶτος ἔχω ὁ Α τάξις , ὁ δέ μικρός ὁ Γ , ὁ δέ μέσος ὁ Β ὡς ὁ μέν ὑφίημι ὁ τάξις , ὁ A , ὁ δέ προηγούμενος , ὁ Γ . ἐνδέχομαι δέ δῆλος ὅτι καί ἐξισάζω εἰμί ὁ ὅρος , οἷος ἐπιστήμη δεκτικός , γελαστικός , ἄνθρωπος · πᾶς γάρ ἄνθρωπος γελαστικός , πᾶς γελαστικός ἐπιστήμη δεκτικός , πᾶς ἄρα ἄνθρωπος ἐπιστήμη δεκτικός . p . 25b40 Ὀμοίως δέ καί εἰμί ὁ μέν Α κατά μηδείς ὁ Β , ὁ δέ B κατά πᾶς ὁ Γ , ὅτι ὁ Α οὐδείς ὁ Γ ὑπάρχω . Δεύτερος οὗτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα εἰμί , ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός καθόλου ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . εἰμί γάρ ὁ Α κατά μηδείς ὁ Β , πᾶς ἄρα ὁ μέρος αὐτός χωρίζω · μέρος δέ ὁ B ὁ Γ · ὑπόκειμαι γάρ πᾶς ὁ Γ ὁ Β ὑπάρχω · πᾶς ἄρα χωρίζω ὁ Γ ὁ Α μέρος εἰμί ὁ B . εὐπορέω δέ πάλιν ὕλη ἐπί ὁ δύο τρόπος λαμβάνω εἶδος καί γένος καί ὁ γένος ἀλλότριος , ὁ μέν εἶδος μικρός ὅρος τίθημι , ὁ δέ γένος μέσος , ὁ δέ ἀλλότριος μείζων · οἷος λίθος κατά οὐδείς ζῷον , ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα λίθος κατά οὐδείς ἄνθρωπος · χωρίζω μέν γάρ πᾶς ὁ μέρος ὁ ζῷον ὁ λίθος · μέρος δέ ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος · χωρίζω ἄρα πᾶς ἄνθρωπος ὁ λίθος . p . 26a2 εἰμί δέ ὁ μέν πρῶτος πᾶς ὁ μέσος ἀκολουθέω , ὁ δέ μέσος μηδείς ὁ ἔσχατος ὑπάρχω , οὐ εἰμί συλλογισμός ὁ ἄκρος . ὁ δύο πρότασις καθόλου παραλαμβάνω τέσσαρες γίγνομαι συζυγία ὁ πρός ὁ ποιός ἐπιπλοκή , ὅς εἰς μέν δύο λέγω συλλογιστικός εἰμί , ὁ δέ δύο ἀσυλλόγιστος . ἐκτίθημι οὖν ὁ δύο συλλογιδτικαι πρότασις νῦν βούλομαι ὁ λοιπάς δύο δείκνυμι ἀσυλλόγιστος , ὁ τε ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός καί ὁ μικρός καθόλου ἀποφατικός καί ὁ ἐκ ἀμφότερος καθόλου ἀποφατικός . εἰμί δέ λέγω ἴδιος εἰμί ὁ πρῶτος σχῆμα καί οὗτος , ὅς ὁ μικρός καταφατικός ἔχω ἀεί , εἰκότως ἀσυλλόγιστος εἰμί ὁ τοιοῦτος συζυγία . δείκνυμι δέ ἀσυλλόγιστος αὐτός ἐκ ὁ συνάγω καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς · δῆλος γάρ ἐκ οὗτος ὅτι καί ὁ τις καί ὁ οὖον πᾶς συνάγω · ὁ γάρ καθόλου ὁ κατά μέρος ἀκολουθέω · ὥστε οὐδείς ὁρίζω εἰμί ἐκ αὐτός συνάγω συμπέρασμα . διά οὖν ὁ ἀοριστία αὐτός ἀσυλλόγιστος οὗτος φημί . διαλαμβάνω δέ περί πρῶτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός , καί δείκνυμι αὐτός ἀσυλλόγιστος διά τίνω ὁράω συνάγω καί ὁ πᾶς καί ὁ οὐδείς . ἐπί μέν γάρ ὁ συλλογιστικός συζυγία οὖον χράομαι ὅρος ἀλλά ὁ στοιχεῖον ἁπλόος , δίδωμι ἕκαστος κατά ἐξουσία ἐπί πᾶς ὕλη γυμνάζω ὁ λέγω · ἐπί δέ ὁ ἀσυλλόγιστος παράδειγμα μόνος χράομαι , διά ὅς ἔλεγχος ὁ ἀοριστία αὐτός · ὁ μέν γάρ καθόλου λόγος οὐδέ μυρίος παράδειγμα ἱκανός κατασκευάζω , ἀνασκευάζω δέ καί εἷς ἐξαρκέω παράδειγμα . p . 26a4 οὐδείς γάρ ἀναγκαῖος συμβαίνω ὁ οὗτος εἰμί . ἀντί ὁ ὁ διά ὁ οὕτως ἔχω ὁ πρότασις συνάγω τίς ἀναγκαῖος XXv ἀλλά διά ὁ παραλαμβάνω ὕλην’ . δεῖ δέ ὁ συμπέρασμα διά ὁ ὁ πρότασις ἀναγκαῖος συμβαίνω , οὖον διά ὁ ὕλη , ὡς καί ὁ ὁρισμός ὁ συλλογισμός δηλόω . p . 26a5 καί γάρ πᾶς καί μηδείς ἐνδέχομαι ὁ πρῶτος ὁ ἔσχατος ὑπάρχω . ὅτι2 , φημί , οὐδείς ἐκ ἀνάγκη συνάγω ὁ ὁ πρότασις οὗτος τάσσω , δῆλος ἐκ ὅς καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς συνάγω δήω , εἴπερ διά ὁ πρότασις καί μή διά ὁ ὅρος συνάγω ὁ συμπέρασμα , μόνος ἢ ἀποφατικός συνάγω ἢ καταφατικός . νῦν δέ ἀμφότερος συνάγω διάφορος ὕλη παραλαμβάνω · δῆλος ἄρα ὅτι ὁ συμπέρασμα αἴτιος ὁ ὅρος παραλαμβάνω καί οὐ ὁ συμπλοκή ὁ πρότασις . δεῖ δέ ὁ συλλογισμός διά ὁ πρότασις συνάγω ὁ συμπέρασμα . p . 26a6 ὥστε οὔτε ὁ κατά μέρος οὔτε ὁ καθόλου γίγνομαι ἀναγκαῖος . εἰμί γάρ καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς ἐνδέχομαι ὑπάρχω , συναναιρέω δέ ὁ μέρης ὁ ὅλος , οὔτε ὁ καθόλου ἵημι ὁ κατά μέρος εἰμί ἀναγκαῖος · παντελῶς ἄρα ἀόριστος καί διά οὗτος ἀσυλλόγιστος ὁ τοιοῦτος συζυγία . ὁ μέν οὖν πᾶς συνάγω οὕτως · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος κατά οὐδείς ἵππος , καί συμπέρασμα ζῷον κατά πᾶς ἵππος . ὁ δέ οὐδείς συνάγω , ἐάν ἀντί ὁ ἵππος λίθος παραλαμβάνω , οὕτως · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος κατά οὐδείς λίθος , καί συμπέρασμα ζῷον κατά οὐδείς λίθος . p . 26a9 οὐδέ ὅταν μήτε ὁ πρῶτος ὁ μέσος μήτε ὁ μέσος ὁ ἔσχατος μηδείς ὑπάρχω . νῦν ὁ ἐκ ὁ δύο καθόλου ἀποφατικός βούλομαι δείκνυμι ἀσυλλόγιστος ὁμοίως διά ὁ συνάγω ὁ τε πᾶς καί ὁ μηδείς . ἵνα δέ σαφής εἰμί ὁ λέγω , ἕτερος ὅρος ἐγώ ἐκτίθημι · ζῷον κατά οὐδείς λίθος , λίθος κατά οὐδείς ἄνθρωπος , καί ὁ συμπέρασμα ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος . οὗτος μέν οὖν ὁ πᾶς συνάγω . ὁ δέ μηδείς , ἐάν ἀντί ὁ ἄνθρωπος παραλαμβάνω φυτόν ἤ τίς τοιοῦτος , κατά ὅς οὔτε ὁ ζῷον οὔτε ὁ λίθος κατηγορέω · ζῷον κατά οὐδείς λίθος , λίθος κατά οὐδείς φυτός , καί ὁ συμπέρασμα ζῷον κατά οὐδείς φυτός · διά οὗτος ἄρα καί οὗτος ἀσυλλόγιστος ὁ συζυγία διά ὁ ἀοριστία . εἴρω δέ οὗτος κοινός εἰμί ἐπί πᾶς σχῆμα , ὁ ἐκ δύο ἀποφατικός ἀσυλλόγιστος ἀεί γίγνομαι συζυγία . p . 26a13 Κάθολος μέν οὖν εἰμί ὁ ὁράω δῆλος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα πότε εἰμί καί πότε οὐ εἰμί συλλογισμός . ὁ περί ὁ ἐκ ἀμφότερος ὁ πρότασις καθόλου λόγος ἤδη πληρόω , ἐν εἰμί ἀποδείκνυμι δύο μέν συλλογιστικός συζυγία , δύο δέ ἀσυλλόγιστος · λοιπός δέ μίγνυμι ὁ τε καθόλου καί ὁ μερικός , καί δείκνυμι ποῖος μέν ὁ συλλογιστική ἐν οὗτος , ποῖος δέ ἁσολλόγιστοτ . p . 26a14 καί ὅτι εἰμί τε συλλογισμός ὁ ὅρος ἀναγκαῖος ἔχω ὡς εἶπον , ἐάν τε οὕτως ἔχω , ὅτι εἰμί συλλογισμός . ΕΧ τε , φημί , καθόλου καταφατικός ὅς ὁ συμπέρασμα , πάντῃ τε καί πάντως ἐκ δύο καθόλου καταφατικός συνάγω , καί εἰμί δύο καθόλου καταφατικός ὑπάρχω πρότασις , πάντῃ τε καί πάντως καθόλου καταφατικός συνάγω ὁ συμπέρασμα . καί ἐπί ὁ δύο τρόπος ὁμοίως , οὕτως ἔχω ὁ πρότασις ὥσπερ εἴρω , τοιοῦτος συνάγω ὁ συμπέρασμα , καί ὁ συμπέρασμα οὕτως ἔχω ἀνάγκη πᾶς τοιοῦτος εἰμί ὁ πρότασις . p . 26a17 εἰμί δέ ὁ μέν καθόλου ὁ ὁράω ὁ δέ ἐν μέρος πρός ὁ ἕτερος . πληρόω ὁ ἐκ δύο καθόλου νῦν ὁ ἐκ ὁ ἕτερος μέν καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός συζυγία ἐκτίθημι . εἰμί δέ ὁ πᾶς ὀκτώ . ὅς ὁ δύο μέν συλλογιστική , ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου , εἴτε καταφατικός εἴτε ἀποφατικός , ὁ δέ μικρός μερικός κατκφατικεω , ὁ δέ λοιπός ἓξ ἀσυλλόγιστος διά ὁ ἢ ὁ μείζων μερικός εἰμί ἢ ὁ μικρός ἀποφατικός . ὁράω δέ πῶς οὐ εἶπον ὅτι ὁ μέν μείζων καθόλου ὁ δέ μικρός ἐν μέρος ἢ ὁ ἀνάπαλιν , ἀλλά ἀδιορίστως , οὕτως ἄνευ προσθήκη ἐν αὐτός βούλομαι ὁ ὀκτώ συζυγία δηλόω . | p . 26a20 ὅταν δέ πρός ὁ μικρός ἢ καί ἄλλως πως ἔχω XXIr ὁ ὅρος , ἀδύνατος . προσυπακουστέον ὁ πρός ὁ μικρός τότος καθόλου θήγω . ἀδύνατος δέ οὗτος γενειθή συλλογισμός διά ὁ ὁ μείζων ἀπόλλυμι ὁ ἴδιος , τουτέστι ὁ καθόλου · ἐρῶ γάρ ὅς ὁ καθόλου τίθημι πρός μικρός μικρός σημαίνω ὁ μείζων μερικός εἰμί , ἐπεί ὁ λόγος νῦν περί ὁ ἕτερος καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός . ὁ δέ ἢ καί ἄλλως πίνω ) ἔχω ὁ ὅρος ἀντί ὁ ἰάομαι ἀμφότερος ἀποφατικός ἢ ὁ μείζων καταφατικός ὁ δέ μικρός ἀποφατικός , καί οὗτος διχῶς , ἢ ὁ μείζων ἔχω ὁ καθόλου ἢ ὁ ἔλατος . p . 26a21 λέγω δέ μείζων μέν ἄκρος ἐν ὅς ὁ μέσος εἰμί , μικρός δέ ὁ ὑπό ὁ μέσος . ἀντί ὁ ‘μεῖζον ἄκρος ὁ ὁ μέσος κατηγορέω , μικρός δέ ὅς ὁ μέσος κατηγορέω · αὐτός γάρ ὁ κατά πᾶς καί ὁ ἐν ὅλος μόνος ὁ σχέσις διαφέρω , ὡς εἰμί , ὅταν μέν ἐκ ὁ κατά πᾶς ποιέω ὁ συλλογισμός , μείζων ὅρος ὁ πρῶτος , ὁμοίως καί πρότασις μείζων ὁ πρῶτος , ὅταν δέ ἐκ ὁ ἐν ὅλος , ὁ τελευταῖος καί ὁ δύο πρότασις . p . 26a23 ὑπάρχω γάρ ὁ μέν Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Β τις ὁ Γ . οὗτος εἰμί τρίτος τρόπος συλλογιστικός ἐν πρῶτος σχῆμα , ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων καί μερικός καταφατικός ὁ μικρός μερικός καταφατικός συνάγω συμπέρασμα . εὐπόρησις δέ ὕλη ἐν οὗτος ὁ τρόπος λαμβάνω γένος τίς καί εἶδος καί κοινός ἀμφότερος καί ὁ μέν γένος τίθημι μείζων ὅρος , ὁ δέ εἶδος μέσος , ὁ δέ κοινός ἀμφότερος μικρός · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος κατά τις ἐμψυχόω , καί συμπέρασμα ζῷον κατά τις ἐμψυχόω · καί ἀνάπαλιν τίς ἔμψυχος ἄνθρωπος , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , καί συμπέρασμα τίς ἔμψυχος ζῷον . p . 26a23 καί εἰμί ὁ μέν Α μηδείς ὁ Β ὑπάρχω , ὁ δέ Β τις ὁ Γ ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ Α τις ὁ Γ μή ὑπάρχω . Τέταρτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός . συνάγω δέ μερικός ἀποφατικός συμπέρασμα εἰκότως · ἐπεί γάρ , ὡς λέγω , ὁ χείρων ὁ πρότασις ἕπω ὁ συμπέρασμα , ἐν δέ οὗτος ὁ τρόπος ἑκάτερος ὁ πρότασις ἔχω τίς ἐλάττωμα , ὁ μέν κατά ὁ ποσός ὁ δέ κατά ὁ ποιός , ἀμφότερος ὁ πρότασις ὁ ἐλάττωμα ἐν ἑαυτοῦ συλλαμβάνω ἔχω ὁ συμπέρασμα καί γίγνομαι μερικός τε ἴαμα καί ἀποφατικός . εὐπόρησις δέ ὕλη ἐν οὗτος ὁ τρόπος ἀντιδιαιρέω λαμβάνω ἐκ ὁ αὐτός γένος εἶδος καί ὁ γένος αὐτός καί τίθημι μείζων μέν ὅρος καί μέσος ὁ εἶδος μικρός δέ ὁ γένος · οἷος λογικός κατά οὐδείς ἄλογος , ἄλογος κατά τις ζῷον , καί συμπέρασμα λογικός οὖον πᾶς ζῷον . p . 26 26a28 Ὀμοίως δέ καί εἰμί ἀδιόριστος εἰμί ὁ Β Γ κατηγορικός εἰμί · ὁ γάρ αὐτός εἰμί συλλογισμός ἀδιόριστος τε καί ἐν μέρος λαμβάνω . ἔρομαι ἐν ὁ περι ἑρμηνεία ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι ἰσοδυναμέω ὁ ἀδιόριστος πρότασις ὁ μερικός ἐάν τοίνυν ἐν ὁ μικρός πρότασις ἀντί ὁ μερικός παραλαμβάνω ἀπροσδιόριστος καταφατικός , ἄλλος δύο γίγνομαι συλλογιστική συζυγία ὁ μείζων καθόλου εἰμί ἢ καταφατικός ἢ ἀποφατικός . ὥστε πᾶς . συλλογιστική συζυγία ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ἕξ εἰμί . | ἔτι δέ παρά οὗτος εἰμί ὁ καλέω ἀντανακλάω , ἕ καί ἐκ XXIv οὗτος γίγνομαι μόνος ὁ συμπέρασμα ἀντιστρέφω κατά ὁ οἰκεῖος ἀντιστροφή . οἷος εἰμί ὁ συμπέρασμα εἰμί καθόλου ἀποφατικός , εἰμί ὁ αντανακλώ ὧδε · λίθος κατά οὐδείς ζῷον , ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , λίθος κατά οὐδείς ἄνθρωπος , καί ἄνθρωπος κατά οὐδείς λίθος · οἶδα γάρ ὅτι ὁ καθόλου στερητικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω . εἰμί δέ καθόλου καταφατικός ὁ μερικός καταφατικός εἰμί ὁ συμπέρασμα , ὁ ἀντιστροφή ὁ ἀντανακλάω εἰμί πρός ὁ μερικός καταφατικός · καί γάρ ὁ καί ὁ μερικός πρός ὁ αὐτός ἀντιστρέφω , λέγω δή ὁ μερικός καταφατικός . ἐκ δέ ὁ μερικός ἀποφατικός οὐ εἰμί τοιοῦτος συμπέρασμα · ὁμολογέω γάρ οὗτος μή σῴζω ὁ ἀντιστροφή ἀλλά διαπίπτω . p . 26a30 ἐάν δέ πρός ὁ μικρός ἄκρος ὁ καθόλου τίθημι ἢ κατηγορικός ἢ στερητικός , οὐ εἰμί συλλογισμός . ὁ μείζων πρότασις καθόλου εἰμί ὁ δέ μικρός μερικός γίγνομαι τέσσαρες συζυγία κατά ὁ ὁ ποιέω διαφορά · ὅς ὁ μέν δύο συλλογιστική εἰμί ὁ ἔχω ὁ μικρός καταφατικός ὁ μείζων ἀδιαφορέω κατά ὁ ποιός , ὁ δέ λοιπός δύο ἀσυλλόγιστος ὁ ἔχω ὁ μικρός ἀποφατικός . πρῶτος μέν ἐν ὁ συλλογιστικός ἐκτίθημι . καί ἐσθίω ὅσος ἐπί ὁ ἀκολουθία ἐφεξῆς ἐλέγχω πῶς ὁ λοιπός δύο ἀσυλλόγιστος εἰμί ὁ ἔχω πρός μέν ὁ μείζων ἄκρος ὁ καθόλου εἴτε καταφατικός εἴτε ἀποφατικός , πρός δέ ὁ μικρός ὁ μερικός ἀποφατικός . ἀλλά ἐπεί πλείων δήω λόγος ὁ περί οὗτος ἔλεγχος διά ὁ ὑποδύω αὐτός συλλογιστικός συζυγία , ὡς μανθάνω , τρέπω ἐπί ὁ ἐλέγχω πρῶτος ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ὁ δέ μικρός καθόλου τέσσαρες ἀσυλλόγιστος συζυγία ὡς ῥᾳδίως οὗτος μᾶλλον ἐλέγχω . εἰμί δέ οὗτος ὅς τε ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , καί δύο ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός , καί τρίτος ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , καί τέταρτος ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός . ἐάν δέ ἀντί ὁ μείζων μερικός ἀπροσδιόριστος παραλαμβάνω ὡς ἰσοδυναμέω ὁ μερικός ὁ μικρός Μένων καθόλου , εἰμί ὁ ἐλέγχω συζυγία ὀκτώ . p . 26a33 οἷος εἰμί ὁ μέν Α τις ὁ Β ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω , ὁ δέ Β πᾶς ὁ Γ ὑπάρχω . Πρότερος ἐκτίθημι ὁ δύο συζυγία ἅμα , ὁ τε ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός καί ὁ μικρός καθόλου καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , καί δείκνυμι αὐτός διά ὁ αὐτός ὁράω καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς συνάγω . ἐν δέ ὁ εἶπον ὑπάρχω ὁ μή ὑπάρχω ὁ μερικός παταφατικήν τε ἅμα καί ἀποφατικός σημαίνω . καί οὗτος ποτέ μέν ὁ καθόλου καταφατικός συμπλέκω ποτέ δέ ὁ ἀποφατικός ποιέω τέσσαρες συζυγία ἀσυλλόγιστος . οὐ ὥσπερ δέ ἐπί ὁ μερικός καταφατικός προστίθημι ἅμα καί ὁ ἀποφατικός εἶπον εἰμί ὁ μέν Α τις ὁ B ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω , οὗτος καί ἐπί ὁ καθόλου καταφατικός ἅμα ἐπάγω καί ὁ ἀποφατικός , ἀλλά εἶπον ὁ δέ B πᾶς ὁ Γ ὑπάρχω οὐκέτι ἐπάγω ‘ ἢ μή ὑπαρχεία , διότι ὁ μέν μερικός ἰσοδυναμέω ἀλλήλων καί ἅμα συναληθεύω καί διά οὗτος κοινός καί ὁ περί αὐτός ἀποδείκνυμι , ὁ δέ καθόλου συναληθεύω οὖον δύναμαι , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ περι ἑρμηνεία . παράδειγμα δέ ὁ μέν ἐκ ὁ μείζων μερικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός εἰμί · ἀγαθός τις ἔχω , ἕξις πᾶς φρόνησις , καί συμπέρασμα ἀγαθός πᾶς φρόνησις . καί οὗτος μέν ὁ πᾶς συνάγω . ὁ δέ μηδείς οὕτως · ἀγαθός τις ἔχω , ἕξις πᾶς ἀμαθία , καί συμπέρασμα ἀγαθός οὐδείς ἀμαθία . δυνατός δέ ὁ μερικός συνάγω οὕτως · ἀγαθός τις διάθεσις , διάθεσις πᾶς ἔχω , καί ἀγαθός τις ἔχω καί οὖον πᾶς . ἢ οὕτως . λευκός τις σῶμα , σῶμα πᾶς ζῷον , λευκός ἄρα καί τις καί οὖον πᾶς ζῷον . ὁ δέ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός καί ὁ μικρός καθόλου καταφατικός ὁ μέν πᾶς οὕτως · ἀγαθός οὖον πᾶς ἔχω , ἕξις πᾶς φρόνησις , καί συμπέρασμα ἀγαθός πᾶς φρόνησις · ὁ δέ μηδείς · ἀγαθός οὖον πᾶς ἔχω , ἕξις πᾶς ἀμαθία , καί συμπέρασμα ἀγαθός οὐδείς ἀμαθία . πάλιν δέ καί ὁ μερικός συνάγω οὕτως · ἀγαθός οὖον πᾶς διάθεσις , διάθεσις πᾶς ἔχω , ἀγαθός ἄρα καί τις ἔχω καί οὖον πᾶς · καί πάλιν λευκός οὖον πᾶς σῶμα , σῶμα πᾶς ζῷον , καί λευκός οὖον πᾶς καί τις ζῷον . ὁ δέ ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός καί ὁ μικρός | καθόλου ἀποφατικός ὁ μέν πᾶς · λευκός τις ἵππος , ἵππος οὐδείς κύκνος , καί συμπέρασμα λευκός πᾶς κύκνος · ὁ δέ μηδείς · λευκός τις ἵππος , ἵππος οὐδείς κόραξ , καί λευκός οὐδείς κόραξ . ἐνταῦθα δέ πάλιν καί ὁ μερικός συνάγω , εἰμί πρός ὁ μικρός ὅρος τίθημι ὁ ἄνθρωπος ἤ τίς τοιοῦτος , ὅστις ὁ μέν μέσος οὐδείς , ὁ δέ μείζων τις ὑπάρχω · λευκός τις ἵππος , ἵππος οὐδείς ἄνθρωπος , λευκός ἄρα καί τις καί οὖον πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω . ὁ αὐτός δέ ὅρος καί ἐπί ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός . καί ὁ μέν πᾶς · οἷος λευκός οὖον πᾶς ἵππος , ἵππος οὐδείς κύκνος , καί λευκός πᾶς κύκνος · καί ὁ μηδείς ὁμοίως · λευκός οὖον πᾶς ἵππος , ἵππος οὐδείς κόραξ , καί λευκός οὐδείς κόραξ . πάλιν δέ , εἰμί ἐνταῦθα πρός ὁ μικρός ὅρος τίθημι ἄνθρωπος , συνάγω ὁ μερικός · λευκός οὖον πᾶς ἵππος , ἵππος οὐδείς ἄνθρωπος , λευκός ἄρα καί τις καί οὖον πᾶς ἄνθρωπος . οὗτος μέν τέσσαρες δείκνυμι ἀσυλλόγιστος τρόπος , ἐκ ὁ μείζων μερικός καί ὁ μικρός καθόλου . ἐπεί δέ ἰσοδυναμέω ὁ απροσδιόριστος ὁ μερικός , εὑρίσκω ἕτερος τέσσαρες συζυγία , καί οὗτος ἀσυλλόγιστος , ὁ μείζων τίθημι ἀπροσδιόριστος ποικίλλω δέ ἀμφότερος κατά ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός · συνάγω γάρ ἐπί ὁ αὐτός ὁράω καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς . p . 26a39 οὐδέ ὅταν ὁ μέν πρός ὁ μείζων ἄκρος καθόλου γίγνομαι ἢ κατηγορικός ἢ στερητικός , ὁ δέ πρός ὁ μικρός στερητικός κατά μέρος , οὐ εἰμί συλλογισμός ἀδιόριστος τε καί ἐν μέρος λαμβάνω . ὁ παραλείπω αὐτός ἀσυλλόγιστος δύο συζυγία νῦν λοιπός ἐλέγχω βούλομαι , πρότερος ἀναβάλλω ὡς ἐργώδης εἰμί ὁ δεῖ - ξις αὐτός διά ὅδε ὁ αἴτιος · οἶδα ὅτι ὁ μερικός ἀποφατικός ποτέ μέν διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω , ὡς ὅταν λέγω οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός , ποτέ δέ διά ὁ καθόλου ἀποφατικός , ὡς ὅταν εἶπον οὖον πᾶς ἄνθρωπος πτερωτός , καί ὅταν διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω , ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός . διά οὗτος καί βούλομαι ὁ συζυγία οὗτος ἀσυλλόγιστος ἀποδείκνυμι οὐ δύναμαι οὗτος ποιέω λαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός ὡς διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω · ὑποδύομαι γάρ οὗτος συλλογιστικός τρόπος , ὁ τρίτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός καί ὁ μικρός μερικός καταφατικός , μεταλαμβάνω εἰς ὁ μερικός καταφατικός ὡς ἰσοδυναμέω . οἷος τίς λέγω ; ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς λευκός · ἐάν ὁ λευκός οὗτος λαμβάνω ὁ ἐπί ὁ Σκύθης , δυνατός εἰμί μεταλαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός εἰς ὁ μερικός καταφατικός , ὅτι ὁ ἄνθρωπος τις λευκός ὑπάρχω , οἷος ὁ Σκύθης , διότι ὁ μερικός διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω · ὁ γάρ αὐτός οὗτος καί τις ὑπάρχω καί οὖον πᾶς ὑπάρχω , οἷος ὁ Αἰθίοψ · μεταλαμβάνω δέ εἰς ὁ μερικός καταφατικός ποιέω ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . διά ὅς οὗτος λαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός οὖον διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω ἀλλά διά ὁ καθόλου . ὁμοίως καί ὁ ἕτερος συζυγία ὁ ἐκ ἀμφότερος ἀποφατικός ὑποδύομαι ὁ τέταρτος συλλογιστικός τρόπος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός , μεταλαμβάνω ὁμοίως ὁ μερικός ἀποφατικός εἰς μερικός καταφατικός . λαμβάνω οὖν αὐτός πάλιν ὡς ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου ἀποφατικός εἰσφέρω ὑπκείμενά τις ὁ | λευκός ὅρος , ὅς ὁ μέν ὁ ζῷον κατηγορέω πᾶς ὁ δέ οὐδείς , καί οὕτως ἀποδείκνυμι ὁ ἐκ αὐτός συζυγία ὁ ἐναντίος συνάγω , ὁ πᾶς καί ὁ οὐδείς . καί πάλιν ὁ λευκός τις ὑπόκειμαι εἰσφέρω , ὅς ὁ μέν πᾶς κατηγορέω ὁ ἄψυχος ἰός δέ οὐδείς , καί οὗτος δείκνυμι καί ὁ δύο συζυγία ἀσυλλόγιστος καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς συνάγω . παράδειγμα ὁ μέν πρότερος οὕτως · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς λευκός καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς λευκός , τουτέστι ὁ κύκνος . καί οὗτος μέν ὁ πᾶς . ὁ δέ μηδείς οὕτως · ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς λευκός , καί συμπέρασμα ζῷον οὐδείς λευκός , τουτέστι ὁ χιών . ὁ δέ δύο · ἄψυχος οὐδείς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς λευκός , καί συμπέρασμα ἄψυχος πᾶς λευκός , ἵνα πάλιν λαμβάνω ἐπί χιών . ὁμοίως καί οὐδείς , ἵνα λαμβάνω ἐπί ὁ κύκνος . πάλιν δέ εἰμί καί ὁ πρόκειμαι ἰσοδυναμέω ὁ ἐκ δύο καθόλου ἀποφατικός , ἐπί ἐκεῖνος δέ ὁ μερικός συνάγω , οὐκοῦν καί ἐπί οὗτος . ὅρος δέ ὁ αὐτός ὅσπερ ἐκεῖ παραλαμβάνω · ζῷον οὐδείς ἄψυχος , ἄψυχος οὖον πᾶς ἔμψυχος , ἐπεί καί οὐδείς . λαμβάνω γάρ νῦν διά ὁ καθόλου ἀποφατικός ὁ μερικός ἀληθεύω . συμπέρασμα ζῷον τις καί οὖον τις ἔμψυχος . p . 26a14 ἔτι ἐπεί ἀδιόριστος ὁ τις ὁ Γ ὁ Β μή ὑπάρχω . ἕτερος ἐπιχείρημα λαμβάνω , διά ὅς δείκνυμι ἀσυλλόγιστος ὁ λέγω πρότασις , λέγω δή ὁ ἐκ ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μείζων καθόλου εἴτε καταφατικός εἴτε ἀποφατικός . ὅς δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί . ὁ μερικός ἀποφατικός ποτέ μέν διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω ποτέ δέ διά ὁ καθόλου , ὡς μανθάνω ἐν ὁ περι ἑρμηνεία . καί ὅτε μέν διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω , ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός , οἷος ὁ ἰού πᾶς ἄνθρωπος λευκός συναληθεύω καί ἰσοδυναμέω ὁ τίς ἄνθρωπος λευκός . καί οὗτος συμβαίνω ἐπί ὁ ἐνδέχομαι ὕλη . ὅταν δέ διά ὁ καθόλου , οὐκέτι αὐτός ἰσοδυναμέω , οἷος οὖον πᾶς ἄνθρωπος πτερωτός · ἐπεί γάρ οὐδείς , διά οὗτος καί οὖον πᾶς · καί οὗτος συμβαίνω ἐπί ὁ ἀδύνατος ὕλη . ἐπεί οὖν , φημί , ἀδιόριστος ὁ οὖον πᾶς πρότασις , ἐπεί ἐπί μέν ὁ ὕλη ἰσοδυναμέω ὁ τίς , ἐπί δέ ὁ ἀδύνατος οὐκέτι ἕπω γάρ τηνικαῦτα ὁ οὐδείς , ὅστις ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ τίς ) , ἐάν λαμβάνω ὅρος ὁ ἀδύνατος ὕλη , δῆλος ὅτι οὖον μεταλαμβάνω εἰς ὁ τίς , ἀλλά εἰμί ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου ἀποφατικός , καί οὕτως εἰμί ἀσυλλόγιστος ὁ συζυγία · δείκνυμι γάρ ὅτι πᾶς πρότασις ] ἔχω ὁ μικρός καθόλου ἀποφατικός ασυλλόγιστος εἰμί . εἰμί δέ καί ποτός ὑποδύομαι συλλογιστικός συζυγία , οὖον διά οὗτος αὐτός παραδέχομαι , πρῶτος μέν , ὅτι οὖον διά ἑαυτοῦ εἰμί συλλογιστικός ἀλλά διά ὁ παραλαμβάνω ὕλη , λέγω δή ὁ ἐνδέχομαι , ἔπειτα , ὅτι περί ὁ καθόλου ζητέω κανών καί οὖον ποτέ μέν πταίω ποτέ δέ ὑγιής . ὁ αὐτός δέ λόγος , εἴτε καταφατικός ὁ μείζων εἰμί εἴτε ἀποφατικός · ἀμφότερος γάρ ἀσυλλόγιστος . παράδειγμα δέ πάλιν <τῆς μέν ἐκ ὁ μείζων καταφατικός καθόλου ὁ δέ μικρός μερικός ἀποφατικός ὁ μέν πᾶς · ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς ἵππος , καί συνάγω ζῷον πᾶς ἵππος · ὁ δέ οὐδείς · ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος οὖον πᾶς λίθος , καί συνάγω ζῷον οὐδείς λίθος . ὁ δέ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός καί ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός οὕτως ὁ μέν πᾶς · ζῷον οὐδείς λίθος , λίθος οὖον πᾶς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς ἄνθρωπος · ὁ δέ μηδείς · ζῷον οὐδείς λίθος , λίθος οὖον πᾶς φυτός , καί συμπέρασμα ζῷον οὐδείς φυτός . ὅτι δέ ἔξεστι οὗτος λέγω ὁ οὖον πᾶς ὡς μή συνεισφέρω ὁ τίς , ἐν ὁ περι ἑρμηνεία μανθάνω . ὁράω δέ καί ὁ ὁ λέξις . ἔτι ἐπεί ἀδιόριστος ὁ τις ὁ Γ ὁ B μή ὑπάρχω . ἀδιόριστος φημί οὖον διά ὁ μή ἔχω προσδιορισμός ἔχω γάρ ὁ τις μερικός ) ἀλλά διά ὁ μή ὁρίζω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ποσότης ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα , ἀλλά ποτέ μέν ποιέω καθόλου ἀποφατικός ποτέ δέ μερικός . διόπερ οὗτος δηλόω ἐπάγω ἀληθεύω δέ , καί εἰμί μηδείς ὑπάρχω καί μή πᾶς , ὅτι τις οὐ ὑπάρχω . | οὗτος φημί ὅσπερ λέγω , ὅτι ὁ τις μή ὑπαρχεία , ὑπάρχω , τουτέστιν ὁ μερικός ἀποφατικός , ποτέ μέν διά καθόλου ἀληθεύω , ὁ οὐδείς , ποτέ δέ διά ἑαυτοῦ . p . 26b17 λαμβάνω δέ τοιοῦτος ὁράω ὥστε μηδείς ὑπάρχω οὖον γίγνομαι συλλογισμός . Ὅλέγει τοιοῦτος εἰμί · εἰμί λαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός ἐπί ὁ καθόλου ἀποφατικός , αὐτόθεν δῆλος ὅτι ἀσυλλόγιστος γίγνομαι ὁ συζυγία · εἰμί γάρ ποιέω συλλογιστική , καί ἐπί ὁ κύριος ἀποφατικός ἐσθίω γίγνομαι · οὗτος γάρ δηλόω ὁ εἰμί γάρ εἄν καί ἐπί οὗτος . φανερός οὖν , φημί , ὅτι εἰμί ποτός γίγνομαι συλλογιστικός συζυγία , οὖον διά ὁ τοιοῦτος ὁ ὁράω τάξις γίγνομαι , λέγω δή διά ὁ ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός εἰμί , ἀλλά διά ὁ ἰσοδυναμέω αὐτός ἐπί ἐνδέχομαι ὕλη ὁ μερικός καταφατικός καί διά οὗτος ἐπί ὁ αὐτός ὁράω δύναμαι συναληθεύω ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις · καταφατικός δέ εἰμί ὁ μικρός γίγνομαι συλλογισμός . p . 26b21 οὐδός γε ἐάν ἄμφω ὁ διάστημα κατά μέρος ἢ κατηγορικός ἢ στερητικός . διάστημα ὁ πρότασις καλέω διά ὅς ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἶπον αἴτιος , κατά ζῆλος λέγω γεωμετρικός . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ὁ μέν σημεῖον πᾶς ἁπλόος εἰμί καί οἷος ἀρχοειδής ὅρος καλέω , ὁ δέ ἀπό οὗτος , τουτέστι ὁ γραμμή , διάστημα , ἔτι δέ ὁ ἐκ οὗτος σύγκειμαι σχῆμα , ὁ αὐτός τρόπος καί αὐτός ὁ μέν ὄνομα καί ὁ ῥῆμα , ὅς εἰμί ἁπλόος καί εἰς ὁ ἀναλύω ὁ συλλογισμός , ὅρος ὀνομάζω , ὁ δέ ἐκ οὗτος σύγκειμαι πρότασις διάστημα , ὁ δέ ἐκ οὗτος αὐτός σχῆμα , πρῶτος καί δύο καί τρίτος καλός . καί οὗτος μέν περί ὁ ὄνομα ὁ διάστημα . βούλομαι δέ ἐνταῦθα ὁ ἐπίλοιπος ἵζω συζυγία ἐλέγχω καί δείκνυμι ἀσυλλόγιστος ὁ ἐκ ἀμφότερος μερικός ἢ απροσδιόριστος καί ὁ ἐκ ὁ εἷς μερικός ὁ δέ ἕτερος απροσδιόριστος . γίγνομαι γάρ ἐκ μέν ὁ ἐκ ἀμφότερος μερικός συζυγία τέσσαρες ἢ καταφατικός εἰμί ἢ ἀποφατικός , ἢ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός , καί οὗτος διχῶς . ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἐκ ἀμφότερος απροσδιόριστος γίγνομαι τέσσαρες , ὡσαύτως ποικίλλω κατά ὁ καταφατικός τε καί ἀποφατικός . καί ὁ λοιπός ὀκτώ ἐκ ὁ εἷς μερικός ὁ δέ ἕτερος απροσδιόριστος · ἢ γάρ ὁ μέν μείζων εἰμί μερικός ὁ δέ ἕτερος ἀπροσδιόριστος , καί κατά ὁ ἐναλλαγή ὁ ποιέω γίγνομαι τέσσαρες συζυγία , ἢ ἐναντίος , καί ὁμοίως πάλιν γίγνομαι τέσσαρες . λαμβάνω δέ ὅρος κοινός ἀρκέω αὐτός ἐπί πᾶς ὁ συζυγία πρός ὁ δείκνυμι ὅτι καί ὁ πᾶς καί ὁ οὐδείς συνάγω , ὁ μέν πᾶς ζῷον , λευκός , ἄνθρωπος , ὁ δέ μηδείς ζῷον , λευκός , λίθος . οἷος ζῷον τις λευκός , ὁ λευκός τις ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ὁ ζῷον πᾶς ἄνθρωπος · καί πάλιν ὁ ζῷον τις λευκός , ὁ λευκός τις λίθος , καί ζῷον οὐδείς λίθος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ λοιπός συζυγία μεταφέρω εὑρίσκω . καί συνάγω ἐνταῦθα καί ὁ τις καί ὁ οὖον πᾶς οὕτως · ζῷον τις λευκός , λευκός τις ἔμψυχος , καί ζῷον τις καί οὖον πᾶς ἔμψυχος . p . 26b26 Φανερός οὖν ἐκ ὁ εἴρω ὡς ἐάν εἰμί συλλογισμός ἐν οὗτος ὁ σχῆμα κατά μέρος , ὅτι ἀνάγκη ὁ ὅρος οὕτως ἔχω ὡς εἶπον . | καλῶς προστίθημι ἐν οὗτος ὁ σχῆμα · ἐν γάρ ὁ δύο δυνατός ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός εἰμί ὁ μείζων καταφατικός καθόλου εἰμί . p . 26b33 καλῶς δέ ὁ τοιοῦτος σχῆμα πρῶτος . εἴρω πολλάκις , καί ἐνταῦθα καί ἀλλαχοῦ , ὅτι ὁπηνίκα αὐτός τίθημι ὁ ὄνομα πρῶτος ὁ πρό αὐτός μή οὗτος χράω , οὗτος φημί , ὅτι καλέω καί ὅτι λέγω καί ὁ τοιοῦτος . ὥστε δῆλος ὅτι αὐτός εἰμί θέσις ὁ ὁ σχῆμα ὀνομασία . p . 26b34 ὅταν δέ ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω ἢ ἑκάτερος πᾶς ἢ μηδείς , ὁ μέν σχῆμα ὁ τοιοῦτος κλάω δύο . ἰστέον ὅτι ὑγιής μετά ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ δύο παραδίδωμι , μετά δέ οὗτος ὁ τρίτος · ἐπεί γάρ μετά ὁ ἀποδεικτικός ὁ διαλεκτικός καί οὕτως ὁ σοφιστικός , ἔοικα δέ ὁ μέν ἀποδεικτικός ὁ πρῶτος σχῆμα , ὅτι συμπεραίνω ὁ καθόλου καταφατικός , ὅσπερ φίλος ὁ ἀποδεικτικός , ὁ δέ δύο ὁ διαλεκτική , ὅτι πᾶς ἀποφατικός συνάγω ὁ γάρ διαλεκτικός ἀνασκευάζω ἐπιχειρέω ὁ ὑπό ὁ προσδιαλέγομαι <λεγόμενα> , ὅμοιος δέ ἀνασκευάζω ὁ ἀποφάσκω ) , ὁ δέ τρίτος ὁ σοφιστικός ἔοικα ἐκεῖνος γάρ διά ἔκπτωσις ὁ εἰμί σοφός περί ὁ μερικός διατρίβω · ὁμοίως δέ καί ὁ τρίτος σχῆμα ὅλος μερικός συνάγω ) , εἰκότως καί ὁ σχῆμα τοιοῦτος τάξις λαμβάνω . ὅταν δέ ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω ἢ ἑκάτερος πᾶς ἢ μηδείς , ὁ μέν σχῆμα ὁ τοιοῦτος καλέω δύο . ὁ περί ὁ πρῶτος σχῆμα λόγος πέρας ἀπολαμβάνω , καί πᾶς ὁ ἐν ἐκεῖνος συζυγία ἀνελλιπῶς καί ] ὁ μέν συλλογιστικός ἔχω ὁ εἶδος ἀποδείκνυμι , ὁ δέ ὁ ἀσυλλόγιστος ἐλέγχω εἰμί . νῦν οὖν ἐπί ὁ δύο μεταβαίνω , καί πρῶτος ἐνταῦθα ὁ καθόλου συζυγία ἐπεξέρχομαι . εἰμί δέ ἴδιος οὗτος ὁ σχῆμα ὁ ὁ μείζων εἰμί καθόλου ὁ δέ μικρός ἀνομοιοσχήμων ὁ μείζων κατά ὁ ποιός . ὅταν δέ ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω ἢ ἑκάτερος πᾶς ἢ μηδείς . οὗτος δῆλος , ὅτι ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος κατηγορέω ὁ ἄκρος , καί ἢ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός ἢ ἀμφότερος καταφατικός ἢ ἀμφότερος ἀποφατικός . ἄρχω δέ , ὥσπερ εἶπον , ἐκ ὁ καθόλου συζυγία . τέσσαρες δέ εἰμί ὁ ἐκ δύο καθόλου διά μέν ὁ εἶπον ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὁ καθόλου δύο ἀνομοιοσχήμων σημαίνω συζυγία , ὅστις καί συλλογιστική εἰμί . διά δέ ὁ εἶπον ἢ ἑκάτερος πᾶς ὅς μηδείς ὁ δμοιοσχήμους καί λοιπάς δύο συζυγία σημαίνω , ὅστις καί εἰμί διά ὁ ὡς λέγω δήω ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ εἷς πρότασις ἀνομοιοσχήμων εἰμί ὁ ἕτερος , εἰμί μέλλω συλλογιστικός εἰμί ὁ συζυγία . p . 26b37 Μέγας δέ ἄκρος ὁ πρός τῆ μέσος κεῖμαι . ἀντί ὁ συγγενής καί ἐγγύς ὁ μέσος , οὖον τῆ θέσις ἀλλά ὁ ἀξίωμα . ἐπεί γάρ ὁ μέσος ὅρος δύο κατηγορέω , ὁ δέ μείζων ἅπαξ ἐν ὁ συμπέρασμα , ὁ δέ μικρός οὐδέ ἅπαξ , ἐγγυτέρω ἄν εἰμί ὁ δύο κατηγορέω , τουτέστι ὁ μέσος , ὁ ἅπαξ κατηγορέω ἢ ὁ μηδέ ἅπαξ · διόπερ ἀκούω αὐτός ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ἐγγυτέρω μέν ὁ μέσος καλέω ὁ μικρός διά ὁ συγγένεια ὑπόκειμαι γάρ ἀμφότερος ) , πρόσω δέ ὁ μείζων . ἴσως δέ καί ὁ καταγραφή ἐγγυτέρω μᾶλλον ὁ μέσος βούλομαι τίθημι ὁ μείζων ὅρος , πρόσω δέ ὁ ἐλάσσων . ὁ δέ μείζων ἄκρος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ δύο πρότασις καθόλου εἰμί οὐ εἰμί φύσις ἀλλά θέσις · ὅς γάρ ἄν ὁ ἄκρος πρῶτος ὑπόκειμαι ἐν ὁ δύο σχῆμα λαμβάνω συλλογίζομαι , οὗτος εἄν εἰμί ὁ μικρός ἄκρος , ὁ δέ λοιπός μείζων · οἷος πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , οὐδείς φυτόν ζῷον , οὐδείς ἄρα ἄνθρωπος φυτός . ὁμοίως , ἐάν ἐκ ὁ φυτός ὁ ἀρχή ποιέω , οὗτος γίγνομαι μικρός ὅρος , ὁ δέ ἄνθρωπος μείζων · οἷος οὐδείς φυτόν ζῷον , πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , οὐδείς ἄρα φυτόν ἄνθρωπος . θέσις ἄρα ὁ μείζων καί μικρός ἐν οὗτος καί οὖον φύσις . εἰμί μέντοι ὁ ἕτερος ὁ πρότασις εἰμί μερικός , ὁρίζω ὁ μείζων καί μικρός · εἶπον γάρ ὅτι δεῖ ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ καθόλου μείζων εἰμί . p . 26b39 τίθημι δέ ὁ μέσος ἔξω μέν ὁ ἄκρος πρῶτος δέ ὁ θέσις . ὁ κύριος μέν μέσος τάξις ὁ μέσος ὅρος ἐκβαίνω λοιπός ἔξω ὁ ἄκρος τίθημι , ἀλλά . ὑπεράνω οὗτος ἢ ὑποκάτω . ἀλλά εἰμί μέν ἐπάνω εἰμί ὡς ἀμφότερος κατηγορέω , καλέω ὁ θέσις πρῶτος · εἰμί δέ κάτω ὡς ὑπόκειμαι , καλέω δύο . διό ἐνταῦθα ὡς ἀμφότερος κατηγορέω ὁ μέσος | ὅρος πρῶτος ὀνομάζω · εἰμί μέν γάρ ὑπέρκειμαι , πρῶτος ὁ θέσις . ὁ δέ καί Χωρὶς εἰμί ὁ ἄκρος ἔξω αὐτός τίθημι . p , 27a2 δυνατός δέ εἰμί καί καθόλου καί μή καθόλου ὁ ὁράω εἰμί . ὅς βούλομαι εἶπον , οὗτος εἰμί , ὅτι ἐνδέχομαι γίγνομαι συλλογισμός ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἄν τε ἀμφότερος καθόλου ἄγω ὁ πρότασις , ἄν τε ὁ μέν εἷς μερικός ὁ δέ ἕτερος καθόλου . ὁ γάρ μή καθόλου οὗτος βούλομαι · οὖον γάρ ἐνδέχομαι συλλογισμός γίγνομαι ἐκ ἀμφότερος μερικός . p . 27a3 Κάθολος μέν οὖν εἰμί ὁ ὁράω εἰμί συλλογισμός , ὅταν ὁ μέσος ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω , εἄν πρός ὁποτέσρις εἰμί ὁ στερητικός · ἄλλως δέ οὐδαμῶς . Δεύς γάρ , ὡς εἴρω πολλάκις , ἀνομοιοσχήμων εἰμί ὁ πρότασις , καί ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός ἀόριστος , ὡρισμένως δέ ὁ μείζων καθόλου . p . 27a5 κατηγορέω γάρ ὁ M ὁ μέν Ν μηδείς ὁ δέ Ξ πᾶς . Πρῶτος τρόπος συλλογιστικός ἐν δύο σχῆμα , ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων καί καθόλου καταφατικός ὁ τάσσω καθόλου ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · οἷος ζῷον κατά οὐδείς λίθος , ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα λίθος κατά οὐδείς ἄνθρωπος . ὁ δέ ὁ ὕλη εὐπορία γίγνομαι ὁ αὐτός τρόπος ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα , ἐπεί καί διά ὁ αὐτός πρότασις γίγνομαι ἀντιστρέφω ὁ Μ Ν πρότασις . λαμβάνω δέ εἶδος τίς καί γένος καί ὁ γένος τίς ἀλλότριος καί ὁ μέν εἶδος τίθημι μικρός ὅρος , ὁ δέ γένος μέσος , ὁ δέ ἀλλότριος μείζων . ὁράω δέ πῶς διά ὁ φύσις ὁ στοιχεῖον ὁ ὕφεσις ὁ δύο ἐγώ ἐνδείκνυμι σχῆμα , οὐκέτι ὁ Α καί ὁ Β καί ὁ Γ τίθημι ἀλλά ὁ Μ , Ν , Ξ . οὐ τάσσω δέ ὁ N μέσος ὅρος , ὥσπερ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ Β στοιχεῖον ποιέω μέσος , ἐπεί ἀκριβῶς ἐνταῦθα μέσος οὐ εἰμί , ἀλλά ἀμφότερος ὁ ἄκρος κατηγορέω · διό ἐν ὁ τρίτος σχῆμα λαμβάνω ὁ Π , P , Σ στοιχέω μέσος ὅρος τίθημι ὁ Σ ὡς ἀμφότερος ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι , καί χείρων διά οὗτος εἰμί ὁ ἔσχατος αὐτός ἁρμόζω στοιχεῖον . ζητέω ὅς ἄν τις τίς δήποτε μή πρότερος τίθημι ὁ ἐκ ὁ μείζων καταφατικός συζυγία ὡς μετά ὁ ποσός καί ὁ ποιός κοσμέω . οὐ εἰμί οὖν πρός οὗτος ἄλλος αἴτιος ἀποδίδωμι ἢ οὗτος , ὅτι πρός ὁ σαφής ὁ δεῖξις ἀποβλέπω ὁ φιλόσοφος · ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός δύο ἀντιστροφή δήω , ὡς μανθάνω , ὁ δέ ἐκ ὁ μείζων ἀποφατικός εἷς . διά οὗτος οὖν οὗτος προτάσσω ὡς εὐχερής ἔχω ὁ δεῖξις καί διά οὗτος ὁ πρῶτος σχῆμα συγγενής εἰμί . λέγω γάρ οὕτως · ὁ Μ μηδείς ὁ Ν ὑπάρχω , ὁ Μ πᾶς ὁ Ξ ὑπάρχω · λέγω ὅτι καί ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . ὅτι γάρ οὗτος ἀληθής , εἶμι ἀντιστρέφω ὁ μείζων πρότασις · ἐπεί γάρ ὁ Μ οὐδείς ὁ N ὑπάρχω , ἀντιστρέφω δέ ὁ καθόλου ἀποφατικός , ὡς δείκνυμι , καί ὁ N οὐδείς ὑπάρχω ὁ Μ . ὁ Ν οὖν οὐδείς ὁ M , ὁ Μ πᾶς ὁ Ξ , καί γίγνομαι ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός καθόλου ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . ὥστε εἷς δήω ἀντιστροφή , ὁ μείζων πρότασις . p . 27a9 πάλιν εἰμί ὁ Μ ὁ μέν Ν πᾶς ὁ δέ Ξ μηδείς , οὐδέ ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . Δεύτερος οὗτος τρόπος συλλογιστικός ἐν δύο σχῆμα , ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός καθόλου ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . ὁ αὐτός δέ εἰμί οὗτος σχεδόν ὁ πρότερος , πλήν ὅσος ἐκεῖνος μέν εἷς ἀντιστροφή δήω , οὗτος δέ δύο . αἴτιος δέ οὗτος ὁ ὁ μείζων εἰμί καταφατικός καί διά οὗτος μή δύναμαι ἐγώ αὐτός ἀντιστρέφω · ἀντιστρέφω γάρ πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω καί ἀσυλλόγιστος ποιέω ὁ συζυγία ὁ μείζων οὐ ἔχω ὁ καθόλου . διά οὗτος ἀνάγκη ὁ μικρός ἀντιστρέφω οὕτως . βούλομαι δείκνυμι , ὅτι ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω , διά ὁ δύο τρόπος ὁ δύο σχῆμα , καί λέγω οὕτως · ὁ Μ πᾶς ὁ Ν ὑπάρχω , ὁ Μ μηδείς ὁ Ξ ὑπάρχω · εἶτα ἐπεί ὁ καθόλου στερητικός πρός ἑαυτοῦ ἀντιστρέφω , καί ὁ Ξ οὐδείς ὁ Μ ὑπάρχω · οὐκοῦν ὁ Ξ οὐδείς ὁ Μ ὑπάρχω , ὁ Μ πᾶς ὁ Ν · γίγνομαι πάλιν ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα | ἀπό ὁ Ξ ἄρχω πλέκω · ὁ ἄρα Ξ οὐδείς ὁ N ὑπάρχω . XXIVv ἀλλά οὖον οὗτος βούλομαι δείκνυμι , ὅτι ὁ Ξ οὐδείς ὁ N , ἀλλά ἐναντίος ὅτι ὁ N οὐδείς ὁ Ξ . ἐπεί οὖν ἀντιστρέφω ὁ καθόλου στερητικός , ὁ συμπέρασμα ἔχω ὁ ζητέω · εἰμί γάρ ὁ Ξ οὐδείς ὁ Ν , καί ὁ N οὐδείς ὁ Ξ . δύο ἄρα ἀντιστροφή ἐπί ὁ δύο τρόπος δήω , ὁ τε μικρός πρότασις καί ὁ συμπέρασμα . ὁμοίως δέ εὐπόρησις ὕλη καί ἐν οὗτος ὁ τρόπος ὁ πρό αὐτός , μόνος ἐνταῦθα ὁ μέν εἶδος μείζων ὅρος τίθημι ὁ δέ ἀλλότριος μικρός . εἰμί γάρ ὅρος ζῷον , ἄνθρωπος , λίθος · μείζων ὁ ἄνθρωπος , μέσος ὁ ζῷον · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ζῷον καί οὐδείς λίθος , καί συνάγω μέν οὐκέτι ὁ μείζων ὅρος συνάπτω ὁ μικρός , ἀλλά ὁ ἀνάπαλιν . ὁ μικρός γάρ ἀντιστρέφω οὕτως ἐπάγω ὁ συμπέρασμα λέγω ἰάομαι ὁ ζῷον κατά οὐδείς λίθος , καί ὁ λίθος κατά οὐδείς ζῷον · εἰμί δέ οὗτος , ζῷον δέ κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί ὁ λίθος ἄρα κατά οὐδείς ἄνθρωπος · γάρ πάλιν ὁ δύο τρόπος ἐν πρῶτος σχῆμα . ἀλλά ἐπεί οὖον οὗτος εἰμί ἐγώ ἀποδείκνυμι ἀλλά ὅτι ὁ ἄνθρωπος κατά οὐδείς λίθος , δήω ἕτερος ἀντιστροφή ἐν ὁ συμπέρασμα λέγω εἰ τοίνυν λίθος κατά οὐδείς ἄνθρωπος , καί ἄνθρωπος κατά οὐδείς λίθος . p . 27a14 εἰμί δέ δείκνυμι οὗτος καί εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπάγω · ὁ συλλογισμός ὁ μέν ἐπί εὐθύς ἀποδείκνυμι , ὁ δέ διά ἀντιστροφή , ὁ δέ διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή , ὅστις καί καλέω κύκλος δεῖξις . καί ἐπί εὐθύς μέν πᾶς ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ἀποδείκνυμι , διά ἀντιστροφή δέ καί ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ὁ τε ἐν οὗτος καί ὁ τρίτος σχῆμα . ἀποδείκνυμι οὖν ὁ πρῶτος δύο τρόπος διά ὁ ἀντιστροφή νῦν διά ὁ ἀδύνατος δείκνυμι . δεῖ δέ πρότερος ἐγώ εἶπον τίς τρόπος γίγνομαι ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή . ἐπειδάν ἀποτελέω ὁ συλλογισμός ἐν οὗτος ὁ τρόπος , ὁ δέ συμπέρασμα ἐθέλω ἐπιβεβαιόω , οὐκέτι ὁ κατά εὐθύς δείκνυμι χράω , ἀλλά ὥσπερ τις ἀντιλέγω συγχωρέω κατά ὑπόθεσις ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ συμπέρασμα , καί προσάγω αὐτός τίς ὁ ὁμολογέω καί κεῖμαι ἀναιρέω εἷς τίς ὁ ἐναργής ὁμολογέω τε καί κεῖμαι · διά ὅς γάρ ὑποτίθημι ἀναιρέω ὁ ἐναργής καί ὁμολογέω , οὗτος ἐλέγχω ψεῦδος διά ὁ τοιοῦτος ἀπαγωγή · οὗτος δέ δείκνυμι ψεῦδος ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἀληθής εὑρίσκω . οἷος ὡς ἐπί ὁ πρῶτος τρόπος ὁ Μ οὐδείς ὁ Ν , ὁ Μ πᾶς ὁ Ξ · λέγω , φημί , ὅτι ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . οὗτος μέν οὖν διά εὐθύς δεῖξις , ἐν ὅς συμπεραίνω καθόλου ἀποφατικός συμπέρασμα , ὅτι ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . εἰμί τις οὖν οὗτος ὁ δείκνυμι ἀντιλέγω ψευδής εἰμί λέγω ὁ συμπέρασμα , ἀνάγκη ὁ ἀντιφατικός αὐτός ἀντίκειμαι ὑποτίθημι , λέγω δέ ὅτι ὁ Ν τις ὁ Ξ ὑπάρχω · ἀνάγκη γάρ πᾶς ἐπί ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , εἰμί ὁ ἕτερος ψεῦδος εἰμί , ὁ ἀντίκειμαι εἰμί ἀληθής . οὗτος οὖν ὁ λῆμμα προχειρίζω δείκνυμι αὐτός ἀδύνατος τίς ἀκολουθέω , καί οὕτως ὡς ψεῦδος ἐκβάλλω , ἐπεί μηδείς ἀληθής ὑπόθεσις ἀδύνατος τίς ἀκολουθέω , εἰσάγω ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ μηδείς ὁ Ξ ὁ Ν ὑπάρχω , ὅσπερ εἰμί ἐκ ἀρχή . εἰμί γάρ , καθώς ὁ ἀντιλέγω βούλομαι , ὁ N τις ὁ Ξ ὑπάρχω , ὑπάρχω δέ ἐκ ἀρχή ὁ M οὐδείς ὁ N , γίγνομαι ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα , ὅτι ὁ Μ οὖον πᾶς ὁ 3 , οὕτως · ὁ M οὐδείς ὁ Ν · οὗτος γάρ ὑπόκειμαι ἐκ ἀρχή · ὁ Ν τις ὁ Ξ · οὗτος γάρ ὁ ἀντιλέγω βούλομαι · ὁ ἄρα Μ οὖον πᾶς ὁ Ξ · ὁ γάρ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . ὑπόκειμαι δέ καί πᾶς ὁ Μ ὁ Ξ · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὖον πᾶς , ὅσπερ ἀδύνατος . ὁ ἀδύνατος ἄρα ] ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ ὁ Ν τις ὁ Ξ ὑπάρχω · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , ὅτι ὁ N οὐδείς ὁ Ξ , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὕτως ἐπί ὁ πρῶτος τρόπος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ δύο . ὁ Μ ὁ μέν N πᾶς , ὁ δέ Ξ μηδείς ὑπάρχω · λέγω ὅτι ὁ N οὐδείς ὁ Ξ . εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , ὅτι ὁ Ν τις ὁ Ξ · εἰμί οὖν ὁ Μ πᾶς ὁ Ν ὑπόκειμαι , λέγω δέ ὁ ἀντιλέγω ὅτι ὁ Ν τις ὁ Ξ , γίγνομαι ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός καταφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα Μ τις ὁ Ξ . ὑπόκειμαι δέ καί οὐδείς · ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς , ὅσπερ ἄτοπος . ὁ ἄτοπος πάλιν ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ἡμέτερος ὅτι ὁ Ν τις ὁ Ξ · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ οὐδείς ὁ Ξ ὁ N , ὅσπερ δύο εἰμί δείκνυμι . p . 27a15 ὅτι2 μέν ἐν γίγνομαι συλλογισμός οὕτως ἔχω ὁ ὁράω , φανερός , ἀλλά οὖον τέλειος · οὖον γάρ μόνος ἐκ ὁ ἐκ ἀρχή ἀλλά καί ἐκ ἄλλος ἐπιτελέω ὁ ἀναγκαῖος . φημί γίγνομαι συλλογισμός οὕτως ἔχω ὁ ὁράω , ἀλλά οὖον τέλειος , καί ἀποδίδωμι δύο αἴτιος , εἷς μέν διότι διά ἀντιστροφή δείκνυμι οὗτος δέ σημαίνω διά ὁ εἶπον οὖον γάρ μόνος ἐκ ὁ ἐκ ἀρχή · ὁ γάρ ἐκ ἀρχή λαμβάνω οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ὁ πρότασις ) , ἕτερος δέ ὅτι καί διά ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή δείκνυμι . σημαίνω δέ οὗτος διά ὁ εἶπον ἀλλά καί ἐκ ἄλλος ἐπιτελέω · ἐπί γάρ ὁ εἰς ἀδύνατος δεῖξις ἄλλος τις ἔξωθεν δήω παρά ὁ ἐκ ἀρχή λαμβάνω · ὁ γάρ συνάγω ὁ ἀντίκειμαι | ἔξωθεν παρεισάγω . p . 27a18 ἐάν δέ ὁ Μ πᾶς ὁ N καί ὁ Ξ κατηγορέω , οὐ εἰμί συλλογισμός . εἰκότως · οὐδέ γάρ εἰμί ἐν οὗτος ὁ συζυγία ὁ ιοιον ὁ σχῆμα , λέγω δή ὁ ἀνομοιοσχήμων εἰμί ὁ πρότασις · συνάγω γάρ ὁ συζυγία οὗτος καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς . ὅρος ὁ πᾶς οὐσία , ζῷον , ἄνθρωπος , μέσος οὐσία · οὐσία πᾶς ζῷον ὑπάρχω , οὐσία πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω , καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω . ὁ δέ μηδείς οὐσία , ζῷον , ἀριθμός · οὐσία πᾶς ζῷον , οὐσία πᾶς καί ζῷον οὐδείς ἀριθμός . ὁ δέ ἀριθμός οὐσία καλέω κατά ὁ δόξα ὁ Πυθαγόρειος · ἐκεῖνος γάρ πρῶτος οὐσία καλέω ὁ ἀριθμός . διό πρός ὁ σαφής παραλαμβάνω ἐγώ ἀντί ὁ ἀριθμός λίθος ἤ τίς ὁ ἄψυχος εἰμί λαμβάνω . εἰκότως δέ ὁ ἐκ δύο καθόλου καταφατικός πρότασις ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ασυλλόγιστος εἰμί · εἰμί γάρ διά ἀντιστροφή ἔχω ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ ἀναγωγή ὁ ἐπί ὁ πρῶτος σχῆμα , ἀντισρέφοντες δέ αὐτός ἀσυλλόγιστος ποιέω συμπλοκή , εἰκότως ἄρα οὐδέ ἐν δύο σχῆμα συλλογιστική εἰμί . εἰμί μέν γάρ ὁ ἕτερος μόνος πρότασις ἀντιστρέφω ὁποῖος , ποιέω ὁ μέν μικρός καθόλου καταφατικός ὁ δέ μείζων μερικός καταφατικός · εἰμί δέ ὁ δύο , ἀμφότερος ποιέω μερικός . p . 27a21 οὐδέ ὅταν μήτε ὁ Ν μήτε ὁ Ξ μηδείς κατηγορέω ὁ Μ . ὁ ἕτερος ἐκ δύο καθόλου ἀποφατικός συζυγία ἐκτίθημι ἀσυλλόγιστος εἰμί · συνάγω γάρ καί οὗτος ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς . p . 27 27a22 Ὅρος ὁ πᾶς γραμμή , ζῷον , ἄνθρωπος , ὁ μηδείς γραμμή , ζῷον , λίθος . Μέσον γραμμή · γραμμή κατά οὐδείς ζῷον , γραμμή κατά οὐδείς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος · καί πάλιν γραμμή κατά οὐδείς ζῷον , γραμμή κατά οὐδείς λίθος , καί ζῷον κατά οὐδείς λίθος . p . 27a23 Φανερός οὖν ὅτι , ἐάν εἰμί συλλογισμός καθόλου ὁ σύργαστρος εἰμί , ἀνάγκη ὁ ὗς ὅρος ἔχω ὡς ἐν ἀρχή εἶπον . ἐν ἀρχή γάρ εἶπον ὅτι συλλογιστικός εἰμί τρόπος , ἐάν ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω ὁ μέσος , δηλόω ὁ ἀνομοιόσχημον ὁ πρότασις . p . 27a26 ὅταν δέ πρός ὁ ἕτερος εἰμί καθόλου ὁ μέσος . ὁράω περί ὁ ἐκ ἀμφότερος καθόλου πρότασις καί δείκνυμι δύο μέν ὁ συλλογιστική , δύο δέ ὁ ἀσυλλόγιστος , νῦν βούλομαι εἶπον περί ὁ ἐκ ὁ ἕτερος μερικός ὁ δέ ἕτερος καθόλου . ὀκτώ δέ συζυγία ἐκ οὗτος γίγνομαι δύο μόνος δείκνυμι ὁ συλλογιστική , ὁ δέ λοιπάς ἀσυλλόγιστος . p . 27a26 ὅταν μέν πρός ὁ μείζων γίγνομαι ὁ καθόλου ἢ κατηγορικός ἢ στερητικός , πρός δέ ὁ μικρός κατά μέρος καί ἀντικειμένως ὁ καθόλου . αὖς δύο συλλογιστικός διά οὗτος σημαίνω συζυγία ἀνομοιοσχήμων εἰμί , ὁ τε ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός ἀποφατικός , ὅστις μερικός ἀποφατικός συνάγω συμ - πέρασμα . p . 27a32 εἰμί γάρ ὁ Μ ὁ μέν N μηδείς ὁ δέ Ξ τις ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ Ν τις ὁ Ξ μή ὑπάρχω . ὕω τρίτος τρόπος συλλογιστικός ἐν δύο σχῆμα ὁ ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων καί μερικός καταφατικός ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · οἷος λογικός οὐδείς ἄλογος , λογικός τις ζῷον , καί συμπέρασμα ἄλογος οὖον πᾶς ζῷον . ἐπεί γάρ ἀντιστρέφω ὁ καθόλου ἀποφατικός , ὥσπερ ὁ λογικός | οὐδείς ἄλογος , καί ὁ ἄλογος οὐδείς λογικός · εἰμί τοίνυν ὁ ἄλογος οὐδείς λογικός , ὁ δέ λογικός τις ζῷον , γίγνομαι ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα ἄλογος οὖον πᾶς ζῷον . εὐπόρησις δέ ὕλη ἐνταῦθα ὥσπερ καί ἐν ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ ἀντι - δέρκομαι ὁ αὐτός γένος λαμβάνω καί ὁ μέν μείζων ὅρος τίθημι ὁ δέ μέσος , ὁ δέ οὗτος γένος μικρός ὅρος . προτάσσω δέ ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός διά ὁ αὐτός αἴτιος , διά ὅσπερ καί ἐπί ὁ πρῶτος τρόπος εἶπον , διότιπερ οὗτος διά εἷς μόνος ἀντιστροφή δείκνυμι · ὁ γάρ ἕτερος οὐδέ διά ἀντιστροφή ὅλως ἀλλά διά μόνος ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ἀποδείκνυμι . p . 27a36 πάλιν εἰμί ὁ μέν Ν πᾶς ὁ Μ ὁ δέ Ξ τις μή ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ Ν τις ὁ Ξ μή ὑπάρχω . τέταρτος τρόπος συλλογιστικός ἐν δύο σχῆμα ὁ ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων καί μερικός ἀποφατικός ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . ἰστέον δέ ὅτι διά ἀντιστροφή οὖον δυνατός δείκνυμι οὗτος ὁ συζυγία · εἴτε γάρ ὁ μείζων ἀντιστρέφω καθόλου καταφατικός εἰμί , πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω , καί ἀσυλλόγιστος γίγνομαι ὁ συζυγία , εἴτε ὁ μικρός ἀντιστρέφω μερικός εἰμί ἀποφατικός , πρός οὐδείς ἀντιστρέφω , ὡς δείκνυμι . διό μόνος διά ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή δεικτέος ὁ συζυγία οὕτως . ὁ Μ ὁ μέν Ν πᾶς ὑπάρχω , ὁ δέ Ξ μή πᾶς · λέγω ὅτι ἐκ ἀνάγκη ὁ N ὁ Ξ οὖον πᾶς ὑπάρχω . εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , λέγω δή ὁ πᾶς ὁ Ξ ὁ Ν ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν ὑπόκειμαι μέν ἐκ ἀρχή ὁ Μ πᾶς ὁ Ν , νῦν δέ κατά ὁ ὁ ἀντιλέγω ὑπόθεσις ὁ Ν πᾶς ὁ Ξ ἀνάγκη ὁ Μ πᾶς ὁ Ξ ὑπάρχω · ὁ γάρ πρῶτος τρόπος γίγνομαι ὁ πρῶτος σχῆμα . εἰμί δέ καί οὖον πᾶς · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὖον πᾶς , ὅσπερ ἄτοπος . ψεῦδος ἄρα ὁ πᾶς ὁ Ν ὁ Ξ ὑπάρχω , ἀληθής δέ ὁ οὖον πᾶς εὐπόρησις δέ ἐνταῦθα ὕλη ὁμοίως ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα λαμβάνω εἶδος καί γένος καί κοινός ἀμφότερος καθολικός καί τίθημι ὁ μέν γένος μέσος ὅρος , ὁ δέ εἶδος μείζων , ὁ δέ ἐπί πλέω ἀμφότερος μικρός , ὥσπερ καί ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα . ἐν μέν γάρ ὁ πρῶτος κατά μερικός καταφατικός τίθημι , ἐν δέ ὁ δύο κατά μερικός ἀποφατικός · οἷος ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ζῷον οὖον πᾶς ἔμψυχος , καί συμπέρασμα ἄνθρωπος οὖον πᾶς ἔμψυχος . tοσουος καί ἐν δύο σχῆμα ὁ συλλογιστικός τρόπος προσδιορίζω εἰμί ὁ πρότασις . ἐάν δέ ἐπί ὁ μικρός μερικός εἰμί πρότασις ἀπροσδιόριστος λαμβάνω καταφατικός ἢ ἀποφατικός ὡς ἰσοδυναμέω ὁ μερικός , ὁ μείζων καθόλου εἰμί ἢ καταφατικός ἢ ἀποφατικός γίγνομαι ἄλλος δύο συλλογιστική συζυγία , ὅς τε ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός καί ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος ἀποφατικός , ὡς εἰμί ὁ πᾶς συλλογιστικός συζυγία ἐν δύο σχῆμα ἕξ . ὁ δέ παρά οὗτος πᾶς ἀσυλλόγιστος δείκνυμι διά ὁ μή φυλάσσω ὁ ὁ σχῆμα ἴδιος . ὁ συλλογιστική συζυγία ἐν δύο σχῆμα εἰμί Α΄ ἐκ δύο καθόλου , ὁ μείζων ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καταφατικός . Β΄ ἐκ δύο καθόλου , ὁ μείζων καταφατικός ὁ δέ μικρός ἀποφατικός . Γ΄ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός . Δ΄ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός ἀποφατικός . Ε΄ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός . ς΄ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος ἀποφατικός . p . 27b4 ἐάν δέ ὁ μέν Ξ πᾶς ὁ δέ Ν μή πᾶς κατηγορέω , οὐ εἰμί συλλογισμός . Εντεῦθεν βούλομαι ὁ ασολλογιστος ἐλέγχω συζυγία ὁ μή ἐκ ὁ δύο καθόλου · ὁ γάρ ἐκ ὁ δύο καθόλου ἤδη ἀπολέγω . πρῶτος δέ περί ὁ ἀνομοιοσχήμων διαλαμβάνω καί δείκνυμι ὡς ἀσυλλόγιστος εἰμί . ἐπεί γάρ ἀνάγκη , εἰμί συλλογιστικός εἰμί ὁ τρόπος , καί ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ μείζων εἰμί καθόλου , νῦν δέ μερικός γίγνομαι , εἰκότως ἀσυλλόγιστος ὁ τρόπος . διαλαμβάνω οὖν πρῶτος περί ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . ἔοικα δέ αὐτός ὁ τάξις ὁ συζυγία λαμβάνω ἐκ τοιοῦτος διαίρεσις . | διαλαμβάνω οὖν ἐκ ὁ τοιοῦτος διαίρεσις πρότερος περί ὁ δύο πρῶτος τμῆμα ὁ συλλογιστικός μέτειμι ἐπί ὁ ἀσυλλόγιστος . καί πρῶτος ἔλεγχος ὁ πρῶτος μέν ὁ ἀσυλλόγιστος τρίτος δέ ὁ διαίρεσις ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . ἔλεγχος δέ πάλιν καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς συνάγω ὁ συζυγία , ὅσπερ ἀνοίκειος συλλογιστικός μέθοδος , μή ὁρίζω καί ἀεί αὐτός ἐκ ὁ ὁ ἵημι π̔́ ε c̓͂ι O v_S λλ H - = ** . ̔́ S3 , ( , ι rH ὅς ε λλ P o , * r s C λλ - ^ , 4)̀ ὁ λλ εἰμί H - ̓ a . ὁ ὅς , ὁ o εἷς λίαν s ft H ft ὅς H ε ὅς ) ́ « : p> , 8 - Λ εἰμί h O H - ι ] • « s λλ εἷς μ Σ - εἰμί αὐτός πρότασις συνάγω ὁ συμπέρασμα . ὅρος δέ ὁ μέν πᾶς οὕτως · ζῷον οὖον πᾶς οὐσία , ζῷον πᾶς κόραξ , καί συμπέρασμα ὁ οὐσία πᾶς κόραξ · ὁ δέ μηδείς οὕτως · ζῷον οὖον πᾶς λευκός , ζῷον πᾶς κόραξ , καί συμπέρασμα λευκός οὐδείς κόραξ . οὗτος τρίτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν δύο σχῆμα . p . 27b6 οὐδέ ὅταν ὁ μέν Ξ μηδείς ὁ δέ N τις . τέταρτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν δύο σχῆμα ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός . αἰτία δέ ἐνταῦθα ὁ Ασυλλογίστου ὁ αὐτός , ὁ ὁ μείζων μερικός εἰμί . παράδειγμα ὁ μέν πᾶς οὕτως · ζῷον τις οὐσία , ζῷον οὐδείς λίθος , καί συμπέρασμα οὐσία πᾶς λίθος . ἀντί δέ ὁ λίθος αὐτός ἐν ὁ μικρός ὅρος μόνος λαμβάνω κατά ὁ Πυθαγορικός , ὡς εἴρω , ὁ μόνος οὐσία καλός . ὁ δέ μηδείς · ζῷον τις οὐσία , ζῷον οὐδείς ἐπιστήμη , καί συμπέρασμα οὐσία οὐδείς ἐπιστήμη . p . 27b9 ὅταν μέν οὖν ἀντίκειμαι εἰμί ὁ καθόλου ὁ κτάομαι μέρος , εἴρω πότε εἰμί καί πότε οὐ εἰμί συλλογισμός . δέομαι προσθήκη τις ἔξωθεν ὁ λόγος οὕτως . πότε εἰμί καί πότε οὐ εἰμί συλλογισμός ἀνομοιοσχήμων αὐτός εἰμί . εἰμί γάρ μή προσυπακούω οὗτος , εὑρίσκω ψευδής ὁ λόγος · οὖον γάρ εἶπον περί ὁ ὁμοιοσχήμων πρότασις ὁ ἕτερος καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός . ἢ πάλιν ὁ ἐπιφέρω περισσός · μέλλω γάρ εὐθύς διαλαμβάνω περί ὁ ἀντίκειμαι ἔχω ὁ καθόλου ὁ μερικός . | p . 27b10 ὅταν δέ ὁμοιοσχήμων εἰμί ὁ πρότασις , οἷος XXVIv ἀμφότερος στερητικός ἢ καταφατικός , οὐδαμῶς εἰμί συλλογισμός . Ἴδιον οὗτος ὁ σχῆμα , ὡς πολλάκις εἴρω , εἰμί ] ὁ δήω ὁ μέν μείζων εἰμί καθόλου ὁ δέ μικρός ἀνομοιοσχήμων ὁ ὁ μέν οὖν εἴρω ἀσυλλόγιστος δύο τρόπος κατά ὁ ποσός σφάλλω · ὁ γάρ μείζων μερικός λαμβάνω , ὅς χρή εἰμί καθόλου , εἴπερ μέλλω συλλογιστική γίγνομαι συζυγία . ὁ δέ νῦν λέγω κατά ὁ ποιός ἁμαρτάνω · λαμβάνω γάρ ὁμοιοσχήμων ἀμφότερος ὁ πρότασις . δείκνυμι οὖν αὐτός ὁ φιλόσοφος ἀσυλλόγιστος . λαμβάνω δέ πρῶτος ὁ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός ἀποφατικός . παράδειγμα ὁ μέν μηδείς ὑπάρχω οὕτως · ζῷον οὐδείς χιών , ζῷον οὖον πᾶς μέλας , καί συμπέρασμα χιών οὐδείς μέλας . p . 27b16 ὁ δέ πᾶς ὑπάρχω οὐ εἰμί λαμβάνω ὅρος . ὁράω καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὅτι ὁ μερικός ἀποφατικός ποτέ μέν ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου ἀποφατικός ποτέ δέ ὁ μερικός καταφατικός · ἐπί μέν γάρ ὁ ἐνδέχομαι ὕλη ὁ μερικός καταφατικός ἰσοδυναμέω · εἰμί γάρ ἀλη - τίθημι ὅτι μή πᾶς ἄνθρωπος λευκός , ἀληθής καί ὅτι τις ἄνθρωπος λευκός · ἐπί δέ ὁ ἀδύνατος ὕλη ὁ καθόλου ἀποφατικός · εἰμί γάρ μηδείς πτερωτός , καί οὖον πᾶς πτερωτός . ὥστε ὁ ἀλήθεια ἔχω ὁ μερικός ἀποφατικός ποτός μέν διά ἑαυτοῦ ποτέ δέ διά ὁ καθόλου · ἐπί μέν γάρ ὁ ἐνδέχομαι ὕλη διά ἑαυτοῦ · διό καί ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός · ἐπί δέ ὁ ἀδύνατος διά ὁ καθόλου ἀποφατικός · διό καί ἰσοδυναμέω αὐτός . ἐπεί οὖν νῦν ὁ μικρός πρότασις μερικός εἰμί ἀποφατικός , ἐάν λαμβάνω διά ἑαυτοῦ εἰμί ἀληθής , οὐ εἰμί εὑρίσκω ὅρος ὁ πᾶς ὑπάρχω συνάγω . ὁ δέ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή δείκνυμι ὅτι οὖον δυνατός ὁ πᾶς συνάγω ἐκ ὁ τοιοῦτος ὁράω . εἰμί γάρ δυνατός , φημί , ὑπάρχω ὁ Ν πᾶς ὁ Ξ · ἐπεί οὖν ὑπόκειμαι ὁ Μ μηδείς ὁ N ὑπάρχω , εἰμί δέ καί ὁ Ν πᾶς ὁ Ξ , ὁ ἄρα Μ οὐδείς ὁ Ξ ὑπάρχω . ὑπόκειμαι δέ καί τις · οὗτος γάρ λαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός , ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός . ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς , ὅσπερ ἀδύνατος . ὁ ἀδύνατος ἄρα ] ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ δυνατός εἰμί λαμβάνω ὅρος συνάγω ὁ πᾶς ὁ Ξ ὁ Ν ὁ Μ Ξ πρότασις , τουτέστι ὁ μικρός , τις ὑπάρχω τις δέ μή . οὐ ἄρα δυνατός ὁ πᾶς συνάγω οὗτος λαμβάνω ὁ μερικός , τουτέστιν επαμφοτερίζων . p . 27b20 ἐκ δέ ὁ ἀδιόριστος δεικτέος . ἀδιόριστος καλέω ὁ τις μή ὑπάρχω διά ὁ μή ἔχω , ὡς εἶπον , ὁρίζω ὁ σημασία ἀλλά δύναμαι καί ἀντί ὁ μερικός καταφατικός λαμβάνω καί ἀντί ὁ καθόλου ἀποφατικός . ἐπεί οὖν , φημί , ἀδιόριστος ὁ σημασία , ἐάν λαμβάνω ὁ ἰσοδυναμέω ὁ καθόλου ἀποφατικός , δῆλος ὅτι ἀσυλλόγιστος εἰμί · τηνικαῦτα γάρ συνάγω καί πᾶς · οἷος ζῷον οὐδείς ἄψυχος , ζῷον οὖον πᾶς λίθος , καί συμπέρασμα ἄψυχος πᾶς λίθος . p . 27b23 πάλιν εἰμί κατηγορικός , καί ὁ καθόλου κεῖμαι XXVI v ὁμοίως . ἕκτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός διά ὁ ὁμοιοσχήμων πάλιν ὁ πρότασις . παράδειγμα ὁ μέν μηδείς · λευκός πᾶς κύκνος , λευκός τις λίθος , καί συμπέρασμα κύκνος οὐδείς λίθος . ὁ δέ πᾶς οὐ εἰμί ἁπλόος οὐδέ ἐνταῦθα | λαμβάνω ὅρος διά ὁ εἴρω ἔμπροσθεν αἴτιος , ὅτι γάρ ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός ὁ μερικός ἀποφατικός ὑποδύω ὁ συζυγία . διό πάλιν ἐκ ὁ ἀδιόριστος κατασκευαστέος ἰσοδυναμέω λαμβάνω ὁ μερικός καταφατικός ὁ καθόλου καί οὖον διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω , καί οὗτος δεικτέος ἀσυλλόγιστος ὁ συζυγία καί συνάγω καί ὁ πᾶς οὕτως · οὐσία πᾶς ζῷον , οὐσία τις ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς ἄνθρωπος . p . 27b28 εἰμί δέ ὁ καθόλου πρός ὁ μικρός ἄκρος εἰμί . Ἕβδομος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος , ἐκ μερικός ἀποφατικός ὁ μείζων καί καθόλου ἀποφατικός ὁ μικρός . οἷος ὁ μέν πᾶς ὅρος οὕτως · λευκός οὖον πᾶς ζῶ οἶς , λευκός οὐδείς κόραξ , καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς κόραξ · ὁ δέ μηδείς · λευκός οὖον πᾶς λίθος , λευκός οὐδείς κόραξ , καί συνάγω λίθος οὐδείς κόραξ . οὐδείς δέ ἐγώ δυσχερής διά ὁ μερικός ἀποφατικός ἐν οὗτος ὁ συζυγία , ἐπειδή , κἀν λαμβάνω ἰσοδυναμέω ὁ μερικός καταφατικός , οὐδείς ἥσσων εἰμί ἀσυλλόγιστος · ὁ γάρ μείζων ὁποῖος πρός ἄν εἰμί ( μερικός γάρ ) , ἀσυλλόγιστος ποιέω ὁ συζυγία . p . 27b32 εἰμί δέ κατηγορικός ὁ πρότασις . ὄγδοος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος , ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός καί ὁ μικρός καθόλου καταφατικός . αἴτιος δέ ἐνταῦθα ὁ ὁμοιοσχήμων ὁ πρότασις . οἷος λευκός τις ζῷον , λευκός πᾶς χιών . καί συμπέρασμα ζῷον οὐδείς χιών · ὁ δέ πᾶς · λευκός τις ζῷον λευκός πᾶς κύκνος , καί συμπέρασμα ζῷον πᾶς κύκνος . τοιοῦτος ὁ ἀσυλλόγιστος συζυγία <αἱ> ἐκ ὁ εἷς καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός , εἰμί ὁμοιοχήμονες . p . 27a36 ἀλλά οὐδέ εἰμί τις ἑκάτερος ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω · Ἐνταῦθα ἐφεξῆς ἴς πλέκω ἀσυλλόγιστος συζυγία · τέσσαρες ἄγαρ εἰμί ἐν οὗτος πρότασις , ὁ μερικός ἀποφατικός καί καταφατικός καί απροσδιόριστος καταφατικός καί ἀποφατικός , καί ὁ μείζων κατά εἷς οὗτος λαμβάνω ὁ μικρός ποικίλλω κατά ὁ τέσσαρες · τετράκις οὖν ὁ τέσσαρες ὁ ἵζω . εὐπορέω δέ ἐπί πᾶς κοινός ὁράω , διά ὅς πᾶς ἀσυλλόγιστος δείκνυμι ὡς καί ὁ πᾶς καί οὐδείς συνάγω · ὁ μέν πᾶς . λευκός τις ζῷον , λευκός τις ἄνθρωπος , καί συνάγω ζῷον πᾶς ἄνθρωπος · ὁ δέ μηδείς · λευκός τις ζῷον , λευκός τις ἄψυχος , καί ζῷον οὐδείς ἄψυχος . p . 28a6 ἁ ἢ ἐν-ὑπάρχω ὁ ὅρος ἐκ ἀνάγκη ἢ τίθημι ὡς ὑπόθεσις . ᾿Ενυπάρχει μέν ὁ κατά ἀντιστροφή περαίνω , τίθημι δέ ὡς ὑπόθεσις ὁ λῆμμα ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή . p . 28a10 ἐάν δέ ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ μηδείς ὑπάρχω , ἢ ἄμφω πᾶς ἢ μηδείς , ὁ μέν σχῆμα ὁ τοιοῦτος καλέω τρίτος · Πέρευς ἀπολαμβάνω καί ὁ δύο σχῆμα · ἐντεῦθεν λοιπός ὁ τρίτος , ἐν ὅς ὁ μέσος ὅρος ἀμφότερος ὁ ἄκρος ὑπόκειμαι · διό ἐν μέν ὁ δύο σχῆμα εἶπον “ ὅταν δέ ὁ αὐτός ὁ μέν πᾶς ὁ δέ ἐπεί ἀμφότερος ἐκεῖ κατηγορέω ὁ μέσος · ἐνταῦθα δέ φημί ἐάν δέ ὁ αὐτός . ἴδιος δέ οὗτος ὁ σχῆμα ὁ μικρός μόνος ἔχω καταφατικός . ὅθεν καί ὁ ἄλλος σχῆμα ἀνά τέσσαρες ἔχω συλλογιστικός συζυγία οὗτος ἓξ συζυγία συλλογιστικός εὐπορέω · ἐπί ἐκεῖνος μέν γάρ πλείων εἰμί ὁ διαφορά ὅς ὁ συλλογιστικός πρότασις οἷος ἐπί μέν ὁ πρῶτος καί ὁ ὁ | μείζων εἰμί καθόλου καί ὁ ὁ μικρός καταφατικός , ἐπί δέ ὁ δύο ὁ ὁ μέν μείζων εἰμί καθόλου ὁ δέ μικρός ἀνομοιοσχήμων · ἐπί δέ ὁ τρίτος ἐξαρκέω εἰς ὁ ποιέω ὁ συλλογιστικός πρότασις ὁ ὁ μικρός μόνος εἰμί καταφατικός . ὅτι δέ ἔνθα πλείων ὁ διαφορά , ὁ ἀριθμός ὁ ὑπόκειμαι συστέλλω , δῆλος · καί γοῦν ὁ ζῷον , ἐν ὅσος μέν τ,ὰς δύο μόνος ἔχω διαφορά . ὁ τε ἔμψυχος καί ὁ αἰσθητικός , ἐπί πλέω εἰμί ὁ ἄνθρωπος . γίγνομαι δέ ὁ ὁ λογικός καί θνητός διαφορά εἰς μόνος περιίστημι ὁ ἄνθρωπος · ἀεί γάρ ὁ προσθήκη ὁ προσδιορισμός ἐλλείπω ὁ πρᾶγμα ποιέω . πᾶς δέ ὁ συμπέρασμα μερικός συνάγω ἐν οὗτος ὁ σχῆμα . p . 28a12 Μέσον δέ ἐν αὐτός λέγω κατά ὅς ἄμφω κατηγορέω . ἔρομαι ὅτι ὁ τάξις ὁ σχῆμα ἐκ ὁ ὁ μέσος πρός ὁ ἄκρος σχέσις λαμβάνω · διά οὗτος νῦν ὡς ὁ ἔσχατος ἔχω ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ μέσος ὁράω τάξις ἀμφότερος γάρ ὑπόκειμαι ὁ ἄκρος ) καί ὁ σχῆμα ὁ ἔσχατος ὁ λοιπός ἀπολαμβάνω τάξις . p . 28a13 Μέγας δέ ἄκρος ὁ πρόσω ὁ μέσος , μικρός δέ ὁ ἐγγύς . ὁ μείζων ὅρος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα δίς κατηγορέω , ὁ τε γάρ μέσος καί ὁ συμπέρασμα · ὁ δέ μικρός ἅπαξ κατηγορέω , ὁ γάρ μέσος μόνος , ὑπόκειμαι δέ ὁ μείζων ἐν ὁ συμπέρασμα · ὁ δέ μέσος μόνος ὑπόκειμαι , οὐδέποτε δέ κατηγορέω . διό μείζων ὅρος ὁ πρόσω ὁ μέσος φημί · πρόσω γάρ ἄν εἰμί κατά συγγένεια ὁ μηδέ ὅλως κατηγορέω ἀεί δέ ὑπόκειμαι ὁ ἀεί κατηγορέω καί οὐδέποτε ὑπόκειμαι , ὅσπερ εἰμί ὁ μείζων . ἐγγύς δέ μᾶλλον ὁ ποτέ μέν ὑπόκειμαι ποτέ δέ κατηγορέω · οὗτος δέ εἰμί ὁ μικρός . p . 28a14 τίθημι δέ ὁ μέσος ἔξω μέν ὁ ἄκρος , ἔσχατος δέ ὁ θέσις . ἔσσομαι μέν , διότι οὖον κατά εὐθύς ὁ ἄκρος , ἔσχατος δέ , διότι ὑποκάτω . p . 28a18 Κάθολος μέν οὖν εἰμί ὁ ὁράω , ὅταν καί ὁ Π καί ὁ P πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω . Πρῶτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἐκ ἀμφότερος καθόλου καταφατικός μερικός καταφατικός συνάγω συμπέρασμα · οἷος ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , οὐσία κατά πᾶς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα πέρασμα ζῷον κατά τις οὐσία . ἐπεί γάρ ὁ καθόλου καταφατικός πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω καταφατικός , εἰμί ὁ οὐσία πᾶς ἄνθρωπος , καί ὁ ἄνθρωπος τις οὐσία · γίγνομαι γάρ ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός καταφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος κατά τις οὐσία , ζῷον ἄρα τις οὐσία . δεῖ δέ λαμβάνω ἐπί οὗτος ὁ τρόπος , ὥσπερ ἐπί ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα , γένος καί εἶδος καί κοινός ἄμφω καί ὁ μέν γένος μείζων ὅρος τίθημι , ὁ δέ εἶδος μέσος , ὁ δέ κοινός ἄμφω μικρός . καί ὁ μέν ἐπί εὐθύς δεῖξις ἐστ·ιν οὗτος . λαμβάνω δέ στοιχεῖον ὁ Π καί ὁ P καί ὁ Σ ὁ ὕφεσις δείκνυμι ὁ τρίτος σχῆμα καί διά ὁ ὕφεσις ὁ κατά ὁ τάξις ὁ στοιχεῖον · τίθημι δέ ὁ Σ μέσος ὅρος δείκνυμι ὁ ὕφεσις αὐτός ὁ πρός ὁ ἄκρος διά ὁ κτάομαι ὁ τάξις ὕφεσις ὁ Σ ὁ πρός ὁ Π καί ὁ P . εἰμί δέ καί διά ὁ ἀδύνατος καί ὁ ἐκτίθημι ποιέω ὁ ἀπόδειξις . εἰμί γάρ ἐπί πᾶς ἀνάγκη ἢ ὁ κατάφασις ἢ ὁ ἀπόφασις ἀληθεύω ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι , εἰμί τις ὑποτίθημι ψεῦδος εἰμί ὁ τις ὁ P ὁ Π ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι εἰμί ἀληθής ὁ οὐδείς · ὑπόκειμαι οὖν ὁ Π , τουτέστι ὁ ζῷον , καθώς ὁ ἀντιλέγω βούλομαι , μηδείς ὁ P ὑπάρχω , τουτέστι ὁ οὐσία . ὑπόκειμαι δέ ὁ P , τουτέστιν ὁ οὐσία , πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ἄνθρωπος · γίγνομαι οὖν ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός καθόλου ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα Π οὐδείς ὁ Σ ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ζῷον οὐδείς ἄνθρωπος . ὑπόκειμαι δέ καί πᾶς · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὐδείς , ὅσπερ ἀδύνατος . ὁ ἀδύνατος ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ὅτι ὁ Π οὐδείς ὁ P . ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ τις ὁ P ὁ Π , ὅσπερ εἰμί οἴγω . p . 28a23 καί ὁ ἐκτίθημι ποιέω ὁ ἀπόδειξις . ᾿Ορα πῶς καί αὐτός οἶδα διαφέρω ὁ ἔκθεσις ὁ ἀντιστροφή αὐλή μερικός καταφατικός , ὡς λέγω ἐν ὁ περί ἀντιστροφή λόγος · γάρ μετά ὁ ἀποδείκνυμι διά ὁ ἀντιστροφή φημί δυνατός καί | διά ὁ ἔκθεσις πιστόω ὁ λέγω . πῶς οὖν δείκνυμι διά ὁ ἔκθεσις ; εἰμί ὁ Π καί ὁ P ὁ Σ ὑπάρχω πᾶς , δῆλος καί μέρος τις αὐτός · ἐάν οὖν τίς μέρος λαμβάνω ὁ Σ , οἷος ὁ Ν , οὗτος , φημί , κοινός μέρος εἰμί ὁ τε Π καί ὁ P , ὥστε τις μέρος ὁ P , τουτέστι ὁ Ν , ὑπάρχω ὁ Π ἐκ ἀνάγκη . καί ἐπί ὁ ὁράω δέ πάλιν , εἰμί ὁ ζῷον καί ὁ οὐσία πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω , καί τις δῆλος ὅτι · ἐάν οὖν λαμβάνω τίς ὁ ἄνθρωπος , οἷος Σωκράτης , οὗτος καί ὁ οὐσία τίς εἰμί καί ὁ ζῷον , ὥστε τις οὐσία , τουτέστι Σωκράτης , ὑπάρχω ὁ ζῷον . δυνατός δέ καί οὗτος δείκνυμι · εἰμί γάρ ὁ P πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω , ὁ ἄρα Σ μέρος εἰμί ὁ Ρ · εἰμί οὖν ὁ Π πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω , ὁ δέ Σ μέρος ὁ P , ὁ ἄρα Π μέρος ὁ P ὑπάρχω , ὅσπερ εἰμί ὁ Σ . ὁ μέν οὖν τις ἐκ ἀνάγκη ἀεί συνάγω . ὁ δέ πᾶς εἰμί ὅτε , ἐάν λαμβάνω ὁ μείζων ὅρος καθολικός ὁ μικρός · οἷος ἔμψυχος πᾶς ἄνθρωπος , ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ἔμψυχος πᾶς ζῷον . ἀλλά ὁ μέν τις ἐκ ἀνάγκη συνάγω καί ἀεί , ὁ δέ πᾶς οὐ ἀεί . p . 28a26 καί ἄν ὁ μέν P πᾶς ὁ Σ ὁ δέ Π μηδείς ὑπάρχω . Δεύτερος οὗτος τρόπος συλλογιστικός ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · οἷος ἄλογος οὐδείς λογικός , ζῷον πᾶς λογικός , καί συνάγω ἄλογος οὖον πᾶς ζῷον ἐπεί γάρ ὁ καθόλου καταφατικός πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω , εἰμί ὁ ζῷον πᾶς λογικός , ὁ λογικός τις ζῷον · εἰμί τοίνυν ὁ μέν ἄλογος οὐδείς λογικός , ὁ δέ λογικός τις ζῷον , γίγνομαι ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα ἄλογος οὖον πᾶς ζῷον . δεῖ δέ λαμβάνω ὅρος , ὥσπερ καί ἐπί ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα , ἀντιδιαιρέω ἀλλήλων εἶδος καί κοινός τίς ἄμφω καί ὁ μέν κοινός ποιέω μικρός ὅρος , ὁ δέ ἀντιδιαιρέω ὁ μέν μείζων ὁ δέ μέσος ὅρος . p . 28a28 ὁ γάρ αὐτός εἰμί τρόπος ὁ δεῖξις ἀντιστρέφω ὁ Ρ Σ πρότασις . ὁ αὐτός ὁ πρότερος τρόπος · ὥσπερ γάρ ἐν ἐκεῖνος ἀντιστρέφω ὁ μικρός πρότασις καθόλου καταφατικός εἰμί ποιέω μερικός καταφατικός καί γίγνομαι ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός , οὗτος ἐν οὗτος ὁ τρόπος ὁ αὐτός ἀντιστρέφω γίγνομαι ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . δείκνυμι δέ εἄν καί διά ὁ ἀδύνατος καθάπερ ἐπί ὁ πρότερος . εἰμί γάρ ψεῦδος ὁ μή πᾶς ὁ Π ὁ Ρ ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ἄλογος ὁ ζῷον , ἀληθής ὁ πᾶς · οὗτος γάρ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι . εἰμί τοίνυν ὁ μέν ἄλογος , τουτέστι ὁ Π , τίθημι κατά ὁ ἀντιλέγω πᾶς ὁ P , τουτέστι ὁ ζῷον , ὑπάρχω , εἰμί δέ καί ὁ P πᾶς ὁ Σ , τουτέστι ὁ ζῷον πᾶς ὁ λογικός , δῆλος ὅτι γίγνομαι ὁ πρῶτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ δύο καθόλου καταφατικός καθόλου καταφατικός συνάγω συμπέρασμα , ὅτι ὁ Π , τουτέστι ὁ ἄλογος , πᾶς ὁ Σ , τουτέστι ὁ λογικός , ὑπάρχω . ὑπόκειμαι δέ ἐκ ἀρχή οὐδείς · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὐδείς , ὅσπερ ἀδύνατος . ὁ ἀδύνατος διά τίς ἀκολουθέω ; διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ ὁ Π πᾶς ὁ P ὑπάρχω · ψευδής ἄρα ὁ ὑπόθεσις οὗτος , ἐπεί μηδείς ἀληθής ὑπόθεσις ψεῦδος ἀκολουθέω , ἀληθής δέ ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι ὁ μή πᾶς ὁ P ὁ Π , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . δυνατός δέ καί ὁ διά ἔκθεσις δείκνυμι ἐπί οὗτος ὁ συζυγία χράω . εἰμί γάρ ὁ ζῷον πᾶς λογικός ὑπάρχω , μέρος ἄρα ὁ ζῷον εἰμί ὁ λογικός · εἰμί τοίνυν μηδείς λογικός ὁ ἄλογος ὑπάρχω , μέρος ἄρα ὁ ζῷον , ὁ λογικός , ὁ ἄλογος οὐ ὑπάρχω . ἢ καί οὕτως · εἰμί λαμβάνω τίς ὁ λογικός , οἷος ὁ ἄνθρωπος , ὅς δῆλος ὅτι καί μέρος ὁ ζῷον , ἐπεί καί ὁ ἄλογος οὐδείς λογικός , ὥστε οὐδέ ὁ ἄνθρωπος , ὅς μέρος εἰμί ὅς ζῷον , οὖον πᾶς ἄρα ζῷον ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος ] . p . 28a30 ἐάν δέ ὁ μέν P μηδείς ὁ δέ Π πᾶς ὑπάρχω ὁ Σ , οὐ εἰμί συλλογισμός . Πρῶτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός , διά ὁ μή ἔχω ὁ συζυγία ὁ ἴδιος ὁ τρίτος σχῆμα , ὅσπερ εἰμί ὁ εἰμί ὁ μικρός καταφατικός . συνάγω γάρ ἐν οὗτος ὁ πᾶς καί ὁ οὐδείς · οἷος ὁ μέν πᾶς οὕτως · ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος , ἵππος κατά οὐδείς ἄνθρωπος , καί συνάγω ζῷον κατά πᾶς ἵππος · ὁ δέ οὐδείς οὕτως · ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἄψυχος οὐδείς ἄνθρωπος , καί συμπέρασμα ζῷον οὐδείς ἄψυχος . ἄξιος δέ ἐφίστημι ὅτι ἐν μέν ὁ πρῶτος σχῆμα παράδειγμα παρατίθημι ὁ μείζων ὅρος | πρῶτος τάσσω , δύο XXVIII v δέ ὁ μέσος καί τρίτος ὁ μικρός , ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα πρῶτος τάσσω ὁ μέσος ὡς ἀμφότερος κατηγορέω , ἐν δέ οὗτος ὁ τρίτος ὁ μέσος ἔσχατος ὡς ἀμφότερος ὑπόκειμαι . p . 28 28a33 οὐδέ ὅταν ἄμφω κατά μηδείς ὁ Σ λέγω , οὐ εἰμί συλλογισμός . Δεύτερος οὗτος τρόπος ἀσυλλόγιστος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἐκ ἀμφότερος καθόλου ἀποφατικός , διά ὁ αὐτός αἴτιος ὁ πρό αὐτός · ὅθεν ἤδη δῆλος ὅτι ἐπί πᾶς σχῆμα οὗτος ὁ συζυγία ἀσυλλόγιστος ὁ ἐκ ἀμφότερος ἀποφατικός . συνάγω δέ ὁ μέν πᾶς οὕτως · ζῷον οὐδείς ἄψυχος , ἵππος οὐδείς ἄψυχος , καί ὁ συμπέρασμα ζῷον πᾶς ἵππος . ὁ δέ οὐδείς οὕτως · ἄνθρωπος οὐδείς ἄψυχος , ἵππος οὐδείς ἄψυχος , καί συμπέρασμα ἄνθρωπος οὐδείς ἵππος . p . 28b5 ἐάν δέ ὁ μέν εἰμί καθόλου πρός ὁ μέσος ὁ δέ ἐν μέρος . διεξέρχομαι πᾶς ὁ ἐκ ἀμφότερος καθόλου ὁ πρότασις γίγνομαι συζυγία καί δείκνυμι , ποῖος μέν συλλογιστική , ποῖος δέ ἀσυλλόγιστος , νῦν διδάσκω περί ὁ ἐκ μέν ὁ εἷς καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός συζυγία ὀκτώ . καί πρῶτος ἐκτίθημι ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός , καί δείκνυμι αὐτός συλλογιστικός διά ὁ ἀντιστροφή ὁ μερικός . ὑπάρχω γάρ , φημί , ὁ μέν Π τις ὁ Σ , ὁ δέ P πᾶς ὁ Σ · λέγω , φημί , ὅτι ὁ Π τις ὁ Ρ ὑπάρχω . πῶς καί τίς τρόπος ; εἰμί γάρ ὁ Π τις ὁ Σ , καί ὁ Σ τις ὁ Π · πρός ἑαυτοῦ γάρ ὁ μερικός καταφατικός ἀντιστρέφω . εἰμί τοίνυν ὑπόκειμαι ὁ μέν P πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω , ὁ δέ Σ κατά ὁ ἀντιστροφή τις ὁ Π , γίγνομαι ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός καταφατικός συνάγω συμπέρασμα · ὁ ἄρα P τις ὁ Π ὑπάρχω . ἀλλά οὖον οὗτος βούλομαι δείκνυμι , εἰμί ὁ P τις ὁ Π ὑπάρχω , ἀλλά εἰμί ὁ II τις ὁ P . εἰμί τοίνυν ἀντιστρέφω ὁ μερικός καταφατικός , καί ὁ Π τις ὁ P ὑπάρχω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . εἰμί δέ οὗτος τρίτος τρόπος συλλογιστικός ἐν τρίτος σχῆμα . εὐπόρησις δέ ἐνταῦθα ὕλη οἶδα τίς καί γένος λαμβάνω καί κοινός ἄμφω καί ὁ μέν εἶδος μείζων ὅρος τίθημι , ὁ δέ γένος μέσος , ὁ δέ κοινός ἄμφω μικρός · οἷος ἄνθρωπος τις ζῷον , ἔμψυχος πᾶς ζῷον , καί ἄνθρωπος τις ἔμψυχος . εἰμί γάρ ὁ ἄνθρωπος τις ζῷον , καί ὁ ζῷον τις ἄνθρωπος · οὐκοῦν εἰμί ὁ μέν ἔμψυχος πᾶς ζῷον , ὁ δέ ζῷον τις ἄνθρωπος , συνάγω ὁ ἔμψυχος τις ἄνθρωπος · εἰμί δέ οὗτος , καί ὁ ἄνθρωπος τις ἔμψυχος , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . οὗτος δέ ὁ συλλογισμός ὁ περί Θεόφραστος τέταρτος τάσσω , ὅτι δήω δύο ἀντιστροφή , Ἀριστοτέλης δέ τρίτος καί ἴσως , διότι ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ὁ ἐλαύνω εἰμί πρότασις ὁ ὁ κῦρος ἔχω μάλιστα · ἀδιάφορος γάρ ἐν αὐτός ἔχω ὁ μείζων καί κατά ὁ ποσός καί κατά ὁ ποιός · ὁ δέ μικρός πάντως ὁ ποιός κοσμέω βούλομαι , καί παρά αὐτός ἢ συλλογιστική ἢ ἀσυλλόγιστος γίγνομαι ὁ συμπλοκή ὁ πρότασις . ἐπεί οὖν οὗτος ὁ κῦρος ἔχω , προτιμάω ἐν ὁ καταρίθμησις ὁ ἔχω ὁ μικρός καθόλου , ἵνα ὁ ὁ κῦρος ἔχω πρότασις μή μόνος κοσμέω τῆ ποιός ἀλλά καί ὁ πόσος . p . 28b12 πάλιν εἰμί ὁ μέν P τις ὁ Σ ὁ δέ Π πᾶς ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ Π τις τίς , P ὑπάρχω . Τέταρτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός , ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός καταφατιος συνάγω συμπέρασμα · οἷος ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , λευκός τις ἄνθρωπος , καί συνάγω ζῷον τις λευκός . εἰμί γάρ λευκός τις ἄνθρωπος , καί ἄνθρωπος τις λευκός · οὐκοῦν εἰμί ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἄνθρωπος δέ τις λευκός , δῆλος ὅτι συνάγω ζῷον τις λευκός , ὅσπερ ἐσθίω : δείκνυμι · γίγνομαι γάρ πάλιν ὁ τρίτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . εὐπόρησις δέ ἐνταῦθα ὕλη λαμβάνω γένος καί εἶδος καί τίς ὑπάρχω μέν αὐτός ἐπί μέρος ὑπάρχω δέ καί ἕτερος τις παρά · αὐτός καί ὁ μέν γένος τίθημι μείζων ὅρος , ὁ δέ εἶδος μέσος , ὁ δέ ὑπάρχω αὐτός ἐπί μέρος μικρός . p . 28b14 εἰμί δέ ἀποδείκνυμι καί διά ὁ ἀδύνατος καί ὁ ἔκθεσις , καθάπερ καί ἐπί ὁ πρότερος . Ἀμφότερος δυνατός δείκνυμι ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή , καί πρότερος γε ὁ πρῶτος δείκνυμι . εἰμί γάρ τις εἶπον ψεῦδος εἰμί ὁ τις ὁ P ὁ Π ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ἄνθρωπος τις ἔμψυχος , δῆλος ὅτι ἀληθής εἰμί ὁ οὐδείς . εἰμί τοίνυν ὁ μέν Π , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος , οὐδείς ὁ P , τουτέστι ὁ ἔμψυχος , ὡς ὁ ἀντιλέγω βούλομαι , ὁ δέ P , ὁ ἔμψυχος , πᾶς ὁ Σ , τουτέστι ὁ ζῷον οὗτος γάρ ὑπόκειμαι ) , ὁ ἄρα Π , ὁ ἄνθρωπος , οὐδείς ὁ Σ , ὁ ζῷον , ὑπάρχω · γίγνομαι γάρ ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . ὑπόκειμαι δέ καί τις ζῷον ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος · ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς ὑπάρχω , ὅσπερ ἄτοπος . ὁ ἄτοπος ἀκολουθέω δῆλος ὅτι διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ ὁ Π μηδείς ὁ P ὑπάρχω , τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος μηδείς ἔμψυχος · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ τις , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . δείκνυμι δέ καί ὁ ἔκθεσις οὕτως · εἰμί γάρ ὁ ἄνθρωπος τις ζῷον ὑπάρχω ὁ δέ ἔμψυχος πᾶς , ἐάν λαμβάνω τίς ὁ ζῷον ὅς ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος , οὗτος κοινός εἰμί μέρος ὁ τε ἄνθρωπος καί ὁ ἐμψυχόω · εἰμί ἄρα τίς οὗτος ὁ ἐμψυχόω ὅς ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος . ὁμοίως δέ καί ὁ δύο τρόπος δείκνυμι διά μέν ὁ ἀδύνατος οὕτως · εἰμί τις εἶπον ψευδής εἰμί ὁ τις λευκός ὑπάρχω ὁ ζῷον , δῆλος ὅτι ἀληθής εἴρω ὁ μηδείς λευκός ὑπάρχω ὁ ζῷον · οὐκοῦν καί ὁ ἀνάπαλιν οὐδείς ζῷον ὑπάρχω ὁ λευκός . εἰμί τοίνυν οὐδείς ζῷον ὁ λευκός , ὡς ὁ ἀντιλέγω βούλομαι , ὑπόκειμαι δέ καί ὁ ζῷον πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω , δῆλος ὅτι συνάγω ὁ λευκός μηδείς ἄνθρωπος ὑπάρχω · γίγνομαι γάρ πάλιν ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . ὑπόκειμαι δέ καί τις ἄνθρωπος ὁ λευκός ὑπάρχω · ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς ὑπάρχω , ὅσπερ ἄτοπος . ὁ ἄτοπος ἀκολουθέω διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ ὁ μηδείς λευκός ὁ ζῷον ὑπάρχω · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ ἀντίκειμαι ὁ τις , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . ὁμοίως δέ καί ὁ ἔκθεσις ὁ αὐτός δείκνυμι · εἰμί γάρ ὁ μέν ζῷον κατά πᾶς ἄνθρωπος ὁ δέ λευκός κατά τις , ἐάν λαμβάνω τίς ὁ ἄνθρωπος ὅς ὑπάρχω ὁ λευκός , οἷος Σκύθης , οὗτος ὑπάρχω ὁ ζῷον · τις ἄρα λευκός ὁ ζῷον ὑπάρχω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . p . 28b15 ἐάν δέ ὁ μέν ὁ κατηγορικός ὁ δέ στερητικός , καθόλου δέ ὁ κατηγορικός . ὁ συζυγία ἐκτίθημι ὁ ἐκ ὁ εἷς καθόλου ὁ δέ ἕτερος μερικός ἐκτίθημι πρότερος ὁ ἐκ ὁ δύο καταφατικός , ὁ τε ἔχω ὁ μείζων καθόλου ὁ δέ μικρός μερικός καί ὁ ἀνάπαλιν , καί ἀμφότερος δείκνυμι συλλογιστικός εἰμί · ἐν ἑκάτερος γάρ σῴζω ὁ ἴδιος ὁ τρίτος σχῆμα ὁ ὁ μικρός εἰμί καταφατικός . λοιπός ἐκτίθημι ὁ ἐκ ὁ ἕτερος μέν καταφατικός ὁ δέ ἕτερος ἀποφατικός , ὁ καταφατικός καθόλου εἰμί μερικός δέ ὁ ἀποφατικός , καί πρῶτος ὁ ἐν ὁ μικρός ὅρος ἔχω ὁ κατηγορικός , καί δείκνυμι αὐτός συλλογιστικός εἰμί · ὅταν γάρ , φημί , ὁ μικρός εἰμί κατηγορικός , εἰμί συλλογισμός . πέμπτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ἐκ μερικός ἀποφατικός ὁ μείζων καί καθόλου καταφατικός ὁ μικρός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . εὐπόρησις δέ ἐνταῦθα ὕλη λαμβάνω γένος καί εἶδος καί τίς ἐπί μέρος αὐτός συμβαίνω καί οὗτος μέν μείζων ὅρος τίθημι , ὁ δέ εἶδος μέσος , ὁ δέ γένος μικρός · οἷος λευκός οὖον πᾶς ἄνθρωπος , ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , καί συνάγω λευκός οὖον πᾶς ζῷον . δείκνυμι δέ οὗτος ὁ τρόπος διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή · οὖον γάρ οἷος τε εἰμί αὐτός διά ἀντιστροφή ἀποδείκνυμι , διότι ὁ μέν μείζων οὐδέ ὅλως ἀντιστρέφω μερικός εἰμί ἀποφατικός , ὁ δέ μικρός εἰμί ἀντιστρέφω , πρός ὁ μερικός καταφατικός ἀντιστρέφω , καί γίγνομαι ἄμφω μερικός · ἐκ δέ ἄμφω μερικός οὐ οἷος τε γίγνομαι συλλογιστικός συζυγία , ὡς ἤδη εἶπον . διόπερ ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή δείκνυμι ὁ συζυγία οὕτως · εἰμί γάρ τις εἶπον ψεῦδος εἰμί ὁ συμπέρασμα ὁ λέγω μή πᾶς ζῷον ὁ λευκός ὑπάρχω , δῆλος ὅτι ὁ πᾶς εἰμί · ἵστημι οὖν λευκός πᾶς ζῷον · ἀλλά μήv καί ὁ ζῷον πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω · οὗτος γάρ ὑπόκειμαι · ὁ ἄρα λευκός συνάγω πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω · ὑπόκειμαι δέ καί οὖον πᾶς . ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί οὖον πᾶς εἰμί , ὅσπερ ἀδύνατος . | p . 28b20 δείκνυμι δέ καί ἄνευ ὁ ἀπαγωγή , ἐάν λαμβάνω τίς ὁ Σ ὅς ὁ Π μή ὑπάρχω . ὁ διά ἔκθεσις φημί δεῖξις . εἰμί γάρ λευκός οὖον πᾶς ἄνθρωπος , ὁ δέ ζῷον πᾶς ἄνθρωπος , ἐάν λαμβάνω τίς ὁ ἄνθρωπος ὅς μή ὑπάρχω ὁ λευκός , οἷος ὁ Αἰθίοψ , εἰμί δέ οὗτος ὁ ζῷον μέρος πᾶς γάρ ἄνθρωπος ὁ ζῷον ὑπάρχω δῆλος ὅτι ) , ὁ συμπέρασμα προφανής , ὅτι ὁ λευκός οὖον πᾶς ζῷον ὑπάρχω , οἷος ὁ Αἰθίοψ . p . 28b22 ὅταν δέ ὁ μείζων εἰμί κατηγορικός , οὐ εἰμί συλλογισμός . ὑποτίθημι ὁ μέν καθόλου πρότασις κατηγορικός ὁ δέ στερητικός καί δείκνυμι ὅτι οὕτως ἔχω ὁ πρότασις , ἐάν ἐν ὁ μικρός ὅρος τίθημι ὁ καθόλου κατηγορικός ἐν δέ ὁ μείζων ὁ μερικός ἀποφατικός , γίγνομαι συλλογισμός , νῦν ὁ ἀνάπαλιν ὑποτίθημι ἐν μέν ὁ μείζων ὁ καθόλου κατηγορικός , ἐν δέ ὁ μικρός ὁ μερικός ἀποφατικός , καί δείκνυμι ἀσυλλόγιστος εἰμί οὗτος ὁ συζυγία διά ὁ ὁ μικρός ὁ ἴδιος ἀπόλλυμι , λέγω δή ὁ καταφατικός · συνάγω γάρ καί πᾶς καί οὐδείς . καί ὁ μέν πᾶς οὕτως · ἔμψυχος πᾶς ζῷον , ἄνθρωπος οὖον πᾶς ζῷον , καί συμπέρασμα ἔμψυχος πᾶς ἄνθρωπος . p . 28b24 ὁ δέ μηδείς οὐ εἰμί λαμβάνω ὅρος , εἰμί τις μέν ὑπάρχω ὁ Σ ὁ P τις δέ μή . ἐάν , φημί , ὁ μερικός ἀποφατικός διά ἑαυτοῦ ἀληθεύω λαμβάνω , ισοδυναμώ ὁ μερικός καταφατικός , καί ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀδύνατος διά ὁ τοιοῦτος ὁράω συνάγω . εἰμί γάρ , φημί , ὁ μέν Π πᾶς ὁ ὑπάρχω ὁ δέ P μή πᾶς , εἶτα οὗτος διά ἑαυτοῦ λαμβάνω ἀληθής , ισοδυναμώ ὁ τις καί ποιέω συλλογιστικός συζυγία ὥστε συνάγω ὁ Π τις ὁ P ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν καί ὁ μηδείς συνάγω διά ὁ ὑπόθεσις , ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς , ὅσπερ ἄτοπος . δυνατός δέ καί ἄλλως δείκνυμι . εἰμί γάρ δυνατός , μηδείς ὁ P ὑπάρχω ὁ Π · οὐκοῦν οὐδέ ὁ P οὐδείς ὁ Π · ὁ δέ Π πᾶς ὁ Σ · ὁ ἄρα P οὐδείς ὁ Σ . εἰμί δέ καί οὖον πᾶς , αὐτός δέ εἶπον τις · ὁ αὐτός ἄρα καί τις καί οὐδείς . οὐ ἄρα δυνατός ὁ μηδείς συνάγω , ἵνα διά οὗτος δείκνυμι ἀσυλλόγιστος ὁ συζυγία καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς συνάγω , ἐάν ὁ μερικός ἀποφατικός διά ἑαυτοῦ λαμβάνω ἀληθεύω . εἰμί τοίνυν ἀσυλλόγιστος ὁ τρόπος εἰμί , δεῖ ὁ μερικός ἀποφατικός ἐν ὁ μικρός ὅρος κεῖμαι οὗτος λαμβάνω ὡς διά ὁ καθόλου ἀληθεύω , ἵνα καθόλου ἀποφατικός λαμβάνω ὁ μικρός πρότασις ἀσυλλόγιστος ἐργάζομαι ὁ συζυγία . p . 28b28 ἀλλά ὥσπερ ἐν ὁ πρότερος ληπτέος · ἀδιόριστος γάρ εἰμί ὁ τις μή ὑπάρχω καί ὁ μηδείς ὑπάρχω ἀληθής εἶπον τις μή ὑπάρχω · μηδείς δέ ὑπάρχω οὐ εἰμί συλλογισμός . ὥσπερ πρότερος , φημί , ἀδιόριστος ὁ μερικός ἀποφατικός λαμβάνω , τουτέστιν ἄμφω σημαίνω , καί ὁ καθόλου ἀποφατικός καί ὁ μερικός , δείκνυμι τις ἀσυλλόγιστος συζυγία λαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός σημαίνω ὁ καθόλου ἀποφατικός , οὗτος καί ἐνταῦθα , ἐάν ὡσαύτως αὐτός ἐκδείκνυμι ἐπί ὁ καθόλου ἀποφατικός , εὑρίσκω αὐτός ἀσυλλόγιστος · οὐδείς γάρ πρότασις ἐν οὗτος ὁ σχῆμα ὁ μικρός ἀποφατικός ἔχω συλλογιστικός εἰμί · συνάγω γάρ καί ὁ πᾶς καί ὁ μηδείς . καί ὁ μέν πᾶς παρατίθημι ὅρος . ὁ δέ μηδείς νῦν παρατίθημι , ὡς εἴρω , εἰς ὁ καθόλου ἀποφατικός μεταλαμβάνω ὁ μερικός ἀποφατικός οὕτως · ἔμψυχος πᾶς ζῷον , λίθος οὖον πᾶς ζῷον , καί συμπέρασμα ἔμψυχος οὐδείς λίθος . p . 28b31 ἐάν δέ ὁ στερητικός εἰμί καθόλου , ὅταν μέν ὁ μείζων εἰμί στερητικός ὁ δέ μικρός κατηγορικός , εἰμί συλλογισμός . ἕκτος οὗτος τρόπος συλλογιστικός ἐν οὗτος ὁ σχῆμα , ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . δείκνυμι δέ διά ὁ ἀντιστροφή ὁ μικρός πρότασις · οἷος ὁ Π οὐδείς ὁ Σ , ὁ P τις ὁ Σ ὑπάρχω · οὐκοῦν καί ὁ Σ τις ὁ P . εἰμί τοίνυν ὁ μέν II οὐδείς ὁ Σ ὁ δέ Σ τις ὁ P ὑπάρχω , ὁ II οὖον πᾶς ὁ P ὑπάρχω · γίγνομαι γάρ ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . εὐπόρησις δέ ἐνταῦθα ὕλη λαμβάνω δύο τις παντάπασι ἀλλήλων ἀλλότριος καί ἕτερος ἀμφότερος ὑπάρχω ἐν μέρος καί οὗτος μέν μικρός ὅρος τίθημι , ὁ δέ λοιπός ὁ μέν μείζων ὁ δέ μέσος · οἷος ἄνθρωπος οὐδείς ἵππος , λευκός τις ἵππος , καί συνάγω ἄνθρωπος ἄρα οὖον πᾶς λευκός . ἰστέον δέ ὅτι οὗτος ὁ τρόπος ὁ περί Θεόφραστος ΧΧΧr πέμπτος τάσσω προτάσσω αὐτός ὁ προερέω , διότι οὗτος μέν διά ἀντιστροφή κατασκευάζω , ἐκεῖνος δέ διά μόνος ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή . ὁ δέ Ἀριστοτέλης ὁ πέμπτος προτάσσω διά ὁ εἴρω αἴτιος . ὕω μέν οὖν ὁ ἓξ τρόπος ἐν ὁ τρίτος σχῆμα συλλογιστικός προσδιορίζω εἰμί ὁ πρότασις . ἐάν <δ᾿ ὅς μέν εἰμί προσδιορίζω ὁ δέ ἀπροσδιόριστος , γίγνομαι ἄλλος τέσσαρες συζυγία συλλογιστική , ὁ δηλονότι τῆ μερικός ἰσοδυναμέω . συντίθημι δέ οὕτως · εἷς μέν ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός · εἰμί ὁ Π κατά πᾶς ὁ Σ , ὁ δέ P κατά ὁ Σ , ὁ Π ὁ P ὑπάρχω · ἐπεί γάρ ἀντιστρέφω ὁ κατηγορικός , ὁ Σ ὁ P ὑπάρχω , ὥστε ἐπεί ὁ μέν Π κατά πᾶς ὁ Σ , ὁ δέ Σ ὁ P ὑπάρχω , ὁ Π ὁ P ὑπάρχω . ἕτερος ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός καί ὁ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός οὕτως · εἰμί ὁ Π μηδείς ὁ Σ ὑπάρχω , ὁ δέ P ὑπάρχω ὁ Σ , ἀντιστρέφω καί ὁ Σ ὁ Ρ · ὥστε ἐπεί ὁ μέν Π οὐδείς ὁ Σ , ὁ δέ Σ ὁ P ὑπάρχω , ὁ Π ὁ P οὐ ὑπάρχω . πάλιν ἐκ ὁ μείζων ἀδιόριστος καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός οὕτως · εἰμί ὁ Π ὁ Σ ὑπάρχω , ὁ δέ P πᾶς ὁ Σ , καί ὁ Σ ὁ Π κατά ὁ ἀντιστροφή · ὥστε ἐπεί ὁ μέν P πᾶς ὁ Σ , ὁ δέ Σ ὁ Π , ὁ P ὁ Π ὑπάρχω , καί ἐπεί ἀντιστρέφω ὁ κατηγορικός , καί ὁ Π ὁ P ὑπάρχω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . ὁ τέταρτος ἐκ ὁ μείζων ἀδιόριστος ἀποφατικός καί ὁ μικρός καθόλου καταφατικός · οὗτος δέ διά ἀντιστροφή οὖον περαίνω , εἰ ὁ μερικός ἀποφατικός οὐ ἀντιστρέφω οὗτος γάρ ἰσοδυναμέω ὁ ἀδιόριστος ) , ὁ δέ καταφατικός πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω , καί εἰμί ἄμφω μερικός , ἐκ ὅς οὐδέποτε συλλογισμός γίγνομαι . δείκνυμι οὖν ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή οὕτως · εἰμί ὁ Π ὁ Σ οὐ ὑπάρχω , ὁ δέ P πᾶς ὑπάρχω , ὁ Π ὁ P οὐ ὑπάρχω · εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ πᾶς · εἰμί τοίνυν ὁ μέν Π πᾶς ὁ P , ὁ δέ P πᾶς ὁ Σ ὑπόκειμαι , ὁ ἄρα Π πᾶς ὁ Σ ὑπάρχω · ὑπόκειμαι δέ καί μή ὑπάρχω · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς ὑπάρχω καί οὐ ὑπάρχω , ὅσπερ ἄτοπος . ὁ ἄτοπος διά τίς ἀκολουθέω ; διά ὁ ὑποτίθημι ἐγώ ὁ Π πᾶς ὁ P ὑπάρχω · ψεῦδος ἄρα οὗτος , ἀληθής δέ ὁ ἐκ ἀρχή ὁ μή ὑπάρχω , ὅσπερ ἐσθίω δείκνυμι . εἰμί οὖν ἅπας συλλογιστική συζυγία ἐν ὁ τρίτος σχῆμα δέκα κατά ὁ τάξις ὁ ὑπόκειμαι . ὁ ἐν ὁ τρίτος σχῆμα συλλογιστική συζυγία εἰμί δέκα · Α΄ ἐκ ἀμφότερος καθόλου καταφατικός . Β΄ ἐκ ἀμφότερος καθόλου , ὁ μείζων ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καταφατικός . Γ΄ ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . Δ΄ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός . Ε΄ ἐκ μερικός ἀποφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . ς΄ ἐκ καθόλου ἀποφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός . Ζ΄ ἐκ ὁ μείζων καθόλου καταφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός . Η΄ ἐκ ὁ μείζων καθόλου ἀποφατικός ὁ δέ μικρός απροσδιόριστος καταφατικός . Θ΄ ἐκ ὁ μείζων απροσδιόριστος καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . Ι΄ ἐκ ὁ μείζων απροσδιόριστος ἀποφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου καταφατικός . ὁ δέ περί ὁ ἀσυλλόγιστος συζυγία εἴρω , ὁ τε μερικός καί ὁ απροσδιόριστος , δῆλος εἰμί ἐκ ὁ εἴρω ἐν ὁ ἄλλος σχῆμα περί αὐτός · διό παραιτητέος ὁ ὑπόλοιπος συζυγία ἀσυλλόγιστος πᾶς εἰμί , ἵνα μή πολλάκις ὁ αὐτός λέγω ἀναγκάζω . πλήν ἐπειδή τις ὁ ἐν αὐτός παραλαμβάνω ὁράω ἔχω βραχύς ἐπίστασις , ἐκεῖνος ἐπιμιμνήσκομαι εὔλογος . p . 28b36 ὅταν δέ ὁ μικρός εἰμί στερητικός , οὐ εἰμί συλλογισμός . ὅρος ὁ ὑπάρχω ζῷον , ἄνθρωπος , ἄγριος , ὁ δέ μή ὑπάρχω ζῷον , ἐπιστήμη , ἄγριος . | Ἄτη ἀσυλλόγιστος , ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός . ὁ δέ ἄγριος ἐν οὗτος οὐ ἐπί ὁ ἄλογος 2 μόνος ζῷον τάσσω ἀλλά καί ἐπί φυτός · λέγω γάρ καί φυτόν εἰμί ἄγριος · “ φηγός δέ ἀγριάς ἐκεῖνος ἔτι σῆμα μολπή ” Ἀπολλώνιος . ζῷον οὖν τις ἄγριος , οἷος λέων φυτός γάρ οὐ ὑπάρχω ) , ἄνθρωπος οὐδείς ἄγριος , καί ζῷον πᾶς ἄνθρωπος . p . 29a2 ὅταν δέ ὁ μείζων εἰμί καθόλου , ὁ μέν μή ὑπάγω κόραξ , χιών , λευκός . Μέσος ἐν οὗτος ὁ λευκός , μείζων ὁ κόραξ , μικρός χιών · κόραξ οὐδείς λευκός , χιών οὖον πᾶς λευκός , καί συνάγω κόραξ οὐδείς χιών . ὁ δέ πᾶς ὑπάρχω ὅρος μέν λαμβάνω οὐ εἰμί · ὁ δέ δεῖξις πάλιν διά ὁ ἀδιόριστος , ὥσπερ καί πρότερος . ὁ δέ περί ὁ λοιπός ἀσυλλόγιστος συζυγία λέγω δῆλος εἰμί . p . 29a19 Δῆλος δέ καί ὅτι ἐν ἅπας ὁ σχῆμα , ὅταν μή γίγνομαι συλλογισμός , κατηγορικός μέν ἢ στερητικός ἀμφότερος καί ἐπί μέρος ὁ ὁράω εἰμί , οὐδείς ὅλως γίγνομαι ἀναγκαῖος . ὁ περί ὁ τρεῖς σχῆμα αὐτός λόγος πέρας ἀπολαμβάνω . δέ παραδίδωμι θεώρημα τίς ὁ τρεῖς ἕπω σχῆμα · τρέπω γάρ ἐπί ὁ ὁ ἐν ὁ τρεῖς σχῆμα ἀσυλλόγιστος συζυγία ἐξέτασις , καί διορίζω ὁ τε παντελῶς ἄχρηστος συζυγία καί ὁ ἐν μέν ὁ πάρειμι σύνθεσις ἀσυλλόγιστος δύναμαι δέ θεραπεία τις ἀξιόω καί ἀντιστροφή τίνω ἄλλος γίγνομαι συλλογιστική . λέγω οὖν ὅτι ἐν πᾶς κοινῶς ὁ σχῆμα , ὅσος ἀσυλλόγιστος γίγνομαι συζυγία ὁ ἐκ ὁμοιοσχήμων πρότασις ἢ ἐκ μερικός , οὔτε πρός ὁ πάρειμι σύνθεσις χρησιμεύω οὔτε ἀντιστρέφω ποιέω συλλογισμός , ἀλλά παντελῶς εἰμί ἄχρηστος . ὅσος δέ ἀνομοιοσχήμων τε εἰμί καί ὁ ἀποφατικός ἔχω καθόλου , οὗτος διά ὁ ἀντιστροφή οὐκέτι μέν ὁ αὐτός δείκνυμι , ἀνάπαλιν δέ ὁ μικρός ὅρος πρός ὁ μείζων συνάγω , οἷος ὁ πρῶτος ἀσυλλόγιστος ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ἐκ καθόλου καταφατικός ὁ μείζων καί καθόλου ἀποφατικός ὁ μικρός · εἰμί ὁ Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Β οὐδείς ὁ Γ . οὗτος μέν οὖν ἀσυλλόγιστος . εἰμί δέ ἀντιστρέφω ὁ δύο προ - τάσις κατά ὁ οἰκεῖος ἀντιστροφή , συνάγω ὁ Γ μή πᾶς ὁ Α ὑπάρχω . εἰμί γάρ ὁ Β οὐδείς ὁ Γ , καί ὁ Γ οὐδείς ὁ Β , καί εἰμί ὁ Α πᾶς ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Α · ἄρχω οὖν ἀπό ὁ μικρός πρότασις καί συντίθημι λέγω οὕτως · ὁ Γ οὐδείς ὁ Β , ὁ Β τις ὁ Α · γίγνομαι γάρ ὁ τέταρτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα μερικός ἀποφατικός συνάγω συμπέρασμα . οὕτως οὖν ὁ μέν αὐτός οὐκέτι δείκνυμι , συλλογιστικός δέ δύναμαι μή ] εἰμί φαίνω . οὗτος μέν οὖν ἐν μέν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ δύο πρότασις δεῖ ἀντιστρέφω , ἐν , ἐν δέ ὁ δύο ὁ μικρός , ἐν δέ ὁ τρίτος ὁ μείζων . εἰμί μέν οὖν ἐν μέν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ οὗτος ὁ τρόπος δύναμαι εἰμί συλλογιστικός δύο , ὅς τε προερέω καί ἕτερος ὁ ἐκ ὁ μείζων μερικός καταφατικός καί ὁ μικρός καθόλου ἀποφατικός · ὁμοίως γάρ καί οὗτος ἀντιστρέφω ὁ μικρός ὁ συνάπτω . ἐν δέ ὁ δύο σχῆμα ὁμοίως ὁ ἐκ μερικός καταφατικός ὁ μείζων καί καθόλου ἀποφατικός ὁ μικρός . καί ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ὁμοίως ὁ δύο συμπλοκή , ὅς ὁ μέν ἐκ δύο καθόλου ὁ ὁράω σύγκειμαι , ὅς ὁ μικρός ἀποφατικός , ὁ δέ ἐκ μερικός καί καθόλου , ὅς ὁ μέν μείζων μερικός καταφατικός ὁ δέ μικρός καθόλου ἀποφατικός . ἅπας οὖν οὗτος ὁ συμπλοκή κατά ὁ δύο ὅρος ἀντιστρέφω δείκνυμι τις μή ὑπάρχω ὁ μικρός ὁ μείζων , ὅς εἰμί μερικός ἀποφατικός συμπέρασμα . αὐτός δέ μόνος ὁ πρῶτος τάσσω ὡς ἐν παράδειγμα . p . 29a27 Δῆλος δέ καί ὅτι ὁ ἀδιόριστος ἀντί ὁ κατηγορικός ὁ ἐν μέρος τίθημι ὁ αὐτός ποιέω συλλογισμός ἐν ἅπας ὅς σχῆμα . οἰκότως · ἰσοδυναμέω γάρ ὁ μερικός καταφατικός , ὥστε καί ἀσυλλόγιστος ὁ ἐκ ὁ ἕτερος απροσδιόριστος , ἐάν οὕτως εἰμί κεῖμαι ὥσπερ εἴρω . εἰμί δέ ἀντί ὁ ἐν μέρος ὁ ἀδιόριστος , καί οὗτος διά ὁ ἀντιστροφή συνάγω ἀπροσδιόριστος ἀποφατικός συμπέρασμα . ἄξιος δέ ἀπορία , εἰμί ὁ απροσδιόριστος πρότασις ἰσοδυναμέω ὁ μερικός , ὁ μέν καταφατικός ὁ καταφατικός , ὁ δέ ἀποφατικός ὁ ἀποφατικός , γίγνομαι δέ συλλογιστική συζυγία ἔχω ὁ ἕτερος ὁ πρότασις μερικός ἀποφατικός , ὥσπερ ἐν ὁ τέταρτος τρόπος ὁ δύο σχῆμα καί ἐν ὁ πέμπτος ὁ τρίτος , διά τίς εἶπον ὅτι ὁ ἀδιόριστος ἐάν ἀντί ὁ μερικός λαμβάνω ὁ κατηγορικός μόνος φημί , οὐκέτι δέ καί ὁ ἀποφατικός . φημί οὖν ὅτι ἤτοι διά ὁ κατηγορικός καί ὁ ἀποφατικός δηλόω , ἢ ὅτι ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ὅλως οὐ ἐνδέχομαι μερικός ἀποφατικός παραλαμβάνω πρότασις · ὅθεν οὐδέ ἐν ὁ λοιπός σχῆμα ὁ ἔχω ὁ μερικός ἀποφατικός διά ἀντιστροφή δείκνυμι δύναμαι ἀλλά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή . p . 29a30 Φανερός δέ καί ὅτι πᾶς ὁ ἀτελής συλλογισμός τελειόω διά ὁ πρῶτος σχῆμα · ὁ γάρ δεικτικός ἢ διά ὁ ἀδύνατος περαίνω πᾶς . Ἐξυμνέω ὁ πρῶτος σχῆμα βούλομαι , διότι διά αὐτός ὁ λοιπάς σχῆμα ὁ τέλειος ἴσχω · ὁ μέν γάρ ἐν ὁ δύο σχῆμα τελειόω ἀντιστρέφω ὁ μείζων ὁ καθόλου ἀποφατικός καί ποιέω ὁ πρῶτος σχῆμα , ὁ δέ ἐν ὁ τρίτος ὁ μικρός ἀντιστρέφω ὁ καταφατικός . ὅτι δέ καί ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή διά ὁ πρῶτος σχῆμα τελειόω ὁ συλλογισμός , δείκνυμι αὐτός ἐπάγω παράδειγμα ὁ τρίτος σχῆμα . p . 29b1 εἰμί δέ καί ἀνάγω πᾶς ὁ συλλογισμός εἰς ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα καθόλου συλλογισμός . πρό μέν οὖν οὗτος δείκνυμι ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα συλλογισμός πᾶς πᾶς ὁ ἄλλος τέλειος . νῦν δέ δείκνυμι ὁ δύο ὁ πρῶτος καί ὁ λοιπός ὁ ἐν ὁ αὐτός σχῆμα τέλειος ἐξυμνέω αὐτός ὡς εἰς ἀπόδειξις χρήσιμος διά ὁ καθόλου · οὗτος γάρ ὁ ἀποδεικτικός χράομαι , μᾶλλον δέ ὁ καταφατικός , σπανίως δέ καί ὁ ἀποφατικός , διότι κατασκευάζω μέν ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ ἀποδεικτικός , σπανίως δέ καί ἀνασκευή χράομαι . p . 29b2 ὁ μέν γάρ ἐν ὁ δύο φανερός ὅτι διά ἐκεῖνος τελειόω , πλήν οὐ ὁμοίως πᾶς , ἀλλά ὁ μέν καθόλου ὁ στερητικός ἀντιστρέφω , ὁ δέ ἐν μέρος ἑκάτερος διά ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή . ἑκάτερος γάρ ὁ ἐν ὁ δύο σχῆμα πρῶτος καθόλου δύο τρόπος ἀντιστρέφω ὁ ἀποφατικός πρότασις συντίθημι ὁ τάξις ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . λέγω γάρ οὕτως · ὁ Μ μηδείς ὁ Ν ὑπάρχω , ὁ δέ Ξ πᾶς · εἰμί δέ ὁ Μ ὁ Ν οὐδείς ὑπάρχω , καί ὁ Ν οὐδείς ὁ Μ · καί ἐντεῦθεν γίγνομαι σύνθεσις κατά ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα · ὁ Ν οὐδείς ὁ Μ , ὁ Μ πᾶς ὁ Ξ , ὁ Ν οὐδείς ὁ Ξ . ὁμοίως καί ὁ δύο τρόπος ἀνάγω εἰς ὁ δύο ὁ πρῶτος σχῆμα διά δύο ἀντιστροφή . οὗτος μέν οὖν ὁ καθόλου διά ὁ ἀντιστροφή . ὁ δέ δύο ὁ μερικός διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ἀνάγω καί αὐτός εἰς ὁ πρῶτος σχῆμα λαμβάνω ὁ ἀντιφατικός ἀντίκειμαι καί διά ὁ πρῶτος σχῆμα ἀδύνατος δείκνυμι · ἵημι γάρ ὁ καθόλου καταφατικός ἀντιστρέφω , ἐπεί ἀσυλλόγιστος ποιέω ὁ συζυγία πρός ὁ μερικός ἀντιστρέφω , οὔτε ὁ μερικός ἀποφατικός ὅλως ἀντιστρέφω . διό ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή ἀνάγω καί οὗτος ἐπί ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα καθόλου · εἰμί γάρ ὁ Μ ὁ μέν Ν πᾶς ὁ δέ Ξ μή πᾶς , ἀνάγκη ὁ Ν μή πᾶς ὁ Ξ · εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ πᾶς · εἰμί τοίνυν ὁ Μ ὁ Ν πᾶς , ὑπόκειμαι δέ καί ὁ Ν ὁ Ξ πᾶς , ὁ ἄρα Μ ὁ Ξ πᾶς · γίγνομαι γάρ ὁ πρῶτος τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα · ὑπόκειμαι δέ καί μή πᾶς · ὁ αὐτός ἄρα καί πᾶς καί μή πᾶς , ὅσπερ ἄτοπος . οὗτος μέν οὖν ὁ τέταρτος ὁ δύο εἰς ὁ πρῶτος ὁ πρῶτος ἀνάγω σχῆμα . ὁ δέ τρίτος ἐν δύο δείκνυμι μέν καί διά ἀντιστροφή καί διά οὗτος ἀνάγω εἰς ὁ πρῶτος σχῆμα , ἀλλά οὐ εἰς ὁ καθόλου ἀλλά εἰς ὁ μερικός . διά δέ ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή καί οὗτος εἰς ὁ δύο καθόλου ὁ πρῶτος ἀνάγω σχῆμα οὕτως · ὁ Μ μηδείς Ν , ὁ δέ Ξ τις ὑπάρχω · λέγω ὅτι ὁ Ν οὖον πᾶς ὁ Ξ ὑπάρχω · εἰμί γάρ πᾶς εἶπον , ὁ μέν Μ οὐδείς ὁ Ν , ὁ δέ Ν πᾶς ὁ Ξ · ὁ ἄρα Μ οὐδείς ὁ Ξ · ὑπόκειμαι δέ καί τις , ὅσπερ ἄτοπος · γίγνομαι γάρ πάλιν ὁ δύο τρόπος ὁ πρῶτος σχῆμα . p . 29b6 ὁ δέ ἐν ὁ πρῶτος ὁ κατά μέρος ἐπιτελέω μέν καί διά ἑαυτοῦ , εἰμί δέ καί διά ὁ δύο σχῆμα δείκνυμι εἰς ἀδύνατος ἀπάγω . δείκνυμι ὁ ἐν ὁ δύο σχῆμα ἀνάγω εἰς ὁ ἐν ὁ πρῶτος καθόλου νῦν βούλομαι δείκνυμι ὅτι καί ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα μερικός συλλογισμός καί αὐτός ὑπό ὁ καθόλου ἀνάγω , οὐ αὐτόθεν οὐδέ διά ἑαυτοῦ ἀλλά ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή ἀναφέρω ἐπί ὁ καθόλου ὁ δύο σχῆμα καί διά ἐκεῖνος ἐπί ὁ καθόλου ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα . οὗτος δέ οὐ ὡς ἀτελής · δείκνυμι γάρ καί διά ἑαυτοῦ δεικτικός συλλογιστικός εἰμί · δείκνυμι δέ καί ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή ἐπί ὁ δύο ἀνάγω σχῆμα καί διά ἐκεῖνος ἐπί ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα καθόλου . ὁ μέν οὖν πρότερος αὐτός καθόλου καταφατικός ὁ μείζων ὁ δέ μικρός μερικός καταφατικός συνάγω μέν ὁ κατά εὐθύς δείκνυμι μερικός καταφατικός οὕτως · ὁ Α πᾶς ὁ Β , ὁ Β τις ὁ Γ , καί ὁ Α τις ὁ Γ . συνάγω δέ καί ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή οὕτως · εἰμί γάρ ψεῦδος ὁ τις , ἀληθής ὁ μηδείς ὁ Γ ὁ Α · ὁ δέ Β πᾶς ὑπάρχω · γίγνομαι οὖν ὁ δύο σχῆμα ὁ πρῶτος τρόπος , ὥστε καί ὁ Β οὐδείς ὁ Γ ὑπάρχω · ὑπόκειμαι δέ καί τις , ὅσπερ ἀδύνατος . ὥστε δείκνυμι καί ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή διά ὁ δύο σχῆμα · ὁ δέ δύο σχῆμα ἀνάγω ὑπό ὁ ἐν ὁ πρῶτος καθόλου · καί ὁ ἐν ὁ πρῶτος ἄρα μερικός ὑπό ὁ ἐν ὁ αὐτός σχῆμα καθόλου ἀνάγω διά ὁ δύο . ὡσαύτως δέ καί ὁ ἕτερος ὁ πρῶτος σχῆμα μερικός εἰς ὁ καθόλου ἀνάγω . εἰμί γάρ ὁ Α οὐδείς ὁ Β , ὁ δέ Β τις ὁ Γ , ὁ Α ἄρα οὖον πᾶς ὁ Γ · εἰμί γάρ οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ πᾶς ὁ Γ ὁ Α · εἰμί τοίνυν ὁ Α ὁ μέν B μηδείς ὁ δέ Γ πᾶς , γίγνομαι πάλιν ὁ δύο σχῆμα · ὁ Β ἄρα οὐδείς ὁ Γ · ἀλλά ὑπόκειμαι τις . καί οὗτος ἄρα διά ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή εἰς ὁ δύο ἀνάγω σχῆμα , οὗτος δέ εἰς ὁ ἐν ὁ πρῶτος καθόλου . οὕτως ἄρα καί ὁ ἐν πρῶτος μερικός ὑπό ὁ καθόλου ἀνάγω . p . 29b19 ὁ δέ ἐν ὁ τρίτος καθόλου μέν εἰμί ὁ ὁράω εὐθύς ἐπιτελέω διά ἐκεῖνος ὁ συλλογισμός . δείκνυμι ἀμφότερος ὁ σχῆμα ὑπό ὁ ἐν ὁ πρῶτος καθόλου ἀνάγω ἑξῆς πειράω καί ὁ ἓξ ὁ ἐν ὁ τρίτος σχῆμα συλλογισμός ὑπό ἐκεῖνος δείκνυμι . καί λέγω ὅτι ὁ μέν δύο ὁ ἐκ καθόλου ὁ ὁράω εἰμί εὐθύς ἀνάγω . ὁ δέ εὐθύς οὐ ὅτι καί αὐτός τέλειος ὡς ἐκεῖνος , ἀλλά ὅτι ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή οὖον διά ἄλλος πρῶτος περαίνω διά ἐκεῖνος εἰς ὁ ἐν πρῶτος καθόλου ἀνάγω , ὥσπερ ὁ μερικός ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ εἰς ἄτοπος ἀπαγωγή ἐπί ὁ δύο σχῆμα καί διά ἐκεῖνος εἰς ὁ καθόλου ἀνάγω , ἀλλά ἀμέσως διά αὐτός περαίνω . ἐπεί γάρ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός ἐπί μέρος συνάγω , δῆλος ὅτι , ἡνίκα εἄν ὁ ἀντίκειμαι οὗτος λαμβάνω , ὁ μέν ἐπί μέρος καταφατικός ὁ καθόλου ἀποφατικός ἀντίκειμαι , ὁ δέ ἐπί μέρος ἀποφατικός ὁ καθόλου καταφατικός · ὥστε ἐπεί ἐν ἄμφω ὁ ὅρος καθόλου εὑρίσκω , παρακολούθησις συμπέρασμα ὁ μέν πρῶτος καθόλου ἀποφατικός , ὁ δέ δύο καθόλου καταφατικός , ὅσπερ ποιέω ὁ δύο καθόλου ἐν πρῶτος σχῆμα . ὥστε δῆλος ὅτι οὗτος ἀμέσως ὑπό ἐκεῖνος γίγνομαι . p . 29b21 ὅταν Δ΄ ἐν μέρος λαμβάνω θεός , διά ὁ ἐν μέρος συλλογισμός ὁ ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα · οὗτος δέ ἀνάγω εἰς ἐκεῖνος , ὥστε καί ὁ ἐν ὁ τρίτος σχῆμα ὁ κατά μέρος . ὁ μέν οὖν καθόλου , φημί , ἐν ὁ τρίτος σχῆμα αὐτόθεν εἰς ὁ πρῶτος ἀνάγω σχῆμα διά ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή . ὁ δέ ἐν μέρος οὐ οὕτως , ἀλλά ἐπεί καί ὁ ἀντιστροφή οὗτος καί ὁ εἰς ἀδύνατος ἀπαγωγή διά ὁ μερικός ὁ ἐν ὁ πρῶτος ἐπιτελέω , οὗτος δέ ἀνάγω εἰς ὁ καθόλου ὁ ἴδιος σχῆμα διά ὁ δύο , δῆλος ὅτι καί ὁ ἐν ὁ τρίτος μερικός ἀνάγω ὑπό ὁ ἐν ὁ πρῶτος καθόλου διά ὁ ἐν πρῶτος μερικός καί διά ἐκεῖνος διά ὁ δύο σχῆμα . παράδειγμα δέ χάρις ὑπόκειμαι ἐγώ ὁ ἐκ δύο καταφατικός μερικός · ὁ γάρ Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Γ τις ὁ Β , καί ὁ συμπέρασμα ὁ Α τις ὁ Γ . εἰμί γάρ ὁ Γ τις ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Γ . εἰμί τοίνυν ὁ Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Β τις ὁ Γ , δῆλος ὅτι γίγνομαι ὁ μερικός ὁ πρῶτος σχῆμα . ὡσαύτως εἰς ὁ μερικός ἀνάγω καί διά ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή · εἰμί γάρ ψεῦδος ὁ τις ὁ Γ ὁ Α , ἀληθής ὁ οὐδείς . εἰμί τοίνυν ὁ Α οὐδείς ὁ Γ , ὁ δέ Γ τις ὁ B , γίγνομαι πάλιν ὁ μερικός ὁ πρῶτος σχῆμα . οὗτος δέ εἰς ὁ καθόλου ἀνάγω διά ὁ δύο σχῆμα · οὐκοῦν καί ὁ ὁ τρίτος μερικός διά οὗτος εἰς ὁ καθόλου ὁ πρῶτος ἀνάγω . p . 29b26 ὁ μέν οὖν ὁ συλλογισμός ὑπάρχω ἢ μή ὑπάρχω δείκνυμι εἴρω πῶς ἔχω , καί κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐκ ὁ αὐτός σχῆμα καί πρός ἀλλήλων ὁ ἐκ ὁ ἕτερος . γριά εἰμί ὁ τρόπος , ἀναγκαῖος τε καί ὑπάρχω καί ἐνδέχομαι , συμπεραίνω ὁ εἴρω ὥσπερ ὑπομιμνῄσκω ἐγώ , ὅτι περί ὁ ὑπάρχω τρεῖς πᾶς ὁ ἐκτίθημι συλλογισμός , μέλλω ἀλλά ] ἐπί ὁ ἀναγκαῖος μεταβαίνω . εἴρω οὖν , φημί , καί ἴδιος ἕκαστος ὁ σχῆμα πῶς ἔχω , οἷος ὅτι οὖον διά ἀντιστροφή ὁ ἐν ὁ πρῶτος δείκνυμι , ὁ δέ ἐν ὁ δύο διά ὁ ἀδύνατος καί διά ἀντιστροφή , ὁ δέ ἐν ὁ τρίτος διά τε οὗτος καί διά ἔκθεσις , καί ποῖος ἕκαστος συνάγω συμπέρασμα , καί εἰμί τίς ἄλλος ἴδιος ἔχω . εἴρω δέ καί ὅπως ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ἐκ ὁ τρεῖς σχῆμα , τουτέστιν ὅσος αὐτός κοινός ὑπάρχω ἢ οὐ ὑπάρχω . |