joannes-grammar.ekfrasis-tou-kosmikou-pi-nakos joannes_geometres_pg106_0536.1
Δ εἶησι τῇ μελωδίᾳ · καὶ εἰ τι μεταξὺ λέγων ἐπεστιάσατο , ὑπέχων τὴν τῆς ψυχῆς ἀκοὴν τῷ πνεύματι , καλῶς ἐνηχούντ , καὶ κατασιγάζων τὸ μέλος , δὸν αὐ πλήρης ἐγίνετο , ταῦτα πάλιν διεξῆει . Ἔστιν οὖν τὸ διάψαλμα μεταξὺ τῆς ψαλμωδίας γινομένη κατὰ τὸ ἀθρόον ὑπομνήσει , πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ θεοδότη ἐπειακρινομένου νοήματος . Ἡ διάψαλμά ἐστιν διδασκαλία τοῦ Πνεύματος , τῇ ψυχῇ κατὰ τὸ ἀπόρρητον ἐγγινομένη , τῆς περὶ τὸ νόημα τοῦτο προσοχῆς , τὸ συνεχὲς τῆς μελωδίας περιικοπτούσης . Ἵνα δὲ μὴ νομίσωσι οἱ πολλοί , ὅτι ἡ σιωπὴ σημεῖόν ἐστι τοῦ ἐπιλειπομένα τὸν προφητεύοντα τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος · δύναμιν , τούτου χάριν τινὲς τῶν ἐρμηνέων , ἀντὶ τοῦ διαψάλματος τὸ αὐτὸ τοῖς διαλείμμασι τοῖς ἐγγράφουσιν · ὡς ἂν διὰ τούτου μαθῶμεν , ὅτι ἡ μὲν τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάρις πάντοτε ἦν · ὁ δὲ ἐρμηνεύων τὰ ἐγγινόμενα θεοδὸν τῇ ψυχῇ νοήματα λόγος , οὐ πάντοτε ἦν · ἀλλὰ τὸ μὲν ἐξεφώνει τῆς διεννοίας , τὸ δὲ ὑπεδέχετο . Ἐν ᾧ μὲν γὰρ ἐξηγόρευε τὰ ἐντυπωθέντα τῇ διανοίᾳ νοήματα , προῆει δι' ἀκοοῦθου ἡ ψαλμωδία · εἰ δὲ εἰ τῶν θειοτέρων τὴν τῆς ψυχῆς ἀκοὴν περιήχην , ὅλος τῆς ἀκροάσεως ἦν , κατασιγάζων τὸ μέλος . Ἀεὶ τοίνυν τοῦ ἁγίου Πνεύματος , καὶ παρὰ τὸν τῆς σιωπῆς καιρόν , ἐν αὐτῷ λαλοῦντος , ὁ λόγος ἐν διαλείμμασιν ἦν · τὸ δὲ διάλειμμα παρὰ τῶν ἐρμηνέων ὀνομάσθη διάψαλμα . Ὅτι δὲ θειοτέρας ἐπινοίας ἐπιτάσις ἐστὶ τὸ διάψαλμα , ἐντεῦθεν ἂν τις κατιδοί . Ἐν γὰρ τῇ ἀρχῇ τοῦ τρίτου ψαλμοῦ τὰς οἰκείας συμφοράς , ὁ Δαβὶδ ἀλοφύρεται , καὶ διαπορούμενος λέγει , « Κύριε , τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλιβόντές με ; » περὶ δὲ μέσα δὲ πον τοῦ ψαλμοῦ , ἔνθα καὶ τὸ διάψαλμα κεῖται , θαρρῶνς ἀναπλησθεὶς πέποιθε καὶ παρόψιασάται , τὴν ἑαυτοῦ σωτηρίαν ὡσπερ ὁρών , καὶ βοᾷ · « Ἐγὼ ἐκοιμήθην καὶ ὑπνώσα , ἐξηγέρθην , ὅτι Κύριος ἀντειλήφεται μου . » Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως . Τὸ δὲ ἀλληλούια αἴνος Θεοῦ ἐρμηνεύεται · ἐστι γὰρ τὸ μὲν , ἀλληλού , αἴνος · τὸ δὲ Ἰα , Θεός . Διὸ καὶ ἀντὶ τοῦ , « Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ὅτι ἀγαθὸν ψαλμός , » « Ἀλληλούια ὅτι ἀγαθὸν ψαλμός , » ὁ Σύμμαχος τέθεικε . Ψαλμὸς δὲ καὶ ᾠδὴ διαφέρει · ὅτι ὁ μὲν ψαλμὸς λόγος ἐστὶ μουσικός , ὅταν εὐρύθμω · κατὰ τοὺς ἁρμονικούς λόγους πρὸς τὸ ὄργανον χροῦται · ἡ δὲ ᾠδὴ φωνὴ ἐστιν ἐμμελῆς , ἀποδιδομένη ἐναρμονίως χωρὶς τῆς συνχρήσεως τοῦ ὀργάνου · ὥστε ἐπεὶτὸ ψαλτήριον τροπικῶς , καὶ ὄργανον ἡμῖν μουσικῶς εἰς ὕμνους Θεοῦ ἡ τοῦ σώματος ἡμῶν ἐστι κατασκευὴ · νοηθεὶν ἂν καὶ ψαλμὸς αὶ διὰ τοῦ σώματος πράξεις , αἱ εἰς δόξαν Θεοῦ ἀποδιδόμεναι · ὅταν ὑπὸ τοῦ λόγου ἡρμοσμένοι , μηδὲν ἐκμελῆς ἀποτελῶμεν ἐν τοῖς κινήμασιν . Ὡδὴ δὲ ὅσα θεωρίας ἔχεται ψιλῆς καὶ θεολογίας . Καὶ οὕτω μὲν ὁ μέγας Βασίλειος . Ὁ δὲ ἀδελφὸς αὐτοῦ Γρηγόριος · ψαλμὸν μὲν νοεῖ τὸν ἡμέτερον βίον , μὴ τοῖς γήινοις φθόγγοις , τούτεστι ν·ἡμασι περιιγχοῦμενον · ἀλλὰ καθαρῶν καὶ ἐξῃκουσίων ἐκ τῶν ἀνωδὸν καὶ οὐρανίων τὸν ἦχον ἀπεργαζόμενον · ᾠδὴν δὲ , τὴν περὶ τὸ φαινόμενον εὐσχημοσύνην . Καὶ φησιν , ὅτι ὡσπερ ἐκ τῶν μουσικῶν ὀργάνων μόνος ὁ ἦχος τῆς μελωδίας προσπίπτει ταῖς ἀκοαῖς ,
Lemmas: δ ἵημι ὁ μελωδία · καί εἰμί τίς μεταξύ λέγω ἐφίστημι , ὑπέχω ὁ ὁ Ψυχή ἀκοή ὁ πνεῦμα , καλῶς ἐνηχέω , καί κατασιγάζω ὁ μέλος , δίδωμι αὖος πλήρης γίγνομαι , οὗτος πάλιν διέξειμι . ἔρτις οὖν ὁ διάψαλμα μεταξύ ὁ ψαλμῳδία γίγνομαι κατά ὁ ἀθρόος ὑπόμνησις , πρός ὑποδοχή ὁ Θεοδότη επειακρινομενω νόημα . ὁ διάψαλμα εἰμί διδασκαλία ὁ πνεῦμα , ὁ Ψυχή κατά ὁ ἀπόρρητος ἐγγίγνομαι , ὁ περί ὁ νόημα οὗτος προσοχή , ὁ συνεχής ὁ μελῳδία περιικοπτουω . ἵνα δέ μή νομίζω ὁ πολύς , ὅτι ὁ σιωπή σημεῖον εἰμί ὁ ἐπιλείπω ὁ προφητεύω ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα · δύναμις , οὗτος χάρις τις ὁ ἑρμηνεύς , ἀντί ὁ διάψαλμα ὁ αὐτός ὁ διάλειμμα ὁ ἐγγράφω · ὡς εἄν διά οὗτος μανθάνω , ὅτι ὁ μέν ὁ ἅγιος πνεῦμα χάρις πάντοτε εἰμί · ὁ δέ ἑρμηνεύω ὁ ἐγγίγνομαι θεοδός ὁ Ψυχή νόημα λόγος , οὖον πάντοτε εἰμί · ἀλλά ὁ μέν ἐκφωνέω ὁ διεννοια , ὁ δέ ὑποδέχομαι . ἐν ὅς μέν γάρ ἐξαγορεύω ὁ ἐντυπόω ὁ διάνοια νόημα , προΐημι διά ἀκούω ὁ ψαλμωδία · εἰμί δέ εἰμί ὁ θεῖος ὁ ὁ Ψυχή ἀκοή περιηχή , ὅλος ὁ ἀκρόασις εἰμί , κατασιγάζω ὁ μέλος . ἀείς τοίνυν ὁ ἅγιος πνεῦμα , καί παρά ὁ ὁ σιωπή καιρός , ἐν αὐτός λαλέω , ὁ λόγος ἐν διάλειμμα εἰμί · ὁ δέ διάλειμμα παρά ὁ ἑρμηνεύς ὀνομάζω διάψαλμα . ὅτι2 δέ θεῖος ἐπίνοια ἐπίτασις εἰμί ὁ διάψαλμα , ἐντεῦθεν εἄν τις καθοράω . ἐν γάρ ὁ ἀρχή ὁ τρίτος ψαλμός ὁ οἰκεῖος συμφορά , ὁ Δαυίδ αλοφυρω , καί διαπορέω λέγω , « κύριος , τίς πληθύνω ὁ θλίβω ἐγώ ; » περί δέ μέσος δέ πως ὁ ψαλμός , ἔνθα καί ὁ διάψαλμα κεῖμαι , θαρσέω ἀναπίμπλημι πείθω καί παροράω , ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ὡς ὁράω , καί βοάω · « ἐγώ κοιμάω καί ὑπνόω , ἐξεγείρω , ὅτι Κύριος ἀντιλαμβάνω ἐγώ . » καί οὗτος μέν οὕτως . ὁ δέ ἀλληλούια Αἴνος Θεός ἑρμηνεύω · εἰμί γάρ ὁ μέν , ἀλληλού , Αἴνος · ὁ δέ Ἰά , Θεός . Διὸ καί ἀντί ὁ , « αἰνέω ὁ κύριος ὅτι ἀγαθός ψαλμός , » « ἀλληλούια ὅτι ἀγαθός ψαλμός , » ὁ Σύμμαχος τίθημι . ψαλμός δέ καί ἀοιδή διαφέρω · ὅτι ὁ μέν ψαλμός λόγος εἰμί μουσικός , ὅταν εὔρυθμος · κατά ὁ ἁρμονικός λόγος πρός ὁ ὄργανον χράω · ὁ δέ ἀοιδή φωνή εἰμί εμμελής , ἀποδίδωμι ἐναρμόνιος Χωρὶς ὁ συνχρήσεως ὁ ὄργανον · ὥστε ἔπειμι ψαλτήριον τροπικός , καί ὄργανον ἐγώ μουσικός εἰς ὕμνος Θεός ὁ ὁ σῶμα ἐγώ εἰμί κατασκευή · νοέω εἄν καί ψαλμός ὅς διά ὁ σῶμα πρᾶξις , ὁ εἰς δόξα Θεός ἀποδίδωμι · ὅταν ὑπό ὁ λόγος ἁρμόζω , μηδείς ἐκμελής ἀποτελέω ἐν ὁ κίνημα . ᾠδή δέ ὅσος θεωρία ἔχω ψιλός καί θεολογία . καί οὗτος μέν ὁ μέγας Βασίλειος . ὁ δέ ἀδελφός αὐτός Γρηγόριος · ψαλμός μέν νοέω ὁ ἡμέτερος βίος , μή ὁ γήινος φθόγγος , τουτέστι ν·ἡμασι περιιγχουμενω · ἀλλά καθαρός καί εξηκουσιαι ἐκ ὁ ἀνώδης καί οὐράνιος ὁ ἦχος ἀπεργάζομαι · ἀοιδή δέ , ὁ περί ὁ φαίνω εὐσχημοσύνη . καί φημί , ὅτι ὡς ἐκ ὁ μουσικός ὄργανον μόνος ὁ ἦχος ὁ μελῳδία προσπίπτω ὁ ἀκοή ,