ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0015.1
πρότερον μὲν οὐχ ὑπάρχον , ὑστερον δ' ἐπεισελθόν . Οὐτε γὰρ ἐνελπί · ποτε Υἱὸς Πατρὶ , οὔτε Υἱῷ Πνεῦμα · ἀλλ' ἀτρέπτως καὶ ἀναλλοίως ἡ αὐτὴ Τριάς ἀεὶ . Οὕτως γὰρ ἡμεῖς πιστεύομεν τὴν μακαρίαν καὶ ζωοποιὸν καὶ ἀδιαίρετον ἁγίαν Τριάδα . Πατῆρ , Υἱὸς , καὶ Πνεῦμα ἅγιον , τρία πρόσωπα , μία εἰκών · τρεῖς χαρακτῆρες , μία ἐκτύπωσις · τρεῖς ὑποστάσεις , μία θεότης · τρία ἰδιώματα , μία οὐσία · τρεῖς ἐνέργειαι , μία χάρις · τρεῖς ὑπάρσεις , μία ἰσότης · τρεῖς ἐπιγνώσεις , μία δόξα · τρία ὀνόματα , μία ὁμολογία · τρεῖς ὁμολογίαι , μία πίστις . Θεὸς ἐστιν , ἀδίος οὐσία καὶ ἀπαράλλακτος , δημιουργικὴ τῶν ὄντων . Θεὸς ἐστι φῶς ἀκρόατον καὶ ἀπρόσιτον , οὔτε νῷ καταληπτὸν , οὔτε λόγῳ ρητόν .
Lemmas: πρότερος μέν οὐ ὑπάρχω , ὕστερος δέ ἐπεισέρχομαι . οὐ γάρ ἐνελπί · ποτέ υἱός πατήρ , οὔτε υἱός πνεῦμα · ἀλλά ἄτρεπτος καί ἀναλλοίως ὁ αὐτός Τριάς ἀεί . οὕτως γάρ ἐγώ πιστεύω ὁ μακάριος καί ζωοποιός καί ἀδιαίρετος ἅγιος Τριάς . Πατῆρ , υἱός , καί πνεῦμα ἅγιος , τρεῖς πρόσωπον , εἷς εἰκών · τρεῖς χαρακτήρ , εἷς ἐκτύπωσις · τρεῖς ὑπόστασις , εἷς θεότης · τρεῖς ἰδίωμα , εἷς οὐσία · τρεῖς ἐνέργεια , εἷς χάρις · τρεῖς ὑπάρσεις , εἷς ἰσότης · τρεῖς ἐπίγνωσις , εἷς δόξα · τρεῖς ὄνομα , εἷς ὁμολογία · τρεῖς ὁμολογία , εἷς πίστις . Θεός εἰμί , α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ οὐσία καί ἀπαράλλακτος , δημιουργικός ὁ εἰμί . θεός εἰμί φάος ἀκροάω καί ἀπρόσιτος , οὔτε νόος καταληπτός , οὔτε λόγος ῥητός .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0015.2
γ' . Ἐρώτ . Ὡσαύτως ὁ Θεός ; Ἀποκρ . Θεὸς ὁ Πατὴρ · Θεὸς ὁ Υἱός · Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · ἡ μακαρία φύσις , ἡ ἀρθονος ἀγαθότης · τὸ ἀγαπητὸν πᾶσι τοῖς τοῦ λόγου μετείληφόσι , τὸ πολυπόθητον κάλλος , ἡ ἀρχὴ τῶν ὄντων , ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς , ἡ ἀπρόσιτος σοφία , ἡ ἀρθονος φύσις , ἡ ἀνενοήλητος ζωή , ἡ ἀλυπος διαγωγή , περὶ ἣν οὐκ ἐστιν ἀλλοίωσις , ἧς οὐχ ἄπτεται μεταβολή · ἡ βρύουσα πηγὴ , ἡ ἀρθονος χάρις , ὁ ἀδαπάνητος θησαυρός .
Lemmas: γε . Ἐρώτ . ὡσαύτως ὁ θεός ; Ἀποκρ . θεός ὁ Πατήρ · θεός ὁ υἱός · θεός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ὁ μακάριος φύσις , ὁ ἀρθονος ἀγαθότης · ὁ ἀγαπητός πᾶς ὁ ὁ λόγος μεταλαμβάνω , ὁ πολυπόθητος κάλλος , ὁ ἀρχή ὁ εἰμί , ὁ πηγή ὁ ζωή , ὁ ἀπρόσιτος σοφία , ὁ ἀρθονος φύσις , ὁ ἀνενοήλητος ζωή , ὁ ἄλυπος διαγωγή , περί ὅς οὐ εἰμί ἀλλοίωσις , ὅς οὐ ἄπτω μεταβολεύς · ὁ βρύω πηγή , ὁ ἀρθονος χάρις , ὁ ἀδαπάνητος θησαυρός .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0015.3
δ' . Ὁμολογοῦμεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν μονογενῆ Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Πατρός , φῶς ἐκ φωτός , Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ , σαρκωθῆναι τε καὶ ἐνανθρωπήσαι ἐκ Πνεύματος ἁγίου , καὶ ἐκ τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαριάς . Θεὸν τέλειον τὸν αὐτόν , καὶ ἄνθρωπον τέ-λειον , ἕνα καὶ μόνον Υἱόν , καὶ πρὸ τῆς σαρκώσεως , καὶ μετὰ τὴν σάρκωσιν · ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα , κατὰ πάντα ὁμοίον ἡμῖν , καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα , χωρὶς ἁμαρτίας γενόμενον ἄνθρωπον · πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν Θεότητα , ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαριάς , ἕνα καὶ μόνον Υἱὸν ἐν δυσὶ φύσεσιν , ἀσυγχύτως , ἀτρέπτως , ἀδιαίρετως γνωριζόμενον . Δυὸ γὰρ φύσεις συνῆλθον ἀλλήλαις καὶ' ἑνὸςιν ἀδιάσπαστον , ἀσύγχυτον , ἀτρέπτον . Ἡ γὰρ σάρξ , σάρξ ἐστι , καὶ οὐ θεότης , εἰ καὶ γέγονε Θεοῦ σάρξ · ὁμοίως καὶ ὁ Λόγος , Θεὸς ἐστι καὶ οὐ σάρξ , εἰ καὶ μίαν ἐποιήσατο τὴν σάρκα διὰ τῆς οἰκονομίας · δύο τοίνυν τὰς φύσεις εἶναι φαμεν , ἕνα δὲ Χριστόν , καὶ Υἱόν , καὶ Κύριον τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἐνανθρωπήσαντα καὶ ἐσσαρκωμένον . Οὐ γὰρ τὴν ἑαυτοῦ δόξαν
Lemmas: δέ . ὁμολογέω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ μονογενής υἱός καί Λόγος ὁ Πατρός , φάος ἐκ φάος , θεός ἀληθινός ἐκ θεός ἀληθινός , σαρκόω τε καί ἐνανθρωπέω ἐκ πνεῦμα ἅγιος , καί ἐκ ὁ ἅγιος ἔνδοξος Θεοτόκος καί ἀειπάρθενος Μαριάς . Θεός τέλειος ὁ αὐτός , καί ἄνθρωπος τέλειος , εἷς καί μόνος υἱός , καί πρό ὁ σάρκωσις , καί μετά ὁ σάρκωσις · ὁμοούσιος ὁ πατήρ κατά ὁ θεότης , κατά πᾶς ὅμοιος ἐγώ , καί ὁμοούσιος ἐγώ κατά ὁ ἀνθρωπότης , Χωρὶς ἁμαρτία γίγνομαι ἄνθρωπος · πρό αἰών μέν ἐκ ὁ Πατρός γεννάω κατά ὁ θεότης , ἐπί ἔσχατος δέ ὁ ἡμέρα ὁ αὐτός διά ἐγώ καί διά ὁ ἡμέτερος σωτηρία ἐκ ὁ ἅγιος Θεοτόκος καί ἀειπάρθενος Μαριάς , εἷς καί μόνος υἱός ἐν δύο φύσις , ἀσύγχυτος , ἄτρεπτος , ἀδιαιρέτως γνωρίζω . δύο γάρ φύσις συνέρχομαι ἀλλήλων καὶι ἑνὸςιν ἀδιάσπαστος , ἀσύγχυτος , ἄτρεπτος . ὁ γάρ σάρξ , σάρξ εἰμί , καί οὐ θεότης , εἰμί καί γίγνομαι θεός σάρξ · ὅμοιος καί ὁ λόγος , θεός εἰμί καί οὐ σάρξ , εἰμί καί εἷς ποιέω ὁ σάρκα διά ὁ οἰκονομία · δύο τοίνυν ὁ φύσις ἔρχομαι φημί , εἷς δέ Χριστός , καί υἱός , καί κύριος ὁ ὁ θεός Λόγος ἐνανθρωπέω καί σαρκόω . οὐ γάρ ὁ ἑαυτοῦ δόξα
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0016.1
ἡλάττωσεν ὁ Δεσπότης , ὅτι σάρκα ἀνέλαβε · πρὸν μὲν γὰρ λαβεῖν αὐτὸν τὴν σάρκα , καὶ ταπεινώσαι ἑαυτόν , ἄγγελοι μόνον ἐγίνωσκον αὐτόν · ἐπειδὴ δὲ ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , ἔπασα ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσις , ἐπέγνω αὐτόν . Ὅρᾳ , πῶς ἡ ταπείνωσις οὐχ ἐλάττωσιν ἐργάσατο , ἀλλὰ πλείον αὐτοῦ τὴν δόξαν διαλάμψαι ἐποίησεν . Εἰ δὲ τις τῶν περιέργων λέγει , ὅτι ἡ θεότης ἐν τῷ σταυρῷ ἦν , ἢ οὐκ ἦν , ποιεῖ αὐτὴν μὴ ἐν παντὶ ὄνσαν , καὶ περιγραπτὴν εἰς ἕνα τόπον · ἡμεῖς δὲ λέγομεν τὸν Θεὸν ἀπερίγραπτον καὶ ἀκατάληπτον .
Lemmas: ἡλάττωσεν ὁ Δεσπότη , ὅτι σάρκα ἀναλαμβάνω · πρόειμι μέν γάρ λαμβάνω αὐτός ὁ σάρκα , καί ταπεινόω ἑαυτοῦ , ἄγγελος μόνος γιγνώσκω αὐτός · ἐπεί δέ ταπεινόω ἑαυτοῦ , πάσσω ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις , ἐπιγιγνώσκω αὐτός . Όρα , πῶς ὁ ταπείνωσις οὐ ἐλάττωσις ἐργάζομαι , ἀλλά πλέως αὐτός ὁ δόξα διαλάμπω ποιέω . εἰμί δέ τις ὁ περίεργος λέγω , ὅτι ὁ θεότης ἐν ὁ σταυρός εἰμί , ἢ οὐ εἰμί , ποιέω αὐτός μή ἐν πᾶς ὄνομαι , καί περιγραπτός εἰς εἷς τόπος · ἐγώ δέ λέγω ὁ θεός ἀπερίγραπτος καί ἀκατάληπτος .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0017.1
λέγεται , ἐπειδὴ καθ' ἡμᾶς ἐχρήσατο σαρκί . Ἐρώτ . Τί ἐστιν ἅγιος ; Ἀπόκρ . Ὁ ἀγιάζων καὶ ἁγιαζόμενος . Ἐρώτ . Τί ἐστιν , Λόγος ; Ἀπόκρ . Λόγος ἐστὶν οὐσιωδῶς , ἀεὶ τῷ Πνεύματι συμπαρὼν Ἐρώτ . Ἐν ποῖς ὑποστάσει προσκυνεῖς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ; Ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑποστάσει μίαν φύσιν ἀσαρκωμένην καὶ προσκυνουμένην , μίαν προσκύνησιν , ὅτι ἐκ δύο συνελθουσῶν ἐν τῷ προσκυνουμένῳ πρόσωπον . Οὐσίαι δύο , ἐνέργειαι δύο , θελήματα δύο , αὐτεξούσια δύο πενταχὼς δὲ ἡ ὑπόστασις ὑπόστασις , καὶ πρόσωπον , καὶ χαρακτήρ , καὶ ἴδιον , καὶ ἄτομον . est , quæ adoratur . Duæ sunt essentiae ( 16 ) , actiones autem modis dicta est hypostasis ( 17 ) : hypostasis seu substantia , et persona , et character , et proprium , et individuum .
Lemmas: λέγω , ἐπεί κατά ἐγώ χράω σάρξ . Ἐρώτ . Τι εἰμί ἅγιος ; Ἀπόκρ . ὁ ἁγιάζω καί ἁγιάζω . Ἐρώτ . Τι εἰμί , Λόγος ; Ἀπόκρ . Λόγος εἰμί οὐσιώδης , ἀεί ὁ πνεῦμα συμπάρειμι Ἐρώτ . ἐν πως ὑπόστασις προσκυνέω ὁ υἱός ὁ θεός ; ἐν ὁ ὁ θεός Λόγος ὑπόστασις εἷς φύσις ἀσαρκωμένην καί προσκυνέω , εἷς προσκύνησις , ὅτι ἐκ δύο συνέρχομαι ἐν ὁ προσκυνέω πρόσωπον . οὐσία δύο , ἐνέργεια δύο , θέλημα δύο , αὐτεξούσιος δύο πεντάζω δέ ὁ ὑπόστασις ὑπόστασις , καί πρόσωπον , καί χαρακτήρ , καί ἴδιος , καί ἄτομος . est , quæ adoratur . Duæ sunt essentiae ( 16 ) , actiones autem modis dicta est hypostasis ( 17 ) : hypostasis seu substantia , et persona , et character , et proprium , et individuum .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.1
τοῦ ἀγιωτάτου ἀρχιεπισκόπου Φιλίξος ,
Lemmas: ὁ Αγιωτάτου ἀρχιεπίσκοπος Φιλίξος ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.2
ἡ σὴ θεοφιλία
Lemmas: ὁ σός θεοφιλία
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.3
Τὸν Θεὸν , ἰσχυρὸν , ζῶντα ,
Lemmas: ὁ θεός , ἰσχυρός , ζάω ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.4
ὡς τῷ μακαρίῳ Πρόχλῳ ἡ τοῦ εἰρημένου μελοδήματος δι' ἀποκαλύψεως ἐμφανὴς σύνθεσις , ἀγγέλων μὲν τὴν Ἱερολύμων ταύτην ἀναμειλποντόν , ἐκεῖνου δὲ τὴν μύσιν πρῶτον ἐκθεῖν ἐνδεξαμένου .
Lemmas: ὡς ὁ μακάριος προχλεω ὁ ὁ λέγω μελοδήματος διά ἀποκάλυψις ἐμφανής σύνθεσις , ἄγγελος μέν ὁ ιερολυμη οὗτος ἀναμειλποντόν , ἐκεῖνος δέ ὁ μύσις πρῶτος ἐκθέω ἐνδέχομαι .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.5
τρία ὑποστάσις , μία οὐσία , μία δύναμις , μία ὑπόστασις ,
Lemmas: τρεῖς ὑπόστασις , εἷς οὐσία , εἷς δύναμις , εἷς ὑπόστασις ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.6
Χριστὲ βασιλεῦ ,
Lemmas: Χριστός βασιλεύς ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.7
Ἅγιε , καὶ ἰσχυρὸν καὶ ἀθάνατον , ὁ σταυρωθεὶς ὑπὲρ ἡμῶν , ἐλέησον ἡμᾶς .
Lemmas: Ἅγιος , καί ἰσχυρός καί ἀθάνατος , ὁ σταυρόω ὑπέρ ἐγώ , ἐλεέω ἐγώ .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.8
εἰς ἕνα Κύριον Σαβαὼθ καταλήγουσα , τὴν μίαν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσι κυριότητα καὶ θεότητα
Lemmas: εἰς εἷς κύριος Σαβαώθ καταλήγω , ὁ εἷς ἐν τρεῖς ὑπόστασις κυριότης καί θεότης
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0018.9
Ἡδὴ τις εἰς τοῦτο ἤλθεν ἀσεβείας , ὡς τῇ Τριάδι φθεῖ , ἣν ἀναφέρομεν τῷ Σωτῆρι Χριστῷ , λέγοντες : Ἅγιος ὁ Θεός , ἅγιος ἰσχυρός , ἅγιος ἀθάνατος , μὴ ἀναπλάττειν τῷ , ὁ σταυρωθεὶς .
Lemmas: ἤδη τις εἰς οὗτος ἔρχομαι ἀσέβεια , ὡς ὁ Τριάς φθάνω , ὅς ἀναφέρω ὁ Σωτήρ Χριστός , λέγω : Ἅγιος ὁ θεός , ἅγιος ἰσχυρός , ἅγιος ἀθάνατος , μή ἀναπλάσσω ὁ , ὁ σταυρόω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0019.1
22 ΕΠΙΣΤΟΛΗ
Lemmas: 22 Ἐπιστολή
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0019.2
ΠΡΟΣ ΙΟΥΔΑΝΗΝ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΝ
Lemmas: προς ΟΔ Ἀρχιμανδρίτης
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0019.3
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΙΣΑΓΙΟΥ ΥΜΝΟΥ .
Lemmas: περί ὁ τρισάγιος Ὕμνος .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0019.4
Τῷ θεοτιμήτῃ , καὶ ζήλῳ θελῶ μεκοσμημένῳ , κυρίῳ Ἰορδάνῃ ἀρχιμανδρίτῃ , Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς , ἐν Κυρίῳ χαίρειν .
Lemmas: ὁ θεότιμος , καί ζῆλος ἐθέλω μεκοσμημένῳ , κύριος Ἰορδάνης ἀρχιμανδρίτης , Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός , ἐν κύριος χαίρω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0019.5
α’ . Τοῦ πρὸς σὲ μου πόθου ἡ ἀχρότητης , ὦ Πατέρων ἄριστε , οὐκ ἐξ ἀστάτου προφάσεως τὰς ἀφορμὰς κέκτηται , ἀλλ’ ἐκ θείας ἀγάπης , ἡ οὐδέποτε ἐκπίπτειν πέφυκεν . Ἰσμεν γὰρ σοῦ τῆς πίστεως τὸ ὀρθόδοξον , τὸ ὀρθόδοξον τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας , τοῦ τοῦ ζήλου διὰ πυρονᾶ , τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης τὸ ἀκραφὲς , ἐξ ἧς καὶ δι’ ἣν πρὸς τὸν πέλαις πέφυκας δέσμιος · ἡ μέν ἐστιν ὡσπερ πηγὴς πρώτης σύμβολον . Χαρακτηρίζεσιν γὰρ οὐδὲν ἢ πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπη τὴν πρὸς Θεὸν ἔρωτα . Ἰσμεν σοῦ τῶν τοῦ Θεοῦ λόγων τὴν ἐπιπόθησιν τε καὶ κατατρυφήσιν , ἡ σοὶ μέλιτος γλυκυτέρα ἐρα λογίζεται · ἐφαντάσθης δὲ γὰρ τὸ θεῖον κάλλος , καὶ πρὸς αὐτὸ ὁπώσπερος ἀνεφοίτησας , καὶ γέγονας Θεοῦ καὶ τῶν θείων ἐμφάσεων ἀκηλίδωτον ἰσοπρότον , κάλλος ἔχων τὴν ἀρετήν , καὶ ταῖς αὐτῆς ἀκριβέσταταις γραμμαῖς , ἀφεὺς τοῦ θελοῦ κάλλους , ὡς ἀρχετύπου παντὸς ἀγαθοῦ , ἐκμαγετον γενόμενος . Διὸ σὲ
Lemmas: ὅς . Τώς πρός σύ ἐγώ πόθος ὁ αχροτητη , ὦ Πατέρων ἀγαθός , οὐ ἐκ ἄστατος πρόφασις ὁ ἀφορμή κτάομαι , ἀλλά ἐκ θεῖος ἀγάπη , ὁ οὐδέποτε ἐκπίπτω φύω . οἶδα γάρ σύ ὁ πίστη ὁ ὀρθόδοξος , ὁ ὀρθόδοξος ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια , ὁ ὁ ζῆλος διά πυρός , ὁ πρός θεός ἀγάπη ὁ ἀκραφὲς , ἐκ ὅς καί διά ὅς πρός ὁ πέλα φύω δέσμιος · ὁ μέν εἰμί ὡς πηγή πρῶτος σύμβολον . Χαρακτηρίζω γάρ οὐδείς ἢ πρός ὁ πλησίος ἀγάπη ὁ πρός θεός ἔρως . οἶδα σύ ὁ ὁ θεός λόγος Τάν ἐπιπόθησις τε καί κατατρυφάω , ὁ σύ μέλι γλυκύς ἐράω λογίζομαι · φαντάζω δέ γάρ ὁ θεῖος κάλλος , καί πρός αὐτός ὁπώσπερος ἀναφοιτάω , καί γίγνομαι θεός καί ὁ θεῖος ἔμφασις ἀκηλίδωτος ισοπροος , κάλλος ἔχω ὁ ἀρετή , καί ὁ αὐτηες͂ς ἀκριβής γραμμή , ἀφεύς ὁ θέλω κάλλος , ὡς ἀρχέτυπος πᾶς ἀγαθός , ἐκμάσσω γίγνομαι . Διὸ σύ
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0022.1
A <i>ὑποστάσεις</i> , καὶ οὔτε τὸν Πατέρα τρισυπόστατον , οὔτε τὸν Υἱὸν τρισυπόστατον , οὔτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τρισυπόστατον , εἰπεὶν θεατὸν , οὔτως οὔδὲ τρισάγιον μὲν τῶν ὑποστάσεων · ἀλλ᾽ ἅγιον τὸν Πατέρα , ἅγιον τὸν Υἱὸν , ἅγιον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τρισάγιον δὲ τὴν τρισυπόστατον θεότητα . Εἰ οὖν μὴ τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἐστὶν σημαντικὸς ὁ Τρισάγιος ὕμνος , ὑμνήσωμεν ἂν ἐκ τοῦ ἁγίου , καὶ ἐπαγάγωμεν τὸ , <i>Κύριος Σαβαωθ</i> · ἀλλ᾽ οὐ θέμε , οὔδ᾽ οὕτω τὰ Σεραφὶμ ὑμνήσαν . Μὴ σοφιώμεθα περιττά , μηδὲ τῶν Σεραφὶμ σοφώτεροι εἶναι δόξωμεν .
Lemmas: A <i>ὑποστάσεις</i> , καί οὔτε ὁ Πατέρας τρισυπόστατος , οὔτε ὁ υἱός τρισυπόστατος , οὔτε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος τρισυπόστατος , λέγω θεατός , οὔτως οὐ τρισάγιος μέν ὁ ὑπόστασις · ἀλλά ἅγιος ὁ Πατέρας , ἅγιος ὁ υἱός , ἅγιος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , τρισάγιος δέ ὁ τρισυπόστατος θεότης . εἰμί οὖν μή ὁ τρεῖς ὑπόστασις εἰμί σημαντικός ὁ τρισάγιος ὕμνος , ὑμνέω ἄν ἐκ ὁ ἅγιος , καί ἐπάγω ὁ , <i>Κύριος Σαβαωθ</i> · ἀλλά οὐ θέλω , οὐδέ οὕτως ὁ σεραφίμ ὑμνέω . Μή σοφίζω περισσός , μηδέ ὁ σεραφίμ σοφός ἔρχομαι δοκέω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0023.1
καὶ Πατήρ , ἐξ οὗ Θεὸς ὁ Υἱός , καὶ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · ἅγιος ἰσχυρὸς ὁ Υἱὸς ἡ ἐνυπόστατος Θεοῦ δύναμις · ἅγιος ἀθάνατος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τὸ ζωοποιόν , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος · Ὁ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς . Οὐχ ὅτι οὐκ ἔστι Θεὸς ὁ Υἱός , ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐδ’ ὅτι οὐκ ἔστιν ἰσχυρὸς ὁ Πατήρ , ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐδ’ ὅτι οὐκ ἔστιν ἀθάνατος ὁ Πατήρ , ἢ ὁ Υἱός , ἀλλὰ καθὼς ὁ Ἀπόστολος πᾶς ὑποστάσεις δεικνὺς βουλόμενος , φησιν · Ἥμῖν δέ , εἷς Θεὸς ὁ Πατήρ , ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι’ οὗ τὰ πάντα , καὶ ἐν Πνεῦμα ἅγιον , ἐν ᾧ τὰ πάντα , οὕτως κάνταῦθα . Τοῦτο δὲ καὶ Δαβὶδ προανεφώνησεν εἰπών · Ὁν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἕλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων , οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ , ὁ Θεός . Ὡς ἐπιποθεῖ τὴν θεότητα εἰπών , ἐπηγάγε , καὶ τὰς ὑποστάσεις σημαίνει βουλόμενος · Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν τὸν ζῶντα . Ὁ γὰρ ἀεὶ ζῶν , ἀθάνατος . Εἰπὼν τούτων , Ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ , ὁ Θεός , ἐσήμανεν τὴν μίαν θεότητα . Εἶτα εἰπών , Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν , τὸν ζῶντα , τὸ τριαδικὸν τῶν ὑποστάσεων ἐδείξε . Καὶ πάλιν ἐπανήλθεν εἰς τὸ ἕναιον τῆς φύσεως · Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ;
Lemmas: καί Πατήρ , ἐκ ὅς θεός ὁ υἱός , καί θεός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ἅγιος ἰσχυρός ὁ υἱός ὁ ἐνυπόστατος θεός δύναμις · ἅγιος ἀθάνατος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ ζωοποιός , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος · ὁ νόμος ὁ πνεῦμα ὁ ζωή . οὐχ ὅτι οὐ εἰμί θεός ὁ υἱός , ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐδέ ὅτι οὐ εἰμί ἰσχυρός ὁ Πατήρ , ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐδέ ὅτι οὐ εἰμί ἀθάνατος ὁ Πατήρ , ἢ ὁ υἱός , ἀλλά καθώς ὁ ἀπόστολος πᾶς ὑπόστασις δείκνυμι βούλομαι , φημί · ἡμεῖς δέ , εἷς θεός ὁ Πατήρ , ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί εἰς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς , καί ἐν πνεῦμα ἅγιος , ἐν ὅς ὁ πᾶς , οὕτως κάνταῦθα . Τοῦτης δέ καί Δαυίδ προαναφωνέω λέγω · εἰμί τρόπος ἐπιποθέω ὁ ἔλαφος ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , οὕτως ἐπιποθέω ὁ Ψυχή ἐγώ πρός σύ , ὁ θεός . ὡς ἐπιποθέω ὁ θεότης λέγω , ἐπάγω , καί ὁ ὑπόστασις σημαίνω βούλομαι · διψάω ὁ Ψυχή ἐγώ πρός ὁ θεός ὁ ἰσχυρός ὁ ζάω . ὁ γάρ ἀεί ζάω , ἀθάνατος . εἶπον οὗτος , ἐπιποθέω ὁ Ψυχή ἐγώ πρός σύ , ὁ θεός , σημαίνω ὁ εἷς θεότης . εἶτα λέγω , διψάω ὁ Ψυχή ἐγώ πρός ὁ θεός ὁ ἰσχυρός , ὁ ζάω , ὁ τριαδικόν ὁ ὑπόστασις δείκνυμι . καί πάλιν επανέρχομαι εἰς ὁ νάω ὁ φύσις · πότος ἥκω καί ὁράω ὁ πρόσωπον ὁ θεός ;
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0023.2
Δ . Εἰ δὲ τις εἴποι ὅτι πολλάκις καὶ ἐπὶ μιᾶς ὑποστάσεως λέγεται τὸ τρισόδιος , καὶ τριπόθητος , καὶ τρισμακάριστος , γινωσκέτω ὅτι τὸ τρεῖς , ὅτε μὲν διὰ τῆς , εἰ , διφθόγγου γράφεται , τὸν τριαδικὸν ἀριθμὸν σημαίνει , ὅτε δὲ διὰ φθόγγου τοῦ ἰ , τάττεται ἀντὶ τοῦ , πολλάκις , ὡς σφῶν τρεῖς ἀνθρώπων , καὶ τρεῖς εἰσιν οἱ μαρτυροῦντες , τὸ ὕδωρ καὶ τὸ αἷμα , καὶ τὸ πνεῦμα , καὶ τρεῖς διὰ τοῦ ἰῶτα ἐπιρρηματικῶς , ἀντὶ τοῦ , πολλάκις , ὡς φησιν ὁ Ἀπόστολος , Περὶ τούτου τρὸς τὸν Κύριον παρεκάλεσα , ἀντὶ τοῦ , πολλάκις . Ἵστέον δ’ ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ τριαδικοῦ ἀριθμοῦ , ὅταν ἐπιρρηματικῶς λέγηται , διὰ τοῦ ἰῶτα γράφεται . Οἷον ἅπαξ , καὶ δίς , καὶ τρίς , καὶ τετράκις , καὶ ἐν τῇ συνθέσει δέ , εἴτε τὸν τριαδικὸν , εἴτε τὸν πολλὰ ἀριθμὸν σημαίνει , διὰ τοῦ ἰῶτα γράφεται · τριώνυμος γὰρ τρία ὀνόματα ἔχων , καὶ τριπόθητος ὁ πολυπόθητος , τρισμακάριστος ὁ πολλάκις μακάριστος , τρισόδιος , ὁ πολλάκις ὅδιος . Καὶ ταῦτα
Lemmas: δ . εἰμί δέ τις λέγω ὅτι πολλάκις καί ἐπί εἷς ὑπόστασις λέγω ὁ τρισόδιος , καί τριπόθητος , καί τρισμακάριστος , γιγνώσκω ὅτι ὁ τρεῖς , ὅτε μέν διά ὁ , εἰμί , δίφθογγος γράφω , ὁ τριαδικόν ἀριθμός σημαίνω , ὅτε δέ διά φθόγγος ὁ Ι , τάσσω ἀντί ὁ , πολλάκις , ὡς σφεῖς τρεῖς ἄνθρωπος , καί τρεῖς εἰμί ὁ μαρτυρέω , ὁ ὕδωρ καί ὁ αἷμα , καί ὁ πνεῦμα , καί τρεῖς διά ὁ ἰῶτα ἐπιρρηματικός , ἀντί ὁ , πολλάκις , ὡς φημί ὁ ἀπόστολος , περι οὗτος τρος ὁ κύριος παρακαλέω , ἀντί ὁ , πολλάκις . ἰστέον δέ ὅτι καί ἐπί ὁ τριαδικός ἀριθμός , ὅταν ἐπιρρηματικός λέγω , διά ὁ ἰῶτα γράφω . Οἷος ἅπαξ , καί δίς , καί τρίς , καί τετράκις , καί ἐν ὁ σύνθεσις δέ , εἴτε ὁ τριαδικόν , εἴτε ὁ πολύς ἀριθμός σημαίνω , διά ὁ ἰῶτα γράφω · τριώνυμος γάρ τρεῖς ὄνομα ἔχω , καί τριπόθητος ὁ πολυπόθητος , τρισμακάριστος ὁ πολλάκις μακαριστός , τρισόδιος , ὁ πολλάκις ὅδιος . καί οὗτος
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0024.1
Δ μὲν ἐφ' ἑνὸς προσώπου , πολυποθίτου καὶ πολυυλιδίου καὶ πολυκάμαρχος χώραν ἔχει . Τὰ δὲ σημαντικὰ τοῦ τριαδικοῦ ἀριθμοῦ οὐ δύναται , εἰ μὴ ἐπ' αὐτοῦ κυρίως τοῦ ἀριθμοῦ λεχθῆναι · εἰσιν , ἀδύνατον μὴ δύο ὀνόματα ἔχοντα , διώνυμον εἶναι , καὶ τὸν τρεῖς χροίας μὴ ἔχοντα , τρίχρουν . Ὅταν οὖν λέγωμεν τριώνυμον , δηλοῦμεν , τρία μόνον ἔχειν ὀνόματα ὃν τριώνυμον προσαγορεύομεν . Ἐὰν δὲ εἴπωμεν τρισάγιον , ἐπὶ μὲν τῆς ἁγίας Τριάδος χώραν ἔχει . Τρεῖς γὰρ μόνας ὑποστάσεις ἔχουσα , ἑκάστης ἁγίας ὄνσης καὶ ὑμνουμένης , οἰκείως ἂν λεχθεῖν τρισάγιος . Εἰ δὲ ἐπὶ μιᾶς ὑποστάσεως ἄρθει , ὑπονοήσει τις , ἢ ὡς τρεῖς ἁγίας οὐσίας , ἢ τρεῖς ἁγίας ὑποστάσεις κέχρηται · ὃν ἑκάτερον ἀθέμιτόν τε καὶ ἀσεβές · ἐπὶ μιᾶς τῶν τῆς θεότητος εἶναι ὑποστάσεως . Καὶ ταῦτο δὲ φαῖνεν , ὡς τὸν Τρισάγιον ὕμνον ἐχρησαρχὸν ὄντα τῶν τριῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων , ἀποτον μὴ τῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων ἀναπλεῖν . Εἰ μὲν γὰρ τοῦ κοινού τῆς οὐσίας εἴη · σημαίνειν , ἐλέγετο ἂν ἐφ' ἑκάστης τῶν ὑποστάσεων · σημαίνειν δὲ ὄντα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τριῶν ὑποστάσεων , οὐκ ἐξαιρον ἐπὶ μιᾶς αὐτῶν λέγειν , ἵνα μὴ ἐννάγιον τὴν ἁγίαν Τριάδα ἀπορηνώμεθα . Ὁ γὰρ τρίς ἀριθμὸς ἐφ' ἑαυτὸν πολυπλασιαζόμενος , τὸν ἐννέα ἀπογεννῶν ἀριθμὸν πέφυκεν .
Lemmas: δ μέν ἐπί εἷς πρόσωπον , πολυποθιος καί πολυυλιδιος καί πολυκάμαρχος χώρα ἔχω . Τά δέ σημαντικός ὁ τριαδικός ἀριθμός οὐ δύναμαι , εἰμί μή ἐπί αὐτός κυρίως ὁ ἀριθμός λέγω · εἰμί , ἀδύνατος μή δύο ὄνομα ἔχω , διώνυμος ἔρχομαι , καί ὁ τρεῖς χροια μή ἔχω , τρίχρουν . ὅταν οὖν λέγω τριώνυμος , δηλόω , τρεῖς μόνος ἔχω ὄνομα ὅς τριώνυμος προσαγορεύω . ἐάν δέ λέγω τρισάγιος , ἐπί μέν ὁ ἅγιος Τριάς χώρα ἔχω . τρεῖς γάρ μόνος ὑπόστασις ἔχω , ἕκαστος ἅγιος ὄνσις καί ὑμνέω , οἰκεῖος ἄν λέω τρισάγιος . εἰμί δέ ἐπί εἷς ὑπόστασις αίρω , ὑπονοέω τις , ἢ ὡς τρεῖς ἅγιος οὐσία , ἢ τρεῖς ἅγιος ὑπόστασις χράω · ὅς ἑκάτερος ἀθέμιτος τε καί ἀσεβής · ἐπί εἷς ὁ ὁ θεότης ἔρχομαι ὑπόστασις . καί ταῦτο δέ φαίνω , ὡς ὁ τρισάγιος ὕμνος ἐχρησαρχὸν εἰμί ὁ τρεῖς ὁ θεότης ὑπόστασις , ἄποτος μή ὁ ὁ θεότης ὑπόστασις ἀναπλέω . εἰμί μέν γάρ ὁ κοινός ὁ οὐσία εἰμί · σημαίνω , λέγω ἄν ἐπί ἕκαστος ὁ ὑπόστασις · σημαίνω δέ εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ τρεῖς ὑπόστασις , οὐ ἐξαίρω ἐπί εἷς αὐτός λέγω , ἵνα μή ἐννάγιον ὁ ἅγιος Τριάς ἀπορέω . ὁ γάρ τρίς ἀριθμός ἐπί ἑαυτοῦ πολυπλασιάζω , ὁ ἐννέα ἀπογεννάω ἀριθμός φύω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0024.2
ε' . Εἴπομεν , ὡς οἱ δύο κεκτημένοι ὀνόματα , διώνυμος λέγεται , καὶ τριώνυμός ἐστιν ὁ τρία ἔχων ὀνόματα , καὶ οὔτε πλείονα , οὔτε ἐλάττονα . Τί οὖν τρίτον μόνον ἅγιος ὁ Πατήρ , ἢ ὁ Υἱός , ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἢ τρισυπόστατος ὁ Πατὴρ μόνος , ἢ ὁ Υἱὸς μόνος , ἢ μόνον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἵν' ἕκαστος λεχθεῖν τρισάγιος ; μὴ γένοιτο . Ἄλλα καὶ ἀπειράκις ἀπειρος . Ἡ δ' ἁγία θεότης , ὡς τρεῖς μόναις ὑποστάσεσις ἔχουσα ἁγίας , εἰκότως ἂν λεχθεῖν τρισάγιος . Ὥστε οὐκ ἐπὶ μιᾶς τῶν ὑποστάσεων χρή λέγειν τὸν Τρισάγιον ὕμνον , ἐνδεικτικὸν ὑπάρχοντα τῶν τριῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων . Ὁρισμένον γὰρ ἀριθμὸν οὐκ ἐστὶν εἰπεῖν ἐπὶ τῆς ἀορίστου θεότητος , εἰ μὴ μονάδα μὲν οὐσίας , Τριάδα δὲ ὑποστάσεων . Εἰ γὰρ τις ἡμᾶς ἐρωτοῖ , ἄνθ' ὅτου βαπτίζοντες , τρίτον ποιούμεθα τὴν κατάδυσιν , τί ἂν ἄλλο φαίμεν , ἢ ὅτι καθ' ἑκάστην τῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων , μίαν κατάδυσιν , καὶ τρεῖς διὰ τὸ τρισὸν τῶν ὑποστάσεων , καὶ οὐ τρεῖς καταδύσεις καθ' ἑκάστην τῶν ὑποστάσεων ; ἢ οὕτω γε , ἐννέα τὰς καταδύσεις ἐποιούμεθα · ὅπερ ἀθέμιτόν ἐστι . Διὸ καθ' ἑκάστην τῶν καταδύσεων , τὸ ὄνομα μιᾶς τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἐπιλέγομεν . Οὕτω καὶ ἐὰν ἐρωτώμεθα , τίνος χάριν τρίς ἡ τῷ , ἅγιος , λέγεται , ἀλλ' οὐ δις ἢ τετράκις ; διὰ τὴν τρισυπόστατον θεότητα ἀληθῶς φαίμεν . Πῶς οὖν τὸν Τρισάγιον ὕμνον ἐπὶ μιᾶς τῶν ὑποστάσεων εἴπομεν ; ψεύστας γὰρ ἑαυτοὺς καὶ παραβάτας τῶν ἡμετέρων συνιστάνομεν λόγων · ἑκάστην τῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων , ὡς φησιν ὁ θεῖος Βασίλειος
Lemmas: εἰ . λέγω , ὡς ὁ δύο κτάομαι ὄνομα , διώνυμος λέγω , καί τριώνυμος εἰμί ὁ τρεῖς ἔχω ὄνομα , καί οὔτε πολύς , οὔτε μικρός . τις οὖν τρίτος μόνος ἅγιος ὁ Πατήρ , ἢ ὁ υἱός , ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἢ τρισυπόστατος ὁ Πατήρ μόνος , ἢ ὁ υἱός μόνος , ἢ μόνος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἵνα ἕκαστος λέω τρισάγιος ; μή γίγνομαι . Ἀλλᾶ καί ἀπειράκις ἤπειρος . ὁ δέ ἅγιος θεότης , ὡς τρεῖς μόνος ὑπόστασις ἔχω ἅγιος , ἔοικα ἄν λέω τρισάγιος . Ὥστος οὐ ἐπί εἷς ὁ ὑπόστασις χράω λέγω ὁ τρισάγιος ὕμνος , ἐνδεικτικός ὑπάρχω ὁ τρεῖς ὁ θεότης ὑπόστασις . Ὁρισμένος γάρ ἀριθμός οὐ εἰμί λέγω ἐπί ὁ ἀόριστος θεότης , εἰμί μή μόνος μέν οὐσία , Τριάς δέ ὑπόστασις . εἰμί γάρ τις ἐγώ ἐρωτάω , ἀντί ὅστις βαπτίζω , τρίτος ποιέω ὁ κατάδυσις , τίς ἄν ἄλλος φημί , ἢ ὅτι κατά ἕκαστος ὁ ὁ θεότης ὑπόστασις , εἷς κατάδυσις , καί τρεῖς διά ὁ τρίζω ὁ ὑπόστασις , καί οὐ τρεῖς κατάδυσις κατά ἕκαστος ὁ ὑπόστασις ; ἢ οὕτως γε , ἐννέα ὁ κατάδυσις ποιέω · ὅς ἀθέμιτος εἰμί . Διὸ κατά ἕκαστος ὁ κατάδυσις , ὁ ὄνομα εἷς ὁ τρεῖς ὑπόστασις ἐπιλέγω . οὕτως καί ἐάν ἐρωτάω , τίς χάρις τρίς ὁ ὁ , ἅγιος , λέγω , ἀλλά οὐ δις ἢ τετράκις ; διά ὁ τρισυπόστατος θεότης ἀληθῶς φημί . Πῶς οὖν ὁ τρισάγιος ὕμνος ἐπί εἷς ὁ ὑπόστασις λέγω ; ψεύστης γάρ ἑαυτοῦ καί παραβάτης ὁ ἡμέτερος συνίστημι λόγος · ἕκαστος ὁ ὁ θεότης ὑπόστασις , ὡς φημί ὁ θεῖος Βασίλειος
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0025.1
μοναδικὴς ἐξαγγέλεται . Εἰς Πατὴρ ὁ , ὁ Πατήρ , καὶ εἰς Ἅγιος , ὅτι μία ὑπόστασις , μία τριάδιος φύσις ἡ θεότης , ὅτι τρεῖς ὑποστάσεις · οὐ τριάδιος ὁ Πατήρ , ὅτι μία ὑπόστασις · οὐ τριάδιος ὁ Υἱός , ὅτι μία ὑπόστασις · οὐ τριάδιον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὅτι μία ὑπόστασις · τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ πανάγιον , σύμπας ὁ τῶν θεοφόρων καὶ θεοπνεύστων Πατέρων χορὸς ἀεὶ σὺν ἀναπνοῇ πάσης συνεξεφώνει . Τριάδιον δὲ τοῦτο , οὕτω καὶ νῦν ἐν τινὶ λόγῳ τῶν ἱερῶν Πατέρων εὕρηκαμεν , τοῦ Κναφέως τοῦτο τὸ λῆρημα , ἐξ ἀπονοίας , ὅτι πλείστους τολμήσαντος γυνῆ , τὸ δὲ λεγόμενον , κεφαλὴ · ὁ τῶν ἀκολάστων γυναικῶν δεικνύει τὸ ἀναίδες · ὡς σωφρότερον δὴθεν τῶν Σεραφὶμ καὶ ὑψηλοτέρου τὴν μύσιν , οὗν τι ἀπλοκάδην θρασύαι κναφεῦσαι τὸν Τριάδιον ὕμνον . Εἰ γὰρ εἰς τὸν Υἱὸν μόνον τὸν Τριάδιον φήσομεν ὕμνον , λύεται τὸ ἀμφίβολον ἀνευδιάστος , καὶ ἡμεῖς Μαρωνιζόμεν ( δ ) , προσθύνενοι τῷ Τριάδιῳ τὴν σταύρωσιν . Ἀλλὰ μὴ γένοιτο διὰ γελοίων τοῦτο ἄγειν , ἱλεῶ τυγχάνει Θεῷ , θάνατος αἱρετώτερος . Ἄρον ἀπ’ ἐμοῦ τὸν θάνατον τοῦτον , θάνατος ἐν τούτῳ τῇ λέβητι . ορταῖδα ποίους μοῖρα ἐστ . Λαβὼρ ἄ μα μερτίουμ ἡαε :
Lemmas: μοναδικός ἐξαγγέλλω . εἰς Πατήρ ὁ , ὁ Πατήρ , καί εἰς Ἅγιος , ὅτι εἷς ὑπόστασις , εἷς Τριαδίος φύσις ὁ θεότης , ὅτι τρεῖς ὑπόστασις · οὐ Τριαδίος ὁ Πατήρ , ὅτι εἷς ὑπόστασις · οὐ Τριαδίος ὁ υἱός , ὅτι εἷς ὑπόστασις · οὐ τριάδιον ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὅτι εἷς ὑπόστασις · ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος καί πανάγιος , σύμπας ὁ ὁ θεόφορος καί θεόπνευστος Πατέρων χορός ἀεί σύν ἀναπνοή πᾶς συνεκφωνώ . τριάδιον δέ οὗτος , οὕτως καί νῦν ἐν τις λόγος ὁ ἱερός Πατέρων εὑρίσκω , ὁ Κναφεύς οὗτος ὁ λήρημα , ἐκ ἀπόνοια , ὅτι πλεῖστος τολμάω γυνή , ὁ δέ λέγω , κεφαλή · ὁ ὁ ἀκόλαστος γυνή δείκνυμι ὁ ἀναιδής · ὡς σωφροτερος δῆθεν ὁ σεραφίμ καί ὑψηλός ὁ μύσις , ἐν τίς απλοκαδης θραύω κναφεύω ὁ τριάδιον ὕμνος . εἰμί γάρ εἰς ὁ υἱός μόνος ὁ τριάδιον φημί ὕμνος , λύω ὁ ἀμφίβολος ἀνευδιάστος , καί ἐγώ Μαρωνιζόμεν ( δ ) , προσθύνενοι ὁ τριάδιον ὁ σταύρωσις . ἀλλά μή γίγνομαι διά γελοῖος οὗτος ἄγω , ἵλαος τυγχάνω θεός , θάνατος αἱρετός . ἄρος ἀπό ἐγώ ὁ θάνατος οὗτος , θάνατος ἐν οὗτος ὁ λέβης . ορταῖδα ποῖος μοῖρα εἰμί . Λαβὼρ ὅς πήδημα μερτίουμ ἡαε :
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0025.2
* in II . 3451 εἰς τοῦτον Πατήρ .
Lemmas: * in II . 3451 εἰς οὗτος Πατήρ .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0026.1
5 . Εἰ δὲ τις ἐρεῖ · Πολλῶν λεγόντων ἀρχῆσα · ὅτι τίνος ἕνεκα , Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἀγίῳ Πνεύματι λέγοντες , ἐπιλέγομεν πολλάκις , τῷ σταυρωθέντι βουλήσει , καὶ ἐκ νεκρῶν ἀναστάντι , ἢ τισοῦτότροπον , ἕτερον · τῷ Τριάδα λέγοντες , μὴ ἐπενέχομεν τὸ , ὅ σταυρωθεὶς δι’ ἡμᾶς ; φήσομεν πρὸς αὐτόν · ὅτι τὰ ἔθη καὶ αἱ παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας , κρατεῖτωσαν . « Μὴ μεταίρας γὰρ , φησίν , ὅρια αἰώνια ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου . » Καὶ , Πάν τὸ ἀρχαιότητι διαφέρων , αἰδεσίμων , ὁ μέγας Βασίλειος ἀπεφήνατο . Τῇ οὖν Ἐκκλησίᾳ θὸς ἐστὶν ἀνωθεν παραδεδομένον , εἰς ῥητῷ τάξει λέγεσθαι τὸ · Δόξα Πατρὶ , καὶ Υἱῷ , καὶ ἀγίῳ Πνεύματι . Ὅστερ οὖν ῥητὸν λέγοντες , ψαλμῷ τυχὸν ἢ ᾠδῆς , ἐπιλέγομεν πολλάκις τροπάριον ἢ μελῳδία , μὴ τῆς τοῦ ῥητοῦ διανοίας ἔχον · οὕτως , ὅταν ἐν ῥητῷ τάξει , εἰς τὸ , Δόξα Πατρὶ , καὶ Υἱῷ , καὶ ἀγίῳ Πνεύματι , λέγομεν , ἐπιλέγομεν τροπάριον ἀρμόζον τῷ Υἱῷ μόνῳ , μὴ ἔχον τῆς διανοίας , ἢ τῆς συντάξεως
Lemmas: 5 . εἰμί δέ τις λέγω · Πόλλων λέγω ἄρχω · ὅτι τίς ἕνεκα , Δόξα πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα λέγω , ἐπιλέγω πολλάκις , ὁ σταυρόω βούλησις , καί ἐκ νεκρός ἀνίστημι , ἢ τισουτοτροπος , ἕτερος · ὁ Τριάς λέγω , μή ἐπιφέρω ὁ , ὁ σταυρόω διά ἐγώ ; φημί πρός αὐτός · ὅτι ὁ ἔθος καί ὁ παράδοσις ὁ ἐκκλησία , κρατέω . « μή μεταίρω γάρ , φημί , ὅριον αἰώνιος ὅς τίθημι ὁ πατήρ σύ . » καί , Πάν ὁ ἀρχαιότης διαφέρω , αιδέσιμος , ὁ μέγας Βασίλειος ἀποφαίνω . Τά οὖν ἐκκλησία ἄνθος εἰμί ἄνωθεν παραδίδωμι , εἰς ῥητός τάξις λέγω ὁ · Δόξα πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα . Όστερ οὖν ῥητός λέγω , ψαλμός τυγχάνω ἢ ἀοιδή , ἐπιλέγω πολλάκις τροπάριον ἢ μελῳδία , μή ὁ ὁ ῥητός διάνοια ἔχω · οὕτως , ὅταν ἐν ῥητός τάξις , εἰς ὁ , Δόξα πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα , λέγω , ἐπιλέγω τροπάριον ἁρμόζω ὁ υἱός μόνος , μή ἔχω ὁ διάνοια , ἢ ὁ σύνταξις
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.1
nique ratione : et quidem quaelibet persona priva - ἰδιαζούσης θεωρεῖται , οὐκ ἔστιν δὲ αὐτῶν κοινὴ μία
Lemmas: nique ratione : et quidem quaelibet persona priva - ἰδιάζω θεωρέω , οὐ εἰμί δέ αὐτός κοινός εἷς
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.2
etsi in unaquaque personarum reperitur ; commu - ἔχεται , ἀλλὰ κοινὴ τῶν τριῶν ἐστιν ὑποστάσεων , μία
Lemmas: etsi in unaquaque personarum reperitur ; commu - ἔχω , ἀλλά κοινός ὁ τρεῖς εἰμί ὑπόστασις , εἷς
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.3
nis tamen trium personarum est , quia una . Neque συγγάγουσα . Οὐ γὰρ ἀλλὴ θεότης Πατρὸς καὶ ἀλλή
Lemmas: nis tamen trium personarum est , quia una . Neque συγγαγουω . οὐ γάρ ἀλλά θεότης Πατρός καί ἄλλος
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.4
Spiritus sancti ; una 488 Patris , una Filii , una καὶ μία Υἱοῦ , καὶ μία ἁγίου Πνεύματος . Αἱ δὲ ὑπο -
Lemmas: Spiritus sancti ; una 488 Patris , una Filii , una καί εἷς υἱός , καί εἷς ἅγιος πνεῦμα . ὁ δέ ὑπο -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.5
Deus , et sanctus , et Dominus , et si qui aliud id ge - λέγεται , καὶ εἰ τοιοῦτον , ὅτε δὲ συναριθμοῦνται ,
Lemmas: Deus , et sanctus , et Dominus , et si qui aliud id ge - λέγω , καί εἰμί τοιοῦτος , ὅτε δέ συναριθμέω ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.6
meris est , dicitur . Dum vero simul numerantur , οὐ τρεῖς θεοί , ἢ ἅγιοι , ἢ κύριοι , λέγονται , ἀλλ ' εἰς
Lemmas: meris est , dicitur . Dum vero simul numerantur , οὐ τρεῖς θεός , ἢ ἅγιος , ἢ κύριος , λέγω , ἀλλ' ' εἰς
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.7
non tres dii , aut sancti , et Domini , sed hæc tria , Θεὸς τὰ τρία , εἰς Κύριος , εἰς ἅγιος , ὅτι Θεός , καὶ
Lemmas: non tres dii , aut sancti , et Domini , sed hæc tria , θεός ὁ τρεῖς , εἰς κύριος , εἰς ἅγιος , ὅτι θεός , καί
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.8
unus Deus , unus Dominus , unus sanctus : quia αἱ αὐτοῦ δυνάμεις , Λόγος καὶ Πνεῦμα , ἐκ Θεοῦ , εἰς
Lemmas: unus Deus , unus Dominus , unus sanctus : quia ὁ αὐτός δύναμις , Λόγος καί πνεῦμα , ἐκ θεός , εἰς
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.9
tres ; etsi Deus et Deus et Deus sunt : eo quod ὑποστάσεως , καὶ ἅγιος , καὶ ἅγιος , καὶ ἅγιος , καὶ
Lemmas: tres ; etsi Deus et Deus et Deus sunt : eo quod ὑπόστασις , καί ἅγιος , καί ἅγιος , καί ἅγιος , καί
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.10
sanctus et sanctus : Dominus quoque et Dominus ἢ ἅγιοι , ἢ Κύριοι . Διότι ὁ Λόγος καὶ τὸ Πνεῦμα δυνά -
Lemmas: sanctus et sanctus : Dominus quoque et Dominus ἢ ἅγιος , ἢ κύριος . διότι ὁ Λόγος καί ὁ πνεῦμα δυνὰ -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.11
et Dominus , non vero tres dii , aut sancti , aut do - μεις εἰσὶ τοῦ Πατρός · δυνάμεις δὲ ὑποστάσεως ἀχώ -
Lemmas: et Dominus , non vero tres dii , aut sancti , aut do - μείς εἰμί ὁ Πατρός · δύναμις δέ ὑπόστασις ἠχώ -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.12
a Patre , ex quo , et in quo sunt , et ad quem uti βουλήσει , ἢ ἐνεργείᾳ , ἢ ἰσχύι , ἢ ἐξουσίᾳ χωρίζονται ,
Lemmas: a Patre , ex quo , et in quo sunt , et ad quem uti βούλησις , ἢ ἐνέργεια , ἢ ἰσχύς , ἢ ἐξουσία χωρίζω ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.13
enim loco , aut voluntate , aut actione , aut viribus , ὑποστάσεσι , καὶ τοῖς χαρακτηριστικοῖς ἑκάστης ὑπο -
Lemmas: enim loco , aut voluntate , aut actione , aut viribus , ὑπόστασις , καί ὁ χαρακτηριστικός ἕκαστος ὑπο -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.14
aut auctoritate , aut ulla alia re ex his quæ de Deo στάσεως ; ἰδιώμασιν . Ἡμεῖς γὰρ γεννώμενοι , τεμνώ -
Lemmas: aut auctoritate , aut ulla alia re ex his quæ de Deo στάσις ; ἰδίωμα . Ἡμεῖς γάρ γεννάω , τέμνω -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.15
duntaxat ac proprietatibus , quibus unaquæque τοῦτο δηλῶν ἔφησεν ὁ θεολόγος Γρηγόριος , ἀμείντερος
Lemmas: duntaxat ac proprietatibus , quibus unaquæque οὗτος δηλόω φημί ὁ θεολόγος Γρηγόριος , ἀμείντερος
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.16
persona sigillatur . Nos etenim , cum gignimur , ἀμείντερος . Οὐ γὰρ δύναμις τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱὸς ἐφ '
Lemmas: persona sigillatur . Nos etenim , cum gignimur , ἀμείντερος . οὐ γάρ δύναμις ὁ Πατρός ὁ υἱός ἐπί '
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.17
omnino a patribus scindimur ac disjungimur : ἡμῶν καθέστηκεν , οὐδὲ λόγος ἢ σοφία · ἐπὶ δὲ Θεοῦ ,
Lemmas: omnino a patribus scindimur ac disjungimur : ἐγώ καθίστημι , οὐδέ λόγος ἢ σοφία · ἐπί δέ θεός ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.18
quod Theologus Gregorius declarans 18 , his verbis τὰ δύο συντρέχουσιν , τὸ καὶ δυνάμεις εἶναι τοῦ Πατρός ,
Lemmas: quod Theologus Gregorius declarans 18 , his verbis ὁ δύο συντρέχω , ὁ καί δύναμις ἔρχομαι ὁ Πατρός ,
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.19
pientia . At in Deo hæc duo simul concurrunt , μόνον εἰπ ὑπερουσίῳ Θεῷ . Ἡμεῖς δὲ καὶ ἄνθρωπὸ τε -
Lemmas: pientia . At in Deo hæc duo simul concurrunt , μόνος ΕΙΠ ὑπερούσιος θεός . Ἡμεῖς δέ καί άνθρωπος τε -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.20
Sed ea quoque loca , quæ ipsi proferunt , inspi - D Ἄλλ ' ἄγε καὶ ὅν καὶ ὅς προσφέρουσι χρήσωμε , ἐπι -
Lemmas: Sed ea quoque loca , quæ ipsi proferunt , inspi - D ἄλλος ' ἄγε καί ὅς καί ὅς προσφέρω χράω , ἐπι -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.21
et illuminatio monstravit , concordos , non invicem χαχομένους ἀποδεικνύειν τοὺς ἁγίους Πατέρας καὶ
Lemmas: et illuminatio monstravit , concordos , non invicem χάσκω ἀποδείκνυμι ὁ ἅγιος Πατέρας καί
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.22
tes secumque pugnantes ostendamus . καὶ ἀπαραλλάκτον ἐδείξεν ἡ μία τοῦ Πνεύματος δύναμὶς
Lemmas: tes secumque pugnantes ostendamus . καί ἀπαράλλακτος δείκνυμι ὁ εἷς ὁ πνεῦμα δύναμις
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.23
τε καὶ ἐλλάμψις .
Lemmas: τε καί ἔλλαμψις .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0028.24
18 Reg . 1991 in fragm . ἐκάστης . 18 Reg . 2950 ὡς ὑποστάσεις τελείας , νοῦν λόγον , καὶ πνεῦμα , ὅπερ
Lemmas: 18 Reg . 1991 in fragm . ἕκαστος . 18 Reg . 2950 ὡς ὑπόστασις τέλειος , νόος λόγος , καί πνεῦμα , ὅς
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0029.1
τῇ μνήμῃ .
Lemmas: ὁ μνήμη .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0030.1
1 . Εἶτα τοῦ Χρυσοστόμου εἰς τὸ , Εὐλογημένος , οὗ ἡ ἀρχή , Ἐκ τῶν θαυμάτων εἰς θαύματα : Σήμερον ὁ Βασιλεὺς τῆς δόξης ἐπὶ γῆς προφητικῶς δοξάζεται , καὶ κοινωνοὺς τῆς ἐπουρανίου εὐωχίας τοὺς γηγενεῖς ἀναδείκνυσιν : ἵνα δείξῃ , ὅτι αὐτός ἐστι Κύριος ἀμφοτέρων , ὡς ἐκπαρώθεν συμφώνως ἀνυμνούμενος . Διὰ τοῦτο οἱ μὲν ἄνω , τὴν ἐπὶ γῆς σωτηρίαν καταμηνύοντες ἐψάλον , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος , Κύριος Σαβαώθ · πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ . Οἱ δὲ κάτω , τῇ ἐπουρανίῳ εὐφροσύνῃ συμπανηγυρίζοντες ἐκραύγασον , Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις , ὡσαννὰ τῷ Υἱῷ Δαβὶδ . » Καὶ τις εἴποι εὐφρονῶν , τὸν Υἱὸν Δαβὶδ κεχωρισθαι τῶ τοῦ τρισάγιου ὑμνολογίας ; Εἰς γὰρ τῆς ἁγίας Τριάδος συνδοξολογεῖται Πατρὶ καὶ Πνεύματι , ἀλλὰ οὐ τὸ Τρισάγιον εἰς αὐτὸν μόνον ἀναφέρεται . Οὐ γὰρ Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος λέγοντα τὰ Σεραφὶμ , μόνον τὴν Πατέρα , ἢ μόνον τὸν Υἱόν , ἢ μόνον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐσήμανεν , ἀλλὰ τὴν τρισυπόστατον Θεότητα , ὡς μίαν Τριάδα κυριότητα . Ὁ αὐτὸς τούτων ἄνω μετὰ Πατρὸς καὶ Πνεύματος ἐδοξολογεῖτο , τῶν Σεραφὶμ αὐτὸν , οὐ μόνον , ἀλλὰ σύν τῷ Πατρὶ καὶ Πνεύματι , ὑμνοῦντων καὶ βοῶντων , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος . Αὐτὸς καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ἀνυμνεῖται , Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις , ὡσαννὰ τῷ Υἱῷ Δαβὶδ , μονοουχὶ διὰ τοῦ ὑμνοῦ μίαν τῶν τῆς Θεότητος ὑψίστων , εἰ καὶ υἱὸς Δαβὶδ ἐχρημάτισεν , ἀποδεικνύμενος ὑποστάσεων .
Lemmas: 1 . εἶτα ὁ Χρυσόστομος εἰς ὁ , Ευλογημένος , ὅς ὁ ἀρχή , ἐκ ὁ θαῦμα εἰς θαῦμα : σήμερον ὁ Βασιλεύς ὁ δόξα ἐπί γῆ προφητικός δοξάζω , καί κοινωνός ὁ ἐπουράνιος εὐωχία ὁ γηγενής ἀναδείκνυμι : ἵνα δείκνυμι , ὅτι αὐτός εἰμί κύριος ἀμφότερος , ὡς ἐκπαρώθεν σύμφωνος ἀνυμνέω . Ζεύς οὗτος ὁ μέν ἄνω , ὁ ἐπί γῆ σωτηρία καταμηνύω ψάλλω , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος , κύριος Σαβαώθ · πλήρης πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός . ὁ δέ κάτω , ὁ ἐπουράνιος εὐφροσύνη συμπανηγυρίζω κραυγάζω , ὡσαννά ἐν ὁ ὕψιστος , ὡσαννά ὁ υἱός Δαυίδ . » καί τις λέγω εὔφρων , ὁ υἱός Δαυίδ χωρίζω ὁ ὁ τρισάγιος ὑμνολογία ; εἰς γάρ ὁ ἅγιος Τριάς συνδοξολογέω πατήρ καί πνεῦμα , ἀλλά οὐ ὁ τρισάγιον εἰς αὐτός μόνος ἀναφέρω . οὐ γάρ Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος λέγω ὁ σεραφίμ , μόνος ὁ Πατέρας , ἢ μόνος ὁ υἱός , ἢ μόνος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος σημαίνω , ἀλλά ὁ τρισυπόστατος θεότης , ὡς εἷς Τριάς κυριότης . ὁ αὐτός οὗτος ἄνω μετά Πατρός καί πνεῦμα δοξολογέω , ὁ σεραφίμ αὐτός , οὐ μόνος , ἀλλά σῦς ὁ πατήρ καί πνεῦμα , ὑμνέω καί βοῦς , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος . αὐτός καί ἐπί ὁ γῆ ἀνυμνέω , ὡσαννά ἐν ὁ ὕψιστος , ὡσαννά ὁ υἱός Δαυίδ , μονοου διά ὁ ὕμνος εἷς ὁ ὁ θεότης ὕψιστος , εἰμί καί γιός Δαυίδ χρηματίζω , ἀποδείκνυμι ὑπόστασις .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0030.2
11 . Εἰ δὲ καὶ λέγει ὁ Θεοφόρος Πατὴρ ἡμῶν , ὅτι οἱ μὲν ἄνω τὴν ἐπὶ γῆς σωτηρίαν καταμηνύοντες ἐψάλον , λίαν ἀρίστα καὶ ἐνθεασμιώτατά φησιν . Ἰσμεν γὰρ , ὡς ἀεὶ μὲν τῆς θείας δόξης , πεπληρωτο ὁ οὐρανὸς τε καὶ γῆ . Πάντα γὰρ τὰ ἔργα Κυρίου εὐλογεῖται τὸν Κύριον , καὶ διηγεῖται τὴν δόξαν αὐτοῦ . Ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἐν οὐρανοῖς μὲν οἱ ἄγγελοι τὴν τοῦ ὄντος Θεοῦ ἐπεγίνωσκον δόξαν · ἐξοὐεῖλε δὲ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , ἡ τῆς γῆς λαχοῦσα τὴν οἰκίαν , καὶ ἡλλάξατο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου , καὶ πτενιῶν , καὶ τετραπόδων · πεπληρωθαι φησιν ὁ Θεοφόρος ἄνθρωπον τὴν γῆν , καὶ ἐπίγνωσιν τῶν τῆς κατοικούντων θείας δόξης · ὅπερ καὶ οὐκ ἄλλο τοῦ · ἐπὶ γῆς σωτηρία γεγέννηται . Ἡ δὲ θεία δόξα δήλον , ὡς Πατρὸς ἐστιν , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἁγίου Πνεύματος . Οὕτω γὰρ καὶ ὁ ἀψευδὴς ἔφησε Κύριος πρὸς τὸν Πατέρα · « Πάτερ , τὸ ἔργον ὁ ἐδωκας μοι , ἐπλήρωσα · ἐφανέρωσά σοι τὸ ὄνομα . » Καὶ πάλιν · « Αὕτη ἐστὶν ἡ αἰώνιος ζωὴ , ἵνα γινώσκωσι σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν τὸν ζῶντα , καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν . » Οὕτως , ὡςπερ ἡ φύσις , οὕτω καὶ ἡ δόξα κοινὴ τῶν τριῶν τῆς Θεότητος ὑποστάσεων .
Lemmas: 11 . εἰμί δέ καί λέγω ὁ Θεοφόρος Πατήρ ἐγώ , ὅτι ὁ μέν ἄνω ὁ ἐπί γῆ σωτηρία καταμηνύω ψάλλω , λίαν ἀγαθός καί ἐνθεασμιώτατά φημί . οἶδα γάρ , ὡς ἀεί μέν ὁ θεῖος δόξα , πληρόω ὁ οὐρανός τε καί γῆ . Πάν γάρ ὁ έργο κύριος εὐλογέω ὁ κύριος , καί διηγέομαι ὁ δόξα αὐτός . ἀλλά ἐπεί ἐν οὐρανός μέν ὁ ἄγγελος ὁ ὁ εἰμί θεός ἐπιγιγνώσκω δόξα · εξουαιρεω δέ ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὁ ὁ γῆ λαγχάνω ὁ οἰκία , καί ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄφθαρτος θεός ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος , καί πτενιῶν , καί τετράπους · πληρόω φημί ὁ Θεοφόρος ἄνθρωπος ὁ γῆ , καί ἐπίγνωσις ὁ ὁ κατοικέω θεῖος δόξα · ὅς καί οὐ ἄλλος ὁ · ἐπί γῆ σωτηρία γεννάω . ὁ δέ θεῖος δόξα δῆλος , ὡς Πατρός εἰμί , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα . οὕτως γάρ καί ὁ ἀψευδής φημί κύριος πρός ὁ Πατέρας · « Πάτερ , ὁ ἔργον ὁ δίδωμι ἐγώ , πληρόω · φανερόω σύ ὁ ὄνομα . » καί πάλιν · « ἄτη εἰμί ὁ αἰώνιος ζωή , ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός ὁ ζάω , καί ὅς ἀποστέλλω Ἰησοῦς Χριστός . » οὕτως , ὡς ὁ φύσις , οὕτως καί ὁ δόξα κοινός ὁ τρεῖς ὁ θεότης ὑπόστασις .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0030.3
12 . Ἐκ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας ἀπὸ
Lemmas: 12 . ἐκ ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξάνδρεια ἀπό
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0031.1
ἔκτου λόγου τοῦ Περί τῆς ἁγίας Τριάδος , οὗ ἡ ἀρχή , Ἰσάτεσος μέν σὺν · Ἑσται μέν σὺν ὁ Θεσπίσως οὐκ ἐν μείζονι δόξῃ ὀφθεῖσθαι φησι τὸν Υἱόν , Εἶδον γάρ , ἔφη , τὸν Κύριον Σαβαώθ , καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου , καὶ πλῆρης δόξης ὁ οἶκος αὐτοῦ . Καὶ Σεραφὶμ εἱστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ · ἕξ πτέρυγες τῷ ἑνί , καὶ ἕξ πτέρυγες τῷ ἑνί · καὶ ταῖς μὲν δυσὶ κατεκάλυπτον τοὺς πόδας , καὶ ταῖς δυσὶ ἐπέταστο , καὶ ἐνέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον , τὸν μὲν τρίτη μὲν ἀρχή , καταλήγοντα δὲ εἰς ἓν , καὶ εἰς κυριότητα μίαν , ἁγιασμὸν . Ἰδοὺ τρανῶς ἔφη , ὅτι τὸν Κύριον Σαβαώθ ὑμνοῦντα , ὃς ἐστὶν εἷς Θεὸς ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν γνωριζόμενος , ἔλεγον τὸν ὕμνον , τὸν ἐν τριτῇ μὲν ἀρχῇ , τοῦτέστι τὸν ἐν ἀρχῇ μὲν τριτῶν , ὕμνον τῶν τριῶν ὑποστάσεων , καταλήγοντα δὲ εἰς ἓν , καὶ εἰς κυριότητα μίαν , ἁγιασμὸν · τοῦτέστιν , ὅτι ἓν · οὐσίας , καὶ μία κυριότης τῶν τρισῶν ἁγιασμῶν ὑπομνήσῃ τριτῆς τῶν ὑποστάσεων . Ἄγιος τὸ , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος , τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἐστὶν ἐνδεικτικόν , οὐ μίας · τὸ δὲ , Κύριος Σαβαώθ , τῆς μίας θεότητος καὶ κυριότητος ἐμφαντικόν .
Lemmas: ἕκτος λόγος ὁ Περί ὁ ἅγιος Τριάς , ὅς ὁ ἀρχή , Ἰσάτος μέν σύν · εἰμί μέν σύν ὁ Θεσπίσως οὐ ἐν μέγας δόξα ὁράω φημί ὁ υἱός , εἶδον γάρ , φημί , ὁ κύριος Σαβαώθ , κάθημαι ἐπί θρόνος ψηλός καί ἐπαίρω , καί πλήρης δόξα ὁ οἶκος αὐτός . καί σεραφίμ ἵστημι κύκλος αὐτός · ἕξ πτέρυξ ὁ εἷς , καί ἕξ πτέρυξ ὁ εἷς · καί ὁ μέν δύο κατακαλύπτω ὁ πόδι , καί ὁ δύο πετάννυμι , καί ἐγκράζω ἕτερος πρός ὁ ἕτερος , ὁ μέν τρίτος μέν ἀρχή , καταλήγω δέ εἰς εἷς , καί εἰς κυριότης εἷς , ἁγιασμός . ἰδέ τρανής φημί , ὅτι ὁ κύριος Σαβαώθ ὑμνέω , ὅς εἰμί εἷς θεός ἐν τρεῖς ὑπόστασις γνωρίζω , λέγω ὁ ὕμνος , ὁ ἐν τρίτος μέν ἀρχή , τουτέστι ὁ ἐν ἀρχή μέν τρίτος , ὕμνος ὁ τρεῖς ὑπόστασις , καταλήγω δέ εἰς εἷς , καί εἰς κυριότης εἷς , ἁγιασμός · τουτέστιν , ὅτι εἷς · οὐσία , καί εἷς κυριότης ὁ τρίζω ἁγιασμός ὑπομιμνῄσκω τρίτος ὁ ὑπόστασις . Ἅγιος ὁ , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος , ὁ τρεῖς ὑπόστασις εἰμί ἐνδεικτικός , οὐ μίας · ὁ δέ , κύριος Σαβαώθ , ὁ μίας θεότης καί κυριότης ἐμφαντικός .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0031.2
Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀπὸ θ' λόγου Περί τῆς ἐν πνεύματι προσκυνήσεως · Τὰ δὲ τῶν ἀνωτάτω δυνάμεων οἶνεν πῶς ἐντενὲς τὰ καὶ ἀόρεστον , εἰς Θεοτίαν ὑποσφρίνει ἐκείνη , τὸ βλέπειν ἀεὶ τὰ Χερουβὶμ ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον ἐν τῷ τοιούτῳ σχήματι . Γράφει καὶ ὁ προφήτης Ἠσαΐας λέγων · Εἶδον τὸν Κύριον Σαβαώθ , καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου , καὶ Σεραφὶμ εἱστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ . Καὶ ἐξ μὲν ἑκάστης πτέρυγος ἐκπεφυκέναι φησι · καλύπτειν δὲ αὐτὰ , ταῖς μὲν δυσὶ τοὺς πόδας , ταῖς δὲ δυσὶ τὰ πρόσωπα , πτεῖναι δὲ ταῖς ἑτέραις . Καὶ μετὰ βραχέα · Τὸ ἱλαστήριον ἄρα Χριστός , ὃς καὶ ἐν σαρκὶ πεφηνώς , οὐδὲν ἧττον ἐστὶ Θεὸς καὶ Κύριος φύσει τε καὶ ἀληθείᾳ , περιστώσας ἐν κύκλῳ δουλοπρεπῶς καὶ αὐτὸς ἔχων τὰς ἀνωτάτω δυνάμεις . Εἰ γὰρ μὴ πεπληρωταὶ τὰς τῶν νοῦ αἰσθήσεις , εἰδέναι ἔχει τὸ , καὶ αὐτός , ἔδεικνυ ὑπάρχειν τοῦ μὴ μόνον αὐτὸν ἔχειν κύκλῳ τὰς δυνάμεις φθούσας , μηδὲ μόνῳ ἀναπέμπεσθαι τὸν Τρισάγιον ὕμνον . Τὸ γὰρ λέγειν , καὶ αὐτός , διὰ τοῦ , καὶ , συνδέσμου δηλοῖ , ὡς καὶ ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα . Τὸ γὰρ καὶ , προσθήκην δηλοῖ , συμπλεκτικῶς · ὡς συνέδεσμος . Ὁμολογουμένως οὖν τοῦ Πατρὸς ἔχοντος κύκλῳ τὰς δυνάμεις ἀδούσας , ἔφη ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς σὺν Πατρὶ ἔχει τὰς αὐτὰς δυνάμεις κύκλῳ φθούσας . Εἰ δὲ ὁ Πατήρ , καὶ Υἱός , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , κύκλῳ ἔχει δυνάμεις ἀδούσας τὸ , ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , οὐ προσκείμενον τῷ Υἱῷ μόνῳ τὸν Τρισάγιον ὕμνον , ἐμφαντικώτατον ὂντα τῶν τριῶν ὑποστάσεων . Εἰ μὲν γὰρ ἅπαξ , ἢ δὶς , ἢ τετράκις ὑμνήσαν τὸ , Ἅγιος , τριῶν οὐδὲν τῶν ὑποστάσεων , καὶ ἐφ' ἑκάστης τῶν ὑποστάσεων μόνως ἐλέγομεν ἀναφέρε -
Lemmas: ἐπί ὁ αὐτός ἀπό ὁ λόγος Περί ὁ ἐν πνεῦμα προσκύνησις · Τά δέ ὁ ἄνω δύναμις οἶνος πῶς ἐντενής ὁ καί ἀόρεστον , εἰς Θεοτίαν ὑποσφρίνει ἐκεῖνος , ὁ βλέπω ἀεί ὁ χερουβίν ἐπί ὁ ἱλαστήριος ἐν ὁ τοιοῦτος σχῆμα . γράφος καί ὁ προφήτης Ἠσαΐας λέγω · εἶδον ὁ κύριος Σαβαώθ , κάθημαι ἐπί θρόνος ψηλός καί ἐπαίρω , καί σεραφίμ ἵστημι κύκλος αὐτός . καί ἐκ μέν ἕκαστος πτέρυξ ἐκφύω φημί · καλύπτω δέ αὐτός , ὁ μέν δύο ὁ πόδι , ὁ δέ δύο ὁ πρόσωπον , πτεῖναι δέ ὁ ἕτερος . καί μετά βραχύς · Τέ ἱλαστήριος ἄρα Χριστός , ὅς καί ἐν σάρξ φαίνω , οὐδείς κακός εἰμί θεός καί κύριος φύσις τε καί ἀλήθεια , περιίστημι ἐν κύκλος δουλοπρεπής καί αὐτός ἔχω ὁ ἄνω δύναμις . εἰμί γάρ μή πληρόω ὁ ὁ νόος αἴσθησις , οἶδα ἔχω ὁ , καί αὐτός , δείκνυμι ὑπάρχω ὁ μή μόνος αὐτός ἔχω κύκλος ὁ δύναμις φθουω , μηδέ μόνος ἀναπέμπω ὁ τρισάγιος ὕμνος . Τέ γάρ λέγω , καί αὐτός , διά ὁ , καί , σύνδεσμος δηλόω , ὡς καί ὁ Πατήρ καί ὁ πνεῦμα . Τέ γάρ καί , προσθήκη δηλόω , συμπλεκτικός · ὡς συνέδεσμος . ὁμολογουμένως οὖν ὁ Πατρός ἔχω κύκλος ὁ δύναμις ἀείδω , φημί ὡς καί αὐτός ὁ Χριστός σύν πατήρ ἔχω ὁ αὐτός δύναμις κύκλος φθουω . εἰμί δέ ὁ Πατήρ , καί υἱός , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , κύκλος ἔχω δύναμις ἀείδω ὁ , ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , οὐ πρόσκειμαι ὁ υἱός μόνος ὁ τρισάγιος ὕμνος , ἐμφαντικός εἰμί ὁ τρεῖς ὑπόστασις . εἰμί μέν γάρ ἅπαξ , ἢ δίς , ἢ τετράκις ὑμνέω ὁ , Ἅγιος , τρεῖς οὐδείς ὁ ὑπόστασις , καί ἐπί ἕκαστος ὁ ὑπόστασις μόνος λέγω ἀναφέρω -
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0033.1
πάντα τῆς δόξης αὐτοῦ , καὶ ταῦτα τῆς προτέρας ἄννοίας ἐχέσθαι φαμεν , ἀληθῆ λέγοντες .
Lemmas: πᾶς ὁ δόξα αὐτός , καί οὗτος ὁ πρότερος αννοια ἔχω φημί , ἀληθής λέγω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0033.2
15 . « Ἐκ τοῦ αὐτοῦ ᵇ , ἀπὸ τοῦ προγεγραμμένου λόγου · « Ἄλλ’ εἴπερ ἦν ἀκλῆς καὶ τοῦ προσκυνεῖσθαι μακρὰν , τί μαθόντα τὰ Σαραφὶμ , ἐν τῷ τῆς θεότητος ὠκὴρ καθίζαντα τὸν Υἱὸν κύκλῳ περιεστᾶσιν , ὕμνοις καὶ δοξολογίας καταγεραίνοντα , καὶ Κύριον Σαβαὼθ ὀνομάζοντα , πλήρη τε εἶναι λέγοντα τὸν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν τῆς δόξης αὐτοῦ ; » Ἴσμεν ταῦτα καὶ ἡμεῖς καὶ σύμφαμεν , ἀλλ’ οὐ ταῦτα τὸν Υἱὸν τρισάγιον νομοθετεῖ .
Lemmas: 15 . « ἐκ ὁ αὐτός ᵇ , ἀπό ὁ προγράφω λόγος · « ἄλλος εἴπερ εἰμί Ἀκλῆς καί ὁ προσκυνέω μακράν , τίς μανθάνω ὁ Σαραφὶμ , ἐν ὁ ὁ θεότης ὠκὴρ καθίζω ὁ υἱός κύκλος περιίστημι , ὕμνος καί δοξολογία καταγεραιμιαινω , καί κύριος Σαβαώθ ὀνομάζω , πλήρης τε ἔρχομαι λέγω ὁ τε οὐρανός καί ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός ; » οἶδα οὗτος καί ἐγώ καί σύμφημι , ἀλλά οὐ οὗτος ὁ υἱός τρισάγιος νομοθετέω .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0033.3
16 . Τοῦ μακαρίου Προκλου Κωνσταντινουπόλεως , ἐκ τοῦ λόγου τοῦ εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον · « Ἐπὶ σταυροῦ ἐπήγνυτο ἱ , καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ἐν οὐρανοῖς οὐκ ἐγυμνοῦτο , ἐν τάφῳ κατεκλείετο , καὶ τὸν οὐρανὸν ἐτέτεινεν ὡσεὶ δέρριν . Ἐν νεκροῖς ἐλογίζετο , καὶ τὸν θρόνον ἐκύκλευσε , κάτω πλάνος ἐσυγκρατεῖτο , καὶ ἄνω ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος ἐδοξολογεῖτο . » Ἐγὼ μὲν οὖν καὶ ἐν μιᾷ , καὶ ἐν δυοῖ , καὶ πλείοσι παλαιαῖς βίβλοις ἀπαξ τῷ , ἅγιος , ἀνέγνων τὸν ἱερωτάτων Πρόκλον λέγοντα . Εἰ δὲ τρίς αὐτὸν φάναι ἱ . ὅ . « Ἅγιος , δόξομεν , τῆς αὐτῆς ἐννοίας ἔχεται τοῖς προγεγραμμένοις . Ὁτιπερ ὡς εἰς τῆς ἁγίας Τριάδος συνδοξολο-εῖται Πατρὶ καὶ Πνεύματι , τῶν Σαραφὶμ βωώντων , Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , Κύριος Σαβαώθ .
Lemmas: 16 . Τοῦ μακάριος Πρόκλος Κωνσταντινούπολις , ἐκ ὁ λόγος ὁ εἰς ὁ ἅγιος Θεοτόκος · « ἐπί σταυρός πήγνυμι Ι , καί ὁ θρόνος αὐτός ἐν οὐρανός οὐ γυμνόω , ἐν τάφος κατακλείω , καί ὁ οὐρανός τείνω ὡσεί δέρρις . ἐν νεκρός λογίζομαι , καί ὁ θρόνος κυκλεύω , κάτω πλάνος συγκρατέω , καί ἄνω ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος δοξολογέω . » ἐγώ μέν οὖν καί ἐν εἷς , καί ἐν δύο , καί πολύς παλαιός βίβλος ἅπαξ ὁ , ἅγιος , ἀναγιγνώσκω ὁ ἱερός Πρόκλος λέγω . εἰμί δέ τρίς αὐτός φημί Ι . ὁ . « Ἅγιος , δοκέω , ὁ αὐτηες͂ς ἔννοια ἔχω ὁ προγράφω . ὅτι ὡς εἰς ὁ ἅγιος Τριάς συνδοξολο-ειος πατήρ καί πνεῦμα , ὁ Σαραφὶμ βοάω , Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , κύριος Σαβαώθ .
joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0033.4
17 . Τοῦ αὐτοῦ ἁγίου Προκλου , ἐκ τοῦ ἱκνημίου G τοῦ εἰς τὴν ἁγίαν Θεογενικὸν ᵇ , οὗ ἡ ἀρχή , Πᾶσα μὲν αἱ μαρτυρίαι καὶ πωνηγύρεις · « Οὐδὲν τοίνυν ἐν βίῳ οἷον ἡ Θεογενικὸς Μαρία περιέλεθε σὺν , ὦ ἄνθρωπε , πᾶσαν τὴν κτίσιν πρὸ λογισμοῦ , καὶ βλέπε , εἰ ἔστιν Ἰσὺν ἢ μεῖζον τῆς ἁγίας Θεογενικοῦ . Περιώστησον τὴν γῆν , περίβλεπε τὴν θάλασσαν , πολυπραγμόνησον τὸν ἄερα , τοὺς οὐρανοὺς τῇ δικνοῖα ἐρεύνησον , τὰς ἀόρατους πάσας δυνάμεις ἐνδυμίθητι , καὶ βλέπε , εἰ ἔστιν τοιούτων θαῦμα ἐν πάσῃ τῇ κτίσει · οἱ οὐρανοὶ μὲν γὰρ ἐπηγοῦνται δόξαν Θεοῦ , ἄγγελοι λειτουργοῦσι μετὰ φόβου , ἄρχάγγελοι προσκυννοῦσι μετὰ τρόμου , τὰ Χερουβὶμ μὴ φέροντα τὴν ὄψιν αὐτοῦ φρίττει , τὰ Σαραφὶμ οὐ πλησιάζουσι περιμπτάμενα , καὶ κεκραγὼτα τρῶμι , Ἅγιος , ἅγιος , D ἅγιος Κύριος · πλήρης ἡ γῆ τῆς αὐτοῦ δόξης αὐτοῦ . » Καὶ τοῦτο δῆλον ὡς τῆς τῶν προτέρων ἐννοίας ἠρτηται , Ἄλλὰ ἀκούετωσαν οἱ ταῦτα προφέροντες , καὶ ἐπιγινωσκέτωσαν · πλείοσμα δὲ ὡς ἐπιγνώσονται , καὶ τὴν περὶ τούτων φωτισθήσονται πληροφορίαν , εἴπερ Πνεῦμα Θεοῦ οἴσει ἐν αὐτοῖς .
Lemmas: 17 . Τοῦ αὐτός ἅγιος Πρόκλος , ἐκ ὁ ἱκνημίου G ὁ εἰς ὁ ἅγιος θεογενικος ᵇ , ὅς ὁ ἀρχή , πᾶσα μέν ὁ μαρτυρία καί πωνηγυρεω · « οὐδείς τοίνυν ἐν βίος οἷος ὁ Θεογενικὸς Μαρία περιέρχομαι σύν , ὦ ἄνθρωπος , πᾶς ὁ κτίσις πρό λογισμός , καί βλέπω , εἰμί εἰμί Ἰσὺν ἢ μέγας ὁ ἅγιος θεογενικος . Περιώστησον ὁ γῆ , περιβλέπω ὁ θάλασσα , πολυπραγμονέω ὁ αέρας , ὁ οὐρανός ὁ δικνοῖα ἐρευνάω , ὁ αόρατος πᾶς δύναμις ενδυμιτιθημι , καί βλέπω , εἰμί εἰμί τοιοῦτος θαῦμα ἐν πᾶς ὁ κτίσις · ὁ οὐρανός μέν γάρ επηγουντ δόξα θεός , ἄγγελος λειτουργέω μετά φόβος , ἀρχάγγελος προσκυνέω μετά τρόμος , ὁ χερουβίν μή φέρω ὁ ὄψις αὐτός φρίσσω , ὁ Σαραφὶμ οὐ πλησιάζω περιμπτάμενα , καί κράζω τρέω , Ἅγιος , ἅγιος , D ἅγιος κύριος · πλήρης ὁ γῆ ὁ αὐτός δόξα αὐτός . » καί οὗτος δῆλος ὡς ὁ ὁ πρότερος ἔννοια ἀρτάω , ἀλλά ἀκούω ὁ οὗτος προφέρω , καί ἐπιγιγνώσκω · πλειοσμη δέ ὡς ἐπιγιγνώσκω , καί ὁ περί οὗτος φωτίζω πληροφορία , εἴπερ πνεῦμα θεός φέρω ἐν αὐτός .