joannes-damascenus.epistula-de-hymno-trisagio pg095_0022.2
B γ᾽ . Εἰ δὲ λέγοιν οἱ θεοφόροι ἱ Πατέρες , ὧν νόμος · ὁ λόγος , ὅτι τὸν Υἱὸν ὑμνοῦντά φασιν , ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος · εἰ μὲν ἔφηναν , ὅτι τὸν Υἱὸν μόνον ὑμνοῦν , εἴχεν ἂν ὑπόψιν , καὶ εἰς τὸν Υἱὸν μόνον εἴρησθαι τὸν Τρισάγιον ὕμνον . Εἰ δὲ ἀχώριστος ὁ Υἱὸς τοῦ Πατρὸς , καὶ τοῦ Πνεύματος , ἀχώριστος καὶ ὁ ὕμνος . Συμπροσυνεῖται γὰρ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι ὁ Υἱὸς , καὶ συνυμνεῖται καὶ συνοδοξάζεται . Τότε δὲ εἰς τὸν Υἱὸν μόνον φαμέν τὸν ὕμνον λέγεσθαι , ὅτε τὰ ἰνδεικτικὰ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ λέγομεν · οἷον ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , ὁ Λόγος , ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ , καὶ ἡ δύναμις , ὁ ἐκ Πατρὸς γεννηθείς , ὁ σαρκωθείς , ὁ σταυρωθεὶς σαρκί , ὁ ἀναστὰς , ὁ ἀνελθὼν εἰς οὐρανοὺς , ὁ καθήμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς , καὶ τὰ τοιαῦτα . Ὡςπερ οὖν ταῦτα ἰνδεικτικὰ τῆς μιᾶς ὑποστάσεως , καὶ οὐδαμῶς ὑφ᾽ ἑτέρας ὑποστάσεως , ἢ ἐπὶ τοῦ κοινῇ τῆς θεότητος χώραν ἔχει , οὕτω καὶ ὁ Τρισάγιος ὕμνος ἰνδεικτικὸς ὧν τῶν τριῶν ὑποστάσεων , ἐπὶ μιᾶς τῶν ὑποστάσεων χώραν οὐχ ἔχει . Ὡςπερ γὰρ ἑκάστην ὑπόστασιν τῆς ἀνθρωπότητος ἄνθρωπον λέγομεν , φαμέν δὲ τὴν πολλοὺς ἀνθρώπους περιέχουσαν πόλιν , πολυάνθρωπον , οὐ δυνάμεθα δὲ εἰπεῖν ἕκαστον ἄνθρωπον πολυάνθρωπον , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τριαγίου , ἑκάστην τῶν ὑποστάσεων ἅγιον λέγομεν , Τρισάγιον δὲ , τὴν τρισυπόστατον θεότητα · μίαν δὲ τῶν ὑποστάσεων Τρισάγιον , εἰπεὶν οὐ δυνάμεθα . Καὶ ὡςπερ ἀριθμοῦντες , ἕνα καὶ ἕνα καὶ ἕνα λέγομεν , καὶ οὐ δυνάμεθα ἐφ᾽ ἑκάστου λέγειν τρισαριθμόν , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τριαγίου · καὶ ὡςπερ φέγγος καὶ φέγγος καὶ φέγγος λέγομεν , οὐ συνάψαντες δὲ , τριφῆγες σέλας · φαμέν , οὐ λέγομεν δὲ ἑκάστον τριφῆγες , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Τριαγίου . Πάντα μὲν οὖν ἐνιασίως καὶ ἀπλῶς καὶ ἀπολύτως τὰ ἐφ᾽ ὅλης τῆς θεότητος λεγόμενα , καὶ ἐφ᾽ ἑκάστης τῶν ὑποστάσεων λέγονται . Ὁ δὲ τρὶς ἀριθμὸς ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος , τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἐστὶν δηλωτικός . Καλῶς γὰρ ἔφη καὶ λίαν καίριως ὁ θεοφόρος Ἐπιφάνιος , ὅτι διὰ τί μὴ δις , ἢ τετράκις τὸ , ἅγιος , λέγει τὰ Σεραφὶμ , ἀλλὰ τρίς , εἰ μὴ ὅτι τὸν τῶν τριῶν ὑποστάσεων ἀριθμὸν καταμηνύουσι , εἰς μίαν θεότητα τε καὶ κυριότητα ἐνοῦμενον ; ἅγιος ὁ Θεὸς
Lemmas: B γε . εἰμί δέ λέγω ὁ θεόφορος Ι πατήρ , ὅς νόμος · ὁ λόγος , ὅτι ὁ υἱός ὑμνέω φημί , ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος · εἰμί μέν φαίνω , ὅτι ὁ υἱός μόνος ὑμνέω , ἔχω ἄν υπόψιν , καί εἰς ὁ υἱός μόνος ἐρήω ὁ τρισάγιος ὕμνος . εἰμί δέ ἀχώριστος ὁ υἱός ὁ Πατρός , καί ὁ πνεῦμα , ἀχώριστος καί ὁ ὕμνος . συμπροσυνεομαι γάρ ὁ πατήρ καί ὁ πνεῦμα ὁ υἱός , καί συνυμνέω καί συνοδοξαζω . τότε δέ εἰς ὁ υἱός μόνος φημί ὁ ὕμνος λέγω , ὅτε ὁ ἰνδεικτικὰ ὁ ὑπόστασις αὐτός λέγω · οἷος ὁ υἱός ὁ θεός , ὁ Λόγος , ὁ σοφία ὁ θεός , καί ὁ δύναμις , ὁ ἐκ Πατρός γεννάω , ὁ σαρκόω , ὁ σταυρόω σάρξ , ὁ ἀνίστημι , ὁ ἀνέρχομαι εἰς οὐρανός , ὁ κάθημαι ἐν δεξιός ὁ Πατρός , καί ὁ τοιοῦτος . ὡς οὖν οὗτος ἰνδεικτικὰ ὁ εἷς ὑπόστασις , καί οὐδαμῶς ὑπό ἕτερος ὑπόστασις , ἢ ἐπί ὁ κοινός ὁ θεότης χώρα ἔχω , οὕτως καί ὁ τρισάγιος ὕμνος ἰνδεικτικὸς ὅς ὁ τρεῖς ὑπόστασις , ἐπί εἷς ὁ ὑπόστασις χώρα οὐ ἔχω . ὡς γάρ ἕκαστος ὑπόστασις ὁ ἀνθρωπότης ἄνθρωπος λέγω , φημί δέ ὁ πολύς ἄνθρωπος περιέχω πόλις , πολυάνθρωπος , οὐ δύναμαι δέ λέγω ἕκαστος ἄνθρωπος πολυάνθρωπος , οὕτως καί ἐπί ὁ τριαγιος , ἕκαστος ὁ ὑπόστασις ἅγιος λέγω , τρισάγιον δέ , ὁ τρισυπόστατος θεότης · εἷς δέ ὁ ὑπόστασις τρισάγιον , εἰπείν οὐ δύναμαι . καί ὡς ἀριθμέω , εἷς καί εἷς καί εἷς λέγω , καί οὐ δύναμαι ἐπί ἕκαστος λέγω τρισάριθμος , οὕτως καί ἐπί ὁ τριαγιος · καί ὡς φέγγος καί φέγγος καί φέγγος λέγω , οὐ συνάπτω δέ , τριφῆγες σέλας · φημί , οὐ λέγω δέ ἕκαστος τριφῆγες , οὕτως καί ἐπί ὁ τριαγιος . Πάν μέν οὖν ἐνιασίως καί ἀπλόος καί ἀπόλυτος ὁ ἐπί ὅλος ὁ θεότης λέγω , καί ἐπί ἕκαστος ὁ ὑπόστασις λέγω . ὁ δέ τρίς ἀριθμός ἐπί ὅς ἅγιος Τριάς , ὁ τρεῖς ὑπόστασις εἰμί δηλωτικός . καλῶς γάρ φημί καί λίαν καίριος ὁ θεοφόρος Ἐπιφάνιος , ὅτι διά τίς μή δις , ἢ τετράκις ὁ , ἅγιος , λέγω ὁ σεραφίμ , ἀλλά τρίς , εἰμί μή ὅτι ὁ ὁ τρεῖς ὑπόστασις ἀριθμός καταμηνύω , εἰς εἷς θεότης τε καί κυριότης ἑνόω ; ἅγιος ὁ θεός