joannes-damascenus.de-duabus-in-christo-voluntatibus pg095_0083.1
ἡμῶν δὲ οὔτε ἀρετὴ οὔτε κακία λογίζεται . Καλὰ μὲν γὰρ εἰσι , καὶ ἐπ’ ἀγαθῷ ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ δεδωρημένα . Ὁ δὲ τρόπος τῆς χρήσεως αὐτῶν , ἀρετὴν καὶ κακίαν συνίστησιν . Ἄν μὲν γὰρ ὑποταγῇ τῷ θελήματι τῇ νόμῳ τοῦ Θεοῦ , καὶ κατὰ τὸν νόμον αὐτοῦ ὁ νοῦς κυβερνήσῃ τὰ ὑπήκοα αὐτοῦ , πάσας φραὶ τὰς ψυχικὰς κινήσεις , κατ’ ἐξαιρετον δὲ , θυμὸν , ἐπιθυμίαν ταῦτα γὰρ ὑπήκοα τῷ λόγῳ · ἀρετὴν εἰργασάμεθα , καὶ δικαιοσύνην ἐπληρώσαμεν . Ἐπὶ τούτῳ γὰρ ἐλάβομεν τὴν τούτων ἐξουσίαν · καὶ ὡς ἐξουσίαν λαβόντες , καὶ νόμον ἰδεξάμεθα , καὶ ὑπὸ νόμου γεγόναμεν · τὰ γὰρ ἄλογα μὴ ἔχοντα τὸν ἡγεμόνα νοῦν τὸν αὐτεξούσιον θυμῷ καὶ ἐπιθυμίᾳ , οὐχ ἔλαβον νόμον . Φύσει τοιγαροῦν τοῦ Δημιουργοῦ δούλοι ὑπάρχοντες , καὶ τὸ αὐτεξούσιον ἔχοντες , τὸ ἀρετῆς συστατικόν ( οὐ γὰρ ἀρετὴ , οὐδὲ τερπνόν , τὸ βίᾳ γινόμενον ) , νόμῳ ἐλάβομεν , ὅπως ἐπιγινώμεν ὅτι δεσπότην ἔχομεν · ἵνα μὴ ἐν σκότει διαπορευόμενοι , βδελύσθω περιπέσωμεν · « Λύχνος γὰρ τοῖς ποσὶ μου ὁ νόμος σου , καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου , » ἔφη ὁ Δαβὶδ · ὅπως γνῶσθι ἡμῶν ὁ πρὸς τὸν Δεσπότην πόθος · καὶ ἡ ἐννοία · ὅπως τῷ Θεῷ τοῦ ἀγαθοῦ κοινωνήσωμεν · « ἐν ᾧ τοῦ ἐλκόμενον τὸ ἀγαθόν , οὐχ ἤττον , ἢ τοῦ παρασχεόντος τὰ σπέρματα . » Αὐτὸς γὰρ ἡμῖν τὴν δύναμιν τῆς ἀγαθοεργίας ἐδωρήσατο · αὐτεξουσίους δὲ ἡμᾶς ἐποίησεν , ἵνα ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐξ ἡμῶν τὸ ἀγαθὸν γίνηται . Παντὶ γὰρ τῷ προαιρουμένῳ τὸ ἀγαθόν , ὁ Θεὸς συνεργεῖ εἰς τὸ ἀγαθόν , ὅπως τὸ κατὰ φύσιν φυλάξαντες , τῶν ὑπὲρ φύσιν τύχωμεν · ἤγουσιν τῆς ἀρθαρσῆς καὶ τῆς θεώσεως , ἐκ τῆς πρὸς τὸ Θεὸν ἐνώσεως , διὰ τῆς κατὰ δύναμιν τοῦ θελήματος πρὸς αὐτὸν οἰκειώσεως · ὅπως μὴ ταῖς φυσικαῖς δυνάμεσιν ἀλόγως χρώμενοι , παρασυμβληθῶμεν τοῖς ἀνόμοις κτήνεσι , καὶ ὁμοιώθωμεν αὐτοῖς . Εἰ γὰρ μὴ ὑπετάγη ἡ θέλησις ἡμῶν τῷ θεῷ θελήματι , ἀλλὰ κατ’ οἰκείαν γνώμην καὶ προαίρεσιν χρῆσθαι ὁ αὐτεξούσιος νοῦς θυμῷ καὶ ἐπιθυμίᾳ , κακίαν εἰργάσατο . Κακία γὰρ οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν , εἰ μὴ ἁμαρτία , καὶ ἀποτυχία τῆς παρακοῆς τοῦ δεσποτικοῦ νόμου . Ὅτε τὸ αὐτεξούσιον , πρῶτον ἀγαθόν , τῇ λογικῇ φύσει πρέπον · καὶ τῷ χειρῆσθαι τῷ αὐτεξούσιῳ , καὶ κατεξουσιάζειν καὶ κρατεῖν τῶν ἀλόγων παθῶν , θυμοῦ λέγω , καὶ ἐπιθυμίας , ἀρετὴ · τὸ δὲ προδιδόναι τὸ αὐτεξούσιον καὶ ἡττᾶσθαι τοῖς ἀλόγοις πάθεσι , καὶ ἀλόγως καὶ κτηνωδῶς βίου , τοῦτο κακία , τοῦτο ἁμαρτία . Μὴ οὖν ἀσχημονώμεν τὰ τῶν ἀλόγων πράσσοντες , ἀλλ’ ἐπέχωμεν λόγῳ τὰς ὁρμὰς τῆς φύσεως . Οὐ γὰρ πρέπει τῷ λογικῷ ἢ τῶν ἀλόγων πολυτεία , ἀλλὰ μᾶλλον καὶ τοῖς ἀλόγοις πάθεσι λογικῶς κεχρῆσθαι , καὶ λόγῳ ταῦτα ῥυθμίζειν , καὶ κατ’ ἐξουσίαν ἄγειν , καὶ ἡσυχάζειν , καὶ ἀγαθὰ καὶ ὑπείκειν τῷ θεῷ νόμῳ , καὶ τοῦτο κεχρῆσθαι , καθὼς ὁ Κύριος διετάξατο .
Lemmas: ἐγώ δέ οὔτε ἀρετή οὔτε κακία λογίζομαι . καλή μέν γάρ εἰμί , καί ἐπί ἀγαθός ὑπό ὁ ἀγαθός δωρέω . ὁ δέ τρόπος ὁ χρῆσις αὐτός , ἀρετή καί κακία συνίστημι . ἄν μέν γάρ ὑποτάσσω ὁ θέλημα ὁ νόμος ὁ Θεός , καί κατά ὁ νόμος αὐτός ὁ νόος κυβερνάω ὁ ὑπήκοος αὐτός , πᾶς Φράι ὁ ψυχικός κινέω , κατά ἐξαίρω δέ , θυμός , ἐπιθυμία οὗτος γάρ ὑπήκοος ὁ λόγος · ἀρετή ἐργάζομαι , καί δικαιοσύνη πληρόω . ἐπί οὗτος γάρ λαμβάνω ὁ οὗτος ἐξουσία · καί ὡς ἐξουσία λαμβάνω , καί νόμος οἶδα , καί ὑπό νόμος γίγνομαι · ὁ γάρ ἄλογος μή ἔχω ὁ ἡγεμών νόος ὁ αὐτεξούσιος θυμός καί ἐπιθυμία , οὐ λαμβάνω νόμος . Φύσις τοιγάρ ὁ Δημιουργός δοῦλος ὑπάρχω , καί ὁ αὐτεξούσιος ἔχω , ὁ ἀρετή συστατικός ( οὖον γάρ ἀρετή , οὐδέ τερπνός , ὁ βία γίγνομαι ) , νόμος λαμβάνω , ὅπως ἐπιγίγνομαι ὅτι δεσπότης ἔχω · ἵνα μή ἐν σκότος διαπορεύω , βδελύσθω περιπίπτω · « Λύχνος γάρ ὁ πούς ἐγώ ὁ νόμος σύ , καί φάος ὁ τρίβω ἐγώ , » φημί ὁ Δαυίδ · ὅπως γιγνώσκω ἐγώ ὁ πρός ὁ δεσπότης πόθος · καί ὁ ἔννοια · ὅπως ὁ Θεός ὁ ἀγαθός κοινωνέω · « ἐν ὅς ὁ ἕλκω ὁ ἀγαθός , οὐ κακός , ἢ ὁ παρέχω ὁ σπέρμα . » αὐτός γάρ ἐγώ ὁ δύναμις ὁ ἀγαθοεργία δωρέω · αὐτεξούσιος δέ ἐγώ ποιέω , ἵνα ἐκ αὐτός καί ἐκ ἐγώ ὁ ἀγαθός γίγνομαι . Πᾶς γάρ ὁ προαιρέω ὁ ἀγαθός , ὁ θεός συνεργέω εἰς ὁ ἀγαθός , ὅπως ὁ κατά φύσις φυλάζω , ὁ ὑπέρ φύσις τυγχάνω · ἄγω ὁ ἀρθαρσῆς καί ὁ θέωσις , ἐκ ὁ πρός ὁ θεός ένωση , διά ὁ κατά δύναμις ὁ θέλημα πρός αὐτός οἰκείωσις · ὅπως μή ὁ φυσικός δύναμις ἄλογος χράω , παρασυμβάλλω ὁ ἄνομος κτῆνος , καί ὁμοιόω αὐτός . εἰμί γάρ μή ὑποτάσσω ὁ θέλησις ἐγώ ὁ θεός θέλημα , ἀλλά κατά οἰκεῖος γνώμη καί προαίρεσις χράω ὁ αὐτεξούσιος νόος θυμός καί ἐπιθυμία , κακία ἐργάζομαι . Κακία γάρ οὐδείς ἕτερος εἰμί , εἰμί μή ἁμαρτία , καί ἀποτυχία ὁ παρακοή ὁ δεσποτικός νόμος . ὅτε ὁ αὐτεξούσιος , πρῶτος ἀγαθός , ὁ λογικός φύσις πρέπω · καί ὁ χειρόομαι ὁ αὐτεξούσιος , καί κατεξουσιάζω καί κρατέω ὁ ἄλογος πάθος , θυμός λέγω , καί ἐπιθυμία , ἀρετή · ὁ δέ προδίδωμι ὁ αὐτεξούσιος καί ἡσσάομαι ὁ ἄλογος πάθος , καί ἄλογος καί κτηνωδῶς βίος , οὗτος κακία , οὗτος ἁμαρτία . μή οὖν ἀσχημονέω ὁ ὁ ἄλογος πράσσω , ἀλλά ἐπέχω λόγος ὁ ὁρμή ὁ φύσις . οὖον γάρ πρέπω ὁ λογικός ἢ ὁ ἄλογος πολυτειο , ἀλλά μᾶλλον καί ὁ ἄλογος πάθος λογικός χράομαι , καί λόγος οὗτος ῥυθμίζω , καί κατά ἐξουσία ἄγω , καί ἡσυχάζω , καί ἀγαθός καί ὑπείκω ὁ θεός νόμος , καί οὗτος χράομαι , καθώς ὁ Κύριος διατάσσω .