joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0386.1
τὸν κόσμον · σήμερον δὲ προῆλθεν , ὡς ἄνθρωπος μὲν τὸν λαὸν ποιμαίνων , ὡς Θεὸς δὲ τὴν οἰκουμένην διασῴζων . Ὦ πολεμίων χρηστοῖ ! ὦ κατηγμένων φιλανθρώπων ! οἱ τὸν ἐν Βηθλεὲμ τεχθῆναι λανθάνοντας Θεὸν ἔδειξαν , οἱ τὸν ἐν φάτνῃ κρυπτόμενον Δεσπότην ἐγνώρισαν , οἱ τὸν ἐν σπηλαίῳ καθήμενον ἐμήνυσαν ἄκοντες , καὶ εὐηργέτησαν μὴ θέλοντες , ἀπεκάλυψαν καλύψαι βουλόμενοι . Εἶδες ἀμαθεῖς διδασκάλους ; Ἄ διδάσκουσιν , οὐ γινώσκουσι , πεινῶντες τρέφουσι , διψῶντες ποτίζουσι , πεινῶντες πλουτίζουσι . Δεῦτε οὖν , ἑορτάσωμεν , δεῦτε πανηγυρίσωμεν . Σὲνος γὰρ ὁ τῆς ἑορτῆς τρόπος , ἐπειδὴ καὶ παράδοξος ὁ τῆς γεννήσεως λόγος . Σήμερον γὰρ ὁ χρόνιος ἐλύθη δεσμός , ὁ διάβολος ἠχύνθη , οἱ δαίμονες ἐδραπέτευσαν , ὁ θάνατος ἔ λυθη , παράθεσμος ἠνεῴχθη , ἡ κατάρα ἠφανίσθη , ἡ ἁμαρτία ἐκποδὼν γέγονεν , ἡ πλάνη ἀπηλλάγη , ἡ ἀλήθεια ἐπανῆλθε , καὶ τῆς εὐσεβείας ὁ λόγος πανταχοῦ διεσπάρα , καὶ ἔδραμεν · ἡ τῶν ἄνω πολιτεία ἐν τῇ γῇ ἐγνώσθη , ἄγγελοι μετὰ ἀνθρώπων κοινωνοῦσι , καὶ ἄνθρωποι μετὰ ἀγγέλων ἀείως διαλέγονται . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ Θεὸς ἐπὶ γῆς ἦλθε , [ 398 ] καὶ ἄνθρωπος ἐν οὐρανῷ · πάντα ἀναμῖξ γέγονε . Ἦλθε γὰρ ἐπὶ τῆς γῆς , ὅλος ὤν ἐν οὐρανοῖς · ὅλος δὲ ὤν ἐν οὐρανῷ , ὅλος ἐστὶν ἐπὶ τῆς γῆς . Θεὸς ὤν , γέγονεν ἄνθρωπος , οὐχ ἀρνησάμενος τὸ εἶναι Θεὸς · λόγος ὤν ἄνθρωπος , ἀρξ ἐγένετο , διὰ τὸ ἐνοικῆσαι · ἡμῖν ἀρξ ἐγένετο . Θεὸς γὰρ οὐχ ἐγένετο , ἀλλὰ ἦν . Διὰ τοῦτο ἀρξ ἐγένετο , ἵνα δὲ οὐχ ὑψώσει οὐρανός , διέξῃ φάτνη . Διὰ τοῦτο ἐν φάτνῃ ἔτεθη , ἵνα ὁ τρέφων τὰ σύμπαντα παιδίῳ τροφὴν παρὰ μητρὸς παρθένου λάβῃ . Διὰ τοῦτο ὁ τῶν μελλόντων αἰώνων Πατὴρ ὡς ὑπομάχιον βρέφος παρθενικῶν ἀνέγεται ἀγκαλιῶν , ἵνα καὶ μάγος εὐπρόσδετος γένηται . Σήμερον γὰρ καὶ μάγοι προσῆλθον , ἀρχὴν λαβόντες ἀρνεῖσθαι τὸν τύραννον , καὶ ὁ οὐρανὸς καυχάται ἀστέρῃ τὸν ἴδιον Δεσπότην μηνύων , καὶ ὁ Κύριος ἐπὶ νεφελῆς κούφως τοῦ σώματος καθεζόμενος ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον τρέχει , τῷ μὲν δοκεῖν φεύγων τὴν Ἡρῴδου ἐπιβουλὴν , τῇ δὲ ἀληθείᾳ ἀποκαλύψων τὸ παρὰ τοῦ Ἡσαίου εἰρημένον · Ἔσται γάρ , φησίν , ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ Ἰσραὴλ τρίτος ἐν τοῖς Ἀσσυρίοις , καὶ ἐν τοῖς Αἰγυπτίοις εὐλογημένος ἔσται ὁ λαὸς μου ἐν τῇ γῇ , ἣν εὐλόγησεν Κύριος Σαβαὼθ λέγων · Εὐλογημένος ἔσται ὁ λαὸς μου ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ὁ ἐν τοῖς Ἀσσυρίοις καὶ ὁ ἐν Ἰσραὴλ . Τί λέγεις , ὦ Ἰουδαῖε ; ὁ πρῶτος τρίτος γέγονας ; Αἰγύπτιοι καὶ Ἀσσύριοι προετάχθησαν , καὶ ὁ πρωτότοκος Ἰσραὴλ ὑπαρίθμεται ; Ναί · εἰκῶτος · Ἀσσύριοι πρῶτοι ἔσονται ε , ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ αὐτὸν πρῶτος διὰ τῶν μάγων προσεκύνησαν · Αἰγύπτιοι δὲ μετὰ τούς Ἀσσυρίους , ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ φεύγοντα αὐτὸν τὴν Ἡρῴδου ἐπιβουλὴν ἔδεξαντο · τελευταῖος δὲ Ἰσραὴλ ὑπαριθμεῖται , ἐπειδὴ μετὰ τὴν ἄνοδον τὴν ἐκ τοῦ Ἰορδάνου διὰ τῶν ἀποστόλων αὐτὸν ἔγνωσαν d . Εἰσῆλθε δὲ εἰς Αἴγυπτον , σείων τὰ χειροποίητα τῆς Αἰγύπτου οὐχ ἄπως , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπέκλεισε τῆς Αἰγύπτου τὰ πρόθυρα τῇ τῶν πρωτότοκων ἀπωλείᾳ · Διὰ τοῦτο σήμερον εἰσῆλθεν ὡς πρωτότοκος , ἵνα τῆς
Lemmas: ὁ κόσμος · σήμερον δέ προέρχομαι , ὡς ἄνθρωπος μέν ὁ λαός ποιμαίνω , ὡς θεός δέ ὁ οἰκέω διασῴζω . ὦ πολέμιος χρηστός ! εἰμί κατάγω φιλάνθρωπον ! ὁ ὁ ἐν Βηθλεέμ τίκτω λανθάνω θεός δείκνυμι , ὁ ὁ ἐν φάτνη κρύπτω δεσπότης γνωρίζω , ὁ ὁ ἐν σπήλαιον κάθημαι μηνύω ἄκων , καί εὐηργταίνω μή ἐθέλω , ἀποκαλύπτω καλύπτω βούλομαι . εἶδον ἀμαθής διδάσκαλος ; ὅς διδάσκω , οὖον γιγνώσκω , πεινάω τρέφω , διψάω ποτίζω , πεινάω πλουτίζω . δεῦτε οὖν , ἑορτάζω , δεῦρο πανηγυρίζω . Σένος γάρ ὁ ὁ ἑορτή τρόπος , ἐπεί καί παράδοξος ὁ ὁ γέννησις λόγος . σήμερον γάρ ὁ χρόνιος λύω δεσμός , ὁ διάβολος ἠχύνθη , ὁ δαίμων δραπετεύω , ὁ θάνατος ἔ λύω , παράθεσμος ἀνοίγνυμι , ὁ κατάρα ἀφανίζω , ὁ ἁμαρτία ἐκποδών γίγνομαι , ὁ πλάνη ἀπαλλάσσω , ὁ ἀλήθεια ἐπανέρχομαι , καί ὁ εὐσέβεια ὁ λόγος πανταχοῦ διασπείρω , καί τρέχω · ὁ ὁ ἄνω πολιτεία ἐν ὁ γῆ γιγνώσκω , ἄγγελος μετά ἄνθρωπος κοινωνέω , καί ἄνθρωπος μετά ἄγγελος ἀείως διαλέγω . Ζεύς τίς ; ἐπεί θεός ἐπί γῆ ἔρχομαι , [ 398 ] καί ἄνθρωπος ἐν οὐρανός · πᾶς ἀναμίξ γίγνομαι . ἔρχομαι γάρ ἐπί ὁ γῆ , ὅλος εἰμί ἐν οὐρανός · ὅλος δέ εἰμί ἐν οὐρανός , ὅλος εἰμί ἐπί ὁ γῆ . θεός εἰμί , γίγνομαι ἄνθρωπος , οὐ ἀρνέομαι ὁ εἰμί θεός · λόγος εἰμί ἄνθρωπος , ἄρξ γίγνομαι , διά ὁ ἐνοικέω · ἐγώ ἄρξ γίγνομαι . θεός γάρ οὐ γίγνομαι , ἀλλά εἰμί . Ζεύς οὗτος ἄρξ γίγνομαι , ἵνα δέ οὐ ὑψόω οὐρανός , διέξειμι φάτνη . Ζεύς οὗτος ἐν φάτνη τίθημι , ἵνα ὁ τρέφω ὁ σύμπας παιδίον τροφή παρά μήτηρ παρθένος λαμβάνω . Ζεύς οὗτος ὁ ὁ μέλλω αἰών πατήρ ὡς ὑπομάχιον βρέφος παρθενικός ἀναγίγνομαι αγκαλιά , ἵνα καί μάγος εὐπρόσδετος γίγνομαι . σήμερον γάρ καί μάγος προσέρχομαι , ἀρχή λαμβάνω ἀρνέομαι ὁ τύραννος , καί ὁ οὐρανός καυχάομαι Αστέρη ὁ ἴδιος δεσπότης μηνύω , καί ὁ Κύριος ἐπί νεφέλη κοῦφος ὁ σῶμα καθέζομαι ἐπί ὁ Αἴγυπτος τρέχω , ὁ μέν δοκέω φεύγω ὁ Ἡρῴδης ἐπιβουλή , ὁ δέ ἀλήθεια ἀποκαλύπτω ὁ παρά ὁ Ἠσαΐας εἴρω · εἰμί γάρ , φημί , ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος Ἰσραήλ τρίτος ἐν ὁ Ἀσσύριος , καί ἐν ὁ Αἰγύπτιος εὐλογέω εἰμί ὁ λαός ἐγώ ἐν ὁ γῆ , ὅς εὐλογέω Κύριος Σαβαώθ λέγω · εὐλογέω εἰμί ὁ λαός ἐγώ ἐν Αἴγυπτος καί ὁ ἐν ὁ Ἀσσύριος καί ὁ ἐν Ἰσραήλ . τις λέγω , εἰμί Ἰουδαῖος ; ὁ πρῶτος τρίτος γίγνομαι ; Αἰγύπτιος καί Ἀσσύριος προτάσσω , καί ὁ πρωτότοκος Ἰσραήλ ὑπάρχω ; Ναίς · ἔοικα · Ἀσσύριος πρῶτος εἰμί ε , ἐπεί καί αὐτός αὐτός πρῶτος διά ὁ μάγος προσκυνέω · Αἰγύπτιος δέ μετά ὁ Ἀσσύριος , ἐπεί καί αὐτός φεύγω αὐτός ὁ Ἡρῴδης ἐπιβουλή δέχομαι · τελευταῖος δέ Ἰσραήλ ὑπαριθμέω , ἐπεί μετά ὁ ἄνοδος ὁ ἐκ ὁ Ἰορδάνης διά ὁ ἀπόστολος αὐτός γιγνώσκω d . εἰσέρχομαι δέ εἰς Αἴγυπτος , σείω ὁ χειροποίητος ὁ Αἴγυπτος οὐ ἄπων , ἀλλά ἐπεί ἀποκλείω ὁ Αἴγυπτος ὁ πρόθυρον ὁ ὁ πρωτότοκος ἀπώλεια · Ζεύς οὗτος σήμερον εἰσέρχομαι ὡς πρωτότοκος , ἵνα ὁ