joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0367.1
τὰς ἀρχὰς τῶν πράξεων προλέγουσιν , ἵν' ἕκαστος γινώσκων τὰς ἀρχὰς τῶν κακῶν φυλάττηται , καὶ ὥσπερ σύμβολον τῶν τῆς ψυχῆς κινδύνων παραγγέλλουσι , οἷά ἐστι τὰ προειρημένα . Μῖσος ἀγαίνει σείκος , πάντας δὲ τοὺς μὴ φιλοῦντας καλύπτει φιλία . Ὁ γὰρ φιλεῖς ἀπὸ μίσους ἔχει τὴν ἀρχὴν τῆς τοιαύτης κακίας , καὶ οὐκ ἂν τις εἴποι ἀγαπᾶν τὸν φιλοῦντα . Πάλιν δὲ ἐκ τοῦ ἐναντίου ὁ μὴ φιλοῦντων , γνώρισμα ἀγάπης ἔχει . Καὶ οὐκ ἂν τις εἴποι φιλοῦντα τὸν ἀγαπῶντα · ὡς πάλιν τῷ , Ἐν ἐπιθυμίαις ἐστὶ πᾶς ἀεργός · καὶ πᾶς ἀεργὸς πράσσει μετὰ ἀδουλίᾳ . Τοῦ γὰρ ἀεργοῦ ἐσήμανεν τὴν ψυχὴν ἐν πάσαις ἐπιθυμίαις βεβούθισθαι , καὶ τὸν ἀεργὸν μηδεμίαν ἔχοντα βουλὴν ὀρθὴν ἐδήλωσε . Καὶ διὰοἷτοι τὰ ἠθικὰ μᾶλλον ἀπαγγέλλουσι , τὴν ἀρχὴν τῆς πράξεως , ὅθεν συνίστανται , λέγοντες , ὅτι τῆς μὲν φιλονείας προηγείται μῖσος · τοῦ δὲ μὴ φιλοῦντος προηγείται ἀγάπη , καὶ τῆς μὲν ἀργίας προηγείται ἡδονὴ κακῆ · τοῦ δὲ ἀεργοῦ προηγείται ἀδουλία · καὶ τοῦ μὲν ἐξουθενήμου ἀρχὴ ἐστὶ τὸ καταφρονεῖν αὐτὸν τοῦ νόμου · τῆς δὲ ὑβείας προηγείται · τὸ φόβος τοῦ Θεοῦ · καὶ τῆς μὲν ἀπουλείας τῆς ψυχῆς ἐστὶν ἀρχὴ τὸ ἀφυλάκτον ἔχειν τὸ στόμα · τοῦ δὲ ποιεῖσθαι τινα προηγείται ἡ προπότης . Οὕτω δὲ ἐκάστῳ ῥῆσι ἀναλῶν , εὐρήσεις εἰρημένην καὶ γεγραμμένην ὑπὲρ τοῦ τοὺς ἀκούοντας καὶ μανθάνοντας τὰς ἀρχὰς τῶν κακῶν καὶ τῶν ἀγαθῶν , φεύγειν μὲν τὰ φαῦλα , πράττειν δὲ τὰ ἀγαθά . Αἰνίγματα δὲ καὶ σκοτεινοὶ λόγοι , οἵτινες ἀσφαλεῖς μὲν οὕτως εἰσιν , ὥστε ἀνῆν τὸν ἐντυγχάνοντα τὸ μηδὲν ἐμφαίνειν , ἔμφαλιν τινὰ ὑπόνοιαν παρέχειν · ἐρευνώμενοι δὲ ὅμως δεῖκνύουσι τὸν ἐν αὐτοῖς νοῦν . Οἷοί εἰσι · Τῇ βέλελι τρεῖς συγκατέρας ἦσαν , ἀγαπῆσαι ἀγαπώμενοι · καὶ αἱ τρεῖς αὐται , καὶ ἡ τετάρτη οὐκ ἐπρόσχη εἰπεῖν , Ἰκανόν . Ἄδης , καὶ ἔρως γυναικός , καὶ τύραννος , καὶ τῇ οὐκ ἐμπικλαμένη [ 379 ] ὕδατος , καὶ ὅδωρ καὶ πῦρ οὐ μὴ εἰψωσι , Ἀρκεῖ . Καὶ πάλιν · Τρία δὲ ἐστιν δύναταί μοι νοῦσαι , καὶ τὸ τέταρτον οὐκ ἐπιγνονίσκω · Ἰχνη ἀετοῦ πετομένου , καὶ ὁδοὺς δράκων ἐπὶ πέτρας , καὶ τρίβους νηὸς ποττοκορούσης , καὶ ὁδὸς ἀνδρὸς ἐν νεάνιδι · καὶ ὅσα τοιαῦτά ἐστιν αἰνίγματα · ἕτερα γὰρ τινα δηλοῖ , καὶ ἕτερων ἐννοιαν παρίστησι · καὶ ἀσαφὴ μὲν ἐστι , χειρουμένων δὲ ἔχει τὸν νοῦν . Καὶ ἡ μὲν περιοχὴ τοῦ βιβλίου τῶν Παροιμιῶν τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον .
Lemmas: ὁ ἀρχή ὁ πρᾶξις προλέγω2 , ἵνα ἕκαστος γιγνώσκω ὁ ἀρχή ὁ κακός φυλάσσω , καί ὥσπερ σύμβολον ὁ ὁ Ψυχή κίνδυνος παραγγέλλω , οἷος εἰμί ὁ προερέω . μῖσος ἄγω σέκος , πᾶς δέ ὁ μή φιλέω καλύπτω φίλιος . ὁ γάρ φιλέω ἀπό μῖσος ἔχω ὁ ἀρχή ὁ τοιοῦτος κακία , καί οὐ εἄν τις εἶπον ἀγαπάω ὁ φιλέω . πάλιν δέ ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ μή φιλέω , γνώρισμα ἀγάπη ἔχω . καί οὐ εἄν τις εἶπον φιλέω ὁ ἀγάπη · ὡς πάλιν ὁ , ἐν ἐπιθυμία εἰμί πᾶς ἀργός · καί πᾶς ἀεργός πράσσω μετά ἀδουλία . ὁ γάρ ἀργός σημαίνω ὁ ψυχή ἐν πᾶς ἐπιθυμία βεβουθιεπομαι , καί ὁ ἀεργός μηδείς ἔχω βουλή ὀρθός δηλόω . καί διάω ὁ ἠθικός μᾶλλον ἀπαγγέλλω , ὁ ἀρχή ὁ πρᾶξις , ὅθεν συνίστημι , λέγω , ὅτι ὁ μέν φιλονείας προηγέομαι μῖσος · ὁ δέ μή φιλέω προηγέομαι ἀγάπη , καί ὁ μέν ἀργία προηγέομαι ἡδονή εκής · ὁ δέ ἀργός προηγέομαι ἀδουλία · καί ὁ μέν ἐξουθενέω ἀρχή εἰμί ὁ καταφρονέω αὐτός ὁ νόμος · ὁ δέ ὑβείας προηγέομαι · ὁ φόβος ὁ Θεός · καί ὁ μέν αποιαλλω ὁ Ψυχή εἰμί ἀρχή ὁ ἀφύλακτος ἔχω ὁ στόμα · ὁ δέ ποιέω τις προηγέομαι ὁ προπότης . οὕτως δέ ἕκαστος ῥῆσις ἀναλίσκω , εὑρίσκω εἴρω καί γράφω ὑπέρ ὁ ὁ ἀκούω καί μανθάνω ὁ ἀρχή ὁ κακός καί ὁ ἀγαθός , φεύγω μέν ὁ φαῦλος , πράσσω δέ ὁ ἀγαθός . αἴνιγμα δέ καί σκοτεινός λόγος , ὅστις ἀσφαλής μέν οὕτως εἰμί , ὥστε ἄνειμι ὁ ἐντυγχάνω ὁ μηδείς ἐμφαίνω , ἔμφαλιν τις ὑπόνοια παρέχω · ερευνάω δέ ὅμως δείκνυμι ὁ ἐν αὐτός νόος . οἷος εἰμί · ὁ βέλος τρεῖς συγκατέρας εἰμί , ἀγαπάω ἀγαπάω · καί ὁ τρεῖς αὐτός , καί ὁ τέταρτος οὐ προέχω εἶπον , Ἱκανός . ᾍδης , καί Ἔρως γυνή , καί τύραννος , καί ὁ οὐ εμπικλαμενος [ 379 ] ὕδωρ , καί ὅδωρ καί πῦρ οὖον μή ἕψω , ἀρκέω . καί πάλιν · τρία δέ εἰμί δύναμαι ἐγώ νοέω , καί ὁ τέταρτος οὐ ἐπιγιγνώσκω · ἴχνος ἀετός πέτομαι , καί ὁδός δράκων ἐπί πέτρα , καί τρίβος ναός ποττοκορουω , καί ὁδός ἀνήρ ἐν νεᾶνις · καί ὅσος τοιοῦτος εἰμί αἴνιγμα · ἕτερος γάρ τις δηλόω , καί έτερος ἔννοια παρίστημι · καί ἀσαφής μέν εἰμί , χειρόω δέ ἔχω ὁ νόος . καί ὁ μέν περιοχή ὁ βιβλίον ὁ παροιμία οὗτος ἔχω ὁ τρόπος .