joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0366.1
Φάσχοιτε εἶναι σοφοί , ἐμωφλήθησαν . Αἱρετικοὶ δὲ παιδεύεσθαι νομίζοντες ἐξέστράφησαν , καὶ ἁμαρτάνουσιν ὄντες αὐτοκατάκριτοι . Τῶν δὲ θελίων λόγων ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται . Τῶν γὰρ νομίζομεν τοῦ Θεοῦ ἀκούειν , καὶ παῖδα φυλάσσει , ἐπὶ τε τῇ παιδείᾳ Κυρίου μὴ ὀλιγωρήσας , μηδὲ ἐλκυθεὶς ἀπ’ αὐτῆς , υἱὸς σοφὸς γενήσεται , καὶ παιδευθεὶς γενόμενος ταχέως καὶ τὴν παρὰ Θεοῦ γνώσιν δεξέσται . Ταύτῃ γὰρ οἱ σοφοὶ παιδεύονται . Νόησις δὲ λόγων φρονήσεως ἢ περὶ τοῦ μόνου καὶ ἀληθινοῦ ὄντος Θεοῦ διδασκαλία . Ἐπὶ γὰρ Ἑλλήνων οἱ μὲν σῶμα τὸν Θεὸν εἶπον , οἱ δὲ εἰδώλιον αὐτὸν ὁμοίως ἐλάτρευσαν . Αἱρετικοὶ δὲ καὶ αὐτοὶ περὶ τοῦ ὄντος παραφρόνησαν . Διὰ τοῦτο οὖτος τὴν ἀλήθειαν περὶ Θεοῦ γνώσιν ἐξηγεῖται , τὸ μὲν ἀνέκραστον αὐτοῦ λόγων , Δόξα Θεοῦ κρύπτεται λόγῳ · τὸ δὲ προνοητικὸν αὐτοῦ φησιν · Ἐν παντὶ τόπῳ ὀφθαλμοὶ Κυρίου σκοποῦσιν κακοὺς τε καὶ ἀγαθούς . Καὶ πάλιν , Πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήτησαν ἀλλήλοις , ἁμωτέρους δὲ ἐποίησεν ὁ Κύριος . Καὶ , Δαιμονιστὸς καὶ χρεωφιλέτου ἀλλήλοις συνελλόχων , ἐπίσκοπὸν ποιέται ἁμωτέρων ὁ Κύριος . Καὶ , Ἐνδείκτω γὰρ εἰσικῶν τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμῶν ὁδὸν ἀνθρώπου · εἰς δὲ πάσας τροχὰς αὐτοῦ σκοπεῖται . Καὶ τὸ μὴ κριτικὸν αὐτοῦ φησι · Θυσίαν ἀσεβῶν βδελύγνυται Κύριος · εὐχαὶ δὲ κατευθυνόντων δεκταὶ παρ’ αὐτοῦ . Καὶ πάλιν · Οἴκους ὑδριστῶν κατασφάξει Κύριος , ὕστερον δὲ ὀρίων χήρας ( legebatur in Ms . χώρας ) . Τὸ δὲ δημιουργικὸν αὐτοῦ οὐχ ἀπλῶς , ἀλλ’ ὅτι διὰ τοῦ ἰδίου λόγου καὶ τῆς σοφίας πάντα ποιεῖ · ὁ μάλιστα χαρακτηρίζει τὸν ἀληθινὸν Θεόν , ὅτι Υἱοῦ Πατρὸς ἐστι . Λέγει γοῦν · Ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐδημιούργησεν τὴν γῆν . Καὶ πάλιν , Ὁ Θεὸς ἐποίησεν χώρας καὶ δαιμονιῶν , καὶ ἅπαρ οἰκουμένης τῆς οὐκ’ ὀβραδόν . Ἡνίκα ἤτοιμάζω τὸν οὐρανόν , συμπαρίμην αὐτῷ , καὶ ὅτε ἀφώριζεν τὸν αὐτοῦ ὀρόντον ἐκ’ ἀνέμων , ἤνικα ἰσχυρὰ ἐποίησεν ἐκ’ ἀνὰ νέφη , ἤμην παρ’ αὐτῷ ἀρμόζουσα . Ἐγὼ ἤμην ἢ προσέχουσα , καθ’ ἡμέραν δὲ εὐχαιροῦμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ . Στροφὰς λόγων εἴρηται , ἐπειδὴ στρέφωμεν τὴν αὐτοῦ τῇ διανοίᾳ , ἀνοίγει καὶ εὐρίσκει τὸν ἐν αὐτοῖς ἐγκαείμενον νοῦν . Οἷα εἰσι · Διεσώθη ἀπὸ τοῦ καύματος υἱὸς νοήμων · ἀνεμόρδορος γίνεται ἐν ἀμπελῶνι υἱὸς παράνομος . Καὶ πάλιν , Ἐπιμελοῦ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ χλωρῶν , καὶ κερδὲς πόσον , καὶ συνάγῃσε χόρτον ὀρείων , ἵνα ἔχῃς πρόβατα εἰς ἱματισμόν . Καὶ πάλιν , Ἐὰν καθίσῃς δεσπτεύειν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν , νοήσεις νόμους τὰ παρατιθέμενά σοι · καὶ τὰ ὅμοια τούτοις . Δικαιοσύνης ἀληθοῦς [ 377 ] νόησις εἴρηται , ἐπειδὴ τινες ἐξεῖληφασιν τὸ δικαῖον τῶν μὲν λεγόντων , Δίκαιόν ἐστι , τὸ ἀποδιδόναι ὅπερ ἔλαβέ τις φυλάξαι · τῶν δὲ , τὸ διδόναι κακὸν ἀντὶ κακοῦ , καὶ ἀγαθὸν ἀντὶ ἀγαθοῦ . Συμβαίνει δὲ μὴ ἀκριβῶς εἶναι τοιούτους ὅρους . Μὴ εἴπης γάρ , Ὅν τρόπον ἐχρήσατό μοι , χρήσομαι αὐτῷ , εἰσομαι δὲ αὐτὸν δὲ με ἡξίωσε . Διὰ τοῦτο οὖτος τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην διδάσκει · τούτοις · τὸ ἀληθὲς δικαῖον , τὸ ἀποδιδόναι ἕκαστῳ τὸ ἴδιον . Προηγουμενῶς μὲν εἴμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόγων , καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης . Ἐπειτα τίμα βασιλέα , καὶ τοὺς μὲν γονεῖς τὸ καθἡκον ἀπόδου , τοὺς δὲ παῖς τὸ ἴσον . Καὶ οὕτως μὲν εἰς τύπος . Δευτέρος δὲ , δικαιοῦν τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ , τὴν ἰσότητα φυλάττειν , ὥστε μὴ κλίνειν εἰς ἀνισότητα ·
Lemmas: φάσκω εἰμί σοφός , ἐμφωλέω . αἱρετικός δέ παιδεύω νομίζω ἐκστρέφω , καί ἁμαρτάνω εἰμί αὐτοκατάκριτος . ὁ δέ θελιά λόγος ἀκούω σοφός σοφός εἰμί . ὁ γάρ νομίζω ὁ Θεός ἀκούω , καί παῖς φυλάσσω , ἐπί τε ὁ παιδεία κύριος μή ὀλιγωρέω , μηδέ ἔλκω ἀπό αὐτός , υἱός σοφός γίγνομαι , καί παιδεύω γίγνομαι ταχέως καί ὁ παρά Θεός γνῶσις δέχομαι . Ταύτη γάρ ὁ σοφός παιδεύω . Νόησις δέ λόγος φρόνησις ἢ περί ὁ μόνος καί ἀληθινός εἰμί Θεός διδασκαλία . ἐπί γάρ Ἕλλην ὁ μέν σῶμα ὁ θεός εἶπον , ὁ δέ εἰδώλιον αὐτός ὁμοίως λατρεύω . αἱρετικός δέ καί αὐτός περί ὁ εἰμί παραφρονώ . Ζεύς οὗτος οὗτος ὁ ἀλήθεια περί Θεός γνῶσις ἐξηγέομαι , ὁ μέν ἀνακράζω αὐτός λόγος , Δόξα Θεός κρύπτω λόγος · ὁ δέ προνοητικός αὐτός φημί · ἐν πᾶς τόπος ὀφθαλμός κύριος σκοπέω κακός τε καί ἀγαθός . καί πάλιν , Πλούσιος καί πτωχός συνετέω ἀλλήλων , ἁμωτέρους δέ ποιέω ὁ Κύριος . καί , Δαιμονιστής καί χρεωφειλέτης ἀλλήλων συλλέγω , ἐπίσκοπος ποιέω ἁμωτέρων ὁ Κύριος . καί , Ἐνδείκτω γάρ εισικως ὁ Θεός ὀφθαλμός ὁδός ἄνθρωπος · εἰς δέ πᾶς τροχή αὐτός σκοπέω . καί ὁ μή κριτικός αὐτός φημί · Θυσία ἀσεβής βδελύσσω Κύριος · εὐχή δέ κατευθύνω δεκτός παρά αὐτός . καί πάλιν · οἶκος ὑδριστῶν κατασφάζω Κύριος , ὕστερος δέ Ὁρίων χήρα ( legebatur in Ms . χώρα ) . ὁ δέ δημιουργικός αὐτός οὐ ἀπλόος , ἀλλά ὅτι διά ὁ ἴδιος λόγος καί ὁ σοφία πᾶς ποιέω · ὁ μάλιστα χαρακτηρίζω ὁ ἀληθινός Θεός , ὅτι υἱός πατήρ εἰμί . Λέγος γοῦν · ὁ θεός ὁ σοφία δημιουργέω ὁ γῆ . καί πάλιν , ὁ θεός ποιέω χώρα καί δαιμόνιος , καί ἧπαρ οἰκέω ὁ οὐ ὀβραδόν . ἡνίκα ἐτοιμάζω ὁ οὐρανός , συμπάρειμι αὐτός , καί ὅτε ἀφορίζω ὁ αὐτός ὄρνυμι ἐπίτεξ ἄνεμος , φέρω ἰσχυρός ποιέω ἐπίτεξ ἀνά νέφος , εἰμί παρά αὐτός ἁρμόζω . ἐγώ εἰμί ἢ προσέχω , κατά ἡμέρα δέ ευχαιρουμεις ἐν πρόσωπον αὐτός . Στροφή λόγος εἴρω , ἐπεί στρέφω ὁ αὐτός ὁ διάνοια , ἀνοίγω καί εὑρίσκω ὁ ἐν αὐτός ἐγκαίω νόος . οἷος εἰμί · διασῴζω ἀπό ὁ καῦμα υἱός νοήμων · ἀνεμόρδορος γίγνομαι ἐν ἀμπελών υἱός παράνομος . καί πάλιν , ἐπιμελέομαι ὁ ἐν ὁ πεδίον χλωρός , καί κερδὲς πόσος , καί συνάγω χόρτος ὄρειος , ἵνα ἔχω πρόβατον εἰς ἱματισμός . καί πάλιν , ἐάν καθίζω δεσπτευεν ἐπί τράπεζα δυνάστης , νοέω νόμος ὁ παρατίθημι σύ · καί ὁ ὅμοιος οὗτος . Δικαιοσύνη ἀληθής [ 377 ] νόησις εἴρω , ἐπεί τις ἐκλαμβάνω ὁ Δίκαιος ὁ μέν λέγω , Δίκαιος εἰμί , ὁ ἀποδίδωμι ὅσπερ λαμβάνω τις φυλάσσω · ὁ δέ , ὁ δίδωμι κακός ἀντί κακός , καί ἀγαθός ἀντί ἀγαθός . συμβαίνω δέ μή ἀκριβῶς εἰμί τοιοῦτος ὅρος . μή εἶπον γάρ , ὅς τρόπος χράω2 ἐγώ , χράω αὐτός , οἶδα δέ αὐτός δέ ἐγώ ἀξιόω . Ζεύς οὗτος οὗτος ὁ ἀληθής δικαιοσύνη διδάσκω · οὗτος · ὁ ἀληθής Δίκαιος , ὁ ἀποδίδωμι ἕκαστος ὁ ἴδιος . προηγουμένως μέν εἷμα ὁ κύριος ἀπό σός Δίκαιος πόγος , καί ἀπάρχομαι αὐτός ἀπό σός καρπός δικαιοσύνη . ἔπειτα τιμάω βασιλεύς , καί ὁ μέν γονεύς ὁ καθήκω πωλέω , ὁ δέ παῖς ὁ ἴσος . καί οὕτως μέν εἰς τύπος . Δευτέρος δέ , δικαιόω ὁ ψυχή ἑαυτοῦ , ὁ ἰσότης φυλάσσω , ὥστε μή κλίνω εἰς ἀνισότης ·