joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0366.2
ἀλλὰ τῷ μὲν λογικῷ , Μὴ σε καταλάβῃ βουλὴ κακὴ ἢ ἀκολουθοῦσα διδασκαλίαν νεότητος , ἀλλὰ μετὰ βουλῆς πάντα ποιεῖ , καὶ οἱ λογισμοὶ σου ἔστωσαν κριθέντα · ὥστε κρίνειν ἑαυτὸν ἕκαστον , καὶ τὴν μὲν ἐπιθυμίαν πᾶσαν ἔχειν ἀγαθὴν · Ἐπιθυμία γὰρ δικαίων πᾶσα ἀγαθὴ , καὶ ἐπιθυμία δικαίου δεκτὴ . Κατὰ δὲ τὸ θυμικόν , Μὴ ἴσθι δευρὸς ἀνθρὸ θυμώδης , φιλῶ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναλλῆλῃ . Ὁλοῦ γὰρ τὸν θυμὸν ἐκφέρει αὐτοῦ ἀφροῦν · ὁ δὲ σοφὸς ταμιεύεται κατὰ μέρος . Οὕτω δὲ ἑαυτὸν ρυθμίζων ἄνθρωπος , τὴν ἰδίαν ἕκαστον μέρος τῆς ψυχῆς πράξιν ὑγιὴ καὶ ἀσινὴ φυλάττων , ἔσται γινώσκων τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην . Κρίματα δὲ κατευθύνειν ἐστι , προηγουμενῶς μὲν κρίνειν δικαίως κατὰ τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον , ὡς φησι · Ἄνοιγε σὸν στόμα ἄρα Θεοῦ , καὶ κρίνε πάντως ὀρθῶς . Διακρίνει δὲ πέρητα καὶ ἀσυνήθη . Ὁ γὰρ εἰκὼν τῶν ἀσυνήθων , δικαιός ἐστιν , ἐπικατάρατος τοῖς λαοῖς καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη . Αἰδεῖσθαι γὰρ προσῶπον καὶ κρίσειν οὐ καλόν . Τοῦτο μὲν ἐκ τοῦ φανεροῦ ῥητῶν · ἔπειτα δὲ ἵνα ὑπὲρ ἑτέρους κρίνειν τις , τοῦτο καὶ εἰς ἑαυτὸν τὸ χρήμα κατευθύνῃ , καὶ ταυτὸν δοκιμάζῃ , ἐπιτιμῶν μὲν ἑαυτῷ , τὰν πλεονεκτῇ ὁ θυμός · ἐπαινῶν δὲ , τὰν περισσεύῃ ἢ ἐπιθυμία · διεγείρων δὲ , τὰν ἀπνευστὸν τὸ λογιστικόν , λέγων · Ἐως ποτε , ὀκνηρὲ , κατεκείμην ; Οὕτω γὰρ ἑαυτὸν δικαίως ἀγων , καὶ κατηγορὸς ἑαυτοῦ γινόμενος , κρίμα κατευθύνειν μαθήσεται , καὶ οὐχ ἀκούσεται παρ’ ἑτέρου · Ὁ διδάσκων ἕτερον , σεαυτὸν οὐ διδάσκεις ; ὁ λέγων , Μὴ μοιχεύσῃς , μοιχεύεις ; Ἄσπερ γὰρ ὁ ὀφθὼν καὶ κατευθύνων τὴν ὀδὸν φθάσει εἰς τὸ τέλος · οὕτως ὁ κατευθύνων κρίματα , δικαῖος γνωσθήσεται καὶ σοφός . Παραβολαὶ δὲ λέγονται λόγοι , ὡσπερ εἰκόνες τῶν λεγομένων . Ἐξ αὐτῶν γὰρ διὰ τὴν ὁμοιότητα τὸ λεγόμενον καταλαμβάνεται . Οὕτω γὰρ ὁ Κύριος ἔλεγεν , ὡς ὁ Μάρκος φησι · Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , ἢ ἐν ποίᾳ παραβολῇ παραβαλῶμεν αὐτήν ; ὡς τῶν κατὰ ὁμοίωσιν λεγομένων παραβολῆς ὀνόμα . Καὶ γὰρ λέγων , Ὁμοία ἐστὶν ἢ βασιλεία τοῦ Θεοῦ , ὑστερον ἐπέφρα . Διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ . Εἰσὶν [ 378 ] οὖν τοιαῦται αἱ παραβολαί · Ἄσπερ ἔξοδος χιόνος ἐν ἀμπελῶνι κατάκαυμα ὀψαλεί , οὕτως ἄγγελος πιστὸς τοὺς ἀποστελλοντας αὐτόν . Καὶ πάλιν · Ἄσπερ ἄνεμος , καὶ νέφη , καὶ ὕετοι , οὕτως οἱ καυχώμενοι ὅτι δώσει ψευδεῖ · καὶ τὰ ὅμοια τούτοις . Ῥήσεις δὲ σοφῶν εἰσὶ λόγοι οὐ ασεωρισμένοι , οὐδὲ ἐν τῷ πιθανῷ ἀπατῶντες , ἀλλ’ ἠκριβωμένοι · οὐχ ὡς κατὰ πρόσταξιν τὸ λεγόμενοι , ἀλλ’ ὡς παρ’ αὐτῶν γνωσθέντες , καὶ ὡς ἀποφάσεις αὐτῶν προσφερόμενοι · οἷοι εἰσι · Καρδία εὐχραινομένης , πρόσωπον θαλλεῖ · ἐν δὲ λύπαις ὀψης , σκυθρωπάζει . Καὶ , Καρδία ὀρθὴ ἥσει αἰσθησιν · στόμα δὲ σκαιοῦντων γνωσεται κακὰ . Καὶ , Μῖσος ἐνὸς νεῖκος · πάντα δὲ τοὺς μὴ φιλοτιμούμενας καλύπτει γυλία . Καὶ , Ὁς καταχρονεῖ πράγματος , καταχρονηθήσεται ὑπ’ αὐτοῦ · ὁ δὲ φοβούμενος ἄντολίην , οὗτος νικᾷ . Τῶν μὲν γὰρ ἄλλων ἀνθρώπων οἱ λόγοι κατὰ πλεῖστον ἀμφίβολοι συγγράφουσιν ὄντες · οἱ δὲ τῶν σοφῶν , οἷοι εἰσὶν οὗτοι , ἀληθεῖς εἰσιν , καὶ πανταχόθεν ἠκριβωμένοι , ὥστε μηδὲ ἀντιλέγεσθαι αὐτοῖς . Καὶ οἱ μὲν ἄλλοι ἄνθρωποι ἀπὸ τοῦ τέλους γνωρίζουσι τὸ πρᾶγμα · οὗδ’ ἐστιν , ὅτι ὁ ἄδικος φαῦλός ἐστι , καὶ ὁ μοιχὸς οὐ καλός · τοῦτο δὲ καὶ παντὶ ὁρῶν ἄν εἴη . Οἱ δὲ σοφοὶ
Lemmas: ἀλλά ὁ μέν λογικός , μή σύ καταλαμβάνω βουλή κακός ἢ ἀκολουθέω διδασκαλία νεότης , ἀλλά μετά βουλή πᾶς ποιέω , καί ὁ λογισμός σύ εἰμί κρίνω · ὥστε κρίνω ἑαυτοῦ ἕκαστος , καί ὁ μέν ἐπιθυμία πᾶς ἔχω ἀγαθός · Ἐπιθυμία γάρ Δίκαιος πᾶς ἀγαθός , καί ἐπιθυμία Δίκαιος δεκτός . κατά δέ ὁ θυμικός , μή εἰμί δέρω ἀνθρὸ θυμώδης , φιλέω δέ ὀργίλος μή συνάλληλος . ὄλλυμι γάρ ὁ θυμός ἐκφέρω αὐτός ἀφρέω · ὁ δέ σοφός ταμιεύω κατά μέρος . οὕτως δέ ἑαυτοῦ ῥυθμίζω ἄνθρωπος , ὁ ἴδιος ἕκαστος μέρος ὁ Ψυχή πρᾶξις ὑγιής καί Ἀσίνη φυλάσσω , εἰμί γιγνώσκω ὁ ἀληθής δικαιοσύνη . κρίμα δέ κατευθύνω εἰμί , προηγουμένως μέν κρίνω δικαίως κατά ὁ ὁ Θεός νόμος , ὡς φημί · ἀνοίγω σός στόμα ἄρα Θεός , καί κρίνω πάντως ὀρθῶς . διακρίνω δέ πέρης καί ἀσυνήθης . ὁ γάρ εἰκών ὁ ἀσυνήθης , Δίκαιος εἰμί , ἐπικατάρατος ὁ λαός καί μισητός εἰς ἔθνος . αἰδέομαι γάρ πρόσωπον καί κρίσις οὖον καλός . οὗτος μέν ἐκ ὁ φανερός ῥητός · ἔπειτα δέ ἵνα ὑπέρ ἕτερος κρίνω τις , οὗτος καί εἰς ἑαυτοῦ ὁ χρήμα κατευθύνω , καί τατός δοκιμάζω , ἐπιτιμάω μέν ἑαυτοῦ , ὁ πλεονεκτέω ὁ θυμός · ἐπαινέω δέ , ὁ περισσεύω ἢ ἐπιθυμία · διεγείρω δέ , ὁ ἀπνευστὸν ὁ λογιστικός , λέγω · ἠώς ποτός , ὀκνηρός , κατάκειμαι ; οὕτως γάρ ἑαυτοῦ δικαίως ἀγών , καί κατήγορος ἑαυτοῦ γίγνομαι , κρίμα κατευθύνω μανθάνω , καί οὐ ἀκούω παρά ἕτερος · ὁ διδάσκω ἕτερος , σαυτοῦ οὖον διδάσκω ; ὁ λέγω , μή μοιχεύω , μοιχεύω ; Ἄσπερ γάρ ὁ ὁράω καί κατευθύνω ὁ ὁδός φθάνω εἰς ὁ τέλος · οὕτως ὁ κατευθύνω κρίμα , Δίκαιος γιγνώσκω καί σοφός . παραβολή δέ λέγω λόγος , ὡς εἰκών ὁ λέγω . ἐς αὐτός γάρ διά ὁ ὁμοιότης ὁ λέγω καταλαμβάνω . οὕτως γάρ ὁ Κύριος λέγω , ὡς ὁ Μάρκος φημί · τίς ὁμοιόω ὁ βασίλειος ὁ Θεός , ἢ ἐν ποῖος παραβολή παραβάλλω αὐτός ; ὡς ὁ κατά ὁμοίωσις λέγω παραβολή ὄνομα . καί γάρ λέγω , Ὁμοία εἰμί ἢ βασίλειος ὁ Θεός , ὕστερος ἐπεφρέω . Ζεύς οὗτος ἐν παραβολή αὐτός λαλέω . εἰμί [ 378 ] οὖν τοιοῦτος ὁ παραβολή · Ἄσπερ ἔξοδος χιών ἐν ἀμπελών κατάκαυμα ὀψαλεί , οὕτως ἄγγελος πιστός ὁ ἀποστέλλω αὐτός . καί πάλιν · Ἄσπερ ἄνεμος , καί νέφος , καί ὑετός , οὕτως ὁ καυχάομαι ὅτι δίδωμι ψευδής · καί ὁ ὅμοιος οὗτος . Ῥῆσις δέ σοφός εἰμί λόγος οὖον ασεωρισμένοι , οὐδέ ἐν ὁ πιθανός ἀπατάω , ἀλλά ἀκριβόω · οὐ ὡς κατά πρόσταξις ὁ λέγω , ἀλλά ὡς παρά αὐτός γιγνώσκω , καί ὡς ἀπόφασις αὐτός προσφέρω · οἷος εἰμί · Καρδία ευχραινομενω , πρόσωπον θάλλω · ἐν δέ λύπη όψη , σκυθρωπάζω . καί , Καρδία ὀρθός ἵημι αἴσθησις · στόμα δέ σκαιοῦντων γιγνώσκω κακός . καί , μῖσος εἷς νεῖκος · πᾶς δέ ὁ μή φιλοτιμώ καλύπτω γυλία . καί , ὅς καταχρονεῖ πρᾶγμα , καταχρονεος ὑπό αὐτός · ὁ δέ φοβέω ἀντολίη , οὗτος νικάω . ὁ μέν γάρ ἄλλος ἄνθρωπος ὁ λόγος κατά πλεῖστος ἀμφίβολος συγγράφω εἰμί · ὁ δέ ὁ σοφός , οἷος εἰμί οὗτος , ἀληθής εἰμί , καί πανταχόθεν ἀκριβόω , ὥστε μηδέ ἀντιλέγω αὐτός . καί ὁ μέν ἄλλος ἄνθρωπος ἀπό ὁ τέλος γνωρίζω ὁ πρᾶγμα · οὐδέ εἰμί , ὅτι ὁ ἄδικος φαῦλος εἰμί , καί ὁ μοιχός οὖον καλός · οὗτος δέ καί πᾶς ὁράω ἄν εἰμί . ὁ δέ σοφός