joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0382.2
ὑστέρους καιροὺς πρὸδοος πολυπραγμονεῖσθαι ἀνέχε-ται . Ὅτι μὲν δὴ γὰρ ἔτεκεν ἢ παρθένος , σήμερον οἶδα , καὶ ὅτι ἐγέννησεν ὁ Θεὸς ἀχρόνως , πιστεύω · τὸν δὲ τρόπον τῆς γεννήσεως σιωπὴ τιμᾶν μεμάθηκα , καὶ οὐ διὰ λόγων πολυπραγμονεῖν παραλαβόν . Ἐπὶ γὰρ Θεοῦ οὐ δεῖ τῇ φύσει τῶν πραγμάτων προσέχειν , ἀλλὰ τῇ δυνάμει τοῦ ἐνεργοῦντος πιστεύειν . Φύσεως γὰρ ἐστιν νόμος , ὅταν γυνὴ προσμιλήσασα γάμοις τέχῃ e · ὅταν δὲ παρθένος ἀπειρόγαμος τεκοῦσα πάλιν παρθένος φανείη , ὑπὲρ φύσιν τὸ πράγμα . Τὸ οὖν κατὰ φύσιν ζητεῖσθω , τὸ δὲ ὑπὲρ φύσιν σιγῇ τιμασθω , οὐχ ὡς φευκτόν , ἀλλ’ ὡς ἀπόρρητον , καὶ σιωπῇ τιμασθαι δεῖον . Ἄλλα · ἀπονειματέ μοι συγγνώμην , παρακαλῶ , ἐν προοιμίοις καταπαῦσαι · τὸν λόγον βου-λομένω . Δεῖδε γὰρ ὡν πρὸς τὴν τῶν χρειστάνων ἐρευναν , πῶς ἢ τοῦ τρέμου τῶν λόγων τὰ πρῆδλα οὐχ ἔχω . Τί γὰρ εἶπα , ἢ τί λαλήσω ; Τὴν τεκοῦσαν δροῦ , τὸν τεχθέντα βλέπω , τὸν δὲ τρόπον τῆς γεννή-σεως οὐ συνωρῶ · νικᾶται γὰρ φῶς , νικᾶται καὶ τάξεως δρος , ὅπου Θεὸς βούλεται . Οὐ γὰρ κατὰ φύσιν γέγονε τὸ πράγμα · ἀλλ’ ὑπὲρ φύσιν τὸ θαῦμα · ἠργήσε γὰρ ἢ φύσις , καὶ ἐνήργησε τοῦ Δεσπότου τὸ βούλημα . Ὦ χάριτος ἀφράστου ! Ὦ πρὸ αἰώνων Μο-νογενὴς , ὁ ἀναρχος , καὶ ἀπόλυτος , καὶ ἀσωμάτω , ὑπεῖσα-ηλθὲ μου τοῦ φθαρτὸν καὶ ὀρατὸν σῶμα f . Διὰ τί ; Ἵνα βλέπόμενος διδάξῃ , διδάξας δὲ πρὸς τὸ μὴ βλέ-πόμενον χειραγωγῇ . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὁ ἀνθρώπων τὸν ὀφθαλμὸν τῆς ἀκοῆς πιστότερον ποιοῦσιν , ὁ δὲ μὴ βλέ-πουσιν ἀμφιβάλλουσι , διὰ τοῦτο ἠνεῖχτο καὶ ὀφθαλ-μοὺς τὴν ἑαυτοῦ θεὰν διὰ τοῦ σώματος παραστῆν , ἵνα λύσῃ τὴν ἀμφισβήτησιν . Καὶ τίκτεται ἐκ παρ-θένοι ἀγνοούσης · τὸ πράγμα · οὔτε γὰρ συνήργησε πρὸς τὸ γενόμενον , οὔτε συνεβάλλετο πρὸς τὸ πραχθέ-μενον , ἀλλ’ ἢν ψιλὴν ὄργανον τῆς ἀπορρήτου αὐτοῦ δυνάμεως , μόνον εἰδία , ὁ παρὰ τοῦ Γαβριὴλ ἐρωμένη ἔμαθεν , ὅτι Πῶς ἔσται μοι τοῦτο , ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γι-νώσκω ; Καὶ φησι · Τοῦτο · βούλει · μαθεῖν ; [ 395 ] Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . Καὶ πῶς ἢν μετ’ αὐτῆς , καὶ μικρὸν ὑστερον ἐξ αὐτῆς ; Ὦσπερ τεχνίτης εὕρων ὕλην χρη-σιμαστατην , καλλίστον ἀπεργάζεται σκεῦος · οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς εὕρων τῆς παρθένου ἄγιον καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν , ἐμψυχον ἑαυτῷ κατεκέρμασε e ναν , ὃν ἐδουλήθη τρόπον πλάσας τὸν ἄνθρωπον ἐν τῇ παρθένῳ , καὶ ἐνδυσάμενος αὐτόν , σήμερον προῆλθεν , οὐκ αἰδοῦσθεις τὸ δυσσεβὲς h τῆς φύσεως . Οὐδὲ γὰρ ὑδριν ἐφεσεν αὐτῷ , φορέσαι · τὸ ἴδιον ἔργον · καὶ τὸ πλάσμα δὲ μεγίστην ἐχαρίτωσε δόξαν , ἐνδύμα τοῦ τεχνίτου γινόμενον . Ὦσπερ γὰρ παρὰ τὴν πρώτην πλάσιν ἀδύνατον ἦν συνεστάσιν τὸν ἄνθρωπον , πρὶν ἢ τὸν πηλὸν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐλθεῖν · οὕτω καὶ τὸ φθαρὲν σκεῦος ἀδύνατον μεταποιηθῆναι i , εἰ μὴ γέ-γονεν ἐνδύμα τοῦ ποιήσαντος .
Lemmas: ὕστερος καιρός προδίδωμι πολυπραγμονέω ἀνέχω . ὅτι2 μέν δή γάρ τίκτω ἢ παρθένος , σήμερον οἶδα , καί ὅτι γεννάω ὁ θεός ἄχρονος , πιστεύω · ὁ δέ τρόπος ὁ γέννησις σιωπή τιμάω μανθάνω , καί οὖον διά λόγος πολυπραγμονέω παραλαμβάνω . ἐπί γάρ Θεός οὖον δεῖ ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα προσέχω , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ ἐνεργέω πιστεύω . Φύσις γάρ εἰμί νόμος , ὅταν γυνή προσμιλανθανω γάμος τέχῃ e · ὅταν δέ παρθένος ἀπειρόγαμος τίκτω πάλιν παρθένος φαίνω , ὑπέρ φύσις ὁ πράγμα . ὁ οὖν κατά φύσις ζητέω , ὁ δέ ὑπέρ φύσις σιγή τιμάω , οὐ ὡς φευκτός , ἀλλά ὡς ἀπόρρητος , καί σιωπή τιμάω δείδω . ἄλλος · απονέμω ἐγώ συγγνώμη , παρακαλέω , ἐν προοίμιον καταπαύω · ὁ λόγος βούλομαι . δείδω γάρ ὡς πρός ὁ ὁ χρειστανη ἔρευνα , πῶς ἢ ὁ τρέμω ὁ λόγος ὁ πρῆδλα οὐ ἔχω . τις γάρ εἶπον , ἢ τίς λαλέω ; ὁ τίκτω δράω , ὁ τίκτω βλέπω , ὁ δέ τρόπος ὁ γέννηση οὖον συνοράω · νικάω γάρ φάος , νικάω καί τάξις δρ , ὅπου θεός βούλομαι . οὖον γάρ κατά φύσις γίγνομαι ὁ πράγμα · ἀλλά ὑπέρ φύσις ὁ θαῦμα · ἀργέω γάρ ἢ φύσις , καί ἐνεργέω ὁ δεσπότης ὁ βούλημα . ὦ χάρις ἄφραστος ! ὦ πρό αἰών Μονογενής , ὁ ἄναρχος , καί ἀπόλυτος , καί ἀσωματόω , ὑπεῖσα-ηλθὲ ἐγώ ὁ φθαρτός καί ὁράω σῶμα f . Ζεύς τίς ; ἵνα βλέπω διδάσκω , διδάσκω δέ πρός ὁ μή βλέπω χειραγωγέω . ἐπειδή γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀκοή πιστός1 ποιέω , ὁ δέ μή βλέπω ἀμφιβάλλω , διά οὗτος ἀνέχω καί ὀφθαλμός ὁ ἑαυτοῦ θεά διά ὁ σῶμα παρίστημι , ἵνα λύω ὁ ἀμφισβήτησις . καί τίκτω ἐκ παρατίθημι ἀγνοέω · ὁ πράγμα · οὔτε γάρ συνεργέω πρός ὁ γίγνομαι , οὔτε συμβάλλω πρός ὁ πράσσω , ἀλλά εἄν ψιλός ὄργανον ὁ ἀπόρρητος αὐτός δύναμις , μόνος ἴδιος , ὁ παρά ὁ Γαβριήλ ἐράω μανθάνω , ὅτι Πῶς εἰμί ἐγώ οὗτος , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω ; καί φημί · οὗτος · βούλομαι · μανθάνω ; [ 395 ] πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σός , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . καί πῶς εἄν μετά αὐτός , καί μικρός ὕστερος ἐκ αὐτός ; ὥσπερ τεχνίτης εὑρίσκω ὕλη χρη-σιμαστατην , καλῶς ἀπεργάζομαι σκεῦος · οὗτος καί ὁ Χριστός εὑρίσκω ὁ παρθένος ἀγάω καί ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή , ἐμψύχω ἑαυτοῦ κατακρεμάννυμι e νάω , ὅς δουλόω τρόπος πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ παρθένος , καί ἐνδύω αὐτός , σήμερον προέρχομαι , οὐ αιδουω ὁ δυσσεβής h ὁ φύσις . οὐδέ γάρ ὑδρίς Ἔφεσος αὐτός , φορέω · ὁ ἴδιος ἔργον · καί ὁ πλάσμα δέ μέγας χαριτόω δόξα , ἔνδυμα ὁ τεχνίτης γίγνομαι . ὥσπερ γάρ παρά ὁ πρῶτος πλάσις ἀδύνατος εἰμί συνίστημι ὁ ἄνθρωπος , πρίν ἢ ὁ πηλός εἰς ὁ χείρ αὐτός ἔρχομαι · οὗτος καί ὁ φθείρω σκεῦος ἀδύνατος μεταποιέω i , εἰμί μή γίγνομαι ἔνδυμα ὁ ποιέω .