joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0386.2
παιδαὶς στυγνότητος διαλύσῃ τὸ πένθος . | Καὶ ὅτι πρωτότοκος λέγεται ὁ Χριστός , μαρτυρεῖ σήμερον ἡ Λουκᾶς ὁ εὐαγγελιστής , λέγων · Καὶ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον , καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτόν , καὶ ἀνέκλινεν ἐν τῇ φάτνῃ , διότι οὐχ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι . Εἰσῆλθεν οὖν εἰς τὴν Αἴγυπτον , ἵνα τῆς παιδαὶς στυγνότητος διαλύσῃ τὸ πένθος , ἀντὶ μαστίγων χαρὰν ἐπιδώσῃ , ἀντὶ νυκτὸς καὶ σκότους σωτηρίαν · φέγγος χαρίσασιν . Βιβλίον ἦν τότε τοῦ ποταμοῦ τὸ ὕδωρ τῇ τῶν ἁμῶν νηπίων σφαγῇ . Εἰσῆλθεν οὖν εἰς τὴν Αἴγυπτον ὁ πάλαι τὸ ὕδωρ φοινίξας , καὶ ἐποίησε τὰ βεῖθρα τοῦ ποταμοῦ σωτηρίας γεννητικά , τὸ ἐναγὲς αὐτῶν καὶ βιβλίον δυνάμει καθαρίσας τοῦ Πνεύματος . Ἐκκαθῆψαν οὖν Αἰγύπτιοι , καὶ μανέντες ἠνοοῦντο τὸν Θεόν . Εἰσῆλθεν οὖν εἰς τὴν Αἴγυπτον , καὶ γνώσεως Θεοῦ ψυχὰς ἐσωμεῖλες ἐποίησε · τῷ ποταμῷ δὲ παρέγρα μάρτυρας τρέφειν σταχίων εὐρωστῶν . Ἄλλα διὰ τὸ στενὸν τοῦ καιροῦ ἐνταῦθα βούλομαι καταπαῦσαι τὸν λόγον · Ὡδε ἴδε καταπαύσω , τὸν λόγον πληρώσας , ἀλλὰ πῶς Λόγος ; ὡν [ 399 ] ἀπαθὴς , ἀρξ ἐγένετο , ἀμεταλήπτου μενούσης τῆς φύσεως . Τί δὲ εἶπον , ἢ τί λαλῶ ; Τέκτονα καὶ φάτνην ὁρῶ , καὶ βρέφος , καὶ σπάργανα , λόγον παρθένου τῶν χρείων ἔρημον , ὅλα πτωχείας ἔχουσα , ὅλα πενίας γέμοντα . Εἶδες πλοῦτον ἐν πενίᾳ πολλῇ ; πῶς πλούσιος ὤν δι’ ἁλμὰς ἐπιπύουσε ; πῶς οὔτε κλίνην , οὔτε στρωμνὴν εἶχεν , ἀλλ’ ἐπὶ ξηρὰς ἐρρίπτο φάτνης ; Ὦ πενία πλούτου πηγή ! Ὦ πλοῦτε ἄμετρος , πενίας πρόςχρημα φέρων ! Ἐν φάτνῃ κεῖται , καὶ τὴν οἰκουμένην σάλει · ἐν σπαργάνοις ἐμπλέκεται , καὶ τὰ τῆς ἁμαρτίας διαρρήσσει δεσμά · ὡςπερ Ἐναρθρὸν ἐρρήσθη φωνή , καὶ τοὺς μάγους ἐδίδαξε , καὶ ἐκίνησε πρὸς ἐπιστροφὴν . Τί εἶπον , ἢ τί λαλῶ ; Ἰδοὺ βρέφος σπαργάνοις ἐμπλέκεται , καὶ ἐν φάτνῃ κεῖται · πάρεισι δὲ καὶ Μαρία παρθένος , οὕσα καὶ μήτηρ · παρῆν δὲ καὶ Ἰωσὴφ ὀνομαζόμενος πατήρ . Οὗτος ἀνὴρ λέγεται , ἐκεῖνη γυνὴ προσαγορεύεται · ὀνόματα ἔνομα συζυγίας ἔρημα . Μέχρι ῥημάτων νόσαι μοι , ἀλλ’ οὐ μέχρι πραγμάτων ε . Μόνον οὗτος ἀγνοεῖσθαι , καὶ Πνεῦμα ἅγιον αὐτῇ ἐπεσκήψαν . Ὦθεν ἀπορῶν ὁ Ἰωσὴφ οὐδὲν τί καλέσει τὸ βρέφος . Ἐκ μοιχείας αὐτὸς εἰπεῖν οὐκ ἐτόλμα , κατὰ τῆς παρθένου βλάσφημον καταχεῖν λόγον οὐκ ἠδύνατο , τέκνον αὐτῷ εἰπεῖν ἴδιον οὐκ ἠνείχετο · ἦδει γὰρ καλῶς , ὅτι οὐκ ἔγνω πῶς ἡ πόθεν ἐσχὴν τὸ βρέφος · ὅθεν ἀποροῦντι αὐτῷ πρὸς τὸ πρᾶγμα χρησιμὸς οὐρανὸς διὰ τῆς τοῦ ἀγγέλου φωνῆς ἐπῆφαιρετο , ὅτι Μὴ φοβοῦ , Ἰωσὴφ · τὸ γὰρ γεννώμενον ἐξ αὐτῆς ἐκ Πνεύματος ἐστὶν ἁγίου . Πνεῦμα γὰρ ἅγιον ἐπεσκήψαν τῇ παρθένῳ . Διὰ τί δὲ ἐκ παρθένου τίκτεται , καὶ τὴν παρθενίαν ἀχίμιον τηρεῖ ; Ὦτι πάλαι παρθένον οὖσαν τὴν Εὐαν ἡπάτησεν ὁ διάβολος , διὰ τοῦ · ο παρθένον οὖσαν τὴν Μαρίαν ὁ Γαβριὴλ εὐηγέλιστο . Ἄλλ’ ἀπατηθεῖσα μὲν ἡ Εὐα ρῆμα τέχνη θανάτου αἴτιον · εὐαγγελισθεῖσα δὲ ἡ Μαρία λόγον ἐν σαρκὶ ἐγένετο , ζωῆς αἰωνίων ἡμῖν πρόφερον . Τὸ ρῆμα τῆς Εὐας ζῆλον ἔδειξε , δι’ οὗ τὸν Ἄδαμ ἐκ τοῦ
Lemmas: παίδας στυγνότης διαλύω ὁ πένθος . | καί ὅτι πρωτότοκος λέγω ὁ Χριστός , μαρτυρέω σήμερον ὁ Λουκᾶς ὁ εὐαγγελιστής , λέγω · καί τίκτω ὁ υἱός αὐτός ὁ πρωτότοκος , καί σπαργανόω αὐτός , καί ἀνακλίνω ἐν ὁ φάτνη , διότι οὐ εἰμί αὐτός τόπος ἐν ὁ κατάλυμα . εἰσέρχομαι οὖν εἰς ὁ Αἴγυπτος , ἵνα ὁ παίδας στυγνότης διαλύω ὁ πένθος , ἀντί μάστιξ χαρά ἐπιδίδωμι , ἀντί νύξ καί σκότος σωτηρία · φέγγος χαρίζω . βιβλίον εἰμί τότε ὁ ποταμός ὁ ὕδωρ ὁ ὁ ἡμεῖς νήπιος σφαγή . εἰσέρχομαι οὖν εἰς ὁ Αἴγυπτος ὁ πάλαι ὁ ὕδωρ φοινίσσω , καί ποιέω ὁ βειθρης ὁ ποταμός σωτηρία γεννητικός , ὁ ἐναγής αὐτός καί βιβλίον δύναμις καθαρίζω ὁ πνεῦμα . Ἐκκαθῆψαν οὖν Αἰγύπτιος , καί μαίνομαι νοέω ὁ Θεός . εἰσέρχομαι οὖν εἰς ὁ Αἴγυπτος , καί γνῶσις Θεός ψυχή σωμελής ποιέω · ὁ ποταμός δέ παραγράφω μάρτυς τρέφω σταχίων εὐρωστέω . ἄλλος διά ὁ στενός ὁ καιρός ἐνταῦθα βούλομαι καταπαύω ὁ λόγος · ὧδε ὁράω καταπαύω , ὁ λόγος πληρόω , ἀλλά πῶς Λόγος ; ὡς [ 399 ] ἀπαθής , ἄρξ γίγνομαι , ἀμετάληπτος Μένων ὁ φύσις . τις δέ εἶπον , ἢ τίς λαλέω ; Τέκτων καί φάτνη ὁράω , καί βρέφος , καί σπάργανον , λόγος παρθένος ὁ χράω ἐρῆμος , ὅλος πτωχεία ἔχω , ὅλος πενία γέμω . εἶδον πλοῦτος ἐν πενία πολύς ; πῶς πλούσιος εἰμί διά ἁλμάς επιπυουσος ; πῶς οὔτε κλίνη , οὔτε στρωμνή ἔχω , ἀλλά ἐπί ξηρός ῥίπτω φάτνη ; ὦ πενία πλοῦτος πηγή ! ὦ πλοῦτος ἄμετρος , πενία πρόςχρημα φέρω ! ἐν φάτνη κεῖμαι , καί ὁ οἰκέω σάλω · ἐν σπάργανον ἐμπλέκω , καί ὁ ὁ ἁμαρτία διαρρήγνυμι δεσμός · ὡς Ἐναρθρὸν ῥαίνω φωνή , καί ὁ μάγος διδάσκω , καί κινέω πρός ἐπιστροφή . τις εἶπον , ἢ τίς λαλέω ; ἰδέ βρέφος σπάργανον ἐμπλέκω , καί ἐν φάτνη κεῖμαι · πάρειμι δέ καί Μαρία παρθένος , εἰμί καί μήτηρ · πάρειμι δέ καί Ἰωσήφ ὀνομάζω πατήρ . οὗτος ἀνήρ λέγω , ἐκεῖνος γυνή προσαγορεύω · ὄνομα Νομάς συζυγία ἐρῆμος . μέχρι ῥῆμα νοσέω ἐγώ , ἀλλά οὖον μέχρι πρᾶγμα ε . Μόνος οὗτος ἀγνοέω , καί πνεῦμα ἅγιος αὐτός ἐπισκήπτω . ὤθω ἀπορέω ὁ Ἰωσήφ οὐδείς τίς καλέω ὁ βρέφος . ἐκ μοιχεία αὐτός εἶπον οὐ τολμάω , κατά ὁ παρθένος βλάσφημος καταχέω λόγος οὐ δύναμαι , τέκνον αὐτός εἶπον ἴδιος οὐ ἀνέχω · οἶδα γάρ καλῶς , ὅτι οὐ γιγνώσκω πῶς ὁ πόθεν ἐσχὴν ὁ βρέφος · ὅθεν ἀφοράω αὐτός πρός ὁ πρᾶγμα χρήσιμος οὐρανός διά ὁ ὁ ἄγγελος φωνή ἐπαφαιρέω , ὅτι μή φοβέω , Ἰωσήφ · ὁ γάρ γεννάω ἐκ αὐτός ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος . πνεῦμα γάρ ἅγιος ἐπισκήπτω ὁ παρθένος . Ζεύς τίς δέ ἐκ παρθένος τίκτω , καί ὁ παρθενίας ἀχίμιον τηρέω ; οὖς πάλαι παρθένος εἰμί ὁ Εὔα ἀπατάω ὁ διάβολος , διά ὁ · ὁ παρθένος εἰμί ὁ Μαρία ὁ Γαβριήλ εὐαγγελίζω . ἄλλος ἀπατάω μέν ὁ Εὔα ῥῆμα τέχνη θάνατος αἴτιος · εὐαγγελίζω δέ ὁ Μαρία λόγος ἐν σάρξ γίγνομαι , ζωή αἰώνιος ἐγώ προφέρω . ὁ ῥῆμα ὁ Εὐας ζῆλος δείκνυμι , διά ὅς ὁ Άδαμ ἐκ ὁ