joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0393.3
Πνεύματος ἁγίου . Ὁ γὰρ γνησίως ψάλλων , ἀνακαινιζόμενος τὴν ψυχήν , ἀποτελεῖται ναὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Μὴ γὰρ μικρὸν νομίσῃς ψαλμῳδίαν εἶναι . Δοκεῖ μὲν γὰρ τὴν ἀκοὴν θελεῖν , τῇ δὲ ἀληθείᾳ τὴν [ 408 ] ψυχὴν ἐγείρειν . Οὕτω καὶ ὁ μακάριος Ἐλισσαῖος ὁ προφήτης παρακαλούμενος παρὰ τινων βασιλέων προσφθεγγεσθαι τὰ μέλλοντα , λέγει · Δότε μοι ἄνδρα εἰδότα ψάλλειν · ἤλθεν οὖ τῆς μουσικῆς ἐμπειρος , καὶ ἐν τῷ ψάλλειν , φησίν , ἐκεῖνον , ἤλθε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπὶ Ἐλισσαῖον . Τί οὖν ; ἤρα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον φωναῖς θέλεται , καὶ ἐπαιδαὶ καθἕλεται , εἰ τῇ ψυχῇ ἐπανεπαύετο τῇ προφητικῇ ; Ἦρκε τὴν καθαρότητος τοῦ προφήτου προκαλοῦσθαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Διὰ τοῦτο λέγει , Δότε ἄνδρα εἰδότα ψάλλειν · Οὐχ ἵνα τὸ Πνεῦμα τεφθῇ διὰ τῆς ψαλμωδίας , ἀλλ’ ἵνα , ἐκεῖνο ψάλλοντος , ὁ τοῦ προφήτου ἀνακαινισθείς , ἕτοις γένηται τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπιροπτήσεως . Διὰ τοῦτο τὸ Πνεῦμα καλεῖ , ἵνα δείξῃ , ὅτι οὐ τῇ ψαλμωδίᾳ ἐθελήθη , ἀλλὰ τῇ ψυχῇ τῇ ὑπὸ τῆς ψαλμωδίας διεγερθείσῃ . Οὐκ ἤλθεν ἐπὶ τὸν ψάλλοντα , ἀλλ’ ἐπὶ τὸν ἀκούοντα . Δεῖ μὲν οὖν καθολὸν τὰς δυνάμεις τῶν ψαλμῶν ἐρευνᾶν , ἐπειρώμεν δὲ τοῦ σήμερον ἡμῖν ρηθέντος ἁγίου ψαλμοῦ · Ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ , εὐφρανθῶσιν οἱ πῆσοι πολυλαί . Τό , Ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , πῶς ὑπολαμβάνεται ; ἤρα ὡς πρόσωπον λαβόντα τὸ τῆς βασιλείας ἀξίωμα ; Εἰ μὲν γὰρ εἴπεν , Ὁ Κύριος βασιλεύει , τὴν ἀξίαν αὐτοῦ ἡρμήνευεν ἀξίαν · νῦν δὲ λέγει , Ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν . Ἐφηται καὶ πρῴην ἡμῖν , καὶ νῦν λεχθήσεται . Πρὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας , πρὸ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος , ἐδασίλευστο ἡμῖν ἡ φύσις ὑπὸ τοῦ διαβόλου , ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας , ὑπὸ τοῦ θανάτου . Πέθεν τοῦτο ; Λέγει Παῦλος · Ὡς γὰρ ἐδασίλευσεν ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ἡμῶν σώματι , οὕτω καὶ ἡ χάρις βασιλεύσει διὰ Χριστοῦ . Ἰδοὺ ἡ τῆς ἁμαρτίας βασιλεία . Ποῦ ἡ τοῦ διαβόλου ; Ἄκουε τοῦ Σωτῆρος λέγοντος · Εἰ ὁ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν ἐκβάλλει , κακὸς ἑαυτοῦ ἐμερίσθη · πῶς οὖν σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ ; Ἰδοὺ ἡ τοῦ διαβόλου βασιλεία . Ποῦ ἡ τοῦ θανάτου ; Ἄκουε Παύλου λέγοντος · Ἐδασσίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἄδαμ μέχρι Μωϋσέως , καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας . Ἐπεὶ οὖν ἐκράτει ἡ διαβολικὴ τριάς ἢ κατὰ τὴν ἀγίαν καὶ ἀγράντου Τριάδος τυραννήσασα , τοῦτέστιν , ὁ διάβολος , ἡ ἁμαρτία , ὁ θάνατος · καὶ ὁ μὲν διάβολος ἠπάτα , ἡ δὲ ἁμαρτία ἐσφάλε , ὁ δὲ θάνατος ἐθάπτεν · εὐαγγελίζεται τοὺς τυραννουμένους ὁ Δαυὶδ , καὶ λέγει , ὥστε ἐξελθεῖν τὸν ζυγὸν τῆς δουλείας , καὶ διδάσθαι τοῦ Χριστοῦ τὴν δεσποτείαν κηρυττομένην · Ὁ Κύριος ἐδασσίλευσεν . Πέπαιται τοῦ θανάτου ἡ βασιλεία , πέπαιται τῆς ἁμαρτίας τὸ κράτος , πέπαιται τοῦ διαβόλου ἡ ἐξουσία . Ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ . Ἀγαλλιᾶν γὰρ ὀφείλει ἡ ποτὲ δεδουλωμένη , καὶ νῦν πεπλανωμένη · ἡ ποτὲ πεπλανωμένη , καὶ νῦν δεδεσασμένη · ἡ ποτὲ ἐν τάφῳ , καὶ νῦν ἐν θρόνοι ·
Lemmas: πνεῦμα ἅγιος . ὁ γάρ γνήσιος ψάλλω , ανακαινιζόμενος ὁ Ψυχή , ἀποτελέω ναός ὁ ἅγιος πνεῦμα . μή γάρ μικρός νομίζω ψαλμῳδία εἰμί . δοκέω μέν γάρ ὁ ἀκοή ἐθέλω , ὁ δέ ἀλήθεια ὁ [ 408 ] ψυχή ἐγείρω . οὕτως καί ὁ μακάριος Ἐλισσαῖος ὁ προφήτης παρακαλέω παρά τίνω βασιλεύς προσφθέγγω ὁ μέλλω , λέγω · δίδωμι ἐγώ ἀνήρ οἶδα ψάλλω · ἔρχομαι οὖον ὁ μουσικός ἔμπειρος , καί ἐν ὁ ψάλλω , φημί , ἐκεῖνος , ἔρχομαι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐπί Ἐλισσαῖος . τις οὖν ; ἐράω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος φωνή θέλω , καί παίδας καθαιρέω , εἰμί ὁ Ψυχή ἐπανεπαύω ὁ προφητικός ; ἀείρω ὁ καθαρότης ὁ προφήτης προκαλέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . Ζεύς οὗτος λέγω , δίδωμι ἀνήρ οἶδα ψάλλω · οὐχ ἵνα ὁ πνεῦμα θάπτω διά ὁ ψαλμῳδία , ἀλλά ἵνα , ἐκεῖνος ψάλλω , ὁ ὁ προφήτης ἀνακαινίζω , ἐτός γίγνομαι ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα επιροπτησις . Ζεύς οὗτος ὁ πνεῦμα καλέω , ἵνα δείκνυμι , ὅτι οὖον ὁ ψαλμῳδία ἐθέλω , ἀλλά ὁ Ψυχή ὁ ὑπό ὁ ψαλμῳδία διεγείρω . οὐ ἔρχομαι ἐπί ὁ ψάλλω , ἀλλά ἐπί ὁ ἀκούω . Δεύς μέν οὖν καθολός ὁ δύναμις ὁ ψαλμός ἐρευνάω , πειράω δέ ὁ σήμερον ἐγώ εἴρω ἅγιος ψαλμός · ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , ἀγαλλιάω ὁ γῆ , εὐφραίνω ὁ πήθω πολυλά . ὁ , ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , πῶς ὑπολαμβάνω ; ἐράω ὡς πρόσωπον λαμβάνω ὁ ὁ βασίλεια ἀξίωμα ; εἰμί μέν γάρ εἶπον , ὁ Κύριος βασιλεύω , ὁ ἄξιος αὐτός ἑρμηνεύω ἄξιος · νῦν δέ λέγω , ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν . φημί καί πρώην ἐγώ , καί νῦν λέγω . πρό ὁ ὁ Χριστός παρουσία , πρό ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα , ἐδασίλευστο ἐγώ ὁ φύσις ὑπό ὁ διάβολος , ὑπό ὁ ἁμαρτία , ὑπό ὁ θάνατος . πέθω οὗτος ; λέγος Παῦλος · ὡς γάρ ἐδασίλευσεν ὁ ἁμαρτία ἐν ὁ θνητός ἐγώ σῶμα , οὗτος καί ὁ χάρις βασιλεύω διά Χριστός . ἰδέ ὁ ὁ ἁμαρτία βασίλειος . πός ὁ ὁ διάβολος ; Ἄκουος ὁ Σωτήρ λέγω · εἰμί ὁ Σατανᾶς ὁ Σατανᾶς ἐκβάλλω , κακός ἑαυτοῦ μερίζω · πῶς οὖν ἵστημι ὁ βασίλειος αὐτός ; ἰδέ ὁ ὁ διάβολος βασίλειος . πός ὁ ὁ θάνατος ; Ἄκουος Παῦλος λέγω · Ἐδασσίλευσεν ὁ θάνατος ἀπό Άδαμ μέχρι Μωϋσῆς , καί ἐπί ὁ μή ἁμαρτάνω . ἐπεί οὖν κρατέω ὁ διαβολικός τριάς ἢ κατά ὁ ἅγιος καί ἀγράντου Τριάς τυραννέω , τουτέστιν , ὁ διάβολος , ὁ ἁμαρτία , ὁ θάνατος · καί ὁ μέν διάβολος ἀπατάω , ὁ δέ ἁμαρτία σφάλλω , ὁ δέ θάνατος θάπτω · εὐαγγελίζω ὁ τυραννεύω ὁ Δαυίδ , καί λέγω , ὥστε ἐξέρχομαι ὁ ζυγόν ὁ δουλεία , καί διδάσκω ὁ Χριστός ὁ δεσποτεία κηρύσσω · ὁ Κύριος ἐδασσίλευσεν . πεπαιος ὁ θάνατος ὁ βασίλειος , παίω ὁ ἁμαρτία ὁ κράτος , παίω ὁ διάβολος ὁ ἐξουσία . ὁ Κύριος ἐδασίλευσεν , ἀγαλλιάω ὁ γῆ . ἀγαλλιάω γάρ ὀφείλω ὁ ποτέ δουλόω , καί νῦν πλανάω · ὁ ποτέ πλανάω , καί νῦν δείδω · ὁ ποτέ ἐν τάφος , καί νῦν ἐν Θρόνοι ·