joannes-chrysostomus.synopsis-scripturae-sacrae-sp pg056_0383.1
Ἄλλὰ τί εἶπῶ , ἢ τί λαλήσω ; Ἐκπλήττει γάρ με τὸ θαῦμα . Ὁ Παλαιὸς ἡμερῶν παιδίον γέγονεν , ὁ ἐπὶ θρόνῳ ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου καθήμενος ἐν φάνῃ τίθεται , ὁ ἀναφῆς , καὶ ἀπλοῦς , καὶ ἀσύνθετος , καὶ ἀσώματος χερσὶν ἀνθρωπίνοις ἐλισσεται , ὁ τὰ τῆς ἁμαρτίας διασπῶν ἁ δεσμὰ σπαργάνοις ἐμπλέκεται , ἐπειδὴ τοῦτο θέλει . Θέλει γὰρ τὴν ἀτιμίαν ποιήσαι τιμὴν , τὴν ἀδοξίαν ἐνδοξὰν δοξᾶν , τὸν τῆς ὕβρεως ὅρον , ἀρετῆς δεῖξαι τρόπον . Ὦσεν ὑπέρχεται τὸ ἐμὸν σῶμα , ἵνα ἐγὼ χωρῶν τοῦ αὐτοῦ Λόγου · καὶ λαβὼν τὴν ἐμὴν σάρκα , δίδωσί μοι τὸ ἑαυτοῦ Πνεῦμα , ἵνα δίδῃς καὶ λαμβάνων θησαυρὸν μοι ζωῆς ἐμπορεύσῃται . Λαμβάνει μου τὴν σάρκα , ἵνα με ἀγάμῃ · δίδωσί μοι τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ , ἵνα με διαζώσῃ . Ἄλλὰ τί εἶπῶ , καὶ τί λαλήσω ; Ὡσὸν ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔχει . Οὐκέτι λέγεται ὡς γεννησόμενον , ἀλλὰ θαυμαζόμεν ὡς πεπραγμένον . Παρὰ Ἰουδαίοις ἐπέρακτο , παρ’ οἷς καὶ ἐλέγετο , ὅφ’ ἧμων δὲ πιστεύεται , παρ’ οἷς οὐδὲ ὀνομάζεται . Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔχει . Τὸ μὲν γράμμα τῆς συναγωγῆς , τὸ δὲ κτῆμα τῆς Ἐκκλησίας . Ἐκείνη τὸ δίπτυχον εὑρεν , αὕτη τὸν μαργαρίτην ἐφεύρεν · ἐκείνη τὸ ἔριον ἔδωκεν , αὕτη τὴν ἀλουργίδα ἐνεδύσατο . Ἡ Ἰουδαία γὰρ αὐτὸν ἔτεκε , καὶ ἡ οἰκουμένη αὐτὸν ὑπεδέξατο . Ἡ συναγωγὴ αὐτὸν ἔθρεψε , καὶ ἐπιτηρήσατο , καὶ ἡ Ἐκκλησία κατέσχε καὶ ἐκαρπώσατο . Παρ’ ἐκείνη τὸ κλῆμα τῆς ἀμπέλου , καὶ παρ’ ἐμοὶ ὁ βότρυς τῆς ἀλθείας . Ἐκείνη τὸν βότρυν ἐτρύγησε , καὶ τὰ ἔθνη τὸ μυστικὸν πίνει πόμα . Ἐκείνη τὸν κόκκον τοῦ σίτου ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἐσπειρε , καὶ τὰ ἔθνη τὴν δρεπάνην τῆς πίστεως τῶν ἀσταχῶν ἐθέρισεν . Τὰ ἔθνη τὸ ρόδον εὐσεβῶς ἀπέχειρε , καὶ Ἰουδαίοις ἡ ἄκανθα τῆς ἀπιστίας ἀπέμεινεν · ὁ νεοτὴς ἀπέπτη , καὶ παρακλινθέντα οἱ ἄφρονες τῇ καλῇ τὴν φυλλάδα τοῦ γράμματος οἱ Ἰουδαῖοι ἐρμηνεύουσι , καὶ τὸν καρπὸν τοῦ Πνεύματος τὰ ἔθνη δρέπονται c · Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται . Εἴπέ μοι , ὦ Ἰουδαῖε , εἴπέ μοι λοιπόν , τίνα ἔτεκε ; Θάμβησόν μοι , κἂν ὡς τὴν Ἡρώδην . Ἄλλ’ οὐ [ 396 ] θαρρεῖς d . Οἶδα διὰ τί · διὰ τὴν ἐπιβουλὴν . Ἐκεῖνην γὰρ εἶπας , ἵνα αὐτὸν ἀνέλῃ · ἐμοὶ δὲ οὐ λέγεις , ἵνα μὴ αὐτὸν προσκυνήσω . Τίνα δὲ ἔτεκε ; Τίνα ; Τὸν Δεσπότην τῆς φύσεως . Κἂν γὰρ σὺ σιωπῇς , ἡ φύσις βοᾷ · ἔτεκε γὰρ , ὡς ὁ τεχνεῖς τεχθῆναι ἠθέλησεν . Οὐ γὰρ ὑπὸ τῆς φύσεως ἐπετράπετο , ἀλλ’ ὡς Δεσπότης τῆς φύσεως · ξένον τῆς γεννήσεως εἰσήγαγε τρόπον , ἵνα δείξῃ , ὅτι καὶ ἄνθρωπος γενόμενος οὐχ ὡς ἄνθρωπος τίκτεται , ἀλλ’ ὡς Θεὸς γεννᾶται . Ἐκ παρθένου οὖν σήμερον προῆλθε νικησάσης φύσιν , ὑπερβάσης γάμου e . Ἐπρεπε γὰρ τῷ τῆς ἁγιότητος πρυτανεῖν ἐκ καθαρῶν καὶ ἁγίων προελθεῖν τόκων . Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ὁ πάλαι ἐκ παρθένου γῆς τὸν Ἄδαμ πλάσας , ἀπὸ δὲ τοῦ Ἄδαμ ἀνευ γυναικὸς γυναῖκα μορφώσας . Ὦσπερ γὰρ ὁ Ἄδαμ ἀνευ γυναικὸς γυναῖκα ἤνεγκεν , οὕτω καὶ σήμερον ἡ παρθένος ἀνευ ἀνδρὸς ἄνδρα ἔτεκεν . Ἄνθρωπος γὰρ ἐστι , φησί , καὶ εἰς γνῶσεται αὐτόν · Ἐπειδὴ γὰρ ἐχρεώτετο τοῦ γυναικείου γένους τοῖς ἀνδράσι τὴν χάριν , ὡς τὸν Ἄδαμ ἀνευ γυναικὸς γυναῖκα βλαστήσαντος , διὰ
Lemmas: ἀλλά τίς εἶπον , ἢ τίς λαλέω ; ἐκπλήσσω γάρ ἐγώ ὁ θαῦμα . ὁ Παλαιός ἡμέρα παιδίον γίγνομαι , ὁ ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω κάθημαι ἐν φαίνω τίθημι , ὁ ἀναφής , καί Ἀπλοῦς , καί ἀσύνθετος , καί ἀσώματος χείρ ἀνθρώπινος ἑλίσσω , ὁ ὁ ὁ ἁμαρτία διασπάω ὅς δεσμός σπάργανον ἐμπλέκω , ἐπεί οὗτος ἐθέλω . ἐθέλω γάρ ὁ ἀτιμία ποιέω τιμή , ὁ ἀδοξία ἔνδοξος δόξα , ὁ ὁ ὕβρις ὅρος , ἀρετή δείκνυμι τρόπος . ὠθέω ὑπέρχομαι ὁ ἐμός σῶμα , ἵνα ἐγώ χώρα ὁ αὐτός Λόγος · καί λαμβάνω ὁ ἐμός σάρξ , δίδωμι ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ πνεῦμα , ἵνα δίδωμι καί λαμβάνω θησαυρός ἐγώ ζωή ἐμπορεύω . λαμβάνω ἐγώ ὁ σάρξ , ἵνα ἐγώ άγαμος · δίδωμι ἐγώ ὁ πνεῦμα αὐτός , ἵνα ἐγώ διαζώννυμι . ἀλλά τίς εἶπον , καί τίς λαλέω ; ὠθέω ὁ παρθένος ἐν γαστήρ ἔχω . οὐκέτι λέγω ὡς γεννάω , ἀλλά θαυμάζω ὡς πράσσω . παρά Ἰουδαῖος πέρνημι , παρά ὅς καί λέγω , ὑπό ἥμων δέ πιστεύω , παρά ὅς οὐδέ ὀνομάζω . ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ ἔχω . ὁ μέν γράμμα ὁ συναγωγή , ὁ δέ κτῆμα ὁ ἐκκλησία . ἐκεῖνος ὁ δίπτυχος εὑρίσκω , οὗτος ὁ μαργαρίτης ἐφευρίσκω · ἐκεῖνος ὁ ἔριον δίδωμι , οὗτος ὁ ἁλουργίς ἐνδύω . ὁ Ἰουδαῖος γάρ αὐτός τίκτω , καί ὁ οἰκέω αὐτός ὑποδείκνυμι . ὁ συναγωγή αὐτός τρέφω , καί ἐπιτηρέω , καί ὁ ἐκκλησία κατέχω καί καρπόω . παρά ἐκεῖνος ὁ κλῆμα ὁ ἄμπελος , καί παρά ἐγώ ὁ βότρυς ὁ ἀλθέω . ἐκεῖνος ὁ Βότρυς τρυγάω , καί ὁ ἔθνος ὁ μυστικός πίνω πόμα . ἐκεῖνος ὁ κόκκος ὁ σῖτος ἐν ὁ Ἰουδαῖος σπείρω , καί ὁ ἔθνος ὁ δρεπάνη ὁ πίστις ὁ ἀστακός θερίζω . ὁ ἔθνος ὁ ῥόδον εὐσεβής ἀποκείρω , καί Ἰουδαῖος ὁ ἄκανθα ὁ ἀπιστία ἀπομένω · ὁ νεότης ἀποπέτομαι , καί παρακλίνω ὁ ἄφρων ὁ καλός ὁ φυλλάς ὁ γράμμα ὁ Ἰουδαῖος ἑρμηνεύω , καί ὁ καρπός ὁ πνεῦμα ὁ ἔθνος δρέπω c · ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω . εἶπον ἐγώ , εἰμί Ἰουδαῖος , εἶπον ἐγώ λοιπός , τίς τίκτω ; Θάμβησόν ἐγώ , κἀν ὡς ὁ Ἡρώδης . ἄλλος οὖον [ 396 ] θαρσέω d . οἶδα διά τίς · διά ὁ ἐπιβουλή . ἐκεῖνος γάρ εἶπον , ἵνα αὐτός ἀναιρέω · ἐγώ δέ οὖον λέγω , ἵνα μή αὐτός προσκυνέω . τίς δέ τίκτω ; τίς ; ὁ δεσπότης ὁ φύσις . κἀν γάρ σύ σιωπή , ὁ φύσις βοάω · τίκτω γάρ , ὡς ὁ τεκνέω τίκτω ἐθέλω . οὖον γάρ ὑπό ὁ φύσις ἐπιτρέπω , ἀλλά ὡς Δεσπότης ὁ φύσις · ξένος ὁ γέννησις εἰσάγω τρόπος , ἵνα δείκνυμι , ὅτι καί ἄνθρωπος γίγνομαι οὐ ὡς ἄνθρωπος τίκτω , ἀλλά ὡς θεός γεννάω . ἐκ παρθένος οὖν σήμερον προέρχομαι νικάω φύσις , υπέρβαση γάμος e . πρέπω γάρ ὁ ὁ ἁγιότης πρυτανεύς ἐκ καθαρός καί ἅγιος προέρχομαι τόκος . αὐτός γάρ εἰμί ὁ πάλαι ἐκ παρθένος γῆ ὁ Άδαμ πλάσσω , ἀπό δέ ὁ Άδαμ ἄνευ γυνή γυνή μορφόω . ὥσπερ γάρ ὁ Άδαμ ἄνευ γυνή γυνή φέρω , οὗτος καί σήμερον ὁ παρθένος ἄνευ ἀνήρ ἀνήρ τίκτω . Ἄνθρωπος γάρ εἰμί , φημί , καί εἰς γιγνώσκω αὐτός · ἐπεί γάρ ἐχρεώτετο ὁ γυναικεῖος γένος ὁ ἀνήρ ὁ χάρις , ὡς ὁ Άδαμ ἄνευ γυνή γυνή βλαστάνω , διά