joannes-chrysostomus.quales-ducendae-sint-uxores-encomium-ad-maximum pg051_0233.1
τῆς φυγῆς καταλαμβάνεται , ἔσχηκε δὲ τὸ γένος προῆ , καὶ κῆραν τῆς οἰκίας εὐγενείας παρήν , τοσούτῃς μάλιστα θερμότερον τοὺς εἰκίας ἀνθρώπους πᾶσιν τὸν ἔρωτα , καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἐξαισθησιν ἀγάπην . Τοῦτο δὲ ἡμῖν , καὶ φύσις μεταξὺ παρρηνῆς θερμῆς , καὶ γνησίας , ἄπαν ἐλαύνεται πορνείας εἶδος , καὶ οὐδὲ δυνατὸς τις ἀκολουθεῖ τις φιλοῦντι τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ποτὶ ἐμπειστείαν , ἀλλὰ μένει ἀσφαλῶς · τὴν ἑαυτοῦ στέργων καὶ διὰ τῆς συμφρονίας τὸν θεὸν ἐπιστομίζων εἰς τὴν τῆς οἰκίας ἀπάσης εὐνοίαν τι καὶ προστασίαν . Οὕτως ἐλάμβανον οἱ γενναῖοι τὸν καλῶν ἀνδρῶν γυναῖκας , ψυχῇς εὐγένειαν ἐπιζητοῦντες , καὶ οὐχ εὐπορίαν χρημάτων . Καὶ ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθές , παραδειγμάτων ἔνεκεν , ἐνθ’ ἑαυμνησθῶμαι γάμου . Καὶ Ἀβραὰμ πρεσβύτερος ἦν καὶ προεδρικώτατος ἡμερῶν , φησί , καὶ αὐτὸ τῷ χωλῷ αὐτοῦ τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς οἰκίας αὐτοῦ , τῷ ἀρχοντί τῶν αὐτοῦ πάντων · θεὸς τῇ χειρὶ σου ὑπὸ τοῦ μηροῦ μου , καὶ ἐξορκιῶ σε Κύριον τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , ἵνα μὴ λάβῃς γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναναίων , μεθ’ ὧν ἡμῶν οἶκω μετ’ αὐτῶν . ἀλλ’ εἰς τὴν γῆν μου οὗ ἐγεννήθην , πορεύσῃ , καὶ εἰς τὴν συλὴν μου , καὶ λήψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκεῖθεν . Εἰδὼς τοῦ δικαίου τὴν ἀρετὴν , πᾶν ὑπὲρ γάμου πρόνοιαν ἐποίησατο · Ὁ γὰρ δὴ μακροπρώς καλέσας γυναῖκας , καθάπερ οἱ νῦν , οὐδὲ προμηνηστρίας , οὐδὲ τραβία μνθεύσας , ἀλλὰ τὸν οἰκέτην τὸν ἑαυτοῦ , τοῦτο τὸ πρᾶγμα ἐνεχείρισεν · ὁ καὶ αὐτὸ τῆς εὐλαβείας τοῦ πατριάρχου μεγίστον ἐστὶ σημεῖον , ὅτι τοιοῦτον κατεσκευάσα τὸν οἰκέτην , ὡς καὶ τοιοῦτου πράγματος νομίζει ἀξιοπίστον εἶναι διάκονον . Εἰτα γυναῖκα ζητεῖ , οὐχ εὐπορον , οὐδὲ εὐμόρφον , ἀλλ’ εὐγενῆ τοὺς τρόπους , καὶ διὰ τοῦτο τοσαύτην ὅδον ἀποδημίας προπέμπει . Ὅρα δὲ καὶ τοῦ οἰκέτου τὴν εὐγνωμοσύνην · οὐδὲ γὰρ εἶπε , Τί ποτε τοῦτο ἐστιν ; ἔθνη τοσαῦτα πλήσιον [ 220 ] ἡμῶν , εὐπόρων ἀνδρῶν θυγατέρες τοσαῦται , ἐπιζητῶν καὶ περιφανῶν · σὺ δὲ εἰς μακρὰν οὕτω πέμψεις γῆν , πρὸς ἀνθρώπους ἀγνώστους · τίνι διαλέξομαι ; τίς με εἰσέσται ; τί δέ , ἂν δίκον μοι βάμωσιν , ἂν ἀπάτην ἐργάζωνται ; οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐπιχειλητόν , ὡς ξένος . Οὐδὲν τούτων εἶπεν , ἀλλὰ ταῦτα ἅπαντα παρίδων , ὁ μάλιστα ἐστιν ὑπιδέσθαι , τοῦτο ὑπέθετο , ἀπὸ μὲν τοῦ μηδὲν ἐκεῖνω ἀντιπεῖν τὴν ὑπακοὴν ἐπιδεικνύμενος , ἀπὸ δὲ τοῦ μόνον ἐκεῖνο ἐρέσθαι , ὁ μάλιστα πάντων ζητῆσαι ἔδει , τὴν σύνεσιν τὴν αὐτοῦ καὶ πρόνοιαν δηλῶν . Τί ποτεὐ ἐστι τοῦτο ; καὶ τί τὸν δεσπότην ἤρετο τὸν ἑαυτοῦ ; Ἐὰν δὲ μὴ βουληθῇ , φησίν , ἡ τυχὴ πορευθήσω μετ’ ἐμοῦ , ἀποστρέψω τὸν υἱὸν σου εἰς τὴν γῆν , ὅθεν ἐξῆλθες ; Εἶτα δ’ Ἀβραὰμ . Μὴ ἀκολουθῆψῃς τὸν υἱὸν μου ἐκεῖ . Κύριος ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , ὃς ἐλαβέ με ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου , καὶ ἐκ τῆς γῆς , ἧς ἐγεννήθην , ὃς ἐλάλησέ μοι καὶ ὤμοσέ μοι λέγων · Σοὶ δώσω τὴν γῆν ταύτην καὶ τῷ σπέρματί σου , αὐτὸς ἀποστελεῖ τὸν ἀγγέλων αὐτοῦ ἔμπροσθέν σου , καὶ κατευοδώσει τὴν ὁδὸν σου . Ὅρῃ πίστιν ἀνδρός ; Οὐ παρἐκάλεσε φίλους , ἢ συγγενεῖς , οὐχ ἄλλων οὐδένων . ἀλλὰ τὸν θεὸν ἐδωκεν αὐτῷ μαγείρη , καὶ συνοδοιπόρον . Εἰτα βουλόμενος παραθαυμάζειν τὸν οἰκέτην , οὐχ ἀπλῶς εἶπε , Κύριος ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , ἀλλὰ προσετίθησιν , Ὁς ἐλαβέ με ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου . Ἀναμνήσθητι , φησί , πῶς τοσαύτην ἡλθομεν
Lemmas: ὁ φυγή καταλαμβάνω , ἔχω δέ ὁ γένος προέρχομαι , καί Κήρ ὁ οἰκία εὐγένεια πάρειμι , τοσοῦτος μάλιστα θερμός ὁ ἔοικα ἄνθρωπος πᾶς ὁ ἔρως , καί ὁ πρός αὐτός ἐξαισθησιν ἀγάπη . Τοῦτης δέ ἐγώ , καί φύσις μεταξύ παρηνός θερμός , καί γνήσιος , ἅπας ἐλαύνω πορνεία εἶδος , καί οὐδέ δυνατός τις ἀκολουθέω τις φιλέω ὁ ἑαυτοῦ γυνή πρός ἐμπειστείαν , ἀλλά μένω ἀσφαλής · ὁ ἑαυτοῦ στέργω καί διά ὁ συμφρονίας ὁ θεός ἐπιστομίζω εἰς ὁ ὁ οἰκία ἀπασάω εὔνοια τίς καί προστασία . οὕτως λαμβάνω ὁ γενναῖος ὁ καλός ἀνήρ γυνή , ψυχή εὐγένεια ἐπιζητέω , καί οὐ εὐπορία χρῆμα . καί ὅτι τούτος εἰμί ἀληθής , παράδειγμα ἐνέλκω , ἔνθα ἑαυμνησθῶμαι γάμος . καί Ἀβραάμ πρέσβυς εἰμί καί προεδρικός ἡμέρα , φημί , καί αὐτός ὁ χωλός αὐτός ὁ πρεσβύτερος ὁ οἰκία αὐτός , ὁ ἄρχω ὁ αὐτός πᾶς · θεός ὁ χείρ σύ ὑπό ὁ μηρός ἐγώ , καί ἐξορκίζω σύ κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἵνα μή λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἀπό ὁ θυγάτηρ ὁ Χαναναῖος , μετά ὅς ἐγώ οἰκέω μετά αὐτός . ἀλλά εἰς ὁ γῆ ἐγώ ὅς γεννάω , πορεύω , καί εἰς ὁ σύλη ἐγώ , καί λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ ἐκεῖθεν . εἰδώς ὁ δίκαιος ὁ ἀρετή , πᾶς ὑπέρ γάμος πρόνοια ποιέω · ὁ γάρ δή μακροπρώς καλέω γυνή , καθά ὁ νῦν , οὐδέ προμηνηστρίας , οὐδέ τραβία μεθύσκω , ἀλλά ὁ οἰκέτης ὁ ἑαυτοῦ , οὗτος ὁ πρᾶγμα ἐγχειρίζω · ὁ καί αὐτός ὁ εὐλάβεια ὁ πατριάρχης μέγας εἰμί σημεῖον , ὅτι τοιοῦτος κατασκευάζω ὁ οἰκέτης , ὡς καί τοιοῦτος πρᾶγμα νομίζω ἀξιόπιστος ἔρχομαι διάκονος . εἶτα γυνή ζητέω , οὐ εὔπορος , οὐδέ εὔμορφος , ἀλλά εὐγενής ὁ τρόπος , καί διά οὗτος τοσοῦτος ὀδούς ἀποδημία προπέμπω . Όρα δέ καί ὁ οἰκέτης ὁ εὐγνωμοσύνη · οὐδέ γάρ λέγω , τις ποτέ οὗτος εἰμί ; ἔθνος τοσοῦτος πλησίος [ 220 ] ἐγώ , εὔπορος ἀνήρ θυγάτηρ τοσοῦτος , ἐπιζητέω καί περιφανής · σύ δέ εἰς μακρός οὕτως πέμπω γῆ , πρός ἄνθρωπος ἄγνωστος · τίς διαλέγω ; τίς ἐγώ εἴσειμι ; τίς δέ , εἄν δικεῖν ἐγώ βαίνω , εἄν ἀπάτη ἐργάζομαι ; οὐδείς γάρ οὕτως ἐπιχειλητόν , ὡς ξένος . οὐδείς οὗτος λέγω , ἀλλά οὗτος ἅπας παροράω , ὁ μάλιστα εἰμί ὑπειδόμην , οὗτος ὑποτίθημι , ἀπό μέν ὁ μηδείς ἐκεῖνος ἀντιπίπτω ὁ ὑπακοή ἐπιδείκνυμι , ἀπό δέ ὁ μόνος ἐκεῖνος ἔρομαι , ὁ μάλιστα πᾶς ζητέω δέω , ὁ σύνεσις ὁ αὐτός καί πρόνοια δηλόω . τις ποτεὐ εἰμί οὗτος ; καί τίς ὁ δεσπότης ἔρομαι ὁ ἑαυτοῦ ; ἐάν δέ μή βούλομαι , φημί , ὁ Τύχη πορεύω μετά ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ υἱός σύ εἰς ὁ γῆ , ὅθεν ἐξέρχομαι ; εἶτα δέ Ἀβραάμ . μή ἀκολουθέω ὁ υἱός ἐγώ ἐκεῖ . κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ὅς λαμβάνω ἐγώ ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατέρας ἐγώ , καί ἐκ ὁ γῆ , ὅς γεννάω , ὅς λαλέω ἐγώ καί ὄμνυμι ἐγώ λέγω · σοί δίνω ὁ γῆ οὗτος καί ὁ σπέρμα σύ , αὐτός ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος αὐτός ἔμπροσθεν σύ , καί κατευοδόω ὁ ὁδός σύ . Ὄρος πίστις ἀνήρ ; οὐ παρακαλέω φίλος , ἢ συγγενής , οὐ ἄλλος οὐδείς . ἀλλά ὁ θεός δίδωμι αὐτός μάγειρος , καί συνοδοιπόρος . εἶτα βούλομαι παραθαυμάζειν ὁ οἰκέτης , οὐ ἀπλόος λέγω , κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἀλλά προστίθημι , ὅς λαμβάνω ἐγώ ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατέρας ἐγώ . ἀναμιμνήσκω , φημί , πῶς τοσοῦτος ἔρχομαι