joannes-chrysostomus.prooemia-in-psalmos-fragmenta-sp pg055_0529.3
ὑμνος<sup>b</sup> ἐν στίγματι , φτῆν , ἁμαρτωλῷ . Διὸ καὶ ὁ Παῦλος παρακελεύεται λέγων · Ἄδοντες ἐν εὐαῖς καρδίαις ἡμῶν τῷ Κυρίῳ , μὴ ἀπλῶς τῷ στόματι , ἀλλὰ μετὰ προσοχῆς . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τῷ Θεῷ ἄδειν · ἐκεῖνο δὲ , τῷ ἀέρι · διατεῖται γὰρ ἀπλῶς ἡ φωνή . Οὐ χρεία τόπου , οὐ χρεία χρόνου , ἀλλὰ καὶ ἐν παντὶ τόπῳ , καὶ ἐν παντὶ καιρῷ ἔξεστι ψάλλειν κατὰ διάνοιαν . Κἂν ἐν ἀγορᾷ βαδίζης , κἂν ἐν ὀδοῖς · ἥ , κἂν φίλοις συνεδρεύσῃς , ἔξεστι διευθετῆσαι τὴν ψυχήν , ἔξεστι σὺν τῶν βοῆν . Οὕτω καὶ ὁ Μωϋσῆς ἐδόξα , καλὸ Θεὸς ἤκουσε . Κἂν γεωργεύσῃς ἥ , ἐν ἐργαστηρίῳ καθήμενος καὶ ἐργαζόμενος , δυνήσῃ ψάλλειν . Κἂν στρατιωτὴς ἥ , ἐν δικαστηρίῳ προσεδρεύων , δυνήσῃ τὸ αὐτὸ τοῦτο ποιεῖν . Ἔξεστι γὰρ καὶ χωρὶς φωνῆς ψάλλειν , τῆς διανοίας ἐνδον ἠχοῦσης . Οὐ γὰρ ἄνθρώπῳ ψάλλεις , ἀλλὰ Θεῷ τῷ δυναμένῳ καὶ καρδίας ἀκούσαι , καὶ εἰς τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας ἡμῶν εἰσέλθειν . Ἄλλ' ἐπειδὴ οἱ πνευματικοὶ ἄνδρες , οἱ τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος ἔχοντες , ὑπὲρ τῶν πλησίων εὐγονται ἀεὶ , καὶ τὰς ἱκετηρίας ἀναφέρουσι μετὰ κατανυξεως καὶ στεναγμῶν τῷ Θεῷ · τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιῶμεν , καὶ καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐντυγχάνωμεν τῷ Θεῷ , ὑπὲρ τῶν ἐαυτῶν , ὑπὲρ τε τῶν ἀδελφῶν τῶν μετεστηκότων . Πῶς δὲ ἐστὶν ἐντυγχάνειν τῷ Θεῷ ; Ἀπὸ τοῦ βίου ἔχειν ὀρθόν , καὶ συνεὶδος καθαρισμένον . Ταῦτα δὲ οὐδαμοῦθεν ἄλλοθεν ἔξεστι κατορθῶσαι , ἀλλ' ἡ ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου μελετὴν ἡμέρας καὶ νυκτός . Καὶ μὴ μοι λέγετε τις , ὅτι Πρὸ τῆς ἐρμηνείας οὐχ ἴδεις τῶν ψαλμῶν τὴν δύναμιν . Καὶ γὰρ πρὸ τῆς ἐρμηνείας παντὶ τῷ ὁπωσοῦν βουλομένῳ προσἔχει ἀρκεῖ καὶ εἰς στίχος πολλὴν ἐνδιδόναι φιλοσοφίαν , καὶ εἰς δόγμα διορθοῦν , καὶ εἰς βίον ὠφελεῖν τὰ μέγιστα . Καὶ γὰρ ὅταν εἴπῃς , Μακάριος ἄνθρωπος ὁ φοβουμένος τὸν Κύριον , καὶ δυνήσῃ εἰδεῖν τί ποτὲ ἐστιν ὁ λέγεις , οὐ τὸν ἐν δυναστείᾳ ὄντα , οὐ τὸν πλουτοῦντα , οὐ τὸν οἰκίας ἔχοντα λαμπράς , οὐ τὸν ἐν βασιλείᾳ στεφούμενον , οὐχ αὐτὸν τὸν τὸ διάδημα ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τερικείμενον , οὐχ ἄλλον οὐδένα , ἀλλ' τὸν ἐν εὐλαβείᾳ , τὸν ἐν φιλοσοφίᾳ , τὸν ἐν φόβῳ Θεοῦ ὄντα ζηλοῦσαι , οὐ μόνον διὰ τὰ μεγάλα , ἀλλὰ καὶ δι' αὐτὰ τὰ παρόντα . Καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα οὕτως ἐκεῖνον δυνατωτέρους . Μελετήσωμεν τοῖνυν καὶ ἡμεῖς ἐντυγχάνειν Θεῷ · μάθωμεν πῶς δεῖ ποιεῖσθαι τὴν ἐντυχάνειν . Οὐ γὰρ κάλλος ζητεῖ γλῶττης ὁ Θεός , οὐδὲ ῥημάτων συνθήκην , ἀλλὰ ψυχῆς ὥραν . Κἂν ἐκεῖνη φθεγγῆται τὰ αὐτῷ δοκοῦντα , τὸ πᾶν ἀνάσσει ἀπεῖσιν . Εἰ γὰρ ἄνθρωπῳ τις συγγινόμενος θαυμαστῶ πολλὰ καρποῦται ἐκ τῆς συνοσίας , πόλῳ μᾶλλον ὁ Θεὸ θιγνεκῶς δι' εὐχῆς ἐκτενοῦς . Κἂν γὰρ ἁμαρτωλὸς τις ὤν μετὰ ταπεινοφροσύνης εὐχῆται , ὅπερ ἐστὶ μέρος ἀρετῆς , μεγάλη ἀνύσαι δυνήσεται . Ἄπερ οὖν καλὸ τελῶν ( καὶ γὰρ ἀπὸ φιλοῦ ῥήματος τὸ πᾶν ἠγνεν ) , ἐπειδὴ ἡ διάνοια αὐτοῦ καλῶς παρεσκευασμένη ἦν . Πῶς δὲ ἡν παρεσκευασμένη ; Ἐταλάνισεν ἐαυτόν , τὸ σῆθος ἐτυπτεν , οὐδὲ ἀναβλέπει εἰς τὸν οὐρανὸν ἠνέγχετο . Ἄν οὕτω καὶ σὺ εὐχῆ , πτεροῦ χουροτέραν ἐργάσῃ τὴν ψυχήν . Ἔστω τοῖνυν ἡ εὐχὴ ἡμερος , γαλήνη , χάριν ἔχουσα τὸ πρόσωπον καὶ ἀπλῶν μετὰ πραότητος καὶ μὴ κατ' ἐχθρῶν γινομένη . Αὕτη τῶν οὐρανῶν ἀξία ἡ εὐχή , αὕτη τῶν ἀγγέλων ἀξία ἡ γλῶττα . Οὕτω γὰρ καὶ ὑπὲρ ἡμῶν αὐτὸν ἀκουσθῆσεσθαι , ὅταν ὑπὲρ τῶν ἀδινογόντων καὶ ἐπηρεαζόντων τῇ ἐκτετράν τῷ Θεῷ προσφέρωμεν . Ἄν οὕτω ῥυθμίσωμεν τὴν ψυχήν , δυνήσομεθα μετὰ παρρησίας λέγειν καὶ ἡμεῖς τῷ Θεῷ · Οἰκτειρήσῃ με , καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου · καὶ ὁδὸν ἐπινεύσει , καὶ τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν παρέξει ἡμῖν · ἥς γένοιο πάντες ἡμᾶς ἐπιτευχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὑμνος<sup>b</sup> ἐν στίγμα , φτῆν , ἁμαρτωλός . Διὸ καί ὁ Παῦλος παρακελεύομαι λέγω · Ἄδων ἐν Ὕη καρδία ἐγώ ὁ κύριος , μή ἀπλόος ὁ στόμα , ἀλλά μετά προσοχή . οὗτος γάρ εἰμί ὁ θεός ᾁδω · ἐκεῖνος δέ , ὁ ἀήρ · διατίθημι γάρ ἀπλόος ὁ φωνή . οὐ χρεῖος τόπος , οὐ χρεῖος χρόνος , ἀλλά καί ἐν πᾶς τόπος , καί ἐν πᾶς καιρός ἔξεστι ψάλλω κατά διάνοια . κἀν ἐν ἀγορά βαδίζω , κἀν ἐν οὐδός · ὅς , κἀν φίλος συνεδρεύω , ἔξεστι διευθετέω ὁ ψυχή , ἔξεστι σύν ὁ βοή . οὕτως καί ὁ Μωϋσῆς δοκέω , καλός θεός ἀκούω . κἀν γεωργέω ὅς , ἐν ἐργαστήριον κάθημαι καί ἐργάζομαι , δύναμαι ψάλλω . κἀν στρατιωτής ὅς , ἐν δικαστήριον προσεδρεύω , δύναμαι ὁ αὐτός οὗτος ποιέω . ἔξεστι γάρ καί Χωρὶς φωνή ψάλλω , ὁ διάνοια ἐνδίδωμι ἔχω . οὐ γάρ ἄνθρωπος ψάλλω , ἀλλά θεός ὁ δύναμαι καί καρδία ἀκούω , καί εἰς ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια ἐγώ εἰσέρχομαι . ἄλλος ἐπεί ὁ πνευματικός ἀνήρ , ὁ ὁ χάρισμα ὁ πνεῦμα ἔχω , ὑπέρ ὁ πλησίος ευγοντ ἀεί , καί ὁ ἱκετηρία ἀναφέρω μετά κατάνυξις καί στεναγμός ὁ θεός · οὗτος καί ἐγώ ποιέω , καί κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐντυγχάνω ὁ θεός , ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ , ὑπέρ τε ὁ ἀδελφός ὁ μεθίστημι . Πῶς δέ εἰμί ἐντυγχάνω ὁ θεός ; Ἀπό ὁ βίος ἔχω ὀρθός , καί σύνοιδα καθαρίζω . Ταΰς δέ οὐδαμοῦθεν ἄλλοθεν ἔξεστι κατορθόω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ νόμος κύριος μέλω ἡμέρα καί νύξ . καί μή ἐγώ λέγω τις , ὅτι πρό ὁ ἑρμηνεία οὐ ἰδέω ὁ ψαλμός ὁ δύναμις . καί γάρ πρό ὁ ἑρμηνεία πᾶς ὁ ὁπωσοῦν βούλομαι προσέχω ἀρκέω καί εἰς στίχος πολύς ἐνδίδωμι φιλοσοφία , καί εἰς δόγμα διορθόω , καί εἰς βίος ὠφελέω ὁ μέγας . καί γάρ ὅταν λέγω , Μακάριος ἄνθρωπος ὁ φοβέω ὁ κύριος , καί δύναμαι εἴδω τίς ποτέ εἰμί ὁ λέγω , οὐ ὁ ἐν δυναστεία εἰμί , οὐ ὁ πλουτέω , οὐ ὁ οἰκία ἔχω λαμπρός , οὐ ὁ ἐν βασίλεια στέφω , οὐ αὐτός ὁ ὁ διάδημα ἐπί ὁ κεφαλή τερικειμαι , οὐ ἄλλος οὐδείς , ἀλλά ὁ ἐν εὐλάβεια , ὁ ἐν φιλοσοφία , ὁ ἐν φόβος θεός εἰμί ζηλέω , οὐ μόνος διά ὁ μέγας , ἀλλά καί διά αὐτός ὁ πάρειμι . καί γάρ καί ἐνταῦθα οὕτως ἐκεῖνος δυνατός . μελετάω τοίνυν καί ἐγώ ἐντυγχάνω θεός · μανθάνω πῶς δέω ποιέω ὁ ἐντυγχάνω . οὐ γάρ κάλλος ζητέω γλῶττα ὁ θεός , οὐδέ ῥῆμα συνθήκη , ἀλλά ψυχή ὥρα . κἀν ἐκεῖνος φθέγγομαι ὁ αὐτός δοκέω , ὁ πᾶς ἀνάσσω ἄπειμι . εἰμί γάρ ἄνθρωπος τις συγγίγνομαι θαυμαστός πολύς καρπόω ἐκ ὁ συνόσιος , πόλος μᾶλλον ὁ Θεός θιγνεκῶς διά εὐχή ἐκτενής . κἀν γάρ ἁμαρτωλός τις εἰμί μετά ταπεινοφροσύνη εὔχομαι , ὅς εἰμί μέρος ἀρετή , μέγας ἀνύω δύναμαι . Ἄπερ οὖν καλός τέλος ( καί γάρ ἀπό φιλέω ῥῆμα ὁ πᾶς ἄγω ) , ἐπεί ὁ διάνοια αὐτός καλός παρασκευάζω εἰμί . Πῶς δέ εἰμί παρασκευάζω ; Ἐταλάνισεν ἑαυτοῦ , ὁ Σήθος τύπτω , οὐδέ ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός φέρω . ἄν οὕτως καί σύ εὐχή , πτερόν χούρος ἐργάζομαι ὁ ψυχή . εἰμί τοίνυν ὁ εὐχή ἥμερος , γαλήνη , χάρις ἔχω ὁ πρόσωπον καί ἁπλόω μετά πραότης καί μή κατά ἐχθρός γίγνομαι . Ἄτη ὁ οὐρανός ἄξιος ὁ εὐχή , οὗτος ὁ ἄγγελος ἄξιος ὁ γλῶττα . οὕτως γάρ καί ὑπέρ ἐγώ αὐτός ἀκούω , ὅταν ὑπέρ ὁ ἀδινογόντων καί ἐπηρεάζω ὁ ἐκτετράν ὁ θεός προσφέρω . ἄν οὕτως ῥυθμίζω ὁ ψυχή , δύναμαι μετά παρρησία λέγω καί ἐγώ ὁ θεός · οἰκτειρέω ἐγώ , καί εἰσακούω ὁ προσευχή ἐγώ · καί ὁδός ἐπινεύω , καί ὁ ὁ οὐρανός βασίλειος παρέχω ἐγώ · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτεύχω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος καί θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .