joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0225.3
προεβάλετο , καὶ νηστεῖαν καὶ δεκάτας · οὗτος δὲ ῥήματα εἶπε ψιλά , καὶ πάντα ἀπέθετο τὰ ἀμαρτήματα . Οὐ γὰρ τῶν ῥημάτων ἤκουσεν ὁ Θεὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν διάνοιαν , μεθ’ ἧς ταῦτα προεβάλετο , εἶδε , καὶ τεταπεινωμένην εὑρὼν καὶ συνετρίμηνήν , ἠλέησε καὶ ἐφιλανθρωπεύσατο . Ταῦτα δὲ λέγω οὐχ ἵνα ἀμαρτάνωμεν , ἀλλ’ ἵνα ταπεινοφρονῶμεν . Εἰ γὰρ τελώνης ἄνθρωπος , τὸ ἔσχατον τῆς κακίας εἶδος , οὐχὶ ταπεινοφρονήσας , ἀλλ’ εὐγυωμόνησας μόνον , καὶ τὰ ἀμαρτήματα εἰπών , καὶ ὅπερ ἠδολογήσας , τοσαύτην εὐνοιαν ἐπεσπάσατο παρὰ τοῦ Θεοῦ , πόσῳb οἱ μεγάλα μὲν κατωρθωκότες ἀγαθὰ , μηδὲν δὲ μέγα περὶ ἑαυτῶν νομίζοντες , ἐπισπάσονται τὴν βοήθειαν ; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ δέομαι καὶ ἀντιδολῶ ἐξομολογεῖσθαι τῷ Θεῷ συνεχῶς . Οὐδὲ γὰρ εἰς θέατρὸν σε ἄγω τῶν συνδούλων τῶν σῶν , οὐδὲ ἐκκαλεῖσαι τοῖς ἀνθρώποις ἀναγκάζω τὰ ἀμαρτήματα · τὸ συνειδὲς ἀνάπτυσον ἐμπροσθεν τοῦ Θεοῦ , καὶ αὐτὸ δεῖξον τὰ τραύματα , καὶ παρ’ αὐτοῦ τὰ φάρμακα αἴτησαι · δεῖξον τῷ μὴ ὀνειδίζοντι , ἀλλὰ θεραπεύοντι · χᾶν γὰρ σὺ ἀγὴπτῃς , οὐδὲν ἐκείνους ἀπαντά . Εἴπε τοίνυν , Ἴνα κερδηθῇς · εἴπε , ἵνα ἐνταῦθα ἀποθέμενος πάντα τὰ ἀμαρτήματα , ἀπέλθῃς ἔχει καθαρὸς καὶ ἔξω τῶν πλημμελημάτων , καὶ τῆς ἀφορτῆς ὁμοιοειδὲς ἐκείνης ἀπαλλαγῇς . Οἱ τρεῖς παῖδες ἐν καμίνῳ δίτῃν , καὶ τὴν ψυχὴν ἐπέθηκαν ὑπὲρ τῆς εἰς τὸν Δεσπότην ὁμολογίας · ἄλλ’ ὅμως μετὰ τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα κατωρθώσας λέγουσιν · Οὐκ ἐστιν ἡμῖν ἀνοίξαι τὸ στόμα · αἰσχύνει καὶ ὀνειδίζει ἑαυτὴν ὁμῶν τοῖς δούλοις σου καὶ τοῖς σεβομένοις σε . Τί οὖν ἀνοίγετε στόμα ; Ἴνα αὐτὸ τοῦτο ἐπὶσωμεν , φησίν , ὅτι οὐκ ἐστιν ἡμῖν ἀνοίξαι τὸ στόμα , καὶ αὐτὸ τοῦτο τῷ Δεσπότῃ [ 491 ] ἐπισταζόμεθα . Εὐχὴ δυνάμεις δυνάμιν πυρὸς ἐσθεσε , λεόντων θυμὸν ἐχαλίνωσε , πολέμους ἔλυσε , μάχας ἔπαυσε , χειμῶνας ἀνείλε , δαιμόνας ἡλασεν , οὐρανοὺς πύλας ἠνένοιξε , δασμὰ θανάτου διέκοψεν , ἀρχιστάτας ἐφυγάδευσεν , ἐτηρείας ἀπεκρούσατο , πόλεις σειομένας ἔστησε , καὶ τὰς ἀνωθεν φερομένας πῆλας , καὶ τὰς παρὰ ἀνθρώπων ἐπιβουλὰς , καὶ πάντα ἀπλῶς ἀνείλεν εὐχὴ τὰ δεινὰ . Εὐχὴν δὲ λέγω πάλιν , οὐ τὴν ἀπλῶς ἐπὶ τοῦ στόματος κειμένην , ἀλλὰ τὴν ἐκ τοῦ βάθους τῆς διανοίας ἀνιοῦσαν . Καθάπερ γὰρ τῶν δινῶντων ὁσαπερ ἂν πρὸς τὸ βάθος παραπέμψῃ τὰς ρίζας , χᾶν μυρίας ἀνέμων δέξηται προσβολὰς , οὐ διακλίνεται , οὐδὲ ἀνασπάται , τῶν ριζῶν μετὰ ἀκρίβειας τὴν βάθεα τῆς γῆς περισφιγγομένων · οὕτω δὴ καὶ εὐχαὶ αἱ κάτωθεν ἐκ τοῦ βάθους τῆς διανοίας ἀναπεμπόμεναι , ἐρριζωμέναι μετὰ ἀσφαλείας πρὸς ὕψος ἀντεινόνται , καὶ οὐδεμιᾷ λογισμοῦ προσβολῇ παρατρέπονται . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ προφήτης φησίν , Ἐκ Βαλθὼν ἐδέκραξά σοι , Κύριε . Ταῦτα λέγω οὐχ ἵνα ἐπαινῆτε μόνον , ἀλλ’ ἵνα καὶ ἐπὶ τῶν ἔργων ἐπιδεικνύνητε . Εἰ γὰρ τὸ πρὸς ἀνθρώπους ἐκτείνειν τὰς οἰκείας συμφοράς , καὶ τὰ κατειληφῶτα ἐκτραγῳθεῖσαι κακὰ , φέρει τινὰ τοῖς ὀδυνωμένοις παραμυθίαν , ὡσπερ τινὸς διαπνοῆς διὰ τοῦ λόγου γινομένης , πολλῷ μᾶλλον , ἂν πρὸς τὸν Δεσπότην ἀνακινώσῃ τὸν σὸν καὶ τῆς οικείας ψυχῆς πάθημα , λήψῃ τινὰ ψυχαγωγίαν καὶ παραμυθίαν πολλήν . Ἄνθρωπος μὲν γὰρ καὶ βαρύνεται πολλάκις τὸ πρὸς αὐτὸν ἀποδυρόμενον καὶ θρηνοῦντα , καὶ διακρούεται , καὶ ἀπωθεῖται · ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ προσίεται καὶ ἐπιστάται , χᾶν διημερεύσης ἀνακινουμένου αὐτῇ τὰς σὰς συμφοράς , τότε σε μᾶλλον φιλεῖ , καὶ ἐπινεύει · σου ταῖς ἱκετηρίαις . Τοῦτο γοῦν
Lemmas: προβάλλω , καί νηστεία καί δέκατος · οὗτος δέ ῥῆμα εἶπον ψιλός , καί πᾶς ἀποτίθημι ὁ ἁμάρτημα . οὖον γάρ ὁ ῥῆμα ἀκούω ὁ θεός μόνος , ἀλλά καί ὁ διάνοια , μετά ὅς οὗτος προβάλλω , ὁράω , καί ταπεινόω εὑρίσκω καί συντρίβω , ἐλεέω καί φιλανθρωπεύομαι . οὗτος δέ λέγω οὐ ἵνα ἁμαρτάνω , ἀλλά ἵνα ταπεινοφρονέω . εἰμί γάρ τελώνης ἄνθρωπος , ὁ ἔσχατος ὁ κακία εἶδος , οὐ ταπεινοφρονέω , ἀλλά ευγυωμονεος μόνος , καί ὁ ἁμάρτημα εἶπον , καί ὅσπερ ἠδολογήσας , τοσοῦτος εὔνοια ἐπισπάω παρά ὁ Θεός , πόσος ὁ μέγας μέν κατορθόω ἀγαθός , μηδείς δέ μέγας περί ἑαυτοῦ νομίζω , ἐπισπάω ὁ βοήθεια ; Ζεύς οὗτος παρακαλέω καί δήω καί αντιδολος ἐξομολογέομαι ὁ Θεός συνεχῶς . οὐδέ γάρ εἰς θέατρον σύ ἄγω ὁ σύνδουλος ὁ σός , οὐδέ ἐκκαλέω ὁ ἄνθρωπος ἀναγκάζω ὁ ἁμάρτημα · ὁ συνοράω ἀναπτύω ἔμπροσθεν ὁ Θεός , καί αὐτός δείκνυμι ὁ τραῦμα , καί παρά αὐτός ὁ φάρμακον αἰτέω · δείκνυμι ὁ μή ὀνειδίζω , ἀλλά θεραπεύω · χήν γάρ σύ ἀγὴπτῃς , οὐδείς ἐκεῖνος ἀπαντάω . εἶπον τοίνυν , ἵνα κερδαίνω · εἶπον , ἵνα ἐνταῦθα ἀποτίθημι πᾶς ὁ ἁμάρτημα , ἀπέρχομαι ἔχω καθαρός καί ἔξω ὁ πλημμέλημα , καί ὁ άφορτος ὁμοιοειδής ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω . ὁ τρεῖς παῖς ἐν κάμινος δίτη , καί ὁ ψυχή ἐπιτίθημι ὑπέρ ὁ εἰς ὁ δεσπότης ὁμολογία · ἄλλος ὅμως μετά τοσοῦτος καί τοιοῦτος κατορθόω λέγω · οὐ εἰμί ἐγώ ἀνοίγω ὁ στόμα · αἰσχύνω καί ὀνειδίζω ἑαυτοῦ ὁμός ὁ δοῦλος σύ καί ὁ σέβω σύ . τις οὖν ἀνοίγω στόμα ; ἵνα αὐτός οὗτος πίσω , φημί , ὅτι οὐ εἰμί ἐγώ ἀνοίγω ὁ στόμα , καί αὐτός οὗτος ὁ δεσπότης [ 491 ] ἐπιστάζω . εὐχή δύναμις δυνάμις πυρός ἐσθίω , λέων θυμός χαλινόω , πόλεμος λύω , μάχη παύω , χειμών ἀναιρέω , δαίμων ἐλαύνω , οὐρανός πύλη ἀναφέρω , δάσμα θάνατος διακόπτω , αρχιστατος φυγαδεύω , τηρεία ἀποκρούω , πόλις σείω ἵστημι , καί ὁ ἄνωθεν φέρω πάλλω , καί ὁ παρά ἄνθρωπος ἐπιβουλή , καί πᾶς ἀπλόος ἀναιρέω εὐχή ὁ δεινός . εὐχή δέ λέγω πάλιν , οὖον ὁ ἀπλόος ἐπί ὁ στόμα κεῖμαι , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ βάθος ὁ διάνοια ἀνέρχομαι . καθά γάρ ὁ δινέω ὅσος εἄν πρός ὁ βάθος παραπέμπω ὁ ῥίζα , χήν μυρίος ἄνεμος δέχομαι προσβολή , οὖον διακλίνω , οὐδέ ἀνασπάω , ὁ ῥίζα μετά ακρίβεια ὁ βάθος ὁ γῆ περισφίγγω · οὗτος δή καί εὐχή ὁ κάτωθεν ἐκ ὁ βάθος ὁ διάνοια ἀναπέμπω , ῥιζόω μετά ἀσφάλεια πρός ὕψος ἀντείνω , καί οὐδείς λογισμός προσβολή παρατρέπω . Ζεύς οὗτος καί ὁ προφήτης φημί , ἐκ βαλτός δείκνυμι σύ , κύριος . οὗτος λέγω οὐ ἵνα ἐπαινέω μόνος , ἀλλά ἵνα καί ἐπί ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι . εἰμί γάρ ὁ πρός ἄνθρωπος ἐκτείνω ὁ οἰκεῖος συμφορά , καί ὁ καταλαμβάνω εκτραγωθεισος κακός , φέρω τις ὁ ὀδυνάω παραμυθία , ὡς τις διαπνοή διά ὁ λόγος γίγνομαι , πολύς μᾶλλον , εἄν πρός ὁ δεσπότης ανακινοεω ὁ σός καί ὁ οἰκεῖος Ψυχή πάθημα , λαμβάνω τις ψυχαγωγία καί παραμυθία πολύς . Ἄνθρωπος μέν γάρ καί βαρύνω πολλάκις ὁ πρός αὐτός ἀποδύρομαι καί θρηνέω , καί διακρούω , καί ἀπωθέω · ὁ δέ θεός οὐ οὕτως , ἀλλά καί προσίημι καί ἐπιστάτης , χήν διημέρευση ἀνακινέω αὐτός ὁ σός συμφορά , τότε σύ μᾶλλον φιλέω , καί ἐπινεύω · σύ ὁ ἱκετήριος . οὗτος γοῦν