joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0220.2
πᾶντα , καὶ εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι’ οὗ τὰ πάντα . Διὰ τοῦτο καὶ τὸ εἰς προσέθηκεν , ἵνα μὴ πολυθεῖαν εἰσάγωσι πάλιν ἐκβαλόντες νομίζωσι , ὅτι ἕνα Θεὸν τὸν Πατέρα ἐκάλεσε , οὐχ ἐκβάλλων τὸν Υἱὸν τῆς θεότητος , ὡσπερ οὖν καὶ ἕνα Κύριον τὸν Υἱόν , οὐχ ἐκβάλλων τῆς κυριότητος τὸν Πατέρα , ἀλλὰ τὴν ἐκεῖθεν ἀσθένειαν διορθοῦντος , καὶ ἡδόμεναι αὐτοὺς δοῦναι λαβὴν βουλομένου . Τοῦτο γοῦν καὶ αὐτὸν γέγονε τοῦ μὴ σαφῶς μηδὲ φανερῶς , ἀλλ’ ἀμυδρῶς πως καὶ σπανίως διὰ τῶν προφητῶν γνωρισθῆναι τοῖς Ἰουδαίοις τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ . Ἄρτι γὰρ τῆς πολυθεοῦ πλάνης ἀπαλλαγέντες , εἰ πάλιν ἠκούσαν Θεὸν καὶ Θεόν , πρὸς τὴν αὐτὴν ἂν ὁ ὑπέστρεψαν νόσον . Διὰ τοῦτο ἄνω καὶ κάτω συνεχῶς οἱ προφῆται λέγουσιν ὅτι εἰς Θεός , καὶ πλὴν αὐτοῦ οὐδεὶς ἐστιν · οὐχὶ τὸν Υἱὸν ἀθετοῦντες , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ τὴν ἐκείνων ἀσθένειαν θεραπεύσαι βουλόμενοι , καὶ πείσαι τούς τῆς τῶν πολλῶν θεῶν καὶ οὐχ ἑνὸς θεοῦ ὑπονοίας ἀπαλλαγῆναι . Ὅταν τοίνυν ἀκούσῃς τὸ εἰς καὶ οὐδεὶς , καὶ ὅσα τοιαῦτα , μὴ τῆς Τριάδος ἐλαττώσῃς τὴν δόξαν , ἀλλὰ τὸ μέσον αὐτῆς πρὸς τὴν πτῶσιν διὰ τούτων μάνναν τῶν ῥημάτων · ἐπεὶ καὶ Ἀλλαχοῦ φησι · Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου ; Καὶ ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἐνταῦθα , καὶ οὔτε τὸν Υἱόν , οὔτε τὸ Πνεῦμα ἐκβάλλει τῆς γνώσεως , προαποδεικνύται με τοῖς ἀνωτέρω εἰρημένοις , ὅτι τὴν μαρτυρίαν παρηγάγομεν τὴν λέγουσαν · Τίς γὰρ ἔδε τὰ τοῦ ἀνθρώπου , εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ αὐτῷ ; Οὕτω καὶ τὰ Θεοῦ οὐδεὶς ἔδε , εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . Καὶ πάλιν ὁ Χριστὸς φησίν · Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Υἱόν , εἰ μὴ ὁ Πατήρ , οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει ἂ , εἰ μὴ ὁ Υἱός . Οὕτω δὲ καὶ ἐνταῦθα · Οὐχ ἐπὶ τὸν Πατέρα τὴς ἐρώμενον , εἰ μὴ ὁ ὧν ἐκ τοῦ Θεοῦ · οὗτος ὤρακε τὸν Πατέρα . Ὁμοῦ γὰρ ὅτι μετὰ ἀκριβείας αὐτὸν ὁδεῖν , εἶπε , καὶ τὴν αἰτίαν τὴν δεῖξεν , δι’ ἧν οὐδε . Τίς δὲ ἡ αἰτία ; Τὸ ἐξ αὐτοῦ [ 485 ] εἶναι · τοῦ δὲ ἐξ αὐτοῦ εἶναι πάλιν ἀποδείξεις τὸ μετὰ ἀκριβείας αὐτὸν εἰδεῖν . Διὰ τοῦτο γὰρ αὐτὸν οὐδε σαφῶς , ἐπειδὴ ἐξ αὐτοῦ ἐστιν , καὶ σημεῖον τοῦ ἐξ αὐτοῦ εἶναι τὸ εἰδεῖν αὐτὸν σαφῶς . Οὕτω γὰρ οὕτως ὑπερῴησαν οὐχ ἂν δυνηθεῖν καλῶς εἰδεῖν , κἂν ὀλίγον ἢ τὸ μέσον . Ἄκουσον γοῦν περὶ τῶν ἀγγέλων τί φησιν ὁ προφήτης , καὶ περὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , ὅτι τὴν ὀλίγον τὸ διάφορον ταύτης κάκεινής . Εἰπὼν γὰρ , Τί ἐστιν ἄνθρωπος , ὅτι μνημονεῖ αὐτοῦ , ἢ υἱὸς ἀνθρώπου , ὅτι λοριζῇ αὐτόν ; ἐπήγαγεν , Ἡλάττωσας αὐτὸν βραχὺ τι παρ’ ἀγγέλους . Ἀλλ’ ὅμως εἰ καὶ βραχὺ τὸ μέσον , ἐπειδὴ ὅμως ἐστὶ τι μέσον , οὐχ οἷομεν μετὰ ἀκριβείας ἀγγέλων οὐσίαν , κἂν μυρία φιλοσοφήσωμεν , εὑρεῖν οὐ δύνάμεθα . δ . Καὶ τί λέγω ἀγγέλων , ὅπου γε οὐδὲ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας ψυχῆς τὴν οὐσίαν ἴσμεν καλῶς , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ὁπωσοῦν ; Εἰ δὲ ἐκεῖνοι φιλονεικοῦσιν εἰδεῖν , ἐρώτησον τί ποτε ἐστὶ τὴν οὐσίαν ἡ ψυχή · Ἄρα ἀήρ , ἢ πνεῦμα , ἢ ἄνεμος , ἢ πῦρ f ; Ἀλλ’ οὐδὲν τούτων ἐροῦσι , ταῦτα γὰρ πάντα σώματα , ἐκείνην δὲ ἀσώματος . Εἰτα ἀγγέλους μὲν οὐχ ἴασιν , οὐδὲ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς , τὸν δὲ πάντων Δεσπότην καὶ δημιουργὸν εἰδεῖν φιλονεικοῦσι μετὰ ἀκριβείας ; καὶ τί ταύτης γένοιτο ; Ἄν τῆς ἀνοίας χειρόν ; Καὶ τί λέγω , τί τὴν οὐσίαν ἐστὶν ἡ ψυχή ; Ὅπως
Lemmas: λήγω , καί εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς . Ζεύς οὗτος καί ὁ εἰς προστίθημι , ἵνα μή πολυθεΐα εἰσάγω πάλιν ἐκβάλλω νομίζω , ὅτι εἷς θεός ὁ πατήρ καλέω , οὐ ἐκβάλλω ὁ υἱός ὁ θεότης , ὡς οὖν καί εἷς κύριος ὁ υἱός , οὐ ἐκβάλλω ὁ κυριότης ὁ πατήρ , ἀλλά ὁ ἐκεῖθεν ἀσθένεια διορθόω , καί ἥδομαι αὐτός δίδωμι λαβή βούλομαι . οὗτος γοῦν καί αὐτός γίγνομαι ὁ μή σαφῶς μηδέ φανερῶς , ἀλλά ἀμυδρός πως καί σπανίως διά ὁ προφήτης γνωρίζω ὁ Ἰουδαῖος ὁ υἱός ὁ Θεός . ἄρτι γάρ ὁ πολύθεος πλάνης ἀπαλλάσσω , εἰμί πάλιν ἀκούω θεός καί Θεός , πρός ὁ αὐτός εἄν ὁ ὑποστρέφω νόσος . Ζεύς οὗτος ἄνω καί κάτω συνεχῶς ὁ προφήτης λέγω ὅτι εἰς Θεός , καί πλήν αὐτός οὐδείς εἰμί · οὐ ὁ υἱός ἀθετέω , μή γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἀσθένεια θεραπεύω βούλομαι , καί πείθω ὁ ὁ ὁ πολύς θεός καί οὐ εἷς θεός ὑπόνοια ἀπαλλάσσω . ὅταν τοίνυν ἀκούω ὁ εἰς καί οὐδείς , καί ὅσος τοιοῦτος , μή ὁ Τριάς ἐλασσόω ὁ δόξα , ἀλλά ὁ μέσος αὐτός πρός ὁ πτῶσις διά οὗτος μάννα ὁ ῥῆμα · ἐπεί καί ἀλλαχοῦ φημί · Τῖς γάρ γιγνώσκω νόος κύριος ; καί ὅτι οὗτος εἰμί ἐνταῦθα , καί οὔτε ὁ υἱός , οὔτε ὁ πνεῦμα ἐκβάλλω ὁ γνῶσις , προαποδείκνυμι ἐγώ ὁ ἀνωτέρω εἴρω , ὅτι ὁ μαρτυρία παράγω ὁ λέγω · Τῖς γάρ ἐσθίω ὁ ὁ ἄνθρωπος , εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ αὐτός ; οὕτως καί ὁ Θεός οὐδείς ἐσθίω , εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . καί πάλιν ὁ Χριστός φημί · οὐδείς γιγνώσκω ὁ υἱός , εἰμί μή ὁ Πατήρ , οὐδέ ὁ πατήρ τις ἐπιγιγνώσκω ὅς , εἰμί μή ὁ υἱός . οὕτως δέ καί ἐνταῦθα · οὐχ ἐπί ὁ πατήρ σής ἐράω , εἰμί μή ὁ ὅς ἐκ ὁ Θεός · οὗτος ὄρνυμι ὁ πατήρ . ὁμός γάρ ὅτι μετά ἀκρίβεια αὐτός ὁδάω , εἶπον , καί ὁ αἴτιος ὁ δείκνυμι , διά ἧμαι οὐ . Τῖς δέ ὁ αἰτία ; ὁ ἐκ αὐτός [ 485 ] εἰμί · ὁ δέ ἐκ αὐτός εἰμί πάλιν ἀποδείκνυμι ὁ μετά ἀκρίβεια αὐτός εἴδω . Ζεύς οὗτος γάρ αὐτός οὐ σαφῶς , ἐπεί ἐκ αὐτός εἰμί , καί σημεῖον ὁ ἐκ αὐτός εἰμί ὁ εἴδω αὐτός σαφῶς . οὕτως γάρ οὕτως ὑπερῷος οὐ εἄν δύναμαι καλῶς εἴδω , κἀν ὀλίγος ἢ ὁ μέσος . ἀκούω γοῦν περί ὁ ἄγγελος τίς φημί ὁ προφήτης , καί περί ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὅτι ὁ ὀλίγος ὁ διάφορος οὗτος ἐκεῖνος . εἶπον γάρ , τις εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι μνημονέω αὐτός , ἢ υἱός ἄνθρωπος , ὅτι λοριζα αὐτός ; ἐπάγω , ἐλασσόω αὐτός βραχύς τίς παρά ἄγγελος . ἀλλά ὅμως εἰμί καί βραχύς ὁ μέσος , ἐπεί ὅμως εἰμί τίς μέσος , οὐ οἶμαι μετά ἀκρίβεια ἄγγελος οὐσία , κἀν μυρίος φιλοσοφέω , εὑρίσκω οὖον δύναμαι . δ . καί τίς λέγω ἄγγελος , ὅπου γε οὐδέ αὐτός ὁ ἡμέτερος Ψυχή ὁ οὐσία οἶδα καλῶς , μᾶλλον δέ οὐδέ ὁπωσοῦν ; εἰμί δέ ἐκεῖνος φιλονεικέω εἴδω , ἐρωτάω τίς ποτός εἰμί ὁ οὐσία ὁ ψυχή · ἄρας ἀήρ , ἢ πνεῦμα , ἢ ἄνεμος , ἢ πῦρ f ; ἀλλά οὐδείς οὗτος εἴρω , οὗτος γάρ πᾶς σῶμα , ἐκεῖνος δέ ἀσώματος . εἶτα ἄγγελος μέν οὐ ἴασις , οὐδέ ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , ὁ δέ πᾶς δεσπότης καί δημιουργός εἴδω φιλονεικέω μετά ἀκρίβεια ; καί τίς οὗτος γίγνομαι ; ἄν ὁ ἄνοια χείρων ; καί τίς λέγω , τίς ὁ οὐσία εἰμί ὁ ψυχή ; ὅπως