joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0216.6
α’ . Ἐπειδὰν μέλλῃ τις μικροτέρας ὑποθέσεως ἀπτεσθαι · , καὶ πολλῶν δεομένης λόγων , καλοῦν.ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ καὶ δύο καὶ τρισίν , ἀλλ’ ἐν πολλῷ πλείστῳ περαιουμένης , ἀναγκαῖον εἶναι νομίζω τῷ τοιούτῳ μὴ πᾶσαν ἀθρόως μηδὲ ὑφ’ ἐν ἐπιτιθέναι τῇ τῶν ἀκροατῶν διανοίᾳ τὴν διδασκαλίαν , ἀλλ’ εἰς πολλὰ τὸ ὅλον κατατέμνοντα μέρη , καὶφρον καὶ εὐληπτὸν τῷ καταχρηματισμῷ τοῦτο ποιεῖν τοῦ λόγου φορτίον . Καὶ γὰρ καὶ γλυττα καὶ ἀκοὴ καὶ ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων ἡμῶν μέτρα καὶ κανόνας καὶ δρους ἔχει κειμένους , κἂν ἐπιχειρήσῃ τις τούτους ὑπερβῆναι ποτὲ τοῦ δρους , καὶ τῆς οὐσης ἐκπτιπτεῖ δυνάμεις . Τί γὰρ γλυκύτερον φωτός , εἴπé μοι · τί δὲ θδιον ἀκτίνας · ἀλλ’ ὅμως τὸ γλυκὺ τοῦτο καὶ ἡδύ , ὅταν ὑπὲρ τὸ μέτρον ἡμῶν ὁμιλῇ τοῖς ὀμμασιν , ἐπαχθὲς γίνεται καὶ φορτικόν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς νύκτα ἐνομοθήτησεν εἶναι μετὰ τὴν ἡμέραν , ἵνα πεπονθότας παραλαβοῦσα τοὺς ὀφθαλμούς , καταστήλῃ τὰ βλέφαρα , κοιμῇ τὰς κάρας , ἀναπαύσῃ καμιοῦσαν ἡμῖν τὴν ὀπτικὴν δύναμιν , καὶ πρὸς τὴν τῆς μελλούσης ἡμέρας θεωρίαν ἐπιτηδεοτέραν παρασκευάσῃ . Διὰ τοῦτο καὶ ἑγρήγορσις καὶ ὕπνος ἐναντία ὄντα ἀλλήλοις , ἀπὸ τῆς συμμετρίας ὁμοίως ἀλλήλοις θδιστα γίνεται , καὶ γλυκὺ καλοῦντες τὸ φῶς , γλυκὺν ὁμοίως καλοῦμεν καὶ τὸν ὕπνον τὸν ἀπάγοντα ἡμᾶς τοῦ φωτός . Οὕτως [ 481 ] ἢ ἄμετρία πανταχοῦ βαρὺ καὶ ἐπαχθὲς , καὶ τὸ σύμμετρον τοῦ καὶ χρήσιμον ἡμῖν καὶ προσφές . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ἡμεῖς τετάρτην ἢ καὶ πέμπτὴν ἡμέραν ἔχοντες λοιπὸν , ἐξ οὗ τὸν περὶ ἀκατάληπτον χινουμέν λόγον , οὐδὲν οὐχὶ τήμερον αὐτὸν ἀπαρτίσαι παρασκευάσμεθα , ἀλλὰ τὰ σύμμετρα πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀγάπην ἐπόντες , πάλιν ἀναπαύσαι τὴν διάνοιαν ὑμῶν ἐγνώμεν . Ποῦ τοίνυν πρῶτον τὸν λόγον κατελίπομεν ; ἀνάγκη γὰρ αὐτὸν ἐκεῖθεν ἀνελέσθαι πάλιν , ἐπειδὴ μία εἰς ἐστι διδασκαλίας ἀκολουθία . Ἐλεγόμεν τότε , ὅτι τῆς θρονιῆς οὐδεὶς εἶπεν , ὅτι Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε · ὁ μονογενὴς Υἱὸς , ὁ ὢν ἐν τοῖς κόλποις * τοῦ Πατρός , αὐτὸς ἐξηγήσατο . Σήμερον ἀναγκαῖον μαθεῖν , ποῦ τοῦτο αὐτὸς ἐξηγήσατο ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ . Ἀπεκρίθη , φησὶ , τοῖς Ἰουδαίοις , καὶ εἶπεν · οὐχ ἐγὼ τὸν Πατέρα τις ἑώρακεν , εἰ μὴ ὁ ὢν ἐκ τοῦ Θεοῦ , οὗτος ἑώρακε τὸν Πατέρα . Ὅρασις πάλιν ἐνταῦθα τὴν γνώσιν λέγει . Καὶ οὐχ εἶπεν ἀπλῶς , ὅτι Οὐδεὶς οὐδὲ τὸν Πατέρα , καὶ ἐσῆψεν , ἵνα μὴ τις περὶ ἀνθρώπων τοῦτο λέγεσθαι νομίζῃ μόνον , ἀλλὰ βουλόμενος δεῖξαι , ὅτι οὔτε
Lemmas: ὅς . ἐπειδάν μέλλω τις μικρός ὑπόθεσις ἅπτω · , καί πολύς δήω λόγος , καλέω ἡμέρα εἷς καί δύο καί τρεῖς , ἀλλά ἐν πολύς πλεῖστος περαιόω , ἀναγκαῖος εἰμί νομίζω ὁ τοιοῦτος μή πᾶς ἀθρόος μηδέ ὑπό ἐν ἐπιτίθημι ὁ ὁ ἀκροατής διάνοια ὁ διδασκαλία , ἀλλά εἰς πολύς ὁ ὅλος κατατέμνω μέρος , καὶφρον καί εὔληπτος ὁ καταχρηματισμός οὗτος ποιέω ὁ λόγος φορτίον . καί γάρ καί γλίττον καί ἀκοή καί ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον ἐγώ μέτρον καί κανών καί δρους ἔχω κεῖμαι , κἀν ἐπιχειρέω τις οὗτος ὑπερβαίνω ποτέ ὁ δρους , καί ὁ εἰμί ἐκπτίσσω δύναμις . τις γάρ γλυκύς φάος , εἶπον ἐγώ · τίς δέ θδιον ἄκτινος · ἀλλά ὅμως ὁ γλυκύς οὗτος καί ἡδύς , ὅταν ὑπέρ ὁ μέτρον ἐγώ ὁμιλέω ὁ ὄμμα , ἐπαχθής γίγνομαι καί φορτικός . Ζεύς οὗτος καί ὁ θεός νύξ ἐνομοθήτησεν εἰμί μετά ὁ ἡμέρα , ἵνα πάσχω παραλαμβάνω ὁ ὀφθαλμός , καταστέλλω ὁ βλέφαρον , κοίμη ὁ Κάρ , ἀναπαύω κάμνω ἐγώ ὁ ὀπτικός δύναμις , καί πρός ὁ ὁ μέλλω ἡμέρα θεωρία ἐπιτηδεοτέραν παρασκευάζω . Ζεύς οὗτος καί ἐγρήγορσις καί ὕπνος ἐναντίος εἰμί ἀλλήλων , ἀπό ὁ συμμετρία ὁμοίως ἀλλήλων θδιστα γίγνομαι , καί γλυκύς καλέω ὁ φάος , γλυκύς ὁμοίως καλέω καί ὁ ὕπνος ὁ ἀπάγω ἐγώ ὁ φάος . οὕτως [ 481 ] ἢ ἀμετρία πανταχοῦ βαρύς καί ἐπαχθής , καί ὁ σύμμετρος ὁ καί χρήσιμος ἐγώ καί προεγω . Ζεύς δή οὗτος καί ἐγώ τέταρτος ἢ καί πέμπτος ἡμέρα ἔχω λοιπός , ἐκ ὅς ὁ περί ἀκατάληπτος χινεος λόγος , οὐδείς οὐ σήμερον αὐτός ἀπαρτίζω παρασκευάζω , ἀλλά ὁ σύμμετρος πρός ὁ ὑμέτερος ἀγάπη ἔπειμι , πάλιν ἀναπαύω ὁ διάνοια σύ γιγνώσκω . πός τοίνυν πρῶτος ὁ λόγος καταλιμπάνω ; ἀνάγκη γάρ αὐτός ἐκεῖθεν ἀναιρέω πάλιν , ἐπεί εἷς εἰς εἰμί διδασκαλία ἀκολουθία . λέγω τότε , ὅτι ὁ θρονιῆς οὐδείς εἶπον , ὅτι θεός οὐδείς ὁράω πώποτε · ὁ μονογενής υἱός , ὁ εἰμί ἐν ὁ κόλπος * ὁ πατήρ , αὐτός ἐξηγέομαι . σήμερον ἀναγκαῖος μανθάνω , ποῦ οὗτος αὐτός ἐξηγέομαι ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός . ἀποκρίνω , φημί , ὁ Ἰουδαῖος , καί εἶπον · οὐ ἐγώ ὁ πατήρ τις ὁράω , εἰμί μή ὁ εἰμί ἐκ ὁ Θεός , οὗτος ὁράω ὁ πατήρ . ὅρασις πάλιν ἐνταῦθα ὁ γνῶσις λέγω . καί οὐ εἶπον ἀπλόος , ὅτι οὐδείς οὐδέ ὁ πατήρ , καί σήπω , ἵνα μή τις περί ἄνθρωπος οὗτος λέγω νομίζω μόνος , ἀλλά βούλομαι δείκνυμι , ὅτι οὔτε