joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0177.1
δῆμεις , οὐκ ἀφήψι πρὸς τὸν οὐρανὸν ἰδεῖν , ἀλλὰ κάτω νεῦειν βιάζεται , καὶ πρὸς τὴν γῆν κεχηνέναι . Καὶ οὐκ ἔστιν , οὐκ ἔστιν οὐδὲν ἕτερον οὕτω χύλιγμα πρὸς τὴν ἀποδημίαν τῶν οὐρανῶν ὡς πλοῦτος καὶ τὰ ἀπὸ τοῦ πλοῦτου κακά . Οὐκ ἔμψ οὕτος ὁ λόγος , ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ ψῆφος · ἐστιν ἐξενεγκμένην εἰπόντος · Εὐχωλώτερόν · ἐστι κἄμηλον διὰ τρυπήματος βελίδος εἰσελθεῖν , ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Ἄλλ’ ἰδοὺ τὸ δύσκολον τοῦτο , μᾶλλον δὲ ἀδύνατον , γέγονε δυνατόν · καὶ ὁ πάλαι · Πέτρος ἠπόρει πρὸς τὸν διδάσκαλον , καὶ μαθεῖν ἐζήτηε , τοῦτο διὰ τῆς πείρας αὐτῆς ἐγνωμεν ἅπαντας , μᾶλλον δὲ καὶ τοῦτο πλεόν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον οὕτος εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνέβη , ἀλλὰ καὶ δῆμον εἰσάγει τοσοῦτον , μετὰ τοῦ πλοῦτου καὶ ἕτερα τούτου οὐχ ἧττονα κακώματα ἔχων , νεότητα καὶ ὀργαιαν ἄκρων , & πᾶν ἐστιν ἀνθρώπων μᾶλλον ἰκανὰ γοητεύσαι ψυχὴν · τοιαύτας ἔχουσα ἐπιθῦας , τοιαῦτα κατασκευάζουσι φάρμακα . Ἄλλ’ ὅμως καὶ τοῦτον οὕτως ἐκράτησε D , καὶ τῶν οὐρανῶν ἐπελάβετο , καὶ πρὸς τὴν ἐκεῖ φιλοσοφίαν μετέτρεχεν ἐαυτόν , καὶ οὔτε τῇ λαμπρότητι τοῦ παρόντος ἐνενώσθη βίου , οὔτε εἰς τὴν τῶν προγόνων περιφανείαν εἶδε · μᾶλλον δὲ εἰς τὴν τῶν προγόνων εἶδε περιφανείαν , οὐ τῶν κατὰ φύσιν τὴν ἀνάγκην συνδεδεμένων αὐτῷ , ἀλλὰ τῶν κατὰ προαίρεσιν εὐσεβείας αὐτῷ προστράχοντων . [ 41 ] Διὸ καὶ τοιοῦτος ἐγένετο . Εἶδεν εἰς τὴν πατριάρχην Ἄδραμα , εἶδεν εἰς τὸν μέγαν Μωῦσῆν , δὲ ἐν οἰκίᾳ τραπεζὴ βασιλικῇ , καὶ τραπεζῆς μετασχὼν Σαραπιτικῆς , καὶ μεταξὺ Θουρδῶν ἀποληφθεὶς Αἰγυπτιακῶν ( ἴστε δὲ οἷα τὰ βαρβάρων , ὅσον τύφου καὶ φαντασίας γέμει ) , πάντα ἀτιμάζας ἐκεῖνα , πρὸς τὸν πηλὸν καὶ τὴν πλινθεῖαν ἀπηυτομόλησε , τῶν θολλῶν καὶ αἰχμαλώτων εἶναι ἐπιθυμήσας , ὁ βασιλεὺς καὶ τοῦ βασιλέως υἱός . Τοιγάρτοι διὰ τοῦτο μετὰ λαμπροτέρου πάλιν ἐπανῆλθε τοῦ σήματος , ἢ πρότερον ἔχων ἀπέβαλε . Μετὰ γὰρ τὴν φυγὴν καὶ τὴν παρὰ τῷ χθονοστῇ ὧτησίαν , καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας ταλαιπωρίας , ἐπανῆλθε τοῦ βασιλέως ἠγούμενος , μᾶλλον δὲ τοῦ βασιλέως γενόμενος θεός · Τέλευμα γὰρ σε , φησί , θεόν Φαραώ . Καὶ λαμπρότερος ἢν τοῦ βασιλέως , οὐ διότιπμα ἔχων , οὐδὲ ἀλουργίδα περιειληφώς , οὐδὲ ζεύγος ἐλαίων χρυσούν , ἀλλὰ πάντα ἐκεῖνον πατήσας τὸν τύφον . Πίστα γὰρ , φησίν , ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἐσώθησεν . Ἐπανῆλθε τοίνυν σκήπτρον ἔχων , δι’ ὃ οὐκ ἀνθρώπους ἐκέλευε μόνον , ἀλλ’ οὐρανὸν καὶ γῆν καὶ θαλάττην , καὶ ἀέρων καὶ ὑδάτων φύσει , καὶ λίμναις καὶ πηγὰς καὶ ποταμοῖς . Πάντα γὰρ , ὅσα ἐδούλευε ὁ Μωῦσης , ταῦτα ἐγίνετο τὰ στοχεῖα · καὶ ἐν ταῖς χερσὶ καὶ αὐτοῦ μετεσχηματίζετο πάλιν ἡ κτίσις , καὶ καθάπερ θεράπαινα τις εὐγνώμων , δεσπότου φίλον ἰδοῦσα παραγενόμενον , πάντα ἐπεύθετο καὶ ὑπήκουε καθάπερ αὐτῷ τῷ Δεσπότῃ . Πρὸς τοῦτον καὶ οὕτος ἰδὼν C , τοιοῦτος ἐγένετο , καὶ ταῦτα νέος ὤν , εἰ ἤπωσε καὶ ἐγένετο νέος · οὐ γὰρ ἔγωγε πείθομαι · οὕτως ἐξ αὐτῶν αὐτῶν τῶν σπαργάνων πολὺν φρόνημα ἦν . Ἄλλ’ καὶ κατὰ τὸν τῆς ἡλικίας λόγον νέος ὤν , πᾶσης φιλοσοφίας ἐπελάβετο , καὶ καταμαθὼν τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν ὅτι καθάπερ χωρίον ἐστιν ὑλομανοῦν , τὰ μὲν νοστήματα τῆς ψυχῆς τῷ λόγῳ τῆς εὐσεβείας , καθάπερ δρεπάνῃ τινί , βαδίως ἐξέκοπτε , καθάρὸς
Lemmas: δῆμις , οὐ ἀφήψι πρός ὁ οὐρανός ὁράω , ἀλλά κάτω νεύω βιάζομαι , καί πρός ὁ γῆ χάσκω . καί οὐ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς ἕτερος οὗτος χύλιγμα πρός ὁ ἀποδημία ὁ οὐρανός ὡς πλοῦτος καί ὁ ἀπό ὁ πλοῦτος κακός . οὐ ἔμψ οὗτος ὁ λόγος , ἀλλά αὐτός ὁ Χριστός ψῆφος · εἰμί ἐκφέρω εἶπον · Εὐχωλώτερόν · εἰμί κάμηλος διά τρύπημα βελίδος εἰσέρχομαι , ἢ πλούσιος εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . ἄλλος ἰδού ὁ δύσκολος οὗτος , μᾶλλον δέ ἀδύνατος , γίγνομαι δυνατός · καί ὁ πάλαι · Πέτρος ἀπορέω πρός ὁ διδάσκαλος , καί μανθάνω ζητέω , οὗτος διά ὁ πείρω αὐτός γιγνώσκω ἅπας , μᾶλλον δέ καί οὗτος πλέω . οὖον γάρ δή μόνος οὗτος εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω , ἀλλά καί δῆμος εἰσάγω τοσοῦτος , μετά ὁ πλοῦτος καί ἕτερος οὗτος οὐ κακός κῶμα ἔχω , νεότης καί ὀργαιαν ἄκρος , & πᾶς εἰμί ἄνθρωπος μᾶλλον ἱκανός γοητεύω ψυχή · τοιοῦτος ἔχω ἐπιθύω , τοιοῦτος κατασκευάζω φάρμακον . ἄλλος ὅμως καί οὗτος οὕτως κρατέω D , καί ὁ οὐρανός ἐπιλαμβάνω , καί πρός ὁ ἐκεῖ φιλοσοφία μετατρέχω ἑαυτοῦ , καί οὔτε ὁ λαμπρότης ὁ πάρειμι νοέω βίος , οὔτε εἰς ὁ ὁ πρόγονος περιφάνεια ὁράω · μᾶλλον δέ εἰς ὁ ὁ πρόγονος ὁράω περιφάνεια , οὖον ὁ κατά φύσις ὁ ἀνάγκη συνδέω αὐτός , ἀλλά ὁ κατά προαίρεσις εὐσέβεια αὐτός προστρέχω . [ 41 ] Διὸ καί τοιοῦτος γίγνομαι . εἶδον εἰς ὁ πατριάρχης Ἄδραμα , ὁράω εἰς ὁ μέγας Μωϋσῆς , δέ ἐν οἰκίον τράπεζα βασιλικός , καί τραπεζεύς μετέχω σαραπιτικεω , καί μεταξύ Θουρδῶν ἀπολαμβάνω Αἰγυπτιακός ( οἶδα δέ οἷος ὁ βάρβαρος , ὅσος τύφω καί φαντασία γέμω ) , πᾶς ἀτιμάζω ἐκεῖνος , πρός ὁ πηλός καί ὁ πλινθεία ἀπαυτομολέω , ὁ θολός καί αἰχμάλωτος εἰμί ἐπιθυμέω , ὁ βασιλεύς καί ὁ βασιλεύς υἱός . τοιγάρ διά οὗτος μετά λαμπρός πάλιν ἐπανέρχομαι ὁ σῆμα , ἢ πρότερος ἔχω ἀποβάλλω . μετά γάρ ὁ φυγή καί ὁ παρά ὁ χθονοστεω ὅστιος , καί ὁ ἐπί ὁ ἀλλότριος ταλαιπωρία , ἐπανέρχομαι ὁ βασιλεύς ἡγέομαι , μᾶλλον δέ ὁ βασιλεύς γίγνομαι θεός · Τέλευμα γάρ σύ , φημί , θεός Φαραώ . καί λαμπρός εἄν ὁ βασιλεύς , οὖον διότιπμα ἔχω , οὐδέ ἁλουργίς περιλαμβάνω , οὐδέ ζεύγος ἔλαιον χρύσεος , ἀλλά πᾶς ἐκεῖνος πατέω ὁ τύφω . Πίστα γάρ , φημί , ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς σῴζω . ἐπανέρχομαι τοίνυν σκῆπτρον ἔχω , διά ὅς οὐ ἄνθρωπος κελεύω μόνος , ἀλλά οὐρανός καί γῆ καί Θαλάττη , καί ἀήρ καί ὕδωρ φύσις , καί λίμνη καί πηγή καί ποταμός . Πάν γάρ , ὅσος δουλεύω ὁ Μωυσῆς , οὗτος γίγνομαι ὁ στοχεῖον · καί ἐν ὁ χείρ καί αὐτός μετασχηματίζω πάλιν ὁ κτίσις , καί καθάπερ θεράπαινα τις εὐγνώμων , δεσπότης φίλος ὁράω παραγίγνομαι , πᾶς πυνθάνομαι καί ὑπακούω καθάπερ αὐτός ὁ δεσπότης . πρός οὗτος καί οὗτος εἶδον C , τοιοῦτος γίγνομαι , καί οὗτος νέος εἰμί , εἰμί ἀπωθέω καί γίγνομαι νέος · οὖον γάρ ἔγωγε πείθω · οὕτως ἐκ αὐτός αὐτός ὁ σπάργανον πολύς φρόνημα εἰμί . ἄλλος καί κατά ὁ ὁ ἡλικία λόγος νέος εἰμί , πᾶς φιλοσοφία ἐπιλαμβάνω , καί καταμανθάνω ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος ὅτι καθάπερ χωρίον εἰμί ὑλομανέω , ὁ μέν νοστημα ὁ Ψυχή ὁ λόγος ὁ εὐσέβεια , καθάπερ δρεπάνη τις , βάδιος ἐκκόπτω , καθαρός