joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0245.2
τοῦτο εἰρήσθαι φασί , λέγοντες Πατρός καὶ Υἱοῦ μίαν εἶναι βούλησιν . Εἰ τοίνυν Πατρός καὶ Υἱοῦ μία βούλησίς ἐστι , πῶς φησιν ἐνταῦθα , Πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω , ἀλλ’ ὡς σὺ ; Ἄν μὲν γὰρ ἐπὶ τῆς θεότητος τὸ εἰρημένον ᾖ τοῦτο , ἐναντιολογία τις γίνεται , καὶ πολλὰ ἄτοπα ἐκ τούτου τίκτεται · ἄν δὲ ἐπὶ τῆς σαρκός , ἔχει λόγῳν τὰ εἰρημένα , καὶ οὐδὲν γένοιτ’ ἄν ἐγκλημα . Οὐ γὰρ τὸ μὴ θέλειν ἀποθανεῖν τὴν σάρκα , ἐστὶ κατάγνωσις b · φύσεως γὰρ ἐστὶ τοῦτο · αὐτὸς δὲ τὰ τῆς φύσεως ἅπαντα χωρὶς ἁμαρτίας ἐπιδείκνυται , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς περιουσίας , ὥστε τὰ τῶν αἱρετικῶν ἐκφράζει στόματα . Ὅταν οὖν λέγῃ , Εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο , καί , Οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω , ἀλλ’ ὡς σὺ , οὐδὲν ἕτερον δείκνυσιν , ἀλλ’ ὅτι σάρξ ἀληθῶς περιβέβληται φοβουμένη θάνατον · τὸ γὰρ φοβεῖσθαι θάνατον καὶ ἀναδύεσθαι καὶ ἀγωνιᾶν ἐκείνης ἐστι . Νῦν μὲν οὖν ἐρήμην αὐτὴν ἀφῆκε , καὶ γομὴν τῇ οἰκείας ἐνεργείας , ἵνα αὐτῆς δεῖξας τὴν ἀσθένειαν , πιστώσῃται αὐτῆς καὶ τὴν φύσιν · νῦν δὲ αὐτὴν ἀποκρύπτει , ἵνα μάθῃς ὅτι οὐ φύσις ἀνθρώπος ἦν . Ὅσπερ γὰρ , εἰ διὰ παντὸς τὰ ἀνθρώπινα ἐνδείκνυτο , τοῦτο ἂν ἐνομίζθη ὅντως , εἰ διὰ παντὸς τὰ τῆς θεότητος ἐπετέλει , ἠπιστήθη ἂν ὁ τῆς οἰκονομίας λόγος . Διὰ τοῦτο ποικίλλει , καὶ ἀναμείγνυσι καὶ τὰ ῥήματα καὶ τὰ πράγματα , ἵνα μήτε τῷ Παύλῳ τὸ Σαμωσατέα , μήτε τῷ Μαρκίωνι καὶ Μανιχαίῳ νῶσαι καὶ μανία παράσχη . πρόφασιν · διὰ τοῦτο καὶ προλέγει τὸ ἐσόμενον ὡς Θεός , καὶ ἀναδύεται πάλιν ὡς ἄνθρωπος . ζ Ἐβουλόμην καὶ ταῖς λοιπαῖς αἰτίαις ἐπεξελθεῖν , καὶ δεῖξαι ἐπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων , ὅτι ὡσπερ ἐνταῦθα τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ἐλέγχων ἠθέτο , οὕτω καὶ ἀλλὰχοῦ πάλιν τὴν ἀσθένειαν τῶν ἀκούοντων διορθοῦμενος · οὐ γὰρ δὴ πάντα τὰ ταπεινῶς εἰρημένα διὰ τὴν τῆς σαρκὸς περιβολὴν εἰρήσθαι χρὴ νομίζειν μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἂς εἴπον αἰτίας · ἵνα δὲ μὴ τῶν εἰρημένων ἐπικλύσῃ τὸ πλήθος τῇ περιουσίᾳ c τῶν ῥηθήσεσθαι μελλόντων , ἐνταῦθα τὸν πρὸς ἐκείνους στήσας λόγον , καὶ τὰ λειπόμενα εἰς ἕτερον ἀναβαλλόμενος ἡμέραν , πρὸς παραμυνesiν εὐχῆς τρέψομαι πάλιν . Εἰ γὰρ καὶ πολλάκις [ 512 ] ἡμῖν περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἴρηται , ἀλλὰ καὶ νῦν ἀναγκαῖον εἰπεῖν . Καὶ γὰρ καὶ τῶν ἱματίων τὰ μὲν ἅπαξ βαφέντα ἐξίτηλον ἔχει τὴν βαφήν , ἂ δὲ πολλάκις , ἂ καὶ συνεχὲς καθ’ ἕνας ἀνασπῶσιν οἱ δευσπολοί , ἀκίνητον διατηρεῖ τὸ τοῦ χρωμάτων ἄνθος · τοῦτο δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ψυχῶν συμβαίνει τῶν ἡμετέρων . Ὅταν γὰρ πολλάκις τῶν αὐτῶν ἀκούσωμεν ῥημάτων , καθάπερ τινὰ βαφήν τὴν διδασκαλίαν ὑποδεξάμενοι , οὐχ ἂν ῥαδίως αὐτὴν ἀποπτεύσωμεν . Μὴ τοίνυν παρέργως ἀκούωμεν · οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἐστιν οὐδὲν εὐχῆς δυνατωτέρον , οὐδὲ ἴσον . Οὐχ οὕτως ἐστὶ βασιλεὺς λαμπρὰς ἀλουργίδα περιβεβλημένος , ὡς ἡ εὐχόμενος τῇ πρὸς τὸν Θεὸν ὁμιλίᾳ κοσμούμενος . Ὅσπερ γὰρ εἰ στρατοπέδου παρόντος , στρατηγόν , ἄρχοντα , ὑπάτον πολλῶν , προσελθόν τις κατ’ ἰδίαν διαλεγθείη τῷ βασιλεῖ , τὰς πάντων δυνεῖς ἐπιστρέφει πρὸς ἑαυτόν , καὶ ταύτῃ σεμνότερος γίνεται · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ
Lemmas: οὗτος εἴρω φημί , λέγω πατήρ καί υἱός εἷς εἰμί βούλησις . εἰμί τοίνυν πατήρ καί υἱός εἷς βούλησις εἰμί , πῶς φημί ἐνταῦθα , πλήν οὐ ὡς ἐγώ ἐθέλω , ἀλλά ὡς σύ ; ἄν μέν γάρ ἐπί ὁ θεότης ὁ εἴρω εἰμί οὗτος , ἐναντιολογία τις γίγνομαι , καί πολύς ἄτοπος ἐκ οὗτος τίκτω · ἄν δέ ἐπί ὁ σάρξ , ἔχω λόγος ὁ εἴρω , καί οὐδείς γίγνομαι ἄν ἔγκλημα . οὖον γάρ ὁ μή ἐθέλω ἀποθνῄσκω ὁ σάρξ , εἰμί κατάγνωσις b · φύσις γάρ εἰμί οὗτος · αὐτός δέ ὁ ὁ φύσις ἅπας Χωρὶς ἁμαρτία ἐπιδείκνυμι , καί μετά πολύς ὁ περιουσία , ὥστε ὁ ὁ αἱρετικός εκφράζω στόμα . ὅταν οὖν λέγω , εἰμί δυνατός , παρέρχομαι ἀπό ἐγώ ὁ ποτήριον οὗτος , καί , οὐχ ὡς ἐγώ ἐθέλω , ἀλλά ὡς σύ , οὐδείς ἕτερος δείκνυμι , ἀλλά ὅτι σάρξ ἀληθής περιβάλλω φοβέω θάνατος · ὁ γάρ φοβέω θάνατος καί ἀναδύνω καί ἀγωνιάω ἐκεῖνος εἰμί . νῦν μέν οὖν ἐρῆμος αὐτός ἀφίημι , καί γομὴν ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια , ἵνα αὐτός δείκνυμι ὁ ἀσθένεια , πιστόω αὐτός καί ὁ φύσις · νῦν δέ αὐτός ἀποκρύπτω , ἵνα μανθάνω ὅτι οὖον φύσις ἄνθρωπος εἰμί . ὅσπερ γάρ , εἰμί διά πᾶς ὁ ἀνθρώπινος ἐνδείκνυμι , οὗτος εἄν νομίζω εἰμί , εἰμί διά πᾶς ὁ ὁ θεότης ἐπιτελέω , ἐπίσταμαι εἄν ὁ ὁ οἰκονομία λόγος . Ζεύς οὗτος ποικίλλω , καί ἀναμείγνυμι καί ὁ ῥῆμα καί ὁ πρᾶγμα , ἵνα μήτε ὁ Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς , μήτε ὁ Μαρκίων καί Μανιχαῖος νοέω καί μανία παρέχω . πρόφασις · διά οὗτος καί προλέγω ὁ εἰμί ὡς Θεός , καί ἀναδύνω πάλιν ὡς ἄνθρωπος . ζ βούλομαι καί ὁ λοιπός αἴτιος ἐπεξέρχομαι , καί δείκνυμι ἐπί αὐτός ὁ πρᾶγμα , ὅτι ὡς ἐνταῦθα ὁ ἀσθένεια ὁ σάρξ ἐλέγχω αἴθω , οὗτος καί αλλαχού πάλιν ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω διορθόω · οὖον γάρ δή πᾶς ὁ ταπεινός εἴρω διά ὁ ὁ σάρξ περιβολή εἴρω χρή νομίζω μόνος , ἀλλά καί διά ὁ ἄλλος ὅς εἶπον αἴτιος · ἵνα δέ μή ὁ εἴρω ἐπικλύζω ὁ πλήθος ὁ περιουσία c ὁ εἴρω μέλλω , ἐνταῦθα ὁ πρός ἐκεῖνος ἵστημι λόγος , καί ὁ λείπω εἰς ἕτερος ἀναβάλλω ἡμέρα , πρός παραμυνesiν εὐχή τρέπω πάλιν . εἰμί γάρ καί πολλάκις [ 512 ] ἐγώ περί ὁ ὑπόθεσις οὗτος εἴρω , ἀλλά καί νῦν ἀναγκαῖος εἶπον . καί γάρ καί ὁ ἱμάτιον ὁ μέν ἅπαξ βάπτω ἐξίτηλος ἔχω ὁ βαφή , ὅς δέ πολλάκις , ὅς καί συνεχής κατά ἕνος ἀνασπάω ὁ δευσπολοί , ἀκίνητος διατηρέω ὁ ὁ χρῶμα ἄνθος · οὗτος δή καί ἐπί ὁ Ψυχή συμβαίνω ὁ ἡμέτερος . ὅταν γάρ πολλάκις ὁ αὐτός ἀκούω ῥῆμα , καθάπερ τις βαφή ὁ διδασκαλία ὑποδέχομαι , οὐ εἄν ῥᾳδίως αὐτός ἀποπτεύω . μή τοίνυν πάρεργον ἀκούω · οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς εὐχή δυνατός , οὐδέ ἴσος . οὐχ οὕτως εἰμί βασιλεύς λαμπρός ἁλουργίς περιβεβλημένος , ὡς ὁ εὔχομαι ὁ πρός ὁ θεός ὁμιλία κοσμέω . ὅσπερ γάρ εἰμί στρατόπεδον πάρειμι , στρατηγός , ἄρχω , ὕπατος πολύς , προσέρχομαι τις κατά ἴδιος διαλέγω ὁ βασιλεύς , ὁ πᾶς δύο ἐπιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , καί οὗτος σεμνός γίγνομαι · οὗτος δή καί ἐπί