joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0173.3
α' . Ἄρα ἀλήθῃ τὰ συμβάντα περὶ ἡμᾶς ; καὶ γέγονεν ὡς τὰ γεγενημένα , καὶ οὐκ ἐξηπατήμεθα ; οὐδὲ νῦν τὰ παρόντα καὶ ὅν , ἀλλ' ἡμέρα ὡς ἐστὶ , καὶ ἐγρηγορόμεν ἅπαντες ; Καὶ τὸς ἄν ταῦτα πιστεύσειεν , ὅτι ἡμέρας οὖσης , νηφόντων ἀνθρώπων καὶ ἐγρηγόρτων , μειρακίσκος εὐτέλης καὶ ἀπερβιμένος πρὸς ὕψος ἀρχῆς ἀνῃγύη τοσούτων ; Ἐν νυκτὶ μὲν γὰρ οὐδὲν ἀπεικὲς τὰ τοιαῦτα συμβαίνειν . " Ὡς γοῦν [ 437 ] τινες τὸ σῶμα ἀνάπτηροι , καὶ μηδὲ τῆς ἀναγκαίας εὐποροῦντες τροφῆς , καθευδόντες εἶδον ἑαυτοὺς ἀρτίους γεγενημένους καὶ καλοὺς καὶ τραπέζας ἀπολαύοντας βασιλικῆς · ἀλλ' ἦν ὕπνος καὶ ὀνειρώων ἀπάτη τὰ φαινόμενα . Καὶ γὰρ τοιαύτη τῶν ὀνειράτων ἡ φύσις · πανοῦργός τις ἐστὶ καὶ θαυμαστή , καὶ τοῖς παραδόξοις ἐντυφώσα χαίρει . Ἄλλ' οὐκ ἐν ἡμέρᾳ ταῦτα , οὐδὲ ἐπ' αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς ἀληθείας · τοῦτο τάχα συμβαίνειν ἴδοι τις ἄν . Ἄλλὰ πάντα νῦν συνέβη καὶ γέγονε καὶ τέλος ἔχει , καθὼς ὁμωρεῖτε , ταῦτα δὲ τὰ τῶν ὀνειρῶν ἀπιστότερα · καὶ πόλις ὡς οὕτω μεγάλη καὶ πολυάνθρωπος , δῆμός τε θαυμαστὸς καὶ μέγας πρὸς τὴν ἡμετέραν εὐτέλειαν ἔχην , ὡς μέγα τι καὶ γενναῖον ἀκούσόμενος παρ' ἡμῶν . Καίτοι καὶ εἰ κατὰ τοὺς ἀενοὺς ἔρρεον ποταμοὺς , καὶ πηγὰς ἄν λόγων ἐναπέκειντό μου τῷ στόματι , τοσούτων ἀθρόων συνδρομῶντων πρὸς τὴν ἀκρόασιν , ταχέως ἀνεστάλη μοι τῷ φόβῳ τὸ βέβηρον , καὶ ἀνεχαιτίσεν ἄν εἰς τοὺς πάλαι τὰ νάματα · ὅταν δὲ μὴ ποταμῶν , μηδὲ πηγῶν μόνον , ἀλλὰ μηδὲ ψευδῶς εὐτελοῦς διασωσίωμεν μέτρον , πῶς οὐ δέος μὴ καὶ αὐτὸ τὸ μικρὸν τῆς ἐπιρροῆς ἐπιλίπη τῷ φόβῳ ἐξῃρανθῆν , καὶ γένηται ταῦτον , ὅ καὶ ἐπὶ τῶν σωμάτων συμβαίνειν εἴωθε ; Τί δὲ γίνεται ἐπὶ τῶν σωμάτων ; Πολλὰ πολλάκις κατέχοντες τῇ χειρὶ , καὶ τοῖς δακτύλοις ἡμῶν σφίγγοντες , πηδόντες ἅπαντα ἐξἐχάμεν , χαυνωθέντων ἡμῶν τῶν νεύρων , καὶ τοῦ τόνου τῆς σαρκὸς χαλασθέντος . Τοῦτο δὲ δέος μὴ καὶ τήμερον γένηται ἐπὶ τῆς ψυχῆς τῆς ἡμετέρας , καὶ ἄ μετὰ πολλοῦ πόνου συνηγάγομεν ὑμῖν νοήματα , τὰ μικρὰ δὲ ταῦτα καὶ εὐτελῆ , ὑπὸ τῆς ἀγωνίας ἐλαβέντα , φροῦδα οἰχήσηται , καὶ τὴν διάνοιαν ἡμῶν ἐρήμην καταλιπόντα ἀποπεῖ . Διὸ δέομαι πάντων ὁμοίως ὑμῶν , ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων , ὅσῃν ἡμῖν ἀγωνίαν ἐνθάδε τῇ συνδρομῇ τῇ κατὰ τὴν ἀκρόασιν , τοσούτον ἐμπνεῦσαι ὅρασιν ἡμῖν διὰ τῆς σπουδῆς τῆς κατὰ τὰς εὐχάς , καὶ δεηθῆναι τοῦ διδόντος ῥήμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ , δοῦναι καὶ ἡμῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἡμῶν . Πάντως ὑμῖν πόνος οὐδὲς τοσούτος οὐκ ἐστιν τῆς ἀκροάσεως , ὅν δὲ μειρακίσκου ψυχὴν τῷ φόβῳ διαλυθείσαν ἐπιζήξει πάλιν · δίκαιον δὲ ἄν εἴητε ταύτην ἡμῖν παρασχῆν τὴν αἴτησιν , ἐπεὶ καὶ δι' ὑμᾶς τὸν κύριον ἀνεβίβασμεν τοῦτον , δι' ὑμᾶς καὶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην , ἥς οὐδὲν βιαστότερον , οὐδὲ τυραννικώτερον , ὅπου γε καὶ ἡμᾶς οὐ μᾶλα ἐμπειροὺς ἔχοντας τοῦ λέγειν , λέγειν ἀνέπεισε , καὶ πρὸς τὴν διδασκαλίαν στάδιον ἀποδύσασθαι παρεσκεύασε , καίτοι μηδὲν πρύτερον τοῦτον φημένου τῶν παλαισμάτων , ἀλλ' ἀλλὰ μετὰ τῶν ἀκροατῶν ταττομένου , καὶ τῇ ἀπράγμονος ἀπολαύοντας ἡσυχίας . Ἄλλὰ τίς οὕτω σκληρὸς καὶ δυσάγωμος , ὡς τὸν ὑμέτερον σύλλογον σιγῇ παρελθεῖν , καὶ θερμοὺς εὕρων ἀκροάσεως ἐραστάς , μὴ προσπεσεῖν , κἂν ἀπάντων ἀνθρώπων ἀνωτέρως [ 438 ] ἦ ; Ἐδουλόμην οὖν πρῶτον ἐν Ἐκκλησίᾳ μέλλων ἀφείναι λόγον , τῶν προσιμένων ἀπαξοῦσαι τῷ τὴν γλῶσσαν ἡμῖν ταύτην δεδώκτι Θεῷ · καὶ γὰρ οὕτως ἔδει . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἄλινος καὶ ληνός , ἀλλὰ καὶ λόγων ἀπέρχεται δεῖ τῷ λόγῳ , καὶ λόγον πολλῷ μᾶλλον , ἢ δραγμάτων . Καὶ γὰρ καὶ ἡμῖν οἰκειότερος οὕτος ὁ καρπός , καὶ αὐτῷ προσφιλέστερος τῷ τιμωμένῳ Θεῷ . Βόρφυ μὲν γὰρ καὶ ἀσταχὺν λαγόνες ἐξερόσιν · αὐτὸς καὶ τρέφουσιν ὀμβρῶν ἐπιρροὰ , καὶ γηπόνων θεραπεύσει χεῖρες · ὕμνον δὲ ἱερὸν τίκτει μὲν εὐλάβεια ψυχῆς , τρέφει δὲ συνειδὲς ἀγαθόν , δέχεται δὲ εἰς τὰ ταμεία τῶν οὐρανῶν ὁ Θεός . Ὅσῃ δὲ τῆς ἀμείνων ψυχῆς , τοσούτῳ καὶ αὐτὴ βελτίων ἐκείνης ἡ φορά . Διὰ τοῦτο καὶ τῶν προφητῶν τις , ἄνθρω θαυμαστὸς καὶ μέγας , Ἄστῃ ὄνομα αὐτῷ , τοῖς τῷ Θεῷ προσκεκοινωκόσι καὶ μέλλουσιν Ἰησοῦν καταστῆσαι αὐτὸν παραίνει φέρειν μεθ' ἑαυτῶν , οὐχὶ βοῶν ἀγέλας , οὐδὲ σεμίδαλεως μέτρα τόσα καὶ τόσα , οὐδὲ τρυγάνια καὶ περιστεράν , οὐδὲ ἄλλο τι τῶν τοιούτων οὐδὲν · ἀλλὰ τί ; Φέρετε μεθ' ἑαυτῶν λόγους , φησὶ . Καὶ ποία θυσία λόγος ; Ἰσὼς εἴποι τις ἄν . Μεγίστη μὲν οὖν , ἀγαπητέ , καὶ σεμνοτάτη , καὶ τῶν ἄλλων ἀπασῶν βελτίων . Καὶ τὸ ταῦτα φράσω ; Αὐτὸς δὲ ταῦτα μάλιστα πάντων εἰδὼς ἀκριβῶς , ὁ γενναῖος καὶ μέγας Δαυὶδ . Τῷ γὰρ Θεῷ ποτὲ εὐχαριστήρια ὕμνον ἐπὶ νίκῃ πολέμου γεγενημένη
Lemmas: ὅς . ἄρας ἀλάομαι ὁ συμβαίνω περί ἐγώ ; καί γίγνομαι ὡς ὁ γίγνομαι , καί οὐ ἐξαπατάω ; οὐδέ νῦν ὁ πάρειμι καί ὅς , ἀλλά ἡμέρα ὡς εἰμί , καί ἐγείρω ἅπας ; καί τός ἄν οὗτος πιστεύω , ὅτι ἡμέρα εἰμί , νήφω ἄνθρωπος καί ἐγείρω , μειρακίσκος Εὐτέλης καί ἀπερβιμένος πρός ὕψος ἀρχή ἀνάγω τοσοῦτος ; ἐν νύξ μέν γάρ οὐδείς ἀπέχω ὁ τοιοῦτος συμβαίνω . " ὡς γοῦν [ 437 ] τις ὁ σῶμα ἀνάπτηροι , καί μηδέ ὁ ἀναγκαῖος εὐπορέω τροφή , καθεύδω εἶδον ἑαυτοῦ ἄρτιος γίγνομαι καί καλός καί τράπεζα ἀπολαύω βασιλικός · ἀλλά εἰμί ὕπνος καί ονειρωον ἀπάτη ὁ φαίνω . καί γάρ τοιοῦτος ὁ ὄνειρος ὁ φύσις · πανοῦργος τις εἰμί καί θαυμαστός , καί ὁ παράδοξος ἐντύφω χαίρω . ἄλλος οὐ ἐν ἡμέρα οὗτος , οὐδέ ἐπί αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια · οὗτος τάχα συμβαίνω ὁράω τις ἄν . ἀλλά πᾶς νῦν συμβαίνω καί γίγνομαι καί τέλος ἔχω , καθώς ὁμορέω , οὗτος δέ ὁ ὁ ὄνειρος ἄπιστος · καί πόλις ὡς οὗτος μέγας καί πολυάνθρωπος , δῆμος τε θαυμαστός καί μέγας πρός ὁ ἡμέτερος εὐτέλεια ἔχω , ὡς μέγας τίς καί γενναῖος ἀκούω παρά ἐγώ . καίτοι καί εἰμί κατά ὁ ἀενοὺς ῥέω ποταμός , καί πηγή ἄν λόγος ἐναπέκειντό ἐγώ ὁ στόμα , τοσοῦτος ἀθρόος συνδρομαω πρός ὁ ἀκρόασις , ταχέως ἀναστέλλω ἐγώ ὁ φόβος ὁ βηρός , καί ἀναχαιτίζω ἄν εἰς ὁ πάλαι ὁ νᾶμα · ὅταν δέ μή ποταμός , μηδέ πηγή μόνος , ἀλλά μηδέ ψευδής εὐτελής διασῴζω μέτρον , πῶς οὖον δέος μή καί αὐτός ὁ μικρός ὁ ἐπιρροή ἐπιλείπω ὁ φόβος ξηραίνω , καί γίγνομαι ταῦτος , ὅς καί ἐπί ὁ σῶμα συμβαίνω εἴωθα ; τις δέ γίγνομαι ἐπί ὁ σῶμα ; Πολύς πολλάκις κατέχω ὁ χείρ , καί ὁ δάκτυλος ἐγώ σφίγγω , πηδάω ἅπας ἐκχέω , χαυνόω ἐγώ ὁ νεῦρον , καί ὁ τόνος ὁ σάρξ χαλάω . οὗτος δέ δέος μή καί σήμερον γίγνομαι ἐπί ὁ Ψυχή ὁ ἡμέτερος , καί ὅς μετά πολύς πόνος συνάγω σύ νόημα , ὁ μικρός δέ οὗτος καί εὐτελής , ὑπό ὁ ἀγωνία λαμβάνω , φροῦδος οἴχομαι , καί ὁ διάνοια ἐγώ ἐρῆμος καταλείπω ἀποπίνω . Διὸ δήω πᾶς ὁμοίως σύ , ἄρχω καί ἄρχω , ὅσος ἐγώ ἀγωνία ἐνθάδε ὁ συνδρομή ὁ κατά ὁ ἀκρόασις , τοσοῦτος ἐμπνέω ὅρασις ἐγώ διά ὁ σπουδή ὁ κατά ὁ εὐχή , καί δήω ὁ δίδωμι ῥῆμα ὁ εὐαγγελίζομαι δύναμις πολύς , δίδωμι καί ἐγώ λόγος ἐν ἀνοίγω ὁ στόμα ἐγώ . πάντως σύ πόνος οὐδή τοσούτος οὐ εἰμί ὁ ἀκρόασις , ὅς δέ μειρακίσκος ψυχή ὁ φόβος διαλύω ἐπιζήξει πάλιν · Δίκαιος δέ ἄν εἰμί οὗτος ἐγώ παρέχω ὁ αἴτησις , ἐπεί καί διά σύ ὁ κύριος ἀναβιβάζω οὗτος , διά σύ καί ὁ ὑμέτερος ἀγάπη , ἥς οὐδείς βιαστός , οὐδέ τυραννικός , ὅπου γε καί ἐγώ οὖον μῆλον ἔμπειρος ἔχω ὁ λέγω , λέγω ἀναπείθω , καί πρός ὁ διδασκαλία στάδιον ἀποδύω παρασκευάζω , καίτοι μηδείς πρυτερος οὗτος φημί ὁ πάλαισμα , ἀλλά ἀλλά μετά ὁ ἀκροατής τάσσω , καί ὁ ἀπράγμων ἀπολαύω ἡσυχία . ἀλλά τίς οὗτος σκληρός καί δυσάγωμος , ὡς ὁ ὑμέτερος σύλλογος σιγή παρέρχομαι , καί θερμός εὑρίσκω ἀκρόασις ἐραστής , μή προσπίπτω , κἀν ἀπαντάω ἄνθρωπος ἀνώτερος [ 438 ] εἰμί ; εδουλομεις οὖν πρῶτος ἐν ἐκκλησία μέλλω ἀφίημι λόγος , ὁ προσίημι ἀπάγω ὁ ὁ γλῶσσα ἐγώ οὗτος δίδωμι Θεός · καί γάρ οὕτως ἐσθίω . οὖον γάρ δή μόνος ἄλινος καί ληνός , ἀλλά καί λόγος ἀπέρχομαι δεῖ ὁ λόγος , καί λόγος πολύς μᾶλλον , ἢ δράγμα . καί γάρ καί ἐγώ οἰκεῖος οὗτος ὁ καρπός , καί αὐτός προσφιλής ὁ τιμάω Θεός . Βόρφυ μέν γάρ καί ἄσταχυς λαγών ἐξεῖπον · αὐτός καί τρέφω ὄμβρος ἐπιρροή , καί γηπονέω θεραπεύω χείρ · ὕμνος δέ ἱερόν τίκτω μέν εὐλάβεια Ψυχή , τρέφω δέ συνοράω ἀγαθός , δέχομαι δέ εἰς ὁ ταμεία ὁ οὐρανός ὁ Θεός . ὅσος δέ ὁ ἀγαθός Ψυχή , τοσοῦτος καί αὐτός ἀγαθός ἐκεῖνος ὁ φορός . Ζεύς οὗτος καί ὁ προφήτης τις , ἄνθρω θαυμαστός καί μέγας , Ἄστυ ὄνομα αὐτός , ὁ ὁ Θεός προσκοινόω καί μέλλω Ἰησοῦς καθίστημι αὐτός παραινέω φέρω μετά ἑαυτοῦ , οὐ βοῦς ἀγέλη , οὐδέ σεμίδαλις μέτρον τόσος καί τόσος , οὐδέ τρυγάνια καί περιστερά , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος οὐδείς · ἀλλά τίς ; φέρω μετά ἑαυτοῦ λόγος , φημί . καί ποῖος θυσία λόγος ; Ἰσῶς εἶπον τις ἄν . Μεγίστη μέν οὖν , ἀγαπητός , καί σεμνός , καί ὁ ἄλλος ἀπασάω ἀγαθός . καί ὁ οὗτος φράζω ; αὐτός δέ οὗτος μάλιστα πᾶς εἰδοί ἀκριβῶς , ὁ γενναῖος καί μέγας Δαυίδ . ὁ γάρ Θεός ποτέ εὐχαριστήριος ὕμνος ἐπί Νίκη πόλεμος γίγνομαι