ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0173.1
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΩΤΗ ,
Lemmas: Χρυσοστόμου Ὁμιλία Πρῶτος ,
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0173.2
" Ὅτε περιεκύκλετο προεχειρίσθη , εἰς ἑαυτὴν , καὶ εἰς τὸν ἐπίσκοπον , καὶ εἰς τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ .
Lemmas: " ὅτε περικυκλέω προχειρίζω , εἰς ἑαυτοῦ , καί εἰς ὁ ἐπίσκοπος , καί εἰς ὁ πλῆθος ὁ λαός .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.1
ωὡσαὶ πως ἔλεγεν · Αἰνέσω τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ μου μετ’ ὁψῆς · μεγαλυνῶ αὐτὸν ἐν αἰρέσει . Εἶτα τῆς ὕψιας ταύτης τὴν ὑπεροχὴν ἡμῖν ἐνδεικνύμενος , ἐπῆγαγε · Καὶ ἀρέσει τῷ Θεῷ ὑπὲρ μόσχον νέον κέρατα ἐκφέροντα καὶ ὀπλίας . Ἐβουλόμην μὲν οὖν καὶ αὐτὸς ταῦτα τήμερον καταβαλεῖν τὰ ἱερεῖα , καὶ τὸ θυσιαστήριον ἀπὸ τῶν θυμάτων τούτων αἱμάζει τὸ πνευματικόν · ἀλλὰ τί πάθω ; Σοφὸς τις ἀνὴρ ἐπιστομίζει με , καὶ ροδεῖ λέγων · Οὐχ ὡραῖος αἴρος ἐν στόματι ἀμαρτωλοῦ . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν στεφάνων οὐχὶ τὰ ἀνθῆ μόνον εἶναι χρὴ καθαρά , ἀλλὰ καὶ τὴν ὑφαίνουσαν αὐτὰ χεῖρα · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ὑμνῶν τῶν ἱερῶν οὐχὶ τοὺς λόγους εὐλαβείας μετέχειν χρὴ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν πλέκουσαν αὐτοὺς ψυχήν . Ἡμῖν δὲ ἐναγὴς τις ἐστι , καὶ ἀπαρρήσιastos , καὶ πολλῶν γέμους τῶν ἀμαρτημάτων . Τοὺς δὲ οὕτω διακειμένους οὐχ οὕτως ἐπιστομίζει μόνον ὁ νόμος , ἀλλὰ καὶ ἕτερος ἀρχαιότερος ἐκείνου καὶ πρὸ ἐκείνου τεθεῖς . Καὶ γὰρ καὶ τούτων εἰσήνεγκεν τὸ περὶ τῶν θυσιῶν ἡμῖν ἀρτι διαλεγέλις Δαυὶδ · εἰπὼν γὰρ , Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν , αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ἁγίοις · καὶ μετ’ ὀλίγα πάλιν εἰπὼν , Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῆς γῆς , καὶ τὴν κτίσιν καλῶς ἐκατέραν , τὴν ἄνω , τὴν κάτω , τὴν αἰσθητὴν , τὴν νοητήν , τὴν ὁρωμένην , τὴν οὐχ ὁραμένην , τὴν ὑπὲρ τὸν οὐρανόν , τὴν ὑπὸ τὸν οὐρανόν , καὶ χορὸν ἕνα στῖσας ἐξ ἐκατέρας , καὶ οὕτω τὸν βασιλέα τῶν ὅλων παρακελευσάμενος ἀναμνεῖν , οὐδαμοῦ τὸν ἀμαρτωλὸν ἐκάλεσεν , ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα αὐτῷ τὰς θύρας ἀπέκλεισε .
Lemmas: ωὡσαὶ πως λέγω · αἰνέω ὁ ὄνομα ὁ Θεός ἐγώ μετά όψη · μεγαλύνω αὐτός ἐν αἵρεσις . εἶτα ὁ ὕψιας οὗτος ὁ ὑπεροχή ἐγώ ἐνδείκνυμι , ἐπάγω · καί ἀρέσκω ὁ Θεός ὑπέρ μόσχος νέος κέρας ἐκφέρω καί ὀπλίας . βούλομαι μέν οὖν καί αὐτός οὗτος σήμερον καταβάλλω ὁ ἱερεῖον , καί ὁ θυσιαστήριον ἀπό ὁ θῦμα οὗτος αἱμάζει ὁ πνευματικός · ἀλλά τίς πάσχω ; Σοφός τις ἀνήρ ἐπιστομίζω ἐγώ , καί ροδεύς λέγω · οὐχ ὡραῖος ἄιρος ἐν στόμα ἁμαρτωλός . καθά γάρ ἐπί ὁ στέφανος οὐ ὁ ἀνθέω μόνος εἰμί χρή καθαρός , ἀλλά καί ὁ ὑφαίνω αὐτός χείρ · οὗτος καί ἐπί ὁ ὑμνέω ὁ ἱερός οὐ ὁ λόγος εὐλάβεια μετέχω χρή μόνος , ἀλλά καί ὁ πλέκω αὐτός Ψυχή . ἡμῖν δέ ἐναγής τις εἰμί , καί ἀπαρρήσιastos , καί πολύς γέμος ὁ ἁμάρτημα . ὁ δέ οὗτος διάκειμαι οὐ οὕτως ἐπιστομίζω μόνος ὁ νόμος , ἀλλά καί ἕτερος ἀρχαῖος ἐκεῖνος καί πρό ἐκεῖνος τίθημι . καί γάρ καί οὗτος εἰσφέρω ὁ περί ὁ θυσία ἐγώ ἄρτι διαλεγέλις Δαυίδ · εἶπον γάρ , αἰνέω ὁ κύριος ἐκ ὁ οὐρανός , αἰνέω αὐτός ἐν ὁ ἅγιος · καί μετά ὀλίγος πάλιν εἶπον , αἰνέω ὁ κύριος ἐκ ὁ γῆ , καί ὁ κτίσις καλῶς ἑκάτερος , ὁ ἄνω , ὁ κάτω , ὁ αἰσθητός , ὁ νοητός , ὁ ὁράω , ὁ οὐ ὁράω , ὁ ὑπέρ ὁ οὐρανός , ὁ ὑπό ὁ οὐρανός , καί χορός εἷς στίζω ἐκ ἑκάτερος , καί οὗτος ὁ βασιλεύς ὁ ὅλος παρακελεύομαι ἀναμιμνήσκω , οὐδαμοῦ ὁ ἁμαρτωλός καλέω , ἀλλά καί ἐνταῦθα αὐτός ὁ θύρα ἀποκλείω .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.2
[ 439 ] β . Καὶ νὰ σαφέστερον ὑμῖν γένηται τὸ λεγόμενον , αὐτὸν ὑμῖν ἀνωθεν ἀναγνώσομαι τὸν ψαλμόν . Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν , φησίν , αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ἁγίοις · αἰνεῖτε αὐτόν , πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ · αἰνεῖτε αὐτόν , πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ . Εἶδες ἀγγέλους αἰνοῦντας , εἶδες ἀρχαγγέλους , εἶδες τὰ Χερουβὶμ καὶ τὰ Σεραφὶμ , τὰς ἀνωτάτας δυνάμεις ; Ὅταν γὰρ εἴπη , Πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ , πάντα τὸν ἄνω παραλαμβάνει δῆμον . Μὴ που τὸν ἀμαρτωλὸν εἶδες ; Καὶ πῶς ἦν · ἐν οὐρανῷ δυνατὸν ὁρᾶσθαι ; φησίν · Οὐκοῦν δεῦρο καὶ εἰς τὴν γῆν σε καταγάγωμεν , πρὸς τὸ ἕτερον τοῦ χοροῦ μεταστήσαντες μέρος · καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα αὐτὸν ὄψει πάλιν . Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῆς γῆς , δράκοντες καὶ πᾶσαι ἄβυσσοι , τὰ θηρία καὶ πάντα τὰ κτήνη , ἑρπετὰ καὶ πετεινὰ πτερωτά . Οὐ μάτην , οὐδὲ εἰκῇ μεταξὺ ταῦτα λέγων εἰσήγαγε · ἀλλὰ γὰρ συνεχῆθῃ μοι τῆς διανοίας ὁ λογισμός , καὶ πικρὸν ἐπήλθε δακρύειν καὶ οἰμωγὴν μέγα . Τὶ γὰρ ἂν γένοιτο ἐλεεινότερον ; εἴπε μοι · Σκορπιοὶ καὶ ἑχεῖς καὶ δράκοντες πρὸς τὴν εὐφημίαν καλοῦνται τοῦ πεποιηκότος αὐτούς , μόνος δὲ ὁ ἀμαρτωλὸς τῆς ἱερᾶς ταύτης χοροστασίας ἀπολείπεται · καὶ εἰκῶτως .
Lemmas: [ 439 ] Β . καί νή σαφής σύ γίγνομαι ὁ λέγω , αὐτός σύ ἄνωθεν ἀναγιγνώσκω ὁ ψαλμός . αἰνέω ὁ κύριος ἐκ ὁ οὐρανός , φημί , αἰνέω αὐτός ἐν ὁ ἅγιος · αἰνέω αὐτός , πᾶς ὁ ἄγγελος αὐτός · αἰνέω αὐτός , πᾶς ὁ δύναμις αὐτός . εἶδον ἄγγελος αἰνέω , ὁράω ἀρχάγγελος , ὁράω ὁ χερουβίν καί ὁ σεραφίμ , ὁ ἀνώτατος δύναμις ; ὅταν γάρ εἶπον , Πᾶς ὁ δύναμις αὐτός , πᾶς ὁ ἄνω παραλαμβάνω δῆμος . μή ποῦ ὁ ἁμαρτωλός ὁράω ; καί πῶς εἰμί · ἐν οὐρανός δυνατός ὁράω ; φημί · οὐκοῦν δεῦρο καί εἰς ὁ γῆ σύ κατάγω , πρός ὁ ἕτερος ὁ χορός μεθίστημι μέρος · καί οὐδέ ἐνταῦθα αὐτός ὁράω πάλιν . αἰνέω ὁ κύριος ἐκ ὁ γῆ , δράκων καί πᾶς ἄβυσσος , ὁ θηρίον καί πᾶς ὁ κτῆνος , ἑρπετόν καί πετεινόν πτερωτός . οὖον μάτην , οὐδέ εἰκῇ μεταξύ οὗτος λέγω εἰσάγω · ἀλλά γάρ συνέχω ἐγώ ὁ διάνοια ὁ λογισμός , καί πικρός ἐπέρχομαι δάκρυ καί οἰμωγή μέγας . τίς γάρ εἄν γίγνομαι ἐλεεινός ; εἶπον ἐγώ · σκορπίζω καί ἔχω καί δράκων πρός ὁ Εὐφημία καλέω ὁ ποιέω αὐτός , μόνος δέ ὁ ἁμαρτωλός ὁ ἱερός οὗτος χοροστασία ἀπολείπω · καί εἰκῶτως .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.3
Θηρίον γὰρ ἐστι πονηρὸν ἡ ἁμαρτία καὶ ἀνήμερον , οὐχ εἰς τὰ σύνδουλα τῶν σωμάτων τὴν χακίαν ἐπιδεικνύμενον , ἀλλ’ εἰς τὴν διὰ τὴν δεσποτικὴν τὸν ἰδίων πονηρίας ἐκχέον . Δι’ ὑμᾶς γὰρ , φησί , τὸ ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσι . Διὰ τοῦτο αὐτὸν ὡςπερ ἐξ ἱερᾶς πατρίδος , τῆς οἰκουμένης ἀπήλασεν ὁ προφήτης , καὶ πρὸς τὴν ὑπεραίραν ἀπίκυσιν . Οὕτω που καὶ ὁ μουσικὸς ἀριστος εὐαρμόστου κιθάρης τὴν
Lemmas: θηρίον γάρ εἰμί πονηρός ὁ ἁμαρτία καί ἀνήμερος , οὐ εἰς ὁ σύνδουλος ὁ σῶμα ὁ κακία ἐπιδείκνυμι , ἀλλά εἰς ὁ διά ὁ δεσποτικός ὁ ἴδιος πονηρία ἐκχέω . διά σύ γάρ , φημί , ὁ ὄνομα ἐγώ βλασφημέω ἐν ὁ ἔθνος . Ζεύς οὗτος αὐτός ὡς ἐκ ἱερός πατρίς , ὁ οἰκέω ἀπελαύνω ὁ προφήτης , καί πρός ὁ ὑπεραίρω απικυω . οὕτως ποῦ καί ὁ μουσικός ἀριστος εὐάρμοστος κιθάρα ὁ
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.4
ἀπῆχουσαν νεῦραν ἀποτέμνει , ὥστε μὴ τῇ τῶν λοιπῶν φθόγγων ἁρμονίζι λυμησασθαι · οὕτω καὶ ἱατρὸς τεχνικός τὸ σκεπθὲν ἐκκόπτει μέλος , ὥστε μὴ τὴν ἐκείνου λύμην τῇ τῶν λοιπῶν μελῶν εὐεξία ἐπιδράμειν · οὕτω καὶ ὁ προφήτης ἐποίησεν ὡςπερ ἀπῆχουσαν νεῦραν , καὶ ὡςπερ μέλος νενοσηκός , τοῦ παντὸς σώματος τῆς κτίσεως τὸν ἀμαρτωλὸν ἀποχῶς . Τί τοίνυν ἂν εἴη πρακτέον ἡμῖν ; ἐπεὶδὴ γὰρ ἀπερρήθημεν , ἐπεὶδὴ ἐξεκόπημεν , ἀνάγκη πάντως σιγῆν . Σιγήσομεν οὖν ; εἴπέ μοι · καὶ οὐδὲς ἡμῖν συγχωρήσει τὸν Δεσπότην ὑμνήσαι τὴν ἡμέτερον , ἀλλ’ εἰκῇ τὰς ὑμετέρας ἐκαλέσαμεν εὐχάς ; εἰκῇ πρὸς τὰς ὑμετέρας κατεφύγομεν πρεσβείας ; Οὐχ εἰκῇ , μὴ γένοιτο . Εὑρον γὰρ , εὑρον καὶ ἕτερον δοξολογίας τρόπον , αὐτῶν τῶν ὑμετέρων εὐχῶν μεταξὺ τῆς ἀπορίας ταύτης , ὡςπερ ἐν σκήτει φανεισθὼν ἀστραπῆν · ἐπαινέσατο τοὺς συνδούλους . Ἐξεστι γὰρ καὶ τοὺς συνδούλους ἐπαινεῖν · τοῦτον δὲ ἐπαινουμένους , εἰς τὸν Δεσπότην ἡ δόξα διαβήσεται πάντως . Ὅτι δὲ καὶ ἐντεῦθεν δοξάζεται , δείκνυσι καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς λέγων · Λαμψάτω δὲ τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , ὅπως ἴδωσι τὰ καλά ἔργα ὑμῶν , καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ἰδοὺ λοιπὸν καὶ ἕτερος δοξολογίας τρόπος , ὃν καὶ ἀμαρτωλῷ δυνατὸν εἰπεῖν , καὶ μὴ παραλῦσαι τὸν νόμον .
Lemmas: ἀπέχω νευρά ἀποτέμνω , ὥστε μή ὁ ὁ λοιπός φθόγγος ἁρμονίζω λυμηδομαι · οὗτος καί ἰατρός τεχνικός ὁ σκέπτομαι ἐκκόπτω μέλος , ὥστε μή ὁ ἐκεῖνος λύω ὁ ὁ λοιπός μέλος εὐεξία ἐπιτρέχω · οὗτος καί ὁ προφήτης ποιέω ὡς ἀπέχω νευρά , καί ὡς μέλος νοσέω , ὁ πᾶς σῶμα ὁ κτίσις ὁ ἁμαρτωλός ἀποχή . τις τοίνυν εἄν εἰμί πρακτέος ἐγώ ; ἐπειδή γάρ ἀπεῖπον , ἐπειδή ἐκκόπτω , ἀνάγκη πάντως σιγάω . σιγάω οὖν ; εἶπον ἐγώ · καί οὐδή ἐγώ συγχωρέω ὁ δεσπότης ὑμνέω ὁ ἡμέτερος , ἀλλά εἰκῇ ὁ ὑμέτερος καλέω εὐχή ; εἰκῇ πρός ὁ ὑμέτερος καταφεύγω πρέσβυς ; οὐχ εἰκῇ , μή γίγνομαι . εὑρίσκω γάρ , εὑρίσκω καί ἕτερος δοξολογία τρόπος , αὐτός ὁ ὑμέτερος εὖχος μεταξύ ὁ ἀπορία οὗτος , ὡς ἐν Σκήτει φανεισθὼν ἀστραπή · ἐπαινέω ὁ σύνδουλος . ἔξεστι γάρ καί ὁ σύνδουλος ἐπαινέω · οὗτος δέ ἐπαινέω , εἰς ὁ δεσπότης ὁ δόξα διαβαίνω πάντως . ὅτι2 δέ καί ἐντεῦθεν δοξάζω , δείκνυμι καί αὐτός ὁ Χριστός λέγω · λάμπω δέ ὁ φάος σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ὁράω ὁ καλός ἔργον σύ , καί δοξάζω ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ἰδέ λοιπός καί ἕτερος δοξολογία τρόπος , ὅς καί ἁμαρτωλός δυνατός εἶπον , καί μή παραλύω ὁ νόμος .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.5
γ . Τίνα οὖν , τίνα τῶν συνδούλων ἐπαινέσομεθα ; Τίνα δὲ ἄλλον , ἀλλ’ ἢ τὸν κοινὸν τῆς πατρίδος διδάσκαλον , [ 440 ] καὶ διὰ τῆς πατρίδος τῆς οἰκουμένης ἀπάσης . Καθάπερ γὰρ ὑμᾶς , οὕτως ἐπαίδευσε μὴρ Ὀανάτω ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἐνίστασθαι , οὕτως ὑμεῖς τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ἐδιδάξατε τῆς ψυχῆς μᾶλλον ἢ τῆς εὐσεβείας ἀρίστασθαι . Βούλεσθε οὖν ἐντεῦθεν αὐτῷ πλέξωμεν τοὺς τῶν ἐγχομιῶν στεφάνους ; Ἐβουλόμην καὶ αὐτὸς , ἀλλ’ ὁρῶ πῆλαγος ἀγανὲς κατορθωμάτων , καὶ δέδοικα μὴ πρὸς τὸν πυθμένα κατενεχθεῖς ὁ λόγος ἀσθενήση πάλιν ἀναδραμεῖν . Ἀνάγκη γὰρ παλαιὰ διηγήσασθαι κατορθώματα , ἀποδημίας , ἀγρυπνίας , φροντίδας , γνῶμας , μάχας , τρόπαια τροπαλοῖς καὶ νίκας νίκαις συναντομένας , πράγματα οὐχὶ τῆς ἡμετέρας μόνον , ἀλλὰ καὶ πάσης ἀνθρωπίνης μεῖζονα γλώττης , ἀποστολικῆς δεόμενα φωνῆς πνεύματι κινουμένης , ὅ πάντα καὶ εἰπεῖν καὶ διδάξαι δυνατὸν . Ἄλλα τοῦτο παραδραμόντες τὸ μέρος , ἐφ’ ἕτερον ἀσφαλέστερον ἥξομεν , ὃ καὶ ἀκατὶ διπλεῦσαι ἐν μικρῷ .
Lemmas: γ . τίς οὖν , τίς ὁ σύνδουλος ἐπαινέω ; τίς δέ ἄλλος , ἀλλά ἢ ὁ κοινός ὁ πατρίς διδάσκαλος , [ 440 ] καί διά ὁ πατρίς ὁ οἰκέω ἀπασάω . καθά γάρ σύ , οὕτως παιδεύω ΜΗΡ Ὀανάτω ὑπέρ ὁ ἀλήθεια ἐνίστημι , οὕτως σύ ὁ ἄλλος ἄνθρωπος διδάσκω ὁ Ψυχή μᾶλλον ἢ ὁ εὐσέβεια ἀριστάω . βούλομαι οὖν ἐντεῦθεν αὐτός πλέκω ὁ ὁ ἐγχομιῶν στέφανος ; βούλομαι καί αὐτός , ἀλλά ὁράω πῆλαξ αγανός κατόρθωμα , καί δείδω μή πρός ὁ πυθμήν καταφέρω ὁ λόγος ἀσθενέω πάλιν ἀνατρέχω . Ἀνάγκη γάρ παλαιός διηγέομαι κατόρθωμα , ἀποδημία , ἀγρυπνία , φροντίς , γνώμη , μάχη , τρόπαιον τροπαλος καί Νίκη Νίκη συνάντομαι , πρᾶγμα οὐ ὁ ἡμέτερος μόνος , ἀλλά καί πᾶς ἀνθρώπινος μείζων γλῶσσα , ἀποστολικός δήω φωνή πνεῦμα κινέω , ὅς πᾶς καί εἶπον καί διδάσκω δυνατός . ἄλλος οὗτος παρατρέχω ὁ μέρος , ἐπί ἕτερος ἀσφαλής ἥκω , ὅς καί ἀκατίς διαπλέω ἐν μικρός .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0176.6
Φέρε οὖν τοὺς περὶ τῆς ἐγκρατείας κινήσωμεν λόγους , καὶ εἴπωμεν πῶς ἐκράτησε γαστρος , πῶς ὑπερεῖδε τρυφῆς , πῶς κατεγέλασε τραπεζῆς πολυτελοῦς , καὶ ταῦτα ἐν μεγάλῃ τραπεζῇ οἰκία . Τὸν μὲν γὰρ ἐν πτωχείᾳ βεβιωκότα θαυμαστὸν οὐδὲν πρὸς τὸν ἀχμῶντα τοῦτον καὶ σκληρὸν βίον ἐλθεῖν · ἔχει γὰρ τὴν συνιδίαν συνέμπορον καὶ συνοδιτόπορον , τὸ φρόνημα αὐτῷ κατ’ ἕκαστην ἐπικουφίζουσαν τὴν ἡμέραν · ὁ δὲ πλούτου γενομένος κύριος , οὐχ ἂν ῥαδίως τὰς ἐκείθεν λαβὰς ἀποδύσαιτο · τοσούτου τῶν νοστημῶν ἐξ ἡμῶς τῆς τοιαύτης περιίπταται ψυχῆς · Διὸ καὶ καθάπερ νέφος παθημάτων πυκνὸν καὶ γνοφώδες τὰς τῆς διανοίας διαρράττον
Lemmas: φέρω οὖν ὁ περί ὁ ἐγκράτεια κινέω λόγος , καί εἶπον πῶς κρατέω γαστήρ , πῶς ὑπέρ-εἶδον τρυφή , πῶς καταγελάω τραπεζεύς πολυτελής , καί οὗτος ἐν μέγας τράπεζα οἰκίον . ὁ μέν γάρ ἐν πτωχεία βιόω θαυμαστός οὐδείς πρός ὁ ἀχμῶντα οὗτος καί σκληρός βίος ἔρχομαι · ἔχω γάρ ὁ συνιδιος συνέμπορος καί συνοδιτοπορος , ὁ φρόνημα αὐτός κατά ἕκαστος ἐπικουφίζω ὁ ἡμέρα · ὁ δέ πλοῦτος γίγνομαι κύριος , οὐ εἄν ῥᾳδίως ὁ ἐκεῖθεν λαβή ἀποδύω · τοσοῦτος ὁ νόστιμος ἐκ μου ὁ τοιοῦτος περιπέτομαι Ψυχή · Διὸ καί καθάπερ νέφος πάθημα πυκνός καί γνοφώδης ὁ ὁ διάνοια διαρράσσω
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0177.3
δ . Καὶ τοῦ γε ὅτε τὸν πρότερον πατέρα ἀπεθώλωμεν , ὃς καὶ τοῦτον ἡμῖν ἐγέννησεν , ἐν ἀπορίᾳ τὰ ἡμέτερα ἦν . Διὸ καὶ ἐλεεινὸς ἐθορυβοῦμεν , ὡς οὐ προσδοκῶντες τὸν ὁρῶν τοῦτον ἕτερον ἄνδρα τοιοῦτον δεξόμενοι θ . Ἐπειδὴ δὲ οὗτος ἐφάνη καὶ παρήλθεν εἰς μέσον , πᾶσαν ἐκείνην τὴν ἀθυμίαν παρελθεῖν ἐποίησεν , ὥσπερ νέφος , καὶ τὰ σκυθρωπὰ ἀπέκρυψεν ἅπαντα , οὐ κατὰ μικρὸν ἐξελειφων ἡμῖν τὸ πένθος , ἀλλ’ οὕτως ἀθρόον , ὡς ἂν εἰ ὁ μακάριος αὐτὸς ἐκεῖνος ἀπὸ τῆς λάρνακος ἀναστὰς , ἐπὶ τὸν ὁρῶν ἀνέβη πάλιν τοῦτον . Ἄλλ’ γὰρ ἐλάθομεν ἐπιθυμία πατριῶνος κατορθωμάτων πέρα τοῦ μέτρου τοὺς λόγους ἐξάγοντες , οὐ τοῦ μέτρου τοῦτο τοῦτο κατωρθωμένων , τοῦτον γὰρ οὐδέπω ἡξέξαμεθα , ἀλλὰ τοῦ προσήκοντος ἡμῶν τῇ νεότητι f . Φέρε οὖν , ὡσπερ εἰς
Lemmas: δ . καί ὁ γε ὅτε ὁ πρότερος πατήρ ἀπεθώλωμεν , ὅς καί οὗτος ἐγώ γεννάω , ἐν ἀπορία ὁ ἡμέτερος εἰμί . Διὸ καί ἐλεεινός θορυβέω , ὡς οὖον προσδοκάω ὁ ὁράω οὗτος ἕτερος ἀνήρ τοιοῦτος δέχομαι θ . ἐπεί δέ οὗτος φαίνω καί παρέρχομαι εἰς μέσος , πᾶς ἐκεῖνος ὁ ἀθυμία παρέρχομαι ποιέω , ὥσπερ νέφος , καί ὁ σκυθρωπός ἀποκρύπτω ἅπας , οὖον κατά μικρός ἐκλείπω ἐγώ ὁ πένθος , ἀλλά οὕτως ἀθρόος , ὡς εἄν εἰμί ὁ μακάριος αὐτός ἐκεῖνος ἀπό ὁ λάρναξ ἀνίστημι , ἐπί ὁ ὁράω ἀναβαίνω πάλιν οὗτος . ἄλλος γάρ λανθάνω ἐπιθυμία πατριοινος κατόρθωμα πέρα ὁ μέτρον ὁ λόγος ἐξάγω , οὖον ὁ μέτρον οὗτος οὗτος κατορθόω , οὗτος γάρ οὐδέπω ἥκω , ἀλλά ὁ προσήκω ἐγώ ὁ νεότης f . φέρω οὖν , ὡς εἰς
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.1
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ , ΠΕΡΙ ΑΚΑΤΑΛΗΠΤΟΥ , ΑΠΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ , ΠΡΟΣ ΑΝΟΜΟΙΟΥΣ * .
Lemmas: ὁ αὐτός , περί ἀκατάληπτος , ἄπειμι ὁ ἐπίσκοπος , προς ἀνόμοιος * .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.2
Αέρος πρώτος .
Lemmas: Αέρος πρώτος .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.3
α' . Τί τοῦτο ; ὁ ποιμὴν οὐ πάρεισι , καὶ τὰ πρόβατα μετὰ πολλῆς αὐταξίας ἕστηκε . Καὶ τοῦτο τοῦ ποιμένος , τὸ κατόρθωμα , τὸ μὴ μόνον παρόντος , ἀλλὰ καὶ ἀπόντος , πᾶσαν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν τὰ ποίμνια . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀλῶν , ὅταν ὁ πρὸς τὴν νομὴν ἐξάγῃ μὴ παρῇ , μένειν εἰς τὸν σκηνὸν ἀνάγκη τὰ πρόβατα , ἡ χωρὶς τοῦ ποιμαίνοντος τῆς μὲνδρας προκλῆναι πολλὴν ὑπομένειν τὴν πλάγην · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιούτον , ἀλλὰ καὶ μὴ παρόντος τοῦ ποιμαίνοντος πρὸς τὰς συνήθεις νομὰς μετὰ πολλῆς ἀπηντήκατε τῇ εὐταξίας . Μᾶλλον δὲ καὶ ὁ ποιμὴν πάρεισιν , εἰ καὶ μὴ τῇ σαρκί , ἀλλὰ τῇ διαθέσει , εἰ καὶ μὴ τῇ παρουσίᾳ τοῦ σώματος , ἀλλὰ τῇ εὐταξίᾳ τοῦ ποιμνίου . Διὰ τοῦτο μᾶλλον αὐτὸν ἐκπλήττομαι καὶ μακαρίζω , ὅτι τοσαύτην μὲν β σπουδὴν ἐναποθέσθαι ἴσχυσε . Καὶ γὰρ καὶ στρατηγὸν τότε μάλιστα θαυμάζομεν , ὅταν καὶ μὴ παρόντος αὐτοῦ τὰ στρατόπεδα εὐτακτῇ . Τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἐπὶ τῶν μαθητῶν ἐξήτει λέγων · " Οὐτε , ἀδελφοί μου ε , καθὼς πάντοτε ὑπηρετοῦσθε , μὴ ὡς ἐν τῇ παρουσίᾳ μου μόνον , ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου . Διὰ τί Πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου ; " Οτι παρόντος μὲν τοῦ ποιμαίνοντος , [ 45 ] κἂν ἐπέλθῃ λύκος τῇ ποίμνῃ , ῥάδιως ἀπελαύνεται τῶν προβάτων · μὴ παρόντος δὲ ἐν μεῖζονί τὰ ποίμνια ἀγνοίᾳ καθεστάναι ἀνάγκη , μηδενὸς ἔντος τοῦ αὐτὰ τευχίζοντος . Καὶ πρὸς τούτους δὲ παρὼν μὲν μερίζεται μετ' αὐτῶν τοὺς ἐπὶ τῇ σπουδῇ μισθούς , μὴ παρὼν δὲ γυμνὸν ἀφίσει αὐτῶν φαίνεσθαι τὸ κατόρθωμα . Ταῦτα καὶ ὁ διδάσκαλος εἰπὼν ὑμῖν διαλέγεται , καὶ ὅπουπερ ἂν ᾖ , νῦν ὑμᾶς δ καὶ τὸν ὑμέτερον φαντάζεται · συλλογὸν , καὶ οὕτως τοὺς ἐκεῖ συγγενεμένους αὐτῷ καὶ παρόντας , ὡς ὑμᾶς τοὺς ἀπόντας ὁρᾷ νῦν .
Lemmas: ὅς . τις οὗτος ; ὁ ποιμήν οὖον πάρειμι , καί ὁ πρόβατον μετά πολύς αυταξία ἵστημι . καί οὗτος ὁ ποιμήν , ὁ κατόρθωμα , ὁ μή μόνος πάρειμι , ἀλλά καί ἄπειμι , πᾶς ἐνδείκνυμι σπουδή ὁ ποίμνιον . ἐπί μέν γάρ ὁ ἀλέω , ὅταν ὁ πρός ὁ νομή ἐξάγω μή πείρω , μένω εἰς ὁ σκῖνος ἀνάγκη ὁ πρόβατον , ὁ Χωρὶς ὁ ποιμαίνω ὁ μένδρα προκαλέω πολύς ὑπομένω ὁ πλήσσω · ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος , ἀλλά καί μή πάρειμι ὁ ποιμαίνω πρός ὁ συνήθης νομάς μετά πολύς ἀπαντάω ὁ εὐταξία . μᾶλλος δέ καί ὁ ποιμήν πάρειμι , εἰμί καί μή ὁ σάρξ , ἀλλά ὁ διάθεσις , εἰμί καί μή ὁ παρουσία ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ εὐταξία ὁ ποίμνιον . Ζεύς οὗτος μᾶλλον αὐτός ἐκπλήσσω καί μακαρίζω , ὅτι τοσοῦτος μέν Β σπουδή ἐναποτίθημι ἰσχύω . καί γάρ καί στρατηγός τότε μάλιστα θαυμάζω , ὅταν καί μή πάρειμι αὐτός ὁ στρατόπεδον εὐτακτέω . οὗτος καί ὁ Παῦλος ἐπί ὁ μαθητής ἐξαιτέω λέγω · " οὐ , ἀδελφός ἐγώ ε , καθώς πάντοτε ὑπηρετέω , μή ὡς ἐν ὁ παρουσία ἐγώ μόνος , ἀλλά πολύς μᾶλλον ἐν ὁ ἀπουσία ἐγώ . Ζεύς τίς πολλός μᾶλλον ἐν ὁ ἀπουσία ἐγώ ; " ὅτι πάρειμι μέν ὁ ποιμαίνω , [ 45 ] κἀν ἐπέρχομαι λύκος ὁ ποίμνη , ῥᾳδίως ἀπελαύνω ὁ πρόβατον · μή πάρειμι δέ ἐν μέγας ὁ ποίμνιον ἄγνοια καθίστημι ἀνάγκη , μηδείς ἔντεα ὁ αὐτός τεύχω . καί πρός οὗτος δέ πάρειμι μέν μερίζω μετά αὐτός ὁ ἐπί ὁ σπουδή μισθός , μή πάρειμι δέ γυμνός ἀφίημι αὐτός φαίνω ὁ κατόρθωμα . οὗτος καί ὁ διδάσκαλος εἶπον σύ διαλέγω , καί ὅπου εἄν εἰμί , νῦν σύ δ καί ὁ ὑμέτερος φαντάζω · σύλλογος , καί οὕτως ὁ ἐκεῖ συγγίγνομαι αὐτός καί πάρειμι , ὡς σύ ὁ ἄπειμι ὁράω νῦν .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.4
Οἶδα αὐτοῦ τὴν ἀγάπην τὴν ζέουσαν , τὴν πεπρωμένην καὶ θερμὴν καὶ ἀκάθεκτον , ἣν κατὰ πολλοῦ τοῦ βάθους τῆς διανοίας ἐρριζωμένην ἔχει , καὶ μετὰ πολλῆς θεραπευείας τῆς σπουδῆς . Καὶ γὰρ οὐδὲ σαφῶς ἔτι κεφάλαιον
Lemmas: οἶδα αὐτός ὁ ἀγάπη ὁ ζέω , ὁ ἔπορον καί θερμός καί ἀκάθεκτος , ὅς κατά πολύς ὁ βάθος ὁ διάνοια ῥιζόω ἔχω , καί μετά πολύς θεραπεύω ὁ σπουδή . καί γάρ οὐδέ σαφῶς ἔτι κεφάλαιος
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.5
αὐτὴ πάντων ἐστὶ τῶν ἀγαθῶν , καὶ ρίζα καὶ πηγὴ καὶ μήτηρ , καὶ ταύτης οὐκ οὐσίας τῶν ἄλλων ἡμῖν ὀφελος οὐδὲν · αὕτη γὰρ ἐστὶ τῶν μαθητῶν τοῦ Κυρίου ἡ εἰκών , ὁ χαρακτὴρ τῶν τοῦ Θεοῦ δούλων , τὸ γνώρισμα τῶν ἀπεσταλῶν Ἐν τούτῳ γὰρ γνώσονται πάντες , φησίν , ὅτι μαθηταί μου ἐστέ . Ἐν τίνι , εἴπα ; ἀρα ἐν τοῖς νεκροῖς ἐγείρειν , ἢ λεπροὺς καθαίρειν , ἢ δαιμόνας ἀπελαύνειν ; Οὐχί , φησίν , ἀλλὰ πάντα ἐκεῖνα παραδραμῶν , Ἐν τοῦτῳ γνώσονται πάντες , φησίν , ὅτι μαθηταί μου ἐστέ , εἰν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους .
Lemmas: αὐτός πᾶς εἰμί ὁ ἀγαθός , καί ρίζα καί πηγή καί μήτηρ , καί οὗτος οὐ οὐσία ὁ ἄλλος ἐγώ ὄφελος οὐδείς · οὗτος γάρ εἰμί ὁ μαθητής ὁ κύριος ὁ εἰκών , ὁ χαρακτήρ ὁ ὁ Θεός δοῦλος , ὁ γνώρισμα ὁ ἀποστέλλω ἐν οὗτος γάρ γιγνώσκω πᾶς , φημί , ὅτι μαθητής ἐγώ εἰμί . ἐν τίς , εἶπον ; ἀρά ἐν ὁ νεκρός ἐγείρω , ἢ λεπρός καθαίρω , ἢ δαίμων ἀπελαύνειν ; οὐ , φημί , ἀλλά πᾶς ἐκεῖνος παρατρέχω , ἐν τοῦτῳ γιγνώσκω πᾶς , φημί , ὅτι μαθητής ἐγώ εἰμί , ἐν ἀγαπάω ἀλλήλων .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.6
Ἐκεῖνα μὲν γὰρ τῆς ἀνωθεν γάριτος ἐστὶ δῶρα μόνης , τοῦτο δὲ καὶ τῆς ἀνθρωπίνης σπουδῆς ἐστὶ τὸ κατόρθωμα . Τὸν δὲ γενναῖον οὐχ οὕτως τὰ ἀνωθεν διδόμενα δῶρα χαρακτηρίζειν εἴωθεν , ὡς τῶν οἰκείων πόσων τὰ κατορθώματα . Διόπερ οὐχ ἀπὸ τῶν αἰσίων , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ἀγάπης γνωριζέσθαι φησὶ τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς ὁ Χριστός . Ταύτης γὰρ παρουσίας οὐδὲν μέρος φιλοσοφίας ἐλλείπει τῷ κεκτημένῳ , ἀλλ' ὁλόκληρον ἔχει καὶ παντελὴ καὶ ἀπηρισμένην τὴν ἀρετὴν , ὥσπερ οὐν ἀποῦσις , ἔρημός ἐστιν ἀπάντων τῶν ἀγαθῶν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος αὐτὴν ἐπαίρει καὶ ὑψοῖ ο τῷ λόγῳ · μᾶλλον δὲ ὅσα βν εἴρη , οὐδὲπω τῆς ἀξίας αὐτῆς ἐφικνεῖται .
Lemmas: ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ ἄνωθεν Γαρίτος εἰμί Δῶρα μόνος , οὗτος δέ καί ὁ ἀνθρώπινος σπουδή εἰμί ὁ κατόρθωμα . ὁ δέ γενναῖος οὐ οὕτως ὁ ἄνωθεν δίδωμι Δῶρα χαρακτηρίζω εἴωθα , ὡς ὁ οἰκέω πόσος ὁ κατόρθωμα . διόπερ οὐ ἀπό ὁ Αἰσίων , ἀλλά ἀπό ὁ ἀγάπη γνωρίζω φημί ὁ αὐτός μαθητής ὁ Χριστός . Ταύτη γάρ παρουσία οὐδείς μέρος φιλοσοφία ἐλλείπω ὁ κτάομαι , ἀλλά ὁλόκληρος ἔχω καί Παντελή καί ἀπηρισμένην ὁ ἀρετή , ὥσπερ ὀν ἀπέρχομαι , ἐρῆμος εἰμί ἀπαντάω ὁ ἀγαθός . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος αὐτός ἐπαίρω καί ὑψόω ὁ ὁ λόγος · μᾶλλον δέ ὅσος βν εἴρη , οὐδέπω ὁ ἄξιος αὐτός ἐφικνέομαι .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0181.7
β' . Τί γὰρ ἂν γένοιτο αὐτῆς Ἰσων , ἢ τοὺς προφήτας συνέχει , καὶ τὸν νόμον ἅπαντα , καὶ ἧς ἄνευ οὐ πίστις , οὐ γνώσις , οὐ μυστηρίων εἴδησις , οὐχ αὐτὸ τὸ μάρτυριον , οὐχ ἄλλο οὐδὲν τῶν κεκτημένων διασποδὶ δυνησεται ; Καὶ γὰρ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου , φησίν , ἵνα καυθῶσωμαι , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω , οὐδὲν ὠφελοῦμαι · καὶ ἄλλαχοῦ πάλιν , ὅτι πάντων μεῖζον ἐστὶ , καὶ χορυφὴ τῶν ἀγαθῶν , παραδηλῶν ἔλεγεν · Εἰτε δὲ προφητεία καταργηθήσονται , εἰτε γλῶσσαι παύσονται , εἰτε γνώσις καταργηθήσεται · μένει δὲ πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη , τὰ τρία ταῦτα · μεῖζον δὲ πάντων ἐστὶν ἡ ἀγάπη . Ἄλλὰ γὰρ οὐ τὸ τυχὸν ἡμῖν ζητῆμα ὁ περὶ τῆς ἀγάπης ἐπεσήγαγε λόγος . Τὸ μὲν γὰρ προφητεῖαν καταργηθῆναι καὶ παύσασθαι γλῶσσαις , χαλεπὸν οὐδὲν · εἰς καιρὸν γὰρ τὰ χαρίσματα ταῦτα τῶν ἐαυτῶν χρείαν παρασχὼν ἡμῖν , καὶ παυσάμενα παραβλήαι τὸν λόγον οὐδὲν δυνησεται · ἰδοὺ γοῦν νῦν προφητεία οὐκ ἐστίν , οὐδὲ γλωσσῶν χάρισμα , καὶ ἡ τῆς εὐσεβείας οὐδὲν ἐνεποδίσθη λόγος · τοῦκαὶ γνώσιν παύσασθαι , τοῦτο ἐστὶ τοῦ ζητουμένου . Εἰπὼν γὰρ [ 46 ] · Εἰτε προφητεία καταργηθήσονται , εἰτε γλῶσσαι παύσονται , ἐπήγαγεν · Εἰτε γνώσις καταργηθήσεται . Εἰ δὲ μέλλει ἡ γνώσις παύσασθαι , οὐχ ἐπὶ τὸ βέλτιον , ἀλλ' ἐπὶ τὸ χεῖρον ἡμῖν προκῆσει τὰ πράγματα
Lemmas: βε . τις γάρ εἄν γίγνομαι αὐτός ἰσος , ἢ ὁ προφήτης συγχέω , καί ὁ νόμος ἅπας , καί ὅς ἄνευ οὖον πίστις , οὖον γνῶσις , οὖον μυστήριον εἴδησις , οὐ αὐτός ὁ μαρτύριον , οὐ ἄλλος οὐδείς ὁ κτάομαι διασποδὶ δύναμαι ; καί γάρ ἐάν παραδίδωμι ὁ σῶμα ἐγώ , φημί , ἵνα καίω , ἀγάπη δέ μή ἔχω , οὐδείς ὠφελέω · καί αλλαχού πάλιν , ὅτι πᾶς μείζων εἰμί , καί χορυφω ὁ ἀγαθός , παραδηλόω λέγω · εἴτε δέ προφητεία καταργέω , εἴτε γλῶσσα παύω , εἴτε γνῶσις καταργέω · μένω δέ πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη , ὁ τρεῖς οὗτος · μείζων δέ πᾶς εἰμί ὁ ἀγάπη . ἀλλά γάρ οὖον ὁ τυγχάνω ἐγώ ζήτημα ὁ περί ὁ ἀγάπη ἐπεισάγω λόγος . ὁ μέν γάρ προφητεία καταργέω καί παύω γλῶσσα , χαλεπός οὐδείς · εἰς καιρός γάρ ὁ χάρισμα οὗτος ὁ ἑαυτοῦ χρεία παρέχω ἐγώ , καί παύω παραβάλλω ὁ λόγος οὐδείς δύναμαι · ἰδού γοῦν νῦν προφητεία οὐ εἰμί , οὐδέ γλῶσσα χάρισμα , καί ὁ ὁ εὐσέβεια οὐδείς ἐμποδίζω λόγος · τοῦκος γνῶσις παύω , οὗτος εἰμί ὁ ζητέω . εἶπον γάρ [ 46 ] · εἴτε προφητεία καταργέω , εἴτε γλῶσσα παύω , ἐπάγω · εἴτε γνῶσις καταργέω . εἰμί δέ μέλλω ὁ γνῶσις παύω , οὐ ἐπί ὁ ἀγαθός , ἀλλά ἐπί ὁ χείρων ἐγώ προκῆσει ὁ πρᾶγμα
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0184.1
· ἀνε γὰρ ταύτης καὶ τὸ εἶναι ἀνθρώποι παντελῶς ἀπολούμεν · Τὸν γὰρ Θεόν , φησί , φοβοῦ , καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ φύλασσον , ὅτι τοῦτο πᾶς ἄνθρωπος . Εἰ τοίνυν τοῦτό ἐστιν ἄνθρωπος , τὸ φοβεῖσθαι τὸν Θεόν , τὸ δὲ φοβεῖσθαι τὸν Θεὸν ἀπὸ γνώσεως γίνεται , ἡ δὲ γνῶσις μέλλει καταργεῖσθαι , καθὼς ὁ Παῦλος , φησι , τότε παντελῶς ἀπολούμεθα , γνώσεως οὐκ οὐσης , καὶ τὰ καθ' ἡμᾶς · δὲ πάντα οἴχεται , καὶ τῶν ἀλῶν οὐδὲν ἄμεινον διακεκωσόμεθα , ἀλλὰ πολλῷ χειρόν . Ἐν τούτῳ γὰρ πλεονεκτούμεν αὐτῶν , ὡς τοὺς γε ἄλλους ἀπασὶ τοῖς σωματικοῖς ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος αὐτοῖς νικώμεθα . Τί οὖν ἐστιν ὁ φησιν ὁ Παῦλος , καὶ περὶ τίνος , ὅτι ἡ γνῶσις καταργηθήσεται ; Οὐ περὶ τῆς παντελοῦς , ἀλλὰ περὶ τῆς μερικῆς τοῦτό φησι , κατάρρησιν τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον · πρόθετον λέγων , ὡς τὴν μερικὴν καταργουμένην βελτίον εἶναι μερικὴν α , ἀλλὰ τελείαν . Καθάπερ γὰρ ἡ ἡλικία τοῦ παιδίου καταργεῖται , οὐχ ἀφανιζομένης τῆς οὐσίας , ἀλλ' αὐξανομένης τῆς ἡλικίας , καὶ εἰς ἄνδρα τελείον ἐκβαινούσης · οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς γνώσεως γίνεται . Ἡ μικρά , φησιν , αὕτη οὐκὲτι ἂν εἴη μικρά , διὰ τῶν ἐξῆς γενομένη μεγάλη · τοῦτο ἐστι τὸ καταργεῖσθαι · καὶ τοῦτο διὰ τῶν ἐξῆς σαφέστερον ἡμῖν ἐδήλωσεν . Ἵνα γὰρ ἀκούσας ὅτι καταργεῖται , μὴ καταλύσιν παντελῆ νομίσῃς εἶναι , ἀλλ' αὐξήσιν τινὰ καὶ πρὸς τὸ βέλτιον ἐπιδοσιν , ἐπιὼν καταργεῖται , ἐπήγαγεν · Ἐκ μέρους γὰρ γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν · ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον , τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται · ὡς μηκέτι εἶναι αὐτὸ ἐκ μέρους , ἀλλὰ τέλειον . Ὡστε τὸ ἀτελὲς αὐτοῦ καταργεῖται , ὡς μηκέτι εἶναι ἀτελὲς , ἀλλὰ τέλειον . Ἡ τοίνυν κατάργησις αὕτη πλήρωσίς ἐστι , καὶ πρὸς τὸ μείζον ἐπίδοσις .
Lemmas: · ἀνε γάρ οὗτος καί ὁ εἰμί ἄνθρωπος παντελῶς ἀπόλλυμι · ὁ γάρ Θεός , φημί , φοβέω , καί ὁ ἐντολή αὐτός φυλάσσω , ὅτι οὗτος πᾶς ἄνθρωπος . εἰμί τοίνυν οὗτος εἰμί ἄνθρωπος , ὁ φοβέω ὁ Θεός , ὁ δέ φοβέω ὁ θεός ἀπό γνῶσις γίγνομαι , ὁ δέ γνῶσις μέλλω καταργέω , καθώς ὁ Παῦλος , φημί , τότε παντελῶς ἀπόλλυμι , γνῶσις οὐ εἰμί , καί ὁ κατά ἐγώ · δέ πᾶς οἴχομαι , καί ὁ ἀλέω οὐδείς ἀγαθός διακεκωσομεθη , ἀλλά πολύς χείρων . ἐν οὗτος γάρ πλεονεκτέω αὐτός , ὡς ὁ γε ἄλλος ἅπας ὁ σωματικός ἐκ πολύς ὁ περίειμι αὐτός νικάω . τις οὖν εἰμί ὁ φημί ὁ Παῦλος , καί περί τίς , ὅτι ὁ γνῶσις καταργέω ; οὖον περί ὁ παντελής , ἀλλά περί ὁ μερικός οὗτος φημί , κατάρρησις ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός · προτίθημι λέγω , ὡς ὁ μερικός καταργέω βελτίων εἰμί μερικός ὅς , ἀλλά τέλειος . καθά γάρ ὁ ἡλικία ὁ παιδίον καταργέω , οὐ ἀφανίζω ὁ οὐσία , ἀλλά αὐξάνω ὁ ἡλικία , καί εἰς ἀνήρ τελέω ἐκβαίνω · οὕτως καί ἐπί ὁ γνῶσις γίγνομαι . ὁ μικρός , φημί , οὗτος οὐκέτι εἄν εἰμί μικρός , διά ὁ ἑξῆς γίγνομαι μέγας · οὗτος εἰμί ὁ καταργέω · καί οὗτος διά ὁ ἑξῆς σαφής ἐγώ δηλόω . ἵνα γάρ ἀκούω ὅτι καταργέω , μή κατάλυσις παντελής νομίζω εἰμί , ἀλλά αὔξησις τις καί πρός ὁ ἀγαθός ἐπίδοσις , ἐπέρχομαι καταργέω , ἐπάγω · ἐκ μέρος γάρ γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω · ὅταν δέ ἔρχομαι ὁ τέλειος , τότε ὁ ἐκ μέρος καταργέω · ὡς μηκέτι εἰμί αὐτός ἐκ μέρος , ἀλλά τέλειος . ὡστε ὁ ἀτελής αὐτός καταργέω , ὡς μηκέτι εἰμί ἀτελής , ἀλλά τέλειος . ὁ τοίνυν κατάργησις οὗτος πλήρωσις εἰμί , καί πρός ὁ μείζων Ἐπίδοσις .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0184.3
δ' . Ποῦ τοίνυν εἰσὶν οἱ τοῦ πᾶν ἀπειληφέναι τῆς γνώσεως λέγοντες , οἱ πρὸς τὸ βάραθρον τῆς ἀγνοίας καταπεσόντες ; Οἱ γὰρ κατὰ τὸ παρὸν λέγοντες ἀπειληφέναι τὸ πᾶν , εἰς τὸ μέλλον ἐρήμους ἑαυτοὺς τῆς παντελοῦς καθιστῶσι γνώσεως . Ἐγὼ μὲν γὰρ ὁ λέγων , ὅτι ἐκ μέρους γινώσκο , χάν εἰπω , ὅτι καταργεῖται ἡ γνῶσις αὕτη , πρὸς τὸ βέλτιον . καὶ τελειώτερον οὕτως , καταργηθεῖσης τῆς μερικῆς καὶ γενομένης τελειοτέρας · ἐκεῖνος δὲ ὁ λέγων παντελῆ καὶ ὁλόκληρον καὶ τελείαν ἔχειν τὴν γνῶσιν , εἰτα ὁμολογῶν αὐτὴν καταργεῖσθαι ἐν τῷ μέλλοντι , ἐρημὸν ἑαυτὸν ἀποφαίνει [ 448 ] τῆς γνώσεως , ταύτης μὲν καταργουμένης , ἑτέρας δὲ τελειοτέρας οὐχ ἐπείσαγomé - νης · εἴπερ αὕτη ἐστὶ κατ' αὐτοὺς ἡ τελεία . Ὁρᾶτε πῶς φιλονεικοῦντες ἐνταῦθα τὸ πᾶν ἔχειν , οὔτε τὸ ἐνταῦθα ἔχουσιν , καὶ ἐκεῖ τοῦ παντὸς ἑαυτοὺς ἐκβάλλουσιν ;
Lemmas: δέ . πός τοίνυν εἰμί ὁ ὁ πᾶς ἀπολαμβάνω ὁ γνῶσις λέγω , ὁ πρός ὁ βάραθρον ὁ ἄγνοια καταπίπτω ; ὁ γάρ κατά ὁ πάρειμι λέγω ἀπολαμβάνω ὁ πᾶς , εἰς ὁ μέλλω ἐρῆμος ἑαυτοῦ ὁ παντελής καθίστημι γνῶσις . ἐγώ μέν γάρ ὁ λέγω , ὅτι ἐκ μέρος γιγνώσκω , χήν εἶπον , ὅτι καταργέω ὁ γνῶσις οὗτος , πρός ὁ ἀγαθός . καί τέλειος οὕτως , καταργέω ὁ μερικός καί γίγνομαι τέλειος · ἐκεῖνος δέ ὁ λέγω παντελής καί ὁλόκληρος καί τέλειος ἔχω ὁ γνῶσις , εἶτα ὁμολογέω αὐτός καταργέω ἐν ὁ μέλλω , ἐρῆμος ἑαυτοῦ ἀποφαίνω [ 448 ] ὁ γνῶσις , οὗτος μέν καταργούμενος , ἕτερος δέ τέλειος οὐ ἐπεισάγω - νέος · εἴπερ οὗτος εἰμί κατά αὐτός ὁ τέλειος . ὁράω πῶς φιλονεικέω ἐνταῦθα ὁ πᾶς ἔχω , οὔτε ὁ ἐνταῦθα ἔχω , καί ἐκεῖ ὁ πᾶς ἑαυτοῦ ἐκβάλλω ;
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0185.1
Τοσοῦτόν ἐστι κακὸν τὸ μὴ μένειν ἐσω τῶν ὅρων ὧν ἐξ ἀρχῆς ἔταξεν ἡμῖν ὁ Θεός . Οὐτω καὶ ὁ Ἄδαμ ἐπὶ τὸ κλεῖνος τιμῆς καὶ τῆς οὐσίας ἐξέπεσεν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν φιλαργύρων γίνεται · πολλοὶ πολλάκις μειζόνων ἐπιθυμοῦντες καὶ τὰ παρόντα ἀπώλεσαν · οὕτω καὶ οὗτοι προσδοκῶντες παραπλῦ τὸ πᾶν ἔχεν , καὶ τοῦ μέρους ἐξέπεσον . Διὰ παραινιῶ φεύγουν αὐτὸν τὴν μανίαν · μανίας γὰρ ἐσχάτης φιλονεικεῖνa εἰδέναι τί τῇ οὐσίαν ἐστὶν ὁ Θεός . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι μανίας ἐσχάτης τοῦτο , ἀπὸ τῶν προφητῶν ὑμῖν τοῦτο ποιῶ φανερὸν · οἱ γὰρ προφῆται οὐ μόνον τί τὴν οὐσίαν ἐστὶν ἀγνοοῦντες φαίνονται , ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς σοφίας αὐτοῦ πῶς τις ἐστὶν ἀποροῦσι · καίτοι γε οὐχ ἡ οὐσία ἀπὸ τῆς σοφίας , ἀλλ’ ἡ σοφία ἐκ τῆς οὐσίας . Ὅταν δὲ μηδὲ ταύτῃ δύνασθαι καταλαμβάνειν οἱ προφῆται μετ’ ἀκριβείας , πῶς ἂν εἴη μανίας τὸ τὴν οὐσίαν αὐτὴν νομίζειν δύνασθαι τοῖς οἰκείοις ὑποβάλλειν λογισμοῖς ; Ἀκούσωμεν τοίνυν τί φησιν ὁ προφήτης · περὶ αὐτῆς · Ἐθαυμαστώθη ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ · Μᾶλλον δὲ ἀνωτέρο τὸν λόγον ἀγάγωμεν . Ἐξομολογήσῃ σοι , ὅτι σοφὴρως ἐθαυμαστώθης . Τί ἐστι σοφῶς ; Πολλὰ θαυμάζομεν νῦν , ἀλλ’ οὐ μετὰ φόβου , οἷον κιόνων κάλλη , τύπων ζωγραφίας , ἀνθῶν σωμάτων · θαυμάζομεν πάλιν τῆς θαλάσσης τὸ μέγεθος , καὶ τὸν ἄπειρον βυθόν , ἀλλὰ μετὰ φόβου , ὅταν πρὸς τὸ βάθος κατακύψωμεν . Οὕτω τοίνυν καὶ ὁ προφήτης πρὸς τὸ ἄπειρον καὶ ἄγανές πέλᾶγος τῆς τοῦ Θεοῦ κατακύψας σοφίας , καὶ ἰλγγιάσας , μετὰ φόβου πολλοῦ θαυμάσας ἀνεχύρησε βοῶν καὶ λέγων · Ἐξομολογήσομαι σοι ὅτι σοφῶς ἐθαυμαστώθης · θαυμάσια τὰ ἔργα σου · καὶ πάλιν · Ἐθαυμαστώθη ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ , ἐχρατωθῆ , οὐ μὴ δύναμαι πρὸς αὐτήν .
Lemmas: τοσοῦτόν εἰμί κακός ὁ μή μένω ἕννυμι ὁ ὁράω ὅς ἐκ ἀρχή τάσσω ἐγώ ὁ Θεός . οὗτος καί ὁ Άδαμ ἐπί ὁ Κλεῖνος τιμή καί ὁ οὐσία ἐκπίπτω · οὗτος καί ἐπί ὁ φιλάργυρος γίγνομαι · πολύς πολλάκις μείζων ἐπιθυμέω καί ὁ πάρειμι ἀπόλλυμι · οὗτος καί οὗτος προσδοκάω παραπλῦ ὁ πᾶς ἔχω , καί ὁ μέρος ἐκπίπτω . Ζεύς παραινέω φεύγω αὐτός ὁ μανία · μανία γάρ ἔσχατος φιλονεικέω οἶδα τίς ὁ οὐσία εἰμί ὁ Θεός . καί ἵνα μανθάνω ὅτι μανία ἔσχατος οὗτος , ἀπό ὁ προφήτης σύ οὗτος ποιέω φανερός · ὁ γάρ προφήτης οὖον μόνος τίς ὁ οὐσία εἰμί ἀγνοέω φαίνω , ἀλλά καί περί ὁ σοφία αὐτός πῶς τις εἰμί ἀπορέω · καίτοι γε οὐ ὁ οὐσία ἀπό ὁ σοφία , ἀλλά ὁ σοφία ἐκ ὁ οὐσία . ὅταν δέ μηδέ οὗτος δύναμαι καταλαμβάνω ὁ προφήτης μετά ἀκρίβεια , πῶς εἄν εἰμί μανία ὁ ὁ οὐσία αὐτός νομίζω δύναμαι ὁ οἰκέω ὑποβάλλω λογισμός ; ἀκούω τοίνυν τίς φημί ὁ προφήτης · περί αὐτός · θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ · μᾶλλος δέ ανώτερος ὁ λόγος ἄγω . ἐξομολογέομαι σύ , ὅτι σοφὴρως θαυμαστόω . τις εἰμί σοφός ; πολύς θαυμάζω νῦν , ἀλλά οὖον μετά φόβος , οἷος κίων κάλλος , τύπος ζωγραφία , ἄνθος σῶμα · θαυμάζω πάλιν ὁ θάλασσα ὁ μέγεθος , καί ὁ ἤπειρος βυθός , ἀλλά μετά φόβος , ὅταν πρός ὁ βάθος κατακύπτω . οὕτως τοίνυν καί ὁ προφήτης πρός ὁ ἤπειρος καί αγανός πέλαγος ὁ ὁ Θεός κατακύπτω σοφία , καί ιλγγιαειδω , μετά φόβος πολύς θαυμάζω ανεχυρησος βοῦς καί λέγω · ἐξομολογέω σύ ὅτι σοφός θαυμαστόω · θαυμάσιος ὁ ἔργον σύ · καί πάλιν · θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ , ἐχρατωθῆ , οὖον μή δύναμαι πρός αὐτός .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0185.2
Ὅρα εὐγνωμοσύνην οἰκείου · Εὐχαριστῶ σοι , φησίν , διὰ τοῦτο , ὅτι ἀκατάληπτον ἔγω Δεσπότην · οὐ περὶ οὐσίας ἐνταῦθα λέγω · ἐκεῖνο μὲν γὰρ ὡς ὁμολογούμενον ἀκατάληπτον εἶναι παρίηκ · περὶ δὲ τοῦ πανταχοῦ παρεῖναι τοῦ Θεοῦ ταῦτά φησι , δείκνυς ὅτι οὐδὲ αὐτὸ τοῦτο οἶδε , πῶς πανταχοῦ πάρειστιν . Ὅτι γὰρ περὶ τούτου φησίν , ἄκουε τῶν λόγων . Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν , σὺ ἐκεῖ εἶ · εἰ δ’ ἂν καταβῶ εἰς τὸν ἅδη , πᾶρεσι . Εἶδες πῶς πανταχοῦ πάρειστιν ; Ἀλλ’ ὁ προφήτης οὐχ οἶδεν , ἀλλ’ ἰλγγιᾶ καὶ ἀπορεῖ καὶ φοβεῖται μόνον · εἰς νοῦν αὐτὸ λαβὼν · Πῶς οὖν οὐχ ἐσχάτης ἀνοίας τοὺς τοσοῦτον ἀπέχοντας τῆς ἐκείνου χάριτος αὐτὴν τοῦ Θεοῦ πολυπραγμονεῖν τὴν οὐσίαν ; Καίτοι οὐτὸς ἐστιν ὁ προφήτης ὁ λέγων · Τὰ ἀδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδηλώσάς μοι · ἀλλ’ ὅμως τὰ δῆλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας αὐτοῦ μαθὼν , περὶ αὐτῆς φησὶ ταύτης , ὅτι ἄπειρόν τις ἐστι καὶ ἀκατάληπτος . Μέγας γὰρ ὁ Κύριος , φησίν , καὶ [ 449 ] μεγάλη ἡ ἰσχύς αὐτοῦ , καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀριθμός , τοῦτέστιν , οὐκ ἐστι κατάληψις . Τί λέμεις ; ἡ σοφία ἀκατάληπτος τῷ προφήτῃ , καὶ ἡ οὐσία ἡμῖν καταληπτὴ ; ἄρα οὐ φανερὸν αὕτη ἡ μανία ; ἡ μεγαλωσύνη αὐτοῦ οὐχ ἔχει πέρας , καὶ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ περιγράφεις ;
Lemmas: Ὅρας εὐγνωμοσύνη οἰκεῖος · εὐχαριστέω σύ , φημί , διά οὗτος , ὅτι ἀκατάληπτος ἐγώ δεσπότης · οὖον περί οὐσία ἐνταῦθα λέγω · ἐκεῖνος μέν γάρ ὡς ὁμολογέω ἀκατάληπτος εἰμί παρίηκ · περί δέ ὁ πανταχοῦ πάρειμι ὁ Θεός οὗτος φημί , δείκνυμι ὅτι οὐδέ αὐτός οὗτος οἶδα , πῶς πανταχοῦ πάρειμι . ὅτι2 γάρ περί οὗτος φημί , ἀκούω ὁ λόγος . ἐάν ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , σύ ἐκεῖ εἰμί · εἰμί δέ εἄν καταβαίνω εἰς ὁ ἀείδω , πάρεσις . εἶδον πῶς πανταχοῦ πάρειμι ; ἀλλά ὁ προφήτης οὐ οἶδα , ἀλλά ἰλγγιᾶ καί ἀπορέω καί φοβέω μόνος · εἰς νόος αὐτός λαμβάνω · Πῶς οὖν οὐ ἔσχατος ἄνοια ὁ τοσοῦτος ἀπέχω ὁ ἐκεῖνος χάρις αὐτός ὁ Θεός πολυπραγμονέω ὁ οὐσία ; καίτοι οὗτος εἰμί ὁ προφήτης ὁ λέγω · ὁ ἄδηλος καί ὁ κρύφιος ὁ σοφία σύ δηλόω ἐγώ · ἀλλά ὅμως ὁ δῆλος καί ὁ κρύφιος ὁ σοφία αὐτός μανθάνω , περί αὐτός φημί οὗτος , ὅτι ἄπειρος2 τις εἰμί καί ἀκατάληπτος . Μέγας γάρ ὁ Κύριος , φημί , καί [ 449 ] μέγας ὁ ἰσχύς αὐτός , καί ὁ σύνεσις αὐτός οὐ εἰμί ἀριθμός , τουτέστιν , οὐ εἰμί κατάληψις . τις λέμη ; ὁ σοφία ἀκατάληπτος ὁ προφήτης , καί ὁ οὐσία ἐγώ καταληπτός ; ἄρα οὖον φανερός οὗτος ὁ μανία ; ὁ μεγαλωσύνη αὐτός οὐ ἔχω πέρας , καί ὁ οὐσία αὐτός περιγράφω ;
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0185.3
ε’ . Ταῦτα καὶ ὁ Ἡσάιας φιλοσοφῶν ἔλεγε · Τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται ; Οὐχ εἶπε · Τίς διηγείται , ἀλλὰ ,
Lemmas: εἰ . οὗτος καί ὁ Ἠσαΐας φιλοσοφέω λέγω · ὁ γενεά αὐτός τίς διηγέομαι ; οὐχ εἶπον · Τῖς διηγέομαι , ἀλλά ,
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0188.1
μὲν ἔστι Θεὸς οἶδε , τὸ δέ , τί τὴν οὐσίαν ἔστιν , ἀγνοεῖ · ὅτι μὲν σοφὸς ἔστιν ἐπίσταται , τὸ δέ , πόσον ἔστι σοφός , ἀγνοεῖ · ὅτι μὲν ἔστι μέγας οὐκ ἀγνοεῖ , τὸ δὲ πόσον , ἢ τις ἡ μεγαλωσύνη αὐτοῦ , τοῦτο οὐκ οἶδεν · ὅτι πανταχῶ παρόντιν ἐπίσταται , τὸ δὲ πῶς οὐκ ἐπίσταται · ὅτι προνοεῖ καὶ συνέχει τὰ πάντα καὶ συῆκρατεῖ μετ' ἀχρειδείαςᵃ , οὐκ ἀγνοεῖ , τὸν δὲ τρόπον καθ' ὃν ταῦτα ποιεῖ ἀγνοεῖ . Διὰ τοῦτο ἔλεγεν · Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν .
Lemmas: μέν εἰμί θεός οἶδα , ὁ δέ , τίς ὁ οὐσία εἰμί , ἀγνοέω · ὅτι μέν σοφός εἰμί ἐπίσταμαι , ὁ δέ , πόσος εἰμί σοφός , ἀγνοέω · ὅτι μέν εἰμί μέγας οὐ ἀγνοέω , ὁ δέ πόσος , ἢ τις ὁ μεγαλωσύνη αὐτός , οὗτος οὐ οἶδα · ὅτι πανταχῶ πάρειμι ἐπίσταμαι , ὁ δέ πῶς οὐ ἐπίσταμαι · ὅτι προνοέω καί συγχέω ὁ πᾶς καί συγκρατέω μετά ἀχρειδείαςᵃ , οὐ ἀγνοέω , ὁ δέ τρόπος κατά ὅς οὗτος ποιέω ἀγνοέω . Ζεύς οὗτος λέγω · ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0189.1
ἐπὶ τῶν ἔργων ἐπιδείξατέ μοι τὸν ἔπαινον . Καὶ γὰρ ὁ παλαιστὴς ἐν τῇ παλαιστρᾷ γυμνάζεται , ἵνα ἐπὶ τῶν ἀγῶνων δείξῃ τῆς ἐκείνῳ γυμνασίας τὴν ὠφελείαν · καὶ σὺ τοῦν τῆς ἐνταῦθα ἀκροάσεως , ὅταν ἐπιλθῇ θυμὸς , δείξον τὸ κέρδος , καὶ τοῦτο συνεχῶς λέγε τὸ ῥῆμα , Εἰ μὲν κακῶς ἐλάλησα , μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ · εἰ δὲ καλῶς , τί με δάρεῖς ; Τοῦτο ἐγγραφὼν τῇ διανοίᾳ · διὰ τοῦτο γὰρ συνεχῶς ὑπομιμνήσκω τούτων τῶν λόγων ὑμᾶς , ὥστε ἐντεῦθεν ὑμῶν τῇ ψυχῇ τὰ εἰρημένα ἀπαντᾶ , ὥστε ἀνεξάλειπτον μεῖναι τὴν μνήμην , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς μνήμης ὠφελείαν . Ἄν γὰρ ἔχωμεν ἐγγεγραμμένα τὰ ῥήματα ταῦτα ἐπὶ τοῦ πλάτος τῆς διανοίας τῆς ἡμετέρας , οὐδὲς οὖν λίθινος καὶ ἀγνώμων καὶ ἀναίσθητος , ὡς ἐξενεχθῆναι ποτε πρὸς ὀργὴν ἀντὶ γὰρ χαλινοῦ παντὸς καὶ πάσης ἡλίας , τὴν γλῶτταν ἡμῖν πέρα τοῦ μέτρου καὶ τοῦ προσήκοντος ἐκφερομένην ταῦτα ἐπιχοεῖν δυνησεται τὰ ῥήματα , καὶ τὴν διάνοιαν οἰδοῦσαν κατασταλεῖλαι , καὶ ποιήσαι α μετριάζειν σιγῶντως , καὶ ὁλόκληρον ἡμῖν ἐγκατοικίσαι τὴν εἰρήνην · ἥς γενοῦτο διαπαντὸς ἡμᾶς ἀπολαύειν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ Πατρὶ καὶ τῷ ἀγίῳ Πνεύματι ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος καὶ ἡ προσκύνησις , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἐπί ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι ἐγώ ὁ ἔπαινος . καί γάρ ὁ παλαιστής ἐν ὁ παλαίστρα γυμνάζω , ἵνα ἐπί ὁ ἀγών δείκνυμι ὁ ἐκεῖνος γυμνασία ὁ ὠφέλεια · καί σύ τοῦν ὁ ἐνταῦθα ἀκρόασις , ὅταν ἐπιλήθω θυμός , δείκνυμι ὁ κέρδος , καί οὗτος συνεχῶς λέγω ὁ ῥῆμα , εἰμί μέν κακῶς λαλέω , μαρτυρέω περί ὁ κακός · εἰμί δέ καλῶς , τίς ἐγώ δέρω ; οὗτος εγγραφή ὁ διάνοια · διά οὗτος γάρ συνεχῶς ὑπομιμνήσκω οὗτος ὁ λόγος σύ , ὥστε ἐντεῦθεν σύ ὁ Ψυχή ὁ εἴρω ἀπαντάω , ὥστε ἀνεξάλειπτος μένω ὁ μνήμη , καί ὁ ἀπό ὁ μνήμη ὠφέλεια . ἄν γάρ ἔχω ἐγγράφω ὁ ῥῆμα οὗτος ἐπί ὁ πλάτος ὁ διάνοια ὁ ἡμέτερος , οὐδή οὖν λίθινος καί ἀγνώμων καί ἀναίσθητος , ὡς ἐκφέρω ποτός πρός ὀργή ἀντί γάρ χαλινός πᾶς καί πᾶς Ἡλίας , ὁ γλῶσσα ἐγώ πέρα ὁ μέτρον καί ὁ προσήκω ἐκφέρω οὗτος ἐπιχέω δύναμαι ὁ ῥῆμα , καί ὁ διάνοια οἰδέω καταστέλλω , καί ποιέω ὅς μετριάζω σιγάω , καί ὁλόκληρος ἐγώ ἐγκατοικίζω ὁ εἰρήνη · ἥς γίγνομαι διαπαντός ἐγώ ἀπολαύω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς πατήρ καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ δόξα καί ὁ κράτος καί ὁ προσκύνησις , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0189.2
Τοῦ αὐτοῦ πρὸ πολλῶν ἡμερῶν πρὸς Ἀνομοίους εἰπότος , εἶτα πρὸς Ἰουδαίους , εἶτα σιγῆσατος διὰ παρουσίας ἐπισκόπων καὶ μαρτύρων μνήμας πολλῶν γενομένας , νῦν πάλιν πρὸς Ἀνομοίους περὶ ἀκαταλήπτου .
Lemmas: ὁ αὐτός πρό πολύς ἡμέρα πρός ἀνόμοιος εἶπον , εἶτα πρός Ἰουδαῖος , εἶτα σιγάω διά παρουσία ἐπίσκοπος καί μάρτυς μνήμη πολύς γίγνομαι , νῦν πάλιν πρός ἀνόμοιος περί ἀκατάληπτος .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0193.3
ε’ . Ἄλλ’ ἔρεις , ὅτι Ἄνθρωπός εἰμι ἐλευθερία τετιμημένος . Ἄλλ’ ἐτιμήθης οὐχ ἵνα εἰς ἀντιλογίαν τῇ ἐλευθερίᾳ , ἀλλ’ ἵνα τῇ τιμῇ πρὸς ὑπακοὴν καταχρῆσθαι τοῦ τετιμηκότος . Ἐτιμήσέ σε ὁ Θεός , οὐχ ἵνα αὐτὸν ὑβρίζῃς , ἀλλ’ ἵνα δοξάζῃς · ὑβρίζει δὲ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ περιεργαζόμενος .
Lemmas: εἰ . ἄλλος εἴρω , ὅτι Ἄνθρωπος εἰμί ἐλευθερία τιμάω . ἄλλος τιμάω οὐ ἵνα εἰς ἀντιλογία ὁ ἐλευθερία , ἀλλά ἵνα ὁ τιμή πρός ὑπακοή καταχράομαι ὁ τιμάω . τιμάω σύ ὁ Θεός , οὐ ἵνα αὐτός ὑβρίζω , ἀλλά ἵνα δοξάζω · ὑβρίζω δέ ὁ οὐσία αὐτός περιεργάζω .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0197.2
ζ . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθές , μηδὲν περὶ τῶν ἄνω διαλεγώμεν , ἀλλ’ , εἰ βούλει , κάτω πρὸς τὴν ὁρωμένην κτίσιν τὸν λόγον ἀγάγωμεν . Οὐχ ὁρᾷς τούτου τὸν οὐρανόν ; ὅτι μὲν καμάρας εἰκόνα διασπᾷ ; ἵμεν , καὶ τοῦτο αὐτὸ οὐκ ἀπὸ λογισμῶν , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς μαθόντες · καὶ ὅτι πᾶσαν περιλαμβάνει τὴν γῆν , καὶ τοῦτο ἵμεν , ὁμοίως παρ’ ἐκείνης ἀκούσαντες · τὴς δὲ τὴν οὐσίαν ἐστὶν ἀγνοοῦμεν . Εἰ δὲ τις διςυγριζοῖτο καὶ φιλονεικοῖ , λεγέτω τί τὴν οὐσίαν ἐστὶν ὁ οὐρανός ; ἄρα χρυσταλλὸς πεπηγώς ; ἄρα νέφος πεπυκνωμένον ;
Lemmas: ζ . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , μηδείς περί ὁ ἄνω διαλέγω , ἀλλά , εἰμί βούλομαι , κάτω πρός ὁ ὁράω κτίσις ὁ λόγος ἄγω . οὐχ ὁράω οὗτος ὁ οὐρανός ; ὅτι μέν καμάρα εἰκών διασπάω ; εἶμι , καί οὗτος αὐτός οὐ ἀπό λογισμός , ἀλλά ἀπό ὁ θεῖος γραφή μανθάνω · καί ὅτι πᾶς περιλαμβάνω ὁ γῆ , καί οὗτος εἶμι , ὁμοίως παρά ἐκεῖνος ἀκούω · σής δέ ὁ οὐσία εἰμί ἀγνοέω . εἰμί δέ τις διςυγριζεω καί φιλονεικέω , λέγω τίς ὁ οὐσία εἰμί ὁ οὐρανός ; ἄρα χρυσταλλὸς πήγνυμι ; ἄρα νέφος πυκνόω ;
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0197.3
ἄρα ἀήρ παχύτερος ; Ἄλλ’ οὐδεὶς ἂν ἔχοι σαφῶς εἰπεῖν . Ἐτι οὖν ἀποδείξεως , εἴπ’ μοι , δεῖξον πρὸς τὸ μαθεῖν τὴν δμνίαν τῶν τὸν Θεὸν εἰδέναι λεγόντων ; Τοῦ οὐρανοῦ τοῦ ὁρωμένου καθ’ ἡμέραν τὴν φύσιν οὐχ ἔχεις εἰπεῖν , καὶ τοῦ ἀοράτου Θεοῦ μετὰ ἀκριβείας ἐπαγγέλλει τὴν οὐσίαν εἰδέναι ; Καὶ τὸς οὕτως ἀναίσθητον , ὡς μὴ τὴν ἐσχατὴν τῶν ταῦτα λεγόντων καταγινώσκειν μανίαν ;
Lemmas: ἄρα ἀήρ παχύς ; ἄλλος οὐδείς εἄν ἔχω σαφῶς εἶπον . ἔτι οὖν ἀπόδειξις , εἶπον ἐγώ , δείκνυμι πρός ὁ μανθάνω ὁ δμνίαν ὁ ὁ θεός οἶδα λέγω ; ὁ οὐρανός ὁ ὁράω κατά ἡμέρα ὁ φύσις οὐ ἔχω εἶπον , καί ὁ ἀόρατος Θεός μετά ἀκρίβεια ἐπαγγέλλω ὁ οὐσία οἶδα ; καί τός οὕτως ἀναίσθητος , ὡς μή ὁ ἔσχατος ὁ οὗτος λέγω καταγιγνώσκω μανία ;
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.1
ΠΕΡΙ ΑΚΑΤΑΛΗΠΤΟΥ ,
Lemmas: περί ἀκατάληπτος ,
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.2
Καὶ ὅτι οὐδὲ ἡ συγκάθαισις τοῦ Θεοῦ φορητὴ τοῖς Σεραφίμ .
Lemmas: καί ὅτι οὐδέ ὁ συγκαθαιτις ὁ Θεός φορητός ὁ Σεραφείμ .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.3
Λόγος τρίτος .
Lemmas: Λόγος τρίτος .
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.5
Τὸν μὲν γὰρ Θεὸν οὐδεὶς οὔτε ἀτιμάζων παραβλάψαι δυνήσεται , οὔτε εὐφημῶν λαμπρότερον ἀποφήναι · ἀλλ' ἐπὶ τῆς οἰκείας ἀεὶ μένει δόξης , οὔτε εὐφημίαις αὐξανόμενος , οὔτε ἐλαττούμενος βλασφημίαις · τῶν δὲ ἀνθρώπων οἱ μὲν δοξάζοντες αὐτὸν κατ' ἀξίαν , μᾶλλον δὲ κατ' ἀξίαν μὲν οὐδὲν δυνατὸν , εἰς δὲ δύναμιν τὴν ἑαυτῶν , τὴν ἀπὸ τῆς δοξολογίας σωφροσίαν χαρποῦνται · οἱ δὲ βλασφημοῦντες καὶ ἐξευτελίζοντες , τὴν οἰκείαν λυμαίνονται σωτηρίαν . Τὸ γὰρ , Ὁ βαλὼν λίθον ἐς ὑψος , εἰς τὴν κεφαλήν αὐτοῦ ἔπεσε , περὶ τῶν βλασφημοῦντων τις εἴρηκε . Καθῆλθε γὰρ τὸ λόγον πρὸς ὕψος ἀκοντίσας , τοῦ οὐρανοῦ μὲν οὐ σίμῶν διατεμεὶν ὡς δυνήσεται , οὔτε πρὸς τὸ ὕψος φθάσαι ἐκεῖνο , τὴν δὲ πληγὴν τῇ οἰκείᾳ δέχεται κορυφῇ , πρὸς τὸν ἀκοντίσαντα ἐπανιόντος τοῦ λίθου · οὕτω δὴ καὶ ὁ βλασφημῶν τὴν μακαρίαν ἐκείνην οὐσίαν , ἐκεῖνον μὲν οὐδὲν ἂν παραβλάψειέ ποτε πολλῷ μείζονα σὲσαν καὶ ὑψηλοτέραν ,
Lemmas: ὁ μέν γάρ θεός οὐδείς οὔτε ἀτιμάζω παραβλάπτω δύναμαι , οὔτε εὐφημέω λαμπρός ἀποφαίνω · ἀλλά ἐπί ὁ οἰκεῖος ἀεί μένω δόξα , οὔτε εὐφημία αὐξάνω , οὔτε ἐλασσόω βλασφημία · ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ μέν δοξάζω αὐτός κατά ἄξιος , μᾶλλον δέ κατά ἄξιος μέν οὐδείς δυνατός , εἰς δέ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ , ὁ ἀπό ὁ δοξολογία σωφροσίαν χαρπουντ · ὁ δέ βλασφημέω καί ἐξευτελίζω , ὁ οἰκεῖος λυμαίνομαι σωτηρία . ὁ γάρ , ὁ βάλλω λίθος εἰς ὕψος , εἰς ὁ κεφαλή αὐτός πίπτω , περί ὁ βλασφημέω τις εἴρω . κατέρχομαι γάρ ὁ λόγος πρός ὕψος ἀκοντίζω , ὁ οὐρανός μέν οὖον σιμός διατέμνω ὡς δύναμαι , οὔτε πρός ὁ ὕψος φθάνω ἐκεῖνος , ὁ δέ πληγή ὁ οἰκεῖος δέχομαι κορυφή , πρός ὁ ἀκοντίζω ἐπανέρχομαι ὁ λίθος · οὗτος δή καί ὁ βλασφημέω ὁ μακάριος ἐκεῖνος οὐσία , ἐκεῖνος μέν οὐδείς εἄν παραβλάπτω ποτός πολύς μείζων σάω καί ὑψηλός ,
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.6
ἡ ὥστε δεξαθαι τινα βλάβην , κατὰ δὲ τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς τὸ εἴρος ἀκονῶ , ἀγνώμων περὶ τὸν εὐεργέτην γεγόμενος . Καλέσωμεν τοίνυν αὐτὸν τὸν ἀνέκφραστον , τὸν ἀπερινόητον Θεόν , τὸν ἀόρατον , τὸν ἀκατάληπτον , τὸν νικῶντα γλῶττης δύναμιν ἀνθρωπίνης , τὸν ὑπερβαίνοντα θνητῆς διανοίας κατάληψιν , τὸν ἀνεξιχνίαστον ἀγγέλοις , τὸν ἀθέατον τοῖς Σεραφίμ , τὸν ἀκατανόητον τοῖς Χερουβίμ , τὸν ἀόρατον ἀρχαῖς , ἐξουσίαις , δυνάμεσι , καὶ ἀπλῶς πάσῃ τῇ κτίσει , ὑπὸ δὲ Υἱοῦ μόνου καὶ Πνεύματος ἀγίου γνωριζόμενον . Καὶ οὐδα μὲν δτι ἀλαζονείαν καταγιγνώσκεται τοῦ λόγου , ὅτι καὶ ταῖς ἀνωτέρω δυνάμεσιν ἀκατάληπτον αὐτὸν εἴποι εἶναι · ἐγὼ δὲ διὰ τοῦτο πολλὴν αὐτῶν καταγινώσκω μαίαν καὶ ἀπόνοιαν . Ἀλαζονεία γὰρ οὐ τὸ λέγειν , ὅτι τῆς τῶν γεννητῶν ἀπάντων καταλήψεως ἀνωτέρως ἐστὶν ὁ δημιουργός , ἀλλὰ τὸ λέγειν , ὅτι τινὶ ταῖς ἄνω δυνάμεσιν ἀκατάληπτονὀνταὶν αὐτοῖς τοῖς χαμαὶ ἐρχομένοις ε , καὶ τοσούτων ἐκείνους ἀφεστηκόσι , τῇ τῶν οἰκείων λογισμῶν ἀσθενείᾳ περιγράψαι καὶ περιλαβεῖν . Ἐγὼ μὲν οὖν , ἂν μὴ δείξω τοῦτο ὅπερ ὑπεροχὴν τῆς ἀρεσιν , δικαῖος ἂν εἴην ἀλαζονίας ὑποστήναι ἐγκλημα · ὑμεῖς δὲ εἰ μετὰ τὸ δεῖξαι με ταῖς ἄνω δυνάμεσιν ὄντα ἀκατάληπτον , διχοχῶ,ἔσεθε εἰ καὶ φιλονεῖντε αὐτὸν εἰδεῖναι , πᾶσων ἂν εἴητε βαρβαρῶν , πᾶσων δὲ κρημνῶν ἄξιοι , [ 464 ] τὰ ταῖς ἀσωμάτοις δυνάμεσιν ἀπάσας ἀθέατα ἀλαζονευόμενοι μετὰ ἀκριβείας εἰδεῖναι ;
Lemmas: ὁ ὥστε δείκνυμι τις βλάβη , κατά δέ ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ὁ εἶρος ἀκονάω , ἀγνώμων περί ὁ εὐεργέτης γίγνομαι . καλέω τοίνυν αὐτός ὁ ἀνέκφραστος , ὁ ἀπερινόητος Θεός , ὁ ἀόρατος , ὁ ἀκατάληπτος , ὁ Νίκη γλῶσσα δύναμις ἀνθρώπινος , ὁ ὑπερβαίνω θνητός διάνοια κατάληψις , ὁ ἀνεξιχνίαστος ἄγγελος , ὁ ἀθέατος ὁ Σεραφείμ , ὁ ἀκατανόητος ὁ χερουβίν , ὁ ἀόρατος ἀρχή , ἐξουσία , δύναμις , καί ἀπλόος πᾶς ὁ κτίζω , ὑπό δέ υἱός μόνος καί πνεῦμα ἅγιος γνωρίζω . καί οὐδή μέν δ ἀλαζονεία καταγιγνώσκω ὁ λόγος , ὅτι καί ὁ ἀνωτέρω δύναμις ἀκατάληπτος αὐτός εἶπον εἰμί · ἐγώ δέ διά οὗτος πολύς αὐτός καταγιγνώσκω μαῖα καί ἀπόνοια . ἀλαζονεία γάρ οὖον ὁ λέγω , ὅτι ὁ ὁ γεννητής ἀπαντάω κατάληψις ἀνώτερος εἰμί ὁ δημιουργός , ἀλλά ὁ λέγω , ὅτι τις ὁ ἄνω δύναμις ἀκατάληπτος αὐτός ὁ χαμαί ἐρχόμενος ε , καί τοσοῦτος ἐκεῖνος ἀφίστημι , ὁ ὁ οἰκέω λογισμός ἀσθένεια περιγράφω καί περιλαμβάνω . ἐγώ μέν οὖν , εἄν μή δείκνυμι οὗτος ὅσπερ ὑπεροχή ὁ ἄρεσις , Δίκαιος εἄν εἰμί ἀλαζονίας ὑφίστημι ἔγκλημα · σύ δέ εἰμί μετά ὁ δείκνυμι ἐγώ ὁ ἄνω δύναμις εἰμί ἀκατάληπτος , διχοχῶ,ἔσεθε εἰμί καί φιλέω αὐτός οἶδα , πάσσω εἄν εἰμί βαρβάρα , πάσσω δέ κρημνός ἄξιος , [ 464 ] ὁ ὁ ἀσώματος δύναμις ἅπας ἀθέατος ἀλαζονεύομαι μετά ἀκρίβεια οἶδα ;
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0200.7
β' . Φέρε οὖν , ἐπὶ τὰς ἀποδείξεις λοιπὸν αὐτὰς χωρῶμεν , πάλιν ἐπὶ τὴν εὐχὴν τὸν λόγον τρέψαντες · πολλάκις γὰρ αὐτὴ τῆς εὐχῆς ἡ ἀκολουθία παρέξει τῶν ζητουμένων ἡμῖν τὴν ἀπόδειξιν . Καλέσωμεν τοίνυν τὸν Βασιλέα τῶν βασιλευόντων , καὶ τὸν Κύριον τῶν κυριευόντων , τὸν μόνον ἔχοντα ἀθανασίαν , καὶ φῶς ἀπρόσιτον οἰκοῦντα , ὃν εἴδεν οὐδεὶς ἀνθρώπων , οὐδὲ ἰδεῖν δύνεται · ψ τιμὴ καὶ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν . Ταῦτα οὐχ ἐμὰ , ἀλλὰ Παύλου τὰ ῥήματα · σὺ δὲ μοι κατάμαθε αὐτοῦ τῆς ψυχῆς εὐλάβειαν καὶ πόθον ἐρρίζωμένον . Μνησθεὶς γὰρ τοῦ Θεοῦ , οὐ πρότερον ἠνέχετο πρὸς τὴν ἀκολουθίαν ἐκθεῖναι τῆς διδασκαλίας , ἕως τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ χρέος ἀπέδωκεν εἰς δοξολογίαν κατακλείσας τὸν λόγον . Εἰ γὰρ Μνήμη δικαίου μετ' ἐγκωμίων , πολλῷ μᾶλλον μνήμη Θεοῦ μετ' εὐχῆς . Ποιεῖ δὲ αὐτὸ καὶ ἐν προοιμίοις ἐπιστολῶν · ἐρχόμενος γὰρ ἐπιστολῆς πολλάκις , ἐπειδὰν μνησθῇ τοῦ Θεοῦ , οὐ πρότερον ἐπὶ τὴν διδασκαλίαν προεῖσιν , ἕως ἂν ἀποδῷ τὴν ὀφειλομένην αὐτῷ δοξολογίαν . Ἄκουσον γοῦν Γαλάτας γράφων πῶς φησι · Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς ἡμῶν , καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ , τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , ὅπως ἐξελέηται ἡμᾶς ἐκ τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος τῷ πρὸ ἡμῶν κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ψ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν . Καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ · Τῷ δὲ βασιλεῖ
Lemmas: βε . φέρω οὖν , ἐπί ὁ ἀποδείκνυμι λοιπός αὐτός χωρέω , πάλιν ἐπί ὁ εὐχή ὁ λόγος τρέπω · πολλάκις γάρ αὐτός ὁ εὐχή ὁ ἀκολουθία παρέχω ὁ ζητέω ἐγώ ὁ ἀπόδειξις . καλέω τοίνυν ὁ Βασιλεύς ὁ βασιλεύω , καί ὁ κύριος ὁ κυριεύω , ὁ μόνος ἔχω ἀθανασία , καί φάος ἀπρόσιτος οἰκέω , ὅς ὁράω οὐδείς ἄνθρωπος , οὐδέ ὁράω δύο · ψ τιμή καί κράτος εἰς ὁ αἰών . ἀμήν . οὗτος οὐ ἐμός , ἀλλά Παῦλος ὁ ῥῆμα · σύ δέ ἐγώ καταμανθάνω αὐτός ὁ Ψυχή εὐλάβεια καί πόθος ῥιζόω . μιμνήσκω γάρ ὁ Θεός , οὖον πρότερος ἀνέχω πρός ὁ ἀκολουθία ἐκτίθημι ὁ διδασκαλία , ἠώς ὁ ὀφείλω αὐτός χρέος ἀποδίδωμι εἰς δοξολογία κατακλείω ὁ λόγος . εἰμί γάρ Μνήμη Δίκαιος μετά ἐγκώμιον , πολύς μᾶλλον μνήμη Θεός μετά εὐχή . ποιός δέ αὐτός καί ἐν προοίμιον ἐπιστολή · ἐρχόμενος γάρ ἐπιστολή πολλάκις , ἐπειδάν μιμνήσκω ὁ Θεός , οὖον πρότερος ἐπί ὁ διδασκαλία πρόειμι , ἠώς εἄν πωλέω ὁ ὀφείλω αὐτός δοξολογία . ἀκούω γοῦν Γαλάτης γράφω πῶς φημί · Χάρις σύ καί εἰρήνη ἀπό Θεός πατήρ ἐγώ , καί κύριος Ἰησοῦς Χριστός , ὁ δίδωμι ἑαυτοῦ ὑπέρ ὁ ἁμαρτία ἐγώ , ὅπως ἐξελαύνω ἐγώ ἐκ ὁ ἐνίστημι αἰών ὁ πρό ἐγώ κατά ὁ θέλημα ὁ Θεός καί πατήρ , ψ ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών . ἀμήν . καί πάλιν ἀλλαχοῦ · ὁ δέ βασιλεύς
joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0201.2
γ . Τί πρὸς ταῦτα ἂν εἴποις ; Ἄλλὰ ἀνθρώποις , φησίν , ἀκατάληπτον , οὐχὶ δὲ ἀγγέλοις , οὐδὲ ταῖς ἄνι δυνάμεσι . Σὺ μὲν οὖν ἄγγελος εἶ , εἶπέ μοι , καὶ εἰς τὸν χορὸν τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων τελεῖς ; οὐχὶ ἄνθρωπός εἶ , καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐμοί , ἢ καὶ τῆς φύσεως ἐπιλάλησαι ; Θώμεν γὰρ ἀπρόσιτον ἀνθρώποις εἶναι μόνον , καίτοι γε τοῦτο οὐ πρόκειται , οὐδὲ εἶπεν ὁ Παῦλος · Ἄνθρώποις μὲν φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον , ἀγγέλοις δὲ οὐχ ἀπρόσιτον · πλὴν ἀλλ’ , εἰ βούλει , κατὰ συγχώρησιν θώμεν · οὐχὶ καὶ αὐτὸς ἄνθρωπός εἶ ; Τί οὖν εἶ καὶ ἀγγέλοις ἀπρόσιτον μὴ ἢ , τί τοῦτο πρὸς τὰς σου φιλοσοφίας καὶ περιεργαζομένου καὶ λέγοντα ἀνθρωπίνῃ φύσει καταληπτὴν εἶναι τὴν οὐσίαν ἐκείνην ; Ἵνα δὲ μάθῃς , ὅτι οὐχ ἀνθρώποις μόνον , ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄνι δυνάμεσιν ἐστιν ἀπρόσιτος , ἀκούσον ὁ Ἠσαΐας τί φησιν · ὅταν δὲ εἶπω τὸν Ἠσαΐαν , τοῦ Πνεύματος τὴν ἀπόφασιν λέγω · προφήτης γὰρ πᾶς τὰς τῆς τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας φθέγγεται · Καὶ ἑτένετο τοῦ ἑτοῦς β ὁ ἀσθάνερ Ὁλὰς ὁ βασιλεὺς , εἶδον τὸν Κύριον καθημένον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου , καὶ τὰ Σεραφὶμ εἰστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ , διὰ πτέρυγες τῷ ἑνί , καὶ διὰ πτέρυγες τῷ ἐνί , καὶ τὰς μὲν δυσὶ κατακάλυπτον τὰ πρόσωπα αὐτῶν , ταῖς δὲ δυσὶ τοὺς πόδας . Τίνος ἕνεκεν ,
Lemmas: γ . τις πρός οὗτος εἄν εἶπον ; ἀλλά ἄνθρωπος , φημί , ἀκατάληπτος , οὐ δέ ἄγγελος , οὐδέ ὁ ἄνιος δύναμις . σύ μέν οὖν ἄγγελος εἰμί , εἶπον ἐγώ , καί εἰς ὁ χορός ὁ ἀσώματος δύναμις τελέω ; οὐ ἄνθρωπος εἰμί , καί ὁ αὐτός οὐσία ἐγώ , ἢ καί ὁ φύσις ἐπιλαλέω ; τίθημι γάρ ἀπρόσιτος ἄνθρωπος εἰμί μόνος , καίτοι γε οὗτος οὖον πρόκειμαι , οὐδέ εἶπον ὁ Παῦλος · Ἄνθρωπος μέν φάος οἰκέω ἀπρόσιτος , ἄγγελος δέ οὐ ἀπρόσιτος · πλήν ἀλλά , εἰμί βούλομαι , κατά συγχώρησις τίθημι · οὐ καί αὐτός ἄνθρωπος εἰμί ; τις οὖν εἰμί καί ἄγγελος ἀπρόσιτος μή ἢ , τίς οὗτος πρός ὁ σύ φιλοσοφία καί περιεργάζομαι καί λέγω ἀνθρώπινος φύσις καταληπτός εἰμί ὁ οὐσία ἐκεῖνος ; ἵνα δέ μανθάνω , ὅτι οὐ ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄνιος δύναμις εἰμί ἀπρόσιτος , ἀκούω ὁ Ἠσαΐας τίς φημί · ὅταν δέ εἶπον ὁ Ἠσαΐας , ὁ πνεῦμα ὁ ἀπόφασις λέγω · προφήτης γάρ πᾶς ὁ ὁ ὁ πνεῦμα ἐνέργεια φθέγγομαι · καί θείνω ὁ ἐτός Β ὁ ἀσθάνερ ὅλος ὁ βασιλεύς , εἶδον ὁ κύριος κάθημαι ἐπί θρόνος ὑψηλός καί ἐπαίρω , καί ὁ σεραφίμ ἵστημι κύκλος αὐτός , διά πτέρυξ ὁ εἷς , καί διά πτέρυξ ὁ ἐν , καί ὁ μέν δύο κατακαλύπτω ὁ πρόσωπον αὐτός , ὁ δέ δύο ὁ πούς . τίς ἕνεκα ,