joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0192.2
πρὸς τὴν τῶν ῥημάτων ἀπιστίαν , αὕτη δέξεται καὶ τὴν ἐπὶ τῇ ἀπιστίᾳ τιμωρίαν · Ἰδοὺ ἔσῃ σιωπῶν καὶ μὴ λαλῶν , ἕως ἂν γένηται ταῦτα . Ἐννόησον φιλοσοφίαν Δεσπότου · Ἀπίστευσά μοι , φησίν · νυνὶ δὴσον τὴν κόλασιν , καὶ ὅταν διὰ τῶν πραγμάτων παράγῃ τὴν ἀπόδειξιν , τότε λύω τὴν ὀργήν · ὅταν μάθῃς , ὅτι δικαίως ἐκολάσθης , τότε σὲ ἀπαλλάσσω τῆς τιμωρίας . Ἀκούετωσαν οἱ Ἀνόμιοι πῶς ἀγανακτεῖ πολυπραγμονοῦμενος ὁ Θεός . Εἰ δὲ ἐκεῖνος ἀπίστησας τῇ ὀνητῇ γεννήσει κολάζεται , σὺ δὲ τὸν ἀπόρρητον καὶ τὸν ἄνω περιεργαζόμενος πῶς διαφεύξῃ τιμωρίαν , εἴπé μοι ; Ἐκεῖνος οὐκ ἀπεφήνατο , ἀλλὰ μαθεῖν ἠθέλησε , καὶ οὐχ ἔτυχε συγγνώμης · σὺ δὲ ὁ καὶ εἰδέναι διςχυριζόμενος τὰ πᾶσιν ἀθέατα καὶ ἀκατάληπτα , ποίαν ἔξεις ἀπολογίαν ; τίνα δὲ οὐκ ἐπιστάσαι κατὰ σαυτοῦ τιμωρίαν ; γ' . Ἄλλ' οἱ μὲν περὶ γεννήσεως λόγους τοὺς προσήκοντας ἀναμενέτωσαν καιρούς · τέως δὲ ὁδὴ βαδίζωμεν ἐπὶ τὴν προτέραν ὑπόθεσιν , ἥς πρώτην τὰ λεῖψαν κατελείψαν , τὴν ὀλεθρίαν ἐκπτᾶσαι ρίζαν ἐπιχειροῦντες , τὴν πάντων μητέρα τῶν κακῶν , καὶ ὅθεν αὐτοῖς τὰ δόγματα ταῦτα ἐλάλασεν . Ποία δὲ ἡ ρίζα τῶν κακῶν πάντων ; Πιστεύσατε · φρήξω μὲ κατέχει μέλλουσα αὐτὴν ἐκκαλεῖν · ὀκνῶ γὰρ διὰ γλώττης ἐκφέρειν ἄ μελετῶσιν ἐπὶ τῆς διανοίας ἐκεῖνοι διαπαντός . Τίς οὖν ἐστιν ἡ ρίζα τούτων τῶν κακῶν ; Ἐσθλόμενος ἄνθρωπος εἰπεῖν δτι , Θεὸν οἶδα , ὡς αὐτὸς ὁ Θεὸς ἑαυτὸν οἶδε . Ταῦτα σὺν ἐλέγχου δεῖται ; ταῦτα ἀποδείξεως ; οὐχ ἀρκεῖ μόνη ἡ προφορά τῶν ῥημάτων δεῖξαι πᾶσαν αὐτῶν τὴν ἀσέβειαν ; Καὶ γὰρ μανία τὸς ἐστι ταῦτα σαφῆς , παραπληξία ἀσύγγνωστος , καινότερος ἀσεβείας τρόπος · οὐδείς · τοιούτον οὐδεν · οὐδέποτε οὔτε εἰς νοῦν βαλεῖσθαι , οὔτε διὰ τῆς γλώττης προενεγκεῖν ἐτόλμησεν . Ἐννόησον , ἄλλιε καὶ ταλαιπώρον , τίς εἰ , καὶ τίνα περιεργάζῃ · Ἄνθρωπος ἄν Θεὸν πολυπραγμονεῖς ; Ἀρκεῖ γὰρ τὰ ὀνόματα ψιλὰ τῆς ἀνοίας δεῖξαι τὴν ὑπερβολήν , ἄνθρωπος γὰρ καὶ σποδός · ὑπάρχων , ἀφρὴ καὶ αἷμα , χόρτος καὶ ἄνθος χόρτου , σκιά καὶ καπνὸς καὶ ματαιότης , καὶ εἰ τι τούτων ἀδρανέστερον καὶ εὐτελέστερον . Καὶ μὴ νομίζεσθαι κατηργήσιν εἶναι τῆς φύσεως τὰ λεγόμενα · οὐδὲ γὰρ ἐγὼ ταῦτα λέγω , ἀλλ' οἱ προφῆται ταῦτα φιλοσοφοῦσιν , οὐχ ἀτιμάζοντες ἡμῶν τὸ γένος , ἀλλὰ καταστελλόντες τὸν ἀνόητον τῆς φύσημα · οὐχ ἐξευτελίζοντες ἡμῶν τὴν φύσιν , ἀλλὰ ταπεινοῦντες τὸν μεινομένων τὴν ἀπόνοιαν . Εἰ γὰρ τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα εἰρηκότων [ 456 ] ἐκείνων ὅμως ἐφάνησάν τινες οἱ τοῦ διαβόλου τὴν μεγαληγορίαν νικήσαντες , εἰ μηδὲν τούτων εἴρητο , ποῦ οὐκ ἂν ἐξελάτουν ἀπονοίας , εἴπέ μοι . Εἰ ἔχουσι τὸ φάρμακον ἐπικείμενον καὶ ἐπὶ φλεγμᾶνους , ποῦ οὐκ ἂν ἄγχου καὶ ἀπονοίας ἐξεφυσήθησαν θ , εἰ μὴ τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα ἀπεφήναντο περὶ τῆς φύσεως τῆς ἀνθρωπίνης ἐκεῖνοι ; Ἄκουσον γοῦν τί φησιν ὁ δικαῖος πατριάρχης περὶ ἑαυτοῦ · Ἐγὼ δὲ εἰμὶ γῆ καὶ σποδός . Θεὸ διελέγετο , καὶ οὐχ ἐπήρεν αὐτὸν ἡ παρῆρθη · αὐτὴν μὲν οὖν , αὕτη μετριάζειν αὐτὸν ἀνέπεισεν . Οὗτοι δὲ οὐδὲ τῆς σκιάς δντες ἀξιοὶ τῆς ἐκείνου , τῶν ἀγγέλων αὐτῶν μεῖζους ἑαυτοὺς εἶναι νομίζουσιν , ὅπερ ἐσχάτης ἐστὶ μανίας ἀπόδειξις . Θεὸν , εἴπέ μοι , περιεργάζῃ τὸν ἄναρχον , τὸν ἀναλλοίωτον , τὸν ἀσύματον , τὸν ἄφθαρτον , τὸν πανταχοῦ παρόντα , καὶ πάντα ὑπερβαίνοντα καὶ ἄνωτέρω τῆς κτίσεως ἀπάσης ὄντα . Ἄκουσον τί φιλοσοφοῦσιν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ , καὶ φοβήθητι · Ὁ ἐπιβλέψων
Lemmas: πρός ὁ ὁ ῥῆμα ἀπιστία , οὗτος δέχομαι καί ὁ ἐπί ὁ ἀπιστία τιμωρία · ἰδέ εἰμί σιωπή καί μή λαλέω , ἠώς εἄν γίγνομαι οὗτος . ἐννοέω φιλοσοφία δεσπότης · Ἀπίστευσά ἐγώ , φημί · νυνί δήω ὁ κόλασις , καί ὅταν διά ὁ πρᾶγμα παράγω ὁ ἀπόδειξις , τότε λύω ὁ ὀργή · ὅταν μανθάνω , ὅτι δικαίως κολάζω , τότε σύ ἀπαλλάσσω ὁ τιμωρία . Ἀκούετωσαν ὁ Ἀνόμιος πῶς ἀγανακτέω πολυπραγμονέω ὁ Θεός . εἰμί δέ ἐκεῖνος ἀπιστέω ὁ ὀνητός γεννάω κολάζω , σύ δέ ὁ ἀπόρρητος καί ὁ ἄνω περιεργάζω πῶς διαφεύγω τιμωρία , εἶπον ἐγώ ; ἐκεῖνος οὐ ἀποφαίνω , ἀλλά μανθάνω ἐθέλω , καί οὐ τυγχάνω συγγνώμη · σύ δέ ὁ καί οἶδα διςχυριζόμενος ὁ πᾶς ἀθέατος καί ἀκατάληπτος , ποῖος ξέω ἀπολογία ; τίς δέ οὐ ἐπίσταμαι κατά σεαυτοῦ τιμωρία ; γε . ἄλλος ὁ μέν περί γέννησις λόγος ὁ προσήκω ἀναμένω καιρός · τέως δέ ὁδή βαδίζω ἐπί ὁ πρότερος ὑπόθεσις , ἥς πρῶτος ὁ λείπω καταλείπω , ὁ ὀλέθριος ἐκπέτομαι ῥίζα ἐπιχειρέω , ὁ πᾶς μήτηρ ὁ κακός , καί ὅθεν αὐτός ὁ δόγμα οὗτος λαλάζω . Ποία δέ ὁ ρίζα ὁ κακός πᾶς ; πιστεύω · φράσσω ἐγώ κατέχω μέλλω αὐτός ἐκκαλέω · ὀκνέω γάρ διά γλῶσσα ἐκφέρω ὅς μελετάω ἐπί ὁ διάνοια ἐκεῖνος διαπαντός . Τῖς οὖν εἰμί ὁ ρίζα οὗτος ὁ κακός ; Ἐσθλόμενος ἄνθρωπος εἶπον δ , θεός οἶδα , ὡς αὐτός ὁ θεός ἑαυτοῦ οἶδα . οὗτος σύν ἐλέγχω δήω ; οὗτος ἀπόδειξις ; οὐ ἀρκέω μόνος ὁ προφορά ὁ ῥῆμα δείκνυμι πᾶς αὐτός ὁ ἀσέβεια ; καί γάρ μανία τός εἰμί οὗτος σαφής , παραπληξία ἀσύγγνωστος , καινός ἀσέβεια τρόπος · οὐδείς · τοιοῦτος οὐδείς · οὐδέποτε οὔτε εἰς νόος βάλλω , οὔτε διά ὁ γλῶσσα προφέρω τολμάω . ἐννοέω , ἄλλιος καί ταλαίπωρος , τίς εἰμί , καί τίς περιεργάζω · Ἄνθρωπος ἄν θεός πολυπραγμονέω ; ἀρκέω γάρ ὁ ὄνομα ψιλός ὁ ἄνοια δείκνυμι ὁ ὑπερβολή , ἄνθρωπος γάρ καί σποδός · ὑπάρχω , ἀφρέω καί αἷμα , χόρτος καί ἄνθος χόρτος , σκιά καί καπνός καί ματαιότης , καί εἰμί τίς οὗτος ἀδρανής καί εὐτελής . καί μή νομίζω καταργέω εἰμί ὁ φύσις ὁ λέγω · οὐδέ γάρ ἐγώ οὗτος λέγω , ἀλλά ὁ προφήτης οὗτος φιλοσοφέω , οὐ ἀτιμάζω ἐγώ ὁ γένος , ἀλλά καταστέλλω ὁ ἀνόητος ὁ φύσημα · οὐ ἐξευτελίζω ἐγώ ὁ φύσις , ἀλλά ταπεινόω ὁ μένω ὁ ἀπόνοια . εἰμί γάρ τοσοῦτος καί τοιοῦτος λέγω [ 456 ] ἐκεῖνος ὅμως φαίνω τις ὁ ὁ διάβολος ὁ μεγαληγορία νικάω , εἰμί μηδείς οὗτος εἴρω , ποῦ οὐ εἄν ἐξελαύνω ἀπόνοια , εἶπον ἐγώ . εἰμί ἔχω ὁ φάρμακον ἐπίκειμαι καί ἐπί φλεγμαίνω , ποῦ οὐ εἄν ἄγχω καί ἀπόνοια ἐκφύω θ , εἰμί μή τοσοῦτος καί τοιοῦτος ἀποφαίνω περί ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος ἐκεῖνος ; ἀκούω γοῦν τίς φημί ὁ Δίκαιος πατριάρχης περί ἑαυτοῦ · ἐγώ δέ εἰμί γῆ καί σποδός . Θεός διαλέγω , καί οὐ ἐπαίρω αὐτός ὁ παραλέγω · αὐτός μέν οὖν , οὗτος μετριάζω αὐτός ἀναπείθω . οὗτος δέ οὐδέ ὁ σκιά δντες ἀξιόω ὁ ἐκεῖνος , ὁ ἄγγελος αὐτός μείζων ἑαυτοῦ εἰμί νομίζω , ὅσπερ ἔσχατος εἰμί μανία ἀπόδειξις . θεός , εἶπον ἐγώ , περιεργάζω ὁ ἄναρχος , ὁ ἀναλλοίωτος , ὁ ασυμαω , ὁ ἄφθαρτος , ὁ πανταχοῦ πάρειμι , καί πᾶς ὑπερβαίνω καί ανωτέρω ὁ κτίσις ἀπασάω εἰμί . ἀκούω τίς φιλοσοφέω ὁ προφήτης περί αὐτός , καί φοβέω · ὁ ἐπιβλέπω