joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0241.1
θορυβουμένους , ἀποπρῶντας , λοιδορουμένους , φεύγοντας , εἰ ποτὲ τι μέγα καὶ ὑψηλὸν ἐφθέγξατο ὁ Χριστός , οὕτως ὑμῖν αὐτὸς δεῖξαι πειράζομαι προστρέχοντας , καὶ καταδεχομένους τὴν διδασκαλίαν , εἰ ποτὲ τὸ ταπεινὸν καὶ εὐτέλές ἐειπεν . [ 508 ] Αὐτοὶ γὰρ , αὐτοὶ οἱ ἀποπρῶντες , εἶπόντος αὐτοῦ πάλιν , ὅτι Ἀπ' ἐμαυτοῦ οὐ ποιῶ οὐδὲν , ἀλλὰ καθὼς ἐδίδασκέ με ὁ Πατὴρ μου λαλῶ , ἐτόλμησεν προσενἐδῶσασιν . Καὶ βουλόμενος ἡμῖν ἐνδείξασθαι ὁ Εὐαγγελιστής , ὅτι διὰ τὴν ταπεινότητα τῶν ῥημάτων ἐπίστευσαν , ἐπισημαίνεται λέγων · Ταῦτα αὐτοῦ λαλήσαντος , πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν . Καὶ ἄλλαχοῦ πολλάχοῦ τοῦτο εὐχοι τις ἂν οὕτω συμβαίνειν . Διὰ τοῦτο πολλὰ καὶ πολλάκις ἀνθρωπίνως ἐφθέγγετο , καὶ πάλιν οὐκ ἀνθρωπίνως , ἀλλὰ θεοπρεπῶς , καὶ τῆς εὐγενείας ἄξια τῆς ἑαυτοῦ , τὸ μὲν τῇ τῶν ἀκούοντων συγκατάσειν ἀσθενείᾳ , τὸ δὲ τῆς τῶν δογμάτων προνοοῦν ὀρθότητος . Ἵνα γὰρ μὴ ἡ συγκατάδασις διαπαντὸς γινομένη εἰς τὴν περὶ τῆς ἄξιας αὐτοῦ δόξαν παραβληθεῖς τοὺς μετὰ ταῦτα , οὐδὲ ἐκείνους τοὺ μέρους ἠμέλησεν · ἀλλὰ καὶ τοὺς προειδοῦς , ὅτι οὐκ ἀκούσονται , ἀλλὰ καὶ λοιδορήσονται αὐτῷ , καὶ ἀποπρῶσονται , ὅμως εἶπεν , αὐτὸ τε τοῦτο ὑπερ εἶπον κατασκευάζων , καὶ δείκνυς τὴν αἰτίαν , δι' ἣν καὶ τὰ ταπεινὰ αὐτὸς ἀνέμιξε ῥήματα . Αὕτη δὴ ἡν , τὸ μέγιστον δύνασθαι δεῖξασθαι τὸ μέγεθος τῶν λεγομένων . Καὶ εἰ μὴ τοῦτο κατασκευεῖσθαι ἐβούλετο , περιττὴ τῶν ὑψηλῶν δογμάτων ἦν ἡ διδασκαλία τοῖς οὐκ ἀκούουμένοις , οὐδὲ προσέδουσαν · νῦν δὲ εἰ καὶ ἐκεῖνους μηδὲν ὠφέλει , ἀλλ' ἡμᾶς ἐπαίδευσε , καὶ τὴν προσέχουσαν περὶ αὐτοῦ δόξαν ἔχειν παρεσκεύασε , καὶ ἐπειδὴν ὅτι διὰ τὸ μὴ δύνασθαι μηδὲπω τὸ μέγεθος τῶν λεγομένων δέχεσθαι ἐκεῖνους , ἐπὶ τὸ ταπεινότερον τῶν λόγων μετέῤῥαγεν . Ὅταν οὖν ἤρξεν αὐτὸν ταπεινὰ λέγοντα , μὴ τῆς εὐτελείας τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν , ἀλλὰ τῆς ἀδυναμίας τῆς κατὰ τὴν διάγνωσιν τῶν ἀκροατῶν εἶναι νόμιζε τὴν συγκατάδασιν . Βούλεσθε εἰπω καὶ τρίτην αἰτίαν ; Οὐ γὰρ δὴ μόνον διὰ τὴν τῆς σαρκὸς περίολην , οὐδὲ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῶν ἀκροατῶν , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ βούλεσθαι διδάσκειν ταπεινοφροσύνην τοὺς ἀκούουτας , πολλὰ ταπεινὰ καὶ ἐποίησε καὶ ἔλεγε · καὶ ἐστὶ καὶ αὕτη τρίτη πάλιν αἰτία . Ὁ γὰρ ταπεινοφροσύνην διδάσκων , οὐχὶ διὰ ῥημάτων μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν πραγμάτων τοῦτο παιδεύει , καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ μετριάζων · Μάθετε γάρ , φησίν , ἀπ' ἐμοῦ ὅτι πρᾁὺς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ · καὶ πάλιν ἄλλοχοῦ · Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐχ ἵλα διακομισθῆναι , ἀλλὰ διακομισθῆναι . Ὁ τοίνυν ταπεινὸς διδάσκων γίνεσθαι , καὶ μηδαμοῦ τοῖς πρωτείοις ἐπιτρέχειν , ἀλλὰ καταδέχεσθαι τὸ ἐλαττοῦσθαι πανταχοῦ , καὶ διὰ ῥημάτων καὶ διὰ πραγμάτων εἰς τοῦτο ἐνέδυν , πολλάκις εἶχε προφάσεις τοῦ ταπεινὰ φθέγγεσθαι . Ἔστι καὶ τετάρτη αἰτία , εἰπεῖν , οὐχ ἧττον τοῦ εἰρημένου . Τὴς δὲ ἐστιν αὕτη ; Τὸ μὴ διὰ τὴν πολλὴν ἐγγύτητα καὶ ἄφρατον τῶν ὑποστάσεων εἰς ἕνος προσώπου ποτὲ ὑπόνοιαν ἡμᾶς ἐμπεσεῖν , ὅπου γε καὶ νῦν ὀλιγάκις αὐτοῖ τι τοιούτον εἰπόντος , πρὸς τὴν ἀσθένειαν ταύτην ἤδη τινὲς ἐξώλισθον . Σαβέλλως γοῦν ὁ Λίβιος ἀκούσας αὐτοῦ λέγοντος · Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμen , [ 507 ] καὶ , Ὁ ὁρωσάς με εἶδεν τὸν Πατέρα , τὴν ἀπὸ τῶν ῥημάτων τούτων ἐγγύτητα πρὸς τὸν γεγεννηκὸτα ἐμφαινομένην εἰς ἀσεβείας ὑπέθεσιν ,
Lemmas: θορυβέω , ἀποπίμπρημι , λοιδορέω , φεύγω , εἰμί ποτέ τίς μέγας καί ὑψηλός φθέγγομαι ὁ Χριστός , οὕτως σύ αὐτός δείκνυμι πειράζω προστρέχω , καί καταδέχομαι ὁ διδασκαλία , εἰμί ποτέ ὁ ταπεινός καί εὐτελής εἶπον . [ 508 ] αὐτός γάρ , αὐτός ὁ ἀποπίμπρημι , εἶπον αὐτός πάλιν , ὅτι ἀπό ἐμαυτοῦ οὖον ποιέω οὐδείς , ἀλλά καθώς διδάσκω ἐγώ ὁ πατήρ ἐγώ λαλέω , τολμάω προσενδίδωμι . καί βούλομαι ἐγώ ἐνδείκνυμι ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι διά ὁ ταπεινότητα ὁ ῥῆμα πιστεύω , ἐπισημαίνω λέγω · οὗτος αὐτός λαλέω , πολύς πιστεύω εἰς αὐτός . καί αλλαχού πολλαχού οὗτος εὐχοι τις εἄν οὗτος συμβαίνω . Ζεύς οὗτος πολύς καί πολλάκις ἀνθρώπινος φθέγγομαι , καί πάλιν οὐ ἀνθρώπινος , ἀλλά θεοπρεπῶς , καί ὁ εὐγένεια ἄξιος ὁ ἑαυτοῦ , ὁ μέν ὁ ὁ ἀκούω συγκαθίστημι ἀσθένεια , ὁ δέ ὁ ὁ δόγμα προνοέω ὀρθότης . ἵνα γάρ μή ὁ συγκατάδασις διαπαντός γίγνομαι εἰς ὁ περί ὁ άξιος αὐτός δόξα παραβάλλω ὁ μετά οὗτος , οὐδέ ἐκεῖνος ὅς μέρος ἀμελέω · ἀλλά καί ὁ προειδος , ὅτι οὐ ἀκούω , ἀλλά καί λοιδορέω αὐτός , καί ἀποπράσσω , ὅμως εἶπον , αὐτός τε οὗτος ὑπερ εἶπον κατασκευάζω , καί δείκνυμι ὁ αἴτιος , διά ὅς καί ὁ ταπεινός αὐτός ἀναμίσγω ῥῆμα . Ἄτη δή ἐάν , ὁ μέγας δύναμαι δείκνυμι ὁ μέγεθος ὁ λέγω . καί εἰμί μή οὗτος κατασκευάζω βούλομαι , περισσός ὁ ὑψηλός δόγμα εἰμί ὁ διδασκαλία ὁ οὐ ἀκούω , οὐδέ προσδέω · νῦν δέ εἰμί καί ἐκεῖνος μηδείς ὀνίνημι , ἀλλά ἐγώ παιδεύω , καί ὁ προσέχω περί αὐτός δόξα ἔχω παρασκευάζω , καί ἐπειδή ὅτι διά ὁ μή δύναμαι μηδέπω ὁ μέγεθος ὁ λέγω δέχομαι ἐκεῖνος , ἐπί ὁ ταπεινός ὁ λόγος μετέῤῥαγεν . ὅταν οὖν ἄρχω αὐτός ταπεινός λέγω , μή ὁ εὐτέλεια ὁ κατά ὁ οὐσία , ἀλλά ὁ ἀδυναμία ὁ κατά ὁ διάγνωσις ὁ ἀκροατής εἰμί νομίζω ὁ συγκατάδασιν . βούλομαι εἶπον καί τρίτος αἴτιος ; οὖον γάρ δή μόνος διά ὁ ὁ σάρξ περιολος , οὐδέ διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκροατής , ἀλλά καί διά ὁ βούλομαι διδάσκω ταπεινοφροσύνη ὁ ἀκούω , πολύς ταπεινός καί ποιέω καί λέγω · καί εἰμί καί οὗτος τρίτος πάλιν αἰτία . ὁ γάρ ταπεινοφροσύνη διδάσκω , οὐ διά ῥῆμα μόνος , ἀλλά καί διά ὁ πρᾶγμα οὗτος παιδεύω , καί λόγος καί ἔργον μετριάζω · μανθάνω γάρ , φημί , ἀπό ἐγώ ὅτι Πραῦς εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία · καί πάλιν αλλοχοω · ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἱλήκω διακομίζω , ἀλλά διακομίζω . ὁ τοίνυν ταπεινός διδάσκω γίγνομαι , καί μηδαμοῦ ὁ πρωτεῖος ἐπιτρέχω , ἀλλά καταδέχομαι ὁ ἐλασσόω πανταχοῦ , καί διά ῥῆμα καί διά πρᾶγμα εἰς οὗτος ἐνδύω , πολλάκις ἔχω πρόφασις ὁ ταπεινός φθέγγομαι . εἰμί καί τέταρτος αἰτία , εἶπον , οὐ κακός ὁ εἴρω . σής δέ εἰμί οὗτος ; ὁ μή διά ὁ πολύς ἐγγύτης καί ἀφρᾶτον ὁ ὑπόστασις εἰς ἕνος πρόσωπον ποτέ ὑπόνοια ἐγώ ἐμπίπτω , ὅπου γε καί νῦν ὀλιγάκις αὐτός τίς τοιοῦτος εἶπον , πρός ὁ ἀσθένεια οὗτος ἤδη τις ἐξολισθάνω . Σαβέλλος γοῦν ὁ Λίβιος ἀκούω αὐτός λέγω · ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί , [ 507 ] καί , ὁ ὁράω ἐγώ ὁράω ὁ πατήρ , ὁ ἀπό ὁ ῥῆμα οὗτος ἐγγύτης πρός ὁ γεννάω ἐμφαίνω εἰς ἀσέβεια ὑπέθεσιν ,