joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0184.2
γ' . Καὶ σκῆπτει μοι τὴν τοῦ Παύλου σύνεσιν · οὐ γὰρ εἶπε , Μέρος γινώσκομεν , ἀλλ' , Ἐκ μέρους γινώσκομεν , δηλῶν ὅτι τοῦ μέρους μέρος κατέχομεν . Τάχα ἐπιθυμεῖτε ἀκούσαι , καὶ πόσον μέρος κατέχομεν , καὶ πόσον ὑπολέλειπται , καὶ πότερον τὸ πλεῖον ἢ τὸ ἔλαττον κατέχομεν . Οὐκοῦν ἵνα μάθῃς ὅτι τὸ ἔλαττον κατέχεις , καὶ οὐχ ἀπλῶς τὸ ἔλαττον , ἀλλ' ὡς ἐν ἐποιο τὸ τὸ ἐκαστοτόν τῷ τὸ μυριοστόν , ἀκούσων τῶν ἐξῆς · μᾶλλον δὲ πρὶν ἢ τὴν ἀποστολικὴν ὑμῖν ἀναγνῶναι φωνήν , ὑπόδειγμα ἐρω δυνάμενον ὑμῖν παραστήσαι , ὡς ἐξ ὑποδείγματος δυνατὸν , πόσον β ὑπολείπεται , καὶ πόσον ἐστιν ἢ κατέχομεν νῦν . Πόσον τοίνυν ἐστὶ τὸ μέσον τῆς μελλούσης ἡμῖν δοθήσεσθαι γνώσεως , καὶ τῆς παρούσης νῦν ; Ὡσον ἀνδρὸς τελείου πρὸς παιδὸς θηλάζοντος τὸ μέσον · τοσαύτη γὰρ τῆς μελλούσης γνώσεως πρὸς τὴν παροῦσαν ἢ ὑπεροχή . Καὶ ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθές , καὶ τοσοῦτον ἐκεῖνη ταύτης μείζων ἐστιν , αὐτὸς λέγεται πάλιν ὁ Παῦλος . Εἰπὼν γὰρ , Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ βουλόμενος δεῖξαι ἐκ πόσου μέρους , καὶ ὅτι τὸ βραχύτατον νῦν κατέχομεν , ἐπήγαγεν · Ὡσε ἡμὴρ νήπιος , ὡς νήπιος ἐλάλουν , ὡς νήπιος [ 447 ] ἐφρόνουν , ὡς νήπιος ἐλογιζόμην · ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ , κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου · νηπίου μὲν ἔχει τὴν παροῦσαν γνῶσιν , ἀνδρὸς δὲ τελείου τὴν γνῶσιν τὴν μελλούσαν παραβάλλων . Καὶ οὐχ εἶπεν , Ὡσε ἡμὴρ παῖς · παῖς γὰρ καὶ ὁ δωδεκάτης · ὁ λέγεται ἀλλ' , Ὡσε ἡμὴρ νήπιος , τὸν ὑπομαδίων καὶ ἐπὶ γαλακτοτροφούμενον καὶ θηλάζοντα ἡμῖν ἐμφαίνειν . Ὡτι γὰρ ἢ Γραφὴ τοῦτον φησιν νήπιον , ἀκούσων τοῦ ψαλμοῦ λέγοντος · Κύριε , ὁ Κύριος ἡμῶν , ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ · ὅτι ἐτήρηθῃ ἡ μεγαλοπρέπειά σου ὑπερἄνω τῶν οὐρανῶν · ἐν στέμματα νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω τὸν αἴρον . Ὀρᾷς ὅτι τὸν νήπιον πανταχοῦ τὸν θηλάζοντα καλεῖ ; Εἶτα τῷ πνεύματι προφητῶν τῶν μελόντων ἀνδρῶν τὴν ἀναίσχυνσίαν , οὐχὶ τῷ ἐνὶ παραδείγματι τούτῳ μόνον ἠρκέσθαι , ἀλλὰ καὶ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ τοῦτο βέβαιον ἡμῖν ἐποίησε . Καθάπερ γὰρ ὁ Μωϋσῆς πρὸς Ἰουδαίους ἀποστελλόμενος τριῶν σημείων ἐλάμβανεν ἀπόδειξιν , ἵνα , ἐὰν ἀπιστήσωσι τῷ πρώτῳ , τῆς τοῦ δευτέρου φωνῆς ἀκούσωσι , ἂν δὲ καὶ ταύτης καταφρονήσωσι , τὸ τρίτον αἰσχυνέντες καταδέξωνται · τὸν προφήτην · οὕτω καὶ οὗτος τρία τίθησιν ὑποδείγματα · ἐν μὲν ε τὸ τοῦ παιδίου , λέγων , Ὡσε ἡμὴρ νήπιος , ὡς νήπιος ἐφρόνουν · δεύτερον τὸ τοῦ ἐσόπτρου · καὶ τρίτον τὸ τοῦ αἰνίγματος . Εἰπὼν γὰρ , Ὡσε ἡμὴρ νήπιος , ἐπήγαγε · Βλέπομεν νῦν δι' ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι . Ἵδοὺ γὰρ δεύτερον ὑπόδειγμα τῆς παρούσης ἀδυνείας , καὶ τοῦ ἀτελοῦς τῆς γνώσεως εἶναι · τρίτον πάλιν τὸ Ἐν αἰνίγματι . Καὶ γὰρ τὸ παιδίον ὀρᾷ μὲν πολλὰ καὶ ἀκούει καὶ φθέγγεται , τρανὸν δὲ οὐδὲν οὔτε ὀρᾷ , οὔτε ἀκούει , οὔτε φθέγγεται · καὶ φρονεῖ μὲν , οὐδὲν δὲ διηγοῦμένον . Οὕτω καὶ ἐγὼ οὐδὲν πολλὰ , οὐχ ἐπίσταμαι δὲ αὐτῶν τὸν τρόπον . Ὡτι μὲν γὰρ πανταχοῦ ἐστιν ὁ Θεὸς οἶδα , καὶ ὅτι ὅλος ἐστὶ πανταχοῦ οἶδα · τὸ δὲ πῶς οὐχ οἶδα · ὅτι ἀναρχὸς ἐστὶ καὶ ἀγέννητος καὶ ἀίδιος , οἶδα · τὸ δὲ πῶς οὐχ οἶδα · οὐ γὰρ δέχεται λογισμὸς εἰδέναι πῶς οἶόν τε οὐσίαν εἶναι , μήτε παρ' ἑαυτῆς μήτε παρ' ἑτέρου τὸ εἶναι ἔχουσαν . Οἶδα ὅτι ἐγέννησεν Υἱόν , τὸ δὲ πῶς ἀγνοῶ · οἶδα ὅτι τὸ Πνεῦμα ἐξ αὐτοῦ , τὸ δὲ πῶς ἐξ αὐτοῦ οὐχ ἐπίσταμαι · βρώματα ἐσθίω ι , τὸ δὲ πῶς μερίζεται εἰς φλέγμα , εἰς αἷμα , εἰς χυμόν , εἰς χολήν , ἀγνοῶ . Ταῦτα ἄπερ βλέπομεν καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐσθίοντες ἀγνοοῦμεν , καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ πολυπραγμονοῦμεν ;
Lemmas: γε . καί σκήπτω ἐγώ ὁ ὁ Παῦλος σύνεσις · οὖον γάρ εἶπον , Μέρος γιγνώσκω , ἀλλά , ἐκ μέρος γιγνώσκω , δηλόω ὅτι ὁ μέρος μέρος κατέχω . Τάχα ἐπιθυμέω ἀκούω , καί πόσος μέρος κατέχω , καί πόσος ὑπολείπω , καί πότερος ὁ πλείων ἢ ὁ μικρός κατέχω . οὐκοῦν ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ μικρός καταχέω , καί οὐ ἀπλόος ὁ μικρός , ἀλλά ὡς ἐν ἕπω ὁ ὁ εκαστοος ὁ ὁ μυριοστός , ἀκούω ὁ ἑξῆς · μᾶλλον δέ πρίν ἢ ὁ ἀποστολικός σύ ἀναγιγνώσκω φωνή , ὑπόδειγμα εἴρω δύναμαι σύ παρίστημι , ὡς ἐκ ὑπόδειγμα δυνατός , πόσος Β ὑπολείπω , καί πόσος εἰμί ἢ κατέχω νῦν . πόσος τοίνυν εἰμί ὁ μέσος ὁ μέλλω ἐγώ δίδωμι γνῶσις , καί ὁ πάρειμι νῦν ; ὠθέω ἀνήρ τέλειος πρός παῖς θηλάζω ὁ μέσος · τοσοῦτος γάρ ὁ μέλλω γνῶσις πρός ὁ πάρειμι ἢ ὑπεροχή . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , καί τοσοῦτος ἐκεῖνος οὗτος μείζων εἰμί , αὐτός λέγω πάλιν ὁ Παῦλος . εἶπον γάρ , ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί βούλομαι δείκνυμι ἐκ πόσος μέρος , καί ὅτι ὁ βραχύς νῦν κατέχω , ἐπάγω · ὠθέω ἡμὴρ νήπιος , ὡς νήπιος λαλέω , ὡς νήπιος [ 447 ] φρονέω , ὡς νήπιος λογίζομαι · ὅτε δέ γίγνομαι ἀνήρ , καταργέω ὁ ὁ νήπιος · νήπιος μέν ἔχω ὁ πάρειμι γνῶσις , ἀνήρ δέ τέλειος ὁ γνῶσις ὁ μέλλω παραβάλλω . καί οὐ εἶπον , ὠθέω ἡμὴρ παῖς · παῖς γάρ καί ὁ δωδέκατος · ὁ λέγω ἀλλά , ὠθέω ἡμὴρ νήπιος , ὁ ὑπομαδίων καί ἐπί γαλακτοτροφέω καί θηλάζω ἐγώ ἐμφαίνω . οὖς γάρ ἢ γραφή οὗτος φημί νήπιος , ἀκούω ὁ ψαλμός λέγω · κύριος , ὁ Κύριος ἐγώ , ὡς θαυμαστός ὁ ὄνομα σύ ἐν πᾶς ὁ γῆ · ὅτι τηρέω ὁ μεγαλοπρέπεια σύ ὑπεράνω ὁ οὐρανός · ἐν στέμμα νήπιος καί θηλάζω καταρτίζω ὁ ἀείρω . ὁράω ὅτι ὁ νήπιος πανταχοῦ ὁ θηλάζω καλέω ; εἶτα ὁ πνεῦμα προφήτης ὁ μέλω ἀνήρ ὁ ἀναίσχυνσίαν , οὐ ὁ ἐν παράδειγμα οὗτος μόνος ἀρκέω , ἀλλά καί δύο καί τρίτος οὗτος βέβαιος ἐγώ ποιέω . καθά γάρ ὁ Μωϋσῆς πρός Ἰουδαῖος ἀποστέλλω τρεῖς σημεῖον λαμβάνω ἀπόδειξις , ἵνα , ἐάν ἀπιστέω ὁ πρῶτος , ὁ ὁ δύο φωνή ἀκούω , εἄν δέ καί οὗτος καταφρονέω , ὁ τρίτος αἰσχύνω καταδέχομαι · ὁ προφήτης · οὗτος καί οὗτος τρεῖς τίθημι ὑπόδειγμα · ἐν μέν ε ὁ ὁ παιδίον , λέγω , ὠθέω ἡμὴρ νήπιος , ὡς νήπιος φρονέω · δύο ὁ ὁ εἴσοπτρον · καί τρίτος ὁ ὁ αἴνιγμα . εἶπον γάρ , ὠθέω ἡμὴρ νήπιος , ἐπάγω · βλέπω νῦν διά εἴσοπτρον ἐν αἴνιγμα . ἰδού γάρ δύο ὑπόδειγμα ὁ πάρειμι ἡδύνω , καί ὁ ἀτελής ὁ γνῶσις εἰμί · τρίτος πάλιν ὁ ἐν αἴνιγμα . καί γάρ ὁ παιδίον ὁράω μέν πολύς καί ἀκούω καί φθέγγομαι , τρανός δέ οὐδείς οὔτε ὁράω , οὔτε ἀκούω , οὔτε φθέγγομαι · καί φρονέω μέν , οὐδείς δέ διηγέομαι . οὕτως καί ἐγώ οὐδείς πολύς , οὐ ἐπίσταμαι δέ αὐτός ὁ τρόπος . οὖς μέν γάρ πανταχοῦ εἰμί ὁ θεός οἶδα , καί ὅτι ὅλος εἰμί πανταχοῦ οἶδα · ὁ δέ πῶς οὐ οἶδα · ὅτι ἄναρχος εἰμί καί ἀγέννητος καί ἀίδιος , οἶδα · ὁ δέ πῶς οὐ οἶδα · οὖον γάρ δέχομαι λογισμός οἶδα πῶς οἶος τε οὐσία εἰμί , μήτε παρά ἑαυτοῦ μήτε παρά ἕτερος ὁ εἰμί ἔχω . οἶδα ὅτι γεννάω υἱός , ὁ δέ πῶς ἀγνοέω · οἶδα ὅτι ὁ πνεῦμα ἐκ αὐτός , ὁ δέ πῶς ἐκ αὐτός οὐ ἐπίσταμαι · βρῶμα ἐσθίω ι , ὁ δέ πῶς μερίζω εἰς φλέγμα , εἰς αἷμα , εἰς χυμός , εἰς χολή , ἀγνοέω . οὗτος Ἄπερ βλέπω κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐσθίω ἀγνοέω , καί ὁ οὐσία ὁ Θεός πολυπραγμονέω ;