joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0248.1
τῶν εὐχόμενοι γένοιτ' ἄν . Ἐνώψον γὰρ πηλίκον ἔσται ἀγγέλων παρόντων , ἀρχαγγέλων παρεστηκότων , τῶν Σεραφὶμ , τῶν Χερουβὶμ , τῶν ἄλλων ἁπασῶν δυνάμεων , αὐτὸν ἄνθρωπον ὄντα μετὰ πολλῆς δύναμὸς προσέναι τῆς παρθένους , καὶ τῷ βασιλεῖ τῶν δυνάμεων ἐκείνων διαλέγεσθαι ; πῶς τοῦτο οὐκ ἂν ἀντάξιον εἴη τιμῆς ; Οὐ τιμὴ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὠφέλεια μεγίστη γένοιτ' ἂν ἡμῖν ἀπὸ τῆς εὐχῆς , καὶ πρὶν ἢ λαβεῖν ὅπερ αἰτοῦμεν . Ὑμοῦ τε γὰρ τις ἀνέτεινε τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανόν , καὶ τὸν Θεὸν ἐκάλεσε , καὶ πάντων εὐθέως ἀπέστη τῶν ἀνθρωπινῶν πραγμάτων , καὶ μετέστη τῇ διανοίᾳ πρὸς τὴν μέλλουσαν ζωὴν , καὶ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς φαντάζεται λοιπῶν , καὶ οὐδὲν πρὸς τὴν παροῦσαν ἔχει ζωὴν , κατὰ τὸν καιρὸν τῆς εὐχῆς , ἐὰν μετὰ ἀκριβείας εὐχῆται · ἀλλὰ κἂν θυμὸς ἀναζεί , κοιμίζεται βραδὺς , κἂν ἐπιθυμία φλέῃ , σβέννυται , κἂν φόβος τύχῃ , μετὰ πολλῆς τῆς εὐκολίας ἀπελαύνεται · καὶ τοῦτο γίνεται , ὅπερ ὁ προφήτης λέγει , ἀνύχοντος τοῦ ἡλίου . Τί δὲ ἐκείνός φησιν ; Ἔθου σκότος , καὶ ἐγένετο νύξ · ἐν αὐτῇ διελεύσεται πάντα τὰ θηρία τοῦ ὀρυμοῦ , σκύμνοι ὀρυόμενοι τοῦ ἀρπάσαι καὶ ζητήσει παρὰ τοῦ Θεοῦ ἄ βρῶσιν αὐτοῖς · ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος , καὶ συνήχθησαν , καὶ εἰς τὰς μάνδρας αὐτῶν κοιτασθήσονται . Ὡσπερ οὖν τῆς ἀκτῖνος ἀνισχύσης πάντα φυγαδεύεται τὰ θηρία , καὶ πρὸς τοὺς φωλεοὺς τοὺς ἑαυτῶν καταδύεται · οὕτω δὴ τῆς εὐχῆς , ὡσπερ τινὸς ἀκτῖνος ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἡμετέρου καὶ τῆς γλώττης ἀναφανείσης , φωτίζεται μὲν ἡ διάνοια , πάντα δὲ τὰ ἄλογα καὶ θηριώδη πάθη δραπετεύει καὶ φυγαδεύεται , καὶ πρὸς τοὺς ὁἰκείους καταδύεται φωλεύους , μόνον ἂν μετὰ ἀκριβείας εὐχώμεθα , ἂν μετὰ ψυχῆς διεγερμένης καὶ διανοίας νηφούσης . Τότε κἂν διάβολος παρὴ φυγαδεύεται , κἂν δαίμων , ἀναχωρεῖ . Εἰ γὰρ οἰκτὴρ δεσπότου διαλεγόμενου , οὐδὲς ἂν τῶν συνοδῶν , οὔτε τις τῶν παρῆσαν ἐχόντων προσελθεῖν τολμήσειε καὶ διενογήσει , πολλῷ μᾶλλον οὕτω , τῶν προσκεκρουκότων ἡμῖς καὶ ἀπαρρησιώτων , οὐκ ἂν δυνήσειεν ἡμῖν ἐνοχλῆσαι τῷ Θεῷ διαλεγόμενοι μετὰ τῆς προσοχούσης σπουδῆς ε . [ 513 ] Εὐχὴ χειμαζομένων λιμῆν , κλυδωνιζομένων ἄγκυρα , σαλπουμένων βακτηρία , πενήτων θησαυρός , πλουτούντων ἀσφάλεια , νοσημάτων ἀναίρεσις , ὑγιείας φυλακή · εὐχὴ καὶ τὰ ἀγαθὰ ἡμῖν ἀκίνδυνα διατηρεῖ , καὶ τὰ κακὰ μεταβάλλει ταχέως · κἂν πειρασμὸς ἐπέλθῃ , ῥαδίως ἀποκρούεται , κἂν ζημία χρημάτων , κἂν οἴστυν ἑτέρων τῶν λυπουμένων ἡμῶν τὴν ψυχὴν , ἅπαντα ἀπελαύνει ταχέως · εὐχὴ λύτης ἁπάσης φυγαδευτηρίον , εὐδυμίας ὑπόθεσις , διηνεκοῦς ἡδονῆς ἀφορμή , φιλοσοφίας μήτηρ . Ὁ δυνάμενος εὐχεσθαι μετὰ ἀκριβείας , κἂν ἁπάντων πενέστερος ἦ , πάντων ἐστὶ πλουσιώτερος · ὥσπερ ὁ τῆς εὐχῆς πάλιν ἐστερημένος , κἂν ἐν αὐτῷ καθεζόμενος τῷ θρόνῳ τῷ βασιλικῷ , πάντων ἐστὶ πενέστερος . Οὐχ ὁ Ἀχαὰβ ὁ βασιλεὺς ἦν , καὶ χρυσίου εἶχεν ἅπαντα καὶ ἀργυρίου ; ἀλλ' ἐπειδὴ εὐχὴν οὐκ εἶχε , περίφημ' Ἠλίας ἦν , ἄνθρωπον οὐδὲ καταγώγιον ἔχοντα , οὐδὲ ἱμάτιον , ἀλλ' ἡ μηλωτὴν μόνην . Τί τοῦτο ; εἶπέ μοι · ὁ τοσαῦτα ἔχων ἀποἴχκας τὸν οὐδὲν ἔχοντα ζητεῖς ; Ναί , φησίν . Τί γάρ μοι τῶν ταμείων ὑπελος , τοῦτο τὸν οὐρανὸν ἀποκλεισαντος , καὶ πάντα ἄχρηστα ἐργασαμένου ; Εἶδες πῶς οὗτος εὐπρεπώτερος ἦν ἐκείνῳ ; Ἐως γὰρ οὗτος ἐφώβετο ὁ βασιλεὺς ἦν ἐν πενίᾳ πολλῇ μετὰ τοῦ στρατοπέδου παντός . Ὦ τοῦ θαύματος , οὐδὲ ἱμάτιον εἶχε , καὶ τὸν οὐρανὸν ἀπέκλεισεν . Δι' αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο ἀπέκλεισε τὸν οὐρανόν , ἐπειδὴ ἱμάτιον , οὐκ εἶχεν · ἐπειδὴ οὐδὲν ἐνταῦθα ἐξέκτητο , διὰ τοῦτο πολλὴν τὴν δύναμιν ἐπεδείξατο · ἀνοίξας γὰρ τὰ χείλη μόνον , μυρίους ἐποίησεν ἄνωθεν κατενεχθῆναι θησαυροὺς ἀγαθῶν . Ὦ στόματος πηγᾶς διδύμων ἔχοντος · ὡ γλώττης νινάδας ὑετὸν ἀφείσης · ὡ φωνῆς μολιὰς ἀγαθὰ βρουύσης . Πρὸς δὲ τοῦτον αἱ βλέποντες τὸν πέντην καὶ πλούσιον , τὸν διὰ τοῦτο πλούσιον , ἐπειδὴ πέντην ἦν , ὑπερορῶμεν τῶν παρόντων , ἐπιθυμῶμεν τῶν μελλόντων . Οὕτω γὰρ καὶ τῶν ἐνταῦθα καὶ τῶν ἐκεῖ πάντων ἐπιτευξόμεθα ἀγαθῶν · ὧν γενοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ εὔχομαι γίγνομαι ἄν . Ἐνώψον γάρ πηλίκος εἰμί ἄγγελος πάρειμι , ἀρχάγγελος παρίστημι , ὁ σεραφίμ , ὁ χερουβίν , ὁ ἄλλος ἅπας δύναμις , αὐτός ἄνθρωπος εἰμί μετά πολύς Δυνάμος προσίημι ὁ παρθένος , καί ὁ βασιλεύς ὁ δύναμις ἐκεῖνος διαλέγω ; πῶς οὗτος οὐ εἄν ἀντάξιος εἰμί τιμή ; οὖον τιμή δέ μόνος , ἀλλά καί ὠφέλεια μέγας γίγνομαι εἄν ἐγώ ἀπό ὁ εὐχή , καί πρίν ἢ λαμβάνω ὅσπερ αἰτέω . ὑμέτερος τε γάρ τις ἀνατείνω ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός , καί ὁ θεός καλέω , καί πᾶς εὐθύς ἀφίστημι ὁ ανθρωπινός πρᾶγμα , καί μεθίστημι ὁ διάνοια πρός ὁ μέλλω ζωή , καί ὁ ἐν ὁ οὐρανός φαντάζω λοιπός , καί οὐδείς πρός ὁ πάρειμι ἔχω ζωή , κατά ὁ καιρός ὁ εὐχή , ἐάν μετά ἀκρίβεια εὔχομαι · ἀλλά κἀν θυμός ἀναζέω , κοιμίζω βραδύς , κἀν ἐπιθυμία φλέω , σβέννυμι , κἀν φόβος τυγχάνω , μετά πολύς ὁ εὐκολία ἀπελαύνω · καί οὗτος γίγνομαι , ὅσπερ ὁ προφήτης λέγω , ἀνύχοντος ὁ ἥλιος . τις δέ ἐκεῖνος φημί ; τίθημι σκότος , καί γίγνομαι νύξ · ἐν αὐτός διέρχομαι πᾶς ὁ θηρίον ὁ ὄρυμος , σκύμνος ὀρύσσω ὁ ἁρπάζω καί ζητέω παρά ὁ Θεός ὅς βρῶσις αὐτός · ἀνατέλλω ὁ ἥλιος , καί συνάγω , καί εἰς ὁ μάνδρα αὐτός κοιτάζω . ὡς οὖν ὁ ἀκτίς ἀνέχω πᾶς φυγαδεύω ὁ θηρίον , καί πρός ὁ φωλεός ὁ ἑαυτοῦ καταδύω · οὗτος δή ὁ εὐχή , ὡς τις ἀκτίς ἀπό ὁ στόμα ὁ ἡμέτερος καί ὁ γλῶσσα ἀναφαίνω , φωτίζω μέν ὁ διάνοια , πᾶς δέ ὁ ἄλογος καί θηριώδης πάθος δραπετεύω καί φυγαδεύω , καί πρός ὁ οἰκεῖος καταδύω φωλεύω , μόνος εἄν μετά ἀκρίβεια εὔχομαι , εἄν μετά Ψυχή διεγείρω καί διάνοια νήφω . τότε κἀν διάβολος πείρω φυγαδεύω , κἀν δαίμων , ἀναχωρέω . εἰμί γάρ οἰκτρός δεσπότης διαλέγω , οὐδή εἄν ὁ συνοδός , οὔτε τις ὁ πάρειμι ἔχω προσέρχομαι τολμάω καί διαφέρω , πολύς μᾶλλον οὗτος , ὁ προσκρούω ἡμεῖς καί απαρρησιους , οὐ εἄν δύναμαι ἐγώ ἐνοχλέω ὁ Θεός διαλέγω μετά ὁ προσέχω σπουδή ε . [ 513 ] εὐχή χειμάζω λιμήν , κλυδωνίζω ἄγκυρα , σαλπουμην βακτηρία , πένης θησαυρός , πλουτέω ἀσφάλεια , νόσημα ἀναίρεσις , ὑγίεια φυλακή · εὐχή καί ὁ ἀγαθός ἐγώ ἀκίνδυνος διατηρέω , καί ὁ κακός μεταβάλλω ταχέως · κἀν πειρασμός ἐπέρχομαι , ῥᾳδίως ἀποκρούω , κἀν ζημία χρῆμα , κἀν οἶδα ἕτερος ὁ λυπέω ἐγώ ὁ ψυχή , ἅπας ἀπελαύνω ταχέως · εὐχή λύται ἅπας φυγαδευτήριον , ευδυεις ὑπόθεσις , διηνεκής ἡδονή ἀφορμή , φιλοσοφία μήτηρ . ὁ δύναμαι εὔχομαι μετά ἀκρίβεια , κἀν ἅπας πένης εἰμί , πᾶς εἰμί πλούσιος · ὥσπερ ὁ ὁ εὐχή πάλιν στερέω , κἀν ἐν αὐτός καθέζομαι ὁ θρόνος ὁ βασιλικός , πᾶς εἰμί πένης . οὐχ ὁ Ἀχαάβ ὁ βασιλεύς εἰμί , καί χρυσίον ἔχω ἅπας καί ἀργύριον ; ἀλλά ἐπεί εὐχή οὐ ἔχω , περίφημος Ἠλίας εἰμί , ἄνθρωπος οὐδέ καταγώγιον ἔχω , οὐδέ ἱμάτιον , ἀλλά ὁ μηλωτή μόνος . τις οὗτος ; εἶπον ἐγώ · ὁ τοσοῦτος ἔχω ἀπέχω ὁ οὐδείς ἔχω ζητέω ; Ναίς , φημί . τις γάρ ἐγώ ὁ ταμεῖον ὑπελος , οὗτος ὁ οὐρανός ἀποκλείω , καί πᾶς ἄχρηστος ἐργάζομαι ; εἶδον πῶς οὗτος εὔπρεπος εἰμί ἐκεῖνος ; ἠώς γάρ οὗτος φώγω ὁ βασιλεύς εἰμί ἐν πενία πολύς μετά ὁ στρατόπεδον πᾶς . ὦ ὁ θαῦμα , οὐδέ ἱμάτιον ἔχω , καί ὁ οὐρανός ἀποκλείω . διά αὐτός μέν οὖν οὗτος ἀποκλείω ὁ οὐρανός , ἐπεί ἱμάτιον , οὐ ἔχω · ἐπεί οὐδείς ἐνταῦθα ἐξέκτητο , διά οὗτος πολύς ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι · ἀνοίγω γάρ ὁ χεῖλος μόνος , μυρίος ποιέω ἄνωθεν καταφέρω θησαυρός ἀγαθός . ὦ στόμα πηγή δίδυμος ἔχω · εἰμί γλῶσσα νινάδας ὑετός ἀφίημι · εἰμί φωνή Μολίας ἀγαθός βρούση . πρός δέ οὗτος ὁ βλέπω ὁ πέντη καί πλούσιος , ὁ διά οὗτος πλούσιος , ἐπεί πέντη εἰμί , ὑπεροράω ὁ πάρειμι , ἐπιθυμέω ὁ μέλλω . οὕτως γάρ καί ὁ ἐνταῦθα καί ὁ ἐκεῖ πᾶς ἐπιτυγχάνω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .