joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0185.4
Τίς διηγήσεται , καὶ τὸ μέλλον ἀπέκλεισε . Καὶ ὁ μὲν Δαυὶδ φησίν · Ἐθαυμαστώθη ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ · ὁ δὲ Ἡσαίας οὐχ ἀφ’ ἑαυτοῦ μόνον φησίν , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πάσης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἀποκλείεσθαι τὴν διήγησιν ταύτην . Ἀλλ’ ἴδωμεν , μὴποτε ὁ Παῦλος οἶδεν , ὅτε δὴ μειζόνων ἀπολειλαυκὴς χάριτος · αὐτὸς μὲν οὖν ἐστιν ὁ λέγων · Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν . Καὶ οὐχ ἐνταῦθα μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ , οὐ περὶ οὐσίας , ἀλλὰ περὶ σοφίας καὶ αὐτὸς διαλεγόμενος τῆς ἐν τῇ προνοίᾳ φαινομένης , οὐ τῆς καθόλου λέγω , καθ’ ἣν ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων καὶ τῶν ἄνω προνοεῖ δυνάμεων , ἀλλ’ ἐκείνη τῆς προνοίας τὸ μέρος ἐξετάζων , καθ’ ὃ προνοεῖ τῶν ἐν τῇ γῇ ἀνθρώπων , καὶ ταύτης αὐτῆς πάλιν μέρος . Οὐδὲ γὰρ αὐτὴν ὅλην ἐξετάζει , καθ’ ἣν ἀνατρέπει τὸν ἥλιον , καθ’ ἣν ψυχὰς ἐμποιεῖ , καθ’ ἣν σώματα διαπλάττει , καθ’ ἣν τρέχει τοὺς ἐπὶ τῆς ἀνθρωπότητος , καθ’ ἣν συγχρεῖe τὸν κόσμον , καθ’ ἣν ἀετέτησίους δίδωσι τροφάς · ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἀφεῖς , καὶ μικρὸν τι μέρος ἐξετάσας τῆς προνοίας αὐτοῦ , καθ’ ὃ τοὺς μὲν Ἰουδαίους ἐξέβαλε , τοὺς δὲ ἐξ ἐθνῶν εἰσέδεξαιτο , καὶ πρὸς αὐτὸ τοῦτο τὸ μικρὸν μέρος , ὡσπερ πρὸς πέλᾶγος ἄπειρον ἰλγγιάσας , καὶ βάθος ἰδὼν ἄγανές , ἀπεκύρησεν εἰδώς , καὶ μέγα ἀνεδύσεν εἰπών · Ὁ Θεὸς πλεῖον καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ , ὡς ἀνέφεξ εὐρήναι τὰ κρῆματα αὐτοῦ . Οὐχ εἶπεν , Ἀκατάληπτα , ἀλλ’ , Ἀνεξερεύνητα . Εἰδὲ ἐρευνηθῆναι οὐ δύναται , πολλῷ μᾶλλον καταληφθῆναι οὐδὲν . Καὶ ἀνεξερεύνητοι οἱ ὁδοὶ αὐτοῦ . Αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἀνεξεχνίαστοι καὶ αὐτὸς καταληπτός ; εἶπέ μοι . Καὶ τί λίγω περὶ τῶν ὁδῶν ; τὰ ἐπαύλα τὰ ἀποκείμενα ἡμῖν ἀκατάληπτα · Ὑπολιμψὴς γὰρ αὐτὰ οὐκ εἶδεν , οὐδὲ οὐς ἤκουσεν , οὐδὲ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπων ἀνέβη , ἡ ἤτολμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν . Ἀλλὰ καὶ ἡ δωρεὰ αὐτοῦ ἀνεξιλήρητος · Χά , ἵς γὰρ τῷ Θεῷ , φησίν , ἐὰν τῇ ἀνεκδιήρητο αὐτοῦ δωρεά , καὶ ἡ εἰρήνη αὐτοῦ ὑπερέχει πάντα νοῦν . Τί λέγεις ; τὰ κρῆματα αὐτοῦ ἀνεξερεύνητα , αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἀνεξιχνίαστοι , ἡ εἰρήνη ὑπερέχει πάντα νοῦν , ἡ δωρεὰ ἀνεξιλήρητος , ἡ ἡτολμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν οὐχ ἀνέβη ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπων , ἡ μεγαλωσύνη πέρας οὐχ ἔχει , ἡ σύνεσις ἀριθμὸν οὐχ ἔχει , πάντα ἀκατάληπτα , καὶ αὐτὸς μόνος καταληπτός ; Καὶ ποῖαν οὐχ ἂν ἔχοι τοῦτο μανίας ὑπεροχὴν ; Κάτωχε τὸν αἰρετικόν · μὴ ἀφῆς ἀναχωρήσαι · εἶπέ · Τί φησιν ὁ Παῦλος ; Ἐκ μέρους γινώσκομεν . Οὐ περὶ τῆς οὐσίας τοῦτο λέγει , φησίν , ἀλλὰ περὶ τῶν οἰκονομιῶν . Μάλιστα μὲν , εἰ καὶ περὶ τῶν οἰκονομιῶν τὸν λόγον , ἐκ πλείονος ἡμῖν περιουσίας καὶ οὕτω τὰ νικᾶσθαι · εἰ γὰρ αἱ οἰκονομίαι ἀκατάληπτοι , πολλῷ μᾶλλον αὐτός · ὅτι δὲ ἐνταῦθα οὐ περὶ τῶν οἰκονομιῶν φησίν , ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ , ἄκουσον τῶν ἐξῆς · [ 450 ] εἰπὼν γάρ · Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν , ἐπήγαγεν · Ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους , τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην . Ὑπὸ τίνος οὖν ἐπεγνώσθη ; ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ἢ ὑπὸ τῶν οἰκονομιῶν ; Ὑπὸ τοῦ Θεοῦ δηλονότι · τοῦτον οὖν καὶ ἐκ μέρους γινώσκει . Ἐκ μέρους δὲ εἶπεν , οὐχ ὅτι τὸ μὲν αὐτοῦ τῆς οὐσίας γινώσκει , τὸ δὲ ἀγνοεῖ ( ἀπλοῦς γὰρ ὁ Θεός ) · ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅτι
Lemmas: Τῖς διηγέομαι , καί ὁ μέλλω ἀποκλείω . καί ὁ μέν Δαυίδ φημί · θαυμαστόω ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ · ὁ δέ Ἡσαΐας οὐ ἀπό ἑαυτοῦ μόνος φημί , ἀλλά καί ἀπό πᾶς ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἀποκλείω ὁ διήγησις οὗτος . ἀλλά ὁράω , μήποτε ὁ Παῦλος οἶδα , ὅτε δή μείζων απολειλαυκεω χάρις · αὐτός μέν οὖν εἰμί ὁ λέγω · ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω . καί οὐ ἐνταῦθα μόνος , ἀλλά καί ἀλλαχοῦ , οὖον περί οὐσία , ἀλλά περί σοφία καί αὐτός διαλέγω ὁ ἐν ὁ πρόνοια φαίνω , οὖον ὁ καθόλου λέγω , κατά ὅς ἄγγελος καί ἀρχάγγελος καί ὁ ἄνω προνοέω δύναμις , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ πρόνοια ὁ μέρος ἐξετάζω , κατά ὅς προνοέω ὁ ἐν ὁ γῆ ἄνθρωπος , καί οὗτος αὐτός πάλιν μέρος . οὐδέ γάρ αὐτός ὅλος ἐξετάζω , κατά ὅς ἀνατρέπω ὁ ἥλιος , κατά ὅς ψυχή ἐμποιέω , κατά ὅς σῶμα διαπλήσσω , κατά ὅς τρέχω ὁ ἐπί ὁ ἀνθρωπότης , κατά ὅς συγχράομαι ὁ κόσμος , κατά ὅς ἀετέτησίους δίδωμι τροφή · ἀλλά οὗτος πᾶς ἀφίημι , καί μικρός τίς μέρος ἐξετάζω ὁ πρόνοια αὐτός , κατά ὅς ὁ μέν Ἰουδαῖος ἐκβάλλω , ὁ δέ ἐκ ἔθνος εἰσδέχομαι , καί πρός αὐτός οὗτος ὁ μικρός μέρος , ὡς πρός πέλαγος ἤπειρος ιλγγιαειδω , καί βάθος εἶδον αγανός , ἀποκύρω οἶδα , καί μέγας ἀναδύνω εἶπον · ὁ θεός πλείων καί σοφία καί γνῶσις Θεός , ὡς ἀνέφεξ ευραινω ὁ χρῆμα αὐτός . οὐχ εἶπον , ἀκατάληπτος , ἀλλά , ἀνεξερεύνητος . ἀνάκλεις ἐρευνάω οὖον δύναμαι , πολύς μᾶλλον καταλαμβάνω οὐδείς . καί ανεξερεύνητος ὁ ὁδός αὐτός . ὁ ὁδός αὐτός ανεξεχνιαστος καί αὐτός καταληπτός ; εἶπον ἐγώ . καί τίς λίγω περί ὁ ὁδός ; ὁ ἔπαυλα ὁ ἀπόκειμαι ἐγώ ἀκατάληπτος · Ὑπολιμψὴς γάρ αὐτός οὐ ὁράω , οὐδέ οὖς ἀκούω , οὐδέ ἐπί Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω , ὁ ἤτολμασεν ὁ θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός . ἀλλά καί ὁ δωρεά αὐτός ἀνεξιλήρητος · χά , ἴς γάρ ὁ Θεός , φημί , ἐάν ὁ ανεκδιαιρεω αὐτός δωρεά , καί ὁ εἰρήνη αὐτός ὑπερέχω πᾶς νόος . τις λέγω ; ὁ χρῆμα αὐτός ἀνεξερεύνητος , ὁ ὁδός αὐτός ἀνεξιχνίαστος , ὁ εἰρήνη ὑπερέχω πᾶς νόος , ὁ δωρεά ἀνεξιλήρητος , ὁ ἡτολμασεν ὁ θεός ὁ ἀγαπάω αὐτός οὐ ἀναβαίνω ἐπί Καρδία ἄνθρωπος , ὁ μεγαλωσύνη πέρας οὐ ἔχω , ὁ σύνεσις ἀριθμός οὐ ἔχω , πᾶς ἀκατάληπτος , καί αὐτός μόνος καταληπτός ; καί Ποίας οὐ εἄν ἔχω οὗτος μανία ὑπεροχή ; κάτοχος ὁ αἱρετικός · μή ἀφῆς ἀναχωρέω · εἶπον · τις φημί ὁ Παῦλος ; ἐκ μέρος γιγνώσκω . οὖον περί ὁ οὐσία οὗτος λέγω , φημί , ἀλλά περί ὁ οἰκονομία . μάλιστα μέν , εἰμί καί περί ὁ οἰκονομία ὁ λόγος , ἐκ πλείων ἐγώ περιουσία καί οὗτος ὁ νικάω · εἰμί γάρ ὁ οἰκονομία ἀκατάληπτος , πολύς μᾶλλον αὐτός · ὅτι δέ ἐνταῦθα οὖον περί ὁ οἰκονομία φημί , ἀλλά περί αὐτός ὁ Θεός , ἀκούω ὁ ἑξῆς · [ 450 ] εἶπον γάρ · ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω , ἐπάγω · ἄρτι γιγνώσκω ἐκ μέρος , τότε δέ ἐπιγιγνώσκω καθώς καί ἐπιγιγνώσκω . ὑπό τίς οὖν ἐπιγιγνώσκω ; ὑπό ὁ Θεός , ἢ ὑπό ὁ οἰκονομία ; ὑπό ὁ Θεός δηλονότι · οὗτος οὖν καί ἐκ μέρος γιγνώσκω . ἐκ μέρος δέ εἶπον , οὐ ὅτι ὁ μέν αὐτός ὁ οὐσία γιγνώσκω , ὁ δέ ἀγνοέω ( Ἀπλοῦς γάρ ὁ Θεός ) · ἀλλά ἐπεί ὅτι