joannes-chrysostomus.pg048 pg048_0249.2
ἐδώκατέ μοι φαγεῖν · ἐδύγησα , καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με · ἕνος ἡμην , καὶ οὐ συνήγατέ με . Εἰδὲ κρῖσιν ἀπτηρισμένην , καὶ πῶς καὶ τιμᾶ καὶ κολάζει , καὶ στεφανοῖ καὶ τιμωρεῖται , καὶ τοὺς μὲν εἰς τὴν βασιλείαν εἰσάγει , τοὺς δὲ εἰς τὴν γένναν ἀποπέμπει ; β . Σκόπετε δὲ καὶ ἐνταῦθα τὴν πολλὴν περὶ ἡμᾶς αὐτοῦ κηδεμονίαν ε . Τοῖς μὲν γὰρ στεφανουμένοις ὅτε διελέχθη , Δεῦτε , φησίν , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου · τοῖς δὲ κολαζομένοις οὐκ εἶπε · Πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ , οὐ κατηραμένοι , εἰς τὸ πῦρ τὸ ἡτοιμασμένον ὑμῖν , ἀλλὰ τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ . Τὴν μὲν γὰρ βασιλείαν ἀνθρώποις ἡτοίμασα ι , τὴν δὲ γένναν οὐκ ἀνθρώποις , φησίν , ἀλλὰ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις τοῖς ἐκείνου παρεσκεύαστα . Εἰ δὲ ὑμεῖς τοιούτων ἐπεδείξατε βίον , ὡς ἀξιοὶ γενέσθαι τοῦ κολάσεως καὶ τῆς τιμωρίας , ἐαυτοὺς ἐν εἴπε τοῦτο λογίζεσθαι δικαιοί . Καὶ σκόπετε τὸ πρὸς φιλανθρωπίαν ἐπιρρέπεσ · οὐτω γὰρ τῶν ἀγωνιστῶν γενομένων , οἱ στέφανοι προητοιμάζοντο , καὶ τὰ βραβεῖα προπαρασκευασθῆσαν . Κληρονομήσατε γάρ , φησίν , τὴν βασιλείαν τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Καὶ ἐπὶ τῆς παραβολῆς δὲ τῶν δέκα παρθένων τὸ τοιούτον ἴδοι τις ἄν · ἐπεὶ γὰρ ἐμελλε παραγενέσθαι ὁ νυμφίος , λέγουσιν αἱ μωραὶ ταῖς φρονίμοις · Δότε ἡμῖν ἀπὸ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν . Αἱ δὲ πρὸς αὐτάς · Μήποτε οὐκ ἀρκέση ἡμῖν καὶ ὑμῖν · οὐ περὶ ἐλαίου ἐνταῦθα καὶ πυρός διαλεγόμενῃ ἡ Γραφή , ἀλλὰ περὶ παρθενίας καὶ φιλανθρωπίας , καὶ τὴν μὲν παρθενίαν ἐν τάξει πυρός , τὴν δὲ ἐλεημοσύνην ἐν τάξει ἐλαίου τίθησι , δεῖκνυσα ὅτι σφόδρα δεῖται φιλανθρωπίας ἡ παρθενία , καὶ ἄνευ ταύτης · σὐνθηναι οὐκ ἐνι . Τίνες δὲ οἱ τοῦ ἐλαίου τοῦτο πωλούντες ; Τίνες ἄλλοι ἀλλ’ ἢ οἱ πέντες ; οὐ γὰρ λαμβάνουσι μᾶλλον ἢ διδόασιν . Μὴ δὴ νόμιζε τὴν ἐλεημοσύνην ἀνάλωμα εἶναι , ἀλλὰ πρόσδοσον , μηδὲ [ 516 ] δαπάνην , ἀλλὰ πραγματείαν · μείζονα γὰρ δ λαμβάνεις τὴν διδούς . Δίδως ἄρτον , καὶ λαμβάνεις ζωὴν αἰώνιον · δίδως ἱμάτιον , καὶ λαμβάνεις ἀσφάλειαν · περιθάλιων · δίδως κοινωνίαν στέγης , καὶ λαμβάνεις βασιλείαν οὐρανῶν · παρέχεις τὰ ἀπολλύμενα , καὶ δέχῃ τὰ διηνεκῶς μένοντα . Καὶ πῶς ἂν δύναμαι ἐξεῖν , πέντης , φησίν , ὡν ; Μάλιστα ὅταν πέντης ἦς · τότε δύνασαι ἐλεεῖν . Ὁ μὲν γὰρ πλουτῶν μεθῶν τῇ περιουσίᾳ τῶν χρημάτων , καὶ πυρετὸν χαλεπώτατον πυρέττων , καὶ ἀχρόνως ἔχων ἔρωτα , πλείονα ποιεῖν τὰ δυνα · βούλεται · ὁ δὲ πέντης ταύτης ἀπηλλαγμένος τῆς νόσου , καὶ τῆς ἀρρώστιας καθαρεύων , εὐκολώτερον ἐκ τῶν δυνατῶν πρόθεσται . Οὐ γὰρ τὰ μέτρα τῇ · οὐσία , ἀλλὰ τὰ μέτρα τῆς γνώμης τὴν ἐλεημοσύνην ἐργάζεσθαι πέφυκεν · ἐπεὶ καὶ ἡ χήρα ἐκείνη τότε δύο κατέβαλεν ὀβολούς , καὶ τοῦς τὴν πλοῦτην κομιμνας ὑπερῆκοντες , καὶ ἡ ἑτέρα χήρα ἐν δραχὶ ἀλῦρῳ καὶ ὀλίγῳ ἐλαίῳ τὴν οὐρανομητὴ ψυχὴν ἐκείνην ἐξενοδόχησε , καὶ οὐδεμιᾷ τούτων γεγόνην ἡ πενία κώλυμα . Μὴ δὴ προφασίζου περίστα καὶ ἀνόντητα · οὐ γὰρ περιουσίαν εισφορὰς ἀπαιτεῖ , ἀλλὰ πλοῦτον προαιρέσεως · δς οὐκ ἀπὸ τοῦ μέτρου τῶν δεδομένων , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς προθυμίας τῶν παρεχόντων δεῖκνυσται δ .
Lemmas: δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · ἐδύγησα , καί οὐ ποτίζω ἐγώ · ἕνος ἀείδω , καί οὖον συνάγω ἐγώ . ἀνάκλεις κρίσις ἀπτηρισμένην , καί πῶς καί τιμάω καί κολάζω , καί στεφανόω καί τιμωρέω , καί ὁ μέν εἰς ὁ βασίλειος εἰσάγω , ὁ δέ εἰς ὁ γέννα ἀποπέμπω ; Β . Σκοπέτος δέ καί ἐνταῦθα ὁ πολύς περί ἐγώ αὐτός κηδεμονία ε . ὁ μέν γάρ στεφανόω ὅτε διαλέγω , δεῦτε , φημί , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος · ὁ δέ κολάζω οὐ εἶπον · πορεύω ἀπό ἐγώ , οὖον καταράομαι , εἰς ὁ πῦρ ὁ ἑτοιμάζω σύ , ἀλλά ὁ ἑτοιμάζω ὁ διάβολος . ὁ μέν γάρ βασίλειος ἄνθρωπος ἑτοιμάζω ι , ὁ δέ γέννα οὐ ἄνθρωπος , φημί , ἀλλά ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος ὁ ἐκεῖνος παρασκευάζω . εἰμί δέ σύ τοιοῦτος ἐπιδείκνυμι βίος , ὡς ἀξιόω γίγνομαι ὁ κόλασις καί ὁ τιμωρία , ἑαυτοῦ ἐν εἶπον οὗτος λογίζομαι δικαιόω . καί Σκοπέτος ὁ πρός φιλανθρωπία ἐπιρρεπής · οὗτος γάρ ὁ ἀγωνιστής γίγνομαι , ὁ στέφανος προετοιμάζω , καί ὁ βραβεῖον προπαρασκευάζω . κληρονομέω γάρ , φημί , ὁ βασίλειος ὁ ἑτοιμάζω σύ ἀπό καταβολή κόσμος . καί ἐπί ὁ παραβολή δέ ὁ δέκα παρθένος ὁ τοιοῦτος ὁράω τις ἄν · ἐπεί γάρ μέλλω παραγίγνομαι ὁ νυμφίος , λέγω ὁ μωρός ὁ φρόνιμος · δίδωμι ἐγώ ἀπό ὁ ἔλαιον σύ . ὁ δέ πρός αὐτός · μήποτε οὐ ἀρκέω ἐγώ καί σύ · οὖον περί ἔλαιον ἐνταῦθα καί πῦρ διαλέγω ὁ γραφή , ἀλλά περί παρθενίη καί φιλανθρωπία , καί ὁ μέν παρθενίας ἐν τάξις πῦρ , ὁ δέ ἐλεημοσύνη ἐν τάξις ἔλαιον τίθημι , δείκνυμι ὅτι σφόδρα δήω φιλανθρωπία ὁ παρθενίη , καί ἄνευ οὗτος · συντίθημι οὐ ἐνι . τίνω δέ ὁ ὁ ἔλαιον οὗτος πωλέω ; τίνω ἄλλος ἀλλά ἢ ὁ Πέντες ; οὖον γάρ λαμβάνω μᾶλλον ἢ δίδωμι . μή δή νομίζω ὁ ἐλεημοσύνη ἀνάλωμα εἰμί , ἀλλά προσδίδωμι , μηδέ [ 516 ] δαπάνη , ἀλλά πραγματεία · μείζων γάρ δ λαμβάνω ὁ δίδωμι . δίδωμι ἄρτος , καί λαμβάνω ζωή αἰώνιος · δίδωμι ἱμάτιον , καί λαμβάνω ἀσφάλεια · περιθαλια · δίδωμι κοινωνία στέγω , καί λαμβάνω βασίλειος οὐρανός · παρέχω ὁ ἀπόλλυμι , καί δέχομαι ὁ διηνεκής Μένων . καί πῶς εἄν δύναμαι ἔχω , πέντη , φημί , ὡς ; μάλιστα ὅταν πέντη εἰμί · τότε δύναμαι ἐλεέω . ὁ μέν γάρ πλοῦτος μέθη ὁ περιουσία ὁ χρῆμα , καί πυρετός χαλεπός πυρέσσω , καί ἄχρονος ἔχω Ἔρως , πλείων ποιέω ὁ δυνα · βούλομαι · ὁ δέ πέντη οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ νόσος , καί ὁ αρρώστια καθαρεύω , εὔκολος ἐκ ὁ δυνατός προτίθημι . οὖον γάρ ὁ μέτρον ὁ · οὐσία , ἀλλά ὁ μέτρον ὁ γνώμη ὁ ἐλεημοσύνη ἐργάζομαι φύω · ἐπεί καί ὁ χήρα ἐκεῖνος τότε δύο καταβάλλω ὀβολός , καί ὁ ὁ πλοῦτος κομιμνα ὑπερήκω , καί ὁ ἕτερος χήρα ἐν δραχὶ ἄλυρος καί ὀλίγος ἔλαιον ὁ οὐρανομητὴ ψυχή ἐκεῖνος ξενοδοχέω , καί οὐδείς οὗτος γονεύς ὁ πενία κώλυμα . μή δή προφασίζομαι ἀγαθός καί ἀνόντητα · οὖον γάρ περιουσία εἰσφορά ἀπαιτέω , ἀλλά πλοῦτος προαίρεσις · ΔΣ οὐ ἀπό ὁ μέτρον ὁ δίδωμι , ἀλλά ἀπό ὁ προθυμία ὁ παρέχω δείκνυμι δ .