joannes-chrysostomus.peccata-fratrum-non-evulganda pg051_0369.1
μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ὧν ποιούντας εἶδον , ἐπεῖσθην . [ 355 ] Ὅτε γὰρ ὑμῖν παρήγγυον μὴ κατευχέσθαι τῶν ἐχθρῶν , καὶ ἔλεγον ὅτι τὸν θεὸν παραξύνοντας τοῦτο ποιούντας , καὶ ἀντινομοθετοῦντες αὐτῷ ( αὐτὸς γὰρ εἴπεν , Ἐδύσθου ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν , ἡμεῖς δὲ κατευχόμενοι τῶν ἐχθρῶν , ἀξιοῦμεν αὐτὸν τὸν ἑαυτοῦ λύσαι νόμον , ) ὅτε οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ἔλεγον , πολλοὶς ἐν ὑμῖν εἶδον πρόσωπα τινωμένα καὶ στήθη , στενάζοντας πικρῶς , εἰς τὸν οὐρανὸν τὰς χεῖρας ἀνατείνοντας , συγγνώμην αἰτοῦντας παρὰ τῶν τοιούτων ἐχθρῶν . Τότε δὲ καὶ ἐγὼ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατείνας , ἠγαρίστησα τῷ θεῷ , ὅτι οὕτω ταχὲως ὁ λόγος τῆς διδασκαλίας τὸν καρπὸν ἡμῖν ἤνεγκε . Τοιούτων γὰρ ὁ σπάρας ὁ πνευματικός · οὐ δέπται ἐνιαυτῶν , οὐδὲ χρόνων , οὐδὲ ἡμερῶν , ἀλλὰ ἀν ἐπιλάβῃται ψυχῆς γενναίας , εὐθὺς τὸν σπόρον ἀκμάζοντα καὶ ἀπρητισμένον δείκνυσιν · ὁ δὲ καὶ χθὲς γέγονεν ὑφ’ ὑμῶν . Κατέβαλον λόγον κατανύξεως , καὶ ἐθλάσθης στεναγμὸς ἐξομολογήσεως , στεναγμὸς πολὺν ἔχων τὸν πλοῦτον τῶν ἀγαθῶν . Εἰ γὰρ ὁ τελῶν ἦς ἐκεῖνος , ἵνα τὸ στήθος τύπτων εἴπῃ , Ἰλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ , ἀπηλθε δεικναυμένως ὑπὲρ τὸν Φαρισαῖον , πόσην εἴκός πηφτασθαι παρῆρτησαν , ἐν βραχεῖ χρόνῳ τοσαύτην κατανύξιν ἐπιδεξαμένους ; Καὶ τοι τελῶν χειρὸν οὐδὲν · οὗτος γὰρ ἔσχατος ὄρος κακίας ἐστίν · ὅπερ οὖν καὶ ὁ Χριστὸς παραδείγλων , εἰς παράδειγμα τῶν ἐσχάτων κακῶν τὰς πόρνας · καὶ τοὺς τελῶνας ἄγει συνεχῶς . Παταρρησιασμένη γὰρ ἐστι βία , ἀνεπιτήμητος ἀρπαγή , ἀναίσχυντος πλεονεξίας τρόπος , πραγματεία λόγῳ οὐκ ἔχουσα , ἀναιδὴς ἐμπορία · ἀλλ’ ὅμως ὁ τοσούτους συζῶν κακοὺς , ἔσχε νεν ἀπὸ φιλῶν ῥημάτων ἀπαρβίζεσθαι τὰ ὀνειδῆ , καὶ πλεῖον ὧν ἤττη λαβεῖν . Αὐτὸς μὲν γὰρ τῷσω λέγων , Ἰλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ · ὁ δὲ θεὸς οὐχ ὅτως μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐδικαιώσεν αὐτὸν ὑπὲρ τὸν Φαρισαῖον . Διὰ τοῦτο φησιν ὁ Παῦλος · Τῷ δὲ δυναμένῳ πάντα ποιῆσαι ὑπὲρ ἡμῶν περισσῶς ὑπ’ αἰτοῦμέθα ἢ νοοῦμεν . Καὶ τοῦ ὁ Φαρισαῖος ἠλθε , καὶ ἐν τῷ ἱερῷ ἐστη , καὶ τὸν αὐτὸν ἐκάλεσε θεὸν , καὶ πλεῖονα εἶπα ῥήματα , καὶ ἀπὸ εὐχαριστίας τὸ προοίμιον ἐποιήσατο τῆς εὐχῆς . Πόθεν οὖν ἐκεῖνος μὲν καὶ ἀ τὶγεν ἀπώλεσε καλὰ , οὗτος δὲ καὶ ἣν οὐκ εἶχε προσἔλαβε παρρησίαν ; Ὅτι οὐ τῆς εὐχῆς ὁ αὐτὸς τρόπος ἦν . Ὁ μὲν γὰρ ἀλαζονείας ἔγμε καὶ τύφου καὶ ἀπονοίας , οὗτος δὲ εὐγνωμοσύνης πολλῆς · διὰ τοῦτο οὐτὸς μὲν μυρία ἁμαρτημάτων φορτία ἔχων , πάντα ἀπέθετο , καὶ δικαιωσύνην ἔλαβεν · ἐκεῖνος δὲ πλήρη τὴν ναῦν κατορθωμάτων ἀναγαγὼν , καὶ ἀλεημοσύνην , καὶ νηστείας , καθάπερ τινὶ σκοπέλῳ προσαρράξας τῷ τῆς κενοδοξίας καὶ ἀπονοίας φρονήματι , ἐν αὐτῷ τῷ λιμένι τὸ ναυάγιον ὑπέμεινε · τὸ γὰρ ἐν εὐχῇ ζημιωθῆναι , ἐν λιμένι ναυάγειν ἐστιν ὀπομένους . Ἄλλ’ οὐ παρὰ τὴν φύσιν τῆς εὐχῆς τοῦτο γέγονεν , ἀλλὰ παρὰ τὴν προαίρεσιν τὴν αὐτοῦ .
Lemmas: μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὅς ποιέω εἶδον , πείθω . [ 355 ] ὅτε γάρ σύ παράγω μή κατεύχομαι ὁ ἐχθρός , καί λέγω ὅτι ὁ θεός παράγω οὗτος ποιέω , καί ἀντινομοθετέω αὐτός ( αὐτός γάρ εἶπον , Ἐδύσθου ὑπέρ ὁ ἐχθρός , ἐγώ δέ κατεύχομαι ὁ ἐχθρός , ἀξιόω αὐτός ὁ ἑαυτοῦ λύω νόμος , ) ὅτε οὖν οὗτος καί ὁ τοιοῦτος λέγω , πολλός ἐν σύ εἶδον πρόσωπον τίνω καί στῆθος , στενάζω πικρός , εἰς ὁ οὐρανός ὁ χείρ ἀνατείνω , συγγνώμη αἰτέω παρά ὁ τοιοῦτος ἐχθρός . τότε δέ καί ἐγώ ὁ ὀφθαλμός εἰς ὁ οὐρανός ἀνατείνω , ἀγαρίζω ὁ θεός , ὅτι οὗτος ταχέως ὁ λόγος ὁ διδασκαλία ὁ καρπός ἐγώ φέρω . τοιοῦτος γάρ ὁ σπαράω ὁ πνευματικός · οὖον δέπται ἐνιαυτός , οὐδέ χρόνος , οὐδέ ἡμέρα , ἀλλά εἰς ἐπιλαμβάνω Ψυχή γενναῖος , εὐθύς ὁ σπόρος ἀκμάζω καί ἀπαρτίζω δείκνυμι · ὁ δέ καί χθές γίγνομαι ὑπό σύ . καταβάλλω λόγος κατάνυξις , καί θλάω στεναγμός ἐξομολόγησις , στεναγμός πολύς ἔχω ὁ πλοῦτος ὁ ἀγαθός . εἰμί γάρ ὁ τέλος εἰμί ἐκεῖνος , ἵνα ὁ στήθος τύπτω εἶπον , ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός , ἀπέρχομαι δεικναυμένως ὑπέρ ὁ Φαρισαῖος , πόσος εἰκός φημί παραρτάω , ἐν βραχύς χρόνος τοσοῦτος κατάνυξις ἐπιδέχομαι ; καί ὅς τέλος χείρων οὐδείς · οὗτος γάρ ἔσχατος ὄρος κακία εἰμί · ὅσπερ οὖν καί ὁ Χριστός παραδειγλου , εἰς παράδειγμα ὁ ἔσχατος κακός ὁ πόρνη · καί ὁ τελώνης ἄγω συνεχῶς . παταρρησιασμενος γάρ εἰμί βία , ἀνεπιτήμητος ἁρπάζω , ἀναίσχυντος πλεονεξία τρόπος , πραγματεία λόγος οὐ ἔχω , ἀναιδής ἐμπορία · ἀλλά ὅμως ὁ τοσοῦτος συζάω κακός , ἔχω νε ἀπό φίλος ῥῆμα απαρβιζω ὁ ὄνειδος , καί πλείων ὅς ᾄττω λαμβάνω . αὐτός μέν γάρ τῷσω λέγω , ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός · ὁ δέ θεός οὐ ὅς μόνος , ἀλλά καί δικαιόω αὐτός ὑπέρ ὁ Φαρισαῖος . Ζεύς οὗτος φημί ὁ Παῦλος · ὁ δέ δύναμαι πᾶς ποιέω ὑπέρ ἐγώ περισσός ὑπό αἰτέω ἢ νοέω . καί ὁ ὁ Φαρισαῖος ἔρχομαι , καί ἐν ὁ ἱερός ἵστημι , καί ὁ αὐτός καλέω θεός , καί πλείων εἶπον ῥῆμα , καί ἀπό εὐχαριστία ὁ προοίμιον ποιέω ὁ εὐχή . πόθεν οὖν ἐκεῖνος μέν καί ὅς τίξ ἀπόλλυμι καλός , οὗτος δέ καί ὅς οὐ ἔχω προσλαμβάνω παρρησία ; ὅτι2 οὖον ὁ εὐχή ὁ αὐτός τρόπος εἰμί . ὁ μέν γάρ ἀλαζονεία γέμω καί τύφω καί ἀπόνοια , οὗτος δέ εὐγνωμοσύνη πολύς · διά οὗτος οὗτος μέν μυρίος ἁμάρτημα φορτίον ἔχω , πᾶς ἀποτίθημι , καί δικαιόω λαμβάνω · ἐκεῖνος δέ πλήρης ὁ ναῦς κατόρθωμα ἀνάγω , καί αλεημοσυνειμι , καί νηστεία , καθάπερ τις σκόπελος προσαράσσω ὁ ὁ κενοδοξία καί ἀπόνοια φρόνημα , ἐν αὐτός ὁ λιμήν ὁ ναυάγιον ὑπομένω · ὁ γάρ ἐν εὐχή ζημιόω , ἐν λιμήν ναυαγέω εἰμί οπομενος . ἄλλος οὖον παρά ὁ φύσις ὁ εὐχή οὗτος γίγνομαι , ἀλλά παρά ὁ προαίρεσις ὁ αὐτός .