joannes-chrysostomus.oratio-secunda-sp pg063_0835.3
Κύριε ὁ Θεὸς μου , ὁ μέγας καὶ φοβερὸς καὶ ἔνδοξος , ὁ πάσης ὁρωμένης καὶ νοουμένης κτίσεως δημιουργός , ὁ φυλάσσων τὴν διαθήκην σου καὶ τὸ ἔλεός σου τοῖς ἀγαπῶσί σε καὶ φυλάσσουσι τὰ προστάγματά σου · καὶ νῦν καὶ πάντοτε εὐχαριστῶ σοι πασῶν ἕνεκα πᾶν εἰς ἐμὲ γενόμενῶν εὐεργεσιῶν σου φανερῶν καὶ ἀφανῶν . [ 800 ] Καὶ μέχρι τοῦ νῦν αἰῶν καὶ δοξάζω καὶ μεγαλύνω σε , ἀνθ’ ὧν ἐθαυμάτωσας ἐπ’ ἐμοὶ τὰ ἔλη σου τὰ πλοῖσια καὶ τοὺς οἰκτιρμοὺς σου , ἀντιλαβόμενός μου ἐν γαστρὸς μητρός μου , καὶ ἐπὶ πάσι προνοησάμενος , συντηρήσας τε καὶ διακυβερήσας ὡςὡς τὰ κατ’ ἐμὲ διὰ μόνην χρηστότητα καὶ φιλανθρωπίαν σου . Οὐ γὰρ διὰ τὸ ἀνάξιόν μου καὶ ἁμαρτίας ὑπερεῖδες τὴν ἐμὴν ταπείνωσιν , ἀλλὰ διὰ τὸ φιλάνθρωπόν σου καὶ συμπαθὲς εὐεργετῶν καὶ προνοούμενος οὐ διέλειπας · Καὶ ὡς γῆρας καὶ πρεσβείων ὁ Θεὸς μου μὴ ἀγκαταλίψης με , Ἰησοῦ Χριστὲ τὸ καλὸν ὄνομα , ὁ γλυκασμὸς μου , καὶ ἡ ἐπίθυμία μου , καὶ ἡ ἐλπίς μου · ὁ ἀνανθρώπησας δι’ ἡμᾶς , καὶ τὸν διὰ σταυροῦ θάνατον ὑπομείνας , καὶ πάντα ἐν σοφίᾳ οἰκονομήσας καὶ διαθεὶς τῆς ἡμῶν ἕνεκα σωτηρίας . Ἐξομολογοῦμαί σοι , Κύριε ὁ Θεὸς μου , ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου , πᾶν γόν σώματος καὶ ψυχῆς , ἐξαγορεύων σοι τῷ Θεῷ μου πάσας τὰς ἁμαρτίας μου . Κλῖνον καὶ αὐτὸς τὸ οὖς σου εἰς τὴν ἐμὴν δέησιν , καὶ ἄρες τὴν ἀσθέσιαν τῆς καρδίας μου . Ἡμάρτον , ἠδύμην , ἐπλήρωσα σε , παρώξυνα , παρεπίπρανα τὸν ἐμὸν ἀγαθὸν Δεσπότην καὶ τροφὴν καὶ κηδεμόνα · οὐκ ἔστιν εἶδος κακίας ἣν τὴν ἡ ἁρρήσων , ὁ οὐκ ἐποίησα καὶ ἔργω καὶ λόγῳ , καὶ γνώμῃ καὶ ἀγνώμῃ , καὶ ἐνθυμήμασι καὶ νοήμασι , καθ’ ὑπερολὴν εἰς ὑπερολὴν ἀμαρτήσεως · καὶ πολλάκις μετανοήσας ὑποσχόμενος , τοσαύτως τοῖς αὐτοῖς περιέπεσα . Εὐκοπώτερον σταγόνες ὑετοῦ ἀριθμηθήσονται , ἢ τῶν ἐμῶν ἁμαρτημάτων ἡ πληθὺς · ὑπερήφαν γὰρ τὴν κεφαλὴν μου , καὶ ὡσεὶ φορτίον βαρὺ ἐξαρρύθην . Ἀπὸ γὰρ νεότητός μου καὶ μέχρι τοῦ νῦν ταῖς ἀτόποις ἐπιθυμίαις θύραν ἀνοίξας , ἀγαλινώτερος καὶ ἀτάκτως ἐχρησάμην ὁρμαῖς , μολύνας τὸν χιτῶνα τὸν ἄνυδον ὑφαντὸν τοῦ ἁγίου μου βαπτίσματος , τὸν ἰδὸν μου τοῦ σώματος κηλούσας , τὴν ταλαιπωρὸν μου ψυχὴν τοῖς πάθεσι τῆς ἀτιμίας καταμαίνας , καὶ πᾶσαν ἄλλην παρανομίαν καὶ ἀδικίαν διαπράξας · ὡν ἐὰν κατὰ μέρος ἐπιμνησθῶναι βελῶ , ἐπιλείψει με διηγούμενον ὁ χρόνος . Ἐπεὶ δὲ πάντα οἶδας αὐτὸς ( οὐδὲ γὰρ ἐστὶ κτεῖος ἀφανὲς ἐνώπιόν σου , πάντα δὲ γυμνὰ καὶ τετραγλησιμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ) , τί διὰ πρὸς εἰδεῖν λέγειν τὰ μὴ ἀγνούμενα παρὰ σοῦ ; Ἐμοῦ δὲ συντριβεται ἡ καρδία καὶ τὰ ὀστᾶ τῆς ψυχῆς , καὶ ὅλος εἰς ἀπορίας καταδύομαι βάθος , ἐνθυμούμενος ὅτι τῆλικάυτα καὶ τοσαῦτα ἡμαρτηκώς , οὐδὲ μικρὸν τι μεταμελείας ἔργον ἐνδειξάμην · καὶ ὁ καιρὸς τῆς τομῆς ἔγγυς , καὶ ἡ προθεσμία τοῦ θανάτου παρῆστηκεν , ὅ δὲ τῆς μετανοίας καιρὸς οὐδαμοῦ . Διὰ τοῦτο τετράχται ἡ ψυχή μου , καὶ κατωδυνεῖ ἐστὶ καὶ συνηρείας πλήρης · ἀνέτοιμος γὰρ καὶ ἀπαρασκευὸς ὤν , διαλογιζόμενός τε καὶ ἀνακρινὼν τὰ κατ’ ἐμαυτόν , οὐδὲν ἰκανὸν πρὸς ἀπολογίαν εὗρισκω , οὐδὲ τινὰ τρόπον κτὶ μιμηναν , δι’ ὧν τοῦ αἰωνίου πυρὸς ἐφυθόσομαι . Εἰ γὰρ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται , ὁ ἁμαρτωλὸς ἐγὼ πῶ φανούμαι ; Καὶ εἰ διὰ πολλῶν θλίψεων ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν τοῖς ἀξίοις κατακληροῦται , καὶ στενὴ καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς τῆς ζωῆς , πῶς ἐγὼ καθ’ ὁδυπαθῶν καὶ ἀκολαστῶν διὰ παντὸς τῆς σωτηρίας ἀξιωθσωμα ; Καὶ εἰ πᾶσα δικαιοσύνη ἀνθρώπου , ὡς μάκος ἀποκαθημένης , ὁ τοσοῦτος βόρβορος καὶ [ 801 ] ἀδικία τὶ λογισθήσεται ; Εἰ καὶ ὑπὲρ ἀργοῦ λόγου ἀπολογίσασθαι πρόκειται , ὑπὲρ τοσούτων ἐγὼ ἁμαρτημάτων τίνι εὐπρόσωπον ἔχω τὴν ἀπολογίαν ; Οἶμαι ψυχή ! ὅτι οὕτω τὰ καθ’ ἡμᾶς προεχώρησε . Βραχὺς ὁ βίος καὶ εὐπερίσσοτος , ὁδὸς παροδύσεως καὶ πρὸς τὸν θάνατον παραπέμπων · αἰωνία τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ τιμωρία , ὡςπερ καὶ ἡ τῶν δικαίων βασιλεία , καὶ ζωὴ ἀμφοτέρων μὴ κοπτομένη θανάτῳ . Τί οὖν ποιήσω ; τί διαπράξομαι ; εἰς ποῖον χῶς ἐμαυτὸν ἀκόντίσω ; Φοβερὸς γὰρ καὶ ὁ θάνατος , καὶ μάλιστα τῶν ἁμαρτωλῶν , ἐπεὶ καὶ ποινῆς · Θάνατος γὰρ ἁμαρτανῶν ποινῆς · φοβερὸς δὲ καὶ τὰ μετὰ θάνατον δεῖματα , φοβρώτερον δὲ πολλῷ μᾶλλον τὸ ἡμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος , ἐξ ὧν οὐκ ἔστιν ὁ ἐκλειδίας δυνάμενος . Ὅταν οὖν ἔλθῃ ἐνδοξασθῆναι ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ , καὶ ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ ·
Lemmas: κύριος ὁ θεός ἐγώ , ὁ μέγας καί φοβερός καί ἔνδοξος , ὁ πᾶς ὁράω καί νοέω κτίσις δημιουργός , ὁ φυλάσσω ὁ διαθήκη σύ καί ὁ ἔλεος σύ ὁ ἀγαπάω σύ καί φυλάσσω ὁ πρόσταγμα σύ · καί νῦν καί πάντοτε εὐχαριστέω σύ πᾶς ἕνεκα πᾶς εἰς ἐγώ γίγνομαι εὐεργεσία σύ φανερός καί ἀφανής . [ 800 ] καί μέχρι ὁ νῦν Αἰῶν καί δοξάζω καί μεγαλύνω σύ , ἀντί ὅς θαυματόω ἐπί ἐγώ ὁ Ἕλος σύ ὁ πλοισιον καί ὁ οἰκτιρμός σύ , ἀντιλαμβάνω ἐγώ ἐν γαστήρ μήτηρ ἐγώ , καί ἐπί πᾶς προνοέω , συντηρέω τε καί διακυβερήσας ὡς ὁ κατά ἐγώ διά μόνος χρηστότης καί φιλανθρωπία σύ . οὐ γάρ διά ὁ ἀνάξιος ἐγώ καί ἁμαρτία ὑπεροράω ὁ ἐμός ταπείνωσις , ἀλλά διά ὁ φιλάνθρωπος σύ καί συμπαθής εὐεργέτης καί προνοέω οὐ διαλείπω · καί ὡς γῆρας καί πρεσβεῖον ὁ θεός ἐγώ μή αγκαταλιψαω ἐγώ , Ἰησοῦς Χριστός ὁ καλός ὄνομα , ὁ γλυκασμός ἐγώ , καί ὁ ἐπιθυμία ἐγώ , καί ὁ ἐλπίς ἐγώ · ὁ ἀνανθρώπησας διά ἐγώ , καί ὁ διά σταυρός θάνατος ὑπομένω , καί πᾶς ἐν σοφία οἰκονομέω καί διατίθημι ὁ ἐγώ ἕνεκα σωτηρία . ἐξομολογέω σύ , κύριος ὁ θεός ἐγώ , ἐν ὅλος καρδία ἐγώ , πᾶς γος σῶμα καί ψυχή , ἐξαγορεύω σύ ὁ θεός ἐγώ πᾶς ὁ ἁμαρτία ἐγώ . κλίνω καί αὐτός ὁ οὖς σύ εἰς ὁ ἐμός δέησις , καί Ἄρης ὁ ἀσθέσιαν ὁ καρδία ἐγώ . ἁμαρτάνω , ηδυμεις , πληρόω σύ , παροξύνω , παραπιπράσκω ὁ ἐμός ἀγαθός δεσπότης καί τροφή καί κηδεμών · οὐ εἰμί εἶδος κακία ὅς ὁ ὁ ἀραρίσκω , ὁ οὐ ποιέω καί ἔργον καί λόγος , καί γνώμη καί άγνωμος , καί ἐνθύμημα καί νόημα , κατά ὑπερολὴν εἰς ὑπερολὴν ἀμάρτησις · καί πολλάκις μετανοέω ὑπισχνέομαι , τοσαῦτος ὁ αὐτός υποπίπτω . εὔκοπος σταγών ὑετός ἀριθμέω , ἢ ὁ ἐμός ἁμάρτημα ὁ πληθύς · ὑπερήφαν γάρ ὁ κεφαλή ἐγώ , καί ὡσεί φορτίον βαρύς ἐξαίρω . ἀπό γάρ νεότης ἐγώ καί μέχρι ὁ νῦν ὁ ἄτοπος ἐπιθυμία θύρα ἀνοίγνυμι , ἀγαλινώτερος καί ἄτακτος χράω ὁρμή , μολύνω ὁ χιτών ὁ ἄνυδον ὑφαντός ὁ ἅγιος ἐγώ βάπτισμα , ὁ ὁράω ἐγώ ὁ σῶμα κηλέω , ὁ ταλαίπωρος ἐγώ ψυχή ὁ πάθος ὁ ἀτιμία καταμαιναω , καί πᾶς ἄλλος παρανομία καί ἀδικία διαπράσσω · ὅς ἐάν κατά μέρος ἐπιμιμνήσκω Βελώ , ἐπιλείπω ἐγώ διηγέομαι ὁ χρόνος . ἐπεί δέ πᾶς οἶδα αὐτός ( οὐδέ γάρ εἰμί κτείνω ἀφανής ἐνώπιον σύ , πᾶς δέ γυμνός καί τετραγλησιμένα ὁ ὀφθαλμός σύ ) , τίς διά πρός εἴδω λέγω ὁ μή ἀγνοέω παρά σύ ; ἐμέω δέ συντρίβω ὁ Καρδίη καί ὁ ὀστέον Τῆς ψυχή , καί ὅλος εἰς ἀπορία καταδύω βάθος , ἐνθυμέομαι ὅτι τηλικόσδε καί τοσοῦτος ἁμαρτάνω , οὐδέ μικρός τίς μεταμέλεια ἔργον ἐνδείκνυμι · καί ὁ καιρός ὁ τομή ἐγγύς , καί ὁ προθεσμία ὁ θάνατος παρίστημι , ὁ δέ ὁ μετάνοια καιρός οὐδαμοῦ . Ζεύς οὗτος τρέχω ὁ Ψυχή ἐγώ , καί κατωδίνω εἰμί καί συναιρέω πλήρης · ἀνέτοιμος γάρ καί ἀπαράσκευος εἰμί , διαλογίζομαι τε καί ἀνακρίνω ὁ κατά ἐμαυτοῦ , οὐδείς ἱκανός πρός ἀπολογία εὑρίσκω , οὐδέ τις τρόπος κτίς μιμηνα , διά ὅς ὁ αἰώνιος πυρός ἐφύω . εἰμί γάρ ὁ δίκαιος μόλις σῴζω , ὁ ἁμαρτωλός ἐγώ πῶ φαίνω ; καί εἰμί διά πολύς θλῖψις ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ὁ ἄξιος κατακληρόω , καί στενός καί θλίβω ὁ οὐδός ὁ ζωή , πῶς ἐγώ κατά οδυπαθος καί ακόλαστος διά πᾶς ὁ σωτηρία ἀξιωθσωμα ; καί εἰμί πᾶς δικαιοσύνη ἄνθρωπος , ὡς μῆκος ἀποκάθημαι , ὁ τοσοῦτος βόρβορος καί [ 801 ] ἀδικία τίς λογίζομαι ; εἰμί καί ὑπέρ ἀργός λόγος ἀπολογίζομαι πρόκειμαι , ὑπέρ τοσοῦτος ἐγώ ἁμάρτημα τίς εὐπρόσωπος ἔχω ὁ ἀπολογία ; οἴμη Ψυχή ! ὅτι οὕτως ὁ κατά ἐγώ προχωρέω . βραχύς ὁ βίος καί ευπερισσοος , οὐδός παροδυσις καί πρός ὁ θάνατος παραπέμπω · αἰώνιος ὁ ἁμαρτωλός ὁ τιμωρία , ὡς καί ὁ ὁ δίκαιος βασίλειος , καί ζωή ἀμφότερος μή κόπτω θάνατος . Τι οὖν ποιέω ; τίς διαπράσσω ; εἰς ποῖος χῶς ἐμαυτοῦ ἀκοντίζω ; Φοβερός γάρ καί ὁ θάνατος , καί μάλιστα ὁ ἁμαρτωλός , ἐπεί καί ποινή · Θάνατος γάρ ἁμαρτάνω ποινή · φοβερός δέ καί ὁ μετά θάνατος δεῖμα , φοβρώτερον δέ πολύς μᾶλλον ὁ ἐμπίπτω εἰς χείρ θεός ζάω , ἐκ ὅς οὐ εἰμί ὁ εκλειδιος δύναμαι . ὅταν οὖν ἔρχομαι ἐνδοξάζομαι ἐν ὁ ἅγιος αὐτός , καί ἀποδίδωμι ἕκαστος κατά ὁ έργο αὐτός ·