joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0248.1
δρίου . Καὶ ἔστη . Εἶδες τί ἔστιν ὁμῖς ἀγγέλῳ ; Μὴ νομίσης χαλκὸν εἶναι τὸ ὁρώμενον , μηδὲ χρυσίον . Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐνέγκοι τούτων τὴν ὀψίν ; Πανταχοῦ γὰρ τὸ φῶς κεῖται . Ἐπεὶ τοίνυν ἀπεστάλην , προσημαίνω τοῦτο μόνον , φησί , μὴ διαφθείρῃς τὴν χάριν . Ἠκούσθησαν οἱ λόγοι σου , καὶ ἐγὼ ἦλθον διὰ τοὺς λόγους σου . Τί γὰρ παρεκάλει , καὶ τί ἔδειτο ; Καὶ μὴν οὐχὶ ταῦτα αὐτῷ λέγεις , οὐδὲ τοιούτου οὐδέν . Τάχα ἐβούλετο μαθεῖν ἀκριβῶς τὸν χρόνον , καὶ τὰ μετὰ ταῦτα . Καὶ ὁ ἄρχων τῆς βασιλείας , φησί , Περσῶν εἰστήκει ἐπ’ ἀναστίας μου . Ἄρα μὴ τὸν τῶν ἀνθρώπων λέγων ἄρχοντα ; Οὐδαμῶς . Καὶ γὰρ ἀλλοχῶ λέγει : Ὁ ἄρχων τῶν Ἑλλήνων ἐξῆλθεν . Ἐμοὶ δοκεῖ οὕτος οὐκ εἶναι τῶν ἀρχόντων , οὐδὲ τῶν ἐπιτεταγμένων ἔθνους , ἀλλὰ τῶν ἄνω δυνάμεων . Εἶτα ἐπειδὰν οὐκ ἰσχύων οἱ ἄγγελοι ἄλλοι ἀντιστῆναι αὐτῷ , τοῦτο λέγεται : Ἀπελύθησαν , φησί · τί πάλιν ζητεῖς ; Καὶ ἰδοὺ Μιχαήλ εἷς τῶν ἀρχόντων τῶν πρώτων ἦλθεν βοηθῆσαί μοι · καὶ αὐτὸν κατέλιπον ἐκεῖ μετὰ τοῦ ἄρχοντος βασιλέως Περσῶν . Καὶ ἦλθον συντεῖσαι σε ὅσα ἀπαντήσεται τῷ λαῷ σου ἐπ’ ἡμέρων τῶν ἡμερῶν , ὅτι ἰδοὺ ἡ ὥρα ἐς ἡμέρας . Τίνος ἕνεκεν πρὸ τῶν εἴκοσι ἡμερῶν οὐκ ἦλθεν ὁ Μιχαήλ ; Ἐμοὶ δοκεῖ , δεῖξαι βούλεσθαι τὴν προφητίαν , τὰ κεκλυμένα πράγματα αἰτεῖ καὶ παρὰνομν καὶ κατηναγασμένα , μονοχολί καὶ τοῖς ἀγγέλοις βίαν ποιῶν . Διὰ τοῦτο οὐδὲ Μιχαήλ εὐθὺς ἐν ἀρχῇ βοηθεῖ , ἀλλ’ ἴσσερον , ἵνα μάθωσιν ὅτι οὐκ ἦσαν ἀξιοὶ ἀνελθεῖν οἱ μετὰ ταῦτα . Ἀδικουμένους ὁ ἄγγελος . Καὶ αὐτὸν ἀφήκων ἐπεῖ , ὥστε ἡ πεισαι , ἢ καλύσσαι . Καὶ τίς ἄγγελος τοιούτος , ὡς ἀκούσας τοῦ Θεοῦ δόντος τὴν χάριν , ἀντιστῆναι ; Σωματοποιεῖ , ὡς οἴμαι , τὸ πρόγμα , ὡσπερ ἔχει [ f . ἐπεὶ ] ἔλεγεν : Τίς ἐξελεύσεται , καὶ ἀπαστήσει μοι τὸν Ἀχαβ ; Καὶ πάλιν : Ἄφες με , καὶ ἐξαλείψω αὐτούς . Οὐ καλύεται ὁ Θεός , οὐδὲ ἀνάγκην πάσχει , κατεχόμενος ὑπὸ τοῦ προφήτου . Οὕτω δὲ καὶ ἐνταῦθα . Καὶ πάλιν ἀλλοχῶ φησι : Ἄφες με , ὅτι ἀνέβη ὁ δρόμος . [ 252 ] Καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ ἀγγέλου καὶ τῆς ὄνου · Εἰ μὴ πρόσθεν σου ἔλαβον , φησίν . Οὐκ ἄρα τοῦτο δείκνυσιν αὐτὴν ἀνθιστάμενον τῷ Θεῷ , ἀλλ’ ἐν μόνον , ὅτι ἀδικεῖται . Τεσσαῦτα ἰσχύσεν ὁ Δανιήλ . Κατέλθον συντεῖσαι σε ὅσα ἀπαντήσεται τῷ λαῷ σου . Ὅρα πῶς ἀναγκαῖον πράγμα ἄφεις , ἀπολογεῖται τῷ προφήτῃ . Πάλιν ἐξίσταται · πάλιν αὐτὸν ἀνίστησι , καὶ φησι : Ἐγὼ πορεύομαι τοῦ πολεμῆσαι μετὰ τοῦ ἄρχοντος Περσῶν . Καὶ ἐγὼ ἐξεπορευομένη , καὶ ὁ ἄρχων τῶν Ἑλλήνων ἦρχετο . Τῶν ἐνδὸς τῶν ἐναντιομένων ἐπὶ τοῖς ἰσορροίους , ὥστε τοῖς κατὰ Μακεδονίαν πολέμησαι . Καὶ οὕτω πεπίσται . Πόλεμος ἐν ἀγγέλοις ἐστίν , μάχη περὶ ἀνθρώπων ; Ναί . Πάνυ γὰρ αὐτῶν χρέονται . Οὕτω ἐπεστάθη . Ὡσπερ ἂν εἴποι τις : Ἀναγκάζομαι πρὸς φιλονεικῆσαι .
Lemmas: δρίος . καί ἵστημι . εἶδον τίς εἰμί ὁμός ἄγγελος ; μή νομίζω χαλκός εἰμί ὁ ὁράω , μηδέ χρυσίον . Τῖς γάρ οὐ εἄν φέρω οὗτος ὁ ὄψ ; πανταχοῦ γάρ ὁ φάος κεῖμαι . ἐπεί τοίνυν ἀποστέλλω , προσημαίνω οὗτος μόνος , φημί , μή διαφθείρω ὁ χάρις . ἀκούω ὁ λόγος σύ , καί ἐγώ ἔρχομαι διά ὁ λόγος σύ . τις γάρ παρακαλέω , καί τίς δήω ; καί μήv οὐ οὗτος αὐτός λέγω , οὐδέ τοιοῦτος οὐδείς . Τάχα βούλομαι μανθάνω ἀκριβῶς ὁ χρόνος , καί ὁ μετά οὗτος . καί ὁ ἄρχω ὁ βασίλεια , φημί , Πέρσης εἰστήκω ἐπί ἀναστίας ἐγώ . ἄρας μή ὁ ὁ ἄνθρωπος λέγω ἄρχω ; οὐδαμός . καί γάρ ἄλοχος λέγω : ὁ ἄρχω ὁ Ἕλλην ἐξέρχομαι . ἐμός δοκέω οὗτος οὐ εἰμί ὁ ἄρχω , οὐδέ ὁ ἐπιτάσσω ἔθνος , ἀλλά ὁ ἄνω δύναμις . εἶτα ἐπειδάν οὐ ἰσχύω ὁ ἄγγελος ἄλλος ἀνθίστημι αὐτός , οὗτος λέγω : ἀπολύω , φημί · τίς πάλιν ζητέω ; καί ἰδού Μιχαήλ εἷς ὁ ἄρχω ὁ πρῶτος ἔρχομαι βοηθέω ἐγώ · καί αὐτός καταλείπω ἐκεῖ μετά ὁ ἄρχω βασιλεύς Πέρσης . καί ἔρχομαι συντίθημι σύ ὅσος ἀπαντάω ὁ λαός σύ ἐπί ἥμερος ὁ ἡμέρα , ὅτι ἰδού ὁ ὥρα εἰς ἡμέρα . τίς ἕνεκα πρό ὁ εἴκοσι ἡμέρα οὐ ἔρχομαι ὁ Μιχαήλ ; ἐμός δοκέω , δείκνυμι βούλομαι ὁ προφητίαν , ὁ κλύμενον πρᾶγμα αἰτέω καί παρὰνομν καί κατηναγασμένα , μονοχολί καί ὁ ἄγγελος βία ποιέω . Ζεύς οὗτος οὐδέ Μιχαήλ εὐθύς ἐν ἀρχή βοηθέω , ἀλλά ἴσσερον , ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ εἰμί ἀξιόω ἀνέρχομαι ὁ μετά οὗτος . ἀδικέω ὁ ἄγγελος . καί αὐτός ἀφήκω ἐπεῖ , ὥστε ὁ πείθω , ἢ καλυεννυω . καί τίς ἄγγελος τοιούτος , ὡς ἀκούω ὁ Θεός δίδωμι ὁ χάρις , ἀνθίστημι ; σωματοποιέω , ὡς οἴμη , ὁ πρόγμα , ὡς ἔχω [ f . ἐπεί ] λέγω : Τῖς ἐξέρχομαι , καί ἀφίστημι ἐγώ ὁ Ἀχαβ ; καί πάλιν : ἄφες ἐγώ , καί ἐξαλείφω αὐτός . οὖον καλέω ὁ Θεός , οὐδέ ἀνάγκη πάσχω , κατέχω ὑπό ὁ προφήτης . οὕτως δέ καί ἐνταῦθα . καί πάλιν ἄλοχος φημί : ἄφες ἐγώ , ὅτι ἀναβαίνω ὁ δρόμος . [ 252 ] καί πάλιν ἐπί ὁ ἄγγελος καί ὁ ὄνος · εἰμί μή πρόσθεν σύ λαμβάνω , φημί . οὐ ἄρα οὗτος δείκνυμι αὐτός ἀνθίστημι ὁ Θεός , ἀλλά ἐν μόνος , ὅτι ἀδικέω . Τεσσαῦτα ἰσχύω ὁ Δανιήλ . κατέρχομαι συντίθημι σύ ὅσος ἀπαντάω ὁ λαός σύ . Ὅρας πῶς ἀναγκαῖος πράγμα ἀφίημι , ἀπολογέομαι ὁ προφήτης . πάλιν ἐξίστημι · πάλιν αὐτός ἀνίστημι , καί φημί : ἐγώ πορεύω ὁ πολεμέω μετά ὁ ἄρχω Πέρσης . καί ἐγώ ἐκπορεύω , καί ὁ ἄρχω ὁ Ἕλλην ἄρχω . ὁ ἔνδον ὁ ἐναντιόομαι ἐπί ὁ ισορροιος , ὥστε ὁ κατά Μακεδονία πολεμέω . καί οὗτος πιστός . Πόλεμος ἐν ἄγγελος εἰμί , μάχη περί ἄνθρωπος ; Ναίς . πάνυ γάρ αὐτός χράομαι . οὕτως ἐφίστημι . ὡς εἄν εἶπον τις : ἀναγκάζω πρός φιλονεικέω .