joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0225.1
γενέσθαι . Καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν · καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὡς οὐδὲν ἐλογίσθησαν . Εἰ γὰρ ὁ πάντων κρατῶν ἐγὼ ὡς οὐδὲν ἐλογίσθην , πολλῷ μᾶλλον οἱ πάντες . Ὁ γὰρ τὸν οὕτως ἰσχυρὸν ἀποστήσας τῆς βασιλείας , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἀρχομένους . Καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς . Τὸ , Ὡς οὐδὲν ἐλογίσθησαν , οὐχ ὅτι καταφρονεῖ αὐτῶν , μὴ γένοιτο , ἀλλ’ ὅτι ἰσχυρὸς ἐστι , καὶ ὡς βούλεται , αὐτοὺς ἄγει . Τοῦτο γοῦν καὶ τὸ ἐφ’ ἐξῆς δηλοῖ · Καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς . Ἔστω μὲν γὰρ , περὶ τῆς γῆς οἶδας · περὶ τοῦ οὐρανοῦ , πῶθεν ἐπίστασαι ; Ἀπὸ τοῦ ὀνειράτου . Ἐπέταξε . Πῶς ὑπήκουσαν ; Ἀπὸ τοῦ πυρὸς [ 220 ] τῆς καμίνου . Καὶ οὖν ἐστιν ὅς ἀντιστήσεται τῇ χειρὶ αὐτοῦ , καὶ ἐρεῖ αὐτῷ ; Τί ἐποίησας ; Οὐ μόνον , φησὶ , οὐκ ἐναντιώσεται , ἀλλ’ οὐδὲ μέχρι ῥημάτων ἐρεῖ . Πάντων αὐτὸς κρατεῖ , πάντα αὐτὸς ἐστιν . Αὐτῷ , φησὶ , τῷ καιρῷ αἱ φρένες μου ἐπεστράφησαν ἐπ’ ἐμέ . Αὐτῷ · ποίῳ ; Τῷ λεχθέντι παρὰ τοῦ Θεοῦ . Πᾶσιν αὐτὸν καὶ εἰς τὴν βασιλείαν ἐπανήγαγον · οἱ γὰρ οὕτως ἰσχυρὸν καταβαλόντες , πῶς ἀσθενῆ γενόμενον ἐπανήγαγον ; Καὶ εἰς τὴν τιμὴν τῆς βασιλείας μου ἦλθον , καὶ ἡ μορφὴ μου ἐπεστρέψεν ἐπ’ ἐμέ · καὶ οἱ τύραννοί μου καὶ οἱ μεμιστηνές μου ἐζήτουν με · καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἐκραταιώθην , καὶ μεγαλωσύνη περισσοτέρα προσετέθη μοι . Ὅρᾳς πῶς καὶ στήσαι καὶ καθελὲν δύναται βασιλείαν ; Ἔδει μὲν γὰρ διὰ τῶν προτέρων ταῦτα πεισθῆναι · ἐπειδὴ δὲ ἀγνοεῖς , καθεῖλεν αὐτήν , καὶ πάλιν ἔστησεν . Νῦν οὖν ἐγὼ Ναβουχοδονόσορ αὐτῷ καὶ ὑψῶ καὶ δοξάζω τὸν Βασιλέα τοῦ οὐρανοῦ , ὅτι πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ ἀληθινὰ , καὶ αἱ τρίβοι αὐτοῦ κρίσεις , καὶ πάντας τοὺς πορευομένους ἐν ὑπερηφανίᾳ δύναται ταπεινῶσαι . Οὐχ ἐστὶν εἰπεῖν , ὅτι δύναμιν μὲν ἔχει , δίκιον δέ · ἀλλὰ καὶ ἡ δικαιοσύνη μεγάλη . Καὶ πάντας τοὺς πορευομένους ἐν ὑπερηφανίᾳ δύναται ταπεινῶσαι . Οὐχ εἶπε , ταπεινοῖ , ἵνα σεὶ καὶ τὴν μακροθυμίαν ἐνδείξηται , καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐ παρὰ ἀσθένειαν , ἀλλὰ δι’ ἕνος τούς ἄλλους σωφρονίζει . Εἶδες δύναμιν ; εἶδες δικαιοσύνην ; εἶδες φιλανθρωπίαν ; εἶδες ἀπὸ στόματος βαρβαρικοῦ ταῦτα λεγόμενα ; Τίς ἂν οὕτως ἐφιλοσόφησεν ; Οἱ προφῆταις ἐντρεφόμενοι οὐδὲν τούτων οὕτως ἐφθέγγοντο , ἀλλὰ τὰναντία . Οὐ μὴ ἀγαθοποιήσῃ Κύριος , φησὶ , οὐδὲ σὺ μὴ κακοποιήσῃ . Καὶ πάλιν , Οὐκ ἐν τῇ ἰσχύϊ
Lemmas: γίγνομαι . καί ὁ βασίλειος αὐτός εἰς γενεά καί γενεά · καί πᾶς ὁ κατοικέω ὁ γῆ ὡς οὐδείς λογίζομαι . εἰμί γάρ ὁ πᾶς κράτος ἐγώ ὡς οὐδείς λογίζομαι , πολύς μᾶλλον ὁ πᾶς . ὁ γάρ ὁ οὕτως ἰσχυρός ἀφίστημι ὁ βασίλεια , πολύς μᾶλλον ὁ ἄρχω . καί κατά ὁ θέλημα αὐτός ποιέω ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός , καί ἐν ὁ κατοίκιος ὁ γῆ . ὁ , ὡς οὐδείς λογίζομαι , οὐ ὅτι καταφρονέω αὐτός , μή γίγνομαι , ἀλλά ὅτι ἰσχυρός εἰμί , καί ὡς βούλομαι , αὐτός ἄγω . οὗτος γοῦν καί ὁ ἐπί ἑξῆς δηλόω · καί κατά ὁ θέλημα αὐτός ποιέω ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός , καί ἐν ὁ κατοίκιος ὁ γῆ . ἔστω μέν γάρ , περί ὁ γῆ οἶδα · περί ὁ οὐρανός , πίνω ἐπίσταμαι ; ἀπό ὁ ὀνείρατον . ἐπιτάσσω . Πῶς ὑπακούω ; ἀπό ὁ πυρός [ 220 ] ὁ κάμινος . καί οὖν εἰμί ὅς ἀνθίστημι ὁ χείρ αὐτός , καί εἴρω αὐτός ; τις ποιέω ; οὖον μόνος , φημί , οὐ ἐναντιόομαι , ἀλλά οὐδέ μέχρι ῥῆμα εἴρω . Πάντων αὐτός κρατέω , πᾶς αὐτός εἰμί . αὐτός , φημί , ὁ καιρός ὁ φρήν ἐγώ ἐπιστρέφω ἐπί ἐγώ . αὐτός · ποῖος ; ὁ λέγω παρά ὁ Θεός . Πᾶσιν αὐτός καί εἰς ὁ βασίλειος ἐπανάγω · ὁ γάρ οὕτως ἰσχυρός καταβάλλω , πῶς ἀσθενής γίγνομαι ἐπανάγω ; καί εἰς ὁ τιμή ὁ βασίλεια ἐγώ ἔρχομαι , καί ὁ μορφή ἐγώ ἐπιστρέφω ἐπί ἐγώ · καί ὁ τύραννος ἐγώ καί ὁ μεμιστηνές ἐγώ ζητέω ἐγώ · καί ἐπί ὁ βασίλειος ἐγώ κραταιόω , καί μεγαλωσύνη περισσός προστίθημι ἐγώ . ὁράω πῶς καί ἵστημι καί καθαιρέω δύναμαι βασίλειος ; δέω μέν γάρ διά ὁ πρότερος οὗτος πείθω · ἐπεί δέ ἀγνοέω , καθαιρέω αὐτός , καί πάλιν ἵστημι . νῦν οὖν ἐγώ Ναβουχοδονόσορ αὐτός καί ὑψόω καί δοξάζω ὁ Βασιλεύς ὁ οὐρανός , ὅτι πᾶς ὁ ἔργον αὐτός ἀληθινός , καί ὁ τρίβω αὐτός κρίσις , καί πᾶς ὁ πορεύω ἐν ὑπερηφανία δύναμαι ταπεινόω . οὐχ εἰμί εἶπον , ὅτι δύναμις μέν ἔχω , δικιων δέ · ἀλλά καί ὁ δικαιοσύνη μέγας . καί πᾶς ὁ πορεύω ἐν ὑπερηφανία δύναμαι ταπεινόω . οὐχ εἶπον , ταπεινόω , ἵνα σέω καί ὁ μακροθυμία ἐνδείκνυμι , καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον παρά ἀσθένεια , ἀλλά διά ἕνος ὁ ἄλλος σωφρονίζω . εἶδον δύναμις ; ὁράω δικαιοσύνη ; ὁράω φιλανθρωπία ; ὁράω ἀπό στόμα βαρβαρικός οὗτος λέγω ; Τῖς εἄν οὕτως φιλοσοφέω ; ὁ προφήτης ἐντρέφω οὐδείς οὗτος οὕτως φθέγγομαι , ἀλλά τἀναντία . οὖον μή ἀγαθοποιέω Κύριος , φημί , οὐδέ σύ μή κακοποιέω . καί πάλιν , οὐ ἐν ὁ ἰσχύς