joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0217.1
πιων ἐν τῷ λαῷ μου . Τινος ἕνεκεν οὖτοι τοῦτο ἐγραψεν , καὶ οὐχὶ ἔγραψεν Ναβουχοδονόσορ ἦν εὐθηνῶν , ἀλλ' ὡς ἐκ προσώπου ἐκείνου ; Ἐμοὶ δοκεῖ ταῦτα τὰ [ 221 ] ῥήματα αὐτοῦ εἶναι τοῦ Ναβουχοδονόσορ . Ἐπειδὴ γὰρ ἀνήχθην ἀπ' ἐκείνης τῆς πλάνης , ἐν δημοσίᾳ αὐτὰ κατέθετο γράμματα Ἰωσ . Αὐτὸ οὖν σύνταγμα , ὥστε ἀξιόπιστον γενέσθαι , παρέχει ὁ Δανιήλ . Τῇ γὰρ τῶν ἀνθρώπων φύσει αὐτὸς ὁ πεπονθὼς διαλέγεται . Καὶ θέα μοι πόση παιδείασις γίνεται κατὰ τῶν ὑπερηφάνων . Ἀπὸ γὰρ ὑπερηφανίας πέπονθεν ὅπερ ἐπαθεν , καὶ δείκνυσι τὴν αἰτίαν τῆς ὑπερηφανίας ἀπὸ τε τοῦ τέλους καὶ τῆς ἀρχῆς · ἐν μὲν τῷ τέλει λέγων , Ὅτι πάντας τοὺς ὑπερηφάνους δύναται ταπεινῶσαι · ἐν ἀρχῇ δὲ καὶ ἐκ προμύθων τὴν αἰτίαν τῆς ὑπερηφανίας διδάσκων . Ἐκεῖ μὲν γὰρ , ὅτι διὰ τοῦτο ἐταπεινώθη , ἰδύλασεν · ἐνταῦθα δὲ πόθεν τοιοῦτο ἐγένετο , ἐκ τοῦ πολλῆς ἀπολαύσαι εὐπραγίας · ὡσπερ καὶ ὁ Δαυὶδ λέγει · Διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτῶν ἡ ὑπερηφανία · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα πολλὰς τίθησι εὐπραγίας . Ἐν τῇ ἀρχῇ φησιν · Ἐσθηνόρη ἤμην ἐν τῷ οἴκῳ μου , καὶ εὐθάλων ἐπὶ τοῦ θρόσου μου , καὶ πίων ἐν τῷ λαῷ μου . Οὐ γὰρ ἐστι πάντα ὁμοῦ συνδραμεῖν . Ἐνεστὶ κατὰ μὲν τὴν ἀρχὴν εὐπραγεῖν , κατὰ δὲ τὴν οἰκίαν δυσπραγεῖν , καθάπερ ὁ Ἡρώδης · καθάπερ ὁ Δαυὶδ · Ἐνεστὶ πάλιν τοὐναντίον ἐν μὲν τῷ λαῷ δυσπραγεῖν , ἀπὸ δὲ τῆς οἰκίας μηδὲν πάσχειν δεινόν · Ἐνεστὶν ἐν μὲν τῇ πόλει εἰρηνεύειν , τὴν δὲ ἀρχὴν ταράττεσθαι . Ἄλλ' οὕτος πάντοθεν εὐπραγεῖν εἶχεν · οὐδὲν ἦν οὐδὲν λυπούν . Ὁρᾶς πόσον καλὸν ἄδεια ; Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν σωμάτων , ὅταν μὴ γίνωνται οἱ κατὰ ἀνάγκην μόχθοι καὶ ἀσχολίας , ἐπιτηδεοῦσι τινὰς ἐπιχειροῦσι ποιεῖν , πρὸς γυμνασίαν τοῦ σώματος · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ποιεῖν εἴωθε , ὥστε τὸ εὐτονον περιμεῖν . Ἐνὕπνιον εἶδον , καὶ ἐφοβηθριόν με , καὶ ἐταράχθη ἐπὶ τῆς κοίτης μου , καὶ αἱ δράσεις τῆς κεφαλῆς μου συνεστράφθη με . Καὶ παρ' ἐμοῦ δετεθὴ ὁρῆμα , ὥστε εἰσαγαγεῖν ἐνὸπιον ἐμοῦ πάντας τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος , ὅπως τῇ σύγκρισιν τοῦ ἐνυπνίου γνωρίσωσι μοι . Ὅρα πῶς αὐτὸν κατασταλεῖν βούλεται , οὐχὶ τῇ πείρᾳ τῶν πραγμάτων , ἀλλὰ τῇ προρρήσει τῶν συμβαινόντων · καὶ ὅπως ἦν φοβερὸν τὸ ἐνύπνιον ; Τινος οὖν ἕνεκεν οὐχὶ καὶ νῦν ἀπίστη αὐτοῦ τὸ πνεῦμα , οὐδὲ ἠγνόει τὸ ἐνύπνιον , καθάπερ καὶ πρότερον ; Ὅτι ἰκανὴν πείραν δεδικώς τοῦ Δανιήλ πρότερον , ἠγνοεῖν ἐν τῷ πρὸ τούτου ἐνυπνίῳ , οὐδεμία λοιπὸν χρεία ἦν δευτέραν προσενεχθῆναι δοκιμασίαν . Πάντα γὰρ χρείας ἕνεκεν , οὐ φιλοτιμίας , ὁ Θεὸς πραγματεύεται . Ἄλλως δὲ καὶ πρὸς ἔλεγχον γίνεται τῶν μάγων . Ἵνα γὰρ μὴ λέγωσι πάλιν · Εἰκάτω ὁ βασιλεὺς τὸ ἐνύπνιον , καὶ τῇ
Lemmas: πίων ἐν ὁ λαός ἐγώ . τις ἕνεκα οὗτος οὗτος γράφω , καί οὐ γράφω Ναβουχοδονόσορ εἰμί εὐθηνέω , ἀλλά ὡς ἐκ πρόσωπον ἐκεῖνος ; ἐμός δοκέω οὗτος ὁ [ 221 ] ῥῆμα αὐτός εἰμί ὁ Ναβουχοδονόσορ . ἐπεί γάρ ἀνάγω ἀπό ἐκεῖνος ὁ πλάνης , ἐν δημόσιος αὐτός κατατίθημι γράμμα ἰός . αὐτός οὖν σύνταγμα , ὥστε ἀξιόπιστος γίγνομαι , παρέχω ὁ Δανιήλ . ὁ γάρ ὁ ἄνθρωπος φύσις αὐτός ὁ πάσχω διαλέγω . καί θέα ἐγώ πόσος παιδεῖα γίγνομαι κατά ὁ ὑπερήφανος . ἀπό γάρ ὑπερηφανία πάσχω ὅσπερ πάσχω , καί δείκνυμι ὁ αἴτιος ὁ ὑπερηφανία ἀπό τε ὁ τέλος καί ὁ ἀρχή · ἐν μέν ὁ τέλος λέγω , ὅτι2 πᾶς ὁ ὑπερήφανος δύναμαι ταπεινόω · ἐν ἀρχή δέ καί ἐκ προμυθος ὁ αἴτιος ὁ ὑπερηφανία διδάσκω . ἐκεῖ μέν γάρ , ὅτι διά οὗτος ταπεινόω , ἰδύλασεν · ἐνταῦθα δέ πόθεν τοιοῦτος γίγνομαι , ἐκ ὁ πολύς ἀπολαύω εὐπραγία · ὡς καί ὁ Δαυίδ λέγω · Ζεύς οὗτος κρατέω αὐτός ὁ ὑπερηφανία · οὗτος δή καί ἐνταῦθα πολύς τίθημι εὐπραγία . ἐν ὁ ἀρχή φημί · Ἐσθηνόρη εἰμί ἐν ὁ οἶκος ἐγώ , καί εὐθαλής ἐπί ὁ θροσυς ἐγώ , καί πίων ἐν ὁ λαός ἐγώ . οὖον γάρ εἰμί πᾶς ὁμοῦ συντρέχω . ἔνειμι κατά μέν ὁ ἀρχή εὐπραγέω , κατά δέ ὁ οἰκίον δυσπραγέω , καθάπερ ὁ Ἡρῴδης · καθάπερ ὁ Δαυίδ · ἔνειμι πάλιν ἐναντίος ἐν μέν ὁ λαός δυσπραγέω , ἀπό δέ ὁ οἰκίον μηδείς πάσχω δεινός · ἔνειμι ἐν μέν ὁ πόλις εἰρηνεύω , ὁ δέ ἀρχή ταράσσω . ἄλλος οὗτος πάντοθεν εὐπραγέω ἔχω · οὐδείς εἰμί οὐδείς λυπέω . ὁράω πόσος καλός ἄδεια ; καθά γάρ ἐπί ὁ σῶμα , ὅταν μή γίγνομαι ὁ κατά ἀνάγκη μόχθος καί ἀσχολία , ἐπιτηδεύω τις ἐπιχειρέω ποιέω , πρός γυμνασία ὁ σῶμα · οὗτος καί ὁ θεός ποιέω εἴωθα , ὥστε ὁ εὐτονέω περιμένω . ἐνύπνιον εἶδον , καί ἐφοβηθριόν ἐγώ , καί ταράσσω ἐπί ὁ κοίτη ἐγώ , καί ὁ δράω ὁ κεφαλή ἐγώ συστρέφω ἐγώ . καί παρά ἐγώ δετεθὴ ὁρῆμα , ὥστε εἰσάγω ἐνόπιος ἐγώ πᾶς ὁ σοφός Βαβυλών , ὅπως ὁ σύγκρισις ὁ ἐνύπνιος γνωρίζω ἐγώ . Ὅρας πῶς αὐτός καταστέλλω βούλομαι , οὐ ὁ πείρω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὁ πρόρρησις ὁ συμβαίνω · καί ὅπως εἰμί φοβερός ὁ ἐνύπνιον ; τις οὖν ἕνεκα οὐ καί νῦν ἀπιστέω αὐτός ὁ πνεῦμα , οὐδέ ἀγνοέω ὁ ἐνύπνιον , καθάπερ καί πρότερος ; ὅτι2 ἱκανός πείρω δικάζω ὁ Δανιήλ πρότερος , ἀγνοέω ἐν ὁ πρό οὗτος ἐνύπνιος , οὐδείς λοιπός χρεία εἰμί δύο προσφέρω δοκιμασία . Πάν γάρ χρεία ἕνεκα , οὖον φιλοτιμία , ὁ θεός πραγματεύομαι . ἄλλος δέ καί πρός ἔλεγχος γίγνομαι ὁ μάγος . ἵνα γάρ μή λέγω πάλιν · ἕκατος ὁ βασιλεύς ὁ ἐνύπνιον , καί ὁ