joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0200.1
δειαν , τὴν γνησιότητα , τὸ λευκὸν εἶναι . Ἄλλὰ πρόσκοιμμα γέγονε τὸ κάλλος , φησί . Οὐχὶ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ῥαθυμίαν τῶν ἀλίσκομένων . Μὴ καταμαθάνετε γάρ , φησί , κάλλος ἀλλότριον . Οὐχ ἁπλῶς εἶπε , Μὴ καταμαθάνετε κάλλος , ἀλλὰ προσέθηκεν , Ἀλλότριον , ὡς τὸ γε οἰκεῖον ἀπολαύειν αἰνεῖ . Διὰ τί γὰρ οὐκ ἐπεσχηλίσε τὸν Ἰωσήφ , οὐδὲ βλάκα εἰργάσατο , οὐδὲ ἐνέπλησεν ἀπονίας καὶ τύφου ; Ἐλαφρός , φησί , γυλλίας , καὶ πώλος σῶν χαρίτων ὁμιλεῖτω σοι . Σύνδεσμός ἐστι καὶ τοῦτο τοῦ γάμου , ὥστε πρὸς τὰ σώματα ἐπτόητο οἱ ἄνθρωποι . Ἐπειδὴ γὰρ ἐπιπόνων τινὰ καὶ μοχθηρὸν ἥμιν κατεσκεύασε τὸν βίον , ἐχαρίσατο τινὰ καὶ παραμυθίαν . Ἐντεῦθεν ἡμῖν ἀγάπη ἐστιν ὑπέκκαυμα τῆς τὰ πάντα 202 συνεχοῦσης . Πολλὰ γὰρ ἐσπούδασεν ὁ Θεὸς καὶ ἐπραγματεύσατο , ὥστε τὸν τοῦ γάμου σύνδεσμον ἀρραφῆ μένειν . Καὶ μὴν τοῦτο , φησί , γέγονε πρόσκοιμμα πρὸς τὴν ἀρχήν . Ἰδόντες γὰρ οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν Ἑβραίων = [ i . ἀνθρώπων ] , ὅτι καλαὶ εἰσιν , ἐλάβον ἑαυτοῖς . Οὐχὶ τοῦτο γέγονε πρόσκοιμμα , ἀλλ’ ἡ ἀκρασία ἐκείνων . Καλὰς αὐτὰς ἐποίησεν , οὐχ ἵνα ἀναιδεῖς αἱ θυγατέρες γένωνται , ἀλλ’ ἵνα ἕκαστος στέργῃ τὴν ἑαυτοῦ . Καὶ συνιέντας , φησί , ἐν ἀσῇ σοφία · τοῦτο ἐστι , σπουδαίως , δεκτικῶς πρὸς πᾶσαν σοφίαν · τοῦ διδάξαι αὐτοὺς γράμματα καὶ γλῶσσαν Χαλδαίων . Ὁ μὲν οὖν Μωϋσῆς ἰδιώτης ἦν , ὡς βασιλεὺς ἐτράφη · οὗτος δὲ ἐκ γένους ὄντες βασιλικοῦ , ἐν τάξει δούλων δεσποτικῶν ἀνετρέφοντο . Καλῶς προοικονομεῖται αὐτοὺς μαθεῖν γράμματα καὶ γλῶσσαν Χαλδαίων , ἵν’ ὅταν μέλλῃ τῷ βασιλεῖ διαλέγεσθαι Δανιὴλ περὶ τῶν μεγάλων ἐκείνων , μηδεὶς μεταξὺ παρεμπεσὼν κακοουργῇ τι τῶν λεγομένων . Τίνος δὲ ἕνεκεν καὶ τοῦτο γίνεται ; Ἵνα μάθῃς αὐτοῦ τὴν φιλοσοφίαν , καὶ ἴδῃς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πῶς χρειτέων ἐστὶ γαστέρος . Καὶ μὴν ἕτερος εἶπεν ἂν , Διημάλωτός εἰμι , οὐδαμοῦθεν ἔχω τὴν ἀναγκαίαν τροφήν , συγγνώσεται πάντως ὁ Θεός . Ἄλλ’ οὐχ οὕτως οὗτος · οὐ γὰρ μισθῷ τινι καὶ φόβῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀγάπῃ ἐδούλευε τῷ Θεῷ , πολλῆς ἀπολαίαν ἐπιμελείας , καὶ ὁ χρόνος οὐ βραχύς . Ἔστι τρία ἐφιλοσόφησε , τὰ τρία ἕτη ἐνήστευσε . Ὅρᾶς σύνεσιν ; Ἐνθα μὲν ἐχρῆν φυλάσσεσθαι , σφόδρα ἀχριδῆς , καὶ προνοητικὸς , καὶ οὐχ ἁπλῶς ἐπιρρίπτων ἑαυτὸν ἀλλ’ ἰξετεύων καὶ δεόμενος · Ἐνθα δὲ οὐδὲν ἐβλαπτεν , οὐ παρη-ρήσατο μαθεῖν γλῶσσαν βαρβαρικὴν καὶ σοφίαν τῶν ἄλλων . Οὐ γὰρ δὴ τὸ μαθεῖν ἔγκλημα ἦν , ἀλλὰ τὸ χρῆσασθαι . Οὕτω μάλιστα ἐμαθεν ἂν τὴν σοφίαν τὴν παρ’ ἑαυτῷ · ἀπὸ συγκρίσεως πάλιν , ἵνα μάθῃ ὅτι οὐκ ἔστι σοφία ἕτερα οἷα ἡ Ἑβραίων , ἵνα ἰσχυρότερος
Lemmas: δεία , ὁ γνησιότης , ὁ λευκός εἰμί . ἀλλά πρόσκοιμμα γίγνομαι ὁ κάλλος , φημί . οὐ παρά ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά παρά ὁ ῥᾳθυμία ὁ ἁλίσκομαι . μή καταμανθάνω γάρ , φημί , κάλλος ἀλλότριος . οὐχ ἁπλόος εἶπον , μή καταμανθάνω κάλλος , ἀλλά προστίθημι , ἀλλότριος , ὡς ὁ γε οἰκέω ἀπολαύω αἰνέω . Ζεύς τίς γάρ οὐ ἐπεσχηλίσε ὁ Ἰωσήφ , οὐδέ βλάξ ἐργάζομαι , οὐδέ ἐμπίμπλημι ἀπονία καί τύφω ; ἐλαφρός , φημί , Γυλλίας , καί πώλος σός Χαρίτων ὁμιλέω σύ . σύνδεσμος εἰμί καί οὗτος ὁ γάμος , ὥστε πρός ὁ σῶμα πτοέω ὁ ἄνθρωπος . ἐπεί γάρ ἐπίπονος τις καί μοχθηρός ἐγώ κατασκευάζω ὁ βίος , χαρίζομαι τις καί παραμυθία . ἐντεῦθεν ἐγώ ἀγάπη εἰμί ὑπέκκαυμα ὁ ὁ πᾶς 202 συνέχω . Πολύς γάρ σπουδάζω ὁ θεός καί πραγματεύομαι , ὥστε ὁ ὁ γάμος σύνδεσμος ἀρραφής μένω . καί μήv οὗτος , φημί , γίγνομαι πρόσκοιμμα πρός ὁ ἀρχή . εἶδον γάρ ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ θυγάτηρ ὁ Ἑβραῖος = [ i . ἄνθρωπος ] , ὅτι κάλαις εἰμί , λαμβάνω ἑαυτοῦ . οὐ οὗτος γίγνομαι πρόσκοιμμα , ἀλλά ὁ ἀκράτεια ἐκεῖνος . Κάλως αὐτός ποιέω , οὐ ἵνα ἀναιδής ὁ θυγάτηρ γίγνομαι , ἀλλά ἵνα ἕκαστος στέργω ὁ ἑαυτοῦ . καί συνίημι , φημί , ἐν ἀσάω σοφία · οὗτος εἰμί , σπουδαῖος , δεκτικός πρός πᾶς σοφία · ὁ διδάσκω αὐτός γράμμα καί γλῶσσα Χαλδαῖος . ὁ μέν οὖν Μωϋσῆς ἰδιώτης εἰμί , ὡς βασιλεύς τρέφω · οὗτος δέ ἐκ γένος εἰμί βασιλικός , ἐν τάξις δοῦλος δεσποτικός ἀνατρέφω . καλῶς προοικονομώ αὐτός μανθάνω γράμμα καί γλῶσσα Χαλδαῖος , ἵνα ὅταν μέλλω ὁ βασιλεύς διαλέγω Δανιήλ περί ὁ μέγας ἐκεῖνος , μηδείς μεταξύ παρεμπίπτω κακουργέω τίς ὁ λέγω . τίς δέ ἕνεκα καί οὗτος γίγνομαι ; ἵνα μανθάνω αὐτός ὁ φιλοσοφία , καί ὁράω εὐθύς ἐκ ἀρχή πῶς χρειος εἰμί γαστήρ . καί μήv ἕτερος εἶπον εἄν , Διημάλωτός εἰμί , οὐδαμοῦθεν ἔχω ὁ ἀναγκαῖος τροφή , συγγιγνώσκω πάντως ὁ Θεός . ἄλλος οὐ οὕτως οὗτος · οὖον γάρ μισθός τις καί φόβος μόνος , ἀλλά καί ἀγάπη δουλεύω ὁ Θεός , πολύς απολαιος ἐπιμέλεια , καί ὁ χρόνος οὖον βραχύς . εἰμί τρεῖς φιλοσοφέω , ὁ τρεῖς ἔτος νηστεύω . ὁράω σύνεσις ; ἔνθα μέν χρή φυλάσσω , σφόδρα αχριδηω , καί προνοητικός , καί οὐ ἁπλόος ἐπιρριπτέω ἑαυτοῦ ἀλλά ἰξετεύων καί δήω · ἔνθα δέ οὐδείς βλάπτω , οὖον παραλέγω μανθάνω γλῶσσα βαρβαρικός καί σοφία ὁ ἄλλος . οὖον γάρ δή ὁ μανθάνω ἔγκλημα εἰμί , ἀλλά ὁ χράω . οὕτως μάλιστα μανθάνω εἄν ὁ σοφία ὁ παρά ἑαυτοῦ · ἀπό σύγκρισις πάλιν , ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ εἰμί σοφία ἕτερος οἷος ὁ Ἑβραῖος , ἵνα ἰσχυρός