joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0228.1
Ἠνεσαν , φησι , τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοὺς καὶ ἀργυροὺς . Τίνος ἕνεκεν ἡ διαφορά αὕτη τῶν θεῶν παρ’ αὐτοῖς ἦν ; Ὁ διάβολος βουλόμενος αὐτοὺς πᾶσης ἀποστεῖραι σωτηρίας , πολλάκις ἐκέλευσε ξυσήκους γενέσθαι , ἵνα μὴδ’ ἀπὸ τῆς ὑλῆς πολυτελείαν ἔχωσιν εἰς ἀπολογίαν . Ὑμνοὺν εἰς αὐτούς . Ὅρα οὐδαμοῦ τὸν θεὸν ἄρχοντα , ἀλλ’ ἐπόμενον . Τίνος ἕνεκεν ἐπηκολουθεῖν ἡ δίκη ταχίως , καὶ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ; Ἵνα μὴ τὰ γενόμενα ἐκ τῶν προτέρων θαυμάτων καταλυθῇ ὑβριζομένου τοῦ θεοῦ διὰ τῶν σκευῶν , ἐδουλήθη ἄνδρας ἐνυδρίσαι . Καὶ ὅρα τί γίνεται . Ἐβουλήθη σκεύη · καὶ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἡ τιμωρία . Τίνος ἕνεκεν οὐκ ἀποστέλλεται ὁ προφήτης ἐγκαλέσων , ἀλλὰ ἀστράγαλος χειρὸς ; Ὑστερ μεῖζον γενέσθαι τὴν ἐκπλήξιν . Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐξῆλθον δάκτυλοι χειρὸς ἀνθρώπου , καὶ ἔγραφον κατάντησι τῆς λαμπάδος ἐπὶ τὸ κονίαμα τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως · καὶ ὁ βασιλεὺς ἐθεώρει τὸν ἀστράγαλον τῆς χειρὸς τῆς γράφουσης . Πρόσθε καὶ ἐσπέραν οἴσαν . Ἔδει τὴν οἴησιν τὴν ἀπὸ τῆς μέθης κατασταλῆναι . Εἶτα ἴδει μαθεῖν τοὺς παρόντας ἅπαντας , ὅτι δίκην δώσουσιν . Διὰ τί μὴ σκηπτον ἄρξενεν εὐθέως ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ; Ὑστερ πάλιν καὶ τὸν οἴκητην δοξασθῆναι τὸν αὐτόν · ὥστε αὐτὸν ἀκούσαι διὰ τί ταῦτα πάσχει . Ὁ γὰρ Δανιὴλ εἰσελθὼν οὐχὶ τὴν γραφὴν ἐρμηνεύει μόνον , ἀλλὰ καὶ μακροὺς ἀποτίνει λόγους , καὶ συμβουλευτικούς , οὐχ ὡς ὠφελήσων αὐτόν , ἀλλ’ ὡς τοὺς ἄλλους βελτίους ποιήσων . Τότε Δανιὴλ εἰσἤλθεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως . Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιὴλ · Σὺ εἶ Δανιὴλ ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας , ἣς κατήγαγεν ὁ βασιλεὺς ὁ πατήρ μου ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας ; Ὦς καταπληκτέναντος αὐτὸν καὶ εἰς ἀνάγκην καθιστῶν , ταῦτα φησιν . Εἰπὼν δέ , Ὅτι ἤγαγεν [ 231 ] ὁ βασιλεὺς ὁ πατήρ μου ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ἰουδαίας , ταῦτα κατ’ αὐτοῦ τὰ ῥήματα ἔλεγεν , εἰ τῶν αἰχμαλώτων θέλει πανταχοῦ . Τίκουσα περὶ σοῦ , δεὶ πνεῦμα θεοῦ ἤριον ἐν σοί , καὶ γνῶσις καὶ σύνεσις καὶ σοφία παραμυθία εὐρέθη ἐν σοί . Καὶ νῦν εἰσῆλθον ἐνώπιόν μου οἱ σοφοί , μῆγοι , Γαλαρροῖ , Χαλδαῖοι , Ἰτα τὴν γραφὴν ταύτην ἀναγνῶσι , καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσωσί μοι · καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν τὴν σύγκρισιν τοῦ λόγου σοῦτον ἀναγγεῖλαι μοι . Καὶ ἐγὼ ἤκουσα περὶ σοῦ , ὅτι δύνασαι συγχρίματα συγχρίσαι , καὶ λύσαι συνδέσμούς . Καὶ νῦν ἐὰν δυνηθῇς ἀναγνῶσαι τὴν γραφήν , καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσαι μοι , πορφύραν ἐνδύση , καὶ ὁ ματιάκης ὁ χρυσοὺς δοται ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου , καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου ἔσῃ . Ὑμολογεῖ καὶ τὸν τῶν οἰκείων ἦταν , καὶ φησιν · εἴπε , καὶ λαβὲ τάδε . Ἄλλ’ ὅρα τὸν προφήτην , ἐπὶ μὲν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ πῶς ἠθύμηνεν , ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιούτον · ἀλλὰ τί φησι ; Τότε ἀπεκρίθη Δανιὴλ , καὶ εἶπεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως · Τὰ δῶρα σου σοι ἔστω , καὶ τὰ δωρεὰν τῆς οἰκίας σου κτέρω δός · ἐγὼ δὲ τὴν γραφὴν ἀναγνώσομαι τῷ βασιλεῖ , καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσω σοι , βασιλεῦ . Τίνος ἕνεκεν παραιτεῖται ; Ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐ δι’ ἐκεῖνα λέγει .
Lemmas: ἄνω , φημί , ὁ θεός ὁ χρυσός καί ἀργύρεος . τίς ἕνεκα ὁ διαφορά οὗτος ὁ θεός παρά αὐτός εἰμί ; ὁ διάβολος βούλομαι αὐτός πᾶς ἀποστερέω σωτηρία , πολλάκις κελεύω ξυσηκος γίγνομαι , ἵνα μηδέ ἀπό ὁ ὕλη πολυτέλεια ἔχω εἰς ἀπολογία . ὑμνέω εἰς αὐτός . Ὅρας οὐδαμοῦ ὁ θεός ἄρχω , ἀλλά ἔπω . τίς ἕνεκα ἐπακολουθέω ὁ δίκη ταχύς , καί αὐτός ὁ ὥρα ; ἵνα μή ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ πρότερος θαῦμα καταλύω ὑβρίζω ὁ θεός διά ὁ σκεῦος , δουλόω ἀνήρ ενυδρισος . καί ὁράω τίς γίγνομαι . βούλομαι σκεῦος · καί αὐτός ὁ ὥρα ὁ τιμωρία . τίς ἕνεκα οὐ ἀποστέλλω ὁ προφήτης ἐγκαλέω , ἀλλά ἀστράγαλος χείρ ; Ὑστερ μείζων γίγνομαι ὁ ἔκπληξις . ἐν αὐτός ὁ ὥρα ἐξέρχομαι δάκτυλος χείρ ἄνθρωπος , καί γράφω κατάντησις ὁ λαμπάς ἐπί ὁ κονίαμα ὁ τοῖχος ὁ οἶκος ὁ βασιλεύς · καί ὁ βασιλεύς θεωρέω ὁ ἀστράγαλος ὁ χείρ ὁ γράφω . πρόσθεν καί εἰσπεράω οἶδα . δέω ὁ οἴησις ὁ ἀπό ὁ μέθη καταστέλλω . εἶτα ἶδος μανθάνω ὁ πάρειμι ἅπας , ὅτι δίκη δίδωμι . Ζεύς τίς μή σκήπτω ἄρχω εὐθύς ἐκ ὁ οὐρανός ; Ὑστερ πάλιν καί ὁ οἰκητής δοξάζω ὁ αὐτός · ὥστε αὐτός ἀκούω διά τίς οὗτος πάσχω . ὁ γάρ Δανιήλ εἰσέρχομαι οὐ ὁ γραφή ἑρμηνεύω μόνος , ἀλλά καί μακρός ἀποτίνω λόγος , καί συμβουλευτικός , οὐ ὡς ὠφελέω αὐτός , ἀλλά ὡς ὁ ἄλλος ἀγαθός ποιέω . τότε Δανιήλ εἰσέρχομαι ἐνώπιος ὁ βασιλεύς . καί εἶπον ὁ βασιλεύς ὁ Δανιήλ · σύ εἰμί Δανιήλ ὁ ἀπό ὁ υἱός ὁ αἰχμαλωσία ὁ Ἰουδαῖος , ἥς κατάγω ὁ βασιλεύς ὁ πατήρ ἐγώ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος ; οὖς καταπλήσσω αὐτός καί εἰς ἀνάγκη καθιστάω , οὗτος φημί . εἶπον δέ , ὅτι2 ἄγω [ 231 ] ὁ βασιλεύς ὁ πατήρ ἐγώ ἀπό ὁ αἰχμαλωσία ὁ Ἰουδαῖος , οὗτος κατά αὐτός ὁ ῥῆμα λέγω , εἰμί ὁ αἰχμάλωτος ἐθέλω πανταχοῦ . Τίκος περί σύ , δεῖ πνεῦμα θεός ἠρίον ἐν σύ , καί γνῶσις καί σύνεσις καί σοφία παραμυθία εὑρίσκω ἐν σύ . καί νῦν εἰσέρχομαι ἐνώπιον ἐγώ ὁ σοφός , μῆγοι , Γαλαρροῖ , Χαλδαῖος , ἔρχομαι ὁ γραφή οὗτος ἀναγιγνώσκω , καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω ἐγώ · καί οὐ δύναμαι ὁ σύγκρισις ὁ λόγος σουτός ἀναγγέλλω ἐγώ . καί ἐγώ ἀκούω περί σύ , ὅτι δύναμαι συγχριματη συγχρίω , καί λύω σύνδεσμος . καί νῦν ἐάν δύναμαι ἀναγιγνώσκω ὁ γραφεύς , καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω ἐγώ , πορφύρα ἐνδύω , καί ὁ Ματιάκης ὁ χρυσός δοτός ἐπί ὁ τράχηλος σύ , καί τρίτος ἐν ὁ βασίλεια ἐγώ εἰμί . υμολογευς καί ὁ ὁ οἰκέω εἶμαι , καί φημί · εἶπον , καί λαμβάνω ὅδε . ἄλλος ὁράω ὁ προφήτης , ἐπί μέν ὁ πατήρ αὐτός πῶς ἀθυμέω , ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος · ἀλλά τίς φημί ; τότε ἀποκρίνω Δανιήλ , καί εἶπον ἐνώπιος ὁ βασιλεύς · ὁ Δῶρα σύ σύ ἵστημι , καί ὁ δωρεά ὁ οἰκίον σύ κτέρω δίδωμι · ἐγώ δέ ὁ γραφή ἀναγιγνώσκω ὁ βασιλεύς , καί ὁ σύγκρισις αὐτός γνωρίζω σύ , βασιλεύς . τίς ἕνεκα παραιτέομαι ; ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον διά ἐκεῖνος λέγω .