joannes-chrysostomus.interpretatio-in-danielem-prophetam-sp pg056_0212.2
βασιλεὺς , φησίν , βασιλέων . Σοὶ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν ἰσχυρὰν καὶ κραταιὰν καὶ ἐντιμον ἐδωκεν ἐν παντὶ τόπῳ , ὅπου κατοικοῦσιν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων · θηρία τε ἀγροῦ , καὶ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐδωκεν ἐν τῇ χειρὶ σου . Οὐ τῶν συγγενῶν ἀνθρώπων μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ἔρήμου , καὶ τῶν ὑπὲρ κεφαλῆς ἄρχεις . Ὅρα πῶς ἐνδείδεται τοῦ θεοῦ τὴν δωρεὰν ἐκείνην τὴν ἐν ἀρχῇ γενομένην · Καὶ ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης , καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ · ἵνα μάθῃς ὅτι καὶ τῆς ἔρήμου δημιουργὸς αὐτός , ὅτι καὶ θηρίων ποιητής , οὐχὶ τῶν ἡμερῶν μόνον . Καὶ ἐν παντὶ τόπῳ , ὅπου κατοικοῦσιν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων , σοὶ ἐδωκε τὴν βασιλείαν ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ . Οὕτω φησίν · Ἔστι θεὸς ἐν οὐρανῷ . Ὅρα πῶς κατὰ μικρὸν εἰσάγει τὸ δόγμα . Πρῶτον εἶπεν , ὅτι ἔχει οἶκον , ἵνα μὴ περὶ τὴν γῆν αὐτὴν φαντασθῇ . Ἐπειδὴ δὲ ἰδεῖναι τὸ δόγμα ἐκεῖνο , πάλιν αὐτὸν ἀφίστησι , καὶ τοῦτο δείκνυσιν , ὅτι δημιουργὸς ἐστιν αὐτοῦ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ Δεσπότης καὶ Κύριος , οὐχὶ τόπον αὐτὸν ἔχων , ἀλλ᾽ ἔργον αὐτοῦ τοῦτο . Εἰ γὰρ τοῦ οὐρανοῦ Κύριος , δύναται δοῦναί σοι τὴν γῆν . [ 216 ] Αὐτὸς ἔλαβε τὸν οὐρανόν , καὶ σοὶ τὴν γῆν ἐδωκεν . Ὅσπερ γὰρ ἐστίν ἐκεῖνος ἔκαί , τοῦτο οὐ ἐπὶ τῆς γῆς , πάντων ἀνώτερος , πάντων ἄρχων , πάντων καφαλῆ . Καὶ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς σοὶ πλέον ἐδωκεν , κεφαλὴν σε ποιήσας , καὶ χρυσίν · δείξας σου τὴν βασιλείαν , χρυσίου καθαροῦ . Σὺ εἰ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσή . Καὶ ὅσως σου ἀναστήσεται βασιλεία ἑτέρα ἥσσον σου , ἡ ἐστίν ἀργυρος · καὶ βασιλεία τρίτη , ἡ ἐστίν ὁ χαλκός , ἡ κυριεύει ( ἢ . κυριεύσει ) πάσης τῆς γῆς . Τοιαύτη γὰρ ἡ Μακεδονίων ἐγένετο . Καὶ βασιλεία τετάρτη , ἥτις ἐστὶν σιχυρὰ ὡς ὁ σίδηρος . Ὅρ τρῶσον·γὰρ λεκτύνει ὁ σίδηρος καὶ διαμαίζει πάντα , οὕτω πάντα λεκτύνει καὶ διαμαίζει . Καὶ τετάρτη , φησίν , ἡ Ῥωμαίων . Οὐ λέγει δὲ τὰ ὀνόματα . Τίνος ἕνεκεν ; ἢ ( f . μή ) γὰρ ἂν σαφέστερον τὸν λόγον ἐποίησεν , ὥστε μὴ πολλοὺς ἀφανίσαι τὰ βιβλία . Καὶ δεῖ εἰδὲς τοὺς πόδας , καὶ τοὺς δακτυλούς , μέρος μὲν τι ὀστρακίνον , μέρος δὲ τι σιδηροῦν , βασιλεία διηρημένη ἔσται , καὶ ἀπὸ τῆς βίβης τῆς σιδηρᾶς ἔσται ἐν αὐτῇ , ὅν τρόπον εἶδες τὸν σίδηρον ἀναμεμιγμένον τῷ ὀστρακῷ τῷ πηλίνῳ . Καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν ποδῶν μέρος μὲν τι σιδηροῦν , μέρος δὲ τι ὀστρακίνον , μέρος τῆς βασιλείας ἔσται ἰσχυρόν , καὶ ἀπ᾽ αὐτῆς ἔσται συντριβόμενον . Καὶ δεῖ εἰδες τὸν σιδηροῦν ἀναμεμιγμένον τῷ ὀστρακῷ τῷ πηλίνῳ , συμμεῖξ ἔσονται ἐν σπέρματι τῶν ἀνθρώπων , καὶ οὐκ ἔσονται προσκολλόμενοι , καθὼς ὁ σίδηρος οὐκ ἀναμιγνύνται μετὰ τοῦ ὀστράκου . Πότε τοῦτο ἐπὶ Ῥωμαίων γέγονεν ; Ὅρξες καὶ βασιλείας γενομένας τοιαύτας · Οὐχὶ ἀπὸ βασιλικοῦ γένους ἅπαντας , ἀλλως δὲ καὶ ἀπίστους ( ἢ . ἀπίστους ) πολλοὺς διακείμενους . Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν βασιλέων ἐκείνων ἀναστήσει ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν , ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται · καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφήσεται · λεκτύνει καὶ λικμήσει πᾶσας τὰς βασιλείας · καὶ αὐτὴ ἀναστήσεται
Lemmas: βασιλεύς , φημί , βασιλεύς . σοί θεός ὁ οὐρανός βασίλειος ἰσχυρός καί κραταιός καί ἔντιμος δίδωμι ἐν πᾶς τόπος , ὅπου κατοικέω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος · θηρίον τε ἀγρός , καί πετεινόν ὁ οὐρανός δίδωμι ἐν ὁ χείρ σύ . οὖον ὁ συγγενής ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐρῆμος , καί ὁ ὑπέρ κεφαλή ἄρχω . Ὅρας πῶς ἐνδέω ὁ θεός ὁ δωρεά ἐκεῖνος ὁ ἐν ἀρχή γίγνομαι · καί ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , καί ὁ πετεινός ὁ οὐρανός · ἵνα μανθάνω ὅτι καί ὁ ἐρῆμος δημιουργός αὐτός , ὅτι καί θηρίον ποιητής , οὐ ὁ ἡμέρα μόνος . καί ἐν πᾶς τόπος , ὅπου κατοικέω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , σύ δίδωμι ὁ βασίλειος ὁ θεός ὁ οὐρανός . οὕτως φημί · εἰμί θεός ἐν οὐρανός . Ὅρας πῶς κατά μικρός εἰσάγω ὁ δόγμα . Πρῶτος εἶπον , ὅτι ἔχω οἶκος , ἵνα μή περί ὁ γῆ αὐτός φαντάζω . ἐπεί δέ οἶδα ὁ δόγμα ἐκεῖνος , πάλιν αὐτός ἀφίστημι , καί οὗτος δείκνυμι , ὅτι δημιουργός εἰμί αὐτός ὁ οὐρανός , καί Δεσπότης καί Κύριος , οὐ τόπος αὐτός ἔχω , ἀλλά ἔργον αὐτός οὗτος . εἰμί γάρ ὁ οὐρανός Κύριος , δύναμαι δίδωμι σύ ὁ γῆ . [ 216 ] αὐτός λαμβάνω ὁ οὐρανός , καί σύ ὁ γῆ δίδωμι . ὅσπερ γάρ εἰμί ἐκεῖνος εκάιγ , οὗτος οὖον ἐπί ὁ γῆ , πᾶς ἀνώτερος , πᾶς ἄρχω , πᾶς Καφαλής . καί ὁ ἐπί ὁ γῆ σύ πλέω δίδωμι , κεφαλή σύ ποιέω , καί Χρύσιν · δείκνυμι σύ ὁ βασίλειος , χρυσίον καθαρός . σύ εἰμί ὁ κεφαλή ὁ χρύσεος . καί ὅσος σύ ἀνίστημι βασίλειος ἕτερος ἥσσον σύ , ὁ εἰμί ἄργυρος · καί βασίλειος τρίτος , ὁ εἰμί ὁ χαλκός , ὁ κυριεύω ( ἢ . κυριεύω ) πᾶς ὁ γῆ . τοιοῦτος γάρ ὁ Μακεδονιών γίγνομαι . καί βασίλειος τέταρτος , ὅστις εἰμί σιχυρὰ ὡς ὁ σίδηρος . Ὅρ τρῶσον·γὰρ λεκτύνει ὁ σίδηρος καί διαμαιζεω πᾶς , οὗτος πᾶς λεκτύνει καί διαμαιζεω . καί τέταρτος , φημί , ὁ Ῥωμαῖος . οὖον λέγω δέ ὁ ὄνομα . τίς ἕνεκα ; ἢ ( f . μή ) γάρ εἄν σαφής ὁ λόγος ποιέω , ὥστε μή πολύς ἀφανίζω ὁ βιβλίον . καί δεῖ ἀνάκλεις ὁ πούς , καί ὁ δάκτυλος , μέρος μέν τίς ὀστρακίνον , μέρος δέ τίς Σιδηροῦς , βασίλειος διαιρέω εἰμί , καί ἀπό ὁ Βίβης ὁ Σιδηρᾶς εἰμί ἐν αὐτός , ὅς τρόπος ὁράω ὁ σίδηρος ἀναμίσγω ὁ ὄστρακον ὁ πήλινος . καί ὁ δάκτυλος ὁ πούς μέρος μέν τίς Σιδηροῦς , μέρος δέ τίς ὀστρακίνον , μέρος ὁ βασίλεια εἰμί ἰσχυρός , καί ἀπό αὐτός εἰμί συντρίβω . καί δεῖ ὁράω ὁ Σιδηροῦς ἀναμίσγω ὁ ὄστρακον ὁ πήλινος , συμμείγνυμι εἰμί ἐν σπέρμα ὁ ἄνθρωπος , καί οὐ εἰμί προσκολλάω , καθώς ὁ σίδηρος οὐ ἀναμείγνυμι μετά ὁ ὄστρακον . πότος οὗτος ἐπί Ῥωμαῖος γίγνομαι ; Ὅρξες καί βασίλεια γίγνομαι τοιοῦτος · οὐ ἀπό βασιλικός γένος ἅπας , ἀλλως δέ καί ἄπιστος ( ἢ . ἄπιστος ) πολύς διάκειμαι . καί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ βασιλεύς ἐκεῖνος ἀνίστημι ὁ θεός ὁ οὐρανός βασίλειος , ὅστις εἰς ὁ αἰών οὖον διαφθείρω · καί ὁ βασίλειος αὐτός λαός ἕτερος οὐ ὑπολείπω · λεκτύνει καί λικμάω πᾶος ὁ βασίλεια · καί αὐτός ἀνίστημι