joannes-chrysostomus.in-sanctum-barlaam-martyrem pg050_0274.1
Καὶ πῶς δυνατόν , φησί , μιμήσασθαι μάρτυρας νῦν ; οὐδὲ γάρ ἐστι διωγμοῦ , καιρός . Οἶδα κἀγώ · διωγμοῦ μὲν καιρὸς οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ μαρτυρίου καιρός ἐστι · παλαισμάτων τοιούτων οὐκ ἔστι καιρός , ἀλλὰ στεφάνων καιρός ἐστι · οὐ διώκουσιν ἄνθρωποι , ἀλλὰ διώκουσι δαίμονες · οὐκ ἐλαύνει τύραννος , ἀλλ’ ἐλαύνει διάβολος , τυράννων πάντων χαλεπώτερος · οὐχ ὁρᾷς ἄνθρακας προκειμένους , ἀλλ’ ὁρᾷς φλόγα ἐπιθυμίας ἀναπτομένην . Κατεπάτησαν ἐκεῖνοι τοὺς ἄνθρακας , καταπάτησον σὺ τῆς φύσεως τὴν πυράν · ἐπύκτευσαν ἐκεῖνοι πρὸς θηρία , χαλίνωσον σὺ τὸν θυμόν , τὸ ἄνθημερον καὶ ἀτίθασσον θηρίον · ἔστησαν ἐκεῖνοι πρὸς ὀδύνας ἀφορήτους , περιγενοῦ σὺ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν λογισμῶν τῶν βρυόντων ἐν τῇ καρδίᾳ σου · αὕτω μιμήσῃ μάρτυρας . 682 Νῦν γὰρ οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη · ἡ πρὸς αἶμα καὶ σάρκα , ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς , πρὸς τὰς ἐξουσίας , πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας · τοῦ σώζετος τούτου , πρὸς τὰ σεσυμματικὰ τῆς ποσημίας . Πῦρ ἐστιν ἡ ἐπιθυμία τῆς φύσεως , πῦρ ἄσβεστον καὶ διηνεκές · κύων ἐστὶ λυττῶν καὶ μεμηνώς , κἂν μυριάκις αὐτὸν διακρούσῃ , μυριάκις ἐπιπηδᾷ , καὶ οὐκ ἀφίσταται · χαλεπὴ μὲν ἡ τῶν ἀνθράκων φλόξ , ἀλλ’ αὕτη δεινοτέρα , ἡ τῆς ἐπιθυμίας · οὐδέποτε ἔχομεν ἐκμεγείραν τοῦ πολέμου τούτου , οὐδέποτε ἔχομεν ἀνακωχὴν κατὰ τὸν παρόντα βίον , ἀλλὰ διηνεκὴς ὁ ἀγών , ἵνα καὶ λαμπρὸς ὁ στέφανος γένηται . Διὰ τοῦτο ἡμᾶς ἀεὶ Παῦλος καθοπλίζει , ἐπειδὴ ἀεὶ πολέμου καιρός , ἐπειδὴ ἀεὶ γρηγόρει ὁ ἐχθρός . Βούλει μαθεῖν , ὅτι πυρὸς οὐκ ἔλαττον ἡ ἐπιθυμία καίει ; Ἄκουσον τοῦ Σολομῶντος λέγοντος , Περισπάσητέ τις ἐκ’ ἀνθράκων πυρός , τοὺς δὲ πόδας οὐ κατακαύσει ; οὕτως ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ , καὶ πᾶς ὁ ἀπτόμενος αὐτῆς , οὐκ ἀβουωθήσεται . Ὁρᾷς ὅτι φύσις ἐπιθυμίας ἁμιλλᾶται φύσει πυρός ; Ὥσπερ γὰρ ἀδύνατον πυρὸς ἁπτόμενον μὴ δέξασθαι ἐμπρησμόν , οὕτω πυρὸς ὀξύτερον τῶν εὐμόρφων ὄψεων ἡ θεωρία τῆς ἀκολάστως βλεπούσης ἐπιλαμβάνεται ψυχῆς · καὶ καθάπερ ὕλη τις εὔπρηστος , οὕτω τὰ λαμπρὰ τῶν σωμάτων τοῖς τῶν ἀσελγῶν ὑπόκειται ὀφθαλμοῖς . Διὰ χρὴ μὴ παρέχειν τῷ πυρὶ τῆς ἐπιθυμίας τροφὴν τὴν ἔξωθεν θεωρίαν , ἀλλὰ περιστέλλειν αὐτὸ πανταχόθεν καὶ κατασβεννύναι λογισμοῖς εὐσεβέσι , χαλινοῦντας πρόσω φερόμενον τὸν ἐμπρησμόν , καὶ μὴ συγχωροῦντας αὐτῷ περιτρέπειν τὸ στεῤῥὸν τῆς διανοίας τῆς ἡμετέρας . Καὶ πᾶσα δὲ ἡδονὴ ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν παθῶν πυρὸς σφοδρότερον καίειν εἰωθεῖς τὴν διάνοιαν , εἰ μή τις γενναίως μεθ’ ὑπομονῆς καὶ πίστεως ἀνταγωνίζοιτο πρὸς ἕκαστον τῶν παθῶν · ὃν τρόπον ὁ μακάριος καὶ γενναῖος ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ Βαρλαὰμ ἐποίησεν ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ χειρός , ὁλόκληρον ἐν τῇ δεξιᾷ πυρὰν βαστάζων , καὶ πρὸς τὴν ὀδύνην οὐκ ἐνδιδούς , ἀλλὰ τὸν ἀνδριάντων ἀπαθέστερον διακείμενος , μᾶλλον δὲ ἥλγει μέν , καὶ ἔπασχε · σῶμα γὰρ ἦν τὸ ὑποκείμενον , καὶ οὐ σίδηρος · ἀλγῶν δὲ καὶ πάσχων τὴν τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων ἐν σώματι θνητῷ φιλοσοφίαν ἐπαδείκνυτο .
Lemmas: καί πῶς δυνατός , φημί , μιμέομαι μάρτυς νῦν ; οὐδέ γάρ εἰμί διωγμός , καιρός . οἶδα ἐγώ · διωγμός μέν καιρός οὐ εἰμί , ἀλλά μαρτύριον καιρός εἰμί · πάλαισμα τοιοῦτος οὐ εἰμί καιρός , ἀλλά στέφανος καιρός εἰμί · οὐ διώκω ἄνθρωπος , ἀλλά διώκω δαίμων · οὐ ἐλαύνω τύραννος , ἀλλά ἐλαύνω διάβολος , τύραννος πᾶς χαλεπός · οὐ ορώ ἄνθραξ πρόκειμαι , ἀλλά ορώ φλόγα ἐπιθυμία ἀνάπτω . καταπατέω ἐκεῖνος ὁ ἄνθραξ , καταπατέω σύ ὁ φύσις ὁ πυρά · πυκτεύω ἐκεῖνος πρός θηρίον , χαλινόω σύ ὁ θυμός , ὁ ἀνθήμερον καί ατιταχυς θηρίον · ἵστημι ἐκεῖνος πρός ὀδύνη ἀφόρητος , περιγίγνομαι σύ ὁ ἄτοπος καί πονηρός λογισμός ὁ βρύω ἐν ὁ καρδία σύ · αὐτός μιμέομαι μάρτυς . 682 νῦν γάρ οὐ εἰμί ἐγώ ὁ πάλη · ὁ πρός αἷμα καί σάρκα , ἀλλά πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία , πρός ὁ κοσμοκράτωρ · ὁ σῴζω οὗτος , πρός ὁ σεσυμματικὰ ὁ ποσημίας . πῦρ εἰμί ὁ ἐπιθυμία ὁ φύσις , πῦρ ἄσβεστος καί διηνεκής · κύων εἰμί λυσσάω καί μαίνομαι , κἀν μυριάκις αὐτός διακρούω , μυριάκις ἐπιπηδάω , καί οὐ ἀφίστημι · χαλεπός μέν ὁ ὁ ἄνθραξ φλόξ , ἀλλά οὗτος δεινός , ὁ ὁ ἐπιθυμία · οὐδέποτε ἔχω ἐκμεγείραν ὁ πόλεμος οὗτος , οὐδέποτε ἔχω ἀνοκωχή κατά ὁ πάρειμι βίος , ἀλλά διηνεκής ὁ ἀγών , ἵνα καί λαμπρός ὁ στέφανος γίγνομαι . Ζεύς οὗτος ἐγώ ἀεί Παῦλος καθοπλίζω , ἐπεί ἀεί πόλεμος καιρός , ἐπεί ἀεί γρηγορέω ὁ ἐχθρός . βούλομαι μανθάνω , ὅτι πυρός οὐ μικρός ὁ ἐπιθυμία καίω ; ἀκούω ὁ Σολομών λέγω , περισπάω τις ἐπίτεξ ἄνθραξ πῦρ , ὁ δέ πόδι οὐ κατακαίω ; οὕτως ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ γυνή ὁ πλησίος αὐτός , καί πᾶς ὁ ἅπτω αὐτηες͂ς , οὐ αβουωθεω . Όρας ὅτι φύσις ἐπιθυμία ἁμιλλάομαι φύσις πῦρ ; ὥσπερ γάρ ἀδύνατος πυρός ἅπτω μή δέχομαι ἐμπρησμός , οὕτως πυρός ὀξύς ὁ εὔμορφος ὄψις ὁ θεωρία ὁ ἀκόλαστος βλέπω ἐπιλαμβάνω ψυχή · καί καθά ὕλη τις εὔπρηστος , οὕτως ὁ λαμπρός ὁ σῶμα ὁ ὁ ἀσελγής ὑπόκειμαι ὀφθαλμός . Ζεύς χράω μή παρέχω ὁ πῦρ ὁ ἐπιθυμία τροφή ὁ ἔξωθεν θεωρία , ἀλλά περιστέλλω αὐτός πανταχόθεν καί κατασβέννυμι λογισμός εὐσεβής , χαλινόω πρόσω φέρω ὁ ἐμπρησμός , καί μή συγχωρέω αὐτός περιτρέπω ὁ στερρός ὁ διάνοια ὁ ἡμέτερος . καί πᾶς δέ ἡδονή ἐν ὁ καιρός ὁ ἐπικράτησις ὁ πάθος πυρός σφοδρός καίω εἴωθα ὁ διάνοια , εἰμί μή τις γενναῖος μετά ὑπομονή καί πίστη ἀνταγωνίζομαι πρός ἕκαστος ὁ πάθος · ὅς τρόπος ὁ μακάριος καί γενναῖος αθλήτρια ὁ Χριστός Βαρλαάμ ποιέω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ χείρ , ὁλόκληρος ἐν ὁ δεξιός πυρά βαστάζω , καί πρός ὁ ὀδύνη οὐ ἐνδίδωμι , ἀλλά ὁ ἀνδριάς ἀπαθής διάκειμαι , μᾶλλον δέ ἀλγέω μέν , καί πάσχω · σῶμα γάρ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , καί οὐ σίδηρος · ἀλγέω δέ καί πάσχω ὁ ὁ ἀσώματος δύναμις ἐν σῶμα θνητός φιλοσοφία ἐπαδείκνυτο .