joannes-chrysostomus.in-psalmum-139-sp pg055_0701.1
με , Κύριε , ἐξ ἀνθρώπου πονηροῦ · οὐκ ἀπὸ δαιμόνων . Οὐ μὲν γὰρ δαίμονες τῷ σημείῳ τοῦ σταυροῦ ἀπελᾶνθαι ται , ὁ δὲ πονηρὸς ἄνθρωπος αὐτῷ τῷ Κυρίῳ ἀντιτάσσεται . Ὁ μέντοι Παῦλος ἔρματι τοῦ δαιμονιᾶς ἐξεδίκουν , Ἀλεξάνδρου δὲ τοῦ χαλκέως τὴν πονηρίαν νικᾶσαι οὐκ ἴσχυσε · φησί γάρ , Ἀλέξανδρος ὁ χαλκεὺς πολλά κακά μοι ἐνεδεδείκτο · ἀποθὶν αὐτῷ ὁ Κύριος . Ἐξελοῦ με , Κύριε , ἐξ ἀνθρώπου πονηροῦ · οὐκ ἐξ ἀνθρώπου ἀγαθοῦ . Ὁ μὲν γὰρ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας προφέρει τὰ ἀγαθά · ὁ δὲ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ προφέρει τὰ πονηρά · καὶ ὥσπερ ἀπὸ τινὸς ρίζης , τῆς καρδίας ἕκαστος αὐτῶν προφέρει τὰ βλαστήματα , ὁ ἀγαθὸς τὴν ἀγαθότητα , καὶ ὁ πονηρὸς τὴν πονηρίαν . Καὶ ὥσπερ τῆς πικρᾶς ρίζης καὶ οἱ κλῆδοι καὶ τὰ φύλλα καὶ τὰ ἄνθη καὶ ὁ καρπὸς ἐστι πικρός · οὕτω καὶ τοῦ πονηροῦ ἀνθρώπου τὸ βάδιμα καὶ τὸ βλέμμα καὶ τὸ σχῆμα καὶ αἱ χεῖρες πονηραὶ εἰσι . Περὶ γὰρ ποιῶν , ὡς ὅταν λέγῃ ἡ σοφία · Ἐκκλινον δὲ ἀπ' αὐτοῦ καὶ παμὶλλισον · οἱ γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς πονηρίαν ἐρέχουσι . Περὶ δὲ χειρῶν , ὡς ὅταν εὐχόμενος λέγῃ ὁ προφήτης · Ῥύσαι με , Κύριε , ἐκ χειρῶν ἀμαρτωλοῦ , ἐκ χειρῶν παρανομούντος καὶ ἀδικοῦντος . Περὶ δὲ ὀφθαλμῶν πονηροῦ , ὡς ὅταν ὁ Κύριος βοῇ · Εἰ ὁ ὀφθαλμός σου ἐστὶ πονηρός , ὅτι ἐγὼ ἀγαθὸς εἰμι ; Ἐξελοῦ με , Κύριε , ἐξ ἀνθρώπου πονηροῦ . Ὁ τοιούτος δήλους πλέχει , ὑποκρίσεις μελίζει , τὸν φθόνον ἐν καρδίᾳ χαλκεύει . Ἐξ ἀνθρώπου πονηροῦ · οὐκ ἐξ ἀνθρώπου δικαίου . Δίκαιος μὲν γὰρ οἰκτείρει ψυχὰς κτηνῶν , καθὼς γέγραπται · Δίκαιος δὲ καὶ τὰς τῶν ἀνθρώπων ἀφαιρούται . Δίκαιος οἰκτείρει ψυχὰς κτηνῶν , ὡς ὁ Μωϋσῆς εἰς τὸν ὄρος ἀναδραμὼν τὰ πρόβατα Ἰωβὴρ διψῶντα ἐπίσκεψεν · ὁ δὲ ἀδίκος Φαραὼ τὸ πρωτότοκον τῶν Ἑβραίων εἰς τὸν ποταμὸν ἐπῆνγε · καὶ ὁ μὲν δι' ὕδατος πρόβατα ἐπότισεν · ὁ δὲ δι' ὕδατος ἀνθρώπους ἀπῆκτεινε . β' . Χρῆ οὖν φεύγειν τὴν πονηρίαν καὶ τὴν ἀδικίαν , ὡς ἡ δυναμὶς · μὴ μόνον δὲ φεύγειν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀδίκουμένους ἐκ χειρὸς τῶν ἀδικοῦντων ῥύσθαι , ὡς ὁ Ἀβραὰμ ἐρρύσατο τὸν Λὼτ αἰχμαλωτισθέντα ἐκ χειρὸς τῶν ἀλλοφύλων · ὡς αὐτὸς ὁ Λὼτ τοὺς ἀγγέλους ἐρρύσατο ἐκ τῆς τῶν Σοδομιτῶν παρανομίας . Εἰ γὰρ καὶ ἡ φύσις τῶν ἀγγέλων ἀνεπίδεκτος , ἀλλ' ἡμᾶτων ( forte ἡ τῶν Ἑβραίων ) ἀνθρώπων πρόγεται . Ὡς ὁ Μωϋσῆς τὸν τῶν Ἑβραίων λαὸν ἐρρύσατο ἐκ χειρὸς τῶν Αἰγυπτίων · ὡς ὁ Δαυὶδ τὸν Σαοὺλ ἐρρύσατο ἐκ τῆς βίας τοῦ δαιμόνου · ὡς τοὺς τρεῖς παῖδας ἐκ τῆς καμίνου τῆς καυομένης ὁ συγκαταδιδὼς αὐτοῖς ἄγγελος · ὡς τὸν Δανιήλ ἐκ τοῦ λάκκου τῶν λέοντων ἡ πίστις · ὡς τὸν Ἰωανὴν ἐκ τῆς κοιλίας τοῦ χήτους ἡ μετάνοια · ὡς τὸν Ἰερεμίαν ἐκ λάκκου βορβοροῦ Ἀβιμέλεχ ὁ εὐνούχιος · ὡς Δανιήλ ἐν Βαβυλῶνι ἐκ τῆς κρίσεως τῶν παρανόμων τὴν Συσάνναν · ὡς ὁ Κύριος · πᾶσαν τὴν ἀνθρωπότητα ἐκ χειρὸς τοῦ διαβόλου · ὡς ὁ ἀπόστολος τοὺς ἐχρεωμένους ἀπὸ πνευμάτων καὶ νόσων . Ἄλλ' οὐ μόνον ὁ λόγος · ἀνδρὰς νομοθετεῖ τοῦτο ποιεῖν , ἀλλὰ καὶ γυναῖκας διδάσκει . Πολλαὶ γὰρ γυναῖκες ἐρρύσαντο πολλοὺς ἐκ θανάτου καὶ κινδύνων , ὡς Σάρρα τὸν Ἀβραὰμ ἐρρύσατο ἐκ χειρὸς Ἀβιμέλεχ , διότι γυνὴ αὐτῆς εἶναι σοφισαμένη · ὡς Ῥεβέκκα τὸν υἱὸν αὐτῆς Ἰακὼβ ἐκ χειρὸς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἠσαῦ , τὴν φυγὴν αὐτῷ συμβουλεύουσα · ὡς Ῥαχὴλ τὸν πατέρα ἐκ τῆς εἰδωλολατρίας ἐρρύσατο , ἀψυχὰ εἰδώλα κλέψασα · ἔκλεψε γὰρ οὐ δι' ἄλλο , ἢ ἵνα τῆς εἰδωλολατρίας ρύπται τὸν πατέρα · ὡς Ῥαβὴ ἡ πόρνη τοὺς κατασκοπῶς ἐρρύσατο ἐκ χειρὸς τῶν ἀλλοφύλων , εἰς τὴν λινολαχάμην αὐτοὺς κατακρύψασα · ὡς Μεαχὼλ τὸν Δαυὶδ ἐκ χειρὸς Σαοὺλ , τὸ μυστηριον αὐτῷ ἀπαγγείλασα · ὡς Ἀδὶ γαλὰ τὸν Νάβαλ ἐκ θανάτου , τῷ Δαυὶδ προσπεσοῦσα · ὡς ἡ τοῦ Μωϋσέως [ 721 ] μήτηρ ἐκ χειρὸς Φαραὼ τὸ νηπίον εἰς θήβην ἐμβαλοῦσα · ὡς Μάρθα καὶ Μαρία τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν
Lemmas: ἐγώ , κύριος , ἐκ ἄνθρωπος πονηρός · οὐ ἀπό δαίμων . οὐ μέν γάρ δαίμων ὁ σημεῖον ὁ σταυρός ἀπολανθάνω ται , ὁ δέ πονηρός ἄνθρωπος αὐτός ὁ κύριος ἀντιτάσσω . ὁ μέντοι Παῦλος ἕρμα ὁ δαιμόνιος ἐκδικέω , Ἀλέξανδρος δέ ὁ χαλκεύς ὁ πονηρία νικάω οὐ ἰσχύω · φημί γάρ , Ἀλέξανδρος ὁ χαλκεύς πολύς κακός ἐγώ ἐνδείκνυμι · ἀποθνῄσκω αὐτός ὁ κύριος . ἐξαιρέω ἐγώ , κύριος , ἐκ ἄνθρωπος πονηρός · οὐ ἐκ ἄνθρωπος ἀγαθός . ὁ μέν γάρ ἀγαθός ἄνθρωπος ἐκ ὁ ἀγαθός θησαυρός ὁ καρδία προφέρω ὁ ἀγαθός · ὁ δέ πονηρός ἄνθρωπος ἐκ ὁ πονηρός θησαυρός προφέρω ὁ πονηρός · καί ὥσπερ ἀπό τις ῥίζα , ὁ καρδία ἕκαστος αὐτός προφέρω ὁ βλάστημα , ὁ ἀγαθός ὁ ἀγαθότης , καί ὁ πονηρός ὁ πονηρία . καί ὥσπερ ὁ πικρός ῥίζα καί ὁ χλῆδος καί ὁ φύλλο καί ὁ ἄνθος καί ὁ καρπός εἰμί πικρός · οὕτως καί ὁ πονηρός ἄνθρωπος ὁ βάδιμος καί ὁ βλέμμα καί ὁ σχῆμα καί ὁ χείρ πονηρός εἰμί . περι γάρ ποιέω , ὡς ὅταν λέγω ὁ σοφία · ἐκκλίνω δέ ἀπό αὐτός καί παμιλλισος · ὁ γάρ πούς αὐτός εἰς πονηρία ἔργω . περι δέ χείρ , ὡς ὅταν εὔχομαι λέγω ὁ προφήτης · ρύω ἐγώ , κύριος , ἐκ χείρ ἁμαρτωλός , ἐκ χείρ παρανομώ καί ἀδικέω . περι δέ ὀφθαλμός πονηρός , ὡς ὅταν ὁ κύριος βοή · εἰμί ὁ ὀφθαλμός σύ εἰμί πονηρός , ὅτι ἐγώ ἀγαθός εἰμί ; ἐξαιρέω ἐγώ , κύριος , ἐκ ἄνθρωπος πονηρός . ὁ τοιούτος δῆλος πλέκω , ὑπόκρισις μελίζω , ὁ φθόνος ἐν καρδία χαλκεύω . Ἐς ἄνθρωπος πονηρός · οὐ ἐκ ἄνθρωπος δίκαιος . Δίκαιος μέν γάρ οἰκτείρω ψυχή κτῆνος , καθώς γράφω · Δίκαιος δέ καί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀφαιρέω . Δίκαιος οἰκτείρω ψυχή κτῆνος , ὡς ὁ Μωϋσῆς εἰς ὁ ὄρος ἀνατρέχω ὁ πρόβατον Ἰωβὴρ διψάω ἐπισκοπέω · ὁ δέ ἄδικος Φαραώ ὁ πρωτότοκος ὁ Ἑβραῖος εἰς ὁ ποταμός ἔπειμι · καί ὁ μέν διά ὕδωρ πρόβατον ποτίζω · ὁ δέ διά ὕδωρ ἄνθρωπος ἀποκτείνω . βε . χράω οὖν φεύγω ὁ πονηρία καί ὁ ἀδικία , ὡς ὁ δύναμις · μή μόνος δέ φεύγω , ἀλλά καί ὁ ἀδικέω ἐκ χείρ ὁ ἀδικέω ἐρύω , ὡς ὁ Ἀβραάμ ῥύομαι ὁ Λώτ αἰχμαλωτίζω ἐκ χείρ ὁ ἀλλόφυλος · ὡς αὐτός ὁ Λώτ ὁ ἄγγελος ῥύομαι ἐκ ὁ ὁ Σοδομίτης παρανομία . εἰμί γάρ καί ὁ φύσις ὁ ἄγγελος ἀνεπίδεκτος , ἀλλά ἦμαρ ( forte ὁ ὁ Ἑβραῖος ) ἄνθρωπος προγίγνομαι . ὡς ὁ Μωϋσῆς ὁ ὁ Ἑβραῖος λαός ῥύομαι ἐκ χείρ ὁ Αἰγύπτιος · ὡς ὁ Δαυίδ ὁ Σαῦλος ῥύομαι ἐκ ὁ βία ὁ δαίμων · ὡς ὁ τρεῖς παῖς ἐκ ὁ κάμινος ὁ καίω ὁ συγκαταδιώκω αὐτός ἄγγελος · ὡς ὁ Δανιήλ ἐκ ὁ λάκκος ὁ λέων ὁ πίστις · ὡς ὁ Ἰωάν ἐκ ὁ κοιλία ὁ χήτος ὁ μετάνοια · ὡς ὁ Ἰερεμίας ἐκ λάκκος βόρβορος Ἀβιμέλεχ ὁ εὐνούχιος · ὡς Δανιήλ ἐν Βαβυλών ἐκ ὁ κρίσις ὁ παράνομος ὁ συσαννας · ὡς ὁ κύριος · πᾶς ὁ ἀνθρωπότης ἐκ χείρ ὁ διάβολος · ὡς ὁ ἀπόστολος ὁ χράομαι ἀπό πνεῦμα καί νόσος . ἄλλος οὐ μόνος ὁ λόγος · ἀνήρ νομοθετέω οὗτος ποιέω , ἀλλά καί γυνή διδάσκω . πολλή γάρ γυνή ἐρύω πολύς ἐκ θάνατος καί κίνδυνος , ὡς Σάρα ὁ Ἀβραάμ ῥύομαι ἐκ χείρ Ἀβιμέλεχ , διότι γυνή αὐτηες͂ς εἰμί σοφίζω · ὡς Ῥεβέκκα ὁ υἱός αὐτηες͂ς Ἰακώβ ἐκ χείρ ὁ ἀδελφός αὐτός Ἡσαῦ , ὁ φυγή αὐτός συμβουλεύω · ὡς Ῥαχήλ ὁ πατέρας ἐκ ὁ εἰδωλολατρία ῥύομαι , άψυχος εἴδωλον κλέπτω · κλέπτω γάρ οὐ διά ἄλλος , ἢ ἵνα ὁ εἰδωλολατρία ῥύπτης ὁ πατέρας · ὡς Ῥαβὴ ὁ πόρνη ὁ κατασκοπή ῥύομαι ἐκ χείρ ὁ ἀλλόφυλος , εἰς ὁ λινολαχάμην αὐτός κατακρύπτω · ὡς Μεαχὼλ ὁ Δαυίδ ἐκ χείρ Σαῦλος , ὁ μυστήριον αὐτός ἀπαγγέλλω · ὡς ἀμνάς γαλέη ὁ Νάβαλ ἐκ θάνατος , ὁ Δαυίδ προσπίπτω · ὡς ὁ ὁ Μωϋσῆς [ 721 ] μήτηρ ἐκ χείρ Φαραώ ὁ νήπιος εἰς Θήβη ἐμβάλλω · ὡς Μάρθα καί Μαρία ὁ ἀδελφός αὐτός