joannes-chrysostomus.in-psalmum-118-homiliae-1-3-sp pg055_0692.1
καὶ ἑτεροὶ δὲ μωροί . Παρακαλεῦσαι δὲ καὶ ὁ Κύριος εὐεσθαι μὴ εἰσέλθαι εἰς πειρασμόν . Οὐδὲν οὖν ἀπεῖχός σου δὲ προσήτης πεποιθή ταύτην αἰσθήσῃ τὴν ἀπάτην . Διαφερόντως γὰρ ἡ τῶν ἀλαζόνων καὶ δυνατὰς συκο-φαντίας χαλεπότερα . Ἀδικία γὰρ προσλαβοῦσα τὴν δυ-ναστείαν μελίσσα τὴν λύδην ἐργάζεται . Οἱ ὀφθαλμοὶ μου ἐξέλιπον εἰς τὸ σωτήριόν σου , καὶ εἰς τὸ λόγιον τῆς δικαιοσύνης σου . Πάλιν ἐνταῦθα λόγιον τὸν ὑπό-σχεσιν καλεῖ . Διγνώσκω , φησὶ , τὴν παρὰ σοῦ σωτηρίαν προσμένω , καὶ τῆς ὑποσχέσεως ἀναμένω τὸ τέλος . Τὸ δὲ Ἐξέλιπον ἔδειξε , τὴν ἐπεταιμένην ἐπιθυμίαν δη-λῶν . Τοῦτο καὶ Ἀνώτερον ἐδίδαχον εἰπών Ἐκλείπει εἰς τὸ σωτήριόν σου ἡ ψυχή μου . Ποιῶν δὲ σωτήριον , Ὁ ὁ Σωμεὺν ἀγκαλιζόμενος τὸν Κύριον ἔφη Ὅτι εἰδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου . ὁ ἠτοίμασα κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν . Τοῦτο οὖν εὐθέως ἡ προσήτης τάχων γενέσθαι διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων . Τὸ γὰρ Ἐκλείπει ἡ ψυχή μου , ἑτερον οὐδὲν ἐστιν ἢ ἡ ἐπίστασις τῆς ἐπιθυμίας . Ποίησον μετὰ τοῦ δούλου σου κατὰ τὸ ἔλεός σου , καὶ τὰ δικαιώ-ματά σου δίδαξόν με . Ὁ τοσαύτης ἀρετῆς ἐργάτης εἰδὼς τυχεῖν ἀξίον , καὶ σωτηρίας ἀπολαῦσαι αὐτῇ καὶ οὐχ ἀπατεῖ μισθόν , ἀλλὰ φιλανθρωπίαν αἰτεῖ . Καὶ γὰρ εἰ καὶ προέκοπτον ὁ προσήτης ἐν ἀρεταῖς , ἀλλὰ οὐ τὸν ἕλκον τοῦ Θεοῦ [ 710 ] ἐξήτειτο . Οὐτω γὰρ ἡμεῖς , ἀδελφοί , εἰ καὶ τι ἀγαθὸν ποιῶμεν , αὐτὸν αὐτῶνθμα συνεργὸν ἡμῶν γενέσθαι , καὶ τὸν ἕλκει αὐτῷ σωθῆναι . Δούλός σου εἰμὶ ἐγώ συντέδισόν με , καὶ γνώσομαι τὰ μαρ-τυρία σου . Ἄπαντες μὲν ἄνθρωποι φύσει δούλοι Θεοῦ διαβιῶσι δὲ , ὁ τοῦ Θεοῦ τὴν δεσποτείαν γνῶσις αἰ-ρούμενοι . Ταύτης οὖν τῆς συμμορίας ὁ προσήτης δούλον ἑαυτὸν ὀνομάζει , καὶ συνάδειας ἀξιωθῆναι παρακαλεῖ , ὥστε γνῶναι τοῦ Θεοῦ τὰ μαρτύρια . Καὶρὸς τοῦ ποιή-σαι τῷ Κυρίῳ διεσώδασαν τὸν νόμον σου . Ὁ πάντα σταθμὸν καὶ μέτρον πρυτανεύων Θεὸς φέρει μὲν ἐπὶ πλείστων τῶν ἀνθρώπων τὰς ἀμαρτίας ὅταν δὲ ἀνθ-θίσαν ἰδὴ τῇ μακροθυμίᾳ τὴν πονηρίαν , τότε τὴν τι-μίαν ἐπάγει . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐνταῦθα φησι · καιρὸς διαναστῆναι σε εἰς ἐπικουρίαν τῶν ἀδικουμένων , ὁ Δέ-σποτε · κομιδὴ γὰρ σου τὸν νόμον ἐπάταξαν οἱ πολέμιοι . Ἐφη δὲ καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος περὶ τῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος , ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας . Καὶρὸς γὰρ καὶ τοὺς Ἰου-δαίους πιστεύσαι · ἀλλ’ οὐν τοὺν·νὸν ἐπέρασαν , ἀποστή-σαντες καὶ ἀθετήσαντες τὸ Εὐαγγέλιον . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ , Διεσώδασαν τὸν νόμον σου . Διὰ τοῦτο ἠγάπησα τὰς ἐντολὰς σου ὑπὲρ χρυσίον καὶ τοπάζιον . Ἐκεῖνοι μὲν οὖν τοῦ σοῦ κατεσώδασαν νόμου · ἐγὼ δὲ ἀξι-εραστοτέρας ἡγοῦμαι τὰς σὰς ἐντολὰς ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον πολυτελῆ . Τῶν γὰρ τιμίων λίθων τυπάζιον · ἀπὸ δὲ τοῦ ἔνδον παρεδίδουν ἀπαντας τοὺς λίθους . Εἰδὼς δὲ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον τοῦτον προτιμαζοῦν τῶν ἄλλων λίθων . Καὶ ἀλλοχοῦ δὲ ἔλεγεν Ἀγαθὸς μοι ὁ νόμος τοῦ στόματός σου ὑπὲρ χιλιάδας χρυσίου καὶ ἀργυρίου . Ὑπεραινεῖ δὲ ὁ λόγος , ὑπὲρ πάντα πλοῦτον , καὶ τὸν καθ’ ὅλον , καὶ τὸν ἐκ μέρους , ἀγαπᾶν τὰς ἐντολὰς . Τοῦτο γὰρ τελείωσας Χριστιανού · ἔφη γὰρ ὁ Κύριος Ὅτε ἀν τὰς ἐντολὰς μου τηρήτε , μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου . Διὰ τοῦτο πρὸς κύψας τὰς ἐντολὰς σου κατ-ωρθώθην , πᾶσαν οὐδὲν ἀδικοῦ ἐμίσουν . Ὁ γὰρ πᾶ-θὸς τῶν προθυμίων ἐργάζεται · ἢ δὲ προθυμία τὴν μὲν εὐθείαν παραίνειν ὁδὸν παρακαλοῦσα , τὴν δὲ τῆς ἀδικίας ἐμυδάττετο τρίβον . Ὁ πᾶσας τοίνυν τὰς ἐντολὰς κατ-ορθῶν , πάντως καὶ ὁδὸν δίκιον μιᾶσι . Ὅστις γὰρ ὅλον τὸν νόμον πληροῦσι , ποιεῖται δὲ ἐνὶ ἑνὶ , γέγονε πάν-των ἔνοχος . Ὁ γὰρ εἰπών , μὴ φονεύσης , εἶπε καὶ , μὴ πορνεύσης · καὶ ὁ εἰπών , μὴ ἀδικήσης , εἶπε καὶ , μὴ λειορήσης · καὶ ὁ εἰπών , μὴ ψεύσης , εἶπε καὶ , μὴ ὀμό-σης . Θαυμαστὰ τὰ μαρτύρια σου · διὰ τοῦτο ἐξεπρεύ-γισεν αὐτὰ ἡ ψυχή μου . Ἐδεῖξεν οὖς οἱ μάρτυς τοῦτον τράσθη . Ἀξιάστατα γὰρ , φησίν , ἐστὶ καὶ ἰκανὰ κατα-θέλειν καὶ εἰς ἔρωτα διεγείραι τοὺς κατιδεῖν δυναμένους . Καὶ πῶς τοίνυν οὐχ εἰσὶ θαυμαστά ; Ὑψηγοῦσι γὰρ πρὸς βίον κατιωρθωμένον καὶ σεμνόν , καὶ πολιτείας ἀνάρετον , πρὸς σωφροσύνην καὶ ἐγκράτειαν , πραότητα καὶ μακροθυμίαν ,
Lemmas: καί ἕτερος δέ μωρός . Παρακαλέω δέ καί ὁ κύριος εὕω μή εἰσέρχομαι εἰς πειρασμός . οὐδείς οὖν ἀπέχω σύ δέ προΐστημι πείθω οὗτος αἰσθάνομαι ὁ ἀπάτη . διαφερόντως γάρ ὁ ὁ ἀλαζών καί δυνατός συκοφαντία χαλεπός . Ἀδικία γάρ προσλαμβάνω ὁ δυναστεία μέλισσα ὁ λύδη ἐργάζομαι . όϊ ὀφθαλμός ἐγώ ἐκλείπω εἰς ὁ σωτήριος σύ , καί εἰς ὁ λόγιος ὁ δικαιοσύνη σύ . πάλιν ἐνταῦθα λόγιος ὁ ὑπόσχεσις καλέω . Διγνώσκω , φημί , ὁ παρά σύ σωτηρία προσμένω , καί ὁ ὑπόσχεσις ἀναμένω ὁ τέλος . Τέ δέ ἐκλείπω δείκνυμι , ὁ ἐπιτείνω ἐπιθυμία δηλόω . Τοῦτης καί ἀνώτερος διδάσκω λέγω ἐκλείπω εἰς ὁ σωτήριος σύ ὁ Ψυχή ἐγώ . ποιός δέ σωτήριος , ὁ ὁ Σωμεὺν ἀγκαλίζομαι ὁ κύριος φημί Ὅτι εἶδον ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ὁ σωτήριος σύ . ὁ ἑτοιμάζω κατά πρόσωπον πᾶς ὁ λαός . Τοῦτης οὖν εὐθύς ὁ προΐστημι τάχος γίγνομαι διά ὁ σωτηρία ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος . Τέ γάρ ἐκλείπω ὁ Ψυχή ἐγώ , ἕτερος οὐδείς εἰμί ἢ ὁ ἐπίστασις ὁ ἐπιθυμία . ποιέω μετά ὁ δοῦλος σύ κατά ὁ ἔλεος σύ , καί ὁ δικαίωμα σύ διδάσκω ἐγώ . ὁ τοσοῦτος ἀρετή ἐργάτης οἶδα τυγχάνω ἄξιος , καί σωτηρία ἀπολαύω αὐτός καί οὐ ἀπατάω μισθός , ἀλλά φιλανθρωπία αἰτέω . καί γάρ εἰμί καί προκόπτω ὁ προΐστημι ἐν ἀρετή , ἀλλά οὐ ὁ ἕλκω ὁ θεός [ 710 ] ἐξαιτέω . οὗτος γάρ ἐγώ , ἀδελφός , εἰμί καί τίς ἀγαθός ποιέω , αὐτός αὐτῶνθμα συνεργός ἐγώ γίγνομαι , καί ὁ ἕλκος αὐτός σῴζω . Δοῦλος σύ εἰμί ἐγώ συντεδισος ἐγώ , καί γιγνώσκω ὁ μαρτυρία σύ . ἀπάντομαι μέν ἄνθρωπος φύσις δοῦλος θεός διαβιόω δέ , ὁ ὁ θεός ὁ δεσποτεία γνῶσις αἰρέομαι . οὗτος οὖν ὁ συμμορία ὁ προΐστημι δοῦλος ἑαυτοῦ ὀνομάζω , καί συνάδειας ἀξιόω παρακαλέω , ὥστε γιγνώσκω ὁ θεός ὁ μαρτύριον . καιρός ὁ ποιέω ὁ κύριος διασῴζω ὁ νόμος σύ . ὁ πᾶς σταθμός καί μέτρον πρυτανεύω θεός φέρω μέν ἐπί πλεῖστος ὁ ἄνθρωπος ὁ ἁμαρτία ὅταν δέ ἀνθίζω ἴδη ὁ μακροθυμία ὁ πονηρία , τότε ὁ τιμία ἐπάγω . Τοῦτης τοίνυν καί ἐνταῦθα φημί · καιρός διανίσταμαι σύ εἰς ἐπικουρία ὁ ἀδικέω , ὁ Δέ-σποτε · κομιδή γάρ σύ ὁ νόμος πατάσσω ὁ πολέμιος . φημί δέ καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος περί ὁ παρουσία ὁ κύριος ἐγώ ἰδέ νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος , ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρία . Καιρός γάρ καί ὁ Ἰουδαῖος πιστεύω · ἀλλά οὖν ὅς περάω , ἀποστηθίζω καί ἀθετέω ὁ Εὐαγγέλιος . οὗτος γάρ εἰμί ὁ , Διεσώδασαν ὁ νόμος σύ . Ζεύς οὗτος ἀγαπάω ὁ ἐντολή σύ ὑπέρ χρυσίον καί τοπάζιον . ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ σός κατασῴζω νόμος · ἐγώ δέ ἀξιέραστος ἡγέομαι ὁ σός ἐντολή ὑπέρ χρυσίον καί λίθος πολυτελής . Τοί γάρ τίμιος λίθος τυπάζιον · ἀπό δέ ὁ ἔνδον παραδίδωμι ἀπαντάω ὁ λίθος . εἰδώς δέ κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος οὗτος προτιμάω ὁ ἄλλος λίθος . καί αλλοχοω δέ λέγω ἀγαθός ἐγώ ὁ νόμος ὁ στόμα σύ ὑπέρ χιλιάς χρυσίον καί Ἀργύριος . ὑπεραινέω δέ ὁ λόγος , ὑπέρ πᾶς πλοῦτος , καί ὁ κατά ὅλος , καί ὁ ἐκ μέρος , ἀγαπάω ὁ ἐντολή . Τοῦτης γάρ τελειόω Χριστιανός · φημί γάρ ὁ κύριος Ὅτε ἐν ὁ ἐντολή ἐγώ τηρέω , μένω ἐν ὁ ἀγάπη ἐγώ . Ζεύς οὗτος πρός κύπτω ὁ ἐντολή σύ κατορθόω , πᾶς οὐδείς ἀδικέω μισέω . ὁ γάρ πᾶθος ὁ προθυμία ἐργάζομαι · ἢ δέ προθυμία ὁ μέν εὐθύς παραινέω ὁδός παρακαλέω , ὁ δέ ὁ ἀδικία μυδάω τρίβος . ὁ πάσσω τοίνυν ὁ ἐντολή κατορθόω , πάντως καί ὁδός δικιων μιαίνω . ὅστις γάρ ὅλος ὁ νόμος πληρόω , ποιέω δέ ἐν εἷς , γίγνομαι πάντος ἔνοχος . ὁ γάρ λέγω , μή φονεύω , λέγω καί , μή πορνεύω · καί ὁ λέγω , μή ἀδικέω , λέγω καί , μή λειορηση · καί ὁ λέγω , μή ψεύδω , λέγω καί , μή ὄμνυμι . θαυμαστός ὁ μαρτύριον σύ · διά οὗτος ἐξεπρεύ-γισεν αὐτός ὁ Ψυχή ἐγώ . δείκνυμι οὖς ἕ μάρτυς οὗτος τρέω . αξιαστατος γάρ , φημί , εἰμί καί ἱκανός κατατίθημι καί Καπετώλιον ἔρως διεγείρω ὁ κατοράω δύναμαι . καί πῶς τοίνυν οὐ εἰμί θαυμαστός ; υψηγους γάρ πρός βίος κατιωρθωμένον καί σεμνός , καί πολιτεία ἐναίρω , πρός σωφροσύνη καί ἐγκράτεια , πραότης καί μακροθυμία ,