joannes-chrysostomus.in-psalmum-118-homiliae-1-3-sp pg055_0693.1
Τί δολεῖν σοι καὶ τί προστεθεῖσί σοι πρὸς τὴν σωσταν δολίαν ; Καὶ αὐδὶς πάλιν ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ · Υἱοὶ ἀνθρώπων , οἱ δόσῃτες αὐτῶν διὰ λα οὐ βέλη , καὶ ἡ τῆλῶσις αὐτῶν μάγαιρα δεξία . Εὐγενεῖ οὖν λυτρωθῆναι ἀπ’ αὐτῶν . Καὶ ὁ Δεσπότης Χριστὸς · τοὺς σνευδιωμένους καὶ συκοφαντουμένους ζηλωτοὺς καὶ μακαρίους ἐκάλεσεν · ἀλλὰ καὶ εὐχεσθαι παρηγγύησε μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν . Συμβαίνει τοίνυν τοῖς εὐαγγελικοῖς νόμοις καὶ τοῦ προφήτου ἡ προσευχή . Ὁ δὲ ἅγιος Ἀθανάσιος · « κατὰ διάνοιαν ἐρμηνεύων τὸ ἔπιδον , συκοφαντίας ἀνθρώπων λέγει , τὰς τῶν αἱρετικῶν καὶ παρανόμων ἀθυροστομίας καὶ γλωσσολαγίας . Καὶ ἡμεῖς οὖν , ἀδελφοί , τῷ πατρὶ ἐξακολουθοῦντες , ἐκχύωμεν ἀπὸ πάσης αἱρέσεως , τέλος δὲ ἐκ τῶν νυνὶ ἐπιπολαζόντων ἡμῖν τῶν τε εἰκονοκλαστῶν καὶ τῶν Παυλικιανῶν καὶ Μανιχαίων · καὶ ἐὰν εἴποισί τινι ἡμῶν , ἐλθὲ μεθ’ ἡμῶν , ἐκκλίνωμεν τὸν πόδα καὶ παραλαλώμεν , κατὰ τὸν παροιμιῶν λόγον , καὶ μὴ συμπεριδυώμεν μετ’ [ 712 ] αὐτῶν . Τοῦ προσώπου σου ἐπίσταρον ἐπὶ τῶν δουλῶν σου , καὶ διδάξον με τὰ δικαιώματά σου . Ἀσώματον μὲν τὸ θεῖον , τὸ ἀπλῶν καὶ ἀσύνθετον · σωματούμενον δὲ καὶ πνεύσερον ἡ θεία Γραφὴ περὶ αὐτοῦ διαλέγεται , τῇ φύσει τῆς τῶν ἀνθρώπων μετρώσει τοὺς λόγους · ἐπεὶ γὰρ ἁπαξὴ τῆς ὑποστάσεως τοῦ Πατρὸς · ὁ Υἱὸς , καὶ ἀπαγγάσμα , ὡς τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῷ μακαρίῳ Παύλῳ δοκεῖ . Ἐπιπολεῖ οὖν τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐπὶ σωτηρίᾳ τοῦ ἀνθρωπείου γένους καταιδίον . Αὐτὸς γὰρ ἡμῖν ἐπικαίνει , ἐδίδαξε πᾶσαν δικαιοσύνην . Τοιγαροῦν τοῦ θείου προσώπου τὴν ἐπιφανείαν νοητέον τὴν λύσιν τῶν λυπηρῶν καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν χορηγίαν . Διέδωκον ὑδάτων κατέδυσα τὸν ὀφθαλμοῦ μου , ἐπεὶ οὐκ ἐφυλάξατε τὸν νόμον σου . Ἀποστολὸς καὶ οὗτος ὁ νόμος . Εἰ γὰρ πλοῦτος , φησίν , ἐν μέλει , συμπάσχει πάντα τὰ μέλη . Τὴν εὐαγγελικὴν τοίνυν ὁ προφήτης μετέφρασε τελεστέραν , τὰς τῶν ἄλλων παρανομίας ὀλοφυρόμενος · διέδωκον δὲ ὑδάτων τὸ πλήθος τῶν δακρύων ἐκάλεσεν , ἀντὶ τοῦ , κροῦνθον ἑαυτὸν τὰ δάκρυα , τὰς τῶν ἀνθρώπων παρανομίας θεωρῶν . Τοιαύτης λύπης ὁ συνέγνω καὶ ὁ Ἅγιος ἐπὶ τοῖς παραδεβηκόσιν . Ὁλοφύρετο γὰρ καὶ ὁ Μωϋσῆς , ὅτε ὁ Ἱεραλῆτης λαὸς ἐξέκλινεν ἐκ τοῦ θεοῦ μοσχοποιήσας , λέγων πρὸς τὸν θεόν · Εἰ μὴ ἀφες αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄρσε · εἰ δὲ μή , ἐξάλειψον κἀμὲ ἐκ τῆς βίβλου τῶν ζώντων . Καὶ πάλιν ὁ Ἀπόστολος · πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἀλλοτριωμένους τοῦ Εὐαγγελίου , ἔφη · Ἡυχόμην αὐτὸς ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου , τῶν συγγενῶν μου τῷ σαρκὶ σάρκα . Δικαίος εἰ , Κύριε , καὶ εὐθεῖαι αἱ κρίσεις σου . Ἐνεστὶ λόγος δικαιοσύνης , τὰ μαρτύριά σου , καὶ ἀλήθεια σφόδρα . Δικαίως ἅπαντα διέτεις , ὦ Δέσποτα , καὶ τῶν ἀνθρώπων χρώμενος , καὶ δικαιοσύνης ἐργάτης ἀπορίαν βουλλόμενος . Καὶ νόμον ἔδωκας , καὶ διαμαρτὴν τοὺς παραβαίνοντας , ὅποιας τίσους δικας , καὶ ὑπογὴν τοῖς φυλάττουσι τὰς ἀγαθὰς ἀντιδίδως , καὶ βεβαίως τὰς ἐπαγγελίας τοῖς ἔργοις . Τοῦτο γὰρ ἤλοι τὸ . Ἀληθεῖαν σφόδρα . Ἐστης γὰρ ἡμέραν , ἐν ἧ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην , καὶ ἀποδοῦναι ἕκαστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ · τοῖς μὲν καλῷ ὑπομονῇ ἔργῳ ἀγαθῷ δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσι , ζωὴν αἰώνιον · τοῖς δὲ πειθωμενοι τῇ ἀδικία , ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ , θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ θλίψις καὶ στενοχωρία ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν . Διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν , Ἀλήθειαν σφόδρα , τὴν βεβαιότητα καὶ τὴν ἐκδασιν τοῦ πράγματος ἐδήλωσεν . Ἐξέστηξέ με ὁ ζηλῶς σου , ὅτι ἐπελάθοντο τῶν λόγων σου οἱ ἐχθροί μου . Καὶ τοὺς παρανομίας συζύγους ὁ προφήτης ὀργίζει , καὶ καταπρονοούμενον ὁρῶν τῶν νομοθετηνέων ἀγαπᾷ . Οὕτως ὁ ζηλῶς τὸν Φινέες ἀνεκρήξεν · οὕτως τὸν μέγαν Μωϋσῆν δοξίμων ἀπετέλεσε · τοῦτον πυρπολούμενος ὁ χαλλίνικος Στέφανος , τὴν Ἰουδαίων ἀπίστιαν διέλεγεν . Ἔχει δὲ τοῦ ἀνωτέρω στίχου τὴν ἔννοιαν · ὅπερ γὰρ ἐκεῖ ἔλεγε , Διέδωκον ὑδάτων κατέδυσα τὸν ὀφθαλμοῦ μου , ὧδε λέγει , Ἐξέστηξέ με ὁ ζηλῶς σου , ὅτι ἐπελάθοντο τῶν λόγων σου οἱ ἐχθροί μου . Τοιούτος ἦν , ὡς ἔφη , ὁ Φινέες , ἐκκαυσάσας τὸν πορνευσάμενον · Καὶ ἐλογίζετο αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην . Τοιούτος ἦν ὁ θεσπίσας Παῦλος , ὅλον ἐν ἑαυτῷ τὸν Χριστὸν περιφέρων · διὸ καὶ ἔλεγε ·
Lemmas: Τι δολόω σύ καί τίς προστίθημι σύ πρός ὁ σωσταν δόλιος ; καί αὐδὶς πάλιν ἐν ἕτερος ψαλμός · υἱός ἄνθρωπος , ὁ δίδωμι αὐτός διά λα οὐ βέλος , καί ὁ τῆλος αὐτός μάγαιρα δεξιός . Εὐγενής οὖν λυτρόω ἀπό αὐτός . καί ὁ Δεσπότη Χριστός · ὁ σνευδιωμένους καί συκοφαντέω ζηλωτός καί μακάριος καλέω · ἀλλά καί εὔχομαι παρεγγυάω μή εἰσέρχομαι εἰς πειρασμός . συμβαίνω τοίνυν ὁ εὐαγγελικός νόμος καί ὁ προφήτης ὁ προσευχή . ὁ δέ ἅγιος Ἀθανάσιος · « κατά διάνοια ἑρμηνεύω ὁ ἐφοράω , συκοφαντία ἄνθρωπος λέγω , ὁ ὁ αἱρετικός καί παράνομος ἀθυροστομία καί γλωσσολαγίας . καί ἐγώ οὖν , ἀδελφός , ὁ πατήρ ἐξακολουθέω , ἐκχύω ἀπό πᾶς αἵρεσις , τέλος δέ ἐκ ὁ νυνί ἐπιπολάζω ἐγώ ὁ τε εἰκονοκλάστης καί ὁ Παυλικιάνος καί Μανιχαῖος · καί ἐάν εἶπον τις ἐγώ , ἔρχομαι μετά ἐγώ , ἐκκλίνω ὁ πόδας καί παραλαλέω , κατά ὁ παροιμία λόγος , καί μή συμπεριδυο μετά [ 712 ] αὐτός . Τοῦ πρόσωπον σύ ἐπίσταρον ἐπί ὁ δοῦλος σύ , καί διδάσκω ἐγώ ὁ δικαίωμα σύ . ἀσώματος μέν ὁ θεῖος , ὁ ἁπλόω καί ἀσύνθετος · σωματόω δέ καί πνέω ὁ θεῖος Γραφή περί αὐτός διαλέγω , ὁ φύσις ὁ ὁ ἄνθρωπος μετρέω ὁ λόγος · ἐπεί γάρ ἀπάγω ὁ ὑπόστασις ὁ Πατρός · ὁ υἱός , καί ἀπαγγάσμα , ὡς ὁ ἀλήθεια καί ὁ μακάριος Παῦλος δοκέω . Ἐπιπολέω οὖν ὁ παρουσία αὐτός ἐπί σωτηρία ὁ ἀνθρώπειος γένος καταδίδωμι . αὐτός γάρ ἐγώ ἐπικαίνω , διδάσκω πᾶς δικαιοσύνη . τοιγάρ ὁ θεῖος πρόσωπον ὁ ἐπιφάνεια νοέω ὁ λύσις ὁ λυπηρός καί ὁ ὁ ἀγαθός χορηγία . Διέδωκον ὕδωρ καταδύω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , ἐπεί οὐ φυλάσσω ὁ νόμος σύ . Αποστολός καί οὗτος ὁ νόμος . εἰμί γάρ πλοῦτος , φημί , ἐν μέλος , συμπάσχω πᾶς ὁ μέλος . Τά εὐαγγελικός τοίνυν ὁ προφήτης μεταφράζω τελής , ὁ ὁ ἄλλος παρανομία ὀλοφύρομαι · διαδίδωμι δέ ὕδωρ ὁ πλήθος ὁ δάκρυον καλέω , ἀντί ὁ , κροῦνθον ἑαυτοῦ ὁ δάκρυον , ὁ ὁ ἄνθρωπος παρανομία θεωρέω . τοιοῦτος λύπη ὁ συγγιγνώσκω καί ὁ Ἅγιος ἐπί ὁ παραδέω . Ὁλοφύρομαι γάρ καί ὁ Μωϋσῆς , ὅτε ὁ Ἱεραλῆτης λαός ἐκκλίνω ἐκ ὁ θεός μοσχοποιέω , λέγω πρός ὁ θεός · εἰμί μή ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀραρίσκω · εἰμί δέ μή , ἐξαλείφω κἀγώ ἐκ ὁ βίβλος ὁ ζάω . καί πάλιν ὁ ἀπόστολος · πρός ὁ Ἰουδαῖος αλλοτριωμένος ὁ Εὐαγγέλιος , φημί · εὔχομαι αὐτός ἀνάθεμα ἔρχομαι ἀπό ὁ θεός ὑπέρ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ὁ συγγενής ἐγώ ὁ σάρξ σάρκα . Δικαίος εἰμί , κύριος , καί εὐθύς ὁ κρίσις σύ . ἔνειμι λόγος δικαιοσύνη , ὁ μαρτύριον σύ , καί ἀλήθεια σφόδρα . δίκαιος ἅπας διετής , ὦ Δέσποτας , καί ὁ ἄνθρωπος Χράομαι , καί δικαιοσύνη ἐργάτης ἀπορία βούλομαι . καί νόμος δίδωμι , καί διαμαρτὴν ὁ παραβαίνω , όποιος τίνω δίκη , καί υπογη ὁ φυλάσσω ὁ ἀγαθός ἀντιδίδωμι , καί βέβαιος ὁ ἐπαγγελία ὁ ἔργον . Τοῦτης γάρ ἧλος ὁ . Ἀλήθεια σφόδρα . ἵστημι γάρ ἡμέρα , ἐν ὅς μέλλω κρίνω ὁ οἰκουμένη , καί ἀποδίδωμι ἕκαστος κατά ὁ έργο αὐτός · ὁ μέν καλός ὑπομονή ἔργον ἀγαθός δόξα καί τιμή καί ἀφθαρσία ζητέω , ζωή αἰώνιος · ὁ δέ πιθωμένος ὁ ἀδικία , ἀπειθέω ὁ ἀλήθεια , θυμός καί ὀργή καί θλῖψις καί στενοχωρία ἐπί πᾶς ψυχή ἄνθρωπος ὁ κατεργάζομαι ὁ κακός . Ζεύς δέ ὁ λέγω , Ἀλήθεια σφόδρα , ὁ βεβαιότης καί ὁ ἐκδασιν ὁ πρᾶγμα δηλόω . Ἐξέστηξέ ἐγώ ὁ ζηλόω σύ , ὅτι ἐπιλανθάνομαι ὁ λόγος σύ ὁ ἐχθρός ἐγώ . καί ὁ παρανομία σύζυγος ὁ προφήτης ὀργίζω , καί καταπρονοεω ὁράω ὁ νομοθετέω ἀγαπάω . οὕτως ὁ ζηλόω ὁ Φινεές ἀνακράζω · οὕτως ὁ μέγας Μωϋσῆς δοξίμων ἀποτελέω · οὗτος πυρπολέω ὁ χαλλινικη Στέφανος , ὁ Ἰουδαῖος ἀπιστία διαλέγω . Ἔχις δέ ὁ ἄνω στίχος ὁ ἔννοια · ὅς γάρ ἐκεῖ λέγω , Διέδωκον ὕδωρ καταδύω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , ὧδε λέγω , Ἐξέστηξέ ἐγώ ὁ ζηλόω σύ , ὅτι ἐπιλανθάνομαι ὁ λόγος σύ ὁ ἐχθρός ἐγώ . τοιούτος εἰμί , ὡς φημί , ὁ Φινεές , ἐκκαίω ὁ πορνεύω · καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη . τοιούτος εἰμί ὁ θεσπίζω Παῦλος , ὅλος ἐν ἑαυτοῦ ὁ Χριστός περιφέρω · διό καί λέγω ·