joannes-chrysostomus.in-psalmum-118-homiliae-1-3-sp pg055_0697.1
λόγος . Γίγραπται γάρ · Εἶπεν ὁ Θεὸς τῷ Ἀδραμῆ · Ἐν τῷ σπέρματί σου ἐνευλογηθήσονται πάντα τὰ ἔθνη · ὅς ἐπὶ Χριστός . Δι’ αὐτοῦ οὖν εἰς τὸν αἰῶνα γέγονεν ἡ [ 716 ] δικαιοσύνη τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων . Ἀρχὴν δὲ λόγων καλεῖ τὰς πρὸς τὸν Ἀδραμὴ ἐπαγγελίας . Ἐξ ἐκείνου γὰρ τὸ Ἰουδαίων συνέστηκε γένος · ἀλλ’ ἐπλήρωσε τὰς ὑποσχέσεις , καὶ ἡῦξεν τὸν λαόν , ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῇ πλήθει , καὶ ἐν τῷ σπέρματί δι’ αὐτοῦ πλῆθυνε , κατὰ τὰς ἐπαγγελίας , πάντα τὰ ἔθνη . Τοῦτο γὰρ προεδήλωσεν εἰρήκως · Καὶ εἰς τὸν αἰῶνα πάντα τὰ κρῖματα τῆς δικαιοσύνης σου . Προσθήκης γὰρ ὧν ἔωρα τοῦ Χριστοῦ τὸ αἰώνιον κράτος . Διὸ καὶ ἀλήθεια ἔφησε κεκοσμησθαι τὴν τῶν θείων λόγων ἀρχήν . Λέγει δὲ καὶ ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ · Ἔργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις . Ἀρχοῦσας κατεδιδώκην με δωρεάν , καὶ διὰ τῶν λόγων σου ἐδειλίσαν τὰ κρῖμα μου . Τοὺς πολεμοῦντάς , φησίν , καὶ διώκοντας οὐκ ἐφοβήθην · τοὺς δὲ σούς ἐδεῖσα νόμους . Διὸ καὶ καθευδόντα τὸν πολεμίον εὕρων , ἀνελὼν οὐκ ἐτόλμησα . Καὶ τὴν πατραλοῖαν δι’ ἐκείνου καὶ μωσαϊκὰ παῖδα οἰκτείρων ἐλεγον · Φεῖσασθέ μοι τοῦ παιδαρίου . Ταῦτα μὲν ὁ Δαυὶδ διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαουλ ἐλεγε · κατὰ δὲ θεωρίαν καὶ διάνοιαν ἀχοντες εἰσὶ τὰ πονηρὰ πνεύματα , ὡς ὁ μακάριος Παῦλος ἡμᾶς διδάσκει · Οὐχ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα , ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς , πρὸς τὰς ἐξουσίας , πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ κόσμου τούτου , πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας . Αὐτοὶ οὖν προσβάλλουσιν ἡμῖν , βουλόμενοι ἀπατῆσαι · ἀλλ’ ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ φοβηθῶμεν . Εἶπε γὰρ ὁ Κύριος · Μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα , τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων τι βλάψαι · φοβηθῆτε δὲ μᾶλλον τὸν δυναμένον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γέεννῃ . Ἀγαλλιάσομαι ἐγὼ ἐπὶ τοῖς λόγοις σου , ὡς εὗρίσκων σκίλλα πολλά . Ἐπειδὴ πολεμίων ἐμηνύμενος διωχότων , εἰκότως καὶ τῶν σκίλλων τὴν μνήμην παρήγαγε . Λέγει δὲ , ὅτι πάντας ἐλ’ ἀνέλαγον ἐκείνους καὶ σκυλεύσας πλείστα ὅσα συνήγαγον λάφυρα , οὐχ ἂν οὕτως εὐφραίνθην , ὡς τοῖς σοῖς ἀγάλλομαι νόμοις . Ὦπερ δὲ ἄνω εἶπε , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα λέγει . Ἐκὶ γὰρ ἔφη · Ἀγαθὸς μοι ὁ νόμος σου στόματός σου ὑπὲρ χιλιάδας χρυσίου καὶ ἀργυρίου · καὶ , Ἥγαπησα τὰς ἐντολὰς σου ὑπὲρ χρυσίον καὶ τοπάζιον . Διδάσκει οὖν , ἵνα ὑπὲρ πάντων εὐφροσύνην χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιώμεθα ἐπὶ ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Θεοῦ . Ἀδίκων ἐμίσησα , καὶ ἐδεδειγμένη , τὸν δὲ νόμον σου ἠγάπησα . Ἀληθὴς καὶ ὅλος ὁ λόγος . Ὁ γὰρ θρυμὸς περὶ τὰ θεία διακειμένος , πάναντία μυστάζεται . Καὶ γὰρ ὁ μισῶν τὴν ἀδικίαν , πάντας τὴν δικαιοσύνην ἐπιστάζει . Διὸ γὰρ ἐναντίους · λόγους περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος ἀληθεῖς εἶναι φύσιν οὐκ ἔχει . Εἶπε δὲ καὶ ὁ Κύριος · Οὐ δύναται Θεὸν δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ . Ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἡμέρας ἤνευσά σε ἐπὶ τὰ κρῖματα τῆς δικαιοσύνης σου . Τινὲς τὸ , Ἐπ’ αὐτῶν , Πλειστάκις ἡρμήνευσαν . Καὶ τοῦτο δὲ κάκεινο τὸν θεριμὸν ἔρωτα τοῦ προφήτου δηλοῖ . Τὴς γὰρ ὑεῖας ὑμνῳδίας οὐκ ἐλάμβανεν χρόνον . Ἀδιαλείπτως τοίνυν χρή καὶ ἡμᾶς αἰνεῖν τὸν Θεόν , τοῦτέστιν , ἐπὶ τὰ κρῖματα τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ . Οὐ δὲ ἐπικαλεῖται , ποῦ καὶ εὐλαβεῖς ἐπτάκις ποιῶντες τὴν στάσιν αὐτῶν πρὸς τὸν Θεὸν νύκτωρ καὶ μελ’ ἡμέραν · πρῶτα μὲν διανυκτερεύοντες , ὁ δὲ δρόμον ἀνομάζομεν · εἴθ’ οὕτως , ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου , εὐχαριστοῦμεν τῷ ἀγαθῷ τὴν ἡμέραν · τρίτη ὥρᾳ , ὅτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους ἐπεδήμησε · τῇ ἕκτη , ὅτε Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν σαρκὶ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ προσεπόθη , καὶ ἐξέθηκε τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον · τῇ ἑνάτῃ , ὅτε τὸ αἷμα ἐξῆλθεν καὶ παρέδωκε τὸ πνεῦμα , καὶ ἐλυτρώσατο ἡμᾶς · ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου κατοχῆς · περὶ ἡλίου θυσίας , ὁ δὲ λυχικὸν ὀνομάζομεν , διὰ τὸ εὐχαριστῆν ἡμᾶς · ἐπὶ τῇ παρελεύσει τῆς ἡμέρας · πάλιν δὲ , ὅταν πρὸς τὸν ὕπνον ὑπάγωμεν . Ταῦτα οὖν συναριθμούμενα ἑπτάκις γίνεται . Εἰρήνη πολλὴ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον σου , καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς σκάνδαλον . Οἱ τῷ θεῷ πυρπολούμενοι φιλτρω , καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν εἰρήνην · οὐ τῆς τῶν ἐντολῶν προστάχμενοι φυλακήν , χλ’ ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων πολεμῶμενοι , θυμὴρ ζωὴ ζῶμεν . Καὶ μάρτυς ὁ θεοπόσιος Παῦλος βοῶν · Ἐν παντὶ θαλεῖ μενοι , ἀλλ’ οὐ στενοχωρούμενοι · ἀπορούμενοι , ἀλλ’ οὐκ ἐξαπορούμενοι · διωκόμενοι , ἀλλ’ οὐ καταλιμπαγόμενοι · κατακαλῳμένοι , ἀλλ’ οὐ ἀπολλύμενοι .
Lemmas: λόγος . γιγραπτος γάρ · εἶπον ὁ θεός ὁ Αδράμη · ἐν ὁ σπέρμα σύ ἐνευλογέω πᾶς ὁ ἔθνος · ὅς ἐπί Χριστός . διά αὐτός οὖν εἰς ὁ αἰών γίγνομαι ὁ [ 716 ] δικαιοσύνη ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος . Ἀρχή δέ λόγος καλέω ὁ πρός ὁ Αδράμη ἐπαγγελία . ἐκ ἐκεῖνος γάρ ὁ Ἰουδαῖος συνίστημι γένος · ἀλλά πληρόω ὁ ὑπόσχεσις , καί αὐξάνω ὁ λαός , ὡς ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός ὁ πλῆθος , καί ἐν ὁ σπέρμα διά αὐτός πληθύνω , κατά ὁ ἐπαγγελία , πᾶς ὁ ἔθνος . οὗτος γάρ προδηλόω εἴρω · καί εἰς ὁ αἰών πᾶς ὁ κρίμα ὁ δικαιοσύνη σύ . προσθήκη γάρ ὅς ὁράω ὁ Χριστός ὁ αἰώνιος κράτος . Διὸ καί ἀλήθεια φημί κοσμέω ὁ ὁ θεῖος λόγος ἀρχή . Λέγος δέ καί ἐν ἕτερος ψαλμός · Εργά χείρ αὐτός ἀλήθεια καί κρίσις . ἄρχω καταδιώκω ἐγώ δωρεάν , καί διά ὁ λόγος σύ εδειλισαω ὁ κρίμα ἐγώ . Τούς πολεμέω , φημί , καί διώκω οὐ φοβέω · ὁ δέ σός δείδω νόμος . Διὸ καί καθεύδω ὁ πολέμιος εὑρίσκω , ἀναιρέω οὐ τολμάω . καί ὁ πατραλοίας διά ἐκεῖνος καί μωσαϊκός παῖς οἰκτίρω λέγω · φείδομαι ἐγώ ὁ παιδάριον . Ταΰς μέν ὁ Δαυίδ διώκω ὑπό ὁ Σαῦλος λέγω · κατά δέ θεωρία καί διάνοια ἄχω εἰμί ὁ πονηρός πνεῦμα , ὡς ὁ μακάριος Παῦλος ἐγώ διδάσκω · οὐ εἰμί ἐγώ ὁ πάλη πρός αἷμα καί σάρκα , ἀλλά πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία , πρός ὁ κοσμοκράτωρ ὁ κόσμος οὗτος , πρός ὁ πνευματικός ὁ πονηρία . αὐτός οὖν προσβάλλω ἐγώ , βούλομαι ἀπατάω · ἀλλά ἀπό ὁ λόγος ὁ θεός φοβέω . λέγω γάρ ὁ κύριος · μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτείνω ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή μή δύναμαι τίς βλάπτω · φοβέω δέ μᾶλλον ὁ δύναμαι καί ψυχή καί σῶμα ἀπόλλυμι ἐν γέεννα . ἀγαλλιάω ἐγώ ἐπί ὁ λόγος σύ , ὡς εὑρίσκω σκίλλα πολύς . Ἐπειδή πολέμιος μηνύω διώκω , ἔοικα καί ὁ σκίλλα ὁ μνήμη παράγω . Λέγος δέ , ὅτι πᾶς λα ἀναλέγω ἐκεῖνος καί σκυλεύω πλεῖστος ὅσος συνάγω λάφυρα , οὐ ἄν οὕτως εὐφραίνω , ὡς ὁ σός ἀγάλλομαι νόμος . ὅσπερ δέ ἄνω λέγω , οὗτος καί ἐνταῦθα λέγω . ἐπίτεξ γάρ φημί · Ἀγαθός ἐγώ ὁ νόμος σύ στόμα σύ ὑπέρ χιλιάς χρυσίον καί Ἀργύριος · καί , ἀγαπάω ὁ ἐντολή σύ ὑπέρ χρυσίον καί τοπάζιον . διδάσκω οὖν , ἵνα ὑπέρ πᾶς εὐφροσύνη χαίρω καί ἀγαλλιάω ἐπί ὁ ἐντολή ὁ θεός . Ἄδικος μισέω , καί δείκνυμι , ὁ δέ νόμος σύ ἀγαπάω . ἀληθής καί ὅλος ὁ λόγος . ὁ γάρ τρυμός περί ὁ θεῖος διάκειμαι , πάνας μυσταζω . καί γάρ ὁ μισέω ὁ ἀδικία , πᾶς ὁ δικαιοσύνη ἐπιστάζω . Διὸ γάρ ἐναντίος · λόγος περί ὁ αὐτός πρᾶγμα ἀληθής ἔρχομαι φύσις οὐ ἔχω . λέγω δέ καί ὁ κύριος · οὐ δύναμαι θεός δουλεύω καί μαμωνᾶς . ἐπί αὐτός ὁ ἡμέρα νέος σύ ἐπί ὁ κρίμα ὁ δικαιοσύνη σύ . Τινές ὁ , ἐπί αὐτός , πλειστάκις ἑρμηνεύω . καί οὗτος δέ ἐκεῖνος ὁ θεριμὸν ἔρως ὁ προφήτης δηλόω . σής γάρ ὕειος ὑμνῳδία οὐ λαμβάνω χρόνος . ἀδιάλειπτος τοίνυν χράω καί ἐγώ αἰνέω ὁ θεός , τουτέστιν , ἐπί ὁ κρίμα ὁ δικαιοσύνη αὐτός . οὐ δέ ἐπικαλέω , ποῦ καί εὐλαβής ἑπτάκις ποιέω ὁ στάσις αὐτός πρός ὁ θεός νύκτωρ καί μέλι ἡμέρα · πρῶτος μέν διανυκτερεύω , ὁ δέ δρόμος ἀνομάζομεν · ἔτι οὕτως , ἀνατέλλω ὁ ἥλιος , εὐχαριστέω ὁ ἀγαθός ὁ ἡμέρα · τρίτος ὥρα , ὅτε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐπί ὁ ἀπόστολος ἐπιδημέω · ὁ ἕκτος , ὅτε Χριστός ὁ θεός ἐγώ σάρξ ἐπί ὁ σταυρός προσπίνω , καί ἐκτίθημι ὁ κατά ἐγώ χειρόγραφον · ὁ ἔνατος , ὅτε ὁ αἷμα ἐξέρχομαι καί παραδίδωμι ὁ πνεῦμα , καί λυτρόω ἐγώ · ἐκ ὁ ὁ διάβολος κατοχή · περί ἥλιος θυσία , ὁ δέ λυχικὸν ὀνομάζω , διά ὁ εὐχαριστέω ἐγώ · ἐπί ὁ παρέλευσις ὁ ἡμέρα · πάλιν δέ , ὅταν πρός ὁ ὕπνος ὑπάγω . Ταΰς οὖν συναριθμέω ἑπτάκις γίγνομαι . Εἰρήνη πολύς ὁ ἀγαπάω ὁ νόμος σύ , καί οὐ εἰμί αὐτός σκάνδαλον . ὁ ὁ θεός πυρπολώ φίλτρον , καί ὁ πρός αὐτός εἰρήνη · οὐ ὁ ὁ ἐντολή προστάσσω φυλακή , χλέω ὑπό πᾶς ἄνθρωπος πολεμόω , θυμὴρ ζωή ζάω . καί μάρτυς ὁ θεοποσις Παῦλος βοῦς · ἐν πᾶς θάλος μένω , ἀλλά οὐ στενοχωρέω · ἀπορέω , ἀλλά οὐ ἐξαπορέω · διώκω , ἀλλά οὐ καταλείπω · κατακαλέω , ἀλλά οὐ ἀπόλλυμι .