joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0656.1
ελάλουντο τοῦ Θεοῦ τοῦ σώζοντος αὐτοῖς , τοῦ ποιήσαντος μεγάλα ἐν Αἰγύπτῳ , θαυμάσια ἐν γῇ Χὶμ , σφοβερὰ ἐπὶ θαλάσσης ἐρυθρᾶς . Οὐκ εἶχὸ τούτων [ 672 ] μέμνηται , δείκνυσι δὲ θέλον , ὡς ἐπὶ τοσούτοις οὐκ ἀπέδραλεν αὐτοὺς ὁ Θεός · μέγαι κατὰ Χριστοῦ τοῦ πάντων ἀπεθάσαντος ἔργων ἐτόλμησαν , τὴν δοθεῖσαν αὐτοῖς παραστήσαντο γάρου . Διὸ φησιν αὐτοῖς · ὁ Σωτήρ · Ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , ὅν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία αὐτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας , καὶ οὐκ ἠθέλησατε · Ἰδοὺ ἀφέται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος . Μὴ ἀρκεσθέντες οὖν , φησί , τοῖς προτέροις χακοῖς , τὴν δόξαν αὐτῶν , ἣν ἦν ὁ Θεός , ἠλλάξαντο ἐν ὁμοιώματι μόχγου . Οὐτε γὰρ τῆς οἰκείας ἐμηνμένουσαν σωτηρίας , οὔτε τῆς τῶν Αἰγυπτίων τιμωρίας , οὔτε τοῦ μεγάλου τῆς θαλάττης διώματος · ἀλλὰ πάντα ἀθροὺς ἀπέπυσαν . Καὶ εἶπε τοῦ ἐξολοθρεύσαι αὐτούς , εἰ μὴ ὁ Μωϋσῆς ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ ἐστη ἐν τῇ ὀραίνῃ ἐνώπιον αὐτοῦ , τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν αὐτοῦ , τοῦ μὴ ἐξολοθρεύσαι αὐτούς . Τοῦ γὰρ Θεοῦ τῶν ὅλων ἱκανός , Ἐασθὼ με , καὶ θυμωθῶ ὀργῇ ἐκτενῶς αὐτούς , καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα , εἰπεν ὁ μακάριος Μωϋσῆς · Εἰ μὲν ἀφῃς αὐτοὺς τῆς ἁμαρτίας , ἀφες · εἰ δὲ μή , ἐξάλειψον καμὲ ἐκ τῆς βίβλου , ἧς ἐγράψας . Ἐνταῦθα ζήτημα οὐ μικρὸν καὶται . Τί γὰρ φησίν ; Εἰ μὴ Μωϋσῆς , ἀπόλλυτο ἄν . Τί οὖν ; Μωϋσῆς τὸ πᾶν ἦνσε , καὶ αὐτὸν αἰδεῖσθαι , οὐ τῆς οἰκείας φιλανθρωπίας χρησάμενος ; ἐστησε τὴν ὀργήν ; Καὶ τίς ἄν τοῦτο εἴποι ; Τί οὖν ἐστι τὸ λεγόμενον ; Σχήματι κέχρηται ὁ Θεός · εἰς τὸν ἐκεῖνον σοφέλασαν , καὶ φησιν αἰδοῦμενος αὐτὸν γαλᾶν τὴν ὀργήν , καὶ λέγει · Ἄφες με , καὶ ἐξάλειψα αὐτούς . Καίτοι γε οὐδὲν ἐσθῆσθαι Μωϋσῆς , οὐδὲ προσήλθεν , οὐδὲ ἱκέτευσεν · ἀλλὰ βουλόμενος αὐτὴν εἰς ὀργὴν ἐκπετραίας ἀγαγεῖν , ἐνταῦθα προσιμάζεται . Κατὰ μὲν οὖν τὸν δίκαιον καὶ τὴν πρόγνωσιν τῆς ἁλῆς αὐτῶν κακίας , ὁ θὴς ἀπωλεῖς ὅρος · κατὰ δὲ τὸ φιλάνθρωπον , ἢ τοῦ σωθῆναι συγγνώμην διὰ τὴν ὁσιότητα γενομένη τοῦ πρεσβυτοῦ κατὰ τὴν ὑπὲρ κόσμου πρόνουν ἱκετεύσαντος , ὡς ἄν ἢ τοῦ Θεοῦ χάρις ἀτελὴς μὴ δοθῇ περὶ τὸν Ἰσαρὰλ καὶ διὰ τὴν πρὸς τοὺς πατέρας ἠγαπημένην , ἢς ἱκετεύων ἀπεκρινεῖτο . Καὶ ἐξουδὼνωσαν τὴν ἐπιθυμητήν . Οὐκ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ , καὶ ἐτόρησαν ἐν τοῖς σκηνώμασι αὐτῶν · οὐχ εἰσήκουσαν τῆς ζωῆς Κυρίου . Ἡμῖτον ἐγκλημα τοῦτο μετὰ τὴν Ἐρυθρὰν , καὶ τὴν ἔρημον , καὶ τὴν εἰς Μωϋσῆν παροίναν , καὶ τὸν μῶσον τὸν ἐν Χωρῆ . Ἐπανελθόντες γὰρ ὁ κατασκόποι κακῶς λέγοντες τὴν γῆν καὶ τοὺς ἄλλους ἀπέτρεψαν , χωρὶς Ἠσοῦ τοῦ Ναυῆ , καὶ Χαλεὺ τὸν τοῦ Ἰεφουν . Τοῦ γὰρ Θεοῦ παρεργυῖσαντος τὴς ἐπηγγελμένης ἐπιβῆσαι γῆς , τῆς δειλίας τὸ πάθος δεξάμενον ἀντέτεινον προφανῶς , τοὺς μὲν Χαναναίους γενναίους εἶναι λέγοντες , αὐτοὺς δὲ δύναμιν ἀξίχρεων οὐχ ἔχειν πρὸς τὸν ἐκείνων παράταξιν . Τοῦτο δὲ ἀπιστίας προφανὸς ἀ τεκμήριον . Τοὺς γὰρ τοιούτων καὶ τοσούτων θαυμάτων αὐτόπτας ὀαβρῆν εἰς ἀπαντα δίκαιον ἦν τῇ τοῦ ἀσωκώτου δυνάμει . Καὶ ἐπίμης τῇ χειρὶ αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοὺς , τοῦ καταβαλεῖν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ · καὶ τοῦ καταβαλεῖν τὸ σπέρμα αὐτῶν ἐν τοῖς ἔθνεσι , καὶ διασκορπίζειν αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις . Τὴν δὲ περὶ τῆς γῆς ἀντιλογίαν , καίτοι πρεσβυτέρων ὄντων τῆς Κορὴ καὶ Δαλὼν στόσιας , ὡς μειοῦν τὰ καὶ δυσανειδὲ οἱά τὴν πρὸς Θεὸν ἀπίστειαν , τῇ μυστοπία φέρων ὑπέταξεν . Ἡ δειλία γὰρ αὐτοῖς τὴν καλὰ πέπται ἀνείλεν ἐλπίδα , μηδὲ τῇ τῶν προλαβόντων πείρα βεβαιομενοῖς · ὅθεν καὶ μεῖζον τὴν δίκην ὑπέχον τῆς ἐπὶ τῇ μοχμοπία χολάσεως . Μερικῶς γὰρ τοῦτο παθόντες , νῦν ἀπαντες ὀρθὸν πλήν τῶν παιδῶν ἀπόλλυντο , μηδὲ τῆς ἐπαγγελίας ἀξιωθέντες . Ἰδοὐλὼν γὰρ ὁ Θεὸς τῇ ἀπιστία κατάλληλον ἐποιεῖν τὴν τιμωρίαν , καὶ πᾶσι κατὰ ταῦτόν ἐπενέγκειν τὸν ὀλεθρον . Ἄλλ’ ὅμως τῇ συνήθι φιλανθρωπία χρόνους μεριχνοῦντες ἐπήγαγε χλάσιν . Καὶ ἐπελέσθησαν τὸν Βεεζεφωγ , καὶ ἔφαγον θυσίαν νεκρῶν καὶ παρώθουν αὐτὸν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασι αὐτῶν . Ἐκτον ἀμάρτημα τοῦτο δὲ , ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς . Εἰς ἀκολασίαν γὰρ πάλιν ἐφορῶντες , καὶ κατὰ τῶν Μωαβιτῶν μιγνύμεναι γυναῖκας , μετέβαλον τὴν ἐκείνων δασδειαν . Βεεζεφωγ δὲ ἐστιν εἰδωλον [ 673 ] παρ’ ἐκείνοις τιμώμενον . Καὶ Φεγὼρ μὲν ἐκαλεῖτο τοῦ εἰδώλου ὁ τόπος · Βαλὰλ δὲ , τὸ εἴδωλον . Τούτων δὲ φασί τινες Κρόνον καλεῖσθαι τῇ Ἑλλάδι · φωνὴ · λέγεται δὲ καὶ Βήλ ,
Lemmas: λαλέω ὁ Θεός ὁ σῴζω αὐτός , ὁ ποιέω μέγας ἐν Αἴγυπτος , θαυμάσιος ἐν γῆ Χὶμ , σφοβερὰ ἐπί θάλασσα ἐρυθρός . οὐ ἔοικα οὗτος [ 672 ] μιμνήσκω , δείκνυμι δέ ἐθέλω , ὡς ἐπί τοσοῦτος οὐ ἀποδιαλύω αὐτός ὁ Θεός · μέγας κατά Χριστός ὁ πᾶς ἀποθνῄσκω ἔργον τολμάω , ὁ δίδωμι αὐτός παρίστημι γάρος . Διὸ φημί αὐτός · ὁ Σωτήρ · ποσάκις ἐθέλω ἐπισυνάγω ὁ τέκνον σύ , ὅς τρόπος ὄρνις ἐπισυνάγω ὁ νεόσσιον αὐτός ὑπό ὁ πτέρυξ , καί οὐ ἐθέλω · ἰδέ ἀφέτης ὁ οἶκος σύ ἐρῆμος . μή ἀρκέω οὖν , φημί , ὁ πρότερος χάσκω , ὁ δόξα αὐτός , ὅς εἰμί ὁ Θεός , ἀλλάσσω ἐν ὁμοίωμα μόχγου . οὐ γάρ ὁ οἰκεῖος μηνίω σωτηρία , οὔτε ὁ ὁ Αἰγύπτιος τιμωρία , οὔτε ὁ μέγας ὁ θάλασσα διώμα · ἀλλά πᾶς ἀθροὺς ἀποπυνθάνομαι . καί εἶπον ὁ ἐξολοθρεύω αὐτός , εἰμί μή ὁ Μωϋσῆς ὁ ἐκλεκτός αὐτός ἵστημι ἐν ὁ ὄρνυμι ἐνώπιος αὐτός , ὁ ἀποστρέφω ὁ θυμός αὐτός , ὁ μή ἐξολοθρεύω αὐτός . ὁ γάρ Θεός ὁ ὅλος ἱκανός , ἐάω ἐγώ , καί θυμόω ὀργή ἐκτενής αὐτός , καί ποιέω σύ εἰς ἔθνος μέγας , εἶπον ὁ μακάριος Μωϋσῆς · εἰμί μέν ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι · εἰμί δέ μή , ἐξαλείφω Καμέ ἐκ ὁ Βίβλος , ὅς γράφω . ἐνταῦθα ζήτημα οὖον μικρός καΐτης . τις γάρ φημί ; εἰμί μή Μωϋσῆς , ἀπόλλυμι ἄν . τις οὖν ; Μωϋσῆς ὁ πᾶς ἀνίημι , καί αὐτός αἰδέομαι , οὖον ὁ οἰκεῖος φιλανθρωπία χράω ; ἵστημι ὁ ὀργή ; καί τίς ἄν οὗτος εἶπον ; τις οὖν εἰμί ὁ λέγω ; σχῆμα χράομαι ὁ Θεός · εἰς ὁ ἐκεῖνος σοφέλασαν , καί φημί αἰδέομαι αὐτός γάλη ὁ ὀργή , καί λέγω · ἄφες ἐγώ , καί εξαλείφω αὐτός . καίτοι γε οὐδείς ἐσθίω Μωϋσῆς , οὐδέ πρόσειμι , οὐδέ ἱκετεύω · ἀλλά βούλομαι αὐτός εἰς ὀργή ἐκπετραίας ἄγω , ἐνταῦθα προσιμάζεται . κατά μέν οὖν ὁ Δίκαιος καί ὁ πρόγνωσις ὁ ἁλής αὐτός κακία , ὁ γυναικοπληθής ἀπόλλυμι ὅρος · κατά δέ ὁ φιλάνθρωπον , ἢ ὁ σῴζω συγγνώμη διά ὁ ὁσιότης γίγνομαι ὁ πρεσβύτης κατά ὁ ὑπέρ κόσμος προνέω ἱκετεύω , ὡς ἄν ἢ ὁ Θεός χάρις ἀτελής μή δίδωμι περί ὁ Ἰσαρὰλ καί διά ὁ πρός ὁ πατήρ ἀγαπάω , εἶμαι ἱκετεύω ἀποκρίνω . καί ἐξουδὼνωσαν ὁ ἐπιθυμητής . οὐ πιστεύω ὁ λόγος αὐτός , καί τορέω ἐν ὁ σκήνωμα αὐτός · οὐ εἰσακούω ὁ ζωή κύριος . ημιος ἔγκλημα οὗτος μετά ὁ ἐρυθρός , καί ὁ ἐρῆμος , καί ὁ εἰς Μωϋσῆς παροινεω , καί ὁ μωσω ὁ ἐν χωρέω . ἐπανέρχομαι γάρ ὁ κατάσκοπος κακῶς λέγω ὁ γῆ καί ὁ ἄλλος ἀποτρέπω , Χωρὶς εἶμαι ὁ Ναυῆ , καί Χαλεὺ ὁ ὁ Ἰεφουν . ὁ γάρ Θεός παρεργυῖσαντος σής ἐπαγγέλλω ἐπιβαίνω γῆ , ὁ δειλία ὁ πάθος δέχομαι ἀντιτείνω προφανῶς , ὁ μέν Χαναναῖος γενναῖος εἰμί λέγω , αὐτός δέ δύναμις αξιχρεος οὐ ἔχω πρός ὁ ἐκεῖνος παράταξις . οὗτος δέ ἀπιστία προφαίνω ὅς τεκμήριον . ὁ γάρ τοιοῦτος καί τοσοῦτος θαῦμα αὐτόπτης ὀαβρῆν εἰς ἅπας Δίκαιος εἰμί ὁ ὁ ἀσωκώτου δύναμις . καί επιμεις ὁ χείρ αὐτός ἐπί αὐτός , ὁ καταβάλλω αὐτός ἐν ὁ ἐρῆμος · καί ὁ καταβάλλω ὁ σπέρμα αὐτός ἐν ὁ ἔθνος , καί διασκορπίζω αὐτός ἐν ὁ χώρα . ὁ δέ περί ὁ γῆ ἀντιλογία , καίτοι πρέσβυς εἰμί ὁ κορέω καί Δάλων στόσιας , ὡς μειόω ὁ καί δυσανειδὲ οἶος ὁ πρός θεός ἀπιστέω , ὁ μυστοπία φέρω ὑποτάσσω . ὁ δειλία γάρ αὐτός ὁ καλός πεπτός ἀναιρέω ἐλπίς , μηδέ ὁ ὁ προλαμβάνω πείρω βεβαιόω · ὅθεν καί μείζων ὁ δίκη ὑπέχω ὁ ἐπί ὁ μοχμοπία κόλασις . μερικός γάρ οὗτος πάθος , νῦν ἅπας ὀρθός πλήν ὁ παῖς ἀπόλλυμι , μηδέ ὁ ἐπαγγελία ἀξιόω . ιδουλη γάρ ὁ θεός ὁ ἀπιστία κατάλληλος ποιέω ὁ τιμωρία , καί πᾶς κατά αὐτός ἐπιφέρω ὁ ὄλεθρος . ἄλλος ὅμως ὁ συνηθίζω φιλανθρωπία χρόνος μεριχνοῦντες ἐπάγω χλάς . καί πελάζω ὁ Βεεζεφωγ , καί ἔφαγον θυσία νεκρός καί παρωθέω αὐτός ἐν ὁ ἐπιτήδευμα αὐτός . ἕκτος ἁμάρτημα οὗτος δέ , ἐν ὁ Ἀριθμοί . εἰς ἀκολασία γάρ πάλιν ἐφοράω , καί κατά ὁ Μωαβίτης μείγνυμι γυνή , μεταβάλλω ὁ ἐκεῖνος δατέομαι . Βεεζεφωγ δέ εἰμί εἴδωλον [ 673 ] παρά ἐκεῖνος τιμάω . καί Φεγὼρ μέν καλέω ὁ εἴδωλον ὁ τόπος · Βαλλά δέ , ὁ εἴδωλον . οὗτος δέ φημί τις Κρόνος καλέω ὁ Ἑλλάς · φωνή · λέγω δέ καί Βήλ ,