joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0637.5
α' . Ἡ τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρις οὐ μόνον ἱκανὴ καὶ δογματικῶν διδασκαλιῶν τοῖς ἀνθρώποις προσπίπτει , ἀλλὰ καὶ ὅπως ὑμνεῖν χρὴ τὸν Ποιητήν ἀκριβῶς ἐπιδεῖξαι . Διὰ τοῦ τοῦτο τοῦτον συνεργάσθαι τῷ ψαλμῷ , τῇ μαχαρίᾳ Δαυὶδ ὀπουργῶ χρησάμενον , ὡς ἐν μέσῳ ἀπάντες τίσιν ὑμνὸν χρή τὸν εὐεργέτην ἀμείβειν . Τὰς μέντοι κοινὰς εὐεργεσίας ἐνταῦθα διέξεισι , καὶ κέκνησι ποιητὴν ἀπάντων ὁμοῦ καὶ πρῶτον τὸν ὅν Θεὸν Θεόν . Εὐλόγεις , ἡ ψυχή μου , τὸν Κύριον . Ὁ μὲν θεὸς ἀνθρώπων εὐλόγος · ἐν ἀσφαλείᾳ καθεστώς καὶ λαμπρότερων ποιῶν , καθάπερ τὸν Ἀβραάμ · ὁ δὲ ἄνθρωπος οὐχ οὕτως , ἀλλ' αὐτὸν τότε λαμπρότερον ποιῶν . Ἀν · γὰρ ὁ Θεὸς εὐλόγη , ἄν τε ἄνθρωπος τὸν Θεόν , ἐκταίταν τὸ κέρδος εἰς τὸν ἄνθρωπον διαβαίνει · τὸ γὰρ Θεὸν ἄπροσδέες . Ὑμνεῖν δὲ διδάσκει τὸν εὐεργέτην Θεὸν ἕκαστον τὸν τῆς εὐσεβείας τρόφιμον . Κύριος ὁ Θεὸς μου , ὡς ἐμεγαλύνθης σφόδρα . Ἐπτάζεις αὶ ἐνταῦθα τὸ , Ὦ · τὸ δέ , Ἐμεγαλύνθης σφόδρα , οὐκ ἐξήσεως δηλωτικόν , ἀλλὰ τοῦ ἀμετρήτου μεγέθους πιμαντικόν · οὕτω γὰρ καὶ ὁ Σὐμμαχος ἠρμήνευσεν · Κύριε ὁ Θεὸς μου , μέγας εἶ σφόδρα . Οὐ γὰρ σημερὸν αἰ ἐμεγαλύνθης · ἀλλὰ φύσει μέγας ὤν , τοῦτο τοῖς εὐακίσιν ἐδείχθης . Πῶς δὲ γίνεται μέγας ὁ δελ τῶν μέγας , καὶ μὴ δεόμενος προσθήκης , ἀλλ' ἀεὶ τέλειος ὤν ; πῶς μὲ γαλύνεται ; Ὅταν οἱ ἀνακείμενοι αὐτῷ βίον ἀριστον ἐκδείξωνται , ὅταν καὶ διὰ ῥημάτων καὶ δι' ἔργων αὐτὸ ἀνυμνήσι , μεγαλύνεται τότε , οὐχ αὐτὸς τὴν προσλαβὼν τὴν εἰς μέγεθος , ἀλλὰ τοῖς ἀγνοοῦσιν αὐτὸ διὰ τῶν κρατεπιδείκνων μέγας δεικνύμενος διὰ μεγαλοψυχίας πεσμάτων ποικιλίας τε καὶ προνοίας . Καίρουσα δὲ ἡ ψυχή τῷ τοσούτῳ φησὶ · Κύριε ὁ Θεὸς μου · σεμνυνούσης τῇ τῇ φωνῇ . Τίνα δὲ τρόπον ἐμεγαλύνθης ἐπάγει · Ἐξωμώησθαι γὰρ μεγαλοπρεπέσιον ἐνδεδύθαι . Ὁ δὲ Σὐμμαχος οὕτως , Ἵμνιον καὶ εὐδοξίαν ἡμμοσάσω . Οὐκ ἐπὶ τῶν εἰς ἀγνοοῦσιν οἱ τῶν σῶν ἀπολαύοντες ἀγαθῶν , οὐδὲ τῶ εἰδούσι τὸ σὸν σέβας προσφέρεσθαι , ἀλλὰ σε ὑμνεῖν , καὶ σοὶ τὸ τῆς δοξολογίας ἐκτινύσαι χρέος . Εἰ γὰρ καὶ ἰκανὴ εἰς δήλωσιν τοῦ μεγέθους · τοῦ Θεοῦ ἡ τῶν ἀγνῶν δ · μουργία , ἡ τῶν οὐρανῶν ἐκτασις , ἡ τῆς γῆς θεμελίωσις , καὶ ἄλλα δὸς τούτοις ὁ ψαλμὸς ἐπήγγειν , ὅμως τοῖς ἐπικανύτερον τῷ γενέσθαι τὸν Σωτῆρα ἄνθρωπον , καὶ μεῖναι Θεόν , παθεῖν τε τὰ ἡμέτερα , καὶ φωμῖς τὴν οἰκείαν ἀπαθεῖαν . Διόπερ δεῦτερα ταῦτα τῇ εὐδντα , πρότερα τῶν ἄλλων ἡμῶν ἐτάξεν , ὡς τῇ δυναμὶ τυχάνοντα πρότερα . Ἐξωμολογήσω τὴν ἀρ ἡμῶν σφραφρσίν , ἐπειδὴ δι' αὐτῆς τὸ Θεὸ τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πραγήσαν ἐπεμολόγησεν , ὥστε βοᾶν τὸν Πατρί · Ἐξωμολγούμαι σοι , Κύριε τῷ οὐρανῷ καὶ τῆς γῆς , ὅτι ἐκἐκλῦγας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνέγνωσ , καὶ δαταῦτα · μεγαλοπρέπειαν δέ , ἐπειδὴ τῶν μεγάλων κὶ λίαν ὑπερβαλλόντων ἐπρεπε διασαφᾶσαι τὸ ἡμέτερον γῆμαρ . Ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐνδιασάτω ταύτην αὐτὸν τὴν ἐξομολογίαν καὶ τὴν μεγαλοπρέπειαν σφην , οὐχ ὡς πάλιν ἀποδύσθαι μέλλοντα , ἀλλ' ὥστε διηγῆσαι , ὅτι σαρκωθείς οὐ μετελήφθης εἰς ἄνθρωπον , ἀλλὰ καὶ Θεὸ μένει καὶ ἄνθρωπος γίνεται . Ὁ ἀναβαλλόμενος ρῶς , ὡς ἱμάτιον . Περιβάλλεται φῶς , ὡς ἱμάτιον , ὡς γυναικὸς πανταχόθεν πεπληρωμένον , ὡς · ἀκατάληπτον ἔχων σσίαν . Καὶ τὴν ἀχραιρεστάτην δὲ τοῦ Θεοῦ γνώμην σημαίνει τὸ φῶς · Οἴκει γὰρ σφως , κατὰ Παῦλον , ἀφρόιτον . Τὸ γὰρ , οἴκει , τὸν ὅλον εἶναι γνωστὸν σημαίνει , διὸ περὶ τούτου ὑπάρχει τοῖς νοητοῖς · ἀφόριστον γὰρ εἰτὸ φῶς . Συνωμὴ γὰρ τούτοις καὶ ὁ Ἀπόστολος λέγει · Ὁ μὲν ἔχων ἀθανάσιον , ὁ φῶς οἴκων ἀφάρετον . Τοσούτων γὰρ ἐστὶν ἐκεῖνο τὸ φῶς , ὡς μηδὲν πελάμιον τολμᾶν · ἀποστρέφει [ 655 ] γὰρ πᾶς κθεῖς τὴν αἴτην ὑπερβολήν . Εἰ γὰρ ὁ αἰσθητὸς τοῦτο ποιεῖν ἡλῖος ἀντὶ κάζει τοὺς ἀπλήστως καθορῶν περιεμένους , τὸς ἰκανὸς τοῦ ἀπρόσιτου φωτὸς ἐν περὶνολα γενέσθαι ; Ἐστι γὰρ σὺν καὶ αὐτὸς φῶς ἀληθινόν , ἀναβαλλεται δὲ καὶ φῶς ὡς ἱμάτιον , καὶ φῶς οἴκει ἀφόριστον , καὶ Νεφελὴ καὶ γνόμος κιχλῶν αὐτοῦ , καὶ δέετο σκότους ἀκωκρητὴν ἀπτου . Καὶ οὐχ ἐναντία ταῦτα ἀλλήλοις · τὸ γὰρ ἀφόριστον φῶς τοῦς ὁρᾶν οὐ δυναμένους τῇ γνόφῳ τὸ τῆς σαρκὸς ταύτον ἐστιν · οὔτε γὰρ ἐν τούτῳ , οὔτε τὰ ἐν ἐκείνῳ δυνατὸν κατοιδεῖν · καὶ τοῦτο μέντοι κάκεινο τῆς θείας σφωσίας δηλοῖ τὸ ἀδράστον . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Ἰωάννης ἠσολόγος περὶ τῆς αὐτῆς οἰκονομίας διηγούμενος , φεῖ αὐτὴν ἐκάλεσε λέγων · Καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκότει φωνει ,
Lemmas: ὅς . ὁ ὁ πανάγιος πνεῦμα χάρις οὖον μόνος ἱκανός καί δογματικός διδασκαλία ὁ ἄνθρωπος προσπίπτω , ἀλλά καί ὅπως ὑμνέω χρή ὁ Ποιητής ἀκριβῶς ἐπιδείκνυμι . Ζεύς ὁ οὗτος οὗτος συνεργάζομαι ὁ ψαλμός , ὁ μαχάριος Δαυίδ ὀπουργῶ χράω , ὡς ἐν μέσος ἅπας τίσις ὕμνος χρή ὁ εὐεργέτης ἀμείβω . ὁ μέντοι κοινός εὐεργεσία ἐνταῦθα διέξειμι , καί κνῆσις ποιητής ἀπαντάω ὁμοῦ καί πρῶτος ὁ ὅς θεός Θεός . εὐλογέω , ὁ ψυχή ἐγώ , ὁ κύριος . ὁ μέν θεός ἄνθρωπος εὔλογος · ἐν ἀσφάλεια καθίστημι καί λαμπρός ποιέω , καθάπερ ὁ Ἀβραάμ · ὁ δέ ἄνθρωπος οὐ οὕτως , ἀλλά αὐτός τότε λαμπρός ποιέω . εἰς · γάρ ὁ θεός εὐλογέω , ἄν τε ἄνθρωπος ὁ Θεός , κτείνω ὁ κέρδος εἰς ὁ ἄνθρωπος διαβαίνω · ὁ γάρ θεός ἄπροσδέες . ὑμνέω δέ διδάσκω ὁ εὐεργέτης θεός ἕκαστος ὁ ὁ εὐσέβεια τρόφιμος . Κύριος ὁ θεός ἐγώ , ὡς μεγαλύνω σφόδρα . πτάζω ὅς ἐνταῦθα ὁ , ὦ · ὁ δέ , μεγαλύνω σφόδρα , οὐ ἐξήσεως δηλωτικός , ἀλλά ὁ ἀμετρητος μέγεθος πιμαντικος · οὗτος γάρ καί ὁ Σύμμαχος ἐρμηνεύω · κύριος ὁ θεός ἐγώ , μέγας εἰμί σφόδρα . οὖον γάρ σήμερον ὁ μεγαλύνω · ἀλλά φύσις μέγας εἰμί , οὗτος ὁ ευακις δείκνυμι . Πῶς δέ γίγνομαι μέγας ὁ δελ ὁ μέγας , καί μή δήω προσθήκη , ἀλλά ἀεί τέλειος εἰμί ; πῶς ἐγώ γαλυνω ; ὅταν ὁ ἀνάκειμαι αὐτός βίος ἀγαθός ἐκδείκνυμι , ὅταν καί διά ῥῆμα καί διά ἔργον αὐτός ἀνύμνησις , μεγαλύνω τότε , οὐ αὐτός ὁ προσλαμβάνω ὁ εἰς μέγεθος , ἀλλά ὁ ἀγνοέω αὐτός διά ὁ κρατεπιδεικναω μέγας δείκνυμι διά μεγαλοψυχία πέσμα ποικιλίας τε καί πρόνοια . καιρόω δέ ὁ ψυχή ὁ τοσοῦτος φημί · κύριος ὁ θεός ἐγώ · σεμνύνω ὁ ὁ φωνή . τίς δέ τρόπος μεγαλύνω ἐπάγω · Ἐξωμώησθαι γάρ μεγαλοπρεπής ἐνδύω . ὁ δέ Σύμμαχος οὕτως , Ἵμνιον καί εὐδοξία ἡμμοσάσω . οὐ ἐπί ὁ εἰς ἀγνοέω ὁ ὁ σός ἀπολαύω ἀγαθός , οὐδέ ὁ ὁράω ὁ σός σέβας προσφέρω , ἀλλά σύ ὑμνέω , καί σύ ὁ ὁ δοξολογία ἐκτίννυμι χρέος . εἰμί γάρ καί ἱκανός εἰς δήλωσις ὁ μέγεθος · ὁ Θεός ὁ ὁ ἁγνός δ · Μουργιά , ὁ ὁ οὐρανός ἔκτασις , ὁ ὁ γῆ θεμελίωσις , καί ἄλλος δίδωμι οὗτος ὁ ψαλμός ἐπάγω , ὅμως ὁ επικανυτερος ὁ γίγνομαι ὁ Σωτήρ ἄνθρωπος , καί μένω Θεός , πάσχω τε ὁ ἡμέτερος , καί φωμῖς ὁ οἰκεῖος ἀπάθεια . διόπερ δύο οὗτος ὁ εὐδντα , πρότερος ὁ ἄλλος ἐγώ τάσσω , ὡς ὁ δύναμις τυχάνω πρότερος . ἐξομολογέω ὁ ἀρ ἐγώ σφραφρσίν , ἐπεί διά αὐτός ὁ Θεός ὁ ὑπέρ ἐγώ πράσσω ἐπεμολόγησεν , ὥστε βοάω ὁ πατήρ · εξωμολγουμης σύ , κύριος ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ὅτι ἐκκλύζω οὗτος ἀπό σοφός καί συγγιγνώσκω , καί δαῦτα · μεγαλοπρέπεια δέ , ἐπεί ὁ μέγας κίς λίαν ὑπερβάλλω πρέπω διασαφέω ὁ ἡμέτερος γῆμαρ . ἀλλά γάρ καί ἐνδιάζω οὗτος αὐτός ὁ ἐξομολογία καί ὁ μεγαλοπρέπεια σφήν , οὐ ὡς πάλιν ἀποδύω μέλλω , ἀλλά ὥστε διηγέομαι , ὅτι σαρκόω οὖον μεταλαμβάνω εἰς ἄνθρωπος , ἀλλά καί Θεός μένω καί ἄνθρωπος γίγνομαι . ὁ ἀναβάλλω Ῥῶς , ὡς ἱμάτιον . περιβάλλω φάος , ὡς ἱμάτιον , ὡς γυνή πανταχόθεν πληρόω , ὡς · ἀκατάληπτος ἔχω σία . καί ὁ ἀχραιρεστάτην δέ ὁ Θεός γνώμη σημαίνω ὁ φάος · οἰκέω γάρ σφως , κατά Παῦλος , ἀφρέω . ὁ γάρ , οἰκέω , ὁ ὅλος εἰμί γνωστός σημαίνω , διό περί οὗτος ὑπάρχω ὁ νοητός · ἀφορίζω γάρ ἵημι φάος . συνόμνυμι γάρ οὗτος καί ὁ ἀπόστολος λέγω · ὁ μέν ἔχω Ἀθανάσιος , ὁ φάος οἶκος ἀφαιρέω . τοσοῦτος γάρ εἰμί ἐκεῖνος ὁ φάος , ὡς μηδείς πελάμιον τολμάω · ἀποστρέφω [ 655 ] γάρ πᾶς καθίημι ὁ οἰδάνω ὑπερβολή . εἰμί γάρ ὁ αἰσθητός οὗτος ποιέω Ηλίος ἀντί κάζω ὁ ἄπληστος καθοράω περίειμι , τός ἰκανός ὁ απρόσιτος φάος ἐν περὶνολα γίγνομαι ; εἰμί γάρ σύν καί αὐτός φάος ἀληθινός , ἀναβάλλω δέ καί φάος ὡς ἱμάτιον , καί φάος οἰκέω ἀφορίζω , καί νεφέλη καί γνόμος κίχλη αὐτός , καί δήω σκότος ἀκωκρητὴν ἅπτω . καί οὐ ἐναντίος οὗτος ἀλλήλων · ὁ γάρ ἀφορίζω φάος ὁ ὁράω οὖον δύναμαι ὁ γνόφος ὁ ὁ σάρξ αὐτός εἰμί · οὔτε γάρ ἐν οὗτος , οὔτε ὁ ἐν ἐκεῖνος δυνατός κατοιδέω · καί οὗτος μέντοι ἐκεῖνος ὁ θεῖος σφωσίας δηλόω ὁ Ἄδραστος . οὖον μήv ἀλλά καί Ἰωάννης ἠσολόγος περί ὁ αὐτός οἰκονομία διηγέομαι , φεῖ αὐτός καλέω λέγω · καί ὁ φάος ἐν ὁ σκότος φωνέω ,