joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0661.2
Θαυμάσια αὐτοῦ ἐν τῷ βυθῷ . Παραβολικῶς ταῦτα εἴπειν οὐ προσήκει . Λέγει δὲ τοῦτο , ὅτι καθάπερ οἱ ναυτιλομένοι , καὶ τὰ μεγάλα διαπερῶντες πλεῖον διαφερόντως τὰς θείας μεγαλουργίας ὁρῶσι , πλεύσαν μὲν γαλεῖος περιπεπτωκότες , παρὰ πᾶσαν δὲ ἀνθρωπίνην ἐλπίδα τῆς σωτηρίας ἀπολωλότες · οὕτω καὶ Ἰουδαῖοι ταῖς συμφοραῖς ἐκείναις προπεσόντες καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἀπειληφότες , τὴν θείαν κατέγνωσαν δύναμιν . Καὶ μὴ ἢ καὶ ἀπαντες ἀνθρώποι τὴν ἑξῆν τῶν πραγμάτων ὄρωντες μεταβολήν , καὶ τὴς προτέρας πλῆν τὴν παῦλαν , καὶ τῶν ψυχῶν τὴν γαλήνην , καὶ τῆς ἀναστάσεως τὴν λιμένα , τὸν τοῦτον θαυμάζουσιν · χορηγόν . Ἐνταῦθα δὲ θαλάσσιον νοῆσαι χρὴ τὸν βίον τὸν ἡμέτερον · πλοῖα , τὰς Ἐκκλησίας , ἐν αἷς οἱ ἀπόστολοι εἰργάσαντο σωτηρίαν , ἐν τῇ πλῆθει δηλαδὴ τῶν ἀνθρώπων . Εἰδὼσαν δὲ καὶ τοῦ Θεοῦ τὰ ἔργα , τοῦτο ἐστὶ , τὰ δημιουργήματα καὶ τὰ θαυμάσια , τὰ σημεῖα ὅσα τῇ σωτηρίᾳ οἰκονομῶν τὴν ἡμετέραν ἔθετο ἐν τῷ βυθῷ , τοῦτο ἐστὶν , ἐν τῇ σοφίᾳ , μὴ ἡς οἰκονομῶ τὰ ἡμέτερα . Βδὲος γὰρ ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία , διὰ τὸ ἀνείκαστον αὐτῆς καὶ ἀμέτρητον . Εἶτα , καὶ ἔστη ἀνεῖψαι καταπίδων , καὶ τρύψαν τὰ κύματα αὐτῆς . Ἀναβαίνουσιν ὡς τῶν οὐρανῶν , καὶ καταβαίνουσιν ὡς τῶν ἀβύσσων . Καὶ διὰ τούτων ἐδίδαξεν , ὡς αὐτοῦ νευστοῦν καὶ τὰ λυπηρὰ γίνεται , καὶ τὰ θυμηρὰ προσγίνεται . Λέγει δὲ τοὺς πειρασμούς , οὓς ἐξεῖρεν τὸ πνεῦμα τῆς καταπίδων , δηλαδὴ τὸ ἀντικείμενον πνεῦμα , ἐπιτρέχοντος τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν τῶν δικαίων γυμνασίαν καὶ φανερῶσιν . Δηλοῖ δὲ αὐτὸς ὁ Θεός , ἡνίκα τὸ διαβόλου πειράσαι ἐπέτρεψε , λέγων πρὸς τὸν Ἰώβ · Οὐκ ἐν ἀλλοῖς σοι κεχρηματικέναι , ἢ ἵνα ἀραγῇ δικαίως ; Ὑπερ γὰρ ἐστὶ τῷ χρυσίῳ τὸ πῦρ , τοῦτο αἱ ψυχαὶ εἰς πειρασμοὶ τυγχάνουσιν , τήκοντες αὐτάς , ὡς ὡστε διαφθεῖραι , ἀλλ’ ὡστε φανερῶσαι , πῶς λαμπρότητος ἔχουσιν . Ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν καινοῖς ἐτίκτετο . Ἐταράχθησαν , ἐκαλεύθησαν ὡς ὁ μεθύων , καὶ πᾶσα ἡ σοφία αὐτῶν κατεστέθη . Ὅ . Ἐπεὶμεν τῇ τροπῇ · καὶ δοκεῖ μὲν περὶ τῶν ναυτιλομένων λέγειν , ἀντιτείνει δὲ διὰ τούτων τὰς παντοδαπὰς τῆς ψυχῆς συμφοράς , ἃς οὐδὲς ἀνθρωπίνη σοφία χρώμενος ἰκανὸς διαλύσαι . Οὐδὲ γὰρ οἱ κυβερνῶντες τῆς κάκσεως μεθυστῶν δίκην περιφερόμενοι , ὅταν ὑπεράγῃ τὸ κλυδώνιον , πᾶσαν εἰσφέρουσι τὴν τέχνην , παραγέμεναι δυναταὶ τῶν δεόντων . Καὶ ἐπεκάλεσαν πρὸς Κύριον ἐν τῷ ἀλίσασθαι αὐτούς , καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἐξήγαγεν αὐτούς . Καὶ ἐπετάσας τῇ καταπίνῃ , καὶ ἐστη εἰς αἴψαν · καὶ ἐστίχισαν τὰ κύματα αὐτῆς . [ 680 ] Καὶ εὐράνθησαν , ὅτι ἠγύσατο . Κακείνοις τοῖς πλείους ἐπιχαλοῦντος τὴν οἰκείαν ῥοπὴν ὀρέγει , καὶ νέει , καὶ παραχρῆμα εἰς αἴψαν πραεῖν τῇ καταπίνῃ μεταβάλλεται , καὶ τῆς ζάλης τὸ πέλᾶς ἀπαλλάττεται , καὶ οἱ λυπηροὶ τισιν προσπαλαίνοντες διὰ τῆς αὐτοῦ χάριτος μεταβολὴ εὐρίσκουσι τὸν κακόν . Οὕτως Ἰουδαῖοι τῆς πικρᾶς δουλείας ἐκείνης ἐλευθερώθησαν . Καὶ ἀδὴγησεν αὐτοῖς ἐπὶ λιμένα ὀελήματος αὐτοῦ . Ἄμα γὰρ θέλησα , καὶ λύσις ἐγένετο τῶν κακῶν , καὶ ἀντὶ τοῦ κλυδῶνος ὁ λιμὴν ἀνεφάνη . Καὶ τοῦτο δὲ μάλλον ἡμῖν ἢ ἐκεῖνοι ἀρμόδιον . Ἡμᾶς γὰρ εἰς τὸν τοῦ θελήματος λιμένα καθίστησι τὴν θείαν αὐτοῦ δωρησάμενος γνώσιν , δηλαδὴ τὴν βασιλείαν · ἥτις λυμὴν , ὡς οὐκ ἔχουσα τῶν πειρασμῶν τὰ κύματα , εἰκῶς προσηγόρευται , καὶ λιμὴν θελήματος τοῦ Χριστοῦ ἀναγκαίως , τοῦ λέγοντος · Πάτερ , σὺς δέδωκάς μοι , θέλω , ἵνα ὅπου ἐγὼ εἰμι , καὶ αὐτοὶ ὦσιν . Ἐξομολογησόμενοι τῷ Κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ , καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων . Ἐγνώτωσαν αὐτὸν ἐν Ἐκκλησίᾳ λαοῦ , καὶ ἐν καὶθέρᾳ πρεσβυτέρων αἰνεσάτωσαν αὐτόν . Ἀκολούθως μετὰ τοὺς ἀποστόλους τῆς Ἐκκλησίας , καὶ τοῦ πρεσβυτέρου τοῦ ἐν ταύτῃ μνήμην ποιεῖται . Προστίθημι γὰρ τοῖς τῶν ἀγαθῶν εὐαγγελίῳ ἰδεῖν καὶ ταῦτα . Δεῖ δὲ , φησίν , ἐν τῇ τῶν ἐθνῶν Ἐκκλησίᾳ δοξάζειν τὴν παράδοξον ποιούσαν Θεόν . Ἔδην γὰρ καὶ Ἰουδαῖοι τὴν ἀλλήλων μετέληψαν τάξιν . Οἱ μὲν γὰρ διὰ κακίας ἀπολλυθέντες , ἀγγελικῆς ἐπιφανείας καὶ προφητικῶν χαρισμάτων ἐστερημένοι , ἡ τὸ τοῦτον χώρᾳ καὶ ποδὶ οἰκείῳ πρότερον οὐσα καρπῶν ἀγαθῶν , ἐκ τῆς τῆς Χριστοῦ παρουσίας ἀχαρπος ἐτι διατελεῖ , οὐ μητρόπολις οὖσα , οὐχ ἱερὸν , οὐχ ἄγια ἄγιον ἔχουσα , οὐχ ἱερωσύνην , οὐ βασιλείαν · ἐθνικοῖς δὲ δουλεύουσι νόμοις ἐκπεσόντες ἐλευθερίας . Ἡ δὲ πρὶν ἀνδρῶν , ἔθνων Ἐκκλησία , ἱερήν , τὴν γαῖ
Lemmas: Θαυμάσιος αὐτός ἐν ὁ βυθός . παραβολικός οὗτος εἶπον οὖον προσήκω . λέγος δέ οὗτος , ὅτι καθάπερ ὁ ναυτιλομενω , καί ὁ μέγας διαπεράω πλείων διαφερόντως ὁ θεῖος μεγαλοεργία ὁράω , πλέω μέν γαλεύς περιπίπτω , παρά πᾶς δέ ἀνθρώπινος ἐλπίς ὁ σωτηρία ἀπόλλυμι · οὗτος καί Ἰουδαῖος ὁ συμφορά ἐκεῖνος προπίτνω καί ὁ ἐλευθερία ἀπολαμβάνω , ὁ θεῖος καταγιγνώσκω δύναμις . καί μή ἢ καί ἅπας ἄνθρωπος ὁ ἔξεστι ὁ πρᾶγμα ὁράω μεταβολή , καί σής πρότερος Πλῆν ὁ παῦλα , καί ὁ Ψυχή ὁ γαλήνη , καί ὁ ἀνάστασις ὁ λιμήν , ὁ οὗτος θαυμάζω · χορηγός . ἐνταῦθα δέ θαλάσσιος νοέω χρή ὁ βίος ὁ ἡμέτερος · πλοῖον , ὁ ἐκκλησία , ἐν ὅς ὁ ἀπόστολος ἐργάζομαι σωτηρία , ἐν ὁ πλῆθος δηλαδή ὁ ἄνθρωπος . δίνω δέ καί ὁ Θεός ὁ ἔργον , οὗτος εἰμί , ὁ δημιούργημα καί ὁ θαυμάσιος , ὁ σημεῖον ὅσος ὁ σωτηρία οἰκονομέω ὁ ἡμέτερος τίθημι ἐν ὁ βυθός , οὗτος εἰμί , ἐν ὁ σοφία , μή εἰμί οἰκονομέω ὁ ἡμέτερος . Βδὲος γάρ ὁ ὁ Θεός σοφία , διά ὁ ἀνείκαστος αὐτός καί ἀμέτρητος . εἶτα , καί ἵστημι ἀνίημι καταπιδηω , καί θρύπτω ὁ κῦμα αὐτός . ἀναβαίνω ὡς ὁ οὐρανός , καί καταβαίνω ὡς ὁ ἄβυσσος . καί διά οὗτος διδάσκω , ὡς αὐτός νευστός καί ὁ λυπηρός γίγνομαι , καί ὁ θυμηρὰ προσγίγνομαι . λέγος δέ ὁ πειρασμός , ὅς ἐξείρω ὁ πνεῦμα ὁ καταπιδηω , δηλαδή ὁ ἀντίκειμαι πνεῦμα , ἐπιτρέχω ὁ Θεός εἰς ὁ ὁ Δίκαιος γυμνασία καί φανερόω . δηλόω δέ αὐτός ὁ Θεός , ἡνίκα ὁ διάβολος πειράζω ἐπιτρέπω , λέγω πρός ὁ Ἰώβ · οὐ ἐν ἄλλος σύ χρηματίζω , ἢ ἵνα Αράγης δικαίως ; ὑπερ γάρ εἰμί ὁ χρυσίον ὁ πῦρ , οὗτος ὁ ψυχή εἰς πειρασμός τυγχάνω , τήκω αὐτός , ὡς ὡστε διαφθείρω , ἀλλά ὡστε φανερόω , πῶς λαμπρότης ἔχω . ὁ ψυχή αὐτός ἐν καινός τίκτω . ταράσσω , καλέω ὡς ὁ μεθύω , καί πᾶς ὁ σοφία αὐτός καθίστημι . ὅς . ἔπειμι ὁ τροπή · καί δοκέω μέν περί ὁ ναυτίλλομαι λέγω , ἀντιτείνω δέ διά οὗτος ὁ παντοδαπός ὁ Ψυχή συμφορά , ὅς οὐδή ἀνθρώπινος σοφία χράω ἰκανός διαλύω . οὐδέ γάρ ὁ κυβερνάω ὁ κάκσεως μέθυσος δίκη περιφέρω , ὅταν ὑπεράγω ὁ κλυδώνιον , πᾶς εἰσφέρω ὁ τέχνη , παράγω δυνατός ὁ δήω . καί ἐπικαλέω πρός κύριος ἐν ὁ ἁλίζω αὐτός , καί ἐκ ὁ ἀνάγκη αὐτός ἐξάγω αὐτός . καί πετάννυμι ὁ καταπίνω , καί ἵστημι εἰς αἴψαν · καί στιχίζω ὁ κῦμα αὐτός . [ 680 ] καί εὐράνθησαν , ὅτι ἠγύσατο . ἐκεῖνος ὁ πλείων ἐπιχαλάω ὁ οἰκεῖος ῥοπή ὀρέγω , καί νέω , καί παραχρῆμα εἰς αἴψαν πρᾶος ὁ καταπίνω μεταβάλλω , καί ὁ ζάλη ὁ πέλας ἀπαλλάσσω , καί ὁ λυπηρός τις προσπαλαίω διά ὁ αὐτός χάρις μεταβολή εὑρίσκω ὁ κακός . οὕτως Ἰουδαῖος ὁ πικρός δουλεία ἐκεῖνος ἐλευθερόω . καί ἀδὴγησεν αὐτός ἐπί λιμήν ὀελήματος αὐτός . ἄμη γάρ θέλω , καί λύσις γίγνομαι ὁ κακός , καί ἀντί ὁ κλύδων ὁ λιμήν ἀναφαίνω . καί οὗτος δέ μάλλον ἐγώ ἢ ἐκεῖνος Ἁρμόδιος . ἡμός γάρ εἰς ὁ ὁ θέλημα λιμήν καθίστημι ὁ θεῖος αὐτός δωρέω γνῶσις , δηλαδή ὁ βασίλειος · ὅστις λύω , ὡς οὐ ἔχω ὁ πειρασμός ὁ κῦμα , ἵημι προσαγορεύω , καί λιμήν θέλημα ὁ Χριστός ἀναγκαῖος , ὁ λέγω · πατήρ , σῦς δίδωμι ἐγώ , ἐθέλω , ἵνα ὅπου ἐγώ εἰμί , καί αὐτός εἰμί . Ἐξομολογέομαι ὁ κύριος ὁ ἔλεος αὐτός , καί ὁ θαυμάσιος αὐτός ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . γνώω αὐτός ἐν ἐκκλησία λαός , καί ἐν καθέρης πρέσβυς αἰνέω αὐτός . ἀκόλουθος μετά ὁ ἀπόστολος ὁ ἐκκλησία , καί ὁ πρέσβυς ὁ ἐν οὗτος μνήμη ποιέω . προστίθημι γάρ ὁ ὁ ἀγαθός εὐαγγέλιον ὁράω καί οὗτος . Δεύς δέ , φημί , ἐν ὁ ὁ ἔθνος ἐκκλησία δοξάζω ὁ παράδοξος ποιέω Θεός . Ἔδην γάρ καί Ἰουδαῖος ὁ ἀλλήλων μεταλαμβάνω τάξις . ὁ μέν γάρ διά κακία ἀπολύω , ἀγγελικός ἐπιφάνεια καί προφητικός χάρισμα στερέω , ὁ ὁ οὗτος χώρα καί πούς οἰκεῖος πρότερος εἰμί καρπός ἀγαθός , ἐκ ὁ ὁ Χριστός παρουσία ἀχαρπος ἔτι διατελέω , οὖον μητρόπολις εἰμί , οὐ ἱερόν , οὐ ἅγιος ἀγάω ἔχω , οὐ ἱερωσύνη , οὖον βασίλειος · ἐθνικός δέ δουλεύω νόμος ἐκπίτνω ἐλευθερία . ὁ δέ πρίν ἀνήρ , ἔθνος ἐκκλησία , ἱερός , ὁ γῆ