joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0644.1
σάντος γὰρ τοῦ Χριστοῦ ὑπεχώρησαν . Ὁ δὲ Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ Συνήχθησον , Ἱσοχωρησουσιν ἔγραψε . Πού δὲ ὑπεχώρησαν ; Εἰς τὰς ἑαυτῶν μνέδρας , ἔνθα κοιτῶντες ἐπεστὼν διχην φυλεύσεσιν . Ἐξελεύσεσται ἀνθρώποις ἐπὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ , καὶ ἐπὶ τῇ ὀργισίᾳ αὐτοῦ δικς ἐσκέψαι . Εἰκότως · ἐπειδὴ τὸ θαρρεῖν τοὺς ὄντως ἀνθρώπους δέδειχεν ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀνάστασις , καὶ προέτρεψε μέχρις ἐσπέρας , δηλαδὴ τῆς τοῦ βίου συντελείας , τὸ οἰκεῖον ἔργον ἐργάζεσθαι , τοῦτοστὶ τὴν ἀρετὴν . Ταύτην γὰρ ἡμῖν ὁ Θεὸς εἰς ἔργασίαν ἔθετο . Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , Κύριε · πάντα δὲ σοφία ἐποίησας . Ἕκαστον τῶν εἰρημένων λογισάμενος ὁ προφήτης , καὶ τὴν πολλὴν τοῦ Θεοῦ χηδεμονίαν καταμαθών , ἐν μέσῳ τῆς διηγήσεως τὸν ὕμνον ἀνέψαμεν , θαυμαστὰ καὶ λίαν ἀξιάγαστα καὶ σοφία · μεστὰ γὰρ ἔστιν πάντα τοῦ Θεοῦ τὰ ποιήματα . Εὔρος γὰρ καὶ τὴν ὑπὸ τινων δυσαστεί διαβαλλομένην νύκτα σφόδρα χρησιμοωτάτην , καὶ τὰ ἀχρηστα ξύλα χρείαν ἐτέραν εἰσφέροντα , καὶ τῶν θηρίων τὰ γένη τὰ πολλὰ τοῖς ἀνθρώποις ἀρμόζια . Θαυμαστὸν δὲ τὸ , Ὦς , καὶ σοφία , ἢ ἡ πάντα ἐποίησεν , ὁ Κύριός ἐστι · Χριστὸς γὰρ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία . Ἦρ , χὼς ὑπερβάλλουσαν καὶ λίαν ἀπόκρυφον , οὐδὲς τῶν ἀρχόντων τῶν αἰώνων τοῦτον ἔγνω . Εἰ γὰρ ἔγνωσαν , οὐχ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν , καθὼς φησιν ὁ Παῦλος . Ἐπληρώθη ἡ γῆ τῆς κτισέως σου · ἀντὶ τοῦ , Παντοδαπὸν ταύτην ἐπλήσασας ἀγαθῶν , τοῦτοστὶ , τοῦ ἐγκαινισμοῦ καὶ τῆς ἀνανεώσεως . Εἰ τις γὰρ ἦν Χριστῷ , καινὴ κτίσις . Διὰ τί δέ , Ἡ γῇ ; Ἐπειδὴ εἰς αὐτὴν ὁ κλῖνας οὐρανοὺς καταβέβηκε . Πῶς δὲ αὐτὴν ἀνεκαινίσα ; Δι’ ὑδάτιν , ὥσπερ αὐτὴν καὶ ἀπ’ ἀρχῆς παρήγαγε , δι’ ὑδάτων δὲ τοῦ βαπτισμοῦς εὐθην ἔσθ’ · ὁποῖ γὰρ τὸ ἐπόμεινον · Ἀδτὴ ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη . Μεγάλη μὲν γὰρ ἡ χάρις τοῦ βαπτισμοῦ , ὡς μεγάλη περιέχουσα μυστηρία · εὐρύχωρος δέ , ὡς διην χρωούσα τὴν ἐνέργειαν τοῦ Πνεύματος . Ἐρπετὰ δὲ τοὺς ἀμαρτωλοὺς εἰ , διὰ τὸ ἔρπεσθαι αὐτοὺς ἐπὶ τὰ γήινα , οἷτινες διὰ τὸ πλήθος εἰκότως ὑπὲρ ἀριθμὸν λέγονται · ἢ ὅτι μόνοις τοῖς δικαίοις ἀριθμεῖσθαι πρέπει · φησὶ γὰρ · Ἐμοὶ δὲ λίαν ἐκμηθήσονται οἱ φίλιοι σου , ὁ Θεός . Ἐξαριθμήσωσιν αὐτούς , καὶ ὑπὲρ ἄμυον πληθυνθήσονται . Ἀδτὴ ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος · ἐκεῖ ἔρπεται , ὧν οὐχ ἔστιν ἀριθμός . Ζῷα μικρὰ μετὰ μεγάλων . Καὶ τοῦτο δὲ τῆς θείας χηδεμονίας τεκμήριον , τὸ τὰ μικρὰ γένη τοῖς μεγάλοις ἐνδιατάξθαι , καὶ μὴ παντελῶς ὑπ’ ἐκείνων καταναλισκόμεθαι . Θαλάττην τοῦνυν τὴν καθ’ ἡμᾶς παραβάλλει τὴν ἀνθρώπινον βίον διὰ τὸ ἀσταθὲς καὶ ἀειχύλλον τῶν ἐν αὐτῷ πραγμάτων · ἔρπετον δὲ γένος τὸ ἀναρίθμητον , τὴν πολυειδὴ καὶ οἰοὶν πολυπρόσωπον [ 660 ] τῶν ἀνθρώπων πληθύν , εἰς τὸ σῆς τούτων ποικιλίαν νοοῦντων τῆς ἑκαλλίας . Φύσις μὲν γὰρ πᾶσιν ἡ αὐτή , καὶ ὁ τῆς γενέσεως τρόπος οὐχ ἕτερος · πολυειδὴς δὲ ὁ νοῦς , καὶ πολυγνώμων ἐν ἡμῖν ἡ καρδία . Καὶ τοῦτο εἰδὼς τις ἐφασιν · Ἄνθρωπὸς οὐχ ὁμοία πρόσωπα προσώποις , οὕτως οὐδὲ αἱ διάνοιαι τῶν ἀνθρώπων . Πλοῖα δὲ εἶναι φαμεν διαπορευόμενα ἐν ταύτῃ τῇ θαλάσσῃ , τὰς ἁγίας τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἐκκλησίας , ὧσας μὲν ἐν χώρᾳ , ἀνωτέρω δὲ τοῦ κόσμου · καθάπερ καὶ τὰς ὀλκάδας ἐστιν ὁρᾶν , ὧσας μὲν ἐν ὑδάσι , πλὴν ὑδάτων ἀνωτέρω . Αἱ τοῦνυν ἐν τάδε πλοίων Ἐκκλησίαι τὴν νοῦν τούτων ἰδίαν νηχομέναι θαλάσσαν , δέχονται μὲν τοὺς πιστεύοντας , ἀποκοιζοῦσι δέ , καθάπερ εἰς ἐτέραν γῆν τινὰ τὴν χῶραν , τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν , καὶ ἐλπίδα τὴν ἐν Χριστῷ , καὶ εἰς ἀγαθῶν τὸν ἔ Πνεῦματός , καὶ εἰς τὴν τῶν ἁγίων πατρίδα , τὴν ἀρετὴν . Πάροικοι γὰρ ὄντες , κατὰ τὸ γεγραμμένον , καὶ παρεπίδημοι ἐπὶ τῆς γῆς , οὐκ ἔχουσιν ὧδε μένουσαν πόλιν · ἐπεὶ γουν δὲ πρὸς ἐκεῖνην , Ἡς τεχτήσεται καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός . Ἐκεῖ πλοῖα διαπορεύεσθαι . Χρεία καὶ αὐτῇ τῶν ἀνθρώπων μεγίστη . Διὰ ναυτικῆς γὰρ τέχνης καὶ κυβερνητικῆς ἐπιστήμης παρ’ ἀλλήλων χωριζόμεθα τὰ ἐνδόσια , καὶ τὸν παρ’ ἡμῖν ψυφόμενον καρπὸν χορηγοῦμεν ἐτέροις , καὶ δεχόμεθον παρ’ ἐκείνοις γνόμενον . Ἄρχων οὖτος , ὃν ἐξάλασας ἐμμαλίσαι αὐτοῦ .
Lemmas: Σάντος γάρ ὁ Χριστός ὑποχωρέω . ὁ δέ Σύμμαχος ἀντί ὁ Συνάγω , ισοχωρεω γράφω . πού δέ ὑποχωρέω ; εἰς ὁ ἑαυτοῦ μένδρα , ἔνθα κοιτῶντες ἔπειμι διχή φύλος . εξελευσεστα ἄνθρωπος ἐπί ὁ ἔργον αὐτός , καί ἐπί ὁ οργιθεος αὐτός δικός σκέπτομαι . εἰκότως · ἐπεί ὁ θαρσέω ὁ εἰμί ἄνθρωπος δείκνυμι ὁ ὁ Χριστός ἀνάστασις , καί προτρέπω μέχρι εἰσπεράω , δηλαδή ὁ ὁ βίος συντέλεια , ὁ οἰκέω ἔργον ἐργάζομαι , τοῦτος ὁ ἀρετή . οὗτος γάρ ἐγώ ὁ θεός εἰς ἐργασία τίθημι . ὡς μεγαλύνω ὁ ἔργον σύ , κύριος · πᾶς δέ σοφία ποιέω . ἕκαστος ὁ εἴρω λογίζομαι ὁ προφήτης , καί ὁ πολύς ὁ Θεός κηδεμονία καταμανθάνω , ἐν μέσος ὁ διήγησις ὁ ὕμνος ἀναψάω , θαυμαστός καί λίαν ἀξιάγαστος καί σοφία · μεστός γάρ εἰμί πᾶς ὁ Θεός ὁ ποίημα . Εὖρος γάρ καί ὁ ὑπό τίνω δυσαστεί διαβάλλω νύξ σφόδρα χρησίμος , καί ὁ ἀχρηστος ξύλον χρεία ἕτερος εἰσφέρω , καί ὁ θηρίον ὁ γένος ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ἀρμόζια . θαυμαστός δέ ὁ , οὖς , καί σοφία , ἢ ὁ πᾶς ποιέω , ὁ κύριος εἰμί · Χριστός γάρ Θεός δύναμις καί Θεός σοφία . Ἦρ , χῶς ὑπερβάλλω καί λίαν ἀπόκρυφος , οὐδή ὁ ἄρχω ὁ αἰών οὗτος γιγνώσκω . εἰμί γάρ γιγνώσκω , οὐ εἄν ὁ κύριος ὁ δόξα σταυρόω , καθώς φημί ὁ Παῦλος . πληρόω ὁ γῆ ὁ κτίσις σύ · ἀντί ὁ , παντοδαπός οὗτος πίμπλημι ἀγαθός , τοῦτος , ὁ ἐγκαινισμός καί ὁ ἀνανέωσις . εἰμί τις γάρ εἰμί Χριστός , καινός κτίσις . Ζεύς τίς δέ , ὁ γῆ ; ἐπεί εἰς αὐτός ὁ κλίνη οὐρανός καταβαίνω . Πῶς δέ αὐτός ἀνακαινίζω ; διά ὕδωρ , ὥσπερ αὐτός καί ἀπό ἀρχή παράγω , διά ὕδωρ δέ ὁ βαπτισμός εὐθηνός ἔστω · ὁποῖος γάρ ὁ επομενω · Ἀδτὴ ὁ θάλασσα ὁ μέγας . Μεγάλη μέν γάρ ὁ χάρις ὁ βαπτισμός , ὡς μέγας περιέχω μυστήριον · εὐρύχωρος δέ , ὡς δῖος χράω ὁ ἐνέργεια ὁ πνεῦμα . ἑρπετόν δέ ὁ ἁμαρτωλός εἰμί , διά ὁ ἕρπω αὐτός ἐπί ὁ γήϊνος , ὅστις διά ὁ πλήθος εἰκότως ὑπέρ ἀριθμός λέγω · ἢ ὅτι μόνος ὁ Δίκαιος ἀριθμέω πρέπω · φημί γάρ · ἐμός δέ λίαν εκμηθησοντ ὁ φίλιος σύ , ὁ Θεός . Ἐξαριθμέω αὐτός , καί ὑπέρ ἄμυος πληθύνω . Ἀδτὴ ὁ θάλασσα ὁ μέγας καί εὐρύχωρος · ἐκεῖ ἕρπω , ὅς οὐ εἰμί ἀριθμός . ζώιον μικρός μετά μέγας . καί οὗτος δέ ὁ θεῖος κηδεμονία τεκμήριον , ὁ ὁ μικρός γένος ὁ μέγας ἐνδιατάσσω , καί μή παντελῶς ὑπό ἐκεῖνος καταναλίσκω . Θαλάττη τοῦνυν ὁ κατά ἐγώ παραβάλλω ὁ ἀνθρώπινος βίος διά ὁ ασταθής καί ἀειχύλλον ὁ ἐν αὐτός πρᾶγμα · ἕρπω δέ γένος ὁ ἀναρίθμητος , ὁ πολυειδής καί οἶς πολυπρόσωπος [ 660 ] ὁ ἄνθρωπος πλῆθος , εἰς ὁ σός οὗτος ποικιλίας νοέω ὁ ἑκαλλίας . Φύσις μέν γάρ πᾶς ὁ αὐτός , καί ὁ ὁ γένεσις τρόπος οὐ ἕτερος · πολυειδής δέ ὁ νόος , καί πολυγνώμων ἐν ἐγώ ὁ καρδία . καί οὗτος εἰδοί τις φημί · Ἄνθρωπος οὐ ὅμοιος πρόσωπον πρόσωπον , οὕτως οὐδέ ὁ διάνοια ὁ ἄνθρωπος . πλοῖον δέ εἰμί φημί διαπορεύω ἐν οὗτος ὁ θάλασσα , ὁ ἅγιος ὁ Σωτήρ ἐγώ ἐκκλησία , ὠθέω μέν ἐν χώρα , ἀνωτέρω δέ ὁ κόσμος · καθάπερ καί ὁ ὁλκάς εἰμί ὁράω , ὠθέω μέν ἐν ὕδωρ , πλήν ὕδωρ ἀνωτέρω . ὁ τοῦνυν ἐν ὅδε πλοῖον ἐκκλησία ὁ νόος οὗτος ἴδιος νήχω θάλασσα , δέχομαι μέν ὁ πιστεύω , αποκοιζω δέ , καθάπερ εἰς ἕτερος γῆ τις ὁ χώρα , ὁ ὁ οὐρανός βασίλειος , καί ἐλπίς ὁ ἐν Χριστός , καί εἰς ἀγαθός ὁ ἔ πνεῦμα , καί εἰς ὁ ὁ ἅγιος πατρίς , ὁ ἀρετή . πάροικος γάρ εἰμί , κατά ὁ γράφω , καί παρεπίδημος ἐπί ὁ γῆ , οὐ ἔχω ὧδε Μένων πόλις · ἐπεί γοῦν δέ πρός ἐκεῖνος , εἰμί τίκτω καί δημιουργός ὁ Θεός . ἐκεῖ πλοῖον διαπορεύω . χρέος καί αὐτός ὁ ἄνθρωπος μέγας . Ζεύς ναυτικός γάρ τέχνη καί κυβερνητικός ἐπιστήμη παρά ἀλλήλων χωρίζω ὁ ἔνδοσις , καί ὁ παρά ἐγώ ψυφομενω καρπός χορηγέω ἕτερος , καί δέχομαι παρά ἐκεῖνος γ́νω . Ἄρχων οὗτος , ὅς ἐξάλασας μαλίζω αὐτός .