joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0665.2
Ὁρόρον δὲ καλεῖ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν τὴν ἐνανθρώπησιν . Ἐξ ἐκείνου γὰρ ἀντέτειλα τῆς ἀληθείας τὸ φῶς · ἐξ ἐκείνου κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐν τοῖς ἀπάντων στόμασιν ὁ μακάριος φθεῖ Δαυὶδ , καὶ τὰς δέλας εὐεργεσίας ὑμνεῖ . Ὡς μέγα ἐπάων τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου , καὶ ὡς τῷ νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου . Νιφὰ τῶν οὐρανῶν τὰ κύστη τοῦ σου ἔλεους τὸ μέγεθος · πανταχόσε τῆς σῆς ἀληθείας αἱ ἀκτῖνες διεβρόχων . Καὶ δὴ δὲ εἰρήκαμεν ὡς νεφέλας καὶ τοὺς προφήτας καὶ τοὺς ἀποστόλους καὶ τοὺς διασακλῆς χάριτος τετυ-χῶτας καλεῖ . Διὰ τούτων γὰρ , ὡσπερ διὰ τινων νεφε-λῶν , τὴν πνευματικὴν ἀδὲ ἱκανοῖς ἀνθρώποις προσφέρεται · Δι' αὐτῶν γὰρ τὰ ἀληθῆ μεμαθήκαμεν δόγματα . Ἔλεος δὲ καὶ ἀλήθεια τῆς οἰκονομίας Χριστοῦ τὸ μυστήριον , ὡστε τὸν προφήτην τούτων ἀλλαγῶς λέγειν · Ἔλεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν εἰς ἑν · ἢ τοῦ Χριστοῦ θεότης καὶ ἀνθρωπότης τῇ τοῦ Λόγου σαρκώσει κατηντήσεν . Ἀλλὰ τὸ μὲν ἔλεος ἀρμόττει τῇ τοῦ Λόγου σαρκωθέντος θεό-τητι · αὕτη γὰρ τὸ πλάσμα τὸ οἰκεῖον ἡλέησεν · ἡ ἀλήθεια δὲ τῇ σαρκί . Οὐδὲ γὰρ κατὰ φαντασίαν , ὡς τινες τῶν αἱρετικῶν δοκοῦσιν , ἀληθεῖς ἦ ὁ Θεὸς Λόγος σεσαρκω-ται . Τοῦτο γὰρ ἐρμήνευσεν ὁ Δαυὶδ πάλιν λέγων , [ 683 ] Ἀλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀντέτειλα , τὴν ἀνθρωπότητα τοῦ Κυρίου λέγων , τὴν ἀπὸ τῆς ἡμετέρας γῆς , δηλαδὴ τῆς ἀνθρωπότητος , ἀνατελαῖσαν . Μέγα τοίνυν ἐπὶ τῶν οὐρανῶν ἢ τοῦ Χριστοῦ θεότης διὰ τὴν δόξαν , ἣν παρὰ τῶν οἰκείων δυνάμεων ἐδοξάστω . Ἐπὶ γῆς γὰρ ἡγεῖτο , καὶ τῇ σαρκὶ συνεσχηάστω . Ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρα-νοὺς , ὁ Θεός , καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου . Τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Ἔρσεν Ἀρκαδίου . Ἐκαλύψεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετὴ αὐτοῦ , καὶ τὴν σύνδεσιν αὐτοῦ πλῆρης ἡ γῆ . Τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Δαυὶδ ἐν τῷ ὀγδόῳ ψαλμῷ ἔφη · Κύριε ὁ Κύριος ἡμῶν , ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ · ὅτι ἐπῆρθη ἡ μεγαλο-πρεπεία σου ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν . Τὸ οὖν , Ὑψώθητι , ἀντὶ τοῦ , δεῖξθι · ὑψηλὸς καὶ πάντων ὑπέρτερος , καὶ πᾶσα ἡ γῆ τὴν σὴν μαθεῖν δόξαν . Ὡσπερ δὲ ῥυθμίζου-σι θραπτικοὶ σου · ὡσπερ τῇ δεξιᾷ σου , καὶ ἐπικαου-σόν μου . Αἰτεῖ γὰρ ταχέως ἐπιστῆναι τὴν χάριν , καὶ τὸν ὑψούμενον ἐν οὐρανοῖς φανερῶσαι τὴν δόξαν ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν , ὅπως ἂν ῥυθμίζουσι οἱ δυνάμενοι λέγειν · Καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου , εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ , προορίσας εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν . Ἀγαπητοὶ δὲ τοῦ Θεοῦ εἰσιν οἱ σωθέντες διὰ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ τῆς πρὸς τὸ γένος τὸ ἡμετέρον ἀνθρώποι , ὡσπερ καὶ ὑψώθεις εἰς οὐρανὸν ἀπὸ τῆς ἀρχαίας αἰχμαλωσίας ἐρρύθμισ , καθά φησιν ὁ Παῦλος · Ἀναβὰς εἰς ὕψος , αἰχμαλώτωσεν αἰχμαλω-σίαν , ἔλαδες δόματα ἐν ἀνθρώποις . Δεξιᾶν δὲ τοῦ Θεοῦ λέγει τὴν ἀγαθὴν ἐνέργειαν , ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · ἐπεὶδὴ καὶ Θεοῦ δάκτυλος ὀνομάζεται , ὡς τῆς Τριάδος μίαν ἔχουσαν οὐσίαν , δύναμιν τε καὶ ἐνέργειαν . Σωθή-ναι τοίνυν ἡμᾶς ὁ προφήτης καὶ ἐπακολουθῆσαι παρα-καλεῖ τῷ Πνεύματι , ἵνα πνευματικοὶ γενηθῶμεν καὶ τῆς θεῖας χάριτος μέτοχοι . Ὁ Θεὸς ἐλάλησεν ἐν τῷ ψαλμῷ αὐτοῦ · ὑψωθήσομαι καὶ διαμεριῶ Σίγμα , καὶ τὴν κοιλαδὰ τῶν σκηνῶν διαμεριῶσω . Ὑπὲρ τῆσιν ἡ προφήτης ἀπέλαυσε , καὶ ἐπειδὴ εἶπεν , Ὑψώθητι , ἀπο-κρίνεται λέγων ὁ Δεσπότης , Ὑψωθήσομαι δεῖξναι · καὶ τὸν τρόπον · Διαμεριῶ Σίγμα . Πῶς δὲ αὕτη κατ' ἐξ-αρεστον τοῦ Ἰωσὴφ δεδομένη ; Ἀλλὰ καὶ τὴν κοιλάδα τὴν ἑρμῶν γενομένην , καὶ ποιμνίων δεξαμένην σχηνὰς ἀνούσων , οἰκητόρων πληρώθη , καὶ διανεμηθήναι τοῖς ἐπ-ανελθούσι παρασκευάστω . Τοῦτοίς τῆς ὀνόμασι τῶν θρανῶν χαρακτηρίζει τοῦ Πνεύματος · κοιλάδας μὲν τῶν σκηνῶν ,
Lemmas: ὄρνυμι δέ καλέω ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ ὁ ἐνανθρώπησις . ἐς ἐκεῖνος γάρ ἀντέτειλα ὁ ἀλήθεια ὁ φάος · ἐκ ἐκεῖνος κατά πᾶς ὁ οἰκέω ἐν ὁ ἀπαντάω στόμα ὁ μακάριος φθάνω Δαυίδ , καί ὁ Δέλας εὐεργεσία ὑμνέω . ὡς μέγας Παιάν ὁ οὐρανός ὁ ἔλεος σύ , καί ὡς ὁ νεφέλη ὁ ἀλήθεια σύ . νίψ ὁ οὐρανός ὁ κύστη ὁ σύ ἔλεος ὁ μέγεθος · πανταχόσε ὁ σός ἀλήθεια ὁ ἀκτίς διαβρέχω . καί δή δέ εἴρω ὡς νεφέλη καί ὁ προφήτης καί ὁ ἀπόστολος καί ὁ διασακλῆς χάρις τυγχάνω καλέω . Ζεύς οὗτος γάρ , ὡς διά τίνω νεφέλη , ὁ πνευματικός ἀμνάς ἱκανός ἄνθρωπος προσφέρω · διά αὐτός γάρ ὁ ἀληθής μανθάνω δόγμα . Ἔλεος δέ καί ἀλήθεια ὁ οἰκονομία Χριστός ὁ μυστήριον , ὡστε ὁ προφήτης οὗτος ἀλλαγή λέγω · Ἔλεος καί ἀλήθεια συναντάω εἰς ἑν · ἢ ὁ Χριστός θεότης καί ἀνθρωπότης ὁ ὁ Λόγος σάρκωσις καταντάω . ἀλλά ὁ μέν ἔλεος ἁρμόττω ὁ ὁ Λόγος σαρκόω θεότης · οὗτος γάρ ὁ πλάσμα ὁ οἰκέω ἐλεέω · ὁ ἀλήθεια δέ ὁ σάρξ . οὐδέ γάρ κατά φαντασία , ὡς τις ὁ αἱρετικός δοκέω , ἀληθής εἰμί ὁ θεός Λόγος σαρκόω . οὗτος γάρ ερμηνεύω ὁ Δαυίδ πάλιν λέγω , [ 683 ] Ἀλήθεια ἐκ ὁ γῆ ἀντέτειλα , ὁ ἀνθρωπότης ὁ κύριος λέγω , ὁ ἀπό ὁ ἡμέτερος γῆ , δηλαδή ὁ ἀνθρωπότης , ἀνατέλλω . Μέγης τοίνυν ἐπί ὁ οὐρανός ἢ ὁ Χριστός θεότης διά ὁ δόξα , ὅς παρά ὁ οἰκέω δύναμις δοξάζω . ἐπί γῆ γάρ ἡγέομαι , καί ὁ σάρξ συνέχω . ὑψόω ἐπί ὁ οὐρανός , ὁ Θεός , καί ἐπί πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα σύ . οὗτος καί ὁ μακάριος εἴρω Ἀρκάδιος . καλύπτω οὐρανός ὁ ἀρετή αὐτός , καί ὁ σύνδεσις αὐτός πλήρης ὁ γῆ . οὗτος καί ὁ μακάριος Δαυίδ ἐν ὁ ὄγδοος ψαλμός φημί · κύριος ὁ Κύριος ἐγώ , ὡς θαυμαστός ὁ ὄνομα σύ ἐν πᾶς ὁ γῆ · ὅτι ἐπαίρω ὁ μεγαλο-πρέπεια σύ ὑπεράνω ὁ οὐρανός . ὁ οὖν , ὑψόω , ἀντί ὁ , δείκνυμι · ὑψηλός καί πᾶς ὑπέρτερος , καί πᾶς ὁ γῆ ὁ σός μανθάνω δόξα . ὡς δέ ῥυθμίζω θραπτικεω σύ · ὡς ὁ δεξιός σύ , καί ἐπικαου-σόν ἐγώ . αἰτέω γάρ ταχέως ἐφίστημι ὁ χάρις , καί ὁ ὑψόω ἐν οὐρανός φανερόω ὁ δόξα ἐπί πᾶς ὁ γῆ , ὅπως εἄν ῥυθμίζω ὁ δύναμαι λέγω · καθώς ἐκλέγω ἐγώ ἐν αὐτός πρό καταβολή κόσμος , εἰμί ἐγώ ἅγιος καί ἄμωμος κατενώπιον αὐτός ἐν ἀγάπη , προορίζω εἰς υἱοθεσία διά Ἰησοῦς Χριστός ὁ κύριος ἐγώ . ἀγαπητός δέ ὁ Θεός εἰμί ὁ σώζω διά ὁ ἀγάπη αὐτός ὁ πρός ὁ γένος ὁ ἡμέτερος ἄνθρωπος , ὡς καί υψώνω εἰς οὐρανός ἀπό ὁ ἀρχαῖος αἰχμαλωσία ρυθμικός , καθά φημί ὁ Παῦλος · ἀναβαίνω εἰς ὕψος , αἰχμαλώτωσεν αἰχμαλωσία , λάζω δόμα ἐν ἄνθρωπος . Δεξιός δέ ὁ Θεός λέγω ὁ ἀγαθός ἐνέργεια , ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · ἐπειδή καί Θεός δάκτυλος ὀνομάζω , ὡς ὁ Τριάς εἷς ἔχω οὐσία , δύναμις τε καί ἐνέργεια . σῴζω τοίνυν ἐγώ ὁ προφήτης καί ἐπακολουθέω παρακαλέω ὁ πνεῦμα , ἵνα πνευματικός γίγνομαι καί ὁ θεῖος χάρις μέτοχος . ὁ θεός λαλέω ἐν ὁ ψαλμός αὐτός · ὑψόω καί διαμερίζω Σίγμα , καί ὁ κοιλάδα ὁ σκηνή διαμεριωθεω . ὑπέρ τῆσιν ὁ προφήτης ἀπολαύω , καί ἐπεί εἶπον , ὑψόω , ἀποκρίνω λέγω ὁ Δεσπότης , ὑψόω δείκνυμι · καί ὁ τρόπος · διαμερίζω Σίγμα . Πῶς δέ οὗτος κατά ἐξ-αρεστον ὁ Ἰωσήφ δίδωμι ; ἀλλά καί ὁ κοιλάς ὁ ἑρμάζω γίγνομαι , καί ποίμνιον δέχομαι σκηνή ἄνειμι , οἰκήτωρ πληρόω , καί διανέμω ὁ ἐπανέρχομαι παρασκευάζομαι . οὗτος ὁ ὄνομα ὁ θρᾶνος χαρακτηρίζω ὁ πνεῦμα · κοιλάς μέν ὁ σκηνή ,