joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0673.1
Ἐπικατάματοι οἱ ἐκκλίνοντες ἀπὸ τῶν ἐντελῶν σου . Φοβοῦμεν οὖν , ἀδελφοί , μὴ εἴδοι ἐφ’ ἡμᾶς ἡ κατάρα τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Ταύτην καὶ ὁ νόμος τὴν ἁρὰν τοῖς παραβάταις προσφέρει . Ἐπικατάρατος γάρ , φησί , πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει τοῖς ἐγκειμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου , τὸν ποιῆσαι αὐτά . Καὶ ἡμεῖς δὲ ψάλλομεν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι σύμφωνοι γινόμεθα , τῇ ἀρᾷ παραπλεόντες τοῖς ἐκκλίνουσι ἀπὸ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ . Προσέχων οὖν , μὴποτε ἄλλως ἐπικαταράσῃ λέγουτες , αὐτοὶ ἡμεῖς ἰσόμεθα τῇ παρακτροπῇ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ . Perle.1e d.ᵃ ἑμοῦ δνεῖδος καὶ ἐξουδενῶσω , ὅτι τὰ μαρτύρια [ 691 ] σου ἐξεκήνησα . Ἀνειδεὶς τὸν προφήτην ὁ Νάβαλ , δοῦλον δραπετὴν ἀποκαλέσας · ὡνεῖδιον αὐτὸν καὶ οἱ Ἑδαῖοι . Ἀλγυνόμενος δὲ τοῖυν ἐπὶ τούτοις , ἀποτρίψασθαι τὰ ὀνείδη παρακαλεῖ , ἄτε δὴ τὰ θεῖα ἀμαρτίαις μαρτύρια . Οὐχ ἀρμόζει τοῖυν τοῖς παρὰ τοῦ Σαμεὶλ ὀνειδεῖσι τὰ παρόντα ῥητά . Ἐκεῖνα γὰρ μετὰ τὴν ἀμαρτίαν ἐγένετο · τὰ δὲ τοῦ Νάβαλ καὶ τῶν ἄλλων πρὸ τῆς ἁμαρτίας . Ἐν ἐτέρῳ οὖν ψαλμῷ λέγει ὁ αὐτὸς προφήτης · Τὸ δνεῖδος σου ἐνέθρουσιν , καὶ ἡ ἐξουδενπρότης τοῖς ὑπερηχάνοις · καὶ , Οὗτοι ἁμαρτωλοὶ καὶ ἀνθρώποιτες εἰς τὸν αἰῶνα κινδύνους · πλούτου · καὶ πάλιν ἑτέρας προφήτης λέγει · Ἵνα τί ἁμαρτωλοὶ εὐθροῦνται , πεπαλαιῶνται δὲ καὶ ἐν πλούτῳ ; Εὐχαρισῶ τὸν προφήτην ἐξ αὐτῶν ( f . αὐτοῦ ) περιαιρεῖσθαι τούτο τὸ δνεῖδος , καὶ τὴν ἐξουδενῶσιν . Τὰ γὰρ τὸ κῶμα τοῦτο πράγματα , πλούτου , καὶ δόξα · αὐτὰ λέγει δνεῖδος καὶ ἐξουδενῶσιν , τοῦτο κλῆος καὶ τιμὴν ἡγοῦμενος , τὸ ζητεῖν τὰ μαρτύρια τοῦ Θεοῦ . Καὶ γιὰν ἐκώλυσαν ἀρχοντες , καὶ κατ’ ἐμοῦ κατελάλουν . Κατὰ μὲν τὸ τράγμα τὸ Σαούλ καὶ ὁ Ἀδνὴρ καὶ ὁ Ἀχιοφελ ἐκούδουρον τὸν Δαυὶδ · κατὰ δὲ δεινῶν εἰς τὸν Χριστὸν ἀναφέρεται ὁ στίχος . Καὶ γὰρ Ἡρῴδης καὶ Πόντιος Πιλάτος καὶ Ἀννᾶς καὶ Καῖαφᾶς συνεβούλευσαν αὐτὸν ἀποκτεῖναι · αὐτὸς δὲ ἦν μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κήπῳ διαλεγόμενος τὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς . Εἶπε γὰρ πρὸς αὐτούς · Ἄκουσα παρὰ τοῦ Πατρὸς μου , ταῦτα ἀνηγγειλία ὑμῖν . Ὡς δὲ γενόμενος τέλειος ἀνθρώποις , καὶ μορφὴν δούλου λαβὼν , ὀνομάσται καὶ δοῦλος . Ὁ δὲ δοῦλός σου θεολόγεται τοῖς δικαιώμασί σου . Ἐγὼ δὲ τὴν δεσποτεῖαν ὁμολογῶν , μελετὴν ἔχω καὶ τὰ δικαιώματα . Καὶ γὰρ τὰ μαρτύρια σου μελέτην μοῦ ἐστι , καὶ αὐ συμβουλεύει μοι τὰ δικαιώματά σου . Πᾶσαν γὰρ ἀνθρωπίνην ἐπιτηδὴν ἀπαυσάμενος ταῖς σαῖς ἀποβλαβὲς ἀκολουθῶ , καὶ οὐδὲν ἕτερον λαβὼν , οὔτε ἐν μελέτῃ εἶμι ἄλλων πραγμάτων , εἰ μὴ περὶ τῶν μαρτυρίων σου καὶ τῶν δικαιωμάτων σου . Τοῦτο γὰρ τελείων ἀνδρὸς . Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου . Τὴν ὑπερβολὴν τῆς ταπεινώσεως διὰ τούτων δηλοῖ . Οὕτω γὰρ καὶ ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ τρίτῳ ἔφη ψαλμῷ · Ὅτι ἐκαπνίσθη εἰς γοῦν ἡ ψυχή μου · ἐκολλήθη εἰς γῆν ἡ γαστὴρ ἡμῶν . Τοῦτέστιν , οὐχ ὑψώθην , οὐχ ὑπερήφανος ἐγενόμην , ἀλλὰ ταπεινόφρων . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ , Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου . Διὸ αἰτοῦμαι · Ζήσόν με κατὰ τὸν λόγον σου . Τοῦτέστι , κατὰ τὸν νόμον σου τὴν ζωὴν μου διεύθυνον . Ἀπλοῖ δὲ πρώτων μὲν τὴν πρὸς τὸ σῶμα αὐτῆς κοινωνίαν ἐκ τοῦ ἐδάφους οὐσίας τοῦ χός , ἔπειτα καὶ τὴν ἐχοῦσαν ταπεινῶσαι αὐτόν , ἣν ἐφ’ ὧς ἡμάρτησεν ἐπεδείξατο , ζητᾷ δὲ αὐτὴς διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ προσδοχῆσαι τὴν ταπεινότητα ἐαυτὸν ἀναγνώτος . Ζήσόν με κατὰ τὸν λόγον σου . Οὐχ ἀορίστως αἰτεῖ ζωὴν , ἀλλὰ τὴν κατὰ νόμον ζωὴν . Τὰς ὁδούς μου ἐξηγήσω , καὶ ἐπήκουσάς μου · διδάξόν με τὰ δικαιώματά σου . ε’ . Πάσας σοι , Δέσποτα , τὰς ἐμὰς δεδηλωκάς πράξεις , καὶ οὐδὲν σε λανθάνει τῶν ἐμῶν ἡγεσάμενον . Διὰ τοῦτο καὶ ἰκετεύει ἐπινοεῖν . Ἀντιδοῦν μαθεῖν ἀχριδῶς τὰ σὰ δικαιώματα . Λέγει δὲ ὁ αὐτὸς προφήτης καὶ ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ · Ἔστα , Ἐξαγορεύσων κατ’ ἐμοῦ τὴν ἀνομίαν μου τῷ Κυρίῳ · καὶ σὺ ἀπήκας τὴν ἀσθένειαν τῆς καρδίας μου . Καὶ ἐν ἄλλῳ προφήτης εἴρησι · Λέγε σὺ τὰς ἀμαρτίας σου πρώτως , ἵνα δικαιωθῇς . Ἀμαρτάννοντας οὖν ἡμᾶς ἐξαγγέλλειν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὰς ἀμαρτίας χρή , καὶ ταύτας ἐκποτίζειν · ἐκποτὴ γὰρ ἀμαρτίας καὶ ἐξαγγέλλειν , ταύτης ἀρεσιν ἐργάζεται · καὶ μάλιστα διδασκάλῳ τινὶ ἐξαγγέλλειν , καὶ λαμβάνειν παρ’ αὐτοῦ διδαχὴν , τί δρεῖσθαι ποιεῖν ἐπὶ ταῖς ἀμαρτίας ἡμῶν . Χωρὶς δὲ κόπου μετάνοια ἀργεῖ , ἔφη γὰρ
Lemmas: Ἐπικατάματοι ὁ ἐκκλίνω ἀπό ὁ ἐντελής σύ . φοβέω οὖν , ἀδελφός , μή εἰδοί ἐπί ἐγώ ὁ κατάρα ὁ ἅγιος πνεῦμα . οὗτος καί ὁ νόμος ὁ ἀρά ὁ παραβάτης προσφέρω . ἐπικατάρατος γάρ , φημί , πᾶς ὅς οὐ ἐμμένω ὁ ἔγκειμαι ἐν ὁ βιβλίον ὁ νόμος , ὁ ποιέω αὐτός . καί ἐγώ δέ ψάλλω ὁ ἅγιος πνεῦμα σύμφωνος γίγνομαι , ὁ ἀράομαι παραπλέω ὁ ἐκκλίνω ἀπό ὁ ἐντολή ὁ Θεός . προσέχω οὖν , μήποτε ἄλλως ἐπικαταίρω λέγω , αὐτός ἐγώ ἰσόω ὁ παρακτροπῇ ὁ ἐντολή ὁ Θεός . Perle.1e d.ᵃ μου δνεῖδος καί ἐξουδενόω , ὅτι ὁ μαρτύριον [ 691 ] σύ ἐξεκήνησα . ανειδηω ὁ προφήτης ὁ Νάβαλ , δοῦλος δραπέτης ἀποκαλέω · ωνειδιος αὐτός καί ὁ δαίω . ἀλγύνω δέ τοῖος ἐπί οὗτος , ἀποτρίβω ὁ ὄνειδος παρακαλέω , αὔγ-ασμα δή ὁ θεῖον ἁμαρτία μαρτύριον . οὐχ ἁρμόζω τοῖος ὁ παρά ὁ Σαμεὶλ ονειδιειμι ὁ πάρειμι ῥητός . ἐκεῖνος γάρ μετά ὁ ἁμαρτία γίγνομαι · ὁ δέ ὁ Νάβαλ καί ὁ ἄλλος πρό ὁ ἁμαρτία . ἐν ἔς οὖν ψαλμός λέγω ὁ αὐτός προφήτης · ὁ δνεῖδος σύ ἐνθρῴσκω , καί ὁ εξουδενπροος ὁ ὑπερηχάνοις · καί , οὗτος ἁμαρτωλός καί ανθρωποιαιρεω εἰς ὁ αἰών κίνδυνος · πλοῦτος · καί πάλιν ἕτερος προφήτης λέγω · ἵνα τίς ἁμαρτωλός ευθρουντ , παλαιόω δέ καί ἐν πλοῦτος ; Εὐχαρίζω ὁ προφήτης ἐκ αὐτός ( f . αὐτός ) περιαιρέω οὗτος ὁ δνεῖδος , καί ὁ ἐξουδένωσις . ὁ γάρ ὁ κῶμα οὗτος πρᾶγμα , πλοῦτος , καί δόξα · αὐτός λέγω δνεῖδος καί ἐξουδένωσις , οὗτος κλῆς καί τιμή ἡγέομαι , ὁ ζητέω ὁ μαρτύριον ὁ Θεός . καί Γιάν κωλύω ἄρχω , καί κατά ἐγώ καταλαλέω . κατά μέν ὁ τράγμα ὁ Σαῦλος καί ὁ Ἀδήν καί ὁ Ἀχιοφελ ἐκούδουρον ὁ Δαυίδ · κατά δέ δεινός εἰς ὁ Χριστός ἀναφέρω ὁ στίχος . καί γάρ Ἡρῴδης καί Πόντιος Πιλάτος καί Ἀννᾶς καί Καϊάφας συμβουλεύω αὐτός ἀποκτείνω · αὐτός δέ εἰμί μετά ὁ μαθητής αὐτός ἐν ὁ κῆπος διαλέγω ὁ ὁ Θεός καί πατήρ . εἶπον γάρ πρός αὐτός · ἀκούω παρά ὁ πατήρ ἐγώ , οὗτος ἀνηγγειλία σύ . ὡς δέ γίγνομαι τέλειος ἄνθρωπος , καί μορφή δοῦλος λαμβάνω , ὀνομάζω καί δοῦλος . ὁ δέ δοῦλος σύ θεολογέω ὁ δικαίωμα σύ . ἐγώ δέ ὁ δεσποτεία ὁμολογέω , μέλω ἔχω καί ὁ δικαίωμα . καί γάρ ὁ μαρτύριον σύ μέλω ἐγώ εἰμί , καί αὖος συμβουλεύω ἐγώ ὁ δικαίωμα σύ . πᾶσα γάρ ἀνθρώπινος ἐπιτηδὴν ἀπαυσάμενος ὁ σός αποβλαβη ἀκολουθέω , καί οὐδείς ἕτερος λαμβάνω , οὔτε ἐν μελέτη εἶμι ἄλλος πρᾶγμα , εἰμί μή περί ὁ μαρτύριον σύ καί ὁ δικαίωμα σύ . οὗτος γάρ τέλειος ἀνήρ . κολλάω ὁ ἔδαφος ὁ ψυχή ἐγώ . ὁ ὑπερβολή ὁ ταπείνωσις διά οὗτος δηλόω . οὕτως γάρ καί ἐν ὁ τεσσαρακοστός τρίτος φημί ψαλμός · ὅτι2 καπνίζω εἰς γοῦν ὁ ψυχή ἐγώ · κολλάω εἰς γῆ ὁ γαστήρ ἐγώ . τουτέστιν , οὐ ὑψόω , οὐ ὑπερήφανος γίγνομαι , ἀλλά ταπεινόφρων . οὗτος γάρ εἰμί ὁ , κολλάω ὁ ἔδαφος ὁ ψυχή ἐγώ . Διὸ αἰτέω · ζῶ ἐγώ κατά ὁ λόγος σύ . τουτέστι , κατά ὁ νόμος σύ ὁ ζωή ἐγώ διευθύνω . ἁπλόος δέ πρῶτος μέν ὁ πρός ὁ σῶμα αὐτός κοινωνία ἐκ ὁ ἔδαφος οὐσία ὁ χος , ἔπειτα καί ὁ ἔχω ταπεινόω αὐτός , ὅς ἐπί ὅς ἁμαρτάνω ἐπιδείκνυμι , ζητάω δέ αὐτός διά ὁ λόγος ὁ Θεός προσδοχή ὁ ταπεινότητα ἑαυτοῦ ἀναγιγνώσκω . ζῶ ἐγώ κατά ὁ λόγος σύ . οὐχ ἀόριστος αἰτέω ζωή , ἀλλά ὁ κατά νόμος ζωή . ὁ ὁδός ἐγώ ἐξηγέομαι , καί ἐπακούω ἐγώ · διδάσκω ἐγώ ὁ δικαίωμα σύ . εἰ . πάσσω σύ , δεσπότης , ὁ ἐμός δηλόω πρᾶξις , καί οὐδείς σύ λανθάνω ὁ ἐμέω ἡγέομαι . Ζεύς οὗτος καί ἱκετεύω ἐπινοέω . ἀντιδέω μανθάνω ἀχριδῶς ὁ σός δικαίωμα . Λέγος δέ ὁ αὐτός προφήτης καί ἐν ἕτερος ψαλμός · εἶμαι , Ἐξαγορεύω κατά ἐγώ ὁ ἀνομία ἐγώ ὁ κύριος · καί σύ ἀφίημι ὁ ἀσθένεια ὁ Καρδία ἐγώ . καί ἐν ἄλλος προφήτης ἱερός · λέγω σύ ὁ ἁμαρτία σύ πρῶτος , ἵνα δικαιόω . ἁμαρτάνω οὖν ἐγώ ἐξαγγέλλω ἐνώπιος ὁ Θεός ὁ ἁμαρτία χρή , καί οὗτος εκποτιζω · ἐκπίνω γάρ ἁμαρτία καί ἐξαγγέλλω , οὗτος ἄρεσις ἐργάζομαι · καί μάλιστα διδάσκαλος τις ἐξαγγέλλω , καί λαμβάνω παρά αὐτός διδαχή , τίς δέρω ποιέω ἐπί ὁ ἁμαρτία ἐγώ . Χωρὶς δέ κόπος μετάνοια ἀργέω , φημί γάρ