joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0681.1
δι οὖν ὁ Θεὸς ἀγαθὰ ἡμῖν ἐδώρησατο , καὶ ἀμαρτανόντων ἡμῶν παιδεύει ἡμᾶς πρὸς νοῦθεσίαν ἐπιστρέφων . " Ὁν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος , παιδεύει , μαστιγοῖ δὲ πάντα νιόν , ὃν παραδέχεται , κατὰ τὸν παροιμιῶν λόγον . Οὐχὼν πατίομεν , καὶ δικαίως σφερονόμεν , ἵνα ἐπιστρέφωμεν ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς πονηρᾶς . Γέγραπται γάρ · Καὶ ὁ λαὸς οὐκ ἐπεστράφη , ὡς ἐπλήγη . Καὶ διδάσκαλεια διὰ τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ παιδείαν καὶ γνῶσιν , καὶ ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ πιστεύειν ἡμῖν τὴν σωτηρίαν δοθῆναι . Χρηστότητα καὶ παιδείαν καὶ γνῶσιν διδαξὼν με , διὰ ταῖς ἐντολαῖς σου ἐπιστεύσει . Οὐδὲν ὁ προφήτης τῆς παιδείας τὸ χρήσιμον , καὶ ὅτι φιλανθρωπία χρήμενος ὁ Δεσπότης , ταύτην ἐπιφέρει τοῖς ἀνθρώποις · οὐ δὲ χάριν ταύτης μεταλαχεῖν ἀξιοῖ . Χρηστότητι γὰρ χρήμενος ὁ Θεὸς τὴν παιδείαν ἐπάγει · ἢ δὲ παιδεία τὴν γνῶσιν . Οὕτω καὶ ὁ προφήτης Ἰερεμίας ἀντιδίδει · Παιδεύσασ ἡμᾶς , Κύριε , πλὴν ἐν κρίσει καὶ μὴ ἐν θυμῷ , ἵνα μὴ ἐλάχιστον ποίσης ἡμᾶς . Οὕτω καὶ δρῶντως ὑγίειαν ποίειν , καὶ σῶφρον τομὴν καὶ καυστήρα ἐπιζητεῖ . Εἰτα διδάσκει , πότεν ἔγνω τὴς παιδείας τὸ χρήσιμον . Πρὸ τοῦ με ταπεινωθῆναι , ἐπὸν ἐπλημμάρησα · διὰ τοῦτο τὸ λόγιόν σου ἐφυλάξα . Ἐπειδὴ σύμπρευσιν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ καὶ πλουσίαν πάντας ἁμαρτον · τοῦτο γὰρ δηλοῖ , Πρὸ τοῦ με ταπεινωθῆναι · ὁ πλούτος γὰρ πάντων ἐξ ἀδικίας συνάγεται · ἀλλ' ἐπιστρεφὼν με , ἵνα φυλάξω τοὺς λόγους σου . Ἐγὼ γάρ , φησιν , ἐμαυτὸν εἰς παιδείαν προὔνεγκα . Ἀδικίας γὰρ ἐλευθέρα τῆς τιμωρίας ἡ ψυχή . Τῇ ἀμαρτίᾳ ἡκολούθησεν ἡ παιδεία , τῇ δὲ παιδεία τῶν νόμων ἡ φυλακή . Ἡρώδησεν , ἐτμήθη , ἐρράγη . Χρηστὸς εἰ σύ , Κύριε . Τὸ δντι γὰρ χρηστὸς ὑπάρχεις καὶ φιλάνθρωπος , ἀγαθὸς τὰ καὶ καθ' ὑπερβολὴν ἀγαθός · καὶ τῇ σῇ ἀγαθότητι ἐν τοῖς δικαιώμασί σου διατηρήσῃ με . Παρὰ σοῦ γὰρ ἐστι πάντα σωτηρία . Καὶ ἐν τῇ χρηστότητί σου διδάξω με τὰ δικαιώματά σου . Διὰ τοῦτο διὰρῶν αὐτὸ παρὰ σοῦ λαβεῖν τὸν σῶν δικαιωμάτων τὴν γνῶσιν . Ἐπλημύθη ἐπ' ἐμὲ ἀδικία ὑπερηφάνων · ἐγὼ δὲ ἐν δόξῃ καρδία μου ἐξερεύνησεν τὰς ἐντολὰς σου . Πάντες οἱ μὴ φυλάσσοντες τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ , καὶ κατεπαρνοῦντο κατὰ τῆς γνώσεως αὐτοῦ , αὐτοὶ εἰσὶν ὑπερήφανοι . Καὶ εἰ καὶ μέσον τοιούτων ἀνθρώπων ἀναστρέφονται , φησίν , ἀλλ' οὐ τοῦτοὺς οὐκ ἐκολούθησα , ἀλλ' ἐξερεύνησα ἐν δόξῃ καρδία μου τὰς ἐντολὰς σου , μένων πεπατημένος ἐν αὐταῖς . Οἱ μὲν γὰρ ἀλαζονία χρήμενον , πᾶν εἶδος ἐπιθυμίας κατευσιν καὶ ἐμοῦ · ἀλλ' ὅμως πρὸς τὴν αὐτῶν παρανομίαν οὐκ ἐπεδήμησα , ταῖς σαῖς ἐντολαῖς ῥυθμισμένος . Ταῦτα δὲ πρὸς νοῦθεσίαν ἡμῶν ἐγράφσαν , ἵνα ὅσων ἐξῆλθοντο καὶ τεθραμμένοι εἰς τὸ ἀγαθόν . Ἐτυρώθη ὡς γάλα ἡ καρδία αὐτῶν · ἐπὼ δὲ τὸν νόμον σου ἐμελέτησα . Ἐνδε τοῦτο τῷ προηγητικῷ ἤθη · Ἐπαγύρη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου , καὶ τοῖς ὀσὶ βαρὺς ἦσαν , καὶ τοὺς ἐσδαλμούς αὐτῶν ἐκάμμυσαν . Ἐοῦκε δὲ καὶ τοῖς ἐν Ἐγύπτῳ περὶ τοῦ Φαραὼ εἰρημένοις · Καὶ ἐσκληρύθη ἡ καρδία Φαραὼ . Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι , ὡς τυρὸς ἐπάγησαν · ὁ δὲ τῶν ἀποστόλων χορὸς , καὶ οἱ πιστεύσαντες δι' αὐτῶν , ἐν μελέτῃ τῶν λόγων τοῦ Θεοῦ ἀναστρέφονται , τῇ εὐαγγελίῳ τοῦ Θεοῦ πεπαρρησιαμένοι . Ἐκεῖνοι μὲν οὖν , φησίν , ἀντίτυπον ἐσχύκασι τὴν καρδίαν , αὐτὸ δὲ [ 700 ] ἀπάλιν αὐτῆς σκληρὸν ἐργάζεται , καὶ καθάπερ γάλα πήξασιν , καὶ τυρώσαντες · ἐγὼ δὲ τῇ μελέτῃ τοῦ νόμου σου σοῦ προσέστηκα . Ἀγαθὸν μοι ὅτι ἐταπεινώσας με , ἵνα τὸν νόμον καὶ δικαιώματά σου μάθω . Χάριν ὁ προφήτης ὁμολογεῖ τοῖς αὐστηροῖς τοῦ ἱεροῦ φαρμάκοις , τὴν ἐντεῦθεν γενομένην καταμαθὼν ὑγιειάν . Ἀνωτέρω μὲν γὰρ εἶπε , Πρὸ τοῦ με ταπεινωθῆναι ἐπὼ ἐπλημμέλησα · ἐνταῦθα δὲ λέγει , Ἀγαθὸν μοι ὅτι ἐταπεινώσας με . Πρὸς παιδείαν γὰρ καὶ ἐπιστροφὴν περιπίπτει τις εἰς θλίψεις καὶ συμφοράς · καὶ ὁ ἐν ὑπομονῇ ταύτας δεχόμενος λέγουσιν · Ἀγαθὸν μοι ὅτι ἐταπεινώσας με , ἵνα τὰ δικαιώματά σου μάθω . Ἀγαθὸς μοι ὁ νόμος σου σέσωσά σου ὑπὲρ χιλιάδας χρυσίου καὶ ἀργυρίου .
Lemmas: Ζεύς οὖν ὁ θεός ἀγαθός ἐγώ δωρέω , καί ἁμαρτάνω ἐγώ παιδεύω ἐγώ πρός νουθεσία ἐπιστρέφω . " εἰμί γάρ ἀγαπάω Κύριος , παιδεύω , μαστιγόω δέ πᾶς νιον , ὅς παραδέχομαι , κατά ὁ παροιμία λόγος . Οὐχὼν πατέω , καί δικαίως σφερονόμεν , ἵνα ἐπιστρέφω ἐκ ὁ ὁδός ὁ πονηρός . γράφω γάρ · καί ὁ λαός οὐ ἐπιστρέφω , ὡς πλήσσω . καί διδασκαλεῖον διά ὁ χρηστότης αὐτός καί παιδεία καί γνῶσις , καί ἐν ὁ ἐντολή αὐτός πιστεύω ἐγώ ὁ σωτηρία δίδωμι . χρηστότης καί παιδεία καί γνῶσις διδάσκω ἐγώ , διά ὁ ἐντολή σύ πιστεύω . οὐδείς ὁ προφήτης ὁ παιδεία ὁ χρήσιμος , καί ὅτι φιλανθρωπία χράω ὁ Δεσπότης , οὗτος ἐπιφέρω ὁ ἄνθρωπος · οὖον δέ χάρις οὗτος μεταλαγχάνω ἀξιόω . χρηστότης γάρ χράω ὁ θεός ὁ παιδεία ἐπάγω · ἢ δέ παιδεία ὁ γνῶσις . οὕτως καί ὁ προφήτης Ἰερεμίας ἀντιδίδω · παιδεύω ἐγώ , κύριος , πλήν ἐν κρίσις καί μή ἐν θυμός , ἵνα μή μικρός ποιέω ἐγώ . οὕτως καί δράω ὑγίεια ποιέω , καί σώφρων τομή καί θερμοκαυτήρας ἐπιζητέω . εἶτα διδάσκω , πότε γιγνώσκω σής παιδεία ὁ χρήσιμος . πρό ὁ ἐγώ ταπεινόω , ἔπειμι ἐπλημμάρησα · διά οὗτος ὁ λόγιον σύ φυλάσσω . ἐπεί συμπρόειμι ἐν ὁ κόσμος οὗτος καί πλούσιος πᾶς ἁμαρτάνω · οὗτος γάρ δηλόω , πρό ὁ ἐγώ ταπεινόω · ὁ πλούτος γάρ πᾶς ἐκ ἀδικία συνάγω · ἀλλά ἐπιστρέφω ἐγώ , ἵνα φυλάσσω ὁ λόγος σύ . ἐγώ γάρ , φημί , ἐμαυτοῦ εἰς παιδεία προφέρω . Ἀδικία γάρ ἐλεύθερος ὁ τιμωρία ὁ ψυχή . ὁ ἁμαρτία ἀκολουθέω ὁ παιδεία , ὁ δέ παιδεία ὁ νόμος ὁ φυλακή . Ἡρώδης , τέμνω , ῥήγνυμι . Χρηστός εἰμί σῦς , κύριος . ὁ δντι γάρ χρηστός ὑπάρχω καί φιλάνθρωπος , ἀγαθός ὁ καί κατά ὑπερβολή ἀγαθός · καί ὁ σός ἀγαθότης ἐν ὁ δικαίωμα σύ διατήρηση ἐγώ . παρά σύ γάρ εἰμί πᾶς σωτηρία . καί ἐν ὁ χρηστότης σύ διδάσκω ἐγώ ὁ δικαίωμα σύ . Ζεύς οὗτος διαίρω αὐτός παρά σύ λαμβάνω ὁ σός δικαίωμα ὁ γνῶσις . Ἐπλημύθη ἐπί ἐγώ ἀδικία ὑπερήφανος · ἐγώ δέ ἐν δόξα καρδία ἐγώ εξερευνώ ὁ ἐντολή σύ . πάνετες ὁ μή φυλάσσω ὁ ἐντολή ὁ Θεός , καί κατεπαρνοῦντο κατά ὁ γνῶσις αὐτός , αὐτός εἰμί ὑπερήφανος . καί εἰμί καί μέσος τοιοῦτος ἄνθρωπος ἀναστρέφω , φημί , ἀλλά οὖον οὗτος οὐ κολούω , ἀλλά εξερευνώ ἐν δόξα καρδία ἐγώ ὁ ἐντολή σύ , Μένων πατέω ἐν αὐτός . ὁ μέν γάρ ἀλαζονίας χράω , πᾶς εἶδος ἐπιθυμία κατέρχομαι καί ἐγώ · ἀλλά ὅμως πρός ὁ αὐτός παρανομία οὐ ἐπιδημέω , ὁ σός ἐντολή ρυθμισμένος . οὗτος δέ πρός νουθεσία ἐγώ γράφω , ἵνα ὅσος ἐξερύω καί τρέφω εἰς ὁ ἀγαθός . τυρόω ὡς γάλα ὁ καρδία αὐτός · ἔπειμι δέ ὁ νόμος σύ μελετάω . ἔνδω οὗτος ὁ προηγητικός ἦθος · Ἐπαγύρη γάρ ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος , καί ὁ κληδών βαρύς εἰμί , καί ὁ ἐσδαλμούς αὐτός καμμύω . οὔκω δέ καί ὁ ἐν Ἐγύπτῳ περί ὁ Φαραώ εἴρω · καί σκληρύνω ὁ καρδία Φαραώ . ὁ οὖν Ἰουδαῖος , ὡς τυρός πήγνυμι · ὁ δέ ὁ ἀπόστολος χορός , καί ὁ πιστεύω διά αὐτός , ἐν μελέτη ὁ λόγος ὁ Θεός ἀναστρέφω , ὁ εὐαγγέλιον ὁ Θεός παρρησιάζω . ἐκεῖνος μέν οὖν , φημί , ἀντίτυπος ἐσχύκασι ὁ Καρδία , αὐτός δέ [ 700 ] ἁπαλός αὐτός σκληρός ἐργάζομαι , καί καθάπερ γάλα πήγνυμι , καί τυρόω · ἐγώ δέ ὁ μελέτη ὁ νόμος σύ σύ προσίστημι . ἀγαθός ἐγώ ὅτι ταπεινόω ἐγώ , ἵνα ὁ νόμος καί δικαίωμα σύ μανθάνω . Χάρις ὁ προφήτης ὁμολογέω ὁ αὐστηρός ὁ ἱερός φάρμακον , ὁ ἐντεῦθεν γίγνομαι καταμανθάνω ὑγίεια . ἀνώτερος μέν γάρ εἶπον , πρό ὁ ἐγώ ταπεινόω ἔπειμι πλημμελέω · ἐνταῦθα δέ λέγω , ἀγαθός ἐγώ ὅτι ταπεινόω ἐγώ . πρός παιδεία γάρ καί ἐπιστροφή περιπίπτω τις εἰς θλῖψις καί συμφορά · καί ὁ ἐν ὑπομονή οὗτος δέχομαι λέγω · ἀγαθός ἐγώ ὅτι ταπεινόω ἐγώ , ἵνα ὁ δικαίωμα σύ μανθάνω . ἀγαθός ἐγώ ὁ νόμος σύ σάω σύ ὑπέρ χιλιάς χρυσίον καί ἀργύριον .