joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0649.1
ἀσ-τέρων . Μέχρι γὰρ ἐξέβη ταῦτα , τοῖς κακοῖς ἐγυμνάζετο . Ἀπέστειλε βασιλεὺς , καὶ ἔλυσε αὐτόν · ὁρχον λαοῦ , καὶ ἄρχηκεν αὐτόν . Κατέστησεν αὐτὸν κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ , καὶ ἄρχοντα πάσης τῆς κτήσεως αὐτοῦ . Καὶ τὴν ἀπὸ τῆς οἰκονομίας ὑφέλειαν δεῖκνυς ἐπήγαγε . Τοῦ παιδεύσαι τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ὡς ἐαυτὸν · καὶ τοὺς προσθεῖναι αὐτοῦ σοφλσίαν . Χρυσοῦ δίκην πυρωθεὶς κατὰ τὰ , Δοκιμασθῶ με , Κύριε , καὶ πεῖρασόν με , τοῦ θεοῦ πρὸς σὲν ἀγαγόντος τῷ Φαραῷ , λύεται σε καὶ ἄρχει . Οὐχ ὁ τυχὼν δὲ φαίνεται τῷ Φαραῷ λογισμῷ . Τὸ γὰρ ἐκλύειν αὐτὸν μαθόντα τὰ περὶ τοῦ δήμου , τοῦτον μὲν ἀπολύσαι , τὰ δὲ περὶ τὸν σῖτον διοικῆσαι μετὰ τῶν ἰδίων ἀρχόντων · Ἄλλ' οὐ τοσοῦτον τῆς τῶν καρπῶν ἐφρόντισε φυλακῆς , ὅσον τῆς ψυχικῆς ὑφελείας ὑπ' αὐτοῦ συζήναι μελλόντων ἀρχόντων τε καὶ πρεσβυτέρων αὐτοῦ , καὶ ὑπ' αὐτοῦ σοφισθῆναι · δι' ὃν ἔδει βελτίους καὶ τοὺς ὑπηκόους γενέσθαι . Ἐπίσημος γὰρ διὰ τῆς τῶν δνέριων ἀρμονίας τῷ βασιλεῖ γενόμενος , καὶ τὴν ἐξουσίαν λαχὼν , εἰς θεογνωσίαν ἐποδήγει τοὺς ἄλλους , οὐ λόγῳ μόνον χρώμενος , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔργοις εἰς τὴν αὐτὴν εὐτέλειαν ἐκελκύσας . Καὶ εἰσῆλθεν Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον , καὶ Ἰακὼβ παρήχυσεν ἐν τῇ Χάμ . Γυὶ Νὼε Σήμ , Χάμ , Ἰάφετ . Τοῦ δὲ Χάμ παῖς Χαναάν · τοῦτο δὲ Μεσαρῖμ , ὡς ἐρμηνεύεται Αἴγυπτος , ἀφ' οὗ καὶ ἡ χώρα . Ὅτι τοίνυν εἰσῆλθεν Ἰακὼβ εἰς Αἴγυπτον , εἰκὼς ἦν τὸν Χάμ πάππον ὄντα τοῦ Μεσαρῖμ , ἐν Αἰγύπτῳ κατοικήσαι , τοῦ [ 666 ] Χανανιὰν ἐπὶ τῆς καλουμένης Παλαιστίνης οἰκούντος . Διὰ δὲ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ Ἰακὼβ εἰσῆλθεν εἰς Αἴγυπτον , καὶ οὐ τοῦτο παίδες δηλοῦνται . Ἐν δεδομήκοντα δὲ γυαίαι κατέβη Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον , εἶπεν ἡ Γραφή . Ἐξέδω δὲ καὶ ἑτέρως · Αὐτή , φησίν , ἡ προφάσις ἐγένετο τῆς πατριάρχῃ τῆς εἰς Αἴγυπτον ἐκδημίας . Γὴν δὲ Χάμ τὴν Αἴγυπτον ὀνομάζει , ἐπειδὴ ὁ Μεσαρῖμ υἱὸς τοῦ Χάμ ἐγένετο δεύτερος . Χάμ γὰρ , φησίν , ἐγέννησε τὸν Χοὺς πρωτότοκον , καὶ Μεσαρῖμ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ . Χοὺς δὲ τὴν Αἰθιοπίαν ἡ θεία καλεῖ Γραφή , Μεσαρῖμ δὲ τὴν Αἴγυπτον . Ἰακὼβ δὲ καὶ Ἰσραὴλ τὸν αὐτὸν ὀνομάζει · τὸ μὲν γὰρ ἐκ τῶν πατέρων ἔλαχε ὄνομα , τὸ δὲ ὁ θεὸς αὐτῷ τέθηκε , τὴν γενομένην αὐτῷ θείαν ἐπαγαγίαν διὰ τῆς προστηρίας δηλῶν . Ἐμενὴν γὰρ ὁ θεὸς αὐτῷ πρὸς τὸν Ἀβραὰμ ἐπαγγέλας . Ὅτε γὰρ εἶπεν Ἀβραὰμ , Πῶς ἔσται τοῦτο ; ἐπήγαγε Γινώσχω γνῶση , ὅτι παρώικοι ἔσονται τὸ σπέρμα σου ἐν τῇ οὐκ ἰδίᾳ , καὶ δουλώσουσιν αὐτὸ καὶ κακώσουσιν ἐτη τετρακόσια . Καὶ τὴν τέταρτην γενεὰν αὐτοῦ ἐξόδου , καὶ ἐκτραπώσεως αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ . Τοῦτο καὶ τῆς Ἑξόδου ἡ ἱστορία διδάσκει . Ὅσῳ γὰρ , φησίν , ἐκάκουν αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι , τοσοῦτο πλείους ἐγίγοντο , καὶ ἐπλήθυνον αὐτοὺς ἡ γῆ . Δεῖκνυσι τοιγαροῦν , ὅτι οὐ φύσεως ἦν ἡ ἐπίδοσις , ἀλλὰ τῆς ἐπαγγελίας αὐτοῦ . Ὅτε γὰρ ὀλιγωτέρους ἔδει γενέσθαι ὑπὸ τῶν ἐργοδιδάκτων ἐλαυνομένων , τῶν παίδων εἰς τὸν ποταμὸν βιπτομένων , τῆς φύσεως ἐπηρεαζομένης , τότε μᾶλλον ἐπέδοσαν οὕτως , ὡς καὶ σφόδρα γενέσθαι φοβεροὺς τοῖς ἐνοικοῦσιν · ὥστε τὸν Φαραὸ λέγειν , ὅς οὐχ ἴδει τὸν Ἰωσήφ · Ἰδοὺ νῦν πολυλαβὴς τὸ ἔθνος , καὶ ἰσχυὲρ ὑπὲρ ἡμᾶς . Οὐχ ἂν δὲ αὐξηθείη ἐκτραπωθῆσαν , εἰ μὴ τῆς Ἰωσὴφ ἐτυχὸν προστασίας καὶ τῆς τοῦ Φαραὸ δεξιώσεως . Μετέτρεψε τὴν καρδίαν αὐτῶν , τοῦ μισθῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ , τοῦ δουλιωθῆναι ἐν τοῖς δουλοῖς αὐτοῦ . Ἐπειδὴ ἐκ τοῦ τιμᾶσθαι παρὰ τῶν Αἰγυπτίων αὐτοὺς εἰς τὴν ὁμοίαν εἰδωλολατρείαν ἐξέβησαν , τοῦτο γάρ ἐστιν παρεσκεύαι μισθῆσαι αὐτοὺς , καὶ τὰ βαρέα τῶν ἔργων ἐπιθεῖναι , ἵνα κακωθέντες καταφύγωσι πρὸς τὸν θεόν , καὶ εὐχὴν χώραν πληρωθῇ αὐτῇ πρὸς τὸν θεὸν Ἀβραὰμ ἐπαγγελία . Ἄν γὰρ τὸν Ἰωσήφ πεφάσας ἐδάσκαν , ἔτιον φρόντινα διὰ τῆς πείρας , οὐτω τὸν ἔθν λαόν · πειραστένας γὰρ ἐνταῦθα καὶ ἐκδεχάσας πρὸς τὸν θεὸν αὐτῶν . Διὸ νῦν εἰς μίαν μετατετράχη τοὺς Αἰγυπτίους ἡ πρὸς αὐτοὺς τιμή . Ἐν ἀνέσει γὰρ γενομένοι καὶ τιμῇ παρ' Αἰγυπτίοις ἐπελάθοντο τοῦ πατρῴου θεοῦ , καὶ τῆς αὐτῶν εἰδωλολατρίας γεγονότι κοινωνοί , ὡς φησιν Ἠσοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ . Καὶ νῦν βοήθησον , λέγων , τῷ Κύριῳ , καὶ λατρεύετε αὐτῷ ἐν εὐθύτητι δικαιοσύνης , καὶ περιέλυσθε τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους , οὓς ἐλάτρευσαν οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν τῷ πέραν τοῦ ποταμοῦ , καὶ ἐν Αἰγύπτῳ . Μετέτρεψε δὲ τὸν
Lemmas: ἄστερος . μέχρι γάρ ἐκβαίνω οὗτος , ὁ κακός γυμνάζω . ἀποστέλλω βασιλεύς , καί λύω αὐτός · ὄρχος λαός , καί ἄρχω αὐτός . καθίστημι αὐτός κύριος ὁ οἶκος αὐτός , καί ἄρχω πᾶς ὁ κτῆσις αὐτός . καί ὁ ἀπό ὁ οἰκονομία ὑφαιρέω δείκνυμι ἐπάγω . ὁ παιδεύω ὁ ἄρχω αὐτός ὡς ἑαυτοῦ · καί ὁ προστίθημι αὐτός σοφλσίαν . χρυσός δίκη πυρόω κατά ὁ , δοκιμάζω ἐγώ , κύριος , καί πειράω ἐγώ , ὁ θεός πρός Σεν ἄγω ὁ Φαραός , λύω σύ καί ἄρχω . οὐχ ὁ τυγχάνω δέ φαίνω ὁ Φαραός λογισμός . ὁ γάρ ἐκλύω αὐτός μανθάνω ὁ περί ὁ δῆμος , οὗτος μέν ἀπολύω , ὁ δέ περί ὁ σῖτος διοικέω μετά ὁ ἴδιος ἄρχω · ἄλλος οὖον τοσοῦτος ὁ ὁ καρπός φροντίζω φυλακή , ὅσος ὁ ψυχικός ὑφαιρέω ὑπό αὐτός σύζω μέλλω ἄρχω τε καί πρέσβυς αὐτός , καί ὑπό αὐτός σοφίζω · διά ὅς ἐσθίω ἀγαθός καί ὁ ὑπήκοος γίγνομαι . ἐπίσημος γάρ διά ὁ ὁ δνέριων ἁρμονία ὁ βασιλεύς γίγνομαι , καί ὁ ἐξουσία λαγχάνω , εἰς θεογνωσία ποδηγέω ὁ ἄλλος , οὖον λόγος μόνος χράω , ἀλλά καί ὁ ἔργον εἰς ὁ αὐτός εὐτέλεια ἐκλύω . καί εἰσέρχομαι Ἰσραήλ εἰς Αἴγυπτος , καί Ἰακώβ παραχέω ἐν ὁ Χάμ . Γυὶ Νῶε Σήμ , Χάμ , Ἰάφετ . ὁ δέ Χάμ παῖς Χαναάν · οὗτος δέ Μεσαρῖμ , ὡς ἑρμηνεύω Αἴγυπτος , ἀπό ὅς καί ὁ χώρα . ὅτι2 τοίνυν εἰσέρχομαι Ἰακώβ εἰς Αἴγυπτος , ἔοικα εἰμί ὁ Χάμ πάππος εἰμί ὁ Μεσαρῖμ , ἐν Αἴγυπτος κατοικέω , ὁ [ 666 ] Χανανιάν ἐπί ὁ καλέω Παλαιστίνη οἰκέω . Ζεύς δέ ὁ Ἰσραήλ καί Ἰακώβ εἰσέρχομαι εἰς Αἴγυπτος , καί οὖον οὗτος παῖς δηλέομαι . ἐν δομέω δέ γυος καταβαίνω Ἰσραήλ εἰς Αἴγυπτος , εἶπον ὁ γραφή . ἐξέδω δέ καί ἑτέρως · Αὐτή , φημί , ὁ πρόφασις γίγνομαι ὁ πατριάρχης ὁ εἰς Αἴγυπτος ἐκδημία . γή δέ Χάμ ὁ Αἴγυπτος ὀνομάζω , ἐπεί ὁ Μεσαρῖμ υἱός ὁ Χάμ γίγνομαι δύο . Χάμ γάρ , φημί , γεννάω ὁ Χούς πρωτότοκος , καί Μεσαρῖμ ὁ ἀδελφός αὐτός . Χούς δέ ὁ Αἰθιοπία ὁ θεῖος καλέω γραφή , Μεσαρῖμ δέ ὁ Αἴγυπτος . Ἰακώβ δέ καί Ἰσραήλ ὁ αὐτός ὀνομάζω · ὁ μέν γάρ ἐκ ὁ πατήρ λαγχάνω ὄνομα , ὁ δέ ὁ θεός αὐτός τίθημι , ὁ γίγνομαι αὐτός θεῖος ἐπαγαγίαν διά ὁ προστηρίας δηλόω . Ἐμενὴν γάρ ὁ θεός αὐτός πρός ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγέλλω . ὅτε γάρ εἶπον Ἀβραάμ , Πῶς εἰμί οὗτος ; ἐπάγω γιγνώσκω γιγνώσκω , ὅτι παροικέω εἰμί ὁ σπέρμα σύ ἐν ὁ οὐ ἴδιος , καί δουλόω αὐτός καί κακόω ἔτος τετρακόσιοι . καί ὁ τέταρτος γενεά αὐτός ἔξοδος , καί ἐκτραπώσεως αὐτός ὑπέρ ὁ ἐχθρός αὐτός . οὗτος καί ὁ Ἔξοδος ὁ ἱστορία διδάσκω . ὅσος γάρ , φημί , κακόω αὐτός ὁ Αἰγύπτιος , τοσοῦτος πλείων γίγνομαι , καί πληθύνω αὐτός ὁ γῆ . δείκνυμι τοιγάρ , ὅτι οὖον φύσις εἰμί ὁ Ἐπίδοσις , ἀλλά ὁ ἐπαγγελία αὐτός . ὅτε γάρ ὀλίγος ἐσθίω γίγνομαι ὑπό ὁ εργοδιδακτος ἐλαύνω , ὁ παῖς εἰς ὁ ποταμός βιπτομένων , ὁ φύσις ἐπηρεάζω , τότε μᾶλλον ἐπιδίδωμι οὕτως , ὡς καί σφόδρα γίγνομαι φοβερός ὁ ἐνοικέω · ὥστε ὁ Φαραό λέγω , ὅς οὐ ἶδος ὁ Ἰωσήφ · ἰδέ νῦν πολυλαμβανω ὁ ἔθνος , καί ἰσχυρός ὑπέρ ἐγώ . οὐχ εἄν δέ αὐξάνω ἐκτρέπω , εἰμί μή ὁ Ἰωσήφ τυγχάνω προστασία καί ὁ ὁ Φαραό δεξίωσις . μετατρέπω ὁ Καρδία αὐτός , ὁ μισέω ὁ λαός αὐτός , ὁ δουλιωθῆναι ἐν ὁ δουλόω αὐτός . ἐπεί ἐκ ὁ τιμάω παρά ὁ Αἰγύπτιος αὐτός εἰς ὁ ὅμοιος εἰδωλολατρεία ἐκβαίνω , οὗτος γάρ εἰμί παρασκευάζω μισέω αὐτός , καί ὁ βαρύς ὁ ἔργον ἐπιτίθημι , ἵνα κακόω καταφεύγω πρός ὁ θεός , καί εὐχή χώρα πληρόω αὐτός πρός ὁ θεός Ἀβραάμ ἐπαγγελία . ἄν γάρ ὁ Ἰωσήφ φαίνω δατέομαι , τίω Φροντῖνα διά ὁ πείρω , οὗτος ὁ θνῄσκω λαός · πειραστένας γάρ ἐνταῦθα καί ἐκδέχομαι πρός ὁ θεός αὐτός . Διὸ νῦν εἰς εἷς μετατρέχω ὁ Αἰγύπτιος ὁ πρός αὐτός τιμή . ἐν ἄνεσις γάρ γινόͅσκω καί τιμή παρά Αἰγύπτιος ἐπιλανθάνομαι ὁ πατρῷος θεός , καί ὁ αὐτός εἰδωλολατρία γίγνομαι κοινωνός , ὡς φημί Ἠσοῦς ὁ ὁ Ναυῆ . καί νῦν βοηθέω , λέγω , ὁ κύριος , καί λατρεύω αὐτός ἐν εὐθύτης δικαιοσύνη , καί περιέρχομαι ὁ θεός ὁ ἀλλότριος , ὅς λατρεύω ὁ πατήρ σύ ἐν ὁ πέραν ὁ ποταμός , καί ἐν Αἴγυπτος . μετατρέπω δέ ὁ