joannes-chrysostomus.in-psalmos-101-107-sp pg055_0688.2
Ὁ ἐπὶ τούτων τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ γλώσσης φέρων , ἐπὶ ματαιότητι λαμβάνει τὸν ὄρκον καὶ ἐπ' ἀδίκῳ . Καὶ αὐθίς · Ὁ Κύριος · Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν , μὴ ὁμῶσαι ὁλως · καὶ ὁ αὐτὸς μαθητὴς Ἰάκωβος · Πρὸ πάντων , ἀδελφοί , μὴ ὁμύετε . Ὦσπερ οὖν ἐστιν ἐντολὴ , μὴ φονεύσης , μὴ ἀδικήσης · οὕτω καὶ τὸ , μὴ ὁμύσης · Ἐταπεινώθητι διὰ σφόδρα , Κύριε · ἠσύρῃ με κατὰ τὰ λγιόν σου . Οὐχ ἀπλῶς · Ἐγὼ ταπεινώθητι , ἀλλὰ σφόδρα ταπεινωθῆναι , καὶ ταῦτα βαπλῆς ὡν καὶ προφήτης , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς παρῆψαν ἔχων , καὶ πλούτιον κομῶν , ἀλλὰ τῶν πολεμίων κρατῶν . Ἀλλ' οὔτε τῇ σοφία , οὔτε τῇ ἀνδρεία , οὔτε τῇ δικαιοσύνῃ ὑπῆρξαι ἠγέσθαι πώποτε · τῆς θείας ταῦτα χάριτος · ὑπελάμβανε δῶρα . Καὶ ζωὴν δὲ αὐτῶν τὸν δοῦναι δυνάμενον , οὐχ ἀφρόντως αἰτεῖ , ἀλλὰ τὴν λογικήν , τὴν ἐννομον , τὴν τῷ θείῷ νόμῳ λαμπρυνομένην . Καὶ ἐπειδὴ πάντες · βιοῦντες εἰς ἁμαρτίας καταλιστάμεν ( καθαρῶς γὰρ ἀπὸ ῥύπου παντελῶς οὐδεὶς ἐναντίον Κυρίου , οὐδ' ἄν μία ἡμέρα ἡ ζωὴ αὐτοῦ ) , ἀπαξωμέου ἐστανῶν , ἐάνω , ἐγκράτειαν , τῆσιν σώματος . Τοῦτο γὰρ ἐστι · Παπ.Ἰωαννῖ · Ἔως σφόδρα . Ὅτε δὲ λέγει ὁ προφήτης , Σφόδρα με , οὐ περὶ ταύτης τῆς ζωῆς παρακαλεῖ τὴν ἑαυτοῦ καὶ πόσιν , ἀλλὰ τῆς λογικῆς , τῆς πρακτικῆς , τῆς ἐναρέτος , ἥτις τὰς θείας ἐντολὰς φυλάττει . Τὰ ἐκόνσια τοῦ στόματός μου εὐδόκησον , Κύριε , καὶ τὰ κρίματά σου δίδαξόν με . Τῶν τῆς ἀρετῆς κατορθωμάτων τὰ μὲν πλείστα οἱ θείοι νόμοι διαγορεύουσιν , ἕνια δὲ καὶ [ 707 ] ἡ γνώμη προσιτήσιν . Οὕτω καὶ τῶν θυσιῶν τὰ μὲν νομικά , τὰ δὲ γνωμικά . Τὰ μὲν γὰρ περὶ ἁμαρτίας καὶ πλημμελείας · καὶ περὶ ἀγνοίας , ἅς ὁ νόμος προστέρειν ἐκέλευε , καὶ ταῦτα οἷον τῷ χεῖρι ἀπεδίδοτο τῷ Θεῷ · τὰ δὲ τῇ φιλοτιμίᾳ τῆς γνώμης προσφερόμενα , δῶρα προσηγόρευεν . Οὕτω καὶ νῦν τὴν μὲν σωφροσύνην καὶ τὴν δικαιοσύνην ὁ εὐαγγελικὸς ὁαγορεύει · λέγει · παρθένοι ἔστω , καὶ μετὰ γάμον ἐγκράτεια , καὶ ἀκτημοσύνη , καὶ μονήρης βίος , καὶ ἡ ἐν ἐρήμῳς διαγωγή , τῆς γνώμης ἔργα , τοὺς νόμους ὑπερβαδόντα . Τὰ τοιαῦτα τοίνυν ὁ προφήτης ἐκόνσια προσἠγόρευεν . Ἡ γὰρ οὐχ ὑπόκειται νόμῳ Ἀνάγνη , ἀλλὰ φιλοθόου γνώμης ὑπάρχει καρπός , εἰκότως ἐκόνσια προσηγόρευται . Πολλὰς με ἐμπίστων , εἰς περιστασεις καὶ θλίψεις , τασσόμεθα τῷ Θεῷ , ὡς τὸ , Ἀποδώσω σοι τὰς εὐχὰς μου , ἅς διέστειλε τὰ χείλη μου , καὶ ἐλάλησα τὸ στόμα μου ἐν τῇ θλίψει μου . Ταῦτα χρή ἡμᾶς πάντας · ἐκπληροῦν . Ἐγὼ δὲ καὶ ἕτεραν ἐννοιαν ὁ λόγος . Ἐκόνσια οὖν εἰσὶν ὅσα καὶ ὑπερβολὴ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ εἰσιν . Ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ ἐστι · , μὴ γυναικὶ ξενύγνυσαι · Τίμιος γὰρ ὁ γάμος , καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος · πορνοῦντος δὲ καὶ μοιχούς κρινεῖ ὁ Θεός . Εἰ δὲ τις παρθενίαν θέλει ἀσπάζαι , τοῦτο ἐκούσιον αὐτοῦ ἐστιν . Ὦσαύτως · ἐπιτρεπόμεθα ἔχειν διατροφὰς καὶ σκεπάσματα καὶ ἐνδύματα · ἐὰν δὲ ἀκτημοσύνῃν προαιρώμεθα ἀσπάζαι , ἐκούσιον ἡμῶν ἐστι . Καὶ ἐὰν τὸν μονήρη καὶ μοναχικὸν βίον ἐπιποθῶμεν ἀσπάζσαι , ἐκούσιον ἡμῶν ἐστιν . Ἐν τούτοις · οὖν εὐχὰς ὁ προφήτης κατενοδύθησαν τοῖς θείοις ποιεῖν αὐτά . Ἡ ψυχὴ μου ἐν ταῖς χερσὶ σου διαταττόμε · καὶ τὸ πῦμου σου οὐκ ἐπελαθόμην . Ὑπὸ τῆς τῆς γὰρ προνοίας φρουρούμενος , τὴν λήθην τῶν σῶν ἐδαρίσα νόμων . Πλὴς γὰρ ὁ ἀναθεῖς ἐαυτὸν τῷ Θεῷ , τὴν ψυχὴν αὐτοῦ παρατίθεται εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ , καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ λέγει · Ὅτι οὐ εἰ ὁ ὑπάρκο-πιστής μου , Κύριε , εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου . Εἰ δὲ μερίζει τις ἐαυτὸν πρὸς ἁγνότητα καὶ πᾶλη σωματικά , οὐδάμως τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησι ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ Θεοῦ . Ἐὰν γὰρ ἐν τῷ καιρῷ τῆς θείας λειτουργίας εἰς βιωτικὰς φροντίδας ἀπαγωμέθα , καὶ ἡ σχολὴ ἡμῶν ἐν αὐταῖς τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ γένηται , καὶ καταλιπώμεν τὴν αἴνεσιν τοῦ Θεοῦ , οὐχ ἀναστεῖξαμεν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὰς ψυχὰς ἡμῶν . Ἐὰν τοὺς ἐωθινοὺς ὕμνους ἐκλείπωμεν καθεύδοντες καὶ ἐπὶ κλίνης ἀναπεσμένοι · καὶ κατὰ τὰς ἐσπερινὰς αἰνέσεις · τῇ κραπάλῃ καὶ τῇ μέθῃ προσκείμεθα καὶ οἰοναὶ προσνηγόμεθα , οὐ παρατεύξαμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ Θεοῦ . Ἔὰν ἐν τῷ καιρῷ τῆς θείας ἀναγνώσεως , καὶ μάλιστα ἐν ταῖς · τῆς ἀγίας κυριακῆς ἡμέρας , ἀφιώμεν τὴν ἐκκλησίαν , καὶ ἐμπειράγωμεν συμβολιζοῦντες · καὶ ἐμπορευόμενοι , καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς καὶ πλατείαις διτρεδῶμεν , οὐχ ἀναστεῖξαμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἐν ταῖς
Lemmas: ὁ ἐπί οὗτος ὁ ὄνομα ὁ Θεός ἐπί γλῶσσα φέρω , ἐπί ματαιότης λαμβάνω ὁ Ὅρκος καί ἐπί ἄδικος . καί αὖθις · ὁ Κύριος · ἐγώ δέ λέγω σύ , μή ὁμόω ὅλως · καί ὁ αὐτός μαθητής Ἰάκωβος · πρό πᾶς , ἀδελφός , μή ομυιημι . ὥσπερ οὖν εἰμί ἐντολή , μή φονεύω , μή ἀδικέω · οὗτος καί ὁ , μή ομυσος · ταπεινόω διά σφόδρα , κύριος · σύρω ἐγώ κατά ὁ λγιόν σύ . οὐχ ἀπλόος · ἐγώ ταπεινόω , ἀλλά σφόδρα ταπεινόω , καί οὗτος βαπλῆς ὡς καί προφήτης , καί ὁ ἀπό ὁ ἀρετή παράπτω ἔχω , καί πλούτιος κόμη , ἀλλά ὁ πολέμιος κράτος . ἀλλά οὔτε ὁ σοφία , οὔτε ὁ ἀνδρεία , οὔτε ὁ δικαιοσύνη ὑπάρχω ἐγώ πώποτε · ὁ θεῖος οὗτος χάρις · ὑπολαμβάνω Δῶρα . καί ζωή δέ αὐτός ὁ δίδωμι δύναμαι , οὐ ἄφρων αἰτέω , ἀλλά ὁ λογικός , ὁ ἔννομος , ὁ ὁ θεῖον νόμος λαμπρύνω . καί ἐπεί πᾶς · βία εἰς ἁμαρτία καταλιιστημι ( καθαρός γάρ ἀπό ῥύπος παντελῶς οὐδείς ἐναντίος κύριος , οὐδέ ἄν εἷς ἡμέρα ὁ ζωή αὐτός ) , ἀπαξωμέου στάνη , ἑανός , ἐγκράτεια , τῆσιν σῶμα . οὗτος γάρ εἰμί · Παπ.Ἰωαννῖ · ἔως σφόδρα . ὅτε δέ λέγω ὁ προφήτης , σφόδρα ἐγώ , οὖον περί οὗτος ὁ ζωή παρακαλέω ὁ ἑαυτοῦ καί πόσις , ἀλλά ὁ λογικός , ὁ πρακτικός , ὁ ἐνάρετος , ὅστις ὁ θεῖος ἐντολή φυλάσσω . ὁ ἐκόνσια ὁ στόμα ἐγώ εὐδοκέω , κύριος , καί ὁ κρίμα σύ διδάσκω ἐγώ . ὁ ὁ ἀρετή κατόρθωμα ὁ μέν πλεῖστος ὁ θεῖος νόμος διαγορεύω , ἕνος δέ καί [ 707 ] ὁ γνώμη προΐστημι . οὕτως καί ὁ θυσία ὁ μέν νομικός , ὁ δέ γνωμικός . ὁ μέν γάρ περί ἁμαρτία καί πλημμέλεια · καί περί ἄγνοια , ὅς ὁ νόμος προστερεω κελεύω , καί οὗτος οἷος ὁ εὔχειρ ἀποδίδωμι ὁ Θεός · ὁ δέ ὁ φιλοτιμία ὁ γνώμη προσφέρω , Δῶρα προσαγορεύω . οὕτως καί νῦν ὁ μέν σωφροσύνη καί ὁ δικαιοσύνη ὁ εὐαγγελικός οαγορευω · λέγω · παρθένος ἵστημι , καί μετά γάμος ἐγκράτεια , καί ἀκτημοσύνη , καί μονήρης βίος , καί ὁ ἐν ἐρῆμος διαγωγή , ὁ γνώμη ἔργον , ὁ νόμος ὑπερβαίνω . ὁ τοιοῦτος τοίνυν ὁ προφήτης ἐκόνσια προσαγορεύω . ὁ γάρ οὐ ὑπόκειμαι νόμος Ἀνάγνη , ἀλλά φιλοθοος γνώμη ὑπάρχω καρπός , εἰκότως ἐκόνσια προσαγορεύω . Πολύς ἐγώ έμπιστος , εἰς περίστασις καί θλῖψις , τάσσω ὁ Θεός , ὡς ὁ , ἀποδίδωμι σύ ὁ εὐχή ἐγώ , ὅς διαστέλλω ὁ χεῖλος ἐγώ , καί λαλέω ὁ στόμα ἐγώ ἐν ὁ θλῖψις ἐγώ . οὗτος χρή ἐγώ πᾶς · ἐκπληρόω . ἐγώ δέ καί ἕτερος ἔννοια ὁ λόγος . Ἐκόνσια οὖν εἰμί ὅσος καί ὑπερβολή ὁ ἐντολή ὁ Θεός εἰμί . ἐντολή ὁ Θεός εἰμί · , μή γυνή ξενυγνυσος · Τίμιος γάρ ὁ γάμος , καί ὁ κοίτη ἀμίαντος · πορνοῦντος δέ καί μοιχός κρίνω ὁ Θεός . εἰμί δέ τις παρθενίας ἐθέλω ἀσπάζομαι , οὗτος ἑκούσιος αὐτός εἰμί . ὡσαύτως · ἐπιτρέπω ἔχω διατροφή καί σκέπασμα καί ἔνδυμα · ἐάν δέ ἀκτημοσύνη προαίρω ἀσπάζομαι , ἑκούσιος ἐγώ εἰμί . καί ἐάν ὁ μονήρης καί μοναχικός βίος ἐπιποθέω ἀσπάζομαι , ἑκούσιος ἐγώ εἰμί . ἐν οὗτος · οὖν εὐχή ὁ προφήτης κατενοδυθημι ὁ θεῖον ποιέω αὐτός . ὁ ψυχή ἐγώ ἐν ὁ χείρ σύ διατάσσω · καί ὁ πῦμου σύ οὐ ἐπιλανθάνομαι . ὑπό ὁ ὁ γάρ πρόνοια φρουρέω , ὁ λήθη ὁ σός ἐδαρίσα νόμος . Πλῆς γάρ ὁ ἀνατίθημι ἑαυτοῦ ὁ Θεός , ὁ ψυχή αὐτός παρατίθημι εἰς ὁ χείρ αὐτός , καθώς καί ἐν ἕτερος ψαλμός λέγω · ὅτι2 οὖον εἰμί ὁ υπαρκο-πιιστημι ἐγώ , κύριος , εἰς χείρ σύ παρατίθημι ὁ πνεῦμα ἐγώ . εἰμί δέ μερίζω τις ἑαυτοῦ πρός ἁγνότης καί πάλη σωματικός , οὐδαμῶς ὁ ψυχή αὐτός τίθημι ἐν ὁ χείρ ὁ Θεός . ἐάν γάρ ἐν ὁ καιρός ὁ θεῖος λειτουργία εἰς βιωτικός φροντίς ἀπάγω , καί ὁ σχολή ἐγώ ἐν αὐτός ὁ ὥρα ἐκεῖνος γίγνομαι , καί καταλείπω ὁ αἴνεσις ὁ Θεός , οὐ ἀνίστημι ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ ψυχή ἐγώ . ἐάν ὁ εωθινός ὕμνος ἐκλείπω καθεύδω καί ἐπί κλίνη αναπεσμένος · καί κατά ὁ ἐσπερινός αἴνεσις · ὁ κραπάλῃ καί ὁ μέθη πρόσκειμαι καί οιονομαι προσφέρω , οὖον παρατυγχάνω ὁ ψυχή ἐγώ ἐν ὁ χείρ ὁ Θεός . ἔαν ἐν ὁ καιρός ὁ θεῖος ἀνάγνωσις , καί μάλιστα ἐν ὁ · ὁ Ἀγίας κυριακός ἡμέρα , ἀφίημι ὁ ἐκκλησία , καί εμπειρηγνυμι συμβολίζω · καί ἐμπορεύομαι , καί ἐν ὁ ὁδός καί πλατύς διτρεδῶμεν , οὐ ἀνίστημι ὁ ψυχή ἐγώ ἐν ὁ