joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0088.3
α' . Ὅταν μὲν εἰς τὴν πτωχείαν τῆς διανοίας ἴδω τῆς ἐμαυτοῦ , ναρκῶ καὶ ἀναδύομαι , πρὸς διάλειψιν τοσούτου δήμου καλουμένου · ὅταν δὲ εἰς τὴν προθυμίαν ἀναβλέψω τὴν ὑμετέραν , καὶ τὸ τῆς ἀκροάσεως ἀκόμεστον , θαρρῶ καὶ διανίσταμαι , καὶ μετὰ προθυμίας πρὸς τῆς διδασκαλίας ἀποδύομαι στάδιον . Ἴκανοὶ γὰρ ὑμεῖς καὶ λίθινὴν λαβόντες διάνοιαν , πτεροῦ παντὸς κουφοτέραν ἐργάσασθαι τῇ περὶ τὴν ἀκρόασιν ἐπιθυμίᾳ τε καὶ σπουδῇ . Καὶ καθάπερ τὰ φυλεύοντα τῶν ζῴων ἐν μέσῳ τῷ χειμῶνι πρὸς τὰς πέτρας καταδύμενα , ἐπειδὰν ἴδῃ τὸ θέρος φανῆν , ἀφίησι τὴν κατάδυσιν , καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν ζῴων ἀγελάζεται , καὶ κοινὴ μεθ’ ἡμῶν σκιρτᾷ · οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα ὡςπερ εἰς τινὰ φυλέων τῆς ἀσθενείας τοῦ συνειδότος καταδυομένη , ὅταν ἴδῃ τὸν πόθον τῆς ὑμετέρας ἀγάπης , ἀφίησι τὸν φυλέων , καὶ μεθ’ ὑμῶν ἀγελάζεται , κοινὴ μεθ’ ὑμῶν σκιρτᾷ τὰ καλά τῶν Γραφῶν σκιρτήματα , ἐν τῷ πνευματικῷ καὶ θείῳ λειμῶνι , ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς Γραφῆς . Καὶ γὰρ πνευματικῶς λειμῶν , καὶ παράδεισος τρυφῆς ἢ τῶν θείων Γραφῶν ἐστιν ἀνάγνωσις , παράδεισος δὲ τρυφῆς ἐκείνου τοῦ παραδείσου βελτίων . Τοῦτον τὸν παράδεισον οὐχ ἐν τῇ γῇ , ἀλλ’ ἐν ταῖς τῶν πιστεύοντων ψυχαῖς ἐφύτευσεν ὁ Θεός · τοῦτον τὸν παράδεισον οὐχ ἐν Ἐδέμ , οὐδὲ κατὰ ἀνατολὰς ἔθετο ἐν ἐνὶ περιγραφᾷ χωρίῳ , ἀλλὰ πανταχοῦ τῆς γῆς ἐξήλωσε , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης ἐξέτεινε . Καὶ ὅτι πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης τὰς Γραφὰς ἠλώσεν , ἀκούσον τοῦ προφήτου λέγοντος · Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . Κἄν πρὸς Ἰνδοὺς ἀπέλθῃς , οὓς πρῶτους ἀνέσχεν ὁ ἥλιος ὁρᾶν , κἂν εἰς τὴν Ὠκεανὸν ἀπέλθῃς , κἂν πρὸς τὰς Βρετανικὰς νήσους ἐκείνας , κἂν εἰς τὸν Ἑξείνον πλήθους πόντον , κἂν πρὸς τὰ νῦν ἀπέλθῃς μέρη , πάντων ἀκούσῃ πανταχοῦ τὰ ἀπὸ τῆς Γραφῆς φιλοσοφούτων , φωνὴ μὲν ἑτέρα , πίστει δὲ οὐχ ἑτέρα , καὶ γλῶσσῃ μὲν διαφόρῳ , διανοίᾳ δὲ συμφώνῳ . Ὁ μὲν γὰρ φθόγγος τῆς γλώσσης , ἐνθλάκται , ὁ δὲ τρόπος τῆς εὐσεβείας οὐχ ἐνθλάκται · καὶ βαρβαρίζουσι μὲν τῇ γλώττῃ , φιλοσοφοῦσι δὲ τῇ γνώμῃ · καὶ σολοικίζουσι μὲν τῷ φθόγγῳ , εὐσεβοῦσι δὲ τῷ τρόπῳ . Εἰδὲς παραδείσου μὲχος πρὸς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης ἐκτεταμένου · Ἐνταῦθα οὐκ ἔστιν ὅρις , καθαρὸν τῶν θηρίων ἐστὶ τὸ χωρίον , καὶ τῇ τοῦ Πνεύματος τεῖχίζεται χάριτι . Ἔχει καὶ πηγὴν ὁ παράδεισος οὗτος , καθάπερ ἐκεῖνος , πηγὴν μυρίων ποταμῶν [ 72 ] μητέρα , οὐχὶ τεσσάρων . Οὐ γὰρ τὸν Τίγρητα , οὐδὲ τὸν Εὐφράτην , οὐδὲ τὸν Αἰγύπτιον Νεῖλον , οὐδὲ τὸν Ἰνδὸν Γάγγην , ἀλλὰ μυρίους · ἀφίησι ποταμοὺς αὐτὴ ἡ πηγὴ . Τίς ταῦτά φησιν ; Αὐτὸς ὁ τοὺς ποταμοὺς ἡμῖν χαρισάμενος Θεός · Ὁ πιστεύσῃ γὰρ εἰς ἐμέ , φησὶ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν ὕδατος ζῶντος . Εἰδὲς πῶς οὐχὶ τέσσαρες ποταμοί , ἀλλὰ ἀδιόριστοι ἀπὸ τῆς πηγῆς ἐκείνης ἐκρέοντες ; Οὐ τῇ πλήθει δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ φύσει θαυμαστὴ ἡ πηγὴ · οὐ γὰρ ὑδάτος ἐστὶ τὰ νάματα , ἀλλὰ Πνεύματος τὰ χαρίσματα . Αὕτη ἡ πηγὴ καθ’ ἑκάστην ψυχὴν ἐστὶ τῶν πιστῶν μεριζομένη , καὶ οὐ μειουμένη μεριζομένη , καὶ οὐ δαπανωμένη · κατακερατισκομένη , καὶ οὐχ ἐλαττωμένη · παρὰ πᾶσιν ὁλόκληρος , καὶ ἐν ἑκάστῳ ὁλόκληρος . Τοσαῦτα γὰρ τοῦ Πνεύματος τὰ χαρίσματα . Βούλει μαθεῖν τὴν δαχυλίαν τῶν νημάτων τούτων ; βούλει μαθεῖν τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν ; πῶς οὐχ ἔοικε τούτοις , ἀλλὰ βελτίων τούτων καὶ θαυμασιωτέρα ἐστιν ; Ἄκουσον πάλιν αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος τῇ Σαμαρείτιδι , ἵνα μάθῃς τὴν δαχυλίαν τῆς πηγῆς . Τὸ ὕδωρ , ὁ ἐγὼ δώσω , φησὶ , τῷ πιστῷ , γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον . Οὐχ εἶπεν · ἐξὸντος , οὐχ εἶπε , προχομένου , ἀλλὰ , ἀλλομένου , διὰ τῶν ἁλμάτων τὴν ἀσθονίαν ἡμῖν ἐμφαίνων . Ἐκεῖνα
Lemmas: ὅς . ὅταν μέν εἰς ὁ πτωχεία ὁ διάνοια ὁράω ὁ ἐμαυτοῦ , ναρκόω καί ἀναδύομαι , πρός διάλειψις τοσοῦτος δῆμος καλέω · ὅταν δέ εἰς ὁ προθυμία ἀναβλέπω ὁ ὑμέτερος , καί ὁ ὁ ἀκρόασις ἄκομος , θαρσέω καί διανίσταμαι , καί μετά προθυμία πρός ὁ διδασκαλία ἀποδύω στάδιον . Ἱκανός γάρ σύ καί λίθινος λαμβάνω διάνοια , πτερόν πᾶς κοῦφος ἐργάζομαι ὁ περί ὁ ἀκρόασις ἐπιθυμία τε καί σπουδή . καί καθάπερ ὁ φυλευειμι ὁ ζῷον ἐν μέσος ὁ χειμών πρός ὁ πέτρα καταδύω , ἐπειδάν ὁράω ὁ θέρος φανός , ἀφίημι ὁ κατάδυσις , καί μετά ὁ λοιπός ζῷον ἀγελάζω , καί κοινός μετά ἐγώ σκιρτάω · οὗτος καί ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος ὡς εἰς τις φυλή ὁ ἀσθένεια ὁ σύνοιδα καταδύω , ὅταν ὁράω ὁ πόθος ὁ ὑμέτερος ἀγάπη , ἀφίημι ὁ φυλή , καί μετά σύ ἀγελάζω , κοινός μετά σύ σκιρτάω ὁ καλός ὁ Γραφής σκίρτημα , ἐν ὁ πνευματικός καί θεῖον λειμών , ἐν ὁ παράδεισος ὁ γραφή . καί γάρ πνευματικός λειμών , καί παράδεισος τρυφή ἢ ὁ θεῖον Γραφής εἰμί ἀνάγνωσις , παράδεισος δέ τρυφή ἐκεῖνος ὁ παράδεισος ἀγαθός . οὗτος ὁ παράδεισος οὐ ἐν ὁ γῆ , ἀλλά ἐν ὁ ὁ πιστεύω Ψυχή φυτεύω ὁ Θεός · οὗτος ὁ παράδεισος οὐ ἐν Ἐδέμ , οὐδέ κατά ἀνατολή τίθημι ἐν ἐν περιγραφή χωρίον , ἀλλά πανταχοῦ ὁ γῆ ξηλώνω , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ἐκτείνω . καί ὅτι πανταχοῦ ὁ οἰκέω ὁ γραφή ἡλόω , ἀκούω ὁ προφήτης λέγω · εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . κἀν πρός Ἰνδός ἀπέρχομαι , ὅς πρῶτος ἀνέχω ὁ ἥλιος ὁράω , κἀν εἰς ὁ Ὠκεανός ἀπέρχομαι , κἀν πρός ὁ Βρετανικός νῆσος ἐκεῖνος , κἀν εἰς ὁ ξένος πλῆθος πόντος , κἀν πρός ὁ νῦν ἀπέρχομαι μέρος , πᾶς ἀκούω πανταχοῦ ὁ ἀπό ὁ γραφή φιλοσοφέω , φωνή μέν ἕτερος , πίστις δέ οὐ ἕτερος , καί γλῶσσα μέν διάφορος , διάνοια δέ σύμφωνος . ὁ μέν γάρ φθόγγος ὁ γλῶσσα , ἐνθλάκται , ὁ δέ τρόπος ὁ εὐσέβεια οὐ ἐνθλάκται · καί βαρβαρίζω μέν ὁ γλῶσσα , φιλοσοφέω δέ ὁ γνώμη · καί σολοικίζω μέν ὁ φθόγγος , εὐσεβέω δέ ὁ τρόπος . ἀνάκλεις παράδεισος μῆχος πρός ὁ πέρας ὁ οἰκέω ἐκτείνω · ἐνταῦθα οὐ εἰμί ὁρίζω , καθαρός ὁ θηρίον εἰμί ὁ χωρίον , καί ὁ ὁ πνεῦμα τειχίζω χάρις . ἔχις καί πηγή ὁ παράδεισος οὗτος , καθάπερ ἐκεῖνος , πηγή μυρίος ποταμός [ 72 ] μήτηρ , οὐ τέσσαρες . οὖον γάρ ὁ Τίγρης , οὐδέ ὁ Εὐφράτης , οὐδέ ὁ Αἰγύπτιος Νεῖλος , οὐδέ ὁ Ἰνδός Γάγγης , ἀλλά μυρίος · ἀφίημι ποταμός αὐτός ὁ πηγή . Τῖς οὗτος φημί ; αὐτός ὁ ὁ ποταμός ἐγώ χαρίζομαι Θεός · ὁ πιστεύω γάρ εἰς ἐγώ , φημί , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ . ἀνάκλεις πῶς οὐ τέσσαρες ποταμός , ἀλλά ἀδιόριστος ἀπό ὁ πηγή ἐκεῖνος ἐκρέω ; οὖον ὁ πλῆθος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ φύσις θαυμαστός ὁ πηγή · οὖον γάρ ὕδωρ εἰμί ὁ νᾶμα , ἀλλά πνεῦμα ὁ χάρισμα . ἄτη ὁ πηγή κατά ἕκαστος ψυχή εἰμί ὁ πιστός μερίζω , καί οὖον μειόω μερίζω , καί οὖον δαπανάω · κατακερατισκω , καί οὐ ελαττωμένος · παρά πᾶς ὁλόκληρος , καί ἐν ἕκαστος ὁλόκληρος . τοσοῦτος γάρ ὁ πνεῦμα ὁ χάρισμα . βούλομαι μανθάνω ὁ δαχυλίαν ὁ νῆμα οὗτος ; βούλομαι μανθάνω ὁ ὕδωρ ὁ φύσις ; πῶς οὐ ἔοικα οὗτος , ἀλλά ἀγαθός οὗτος καί θαυμάσιος εἰμί ; ἀκούω πάλιν αὐτός ὁ Χριστός λέγω ὁ Σαμαρείτης , ἵνα μανθάνω ὁ δαχυλίαν ὁ πηγή . ὁ ὕδωρ , ὁ ἐγώ δίδωμι , φημί , ὁ πιστός , γίγνομαι ἐν αὐτός πηγή ὕδωρ αλλομενω εἰς ζωή αἰώνιος . οὐχ εἶπον · ἔχω , οὐ εἶπον , προέχω , ἀλλά , αλλομενω , διά ὁ ἅλμα ὁ ἀσθονίαν ἐγώ ἐμφαίνω . ἐκεῖνος