joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0129.1
φάσεται δὲ καὶ ἰδοῦμεν τοὺς ἐξ ἀρχῆς ὀνομασθέντας , καὶ ἀναβαίνοντες μετὰ ( ἢ κατὰ ) μικρὸν ἐπὶ τὸν πρῶτον ὀνομασθέντα ἄνθρωπον παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐλθωμὲν , ἵνα ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τὰ ζητήματα τῇ λύσει λαμβάνῃ . Τίνα οὖν πρῶτον ὤνόμασεν ὁ Θεός ; Τίνα δὲ ἄλλον , ἀλλ’ ἢ τὸν πρῶτον πλασθέντα ; Οὐδὲ γὰρ ἦν ἄλλος ἄνθρωπος οὐδείς , ὥστε ἐπιτίναξαι αὐτῷ προσγῳρίαν . Τίνα οὖν τοῦτον ὤνόμασεν ; Ἄδαμ τῇ Ἑβραίων φωνῇ · οὐ γὰρ ἐστιν Ἑλληνικὸν τὸ ὄνομα , εἰς δὲ τὴν Ἑλλάδα [ 115 ] μεταβαλλόμενον , οὐδὲν ἄλλο ἔηλοι , ἀλλ’ ἢ τὸν γῆνον · τὸ γὰρ Ἔδὲμ τὴν παρθένον σημαίνει γῆν · τοιούτου δὲ ἦν τὸ χωρίον ἐκεῖνο , ἐν ᾧ τὸν παράδεισον ἐφύτευσεν ὁ Θεός . Ἐφύτευσεν γὰρ τὸν παράδεισον ὁ Θεός , φησίν , ἐν Ἔδὲμ κατὰ ἀνατολὰς · ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐκ ἀνθρωπίνων χειρῶν ἔργον ἦν ὁ παράδεισος · παρθένος γὰρ ἦν ἡ γῆ , καὶ οὔτε ἀροτρον δεξαμένη ἦν , οὔτε εἰς αὐλάκας διανοιγείσα , ἀλλ’ ἀπειρος οὖσα γεωργικῶν χειρῶν ἀπὸ ἑαπαγῆς μόνον ἐδιδάσκει τὰ δένδρα ἐκείνα . Διὰ τοῦτο Ἔδὲμ αὐτὴν ἐκάλεσεν , ὅπερ ἐστὶ παρθένος γῆ · αὕτη ἡ παρθένος ἐκείνης τῆς Παρθένου τύπος ἦν . Ὡσπερ γὰρ αὕτη ἡ γῆ μὴ δεξαμένη σπέρματα ἐδιδάσκεν ἡμῖν τὸν παράδεισον · οὕτω καὶ ἐκείνη μὴ δεξαμένη σπέρμα ἀνδρὸς ἐδιδάσκεν ἡμῖν τὸν Χριστόν . Ὅταν οὖν εἴπῃ σοι ὁ Ἰουδαῖος , Πῶς ἔσται ἡ παρθένος ; εἴπὲ πρὸς αὐτόν , Πῶς ἐδιδάσκει τὴν παρθένον γῆ τὰ δένδρα ἐκεῖνα τὰ παραδόσια ; Τὸ γὰρ Ἔδὲμ παρθένος γῆ λέγεται τῇ Ἑβραίων γλώττῃ · καὶ εἰ τις διαπιστεῖ , τοὺς τῆς γλώττης τῆς Ἑβραίων ἐμπείρους διερρώτατω , καὶ θάσεται ταύτην οὖσαν τὴν ἐρμηνεῖαν τοῦ Ἔδὲμ ὀνόματος . Οὐδὲ γὰρ ἐπαιδὴ ἀγνοοῦσι λέγομεν , διὰ τοῦτο παραλογιζομένους ὑμᾶς βούλομαι , ἀλλὰ σπουδάζοντες ἀχειρώτους ποιοῦμεν , ὥσπερ αὐτῶν τῶν Ἑθρῶν παρόντων τὸν ταῦτα εἰδέναι , οὕτω μετὰ ἀκριβείας ἀπαντὰ ἐρμηνεύομεν . Ἐπεὶδὴ οὖν ἀπὸ τῆς Ἔδὲμ τῆς παρθένου γῆς ἐπλάσθη ἄνθρωπος , ἐκάλησεν Ἄδαμ συνώνυμον τῇ μητρί . Οὕτω καὶ ἄνθρωποι ποιοῦσι , τὰ τεκνώμενα παῖδια εἰς ὄνομα τῶν μητέρων καλοῦσι πολλάκις · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τὸν πλασθέντα ἄνθρωπον ἀπὸ τῆς γῆς εἰς ὄνομα τῆς μητρὸς ἐκάλεσεν Ἄδαμ . Ἐκείνην Ἔδὲμ , οὕτως Ἄδαμ . δ’ . Ἀλλὰ τί τὸ χρήσιμον ; Ἄνθρωποι μὲν γὰρ καλοῦσιν εἰς ὄνομα τῶν μητέρων διὰ τὴν τιμὴν τῶν τατοκυνῶν γυναικῶν · ὁ Θεὸς τινὸς ἐνεκεν εἰς ὄνομα τῆς μητρὸς ἐκάλεσεν ; τί μέγα ἢ μικρὸν οἰκονομῶν ἐντεῦθεν ; Οὐδὲν γὰρ ἀπλῶς οὐδὲ εἰκῇ ποιεῖ , ἀλλὰ μετὰ λόγου καὶ σοφίας πολλῆς · τῆς γὰρ συνέσεως αὐτοῦ οὐχ ὅστις ἀξιοῖς . Ἔδὲμ ἡ γῆ , Ἄδαμ ὁ γῆνος , ὁ χοϊκός , ὁ γηγενής . Διὰ τί οὖν οὕτως αὐτὸν ἐκάλεσεν ; Ἀναμιμνήσκων αὐτὸν διὰ τοῦ ὀνόματος τῆς εὐτελείας τῆς κατὰ φύσιν , καὶ καθάπερ ἐν στήλη χαλκῇ τῇ προσηγορίᾳ κατασέμενος τὴν ταπείνωσιν τῆς οὐσίας , ἵνα τὸ ὄνομα ἐδασκαλίαν ἔχῃ μετριοφροσύνης , ἵνα μὴ μείζονα τῆς οἰκείας ἑαὶς ἔννοιαν λάβῃ . Ἡμεῖς μὲν γὰρ ὅτι γῆ ἐσμεν , ἴσμεν σαφῶς , καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς πείρας τῶν πραγμάτων · ἐκεῖνος δὲ οὐδὲν εἶδε πρὸ αὐτοῦ τετελευτηκότα , οὐδὲ διελυθὲντα εἰς χώνην , ἀλλὰ πολὺ τὸ κάλλος ἦν αὐτῷ τοῦ σώματος , καὶ καθάπερ χρυσοῦ ἀνδρὶς ἀπὸ χωνευτηρίου ἄρτι προελθόν , οὕτως ἀπεδέμασεν . Ἵνα μὴ οὖν τὸ ὑπὲρ ἄρχον τῆς ἑαυτοῦ εἰς ἀπώνειαν αὐτὸν ἐπάγῃ , ἀντίστροφον αὐτῷ ὄνομα ἔκαθεν ταπεινοφροσύνης διδασκαλίαν ἔχον · ἔμελλε γὰρ αὐτῷ καὶ τὸ διδάσκον προσελθὸν διδάξασθαι περὶ ἀπονοίας · ἔμελλεν εἰπεῖν αὐτῷ , ὅτι Ἐσεσθε ὡς θεοί . Ἵνα οὖν μεμνημένος τοῦ ὀνόματος τοῦ διδάσκοντος αὐτόν , ὅτι γῆ ἐστι , μηδέποτε ἰσθὲναι φανταζήται , διὰ τοῦτο προκαταλαμβάνει αὐτοῦ [ 116 ] τὸ συνειδὸς τῷ ὀνόματι , ἔκαθεν αὐτῷ διὰ τῆς προσηγορίας προαποθεμενος ἀσφάλειαν τῆς μελλούσης ἀπάτης · παρὰ τοῦ ποηηροῦ δαιμόνου ἐπιβουλής , καὶ τῆς πρὸς τὴν γῆν αὐτὸν ἀναμιμνήσκων συγγενείας , καὶ ἐμφαίνων τῆς φύσεως τὴν εὐγένειαν ἀπασαν , καὶ μονοσυλλ λέγων , ὅτι Ἔκν εἰμι σοι , ὅτι Σοῖς ὁ Θεός , ἀναμιμνήσκων τοῦ ὀνόματος , καὶ ἔκαθεν ἔλαβες παραίνεσιν , ὥστε μὴ δεξασθαι τὴν συμβουλήν . Ἀναμνήσθητι τῆς μητρὸς , ἀπὸ τῆς συγγενείας ἐπίγνωθι τὴν εὐτέλειαν , οὐχ ἵνα τὴν ταπείνωσιν μάθῃς , ἀλλ’ ἵνα μηδέποτε εἰς ἀπόνοιαν ἐκπλῆξῃς . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος ἔλεγεν , Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἄδαμ ἐκ τῆς χοϊκός . Τὸ γὰρ Ἄδαμ ἐρμηνεύει ἡμῖν τὸ ποτὲ ἄντων , ἔαγε τὸ , Ἐκ τῆς χοϊκός · ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ . Ἀλλ’ ἐπιπληθῶσιν ἡμῖν οἱ αἱρετικοὶ λέγοντες , Ἴδοι οὐκ ἀνέλαβε σάρκα ὁ Χριστός · Ὁ δεύτερος γὰρ , φησίν , ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ . Ἀκούεις ὅτι δεύτερος ἄνθρωπος , καὶ λέγεις , ὅτι Οὐκ ἀνέλαβε σάρκα ; Καὶ τί ταύτης ἀναιοχύνεις γένου τὸν Ἰσού ; τὴς γὰρ ἰσιν ἄνθρωπος ; σάρκα οὐκ ἔχων ; Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἄνθρωπον καὶ δεύτερον αὐτὸν ἐκάλεσεν ἄνθρωπον , ἵνα ἴδῃς αὐτοῦ τὴν συγγένειαν , καὶ ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ ἀπὸ τῆς φύσεως . Τίς οὖν ἐστι , φησίν , ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ; Ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ . Ἀλλ’ ὁ τόπος με σκανδαλίζει , φησίν , καὶ τὸ λέγεσθαι Ἐξ οὐρανοῦ . Ὅταν ἀκούσῃς , ὅτι πρῶτος ἄνθρωπος Ἄδαμ ἐκ τῆς χοϊκός , ἄρα γηγενὴ αὐτὸν νομίζεις εἶναι ; ἄρα χοϊκὸν ὑποπτεύεις μόνον εἶναι , μὴ ἔχειν δὲ δύναμιν ἀσώματος , τὴν ψυχὴν λέγω καὶ τὴν ἐκείνην φύσιν ; Καὶ τίς ἂν τοῦτο εἴποι ; Ὅσπερ οὖν περὶ τοῦ Ἄδαμ ἀκούεις , ὅτι χοϊκός ἦν , οὐχ ἔργον τῆς ψυχῆς τὸ σῶμα ὑποπτεύεις , οὕτως ἀκούων , Ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ , μὴ ἀθέτει τὴν οἰκονομίαν διὰ τὸ προσκείμενον , Ἐξ οὐρανοῦ . Τέως μέγον τὸ πρῶτον ὄνομα ἔκαθεν ἔλαβεν ἀπολογίαν · Ἄδαμ γὰρ ἐκλήθη ἀπὸ τοῦ ὀνόματος τῆς μητρὸς , ἵνα μὴ μείζον φρονῇ τῆς οἰκείας δυνάμεως · ἵνα ἀγαθωμεγέννηται πρὸς τὴν ἀπάτην τοῦ διαβόλου · καὶ γὰρ ἔλεγεν · Ἐσεσθε ὡς θεοί . Δεῦρο δὴ λοιπόν , καὶ ἐφ’ ἑτέρον τὸν πρὸ αὐτῶν τῶν τόκων ὀνομασθέντα παρὰ τοῦ Θεοῦ μεταβάλλεις καταπαύσωμεν τὸν λόγον . Τίς οὖν μετὰ τὸν Ἄδαμ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προσηγορίαν ἔλαβε πρὸν ἡ γενέσθαι ; Ὁ Ἰσαάκ · Ἴδοι γὰρ , φησίν , ἡ γυνὴ σου Σάρρα λήψεται ἐν γαστρὶ , καὶ τέξεσθαι υἱόν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰσαάκ . Ἐπειδὴ δὲ ἔτεκεν αὐτόν , ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰσαάκ λέγουσα · Γέλωτα μοι ἐποίησεν ὁ Θεός . Διὰ τί ; Τίς γάρ , φησίν , ἀναγγελεῖ τῷ Ἀβραάμ , ὅτι Σάρρα θηλαίζει υἱόν ; Προσέχέ μοι ἀκριβῶς · ἐνταῦθα , ἵνα
Lemmas: φάσω δέ καί ἰδέω ὁ ἐκ ἀρχή ὀνομάζω , καί ἀναβαίνω μετά ( ἢ κατά ) μικρός ἐπί ὁ πρῶτος ὀνομάζω ἄνθρωπος παρά ὁ Θεός ἔρχομαι , ἵνα ἀπό ὁ ἀρχή ὁ ζήτημα ὁ λύω λαμβάνω . τίς οὖν πρῶτος ὀνομάζω ὁ Θεός ; τίς δέ ἄλλος , ἀλλά ἢ ὁ πρῶτος πλάσσω ; οὐδέ γάρ εἰμί ἄλλος ἄνθρωπος οὐδείς , ὥστε ἐπιτινάσσω αὐτός προσγῳρίαν . τίς οὖν οὗτος ὀνομάζω ; Άδαμ ὁ Ἑβραῖος φωνή · οὖον γάρ εἰμί Ἑλληνικός ὁ ὄνομα , εἰς δέ ὁ Ἑλλάς [ 115 ] μεταβάλλω , οὐδείς ἄλλος ἧλος , ἀλλά ἢ ὁ γένος · ὁ γάρ Ἐδέμ ὁ παρθένος σημαίνω γῆ · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ χωρίον ἐκεῖνος , ἐν ὅς ὁ παράδεισος φυτεύω ὁ Θεός . φυτεύω γάρ ὁ παράδεισος ὁ Θεός , φημί , ἐν Ἐδέμ κατά ἀνατολή · ἵνα μανθάνω , ὅτι οὐ ἀνθρώπινος χείρ ἔργον εἰμί ὁ παράδεισος · παρθένος γάρ εἰμί ὁ γῆ , καί οὔτε ἄροτρον δέχομαι εἰμί , οὔτε εἰς αὖλαξ διανοιγεισον , ἀλλά ἤπειρος εἰμί γεωργικός χείρ ἀπό ἑαπαγῆς μόνος διδάσκω ὁ δένδρον ἐκεῖνος . Ζεύς οὗτος Ἐδέμ αὐτός καλέω , ὅσπερ εἰμί παρθένος γῆ · οὗτος ὁ παρθένος ἐκεῖνος ὁ παρθένος τύπος εἰμί . ὡς γάρ οὗτος ὁ γῆ μή δέχομαι σπέρμα διδάσκω ἐγώ ὁ παράδεισος · οὗτος καί ἐκεῖνος μή δέχομαι σπέρμα ἀνήρ διδάσκω ἐγώ ὁ Χριστός . ὅταν οὖν εἶπον σύ ὁ Ἰουδαῖος , Πῶς εἰμί ὁ παρθένος ; εἶπον πρός αὐτός , Πῶς διδάσκω ὁ παρθένος γῆ ὁ δένδρον ἐκεῖνος ὁ παραδοθεος ; ὁ γάρ Ἐδέμ παρθένος γῆ λέγω ὁ Ἑβραῖος γλῶσσα · καί εἰμί τις διαπιστέω , ὁ ὁ γλῶσσα ὁ Ἑβραῖος ἔμπειρος διερωτάω , καί θάομαι οὗτος εἰμί ὁ ἑρμηνεία ὁ Ἐδέμ ὄνομα . οὐδέ γάρ ἐπαείδω ἀγνοέω λέγω , διά οὗτος παραλογίζομαι σύ βούλομαι , ἀλλά σπουδάζω ἀχείρωτος ποιέω , ὥσπερ αὐτός ὁ Θρής πάρειμι ὁ οὗτος οἶδα , οὗτος μετά ἀκρίβεια ἀπαντάω ἑρμηνεύω . ἐπειδή οὖν ἀπό ὁ Ἐδέμ ὁ παρθένος γῆ πλάσσω ἄνθρωπος , καλέω Άδαμ συνώνυμος ὁ μήτηρ . οὕτως καί ἄνθρωπος ποιέω , ὁ τεκνώμενα παιδιά εἰς ὄνομα ὁ μήτηρ καλέω πολλάκις · οὗτος καί ὁ θεός ὁ πλάσσω ἄνθρωπος ἀπό ὁ γῆ εἰς ὄνομα ὁ μήτηρ καλέω Άδαμ . ἐκεῖνος Ἐδέμ , οὕτως Άδαμ . δέ . ἀλλά τίς ὁ χρήσιμος ; Ἄνθρωπος μέν γάρ καλέω εἰς ὄνομα ὁ μήτηρ διά ὁ τιμή ὁ τατοκυω γυνή · ὁ θεός τις ἕνεκα εἰς ὄνομα ὁ μήτηρ καλέω ; τίς μέγας ἢ μικρός οἰκονομέω ἐντεῦθεν ; οὐδείς γάρ ἀπλόος οὐδέ εἰκῇ ποιέω , ἀλλά μετά λόγος καί σοφία πολύς · ὁ γάρ σύνεσις αὐτός οὐ ὅστις ἀξιόω . Ἐδέμ ὁ γῆ , Άδαμ ὁ γένος , ὁ χοϊκός , ὁ γηγενής . Ζεύς τίς οὖν οὕτως αὐτός καλέω ; ἀναμιμνήσκω αὐτός διά ὁ ὄνομα ὁ εὐτέλεια ὁ κατά φύσις , καί καθάπερ ἐν στήλη χάλκεος ὁ προσηγορία κατάσσω ὁ ταπείνωσις ὁ οὐσία , ἵνα ὁ ὄνομα ἐδασκαλίαν ἔχω μετριοφροσύνη , ἵνα μή μείζων ὁ οἰκεῖος ἑός ἔννοια λαμβάνω . ἐγώ μέν γάρ ὅτι γῆ εἰμί , οἶδα σαφῶς , καί ἀπό αὐτός ὁ πείρω ὁ πρᾶγμα · ἐκεῖνος δέ οὐδείς ὁράω πρό αὐτός τελευτάω , οὐδέ διέρχομαι εἰς χώνη , ἀλλά πολύς ὁ κάλλος εἰμί αὐτός ὁ σῶμα , καί καθάπερ χρυσός ἀνδρίς ἀπό χωνευτήριον ἄρτι προέρχομαι , οὕτως ἀπεδέμασεν . ἵνα μή οὖν ὁ ὑπέρ ἄρχω ὁ ἑαυτοῦ εἰς ἀπώνειαν αὐτός ἐπάγω , ἀντίστροφος αὐτός ὄνομα ἕκαθεν ταπεινοφροσύνη διδασκαλία ἔχω · μέλλω γάρ αὐτός καί ὁ διδάσκω προσέρχομαι διδάσκω περί ἀπόνοια · μέλλω εἶπον αὐτός , ὅτι εἰμί ὡς θεός . ἵνα οὖν μιμνήσκω ὁ ὄνομα ὁ διδάσκω αὐτός , ὅτι γῆ εἰμί , μηδέποτε ἵστημι φαντάζω , διά οὗτος προκαταλαμβάνω αὐτός [ 116 ] ὁ σύνοιδα ὁ ὄνομα , ἕκαθεν αὐτός διά ὁ προσηγορία προαποτίθημι ἀσφάλεια ὁ μέλλω ἀπάτη · παρά ὁ ποηηροῦ δαίμων επιβουλή , καί ὁ πρός ὁ γῆ αὐτός ἀναμιμνήσκω συγγένεια , καί ἐμφαίνω ὁ φύσις ὁ εὐγένεια ἅπας , καί μονοσυλλ λέγω , ὅτι ΕΚΝ εἰμί σύ , ὅτι σός ὁ Θεός , ἀναμιμνήσκω ὁ ὄνομα , καί ἕκαθεν λαμβάνω παραίνεσις , ὥστε μή δέχομαι ὁ συμβουλή . ἀναμιμνήσκω ὁ μήτηρ , ἀπό ὁ συγγένεια ἐπιγιγνώσκω ὁ εὐτέλεια , οὐ ἵνα ὁ ταπείνωσις μανθάνω , ἀλλά ἵνα μηδέποτε εἰς ἀπόνοια ἐκπλήσσω . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος λέγω , ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Άδαμ ἐκ ὁ χοϊκός . ὁ γάρ Άδαμ ἑρμηνεύω ἐγώ ὁ ποτέ Ἄντων , ἄγνυμι ὁ , ἐκ ὁ χοϊκός · ὁ δύο ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐκ οὐρανός . ἀλλά ἐπιπίμπλημι ἐγώ ὁ αἱρετικός λέγω , εἶδον οὐ ἀναλαμβάνω σάρξ ὁ Χριστός · ὁ δύο γάρ , φημί , ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐκ οὐρανός . ἀκούω ὅτι δύο ἄνθρωπος , καί λέγω , ὅτι οὐ ἀναλαμβάνω σάρξ ; καί τίς οὗτος αναιοχυνω γίγνομαι ὁ Ἴσος ; σής γάρ μάργηλις ἄνθρωπος ; σάρξ οὐ ἔχω ; Ζεύς γάρ οὗτος καί ἄνθρωπος καί δύο αὐτός καλέω ἄνθρωπος , ἵνα ὁράω αὐτός ὁ συγγένεια , καί ἀπό ὁ ἀριθμός καί ἀπό ὁ φύσις . Τῖς οὖν εἰμί , φημί , ὁ δύο ἄνθρωπος ; ὁ Κύριος ἐκ οὐρανός . ἀλλά ὁ τόπος ἐγώ σκανδαλίζω , φημί , καί ὁ λέγω ἐς οὐρανός . ὅταν ἀκούω , ὅτι πρῶτος ἄνθρωπος Άδαμ ἐκ ὁ χοϊκός , ἄρα γηγενής αὐτός νομίζω εἰμί ; ἄρα χοικός ὑποπτεύω μόνος εἰμί , μή ἔχω δέ δύναμις ἀσώματος , ὁ ψυχή λέγω καί ὁ ἐκεῖνος φύσις ; καί τίς εἄν οὗτος εἶπον ; ὅσπερ οὖν περί ὁ Άδαμ ἀκούω , ὅτι χοϊκός εἰμί , οὐ ἔργον ὁ Ψυχή ὁ σῶμα ὑποπτεύω , οὕτως ἀκούω , ὁ Κύριος ἐκ οὐρανός , μή ἀθετέω ὁ οἰκονομία διά ὁ πρόσκειμαι , ἐς οὐρανός . Τέως μίγνυμι ὁ πρῶτος ὄνομα ἕκαθεν λαμβάνω ἀπολογία · Άδαμ γάρ καλέω ἀπό ὁ ὄνομα ὁ μήτηρ , ἵνα μή μείζων φρονέω ὁ οἰκεῖος δύναμις · ἵνα ἀγαθωμεγέννηται πρός ὁ ἀπάτη ὁ διάβολος · καί γάρ λέγω · εἰμί ὡς θεός . δεῦρο δή λοιπός , καί ἐπί ἕτερος ὁ πρό αὐτός ὁ τόκος ὀνομάζω παρά ὁ Θεός μεταβάλλω καταπαύω ὁ λόγος . Τῖς οὖν μετά ὁ Άδαμ ὑπό ὁ Θεός προσηγορία λαμβάνω πρόειμι ὁ γίγνομαι ; ὁ Ἰσαάκ · εἶδον γάρ , φημί , ὁ γυνή σύ Σάρα λαμβάνω ἐν γαστήρ , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰσαάκ . ἐπεί δέ τίκτω αὐτός , καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰσαάκ λέγω · Γέλως ἐγώ ποιέω ὁ Θεός . Ζεύς τίς ; Τῖς γάρ , φημί , ἀναγγέλλω ὁ Ἀβραάμ , ὅτι Σάρα θηλάζω υἱός ; προσέχω ἐγώ ἀκριβῶς · ἐνταῦθα , ἵνα