joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0092.1
θμὴν ἀνέγνωμεν τοῦ βιβλίου , καὶ τὴν σοφίαν ἐπέδειξα Παύλου , τῶν ἀλλοτρίων στρατιωτῶν καὶ ἐν τῇ παρατάξει τῶν ἐχθρῶν ἐστηκότα πρὸς τὴν εἰκασίαν φάλαγγα μεταστήσαντος . Εἰ , τοῦτο ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ κατελέξαμεν ἡ διδασκαλία πᾶσα · μετ' ἐκείνην ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐξητήσαμεν τίς ἦν ὁ τὸ βιβλίον γράφας · καὶ εὕρομεν τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι Λουκᾶν τὸν εὐαγγελιστὴν . καὶ διὰ πλεόνων ἀποδείξαμεν ὑμῖν παραστησάμενον τὸ ζητούμενον , τῶν μὲν σαφεστέρων , τῶν δὲ βαθυτέρων . Οἶδα γὰρ ὅτι τοῖς ἰσχυατοῖς τῶν εἰρημένων πολλοὶ τῶν ἀκουσάντων οὐ παρακολουθήσαν · ἀλλ' ὅμως οὐ διὰ τοῦτο ἀποστησόμεθα τοῦ κατατολμῆν λεπτοτέρας νοημάτων . Τὰ μὲν οὖν σαφέστερα τοῖς ἀφελεστέροις , τὰ δὲ βαθυτέρα τοῖς δευτέρους ἐρωτῶσιν ἔσται · χρησίμα . Ποικίλην γὰρ εἶναι δεῖ τὴν στρατείαν καὶ διάφορον , ἐπειδὴ καὶ διάφοροι ἢ τῶν κεκλημένων ἐπιθυμία . Τῇ μὲν οὖν πρώτῃ ἡμέρᾳ περὶ ἀπογραφῆς , τῇ δὲ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ περὶ τοῦ γράφοντος τὸ βιβλίον , τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ χθὲς πρὸς τοὺς παραγενομένους περὶ τῆς ἀρχῆς τῆς γραφῆς διελέχθημεν , καὶ ἐδείξαμεν , καθάπερ ἴσασιν οἱ ἀκροατοῖς , τί μέν ἐστι · πράξεις , τί δὲ ἐστι θαῦμα , καὶ τί μέν ἐστι πολιτεία , τί δὲ ἐστι σημεῖον , καὶ τέρας , καὶ δύναμις , καὶ πόσον τῶν μέσων ἐκατέρων · καὶ πῶς τὸ μὲν μεῖζον , τὸ δὲ χρησιμώτερον · καὶ πῶς τὸ μὲν καθ' ἑαυτὸν ὁ βασιλεὺς προξενεῖ , τὸ δὲ ἐὰν μὴ λάβῃ τὴν ἀπὸ τῆς · πράξεως συμμαχίαν , ἔξω τῶν προθύρων ἐκείνων ἐκβάλλεται . Σῆμερον [ 75 ] ἀναγκαῖον εἶπαι τὸ ἐπιλοιπον τῆς ἐπιγραφῆς , καὶ δεῖξαι τί ποτὲ ἐστι τὸ ὄνομα τῶν ἀποστόλων . Οὐδὲ γὰρ ψιλὸν ἐστι τὸ ὄνομα τοῦτο , ἀλλ' ἀρχῆς ἐστι προσῳγία , ἀρχῆς μεγίστης , ἀρχῆς τῆς πνευματικωτάτης , ἀρχῆς τῆς ἄνω . Ἀλλὰ διανάστητε . Καθάπερ γὰρ ἐν τοῖς βιωτικοῖς πράγμασιν εἰσιν ἀρχαὶ πολλαί , οὐ πᾶσαι δὲ τῆς αὐτῆς ἀξίας , ἀλλ' αἱ μὲν μεῖζον , αἱ δὲ ἐλάττους · οὕν , ἵνα ἀπὸ τῆς κατωτέρας τῶν ἀριθμῶν ποιησώμεθα , ἐστιν ὁ τῆς πόλεως · ἐκδικος · ἐστιν ἀνωτέρος ἐκείνου ὁ τοῦ ἰδίου · ἤγουν · ἐστι μετ' ἐκείνου ἕτερος ἄρχων μεῖζων · ἐστι πάλιν ὁ στρατηλάτης · ἐστιν ὁ ὑπαρχος · ἐστιν ἀνωτέρα τοῦτῶν ἀρχή · ἡ τῶν ὑπάτων ἀρχή · καὶ πᾶσαι μὲν αὐταὶ ἀρχαί , οὐ πᾶσαι δὲ τῆς αὐτῆς ἀξίας · οὕτω καὶ τῶν πνευματικῶν πολλαὶ μὲν ἀρχαί , οὐ πᾶ-σαι δὲ τῆς αὐτῆς ἀξίας · πασῶν δὲ μεῖζον ἡ τῆς ἀποστολῆς ἀξία . Καὶ γὰρ ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ὑμῖς ἐπὶ τὰ νοητὰ χειραγωγείν δεῖ . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἐποίησε , περὶ Πνεύματος διαλεγόμενος · ὕδατος ἐμνημόνευσε . Ὁ γὰρ πλῦν ἐκ τοῦ ὕδατος τοῦτο διηγήσει πάλιν , φησίν · ὁ δὲ πλῦν ἐκ τοῦ ὕδατος , οὐ ἐγὼ δῶσω αὐτῷ , οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα . Ὅφει ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἐπὶ τὰ νοητὰ χειραγωγούντα τὸ γυναιον ; Οὕτω καὶ ἡμεῖς ; ποιούμεν , καὶ κάτωθεν ἀναβαίνομεν ἄνω , ὥστε εὐσημότερον γενέσθαι τὸν λόγον . Διὰ τοῦτο περὶ ἀρχῆς διαλεγόμενοι , οὐ πνευματικῆς ἐμνήσθημεν ἀρχῆς , ἀλλ' αἰσθητῆς , ἵνα ἀπὸ ταύτης πρὸς ἐκείνην ὑμᾶς χειραγωγήσωμεν . Ἠκούσατε πῶς ἠριθμήσαμεν ἀρχὰς βιωτικάς , καὶ πῶς αἱ μὲν μεῖζους , αἱ δὲ ἐλάττους , καὶ πῶς ἡ τῶν ὑπάτων ἀρχὴ καθάπερ χορυφὴ καὶ κεφαλὴ πᾶσιν ἐπικεῖται · ἴδωμεν καὶ τὰς ἀρχὰς τὰς πνευματικάς . Ἔστιν ἀρχὴ πνευματική , προφητείας ἀρχή · ἐστιν ἑτέρα ἀρχὴ εὐαγγελισμοῦ , ἐστι ποιμένος , ἐστι διδασκάλου , ἐστι χαρισμάτων , ἐστιν ἰαμάτων , ἐστιν ἐρμηνείας γλωσσῶν .
Lemmas: θμὴν ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον , καί ὁ σοφία ἐπιδείκνυμι Παῦλος , ὁ ἀλλότριος στρατιώτης καί ἐν ὁ παράταξις ὁ ἐχθρός ἵστημι πρός ὁ εἰκασία φάλαγξ μεθίστημι . εἰμί , οὗτος ἐν ὁ πρῶτος ἡμέρα καταλέγω ὁ διδασκαλία πᾶς · μετά ἐκεῖνος ἐν ὁ δύο ἡμέρα ἐξαιτέω τίς εἰμί ὁ ὁ βιβλίον Γράφας · καί εὑρίσκω ὁ ὁ Θεός χάρις Λουκᾶς ὁ εὐαγγελιστής . καί διά πλέω ἀποδείκνυμι σύ παρίστημι ὁ ζητέω , ὁ μέν σαφής , ὁ δέ βαθύς . οἶδα γάρ ὅτι ὁ ισχυαατος ὁ εἴρω πολύς ὁ ἀκούω οὖον παρακολουθώ · ἀλλά ὅμως οὖον διά οὗτος ἀφίστημι ὁ κατατολμάω λεπτός νόημα . ὁ μέν οὖν σαφής ὁ ἀφελής , ὁ δέ βαθύς ὁ δεύτερος ἐρωτάω εἰμί · χρήσιμος . Ποικίλη γάρ εἰμί δεῖ ὁ στρατεία καί διάφορος , ἐπεί καί διάφορος ἢ ὁ καλέω ἐπιθυμία . ὁ μέν οὖν πρῶτος ἡμέρα περί ἀπογραφεύς , ὁ δέ δύο ἡμέρα περί ὁ γράφω ὁ βιβλίον , ὁ τρίτος ἡμέρα χθές πρός ὁ παραγίγνομαι περί ὁ ἀρχή ὁ γραφεύς διαλέγω , καί δείκνυμι , καθάπερ οἶδα ὁ ἀκροατός , τίς μέν εἰμί · πρᾶξις , τίς δέ εἰμί θαῦμα , καί τίς μέν εἰμί πολιτεία , τίς δέ εἰμί σημεῖον , καί τέρας , καί δύναμις , καί πόσος ὁ μέσος κατεράω · καί πῶς ὁ μέν μείζων , ὁ δέ χρήσιμος · καί πῶς ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ ὁ βασιλεύς προξενέω , ὁ δέ ἐάν μή λαμβάνω ὁ ἀπό ὁ · πρᾶξις συμμαχία , ἔξω ὁ πρόθυρον ἐκεῖνος ἐκβάλλω . σήμερον [ 75 ] ἀναγκαῖος εἶπον ὁ ἐπίλοιπος ὁ ἐπιγραφή , καί δείκνυμι τίς ποτέ εἰμί ὁ ὄνομα ὁ ἀπόστολος . οὐδέ γάρ ψιλός εἰμί ὁ ὄνομα οὗτος , ἀλλά ἀρχή εἰμί προσῳγία , ἀρχή μέγας , ἀρχή ὁ πνευματικός , ἀρχή ὁ ἄνω . ἀλλά διανίστημι . καθά γάρ ἐν ὁ βιωτικός πρᾶγμα εἰμί ἀρχή πολύς , οὖον πᾶς δέ ὁ αὐτός ἄξιος , ἀλλά ὁ μέν μείζων , ὁ δέ μικρός · οὖν , ἵνα ἀπό ὁ κατώτερος ὁ ἀριθμός ποιέω , εἰμί ὁ ὁ πόλις · ἔκδικος · εἰμί ἀνώτερος ἐκεῖνος ὁ ὁ ἴδιος · ἤγουν · εἰμί μετά ἐκεῖνος ἕτερος ἄρχω μείζων · εἰμί πάλιν ὁ στρατηλάτης · εἰμί ὁ ὕπαρχος · εἰμί ἀνώτερος οὗτος ἀρχή · ὁ ὁ ὕπατος ἀρχή · καί πᾶς μέν αὐτός ἀρχή , οὖον πᾶς δέ ὁ αὐτός ἄξιος · οὗτος καί ὁ πνευματικός πολύς μέν ἀρχή , οὖον πᾶς δέ ὁ αὐτός ἄξιος · πᾶς δέ μείζων ὁ ὁ ἀποστολή ἄξιος . καί γάρ ἀπό ὁ αἰσθητής ὑμῖς ἐπί ὁ νοητός χειραγωγέω δεῖ . οὕτως καί ὁ Χριστός ποιέω , περί πνεῦμα διαλέγω · ὕδωρ μνημονεύω . ὁ γάρ πλύνω ἐκ ὁ ὕδωρ οὗτος διήγησις πάλιν , φημί · ὁ δέ πλύνω ἐκ ὁ ὕδωρ , οὖον ἐγώ δίδωμι αὐτός , οὖον μή διψάω εἰς ὁ αἰών . ὄφις ἀπό ὁ αἰσθητής ἐπί ὁ νοητός χειραγωγώ ὁ γυναω ; οὕτως καί ἐγώ ; ποιέω , καί κάτωθεν ἀναβαίνω ἄνω , ὥστε εὔσημος γίγνομαι ὁ λόγος . Ζεύς οὗτος περί ἀρχή διαλέγω , οὖον πνευματικός μιμνήσκω ἀρχή , ἀλλά αἰσθητός , ἵνα ἀπό οὗτος πρός ἐκεῖνος σύ χειραγωγέω . ἀκούω πῶς ἀριθμέω ἀρχή βιωτικός , καί πῶς ὁ μέν μείζων , ὁ δέ μικρός , καί πῶς ὁ ὁ ὕπατος ἀρχή καθάπερ χορυφω καί κεφαλή πᾶς επίκειται · ὁράω καί ὁ ἀρχή ὁ πνευματικός . ἔρτις ἀρχή πνευματικός , προφητεία ἀρχή · εἰμί ἕτερος ἀρχή εὐαγγελισμός , εἰμί ποιμήν , εἰμί διδάσκαλος , εἰμί χάρισμα , εἰμί ἴαμα , εἰμί ἑρμηνεία γλῶσσα .