joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0121.1
ἀπάντων σημεῖον ἐγένετο τῷ Παύλῳ προσελθεῖν τῷ Χριστῷ μετὰ τὸν σταυρὸν καὶ τὸν τάφον . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο ἀφήκεν αὐτὸν ὁ Χριστὸς πᾶσαν τὴν ἄγχοραν ἐπιδεῖξάσθαι , καὶ τότε ἔκλεισεν , ἵνα ἀνύποπτον ποιήσῃ τῆς ἀναστάσεως τὴν ἀπόδειξιν , καὶ τὸν διδασκαλίαν λόγον . Πέτρος μὲν γὰρ περὶ αὐτοῦ λέγων ἰσὼς ὑπωπτεύετο · εἶχε γὰρ τις τῶν ἀναλγύντων εἰπεῖν τι . Εἴπον δὲ τῶν ἀναλγύντων , δι’ ἧκάλ φανερά ἡ ἀπόδειξις ἦν . Καὶ γὰρ καὶ ἐκεῖνος αὐτὸν ἠρνήσατο πρότερον , καὶ ἠρνήσατο μεθ’ ὄρκου , ἀλλ’ ὅμως τὸν αὐτὸν τοῦτον ὁμολογῶν ὕστερον καὶ τὴν ψυχὴν ἐπέδωκε τὴν ἑαυτοῦ . Εἰ δὲ μὴ ἀνέστη , [ 105 ] οὐκ ἂν ὁ ζῶντα ἀρνησάμενος , ὥστε μὴ ἀρνησασθαι τελευτήσας , μυρίους ἂν θανάτους ὑπέμεινε · διὸ καὶ ἐπὶ Πέτρου φανερά ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀναστάσεως ἦν . Πλὴν ἀλλ’ ἐκεῖνο μὲν εἴχον οἱ ἀναλγύντοι λέγειν , ὅτι ἐπειδὴ μαθητὴς αὐτοῦ ἦν , ἐπειδὴ τραπέζης ἐκοινώνουν αὐτῷ , καὶ τρία ἔτη αὐτῷ συνῆνεντο , ἐπειδὴ διδασκαλίας ἀπηλλαγεν , ἐπειδὴ ἐκολακεῦθ’ ὑπ’ αὐτοῦ ἀπατηθεὶς , διὰ τοῦτο χρηρῦται αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν · ὅταν δὲ Παῦλον ἴδῃ τὸν οὐκ εἰδότα αὐτόν , τὸν οὐκ ἀκούσαντα αὐτοῦ , τὸν οὐ μεταγενόμενον τῆς διδασκαλίας , τὸν καὶ μετὰ τὸν σταυρὸν αὐτῷ πολέμουντα , τὸν ἀποκτινύντα τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύοντας , τὸν πάντα συγχέοντα καὶ ταράσσοντα , τοῦτον ἐξαφνῆς μεταβληθέντος , καὶ τοῦτο ὑπὸ τοῦ χρυγματος καμάτοις ἀπαντας παρελάσαντα τοὺς τοῦ Χριστοῦ φίλους , ποίαν ἔχεις λοιπὸν , εἴπ’ μοι , ἀναισχυντίας πρόφασιν , ἀπιστῶν τῷ τῆς ἀναστάσεως λόγῳ ; Εἰ γὰρ μὴ ἀνέστη ὁ Χριστός , τις τὸν οὐτως ὡμὸν καὶ ἀπάνθρωπον , τὸς τὸν ἐκπεπολεμημένον καὶ ἠγριωμένον ἐπεσπάσατο ἂν , καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἐπήγαγετο ; Εἴπ’ γὰρ μοι , ὦ Ἰουδαῖε , τὶς Παῦλον ἐπεῖσε προσελθεῖν τῷ Χριστῷ ; Πέτρος ; ἀλλ’ Ἰάκωβος ; ἀλλ’ Ἰωάννης ; Ἄλλ’ οὗτοι πάντες αὐτὸν ἐδεδοίκεσαν καὶ ἐφρίττον , καὶ οὐχὶ πρὸ τοῦτοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὅτε τῶν φίλων ἐγένετο , ὅτε Βαρναβᾶς ἐπιλαβόμενος αὐτοῦ τῆς χειρὸς ἐπανήγαγεν εἰς Ἱεροσόλυμα , ἔτι ἐφοβοῦντο κολλᾶσθαι αὐτῷ · καὶ ὁ μὲν πόλεμος ἐλλυτο , ὁ δὲ φόβος ἐπέμενε τοῖς ἀποστόλοις . Οἱ οὖν καταλλαγέντα αὐτὸν ἐτι φοβούμενοι , ἔχθρόν ὄντα καὶ πολέμιον ἐτόλμων πείσαι ; προσελθεῖν γὰρ ὅλως , ἡ στήναι , ἡ διὰρὰ στόμα , φανῆναι δὲ ὅλως ; ὑπέμεινον ; Οὐχ ἔστι ταῦτα , οὐχ ἔστιν · οὐχ ἂν ἀνθρωπίνη σπουδὴ τὸ γινόμενον , ἀλλὰ θείας χάριτος . Εἰ τοίνυν νεκρὸς ἦν , ὡς φατε , ὁ Χριστός , καὶ ἄλθοντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐκλεψαν αὐτόν , πῶς μεῖζονα τὰ σημεῖα μετὰ τὸν σταυρὸν ἐγένετο ; πῶς πλείων ἡ ἀπόδειξις τῆς δυνάμεως ; Οὐ γὰρ μόνον μετέστησε τὸν πολέμιον , καὶ ἀρχηγὸν τῆς μάχης ὑμῶν · καὶτοι εἰ καὶ τοῦτο μόνον ἐποίησε , μεγίστης δυνάμεως ἦν τὸ τὸν ἔχθρόν καὶ πολέμιον λαβεῖν αἰχμάλωτον · νῦν δὲ οὐχὶ τοῦτο μόνον εἰργάσατο , ἀλλὰ καὶ τοῦτο μείζον . Οὐ γὰρ μόνον μετέστησεν , ἀλλ’ οὕτως οἰκεῖον ἐποίησεν , οὕτως ἐπεσπάσατο πρὸς τὴν εὔνοιαν τὴν ἑαυτοῦ , ὡς καὶ αὐτῷ πάντα τῆς Ἐκκλησίας τὰ πράγματα ἔχειρίσαι . Σχεῦος γάρ , φησίν , ἐλὼρης μοι ἐστίν οὕτος , τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν
Lemmas: ἀπαντάω σημεῖον γίγνομαι ὁ Παῦλος προσέρχομαι ὁ Χριστός μετά ὁ σταυρός καί ὁ τάφος . καί γάρ διά οὗτος ἀφίημι αὐτός ὁ Χριστός πᾶς ὁ ἄγχοραν ἐπιδείκνυμι , καί τότε καλέω , ἵνα ἀνύποπτος ποιέω ὁ ἀνάστασις ὁ ἀπόδειξις , καί ὁ διδασκαλία λόγος . Πέτρος μέν γάρ περί αὐτός λέγω Ἰσῶς ὑποπτεύω · ἔχω γάρ τις ὁ ἀναλέγω εἶπον τίς . εἶπον δέ ὁ ἀναλέγω , διά ἧκάλ φανερός ὁ ἀπόδειξις εἰμί . καί γάρ καί ἐκεῖνος αὐτός ἀρνέομαι πρότερος , καί ἀρνέομαι μετά Ὅρκος , ἀλλά ὅμως ὁ αὐτός οὗτος ὁμολογέω ὕστερος καί ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ . εἰμί δέ μή ἀνίστημι , [ 105 ] οὐ εἄν ὁ ζῶ ἀρνέομαι , ὥστε μή ἀρνέομαι τελευτάω , μυρίος εἄν θάνατος ὑπομένω · διό καί ἐπί Πέτρος φανερός ὁ ἀπόδειξις ὁ ἀνάστασις εἰμί . πλήν ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἔχω ὁ ἀναλγύντοι λέγω , ὅτι ἐπεί μαθητής αὐτός εἰμί , ἐπεί τράπεζα κοινωνέω αὐτός , καί τρεῖς ἔτος αὐτός συμφέρω , ἐπεί διδασκαλία ἀπαλλάσσω , ἐπεί κολακεύω ὑπό αὐτός ἀπατάω , διά οὗτος χρηρυος αὐτός ὁ ἀνάστασις · ὅταν δέ Παῦλος ὁράω ὁ οὐ οἶδα αὐτός , ὁ οὐ ἀκούω αὐτός , ὁ οὖον μέτειμι ὁ διδασκαλία , ὁ καί μετά ὁ σταυρός αὐτός πολεμέω , ὁ ἀποκτείνω ὁ εἰς αὐτός πιστεύω , ὁ πᾶς συγχέω καί ταράσσω , οὗτος έξαφνος μεταβάλλω , καί οὗτος ὑπό ὁ χρυγματος κάματος ἅπας παραλανθάνω ὁ ὁ Χριστός φίλος , ποῖος ἔχω λοιπός , εἶπον ἐγώ , ἀναισχυντία πρόφασις , ἀπιστέω ὁ ὁ ἀνάστασις λόγος ; εἰμί γάρ μή ἀνίστημι ὁ Χριστός , τις ὁ οὕτως ὠμός καί ἀπάνθρωπος , τός ὁ ἐκπολεμέω καί ἀγριόω ἐπισπάω εἄν , καί πρός ἑαυτοῦ ἐπάγω ; εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί Ἰουδαῖος , τις Παῦλος πείθω προσέρχομαι ὁ Χριστός ; Πέτρος ; ἀλλά Ἰάκωβος ; ἀλλά Ἰωάννης ; ἄλλος οὗτος πᾶς αὐτός δείδω καί φρίσσω , καί οὐ πρό οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὅτε ὁ Φίλων γίγνομαι , ὅτε Βαρναβᾶς ἐπιλαμβάνω αὐτός ὁ χείρ ἐπανάγω εἰς Ἱερουσαλήμ , ἔτι φοβέω κολλάω αὐτός · καί ὁ μέν πόλεμος λύω , ὁ δέ φόβος ἐπιμένω ὁ ἀπόστολος . ὁ οὖν καταλλάσσω αὐτός ἔτι φοβέω , ἐχθρός εἰμί καί πολέμιος τολμάω πείθω ; προσέρχομαι γάρ ὅλως , ὁ ἵστημι , ὁ Διάρα στόμα , φαίνω δέ ὅλως ; ὑπομένω ; οὐχ εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί · οὐ εἄν ἀνθρώπινος σπουδή ὁ γίγνομαι , ἀλλά θεῖος χάρις . εἰμί τοίνυν νεκρός εἰμί , ὡς φημί , ὁ Χριστός , καί ἀλθέω ὁ μαθητής αὐτός κλέπτω αὐτός , πῶς μείζων ὁ σημεῖον μετά ὁ σταυρός γίγνομαι ; πῶς πλείων ὁ ἀπόδειξις ὁ δύναμις ; οὖον γάρ μόνος μεθίστημι ὁ πολέμιος , καί ἀρχηγός ὁ μάχη σύ · καίτοι εἰμί καί οὗτος μόνος ποιέω , μέγας δύναμις εἰμί ὁ ὁ ἐχθρός καί πολέμιος λαμβάνω αἰχμάλωτος · νῦν δέ οὐ οὗτος μόνος ἐργάζομαι , ἀλλά καί οὗτος μείζων . οὖον γάρ μόνος μεθίστημι , ἀλλά οὕτως οἰκέω ποιέω , οὕτως ἐπισπάω πρός ὁ εὔνοια ὁ ἑαυτοῦ , ὡς καί αὐτός πᾶς ὁ ἐκκλησία ὁ πρᾶγμα χειρίζω . Σχεῦος γάρ , φημί , ληρέω ἐγώ εἰμί οὗτος , ὁ βαστάζω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐνώπιος ἔθνος