joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0152.2
τῆς Ἑλλήνων , ἐξ ὧν πολλοὺς καὶ μακρούς κατὰ τῆς σοφίας ἀποτεινεῖ λόγους , δῆλον ἡμῖν ἐποίησεν . Οὐδαμοῦ γὰρ αὐτὸ ταχέως ἐν ἑτέρᾳ ποιήσας Ἐπιστολῇ , ἐνταῦθα καὶ πολλῇ χήρηνται τῇ κατηγορίᾳ · καὶ μᾶλα εἰκώς , Ἐπειδὴ γὰρ ἐνταῦθα ἡ φλεγρομὴ γέγονεν , ἐκεῖ καὶ τὴν τοιήν ἐπήγαγεν , οὐκ ἄλλων · Ὁ γὰρ ἀπόστολος μὲ Χριστὸς βαπτίζειν , ἀλλ' εὐαγγελίζειν , οὐκ ἐν σοφίᾳ λόγου , ἵνα μὴ ματαιωθῇ τὸ σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ . Ὦρα πῶς κατηγορία τῆς Ἑλλήνων σοφίας , ὅτι μὴ μόνον μηδὲν φαίνεται συντελοῦσα πρὸς τὴν εὐσέβειαν , ἀλλὰ καὶ ἐμπόδιον καὶ κάλυμμα γίνεται . Καθάπερ γὰρ τὰ λαμπρὰ τῶν σωμάτων , καὶ τῶν ἡδῶν εὐειδῆ καὶ καλά , ἂν μὲν τινὰ καλλωπισμῷ προσθῆκην Ἑλλήνων λάβωσιν , εἰς τὴν τῆς οἰκείας εὐμορφίας βλάπτουσι δόξαν , τῶν ὑπογραμμάτων καὶ τῶν ὑπογραφῶν καὶ τῆς ἄλλης ἐπιτεχνήσεως μεριμνῶν πρὸς ἑαυτά · τὸν τοῦ κάλλους ἐπαίνου · ἂν δὲ μηδὲν ἐπαγάγῃ αὐταῖς , μᾶλλον αὐτῶν ἐκφαίνει τὴν εὐμορφίαν , γυμνὴς καὶ ἑαυτῆς τῆς ὥρας ἀγωνιζομένης , καὶ ἀλλοχρόν χαρπομένης τὸ θαῦμα · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς νύμφης τῆς πνευματικῆς , ἂν μὲν τι τῶν Ἑλλήνων ἐπισυγχάγῃ αὐτῇ , ἡ πλοῦτον , ἡ δυναστείαν , ἡ λόγων ἰσχύν , ἐκνῶσας τὴν δόξαν αὐτῆς , οὐχ ἀφεις ἀλλοχρόν αὐτῆς φαίνεσθαι τὸ θαῦμα , ἀλλ' εἰς πολλὰ καταμεριστὸς αὐτῆς τὴν δόξαν · ἂν δὲ ἀφῇ γυμνὴν καὶ ἑαυτὴν ἀγωνιζομένη , πάντα ἀποστῶσας τὰ ἀνθρώπινα , τότε ἀκριβῶς αὐτῆς φαίνειται τὸ κάλλος ἅπαν , τότε ἐκλάμπει σαφῶς ἡ δόμος ἰσχύς , ὅταν μὴτε πλοῦτον , μὴτε σοφίας , μὴτε δυναστείας , μὴτε εὐγενείας , μὴτε ἄλλου [ 157 ] τινὸς τῶν ἀνθρωπίνων δεηθείσα , πάντων δύναται κρατεῖν καὶ παργίνεσθαι , δι' ἀνθρώπων εὐτελῶν καὶ ταπεινῶν καὶ ἠπορημένων καὶ πάντων καὶ ἰδιωτῶν , καὶ ἀσεβῶν ῥητόρων καὶ φιλοσόφων καὶ τυράννων , καὶ τῆς οἰκουμένης κρατοῦσα ἀπάσης . Διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγεν · Οὐκ ἤλθον καθ' ὑπεροχὴν λόγου , προθύττων ὑμῖν τὸ μαρτύριον τοῦ Θεοῦ · καὶ , Τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός , ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς . Οὐχ ἀπλῶς εἶπε , τὰ μωρά , ἀλλὰ , Τὰ τοῦ κόσμου μωρά · οὐ πάντας δὲ , ὅτι τὰ τοῦ κόσμου μωρά , καὶ παρὰ τῷ Θεῷ μωρά · ἀλλὰ πολλοὶ τῶν ἐνταῦθα δοκούντων εἶναι ἀνόητων , παρὰ τῷ Θεῷ πάντων εἰσὶ τῶν ἄλλων σοφώτεροι · ὥσπερ οὖν καὶ πολλοὶ τῶν ἐν πενίᾳ ζώντων ἐνταῦθα , πάντων εἰσὶν εὐπώρωτεροὶ παρὰ τῷ Θεῷ . Ἐπεὶ καὶ ὁ Λάζαρος ἐκαίνος πάντων πτωχότερος ὧν ἐν τῷ κόσμῳ , πάντων ἦν εὐπώρωτερος ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Μικρὰν τοίνυν τοῦ κόσμου καλεῖ τοὺς οὐκ ἔχοντας γλῶτταν ἡκονημένην , τοὺς τῆς Ἑλλήνων οὐ μετεσχηκότας σοφίας , τοὺς εὐγλωττίας ἀποστερημένους . Καὶ τούτους ἐξελέξατο , φησίν , ὁ Θεός , ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς . Καὶ πῶς , εἴπέ μοι , διὰ τούτων ἐκαίνοι καταισχύνονται ; Διὰ τῆς τῶν πραγμάτων πείρας . Ὅταν γὰρ τὴν γλῶραν τὴν ἔχων καθήμενην καὶ προσκαθίσαν , πολλάκις δὲ καὶ τὸ σῶμα ἀνάπηρον οὖσαν ἐξετάσῃ περὶ ἀθανασίας ψυχῆς , περὶ σωμάτων ἀναστάσεως , περὶ προνοίας Θεοῦ , περὶ τῆς κατ' ἀξίαν ἀντιδόσεως , περὶ τῶν εὐθύνων τῶν Θεοῦ , περὶ τοῦ φοβεροῦ δικαστηρίου , περὶ τῶν ἀποκειμένων τοῖς κατορθοῦσιν ἀγαθῶν , περὶ τῶν ἡπαλημένων τοῖς ἀμαρτάνουσι τιμωριῶν , περὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων · εἶτα μετὰ ἀκριβείας ἀποκρίνεται καὶ πληροφορίας πολλῆς · ὁ δὲ φιλόσοφος καὶ μέγα ἐπὶ κόμῃ καὶ βακτηρίᾳ
Lemmas: ὁ Ἕλλην , ἐκ ὅς πολύς καί μακρός κατά ὁ σοφία ἀποτείνω λόγος , δῆλος ἐγώ ποιέω . οὐδαμός γάρ αὐτός ταχέως ἐν ἕτερος ποιέω Ἐπιστολή , ἐνταῦθα καί πολύς χαίρω ὁ κατηγορία · καί μῆλον ἔοικα , ἐπεί γάρ ἐνταῦθα ὁ φλεγρομὴ γίγνομαι , ἐκεῖ καί ὁ τοῖος ἐπάγω , οὐ ἄλλος · ὁ γάρ ἀπόστολος ἐγώ Χριστός βαπτίζω , ἀλλά εὐαγγελίζω , οὐ ἐν σοφία λόγος , ἵνα μή ματαιόω ὁ σταυρός ὁ Χριστός . ὤρα πῶς κατηγορία ὁ Ἕλλην σοφία , ὅτι μή μόνος μηδείς φαίνω συντελέω πρός ὁ εὐσέβεια , ἀλλά καί ἐμπόδιος καί κάλυμμα γίγνομαι . καθά γάρ ὁ λαμπρός ὁ σῶμα , καί ὁ Ἠδωνός εὐειδής καί καλός , εἄν μέν τις καλλωπισμός προσθήκη Ἕλλην λαμβάνω , εἰς ὁ ὁ οἰκεῖος εὐμορφία βλάπτω δόξα , ὁ ὑπόγραμμα καί ὁ ὑπογραφή καί ὁ ἄλλος ἐπιτέχνησις μεριμνάω πρός ἑαυτοῦ · ὁ ὁ κάλλος ἔπαινος · εἄν δέ μηδείς ἐπάγω αὐτός , μᾶλλον αὐτός ἐκφαίνω ὁ εὐμορφία , γυμνής καί ἑαυτοῦ ὁ ὥρα ἀγωνίζομαι , καί αλλοχρω χαρπομενω ὁ θαῦμα · οὗτος καί ἐπί ὁ εὐσέβεια καί ὁ νύμφη ὁ πνευματικός , εἄν μέν τίς ὁ Ἕλλην ἐπισυγχάγῃ αὐτός , ὁ πλοῦτος , ὁ δυναστεία , ὁ λόγος ἰσχύς , ἐκνάω ὁ δόξα αὐτός , οὐ ἀφίημι αλλοχρω αὐτός φαίνω ὁ θαῦμα , ἀλλά εἰς πολύς καταμεριστής αὐτός ὁ δόξα · εἄν δέ ἀφίημι γυμνός καί ἑαυτοῦ ἀγωνίζομαι , πᾶς ἀφίστημι ὁ ἀνθρώπινος , τότε ἀκριβῶς αὐτός φαίνω ὁ κάλλος ἅπας , τότε ἐκλάμπω σαφῶς ὁ δόμος ἰσχύς , ὅταν μήτε πλοῦτος , μήτε σοφία , μήτε δυναστεία , μήτε εὐγένεια , μήτε ἄλλος [ 157 ] τις ὁ ἀνθρώπινος δήω , πᾶς δύναμαι κρατέω καί παραγίγνομαι , διά ἄνθρωπος εὐτελής καί ταπεινός καί ἀπορέω καί πᾶς καί ἰδιώτης , καί ἀσεβής ῥήτωρ καί φιλόσοφος καί τύραννος , καί ὁ οἰκέω κρατέω ἀπασάω . Διὸ καί Παῦλος λέγω · οὐ ἔρχομαι κατά ὑπεροχή λόγος , προτίθημι σύ ὁ μαρτύριον ὁ Θεός · καί , ὁ μωρός ὁ κόσμος ἐκλέγω ὁ Θεός , ἵνα καταισχύνω ὁ σοφός . οὐχ ἀπλόος εἶπον , ὁ μωρός , ἀλλά , ὁ ὁ κόσμος μωρός · οὖον πᾶς δέ , ὅτι ὁ ὁ κόσμος μωρός , καί παρά ὁ Θεός μωρός · ἀλλά πολύς ὁ ἐνταῦθα δοκέω εἰμί ανόητος , παρά ὁ Θεός πᾶς εἰμί ὁ ἄλλος σοφός · ὥσπερ οὖν καί πολύς ὁ ἐν πενία ζῶ ἐνταῦθα , πᾶς εἰμί εὐπώρωτεροὶ παρά ὁ Θεός . ἐπεί καί ὁ Λάζαρος καίνω πᾶς πτωχός ὅς ἐν ὁ κόσμος , πᾶς εἰμί εὔπορος ἐν ὁ οὐρανός . Μικρά τοίνυν ὁ κόσμος καλέω ὁ οὐ ἔχω γλῶσσα ἥκω , ὁ ὁ Ἕλλην οὖον μετέχω σοφία , ὁ εὐγλωσσία αποστερώ . καί οὗτος ἐκλέγω , φημί , ὁ Θεός , ἵνα καταισχύνω ὁ σοφός . καί πῶς , εἶπον ἐγώ , διά οὗτος καίνω καταισχύνω ; Ζεύς ὁ ὁ πρᾶγμα πείρω . ὅταν γάρ ὁ γλῶραν ὁ ἔχω κάθημαι καί προσκαθίζω , πολλάκις δέ καί ὁ σῶμα ἀνάπηρος εἰμί ἐξετάζω περί ἀθανασία Ψυχή , περί σῶμα ἀνάστασις , περί πρόνοια Θεός , περί ὁ κατά ἄξιος ἀντίδοσις , περί ὁ εὐθύνω ὁ Θεός , περί ὁ φοβερός δικαστήριον , περί ὁ ἀπόκειμαι ὁ κατορθόω ἀγαθός , περί ὁ ἡπαλημένων ὁ ἁμαρτάνω τιμωρία , περί ὁ ἄλλος ἀπαντάω · εἶτα μετά ἀκρίβεια ἀποκρίνω καί πληροφορία πολύς · ὁ δέ φιλόσοφος καί μέγας ἐπί κόμη καί βακτηρία