joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0077.2
α' . Διὰ χρόνου πρὸς τὴν μητέρα ἡμῶν ἐπανήλθομεν πάλιν , τὴν ποθεινὴν καὶ ἐπεράσθον ταύτην ἀπασιν ἐκκλησίαν , πρὸς τὴν μητέρα ἡμῶν καὶ τῶν ἐκκλησιῶν ἀπασῶν . Μήτηρ μὲν γάρ , οὐχ ὅτι τῷ χρόνῳ πρεσβύτερα μόνον ἐστίν , ἀλλ' καὶ ὑπὸ ἀποστολικῶν ἐθαυμάσθη χειρῶν · διὰ τοῦτο πολλάκις καὶ κατασπαράξεται διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ , πάλιν ὡρθόθη διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ Χριστοῦ . Οὐ γὰρ αὶ ἀποστολικοὶ μόνον αὐτὴν ἐθαυμάσασαν χεῖρες , ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἀποστόλου τῶν ἀποστόλων ἡ ἀπόφασις ἐπείγισεν αὐτὴν καινῷ καὶ παραδόξῳ τεχνησμῷ τρόπῳ . Οὐ γὰρ ξύλα καὶ λίθους συνέθε , οὕτως ψυχρότητος τὸν περίβολον , οὐδὲ τάφρον ἐξωθεν περιελάσας , καὶ σκώπτας καταπήξας , καὶ πύργους ἀναστῆσας , οὕτως αὐτὴν ἠσφάλιστο : ἀλλ' ἐφθέγξατο δύο ῥήματα ψιλὰ μόνον , καὶ ταῦτα ἤρκεσεν ἀντὶ τείχους αὐτῇ , καὶ πύργου , καὶ τάφρου , καὶ ἀσφαλείας ἀπάσης . Καὶ τίνα ἐστὶ τὰ ῥήματα ταῦτα , ἃ τοιαύτην ἔχει τὴν ἰσχύν ; 'Εστί τῃ πέτρα ταύτῃ οἰκοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν' καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Τοῦτό ἐστι τὸ τεῖχος , τοῦτο ὁ περίβολος , τοῦτο ἡ ἀσφάλεια , τοῦτο λιμὴν καὶ καταφυγή . Σὺ δέ μοι σκόπει κἀντεθεν τοῦ τείχους τὸ ἄρβαστον . Οὐ γὰρ εἶπεν , οὐτ' ἀνθρώπων ἐπιβουλαὶ οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς μόνον , ἀλλ' ὅτι οὐδ' αὐταὶ αἱ μηχαναὶ τοῦ ᾅδου . Πύλαι γάρ , φησίν , ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Οὐχ εἶπεν , Οὐ [ 61 ] προσβάλουσιν αὐτῇ , ἀλλ' ὅτι Οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς · προσβάλουσι μὲν γάρ , οὐ περιέσονται δὲ αὐτῆς . 'Αλλὰ τί ποτὲ ἐστι , Πύλαι ᾅδου ; τάχα γὰρ ἀσαφὲς τὸ εἰρημένον . Μάθωμεν ἵ ἐστι πύλη πόλεως , καὶ τότε εἰσάγωμε τι ἐστὶ πύλη ᾅδου . Πύλη πόλεως ἐστὶν εἴσοδος ἢ εἰς τὴν πόλιν · οὕκουν καὶ πύλη ᾅδου ἐστὶ κίνδυνος εἰς τὴν ᾅδην φέρων . 'Ο τοίνυν λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν 'Ἄν τοιούτοι κίνδυνος καταρμαγῶσι καὶ προσβάλωσιν , ὡς πρὸς αὐτὸν ἐνεγκεῖν ἡμᾶς τὴν ᾅδην , ἀπέρριπτος ἢ Ἐκκλησία μένει . 'Πθύνετο μὲν γάρ·μὴ ἀρεῖται πείραν αὐτὴν λαβεῖν τῶν δεινῶν · τίνος οὖν ἐνέκα ἀφήκην ; 'Ὅτι πολλῷ μεῖζόν ἐστι τοῦ καλῦσαι τοὺς πειρασμοὺς τὸ συγχωρήσαντα τοὺς πειρασμοὺς ἰδεῖν , μηλὴ ἀφεῖναι δεῖ·δν ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς τούτων παθεῖν . Διὰ τοῦτο ἀφήκε πάντας ἐπελθεῖν τοὺς πειρασμούς , ἵνα δοκιμητέραν αὐτὴν ἐργάσται · 'Ἡ γὰρ ὀλίγης ὑπομονῆς κατεργάζεται , ἢ δὲ ὑπομονὴ δοκιμὴν . Καὶ ἵνα τὴν δύναμιν τὴν ἑαυτοῦ μετὰ πλείονος ἐπιδείξῃ·αὶν πειρώσεως , ἐξ αὐτῶν τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου ἐξαρπάζει αὐτὴν . Διὰ τοῦτο καὶ τὸ κλυδώνιον εἶπας γενέσθαι , καὶ βαπτισθῆναι τὸ σκάφος οὐκ εἶπασεν . Οὕτω καὶ κυβερνῆτην θαυμάζομεν , οὐχ ὅταν ἐξ οὐρίας πλέων , οὐδ' ἔ·αν κατὰ πρύμναν ἰσταμένου τοῦ πνεύματος διασώσῃ τὸ σκάφος · ἀλλ' ὅταν τῆς θαλάσσης στασιαζούσης , καὶ τῶν κυμάτων ἀγριοιυμένων , καὶ τοῦ χειμῶνος καταβρηγνυμένου , τὴν τέχνην πρὸς τὴν τῶν ἀνέμων ἀντιστάσεως φορᾶν , ἐκ μέσου τοῦ χειμῶνος ἐξαρπάζῃ τὸ πλοῖον . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἐποίησε . Καθάπερ πλοῖον ἐν θαλάττῃ τὴν Ἐκκλησίαν ἐν τῇ οἰκουμένῃ φέρεσθαι πάλιν ἀφείς , οὐ κατέλυσε τὴν ζάλην , ἀλλ' ἐξήρπασε τῆς ζάλης · οὐ κατέσπειλε τὴν θάλασσαν , ἀλλ' ἠσφάλιστο τὴν ναῦν · καὶ διανισταμένων τῶν πανταχόθ ὀήμων , καθάπερ κυμάτων ἀγρίων , καὶ προσβαλόντων αὐτῇ τῶν πνευμάτων τῶν πονηρῶν , καθάπερ χαλεπῶν ἀνέμων , καὶ πάντοθεν ἐγαιρομένου τοῦ χειμῶνος , πολλὴν τῇ Ἐκκλησίᾳ τὴν γάλην ἔποιεῖ · καὶ τὸ δὲ θαυμαστόν , οὐ οὐ μόνον ὁ χειμὼν οὐ κατέλυσε τὴν ναῦν , ἀλλ' ὅτι καὶ τὸν χειμῶνα ἡ ναὺς κατέλυσε . Οἱ γὰρ διωγμοὶ οἱ συνεχεῖς οὐ μόνον οὐ κατεπόντισαν τὴν Ἐκκλησίαν , ἀλλὰ καὶ διελύθησαν ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας . Πῶς καὶ τίνα τρόπον , καὶ πῶθεν ; 'Ἀπὸ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τῆς λεγοῦσης , Πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Πῶς ἔχαμον Ἕλληνες , ὡστε τὸ ῥῆμα τοῦτο λαβεῖν , ὡστε ἀκυρον ποιῆσαι τὴν ἀπόφασιν , καὶ οὐχ ἠξίουν καταλύσαι ; Θεοῦ γὰρ ἡ ἀπόφασις ἦν . Καὶ καθάπερ πύργον ἐξ ἀδαμαντίνων λίθων συγκειμένου , σιδηρῷ συνδεμένον ἀκριβῶς , οὐ πολυμὸς πανταχόθεν βάλλοντας , οὔτε τὴν οἰκοδομὴν χαυνούσιν , οὔτε τὴν ἀρμονίαν παραλύουσιν , ἀλλ' ἀπέρχονται τὸν μὲν πύργον μηδὲν καταβλάψαντες , μηδὲ ποιήσαντες τι χαλόν , τὴν δὲ ἑαυτῶν καταλύσαντες δύναμιν · οὕτω δὴ καὶ τὸ ῥῆμα τοῦτο , καθάπερ πύργον ὑψηλὸν ἐν μέσῃ τῇ οἰκουμένῃ μετὰ ἀσφαλείας τετειχισμένον , οἱ Ἕλληνες πανταχόθεν βάλλοντες , αὐτὸν τε ἰσχυρὸν ἀπέφηναν , τὴν δὲ ἑαυτῶν καταλύσαντες ἰσχύν , οὕτως ἀπέθανον . Τί γὰρ οὐκ ἐμχανήσαντο κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ; Στρατοπέδια παρασκευάζετο , ὅπλα ἐκινεῖτο , βασιλεῖς καθωπλίζοντο , δήμοι διηγείροντο , πολεῖς διανίσταντο , δικασταὶ παραμυζόντο , ἅπαν τιμωρίας [ 62 ] εἶδος ἐπανοεῖτο · οὐδεὶς παραλιμπάνετο πολάσεως τρόπος · πῦρ , καὶ σίδηρος α , καὶ θηρίων ὀδόντες , καὶ χρημολ , καὶ καταποντισμοί , καὶ βάραθρον , καὶ ξύλον , καὶ σταυρός , καὶ κάμνος , καὶ πάντα ὅσα δωρὴ πώποτε βασανιστήρια εἰς μέσον ἐφέροντο · ἀπειλῶν ὄγκος ἄρατος , τιμῶν ὑποσχέσεις ἄρατοι , ὡστε ἐκεῖνον μὲν φοβῆσαι τῷ τρόπῳ , τοῦτο δὲ ἐλῦσαι καὶ διλεᾶσαι . Οὐδὲν γοῦν ἀπάτης , οὐ βίας παρελιμπάνετο εἶδος . Καὶ γὰρ πατέρες παῖδας παρέδωκαν , καὶ παῖδες πατέρας ἠγνόησαν · μητέρες οὐδὲν ἐπελάθοντο · καὶ οἱ τῆς φύσεως ἀνετράπησαν νόμοι . 'Αλλ' ὅμως οἱ ἀσμελοῖ τῆς Ἐκκλησίας οὐδὲ οὕτως ἐσάλευσαν · ἀλλὰ διὰ τῆς συγγενείας αὐτῆς ὁ πόλεμος ἦρτο καὶ τῶν τειχῶν
Lemmas: ὅς . Ζεύς χρόνος πρός ὁ μήτηρ ἐγώ ἐπανέρχομαι πάλιν , ὁ ποθεινός καί περάω οὗτος ἅπας ἐκκλησία , πρός ὁ μήτηρ ἐγώ καί ὁ ἐκκλησία ἀπασάω . Μήτηρ μέν γάρ , οὐ ὅτι ὁ χρόνος πρέσβυς μόνος εἰμί , ἀλλά καί ὑπό ἀποστολικός θαυμάζω χείρ · διά οὗτος πολλάκις καί κατασπαράσσω διά ὁ ὄνομα ὁ Χριστός , πάλιν ὀρθόω διά ὁ δύναμις ὁ Χριστός . οὖον γάρ ὅς ἀποστολικός μόνος αὐτός θαυμάζω χείρ , ἀλλά καί ὁ ἀπόστολος ὁ ἀπόστολος ὁ ἀπόφασις ἐπείγω αὐτός καινός καί παράδοξος τεχνησμῷ τρόπος . οὖον γάρ ξύλον καί λίθος συντίθημι , οὕτως ψυχρότης ὁ περίβολος , οὐδέ τάφρος ἐξωθεν περιελαύνω , καί σκώπτης καταπήγνυμι , καί πύργος ἀνίστημι , οὕτως αὐτός ἀσφαλίζω : ἀλλά φθέγγομαι δύο ῥῆμα ψιλός μόνος , καί οὗτος ἀρκέω ἀντί τεῖχος αὐτός , καί πύργος , καί τάφρος , καί ἀσφάλεια ἀπασάω . καί τίς εἰμί ὁ ῥῆμα οὗτος , ὁ τοιοῦτος ἔχω ὁ ἰσχύς ; 'Εστί πῃ πέτρα οὗτος οἰκοδομέω ἐγώ ὁ Ἐκκλησία καί Πύλαι ᾍδης οὖον κατισχύω αὐτός . οὗτος εἰμί ὁ τεῖχος , οὗτος ὁ περίβολος , οὗτος ὁ ἀσφάλεια , οὗτος λιμήν καί καταφυγή . σύ δέ ἐγώ σκοπέω ἐντίθημι ὁ τεῖχος ὁ ἄρβαστον . οὖον γάρ εἶπον , οὐ ἄνθρωπος ἐπιβουλή οὖον κατισχύω αὐτός μόνος , ἀλλά ὅτι οὐδέ αὐτός ὁ μηχανή ὁ ᾍδης . Πύλαι γάρ , φημί , ᾍδης οὖον κατισχύω αὐτός . οὐχ εἶπον , οὖον [ 61 ] προσβάλλω αὐτός , ἀλλά ὅτι οὖον κατισχύω αὐτός · προσβάλλω μέν γάρ , οὖον περίειμι δέ αὐτός . Αλλά τίς ποτέ εἰμί , Πύλαι ᾍδης ; τάχα γάρ ἀσαφής ὁ εἴρω . Μάθωμεν ἵ εἰμί πύλη πόλις , καί τότε εἰσάγω τίς εἰμί πύλη ᾍδης . Πύλης πόλις εἰμί εἴσοδος ἢ εἰς ὁ πόλις · κέω καί πύλη ᾍδης εἰμί κίνδυνος εἰς ὁ ᾍδης φέρω . 'Ο τοίνυν λέγω , τοιοῦτος εἰμί Ἄνν τοιοῦτος κίνδυνος καταρμαγῶσι καί προσβάλλω , ὡς πρός αὐτός φέρω ἐγώ ὁ ᾍδης , ἀπορρίπτω ἢ ἐκκλησία μένω . 'Πθύνετο μέν γάρ·μὴ ἀείρω πείρω αὐτός λαμβάνω ὁ δεινός · τίς οὖν ἕνεκα ἀφίημι ; Ὅτι πολύς μέγας εἰμί ὁ καλέω ὁ πειρασμός ὁ συγχωρέω ὁ πειρασμός ὁράω , μήλη ἀφίημι δεῖ·δν ἐκ ὁ ἐπαγωγή οὗτος πάσχω . Ζεύς οὗτος ἀφίημι πᾶς ἐπέρχομαι ὁ πειρασμός , ἵνα δόκιμος αὐτός ἐργαστής · Ἡ γάρ ὀλίγος ὑπομονή κατεργάζομαι , ἢ δέ ὑπομονή δοκιμή . καί ἵνα ὁ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ μετά πλείων ἐπιδείκνυμι πείρωσις , ἐκ αὐτός ὁ πύλη ὁ θάνατος ἐξαρπάζω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ κλυδώνιον εἶπον γίγνομαι , καί βαπτίζω ὁ σκάφος οὐ πάσσω . οὕτως καί κυβερνήτης θαυμάζω , οὐ ὅταν ἐκ οὐρία πλέω , οὐδέ ἔ·αν κατά πρύμνα ἵστημι ὁ πνεῦμα διασῴζω ὁ σκάφος · ἀλλά ὅταν ὁ θάλασσα στασιάζω , καί ὁ κῦμα ἀγριόω , καί ὁ χειμών καταβρηγνυμενω , ὁ τέχνη πρός ὁ ὁ ἄνεμος ἀντίστασις φορός , ἐκ μέσος ὁ χειμών ἐξαρπάζω ὁ πλοῖον . οὕτως καί ὁ Χριστός ποιέω . καθά πλοῖον ἐν θάλασσα ὁ ἐκκλησία ἐν ὁ οἰκέω φέρω πάλιν ἀφίημι , οὖον καταλύω ὁ ζάλη , ἀλλά ἐξαρπάζω ὁ ζάλη · οὖον κατέσπειλε ὁ θάλασσα , ἀλλά ἀσφαλίζω ὁ ναῦς · καί διανίστημι ὁ πανταχόθ ὄμνυμι , καθάπερ κῦμα ἄγριος , καί προσβάλλω αὐτός ὁ πνεῦμα ὁ πονηρός , καθάπερ χαλεπός ἄνεμος , καί πάντοθεν ἐγείρω ὁ χειμών , πολύς ὁ ἐκκλησία ὁ γαλέη ποιέω · καί ὁ δέ θαυμαστός , οὖον οὖον μόνος ὁ χειμών οὖον καταλύω ὁ ναῦς , ἀλλά ὅτι καί ὁ χειμών ὁ ναῦς καταλύω . ὁ γάρ διωγμός ὁ συνεχής οὖον μόνος οὖον καταποντίζω ὁ ἐκκλησία , ἀλλά καί διαλύω ὑπό ὁ ἐκκλησία . Πῶς καί τίς τρόπος , καί πίνω ; 'Ἀπὸ ὁ ἀπόφασις οὗτος ὁ λέγω , Πύλαι ᾍδης οὖον κατισχύω αὐτός . Πῶς χάμω Ἕλλην , ὡστε ὁ ῥῆμα οὗτος λαμβάνω , ὡστε ἄκυρος ποιέω ὁ ἀπόφασις , καί οὐ ἀξιόω καταλύω ; Θεός γάρ ὁ ἀπόφασις εἰμί . καί καθάπερ πύργος ἐκ ἀδαμάντινος λίθος σύγκειμαι , σιδήρεος συνδέω ἀκριβῶς , οὖον Πολύμος πανταχόθεν βάλλω , οὔτε ὁ οἰκοδομή χάσκω , οὔτε ὁ ἁρμονία παραλύω , ἀλλά ἀπέρχομαι ὁ μέν πύργος μηδείς καταβλάπτω , μηδέ ποιέω τίς χαλός , ὁ δέ ἑαυτοῦ καταλύω δύναμις · οὗτος δή καί ὁ ῥῆμα οὗτος , καθάπερ πύργος ὑψηλός ἐν μέσος ὁ οἰκέω μετά ἀσφάλεια τειχίζω , ὁ Ἕλλην πανταχόθεν βάλλω , αὐτός τε ἰσχυρός ἀποφαίνω , ὁ δέ ἑαυτοῦ καταλύω ἰσχύς , οὕτως ἀποθνῄσκω . τις γάρ οὐ μηχανάομαι κατά ὁ ἀπόφασις οὗτος ; στρατοπέδιον παρασκευάζω , ὅπλον κινέω , βασιλεύς καθοπλίζω , δῆμος διεγείρω , πολύς διανίστημι , δικαστής παραμυζόντο , ἅπας τιμωρία [ 62 ] εἶδος επανοιημι · οὐδείς παραλείπω πολάσεως τρόπος · πῦρ , καί σίδηρος ὅς , καί θηρίον ὀδούς , καί χρημολ , καί καταποντισμός , καί βάραθρον , καί ξύλον , καί σταυρός , καί κάμνω , καί πᾶς ὅσος δωρέω πώποτε βασανιστήριον εἰς μέσος φέρω · ἀπειλέω ὄγκος Ἄρατος , τιμή ὑπόσχεσις άρατος , ὡστε ἐκεῖνος μέν φοβέω ὁ τρόπος , οὗτος δέ λύω καί διαιρέω . οὐδείς γοῦν ἀπάτη , οὖον Βίας παραλείπω εἶδος . καί γάρ πατήρ παῖς παραδίδωμι , καί παῖς πατήρ ἀγνοέω · μήτηρ οὐδείς ἐπιλανθάνομαι · καί ὁ ὁ φύσις ἀνατρέπω νόμος . Αλ ὅμως ὁ ἀσμελοῖ ὁ ἐκκλησία οὐδέ οὕτως σαλεύω · ἀλλά διά ὁ συγγένεια αὐτός ὁ πόλεμος αἴρω καί ὁ τεῖχος