joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0136.2
[ 120 ] Γ . Ἄλλα γὰρ ὑπὲρ προοιμίων ἀπολοῦμεν , πάλιν μεῖζον τὸ προοίμιον παποιήκαμεν · ἀλλ’ οὐχ ἀπλῶς οὐδὲ εἰκῇ , ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν μεγίστων ἡμῖν διαλεγόμενοι , καὶ ἀναγκαϊοτάτων , ἵνα γενναίως ἐλεγχόμενοι φέρωμεν , ἵνα προθύμως ἐλέγχωμεν τοὺς ἀμαρτάνοντας καὶ διορθώσωμεν . Ἀνάγκη δὲ λοιπὸν ἀπολογησαθῆναι ὑπὲρ τοῦ μὴχους , καὶ εἰπεῖν τίνος ἐνεκεν μακρὰ ποιούμεν προοίμια . Τίνος οὖν ἐνεκεν τοῦτο ποιούμεν ; Πληθὶ τοσούτῳ διαλεγόμεθα , ἀνθρώποις · γυναῖκας ἔχομεν , οἰκίας προεστηκόσιν , ἐν ἐργασίᾳ καθημερῶ ζῶσιν , ἐν βιωτικοῖς πράγμασι . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ δυσχερές , ὅτι διηνεκῶς εἰσιν ἐσχολάμενοι , ἀλλὰ ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς ἐβδομάδος αὐτῆς ἐνταῦθα λαμβάνομεν . Βουλόμενοι τοίνυν εὐσύνοπτον κατασκευάσαι αὐτοῖς τὰ λεγόμενα , διὰ τῶν προοιμίων σαφεστέραν ποιήσωμεν τὴν διδασκαλίαν σπουδάζομεν . Ὁ μὲν γὰρ μηδὲν ἔργον ἔχων , ἀλλ’ ἀεὶ ταῖς Γραφαῖς προσηλωμένος , οὐ δεῖται προοιμίων , οὐ δεῖται κατασκευῆς , ἀλλ’ ἀκούσας εὐθὺς τοῦ λέγοντος , δέχεται τὸν λεγόμενον τὴν διδασκαλίαν · ἄνθρωπος δὲ τὸν μὲν πλεῖον χρόνον πράγμασι βιωτικοῖς προσδεδεμένος , ὀλίγον δὲ καὶ βραχὺ ἐνταῦθα παραγενομένος , ἄν μὴ προοιμίων ἀκοὴν καὶ κατασκευῆς πλείονος , καὶ πανταχόθεν ἤδη προοδοποιηθῆναι αὐτὸν τὸν λόγον , οὐδὲν κερδαίνει ἀπεργάζεται . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον ἡμῖν ἐστιν αἴτιον τοῦ μακρῶς τῶν προοιμίων , ἀλλὰ καὶ ἕτερον οὐχ ἥττον τοῦτου . Τῶν γὰρ πολλῶν τούτων οἱ μὲν παραγίνονται , οἱ δὲ οὐ παραγίνονται πολλάκις . Ἀνάγκη τοίνυν τοὺς μὲν παραγενομένους ἐπαίνειν , τοὺς δὲ μὴ παραγενομένους μέμψασθαι , ἵνα ἐκεῖνοι μὲν τοὺς ἐπαίνοις σπουδαιότεροι γένωνται , οὗτοι δὲ διὰ τῶν ἐγκλημάτων τὴν βραδυμίαν ἀπολύσωσι . Ἔστι καὶ ἕτερα χρεία προοιμίων ἡμῖν . Ὑποθέσεις · ἀπόμνησις μακροτέρας πολλάκις , ἣν οὐ δυνατὸν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ πρὸς τέλος ἀγαγεῖν , ἀλλὰ καὶ δευτέρας καὶ τρίτης καὶ τετάρτης ἡμῖν ἐστιν ὅτε ἐξηγήσεως εἰς τὴν αὐτὴν ἕδρας πραγματείας . Ἀνάγκη τοίνυν καὶ ταύτῃ τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τὰ τῆς πρώτης διδασκαλίας ἀναλαβεῖν , ἵν’ οὕτως κριμοθῇ τῇ ἀρχῇ τὸ τέλος , σαφεστέραν ποιῇ τοῖς παροῦσι τὴν ἐξήγησιν , καὶ μὴ τῆς ἀκολουθίας ἀπηρημένος ὁ λόγος ἀφανέστερος ἢ τοῖς ἀκροαταῖς . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι χωρὶς προοιμίων εἰσαγόμενος λόγος οὐδεὶν γνώριμον ἔσται , ἰδοὺ χωρὶς προοιμίων αὐτὸν εἰσάγων νῦν πείρας ἐνεκεν . Ἐμβλέψας δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπε , Σὺ εἶ Σίμων υἱὸς Ἰωρᾶ , σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς , ὁ ἐρμηνεύεται Πέτρος . Ὅρατε , μὴ συνίετε τὸ λεχθέν ; μὴ ἴστε τὴν ἀκολουθίαν , τίνος ἐνεκεν εἴρηται ; ἐπειδὴ χωρὶς προοιμίου αὐτὸ εἰσήγαγον , ταῦτόν ποιήσας , ὡςπερ ἂν εἰ τις ἄνθρωπον πάνθους περιβαλὼν εἰς τὸ θέατρον εἰσάγοι . Φέρε οὖν , αὐτὸν λοιπὸν ἐκκα -
Lemmas: [ 120 ] Γ . ἄλλος γάρ ὑπέρ προοίμιον ἀπόλλυμι , πάλιν μείζων ὁ προοίμιον παποιιημι · ἀλλά οὐ ἀπλόος οὐδέ εἰκῇ , ἀλλά ὑπέρ ὁ μέγας ἐγώ διαλέγω , καί ἀναγκαῖος , ἵνα γενναῖος ἐλέγχω φέρω , ἵνα προθύμως ἐλέγχω ὁ ἁμαρτάνω καί διορθόω . Ἀνάγκη δέ λοιπός ἀπολογέομαι ὑπέρ ὁ μῆχος , καί εἶπον τίς ἕνεκα μακρός ποιέω προοίμιον . τίς οὖν ἕνεκα οὗτος ποιέω ; Πληθὶ τοσοῦτος διαλέγω , ἄνθρωπος · γυνή ἔχω , οἰκίον προίστημι , ἐν ἐργασία καθημερόω ζῶ , ἐν βιωτικός πρᾶγμα . καί οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ δυσχερής , ὅτι διηνεκής εἰμί σχολάω , ἀλλά ὅτι καί ἐπί ὁ ἑβδομάς αὐτός ἐνταῦθα λαμβάνω . βούλομαι τοίνυν εὐσύνοπτος κατασκευάζω αὐτός ὁ λέγω , διά ὁ προοίμιον σαφής ποιέω ὁ διδασκαλία σπουδάζω . ὁ μέν γάρ μηδείς ἔργον ἔχω , ἀλλά ἀεί ὁ γραφή προσηλόω , οὖον δήω προοίμιον , οὖον δήω κατασκευή , ἀλλά ἀκούω εὐθύς ὁ λέγω , δέχομαι ὁ λέγω ὁ διδασκαλία · ἄνθρωπος δέ ὁ μέν πλείων χρόνος πρᾶγμα βιωτικός προσδέω , ὀλίγος δέ καί βραχύς ἐνταῦθα παραγίγνομαι , ἄν μή προοίμιον ἀκοή καί κατασκευή πλείων , καί πανταχόθεν ἤδη προοδοποιέω αὐτός ὁ λόγος , οὐδείς κερδαίνω ἀπεργάζομαι . οὖον οὗτος δέ μόνος ἐγώ εἰμί αἴτιος ὁ μακρός ὁ προοίμιον , ἀλλά καί ἕτερος οὐ ἥσσων οὗτος . ὁ γάρ πολύς οὗτος ὁ μέν παραγίγνομαι , ὁ δέ οὖον παραγίγνομαι πολλάκις . Ἀνάγκη τοίνυν ὁ μέν παραγίγνομαι ἐπαινέω , ὁ δέ μή παραγίγνομαι μέμφομαι , ἵνα ἐκεῖνος μέν ὁ ἔπαινος σπουδαῖος γίγνομαι , οὗτος δέ διά ὁ ἔγκλημα ὁ βραδυεις ἀπολύω . εἰμί καί ἕτερος χρεία προοίμιον ἐγώ . ὑπόθεσις · ἀπόμνησις μακρός πολλάκις , ὅς οὖον δυνατός ἐν ἡμέρα εἷς πρός τέλος ἄγω , ἀλλά καί δύο καί τρίτος καί τέταρτος ἐγώ εἰμί ὅτε ἐξήγησις εἰς ὁ αὐτός ἕδρα πραγματεία . Ἀνάγκη τοίνυν καί οὗτος ὁ δύο ἡμέρα ὁ ὁ πρῶτος διδασκαλία ἀναλαμβάνω , ἵνα οὕτως κριμοθῇ ὁ ἀρχή ὁ τέλος , σαφής ποιέω ὁ πάρειμι ὁ ἐξήγησις , καί μή ὁ ἀκολουθία ἀπεράω ὁ λόγος ἀφανής ἢ ὁ ἀκροατής . καί ἵνα μανθάνω ὅτι Χωρὶς προοίμιον εἰσάγω λόγος οὖδας γνώριμος εἰμί , ἰδού Χωρὶς προοίμιον αὐτός εἰσάγω νῦν πείρω ἕνεκα . ἐμβλέπω δέ αὐτός ὁ Ἰησοῦς εἶπον , σύ εἰμί Σίμων υἱός Ἰωρᾶ , σύ καλέω Κηφᾶς , ὁ ἑρμηνεύω Πέτρος . ὁράω , μή συνίημι ὁ λέγω ; μή οἶδα ὁ ἀκολουθία , τίς ἕνεκα εἴρω ; ἐπεί Χωρὶς προοίμιον αὐτός εἰσάγω , αὐτός ποιέω , ὡς εἄν εἰμί τις ἄνθρωπος Πάνθοος περιβάλλω εἰς ὁ θέατρον εἰσάγω . φέρω οὖν , αὐτός λοιπός ἐκκάω -