joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0109.1
τὴν ἀνάστασιν . Καὶ γὰρ παρὰ πᾶσιν ὁμολογεῖται , ὅτι ὁ μὲν περὶ ζῶντα ἀνθρώπου εὐνοϊκῶς διακειμένος καὶ ἀποθανόντος ἰσως οὐδὲ μέμνηται · ὁ δὲ περὶ ζῶντα ἀγνοιαλῶς διατεταχὼς καὶ ἐγκαταλιπὼν περιόντα , πολλῷ μᾶλλον ἀποθανόντος ἐπιλήσεται . Οὐδὲν οὖν ἐς τῶν ἀνθρώπων τῶν φίλων καὶ τῶν διδάσχαλων ἀφείς ζῶντα καὶ ἐγκαταλιπὼν , τελευταῖον περὶ πολλοῦ ποιεῖται , καὶ μάλιστα ὅταν κινδύνους μυρίους αὐτῷ προκειμένους ἀπὸ τῆς περὶ ἐκεῖνον σπουδῆς βλέπῃ . Ἄλλ' ἰδοὺ τοῦτο τὸ ἐπὶ μηδενὸς συμβαῖνον , ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων ἐγένετο , καὶ οἱ ζῶντα αὐτὸν ἀρνησάμενοι καὶ ἐγκαταλιπόντες , καὶ συλληφθέντα ἀφέντες , καὶ ἀποπλησάντες , μετὰ μυρία ἐκεῖνα ὀνειδὴ καὶ τὸν σταυρόν , οὕτω περὶ πολλοῦ ποιηήνται , ὡς καὶ τὰς ψυχὰς ἐπιδοῦναι τὰς ἑαυτῶν ὑπὲρ τῆς εἰς αὐτὸν ὁμολογίας καὶ πίστεως . Καίτοι γε εἰ καὶ τετελεύτηκεν ἁ Χριστὸς καὶ οὐκ ἀνέστη , πῶς εἶχε λόγον τοὺς ἅνδρας ἐκ τῆς φυγόντας διὰ τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον , ἵναι ἐτελεύτησε μυρίους ἑαυτοὺς δι' ἐκεῖνον περιβάλλειν κινδύνους ; Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι πάντες ἐφυγον , Πέτρος δὲ καὶ ἡρνήσατο μεθ' ὧρου τρίτον , καὶ ὁ μεθ' ὧρου τρίτον αὐτὸν ἀρνησάμενος καὶ θεραπευτικοῦ φόβου εὐτελοῦς δείσας , ἐπειδὴ ἐτελεύτησε , βουλόμενος ἡμᾶς πεισθαι διὰ τῶν πραγμάτων αὐτῶν , ὅτι εἶδεν αὐτὸν ἀναστάντα , οὕτως ἀθρόον μεταβάλλετο ὡς ὁλοκλήρου καταγελάσαι δήμου , καὶ εἰς μέσον τῶν Ἰουδαίων τὸ ζῴων εἰσπηδῆσαι καὶ εἰπεῖν , ὅτι ὁ σταυρωθεὶς καὶ ταφείς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ , καὶ εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀνέβη , καὶ μηδὲν αὐτὸν ὑποδεῖσθαι δεῖν . Πᾶσιν οὖν τὸ θαρρεῖν αὐτῷ ἐγένετο ; Πᾶσιν ἄλλοθεν , ἀλλ' ἡ ἀπὸ τῆς πληροφορίας τῆς κατὰ τὴν ἀνάστασιν . Ἐπειδὴ γὰρ εἶδεν αὐτὸν , καὶ διελέχθη , καὶ περὶ τῶν μελλόντων ἤκουσε , διὰ τοῦτο ὡς ὑπὲρ ζῶντος κινδυνεύειν λοιπόν , οὕτως ἀπάντων κατετόλμησε τῶν δεινῶν , ἅτε δὴ καὶ πλείονα λαβὼν δύναμιν καὶ μεῖζον τὸ θάρσος ὡς ὑπὲρ αὐτοῦ ἀποθανεῖν , καὶ τῷ σταυρῷ κατὰ κεφαλῆς προσομλήσαι . Ὅταν τοίνυν ἰδῃς ἁ καὶ σημεία μεῖζονα γινόμενα , καὶ τοὺς μαθητὰς πλείονα κεκτημένους εὐνοίαν περὶ αὐτὸν τοὺς πρότερον ἐγκαταλιπόντας αὐτόν , καὶ [ 94 ] παρρησίαν μεῖζονα ἐπιδεικνυμένους , καὶ πανταχόθεν λαμπροτέραν γινομένην τῶν πραγμάτων τὴν μεταβολήν , καὶ ἐπὶ τὸ πεπαρηγορημένον καὶ φαιδρὸν προελθόντα ἅπαντα , μάνθανε δι' αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς πείρας , ὅτι οὐ μέγρυ θανάτου τὰ κατὰ τὸν Χριστὸν ἔμεινεν , ἀλλὰ ἀνάστασις αὐτὸν διεδέξατο , καὶ ζῇ καὶ μένει διηνεκῶς ὁ σταυρωθεὶς Θεὸς ἀναλλοίωτος . Οὐ γὰρ ἂν εἰ μὴ ἀνέστη καὶ ἐζῇ , μεῖζονα μετὰ ταῦτα σημεῖα ἐργάζαντο οἱ μαθηταὶ τῶν πρὸ τοῦ σταυροῦ γινομένων . Τότε μὲν γὰρ αὐτὸν καὶ οἱ μαθηταὶ ἐγκατέλιπον · νυνὶ δὲ αὐτῷ καὶ ἡ οἰκουμένη προστρέχει ἅπασα , καὶ οὐχὶ Πέτρος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτεροι μυρίοι , καὶ πολλῷ πλεῖον μετὰ Πέτρον τῶν οὐχ ἑωρακότων αὐτὸν τὰς ψυχὰς ἐπέδωκαν τὰς ἑαυτῶν ὑπὲρ ἐκείνου , καὶ τὰς κεφαλὰς ἀπετμήθησαν , καὶ μυρία ἔπαθον δεῖνα , ὥστε τὴν εἰς αὐτὸν a Legebatur οὐ τετελεύτηκεν , quod , postulante sensu , correximus , interpretem et Emend . Ven . scutii . Edit . b [ Olb . τὸ θάρσος οὐκ ἂν ἐς πλείονα δύναμιν ἔλαβεν παρὰ τοῦ νεκροῦ καὶ μένοντος ἐν τῷ θανάτῳ · ὅταν οὖν ἰδῃς .
Lemmas: ὁ ἀνάστασις . καί γάρ παρά πᾶς ὁμολογέω , ὅτι ὁ μέν περί ζῶ ἄνθρωπος εὐνοικός διάκειμαι καί ἀποθνῄσκω ἴσως οὐδέ μιμνήσκω · ὁ δέ περί ζῶ ἀγνοιαλῶς διατάσσω καί ἐγκαταλείπω περίειμι , πολύς μᾶλλον ἀποθνῄσκω ἐπιλήθω . οὐδείς οὖν εἰς ὁ ἄνθρωπος ὁ Φίλων καί ὁ διδάσκαλος ἀφίημι ζῶ καί ἐγκαταλείπω , τελευταῖος περί πολύς ποιέω , καί μάλιστα ὅταν κίνδυνος μυρίος αὐτός πρόκειμαι ἀπό ὁ περί ἐκεῖνος σπουδή βλέπω . ἄλλος ἰδού οὗτος ὁ ἐπί μηδείς συμβαίνω , ἐπί ὁ Χριστός καί ὁ ἀπόστολος γίγνομαι , καί ὁ ζῶ αὐτός ἀρνέομαι καί ἐγκαταλείπω , καί συλλαμβάνω ἀφίημι , καί ἀποπλήσσω , μετά μυρίος ἐκεῖνος ὄνειδος καί ὁ σταυρός , οὗτος περί πολύς ποιέω , ὡς καί ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ ὑπέρ ὁ εἰς αὐτός ὁμολογία καί πίστις . καίτοι γε εἰμί καί τελευτάω ὅς Χριστός καί οὐ ἀνίστημι , πῶς ἔχω λόγος ὁ ἀνήρ ἐκ ὁ φυγή διά ὁ ἐπίκειμαι κίνδυνος , εἶμι τελευτάω μυρίος ἑαυτοῦ διά ἐκεῖνος περιβάλλω κίνδυνος ; ὁ μέν οὖν ἄλλος πᾶς φεύγω , Πέτρος δέ καί ἀρνέομαι μετά Ὧρος τρίτος , καί ὁ μετά Ὧρος τρίτος αὐτός ἀρνέομαι καί θεραπευτικός φόβος εὐτελής δείδω , ἐπεί τελευτάω , βούλομαι ἐγώ πείθω διά ὁ πρᾶγμα αὐτός , ὅτι ὁράω αὐτός ἀνίστημι , οὕτως ἀθρόος μεταβάλλω ὡς ὁλόκληρος καταγελάω δῆμος , καί εἰς μέσος ὁ Ἰουδαῖος ὁ ζῷον εἰσπηδάω καί εἶπον , ὅτι ὁ σταυρόω καί θάπτω ἀνίστημι ἐκ νεκρός ὁ τρίτος ἡμέρα , καί εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω , καί μηδείς αὐτός ὑποδέω δήω . Πᾶσιν οὖν ὁ θαρσέω αὐτός γίγνομαι ; Πᾶσιν ἄλλοθεν , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ πληροφορία ὁ κατά ὁ ἀνάστασις . ἐπεί γάρ ὁράω αὐτός , καί διαλέγω , καί περί ὁ μέλλω ἀκούω , διά οὗτος ὡς ὑπέρ ζῶ κινδυνεύω λοιπός , οὕτως ἀπαντάω κατατολμάω ὁ δεινός , ἅτε δή καί πλείων λαμβάνω δύναμις καί μείζων ὁ θάρσος ὡς ὑπέρ αὐτός ἀποθνῄσκω , καί ὁ σταυρός κατά κεφαλή προσομλήσαι . ὅταν τοίνυν ὁράω ὅς καί σημεῖον μείζων γίγνομαι , καί ὁ μαθητής πλείων κτάομαι εὔνοια περί αὐτός ὁ πρότερος ἐγκαταλείπω αὐτός , καί [ 94 ] παρρησία μείζων ἐπιδείκνυμι , καί πανταχόθεν λαμπρός γίγνομαι ὁ πρᾶγμα ὁ μεταβολή , καί ἐπί ὁ παρηγορέω καί φαιδρός προέρχομαι ἅπας , μανθάνω διά αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ πείρω , ὅτι οὖον μέγρυ θάνατος ὁ κατά ὁ Χριστός μένω , ἀλλά ἀνάστασις αὐτός διαδέχομαι , καί ζῶ καί μένω διηνεκής ὁ σταυρόω θεός ἀναλλοίωτος . οὖον γάρ εἄν εἰμί μή ἀνίστημι καί ζῶ , μείζων μετά οὗτος σημεῖον ἐργάζομαι ὁ μαθητής ὁ πρό ὁ σταυρός γίγνομαι . τότε μέν γάρ αὐτός καί ὁ μαθητής ἐγκαταλείπω · νυνί δέ αὐτός καί ὁ οἰκέω προστρέχω ἅπας , καί οὐ Πέτρος μόνος , ἀλλά καί ἕτερος μυρίος , καί πολύς πλείων μετά Πέτρος ὁ οὐ ὁράω αὐτός ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐκεῖνος , καί ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , καί μυρίος πάσχω Δεῖνα , ὥστε ὁ εἰς αὐτός a Legebatur οὖον τελευτάω , quod , postulante sensu , correximus , interpretem et Emend . Ven . scutii . Edit . b [ Olb . ὁ θάρσος οὐ εἄν εἰς πλείων δύναμις λαμβάνω παρά ὁ νεκρός καί Μένων ἐν ὁ θάνατος · ὅταν οὖν ὁράω .