joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0069.2
β᾽ . Οὐ τῶν πλουτουμένων κατηγορῶν ταῦτα λέγω , ἀλλὰ τῶν κακῶς τῷ πλούτῳ καχρημένων . Οὐ γὰρ ὁ πλοῦτος κακόν , ἄν εἰς δέον βουληθῇς αὐτὸ χρησθῆσαι , ἀλλ᾽ ἡ ἀπώλεια , καὶ ἡ ἀλαζονεία . Εἰ κακὸν ἦν ὁ πλοῦτος , οὐχ ἂν πάντες ἡβέδαμεν εἰς κλῆρους . Ἄδραμὺ ἀπαλλάσειν τοῦ ἔχοντος τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ οἰκέτας , οἰχογενεῖς . Οὐ τοίνυν ὁ πλοῦτος κακόν , ἀλλ᾽ ἡ παράνομος αὐτοῦ χρήσις κακόν . Καὶ ὡσπερ πρῆνη παρὰ μέθης λέγων , οὐ τὸν οἶνον διέβαλλον ( πᾶν γὰρ κτῆσμα Θεοῦ καλόν , καὶ οὐδὲν ἀποβλήτον , μετ᾽ εὐχαριστίας λαμβανόμενον ) , οὕτω καὶ νῦν οὐ τῶν πλουτουμένων κατηγορῶ , οὐδὲ τὰ χρήματα διαβάλλω , ἀλλὰ τὴν κακὴν τῶν χρημάτων χρῆσιν , καὶ εἰς ἀσωτίαν δαπανωμένην . Διὰ τοῦτο χρήματα λέγεται , ἵνα ἡμεῖς αὐτὰς χρησώμεθα , καὶ μὴ ἐκεῖνα ἡμῖν · διὰ τοῦτο χρήματα λέγεται , ἵνα ἡμεῖς αὐτὰ κτησώμεθα , καὶ μὴ ἐκεῖνα ἡμᾶς . Τί οὖν τὸν δοῦλον ἔχεις δεσπότην ; τί ἀνέστρεψας τὴν τάξιν ; Ἄλλ᾽ ἰσθωδήμην μαθεῖν , τί νῦν ποιοῦσιν οἱ τὴν σύνεσιν ἐγκαταλεῖψαντες , καὶ ἄν τίσιν εἰσίν . Ἄλλ᾽ ἡ ψευδεύουσιν , ἢ πάντας πράγματα ἀνακινεῖσι βιωτικά , ταραχὰς ἐκπατλησμένα . Ἐνταῦθα εἰ πατὴς , ἄνθρωπε , ἐν γάλῃ γῃ ἡς καὶ ἐν λιμένι · οὐχ οἰκονόμος εἰσέλθων ἐτάραττεν , οὐχ ἐπίτροπος ἐθορύβει , οὐχ οἰκέτης ὑπὲρ πραγμάτων βιωτικῶν ἠγόχει , οὐχ ἄλλος τις παροῦσινεν · ἀλλ᾽ ἐν ἡσυχίᾳ διάγων ἀπήλαυες θεῖων ἀπορράσεων . Οὐδαμοῦ κῦματα ἐνταῦθα , οὐδαμοῦ ταραχή · ἀλλ᾽ εὐλογία , καὶ εὐχαί , καὶ ὁμιλία πνευματική , καὶ μετάστασις εἰς τὸν οὐρανόν · καὶ ἐνταῦθεν δὴ τὴν ἀφράδυσιν τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν λαβὼν ἀπεῖς . Τίνες ἐναυεν τὴν πλουσίαν ταύτην τράπεζαν ἀφεῖν , εἰς ἑτέραν φορτικωτέραν ἐαυτὸν μετῆγαγε , καὶ τὸν λιμένα καταιλίων , ταραχὴν ἀντικαταλλάττη γαλήνης ; Τὸ μὴ παραγενέσθαι πέντας τοὺς τότε παρόντας , δεῖνον μὲν , ἀλλ᾽ οὐδ᾽ οὕτω δεῖνον , ὡς τὸ μὴ παραγενέσθαι πλουσίους . Τίνες ἐναυεν ; Ὅτι οἱ μὲν πάντες ἔχουσι τὴν ἀναγκαίαν ἀσχολίαν , τὴν φροντίδα τῆς καθημερινῆς [ 53 ] ἐργασίας , ἀπὸ τῶν χειρῶν ποιούμενοι τὸν βίον · παιδοτροφίας ἐπιμελοῦνται , γυναικὸς προεστέχασιν , κἂν μὴ κάμωσι , τὰ τῆς ζωῆς αὐτοῖς οἰχήσεται . Ταῦτα λέγω , οὐχὶ ἀπολογίαν ὑπὲρ ἐκείνων συντιθεῖς , ἀλλὰ δεικνὺς πῶς μείζους κατηγορίας οἱ πλουτουντέες εἰσιν ἄξιοι . Ὅσον πλείους ἀπολαύουσιν ἀδειας , τοσοῦτον καὶ κατακρίσεως , ὅτι οὐδενὶ τοῦτον κατέχονται .
Lemmas: βε . οὖον ὁ πλουτέω κατηγορέω οὗτος λέγω , ἀλλά ὁ κακῶς ὁ πλοῦτος καχρημένων . οὖον γάρ ὁ πλοῦτος κακός , ἄν εἰς δήω βούλομαι αὐτός χράω , ἀλλά ὁ ἀπώλεια , καί ὁ ἀλαζονεία . εἰμί κακός εἰμί ὁ πλοῦτος , οὐ εἄν πᾶς ἡβάω εἰς κλῆρος . Ἄδραμυς ἀπαλλάσσω ὁ ἔχω τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ οἰκέτης , οιχογινομαι . οὖον τοίνυν ὁ πλοῦτος κακός , ἀλλά ὁ παράνομος αὐτός χρῆσις κακός . καί ὡς πρηνής παρά μέθη λέγω , οὖον ὁ οἶνος διαβάλλω ( πᾶς γάρ κτίσμα Θεός καλός , καί οὐδείς ἀποβάλλω , μετά εὐχαριστία λαμβάνω ) , οὗτος καί νῦν οὖον ὁ πλουτέω κατηγορέω , οὐδέ ὁ χρῆμα διαβάλλω , ἀλλά ὁ κακός ὁ χρῆμα χρῆσις , καί εἰς ἀσωτία δαπανάω . Ζεύς οὗτος χρῆμα λέγω , ἵνα ἐγώ αὐτός χράω , καί μή ἐκεῖνος ἐγώ · διά οὗτος χρῆμα λέγω , ἵνα ἐγώ αὐτός κτάομαι , καί μή ἐκεῖνος ἐγώ . τις οὖν ὁ δοῦλος ἔχω δεσπότης ; τίς ἀναστρέφω ὁ τάξις ; ἄλλος ἰσθωδήμην μανθάνω , τίς νῦν ποιέω ὁ ὁ σύνεσις ἐγκαταλείπω , καί ἄν τίσις εἰμί . ἄλλος ὁ ψεύδω , ἢ πᾶς πρᾶγμα ἀνακινέω βιωτικός , ταραχή ἐκπατλησμένα . ἐνταῦθα εἰμί πατέω , ἄνθρωπος , ἐν γάλη γα εἰμί καί ἐν λιμήν · οὐ οἰκονόμος εἰσέρχομαι ταράσσω , οὐ ἐπίτροπος θορυβέω , οὐ οἰκέτης ὑπέρ πρᾶγμα βιωτικός ἄγω , οὐ ἄλλος τις παροῦσινεν · ἀλλά ἐν ἡσυχία Διάγων ἀπελαύνω θεῖον ἀπορράσεων . οὐδαμός κῦμα ἐνταῦθα , οὐδαμοῦ ταραχή · ἀλλά εὐλογία , καί εὐχή , καί ὁμιλία πνευματικός , καί μετάστασις εἰς ὁ οὐρανός · καί ἐνταῦθεν δή ὁ ἀφράδυσιν ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός λαμβάνω Ἄπεις . τίνω ἐναύω ὁ πλούσιος οὗτος τράπεζα ἀφέω , εἰς ἕτερος φορτικός ἑαυτοῦ μετάγω , καί ὁ λιμήν καταιλίων , ταραχή ἀντικαταλλάσσομαι γαλήνη ; ὁ μή παραγίγνομαι Πέντας ὁ τότε πάρειμι , δεῖνος μέν , ἀλλά οὐδέ οὗτος δεῖνος , ὡς ὁ μή παραγίγνομαι πλούσιος . τίνω ἐναύω ; ὅτι2 ὁ μέν πᾶς ἔχω ὁ ἀναγκαῖος ἀσχολία , ὁ φροντίς ὁ καθημερινός [ 53 ] ἐργασία , ἀπό ὁ χείρ ποιέω ὁ βίος · παιδοτροφία ἐπιμελέομαι , γυνή προΐστημι , κἀν μή κάμνω , ὁ ὁ ζωή αὐτός οἴχομαι . οὗτος λέγω , οὐ ἀπολογία ὑπέρ ἐκεῖνος συντίθημι , ἀλλά δείκνυμι πῶς μείζων κατηγορία ὁ πλουτουντέες εἰμί ἄξιος . ὅσος πλείων ἀπολαύω ἄδεια , τοσοῦτος καί κατάκρισις , ὅτι οὐδείς οὗτος κατέχω .