joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0072.3
Δεῖ τοίνυν ἐξετάσαι , τίς ὁ γράψας , καὶ πότε ἔγραψε , καὶ περὶ τίνων , καὶ τίνος ἕνεκεν τῇ ἑορτῇ ταύτῃ νενομοθέτηται αὐτὸ ἀναγιγνώσκεσθαι . Τάχα γὰρ οὐχ ἀκούετε διὰ παντὸς τοῦ ἔτους ἀναγιγνωσκομένου τοῦ βιβλίου . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο χρήσιμον · καὶ μετὰ τοῦτο ζητῆσαι χρή , τίνος ἕνεκεν ταύτῃν ἔχει τὴν ἐπιγραφὴν , Πράξεις ἀποστόλων . Οὐδὲ γὰρ τὰς ἐπιγραφὰς ἀπλῶς παρίναι χρή , οὐδὲ εὐθέως εἰς τὴν ἀρχὴν ἐμβαλεῖν τὴν συγγραφὴν , ἀλλὰ πρότερον ὁρᾶν τὴν προσηγορίαν τοῦ βιβλίου . Καθάπερ γὰρ ἐν’ ἡμῶν ἡ κεφαλὴ γνωριμώτερον ποιεῖ τὸ λοιπὸν σῶμα , καὶ ἡ ὄψις ἀναδὸν ἐπικειμένη φανερὸν αὐτὸ ἀργάζεται , οὕτω καὶ ἡ ἐπιγραφὴ ἀναδὸν πρὸ τῆς ὕψης ἐπικειμένη ἀπὸ τοῦ μετώπου καταφανέστερον ἡμῖν ποιεῖ τὸ λοιπὸν τῆς γραφῆς . Οὐχ ὁρᾶτε καὶ ἐπὶ τῶν εἰκόνων τούτου τῶν βασιλικῶν , ὅτι ἄνω κείται μὴν ἡ εἰκών , καὶ τὸν βασιλέα ἔχει ἐπιγεγραμμένον · κάτω δὲ ἐν τῇ χοίνικι ἐπιγέγραπται τοῦ βασιλέως τὰ τρόπαια , ἡ νίκη , τὰ κατορθώματα ; Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν Γραφῶν [ 55 ] ἔστιν ἰδεῖν . Γέγραπται μὲν ἡ εἰκὼν ἡ βασιλικὴ ἀναδὸν · κάτωθεν δὲ ἐπιγέγραπται ἡ νίκη , τὰ τρόπαια , τὰ κατορθώματα . Οὕτω καὶ ἐπιστολὴν ὅταν δεξώμεθα , πησίωμεν · οὐχ εὐθέως διαλύομεν τὸν δεσμόν , οὐδὲ εὐθέως τὰ ἔγχειμένα ἔνδοθεν ἀναγιγνώσκομεν · ἀλλὰ πρότερον τὴν ἔξωθεν ἐπιγραφὴν ἐπερχόμεθα , καὶ ἐξ ἐκείνης μανθάνομεν καὶ τὸν πέμψαντα , καὶ τὸν ὀφειλόντα ὑποδέξασθαι . Καὶ πῶς ; οὐχ οὕτω ἀποπον ἐν μὲν τοῖς βωμικοῖς ; τοσαύτην χαριζομένη σπουδὴν , καὶ μὴ θορυβεῖσθαι , μηδὲ ταράττεσθαι , ἀλλὰ κατὰ τάξιν ἕκαστον ἐπίνειν · ἐνταῦθα δὲ ἀσχάλλει , καὶ εὐθέως ἐπιπηδῶν τῇ ἀρχῇ ; Βούλεσθε μαθεῖν ὅση τῆς ἐπιγραφῆς ἡ ἰσχύς ; ὅση δύναμις ; ὅσος ἀπόκειται θησαυρὸς ἐν ταῖς ἀρχαῖς τῶν Γραφῶν ; Ἀκούσατε , ἵνα μὴ καταφρονήτε τῆς ἐπιγραφῆς τῶν θείων Βιβλίων . Εἰσῆλθεν εἰς τὰς Ἀθῆνας ὁ Παῦλος ποτε · ἐν αὐτῷ τῷ βιβλίῳ γέγραπται ἡ ἱστορία αὐτῆ · εὕρεν ἐν τῇ πόλει οὐχὶ βιβλίον θεῖον , ἀλλὰ βωμὸν εἰδωλῶν · εὕρεν ἐπιγραφὴν οὕτως ἔχουσαν , Ἀγνώστῳ Θεῷ · καὶ οὐ παρεδρέμην , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐπιγραφῆς τοῦ βωμοῦ τὸν βωμὸν καθεῖλε . Παῦλος ὁ ἅγιος , ὁ Πνεύματος χάριν ἔχων , οὐ παρεδρέμην βωμῷ ἐπιγραφόμενῳ , καὶ οὐ ἐπιγραφὴν Γραφῶν παρατρέχει ; ἐκεῖνος οὐχ ἀφήκεν ἄτερ ἔγραψαν Ἀθηναῖοι εἰδωλολάτραι , καὶ οὐ ἄπερ ἔγραψε·τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐ νομίζειν εἶναι ἀνάγκαια ; καὶ ποίαν ἔχεις συγγνώμην ; Ἀλλὰ γὰρ ἰδωμεν πόσον τὸ κέρδος ἀπὸ τοῦ ἐπιγράμματος ἐστιν . Ὅταν οὖν ἴδῃς ἐπίγραμμα βωμῷ ἔγχαρισμαμένον τοσαύτην παρασχὸν τὴν ἰσχύν , μάθησον ὅτι πολλῷ μᾶλλον τὰ ἐπιγράμματα τῶν θείων Γραφῶν τοῦτο ποιήσει δυνατήσει . Εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν ὁ Παῦλος , εὕρε βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο , Ἀγνώστῳ Θεῷ . Τί ἔδει ποιῆσαι ; Ἕλληνας πάντας ἦσαν , ἀσεβεῖς πάντες . Τί οὖν ἔχρην ποιῆσαι ; Ἀπὸ Εὐαγγελίων διαλεχθῆναι ; Ἀλλὰ κατεγείλων . Ἀλλ’ ἀπὸ προφητικῶν , καὶ τοῦ νόμου γραμμάτων ; Ἀλλ’ οὐχ ἐπίστευον . Τί οὖν ἐποίησεν ; Ἐπὶ τὸν βωμὸν ἔδραμε , καὶ ἀπὸ τῶν ὀπλῶν τῶν πολεμίων αὐτοὺς ἐχειρώσατο . Καὶ τοῦτό ἐστιν , ὁ λέγει · Ἐγενόμην τοῖς πᾶσι τὰ πάντα , τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος , τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος . Εἶδε τὸν βωμὸν , εἶδε τὸ ἐπίγραμμα , ἀνέστη τῷ Πνεύματι . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις · πάντοθεν ποιεῖ χειρᾶσιν τοὺς ὑποδεχομένους αὐτήν · τοιαῦτα ἡμῖν τὰ ὅπλα τὰ πνευματικά . Αἰχμαλωτίζοντες γάρ , φησὶ , πᾶν νόημα πρὸς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ . Εἶδε τοίνυν τὸν βωμὸν , καὶ οὐχ ἰδεῖλασεν · ἀλλὰ μετέστησεν τὸν βωμὸν πρὸς ἑαυτόν · μᾶλλον δὲ τὰ γράμματα ἀφεῖς , μετέθηκεν αὐτοῦ τὰ νοήματα · καὶ καθάπερ ἐν πολέμῳ στρατηγὸς ἰδὼν στρατιώτην ἐν τῇ παρατάξει τῶν πολεμίων γενναῖον , εἶτα λαβόμενος ἀπὸ τῆς κόμης τοῦ στρατιώτου , πρὸς τὴν ἑαυτοῦ τάξιν αὐτὸν μεταστήσει , καὶ παρασκευάσει ὑπὲρ αὐτοῦ πολεμεῖν · οὕτω καὶ ὁ Παῦλος ἐποίησεν , καθάπερ ἐν παρατάξει πολεμίων τὸ ἐπίγραμμα εὑρὼν ἐν τῷ βωμῷ γεγραμμένον , πρὸς τὴν ἑαυτοῦ τάξιν μετέστησεν , ἵνα μετὰ Παύλου τοῦ Ἀθηναῖος πολεμῇ , ἀλλ’ οὐ μετὰ Ἀθηναίων τὸν Παῦλον βάλλῃ · εἴρος γὰρ ἦν τῶν Ἀθηναίων , μάχαιρα ἦν τῶν πολεμίων τὸ ἐπίγραμμα ἐκεῖνο , ἀλλ’ αὕτη ἡ μάχαιρα τῶν πολεμίων τὴν κεφαλὴν ἐξέτεινε . Οὐχ ἦν [ 56 ] οὕτω θαυμαστὸν , εἰ τοῖς οἰκείοις αὐτοῦ ὅπλοις ἐχειρώσατο · τοῦτο γὰρ κατὰ λόγον συμβαίνει · τὸ γὰρ καινὸν καὶ παράδοξον , ὅταν αὐτῶν πολεμίων ὅπλα , ταῦτα μηχανηθῇ τοὺς πολεμίους προτάξαι · ὅταν τὸ εἴρος , ὁ καθ’ ἡμῶν βασιάζουσι , τοῦτο αὐτοὺς τὴν καιρίαν ἐπαγάγῃ πληγήν .
Lemmas: Δεύς τοίνυν ἐξετάζω , τίς ὁ γράφω , καί πότε γράφω , καί περί τίνω , καί τίς ἕνεκα ὁ ἑορτή οὗτος νομοθετέω αὐτός ἀναγιγνώσκω . Τάχα γάρ οὐ ἀκούω διά πᾶς ὁ ἔτος ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον . καί γάρ καί οὗτος χρήσιμος · καί μετά οὗτος ζητέω χρή , τίς ἕνεκα οὗτος ἔχω ὁ ἐπιγραφή , Πράξεις ἀπόστολος . οὐδέ γάρ ὁ ἐπιγραφή ἀπλόος πάρειμι χρή , οὐδέ εὐθύς εἰς ὁ ἀρχή ἐμβάλλω ὁ συγγραφή , ἀλλά πρότερος ὁράω ὁ προσηγορία ὁ βιβλίον . καθά γάρ ἐν ἐγώ ὁ κεφαλή γνώριμος ποιέω ὁ λοιπός σῶμα , καί ὁ ὄψις ἀνᾴδω ἐπίκειμαι φανερός αὐτός ἀργάζω , οὗτος καί ὁ ἐπιγραφή ἀνᾴδω πρό ὁ ὑψέω ἐπίκειμαι ἀπό ὁ μέτωπον καταφανής ἐγώ ποιέω ὁ λοιπός ὁ γραφεύς . οὐχ ὁράω καί ἐπί ὁ εἰκών οὗτος ὁ βασιλικός , ὅτι ἄνω κεῖμαι μήv ὁ εἰκών , καί ὁ βασιλεύς ἔχω ἐπιγράφω · κάτω δέ ἐν ὁ χοῖνιξ ἐπιγράφω ὁ βασιλεύς ὁ τρόπαιον , ὁ νίκη , ὁ κατόρθωμα ; οὕτως δή καί ἐπί ὁ Γραφής [ 55 ] εἰμί ὁράω . γράφω μέν ὁ εἰκών ὁ βασιλικός ἀνᾴδω · κάτωθεν δέ ἐπιγράφω ὁ νίκη , ὁ τρόπαιον , ὁ κατόρθωμα . οὕτως καί ἐπιστολή ὅταν δέχομαι , πήθω · οὐ εὐθύς διαλύω ὁ δεσμός , οὐδέ εὐθύς ὁ ἐγχέω ἔνδοθεν ἀναγιγνώσκω · ἀλλά πρότερος ὁ ἔξωθεν ἐπιγραφή ἐπέρχομαι , καί ἐκ ἐκεῖνος μανθάνω καί ὁ πέμπω , καί ὁ ὀφείλω ὑποδείκνυμι . καί πῶς ; οὐ οὗτος ἀποπονέω ἐν μέν ὁ βωμικός ; τοσοῦτος χαρίζομαι σπουδή , καί μή θορυβέω , μηδέ ταράσσω , ἀλλά κατά τάξις ἕκαστος ἐπινέω · ἐνταῦθα δέ ἀσχάλλω , καί εὐθύς ἐπιπηδάω ὁ ἀρχή ; βούλομαι μανθάνω ὅσος ὁ ἐπιγραφή ὁ ἰσχύς ; ὅσος δύναμις ; ὅσος ἀπόκειμαι θησαυρός ἐν ὁ ἀρχή ὁ Γραφής ; ἀκούω , ἵνα μή καταφρονέω ὁ ἐπιγραφή ὁ θεῖον βιβλίον . εἰσέρχομαι εἰς ὁ Ἀθῆναι ὁ Παῦλος ποτός · ἐν αὐτός ὁ βιβλίον γράφω ὁ ἱστορία αὐτῆ · εὑρίσκω ἐν ὁ πόλις οὐ βιβλίον θέω , ἀλλά βωμός εἴδωλον · εὑρίσκω ἐπιγραφή οὕτως ἔχω , ἄγνωστος Θεός · καί οὖον παρατρέχω , ἀλλά ἀπό ὁ ἐπιγραφή ὁ βωμός ὁ βωμός καθαιρέω . Παῦλος ὁ ἅγιος , ὁ πνεῦμα χάρις ἔχω , οὖον παρατρέχω βωμός ἐπιγράφω , καί οὖον ἐπιγραφή Γραφής παρατρέχω ; ἐκεῖνος οὐ ἀφίημι ἄτερ γράφω Ἀθηναῖος εἰδωλολάτρης , καί οὖον Ἄπερ ἔγραψε·τὸ πνεῦμα ὁ ἅγιος οὖον νομίζω εἰμί ἀναγκαῖος ; καί ποῖος ἔχω συγγνώμη ; ἀλλά γάρ ὁράω πόσος ὁ κέρδος ἀπό ὁ ἐπίγραμμα εἰμί . ὅταν οὖν ὁράω ἐπίγραμμα βωμός ἐγχαρίζομαι τοσοῦτος παρέχω ὁ ἰσχύς , μανθάνω ὅτι πολύς μᾶλλον ὁ ἐπίγραμμα ὁ θεῖον Γραφής οὗτος ποιέω δυνατέω . εἰσέρχομαι εἰς ὁ πόλις ὁ Παῦλος , εὑρίσκω βωμός ἐν ὅς ἐπιγράφω , ἄγνωστος Θεός . τις ἐσθίω ποιέω ; Ἕλλην πᾶς εἰμί , ἀσεβής πᾶς . τις οὖν χρή ποιέω ; ἀπό Εὐαγγελίων διαλέγω ; ἀλλά κατεγειλαω . ἀλλά ἀπό προφητικός , καί ὁ νόμος γράμμα ; ἀλλά οὐ πιστεύω . τις οὖν ποιέω ; ἐπί ὁ βωμός τρέχω , καί ἀπό ὁ ὁπλή ὁ πολέμιος αὐτός χειρόομαι . καί οὗτος εἰμί , ὁ λέγω · γίγνομαι ὁ πᾶς ὁ πᾶς , ὁ Ἰουδαῖος ὡς Ἰουδαῖος , ὁ ἄνομος ὡς ἄνομος . εἶδον ὁ βωμός , ὁράω ὁ ἐπίγραμμα , ἀνίστημι ὁ πνεῦμα . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις · πάντοθεν ποιέω χοιράς ὁ ὑποδέχομαι αὐτός · τοιοῦτος ἐγώ ὁ ὅπλον ὁ πνευματικός . αἰχμαλωτίζω γάρ , φημί , πᾶς νόημα πρός ὁ ὑπακοή ὁ Χριστός . εἶδον τοίνυν ὁ βωμός , καί οὐ ἰδεῖλασεν · ἀλλά μεθίστημι ὁ βωμός πρός ἑαυτοῦ · μᾶλλον δέ ὁ γράμμα ἀφίημι , μετατίθημι αὐτός ὁ νόημα · καί καθάπερ ἐν πόλεμος στρατηγός εἶδον στρατιώτης ἐν ὁ παράταξις ὁ πολέμιος γενναῖος , εἶτα λαμβάνω ἀπό ὁ κόμης ὁ στρατιώτης , πρός ὁ ἑαυτοῦ τάξις αὐτός μεθίστημι , καί παρασκευάζω ὑπέρ αὐτός πολεμέω · οὗτος καί ὁ Παῦλος ποιέω , καθάπερ ἐν παράταξις πολέμιος ὁ ἐπίγραμμα εὑρίσκω ἐν ὁ βωμός γράφω , πρός ὁ ἑαυτοῦ τάξις μεθίστημι , ἵνα μετά Παῦλος ὁ Ἀθηναῖος πολεμέω , ἀλλά οὖον μετά Ἀθηναῖος ὁ Παῦλος βάλλω · εἶρος γάρ εἰμί ὁ Ἀθηναῖος , μάχαιρα εἰμί ὁ πολέμιος ὁ ἐπίγραμμα ἐκεῖνος , ἀλλά οὗτος ὁ μάχαιρα ὁ πολέμιος ὁ κεφαλή ἐκτείνω . οὐχ εἰμί [ 56 ] οὗτος θαυμαστός , εἰμί ὁ οἰκέω αὐτός ὅπλον χειρόομαι · οὗτος γάρ κατά λόγος συμβαίνω · ὁ γάρ καινός καί παράδοξος , ὅταν αὐτός πολέμιος ὅπλον , οὗτος μηχανάω ὁ πολέμιος προτάσσω · ὅταν ὁ εἶρος , ὁ κατά ἐγώ βασίζω , οὗτος αὐτός ὁ καίριος ἐπάγω πληγή .