joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0164.2
Ὅρᾳ αὐτὴν ἐν τούτοις μᾶλλον [ 148 ] μειζόνως καυχώμενον , ἢ ἐπὶ λαμπροῖς στεφάνοις ἐγκαλλωπιζόμενον , καὶ διὰ τοῦτο λέγοντα · Οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν · Τί δέ ἐστι τοῦ , Οὐ μόνον · Οὐ μόνον , φησίν , οὐδ’ ἐκκακοῦμεν θλιβόμενοι καὶ ταλαιπωροῦντες , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ μείζονι προκόπτοντες τιμῇ καὶ δόξῃ , καυχώμεθα μᾶλλον ἐπὶ τοῖς συμβαίνουσι · θαυμάριος . Εἰτα , ἀπαξ τούτων ἔφησεν εἶναι μεγίστην καὶ καύχημα ἀπὸ τῶν θλίψεων καὶ καλλωπισμῶν · ἢ δὲ δόξα εὐθὺς ὅτι καὶ ἡδονὴν ἔχει · ὅπου γὰρ ἡδονή , πάντως ὅτι καὶ δόξα , ὅπου δὲ δόξα τοιαύτη , πάντως καὶ ἡδονή · ἐπειδὴ τοῖνυν ἰδεῖν ἔδει καὶ περιφανῆ τὸ θλίσκεσθαι καὶ ποιοῦν καλλωπιζεσθαι , λέγει ἕτερον αὐτοῦ κατόρθωμα μέγιστον , καὶ καρπὸν μέγιστον τινὰ καὶ παράδοξον . Τίς δὲ οὗτός ἐστιν , Ἰωάν . Εἰδὼς οὖν , φησίν , ὅτι ἡ θλῖψις ὁποιοῦν κατεργάζεται , ἢ δὲ ὁποιοῦν δοκιμήν , ἢ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα , ἢ δὲ ἐλπίς οὐ καταισχύνει . Τί ἐστιν · Εἰδὼς ὅτι ἡ θλῖψις ὁποιοῦν κατεργάζεται · Τούτῳ μεγίστον ἔχει τὸν καρπὸν , ἰσχυρότερον ποιεῖ τὸν θλιβόμενον τοῦτο . Καθὰπερ γὰρ τῶν δένδρων τὰ μὲν σκιατροφοῦμενα καὶ ἐν ἀπηνέμοις ἐστηκότα χωρίοις , εὐθαλῶντα τῇ ἰδία , μαλακώτερα γίνεται καὶ χαῦνα , πᾶσιν ἀνέμοις προσβολῇ ταχέως βλαπτόμενα · τὰ δὲ ἐν κορυφαῖς ὀρέων ὑψηλοτέροις ἑστῶτα , καὶ πολλὰς καὶ μεγάλας ῥιπίζομενα τοῖς ἀνέμοις , καὶ ἀνωμαλίαν ἀέραν συνιχὴ φέροντα , καὶ χαλεπωτάτῃ ζάλῃ κλονούμενα , καὶ χιόνι πολλῇ βαλλόμενα , σιδηροῦ παντὸς ἰσχυρότερα μᾶλλον καθίσταται · καὶ σώματα δὲ ὁμοίως τὰ πολλάς καὶ ποικίλας ἡδονὰς συστρεφόμενα , καὶ μαλακῶς ἡματίως κοσμούμενα , καὶ συνεχῆς λουτροῖς καὶ μύροις κεχρημένα , καὶ πολυειδεῖ τροφαῖς ὑπὲρ τὴν χρείαν τρυφῶντα , παντάπασι ἀχρήστα πρὸς τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἰδρύσας καὶ πόνους καθίστανται , καλῶς δὲντα μεγίστης ἀπάθειας · οὕτω δὲ καὶ ψυχαί , αἱ μὲν τὸν ἀταλαιπώρον βίον μελετῶσαι , καὶ ἀνέσεως γέμονσαι , καὶ τὸ δέον διακτεῖσαι πρὸς τὰ παρόντα , καὶ τὸν ἀνάγκην τοῦ διὰ τὴν βασιλείαν θλιβέσθαι κατὰ τοὺς ἁγίους ἀπαντας · προτιμῶσαι βίον , κηροῦ πατάδας μαλακώτερον μᾶλλον καὶ ἀσθενέστερον καθιστάμεναι , αἰωνίου πυρὸς κατάδημα πρόκεινται · αἱ δὲ κινδύνους καὶ πόνους καὶ ταλαιπωρίας τῆς διὰ τὸν Θεὸν θλίψεως ἐπιθυμοῦσαι , καὶ ἐν αὐταῖς συστρεφόμεναι , αὐτοῦ τοῦ σιδήρου ἢ τοῦ ἀδάμαντος στερρότεραι καὶ γενναϊοτεραι μᾶλλον εἰσιν ἐκ τοῦ συνεχῶς πάσχειν κακῶς , τοῖς ἐπισοῦν ἀγῶσι καλῶς καθιστάμεναι , καὶ ξένιν τινὰ προσλαβοῦσαι ἀνωμοτῆς καὶ ἀνδρείας ἀκαταμάχητον . Καὶ καθάπερ οἱ μὲν πρώτων νηὸς ἐπιβάντες ναυτιλοῦσι τε καὶ λιγυρίζουσι , ταραττόμενοι καὶ θορυβοῦμενοι ἀπλῆς καὶ σκοτοδινίας κατεχόμενοι · οἱ δὲ πολλὰ καὶ μακρὰ διαβάντες πελάγη , καὶ μυρίων κυμάτων κατατολμησάντες , καὶ ναυαγίων συνεχῶν ἀνασχόμενοι , μετὰ τοῦ θαρρεῖν ἀπτονται τῆς τοιαύτης ἀποδημίας · οὕτω δὲ καὶ ἡ ψυχὴ πολλοῖς ὑπομείνασα πειρασμοῖς , καὶ μεγάλας θλίψεις ἀνασχόμενη , ἐν μελέτῃ λοιπῶν πόνων καὶ ξείας χαρτερίας [ 149 ] καθίσταται , οὐδ’ ὑπάρχουσα ψυχοδής , οὐδὲ εὐπτόχος , οὐδὲ ταραττομένη τοῖς προσπίπτουσι λυπηροῖς , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς συνεχούς γυμνασίας τῶν συμβαινόντων , καὶ τῆς πυκνῆς μελέτης τῶν γινομένων , μετὰ πολλῆς τῆς εὐχλείας ἀπαντα φέρουσα καὶ ἐπιόντα δεινά . Τοῦτο τοῖνυν ὁ σοφὸς ἀρχιτέκτων τῆς οὐρανίου πολιτείας δηλῶν , ἔλεγεν · Οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν · ὅτι πρὸ τῆς βασιλείας καὶ τῶν οὐρανίων στεφάνων μεγίστον ἐντεῦθεν καρποῦμεθα τὸν μισθόν , ἀπὸ τοῦ συνεχῶς θλίβεσθαι χαρτερικώτερας τῆς ψυχῆς ἡμῶν γινομένης , καὶ τῶν λογισμῶν ἰσχυροτέρων κατασκευαζομένων . Ταῦτ’ οὖν ἀπαντα εἰδὼς , ἀγαπητοί , φέρωμεν γενναίως τὰ προσπίπτοντα λυπηρά , διὰ τὰ τῷ Θεῷ δοκοῦν , καὶ ἐπὶ τῷ ἡμετέρῳ συμφέροντι , καὶ μὴ ἀλύωμεν , μήτε ἀναπιπτόμεν τῇ τῶν πειρασμῶν ἐπαγωγῇ , ἀλλὰ καὶ μετὰ νηδείας ἀπάσης ἰστάμενοι , εὐχαριστῶμεν τῷ Θεῷ διηνεκῶς · ὑπὲρ πασῶν τῶν εἰς ἡμᾶς τελουμένων εὐεργεσιῶν , ἵνα καὶ τῶν παρόντων ἀπολαύσωμεν ἀγαθῶν , καὶ τῶν μελλουσῶν ἐπιτύχωμεν δωρεῶν , χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ δόξα καὶ τὸ κράτος , ἅμα τῷ ἁγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁράω αὐτός ἐν οὗτος μᾶλλον [ 148 ] μέγας καυχάομαι , ἢ ἐπί λαμπρός στέφανος ἐγκαλλωπίζω , καί διά οὗτος λέγω · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί καυχάομαι ἐν ὁ θλῖψις · τις δέ εἰμί ὁ , οὖον μόνος · οὖον μόνος , φημί , οὐδέ ἐκκακέω θλίβω καί ταλαιπωρέω , ἀλλά ὡς ἐπί μείζων προκόπτω τιμή καί δόξα , καυχάομαι μᾶλλον ἐπί ὁ συμβαίνω · Θαυμάριος . εἶτα , ἅπαξ οὗτος φημί εἰμί μέγας καί καύχημα ἀπό ὁ θλῖψις καί καλλωπισμός · ἢ δέ δόξα εὐθύς ὅτι καί ἡδονά ἔχω · ὅπου γάρ ἡδονή , πάντως ὅτι καί δόξα , ὅπου δέ δόξα τοιοῦτος , πάντως καί ἡδονή · ἐπεί τοίνυν ὁράω ἐσθίω καί περιφανής ὁ θλισκω καί ποιέω καλλωπίζω , λέγω ἕτερος αὐτός κατόρθωμα μέγας , καί καρπός μέγας τις καί παράδοξος . Τῖς δέ οὗτος εἰμί , ἰωή . εἰδώς οὖν , φημί , ὅτι ὁ θλῖψις ὁποιοῦν κατεργάζομαι , ἢ δέ ὁποιοῦν δοκιμή , ἢ δέ δοκιμή ἐλπίς , ἢ δέ ἐλπίς οὖον καταισχύνω . τις εἰμί · εἰδώς ὅτι ὁ θλῖψις ὁποιοῦν κατεργάζομαι · οὗτος μέγας ἔχω ὁ καρπός , ἰσχυρός ποιέω ὁ θλίβω οὗτος . καθά γάρ ὁ δένδρον ὁ μέν σκιατροφέω καί ἐν ἀπήνεμος ἵστημι χωρίον , εὐθαλέω ὁ ἴδιος , μαλακός γίγνομαι καί χαῦνος , πᾶς ἄνεμος προσβολή ταχέως βλάπτω · ὁ δέ ἐν κορυφή ὄρος ὑψηλός ἵστημι , καί πολύς καί μέγας ῥιπίζω ὁ ἄνεμος , καί ἀνωμαλία ἀείρω συνάγω φέρω , καί χαλεπός ζάλη κλονέω , καί χιών πολύς βάλλω , σιδήρεος πᾶς ἰσχυρός μᾶλλον καθίστημι · καί σῶμα δέ ὁμοίως ὁ πολύς καί ποικίλος ἡδονά συστρέφω , καί μαλακός ἡματίως κοσμούμενα , καί συνεχής λουτρόν καί μύρον χράομαι , καί πολυειδής τροφή ὑπέρ ὁ χρεία τρυφάω , παντάπασι ἄχρηστος πρός ὁ ὑπέρ ὁ εὐσέβεια ἱδρύω καί πόνος καθίστημι , καλῶς δὲντα μέγας απάθεια · οὗτος δέ καί Ψυχή , ὁ μέν ὁ ἀταλαίπωρος βίος μελέτη , καί ἄνεσις γέμων , καί ὁ δήω διακτάομαι πρός ὁ πάρειμι , καί ὁ ἀνάγκη ὁ διά ὁ βασίλειος θλίβω κατά ὁ ἅγιος ἅπας · προτιμάω βίος , κῆρ πατάς μαλακός μᾶλλον καί ἀσθενής καθίστημι , αἰώνιος πυρός κατάδημα πρόκειμαι · ὁ δέ κίνδυνος καί πόνος καί ταλαιπωρία ὁ διά ὁ θεός θλῖψις ἐπιθυμέω , καί ἐν αὐτός συστρέφω , αὐτός ὁ σίδηρος ἢ ὁ ἀδάμας στερρός καί γενναιοτερας μᾶλλον εἰμί ἐκ ὁ συνεχῶς πάσχω κακῶς , ὁ ἐπισσεύω ἀγών καλῶς καθίστημι , καί Ξένι τις προσλαμβάνω ανώμοτος καί ἀνδρεῖος ἀκαταμάχητος . καί καθάπερ ὁ μέν πρῶτος ναός ἐπιβαίνω ναυτίλλω τε καί λιγυρίζω , ταράσσω καί θορυβέω ἁπλόος καί σκοτοδινία κατέχω · ὁ δέ πολύς καί μακρός διαβαίνω πέλαγος , καί μυρίος κῦμα κατατολμάω , καί ναυάγιον συνεχής ἀνέχω , μετά ὁ θαρσέω ἅπτω ὁ τοιοῦτος ἀποδημία · οὗτος δέ καί ὁ ψυχή πολύς ὑπομένω πειρασμός , καί μέγας θλῖψις ἀνέχω , ἐν μελέτη λοιπός πόνος καί ξέω καρτερία [ 149 ] καθίστημι , οὐδέ ὑπάρχω ψυχοδηω , οὐδέ εὐπτόχος , οὐδέ ταράσσω ὁ προσπίπτω λυπηρός , ἀλλά ἀπό ὁ συνεχής γυμνασία ὁ συμβαίνω , καί ὁ πυκνός μελέτη ὁ γίγνομαι , μετά πολύς ὁ εὔκλεια ἅπας φέρω καί ἔπειμι δεινός . οὗτος τοίνυν ὁ σοφός ἀρχιτέκτων ὁ οὐράνιος πολιτεία δηλόω , λέγω · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί καυχάομαι ἐν ὁ θλῖψις · ὅτι πρό ὁ βασίλεια καί ὁ οὐράνιος στέφανος μέγας ἐντεῦθεν καρπόω ὁ μισθός , ἀπό ὁ συνεχῶς θλίβω χαρτερικώτερας ὁ Ψυχή ἐγώ γίγνομαι , καί ὁ λογισμός ἰσχυρός κατασκευάζω . ταῦτα οὖν ἅπας εἰδοί , ἀγαπητός , φέρω γενναῖος ὁ προσπίπτω λυπηρός , διά ὁ ὁ Θεός δοκέω , καί ἐπί ὁ ἡμέτερος συμφέρω , καί μή ἀλύω , μήτε ἀναπίπτω ὁ ὁ πειρασμός ἐπαγωγή , ἀλλά καί μετά νηδείας ἀπασάω ἵστημι , εὐχαριστέω ὁ Θεός διηνεκής · ὑπέρ πᾶς ὁ εἰς ἐγώ τελέω εὐεργεσία , ἵνα καί ὁ πάρειμι ἀπολαύω ἀγαθός , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω δωρεά , χάρις καί οἰκτιρμός καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ δόξα καί ὁ κράτος , ἅμα ὁ ἅγιος καί ζωοποιός πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .