joannes-chrysostomus.in-principium-actorum-homiliae-1-4 pg051_0153.4
Οὐδὲν οὖν ἄλλο ἐστὶ τὸ Κλητὸς τοῦτο , ἀλλ’ ἡ ταπεινοφροσύνης διδασκαλία , καὶ τῶν καθ’ ἑαυτοὺς καὶ πάσης ἀλαζονίας καταστολή · οὐδὲν γὰρ ἐστιν , οὐδὲν οὕτως ὁ συγχρατεῖ καὶ συνέχει ἡμᾶς δύναμεαν , ὡς ταπεινοφροσύνη , καὶ μετριότης , καὶ τὸ πατνιζόμεθα καὶ μηδὲν μηδὲν περὶ ἑαυτῶν μέγα φανταζόμεθα . Ὅπερ καὶ ὁ Χριστὸς συνειδώς , καὶ τῆς πνευματικῆς ἐκείνης διδασκαλίας ἀρχόμενος , ἀπὸ ταπεινοφροσύνης πρῶτον τῆς παραίνεσεως ἤρξατο , καὶ τὸ στόμα ἀνοίξας , τοῦτον πρῶτον εἰσήνεγκε τὸν νόμον , οὕτως εἰπών · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι . Καθάπερ γὰρ τὴν οἰκίαν μεγάλαν καὶ λαμπρὰν οἰκοδομεῖσθαι [ 139 ] μέλλου , ἀνάλογον καταβάλλεται τὸν θεμέλιον , ὥστε δυνηθῆναι τὸ μετὰ ταῦτα ἐπιτιθέμενον ἐνεγκεῖν βάρος · οὕτω δὴ καὶ ὁ Χριστός , τὴν μεγάλαν ἐκείνην οἰκοδομὴν τῆς φιλοσοφίας ἐν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν ἐγείρων , ὥσπερ τινὰ θεμέλιον καὶ τρόπον ἀσφαλῆ καὶ χρηστὸν βεβαίαν καὶ ἀκίνητον , τὴν τῆς ταπεινοφροσύνης προκαταβάλλεται παραίνεσιν , εἰδὼς ὅτι ταύτης ἁρξάμενοι , ἐν ταῖς διανοίαις τῶν ἀκουόντων , ἀπαντα ἄλλα τῆς ἀρετῆς μέρη μετὰ ἀσφαλείας οἰκοδομεῖσθαι δύναται . Ὅσπερ οὖν ταύτης ἀπούσης , πᾶν ἁμαρτάν τις τὴν λοιπὴν ἀρετὴν κατορθώσει , εἰκὴ καὶ μάτην καὶ εἰς οὐδὲν δὸν ἐστὶ παπρηγώς , καὶ’ ἐκεῖνον τὸν ἐπὶ τῆς ψάμμου τὴν οἰκίαν οἰκοδομήσαντα , ὅς τὸν μὲν πόνον ὑπέμεινε , τοῦ δὲ κέρδους οὐκ ἀπέλαυσε , ἐπειδὴ θεμέλιον οὐ κατέβαλεν ἀσφαλῆ · οὕτως ὁ χωρὶς ταπαινοφροσύνης ὁτιοῦν μετιών ἀγαθόν , ἀπώλεσεν ἀπαντα καὶ διέφθειρε . Ταπεινοφροσύνην δὲ , οὐ τὴν ἐν ῥήμασι λέγω , οὐδὲ τὴν ἐπὶ τῆς γλώττης , ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ διανοίᾳ , τὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς , τὴν ἐν συνειδότι , ἣν ὁ Θεὸς δύναται μόνος ὁρᾶν . Ἄρκει τοῦτο τὸ πλεονεκτῆσαι , καὶ καθ’ ἑαυτὸ πολλὰς ; ψυχῶννον , Πᾶν ποιήσαι τὸν Θεόν . Καὶ τοῦτο τὸ τελῶνως ἐδήλωσεν · οὐδὲν γὰρ ἔχω ἀγαθόν , οὐδὲ ἀπὸ πατροδωμάτων φαίνεσθαι δυνάμενος , εἰπὼν μόνον , Ἵλισθῆσθι μοι τῷ ἁμαρτωλῷ , κατήλθεν ὑπὲρ τῶν βαρισίων δικαιωθεὶς · καὶτοι γε οὐδὲ ταπεινοφροσύνης ἦσαν ἐκεῖνα τὰ ῥήματα , ἀλλ’ εὐγνωμοσύνης μόνον . Ταπεινοφροσύνης μὲν γὰρ ἐστιν ὅταν μεγάλα τις ἑαυτῷ συνειδώς , μηδὲν μέγα περὶ αὐτοῦ φαντάζεται · εὐγνωμοσύνη δὲ , ὅταν , ἁμαρτωλὸς ὤν , αὐτὸ τοῦτο ὁμολογῇ . Εἰ δὲ ὁ μηδὲν ἑαυτῷ συνειδώς ἀγαθόν , ἐπειδὴ τοῦτο , ὅπερ ἦν , ὁμολογῶν , οὕτω τὸν Θεὸν εἰς εὐνοιαν ἐπισπάσατο , πῶς ἀπολαύσονται παρρησίας οἱ πολλὰ μὲν ἔχοντες ἑαυτῶν κατορθώματα εἰπεῖν , πάντων δὲ ἐκείνων ἐπιλανθανόμενοι , καὶ εἰς τοὺς ἑσχάτους ἑαυτοὺς ἀριθμοῦντες ;
Lemmas: οὐδείς οὖν ἄλλος εἰμί ὁ Κλητός οὗτος , ἀλλά ὁ ταπεινοφροσύνη διδασκαλία , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ καί πᾶς ἀλαζονίας καταστολή · οὐδείς γάρ εἰμί , οὐδείς οὕτως ὁ συγκρατέω καί συγχέω ἐγώ δύναμαι , ὡς ταπεινοφροσύνη , καί μετριότης , καί ὁ πατνιζομεθη καί μηδείς μηδείς περί ἑαυτοῦ μέγας φαντάζω . ὅπερ καί ὁ Χριστός σύνοιδα , καί ὁ πνευματικός ἐκεῖνος διδασκαλία ἄρχω , ἀπό ταπεινοφροσύνη πρῶτος ὁ παραίνεσις ἄρχω , καί ὁ στόμα ἀνοίγω , οὗτος πρῶτος εἰσφέρω ὁ νόμος , οὕτως εἶπον · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα . καθά γάρ ὁ οἰκίον μέγας καί λαμπρός οἰκοδομέω [ 139 ] μέλλω , ἀνάλογος καταβάλλω ὁ θεμέλιος , ὥστε δύναμαι ὁ μετά οὗτος ἐπιτίθημι φέρω βάρος · οὗτος δή καί ὁ Χριστός , ὁ μέγας ἐκεῖνος οἰκοδομή ὁ φιλοσοφία ἐν ὁ Ψυχή αὐτός ἐγείρω , ὥσπερ τις θεμέλιος καί τρόπος ἀσφαλής καί χρηστός βέβαιος καί ἀκίνητος , ὁ ὁ ταπεινοφροσύνη προκαταβάλλω παραίνεσις , εἰδοί ὅτι οὗτος ἄρχω , ἐν ὁ διάνοια ὁ ἀκούω , ἅπας ἄλλος ὁ ἀρετή μέρος μετά ἀσφάλεια οἰκοδομέω δύναμαι . ὅσπερ οὖν οὗτος ἄπειμι , πᾶς ἁμαρτάνω τις ὁ λοιπός ἀρετή κατόρθωσις , εἰκῇ καί μάτην καί εἰς οὐδείς δίδωμι εἰμί παπρηγώς , καὶι ἐκεῖνος ὁ ἐπί ὁ ψάμμος ὁ οἰκίον οἰκοδομέω , ὅς ὁ μέν πόνος ὑπομένω , ὁ δέ κέρδος οὐ ἀπολαύω , ἐπεί θεμέλιος οὖον καταβάλλω ἀσφαλής · οὕτως ὁ Χωρὶς ταπαινοφροσυνιημι ὁστισοῦν μέτειμι ἀγαθός , ἀπόλλυμι ἅπας καί διαφθείρω . ταπεινοφροσύνη δέ , οὖον ὁ ἐν ῥῆμα λέγω , οὐδέ ὁ ἐπί ὁ γλῶσσα , ἀλλά ὁ ἐν ὁ διάνοια , ὁ ἀπό ὁ Ψυχή , ὁ ἐν σύνοιδα , ὅς ὁ θεός δύναμαι μόνος ὁράω . ἀρκέω οὗτος ὁ πλεονεκτέω , καί κατά ἑαυτοῦ πολύς ; ψυχῶννον , Πᾶν ποιέω ὁ Θεός . καί οὗτος ὁ τέλων δηλόω · οὐδείς γάρ ἔχω ἀγαθός , οὐδέ ἀπό πατροδωμα φαίνω δύναμαι , εἶπον μόνος , Ἵλισθῆσθι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός , κατέρχομαι ὑπέρ ὁ βαριθεος δικαιόω · καίτοι γε οὐδέ ταπεινοφροσύνη εἰμί ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα , ἀλλά εὐγνωμοσύνη μόνος . ταπεινοφροσύνη μέν γάρ εἰμί ὅταν μέγας τις ἑαυτοῦ σύνοιδα , μηδείς μέγας περί αὐτός φαντάζω · εὐγνωμοσύνη δέ , ὅταν , ἁμαρτωλός εἰμί , αὐτός οὗτος ὁμολογέω . εἰμί δέ ὁ μηδείς ἑαυτοῦ σύνοιδα ἀγαθός , ἐπεί οὗτος , ὅσπερ εἰμί , ὁμολογέω , οὗτος ὁ θεός εἰς εὔνοια ἐπισπάω , πῶς ἀπολαύω παρρησία ὁ πολύς μέν ἔχω ἑαυτοῦ κατόρθωμα εἶπον , πᾶς δέ ἐκεῖνος ἐπιλανθάνομαι , καί εἰς ὁ ἔσχατος ἑαυτοῦ ἀριθμέω ;