joannes-chrysostomus.in-pentecosten-sermo-2-sp pg052_0425.1
σπὸς , ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος . Πέτραν τὴν Ἐκκλησίαν ἐκάλεσε , δεχομένην κῦματα , καὶ μὴ σαλευομένην . Καὶ γὰρ ἡ Ἐκκλησία δέχεται πειρασμούς , ἀλλ’ οὐ κινεῖται . Τί οὖν ἐστιν , Ἐπὶ τῇ πέτρᾳ ; Ὁμοιολογία ἐπὶ τοῖς ῥήμασιν . Οὐ λίθους βάλλεις ; οὐ ξύλα ; οὐ σίδηρον ; Οὐχί , φησίν · οὐ γὰρ ἐστιν οἰκοδομὴ τοιαύτη , ἡ , οἷα ἂν ἦ , τὸν χρόνον λύεται · ὁμολογίαν δὲ οὔτε δαίμονες νικήσαι δύνανται . Καὶ μαρτυροῦσιν οἱ μάρτυρες , οἱ τὰς πλευρὰς ἐξέμονοι , καὶ τὴν πίστιν οὐκ ἀπολλύντες . Ὦ καινὸν καὶ [ 791 ] παραδόξων πραγμάτων . Ὁ τοῖχος διορύσσεται , καὶ ὁ θησαυρὸς οὐ συλλαται · ἡ σάρξ θανατεῖται , καὶ ἡ πίστις οὐκ ἀναλίσκεται · τοιαύτη τῶν μαρτύρων ἡ δύναμις . Ἐπὶ γὰρ τῇ πέτρᾳ ταύτῃ οἰκοδομῶμεν μὲν τὴν Ἐκκλησίαν · καὶ πύλαι ᾄδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Προσέχες τῇ ἀκριβείᾳ τοῦ ῥήματος . Πύλαι ᾄδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Διὰ τί γάρ , φησί , μὴ κωλύει τοὺς πειρασμοὺς τῇ Ἐκκλησίᾳ προσφέρεσθαι ; Οὐχ μὲν δεῖξαι μὴν τὴν δύναμιν ; Ἄν μὴ τις αὐτὴν πολεμήσῃ , ἔχουσιν εἰπεῖν · Εἰ ἐπολεμήθη , ἐνικάτο . Διὰ τοῦτο ἀφίησιν αὐτὴν πολεμεῖσθαι , ἵνα μὴ τῇ ἐρήμῳ τῶν πολεμοῦντων τὰ τῆς νίκης μετρηθῇ . Καὶ πύλαι ᾄδου , οὐχ εἶπεν , Οὐ προσβάλλουσιν αὐτή , ἀλλ’ , Οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς · πολεμηθήσεται μὲν , οὐ νικηθήσεται δέ . Χειμάζεται ἡ Ἐκκλησία , ἀλλ’ οὐ καταποντίζεται · κλυδωνίζεται , ἀλλ’ οὐ γίνεται ὑποδρύχος · δέχεται βέλη , ἀλλ’ οὐ δέχεται τραύματα · δέχεται μηχανήματα , ἀλλ’ οὐ πύργος οὐ σαλεύεται . Καὶ τί λέγω ἡ Ἐκκλησία ; Ἕνα λόγον ἐφθέγξατο ᾄδεις , καὶ ἔστησεν ὡς πύργος ἀσπίδος . Πόσοι τύραννοι ἐφλονίστησαν ἀφανίσαι τὸ ῥῆμα τοῦτο , ἀλλ’ οὐκ ἰσχύσαν ; Ἐπὶ γὰρ τῇ πέτρᾳ τεθεμελίωτο . Ἐννόησον τὸν τύραννον , βασιλεῖς , διαθράματα , ξίφη ἠκονημένα , θηρίων ὀδόντες , θάνατοι ἀπειλούμενοι , σήγανα , κάμματα . Καὶ μὴν τὴν βελούθησιν αὐτοῦ ἐξεκίνησεν ὁ διάβολος , τὴν τῆς Ἐκκλησίας οὐκ ἐξέσκαψε . Διὰ τί ; Πύλαι ᾄδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς . Πόσοι ἐξ ἀρχῆς ἐπόλεμησαν τὴν Ἐκκλησίαν ; ποῦ οἱ πολεμήσαντες ; Ἐσέτιγνται , καὶ λῆθη παραβέβηκται ; ἡ Ἐκκλησία ἀνθεῖ . Ποῦ Κλαύδιος ; ποῦ Ἀδριανός ; ποῦ Νέρων ; ποῦ Τιβέριος ; Ὄνόματά εἰσι · ψιλὰ · τούτων δὲ οὐδεὶς μέμνεται . Ἐπειδὴ τὴν Ἐκκλησίαν ἐπόλεμησαν , καὶ τὴν μὲν γυνὴ ἀπώλεσαν · ἡ δὲ Ἐκκλησία ὑπὲρ τὸν χῶρον λάμπει . Ὅπου δ’ ἂν ἀπέλθῃς , εἰς Ἰνδοὺς , εἰς Μαυρούς , εἰς Βρετανούς , εἰς τὴν οἰκουμένην , εὑρήσεις , Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ βίον ἐνάρρετον . Πρὸ γὰρ τούτου καὶ πόλεις ἐν ἀσθείᾳ πεπληρωμέναι · νῦν δὲ καὶ ἡ ἔρημος εὐσεβείας ἐμπλέγεται . Πρὸ τούτου καὶ βασιλεῖς · ὡρωγύνοι γενεαὶ τὰ γεγονότων · Ἡρωδιῶν ὠρχήσατο ἡ θυγάτηρ Ἡρωδιάδος · σήμερον δὲ θεράπαινα οὐ καταξιοῖ τοῦτο ποιεῖν . Πρὸ τούτου Πέρσαι · μητέρες ἐγώμων · σήμερον παρθέναι ἀσκουσι . Πρὸ τούτου Γότθοι · πατέρας ἀπέκτειναν · σήμερον τὸ αἷμα αὐτῶν ὑπὲρ εὐσεβείας ἐκχέουσιν σπουδάζουσι . Πρὸ τούτου καὶ ἰδιώται ἀσεβεῖς · σήμερον καὶ βασιλεῖς εὐσεβεῖς , καὶ ὁμοῖοι . Ὁ παρὼν βασιλεὺς διάδοχος ἀποθέμενος , καὶ λαβὼν σταυρόν , ἐν ἀνῆρ ἡλικία , πεποισμένην τὰς σοφίας ἀνδεικνύμενος , ἐν ἐκκλησίᾳ βασιλείαν οὐκ ἐπιγιγνώσκων · ἔξω δόρατα , καὶ ἐνταῦθα μυστήρια · ἔξω ἀσπίδας , καὶ ἐνταῦθα μυσταγωγίαι · Θεοδοσίου υἱός , καὶ ὁ πατὴρ Θεοδοσίου . Ὑπὲρ δὲ τούτων εὐχαριστήσωμεν τῷ Θεῷ · ὅψ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: σπάω , ὁ υἱός ὁ θεός ὁ ζάω . Πέτρη ὁ ἐκκλησία καλέω , δέχομαι κῦμα , καί μή σαλεύω . καί γάρ ὁ ἐκκλησία δέχομαι πειρασμός , ἀλλά οὐ κινέω . Τι οὖν εἰμί , ἐπί ὁ πέτρα ; ὁμοιολογία ἐπί ὁ ῥῆμα . οὐ λίθος βάλλω ; οὐ ξύλο ; οὐ σίδηρος ; οὐ , φημί · οὐ γάρ εἰμί οἰκοδομή τοιοῦτος , ὁ , οἷος ἄν ἠμί , ὁ χρόνος λύω · ὁμολογία δέ οὔτε δαίμων νικάω δύναμαι . καί μαρτύρομαι ὁ μάρτυς , ὁ ὁ πλευρά εξεμονοος , καί ὁ πίστις οὐ ἀπόλλυμι . ὦ καινός καί [ 791 ] παράδοξος πρᾶγμα . ὁ τοῖχος διορύσσω , καί ὁ θησαυρός οὐ συλάω · ὁ σάρξ θνῄσκω , καί ὁ πίστις οὐ ἀναλίσκω · τοιοῦτος ὁ μάρτυς ὁ δύναμις . ἐπί γάρ ὁ πέτρα οὗτος οἰκοδομέω μέν ὁ ἐκκλησία · καί πύλη ἀείδω οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . προσέχω ὁ ἀκρίβεια ὁ ῥῆμα . Πύλαι ἀείδω οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . Ζεύς τίς γάρ , φημί , μή κωλύω ὁ πειρασμός ὁ ἐκκλησία προσφέρω ; οὐ μέν δείκνυμι μήν ὁ δύναμις ; ἄν μή τις αὐτός πολεμέω , ἔχω λέγω · εἰμί πολεμέω , νικάω . Ζεύς οὗτος ἀφίημι αὐτός πολεμέω , ἵνα μή ὁ ἐρῆμος ὁ πολεμέω ὁ ὁ νίκη μετρέω . καί πύλη ἀείδω , οὐ λέγω , Οὐ προσβάλλω αὐτός , ἀλλά , Οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς · πολεμέω μέν , οὐ νικάω δέ . χειμάζω ὁ ἐκκλησία , ἀλλά οὐ καταποντίζω · κλυδωνίζομαι , ἀλλά οὐ γίγνομαι ὑποδρύχος · δέχομαι βέλος , ἀλλά οὐ δέχομαι τραῦμα · δέχομαι μηχάνημα , ἀλλά οὐ πύργος οὐ σαλεύω . καί τίς λέγω ὁ ἐκκλησία ; Ἔνα λόγος φθέγγομαι ἀείδω , καί ἵστημι ὡς πύργος ἀσπίς . πόσος τύραννος εφλονιιστημι ἀφανίζω ὁ ῥῆμα οὗτος , ἀλλά οὐ ἰσχύω ; ἐπί γάρ ὁ πέτρα θεμελιόω . ἐννοέω ὁ τύραννος , βασιλεύς , διαθράματα , ξίφος ἀκονάω , θηρίον ὀδούς , θάνατος απειλούμενος , σήγανα , κάμμα . καί μήν ὁ βελουτιθημι αὐτός ἐκκινέω ὁ διάβολος , ὁ ὁ ἐκκλησία οὐ ἐκσκάπτω . Ζεύς τίς ; Πύλαι ἀείδω οὐ κατισχύω αὐτηες͂ς . πόσος ἐκ ἀρχή πολεμέω ὁ ἐκκλησία ; ποῦ ὁ πολεμέω ; Ἐσέτιγνται , καί λήθη παραβαίνω ; ὁ ἐκκλησία ἀνθέω . Που Κλαύδιος ; ποῦ Ἀδριανός ; ποῦ Νέρων ; ποῦ Τιβέριος ; ὄνομα εἰμί · ψιλός · οὗτος δέ οὐδείς μιμνῄσκω . Ἐπειδή ὁ ἐκκλησία πολεμέω , καί ὁ μέν γυνή ἀπόλλυμι · ὁ δέ ἐκκλησία ὑπέρ ὁ χῶρος λάμπω . ὅπου δέ εἄν ἀπέρχομαι , εἰς Ἰνδός , εἰς μαυρός , εἰς Βρετανός , εἰς ὁ οἰκουμένη , εὑρίσκω , ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί βίος ἐναίρω . πρό γάρ οὗτος καί πόλις ἐν ἀστεῖος πληρόω · νῦν δέ καί ὁ ἐρῆμος εὐσέβεια ἐμπλέκω . πρό οὗτος καί βασιλεύς · ωρωγυνοος γενεά ὁ γίγνομαι · Ἡρωδίων ὀρχέομαι ὁ θυγάτηρ Ἡρωδιάς · σήμερον δέ θεράπαινα οὐ καταξιόω οὗτος ποιέω . πρό οὗτος Πέρσης · μήτηρ ἐγώμων · σήμερον παρθένη ἀσκέω . πρό οὗτος Γότθοι · πατέρας ἀποκτείνω · σήμερον ὁ αἷμα αὐτός ὑπέρ εὐσέβεια ἐκχέω σπουδάζω . πρό οὗτος καί ἰδιώτης ἀσεβής · σήμερον καί βασιλεύς εὐσεβής , καί ὅμοιος . ὁ πάρειμι βασιλεύς διάδοχος ἀποτίθημι , καί λαμβάνω σταυρός , ἐν ἀνήρ ἡλικία , ποιέω ὁ σοφία ἀναδείκνυμι , ἐν ἐκκλησία βασίλειος οὐ ἐπιγιγνώσκω · ἔξω δόρυ , καί ἐνταῦθα μυστήριο · ἔξω ἀσπίς , καί ἐνταῦθα μυσταγωγία · Θεοδόσιος γιός , καί ὁ πατήρ Θεοδόσιος . ὑπέρ δέ οὗτος εὐχαριστέω ὁ θεός · ὄψ ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .