joannes-chrysostomus.in-pentecosten-sermo-1-sp pg063_0847.1
Πνεύματος τὴν ἀξίαν ἐνδόξως ἐπιφωτίσαν , ὥσπερ ἐν τῷ Ἰσραὴ γνῶφες καὶ θέλημα προέβλεψεν , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος ἐγένετο . Ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τῇ ἡμέρᾳ τῆς πεντηκοστῆς , ἐγένετο ἦχος , ὡς περ ἀεροδύνης πρὸς βιαίας · καὶ τότε ἀφῆλθεν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , καὶ συνέσεισεν τὸν οἶκον μεσίζομενον , οὐ τὴν φωνὴν α , ἀλλὰ τὰς ἐνεργείας μερίδων . Οὐ γὰρ διαιρεῖται τὸ Πνεῦμα , ἀλλὰ διαιρεῖ τὰ χαρίσματα , ὡς μαρτυρεῖ Παῦλος · Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα , διαιρῶν ἰδίᾳ ἑκάστῳ , καθὼς βούλεται · διαιροῦν , οὐ διαιρούμενον , μερίζων , οὐ μεριζόμενον , αὐθεντοῦν , οὐχ αὐθεντία ὑποκειμένου . Καὶ ἣν ἔδωκε τῷ Πατρὶ τιμὴν τῆς αὐθεντίας · Παῦλος λέγων · Ὁ δὲ Θεὸς αὐτὸς ἐστιν ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσι · τὴν αὐτὴν φωνὴν εἶπα καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος λέγων · Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα . Ἄλλ' ἐκλῆψεν τὸ ἅγιον Πνεῦμα παρακλῆτον · διὰ τί , ἀλλ' ἢ διὰ τὸ παρακαλεῖν ἀνθρώπους , τοῦτο ἐστι , παραμυθεῖσθαι ; Ἐπὶ δὲ τῆς Ἡρώδης · τὸ ἰδίωμα τοῦτο εὕρηται · παρακλῆν λέγει τὸ Ἀπόστολος τὴν παραμυθίαν . Παρακαλεῖ δὲ , οὐχ ὡς δεύτερον Θεοῦ , ἀλλ' ὡς Θεός · καὶ γὰρ Θεοῦ ἴδιον τὸ παρακαλεῖν · λέγει γὰρ ὁ Ἀπόστολος , ἵνα μὴ τὴν τοῦ Παρακλήτου προσγορίαν ὑδρήσης , Ὑπὲρ Χριστοῦ πρεσβευόμεν , ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλοῦντος δι' ἡμῶν . Καὶ ἵνα , ἀδελφοί , μὴ νομισθῇ Παῦλος ἐνεῖναι ἐπὶ τῶν δογμάτων τὸν Θεὸν εἰσάγων παρακαλοῦντα ἀνθρώπους , ἄλθε παλαιὰς μαρτυρίας ἀποδείξει . Λέγει · Ἠσαΐας ὁ προφήτης πρὸς τὴν Ἱερουσαλὴμ · Παρακαλέσει σε ὁ ὀνομαζόμενος σε . Νόησον τοίνυν , Παρακαλεῖ σε ὁ Πατήρ , παρακαλεῖ ὁ Υἱός · λέγει γὰρ · Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμέ , οὗ ἔνεκεν ἔχρισέ με , εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με , παρακαλῆσαι πάντας τοὺς πενθοῦντας . Ἄλλως τε καὶ ὁ Σωτὴρ βουλόμενος δεῖξαι τοῦ Πνεύματος τὴν ὁμοτίμην δόξαν , φησίν · Ἐκεῖνὸν ἀπελθόν , ἄλλον παρακλῆσον σέμψω · Ἄλλος δὲ οὐχ ἄν εἴη , μὴ ἑτέρου προτεταγμένου . Ἐπαινέσαι τοίνυν τὸ Πνεῦμα τοῦ ἁγίου ἐν εἴδει πυρὸς γλωσσῶν . Διὰ τί οὖν γλώσσαι ; Διὰ τοῦ κηρύγματος χρήσεμον . Ἐπειδὴ γὰρ γλῶσσης ἐδόντο οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸ πληρωθῆναι διὰ τοῦ κηρύγματος τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης , ὁ ἐμελεν ἐνεργεῖν τὸ Πνεῦμα τοῦ ἁγίου , τοῦτο σχηματίζεται κατὰ τὰς δωρεάς . Ἄλλως τε , καὶ δι' ἀρχαίας ὑποδείας . Ἐπειδὴ γὰρ τότε b οἱ γίγαντες ἐθεωροῦν , καὶ πύργον ὀβολόντο κατασκευεῖν , γλῶσσας ὁ Θεὸς ἀποστείλας , ἐμέρισε τὴν κακὴν συνηφίαν , ἀποστείλας καὶ νῦν ἐνεργείας γλωσσῶν , ἵνα συνάγῃ τὴν διαμαρισθεῖσαν οἰκουμένην . Καὶ ἣν πρᾶγμα ξένον · γλώσσας τὴν οἰκουμένην ἐταμὸν · γλώσσαι τὴν οἰκουμένην συνέφην , γλώσσαι διὰ τὸ χῆρυγμα . Πυρὸς δὲ διὰ τί ; Ἐπειδὴ ὁλομανθᾶσα ἡ ἀσεβεία , καὶ πάντα τὸν κόσμον συνθέσασα διπὴν ἀκάνθης κατεῖχεν , ἀποστείλας πυρίνας γλώσσας ἀναλικοῦσας τὴν ἀκανθὴν τῆς ἀσεβείας . Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ὁ λέγων · Πῦρ ἤλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν · πῦρ οὐχ ἀφανιστικόν · τὸ γὰρ τοῦ Θεοῦ πῦρ οὐ καλεῖ , ἀλλ' ἀγιάζει . Διὰ τοῦτο τὸν Ἠσαΐα ἀπεστάλην ἐν τῶν Χερουβὶμ ἔχον ἀνθράκα πυρὸς ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου , καὶ ὡς ἐπίθην · εἶ ; χαλεῖσιν [ 814 ] αὐτοῦ , φησὶ πρὸς αὐτόν · Ἰδοὺ ἀφήψεται τὰς ἀνομίας σου καὶ τὰς ἁμαρτίας σου . Ταύτην τοίνυν τὴν ἑορτὴν τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος · ἐπιδήμας σεμνῶς ἐορτάζοντες , δόξαν ἀναπέμψαμεν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι . Τίμησον τοῦ Πνεύματος τὴν ἐπιτροπείαν · τιμᾶται δὲ Πνεῦματος · ἐπιτροπείας ἐν συγχωρήσει τῶν ἁμαρτημάτων . Ὅπου γὰρ Πνεῦμα ἁγιον , ἐκεῖ ἄρεσις · φησὶ γὰρ ὁ Κύριος · Ἀδύνατον Πνεῦμα ἁγιον · ἄν τινὸς ἀρᾷ τὰς ἁμαρτίας , ἀξίανται αὐτοῦ . Τὸ Πνεῦμα τοῦ ἁγίου κηρύτεται τὸ ἐλευθεροῦν · οἶον , ἐλευθεροῦ Πατήρ , ἐλευθεροῦ Υἱός , ἐλευθεροῦ τὸ Πνεῦμα τοῦ ἁγίου · δοῦλος δὲ ἐλευθερίαν παρέχειν οὐ δύναται · ὁ γὰρ μὴ ἔχει , οὐ χαρίζεται . Διὰ τοῦτο , ἵνα μάθῃς καὶ τὴν ἐλευθερίαν Υἱοῦ καὶ Πνεύματος , ὁ Σωτὴρ περὶ αὐτοῦ λέγει · Ἐὰν μὴ ὁ Υἱὸς ὑμᾶς ἐλευθερώσῃ , δοῦλοι ἐστέ . Ἀπεδύσατε ἐαυτὴν τὴν ἐλευθερίαν . Πάλιν ὁ Παῦλος λέγει · Οὕτω κατεπτριζόμεθα , ὡς ἀπὸ Κυρίου Πνεύματος · ὁ γὰρ Κύριος τὸ Πνεῦμα ἐστιν · ὅπου δὲ Πνεῦμα Κυρίου , ἐκεῖ ἐλευθερία . Ποτὲ μὲν Πνεῦμα τὸ ἅγιον λέγεται , ποτὲ δὲ
Lemmas: πνεῦμα ὁ ἄξιος ἔνδοξος ἐπιφωτίζω , ὥσπερ ἐν ὁ Ἰσραὴ γνῶφες καί θέλημα προβλέπω , οὕτως καί ἐπί ὁ πνεῦμα γίνομαι . ἐν ὁ συμπληρόω ὁ ἡμέρα ὁ πεντηκοστή , γίνομαι ἦχος , ὡς περ αεροδυο πρός βίαιος · καί τότε ἀφαιρέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί συνεισίζομαι ὁ οἶκος μεσιζομενω , οὐ ὁ φωνή α , ἀλλά ὁ ἐνέργεια μερίς . οὐ γάρ διαιρέω ὁ πνεῦμα , ἀλλά διαιρέω ὁ χάρισμα , ὡς μαρτυρέω Παῦλος · Ταΰς δέ πᾶς ἐνεργέω ὁ εἷς καί ὁ αὐτός πνεῦμα , διαιρέω ἴδιος ἕκαστος , καθώς βούλομαι · διαιρέω , οὐ διαιρέω , μερίζω , οὐ μερίζω , αὐθεντέω , οὐ αὐθεντία υποκείμενος . καί ὅς δίδωμι ὁ πατήρ τιμή ὁ αὐθεντία · Παῦλος λέγω · ὁ δέ θεός αὐτός εἰμί ὁ ἐνεργέω ὁ πᾶς ἐν πᾶς · ὁ αὐτός φωνή λέγω καί ἐπί ὁ πνεῦμα λέγω · Ταΰς δέ πᾶς ἐνεργέω ὁ εἷς καί ὁ αὐτός πνεῦμα . ἄλλος ἐκλῆψεν ὁ ἅγιος πνεῦμα παράκλητος · διά τίς , ἀλλά ἢ διά ὁ παρακαλέω ἄνθρωπος , οὗτος εἰμί , παραμυθέομαι ; ἐπί δέ ὁ Ἡρῴδης · ὁ ἰδίωμα οὗτος εὑρίσκω · παρακλῆς λέγω ὁ ἀπόστολος ὁ παραμυθία . παρακαλέω δέ , οὐ ὡς δεύτερος θεός , ἀλλά ὡς θεός · καί γάρ θεός ἴδιος ὁ παρακαλέω · λέγω γάρ ὁ ἀπόστολος , ἵνα μή ὁ ὁ Παράκλητος προσγορίαν ὑδραίνω , ὑπέρ Χριστός πρεσβεύω , ὡς ὁ θεός παρακαλέω διά ἐγώ . καί ἵνα , ἀδελφός , μή νομίζω Παῦλος ἐνίημι ἐπί ὁ δόγμα ὁ θεός εἰσάγω παρακαλέω ἄνθρωπος , ἄλθος παλαιός μαρτυρία ἀποδείκνυμι . Λέγος · Ἠσαΐας ὁ προφήτης πρός ὁ Ἱεροσόλυμα · παρακαλέω σύ ὁ ὀνομάζω σύ . νοέω τοίνυν , παρακαλέω σύ ὁ Πατήρ , παρακαλέω ὁ υἱός · λέγω γάρ · πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ , ὅς ἐνέλκω χρίω ἐγώ , εὐαγγελίζομαι πτωχός ἀποστέλλω ἐγώ , παρακαλέω πᾶς ὁ πενθέω . ἄλλος τε καί ὁ Σωτήρ βούλομαι δείκνυμι ὁ πνεῦμα ὁ ὁμότιμος δόξα , φημί · ἐκεῖνος ἀπέρχομαι , ἄλλος παρακαλέω σέμψω · ἄλλος δέ οὐ ἄν εἰμί , μή ἕτερος προτάσσω . ἐπαινέω τοίνυν ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐν εἶδος πυρός γλῶσσα . Ζεύς τίς οὖν γλῶσσα ; Ζεύς ὁ κήρυγμα χράω . Ἐπειδή γάρ γλῶσσα δίδωμι ὁ ἀπόστολος πρός ὁ πληρόω διά ὁ κήρυγμα ὁ πέρας ὁ οἰκουμένη , ὁ μέλω ἐνεργέω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὗτος σχηματίζω κατά ὁ δωρεά . ἄλλως τε , καί διά ἀρχαῖος ὑποδείας . Ἐπειδή γάρ τότε b ὁ γίγας θεωρέω , καί πύργος ὀβολός κατασκευάζω , γλῶσσα ὁ θεός ἀποστέλλω , μερίζω ὁ κακός συνηφίαν , ἀποστέλλω καί νῦν ἐνέργεια γλῶσσα , ἵνα συνάγω ὁ διαμαρισθεισαω οἰκέω . καί ὅς πρᾶγμα ξένος · γλῶσσα ὁ οἰκουμένη τέμνω · γλῶσσα ὁ οἰκουμένη συμφύω , γλῶσσα διά ὁ χῆρυγμα . Πῦρος δέ διά τίς ; ἐπειδή ὁλομανέω ὁ ἀσέβεια , καί πᾶς ὁ κόσμος συντίθημι διπὴν ἄκανθα κατέχω , ἀποστέλλω πύρινος γλῶσσα ἀναλίσκω ὁ ἀκανθὴν ὁ ἀσέβεια . αὐτός γάρ εἰμί ὁ λέγω · πῦρ ἔρχομαι βάλλω ἐπί ὁ γῆ · πῦρ οὐ ἀφανιστικός · ὁ γάρ ὁ θεός πῦρ οὐ καλέω , ἀλλά ἁγιάζω . Ζεύς οὗτος ὁ Ἠσαΐας ἀποστέλλω ἐν ὁ χερουβίν ἔχω ἄνθραξ πυρός ἀπό ὁ θυσιαστήριον , καί ὡς πίθη · εἰμί ; χαλάω [ 814 ] αὐτός , φημί πρός αὐτός · ἰδέ ἀφάπτω ὁ ἀνομία σύ καί ὁ ἁμαρτία σύ . οὗτος τοίνυν ὁ ἑορτή ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα · ἐπίδημα σεμνός εορτάζων , δόξα αναπέμπω ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . τιμάω ὁ πνεῦμα ὁ ἐπιτροπεία · τιμάω δέ πνεῦμα · ἐπιτροπεία ἐν συγχώρησις ὁ ἁμάρτημα . ὅπου γάρ πνεῦμα ἅγιος , ἐκεῖ Ἄρεσις · φημί γάρ ὁ κύριος · ἀδύνατος πνεῦμα ἅγιος · ἄν τις ἀράομαι ὁ ἁμαρτία , ἄγνυμι αὐτός . Τέ πνεῦμα ὁ ἅγιος κηρύσσω ὁ ἐλευθερόω · οἶος , ἐλευθερόω Πατήρ , ἐλευθερόω υἱός , ἐλευθερόω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · δοῦλος δέ ἐλευθερία παρέχω οὐ δύναμαι · ὁ γάρ μή ἔχω , οὐ χαρίζω . Ζεύς οὗτος , ἵνα μανθάνω καί ὁ ἐλευθερία υἱός καί πνεῦμα , ὁ Σωτήρ περί αὐτός λέγω · ἐάν μή ὁ γιός σύ ἐλευθερόω , δοῦλος εἰμί . ἀποδύω ἑαυτοῦ ὁ ἐλευθερία . πάλιν ὁ Παῦλος λέγω · οὕτως κατεπτριζομεθη , ὡς ἀπό κύριος πνεῦμα · ὁ γάρ κύριος ὁ πνεῦμα εἰμί · ὅπου δέ πνεῦμα κύριος , ἐκεῖ ἐλευθερία . ποτέ μέν πνεῦμα ὁ ἅγιος λέγω , ποτέ δέ