joannes-chrysostomus.in-novam-dominicam-et-in-apostolum-thomam-sp pg063_0839.5
[ 104 ] Ἦκω τὸ περιειληθὲν δρῆγμα καταβαλεῖν ἐπαγόμενος . Εἰ γὰρ καὶ πλῆνς εἰμί , ἀλλὰ τὴν εὐγνωμοσύνην ὧμω ἐκδιδάξομαι . Ὑποσχόμην ὑποδεικνύναι τοῦ Θωμᾶ τὴν ἀπιστίαν · καὶ δι’ αὐτὴν ταύτην ἀποδοῦναι ὑμῖν · προθυμοῦμαι γὰρ τὰς πρώτας ὀρελίας πρώτοι ἀποτινέμεν , ἵνα μὴ τοῖς ἐπισυναγομένοις τόκους καταχῶμεν . Συμπράξατε οὖν μοι πρὸς τὸν τοῦ χρέους καταβολὴν , καὶ καθυπώσατε τὸν Θωμᾶν , ἵνα τὴν ἁγίαν αὐτοῦ δεξιὰν τὴν ἀφαιμένην τῆς τοῦ Δεσπότου πλευρᾶς τοῖς ἑμοῖς χείλεσιν ἐπιθέλῃ , νευρώσῃ μου τὴν γλῶτταν πρὸς τὴν ἐξἡγήσιν τῶν ποδωμάτων ὑμῖν . Ἐγὼ δὲ ταῖς πρεσβείαις τοῦ ἀποστόλου καὶ μάρτυρος Θωμᾶ θαρρῶν , χρυπτοῦν τὴν προτέραν ἀκριβολίαν αὐτοῦ , καὶ τὴν δευτέραν ὁμολογίαν , τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν χρηπθὶα τυγχάνουσαν καὶ θεμέλιον . Εἰσελθὼντος τοῦ Σωτῆρος πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς καλεισμένους τῶν θυρῶν , καὶ πάλιν ἐξελθόντος ὡσπερ εἰσήλθεν , ὁ Θωμᾶς ἀπελείπανετο μόνος . Ἡν δὲ καὶ τοῦτο θάτας οἰκονομίας · ἔχον , ὥστε τὴν γαμησίαν τοῦ μαθητοῦ πρόξενον γενέσθαι πλείονος ἀσφαλείας καὶ βεβαιότητος . Εἰ γὰρ παρὴν ὁ Θωμᾶς , οὐκ ἂν πάντως ἀμφιβάλλεν · εἰ δὲ μὴ ἀμφίβαλλεν , οὐκ ἂν παρίεργως ἐξήτησεν · εἰ δὴ ἐξήτησεν , οὐκ ἂν ἐξηλάφησεν · εἰ δὲ μὴ ἐξηλάφησεν , οὐκ ἂν Κύριον καὶ Θεὸν ἀνῆγγεινεν · εἰ δὲ μὴ Κύριον καὶ Θεὸν τὸν Χριστὸν ἀπεκάλει , οὐκ ἂν ἡμᾶς οὕτως αὐτὸν ἀνυμεῖν ἐδιδάχθμεν . Ὥστε καὶ μὴ παρὼν ὁ Θωμᾶς ἡμᾶς πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀποθήκεν , καὶ παραγενόμενος ὑστέρων βεβαιωτέρας περὶ τὴν πίστιν ἐποίησεν . Ἐλεγον τοίνυν ὁ μαθητὴν τὸν Θωμᾶ τελουταῖον ἐπισιλλόντι , Ἐώρακάμεν τὸν Κύριον , Ἐώρακαμεν τὸν εἰπόντα , Ἐγὼ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου · Ἐώρακαμεν τὸν εἰπόντα , Ἐγὼ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀλήθεια · καὶ τῶν λόγων τὴν ἀλήθειαν εὕρομεν τοῖς πράγμασι λαμπουσαν · Ἐώρακάμεν τὸν εἰπόντα , Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι · καὶ τὴν ἀνάστασιν ἰδόντες , τὸν ἀναστάντα προσεκύνησαμεν · ἠκούσαμεν αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς εἰπόντος , Εἰρήνη ὑμῖν , καὶ τὴν ζάλην τῆς λύπης πρὸς γαλήνην εὐφυομένην ἐτράψαμεν · ἠθεσάμεθα τὰς χεῖρας αὐτοῦ τὰς ὑποδεξαμένας τὰς τῶν ἡλῶν ἀκμὰς , ἠθεσάμεθα τὰς χεῖρας τὰς καταβοῦσας τῆς λύσης τῶν θοραχῶν κυνῶν , ἠθεσάμεθα τὰς χεῖρας τὰς ὑφαντάσας τὴν ἀφθαρσίαν ἡμῖν , ἠθεσάμεθα καὶ τὴν πλευρὰν τὴν παντὸς κίρμικοι λαμπρότερον βούσαν τὴν εὐσπλαγχνίαν τοῦ πλῆντος · αὐτὴν ἠθεσάμεθα τὴν πλευρὰν , ἐν ἧν ὑμῖν ἄγγελοι , καὶ αὐθ’ οὐ πιστεύουτες , καὶ δαίμονες φρίττουσιν . Ὑπεδέξαμεθα καὶ φύσθημα Οὐοῦ ἐκ τοῦ θείου σώματος αὐτοῦ , φύσημα πνευματικόν , φύσημα πάσης χάριτος χορηγόν . Ἐχειροτόνηθημεν ἐκ τοῦ Δεσπότου δεσπόται τῆς τῶν πηλίκερημάτων ἀφέσεως · ἐγενόμεθα καὶ κύριοι τῆς τῶν ἀμαρτιῶν κρίσεως , τοιούτῳ δόμα παρ’ αὐτοῦ δεξάμενοι σύνθημα · Ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἀμαρτίας , ἀφεῖνται αὐτοῖς · Ἄν τινων κρατεῖτε , κεκράτηνται . Τοιούτων λόγων κατετρυφήσαμεν τοῦ Σωτῆρος , τοιούτων δωρεῶν [ 105 ] ἀπεπλάσαμεν · οὐ γὰρ ἔνην ἡμᾶς μὴ πλουτειν πλουσίῳ περιτυχόντας Δεσπότῳ · σὺ δὲ μὴ νος πτωχὸς ἔμεινας μὴ παρὼν . Τί οὖν πρὸς αὐτοὺς ὁ Θωμᾶς ; Ἐώρακάτε τὸν Κύριον ; καλῶς . Οὐκὼν ὁν εὐδόξασθε , μαζίνους εἰδότες · ὁν κατωκείσατε , κατρύψαντες διεγίνωσκε . Ἐγὼ δ’ Εἰρ μὴ ἴδω ἐν ταῖς χειροῖν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἡλῶν , καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἡλῶν , καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ , οὐ μὴ πιστεύσω . Ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἂν ὑποστεύσατε , εἰ μὴ πρῶτον ἐδιάζασθε · οὕτω καγὼ , ἐὰν μὴ ἴδω , οὐ πιστεύσω . Ἐπίμεινον , ὦ Θωμᾶ , τῷ τοιούτῳ πόθῳ , σπουδῶς ἐπίμενον , ἵνα σοῦ βλέποντος ἐγὼ θεάσω τὴν ψυχὴν ἐπίμενον , ἔχον τὸν εἰπόντα , Ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε · μὴ περιέλῃς ἀπλῶς ἱρευνῶν , ἐὰν μὴ εὕρης · ὁ ζητεῖς θησαυρόν · ἐπίμενον κρούων τὴν θύραν τῆς ἀνατρέχου γνώσεως , ἕως ἂν ὑπανοίξῃ σοι ταύτην ὁ εἰπών · Κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν . Φιλῶ σου τὴν διγόνιον τῶν λογισμῶν , ὡς πᾶσαν διγόνιον τέμνουσαν ἀγαπῶ σου τὸν φιλομαθὲ τρόπον , ὡς πᾶσαν φιλοεικλιν ἐκκόπτου · ἔθεω · ἀκούει σου πολλῶν λέγοντος · Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χειροῖν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἡλῶν , οὐ μὴ πιστεύσω · Σου γὰρ ἀπιστουσιν , ἐγὼ πιστεύω διδάσκω · σοὶ τῇ δικέλλῃ τῆς γλώττης θρυπτοῦν τὰς τοῦ θείου σώματος ἀρούρας , ἐγὼ τὸν καρπὸν ἀπὸ τῆς θεοῦ καὶ σωφροσύνης πρὸς ἐμαυτόν . Ἐὰν μὴ ἴδω τοῦτοί μου τοῖς ὀφθαλμοῖς τοὺς ἐν ταῖς ἁγίαις αὐτοῦ χειροῖν ἀλκὰς , οὐς ἠτορίσατο οἱ δυσσεβεῖς , οὐδαμῶς τοῖς ὑμετέροις συνθήσομαι θρύμμα · ἐὰν μὴ βάλω τοῦτόν μου τὸν δάκτυλον εἰς τὰ κυλίματα τῶν ἡλῶν , οὐκ ἂν τὸ ὑμέτερον Εὐαγγέλιον παραδέξομαι · ἐὰν μὴ κρατήσω ταύτην μου τῇ χειρὶ τὴν πλευρὰν ἐκεῖνην , τὴν ἄνὑπόποιν μαρτυροῦν τῆς ἀναστάσεως , οὐκ ἂν τῷ ὑμετέρῳ πιστεύσω δόγματι . Ἄπαρ γὰρ λόγος κεκτημένος τὴν πᾶν τῶν πραγμάτων συγχορήγιαν , λαχρῶς ὑπάρχει καὶ βέβαιος · πᾶσα δὲ φωνὴ τῆς ἀπὸ τῶν ἔργων μαρτυρίας ἰσχυρμένη , ἐστὶν ἐξήτλος , ἐκ τῶν χειλῶν εἰς τὸν ἀέρα χωμένη . Μέλλω χρυπτεῖν τοῖς ἀνθρώποις τοῦ διδασκάλου τὰ θαύματα · πῶς οὖν ἂ μὴ παρέλαβον τοῖς ὀφθαλμοῖς , ταῦτα τοῖς λόγοις ἐξεῖποι · τῶς πέψω τοῦ ἀπίστους πιστεύσαι , ὅς οὔτε αὐτὸς εὐὼς παρηκολούθησα ; Εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς Ἑλλήσιν , ὅτι Σταυρούμενον μὲν τὸν ἔμὸν Δεσπότην τεθέαμαι , ἀναστάντα δὲ οὐκ εἶδον , ἀλλ’ ἤκουσα · καὶ εἰς τὸ γέλασθαι μου τὴν φωνήν , τίς ὁ διαπτύσει τὸ κήρυγμα ; Ἕτερον γὰρ ἐστιν ἀκοή , καὶ ἕτερον ὄψις · καὶ ἕτερον ὅστι λόγος ἀπαγγέλλα , καὶ ἄλλο πραγμάτων θέα καὶ πείρα . Οὕτως ἀμρίβολον κεκτημένου τὴν γνώσιν τοῦ Θωμᾶ , μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ὁ Δεσπότης πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς συγχροῦμενος ὡμοῦ παρεγένετο . Ἄφηκε τὸν Θωμᾶν ἐν ταῖς μέσαις ἡμέραις κατηχηθῆναι πρῶτον ὑπὸ τῶν ἐταίρων αὐτοῦ , συνεχώρησεν αὐτὸν ἐκκαλεῖν τὸ δέος τῆς θέας αὐτοῦ · καὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ σφοδροῦς ἀναγεῖναι τὴν πρὸς τὴν θέαν , τότε λοιπὸν εὐχάριστος ὁ πόθος · μενος τὸν πόθον καταέλαβεν . Ὀμοίως δὲ , καθάπερ τοπρίν , τῶν θυρῶν κεκλεισμένων , τοῦτο πεποίηκε , καὶ πάλιν , καθάπερ καὶ πρότερον , εἶπεν αὐτοῖς , Εἰρήνη
Lemmas: [ 104 ] ἥκω ὁ περιείλω δρῆγμα καταβάλλω ἐπάγω . εἰμί γάρ καί πλήν εἰμί , ἀλλά ὁ εὐγνωμοσύνη ὦμος ἐκδιδάσκω . Ὑπόσχομαι ὑποδείκνυμι ὁ Θωμᾶς ὁ ἀπιστία · καί διά αὐτός οὗτος ἀποδίδωμι σύ · προθυμέομαι γάρ ὁ πρῶτος ὀρελίας πρῶτος ἀποτίνω , ἵνα μή ὁ ἐπισυνάγω τόκος καταχέω . συμπράσσω οὖν ἐγώ πρός ὁ ὁ χρεώ καταβολή , καί καθυπώσατε ὁ Θωμᾶς , ἵνα ὁ ἅγιος αὐτός δεξιά ὁ ἀφίημι ὁ ὁ Δεσπότου πλευρά ὁ ἐμός χεῖλος ἐπιτίθημι , νεύρωση ἐγώ ὁ γλῶττα πρός ὁ ἐξήγησις ὁ πόδωμα σύ . ἐγώ δέ ὁ πρεσβεία ὁ ἀπόστολος καί μάρτυς Θωμᾶς θαρσέω , χρυπτοῦν ὁ πρότερος ἀκριβολίαν αὐτός , καί ὁ δεύτερος ὁμολογία , ὁ ἐκκλησία ἐγώ χρηπθὶα τυγχάνω καί θεμέλιος . Εἰσέρχομαι ὁ Σωτήρ πρός ὁ ἑαυτοῦ μαθητής καλέω ὁ θύρα , καί πάλιν ἐξέρχομαι ὡς εἰσέρχομαι , ὁ Θωμᾶς ἀπολείπω μόνος . ἐάν δέ καί οὗτος θάτας οἰκονομία · ἔχω , ὥστε ὁ γαμησίαν ὁ μαθητής πρόξενος γίγνομαι πολύς ἀσφάλεια καί βεβαιότης . εἰμί γάρ πηρός ὁ Θωμᾶς , οὐ ἄν πάντως ἀμφιβάλλω · εἰμί δέ μή ἀμφιβάλλω , οὐ ἄν παρίεργως ἐξαιτέω · εἰμί δή ἐξαιτέω , οὐ ἄν ἐξηλάφησεν · εἰμί δέ μή ἐξηλάφησεν , οὐ ἄν κύριος καί θεός ἀνάγω · εἰμί δέ μή κύριος καί θεός ὁ Χριστός ἀποκαλέω , οὐ ἄν ἐγώ οὕτως αὐτός ἀνύω διδάσκω . ὥστε καί μή πάρειμι ὁ Θωμᾶς ἐγώ πρός ὁ ἀλήθεια ἀποτίθημι , καί παραγίνομαι ὕστερος βεβαῖος περί ὁ πίστις ποιέω . λέγω τοίνυν ὁ μαθητής ὁ Θωμᾶς τελέω ἐπισιλλόντι , ὁράω ὁ κύριος , ὁράω ὁ λέγω , ἐγώ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος · ὁράω ὁ λέγω , ἐγώ εἰμί ὁ ἀνάστασις καί ὁ ζωή καί ὁ ἀλήθεια · καί ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια εὑρίσκω ὁ πρᾶγμα λαμπουω · ὁράω ὁ λέγω , μετά τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω · καί ὁ ἀνάστασις ὁράω , ὁ ἀνίστημι προσκυνέω · ἀκούω αὐτός πρός ἐγώ λέγω , Εἰρήνη σύ , καί ὁ ζάλη ὁ λύπη πρός γαλήνη εὐφυομένην τρέπω · ἠθέω ὁ χείρ αὐτός ὁ ὑποδέχομαι ὁ ὁ ἦλον ἀκμή , ἠθέω ὁ χείρ ὁ καταβοάω ὁ λύση ὁ θοραχος κύων , ἠθέω ὁ χείρ ὁ ὑφαντάσας ὁ ἀφθαρσία ἐγώ , ἠθέω καί ὁ πλευρά ὁ πᾶς κιρμικεω λαμπρός βουω ὁ εὐσπλαγχνία ὁ πλήν · αὐτός ἠθέω ὁ πλευρά , ἐν ἧμαι σύ ἄγγελος , καί αὐτω οὐ πιστεύω , καί δαίμων φρίσσω . ὑποδείκνυμι καί φύσθημα οὖον ἐκ ὁ θεῖος σῶμα αὐτός , φύσημα πνευματικός , φύσημα πᾶς χάρις χορηγός . Ἐχειροτόνηθημεν ἐκ ὁ Δεσπότου δεσπότης ὁ ὁ πηλίκερημάτων ἄφεσις · γίγνομαι καί κύριος ὁ ὁ ἁμαρτία κρίσις , τοιοῦτος δόμα παρά αὐτός δέχομαι σύνθημα · ἄν τις ἀφίημι ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι αὐτός · ἄν τις κρατέω , κρατέω . τοιοῦτος λόγος κατατρυφάω ὁ Σωτήρ , τοιοῦτος δωρεά [ 105 ] ἀποπλάζω · οὐ γάρ ἔνειμι ἐγώ μή πλουτέω πλούσιος περιτυγχάνω δεσπότης · σύ δέ μή ν πτωχός μένω μή πάρειμι . τις οὖν πρός αὐτός ὁ Θωμᾶς ; ὁράω ὁ κύριος ; καλός . οὔκουν ὅς ευδοκεω , μαζινοος οἶδα · ὅς κατοικέω , κατρύψαντες διαγιγνώσκω . ἐγώ δέ ΕΙΡ μή ὁράω ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ τύπος ὁ ἦλον , καί βάλλω ὁ δάκτυλος ἐγώ εἰς ὁ τύπος ὁ ἦλον , καί βάλλω ὁ χείρ ἐγώ εἰς ὁ πλευρά αὐτός , οὐ μή πιστεύω . ἀλλά ὅμως οὐ ἄν ὑφίστημι , εἰμί μή πρῶτος διαζάω · οὕτως κἀγώ , ἐάν μή ὁράω , οὐ πιστεύω . ἐπιμένω , ὦ Θωμᾶς , ὁ τοιοῦτος πόθος , σπουδῶς ἐπιμένω , ἵνα σύ βλέπω ἐγώ θεάομαι ὁ ψυχή ἐπιμένω , ἔχω ὁ λέγω , ζητέω καί εὑρίσκω · μή περιαιρέω ἀπλόος ιρευναω , ἐάν μή εὑρίσκω · ὁ ζητέω θησαυρός · ἐπιμένω κρούω ὁ θύρα ὁ ἀνατρέχω γνῶσις , ἠώς ἄν ὑπανοίγω σύ οὗτος ὁ λέγω · κρούω καί ἀνοίγνυμι σύ . Φιλώ σύ ὁ δίγονος ὁ λογισμός , ὡς πᾶς δίγονος τέμνω ἀγαπάω σύ ὁ φιλομαθῶ τρόπος , ὡς πᾶς φιλοεικλιν ἐκκόπτης · θεάομαι · ἀκούω σύ πολύς λέγω · ἐάν μή ὁράω ἐν ὁ χείρ αὐτός ὁ τύπος ὁ ἁλίσκομαι , οὐ μή πιστεύω · Σου γάρ ἀπιστέω , ἐγώ πιστεύω διδάσκω · σύ ὁ δίκελλα ὁ γλῶττα θρύπτω ὁ ὁ θεῖος σῶμα ἄρουρα , ἐγώ ὁ καρπός ἀπό ὁ θεός καί σωφροσύνη πρός ἐμαυτοῦ . ἐάν μή ὁράω τοῦτος ἐγώ ὁ ὀφθαλμός ὁ ἐν ὁ ἅγιος αὐτός χείρ ἀλκή , οὖς ἠτορίσατο ὁ δυσσεβής , οὐδαμῶς ὁ ὑμέτερος συντίθημι θρύμμα · ἐάν μή βάλλω οὗτος ἐγώ ὁ δάκτυλος εἰς ὁ κύλιμος ὁ ἦλον , οὐ ἄν ὁ ὑμέτερος Εὐαγγέλιος παραδέχομαι · ἐάν μή κρατέω οὗτος ἐγώ ὁ χείρ ὁ πλευρά ἐκεῖνος , ὁ ανυποπος μαρτυρέω ὁ ἀνάστασις , οὐ ἄν ὁ ὑμέτερος πιστεύω δόγμα . Ἄπαρ γάρ λόγος κτάομαι ὁ πᾶς ὁ πρᾶγμα συγχορήγιαν , λαχρῶς ὑπάρχω καί βέβαιος · πᾶς δέ φωνή ὁ ἀπό ὁ ἔργον μαρτυρία ἰσχυρμένη , εἰμί ἐξήτλος , ἐκ ὁ χεῖλος εἰς ὁ αέρας χωμένος . μέλλω κρύπτω ὁ ἄνθρωπος ὁ διδάσκαλος ὁ θαῦμα · πῶς οὖν ὅς μή παραλαμβάνω ὁ ὀφθαλμός , οὗτος ὁ λόγος ἐκλέγω · σῶς πέσσω ὁ ἄπιστος πιστεύω , ὅς οὔτε αὐτός εὐὼς παρακολουθέω ; λέγω ὁ Ἰουδαῖος καί ὁ Ἕλλην , ὅτι σταυρόω μέν ὁ ἐμός δεσπότης θεάομαι , ἀνίστημι δέ οὐ ὁράω , ἀλλά ἀκούω · καί εἰς ὁ γελάω ἐγώ ὁ φωνή , τίς ὁ διάπτυσις ὁ κήρυγμα ; ἕτερος γάρ εἰμί ἀκοή , καί ἕτερος ὄψις · καί ἕτερος ὅστις λόγος ἀπαγγέλλω , καί ἄλλος πρᾶγμα θέα καί πεῖρα . οὕτως αμριβωλος κτάομαι ὁ γνῶσις ὁ Θωμᾶς , μετά ἡμέρα ὀκτώ πάλιν ὁ Δεσπότη πρός ὁ ἑαυτοῦ μαθητής συγχρουμην ὠμός παραγίνομαι . αφήνω ὁ Θωμᾶς ἐν ὁ μέσος ἡμέρα κατηχέω πρῶτος ὑπό ὁ ἑταῖρος αὐτός , συγχωρέω αὐτός ἐκκαλέω ὁ δέος ὁ θέα αὐτός · καί ὁ ψυχή αὐτός σφοδρός ἀναγίγνομαι ὁ πρός ὁ θέα , τότε λοιπός εὐχάριστος ὁ πόθος · μένος ὁ πόθος καταλαμβάνω . ὅμοιος δέ , καθά τοπρίν , ὁ θύρα κλείω , οὗτος ποιέω , καί πάλιν , καθά καί πρότερος , λέγω αὐτός , Εἰρήνη