joannes-chrysostomus.in-novam-dominicam-et-in-apostolum-thomam-sp pg063_0844.5
Πᾶσα μὲν ἡ ἡμέρα φαιδρὰ τὴν ἡλιακὴν ἀκτίνα φέρουσα , καὶ τὸ κοινὸν κατεστολισμένη φῶς · οὕτω γὰρ ὁ Δεσπότης καλλωπίσας τὴν κτίσιν , παρήγαγεν εἰς μέσον ἡγεῖ διὰ πλῆν εἰς εὐφροσύνην ἡμέρα ὥρθη · πανηγυρικὴ καὶ πανέορτος , λόγῳ καὶ λατρείᾳ Θεοῦ τετιμημένη . Ἐπιλάμψαν γὰρ ἐπιλαμψαν τὴν εὐπρεπείαν , τὸ τε τῆς φύσεως · ἄνθος φέρουσα , καὶ τὸ τῆς εὐσεβείας κάλλος ἐπιδεικνυμένη . Τοιαύτη καὶ ἡ σήμερον ὥρθη , τὸν μὲν αἰσθητὸν τοῦ σώματος ὀφθαλμὸν καταλάμπουσα , τὸ δὲ νοερὸν διὰ τῆς διανοίας ταῖς ἀκτίνι τοῦ Λόγου φωτίζουσα . Ἔστι γὰρ σήμερον μία τῶν τριῶν τῶν ἐπισημῶν , τῶν τε ἐν τῷ νόμῳ κηρυττομένων , καὶ διὰ τῆς εὐαγγελικῆς χάριτος ἀφομένων . Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ κατὰ τὴν Παλαιάν Διαθήκην ἐδόθη νόμος · ἐν ταύτῃ κατὰ τὴν νέαν χάριν δόθην τοῦ Πνεύματος ἡ ἐπιφοιτήσις · ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ Μωϋσῆς τοῦ νόμου τὰς πλάκας ἐδέξατο · ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ ὁ χορὸς τῶν ἀποστόλων ἐδέξατο τοῦ Πνεύματος τὴν καθόσον ἀνελ τῶν πλάνων τῶν δοθεῖσαν διὰ Μωϋσέως . Λέγει γὰρ ἐν τῇ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολῇ γράφων ὁ μακάριος Παῦλος · Ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστε , ἐγγεγραμμένη οὐχ ἐν κελαῖ · λίθιναις , ἀλλ’ ἐν κελαῖ καρδίαις σαρκίναις . Ζητεῖτε δὲ , εἰ ἀληθῶς κατὰ ταύτην τὴν ἡμέραν ἐδόθη ὁ νόμος . Οὐ γὰρ ῥητῶς ἐγγράπται ἐν τῇ Παλαιᾳ Διαθήκῃ , ὅτι τῇ πεντηκοστῇ ἐδόθη νόμος · ἀλλὰ τοῖς γεγραμμένοις διὰ τῆς γραμμάτων ἀνακύψει θησαυροῖς τῆς γνώσεως . Ἴδωμεν οὖν ποία ἡμέρα , κατ’ ἣν ἐδόθη ὁ νόμος . Λέγει γὰρ ὁ μακάριος Μωϋσῆς · διὰ προσέχετε ἀκριβῶς · Τῷ τρίτῳ μηνὶ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ τῆς Αἰγύπτου , εἰσε Κύριος τῷ Μωϋσῇ · Κατασὰς διαμεντῶν λαῷ , καὶ ἀγιάσουσιν [ 813 ] ἑαυτοὺς σήμερον καὶ αὔριον , καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὀρθώσομαι . Προσέχετε ἀκριβῶς . Τῷ πρώτῳ μηνὶ ἔξοδος Αἰγύπτου · τεσσαρακοσιδεκάτῃ δὲ ἡν τοῦ πρώτου μηνός . Τίθε τὴν τεσσαρακοσιδεκάτην ἡμέραν , μετ’ ἐκατὶν καὶ τὰς τ’ ἡμέρας πληροῦσα · τὸν μῆνα , τούτεστι , δεκακατὰ , καὶ τὰς τριάκοντα τοῦ δευτέρου . Καὶ ἐν τῇ τεσσαρακοστῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ , τοῦ δευτέρου μηνὸς ἐλεγε · ὁ Θεὸς · Διαμαρτύρωμαι τῷ λαῷ σήμερον καὶ αὔριον , καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς ὀρθώσομαι . Τριάκοντα οὖν τοῦ δευτέρου , δεκαεπτὰ δὲ τοῦ πρώτου , καὶ τρεῖς τοῦ τρίτου . Καὶ βλέπε τῶν πραγμάτων τὴν συμφωνίαν . Ὡς ὤφθη ὁ Θεὸς ἐν τῷ ὄρει Σινᾷ , ὤφθη ὡς πῦρ καίουμένον · ὅτε ἐπαράνη τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῖς ἀποστόλοις , ἐφανῆν ἐν εἴδει πυρός · Ἐμερίσθησαν γὰρ γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός , καὶ ἐκάθισεν ἐφ’ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν . Καὶ ὥσπερ , ἀδελφοί , ἐπαινοῦμεν τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴν Παλαιάν Διαθήκην , πολλὰ μὲν τὰ δορυφορούμενα φρόνημα · καὶ γὰρ καὶ γνῶσις καὶ θεολογία καὶ ἀλήθεια καὶ βροντὴ περιεῖχε τὸ ὄρος , ἵνα παρασκευάσῃ τὸν λαὸν εἰς φόβον τοῦ νοουθετοῦ · οὕτω καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος μελλόντος ἐπινοῦσαι , ἵνα μὴ τὸ αὐθώρουν τῆς παρουσίας εἰς ἀθυμίαν ἐνέγκῃ τοὺς δεχομένους , ἀλλὰ μάθωσι τοῦ
Lemmas: πᾶς μέν ὁ ἡμέρα φαιδρός ὁ ἡλιακός ἀκτίς φέρω , καί ὁ κοινός καταστολίζω φάος · οὕτως γάρ ὁ Δεσπότη καλλωπίζω ὁ κτίσις , παράγω εἰς μέσος ἡγέομαι διά πλέω εἰς εὐφροσύνη ἡμέρα ὄρνυμι · πανηγυρικός καί πανέορτος , λόγος καί λατρεία θεός τιμάω . ἐπιλάμπω γάρ ἐπιλαμβάνω ὁ εὐπρέπεια , ὁ τε ὁ φύσις · ἄνθος φέρω , καί ὁ ὁ εὐσέβεια κάλλος ἐπιδείκνυμι . τοιοῦτος καί ὁ σήμερον ὄρνυμι , ὁ μέν αἰσθητός ὁ σῶμα ὀφθαλμός καταλάμπω , ὁ δέ νοερός διά ὁ διάνοια ὁ ἀκτίς ὁ Λόγος φωτίζω . εἰμί γάρ σήμερον εἷς ὁ τρεῖς ὁ ἐπίσημος , ὁ τε ἐν ὁ νόμος κηρύσσω , καί διά ὁ εὐαγγελικός χάρις ἀφίημι . ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα κατά ὁ παλαιός διαθήκη δίδωμι νόμος · ἐν οὗτος κατά ὁ νέος χάρις δίδωμι ὁ πνεῦμα ὁ ἐπιφοίτησις · ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα Μωϋσῆς ὁ νόμος ὁ πλάξ δέχομαι · ἐν οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ χορός ὁ ἀπόστολος δέχομαι ὁ πνεῦμα ὁ καθόσον ΑΝΕΛ ὁ πλάνος ὁ δίδωμι διά Μωϋσῆς . Λέγος γάρ ἐν ὁ πρός Κορίνθιος Ἐπιστολή γράφω ὁ μακάριος Παῦλος · ὁ ἐπιστολή ἐγώ σύ εἰμί , ἐγγράφω οὐ ἐν κέλης · λίθινος , ἀλλά ἐν κέλης καρδία σάρκινος . ζητέω δέ , εἰμί ἀληθῶς κατά οὗτος ὁ ἡμέρα δίδωμι ὁ νόμος . οὐ γάρ ῥητός ἐγγράφω ἐν ὁ παλαιός διαθήκη , ὅτι ὁ πεντηκοστή δίδωμι νόμος · ἀλλά ὁ γράφω διά ὁ γράμμα ἀνακύπτω θησαυρός ὁ γνῶσις . εἶδον οὖν ποῖος ἡμέρα , κατά ὅς δίδωμι ὁ νόμος . λέγος γάρ ὁ μακάριος Μωϋσῆς · διά προσέχω ἀκριβῶς · ὁ τρίτος μείς ἐξέρχομαι αὐτός ἐκ ὁ Αἴγυπτος , ἵζω κύριος ὁ Μωϋσῆς · Κατασὰς διαμένω λαός , καί ἁγιάζω [ 813 ] ἑαυτοῦ σήμερον καί αὔριον , καί ὁ τρίτος ἡμέρα ὀρθόω . προσέχω ἀκριβῶς . ὁ πρῶτος μείς ἔξοδος Αἴγυπτος · τεσσαρακοσιδεκατος δέ εἰμί ὁ πρῶτος Μήνη . τίθος ὁ τεσσαρακοσιδεκατος ἡμέρα , μετά ἐκατὶν καί ὁ τε ἡμέρα πληρόω · ὁ Μήνη , τουτέστι , δεκακατὰ , καί ὁ τριάκοντα ὁ δεύτερος . καί ἐν ὁ τεσσαρακοστός ὄγδοος ἡμέρα , ὁ δεύτερος Μήνη λέγω · ὁ θεός · διαμαρτύρομαι ὁ λαός σήμερον καί αὔριον , καί ὁ τρίτος ἡμέρα ὁ Μήνη ὀρθόω . Τριάκοντα οὖν ὁ δεύτερος , δεκαεπτά δέ ὁ πρῶτος , καί τρεῖς ὁ τρίτος . καί βλέπω ὁ πρᾶγμα ὁ συμφωνία . ὡς ὁράω ὁ θεός ἐν ὁ ὄρος Σινᾶ , ὁράω ὡς πῦρ καίω · ὅτε ἐπαράνη ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ ἀπόστολος , φαίνω ἐν εἶδος πῦρ · μερίζω γάρ γλῶσσα ὡσεί πῦρ , καί καθίζω ἐπί εἷς ἕκαστος αὐτός . καί ὥσπερ , ἀδελφός , ἐπαινέω ὁ θεός κατά ὁ Παλαιός διαθήκη , πολύς μέν ὁ δορυφορέω φρόνημα · καί γάρ καί γνῶσις καί θεολογία καί ἀλήθεια καί βροντή περιέχω ὁ ὄρος , ἵνα παρασκευάζω ὁ λαός εἰς φόβος ὁ νοουθετης · οὕτως καί ὁ ἅγιος πνεῦμα μέλλω πίνω , ἵνα μή ὁ αυθωρω ὁ παρουσία εἰς ἀθυμία φέρω ὁ δέχομαι , ἀλλά μανθάνω ὁ