joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0259.1
καὶ τὸν δοῦλον τὸν μεμβότα καὶ γαστριζόμενον ἀπὸ τοῦ πιστοῦ δούλου , καὶ τὸν τὰ τάλαντα καταχωσάντα ἀπὸ τῶν τὰ ⁴⁴ δύο προσαγενθάντων , καὶ ἕκαστον τῶν διἀμαρτανόντων ⁴⁵ ἀπὸ τῶν κατωρθωκότων . Καὶ αὕτη ποτὲ μὲν ἐξ Ἰσού ἡ σύγκρισις γίνεται , ὡς ἐνταῦθα καὶ ἐπὶ ποῦ παρόντων · ποτὲ δὲ ἐκ ⁴⁷ τοῦ πλεοναζόντος , ὡς ὅταν λέγῃ , Ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται , καὶ κατακρινοῦσι τὴν γενεὰν ταύτην , ὅτι ἐπίστευσαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ · καὶ ἰδοὺ πλείον Ἰωνᾶ ὧδε · καὶ , Βασίλισσα νότου κατακρινεῖ τὴν γενεὰν ταύτην , ὅτι ἦλθεν ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος · καὶ ἰδοὺ πλείον Σολομῶνος ὧδε · καὶ ἀπὸ τοῦ ἰσάζοντος δὲ πάλιν , ὅτι Αὐτοὶ κριταὶ ὑμῶν ἔσονται · καὶ πάλιν ἀπὸ τοῦ πλεονάζοντος · Οὐχ οἴδατε ὅτι ἄγγέλους κρινοῦμεν · μήποτε βωμικά · Καὶ ἐνταῦθα μέντοι ἀπὸ τοῦ ἰσάζοντος · καὶ γὰρ πλουσίους πλουσίους , καὶ πένητας πέντας παραβάλλει . Οὐ ταύτην ⁴⁸ δὲ μόνον δείκνυσιν τὴν ψῆφον δικαίως ἐκφερομένην , τῷ τοὺς ὁμοδούλους κατωρθωκέναι · τοῖς αὐτοῖς ὄντας , ἀλλὰ καὶ τῷ μηδὲ ἐν τούτοις ὑπακούειν , ἐν οἷς οὐδὲν ἡ πενία κώλυμα ἦν · [ 760 ] οἷον , ἐν τῷ ποτίζειν διψῶντα , ἐν τῷ δεδεμένον ἰδεῖν , ἐν τῷ ἀρρώστῳν ἐπισκέψασθαι . Ἐγνωρίσας δὲ τοὺς κατωρθωκότας , δείκνυσιν ὅσον ἄξιοι ἦν αὐτῷ πρὸς αὐτοὺς τὸ φίλτρον . Δεῦτε γάρ , φησίν , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Πόσων ἀγαθῶν τοῦτο τὸ ὄνομα ἀντάξιον ⁴⁹ , τὸ εὐλογημένους εἶναι , καὶ παρὰ Πατρὸς εὐλογημένους · Καὶ πῶθεν τοσαύτης τιμῆς ἡξιώθησαν · τῆς ἡ αἰτία · Ἐπεῖνασα , καὶ ⁵⁰ δώκατέ μοι φαγεῖν · ἐδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με , καὶ ἕξἕξης . Πόσης ταῦτα τιμῆς , πόσης μακαριότητος τὰ ῥήματα · Καὶ οὐκ εἶπε , λάβετε , ἀλλὰ , κληρονομήσατε , ὡς οἰκεῖα , ὡς πατρῷα , ὡς ὑμέτερα , ὡς ⁵¹ ὑμῖν ἀξίως ὀφειλόμενα . Πρὶν ἢ γὰρ ὑμᾶς γενέσθαι , φησίν , ταῦτα ὑμῖν ἡτοιμάστο καὶ ἡὔρετότο ⁵² , ἐπειδὴ ἠδειν τοιούτους ἐσομένους ὑμᾶς . Καὶ ἀντὶ τίνων τοσαῦτα ⁵³ λαμβάνουσιν · Ἄντὶ στέγης , ἀντὶ ἱματίου , ἀντὶ ἄρτου , ἀντὶ ὑδατος , ψυχροῦ , ἀντὶ ἐπισκέψεως , ἀντὶ εἰσόδου τῆς εἰς τὸ δεσμωτήριον . Καὶ γὰρ πανταχοῦ τῆς χρείας ἐστίν · Ἔστι δὲ καὶ ⁵⁴ ὅπου οὐδὲ τῆς χρείας . Οὐ γὰρ ὅπου , ὅπερ ἔργη , ὁ κάμνων καὶ ὁ δεδεμένος τοῦτο ἐπιζητεῖ μόνον , ἀλλὰ ὁ μὲν λυθῆναι , ὁ δὲ ἀπαλλαγῆναι τῆς ἀρρωστίας . Ἄλλ᾽ αὐτὸς , ἡμερὸς ὢν , τὰ εἰς δύναμιν ἀπατεῖ · μᾶλλον δὲ καὶ τῶν εἰς δύναμιν ἐλάττω , ἡμῖν καταλιμπάνων φιλοτιμεῖσθαι ἐν τῷ πλείονι . Ἐκεῖνοι δὲ ⁵⁵ , Πορεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ , οἱ κατηραμένοι · οὐχὶ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς · οὐ γὰρ αὐτὸς αὐτοὺς κατηράσατο , ἀλλὰ τὰ οἰκεῖα ἔργα · εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον , τῷ ἡτοιμασμένῳ , οὐχ ὑμῖν , ἀλλὰ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ . Περί μὲν γὰρ τῆς βασιλείας ὅτε ἔλεγε , Δεῦτε ⁵⁶ , κληρονομήσατε τὴν βασιλείαν , ἐπήγαγε , τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου · περὶ δὲ τοῦ πυρὸς οὐκέτι , ἀλλὰ , τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ ⁵⁷ . Ἐγὼ μὲν ⁵⁸ γὰρ τὴν μὲν βασιλείαν ὑμῖν ἡτοιμάσα , τὸ δὲ πῦρ οὐχὲτι ὑμῖν ⁵⁹ , ἀλλὰ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ · ἐπειδὴ δὲ ὑμεῖς ἑαυτοὺς ἐνεβάλετε , ἑαυτοὺς λογίζεσθε . Οὐ ταύτην δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἕξης , ὡπερ ἀπολογοῦμενος αὐτοῖς , καὶ τὰς αἰτίας τίθησιν . Ἐπεῖνασα γάρ , καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν . Εἰ γὰρ καὶ ἔχθρός ἦν ὁ προσών , οὐχ ἰκανὰ τὰ πάθη καὶ τὴν ἀνελιξὴ κατακλάσαι καὶ ἐπιχάλασι , λυρῶ , καὶ χρυσῷ , καὶ δεσπ - ⁴⁴ τὰ om . L . proseegevganunt H . M . Eidebatur ἀπὸ τοῦ τ . ⁴⁵ ἀπὸ his qui multiplicabuntur G . ⁴⁶ διαμαρτοντων G . H . διαμαρτοντων M . ⁴⁷ ἐκ ] καὶ K . ἀπὸ ἀπὸ Edl . ⁴⁸ ταύτην G . H . M . ⁴⁹ ἀντάξιον ] add . εἶναι δοκεῖ Mor . Ben . ⁵⁰ καὶ ] γὰρ καὶ G . ⁵¹ ὡς om . G . M . ⁵² προσαυρεπιστο Edl . ⁵³ τοσαῦτα ] ταῦτα f'dl . p . r . ἱματίων Edl . ⁵⁴ δὲ ] add . εἰ φησὶ H . ⁵⁵ δεῦτε ] addl . οἱ εὐλογημένοι L . ⁵⁶ ἐδάδι ] addl . καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ Edd . ⁵⁷ μὲν his om . L . posterior om . Edd . ⁵⁸ ὑμῖν M . L . ἀλλὰ τῷ ] τῷ δὲ H . ⁵⁹ ἐχθρόν G . K . M . ⁶⁰ ὄντα om . K . L . ⁶¹ πηρὸς G . H . K . M . ⁶² λαμπρόν G . K . ⁶³ γὰρ hinc sublatum post χάρτος proni jubent G . H . K . M . et Interp . ⁶⁴ ἐτέλεσεν K . L . ⁶⁵ ἀνταποδώσεως Edl . ⁶⁶ ἐμεθόδευσεν K . ⁶⁷ καὶ τότε .... σταυρωθῆναι ] καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται · καὶ τότε ἐπηγένη , εἰς τὸ στ . Edd . repugnantibus codd . et Interp . ⁶⁸ Sic K . M . ⁶⁹ Mosqu . caeteri συνελθεῦσαντο . ⁷⁰ Παρανόμως γὰρ πρ . H . L . Ep . ⁷¹ εἶναι deest in Edd . prater novissimam . ⁷² τελευτήσαντος ] addl . ἐκεῖνου U . M . add . αὐτοῦ L . Neutrum habet Ep . ⁷³ τῇ om . M . ⁷⁴ οἱ ἔρχ . Edd . Mox ἐχόντος L . M . ⁷⁵ Αὐτὸς G . L . invio Ep .
Lemmas: καί ὁ δοῦλος ὁ μεμβότα καί γαστρίζω ἀπό ὁ πιστός δοῦλος , καί ὁ ὁ τάλαντον καταχώννυμι ἀπό ὁ ὁ ⁴⁴ δύο προσάγω , καί ἕκαστος ὁ διαμαρτάνω ⁴⁵ ἀπό ὁ κατορθόω . καί οὗτος ποτέ μέν ἐκ Ἴσος ὁ σύγκρισις γίγνομαι , ὡς ἐνταῦθα καί ἐπί ποῦ πάρειμι · ποτέ δέ ἐκ ⁴⁷ ὁ πλεονάζω , ὡς ὅταν λέγω , ἀνήρ Νινευῖται ἀνίστημι , καί κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος , ὅτι πιστεύω εἰς ὁ κήρυγμα Ἰωνᾶς · καί ἰδού πλείων Ἰωνᾶς ὧδε · καί , Βασίλισσα νότος κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος , ὅτι ἔρχομαι ἀκούω ὁ σοφία Σολομών · καί ἰδού πλείων Σολομών ὧδε · καί ἀπό ὁ ἰσάζω δέ πάλιν , ὅτι αὐτός κριτής σύ εἰμί · καί πάλιν ἀπό ὁ πλεονάζω · οὐχ οἶδα ὅτι ἄγγελος κρίνω · μήποτε βωμικός · καί ἐνταῦθα μέντοι ἀπό ὁ ἰσάζω · καί γάρ πλούσιος πλούσιος , καί πένης Πέντας παραβάλλω . οὖον οὗτος ⁴⁸ δέ μόνος δείκνυμι ὁ ψῆφος δικαίως ἐκφέρω , ὁ ὁ ὁμόδουλος κατορθόω · ὁ αὐτός εἰμί , ἀλλά καί ὁ μηδέ ἐν οὗτος ὑπακούω , ἐν ὅς οὐδείς ὁ πενία κώλυμα εἰμί · [ 760 ] οἷος , ἐν ὁ ποτίζω διψάω , ἐν ὁ δήω ὁράω , ἐν ὁ ἄρρωστος ἐπισκοπέω . γνωρίζω δέ ὁ κατορθόω , δείκνυμι ὅσος ἄξιος εἰμί αὐτός πρός αὐτός ὁ φίλτρον . δεῦτε γάρ , φημί , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . πόσος ἀγαθός οὗτος ὁ ὄνομα ἀντάξιος ⁴⁹ , ὁ ευλογημένος εἰμί , καί παρά πατήρ ευλογημένος · καί πίνω τοσοῦτος τιμή ἀξιόω · ὁ ὁ αἰτία · πεινάω , καί ⁵⁰ δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · διψάω , καί ποτίζω ἐγώ , καί ἐξέξω . Πόσις οὗτος τιμή , πόσος μακαριότης ὁ ῥῆμα · καί οὐ εἶπον , λαμβάνω , ἀλλά , κληρονομέω , ὡς οἰκεῖος , ὡς πατρῷος , ὡς ὑμέτερος , ὡς ⁵¹ σύ ἀξίως ὀφείλω . πρίν ἢ γάρ σύ γίγνομαι , φημί , οὗτος σύ ἑτοιμάζω καί εὑρίσκω ⁵² , ἐπεί οἶδα τοιοῦτος εἰμί σύ . καί ἀντί τίνω τοσοῦτος ⁵³ λαμβάνω · ἀντί στέγω , ἀντί ἱμάτιον , ἀντί ἄρτος , ἀντί ὑδατος , ψυχρός , ἀντί ἐπίσκεψις , ἀντί εἴσοδος ὁ εἰς ὁ δεσμωτήριον . καί γάρ πανταχοῦ ὁ χρεία εἰμί · εἰμί δέ καί ⁵⁴ ὅπου οὐδέ ὁ χρεία . οὖον γάρ ὅπου , ὅσπερ ἔργω , ὁ κάμνω καί ὁ δήω οὗτος ἐπιζητέω μόνος , ἀλλά ὁ μέν λύω , ὁ δέ ἀπαλλάσσω ὁ ἀρρωστία . ἄλλος αὐτός , ἥμερος εἰμί , ὁ εἰς δύναμις ἀπατάω · μᾶλλον δέ καί ὁ εἰς δύναμις μικρός , ἐγώ καταλείπω φιλοτιμέομαι ἐν ὁ πλείων . ἐκεῖνος δέ ⁵⁵ , πορεύω ἀπό ἐγώ , ὁ καταράομαι · οὐ ὑπό ὁ πατήρ · οὖον γάρ αὐτός αὐτός καταράομαι , ἀλλά ὁ οἰκεῖος ἔργον · εἰς ὁ πῦρ ὁ αἰώνιος , ὁ ἑτοιμάζω , οὐ σύ , ἀλλά ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος αὐτός . Περί μέν γάρ ὁ βασίλεια ὅτε λέγω , δεῦτε ⁵⁶ , κληρονομέω ὁ βασίλειος , ἐπάγω , ὁ ἑτοιμάζω σύ ἀπό καταβολή κόσμος · περί δέ ὁ πυρός οὐκέτι , ἀλλά , ὁ ἑτοιμάζω ὁ διάβολος ⁵⁷ . ἐγώ μέν ⁵⁸ γάρ ὁ μέν βασίλειος σύ ἑτοιμάζω , ὁ δέ πῦρ οὐχὲτι σύ ⁵⁹ , ἀλλά ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος αὐτός · ἐπεί δέ σύ ἑαυτοῦ ἐμβάλλω , ἑαυτοῦ λογίζομαι . οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί διά ὁ έξειμι , ὅσπερ ἀπολογέομαι αὐτός , καί ὁ αἴτιος τίθημι . πεινάω γάρ , καί οὐ δίδωμι ἐγώ ἐσθίω . εἰμί γάρ καί ἐχθρός εἰμί ὁ πρόσειμι , οὐ ἱκανός ὁ πάθος καί ὁ ανέλιξη κατακλάω καί επιχαλασις , λύρον , καί χρυσός , καί δεσπ - ⁴⁴ ὁ om . L . proseegevganunt H . M . Eidebatur ἀπό ὁ τ . ⁴⁵ ἀπό his qui multiplicabuntur G . ⁴⁶ διαμαρτανω G . H . διαμαρτανω M . ⁴⁷ ἐκ ] καί K . ἀπό ἀπό Edl . ⁴⁸ οὗτος G . H . M . ⁴⁹ ἀντάξιος ] add . εἰμί δοκέω Mor . Ben . ⁵⁰ καί ] γάρ καί G . ⁵¹ ὡς om . G . M . ⁵² προσαυρεπιστο Edl . ⁵³ τοσοῦτος ] οὗτος f'dl . p . r . ἱμάτιον Edl . ⁵⁴ δέ ] add . εἰμί φημί H . ⁵⁵ δεῦρο ] addl . ὁ εὐλογέω L . ⁵⁶ ἐδάδι ] addl . καί ὁ ἄγγελος αὐτός Edd . ⁵⁷ μέν his om . L . posterior om . Edd . ⁵⁸ σύ M . L . ἀλλά ὁ ] ὁ δέ H . ⁵⁹ ἐχθρός G . K . M . ⁶⁰ εἰμί om . K . L . ⁶¹ πηρός G . H . K . M . ⁶² λαμπρός G . K . ⁶³ γάρ hinc sublatum post Χάρτος proni jubent G . H . K . M . et Interp . ⁶⁴ τελέω K . L . ⁶⁵ ἀνταποδώσεως Edl . ⁶⁶ μεθοδεύω K . ⁶⁷ καί τότε .... σταυρόω ] καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι · καί τότε ἐπάγω , εἰς ὁ στ . Edd . repugnantibus codd . et Interp . ⁶⁸ Sic K . M . ⁶⁹ Mosqu . caeteri συνέρχομαι . ⁷⁰ παρανόμως γάρ ΠΡ . H . L . Ep . ⁷¹ εἰμί deest in Edd . prater novissimam . ⁷² τελευτάω ] addl . ἐκεῖνος U . M . add . αὐτός L . Neutrum habet Ep . ⁷³ ὁ om . M . ⁷⁴ ὁ ἔρχομαι . Edd . Mox ἔχω L . M . ⁷⁵ αὐτός G . L . invio Ep .