ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0048.2
δ . Ἄλλοι δὲ τὸ , Τί διεκόπη διὰ σὲ γραμμός ; ἐπὶ τοῦ νέου φασὶν εἰρῆσθαι λαοῦ · οὗτος γὰρ παραγενόμενος τὸν νόμον κατέλυσε . Ὅρῃς ὡς οὐκ ὀλίγων οὐδὲ μικρῶν ἕνεκεν ἐμνημόνευσε τῆς κατὰ τὸν Ἰουδαν ἱστορίας ἀπάσης ; Διὰ τοῦτο καὶ τῆς 41 Ῥούθ καὶ τῆς 42 Ῥαὰβ 43 μέμνηται , τῆς μὲν ἀλλοφύλου , τῆς δὲ πόρνης , ἵνα μάθῃ , ὅτι πάντα ἤλθε τὰ κακὰ λύσων τὰ ἡμέτερα . Ὡς γὰρ ἰατρός , οὐχ ὡς δικαστὴς παραγέγονεν . Ὡσπερ οὖν πόρνας ἔλαβον γυναῖκας οὕτω , οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τὴν φύσιν τὴν ἐκπορευθεῖσαν ἡμᾶς σατο ἐαυτῷ · ὁ δὲ 44 προφήται ἀνὼθεν προλέγουσιν ἐπὶ τῆς συναγωγῆς γεγονέναι . Ἄλλ’ ἐκεῖνη μὲν ἀγνώμων γεγένηται περὶ τὸν συνοικίσαντα · ἡ δὲ Ἐκκλησία ἀπαξ ἀπαλλαγείσα τῶν πατρῴων ἁμαρτιῶν , ἐμείνεν ἀσπαζομένη τὸν νομοφύλον . Ὡρα γοῦν καὶ τὰ ἐπὶ τῆς 45 Ῥούθ γενομένα εἰκότα τοῖς ἡμετέροις . Αὕτη γὰρ ἀλλοφύλος τε ἦν , καὶ εἰς ἐσχάτην κατηνέχθη πενίαν · ἀλλ’ ὅμως ἰδὼν αὐτὴν ὁ Βοὸς , οὐτε τὴν πενίαν κατεφρόνησεν ,
Lemmas: δ . ἄλλος δέ ὁ , τις διακόπτω διά σύ γραμμός ; ἐπί ὁ νέος φημί εἴρω λαός · οὗτος γάρ παραγίγνομαι ὁ νόμος καταλύω . ὄρνυμι ὡς οὐ ὀλίγος οὐδέ μικρός ἕνεκα μνημονεύω ὁ κατά ὁ Ἰούδας ἱστορία ἀπασάω ; Ζεύς οὗτος καί ὁ 41 Ῥούθ καί ὁ 42 Ῥαάβ 43 μιμνήσκω , ὁ μέν ἀλλόφυλος , ὁ δέ πόρνη , ἵνα μανθάνω , ὅτι πᾶς ἔρχομαι ὁ κακός λύω ὁ ἡμέτερος . ὡς γάρ ἰατρός , οὐ ὡς δικαστής παραγίγνομαι . ὡς οὖν πόρνη λαμβάνω γυνή οὗτος , οὗτος καί ὁ θεός ὁ φύσις ὁ ἐκπορεύω ἐγώ Σάτο αὐτός · ὁ δέ 44 προφήτης ἄνωθεν προλέγω2 ἐπί ὁ συναγωγή γίγνομαι . ἄλλος ἐκεῖνος μέν ἀγνώμων γίγνομαι περί ὁ συνοικίζω · ὁ δέ ἐκκλησία ἅπαξ ἀπαλλάσσω ὁ πατρῷος ἁμαρτία , μένω ἀσπάζομαι ὁ νομοφύλον . ὤρα γοῦν καί ὁ ἐπί ὁ 45 Ῥούθ γίγνομαι εἰκός ὁ ἡμέτερος . ἄτη γάρ ἀλλόφυλος τε εἰμί , καί εἰς ἔσχατος καταφέρω πενία · ἀλλά ὅμως εἶδον αὐτός ὁ Βοῦς , οὐ ὁ πενία καταφρονέω ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0048.3
οὔτε τὴν δυσγένειαν ἐδελύξατο · ὅσπερ οὖν καὶ ὁ Χριστὸς τὴν Ἐκκλησίαν δεξάμενος , καὶ ἀλλοφύλον καὶ ἐν πενίᾳ πολλῇ , τῶν μεγάλων ἀγαθῶν ἔλαβεν αὐτὴν κοινωνόν . Ἄλλ’ ὅσπερ αὕτη , εἰ μὴ πρότερον ἀφῆκε πατέρα , καὶ ἠτίμασεν οἰκίαν [ 39 ] καὶ γένος καὶ πατρίδα καὶ συγγενεῖς , οὐκ ἂν ἐπέτυχεν τῆς ἀρχιστείας ταύτης · οὕτω καὶ ἡ Ἐκκλησία τὰ πατρῶια ἂν καταλιποῦσα , τότε ἐπέρασεν ἐγένετο τῷ νυμφίῳ . Ὡσπερ οὖν καὶ ὁ προφήτης αὐτῇ διαλεγόμενος φησίν · Ἐκλείδου τοῦ Ἰαοῦ σου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς σου , καὶ ἐπιθυμοῦ τοῦ βασιλέως τοῦ κάλλους σου . Τοῦτο καὶ ἡ Ῥοὺθ ἐποίησε . Διὰ τοῦτο καὶ μήτηρ ἐγένετο βασιλέων , ὅσπερ οὖν καὶ ἡ Ἐκκλησία · καὶ γὰρ ἐκ ταύτης ἐστὶν ὁ Δαυὶδ . Διὰ δὲ τοῦτον πάντων ἐντρέπων αὐτοῖς , καὶ πειθὼν μὴ μέγα φρονεῖν , τὴν τε γενεαλογίαν συνέθηκε , καὶ τὰς γυναῖκας ταύτας εἰς μέσον ἤγαγε . Καὶ γὰρ τὸν βασιλέα τὸν μέγαν αὐτὴ διὰ τῶν μέσων ἐγέννησε · καὶ οὐχ ἀσχημονεῖται ἐπὶ τούτοις .
Lemmas: οὔτε ὁ δυσγένεια ἐδελύξατο · ὅσπερ οὖν καί ὁ Χριστός ὁ ἐκκλησία δέχομαι , καί ἀλλόφυλος καί ἐν πενία πολύς , ὁ μέγας ἀγαθός λαμβάνω αὐτός κοινωνός . ἄλλος ὅσπερ οὗτος , εἰμί μή πρότερος ἀφίημι πατήρ , καί ἀτιμάζω οἰκίον [ 39 ] καί γένος καί πατρίς καί συγγενής , οὐ εἄν ἐπιτυγχάνω ὁ ἀρχιστείας οὗτος · οὗτος καί ὁ ἐκκλησία ὁ πατρώιος εἄν καταλιμπάνω , τότε πέρνημι γίγνομαι ὁ νυμφίος . ὡς οὖν καί ὁ προφήτης αὐτός διαλέγω φημί · κλειδόω ὁ ἰάομαι σύ καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ , καί ἐπιθυμέω ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος σύ . οὗτος καί ὁ Ῥούθ ποιέω . Ζεύς οὗτος καί μήτηρ γίγνομαι βασιλεύς , ὅσπερ οὖν καί ὁ ἐκκλησία · καί γάρ ἐκ οὗτος εἰμί ὁ Δαυίδ . Ζεύς δέ οὗτος πᾶς ἐντρέπω αὐτός , καί πειθώ μή μέγας φρονέω , ὁ τε γενεαλογία συντίθημι , καί ὁ γυνή οὗτος εἰς μέσος ἄγω . καί γάρ ὁ βασιλεύς ὁ μέγας αὐτός διά ὁ μέσος γεννάω · καί οὐ ἀσχημονέω ἐπί οὗτος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0048.5
ε . Διὰ τοῦτο κἂν ἐνδεκάτην ὡραν ἐργάσῃ τῆς ἡμέρας ,
Lemmas: ε . Ζεύς οὗτος κἀν ἐνδέχομαι ὥρα ἐργάζομαι ὁ ἡμέρα ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.1
μὴ τις ἂν δὲ εἴπῃ μοι , Οὐ τεθάλιψά σε , ἰδοὺ ἐγώ , ποιεῖν μοι τὸ ἀρεστὸν τῷ ἐντὸς αὐτοῦ . Τὸ δὲ ἐπὶ τοῦ Σαοὺλ καὶ ἄπαξ καὶ δις 88 καὶ πολλάκις γεγενημένον , ποῖαν οὐκ ἐνδείκνυται φιλοσοφίας ὑπεροχὴν ; Καὶ γὰρ καὶ τὸν παλαιὸν ὑπερίδη νόμον , καὶ τῶν ἀποστολῶν ἔργῳ ἐγένετο προσταγμάτων . Διὰ τοῦτο πάντα ἐσπεργὲ τὰ παρὰ τοῦ [ 44 ] Δεσπότου , οὐ διπάζζων τοῖς γινομένοις , ἀλλ’ ἐν μόνον σπουδάζων , πανταχῶ παιδεύσας καὶ ἐπεσθαι τοῖς παρ’ αὐτοῦ κεῖμένοις νόμοις . Καὶ ὅρων μετὰ τοσαῦτα αὐτοῦ κατορθώματα τὸν τύραννον , τὸν πατρολῶαν , τὸν ἀδελφοκτόνον , τὸν ὑβριστήν , τὸν μαινόμενον , ἀντ’ αὐτοῦ τὴν αὐτοῦ ἔχοντα βασιλείαν , οὐδὲ οὕτως ἐκσκανδαλίζετο · ἀλλ’ , Ἄν τῷ Θεῷ ταῦτα δοκῇ , φησίν , ἐμὲ μὲν ἐλαύνεσθαι καὶ πλανᾶσθαι καὶ φεύγειν , ἐκεῖνον δὲ εἶναι ἐν τιμῇ , στέργω καὶ δέχομαι , καὶ χάριν ἔχω τῶν μυχῶν αὐτοῦ κακῶν . Οὐχ ὡς πολλοὶ τῶν ἀναισχύντων καὶ ἰταμῶν , οὐδὲ τὸ πολλοστὸν κατορθοῦντες τῶν ἐκείνῳ κατωρθωμένων 89 , ἂν ἴδωσι τινὰς ἐν εὐημερίαις ὄντας , ἑαυτοὺς δὲ μικρὰν ὑπομείναντας
Lemmas: μή τις εἄν δέ εἶπον ἐγώ , οὖον θάλπω σύ , ἰδού ἐγώ , ποιέω ἐγώ ὁ ἀρεστός ὁ ἐντός αὐτός . ὁ δέ ἐπί ὁ Σαῦλος καί ἅπαξ καί δις 88 καί πολλάκις γίγνομαι , Ποίας οὐ ἐνδείκνυμι φιλοσοφία ὑπεροχή ; καί γάρ καί ὁ παλαιός ὑπεροράω νόμος , καί ὁ ἀποστολή ἔργον γίγνομαι πρόσταγμα . Ζεύς οὗτος πᾶς Έσπερ ὁ παρά ὁ [ 44 ] δεσπότης , οὖον διπάζζων ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἐν μόνος σπουδάζω , πανταχῶ παιδεύω καί ἕπω ὁ παρά αὐτός κεῖμαι νόμος . καί ὁράω μετά τοσοῦτος αὐτός κατόρθωμα ὁ τύραννος , ὁ πατρολῶαν , ὁ ἀδελφοκτόνος , ὁ ὑβριστής , ὁ μαίνομαι , ἀντί αὐτός ὁ αὐτός ἔχω βασίλειος , οὐδέ οὕτως σκανδαλίζω · ἀλλά , ἄν ὁ Θεός οὗτος δοκέω , φημί , ἐγώ μέν ἐλαύνω καί πλανάω καί φεύγω , ἐκεῖνος δέ εἰμί ἐν τιμή , στέργω καί δέχομαι , καί χάρις ἔχω ὁ μυχός αὐτός κακός . οὐχ ὡς πολύς ὁ ἀναίσχυντος καί ἰταμός , οὐδέ ὁ πολλοστός κατορθόω ὁ ἐκεῖνος κατορθόω 89 , εἄν ὁράω τις ἐν εὐημερία εἰμί , ἑαυτοῦ δέ μικρός ὑπομένω
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.2
ἀθυμῶν , μυρίας τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς ἀπολλύουσι βλασφημίας . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Δαυὶδ τοιούτος , ἀλλὰ πᾶσαν ἐπαδείκνυτο ἐπισκέψιν . Διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ Θεός · Ἔδρα Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰσσαλ , ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου . Τοιαύτην καὶ ἡμεῖς κτησώμεθα ψυχήν , καὶ ὅπερ ἐν πάθεσιν , οἴσωμεν 91 ῥάδιως , κἂι πρὸ τῆς βασιλείας ἐντεῦθεν καρπωσόμεθα τῆς ταπεινοφροσύνης τὴν πρόσδοκον . Μίμετε γὰρ , φησίν , ἀπ’ ἐμοῦ , ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ , καὶ εὐρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν . Ἴν’ οὖν ἀπολαύσωμεν ἀναπαύσεως , καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐκεῖ , μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς τὴν πάντων μητέρα τῶν ἀγαθῶν 92 , τὴν ταπεινοφροσύνην λέγω , ταῖς 93 ἑαυτῶν φυτεύσωμεν ψυχαῖς . Οὕτω γὰρ καὶ τὸ τοῦ βίου ποῦτου πῆλαος χωρὶς κυμάτων δυνησόμεθα διαβῆναι , καὶ εἰς τὸν γαλήνην ἐκεῖνον καταπλεύσαι λιμένα , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἀθυμέω , μυρίος ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἀπόλλυμι βλασφημία . ἄλλος οὐ ὁ Δαυίδ τοιούτος , ἀλλά πᾶς ἐπαδείκνυτο ἐπίσκεψις . Διὸ καί λέγω ὁ Θεός · δράω Δαυίδ ὁ ὁ Ἰσσαλ , ἀνήρ κατά ὁ Καρδία ἐγώ . τοιοῦτος καί ἐγώ κτάομαι Ψυχή , καί ὅσπερ ἐν πάθος , οἴζω 91 ῥᾳδίως , Κάι πρό ὁ βασίλεια ἐντεῦθεν καρπόω ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ προσδοκάω . Μίμος γάρ , φημί , ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία , καί εὑρίσκω ἀνάπαυσις ὁ Ψυχή σύ . ἵνα οὖν ἀπολαύω ἀνάπαυσις , καί ἐνταῦθα καί ἐκεῖ , μετά πολύς ὁ σπουδή ὁ πᾶς μήτηρ ὁ ἀγαθός 92 , ὁ ταπεινοφροσύνη λέγω , ὁ 93 ἑαυτοῦ φυτεύω Ψυχή . οὕτως γάρ καί ὁ ὁ βίος πότος πῆλαος Χωρὶς κῦμα δύναμαι διαβαίνω , καί εἰς ὁ γαλήνη ἐκεῖνος καταπλέω λιμήν , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.3
Δ ΟΜΙΛΙΑ Δ .
Lemmas: δ Ὁμιλία δ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.4
Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ Ἄβραὰμ ἕως Δαυὶδ , γενεαὶ δεκατέσσαρες · καὶ ἀπὸ Δαυὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος , γενεαὶ δεκατέσσαρες · καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ , γενεαὶ δεκατέσσαρες .
Lemmas: Πᾶς οὖν ὁ γενεά ἀπό Ἀβραάμ ἠώς Δαυίδ , γενεά δεκατέσσαρες · καί ἀπό Δαυίδ ἠώς ὁ μετοικεσία Βαβυλών , γενεά δεκατέσσαρες · καί ἀπό ὁ μετοικεσία Βαβυλών ἠώς ὁ Χριστός , γενεά δεκατέσσαρες .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.5
α’ . Εἰς τρεῖς διελὼν μερίδας τὰς γενεὰς ἀπάσας , δεικνύς ὅτι οὐδὲ τῶν πολιτειῶν μεταβληθεισῶν ἐγένοντο βελτίους , ἀλλὰ καὶ ἀριστοκρατούμενοι , καὶ βασιλευόμενοι , καὶ ὀλιγαρχούμενοι , ἐν τοῖς αὐτοῖς ἦσαν κακοῖς · καὶ οὔτε δημογωγῶν , οὔτε ἱερέων , οὔτε βασιλέων αὐτοὺς διεπόντων , ἐχον οὐ πλὴν εἰς ἀρετῆς λόγον . Τίνος δὲ ἕνεκεν ἐν μὲν τῇ μέσῃ μερίδι τρεῖς παρεδραμε βασιλεῖς , ἐν δὲ τῇ ἑσχάτῃ δώδεκα θεῖς γενεάς , δεκατέσσαρας αὐτὰς εἶναι ἔφησε ; Τὸ μὲν πρότερον ὑμῖν ἀφήμι ζητεῖν · οὐδὲ γὰρ πάντα ἐπιλύειν ὑμῖν ἀναγκαῖον , ἵνα μὴ ἀναπύσητε · τὸ δὲ δεύτερον ἡμεῖς ἐροῦμεν . Ἔμοι γὰρ ἐνταῦθα δοκεῖ καὶ τὸν χρόνον τῆς αἰχμαλωσίας ἐν τάξει γενεὰς τιθέναι , καὶ αὐτὸν τὸν Χριστόν , πανταχόθεν συνάπτον ἡμῖν αὐτόν . Ἀναμιμνήσκει δὲ καὶ τῆς αἰχμαλωσίας ἐκείνης καλῶς , δηλῶν ὅτι οὐδὲ ἐκεῖ κατελθόντες , ἐγένοντο σωφρονέστεροι · ὥστε πάντοθεν ἀναγκαίαν φανῆναι τὴν αὐτοῦ παρουσίαν . Τί οὖν ὁ Μάρκος , φησίν , οὐ ποιεῖ τοῦτο , οὐδὲ γενεαλογεῖ τὸν Χριστόν , ἀλλ’ ἐπιτρίβει ; [ 46 ] Ἄπαντα φλέγγεται ; Ἔμοι δοκεῖ ὁ μὲν Ματθαῖος πρὸ τῶν ἄλλων ἠρξαι τοῦ πράγματος · διὸ καὶ τὴν γενεαλογίαν τίθησι μετὰ ἀκριβείας , καὶ πρὸς τὰ κατεπειγοντα ἵσταται · ὁ δὲ Μάρκος μετ’ ἐκείνου , δι’ ἐπὶ σύντομον ἤλθεν ὁδόν , ἵνα τοῖς ἤδη λεχθεῖσι καὶ δήλοις
Lemmas: ὅς . εἰς τρεῖς διαιρέω μερίς ὁ γενεά ἅπας , δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ πολιτεία μεταβάλλω γίγνομαι ἀγαθός , ἀλλά καί ἀριστοκρατέομαι , καί βασιλεύω , καί ὀλιγαρχέω , ἐν ὁ αὐτός εἰμί κακός · καί οὔτε δημογωγῶν , οὔτε ἱερός , οὔτε βασιλεύς αὐτός διέπω , ἔχω οὖον πλήν εἰς ἀρετή λόγος . τίς δέ ἕνεκα ἐν μέν ὁ μέσος μερίς τρεῖς παρατρέχω βασιλεύς , ἐν δέ ὁ ἔσχατος δώδεκα θέω γενεά , δεκατέσσαρες αὐτός εἰμί φημί ; ὁ μέν πρότερος σύ ἀφίημι ζητέω · οὐδέ γάρ πᾶς ἐπιλύω σύ ἀναγκαῖος , ἵνα μή ἀναπυνθάνομαι · ὁ δέ δύο ἐγώ εἴρω . ἐγώ γάρ ἐνταῦθα δοκέω καί ὁ χρόνος ὁ αἰχμαλωσία ἐν τάξις γενεά τίθημι , καί αὐτός ὁ Χριστός , πανταχόθεν συνάπτω ἐγώ αὐτός . ἀναμιμνήσκω δέ καί ὁ αἰχμαλωσία ἐκεῖνος καλῶς , δηλόω ὅτι οὐδέ ἐκεῖ κατέρχομαι , γίγνομαι σώφρων · ὥστε πάντοθεν ἀναγκαῖος φαίνω ὁ αὐτός παρουσία . τις οὖν ὁ Μάρκος , φημί , οὖον ποιέω οὗτος , οὐδέ γενεαλογέω ὁ Χριστός , ἀλλά ἐπιτρίβω ; [ 46 ] ἅπας φλέγω ; ἐγώ δοκέω ὁ μέν Ματθαῖος πρό ὁ ἄλλος ἄρχω ὁ πρᾶγμα · διό καί ὁ γενεαλογία τίθημι μετά ἀκρίβεια , καί πρός ὁ κατεπείγων ἵστημι · ὁ δέ Μάρκος μετά ἐκεῖνος , διά ἐπί σύντομος ἔρχομαι ὁδός , ἵνα ὁ ἤδη λέγω καί δῆλος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0052.6
ἔθνος , οἷς καὶ μᾶλλον προσεῖχεν ὁ τῶν Ἰουδαίων δήμος . Διὸπερ ἀναγκαῖος οὗτος τῶν προοιμίων ὁ τρόπος ἦν παρ’ αὐτοῖς . Εἰ δὲ ποτε καὶ ἐγένετο σημεῖα , τῶν βαρβάρων ἔνεκεν ἐγένετο 12 , ὥστε πολλοὺς γενέσθαι τοὺς προσηλθότας , καὶ εἰς ἔνδειξιν τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως , εἰ ποτὲ αὐτοὺς οἱ πολέμιοι λαβόντες , ὡς τῶν παρ’ αὐτοῖς Θεῶν ἰσχυρῶν ὄντων , ἐνόμισαν κεκρατηκέναι 13 καθάπερ ἐν Αἰγύπτῳ , ὅθεν καὶ πολὺς ὁ σύμμιξτος 14 ἀνέβη 15 · καὶ μετὰ ταῦτα ἐν Βαβυλῶνι , τὰ κατὰ τὴν χάριν καὶ τὰ ὄνειρατα . Ἐγένετο δὲ καὶ ἡνίκᾳ καθ’ ἑαυτοὺς ἦσαν , σημεῖα ἐν τῇ ἐρήμῳ , καθάπερ καὶ ἀφ’ ἡμῶν · καὶ γὰρ καὶ ἀφ’ ἡμῶν , ἡνίκᾳ τῆς πλάνης ἐξῆμμεν , πολλὰ θαύματα ἐδείχθη · μετὰ δὲ ταῦτα [ 47 ] ἔστη , πανταχοῦ τῆς εὐσεβείας φυτευθείσης . Εἰ δὲ καὶ μετὰ ταῦτα γέγονεν , ὀλίγα καὶ σποραδῶν · οἷον , ἡνίκᾳ ὁ ἥλιος ἔστη τοῦ γεγεννημένου ἐπιχειρῶν . Πῶς οὖν ὁ Λουκᾶς , καὶ γενεαλογεῖ , καὶ διὰ πλειόνων τοῦτο ποιεῖ ; Ἄτε τοῦ Ματθαίου προοδοποιήσαντος , βούλεταί τι τῶν εἰρημένων διδάξαι πλεῖον ἡμᾶς . Καὶ ἕκαστος δὲ ὁμοίως τὸν διδάσκαλον ἐμιμήσατο · ὁ μὲν τὸν Παῦλον , ὑπὲρ τοῦς ποταμοὺς ρέοντα · ὁ δὲ τὸν Πέτρον , βραχυλογίας ἐπιμελουμένον . Καὶ τί δήποτε ἀρχόμενος ὁ Ματθαῖος οὐκ εἶπεν , ὡςπερ ὁ προφήτης 11 Ὀρασις ἦν εἰδορκαί , Ὁ λόγος ὁ πεπόμενος πρὸς με ; Ὅτι πρὸς εὐγνῶμονας ἔγραφε , καὶ σφόδρα αὐτῷ προσέχοντας . Καὶ γὰρ καὶ τὰ γενόμενα θαύματα ἔδο , καὶ οἱ δεχάμενοι σφόδρα ἦσαν πιστοί . Ἐπὶ δὲ τῶν προφητῶν οὔτε θαύματα ἦν τοσαῦτα αὐτοὺς ἀνακηρύττοντα , καὶ πολὺ τὸ τῶν ψευδοπροφητῶν ἐπεκώμαζεν 18
Lemmas: ἔθνος , ὅς καί μᾶλλον προσέχω ὁ ὁ Ἰουδαῖος δήμος . διόπερ ἀναγκαῖος οὗτος ὁ προοίμιον ὁ τρόπος εἰμί παρά αὐτός . εἰμί δέ ποτός καί γίγνομαι σημεῖον , ὁ βάρβαρος ἐνέλκω γίγνομαι 12 , ὥστε πολύς γίγνομαι ὁ προσέρχομαι , καί εἰς ἔνδειξις ὁ ὁ Θεός δύναμις , εἰμί ποτέ αὐτός ὁ πολέμιος λαμβάνω , ὡς ὁ παρά αὐτός θεός ἰσχυρός εἰμί , νομίζω κρατέω 13 καθάπερ ἐν Αἴγυπτος , ὅθεν καί πολύς ὁ σύμμιξ 14 ἀναβαίνω 15 · καί μετά οὗτος ἐν Βαβυλών , ὁ κατά ὁ χάρις καί ὁ όνειρο . γίγνομαι δέ καί ἡνίκα κατά ἑαυτοῦ εἰμί , σημεῖον ἐν ὁ ἐρῆμος , καθάπερ καί ἀπό ἐγώ · καί γάρ καί ἀπό ἐγώ , ἡνίκα ὁ πλάνης ἐξάπτω , πολύς θαῦμα δείκνυμι · μετά δέ οὗτος [ 47 ] ἵστημι , πανταχοῦ ὁ εὐσέβεια φυτεύω . εἰμί δέ καί μετά οὗτος γίγνομαι , ὀλίγος καί Σποράς · οἷος , ἡνίκα ὁ ἥλιος ἵστημι ὁ γεννάω ἐπιχειρέω . Πῶς οὖν ὁ Λουκᾶς , καί γενεαλογέω , καί διά πλείων οὗτος ποιέω ; αὔγ-ασμα ὁ Ματθαῖος προοδοποιέω , βούλομαι τίς ὁ εἴρω διδάσκω πλείων ἐγώ . καί ἕκαστος δέ ὁμοίως ὁ διδάσκαλος μιμέομαι · ὁ μέν ὁ Παῦλος , ὑπέρ ὁ ποταμός ῥέω · ὁ δέ ὁ Πέτρος , βραχυλογία ἐπιμελέομαι . καί τίς δήποτε ἄρχω ὁ Ματθαῖος οὐ εἶπον , ὡς ὁ προφήτης 11 ὅρασις εἰμί ειδορκα , ὁ λόγος ὁ πίνω πρός ἐγώ ; ὅτι2 πρός ευγνώμων γράφω , καί σφόδρα αὐτός προσέχω . καί γάρ καί ὁ γίγνομαι θαῦμα δίδωμι , καί ὁ δέχομαι σφόδρα εἰμί πιστός . ἐπί δέ ὁ προφήτης οὔτε θαῦμα εἰμί τοσοῦτος αὐτός ἀνακηρύσσω , καί πολύς ὁ ὁ ψευδοπροφήτης ἐπικωμάζω 18
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0055.1
δρόμου , καὶ πάλιν ἀνεγείτισεν εἰς τὰ ὄπίσω . Ἴδοι δ' 77 ἄν τις τοῦτο καὶ ἐφ' ἡμῶν γεγενημένον . Καὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ γενεᾷ τῇ ἡμετέρᾳ , ἐπὶ τοῦ πάντας ἀσεβεῖα νικήσαντος Ἰουλιανοῦ , πολλὰ καὶ παράδοξα συνέβη . Καὶ γὰρ τῶν Ἰουδαίων τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις νῦν ἀναστῆσαι ἐπιχειρούντων , πῦρ τὸν θεμελίαν ἐκπη - 78δήσας ἔπαινας διεκύκλωσε · καὶ ὅτε ἐπὶ τὰ σκεῦη τὰ ἱερὰ τὴν αὐτοῦ παρουσίαν 79 ἐπεδείξατο ὁ τε ταμίας , ὁ τε δεῖος καὶ ὁμώνυμος ἐκείνου , ὁ μὲν ἀκολοχοδρόπως γεγώμενος ἐξέφυγεν , ὁ δὲ ἐλάχις 80 μέσος · καὶ τὸ τὰς πηγὰς ὡς ὁ ἐπιλιπατῶν , θυσιῶν ἔχει γενομένων , καὶ 81 μετ' αὐτοῦ τοῦ βασιλέως τὸν λιμὸν εἰς τὰς πόλεις συνεπεσεῖν , σημεῖον μέγιστον ἦν .
Lemmas: δρόμος , καί πάλιν ἀνεγείτισεν εἰς ὁ ὀπίσω . εἶδον δέ 77 ἄν τις οὗτος καί ἐπί ἐγώ γίγνομαι . καί γάρ καί ἐν ὁ γενεά ὁ ἡμέτερος , ἐπί ὁ πᾶς ἀσέβεια νικάω Ἰουλιανός , πολύς καί παράδοξος συμβαίνω . καί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ νῦν ἀνίστημι ἐπιχειρέω , πῦρ ὁ θεμέλιος ἐκπίνω - αἰδέομαι ἐπαινέω διακυκλόω · καί ὅτε ἐπί ὁ σκεῦος ὁ ἱερόv ὁ αὐτός παρουσία 79 ἐπιδείκνυμι ὁ τε τάμιας , ὁ τε δῖος καί ὁμώνυμος ἐκεῖνος , ὁ μέν ἀκολοχοδρόπως γίγνομαι ἐκφεύγω , ὁ δέ λαχίς 80 μέσος · καί ὁ ὁ πηγή ὡς ὁ επιλιπαω , θυσία ἔχω γίγνομαι , καί 81 μετά αὐτός ὁ βασιλεύς ὁ λιμός εἰς ὁ πόλις συνέπειμι , σημεῖον μέγας εἰμί .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0055.4
γ' . Καὶ τίνος ἕνεκεν οὐ πρὸ τῆς μνηστείας ἐκῦσεν ; Ἴνα , ὅπερ ἔφη 88 ἐξ ἀρχῆς , συσκαλίσῃ τὸ γινόμενον πρᾶγμα , καὶ ἵνα πᾶσαν ποιήσῃ διαφύγῃ ἡ Παρθένος ὑπόνοιαν . Ὅταν γὰρ ὁ ζηλοτυπεῖν ὀφείλων μάλιστα πάντων φαίνηται μὴ μόνον 89 ἐκπομπεύων αὐτήν , μηδὲ ἀτιμάζων , ἀλλὰ καὶ δεχόμενος καὶ θεραπεύων μετὰ τῆν κῦσιν , εὐδηλον ὅτι εἰ μὴ σαφῶς ἦν πεπεικώς ἐαυτὸν , ὅτι ἐκ τῆς τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας τὸ γεγενημένον , οὐχ ἂν κατέσχεν , καὶ τάλαι πάντα ὑπηρέτησεν . Κυρίως δὲ σφόδρα καὶ τῷ , Εὗρεν ἐν γαστρὶ ἔχουσα , τέθεικεν ὅπερ ἐπὶ τῶν παραδόξων , καὶ παρ' ἐλπίδα πᾶσαν ἐκβαινόντων , καὶ οὐ προσδοκημένων λέγεσθαι εἴωθε . Μὴ τοίνυν πειραθῆναι χώρι , μηδὲ ζητεῖν πλέον τι τῶν εἰρημένων , μηδὲ λέγε · Καὶ πῶς τὸ Πνεῦμα εἰργάσατο τοῦτο ἐκ παρθένου ; Εἰ γὰρ τῆς φύσεως ἐργαζομένης ἀδύνατον ἐρμηνεύσαι τῆς διαλλαγῶν τὸν τρόπον , πῶς τὸ Πνεῦμα ; θαυματουργοῦντος ; δυνήσομεθα ταῦτα εἰπεῖν ; Ἴνα γὰρ μὴ κόπτης 90 τὸν εὐαγγελιστήν , μηδὲ ἐνοχλῇ συνεχὸς ταῦτα ἐρωτῶν , εἰπὼν τὸν ἐργασάμενον τὸ θαῦμα ,
Lemmas: γε . καί τίς ἕνεκα οὖον πρό ὁ μνηστεία κύω ; ἵνα , ὅσπερ φημί 88 ἐκ ἀρχή , συσκαλίσῃ ὁ γίγνομαι πρᾶγμα , καί ἵνα πᾶς ποιέω διαφεύγω ὁ Παρθένος ὑπόνοια . ὅταν γάρ ὁ ζηλοτυπέω ὀφείλω μάλιστα πᾶς φαίνω μή μόνος 89 ἐκπομπεύω αὐτός , μηδέ ἀτιμάζω , ἀλλά καί δέχομαι καί θεραπεύω μετά ὁ κύς , ευδηλος ὅτι εἰμί μή σαφῶς εἰμί πείθω ἑαυτοῦ , ὅτι ἐκ ὁ ὁ πνεῦμα ἐνέργεια ὁ γίγνομαι , οὐ εἄν κατέχω , καί Ταλάι πᾶς ὑπηρετέω . κύριος δέ σφόδρα καί ὁ , εὑρίσκω ἐν γαστήρ ἔχω , τίθημι ὅσπερ ἐπί ὁ παράδοξος , καί παρά ἐλπίς πᾶς ἐκβαίνω , καί οὖον προσδοκάω λέγω εἴωθα . μή τοίνυν πειράω χωρίς , μηδέ ζητέω πλέω τίς ὁ εἴρω , μηδέ λέγω · καί πῶς ὁ πνεῦμα ἐργάζομαι οὗτος ἐκ παρθένος ; εἰμί γάρ ὁ φύσις ἐργάζομαι ἀδύνατος ἐρμηνεύω ὁ διαλλαγή ὁ τρόπος , πῶς ὁ πνεῦμα ; θαυματουργέω ; δύναμαι οὗτος εἶπον ; ἵνα γάρ μή κόπτω 90 ὁ εὐαγγελιστής , μηδέ ἐνοχλέω συνέχω οὗτος ἐρωτάω , εἶπον ὁ ἐργάζομαι ὁ θαῦμα ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0056.2
δ . Δίκαιος οὖν ὤν , τουτέστι , χρηστὸς καὶ ἐπιεικής ,
Lemmas: δ . Δίκαιος οὖν εἰμί , τουτέστι , χρηστός καί ἐπιεικής ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0059.1
ἀνθρωπίνων τι ποιεῖ , καὶ φησί · Πῶς ἔσται τοῦτ᾽ , ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω ; πολλῷ μᾶλλον ἐκεῖνο · ἀμπεβάλλεν ἄν · καὶ μάλιστα παρὰ γυναικὸς ἀκούσας τῆς ὑποπτευομένης .
Lemmas: ἀνθρώπινος τίς ποιέω , καί φημί · Πῶς εἰμί οὗτος , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω ; πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος · ἀναβάλλω ἄν · καί μάλιστα παρά γυνή ἀκούω ὁ ὑποπτεύω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0059.3
ὑποψίαν εὐαγγελίζεται , ἵνα αὐτὸ τοῦτο γένηται · αὐτὴ τῶν λεγομένων ἀπόδειξις . Τὸ γὰρ μηδενὶ ἐξεῖπειν , ἀλλ᾽ ἀ κατὰ διάνοιαν ἐνθυμηθῆ , ταῦτα ἀκούσαι λέγοντος τοῦ ἀγγέλου , ἀναμνησθήσεται αὐτῷ παρεῖναι σημεῖον τοῦ παρὰ Θεοῦ λέγοντος ἱ ἀφιγμένου · αὐτοῦ γὰρ μόνου τὰ ἀπόρρητα τῆς καρδίας εἰδέναι ἐστίν . Ὅσα γοῦν πᾶσα γίνεται · καὶ τὸ τοῦ ἀνδρὸς φιλοσοφία ἀδεικνύεται , καὶ πρὸς τὴν πίστιν τὴν συμβάλλεται τὸ εὐκαιρὸς λεχθέν , καὶ ὁ λόγος ἀνύποπτος γίνεται , δεκτικὸς ὅτι ἐπαθεν ἄπερ εἰκὸς ἦν παθεῖν ἄνδρα .
Lemmas: ὑποψία εὐαγγελίζω , ἵνα αὐτός οὗτος γίγνομαι · αὐτός ὁ λέγω ἀπόδειξις . ὁ γάρ μηδείς ἐξεῖπον , ἀλλά ὅς κατά διάνοια ἐνθυμέομαι , οὗτος ἀκούω λέγω ὁ ἄγγελος , ἀναμιμνήσκω αὐτός πάρειμι σημεῖον ὁ παρά Θεός λέγω Ι ἀφικνέομαι · αὐτός γάρ μόνος ὁ ἀπόρρητος ὁ Καρδία οἶδα εἰμί . ὅσα γοῦν πᾶς γίγνομαι · καί ὁ ὁ ἀνήρ φιλοσοφία αδεικνυω , καί πρός ὁ πίστις ὁ συμβάλλω ὁ εὔκαιρος λέγω , καί ὁ λόγος ἀνύποπτος γίγνομαι , δεκτικός ὅτι πάσχω Ἄπερ εἰκός εἰμί πάσχω ἀνήρ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0060.1
τῆς φύσεως νόμων . Πῶς οὖν πιστεύσει τούτων ἀπειρος τῶν διηγημάτων ἀνήρ ; Ἀπὸ τῶν ¹⁹ παρελθόντων , φησίν , ἀπὸ τῶν ²⁰ ἀποκαλυφένων . Διὰ γὰρ τοῦτο τὰ ἐν τῇ διανοίᾳ πάντα ἐξεκάλυψεν , ἄπερ ἔπαθεν , ἄπερ ἔδεισεν , ἄπερ ποιῆσαι ἐδουλεύσατο , ἵνα [ 58 ] ἐξ ἑαυτῶν καὶ τούτο πιστώσεται · μᾶλλον δὲ , οὐχ ἀπὸ τῶν παρελθόντων μόνον ²¹ , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν μελλόντων αὐτὸν ἐπάγεται . Τέθεται δέ , φησίν , υἱόν , καὶ καλεῖσθαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν . Μὴ γάρ , ἐπειδὴ ἐκ Πνεύματος ἐστιν ἅγιου , νομίσης ἀλλοτρίον σε τῆς διακονίας εἶναι τῆς κατὰ τὴν οἰκονομίαν . Εἰ γὰρ καὶ εἰς τὴν γέννησιν οὐδὲν συντελεῖς , ἀλλ’ ἀνέπαργος ἔμεινεν ἡ Παρθένος , ὅμως ὅπερ ἐστὶ πατρός , ἴδιον , οὐ λυμαινόμενον τὸ τῆς παρθενίας ἀξίωμα , τοῦτό σοι δίδωμι , τὸ ὄνομα ἐπιθεῖναι τῷ τικτομένῳ · οὐ γὰρ αὐτὸν καλεῖσθαι . Εἰ γὰρ καὶ μὴ σὸς ὁ τόκος , ἀλλὰ τὸ πατρὸς ἐπιβέβη περὶ αὐτόν . Διὰ τοῦτό σε καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ ὀνόματος θέσεως εὐθὺς οἰκεῖον τῷ τικτομένῳ . Εἶτα , ἵνα μὴ πάλιν ἐκ τούτου πατέρα τις αὐτὸν ὑποπτεύσῃ , εἰκαιοσον τὰ ἐξῆς πῶς μετὰ ἀκριβείας τίθησι . Τέθεται ²² , φησίν , υἱόν · οὐκ εἶπε , Τέθεται σοι . ἀλλ’ ἀπλῶς ²³ , Τέθεται , μετέωρον αὐτὸ θεὶς · οὐ γὰρ αὐτῷ ἐτίκτεν , ἀλλὰ τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ .
Lemmas: ὁ φύσις νόμος . Πῶς οὖν πιστεύω οὗτος ἤπειρος ὁ διήγημα ἀνήρ ; ἀπό ὁ ¹⁹ παρέρχομαι , φημί , ἀπό ὁ ²⁰ ἀποκαλύπτω . Ζεύς γάρ οὗτος ὁ ἐν ὁ διάνοια πᾶς ἐκκαλύπτω , Ἄπερ πάσχω , Ἄπερ δείδω , Ἄπερ ποιέω δουλεύω , ἵνα [ 58 ] ἐκ ἑαυτοῦ καί οὗτος πιστόω · μᾶλλον δέ , οὐ ἀπό ὁ παρέρχομαι μόνος ²¹ , ἀλλά καί ἀπό ὁ μέλλω αὐτός ἐπάγω . Τέθεται δέ , φημί , υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰησοῦς . μή γάρ , ἐπεί ἐκ πνεῦμα εἰμί άγιος , νομίζω ἀλλότριος σύ ὁ διακονία εἰμί ὁ κατά ὁ οἰκονομία . εἰμί γάρ καί εἰς ὁ γέννησις οὐδείς συντελής , ἀλλά ἀνέπαργος μένω ὁ Παρθένος , ὅμως ὅσπερ εἰμί πατήρ , ἴδιος , οὖον λυμαίνομαι ὁ ὁ παρθενίη ἀξίωμα , οὗτος σύ δίδωμι , ὁ ὄνομα ἐπιτίθημι ὁ τίκτω · οὖον γάρ αὐτός καλέω . εἰμί γάρ καί μή σός ὁ τόκος , ἀλλά ὁ πατήρ ἐπιβαίνω περί αὐτός . Ζεύς οὗτος σύ καί ἀπό ὁ ὁ ὄνομα θέσις εὐθύς οἰκέω ὁ τίκτω . εἶτα , ἵνα μή πάλιν ἐκ οὗτος πατήρ τις αὐτός ὑποπτεύω , ἔοικα ὁ ἑξῆς πῶς μετά ἀκρίβεια τίθημι . Τέθεται ²² , φημί , υἱός · οὐ εἶπον , Τέθεται σύ . ἀλλά ἀπλόος ²³ , Τέθεται , μετέωρος αὐτός τίθημι · οὖον γάρ αὐτός τίκτω , ἀλλά ὁ οἰκέω πᾶς .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0060.3
ποιώμεν , ὥστε μὴ τὴν εὐεργεσίαν καθυβρίσαι τὴν τοσαύτην . Εἰ γὰρ καὶ πρὸ τῆς τιμῆς ταύτης ἄξια χολάδεω τὰ γινόμενα ἦν , πολλῷ μᾶλλον μετὰ τὴν ἄρπατον ταύτην εὐεργεσίαν .
Lemmas: ποιέω , ὥστε μή ὁ εὐεργεσία καθυβρίζω ὁ τοσοῦτος . εἰμί γάρ καί πρό ὁ τιμή οὗτος ἄξιος χολάς ὁ γίγνομαι εἰμί , πολύς μᾶλλον μετά ὁ ἄρπατον οὗτος εὐεργεσία .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0060.5
η’ . Πόθεν οὖν , εἴπέ μοι , δυνήσομαι σε ἐπιγνῶναι τὸν πιστὸν , τῶν εἰρημένων ἀπάντων τάναντία ψηφισομένων ; Καὶ τὶ λέγω τὸν πιστόν ; Οὐδὲ γὰρ εἰ ἀνθρώπος εἶ , σαφῶς δύναμαι μαθεῖν . [ 61 ] Ὅταν γὰρ ²⁷ λακτίζῃς μὲν ὡσπερ ὄνος , σκίρτῃς δὲ ὡσπερ ταῦρος , χρεματίζῃς δὲ ἐπὶ γυναικὶ ὡσπερ ἵππος · καὶ γαστριμαργὴς μὲν ὡσπερ ἄρκτος , παιλίγης δὲ τὴν σάρκα ὡσπερ ἡμίονος · μνησικακὴς δὲ ὡσπερ κάμηλος · καὶ ἀρπάκτης μὲν ὡς λύκος , ἀργίλης δὲ ὡς ὄφις , πλῆκτης δὲ ὡς σκορπίος , ὑπουλος δὲ ἡς ὡσπερ ἀλώπηξ , ἰὼ δὲ πονηρίας διατρεχὴς ὡσπερ ὄρτυξ καὶ ἔχεις , πολεμητὴς δὲ κατὰ τῶν ἀδελφῶν ὡσπερ ὁ πονηρὸς δαίμων
Lemmas: ἤ . πόθεν οὖν , εἶπον ἐγώ , δύναμαι σύ ἐπιγιγνώσκω ὁ πιστόν , ὁ εἴρω ἀπαντάω τἀναντία ψηφίζω ; καί τίς λέγω ὁ πιστός ; οὐδέ γάρ εἰμί ἄνθρωπος εἰμί , σαφῶς δύναμαι μανθάνω . [ 61 ] ὅταν γάρ ²⁷ λακτίζω μέν ὡς ὄνος , σκιρτέω δέ ὡς ταῦρος , χρεματιζω δέ ἐπί γυνή ὡς ἵππος · καί γαστριμαργέω μέν ὡς ἄρκτος , παιλιγος δέ ὁ σάρξ ὡς ἡμίονος · μνησικακέω δέ ὡς κάμηλος · καί ἁρπακτής μέν ὡς λύκος , ἄργιλος δέ ὡς ὄφις , πλήκτης δέ ὡς σκορπίος , ύπουλος δέ εἰμί ὡς ἀλώπηξ , ἰώ δέ πονηρία διατρέχω ὡς ὄρτυξ καί ἔχω , πολεμητής δέ κατά ὁ ἀδελφός ὡς ὁ πονηρός δαίμων
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0063.1
ἐκεῖνος · πῶς δυνήσομαί σε μετὰ τῶν ἀνθρώπων ἀριθμεῖν , οὐχ ὁρῶν ἐν σοὶ τῆς τοιαύτης φύσεως τοὺς χαρακτῆρας ; Κατηχουμένου γὰρ καὶ πιστοῦ διαφωραν ζητῶν , κινδυνεύει μὴδὲ ἄνθρωπος καὶ θηρίον εὑρεῖν διαφοράν . Τί γάρ σε εἶπον ; Θηρίον ; Ἄλλὰ τὰ θηρία ἐνι τούτων τῶν ἐλαττωμάτων κατέχεται · σὺ δὲ ὁμοῦ συμφορήσας πάντα , πορρωτέρω τῆς ἐκείνων ἀλογίας ὀδεύεις . Ἄλλὰ δαιμόνιά σε προσεῖπεν 32 ; Ἄλλὰ δαιμόνιουτε γαστρὸς δουλεύει τυραννίδι , οὔτε χρημάτων ἐραζ . Ὅταν οὖν καὶ θηρίων καὶ δαιμόνων ἐλαττώματα πλείονα ἔχῃς , πῶς σε ἄνθρωπον καλέσομεν , εἰπὲ μοι ; Εἰ δὲ ἀνθρώπων σε οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , πῶς σε προσερούμεν πιστόν ; Καὶ τὸ δή χαλεπώτερον , ὅτι οὕτω διακείμενος κακῶς , οὐδὲ ἐννοοῦμεν τῆς ψυχῆς ἡμῶν τὴν ἀμορφίαν , οὐδὲ καταμανθάνομεν αὐτῆς τὸ δυσειδές . Ἄλλ' ἐν κουρεῖι μέν καθημένος , καὶ τὴν κόμην ἀποκείρων , τὸ 33 κάτοπτρον λαβὼν περισκοπεῖς μετὰ ἀκριβείας τὲ τῶν τριχῶν σύνδεσιν , καὶ τοὺς παρεστῶτας ἐρωτᾷς , καὶ τὸν ἀποκείραντα αὐτὸν , καὶ καλῶς τὰ πρὸς τῷ μετώπῳ συνέθηκε · καὶ γέρον δὲν πολλάκις , οὐκ αἰσχύνει νεωστριχας , φαντασίας ἐπιμαινομένης · τῆς δὲ ψυχῆς ἡμῶν οὐχ ἀφαιροῦ 32 μόνον , ἀλλὰ καὶ θηριωμόρφου , καὶ Σκυλᾶς τινὸς ἢ Χιμαιρᾶς , κατὰ τὸν ἔξω μῦθον , γεγενημένης , οὐδὲ μικρὸν αἰσθανόμεθα . Καίτοι καὶ ἐνταῦθα κάτοπτρον ἐστι πνευματικόν , καὶ 31 πολλῷ βέλτιον ἐκεῖνον καὶ χρησιμώτερον · οὐδὲ γὰρ δείκνυσιν τὴν ἀμορφίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ μετατίθησιν αὐτὴν πρὸς κάλλος ἀμήχανον , ἂν θέλῃμεν .
Lemmas: ἐκεῖνος · πῶς δύναμαι σύ μετά ὁ ἄνθρωπος ἀριθμέω , οὐ ὁράω ἐν σύ ὁ τοιοῦτος φύσις ὁ χαρακτήρ ; κατηχέω γάρ καί πιστός διαφωράω ζητέω , κινδυνεύω μηδέ ἄνθρωπος καί θηρίον εὑρίσκω διαφορά . τις γάρ σύ εἶπον ; θηρίον ; ἀλλά ὁ θηρίον ἐνι οὗτος ὁ ἐλάττωμα κατέχω · σύ δέ ὁμοῦ συμφορέω πᾶς , πρόσω ὁ ἐκεῖνος ἀλογία ὁδεύω . ἀλλά δαιμόνιον σύ προσεῖπον 32 ; ἀλλά δαιμόνιος γαστήρ δουλεύω τυραννίς , οὔτε χρῆμα ἐραζ . ὅταν οὖν καί θηρίον καί δαίμων ἐλάττωμα πλείων ἔχω , πῶς σύ ἄνθρωπος καλέω , εἶπον ἐγώ ; εἰμί δέ ἄνθρωπος σύ οὐ εἰμί εἶπον , πῶς σύ προσφωνέω πιστός ; καί ὁ δή χαλεπός , ὅτι οὗτος διάκειμαι κακῶς , οὐδέ ἐννοέω ὁ Ψυχή ἐγώ ὁ ἀμορφία , οὐδέ καταμανθάνω αὐτός ὁ δυσειδής . ἄλλος ἐν κουρεύω μέν κάθημαι , καί ὁ κόμη ἀποκείρω , ὁ 33 κάτοπτρον λαμβάνω περισκοπέω μετά ἀκρίβεια τε ὁ θρίξ σύνδεσις , καί ὁ παρίστημι ἐρωτάω , καί ὁ ἀποκείρω αὐτός , καί καλῶς ὁ πρός ὁ μέτωπον συντίθημι · καί γέρων δέν πολλάκις , οὐ αἰσχύνω νεωστριχαω , φαντασία ἐπιμαίνω · ὁ δέ Ψυχή ἐγώ οὐ ἀφαιρέω 32 μόνος , ἀλλά καί θηριόμορφος , καί Σκυλάς τις ἢ χιμαιράς , κατά ὁ ἔξω μῦθος , γίγνομαι , οὐδέ μικρός αἰσθάνομαι . καίτοι καί ἐνταῦθα κάτοπτρον εἰμί πνευματικός , καί 31 πολύς ἀγαθός ἐκεῖνος καί χρήσιμος · οὐδέ γάρ δείκνυμι ὁ ἀμορφία μόνος , ἀλλά καί μετατίθημι αὐτός πρός κάλλος ἀμήχανος , εἄν θάλλω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0063.2
Τοῦτο δὲ ἐστὶν ἡ τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν μνήμη , καὶ τῆς μακαρίας ζωῆς αὐτῶν ἱστορία , ἡ τῶν Γραφῶν ἀνάγνωσις , οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντες νόμοι . Κἄν βουληθῇς ἀπὲς μόνον ἰδεῖν εἰς τὰς τῶν ἀγίων ἐκείνων εἰκόνας , καὶ τὸ δυσειδὲς διψει τῆς διανοίας τῆς σῆς , καὶ ἰδὼν οὐδενὸς δέησῃ λοιπὸν ἑτέρου εἰς τὴν ἀπαλλαγὴναι τῆς αἰσχρότητος ταύτης . Καὶ γὰρ εἰς τοῦτο χρήσιμον ἡμῖν τὸ κάτοπτρον , καὶ ῥαδίαν ποιεῖ τὴν μετάθεσιν . Μὴδεὶς τοίνυν ἐν τῇ τῶν ἀλόγων μενέτω μορφῇ . Εἰ γὰρ ὁ δοῦλος εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ πατρὸς οὐχ εἰσέρχεται , ὅταν αὐτὸς καὶ θηρίον γένη ; πῶς δυνήσῃ τῶν προθύρων ἐπιβῆναι ἐκείνων ; Καὶ τί λέγω θηρίον ; Θηρίου μέν παντὸς χαλεπώτερος ὁ τοιοῦτός ἐστιν . Ἐκεῖνα μέν γάρ , καίτοι κατὰ φύσιν ὄντα ἀγρια , ἀνθρωπίνης ἀπολαύσαντα τέχνης , πολλάκις ἡμερα γίνεται · σὺ δὲ ὁ τὴν ἐκείνων θηριωδίαν τὴν κατὰ φύσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν ἡμερότητα μεταβαλὼν , ποίαν ἔξεις ἀπολογίαν ; τὸν σεαυτοῦ πρᾶσῃς τὴν κατὰ φύσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν θηριωδίαν ἐξαγαγών ; καὶ τὸ μὲν ἀγριον φύσει δεϊκνύς ἡμερον , σαυτὸν δὲ τὸν ἡμερον φύσει , παρὰ φύσιν ἀγριον ἰστάς ; καὶ λέωντα μέν τιθασεύων καὶ χειροτὴρ ποιῶν , τὸν δὲ θυμὸν τὸν σὸν λέοντα · ἀγριώτερον κατασκευάζων ; Καίτοι δύο ἔχει τὰ κώλυματα , καὶ τὸ λογισμοῦ ἐστερηθῶσαι τὸ θηρίον , καὶ τὸ πάντων εἶναι θυμοώδεστερον · ἄλλ' ὁμως τὴν περιουσίαν τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθείσης σοι σοφίας , καὶ τῆς φύσεως κρατεῖς . Ὁ τοίνυν ἐπὶ θηρίων 33 καὶ τὴν φύσιν νικῶν , πῶς ἐπὶ σαυτοῦ
Lemmas: οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ ἀγαθός ἀνήρ μνήμη , καί ὁ μακάριος ζωή αὐτός ἱστορία , ὁ ὁ Γραφής ἀνάγνωσις , ὁ παρά ὁ Θεός δίδωμι νόμος . κἀν βούλομαι Ἄπες μόνος ὁράω εἰς ὁ ὁ Ἀγίων ἐκεῖνος εἰκών , καί ὁ δυσειδής διψάω ὁ διάνοια ὁ σός , καί εἶδον οὐδείς δέηση λοιπός ἕτερος εἰς ὁ ἀπαλλάσσω ὁ αἰσχρότης οὗτος . καί γάρ εἰς οὗτος χρήσιμος ἐγώ ὁ κάτοπτρον , καί ῥᾴδιος ποιέω ὁ μετάθεσις . μηδείς τοίνυν ἐν ὁ ὁ ἄλογος μένω μορφή . εἰμί γάρ ὁ δοῦλος εἰς ὁ οἰκίον ὁ πατήρ οὐ εἰσέρχομαι , ὅταν αὐτός καί θηρίον γένος ; πῶς δύναμαι ὁ πρόθυρον ἐπιβαίνω ἐκεῖνος ; καί τίς λέγω θηρίον ; Θήριος μέν πᾶς χαλεπός ὁ τοιοῦτος εἰμί . ἐκεῖνος μέν γάρ , καίτοι κατά φύσις εἰμί ἄγριος , ἀνθρώπινος ἀπολαύω τέχνη , πολλάκις ἡμέρα γίγνομαι · σύ δέ ὁ ὁ ἐκεῖνος θηριωδία ὁ κατά φύσις εἰς ὁ παρά φύσις ἡμερότης μεταβάλλω , ποῖος ξέω ἀπολογία ; ὁ σεαυτοῦ πέρνημι ὁ κατά φύσις εἰς ὁ παρά φύσις θηριωδία ἐξάγω ; καί ὁ μέν ἄγριος φύσις δείκνυμι ἥμερος , σαυτοῦ δέ ὁ ἥμερος φύσις , παρά φύσις ἄγριος ἵστημι ; καί λέων μέν τιθασεύω καί χειροτὴρ ποιέω , ὁ δέ θυμός ὁ σός λέων · ἄγριος κατασκευάζω ; καίτοι δύο ἔχω ὁ κώλυμα , καί ὁ λογισμός στερέω ὁ θηρίον , καί ὁ πᾶς εἰμί θυμοώδεστερον · ἄλλος ὁμῶς ὁ περιουσία ὁ παρά ὁ Θεός δίδωμι σύ σοφία , καί ὁ φύσις κρατέω . ὁ τοίνυν ἐπί θηρίον 33 καί ὁ φύσις Νίκη , πῶς ἐπί σεαυτοῦ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0063.3
μετὰ τῆς φύσεως καὶ τὸ τῆς προαιρέσεως προλίβως καλόν ; Καὶ εἰ μὲν ἄλλον ἐκλέυσον ἄνθρωπον ποιήσα πρᾶον , οὐδὲ οὕτω 63 μὲν ἀδύνατα ἂν ἔδοξα ἐπιτάττειν · πλὴν ἄλλῳ ἐνι προσβαλεῖν τὸ μὴ κρείττον εἶναι τῆς ἑτέρου γνώμης , μὴδὲ ἐπὶ σοὶ κεῖσθαι τὸ πᾶν . Νυνὶ δὲ τὸ σαυτοῦ θηρίον , καὶ οὐ πάντως κύριος εἶ .
Lemmas: μετά ὁ φύσις καί ὁ ὁ προαίρεσις προλιβους καλός ; καί εἰμί μέν ἄλλος ἐκλύω ἄνθρωπος ποιέω πρᾶος , οὐδέ οὗτος 63 μέν ἀδύνατος εἄν δοκέω ἐπιτάσσω · πλήν ἄλλος ἐνι προσβάλλω ὁ μή ἀγαθός εἰμί ὁ ἕτερος γνώμη , μηδέ ἐπί σύ κεῖμαι ὁ πᾶς . νυνί δέ ὁ σεαυτοῦ θηρίον , καί οὖον πάντως κύριος εἰμί .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0067.2
18°.Ταῦτα ἀκούετωσαν οἱ πλουτοῦντες , οἱ τὴν κάμινον τῆς πενίας ἀνάπτοντες . Ἐκείνους μὲν γὰρ οὐδὲν βλάψουσι , τῆς δρόσου παραγενόμενῃς αὐτοῖς · ἑαυτοὺς δὲ εὐχερώτως ἐργάσονται τῇ φλογί , ἣν ἀπὸ 81 τῶν ἰδίων ἀνήψαν χειρῶν . Τότε μὲν οὖν ἄγγελοι συγκατέβη τοῖς πασιν ἐκείνοις · νυνὶ δὲ ἡμεῖς τοῖς ἐν καμίνῳ πενίας οὐσι συγκαταβῶμεν , καὶ διὰ τῆς ἐλεημοσύνης ἐργασώμεθα δρόσον , καὶ ἐκτινάξωμεν τὴν
Lemmas: Τεῦτα ἀκούω ὁ πλουτέω , ὁ ὁ κάμινος ὁ πενία ἀνάπτω . κεινόω μέν γάρ οὐδείς βλάπτω , ὁ δρόσος παραγίγνομαι αὐτός · ἑαυτοῦ δέ εὐχερώτως ἐργάζομαι ὁ φλόξ , ὅς ἀπό 81 ὁ ἴδιος ἀνάπτω χείρ . τότε μέν οὖν ἄγγελος συγκαταβαίνω ὁ πᾶς ἐκεῖνος · νυνί δέ ἐγώ ὁ ἐν κάμινος πενία οὐ συγκαταβαίνω , καί διά ὁ ἐλεημοσύνη ἐργάζομαι δρόσος , καί ἐκτινάσσω ὁ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0068.2
ἀκολουθίαν εἰδέναι μετὰ ἀκριβείας τῶν παρ' ἡμῶν ὑφαινομένων ὑμῖν νοημάτων . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐχ ἐν πάντα ἐν μιᾷ καταβαλεῖν 68 ἡμέρα , τὰ ἐν πολλαῖς ὑμῖν ἡμέραις κατατιθέμενα τῇ τῆς μνήμης συνεχεῖ τῷσπερ σειρᾶν τινὰ ποιησάμενος , οὕτω δὴ περιέθεσε τὴν ψυχή , ὥστε ὀλόληρον φαίνειν τὸ σῶμα τῶν Γραφῶν . Ἀναμνήσαντες τοίνυν τῶν ἐναγος εἰρημένων ἑαυτούς , οὕτω καὶ σήμερον ἐπὶ τὰ προκείμενα ἴωμεν .
Lemmas: ἀκολουθία οἶδα μετά ἀκρίβεια ὁ παρά ἐγώ ὑφαίνω σύ νόημα . ἐπειδή γάρ οὐ ἐν πᾶς ἐν εἷς καταβάλλω 68 ἡμέρα , ὁ ἐν πολύς σύ ἡμέρα κατατίθημι ὁ ὁ μνήμη συνεχής ὅς σειρά τις ποιέω , οὗτος δή περιτίθημι ὁ ψυχή , ὥστε ὄλλυμι φαίνω ὁ σῶμα ὁ Γραφής . ἀναμιμνῄσκω τοίνυν ὁ ἐνάγω εἴρω ἑαυτοῦ , οὗτος καί σήμερον ἐπί ὁ πρόκειμαι ἔρχομαι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0071.2
γ’ . Εἰ δὲ καὶ τὴν ἐκεῖθεν παράγοινεν μαρτυρίαν , καὶ οὕτω τὰ νικητήρια παρ’ ἡμῖν . Καὶ γὰρ τὸ τῆς νεανιότητος δνομα ἐπὶ τῆς παρθενίας εἴωθεν ἡ Γραφὴ τιθέναι , οὐχ ἐπὶ γυναικῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἀνδρῶν · Νεανίσκοι γάρ , φησὶ , καὶ παρθέναι , πρεσβύτεροι μετὰ νεωτέρων . Καὶ περὶ κώρης δὲ ἐπιβουλευομένης διαλεγόμενῃ πάλιν , Ἐὰν φωνήσῃ ἡ νεάνις , φησὶ , τοὔτεστιν ἡ παρθένος . Καὶ τὰ πρὸ τοῦτου δὲ εἰρημένα τούτων τὸν λόγον συνίστησιν . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς εἶπεν , Ἴδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔξει · ἀλλὰ πρότερον εἰπών , Ἴδοὺ δώσει Κύριος αὐτοῖς ὑμῖν σημεῖον , τότε ἐπηγάγεν · Ἴδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἔξει . Καίτοι εἰ μὴ παρθένος ἦν ἡ μέλλουσα κύειν , ἀλλὰ νόμῳ γάμου τοῦτο ἐγένετο , ποῖον ἂν εἴη σημεῖον τὸ γινόμενον ; Τὸ γὰρ σημεῖον ὑπερβαλειν δεῖ τὴν τῶν πολλῶν ἀκολουθίαν , καὶ ξένον εἶναι καὶ παρηλλαγμένον · ἐπεὶ πῶς ἂν εἴη σημεῖον ; Διεγερθεὶς δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου , ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος Κυρίου . Εἶδες ὑπακοχὴν , καὶ καταπαθεῖθ διάνοιαν ; εἶδες ψυχὴν διεγερμένην , καὶ ἐν ἅπασιν ἀδέκαστον ; Οὔτε γὰρ ἥνικα ὑπώπτευσεν ἄνδρες τ · καὶ ἀτοπον , κατασχὲν τὴν ἔσχετο τὴν Παρθένον , οὔτε ἐπειδὴ ταύτης ἀπηλλάγη τῆς ὑποψίας , ἐκβαλεῖν ὑπέμεινεν · ἀλλὰ καὶ κατέχει , καὶ διακονεῖται τῇ οἰκονομίᾳ πάσῃ . Καὶ παρέλαβε Μαρίαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ . Εἶδες πῶς συνεχῶς τοῦτο τίθησι τὸ ὄνομα ὁ εὐαγγελιστής , οὐ βουλόμενος ἐκκαλυφθῆναι τὸ μυστήριον ἐκεῖνο τέως , καὶ τὴν πορνὴν ἐκείνην ἀναρᾶν ὑποψίαν ;
Lemmas: γε . εἰμί δέ καί ὁ ἐκεῖθεν παράγω μαρτυρία , καί οὗτος ὁ νικητήριος παρά ἐγώ . καί γάρ ὁ ὁ νεανιότης δνομα ἐπί ὁ παρθενίη εἴωθα ὁ γραφή τίθημι , οὐ ἐπί γυνή μόνος , ἀλλά καί ἐπί ἀνήρ · Νεανίσκος γάρ , φημί , καί παρθένη , πρέσβυς μετά νέος . καί περί Κώρης δέ ἐπιβουλεύω διαλέγω πάλιν , ἐάν φωνέω ὁ νεᾶνις , φημί , τουτέστιν ὁ παρθένος . καί ὁ πρό οὗτος δέ εἴρω οὗτος ὁ λόγος συνίστημι . οὐδέ γάρ ἀπλόος εἶπον , ἰδού ὁ παρθένος ἐν γαστήρ ἔξειμι · ἀλλά πρότερος εἶπον , ἰδού δίδωμι Κύριος αὐτός σύ σημεῖον , τότε ἐπάγω · ἰδού ὁ παρθένος ἐν γαστήρ ἔξειμι . καίτοι εἰμί μή παρθένος εἰμί ὁ μέλλω κύω , ἀλλά νόμος γάμος οὗτος γίγνομαι , ποῖος εἄν εἰμί σημεῖον ὁ γίγνομαι ; ὁ γάρ σημεῖον ὑπερβάλλω δεῖ ὁ ὁ πολύς ἀκολουθία , καί ξένος εἰμί καί παραλλάσσω · ἐπεί πῶς εἄν εἰμί σημεῖον ; διεγείρω δέ ὁ Ἰωσήφ ἀπό ὁ ὕπνος , ποιέω ὡς προστάσσω αὐτός ὁ ἄγγελος κύριος . εἶδον ὑπακοχὴν , καί καταπάσσω διάνοια ; ὁράω ψυχή διεγείρω , καί ἐν ἅπας ἀδέκαστος ; οὔτε γάρ ἑνίζω ὑποπτεύω ἀνήρ τ · καί ἄτοπος , κατέχω ὁ ἔχω ὁ παρθένος , οὔτε ἐπεί οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ ὑποψία , ἐκβάλλω ὑπομένω · ἀλλά καί κατέχω , καί διακονέω ὁ οἰκονομία πᾶς . καί παραλαμβάνω Μαρία ὁ γυνή αὐτός . εἶδον πῶς συνεχῶς οὗτος τίθημι ὁ ὄνομα ὁ εὐαγγελιστής , οὖον βούλομαι ἐκκαλύπτω ὁ μυστήριον ἐκεῖνος τέως , καί ὁ πόρνη ἐκεῖνος ἀναίρω ὑποψία ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0072.3
ε’ . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐχ ἵνα μὴ ἱκετεύωμεν τοὺς ἁγίους , ἀλλ’ ἵνα μὴ ῥαθυμῶμεν , μηδὲ ἀναπ-πτοντες αὐτοὶ καὶ καθεύδοντες , ἑτέροις τὰ καθ’ ἡμᾶς ἐπιτρέπωμεν μόνοις . Καὶ γὰρ ³ εἰπών , Ποιήσατε ὑμῖν φίλους , οὐχ ἕστι μέχρι τούτου μόνον , ἀλλὰ προσἕθηκεν , Ἐκ τοῦ ἀδίκου μαμωνᾶ · ἵνα πάλιν οὐν τὸ κατορθώμα γένηται · οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἢ ἐλεημοσύνην ἐνταῦθα ἠγείσατο . Καὶ τὸ δὴ θαυμαστόν , ὅτι ⁴ οὐδὲ ἀχριολογεῖται πρὸς ἡμᾶς , ἐὰν ἀποστύψωμεν τῆς ἀδιχίας . Ὁ γὰρ λέγει τοιούτων ἐστιν · Ἐκτὸς κακῶς ; ἀνάλυσον καλῶς . Συνέλεξας ἀδίκως ; σκόρτισον δικαίως . Καίτοιγε ποία τοῦτο ἀρετὴ τὸ ἐκ τῶν ⁵ τοιούτων διδόναι ; Ἄλλ’ ὅμως ὁ Θεός , φιλάνθρωπος ὢν , καὶ μέχρι τούτου καταβαίνει · χῶν οὕτω ποιῶμεν , πολλὰ ἡμῖν ἐπαγγέλλεται ἀγαθά . Ἄλλ’ ἡμεῖς εἰς τοσοῦτον ἀναίσχυντας ἡκοίμεν , ὡς μηδ’ ἐκ τοῦ ἀδίκου διδόναι · ἀλλὰ μυρία ἀρπάζοντες , ἂν πολλοστὸν μέρος καταδώμεν , τὸ πᾶν νομίζομεν πεπληρωκέναι . Οὐχ ἡκουσας Παύλου λέγοντος , ὅτι ὁ σπείρων φειδομένως , φειδομένως καὶ θερίσει ; Τίνος οὖν ἕνεκεν φειδῇ ; μὴ γὰρ ἀνόλωμα τὸ πρᾶγμα ἐστι ; μὴ γὰρ δαπάνη ;
Lemmas: εἰ . καί οὗτος λέγω , οὐ ἵνα μή ἱκετεύω ὁ ἅγιος , ἀλλά ἵνα μή ῥαθυμέω , μηδέ ἀναπίπτω αὐτός καί καθεύδω , ἕτερος ὁ κατά ἐγώ ἐπιτρέπω μόνος . καί γάρ ³ εἶπον , ποιέω σύ φίλος , οὐ εἰμί μέχρι οὗτος μόνος , ἀλλά προστίθημι , ἐκ ὁ ἄδικος μαμωνᾶς · ἵνα πάλιν ὀν ὁ κατόρθωμα γίγνομαι · οὐδείς γάρ ἕτερος ἢ ἐλεημοσύνη ἐνταῦθα ἠγείσατο . καί ὁ δή θαυμαστός , ὅτι ⁴ οὐδέ αχριολογεω πρός ἐγώ , ἐάν ἀποστύπτω ὁ αδιχιος . ὁ γάρ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ἐκτός κακῶς ; ἀναλύω καλῶς . συλλέγω ἄδικος ; σκορτισος δικαίως . καίτοι ποῖος οὗτος ἀρετή ὁ ἐκ ὁ ⁵ τοιοῦτος δίδωμι ; ἄλλος ὅμως ὁ Θεός , φιλάνθρωπος εἰμί , καί μέχρι οὗτος καταβαίνω · χόω οὗτος ποιέω , πολύς ἐγώ ἐπαγγέλλω ἀγαθός . ἄλλος ἐγώ εἰς τοσοῦτος ἀναίσχυντος ἥκω , ὡς μηδέ ἐκ ὁ ἄδικος δίδωμι · ἀλλά μυρίος ἀρπάζω , εἄν πολλοστός μέρος καταδέω , ὁ πᾶς νομίζω πληρόω . οὐχ ἀκούω Παῦλος λέγω , ὅτι ὁ σπείρω φείδομαι , φείδομαι καί θερίζω ; τίς οὖν ἕνεκα φειδός ; μή γάρ ἀνόλωμα ὁ πρᾶγμα εἰμί ; μή γάρ δαπάνη ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0075.2
Οὐδὲν γὰρ , οὐδὲν τῶν ἐνταῦθα τόκων αἰσχρότερον ,
Lemmas: οὐδείς γάρ , οὐδείς ὁ ἐνταῦθα τόκος αἰσχρός ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0075.4
[ 84 ] ΟΜΙΛΙΑ Γ' .
Lemmas: [ 84 ] Ὁμιλία Γε .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0075.5
Τοῦ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως , ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα , λέγοντες · Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων ; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ , καὶ ἦλθομεν προσκυνήσαι αὐτῷ .
Lemmas: ὁ Ἰησοῦς γεννάω ἐν Βηθλέεμ ὁ Ἰουδαῖος ἐν ἡμέρα Ἡρῴδης ὁ βασιλεύς , ἰδού μάγος ἀπό ἀνατολή παραγίγνομαι εἰς Ἱερουσαλήμ , λέγω · πός εἰμί ὁ τίκτω βασιλεύς ὁ Ἰουδαῖος ; ὁράω γάρ αὐτός ὁ ἀστήρ ἐν ὁ ἀνατολή , καί ἔρχομαι προσκυνέω αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0075.6
α' . Πολλῆς ἡμῖν δεῖ τῆς ἀγρυπνίας , πολλῶν τῶν εὐχῶν , ὥστε δυνηθῆναι ἐπεξελθεῖν τῷ παρόντι χωρίῳ , καὶ μαθεῖν , τίνες οἱ μάγοι οὗτοι , καὶ πόθεν ἦλθον , καὶ πῶς , καὶ τίνος αὐτῶν πείσαντος , καὶ τὸς ὁ ἀστήρ . Μᾶλλον δέ , εἰ βούλεσθε , πρότερον ἂ φασιν οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροί , ταῦτα εἰς μέσον ἀγάγωμεν . Καὶ γὰρ τοσοῦτον κατ' αὐτὸν ἐπενευεν ὁ διάβολος , ὥστε καὶ ἀντεῦθεν αὐτοὺς ἐπιχειρεῖν ὀπλίζειν κατὰ τῶν τῆς ἀληθείας λόγων . Τί οὖν φασιν ; Ἰδοὺ , φησὶ καὶ τοῦ Χριστοῦ γεννηθέντος ἀστὴρ ἐφάνη , ὅπερ ἐστὶ σημεῖον τοῦ τὴν ἀστρολογίαν εἶναι βεβαίαν . Πῶς οὖν εἰ κατ' ἐκεῖνον ἐτέχθη τὸν νόμον , ἀστρολογίαν ἔλυσε ,
Lemmas: ὅς . Πολλῆς ἐγώ δεῖ ὁ ἀγρυπνία , πολύς ὁ εὖχος , ὥστε δύναμαι ἐπεξέρχομαι ὁ πάρειμι χωρίον , καί μανθάνω , τίς ὁ μάγος οὗτος , καί πόθεν ἔρχομαι , καί πῶς , καί τίς αὐτός πείθω , καί τός ὁ ἀστήρ . μᾶλλος δέ , εἰμί βούλομαι , πρότερος ὅς φημί ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός , οὗτος εἰς μέσος ἄγω . καί γάρ τοσοῦτος κατά αὐτός ἐπινεύω ὁ διάβολος , ὥστε καί ἀνατίθημι αὐτός ἐπιχειρέω ὁπλίζω κατά ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος . τις οὖν φημί ; ἰδέ , φημί καί ὁ Χριστός γεννάω ἀστήρ φαίνω , ὅσπερ εἰμί σημεῖον ὁ ὁ ἀστρολογία εἰμί βέβαιος . Πῶς οὖν εἰμί κατά ἐκεῖνος τίκτω ὁ νόμος , ἀστρολογία λύω ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0075.7
καὶ εἰμαρμένην ἀνέλε , καὶ δαίμονας ἐπεσκόμισε , καὶ πλάνην ἐξέβαλε , καὶ πᾶσαν τοιαύτην μαγυτείαν ἀνέτρεψε ; Τί δὲ καὶ οἱ μάγοι παρὰ τοῦ ἀστέρος αὐτῷ μαγιδεύοντες ; δεῖ βασιλέως τῶν Ἰουδαίων ἦν ; Καὶ μὴν οὐ ταύτης ἦν τῆς βασιλείας βασιλεύς , καθὼς καὶ τῷ Πιλάτῳ ἔλεγεν · Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἐστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου . Οὐδὲν γοῦν ἐπεδείξατο τοιούτων · οὐδὲ γὰρ δορυφόρους , οὔτε ὁπασπιστάς , οὔτε ἵππους , οὔτε ἡμιόνων ζεύγος , οὔτε ἄλλο τι τοιούτον ἔσχε περὶ ἑαυτόν · ἀλλὰ τὸν εὐτελῆ τοῦτον βίον καὶ πτωχὸν μετῆλθε , διδάσκα εὐτελεῖς ἀνθρώπους μεθ' ἑαυτοῦ περιφέρεσθαι . Εἰ δὲ καὶ βασιλέα ἤθελαν ὄντα , τίνος ἕνεκεν παραγίνονται ; Οὐ γὰρ διὰ τοῦτο [ 85 ] ἀστρονόμους ἔργον ἐστίν , ἀπὸ τῶν ἀστρῶν εἰδόναι τοὺς τικτομένους , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ὥρας τῶν τικτομένων προαναφανεῖν τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι , ὡς φασιν . Οὗτοι δὲ οὔτε ὠδίνους τῇ μητρὶ παρήσαν , οὔτε τὸν καιρὸν ἐγνώσαν , καθ' ὃν ἐτέχθη , οὔτε ἐντεῦθεν λα -
Lemmas: καί λέγω ἀναιρέω , καί δαίμων σκομίζω , καί πλάνη ἐκβάλλω , καί πᾶς τοιοῦτος μαγυτείαν ἀνατρέπω ; τις δέ καί ὁ μάγος παρά ὁ ἀστήρ αὐτός μαγιδευειμι ; δεῖ βασιλεύς ὁ Ἰουδαῖος εἰμί ; καί μήv οὖον οὗτος εἰμί ὁ βασίλεια βασιλεύς , καθώς καί ὁ Πιλᾶτος λέγω · ὁ βασίλειος ὁ ἐμός οὐ εἰμί ἐκ ὁ κόσμος οὗτος . οὐδείς γοῦν ἐπιδείκνυμι τοιοῦτος · οὐδέ γάρ δορυφόρος , οὔτε οπασπιιστημι , οὔτε ἵππος , οὔτε ἡμίονος ζεύγος , οὔτε ἄλλος τίς τοιοῦτος ἔχω περί ἑαυτοῦ · ἀλλά ὁ εὐτελής οὗτος βίος καί πτωχός μετέρχομαι , διδάσκω εὐτελής ἄνθρωπος μετά ἑαυτοῦ περιφέρω . εἰμί δέ καί βασιλεύς θέλω εἰμί , τίς ἕνεκα παραγίγνομαι ; οὖον γάρ διά οὗτος [ 85 ] ἀστρονόμος ἔργον εἰμί , ἀπό ὁ ἄστρον οἶδα ὁ τίκτω , ἀλλά ἀπό ὁ ὥρα ὁ τίκτω προαναφαίνω ὁ μέλλω εἰμί , ὡς φημί . οὗτος δέ οὔτε ὠδίνω ὁ μήτηρ πάρειμι , οὔτε ὁ καιρός γιγνώσκω , κατά ὅς τίκτω , οὔτε ἐντεῦθεν λάω -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0083.1
δακρύη . Διὰ τοῦτο πρὸ τῶν ἄλλων τούτους ἐμακαρίζεν ὁ Θεὸς 86 . Μακάριοι οἱ πενθοῦντες , λέγων . Καὶ πῶς ὁ Παῦλος φησί · Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε ; Τὴν γὰρ ἐκ τῶν δακρύων τούτων λέγων ἡδονὴν . Ὡσπερ γὰρ ἡ διὰ κόσμου χαρὰ λύπην ἔχει συγκελληρωμένην , οὕτω τὰ κατὰ Θεὸν δάκρυα χαρὰν βιαστάνει διηνεκῆ καὶ ἀμάραντον . Οὕτω καὶ ἡ πόρνη παρθένου γένετο σεμνότηρα , τοῦτο κατασχεθεῖσα τῷ πυρί . Ἐπειδὴ γὰρ διεθερμάνθη τῇ μετανοίᾳ , ἐξεδακρεύθη λοιπὸν τῷ περὶ τὸν Χριστὸν πόθῳ , τὰς τρίχας λούσα , καὶ τοὺς ἁγίους 87 βρέχουσα πόδας τοῖς δάκρυσιν , καὶ ταῖς ἰδίαις αὐτοῖς ἀπομάσσουσα χώματι , καὶ τὸ μύρον χεοῦσα . Καὶ ταῦτα μὲν ἅπαντα ἐξωθεν ἐγένετο · τὰ δὲ ἐν τῇ διανοίᾳ τελοῦμενα πολλῷ τούτων θερμότερα ἦν , 88 ὁ μόνος αὐτὸς ἔδειπεν ὁ Θεός . Διὰ δὲ τοῦτο Ἐκαστος 89 ἀκούων , συγχαίρει τε αὐτῇ , καὶ εὐφραίνεται τοῖς ἐκείνης κατορθώμασι , καὶ πάντων ἀπαλλάττεται τῶν ἐγκλημάτων αὐτῆς .
Lemmas: δάκρυ . Ζεύς οὗτος πρό ὁ ἄλλος οὗτος μακαρίζω ὁ θεός 86 . μακάριος ὁ πενθέω , λέγω . καί πῶς ὁ Παῦλος φημί · χαίρω ἐν κύριος πάντοτε ; ὁ γάρ ἐκ ὁ δάκρυ οὗτος λέγω ἡδονά . ὡς γάρ ὁ διά κόσμος χαρά λύπη ἔχω συγκληρόω , οὗτος ὁ κατά θεός δάκρυ χαρά βιάζω διηνεκής καί ἀμάραντος . οὕτως καί ὁ πόρνη παρθένος γίγνομαι σεμνότηρα , οὗτος κατέχω ὁ πῦρ . ἐπεί γάρ διαθερμαίνω ὁ μετάνοια , ἐκδακρύω λοιπός ὁ περί ὁ Χριστός πόθος , ὁ θρίξ λούω , καί ὁ ἅγιος 87 βρέχω πούς ὁ δάκρυ , καί ὁ ἴδιος αὐτός ἀπομάσσω χῶμα , καί ὁ μύρον χέω . καί οὗτος μέν ἅπας ἐξωθεν γίγνομαι · ὁ δέ ἐν ὁ διάνοια τελέω πολύς οὗτος θερμός εἰμί , 88 ὁ μόνος αὐτός ἔδειπεν ὁ Θεός . Ζεύς δέ οὗτος ἕκαστος 89 ἀκούω , συγχαίρω τε αὐτός , καί εὐφραίνω ὁ ἐκεῖνος κατόρθωμα , καί πᾶς ἀπαλλάσσω ὁ ἔγκλημα αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0083.2
Εἰ δὲ ἡμεῖς οἱ πονηροὶ ταύτην φέρομεν τὴν ψῆφον , ἔννοήσον τίνος ἀπέλαυσε παρὰ τοῦ φιλαθρώπου Θεοῦ , καὶ πόσα , καὶ πρὸ τῶν τοῦ Θεοῦ δωρεῶν , ἀπὸ τῆς μετανοίας [ 96 ] ἐκαρπώσατο ἀγαθὰ 90 . Καθάπερ γὰρ ὑετὸ καταρράχεντος σφοροῦ αἰθρία γίνεται καθαρά , οὕτω καὶ δακρύων καταπερομένων γαλήνη γίνεται καὶ εὐθὺς , καὶ τὸ ἐκ τῶν ἁμαρτημάτων ἀφανίζεται σκότος . Καὶ ὡσπερ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος , οὕτως ἀπὸ δακρύων καὶ ἐξομολογήσεως καθαρούμεθα πάλιν , ἂν μὴ πρὸς ἐπίδειξιν τοῦτο ποιῶμεν καὶ πρὸς φιλοτιμίαν . Τὴν γὰρ οὕτω δακρύουσαν τῆς καλωπικομένης καὶ 91 ὑποκριτικῆς καὶ ἐπιτριβῆς μᾶλλον κατηγορεῖσθαι φαίνω ἂν εἶναι δικαίον . Ἐγὼ γὰρ ἐκεῖνα ζητῶ τὰ δάκρυα τὰ μὴ πρὸς ἐπίδειξιν , ἀλλὰ πρὸς κατανύξιν γινόμενα · τὰ λάθρα καὶ ἐν ταῖς ταμείοις , καὶ μηδενὸς ὁρώντος , ἀλλ' ἥρεμα καὶ ἀψοφητὶ στάζοντα · τὰ ἀπὸ βάθους διανοίας , τὰ ἐν τῷ Ὑλδεθαὶ καὶ ὁδυνηθαί , καὶ διὰ τοῦ Θεοῦ μόνου γινόμενα , οἷα τὰ τῆς Ἄννης ἦν · Τὰ γὰρ χεῖλη αὐτῆς , φησίν , ἐκιτεῖτο , καὶ ἡ φωνὴ αὐτῆς οὐκ ἠκούετο . Ἄλλα τὰ δάκρυα μόνα σάλπιγγος λαμπροτέραν ἠρεῖ φωνήν . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ τὴν μήτραν ἀνέψεν ὁ Θεός , καὶ τὴν σκληρὰν πέτραν ἀπαλὴν ἄρουραν εἰργάσατο .
Lemmas: εἰμί δέ ἐγώ ὁ πονηρός οὗτος φέρω ὁ ψῆφος , ἐννοέω τίς ἀπολαύω παρά ὁ φιλαθρώπου Θεός , καί πόσος , καί πρό ὁ ὁ Θεός δωρεά , ἀπό ὁ μετάνοια [ 96 ] καρπόω ἀγαθός 90 . καθά γάρ υετός καταρράσσω σφοροος αἰθρία γίγνομαι καθαρός , οὗτος καί δάκρυ καταπείρω γαλήνη γίγνομαι καί εὐθύς , καί ὁ ἐκ ὁ ἁμάρτημα ἀφανίζω σκότος . καί ὡς ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα , οὕτως ἀπό δάκρυ καί ἐξομολόγησις καθαίρω πάλιν , εἄν μή πρός ἐπίδειξις οὗτος ποιέω καί πρός φιλοτιμία . ὁ γάρ οὗτος δάκρυ ὁ καλωπικομενω καί 91 ὑποκριτικός καί ἐπιτριβή μᾶλλον κατηγορέω φαίνω εἄν εἰμί Δίκαιος . ἐγώ γάρ ἐκεῖνος ζητέω ὁ δάκρυ ὁ μή πρός ἐπίδειξις , ἀλλά πρός κατάνυξις γίγνομαι · ὁ λάθρῃ καί ἐν ὁ ταμεῖον , καί μηδείς ὁράω , ἀλλά ἤρεμος καί ἀψοφητί στάζω · ὁ ἀπό βάθος διάνοια , ὁ ἐν ὁ Ὑλδεθαὶ καί ὁδυνηθαί , καί διά ὁ Θεός μόνος γίγνομαι , οἷος ὁ ὁ Ἄννα εἰμί · ὁ γάρ χεῖλος αὐτός , φημί , ἐκιτεῖτο , καί ὁ φωνή αὐτός οὐ ἀκούω . ἄλλος ὁ δάκρυ μόνος σάλπιγξ λαμπρός αἱρέω φωνή . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ μήτρα ἀνέψω ὁ Θεός , καί ὁ σκληρός πέτρα ἁπαλός ἄρουρα ἐργάζομαι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0083.3
ζ' . Ἄν οὕτω καὶ αὐτὸς δακρύσῃ , μίμησε τοῦ Δεσπότου σου γένος . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς ἐδάκρυσεν , καὶ ἐπὶ Λαζάρῳ καὶ ἐπὶ τῆς πόλεως , καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰούδα διεταράχθη . Καὶ τοῦτο μὲν πολλάκις ἔστιν ἰδεῖν αὐτὸν ποιοῦντα , γελοῦντα δὲ οὐδαμοῦ · ἀλλ' οὐδὲ μειδιῶντα ἥρεμα · οὐκοῦν τῶν εὐαγγελιστῶν οὐδεὶς 92 εἴρηκε . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος , ὅτι μεν ἐδάκρυσεν , καὶ τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν τοῦτο ἐποίησε , καὶ αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ , καὶ ἕτεροι περὶ αὐτοῦ τοῦτο λέγουσιν · ὅτι δὲ ἐγέλασεν , οὐδαμοῦ οὔτε αὐτὸς εἴρηκεν , οὔτε 93 ἄλλος οὐδεὶς ἐκ τῶν ἁγίων , οὔτε περὶ ἑαυτοῦ , οὔτε περὶ ἑτέρου τινὸς τοιούτου · [ 97 ] ἀλλὰ 94 περὶ Σάρρας μόνης τοῦτο εἴρηται , ἣνίκα ἐπετιμήθη · καὶ περὶ τοῦ υἱοῦ Νῶε , ὅτε ἀντ' ἐλευθέρου δούλου γένους . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐ τὸν γέλων ἐκκόπτων , ἀλλὰ τὴν διάχυσιν ἀναρῶν . Τίνος γὰρ ἔνεκεν , εἰπέ μοι , θρύπτῃ
Lemmas: γῆ . ἄν οὗτος καί αὐτός δάκρυ , μιμώ ὁ δεσπότης σύ γένος . καί γάρ καί αὐτός δάκρυ , καί ἐπί Λάζαρος καί ἐπί ὁ πόλις , καί ἐπί ὁ Ἰούδας διαταράσσω . καί οὗτος μέν πολλάκις εἰμί ὁράω αὐτός ποιέω , γελάω δέ οὐδαμοῦ · ἀλλά οὐδέ μειδάω ἤρεμος · οὐκοῦν ὁ εὐαγγελιστής οὐδείς 92 εἴρω . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος , ὅτι μέν δάκρυ , καί τριετία νύξ καί ἡμέρα οὗτος ποιέω , καί αὐτός περί ἑαυτοῦ , καί ἕτερος περί αὐτός οὗτος λέγω · ὅτι δέ γελάω , οὐδαμοῦ οὔτε αὐτός εἴρω , οὔτε 93 ἄλλος οὐδείς ἐκ ὁ ἅγιος , οὔτε περί ἑαυτοῦ , οὔτε περί ἕτερος τις τοιοῦτος · [ 97 ] ἀλλά 94 περί Σάρα μόνος οὗτος εἴρω , ἡνίκα ἐπιτιμάω · καί περί ὁ υἱός Νῶε , ὅτε ἀντί ἐλεύθερος δοῦλος γένος . καί οὗτος λέγω , οὖον ὁ Γέλων ἐκκόπτω , ἀλλά ὁ διάχυσις ἐναίρω . τίς γάρ ἐνέλκω , εἶπον ἐγώ , θρύπτω
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0083.5
ζ' . Μὴ τοίνυν αἴτει παρὰ τοῦ Θεοῦ ταῦτα , ἀ παρὰ
Lemmas: γῆ . μή τοίνυν αἰτέω παρά ὁ Θεός οὗτος , ὅς παρά
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.1
τοῦ διαβόλου λαμβάνειν . Τοῦ γὰρ Θεοῦ , δούνα καρ - 72
Lemmas: ὁ διάβολος λαμβάνω . ὁ γάρ Θεός , Δούνα Κάρ - 72
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.10
διεγερμένους , δυνηθῆναι τὴν ἀγρίαν ἐκείνην 81
Lemmas: διεγείρω , δύναμαι ὁ ἄγριος ἐκεῖνος 81
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.100
κατὰ τὸ ἀποστολικὸν ἐκεῖνο , Ἐν τῇ αἰσχύνῃ τῇ 180
Lemmas: κατά ὁ ἀποστολικός ἐκεῖνος , ἐν ὁ αἰσχύνη ὁ 180
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.101
σῇ δόξαν ἔχοντες . Πῶς οὖν δύναται σε λοιπὸν ἢ γυνὴ 181
Lemmas: σός δόξα ἔχω . Πῶς οὖν δύναμαι σύ λοιπός ἢ γυνή 181
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.102
ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἐπανελθεῖν παρανομίας 182 ; πῶς 183
Lemmas: ἀπό ὁ τοιοῦτος ἐπανέρχομαι παρανομία 182 ; πῶς 183
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.103
δέξεται ; πῶς προσερεῖ , οὕτως ἀτίμως τὸ κοινὸν τῆς 184
Lemmas: δέχομαι ; πῶς προσφωνέω , οὕτως ἄτιμος ὁ κοινός ὁ 184
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.104
γυναικείας παραδειγματίσασα φύσεως , καὶ ἀχρω - 185
Lemmas: γυναικεῖος παραδειγματίζω φύσις , καί ἀχρω - 185
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.105
λωτον ὑπὸ τῆς τοιαύτης ὄψεως ; καὶ δοῦλον γεγενημέ - 186
Lemmas: λωτός ὑπό ὁ τοιοῦτος ὄψις ; καί δοῦλος γεγενημέ - 186
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.106
νον τῆς πορνευσεως ; γυναικός ; Εἰ δὲ [ 102 ] ἀλγεῖτε 187
Lemmas: νοῦς ὁ πόρνευσις ; γυνή ; εἰμί δέ [ 102 ] ἀλγέω 187
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.107
ταῦτα ἀκούοντες , χάριν ὑμῖν ἔχω πολλήν · Τίς γὰρ 188
Lemmas: οὗτος ἀκούω , χάρις σύ ἔχω πολύς · Τῖς γάρ 188
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.108
ἔστιν ὁ εὐφραίνει με , ἢ μὴ ὁ Διπυόμενος ἐξ 189
Lemmas: εἰμί ὁ εὐφραίνω ἐγώ , ἢ μή ὁ διπυμαι ἐκ 189
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.109
ἐμοῦ ; Μὴ δὲ παύσησθε ποτε στένοντες ἐπὶ τοῖς 190
Lemmas: ἐγώ ; μή δέ παύω ποτός στένω ἐπί ὁ 190
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.11
φάλαγγα ἐνεγκεῖν . Ἄν δὲ γελῶμεν καὶ παίζωμεν , καὶ 82
Lemmas: φάλαγξ φέρω . ἄν δέ γελάω καί παίζω , καί 82
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.110
καὶ δακνυμένοις · καὶ γὰρ προσίμωμεν ὑμῖν ἐστὶ τῆς ἐπὶ 191
Lemmas: καί δακνυμενω · καί γάρ προσιμοω σύ εἰμί ὁ ἐπί 191
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.111
τὰ χρεῖστα 192 μεταβολῆς ἢ ἐκ τῶν τοιούτων ὀδύνη . 193
Lemmas: ὁ χρέω 192 μεταβολεύς ἢ ἐκ ὁ τοιοῦτος ὀδύνη . 193
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.112
Διὰ τοῦτο καὶ ὡς σφοδρότερον τὸν λόγον ἐποιήσαμην , 194
Lemmas: Ζεύς οὗτος καί ὡς σφοδρός ὁ λόγος ποιέω , 194
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.113
ἵνα βαθυτέραν δῷ τὴν τομήν , ἀπαλλάξῃ τῆς σπες - 195
Lemmas: ἵνα βαθύς δίδωμι ὁ τομή , ἀπαλλάσσω ὁ σπες - 195
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.114
δόνος τῶν μεθυσκόντων ὑμᾶς · ἵνα πρὸς καθαρὴν ἐπ - 196
Lemmas: Δόνος ὁ μεθύσκω σύ · ἵνα πρός καθαρός ἔπος - 196
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.115
αναγάγῃ ψυχῆς ὑγείαν · ἢς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἀπο - 197
Lemmas: ἀνάγω Ψυχή ὑγεία · εἶμαι γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἀπος - 197
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.116
λαύοντας διὰ πάντων , καὶ τῶν χειρῶν ἐπάθλων τοῖς 198
Lemmas: λαυειμι διά πᾶς , καί ὁ χείρ ἔπαθλον ὁ 198
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.117
καταρθύμασι τούτοις ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλαθρω - 199
Lemmas: καταρθυπημα οὗτος ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλαθρω - 199
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.118
πίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ 200
Lemmas: Πῖα ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί 200
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.119
τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.12
διαπαντὸς βαθυμυκῶμεν , οὐ πρὸ τῆς συμβολῆς ὑπὸ 83
Lemmas: διαπαντός βαθυμυκαομαι , οὖον πρό ὁ συμβολή ὑπό 83
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.13
τῆς οἰκείας καταπεσοῦμεθα βαθυμάτας . Οὐ τοίνυν 84
Lemmas: ὁ οἰκεῖος καταπίπτω βαθυματη . οὖον τοίνυν 84
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0084.14
ἡμέτερον τὸ γελᾶν διηνεκῶς καὶ θρυπτεῖν καὶ 85
Lemmas: ἡμέτερος ὁ γελάω διηνεκής καί θρύπτω καί 85