joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0371.2
δ . Μετὰ τούτων κάκεινο ἐννόει , ὅτι οὐ τὸν φθονούμενον ἀδικεῖ , ἀλλὰ κατὰ σαυτοῦ τὸ ξίφος οὔθεις . Τὶ γὰρ τὸν Ἄβελ ἠδίκησεν ὁ Κάϊν ; Οὐκ ἐκείνῳ μὲν 12 ταχύτερον καὶ ἄκων εἰς βασιλείαν παρέπεμψεν , ἑαυτὸν δὲ μυρίοις περιἐπειρε κακοῖς . Τὶ τὸν Ἰακώβ ἐδλᾶψεν ὁ Ἠσαῦ ; οὐχὶ ὁ μὲν ἐπαύσετο καὶ μυρίων ἀπέλαυσεν 13 ἀγαθῶν , αὐτὸς δὲ καὶ τῆς πατρώας οἰκίας ἐξέπιπτε , καὶ ἐν ἀλλοτρίᾳ ἐπλανᾶτο μετὰ τὴν ἐπιβουλὴν ἐκείνην ; Τὶ δὲ οἱ παῖδες τούτου τὸν 14 Ἰωσὴφ ἐποίησαν χειρῶ ; καὶ ταῦτα μέχρις αἵματος ἐλθόντες ; [ 442 ] οὐχὶ οὗτοι μὲν καὶ λυμὼν ὑπέμειναν καὶ περὶ τῶν ἐχθρῶν ἐκινδύνυσαν , ἐκεῖνος δὲ βασιλεὺς γέγονε τῆς Αἰγύπτου ἀπάσης ; Ὅσῳ γὰρ ἂν φθονῇς , τοσοῦτῳ γίγν 15 μειζόνων πρόξενος ἀγαθῶν τῷ φθονουμένῳ . Θεὸς γὰρ ἐστιν τὰ ταῦτα 16 ἐφορῶν · καὶ τῶν οὐδὲν ἀδικοῦντα ἀδικοῦντος , αὐτὸν μὲν ἐπαίρει μᾶλλον καὶ ποιεῖ λαμπρὸν ταύτη , σὲ δὲ κολάζει . Εἰ γὰρ τοὺς ἐχθροῦμένους τοῖς ἐχθροῖς οὐκ ἀφίησιν ἀτιμωρητὶ παρελθεῖν , Μὴ ἐπιχάρας γάρ , φησίν , ἐπὶ πτώματι ἐχθρῶν σου , μὴ ποτε ἰδὼν ὁ Θεός , καὶ οὐ μὴ ἀρέσῃ αὐτῷ · πολλῷ μᾶλλον τοὺς βασκαίνοντας τοῖς οὐδὲν ἠδικηκόσιν . Ἐκχῶμεν νῦν τοῦ πολυκέφαλου θηρίου . Καὶ γὰρ πολλὰ τὰ εἴδη τῆς βασκανίας . Εἰ γὰρ ὁ τὸν φιλοῦντα ἀγαπῶν οὐδὲν πλέον ἔχει τοῦ τελείου , ὁ τὸν οὐδὲν ἀδικοῦντα μισῶν ποῦ στήσεται ; πῶς δὲ ἐκφευξεται τὴν γένναν , τῶν ἐθνικῶν χειρῶν γινόμενος ; Διὸ καὶ σφόδρα ὀδυνῶμαι , ὅτι οἱ τοῖς ἀγγέλοις , μᾶλλον δὲ 18 τῷ ἀγγέλων τὸν Δεσπότην μιμεῖσθαι κλεῖουσι , τὸν διάβολον ζηλοῦσιν . Καὶ γὰρ πολλὴ καὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἡ βασκανία · μᾶλλον δὲ ἢ ἐν ἡμῖν ἐν τοῖς ἀρχομένοις . Διὸ καὶ ἡμῖν αὐτοῖς διαλεχθῶ . Τίνα γὰρ ἐνεκεν , εἰπὲ μοι , βασκαίνεις τῷ πλησίῳ ; Ὅτι τιμῆς ἀπολαύοντα βλέπεις καὶ χρηστῶν ῥημάτων ; Εἶτα οὐκ ἐννοεῖς , πόσον φέρουσι κακὸν αἱ τιμαὶ τοῖς μὴ προσέχουσι ; εἰς ξενοδοχίαν αἱροῦσαι , εἰς τύφον , εἰς ἀπόνοιαν , εἰς ὑπεροψίαν , βαθυμωτέρους ποιοῦσαι · καὶ μετὰ τούτων τῶν κακῶν καὶ μαραινοῦσι ράβδους . Τὸ γὰρ τὸ χαλεπώτατον τούτο , ὅτι τὰ μὲν ἐξ αὐτοῦ 20 κακὰ ἀθάνατα μένει · ἡ δὲ ἡδονὴ ὁμοῦ τὴν ἔραφιν καὶ ἀπέστη . Διὰ ταῦτα οὖν βασκαίνεις ; εἰπὲ μοι . Ἄλλ' ἔξεστιν ἔχειν παρὰ τῷ κρατοῦντι πολλήν , καὶ ἄγει καὶ φέρει πάντα ὅποι βέλει , καὶ τοὺς προσκυνήσας λυπεῖ , καὶ τοὺς κολακεύοντας εὐεργετεῖ , καὶ πολλὴν ἔχει δύναμιν . Βιωτικῶν 21 ταῦτα τὰ ῥήματα , καὶ τῶν τῇ γῇ προσηλωμένων ἀνθρώπων ἐστι . Τὸν γὰρ πνευματικὸν οὐδὲν λυπηθῆναι δυνήσεται . Τὶ γὰρ αὐτῷ 22 ἐργάζεται ; δεινόν ; ἀποχεροτονήσει τῆς ἀξίας ; Καὶ τὶ τούτο ; Ἄν μὲν γὰρ δικαίως , καὶ ὑφαιρεῖται · οὐδὲν γὰρ οὕτω παροξύνει Θεόν , ὡς τὸ παρ' ἀξίας ἱεράσθαι · ἂν δὲ ἀδίκως , τὸ ἐγκλημα πάλιν ἐπὶ
Lemmas: δ . μετά οὗτος ἐκεῖνος ἐννοέω , ὅτι οὖον ὁ φθονέω ἀδικέω , ἀλλά κατά σεαυτοῦ ὁ ξίφος οὐδείς . τίς γάρ ὁ Ἄβελ ἀδικέω ὁ Κάϊν ; οὐ ἐκεῖνος μέν 12 ταχύς καί ἄκων εἰς βασίλειος παραπέμπω , ἑαυτοῦ δέ μυρίος περιπείρω κακός . τίς ὁ Ἰακώβ ἐδλᾶψεν ὁ Ἡσαῦ ; οὐ ὁ μέν παύω καί μυρίος ἀπολαύω 13 ἀγαθός , αὐτός δέ καί ὁ πατρῷος οἰκίον ἐκπίπτω , καί ἐν ἀλλότριος πλανάω μετά ὁ ἐπιβουλή ἐκεῖνος ; τίς δέ ὁ παῖς οὗτος ὁ 14 Ἰωσήφ ποιέω χειρόω ; καί οὗτος μέχρι αἷμα ἔρχομαι ; [ 442 ] οὐ οὗτος μέν καί λύμη ὑπομένω καί περί ὁ ἐχθρός κινδυνεύω , ἐκεῖνος δέ βασιλεύς γίγνομαι ὁ Αἴγυπτος ἀπασάω ; ὅσος γάρ εἄν φθονέω , τοσοῦτος γίς 15 μείζων πρόξενος ἀγαθός ὁ φθονέω . θεός γάρ εἰμί ὁ οὗτος 16 ἐφοράω · καί ὁ οὐδείς ἀδικέω ἀδικέω , αὐτός μέν ἐπαίρω μᾶλλον καί ποιέω λαμπρός οὗτος , σύ δέ κολάζω . εἰμί γάρ ὁ εχθρουμενος ὁ ἐχθρός οὐ ἀφίημι ἀτιμωρητί παρέρχομαι , μή ἐπιχάρης γάρ , φημί , ἐπί πτῶμα ἐχθρός σύ , μή ποτός εἶδον ὁ Θεός , καί οὖον μή ἀρέσκω αὐτός · πολύς μᾶλλον ὁ βασκαίνω ὁ οὐδείς ἀδικέω . ἐκχέω νῦν ὁ πολυκέφαλος θηρίον . καί γάρ πολύς ὁ εἶδος ὁ βασκανία . εἰμί γάρ ὁ ὁ φιλέω ἀγάπη οὐδείς πλέω ἔχω ὁ τέλειος , ὁ ὁ οὐδείς ἀδικέω μισέω ποῦ ἵστημι ; πῶς δέ ἐκφεύγω ὁ γέννα , ὁ ἐθνικός χείρ γίγνομαι ; Διὸ καί σφόδρα ὀδυνάω , ὅτι ὁ ὁ ἄγγελος , μᾶλλον δέ 18 ὁ ἄγγελος ὁ δεσπότης μιμέομαι καλέω , ὁ διάβολος ζηλόω . καί γάρ πολύς καί ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ βασκανία · μᾶλλον δέ ἢ ἐν ἐγώ ἐν ὁ ἄρχω . Διὸ καί ἐγώ αὐτός διαλέγω . τίς γάρ ἕνεκα , εἶπον ἐγώ , βασκαίνω ὁ πλησίος ; ὅτι2 τιμή ἀπολαύω βλέπω καί χρηστός ῥῆμα ; εἶτα οὐ ἐννοέω , πόσος φέρω κακός ὁ τιμή ὁ μή προσέχω ; εἰς ξενοδοχία αἱρέω , εἰς τύφω , εἰς ἀπόνοια , εἰς ὑπεροψία , βαθυμωτέρους ποιέω · καί μετά οὗτος ὁ κακός καί μαραίνω ῥάβδος . ὁ γάρ ὁ χαλεπός οὗτος , ὅτι ὁ μέν ἐκ αὐτός 20 κακός ἀθάνατος μένω · ὁ δέ ἡδονή ὁμοῦ ὁ ῥάπτω καί ἀφίστημι . Ζεύς οὗτος οὖν βασκαίνω ; εἶπον ἐγώ . ἄλλος ἔξεστι ἔχω παρά ὁ κράτος πολύς , καί ἄγω καί φέρω πᾶς ὅποι βέλος , καί ὁ προσκυνέω λυπέω , καί ὁ κολακεύω εὐεργετέω , καί πολύς ἔχω δύναμις . βιωτικός 21 οὗτος ὁ ῥῆμα , καί ὁ ὁ γῆ προσηλόω ἄνθρωπος εἰμί . ὁ γάρ πνευματικός οὐδείς λυπέω δύναμαι . τίς γάρ αὐτός 22 ἐργάζομαι ; δεινός ; ἀποχειροτονέω ὁ ἄξιος ; καί τίς οὗτος ; ἄν μέν γάρ δικαίως , καί ὑφαιρέω · οὐδείς γάρ οὗτος παροξύνω Θεός , ὡς ὁ παρά ἄξιος ἱεράομαι · εἄν δέ ἄδικος , ὁ ἔγκλημα πάλιν ἐπί