joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0383.6
φυλάττομεν ὁ δὲ θυγάτρι · ἡμῖν τιμιώτερον , ἢ ψυχή , ταύτην ἐψωμεν προνεύσεσθαι καὶ μολύνεσθαι , μυρίας ἐπεισάγουσιν ἐννοίας πονηρὰς ¹⁷ · κἂν ὁ τῆς πλεονεξίας ἔρως , κἂν ὁ τῆς τρυφῆς , κἂν ὁ τῶν λαμπρῶν σιμάτων , κἂν ὁ τοῦ ὀνοῦ . κἂν ὅστισοῦν ἕτερος ἐπεισολοιδεν βούληται . τὰς ὁμοῦ ἀναπετάσαντες ἔλχομεν καὶ καλοῦμεν , καὶ μετὰ ἀδείας αὐτῇ παρέχομεν μήνυσθαι . Οὐ τί γένοιτ' ἄν βαρβαρικώτερον , τὴν πάντων ἡμῖν τιμιωτέραν ψυχὴν ὑπὸ τοσσούτων μιχῶν ὑβριζομένην περιορίζειν , καὶ μέχρι τοσούτου συγγινομένην , ἕως καὶ χορεσθῶσιν ἐκεῖνοι ; Ὃπερ οὐδέποτε ἔσται . Διὰ δὲ τοῦτο [ 457 ] ὅταν ὕπνος καταλάβῃ , τότε μόνον ἀφίσταται · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τότε · καὶ γὰρ τὰ ὄνειρατα καὶ αὶ φαντασίαι τὰ αὐτὰ αὐτῇ φέρουσιν εἰδώλα . Ὅθεν καὶ ἡμέρας γενομένης ¹⁸ , ἡ τοιαῦτα φανταζομένη ψυχὴ καὶ εἰς τὸ ἔργον τῶν φαντασίων ἐκείνων πολλάκις ἐξέπεσε . Σὺ δὲ τῇ μέν κόρῃ τῶν ὀθωλίων οὐδὲ μικρὰν χώνην ἐπεισολοιδεῖν ἐδὲς , τὴν δὲ ψυχὴν φορτυδὸν τοσσούτων κακῶν ἐπισυρομένην ¹⁹ περιορᾷς ; Πότε οὖν τὴν κόρην ταύτην ἐξανθλίψαι δυνασόμεθα , φηκαθ' ἑκάστην ἡμέραν ἀποτιθέμεθα ; πότε τὰς σκανδάλας ἐκτεμεῖν ; πότε τὰ σπέρματα καταβαλεῖν ; Οὐκ οἶσθα , ὅτι τοῦ ἀμήτου λοιπὸν ἐξέστηκενὸ καιρός ; Ἡμεῖς δὲ οὐδὲ ἐνεῖσαμεν οὐδὲν τὰς ἀρούρας . Ἀν οὖν παραγίνεται ὁ γεωργός · καὶ ἐγκαλεῖ , τί ἐροῦμεν ; τί δὲ ἀποκρινοῦμεθα ; Ὅτι τὰ σπέρματα οὐδεὶς ἔδωκε · Καὶ μὴν καὶ' ἑκάστην καταβάλλεται ταῦτα τὴν ἡμέραν . Ἄλλ' ὅτι τὰς σκανδάλας οὐδεὶς ἐξέτεμεν ; Καὶ μὴν καθ' ἑκάστην ἡμέραν τὴν ὀρειπίνην θίγομεν . Ἄλλ' αἱ βιωτικαὶ περιέχουσιν ἀνάγκας ; Καὶ διὰ τί μὴ ἐπασάωσας σαυτὸν τῷ κόσμῳ ; Εἰ γὰρ ὁ τὸ δοθεὲν ἀποδιδοὺς ²⁰ μόνον πονηρός , ἐπεὶδὴ μὴ ἐπιπλεάζεισιν · ὁ καὶ τοῦτο διαθοῖρας , τί ἀκούσεις ; Εἰ ἐκεῖνος δεδιὲς ἐξηνέληξ ὅπου ὁ βρογμὸς τῶν ὀδόντων , ἡμεῖς τί πεισόμεθα , μυρίων ἡμᾶς ἐλκόντων ἐπ' ἀρετὴν , ἀναδυόμενον καὶ ὀκνοῦντες ; Τί γὰρ οὐχ ἱκανόν σε προτρέχειν ; Οὐχ ὅρῃς , τὸ εὐτελὲς τοῦ βίου ; τὸ ἀδρλον τῆς ζωῆς ; τὸν πόνον · τὸν ἐν τοῖς παρούσι · τὸν ἰδρώτα ; Μὴ γὰρ τὴν μὲν ἀρετὴν μετὰ πόνου , τὴν δὲ χαρίαν ἄνευ πόνου ²¹ ἐστι μαθεῖν ; Εἰ οὖν καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐκεῖ πόνος , διὰτί μὴ ταύτην εἴλου τὴν πολὺ τὸ κέρδος ἔχουσαν ; Μᾶλλον δὲ ἐστι τινὰ τῆς ἀρετῆς , ἥ μηδὲ πόνον ἔχει . Ποῖος γὰρ πόνος τὴν μὴ χακηγορεῖν , μηδὲ ψεύδεσθαι , τὸ μὴ ὀρνύειν , τὸ τὴν ὀργὴν ἀφέιναι τῷ πλησίον ; Τοῦναντίον μὲν οὖν τὰ ταῦτα ποιεῖν ἐπίπονον , καὶ πολλὴν φέρει τὴν ὀροντίδα . Τίς οὖν ἡμῖν ἔσται ἀπολογία , ποία συγγνώμη , μηδὲ ταῦτα κατορθοῦσιν ; Ἀπὸ γὰρ τούτων δήλον , ὅτι καὶ τὰ ἐπιπονώτερα ἀπὸ βραδυμίας ἡμᾶς διαφεύγει καὶ δύνουδα . Ἀπερ ἂπαντα ἐνοήσαντες , φύγωμεν κακίαν , ἐλθώμεθα ἀρετὴν · ἵνα καὶ τῶν παρόντων καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: φυλάσσω ὁ δέ θυγάτηρ · ἐγώ τίμιος , ἢ ψυχή , οὗτος ψάω προνεύω καί μολύνω , μυρίος ἐπεισάγω ἔννοια πονηρός ¹⁷ · κἀν ὁ ὁ πλεονεξία Ἔρως , κἀν ὁ ὁ τρυφή , κἀν ὁ ὁ λαμπρός σίμα , κἀν ὁ ὁ ὄνος . κἀν ὅστις ἕτερος επεισολοοραω βούλομαι . ὁ ὁμοῦ ἀναπετάννυμι λέγω καί καλέω , καί μετά ἄδεια αὐτός παρέχω μηνύω . οὖον τίς γίγνομαι ἄν βαρβαρικός , ὁ πᾶς ἐγώ τίμιος ψυχή ὑπό τοσοῦτος μιχέω ὑβρίζω περιορίζω , καί μέχρι τοσοῦτος συγγίγνομαι , ἠώς καί κορέννυμι ἐκεῖνος ; ὅπερ οὐδέποτε εἰμί . Ζεύς δέ οὗτος [ 457 ] ὅταν ὕπνος καταλαμβάνω , τότε μόνος ἀφίστημι · μᾶλλον δέ οὐδέ τότε · καί γάρ ὁ όνειρο καί ὅς φαντασία ὁ αὐτός αὐτός φέρω εἴδωλον . ὅθεν καί ἡμέρα γίγνομαι ¹⁸ , ὁ τοιοῦτος φαντάζω ψυχή καί εἰς ὁ ἔργον ὁ Φαντασίων ἐκεῖνος πολλάκις ἐκπίπτω . σύ δέ ὁ μέν κόρη ὁ ὀθωλίων οὐδέ μικρός χώνη επεισολοοραω ἐσθίω , ὁ δέ ψυχή φορτυδὸν τοσοῦτος κακός ἐπισύρω ¹⁹ περιοράω ; πότος οὖν ὁ κόρη οὗτος ἐξανθλίψαι δύναμαι , φηκαθ' ἕκαστος ἡμέρα ἀποτίθημι ; πότε ὁ σκανδάλη ἐκτέμνω ; πότε ὁ σπέρμα καταβάλλω ; οὐ οἶδα , ὅτι ὁ ἄμητος λοιπός ἐξίστημι καιρός ; ἐγώ δέ οὐδέ ἐνίημι οὐδείς ὁ ἄρουρα . εἰς οὖν παραγίγνομαι ὁ γεωργός · καί ἐγκαλέω , τίς εἴρω ; τίς δέ ἀποκρίνω ; ὅτι2 ὁ σπέρμα οὐδείς δίδωμι · καί μήv καὶι ἕκαστος καταβάλλω οὗτος ὁ ἡμέρα . ἄλλος ὅτι ὁ σκανδάλη οὐδείς ἐκτέμνω ; καί μήv κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ ορειπινω θίγω . ἄλλος ὁ βιωτικός περιέχω ἀνάγκη ; καί διά τίς μή ἐπασάωσας σαυτοῦ ὁ κόσμος ; εἰμί γάρ ὁ ὁ δίδωμι ἀποδίδωμι ²⁰ μόνος πονηρός , ἐπειδή μή ἐπιπλεάζεισιν · ὁ καί οὗτος διαθοιερος , τίς ἀκούω ; εἰμί ἐκεῖνος δείδω ἐξαναιρέω ὅπου ὁ βρογμὸς ὁ ὀδούς , ἐγώ τίς πείθω , μυρίος ἐγώ ἕλκω ἐπί ἀρετή , ἀναδύνω καί ὀκνέω ; τις γάρ οὐ ἱκανός σύ προτρέχω ; οὐχ ὄρνυμι , ὁ εὐτελής ὁ βίος ; ὁ ἀδρλον ὁ ζωή ; ὁ πόνος · ὁ ἐν ὁ πάρειμι · ὁ ἱδρώς ; μή γάρ ὁ μέν ἀρετή μετά πόνος , ὁ δέ χαρία ἄνευ πόνος ²¹ εἰμί μανθάνω ; εἰμί οὖν καί ἐνταῦθα καί ἐκεῖ πόνος , διατί μή οὗτος εἴλω ὁ πολύς ὁ κέρδος ἔχω ; μᾶλλος δέ εἰμί τις ὁ ἀρετή , ὅς μηδέ πόνος ἔχω . ποῖος γάρ πόνος ὁ μή κακηγορέω , μηδέ ψεύδω , ὁ μή ὄρνυμι , ὁ ὁ ὀργή ἀφίημι ὁ πλησίος ; τουναντίον μέν οὖν ὁ οὗτος ποιέω ἐπίπονος , καί πολύς φέρω ὁ ὀροντίδα . Τῖς οὖν ἐγώ εἰμί ἀπολογία , ποῖος συγγνώμη , μηδέ οὗτος κατορθόω ; ἀπό γάρ οὗτος δῆλος , ὅτι καί ὁ ἐπίπονος ἀπό βραδυεις ἐγώ διαφεύγω καί δύνουδα . ὅσπερ ἅπας νοέω , φεύγω κακία , ἔρχομαι ἀρετή · ἵνα καί ὁ πάρειμι καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .