joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0072.2
αρχέται οὐχ ἰσχύσεν , [ 80 ] ἀλλὰ μετὰ τοὺς μυρίους πόνους καὶ τὰς ταλαιπωρίας , καὶ τὴν ἐν τεσσαράκοντα ἔτεσι προσδοκίαν ² , ἐκώλυτο τῆς γῆς ἐπιβῆναι , ὑπὸ ἧς ἐπαγγέλει τοσαύται καὶ ὑποσχέσεις . Τί οὖν τὸ αἴτιον ; Οὐχ ἡν λυσιστέλουσα ἡ χάρις αὐτῇ , ἀλλὰ καὶ πολὺ τὸ βλάδος ἔχουσα , καὶ πολλοὺς τῶν Ἰουδαίων ὑποσκελίζειν ἐμελεν . Εἰ γὰρ ἐπειδὴ τῆς Αἰγύπτου μὴνς ἀπηλλάγησαν , τὸν Θεὸν ἀρνήσας , Μωϋσέα ἐξήτουν , καὶ αὐτὸ τὸ πᾶν ἐλογίζοντο · εἰ καὶ εἰσαγαγόντα εἶδον εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας , ποῦ οὐκ ἐν ἐξώκειλαν ἀσεβείας ; Διὰ τοῦ τοῦτο οὐδὲ τὸ τάφος αὐτοῦ κατάδηλός γέγονε . Καὶ Σαμουὴλ δὲ τὸν μὲν Σαοὺλ οὐχ ἰσχύσεν ἀπαλλάξαι τῆς ἀνωθεν ὀργῆς , τοὺς δὲ Ἱσραηλίτας πολλάκις διέσωσε . Καὶ ὁ Ἱερεμίας Ἰουδαίους μὲν οὐχ ἡρκεσεν , ἕτερον δὲ τινα ἐκάλυψεν ἐν τῇ προφητείᾳ . Καὶ ὁ Δανιὴλ τοὺς μὲν βαρβάρους ἐξείλετο σφαττομένους , τοὺς δὲ Ἰουδαίους οὐκ ἐξείλετο αἰχμαλωτιζομένους . Καὶ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δὲ ὁμοίως οὐχ ἐφ’ ἑτέρων , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀμφότερα ταῦτα γινόμενα · καὶ τὸ αὐτὸν νῦν μὲν ἀρχέσαντα ἐαυτῷ , νῦν δὲ προδεδομένον . Ὁ γὰρ τὰ μυρία τάλαινα ὀφείλων , καὶ ἐξείλετο ἐαυτὸν τοῦ κινδύνου δεθείς , καὶ πάλιν οὐχ ἰσχύσεν ἕτερος δὲ ἀντιστρόφως πρότερον ἐαυτὸν προδούς , ὑστερὸν τὰ μέγιστα ἐαυτῷ βοηθήσαι ἰσχύσε . Τίς δὲ οὕτως ἐστιν ; Ὁ τὴν πατρίαν καταφάγων οὐσίαν . Ἄστε ἂν μὴ ῥαθυνοῦμεν , οὐδὲ δι’ ἑτέρων δυνησόμεθα σώζεσθαι · ἂν δὲ νήφωμεν , καὶ δι’ ἐαυτῶν τοῦτο ἰσχύσομεν , καὶ δι’ ἐαυτῶν μᾶλλον , ἢ δι’ ἑτέρων . Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῖν μᾶλλον δοῦναι βούλεται τὴν χάριν , ἢ ἑτέροις ὑπὲρ ἡμῶν · ἵνα καὶ παρρησίας ἀπολαύωμεν , καὶ βελτίους γινώμεθα , σπουδάζοντες αὐτοῦ λύσαι τὴν ὀργήν . Οὕτω τὴν Χανααναίαν [ 81 ] ἠλέησεν · οὕτω τὴν πόρνην ἔσωσεν , οὕτω τὸν ληστήν , οὐδενὸς γενομένου μεσιτοῦ καὶ προστατοῦ .
Lemmas: ἄρχω οὐ ἰσχύω , [ 80 ] ἀλλά μετά ὁ μυρίος πόνος καί ὁ ταλαιπωρία , καί ὁ ἐν τεσσαράκοντα ἔτος προσδοκία ² , κωλύω ὁ γῆ ἐπιβαίνω , ὑπό ὅς ἐπαγγέλλω τοσοῦτος καί ὑπόσχεσις . τις οὖν ὁ αἴτιος ; οὐχ ἐάν λυσιστελλω ὁ χάρις αὐτός , ἀλλά καί πολύς ὁ Βλάδος ἔχω , καί πολύς ὁ Ἰουδαῖος ὑποσκελίζω μέλω . εἰμί γάρ ἐπεί ὁ Αἴγυπτος μήν ἀπαλλάσσω , ὁ θεός ἀρνέομαι , Μωϋσῆς ἐξαιτέω , καί αὐτός ὁ πᾶς λογίζομαι · εἰμί καί εἰσάγω εἶδον εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία , ποῦ οὐ ἐν ἐξοκέλλω ἀσέβεια ; Ζεύς ὁ οὗτος οὐδέ ὁ τάφος αὐτός κατάδηλος γίγνομαι . καί Σαμουήλ δέ ὁ μέν Σαῦλος οὐ ἰσχύω ἀπαλλάσσω ὁ ἄνωθεν ὀργή , ὁ δέ Ἰσραηλίτης πολλάκις διασῴζω . καί ὁ Ἱερεμίας Ἰουδαῖος μέν οὐ ἀρκέω , ἕτερος δέ τις καλύπτω ἐν ὁ προφητεία . καί ὁ Δανιήλ ὁ μέν βάρβαρος ἐξαιρέω σφάζω , ὁ δέ Ἰουδαῖος οὐ ἐξαιρέω αἰχμαλωτίζω . καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος δέ ὁμοίως οὐ ἐπί ἕτερος , ἀλλά ἐπί ὁ αὐτός ἀμφότερος οὗτος γίγνομαι · καί ὁ αὐτός νῦν μέν ἄρχω αὐτός , νῦν δέ προδίδωμι . ὁ γάρ ὁ μυρίος τάλας ὀφείλω , καί ἐξαιρέω ἑαυτοῦ ὁ κίνδυνος δήω , καί πάλιν οὐ ἰσχύω ἕτερος δέ ἀντιστρόφως πρότερος ἑαυτοῦ προδίδωμι , ὕστερος ὁ μέγας αὐτός βοηθέω ἰσχύω . Τῖς δέ οὕτως εἰμί ; ὁ ὁ πάτριος καταφαγᾶς οὐσία . Ἄστυ εἄν μή ῥαίνω , οὐδέ διά ἕτερος δύναμαι σῴζω · εἄν δέ νήφω , καί διά ἑαυτοῦ οὗτος ἰσχύω , καί διά ἑαυτοῦ μᾶλλον , ἢ διά ἕτερος . καί γάρ ὁ θεός ἐγώ μᾶλλον δίδωμι βούλομαι ὁ χάρις , ἢ ἕτερος ὑπέρ ἐγώ · ἵνα καί παρρησία ἀπολαύω , καί ἀγαθός γίγνομαι , σπουδάζω αὐτός λύω ὁ ὀργή . οὕτως ὁ Χανααναίαν [ 81 ] ἐλεέω · οὗτος ὁ πόρνη σῴζω , οὗτος ὁ λῃστής , οὐδείς γίγνομαι μεσίτης καί προστάτης .