joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0215.2
ἅπασιν ἐκκαλύπτεται . Τοῦτο τοίνυν καὶ τοὺς κενοδόξους ὑπομένειν ἀνάγκη πᾶσα . Καὶ ἐνταῦθα μὲν γὰρ τοῖς παλαιοῖς εἰς κατακλῆθ , ὅτι οὐκ εἰσι τοῦτο ὅπερ φαίνονται , ἀλλὰ προσώπου περιεχόμενοι μόνον · πολλῷ δὲ πλεῖον μετὰ ταῦτα αἰσθονται , ὅτε πάντα γυμνὰ καὶ τετραγλισμένα φαίνεται . Καὶ ἐτέρων δὲ πάλιν αὐτοῖς ἀπάγει τῶν ὑποκριτῶν , τῷ δεῖξαι κούφον τὸ ἐπίταγμα ὄν . Οὐ γὰρ τὴν νηστείαν ἐπιτίνει , οὐδὲ μειζόνα ἐπιδείξασθαι κελεύει , ἀλλὰ μὴ τὸν ἐξ αὐτῆς ἀπολέσαι στέφανον ⁶⁷ . Ὦστε δὲ μὲν δοκεῖ φορτικὸν εἶναι , κοινὸν ἡμῖν καὶ τοῖς ὑποκριταῖς ⁶⁸ νηστεύσαι γὰρ κάκεινοι · ὁ δὲ ἐστὶ κούφτατον ⁶⁹ , τὸ καμνόντας μὴ ἀπολέσαι τὸν μισθόν , τοῦτο ἐστιν ὁ κελεύων , φησὶ τοῖς μὲν πόνους οὐδὲν προστιθείς , τοῖς δὲ μισθούς ἡμῖν συνάγων ⁷⁰ μετὰ ἀπαλείφους ἀπάτης , καὶ οὐκ ἀφίει ἀστεφανώτους ἀπελθεῖν , καθάπερ ἐκείνους . Καὶ οὐδὲ τοὺς ἐν τοῖς Ὀλυμπιακοῖς ἀγῶσι παλαιόντας μεικταθαι ἐθέλουσι , οἱ , τοσοῦτο καὶ ἄντων δῆμοι καὶ ἀρχόντων τοσούτων , ἐν βούλονται · ἀρέσαι τῷ βραδεύοντι τὴν νίκην αὐτοῖς , καὶ πολὺ διὰ [ 261 ] καταδεεστέρω · οὐ δὲ διπλὴν ἔχων τὴν ἀφορμὴν πρὸς τὴν νίκην ἐπιδείξασθαι ἐκείνῃ , τῷ ⁷¹ καὶ αὐτὸν εἶναι τὸν βραδεύοντα , καὶ τῷ πάντων ἀσυγκρίτως ὑπερέχειν τῶν ἐν τῷ θεάτρῳ καθημένων , ἑτέρους ἐπιδείκνυσιν τοῖς οὐ μόνον οὐδὲν ὠφελοῦσι , ἀλλὰ καὶ τὰ μεγίστα σε παραβλάπτουσι . β’ . Πλὴν οὐδὲ τοῦτο κυλῶν , φησίν . Εἰ δὲ ⁷² καὶ ἀνθρώποις ἐπιδείξασθαι βούλει , ἀμάνεινον , καὶ ἐγὼ σοι καὶ τοῦτο μετὰ πλείονος παρέδωκα τῆς περιουσίας , καὶ πολλοῦ τοῦ κέρδους . Νῦν μὲν γὰρ σε ἀπορρήγνυσι τῆς πρὸς σε ὄψεως τοῦτο , ὥσπερ οὖν συγχωλᾷ τὸ τοῦτον ὑπεραρχεῖν · τότε δὲ πάντων ἀπολαύει μετὰ ἀδείας ἀπάτης , οὐ μικρὸν καὶ πρὸ ἐκείνων καὶ ἐνταῦθα καρποῦσόμενος ⁷³ , τὸ πᾶσαν καταπατήσαι τὴν ἀνθρωπίνην δόξαν , καὶ τῆς χαλεπῆς τῶν ἀνθρώπων ἐλευθερωθῆναι δουλείας , καὶ τῆς γενέσθαι τῆς ἀρετῆς ἐργάτην . Ὦς νῦν γε σύπου διακείμενος , ἂν ⁷⁴ ἐν ἐρημίᾳ γένη , πάσης ἔρημος ἔσῃ τῆς ἀρετῆς , οὐχ ἔχων τοὺς θεωροῦντας . Ὁ καὶ αὐτὴν ὑβρίζοντός ἐστι · τὴν ἀρετὴν , εἴγε μὴ δι’ αὐτήν , ἀλλὰ διὰ τὸν σχοινὸστρόφον , καὶ τὸν χαλκοτύπον , καὶ τὸν πολλὸν τῶν ἀγοραίων δῆμον μέλλοις αὐτὴν μετιέναι , ἵνα καὶ οἱ κακοὶ , καὶ οἱ πόρρω ταύτης ὄντες σε θαυμάζωσι · καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῆς καλεῖς ἐπὶ τῇ ἐπιδείξει αὐτῆς καὶ τῇ θεωρίᾳ · ὥσπερ ἂν εἰ τις σωφρονεῖν ἔλοιτο , μὴ διὰ τοῦ τῆς σωφροσύνης καλόν , ἀλλ’ ἵνα ἐπιδείξηται τοῖς πταιοῦσιν . Καὶ οὕτω οὐδὲν ὄν εἰδὼν τὴν ἀρετὴν , εἰ μὴ διὰ τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἀρετῆς · ὅθεν αὐτὴν καὶ ἐντεῦθεν θαυμάσαι , ὅτι καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἐπαινέται · ἔχει θαυμάσαι δέ , ὡς χρή , μὴ δι’ ἐτέρους , ἀλλὰ δι’ αὐτήν . Ἐπεὶ καὶ ἡμεῖς , ὅταν μὴ δι’ ἑαυτούς , ἀλλὰ δι’ ἑτέρους φιλοῦμε , ὑβριν τὸ πρᾶγμα νομίζομεν . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐπὶ τῆς ἀρετῆς λογίζου · καὶ μήτε ⁷⁵ δι’ ἑτέρους αὐτὴν διώκεις , μήτε δι’ ἀνθρώπους ὑπάκουε τῷ Θεῷ , ἀλλὰ διὰ τὸν Θεὸν ἀνθρώποις · ὡς ἂν τὸ ἐναντίον ποιῆς ⁷⁶ , χάν μετιέναι δοκῆς ἀρετὴν , ὁμοίως τὸ μὴ μετιέναι παρίσχυνας . Ὦσπερ γὰρ ἐκείνοις τῷ μὴ ποιεῖν παρίσχυσαν , οὕτω καὶ σὺ τῷ παρανόμῳ ποιήσῃ . Μὴ θησαυρίζετε ⁷⁷ ὧμῖν τὴν · Σαυρὸς ἐπὶ τῆς γῆς . Ἐπειδὴ γὰρ ⁷⁸ τὸ τῆς κενω -
Lemmas: ἅπας ἐκκαλύπτω . οὗτος τοίνυν καί ὁ κενόδοξος ὑπομένω ἀνάγκη πᾶς . καί ἐνταῦθα μέν γάρ ὁ παλαιός εἰς κατακαλέω , ὅτι οὐ εἰμί οὗτος ὅσπερ φαίνω , ἀλλά πρόσωπον περιέχω μόνος · πολύς δέ πλείων μετά οὗτος ἀΐσθω , ὅτε πᾶς γυμνός καί τετραγλισμένα φαίνω . καί ἕτερος δέ πάλιν αὐτός ἀπάγω ὁ ὑποκριτής , ὁ δείκνυμι κοῦφος ὁ ἐπίταγμα εἰμί . οὖον γάρ ὁ νηστεία ἐπιτίνω , οὐδέ μείζων ἐπιδείκνυμι κελεύω , ἀλλά μή ὁ ἐκ αὐτός ἀπόλλυμι στέφανος ⁶⁷ . ὥστε δέ μέν δοκέω φορτικός εἰμί , κοινός ἐγώ καί ὁ ὑποκριτής ⁶⁸ νηστεύω γάρ ἐκεῖνος · ὁ δέ εἰμί κούφτατον ⁶⁹ , ὁ κάνω μή ἀπόλλυμι ὁ μισθός , οὗτος εἰμί ὁ κελεύω , φημί ὁ μέν πόνος οὐδείς προστίθημι , ὁ δέ μισθός ἐγώ συνάγω ⁷⁰ μετά ἀπαλείφω ἀπάτη , καί οὐ ἀφίημι ἀστεφάνωτος ἀπέρχομαι , καθάπερ ἐκεῖνος . καί οὐδέ ὁ ἐν ὁ ὀλυμπιακός ἀγών παλαίω μεικταθαι ἐθέλω , ὁ , τοσοῦτος καί Ἄντων δῆμος καί ἄρχω τοσοῦτος , ἐν βούλομαι · ἀρέσκω ὁ βραδεύω ὁ Νίκη αὐτός , καί πολύς διά [ 261 ] καταδεής · οὖον δέ διπλός ἔχω ὁ ἀφορμή πρός ὁ Νίκη ἐπιδείκνυμι ἐκεῖνος , ὁ ⁷¹ καί αὐτός εἰμί ὁ βραδεύω , καί ὁ πᾶς ἀσύγκριτος ὑπερέχω ὁ ἐν ὁ θέατρον κάθημαι , ἕτερος ἐπιδείκνυμι ὁ οὖον μόνος οὐδείς ὠφελέω , ἀλλά καί ὁ μέγας σύ παραβλάπτω . βε . πλήν οὐδέ οὗτος Κύλων , φημί . εἰμί δέ ⁷² καί ἄνθρωπος ἐπιδείκνυμι βούλομαι , ἀμάνεινον , καί ἐγώ σύ καί οὗτος μετά πλείων παραδίδωμι ὁ περιουσία , καί πολύς ὁ κέρδος . νῦν μέν γάρ σύ ἀπορρήγνυμι ὁ πρός σύ ὄψις οὗτος , ὥσπερ οὖν συγχολάω ὁ οὗτος ὑπερέρχομαι · τότε δέ πᾶς ἀπολαύω μετά ἄδεια ἀπάτη , οὖον μικρός καί πρό ἐκεῖνος καί ἐνταῦθα καρπόω ⁷³ , ὁ πᾶς καταπατέω ὁ ἀνθρώπινος δόξα , καί ὁ χαλεπός ὁ ἄνθρωπος ἐλευθερόω δουλεία , καί ὁ γίγνομαι ὁ ἀρετή ἐργάτης . οὖς νῦν γε σύπου διάκειμαι , εἄν ⁷⁴ ἐν ἐρημία γένος , πᾶς ἐρῆμος εἰμί ὁ ἀρετή , οὐ ἔχω ὁ θεωρέω . ὁ καί αὐτός ὑβρίζω εἰμί · ὁ ἀρετή , εἰ μή διά αὐτός , ἀλλά διά ὁ σχοινοστροφος , καί ὁ χαλκοτύπος , καί ὁ πολύς ὁ ἀγοραῖος δῆμος μέλλω αὐτός μέτειμι , ἵνα καί ὁ κακός , καί ὁ πόρρω οὗτος εἰμί σύ θαυμάζω · καί ὁ ἐχθρός αὐτός καλέω ἐπί ὁ ἐπίδειξις αὐτός καί ὁ θεωρία · ὥσπερ εἄν εἰμί τις σωφρονέω αἱρέω , μή διά ὁ ὁ σωφροσύνη καλός , ἀλλά ἵνα ἐπιδείκνυμι ὁ πταίω . καί οὗτος οὐδείς εἰμί ἀνάκλεις ὁ ἀρετή , εἰμί μή διά ὁ ἐχθρός ὁ ἀρετή · ὅθεν αὐτός καί ἐντεῦθεν θαυμάζω , ὅτι καί ὁ ἐχθρός ἐπαινέτης · ἔχω θαυμάζω δέ , ὡς χρή , μή διά ἕτερος , ἀλλά διά αὐτός . ἐπεί καί ἐγώ , ὅταν μή διά ἑαυτοῦ , ἀλλά διά ἕτερος φιλώ , ὕβρις ὁ πρᾶγμα νομίζω . οὗτος τοίνυν καί ἐπί ὁ ἀρετή λογίζομαι · καί μήτε ⁷⁵ διά ἕτερος αὐτός διώκω , μήτε διά ἄνθρωπος ὑπακούω ὁ Θεός , ἀλλά διά ὁ θεός ἄνθρωπος · ὡς εἄν ὁ ἐναντίος ποιός ⁷⁶ , χήν μέτειμι δοκεύς ἀρετή , ὁμοίως ὁ μή μέτειμι παρισχυναω . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ὁ μή ποιέω παρισχυσαω , οὗτος καί σύ ὁ παράνομος ποιέω . μή θησαυρίζω ⁷⁷ ὅς ὁ · Σαύρα ἐπί ὁ γῆ . ἐπεί γάρ ⁷⁸ ὁ ὁ κενός -