joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0276.5
α' Βαβαλ , πόση ἡ πρῶσις τοῦ προδότου ! Καὶ τῶν μυστηρίων μετέχων , ἔμενεν ὁ αὐτός · καὶ τῆς φρικωδεστάτης ἀπολαύων τραπέζης , οὐ μετεβάλλετο . Καὶ τοῦτο ὁ Λουκᾶς δηλοῖ λέγων , ὅτι μετὰ τοῦτο εἰσῆλθεν εἰς αὐτὸν ὁ Σατανᾶς , οὐ τοῦ σώματος καταφρονῶν τοῦ Δεσποτικοῦ , ἀλλὰ τῆς ἀνασυχνοῦς καταγελῶν τοῦ προδότου λοιπόν . Καὶ γὰρ μεῖζον τὸ ἁμάρτημα ἐγίνετο ἐκατέρωθεν · καὶ ὅτι μετὰ τοιαύτης γνώμης τοῖς μυστηρίοις προσήκει , καὶ ὅτι προσελθὼν οὐκ ἐγένετο βελτίων , οὔτε ἀπὸ τοῦ φόβου , οὔτε ἀπὸ τῆς εὐεργεσίας , οὔτε ἀπὸ τῆς τιμῆς . Ὁ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐκώλυσεν αὐτόν , γαῖτε πάντα εἰδώς · ἵνα μάθῃς ὅτι οὐδὲν παραλιμπάνει [ 782 ] τῶν εἰς διόρθωσιν ἁρμόντων . Διὰ τοῦτο καὶ πρὸ τοῦτο καὶ μετὰ τοῦτο συνεχῶς ὑπεμνήσκει καὶ κατέγνω , καὶ δι' ἔργων , καὶ διὰ λόγων , καὶ διὰ φόβου , καὶ διὰ θεραπειᾶς , καὶ δι' ἀπειλῆς , καὶ διὰ τιμῆς . Ἄλλ' οὐδὲν αὐτὸν ἀφίστη τοῦ νοσήματος ἐκείνου τοῦ χαλεποῦ . Διὰ λοιπὸν ἐκείνων ἀφείς , τοὺς μαθητὰς διὰ τῶν μυστηρίων ἀναμιμνήσκει πάλιν τῆς σφαγῆς , καὶ μεταξὺ τῆς τραπέζης περὶ τοῦ σταυροῦ διαλέγεται , τῇ συνεχείᾳ τῆς προφητείας εὐπράδεκτον αὐτοῦ ποιῶν τὸ πᾶθος . Εἰ γὰρ τοσούτων γενομένων οὐ προλεξάντων , ἐθορυβήθησαν , εἰ μηδὲν τούτων ἠκροάσαντο , τί οὐκ ἂν ἔπαθον ; Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν , λαβὼν ἄρτον ἐκλάσεν . Τί ὅποτε τότε κτλ τὸν καιρὸν τῆς πάσχης τοῦ μυστηρίου ἐπέστειλε τοῦτο ; Ἴνα μάθῃς πάντοθεν καὶ τῆς Παλαιᾶς αὐτὴν ὄντα νομοθέτην , καὶ τὰ ἐν ἐκείνῃ διὰ ταῦτα προσηγογραφημένα . Διὰ τοῦτο ἔνθα ὁ τύπος , τὴν ἀλήθειαν ἐπιτίθησι . Ἡ δὲ ἑσπέρα τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν τεκμήριον ἦν , καὶ τοῦ πρὸς αὐτὸ λοιπὸν ἔχειν τὸ τέλος τὰ πράγματα . Καὶ εὐχαριστεῖ , διδάσκων ἡμᾶς ὅπως δεῖ τὸ μυστήριον τοῦτο ἐπιτελεῖν , καὶ δεῖξιν ὅτι οὐκ ἄνων ἐπὶ τὸ πᾶθος ἔρχεται , καὶ παιδεύει ἡμᾶς , ὅπερ ἂν πάσχων , εὐχαριστῶν φέρειν , καὶ χρηστὰς κάνταντας ὑποτίθεσθαι τὰς ἐλπίδας . Ἡ γὰρ ὁ τύπος τοσαύτης δουλείας γέγονεν ἀπαλλαγῆ , πολλῷ μᾶλλον ἡ ἀλήθεια τὴν οἰκουμένην ἐλευθέρωσε , καὶ ἐπὶ εὐεργεσία τῆς ἡμετέρας παραδοθήσεται φύσεως . Διὰ τοῦτο οὐδὲ πρὸ τοῦτο παρέδωκε τὸ μυστήριον , ἀλλ' ὅτε λοιπὸν παύσασθαι ἔδει τὰ νομικά . Καὶ τὸ κεφάλαιον δὲ τῶν ἑορτῶν αὐτῶν καταλύει , ἑτέρων αὐτοῖς μετατιθείς τράπεζαν φρικωδεστάτην , καὶ φησί · Λάβετε , φάγετε · τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου , τὸ ὑπὲρ πολλῶν ἐκχυνόμενον . Καὶ πῶς οὐκ ἐθορυβήθησαν τοῦτο ἀκούσαντες ; Ὅτι πολλὰ καὶ μεγάλα περὶ τοῦτο καὶ ἐμπροσθεν αὐτοῖς ἦν προδιαλεχθείς . Διόπερ ἐκεῖνο μὲν οὐκ ἔτι κατεσκευάζει · καὶ γὰρ αὐτάρκως ἦσαν ἀκούσαντες · τὴν δὲ αἰτίαν λέγει τοῦ πάθους , τῶν ἁμαρτημάτων τὴν ἀναίρεσιν . Καὶ αἷμα Καινῆς Διαθήκης καλεῖ , τοῦτέστι , τῆς ὑποσχέσεως , τῆς ἐπαγγελίας , τοῦ νόμου τοῦ καινοῦ . Τοῦτο γὰρ καὶ ὑπέσχετο πάλιν , καὶ τὴν Διαθήκην τοῦτο συνέχει ἐν τῇ Καινῇ . Καὶ ὥσπερ ἡ Παλαιὰ πρόβατα καὶ μόσχους εἶχεν , οὕτως αὕτη τὸ αἷμα τὸ Δεσποτικόν . Κάντεύδεν δεῖκνυσιν , ὅτι καὶ μέλλει τελευτᾶν διὰ τῆς Διαθήκης μέμψιν , καὶ ἀναμνηστικὴν τῆς προτέρας · καὶ γὰρ καὶ ἐκείνη δι' αἵματος ἐγκαινίζετο . Καὶ πάλιν λέγει τοῦ θανάτου τὴν αἰτίαν . Τὸ ὑπὲρ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν
Lemmas: ὅς Βαβαλά , πόσος ὁ πρᾶσις ὁ προδότης ! καί ὁ μυστήριον μετέχω , μένω ὁ αὐτός · καί ὁ φρικώδης ἀπολαύω τράπεζα , οὖον μεταβάλλω . καί οὗτος ὁ Λουκᾶς δηλόω λέγω , ὅτι μετά οὗτος εἰσέρχομαι εἰς αὐτός ὁ Σατανᾶς , οὖον ὁ σῶμα καταφρονέω ὁ δεσποτικός , ἀλλά ὁ ανασυχνοος καταγελάω ὁ προδότης λοιπός . καί γάρ μείζων ὁ ἁμάρτημα γίγνομαι ἑκατέρωθεν · καί ὅτι μετά τοιοῦτος γνώμη ὁ μυστήριον προσήκω , καί ὅτι προσέρχομαι οὐ γίγνομαι ἀγαθός , οὔτε ἀπό ὁ φόβος , οὔτε ἀπό ὁ εὐεργεσία , οὔτε ἀπό ὁ τιμή . ὁ δέ Χριστός οὐ κωλύω αὐτός , γαίω πᾶς οἶδα · ἵνα μανθάνω ὅτι οὐδείς παραλιμπάνω [ 782 ] ὁ εἰς διόρθωσις ἁρμόζω . Ζεύς οὗτος καί πρό οὗτος καί μετά οὗτος συνεχῶς ὑπομιμνήσκω καί καταγιγνώσκω , καί διά ἔργον , καί διά λόγος , καί διά φόβος , καί διά θεραπεία , καί διά ἀπειλή , καί διά τιμή . ἄλλος οὐδείς αὐτός ἀφίστημι ὁ νόσημα ἐκεῖνος ὁ χαλεπός . Ζεύς λοιπός ἐκεῖνος ἀφίημι , ὁ μαθητής διά ὁ μυστήριον ἀναμιμνήσκω πάλιν ὁ σφαγή , καί μεταξύ ὁ τράπεζα περί ὁ σταυρός διαλέγω , ὁ συνέχεια ὁ προφητεία εὐπράδεκτον αὐτός ποιέω ὁ πάθος . εἰμί γάρ τοσοῦτος γίγνομαι οὖον προλέγω , θορυβέω , εἰμί μηδείς οὗτος ἀκροάομαι , τίς οὐ εἄν πάσχω ; καί ἐσθίω αὐτός , λαμβάνω ἄρτος κλάω . τις όποτε τότε κτλ ὁ καιρός ὁ πάσχω ὁ μυστήριον ἐπιστέλλω οὗτος ; ἵνα μανθάνω πάντοθεν καί ὁ Παλαιή αὐτός εἰμί νομοθέτης , καί ὁ ἐν ἐκεῖνος διά οὗτος προσηγογραφημένα . Ζεύς οὗτος ἔνθα ὁ τύπος , ὁ ἀλήθεια ἐπιτίθημι . ὁ δέ ἑσπέρα ὁ πλήρωμα ὁ καιρός τεκμήριον εἰμί , καί ὁ πρός αὐτός λοιπός ἔχω ὁ τέλος ὁ πρᾶγμα . καί εὐχαριστέω , διδάσκω ἐγώ ὅπως δεῖ ὁ μυστήριον οὗτος ἐπιτελέω , καί δεῖξις ὅτι οὐ Ἄνων ἐπί ὁ πάθος ἔρχομαι , καί παιδεύω ἐγώ , ὅσπερ εἄν πάσχω , εὐχαριστέω φέρω , καί χρηστός κάντας ὑποτίθημι ὁ ἐλπίς . ὁ γάρ ὁ τύπος τοσοῦτος δουλεία γίγνομαι ἀπαλλαγή , πολύς μᾶλλον ὁ ἀλήθεια ὁ οἰκέω ελευθερώνω , καί ἐπί εὐεργεσία ὁ ἡμέτερος παραδίδωμι φύσις . Ζεύς οὗτος οὐδέ πρό οὗτος παραδίδωμι ὁ μυστήριον , ἀλλά ὅτε λοιπός παύω ἐσθίω ὁ νομικός . καί ὁ κεφάλαιος δέ ὁ ἑορτή αὐτός καταλύω , ἕτερος αὐτός μετατίθημι τράπεζα φρικώδης , καί φημί · λαμβάνω , ἐσθίω · οὗτος εἰμί ὁ σῶμα ἐγώ , ὁ ὑπέρ πολύς ἐκχέω . καί πῶς οὐ θορυβέω οὗτος ἀκούω ; ὅτι2 πολύς καί μέγας περί οὗτος καί ἔμπροσθεν αὐτός εἰμί προδιαλέγω . διόπερ ἐκεῖνος μέν οὐ ἔτι κατασκευάζω · καί γάρ αὐτάρκης εἰμί ἀκούω · ὁ δέ αἴτιος λέγω ὁ πάθος , ὁ ἁμάρτημα ὁ ἀναίρεσις . καί αἷμα Καινή διαθήκη καλέω , τουτέστι , ὁ ὑπόσχεσις , ὁ ἐπαγγελία , ὁ νόμος ὁ καινός . οὗτος γάρ καί ὑπισχνέομαι πάλιν , καί ὁ διαθήκη οὗτος συγχέω ἐν ὁ Καινεύς . καί ὥσπερ ὁ Παλαιά πρόβατον καί μόσχος ἔχω , οὕτως οὗτος ὁ αἷμα ὁ δεσποτικός . Κάντεύδεν δείκνυμι , ὅτι καί μέλλω τελευτάω διά ὁ διαθήκη μέμψις , καί ἀναμνηστική ὁ πρότερος · καί γάρ καί ἐκεῖνος διά αἷμα ἐγκαινίζω . καί πάλιν λέγω ὁ θάνατος ὁ αἴτιος . ὁ ὑπέρ πολύς ἐκχέω εἰς ἄφεσις