joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0320.1
δείας , καὶ τὸ καθ' ἑκάστην σφάττεσθαι τὴν ἡμέραν , καὶ μετὰ ταῦτα τὰ 28 λαμπρὰ τρόπαια . Ἄλλοι εἰσί τινες , φησί , καὶ στρατηγοὶ 29 παρ' αὐτοῖς , ὧν ὁ Θέμιστοκλῆς , ὁ Περικλῆς . Ἄλλὰ καὶ ταῦτα παίδων ἀθύρματα πρὸς τὰ τῶν ἀδείων . Τί γὰρ ἂν ἔχοις εἰπεῖν ; Ὅτι τοὺς Ἀθηναίους ἐπεισεν ἐπιβῆναι τῶν πολίων , τοῦ Σέρφου κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἐλαύνοντος ; Ἐνταῦθα δὲ οὐ Σέρφου ἐλαύνοντος , ἀλλὰ τοῦ διαβόλου μετὰ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης καὶ τῶν ἀπείρων δαιμόνων κατὰ τῶν δώδεκα τούτων ἐπιόντων 30 , οὐχ ἐν ἑνὶ καιρῷ , ἀλλὰ διὰ παντὸς τοῦ βίου , περιεγένοντο καὶ ἐκράτησαν · καὶ τὸ δὴ θαυμαστὸν , οὐχ ἀνελόντες τοὺς ἐναντίους , ἀλλὰ μεταβαλόντες καὶ μεταρρύθμισαντες . Τοῦτο γὰρ μάλιστα δεῖ πανταχοῦ παρατηρεῖν , ὅτι οὐχ ἀνῆλθον , οὐδὲ ἠφάνισαν τοὺς ἐπιβουλευόντας αὐτοῖς , ἀλλὰ δαιμόνιον λαβόντες Ἰσούς , ἄγγελον ἐποίησαν ἐφαιμίλιον , τὴν μὲν ἀνθρωπίνην φύσιν τῆς πονηρίας ταύτης ἐλευθερώσαντες ταρανδῶν , τοὺς δὲ ἀλιτηρίους ἐκείνους καὶ πάντα 31 συνταράττοντας δαίμονας ἐκ μέσων ἀγρῶν καὶ οἴκων , μᾶλλον δὲ καὶ αὐτῆς ἀπελάσαντες τῆς ἑρήμιας . Καὶ μαρτυροῦσιν οἱ τῶν μοναχῶν χοροί , οὓς κατεργάσαντο πανταχοῦ , οὐ τὴν οἰκουμένην [ 383 ] μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν οὐρανὸν ἐκκαλαίραντες . Καὶ τὸ δὲ θαυμαστότερον , ὅτι οὐχ ἐκ παραδείξεως ἔσης ταῦτα ἐποίησαν , ἀλλ' ἐν τῷ πάσχειν κακῶς πάντα ἤνυσαν . Καὶ γὰρ εἰχον αὐτοὺς ἐν τῷ μέσῳ , δώδεκα ἀνθρώπους ἰδιώτας , δεσμευόντες , μαστιγῶντες , περιἄγοντες , 32 καὶ οὐδὲ ἔχουν ἐπιστομίζει · ἀλλ' ὥσπερ τὴν ἀκτίνα ἡλίου ἀδύνατον , οὕτω καὶ τὴν γλῶτταν ἐκείνων 33 . Τὸ δὲ αἴτιον 34 , οὐχ αὐτοὶ ἦσαν οἱ λαλοῦντες , ἀλλ' ἡ τοῦ Πνεύματος δύναμις . Οὕτω γοῦν καὶ ὁ Παῦλος ἐνέπρεχε τοὺς περὶ Ἀγρίππαν , καὶ τὴν κακίαν νικήσαντα πάντας ἀνθρώπους Νέρωνα . Ὁ γὰρ Κύριός μοι παρἑστη , φησί , καὶ ἐνεδυνάτωσέ με , καὶ ἐρρύσατό με ἐκ στόματος λέοντος . Σὺ δὲ καὶ αὐτὸς θαύμαζε , πῶς ἀκούσαντες , Μὴ μεριμνήσητε , καὶ ἐπίστευσαν καὶ κατεδέξαντο , καὶ οὐδὲν αὐτοὺς τῶν φοβερῶν ἐκπλήξεν . Εἰ δὲ λόγος , ὅτι ἰκανὴν αὐτοῖς δέδωκεν παράκλησιν τὴν εἰπῆν , ὅτι Τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς ὑμῶν ἐστιν τὸ λαλοῦν · καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ἐκπλήττομαι αὐτοὺς , ὅτι οὐχ ἀμφέβαλον 35 , οὐδὲ ἐζήτησαν ἀπαλλαγὴν τῶν δεσινῶν · καὶ ταῦτα , οὐ διό , οὐ 36 τρία ἔτη μέλλοντες ταῦτα πάσχειν , ἀλλὰ παρὰ πάντα τὸν βίον . Τὸ γὰρ εἰπεῖν , Ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος , οὗτος σωθήσεται , τοῦτο ἐστὶν αἰνιττομένου . Βούλεται γὰρ μὴ τὰ 37 παρ' αὐτῷ μόνον εἰσέρχεσθαι , ἀλλὰ καὶ παρ' αὐτοῖς γίνεσθαι τὰ κατορθώματα . Σχόπει γοῦν ἀνυθεν πῶς τὰ μὲν αὐτοῦ , τὰ δὲ τῶν μαθητῶν γίνεται . Τὸ μὲν γὰρ σημεῖα ποιεῖν , αὐτοῦ · τὸ δὲ μὴ κτήσασθαι μηδὲν , ἐκείνων . Πάλιν , τὸ τὰς οἰκίας ἀνοῆσαι πάσας , τῆς ἀνωθεν χάριτος · τὸ δὲ μηδὲν πλέον τῆς χρείας ἀπαιτεῖσθαι , τῆς αὐτῶν φιλοσοφίας · Ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ . Τὸ τὴν εἰρήνην χαρίζεσθαι , τῆς τοῦ Θεοῦ δύναμεως · τὸ 38 τοὺς ἔχθους ἐπιτίθεσθαι , καὶ μὴ πρὸς πάντας ἀπλῶς εἰσιέναι , τῆς αὐτῶν ἐγκρατείας . Πάλιν , τὸ κολάζειν τοὺς τὸν δεχομένους αὐτοὺς , αὐτοῦ · τὸ δὲ μετ' ἐπισκελίας ἀναχωρεῖν ἐκ τούτων , μὴ λοιδωροῦμένους , μηδὲ ὀβρίζοντας , τῆς τῶν ἀποστόλων πραότητος . Τὸ δοῦναι Πνεῦμα , καὶ μὴ ποιῆσαι μεριμνῆν , τοῦ πέμποντος ἢν · τὸ δὲ ὡς πρὸβλα γίνεσθαι καὶ περιστέφειν , καὶ φέρειν πάντα γενναίως , τῆς τούτων εὐνοίας καὶ συνέσεως . Τὸ μισθῶσαι , καὶ τὸ39 μὴ κατακρίνειν , καὶ τὸ ὑπομένειν , αὐτῶν · τὸ ὑπομείναντας σῴσαι , τοῦ πέμποντος . Διὸ καὶ ἔλεγεν Ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος , οὗτος σωθήσεται .
Lemmas: Δείας , καί ὁ κατά ἕκαστος σφάζω ὁ ἡμέρα , καί μετά οὗτος ὁ 28 λαμπρός τρόπαιον . ἄλλος εἰμί τις , φημί , καί στρατηγός 29 παρά αὐτός , ὅς ὁ Θεμιστοκλῆς , ὁ Περικλῆς . ἀλλά καί οὗτος παῖς ἄθυρμα πρός ὁ ὁ ἄδεια . τις γάρ εἄν ἔχω εἶπον ; ὅτι2 ὁ Ἀθηναῖος πείθω ἐπιβαίνω ὁ πόλις , ὁ Σέρφου κατά ὁ Ἑλλάς ἐλαύνω ; ἐνταῦθα δέ οὖον Σέρφου ἐλαύνω , ἀλλά ὁ διάβολος μετά ὁ οἰκέω ἀπασάω καί ὁ ἤπειρος δαίμων κατά ὁ δώδεκα οὗτος ἔπειμι 30 , οὐ ἐν εἷς καιρός , ἀλλά διά πᾶς ὁ βίος , περιγίγνομαι καί κρατέω · καί ὁ δή θαυμαστός , οὐ ἀναιρέω ὁ ἐναντίος , ἀλλά μεταβάλλω καί μεταρρυθμίζω . οὗτος γάρ μάλιστα δεῖ πανταχοῦ παρατηρέω , ὅτι οὐ ἀνέρχομαι , οὐδέ ἀφανίζω ὁ ἐπιβουλεύω αὐτός , ἀλλά δαιμόνιον λαμβάνω Ἰσοῦς , ἄγγελος ποιέω ἐφαιμίλιον , ὁ μέν ἀνθρώπινος φύσις ὁ πονηρία οὗτος ἐλευθερόω τάρανδος , ὁ δέ ἀλιτήριος ἐκεῖνος καί πᾶς 31 συνταράσσω δαίμων ἐκ μέσος ἀγρός καί οἶκος , μᾶλλον δέ καί αὐτός ἀπελαύνω ὁ ἐρημία . καί μαρτυρέω ὁ ὁ μοναχός χορός , ὅς κατεργάζομαι πανταχοῦ , οὖον ὁ οἰκέω [ 383 ] μόνος , ἀλλά καί ὁ οὐρανός εκκαλαιραντα . καί ὁ δέ θαυμαστός , ὅτι οὐ ἐκ παράδειξις ἵζω οὗτος ποιέω , ἀλλά ἐν ὁ πάσχω κακῶς πᾶς ἀνύω . καί γάρ εἰχω αὐτός ἐν ὁ μέσος , δώδεκα ἄνθρωπος ἰδιώτης , δεσμεύω , μαστιγόω , περιάγω , 32 καί οὐδέ χόω ἐπιστομίζω · ἀλλά ὥσπερ ὁ ἄκτινος ἥλιος ἀδύνατος , οὗτος καί ὁ γλῶσσα ἐκεῖνος 33 . ὁ δέ αἴτιος 34 , οὐ αὐτός εἰμί ὁ λαλέω , ἀλλά ὁ ὁ πνεῦμα δύναμις . οὕτως γοῦν καί ὁ Παῦλος ἐνέπρεχε ὁ περί Ἀγρίππας , καί ὁ κακία νικάω πᾶς ἄνθρωπος Νέρων . ὁ γάρ κύριος ἐγώ παρίστημι , φημί , καί ἐνεδυνάτωσέ ἐγώ , καί ἐρύω ἐγώ ἐκ στόμα λέων . σύ δέ καί αὐτός θαυμάζω , πῶς ἀκούω , μή μεριμνάω , καί πιστεύω καί καταδέχομαι , καί οὐδείς αὐτός ὁ φοβερός ἐκπλήσσω . εἰμί δέ λόγος , ὅτι ἱκανός αὐτός δίδωμι παράκλησις ὁ λέγω , ὅτι ὁ πνεῦμα ὁ πατήρ σύ εἰμί ὁ λαλέω · καί διά οὗτος μάλιστα ἐκπλήσσω αὐτός , ὅτι οὐ ἀμφιβάλλω 35 , οὐδέ ζητέω ἀπαλλαγή ὁ δεσιναω · καί οὗτος , οὖον διό , οὖον 36 τρεῖς ἔτος μέλλω οὗτος πάσχω , ἀλλά παρά πᾶς ὁ βίος . ὁ γάρ εἶπον , ὁ δέ ὑπομένω εἰς τέλος , οὗτος σῴζω , οὗτος εἰμί αἰνίσσομαι . βούλομαι γάρ μή ὁ 37 παρά αὐτός μόνος εἰσέρχομαι , ἀλλά καί παρά αὐτός γίγνομαι ὁ κατόρθωμα . σκοπάω γοῦν ἀνύω πῶς ὁ μέν αὐτός , ὁ δέ ὁ μαθητής γίγνομαι . ὁ μέν γάρ σημεῖον ποιέω , αὐτός · ὁ δέ μή κτάομαι μηδείς , ἐκεῖνος . πάλιν , ὁ ὁ οἰκίον ἀνοέω πᾶς , ὁ ἄνωθεν χάρις · ὁ δέ μηδείς πλέω ὁ χρεία ἀπαιτέω , ὁ αὐτός φιλοσοφία · Ἄξιος γάρ ὁ ἐργάτης ὁ μισθός αὐτός . ὁ ὁ εἰρήνη χαρίζομαι , ὁ ὁ Θεός δύναμις · ὁ 38 ὁ ἔχθος ἐπιτίθημι , καί μή πρός πᾶς ἀπλόος εἴσειμι , ὁ αὐτός ἐγκράτεια . πάλιν , ὁ κολάζω ὁ ὁ δέχομαι αὐτός , αὐτός · ὁ δέ μετά ἐπισκέλλω ἀναχωρέω ἐκ οὗτος , μή λοιδωρουμενος , μηδέ ὀβρίζοντας , ὁ ὁ ἀπόστολος πραότης . ὁ δίδωμι πνεῦμα , καί μή ποιέω μεριμνῆν , ὁ πέμπω εἄν · ὁ δέ ὡς πρὸβλα γίγνομαι καί περιστέφω , καί φέρω πᾶς γενναῖος , ὁ οὗτος εὔνοια καί σύνεσις . ὁ μισθόω , καί ὅς μή κατακρίνω , καί ὁ ὑπομένω , αὐτός · ὁ ὑπομένω σῴζω , ὁ πέμπω . Διὸ καί λέγω ὁ δέ ὑπομένω εἰς τέλος , οὗτος σῴζω .