joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0207.4
οἰκονομεῖν , ταῦτα λέγων . Ἐπειδὴ γὰρ μέλλει κατηγορεῖν αὐτῶν , ἵνα μὴ δόξῃ παρὰ τοῖς ἀνθρώποις τῆς ἀρχῆς αὐτῶν ταύτης ἐραῖν , ἢ δι' ἀπέχθειαν ταῦτα ποιεῖν , πρῶτον τοῦτο ἀναιρεῖ , καὶ ἀνὸπτον ἐαυτὸν ποιήσας , τότε ἀρχεται τῆς κατηγορίας . Καὶ τίνος ἐνεκεν αὐτοῦ ; λέγει , καὶ μακροῦς λοιπὸν ἀποτείνει λόγους κατ' αὐτῶν ; Προφυλαττόμενος τοὺς ὁμίλους , ὥστε μὴ τοὺς αὐτοὺς περιπεσεῖν . Οὐδὲ γὰρ ὁμοῖον ἀπαγορεύει , καὶ τοὺς πταίσαντας δεῖκνύναι · ὥσπερ οὐχ ὁμοῖον παραίνειν τὰ θέοντα , καὶ τοὺς κατορθοῦντας εἰς μέσον ἄγειν . Διὰ τοῦτο καὶ προλαβὼν φησίν · Κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε . Ἵνα γὰρ μὴ νομίσωσι διὰ τὸ ἀκούειν αὐτῶν , δεῖν αὐτοὺς καὶ ζηλοῦν , ταύτη χέχρηται τῇ ἐπιδιόρθώσει , καὶ τὴν δικαιοσύνην [ 702 ] αὐτῶν τιμὴν εἶναι κατηγορεῖν ποιεῖται . Τί γὰρ διδασκάλου γένοιτο ; ἐν ἀθλιώτερον , ἔταν τοὺς μαθητάς τῇ μὴ προσέχειν αὐτοῦ τῷ βίῳ διασώσῃ ; Ἵνατε ἢ δοκοῦσα αὐτῶν εἶναι τιμὴ , μεγίστη κατηγορία ἔστω , ὅταν τοιοῦτον φαίνωνται βίον ἔχοντες , ὅν οἱ ζηλοῦντες διαφθοίρονται . Διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὰς κατ' αὐτῶν ἐμπιπτεῖ κατηγορίας . Οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλ' ἵνα δείξῃ , ὅτι καὶ ἡ πρότερα ἀπιστία ἦν ἡ πίστησαν , ἀνὸ σταυρὸς ἢ μετὰ ταῦτα ἂν ἐτόλμησαν , οὐ τοῦ σταυρωθέντος καὶ ἀπιστηθέντος ἐγκλήμα , ἀλλὰ τῆς ἐκείνων ἀγνωμοσύνης κατηγορία . Θεά δὲ πλῆν ἀρχεται , καὶ πλῆν ἀσθεῖ τὰ ἐγκλήματα ; Ὅτι λέγουσι , φησίν , καὶ οὐ ποιοῦσιν . Ἐκαστὸς μὲν γὰρ ἐγκλημάτων δέος , παραβαίνει τὸν νόμον , μάλιστα δὲ ὁ διδασκαλία , αὐθεντεῖν ἔχων · διπλὴ γὰρ καὶ τριπλὴ δικαίως κατακρίνεσθαι . Δι' ἐν μὲν , ὅτι παραβαίνει · δι' ἕτερον δὲ , ὅτι τοὺς ἄλλους ὀφείλων διορθοῦν , εἶτα χωλεύων , μειζόνος τιμωρίας ἀξιοῦ · διὰ τὴν τιμὴν τρίτον δὲ , ὅτι καὶ διαφθεῖραι μειζόνως , ὅτε ἐν διδασκάλου τάξει τοιαῦτα παρανομῶν . Μετὰ δὲ τούτων καὶ ἕτερον αὐτῶν πάλιν λέγει κατηγορήμα , ὅτι πικροὶ εἰσι τοῖς ὑπευθύνους . Ἀσμενοῦσι γὰρ φορτία βαρεὰ καὶ δυσβίστατα , καὶ τιθέσιν ἐπὶ τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων · τῷ δὲ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ θέλουσι κινήσαι αὐτά . Διπλὴν ἐνταῦθα λέγει κακίαν , τὸ πολλὴν μὲν καὶ ἄγαν ἀπατεῖν ἀσυγγνώστως παρὰ τῶν ἀρχομένων βίου ἀχριδεῖαν , πολλὴν δὲ ἑαυτοὺς ἐπιτρέπαι τὴν δόξαν · ὧν 25 τοὺς τινὰς τῶν ἀριστῶν ἄρχοντας ἔχειν χρῆ · ἐν μὲν τοῖς καὶ ἑαυτῶν , ἀσύγγνωστον εἶναι καὶ πικρὸν δικαστήν · ἐν δὲ τοῖς τῶν ἀρχομένων , συγγνωμονικὸν καὶ ἡμεροῦν ὧν οὕτοι τὸ ἐναντίον ἐποίουν . β' . Τοιούτοι γὰρ πάντες οἱ λόγοι φιλοφροῦντες , ἀσύγγνωστοι καὶ βαρεῖς , ὅτε ἀπειροὶ τῆς δι' ἔργων δυσκολίας 26 . Οὐ μικρὰ δὲ καὶ αὐτὴ κακία , οὐδὲ ὡς ἔτυχε , ἐπιτείνει τὴν ἐμπροσθεν κατηγορίαν . Σὺ δὲ μοι σκόπει , πῶς καὶ τοῦτο αὐξέ τὸ ἐγκλημα . Οὐ γὰρ εἰπέν .
Lemmas: οἰκονομέω , οὗτος λέγω . ἐπεί γάρ μέλλω κατηγορέω αὐτός , ἵνα μή δόξα παρά ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀρχή αὐτός οὗτος ἔρα , ἢ διά ἀπέχθεια οὗτος ποιέω , πρῶτος οὗτος ἀναιρέω , καί άνοπτος ἑαυτοῦ ποιέω , τότε ἀρχω ὁ κατηγορία . καί τίς ἕνεκα αὐτός ; λέγω , καί μακρός λοιπός ἀποτείνω λόγος κατά αὐτός ; προφυλάσσω ὁ ὅμιλος , ὥστε μή ὁ αὐτός περιπίπτω . οὐδέ γάρ ὅμοιος ἀπαγορεύω , καί ὁ πταίω δείκνυμι · ὥσπερ οὐ ὅμοιος παραινέω ὁ θέω , καί ὁ κατορθόω εἰς μέσος ἄγω . Ζεύς οὗτος καί προλαμβάνω φημί · κατά δέ ὁ ἔργον αὐτός μή ποιέω . ἵνα γάρ μή νομίζω διά ὁ ἀκούω αὐτός , δήω αὐτός καί ζηλόω , οὗτος χράω ὁ ἐπιδιόρθωσις , καί ὁ δικαιοσύνη [ 702 ] αὐτός τιμή εἰμί κατηγορέω ποιέω . τις γάρ διδάσκαλος γίγνομαι ; ἐν ἄθλιος , ἔτης ὁ μαθητής ὁ μή προσέχω αὐτός ὁ βίος διασῴζω ; ἰνέω ἢ δοκέω αὐτός εἰμί τιμή , μέγας κατηγορία ἵστημι , ὅταν τοιοῦτος φαίνω βίος ἔχω , ὅς ὁ ζηλόω διαφθορέω . Ζεύς οὗτος καί εἰς ὁ κατά αὐτός ἐμπίπτω κατηγορία . οὖον διά οὗτος δέ μόνος , ἀλλά ἵνα δείκνυμι , ὅτι καί ὁ πρότερος ἀπιστία εἰμί ὁ πιστώ , Ανό σταυρός ἢ μετά οὗτος εἄν τολμάω , οὖον ὁ σταυρόω καί ἀπιστέω ἔγκλημα , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἀγνωμοσύνη κατηγορία . Θεά δέ Πλῆν ἀρχω , καί Πλῆν ἀείδω ὁ ἔγκλημα ; ὅτι2 λέγω , φημί , καί οὖον ποιέω . ἕκαστος μέν γάρ ἔγκλημα δέος , παραβαίνω ὁ νόμος , μάλιστα δέ ὁ διδασκαλία , αὐθεντέω ἔχω · διπλόος γάρ καί Τριπλή δικαίως κατακρίνω . διά ἐν μέν , ὅτι παραβαίνω · διά ἕτερος δέ , ὅτι ὁ ἄλλος ὀφείλω διορθόω , εἶτα χωλεύω , μείζων τιμωρία ἀξιόω · διά ὁ τιμή τρίτος δέ , ὅτι καί διαφθείρω μέγας , ὅτε ἐν διδάσκαλος τάξις τοιοῦτος παρανομέω . μετά δέ οὗτος καί ἕτερος αὐτός πάλιν λέγω κατηγόρημα , ὅτι πικρός εἰμί ὁ ὑπεύθυνος . Ἀσμενέω γάρ φορτίον βάρος καί δυσβιστατος , καί τίθημι ἐπί ὁ ὦμος ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ δάκτυλος αὐτός οὖον ἐθέλω κινέω αὐτός . διπλός ἐνταῦθα λέγω κακία , ὁ πολύς μέν καί ἄγαν ἀπατάω ἀσύγγνωστος παρά ὁ ἄρχω βίος ἀχριδεῖαν , πολύς δέ ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω ὁ δόξα · ὅς 25 ὁ τις ὁ ἀριστάω ἄρχω ἔχω χράω · ἐν μέν ὁ καί ἑαυτοῦ , ἀσύγγνωστος εἰμί καί πικρός δικαστής · ἐν δέ ὁ ὁ ἄρχω , συγγνωμονικός καί ἡμερόω ὅς οὕτος ὁ ἐναντίος ποιέω . βε . τοιοῦτος γάρ πᾶς ὁ λόγος φιλοφροῦντες , ασύγγνωστος καί βαρύς , ὅτε ἤπειρος ὁ διά ἔργον δυσκολία 26 . οὖον μικρός δέ καί αὐτός κακία , οὐδέ ὡς τυγχάνω , ἐπιτείνω ὁ ἔμπροσθεν κατηγορία . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς καί οὗτος αὐξάνω ὁ ἔγκλημα . οὖον γάρ εἶπον .