joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0148.3
μὴ τοῦτο γένηται , ἀποστρέφεται πρὸς ὀλίγον , ἵνα διαπαντὸς μὲ ἔχῃ μεθ’ ἑαυτοῦ . Θαυράσωμεν τοίνυν αὐτὸ τὴν φιλανθρωπίαν , καὶ μετάνοιαν ἐπιδείξωμεθα μεμεριμνημένην , πρὶν ἢ τὴν ἡμέραν ἐπιστήναι τὴν οὐκ ἐῶσαν ἡμᾶς κερδαίνειν ἐκ τούτου . Νῦν μὲν γὰρ ἐπ’ ἡμῖν τὸ πᾶν κεῖται · τότε δὲ ὁ δικάζων μόνος τῆς ψυχῆς γίνεται κύριος . Προσθώσωμεν τοίνυν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἄν ἐξομολογήσει , κλαύσωμεν , θρηνησωμεν . Ἄν γὰρ δυνήσωμεν παρακαλέσαι τὸν δικαστὴν πρὸ τῆς κυρίας ἀφαιρεῖν ἡμῖν τὰ ἀμαρτήματα , οὐδὲ εἰσόδου χρεία λοιπὸν · ὥσπερ οὖν · ἐὰν μὴ τοῦτο γένηται , δημοσία τῆς οἰκουμένης παρουσίας ἡμῶν ἀκούσεται 42 , καὶ οὐδεμία ἡμῖν ἔσται λοιπὸν συγγνώμης ἐλπίς . Οὐδεὶς γὰρ τῶν ἐνταῦθα μὴ διελυσαμένων 43 τὰ ἀμαρτήματα , ἀπελθὼν ἐκεῖ δυνήσεται τὰς ἐπὶ τούτοις εὐθύναις διαφυγεῖν · ἀλλ’ ὥσπερ οἱ ἀπὸ τῶν δεσμητηρίων τούτων μετὰ τῶν ἀλύσων προσάγονται εἰς τὸ δικαστήριον , οὕτως αἱ 44 ψυχαὶ πάσαι , ὅταν ἐντεῦθεν ἀπέλθωσι , τὰς ποικίλας περικεῖμενοι σείρας τῶν ἀμαρτημάτων , ἐπὶ τὴν βῆμαν ἄγονται τοῦ φοβεροῦ . Καὶ γὰρ δεσμητηρίου οὐδὲν ἄμεινον ὁ παρὼν βίος διάκειται · ἀλλ’ ὥσπερ εἰς τὸ σκήνωμα εἰσελθόντες ἐκεῖνο , πάντας ὁρώμεν ἀλύσεις περιεκειμένους · οὕτω καὶ νῦν , ἂν τὴν φαντασίαν τῆς ἐξωθεν ἐαυτοὺς ἀποστήσαντες , εἰς τὸν ἕκαστον μόνον εἰσέλθωμεν , εἰς τὸν ἕκαστον ψυχήν , ἀφόμως σιδηροῦ χαλεπώτερα δεσμὰ περιεκειμένην · καὶ μάλιστα ἂν εἰς τὰς τῶν πλουτουόντων εἰσέλθῃς ψυχάς · ὅσω γὰρ ἂν πλείονα ὡς περιδεδημένοι , τοσοῦτω μᾶλλον εἰς δεδεμένοι . Ὡσπερ οὖν τὸν δεσμητὴν ἐπειδὰν ἴδῃς καὶ ἐπὶ τοῦ νώτου 45 , καὶ ἐπὶ τῶν χειρῶν , πολλάκις δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ποδῶν σεσιδηρωμένον , διὰ τοῦτο μάλιστα ταλανίζεις · οὕτω καὶ τὸν πλούσιον , τὰν θεάσῃ μυρία περιβεδημένον πράγματα , μὴ διὰ ταῦτα πλουσίον , ἀλλὰ δι’ αὐτὰ μὲν οὖν ταῦτα ἄθλιον εἶναι νόμιζε · ταῦτα γὰρ τῶν δεσμῶν τοιούτων καὶ δεσμοφύλακα ἔχει χαλεπὸν , τὸν πονηρὸν ἔρωτα τῶν χρημάτων · ὅς οὐκ ἀφίησιν ὑπερβῆναι τοῦτο τὸ δεσμητήριον , ἀλλὰ μᾶλας αὐτὸ κατασκευάζει · πέδας καὶ φίλακας καὶ θύρας καὶ μοχλοὺς , καὶ εἰς τὴν ἐνδοτέραν αὐτῶν ἐμβαλὼν φυλακήν , πειθεῖ καὶ ἡδέσθαι τοῖς δεσμοῖς τούτοις , ἵνα μηδὲ ἐλπίδα [ 184 ] τινὰ ἀπαλλαγῆς εὕρῃ τῶν ἐπικειμένων κακῶν . Κἂν ἀποκαλύψῃς τῷ λογισμῷ τὴν ψυχὴν ἑκείνου , οὐ δεδεμένην μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐχμώσαν καὶ ῥυπώσαν καὶ φθειρόν γεμούσαν ἴδει . Οὐδὲν γὰρ ἐκείνων ἄμεινον · αἱ τῆς τρυφῆς ἡδοναί , ἀλλὰ καὶ βδελυρώτεραι , καὶ μᾶλλον τὸ σῶμα αὐτῶν 46 λυμαίνονται μετὰ καὶ τῆς ψυχῆς , καὶ τούτῳ κάκισιν μυρίας ἐπιφέρουσι 47 νοσημάτων πληγάς . Διὰ δὲ ταῦτα πάντα τὸν Λυτρωτὴν τῶν ψυχῶν τῶν ἡμετέρων παρακαλέσωμεν , ἵνα καὶ τὰ δεσμὰ διαρρήξῃ , καὶ τὸν χαλεπὸν ἡμῶν τούτων ἀποστήσῃ φύλακα , καὶ τοῦ φορτίου τῶν σιδηρῶν ἐκείνων ἀλύσεων ἀπαλλάξῃ , πτεροῦ κουφότερον ἡμῖν ποιήσῃ τὸ φρόνημα . Παρακαλοῦντες δὲ αὐτὸν , καὶ τὰ παρ’ ἑαυτῶν εἰσενέγκωμεν , σπουδὴν καὶ γνώμην καὶ προθυμίαν ἀγαθὴν . Οὕτω γὰρ δυνήσομεθα καὶ ἐν βραχεῖ καιρῷ τῶν κατεχομένων ἡμᾶς ἀπαλλαγῆναι κακῶν , καὶ μαθεῖν ἐν οἷς ἦμεν τὸ πρῶτον , καὶ τῆς προσηκούσης ἀνιλαδεσθαι ἐλευθερίας · ἥς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἢ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: μή οὗτος γίγνομαι , ἀποστρέφω πρός ὀλίγος , ἵνα διαπαντός ἐγώ ἔχω μετά ἑαυτοῦ . Θαυράσωμεν τοίνυν αὐτός ὁ φιλανθρωπία , καί μετάνοια ἐπιδείκνυμι μεριμνάω , πρίν ἢ ὁ ἡμέρα ἐφίστημι ὁ οὐ ἐάω ἐγώ κερδαίνω ἐκ οὗτος . νῦν μέν γάρ ἐπί ἐγώ ὁ πᾶς κεῖμαι · τότε δέ ὁ δικάζω μόνος ὁ Ψυχή γίγνομαι κύριος . Προσθώσωμεν τοίνυν ὁ πρόσωπον αὐτός ἄν ἐξομολόγησις , καλέω , θρηνέω . ἄν γάρ δύναμαι παρακαλέω ὁ δικαστής πρό ὁ κύριος ἀφαιρέω ἐγώ ὁ ἁμάρτημα , οὐδέ εἴσοδος χρεία λοιπός · ὥσπερ οὖν · ἐάν μή οὗτος γίγνομαι , δημόσιος ὁ οἰκέω παρουσία ἐγώ ἀκούω 42 , καί οὐδείς ἐγώ εἰμί λοιπός συγγνώμη ἐλπίς . οὐδείς γάρ ὁ ἐνταῦθα μή διαλύω 43 ὁ ἁμάρτημα , ἀπέρχομαι ἐκεῖ δύναμαι ὁ ἐπί οὗτος εὐθύνω διαφεύγω · ἀλλά ὥσπερ ὁ ἀπό ὁ δεσμητηρίων οὗτος μετά ὁ αλυσίδα προσάγω εἰς ὁ δικαστήριον , οὕτως ὁ 44 ψυχή πᾶς , ὅταν ἐντεῦθεν ἀπέρχομαι , ὁ ποικίλος περίκειμαι σειρά ὁ ἁμάρτημα , ἐπί ὁ βῆμα ἄγω ὁ φοβερός . καί γάρ δεσμητηρίου οὐδείς ἀγαθός ὁ πάρειμι βίος διάκειμαι · ἀλλά ὥσπερ εἰς ὁ σκήνωμα εἰσέρχομαι ἐκεῖνος , πᾶς ὁράω ἄλυσις περιεκειμενος · οὗτος καί νῦν , εἄν ὁ φαντασία ὁ ἐξωθεν ἑαυτοῦ ἀφεστήξω , εἰς ὁ ἕκαστος μόνος εἰσέρχομαι , εἰς ὁ ἕκαστος Ψυχή , αφομαω σιδήρεος χαλεπός δεσμός περιεκειμένην · καί μάλιστα εἄν εἰς ὁ ὁ πλουτέω εἰσέρχομαι Ψυχή · ὅσος γάρ εἄν πλείων ὡς περιδέω , τοσοῦτος μᾶλλον εἰς δέω . ὡς οὖν ὁ δεσμητὴν ἐπειδάν ὁράω καί ἐπί ὁ νῶτον 45 , καί ἐπί ὁ χείρ , πολλάκις δέ καί ἐπί ὁ πούς σιδηρόω , διά οὗτος μάλιστα ταλανίζω · οὗτος καί ὁ πλούσιος , ὁ θεάομαι μυρίος περιβλέπω πρᾶγμα , μή διά οὗτος πλούσιος , ἀλλά διά αὐτός μέν οὖν οὗτος ἄθλιος εἰμί νομίζω · οὗτος γάρ ὁ δεσμός τοιοῦτος καί δεσμοφύλαξ ἔχω χαλεπός , ὁ πονηρός Ἔρως ὁ χρῆμα · ὅς οὐ ἀφίημι ὑπερβαίνω οὗτος ὁ δεσμητήριον , ἀλλά μάλη αὐτός κατασκευάζω · πέδη καί φίλαξ καί θύρα καί μοχλός , καί εἰς ὁ ἐνδοτέραν αὐτός ἐμβάλλω φυλακή , πείθω καί αἰδέομαι ὁ δεσμός οὗτος , ἵνα μηδέ ἐλπίς [ 184 ] τις ἀπαλλαγή εὑρίσκω ὁ ἐπίκειμαι κακός . κἀν ἀποκαλύπτω ὁ λογισμός ὁ ψυχή ἑκεῖνος , οὖον δέω1 μόνος , ἀλλά καί αὐχμόω καί ῥυπάω καί φθείρω γέμω ἶδος . οὐδείς γάρ ἐκεῖνος ἀγαθός · ὁ ὁ τρυφή ἡδονή , ἀλλά καί βδελυρός , καί μᾶλλον ὁ σῶμα αὐτός 46 λυμαίνομαι μετά καί ὁ Ψυχή , καί οὗτος κάκις μυρίος ἐπιφέρω 47 νόσημα πληγάς . Ζεύς δέ οὗτος πᾶς ὁ Λυτρωτής ὁ Ψυχή ὁ ἡμέτερος παρακαλέω , ἵνα καί ὁ δεσμός διαρρήγνυμι , καί ὁ χαλεπός ἐγώ οὗτος ἀφίστημι φύλαξ , καί ὁ φορτίον ὁ σιδήρεος ἐκεῖνος ἅλυσις ἀπαλλάσσω , πτερόν κοῦφος ἐγώ ποιέω ὁ φρόνημα . παρακαλέω δέ αὐτός , καί ὁ παρά ἑαυτοῦ εἰσφέρω , σπουδή καί γνώμη καί προθυμία ἀγαθός . οὕτως γάρ δύναμαι καί ἐν βραχύς καιρός ὁ κατέχω ἐγώ ἀπαλλάσσω κακός , καί μανθάνω ἐν ὅς εἰμί ὁ πρῶτος , καί ὁ προσήκω ἀνιλαδεσθαι ἐλευθερία · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ἢ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .