joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0140.2
πονηρὸς δαίμων ἐκεῖνος · τὴν δὲ ἀγάπην τὴν πρὸς τὸν Θεὸν οὐ 174 μόνον ἀφελεῖν τὴν δύναμιν , ἀλλὰ καὶ δυνατωτέραν 98 ἐποίησε , καὶ πάντων αὐτὸν γυμνάσας , πλείονα ἐποίησε κομῶν ἀγαθῶν · διὸ καὶ ἐν ἀμυχναίᾳ ἦν . Ὅσα γὰρ πλείους ἐπήγαγε 99 πληγὰς , τοσοῦτω τὸν δυνατωτέρον ἔωρα γινόμενον . Διὸ δὴ πάντα ἐπειδὴν καὶ διακωδωνίσας , ἐπειδὴ πλεῖον οὐδὲν ἤνυσεν , ἐπὶ τὸ παλαιὸν ὅπλον ἔδραμε , τὴν γυναῖκα , καὶ προσώπου ὑπόθεσιν χρηδεμοίας , καὶ τὰς συμφοράς ἐκτραγῶδες τὰς ἐκείνου σφόδρα ἐλεεινῶς , καὶ προσποιεῖται ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς τῶν ἐκείνου κακῶν τὴν ὀλεθρίαν ἐκείνην εἰσάγειν 100 συμβουλήν . Ἄλλ' οὐδὲ οὕτως ἐχράτησε · καὶ γὰρ συνείδεν αὐτῷ τὸ δέλεαρ ὁ θαυμαστὸς ἐκεῖνος ἀνήρ , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς συνέσεως τὴν ἐξ ἐκείνου φθεγγομένην γυναῖκα ἐπεστόμισεν . ε' . Ὅ δὲ καὶ ἡμᾶς χρῆ ποιεῖν · κἂν ἀδελφὸν , κἂν φίλον γνῶσιν , κἂν γυναῖκα , κἂν δντινοῦν τῶν ἀναγκαιοτάτων ἡμῖν ὑπὸδὺς , φθῆγγυται τι τῶν οὐ προσήκοντων , μὴ ἀπὸ τοῦ προσώπου τοῦ ταῦτα λέγοντος δέχεσθαι τὴν συμβουλήν , ἀλλ' ἀπὸ τῆς συμβουλῆς τῆς ὀλεθρίας τὸν ταῦτα λέγοντα ἀποστρέφεσθαι . Καὶ γὰρ καὶ νῦν πολλὰ τοιαῦτα ποιεῖ , καὶ συμπάθεια προβάλλεται προσώπων · καὶ δοκεῖ μὲν εἶναι εὐνούς , τὰ δὲ ὀλέθρια καὶ δηλητήρια καλεπώτερα ἐνίησι ῥήματα . Τὸ μὲν γὰρ ἐπὶ βλάβῃ κολακεύειν , ἐκείνου · τὸ δὲ ἐπὶ τῷ συμφέροντι παιδεύειν , Θεοῦ . Μὴ δὴ παραλογιζώμεθα , μηδὲ ἐν παντὶ τρόπῳ τὸν ἀνέκτον ἐπιζητῶμεν βίον . Ὁ γὰρ ἅπαξ ἅπαξ Κύριος , παιδεύει , φησίν . Ὥστε ὅταν εὐημερίας ἀπολαύωμεν ἐν πονηρίᾳ ζῶντες , τότε μάλιστα ἀλγῶμεν . Ἀεὶ μὲν γὰρ ἀμαρτάνοντας δεδιέναι χρῆ · μάλιστα δὲ , ὅταν μηδὲν πεισώμεν δεινόν . Ὅταν μὲν γὰρ κατὰ μέρος ἀπατῇ τὰς τιμωρίας ὁ Θεὸς , κουφὸν ἡμῖν ποιεῖ 101 τὸ ὑπὲρ τούτων ἐκτισιν · ὅταν δὲ ἐφ' ἑκάστου τῶν πλημμελουμένων μακροθυμῇ , εἰς μεγάλην ἡμῖν τὸν τοιούτου ἡρεμοῦντα · ταμιεύεται γὰρ . Εἰ γὰρ τοὺς κατορθοῦσιν 102 ἀναχαιτὸν ἡ ὀλιγία , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἀμαρτάνοντας . Ὧρα γοῦν πόσης μακροθυμίας ἀπολαύσας ὁ Φαραὼ , ἐσχάτην ὑπὲρ πάντων 103 ὑστερον ἔδυκε δίκην · πρὸς ὁ Ναβουχοδονόσορ πλημμελήσας , πρὸς τῷ τέλει τὸ πᾶν ἐδέξατο · καὶ ὁ πλούσιος , ἐπεὶ μηδὲν ἔπαθεν ἐνταῦθα δεῖνον , δι' αὐτὸ τοῦτο μάλιστα γέγονεν ἄθλιος , ὅτι τρυφῆς ἐν τῷ παρόντι βίῳ , ἀπήλθεν ἐκεῖ πάντων τούτων δώσεων δίχην , ἐνθα οὐδὲ παραμυθίαν ἢν εὑρεῖν τοῦ κακοῦ . Ἄλλ' ὅμως εἰσὶ τινες οὕτω ψυχροὶ καὶ ἀνόητοι , ὡς καὶ ἐνταῦθα ἐπιζητεῖν δεῖ μόνον , καὶ τὰ καταγέλαστα ἐκεῖνα λέγειν ῥήματα · Ἀπολαύσω τῶν παρόντων τέως πάντων , καὶ τότε σκέψομαι περὶ τῶν ἀδήλων · χαρίσομαι τῇ γαστρὶ , δουλεύσω ταῖς ἡδοναῖς , παραχρήσομαι τῷ 104 παρόντι βίῳ · δίδου μοι τὴν σήμερον , καὶ λάμβανε τὴν αὔριον . Ὡ ὑπερβολὴ ἀνοίας ! Καὶ τὸ τράγυον καὶ 105 χοῖρον οὐ ταῦτα λέγοντες διαφείρουσιν ; Εἰ γὰρ 175 τοὺς ἐπὶ τῇ γυναικὶ τοῦ πλῆσιν χρηματίζοντας οὐκ ἀφήνην ὁ προφήτης ἀνθρώπους νομίζοντας , εἰς ἡμῖν ἐγχαλεῖ τοὺς τὸ τράγυον καὶ χοῖρον καὶ ὀψων ἀνοητότερον εἶναι νομίζουσιν 106 , οἱ τὰ τῶν ὀρωμένων φανερώτερα ταῦτα ἀδηλα εἶναι νομίζουσιν ; Εἰ γὰρ μηδὲν τῶν ἄλλων πιστεύεις , παράστηθι δαίμους μαστιζομένους , τοὺς ἐπὶ τῇ 107 βλάβῃ τῇ ἡμετέρᾳ ἀπαντα καὶ λέγειν καὶ πράττειν μεμελετήσιν . Οὐ
Lemmas: πονηρός δαίμων ἐκεῖνος · ὁ δέ ἀγάπη ὁ πρός ὁ θεός οὖον 174 μόνος ἀφαιρέω ὁ δύναμις , ἀλλά καί δυνατός 98 ποιέω , καί πᾶς αὐτός γυμνάζω , πλείων ποιέω κόμη ἀγαθός · διό καί ἐν ἀμυχναίᾳ εἰμί . ὅσα γάρ πλείων ἐπάγω 99 πληγάς , τοσοῦτος ὁ δυνατός ὁράω γίγνομαι . Διὸ δή πᾶς ἐπειδή καί διακωδωνίζω , ἐπεί πλείων οὐδείς ἀνύω , ἐπί ὁ παλαιός ὅπλον τρέχω , ὁ γυνή , καί πρόσωπον ὑπόθεσις χρηδεμοια , καί ὁ συμφορά ἐκτραγῳδέω ὁ ἐκεῖνος σφόδρα ἐλεεινός , καί προσποιέω ὑπέρ ἀπαλλαγή ὁ ἐκεῖνος κακός ὁ ὀλέθριος ἐκεῖνος εἰσάγω 100 συμβουλή . ἄλλος οὐδέ οὕτως κρατέω · καί γάρ συνοράω αὐτός ὁ δέλεαρ ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος ἀνήρ , καί μετά πολύς ὁ σύνεσις ὁ ἐκ ἐκεῖνος φθέγγομαι γυνή ἐπιστομίζω . εἰ . ὅς δέ καί ἐγώ χράω ποιέω · κἀν ἀδελφός , κἀν φίλος γνῶσις , κἀν γυνή , κἀν δντινοος ὁ ἀναγκαῖος ἐγώ ὑποδύω , φθηγγυος τίς ὁ οὖον προσήκω , μή ἀπό ὁ πρόσωπον ὁ οὗτος λέγω δέχομαι ὁ συμβουλή , ἀλλά ἀπό ὁ συμβουλή ὁ ὀλέθριος ὁ οὗτος λέγω ἀποστρέφω . καί γάρ καί νῦν πολύς τοιοῦτος ποιέω , καί συμπάθεια προβάλλω πρόσωπον · καί δοκέω μέν εἰμί Εὐνοῦς , ὁ δέ ὀλέθριος καί δηλητήριος χαλεπός ἐνίημι ῥῆμα . ὁ μέν γάρ ἐπί βλάβη κολακεύω , ἐκεῖνος · ὁ δέ ἐπί ὁ συμφέρω παιδεύω , Θεός . μή δή παραλογίζομαι , μηδέ ἐν πᾶς τρόπος ὁ ἀνακτέω ἐπιζητέω βίος . ὁ γάρ ἅπαξ ἅπαξ Κύριος , παιδεύω , φημί . ὥστε ὅταν εὐημερία ἀπολαύω ἐν πονηρία ζῶ , τότε μάλιστα ἀλγέω . ἀείς μέν γάρ ἁμαρτάνω δείδω χράω · μάλιστα δέ , ὅταν μηδείς πείθω δεινός . ὅταν μέν γάρ κατά μέρος απατός ὁ τιμωρία ὁ θεός , κοῦφος ἐγώ ποιέω 101 ὁ ὑπέρ οὗτος κτίσις · ὅταν δέ ἐπί ἕκαστος ὁ πλημμελέω μακροθυμέω , εἰς μέγας ἐγώ ὁ τοιοῦτος ἠρεμέω · ταμιεύω γάρ . εἰμί γάρ ὁ κατορθόω 102 αναχαιος ὁ ὀλιγία , πολύς μᾶλλον ὁ ἁμαρτάνω . ὤρα γοῦν πόσος μακροθυμία ἀπολαύω ὁ Φαραώ , ἔσχατος ὑπέρ πᾶς 103 ὕστερος ἐσθίω δίκη · πρός ὁ Ναβουχοδονόσορ πλημμελέω , πρός ὁ τέλος ὁ πᾶς δέχομαι · καί ὁ πλούσιος , ἐπεί μηδείς πάσχω ἐνταῦθα δεῖνος , διά αὐτός οὗτος μάλιστα γίγνομαι ἄθλιος , ὅτι τρυφή ἐν ὁ πάρειμι βίος , ἀπέρχομαι ἐκεῖ πᾶς οὗτος δώση διχάω , ἔνθα οὐδέ παραμυθία εἄν εὑρίσκω ὁ κακός . ἄλλος ὅμως εἰμί τις οὗτος ψυχρός καί ἀνόητος , ὡς καί ἐνταῦθα ἐπιζητέω δεῖ μόνος , καί ὁ καταγέλαστος ἐκεῖνος λέγω ῥῆμα · ἀπολαύω ὁ πάρειμι τέως πᾶς , καί τότε σκέπτομαι περί ὁ ἄδηλος · χαρίζω ὁ γαστήρ , δουλεύω ὁ ἡδονή , παραχράομαι ὁ 104 πάρειμι βίος · δίδωμι ἐγώ ὁ σήμερον , καί λαμβάνω ὁ αὔριον . εἰμί ὑπερβολή ἄνοια ! καί ὁ τρώγω καί 105 χοῖρος οὖον οὗτος λέγω διαφέρω ; εἰμί γάρ 175 ὁ ἐπί ὁ γυνή ὁ πλῆσις χρηματίζω οὐ ἀπήνη ὁ προφήτης ἄνθρωπος νομίζω , εἰς ἐγώ ἐγχαλάω ὁ ὁ τρώγω καί χοῖρος καί ὄψον ἀνόητος εἰμί νομίζω 106 , ὁ ὁ ὁ ὁράω φανερός οὗτος ἄδηλος εἰμί νομίζω ; εἰμί γάρ μηδείς ὁ ἄλλος πιστεύω , παρίστημι δαίμους μαστίζω , ὁ ἐπί ὁ 107 βλάβη ὁ ἡμέτερος ἅπας καί λέγω καί πράσσω μελέτησις . οὖον