joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0159.2
ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων . Οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι μωρακὶς πίπτοντες , δύνανται τυχεῖν συγγνώμης · ὁ δὲ διδάσκαλος , ἐὰν τοῦτο πάθῃ , πάσης ἀποστερήσεται ἀπολογίας , καὶ τὴν ἑοχάτην δώσει τιμωρίαν . Ἴνα γὰρ μὴ ἰσχύοντες ²¹ , Ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι , αἰεὶ εἴποιτε πᾶν ποτηρόν · βήμα καὶ’ ὑμῶν , δεῖλαιοῦσι μὲν μέσον προελθεῖν , λέγει , ὅτι Ἄν μὴ πρὸς ταῦτα ἤτε παρατεταγμένοι , εἰκὴ ἐξελέγητε . Οὐ γὰρ τὸ κακῶς ἀκούειν χρὴ δεδιόξαι , ἀλλὰ τὸ συνυποκρινομένους φαίνεσθαι · τότε γὰρ μωρανθήσεσθε καὶ καταπατηθήσεσθε . Ἐὰν δὲ μένητε αὐτοὺς ²² ἐπιστύφωντες , εἶτα κακῶς ἀκούητε , χαίρετε . Τοῦτο γὰρ ἅλις ἔργον ἐστι , τὸ δάκνειν καὶ λυπεῖν τοὺς χαύνους . Ὥστε ἀναγκαίως ἡ κακηγορία ἑπετα , οὐδὲν ὑμᾶς βλάπτουσα , ἀλλὰ καὶ μαρτυροῦσα ὑμῶν τῇ στερεότητι . Ἄν δὲ φοβηθέντες , αὐτὴν , προδοῦτε τὴν προστήκουσαν ὑμῖν ²³ σφοδρότητα , πολλῷ χαλεπώτερα πείσεσθε , καὶ κακῶς ἀκούοντες καὶ καταφρονούμενοι παρὰ πάντων . Τοῦτο γὰρ ἐστι , καταπατεῖσθαι ²⁴ . Εἶτα δ’ ἑτερον ὑψηλότερον ἄγει παράδειγμα · Ὑμεῖς ἐστέ τὸ φῶς τοῦ κόσμου . Πάλιν τοῦ κόσμου , οὐχ ἔθνους ἑνός , οὐδὲ εἴκοσι πόλεων , ἀλλὰ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης · καὶ [ 195 ] φῶς , νοητὸν καὶ τῆς ἀκτίνος ταύτης πολὺ βέλτιον , ὡσπερ οὐν καὶ ἅλας πνευματικόν . Καὶ πότερον ἅλας , καὶ τότε φῶς · ἵνα μᾶλιστα ἡλίκων τῶν καταστρυμμένων ὁμάτων τὸ ἑχθρὸν καὶ τῆς σμηνῆς διδασκαλίας τὸ ἑρελός . Καὶ γὰρ σφίγγει , καὶ οὐκ ἀφρίζει διαφθῦσαι , καὶ διαλείψει ποιεῖ πρὸς ἀρετὴν χειραγωγεῖν . Οὐ δύναται πάλιν κρυβθῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη · οὐδὲ καίουσι λύχνον καὶ τιθέασιν ὑπὸ τὸν μόδιον . Πάλιν αὐτοὺς διὰ τούτων εἰς ἀρχίβειαν ἄγει βίου , παιδεύειν ἐναργίαν εἶναι , ὡς ὑπὸ τοῖς ἀπάντων ὀφθαλμοῖς κειμένους , καὶ ἐν μέσῳ τῆ τῆς οἰκουμένης ἀγωνιζομένους θέατρω . Μὴ γὰρ δὴ τοῦτο ἴσπε ²⁵ , φησίν , ὅτι ἐνταῦθα καθήμεθα νῦν , καὶ ἐν μικρῷ γωνίας ἐσμὲν μέρει · οὕτω γὰρ κατάδηλοι ἐσόμεν πᾶσιν , ὥσπερ οἷς ὑπὲρ χορυφῆς ὄρους κειμένη , ὥσπερ λύχνος ἐν οἰκίᾳ ὑπὲρ ²⁶ τῆς λυχνίας φαίνων . Ποῦ ²⁷ οἱ τῇ δυνάμει τοῦ Χριστοῦ διαπρεπτοῦντες ; Ἀκούετωσαν ταῦτα , καὶ τῆς προφητείας τὴν δύναμιν ἐκπληγάντες , προσκυνείτωσαν αὐτῷ τῷ Ἰσχύ . Ἐννόησον γὰρ ἡλίκια ὑπέχγει τοῖς οὐδὲ ἐν τῇ χώρᾳ γνωρίμοις οὖσι τῇ αὐτῶν · ὅτι γῆ καὶ θάλαττα αὐτοὺς εἰσεται , καὶ πρὸς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης ἔξουσιν τὴν φήμην · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τῇ φήμῃ ²⁸ , ἀλλὰ καὶ τῇ τῆς εὐεργεσίας ἐνεργείᾳ . Οὐδὲ γὰρ ἡ φήμη φέρουσα πανταχοῦ δήλους αὐτοὺς ἐποίησεν , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ διὰ τῶν ἔργων ἐπιδείξις . Καθάπερ γὰρ ὑπόπεροι γενόμενοι , τῆς ἀκτίνος σφοδρότερον τὴν γῆν ἐπέδραμον ἅπασαν , στείροντες τῆς εὐσδειας τὸ φῶς . Ἐνταῦθα δὲ μοι αὐτοὺς καὶ πρὸς παρρησίαν ἀλείφειν δοκεῖ · τὸ μὲν γὰρ εἰπεῖν , Οὐ δύναται πάλιν κρυβθῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη , τὴν αὐτοῦ δύναμιν ἐστιν ἐμφαίνοντος · ὡσπερ γὰρ ἐκεῖνην συρβᾶναι ἀμήχανον , οὕτω τὸ κήρυγμα ἀδύνατον ²⁹ σιγῆθῆναι καὶ λαθεῖν . Ἐπειδὴ γὰρ εἰπε διωγμοὺς καὶ κακηγορίας καὶ ἐπιβουλὰς καὶ πολέμους , ἵνα μὴ νομίσωσιν ἐπὶ ταῦτα αὐτοὺς ἐπιστομίζεσθαι δυσήνεια , θαρρύνων αὐτοὺς φησιν , ὅτι οὐ μόνον οὐ λήσεσται , ἀλλὰ καὶ καταλάμψει τὴν οἰκουμένην ἅπασαν · καὶ δι’ αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο ἐσονται λαμπροὶ καὶ ἐπίσημοι . Τοῦτο μὲν οὖν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἐνδεικνύται · τῷ δὲ ἐξῆς τὴν παρρησίαν ἀπαιτεῖ τὴν παρ’ αὐτῶν , οὕτω λέγων · Οὐδὲ καίουσι
Lemmas: ὑπό ὁ ἄνθρωπος . ὁ μέν γάρ ἄλλος μωρακὶς πίπτω , δύναμαι τυγχάνω συγγνώμη · ὁ δέ διδάσκαλος , ἐάν οὗτος πάσχω , πᾶς ἀποστερέω ἀπολογία , καί ὁ ὀχέω δίδωμι τιμωρία . ἵνα γάρ μή ἰσχύω ²¹ , ὅταν ὀνειδίζω σύ καί διώκω , ἀεί εἶπον πᾶς ποτήρ · βήμα καὶι σύ , δείλαιος μέν μέσος προέρχομαι , λέγω , ὅτι ἄν μή πρός οὗτος ἤτε παρατάσσω , εἰκῇ ἐκλέγω . οὖον γάρ ὁ κακῶς ἀκούω χρή διδάσκω , ἀλλά ὁ συνυποκρίνομαι φαίνω · τότε γάρ μωραίνω καί καταπατέω . ἐάν δέ μένω αὐτός ²² ἐπιστύφω , εἶτα κακῶς ἀκούω , χαίρετε . οὗτος γάρ ἅλις ἔργον εἰμί , ὁ δάκνω καί λυπέω ὁ χαῦνος . ὥστε ἀναγκαῖος ὁ κακηγορία ἑπέτης , οὐδείς σύ βλάπτω , ἀλλά καί μαρτυρέω σύ ὁ στερεότης . ἄν δέ φοβέω , αὐτός , προδίδωμι ὁ προΐστημι σύ ²³ σφοδρότητα , πολύς χαλεπός πείθω , καί κακῶς ἀκούω καί καταφρονέω παρά πᾶς . οὗτος γάρ εἰμί , καταπατέω ²⁴ . εἶτα δέ ἕτερος ὑψηλός ἄγω παράδειγμα · σύ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος . πάλιν ὁ κόσμος , οὐ ἔθνος εἷς , οὐδέ εἴκοσι πόλις , ἀλλά ὁ οἰκέω ἀπασάω · καί [ 195 ] φάος , νοητός καί ὁ ἀκτίς οὗτος πολύς ἀγαθός , ὡς ὀν καί ἅλς πνευματικός . καί πότερος ἅλς , καί τότε φάος · ἵνα μάλιστα ἡλίκος ὁ καταστρυμμένων ὁμάτων ὁ ἐχθρός καί ὁ σμήνη διδασκαλία ὁ ἑρελός . καί γάρ σφίγγω , καί οὐ ἀφρίζω διαφθυσος , καί διαλείπω ποιέω πρός ἀρετή χειραγωγέω . οὖον δύναμαι πάλιν κρύπτω ἐπάνω ὄρος κεῖμαι · οὐδέ καίω λύχνος καί τίθημι ὑπό ὁ μόδιος . πάλιν αὐτός διά οὗτος εἰς ἀρχίβειαν ἄγω βίος , παιδεύω ἐναργίαν εἰμί , ὡς ὑπό ὁ ἀπαντάω ὀφθαλμός κεῖμαι , καί ἐν μέσος τῆ ὁ οἰκέω ἀγωνίζομαι θέατρον . μή γάρ δή οὗτος ἴσπε ²⁵ , φημί , ὅτι ἐνταῦθα κάθημαι νῦν , καί ἐν μικρός γωνία εἰμί μέρος · οὗτος γάρ κατάδηλος ἕννυμι πᾶς , ὥσπερ ὅς ὑπέρ χορυφω ὄρος κεῖμαι , ὥσπερ λύχνος ἐν οἰκίον ὑπέρ ²⁶ ὁ λυχνίας φαίνων . πός ²⁷ ὁ ὁ δύναμις ὁ Χριστός διαπρεπτοῦντες ; Ἀκούετωσαν οὗτος , καί ὁ προφητεία ὁ δύναμις ἐκπλήσσω , προσκυνέω αὐτός ὁ ἰσχύς . ἐννοέω γάρ ἡλικία ὑπέχω ὁ οὐδέ ἐν ὁ χώρα γνώριμος εἰμί ὁ αὐτός · ὅτι γῆ καί θάλασσα αὐτός εἶμι , καί πρός ὁ πέρας ὁ οἰκέω ἔχω ὁ φήμη · μᾶλλον δέ οὐδέ ὁ φήμη ²⁸ , ἀλλά καί ὁ ὁ εὐεργεσία ἐνέργεια . οὐδέ γάρ ὁ φήμη φέρω πανταχοῦ δῆλος αὐτός ποιέω , ἀλλά καί αὐτός ὁ διά ὁ ἔργον ἐπίδειξις . καθά γάρ ὑποφέρω γίγνομαι , ὁ ἀκτίς σφοδρός ὁ γῆ ἐπιτρέχω ἅπας , στεῖρος ὁ εὐσδειας ὁ φάος . ἐνταῦθα δέ ἐγώ αὐτός καί πρός παρρησία ἀλείφω δοκέω · ὁ μέν γάρ εἶπον , οὖον δύναμαι πάλιν κρύπτω ἐπάνω ὄρος κεῖμαι , ὁ αὐτός δύναμις εἰμί ἐμφαίνω · ὡς γάρ ἐκεῖνος συρβᾶναι ἀμήχανος , οὗτος ὁ κήρυγμα ἀδύνατος ²⁹ σιγάω καί λανθάνω . ἐπεί γάρ εἶπον διωγμός καί κακηγορία καί ἐπιβουλή καί πόλεμος , ἵνα μή νομίζω ἐπί οὗτος αὐτός ἐπιστομίζω δυσήνιος , Θαρρύνων αὐτός φημί , ὅτι οὖον μόνος οὖον λανθάνω , ἀλλά καί κατάλαμψις ὁ οἰκέω ἅπας · καί διά αὐτός μέν οὖν οὗτος ἐω λαμπρός καί ἐπίσημος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐνδείκνυμι · ὁ δέ ἑξῆς ὁ παρρησία ἀπαιτέω ὁ παρά αὐτός , οὗτος λέγω · οὐδέ καίω