joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0147.1
ἵνα μὴ ἀπὶχης διώχης , καὶ ἀνίατα νοσῆς , καὶ ἐλεεινότερος ἢς τισιᾶτα λυπῶν . Ἀπὸκριναί γὰρ μοι , τίνα ἂν φαίμεν βεσανιζέσθαι καὶ ὀδυνησθαι , τὸν ἐπιθυμοῦντα σιτίων καὶ πότων πολυτέλειαν 8 , καὶ οὐχ ἔχοντα ἀπολαύσαι ὡς βούλεται ; ἢ τὸν οὐχ ἔχοντα ἐπιθυμίαν τοιαύτην ; Εὐδῶν ὅτι τὸν ἐπιθυμοῦντα μὲν , οὐ δυνάμενον δὲ μετασχεῖν . ὧν ἐπιθυμεῖ . Οὕτω γὰρ ἐστι τοῦτο σφόδρα , τὸ ἐπιθυμοῦντα μὴ ἀπολαύειν , καὶ ὁ φῶντα μὴ πίνειν , ὡς καὶ τὴν γένναν βουλομένων ἡμῖν [ 632 ] ὑπογράψαι · τὸν Χριστόν , τοῦτον αὐτὸν ὑπογράφει τὸν τρόπον , καὶ τὸν πλουσίον οὕτως εἰσἀγαγεὶν ἀποτηγανισμένον · ἐπιθυμῶν γὰρ σταγόνος ὕδατος , καὶ μὴ ἀπολαύων , οὕτως ἐκολάζετο . Οὐκοῦν ὁ μὲν χρημάτων καταφρονῶν ἔστησε τὴν ἐπιθυμίαν · ὁ δὲ πλουτεῖν βουλόμενος , καὶ περιβάλλεσθαι πλεῖω , ἀνῆγε 9 μᾶλλον , καὶ οὐδὲν ἰσταται · ἀλλὰ χῶν μυρία λᾶθη τάλαντα , ἕτερον τοσοῦτον ἐπιθυμεῖ · κἂν τούτων ἐπιτύχῃ , πάλιν δὲ τοσοῦτον ἄλλων ἐρίζειται · καὶ προῖων , καὶ τὰ ὄρη , καὶ τὴν γῆν , καὶ τὴν θάλασσαν , καὶ πάντα εὐχεταί αὐτῷ γενέσθαι χρυσόν 1 , καὶνὴν τινα μανίαν μαινόμενος καὶ φοβερὰν , καὶ οὐδέποτε οὕτω σθεσιζομένην ἀναμένεν . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐ τῇ προσθήκῃ , ἀλλὰ τῇ ἀπαίρεσει τοῦτο ἰσταται τὸ κακόν · εἰ 2 σοι γέγονεν ἐπιθυμία ποτὲ ἄτοπος πᾶντα καὶ δι᾽ ἀέρος ἐνεχθῆναι , πῶς 3 ἂν τὴν ἄτοπον ταύτην ἐδύσασ ἐπιθυμίαν ; τῇ περᾷ διαπλάττειν , καὶ ἕτερα ὄργανα κατασκευάζειν ; ἢ τῇ πείσᾳ τὸν λογισμόν , ὅτι ἀδύνατον ἐπιθυμεῖ , καὶ οὐδὲν τούτων ἐπιχειρεῖν δεῖ ; Εὐδῶν ὅτι τῷ πείσαι τὸν λογισμόν . Ἄλλ᾽ ἐκεῖνο , φησίν , ἀδύνατον . Ἄλλὰ καὶ τοῦτο ἀδυνατώτερον , τὸ τῆς ἐπιθυμίας ταύτης δρον εὑρεῖν . Καὶ γὰρ εὐκολώτερον ἀνθρώπους ὄντας πηγαί , ἢ τῇ προσθήκῃ τοῦ πλείονος παύσαι τὸν ἔρωτα . Ὅταν μὲν γὰρ ἡ δυνατὰ τῇ ἐπιθυμητᾷ 4 , τῇ ἀπολαύσει παραμυθεῖσθαι δυνατόν · ὅταν δὲ ἀδύνατα , ἐν δὲ σπουδῇσιν μόνον , τὸ τῆς ἐπιθυμίας ἡμῖς αὐτοῖς ; 5 ἀπαχαιρεῖν , ὡς ἕτερος γε οὐκ ἐνὶν ἀνακτήσασθαι τὴν ψυχήν . Ἴν᾽ οὖν μὴ περιττὰ ὀδυνώμεθα , τὸν διηνεκῶς λυποῦντα 6 ἔρωτα τῶν χρημάτων καὶ οὐδέποτε σιγῆσαι ἀνεχόμενον ἀφέμενος , εἰ᾽ ἕτερον μεθορμίσωμεθα , τὸν καὶ μακαρίους ἡμᾶς ποιοῦντα , καὶ πολλὴν ἔχοντα τὴν εὐκολίαν , καὶ τῶν ἄκω θησαυρῶν ἐπιθυμοῦντα . Οὐτε γὰρ πόνος ἐνταῦθα τοσοῦτος , καὶ τὸ κέρδος ἄφαντον , καὶ ἀποτυχεῖν οὐκ ἐνὶ τὸν καὶ 7 ὁπωσὸν ἀργυποῦντα καὶ νήφοντα καὶ τῶν παρόντων ὑπερορώντα · ὥσπερ οὖν τὸν δουλεύοντα αὐτοῖς καὶ ἐκδεδομένον εἰσάπαξ ἀνάγκη πᾶσα ἐπτεσεῖν ἐκεῖνων .
Lemmas: ἵνα μή ἀπαχής διώχης , καί ἀνίατος νοσέω , καί ἐλεεινός εἶμαι τισιατη λύπη . ἀποκρίνω γάρ ἐγώ , τίς εἄν φημί βεσανιζω καί ὀδυνάω , ὁ ἐπιθυμέω σιτίον καί πότος πολυτέλεια 8 , καί οὐ ἔχω ἀπολαύω ὡς βούλομαι ; ἢ ὁ οὐ ἔχω ἐπιθυμία τοιοῦτος ; εὕδω ὅτι ὁ ἐπιθυμέω μέν , οὖον δύναμαι δέ μετέχω . ὅς ἐπιθυμέω . οὕτως γάρ εἰμί οὗτος σφόδρα , ὁ ἐπιθυμέω μή ἀπολαύω , καί ὁ φῶντα μή πίνω , ὡς καί ὁ γέννα βούλομαι ἐγώ [ 632 ] ὑπογράφω · ὁ Χριστός , οὗτος αὐτός ὑπογράφω ὁ τρόπος , καί ὁ πλούσιος οὕτως εἰσάγω ἀποτηγανίζω · ἐπιθυμέω γάρ σταγών ὕδωρ , καί μή ἀπολαύω , οὕτως κολάζω . οὐκοῦν ὁ μέν χρῆμα καταφρονέω ἵστημι ὁ ἐπιθυμία · ὁ δέ πλουτέω βούλομαι , καί περιβάλλω πλείων , ἀνάγω 9 μᾶλλον , καί οὐδείς ἵστημι · ἀλλά χόω μυρίος λανθάνω τάλαντον , ἕτερος τοσοῦτος ἐπιθυμέω · κἀν οὗτος ἐπιτυγχάνω , πάλιν δέ τοσοῦτος ἄλλος ἐρίζω · καί πρόειμι , καί ὁ ὄρος , καί ὁ γῆ , καί ὁ θάλασσα , καί πᾶς εὔχομαι αὐτός γίγνομαι χρυσός 1 , καινός τις μανία μαίνομαι καί φοβερός , καί οὐδέποτε οὗτος σθεσιζομένην ἀναμένω . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον ὁ προσθήκη , ἀλλά ὁ ἀπαίρω οὗτος ἵστημι ὁ κακός · εἰμί 2 σύ γίγνομαι ἐπιθυμία ποτέ ἄτοπος λήγω καί διά ἀήρ φέρω , πῶς 3 εἄν ὁ ἄτοπος οὗτος δύο ἐπιθυμία ; ὁ περάω διαπλάσσω , καί ἕτερος ὄργανον κατασκευάζω ; ἢ ὁ πεῖσα ὁ λογισμός , ὅτι ἀδύνατος ἐπιθυμέω , καί οὐδείς οὗτος ἐπιχειρέω δεῖ ; εὕδω ὅτι ὁ πείθω ὁ λογισμός . ἄλλος ἐκεῖνος , φημί , ἀδύνατος . ἀλλά καί οὗτος ἀδύνατος , ὁ ὁ ἐπιθυμία οὗτος δρον εὑρίσκω . καί γάρ εὔκολος ἄνθρωπος εἰμί Πηγαί , ἢ ὁ προσθήκη ὁ πλείων παύω ὁ Ἔρως . ὅταν μέν γάρ ὁ δυνατός ὁ επιθυμητός 4 , ὁ ἀπολαύω παραμυθέομαι δυνατός · ὅταν δέ ἀδύνατος , ἐν δέ σπουδή μόνος , ὁ ὁ ἐπιθυμία ἡμεῖς αὐτός ; 5 απαχαιρεω , ὡς ἕτερος γε οὐ ὅς ἀνακτάομαι ὁ Ψυχή . ἵνα οὖν μή περισσός ὀδυνάω , ὁ διηνεκής λυπέω 6 Ἔρως ὁ χρῆμα καί οὐδέποτε σιγάω ἀνέχω ἀφίημι , εἰμί ἕτερος μεθορμίζω , ὁ καί μακάριος ἐγώ ποιέω , καί πολύς ἔχω ὁ εὐκολία , καί ὁ ἀκέω θησαυρός ἐπιθυμέω . οὐ γάρ πόνος ἐνταῦθα τοσοῦτος , καί ὁ κέρδος ἄφαντος , καί ἀποτυγχάνω οὐ ἐν ὁ καί 7 ὁράω αργυπουειντα καί νήφω καί ὁ πάρειμι ὑπεροράω · ὥσπερ οὖν ὁ δουλεύω αὐτός καί ἐκδίδωμι εἰσάπαξ ἀνάγκη πᾶς πτήσσω ἐκεῖνος .