joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0215.1
τὸ ἐπὶ χαλεπώτερον , ὅταν καὶ ἕτεροὺς ἀρκεῖν οἴεται διορθοῦν · ἄπερ δήλων ὁ Χριστὸς , ὀδηγοῦν αὐτοὺς καλᾶι 18 τυφλούς . Εἰ γὰρ τὸ μὴ νομίζειν δεῖσθαι ὀδηγοῦ τυφλῷ , ἐσχάτη συμφορὰ καὶ ἀυλιότης · τὸ καὶ αὐτὸν ἐθέλειν ὀδηγεῖν ἕτερούς , ὅρα ἐπὶ πόσον ἄγει τὸ βάραθρον . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν , αἰνιττόμενος διὰ πάντων τὴν δοξομανίαν αὐτῶν , καὶ τὴν ἀφοδρὰν περὶ τὸ νόημα τοῦτο λύσαν . Τοῦτο γὰρ αἴτιον πάντων τῶν κακῶν αὐτοῖς γέγονε , τὸ πρὸς ἐπίδειξιν πάντα ποιεῖν . Τοῦτο καὶ τῆς πίστεως αὐτοὺς ἀπήγαγε , καὶ τῆς ὅντως ἀρετῆς ἀμελεῖν παρεσκεύασε , καὶ περὶ καθαρίαις ἀσχολεῖσθαι σωματικαῖς μόναις ἐπειθε , τῶν τῆς ψυχῆς καθαρίων ἀμελοῦντας . Διὰ δὲ τοῦτο ἄγων αὐτοὺς εἰς τὴν ὅντως ἀρετὴν , καὶ τὰ καθάρσια τῆς ψυχῆς , ἐλέου καὶ χ.ῃσεως καὶ πίστεως μέμνηται . Ταῦτα γὰρ τὰ συνέχοντα ἡμῶν τὴν ζωήν , ταῦτα τὰ καθαρίζοντα τὴν ψυχήν , δικαιοσύνην , φιλανθρωπίαν , ἀλήθειαν · ἡ μὲν εἰς συγγνώμην ἡμᾶς ἄγουσα , καὶ μὴ ἀριεῖσα χαλεποὺς μεθ’ ὑπερολῆς εἶναι τοῖς ἀμαρτάνουσι , καὶ ἀσυγγνώστους · ( οὐτω γὰρ διπλῆ ξεφρανοῦμεν , φιλάνθρωποι τε γιγνόμενοι , καὶ φιλανθρωπίας ἐντεῦθεν πολὺς καὶ αὐτοὶ παρὰ τῶν ὅλων ἀπολαύοντες Θεοῦ · ) καὶ παρασκευάζουσα [ 710 ] συναλγεῖν τε τοῖς ἐπηρεαζομένοις · καὶ ἀμύνειν αὐτοῖς · ἡ δὲ οὐκ ἔξω ἀπεκτεῖναι εἶναι καὶ ὑπόλοιπον . Ἄλλ’ οὐτε ὅταν λέγῃ , Ταῦτα ἐδεῖ ποιῆσαι , καλεῖν μὴ ἀριεῖναι , ὡς νομίζων παρατηρήσειν εἰσάγων 19 λέγει · ἄπαγς · τοῦτο γὰρ ἀπεδείξαμεν ἐμπροσθεν · οὐτε ἐπὶ τῆς παροῦσις καὶ τοῦ ποτηρίου εἰπών , Καθάρισον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος , ἵνα γένηται καὶ τὸ ἔκτος καθαρόν , ἐπὶ τὴν παλαιὰν ἡμᾶς ἄγει μικρολογίαν · ἀλλὰ τοὐναντίον μὲν οὖν , ἅπαντα ποιεῖ δεῖκνῦ · αὐτὴν περιττὴν οὖσαν . Οὐ γὰρ εἶπε , Καὶ τὸ ἐξωθεν καθαρίσατε , ἀλλὰ , Τὸ ἔνδον · καὶ πάντως ἐπεταὶ τοῦτ’ ἐκείνῳ . Ἄλλως δὲ , οὐδὲ περὶ ποτηρίου καὶ παροψίδος λέγει , ἀλλὰ περὶ ψυχῆς καὶ σώματος διαλέγεται · τὸ μὲν ἐξω τὸ σῶμα καλῶν , τὸ δὲ ἔνδον τὴν ψυχήν . Εἰ δὲ ἐπὶ τῆς παροψίδος τοῦ ἔνδον χρεία 20 , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ σοῦ . Ἵμεῖς δὲ τοὐναντίον ποιεῖτε , φησὶ · τὰ μικρὰ καὶ ἔξω φυλαττόντες , τῶν μεγάλων καὶ ἔνδον ἀμελεῖτε · ὅθεν μεγίστη γίνεται βλάβη , οἱ νομίζοντες τὸ πᾶν κατορθοῦναι , τῶν λοιπῶν καταπεριόντες · καταφρονοῦντες δὲ , οὐδὲ σπουδάζετε ἢ ἐπιμελεῖσθε αὐτὰ κατορθοῦν . Εἶτα πάλιν εἰς κενοδοξίαν αὐτοὺς σκώπτει , τάφους κεκοσμημένους καλῶν , καὶ πᾶσιν ἐπιλαλῶν . Ὑποκριταὶ · ὁ πάντων αἴτιον ἐστι τῶν κακῶν , καὶ ἀπωλείας αὐτοῖς ὑπόθεσιν . Οὐχ ἁπλῶς δὲ τάφους κεκοσμημένους ἐκάλεσεν , ἀλλὰ καὶ ἀκαθαρσίας 21 γέμεν καὶ ὑποκρίνεσθαι ἔφησε . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν , δεῖκνὺς τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν οὐκ ἐπίστευσαν , ὅτι μεστὸι ἦσαν ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας . Ταῦτα δὲ οὐχ ὁ Χριστὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ προφῆται συνεχῶς ἐγκαλούσιν , ὅτι ἀρπάζουσιν , οἱ οὐ κρίνουσιν οἱ ἄρχοντες αὐτῶν κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον · καὶ πανταχοῦ εὑρίσκἄν τὰς μὲν ὕψισας 22 ἐκβαλλομένας , ταῦτα δὲ ἐπιτηθεύμενα . Ὅστε οὐδὲν ξένον , οὔτε καινόν , οὔτε τῆς νομοθεσίας 23 , οὐτε τῆς κατηγορίας · ἀλλ’ οὐδὲ τὸ τῆς εἰκόνος τοῦ τάφου . Μέμνηται γὰρ αὐτῆς ὁ προφήτης , οὐδὲ αὐτὸς ἀπλῶς τάφον καλῶν , ἀλλὰ Τάφον ἀνεγυρμένον τὸν Ἄδρυγγα αὐτῶν . Τοιούτοι 24 καὶ νῦν εἰσὶ πολλοὶ ἄνθρωποι , κολυμπιζόμενοι μὲν ἐξωθεν , πᾶσης δὲ ἀνομίας ἔνδον πεπληρωμένοι . Καὶ γὰρ καὶ νῦν τῶν μεν 18 ἐκάλεσι H . Er . τυφλούς ] Sic Er . et corr . H . cæteri cum Interp . τυφλῶν . τυφλοὺς τυφλῶν Edd . 19 ἐπάγων G . K . De semivibus viil . alnol . 20 τοῦ ἔνδον χρεία ] τοῦ ἀμελεῖν τοῦ ἔνδον χειρω M . fere ut Mor . 21 Sic H . K . L . M . pro vulgato ἐπισπουδάζετε . Quod si est : σπουδάζετε . ] Sap . 22 ἄρχαίσις G . H . M . Ιαματία Ge . 23 οὐσίας G . M . Mor . 24 οὐτε τῆς his K . L . 25 ΘΟΙΚΟΝ . Ileri καλλωπιζομένων , καὶ ὅτι τάφους οἱ τοιούτοι προσετίθασκ · καὶ κατηγορία τῶν περιεργαζομένων τὰ κάλλη τῶν γυναικῶν , καὶ μάλιστα ἐν ἐκκλησία · ἐν φ καὶ περὶ τοῦ πῶς ὀφείλομεν ἐχγαμέζειν . G . 26 τρόπος ] Sic Ge . Mur . et codd . πένος Sav . Ben . 27 ἡμᾶς Edd . 28 τοῦτο G . 29 ἀκαθαρτος L . 30 ἀνεγυρμένης H . L . invito G . μ . p . ἡξιώθης G . K . 31 τοῦτου ] καὶ νῦν τοῦτο G . καὶ τοῦτο νῦν K . πολὺ om . G . K . περιεφρών ] φέρων G . H . 32 πῶς ] add . os M . ἐλεήσε ] add . os L . 33 σαυτῷ G H K . Post h . v . καὶ ἀδιὸνι ex H . K . L . M . M . ix E : τις γὰρ ἐνὸς M . 34 ἐκκαλῆσαι G . H . K . L . ναοῖς ] add . ἐπιμενῶντα L . M . 35 ἐπλήσεν M . τὸν οἶκον ] add . τοῦ Θεοῦ H . K . in hac domo Ge . 36 ταῦτα χαλεπώτερα G . καὶ τὸ μηδὲ G . L . M . Utrunque Edd . 37 μη ] add . ἢ L . M . Infia εἰ om . G . M . 38 εἰσάσι ] Sic L . M . et Barocc . 189 . in ecclesiam ve - nunki Ge . Edebatur ἐστι , pro quo ἐνταῦθα εἰσι : tentav i Bois .
Lemmas: ὁ ἐπί χαλεπός , ὅταν καί ἕτερος ἀρκέω οἴομαι διορθόω · Ἄπερ δῆλος ὁ Χριστός , ὁδηγέω αὐτός καλάι 18 τυφλός . εἰμί γάρ ὁ μή νομίζω δήω ὁδηγός τυφλός , ἔσχατος συμφορά καί αυλιοτω · ὁ καί αὐτός ἐθέλω ὁδηγέω ἕτερος , ὁράω ἐπί πόσος ἄγω ὁ βάραθρον . οὗτος δέ λέγω , αἰνίσσομαι διά πᾶς ὁ δοξομανία αὐτός , καί ὁ αφοδραω περί ὁ νόημα οὗτος λύω . οὗτος γάρ αἴτιος πᾶς ὁ κακός αὐτός γίγνομαι , ὁ πρός ἐπίδειξις πᾶς ποιέω . οὗτος καί ὁ πίστις αὐτός ἀπάγω , καί ὁ εἰμί ἀρετή ἀμελέω παρασκευάζω , καί περί καθάριος ἀσχολέω σωματικός μόνος πείθω , ὁ ὁ Ψυχή καθαρίζω ἀμελέω . Ζεύς δέ οὗτος ἄγω αὐτός εἰς ὁ εἰμί ἀρετή , καί ὁ καθάρσιος ὁ Ψυχή , ἔλεος καί χ.ῃσεως καί πίστις μιμνήσκω . οὗτος γάρ ὁ συνόχωκα ἐγώ ὁ ζωή , οὗτος ὁ καθαρίζω ὁ Ψυχή , δικαιοσύνη , φιλανθρωπία , ἀλήθεια · ὁ μέν εἰς συγγνώμη ἐγώ ἄγω , καί μή αριιημι χαλεπός μετά ὑπερολῆς εἰμί ὁ ἁμαρτάνω , καί ασύγγνωστος · ( οὗτος γάρ διπλόος ξεφρανουμην , φιλάνθρωπος τε γίγνομαι , καί φιλανθρωπία ἐντεῦθεν πολύς καί αὐτός παρά ὁ ὅλος ἀπολαύω Θεός · ) καί παρασκευάζω [ 710 ] συναλγέω τε ὁ ἐπηρεάζω · καί ἀμύνω αὐτός · ὁ δέ οὐ ἔξω ἀποκτείνω εἰμί καί ὑπόλοιπος . ἄλλος οὐ ὅταν λέγω , οὗτος ἐσθίω ποιέω , καλέω μή αριειμι , ὡς νομίζω παρατηρέω εἰσάγω 19 λέγω · ἄπαγς · οὗτος γάρ ἀποδείκνυμι ἔμπροσθεν · οὐ ἐπί ὁ παρέρχομαι καί ὁ ποτήριον εἶπον , καθαρίζω ὁ ἐντός ὁ ποτήριον καί ὁ παροψίς , ἵνα γίγνομαι καί ὁ ἕκτος καθαρός , ἐπί ὁ παλαιός ἐγώ ἄγω μικρολογία · ἀλλά ἐναντίος μέν οὖν , ἅπας ποιέω δείκνυμι · αὐτός περισσός εἰμί . οὖον γάρ εἶπον , καί ὁ ἐξωθεν καθαρίζω , ἀλλά , ὁ ἔνδον · καί πάντως ἕπω οὗτος ἐκεῖνος . ἄλλος δέ , οὐδέ περί ποτήριον καί παροψίς λέγω , ἀλλά περί Ψυχή καί σῶμα διαλέγω · ὁ μέν ἐξω ὁ σῶμα καλός , ὁ δέ ἔνδον ὁ Ψυχή . εἰμί δέ ἐπί ὁ παροψίς ὁ ἔνδον χρεία 20 , πολύς μᾶλλον ἐπί σύ . Ἵμεῖς δέ ἐναντίος ποιέω , φημί · ὁ μικρός καί ἔξω φυλάσσω , ὁ μέγας καί ἔνδον ἀμελέω · ὅθεν μέγας γίγνομαι βλάβη , ὁ νομίζω ὁ πᾶς κατορθόω , ὁ λοιπός καταπερίειμι · καταφρονέω δέ , οὐδέ σπουδάζω ἢ ἐπιμελέομαι αὐτός κατορθόω . εἶτα πάλιν εἰς κενοδοξία αὐτός σκώπτω , τάφος κοσμέω καλός , καί πᾶς ἐπιλαλέω . ὑποκριτής · ὁ πᾶς αἴτιος εἰμί ὁ κακός , καί ἀπώλεια αὐτός ὑπόθεσις . οὐχ ἁπλόος δέ τάφος κοσμέω καλέω , ἀλλά καί ἀκαθαρσία 21 γέμω καί ὑποκρίνομαι φημί . οὗτος δέ λέγω , δείκνυμι ὁ αἴτιος , διά ὅς οὐ πιστεύω , ὅτι μεστός εἰμί ὑπόκρισις καί ἀνομία . οὗτος δέ οὐ ὁ Χριστός μόνος , ἀλλά καί ὁ προφήτης συνεχῶς ἐγκαλέω , ὅτι ἁρπάζω , ὁ οὖον κρίνω ὁ ἄρχω αὐτός κατά ὁ ὁ Δίκαιος λόγος · καί πανταχοῦ εὑρίσκω ὁ μέν ὑψίζω 22 ἐκβάλλω , οὗτος δέ ἐπιτίθημι . ὅστε οὐδείς ξένος , οὔτε καινός , οὔτε ὁ νομοθεσία 23 , οὐ ὁ κατηγορία · ἀλλά οὐδέ ὁ ὁ εἰκών ὁ τάφος . μιμνήσκω γάρ αὐτός ὁ προφήτης , οὐδέ αὐτός ἀπλόος τάφος καλός , ἀλλά Τάφος ἀναγυρίζω ὁ Ἄδρυγγα αὐτός . τοιοῦτος 24 καί νῦν εἰμί πολύς ἄνθρωπος , κολυμπιζομενω μέν ἐξωθεν , πᾶς δέ ἀνομία ἔνδον πληρόω . καί γάρ καί νῦν ὁ μέν 18 κάλεσις H . Er . τυφλός ] Sic Er . et corr . H . cæteri cum Interp . τυφλός . τυφλός τυφλός Edd . 19 ἐπάγω G . K . De semivibus viil . alnol . 20 ὁ ἔνδον χρεία ] ὁ ἀμελέω ὁ ἔνδον χείρων M . fere ut Mor . 21 Sic H . K . L . M . pro vulgato ἐπισπουδάζω . Quod si est : σπουδάζω . ] Sap . 22 αρχαιτις G . H . M . Ιαματία Ge . 23 οὐσία G . M . Mor . 24 οὐ ὁ his K . L . 25 ΟΘ . Ileri καλλωπίζω , καί ὅτι τάφος ὁ τοιοῦτος προστίθημι · καί κατηγορία ὁ περιεργάζομαι ὁ κάλλος ὁ γυνή , καί μάλιστα ἐν ἐκκλησία · ἐν φ καί περί ὁ πῶς ὀφείλω ἐχγαμέζειν . G . 26 τρόπος ] Sic Ge . Mur . et codd . Πένος Sav . Ben . 27 ἐγώ Edd . 28 οὗτος G . 29 ἀκάθαρτος L . 30 ἀναγυρόω H . L . invito G . μ . p . ἀξιόω G . K . 31 οὗτος ] καί νῦν οὗτος G . καί οὗτος νῦν K . πολύς om . G . K . περιεφρών ] φέρω G . H . 32 πῶς ] add . os M . ἐλεέω ] add . os L . 33 σεαυτοῦ G H K . Post h . v . καί αδιαδων ex H . K . L . M . M . ix E : τις γάρ εἷς M . 34 ἐκκαλέω G . H . K . L . ναός ] add . ἐπιμένω L . M . 35 πίμπλημι M . ὁ οἶκος ] add . ὁ Θεός H . K . in hac domo Ge . 36 οὗτος χαλεπός G . καί ὁ μηδέ G . L . M . Utrunque Edd . 37 μη ] add . ἢ L . M . Infia εἰμί om . G . M . 38 οἶδα ] Sic L . M . et Barocc . 189 . in ecclesiam ve - nunki Ge . Edebatur εἰμί , pro quo ἐνταῦθα εἰμί : tentav i Bois .