joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0024.1
εἰσι τοῦ μακαρισμοῦ τούτου . Οὐ γὰρ ἐκβαλλοῦσι καινὰ καὶ παλαιά . Οὐδὲ γὰρ ἔχουσι τὰ παλαιά , διὸ οὐδὲ καινὰ · ὥσπερ οὖν οἱ καινὰ οὐκ ἔχοντες , οὐδὲ παλαιὰ ἔχουσιν , ἀλλ' ἐκατέρων ἐστερήνται · ταῦτα γὰρ ἀλλήλοις συνδέεται καὶ συμπλέκεται . Ἀκούσατε 88 τούτων ὅσοι τῆς τῶν Γραφῶν ἀμελοῦμεν ἀναγνώσεως , ὧν ὑπομείνομεν βλάβην , ὧν πενίαν . Πόσῃ γὰρ τῇ διὰ τῶν ἔργων ἐπιληξίῳ πολίτης , οἱ μὴ αὐτοῖς τοῖς νόμοις εἰδότες καθ' οὓς πολιτεύεσθαι χρή ; Ἄλλ' οἱ μὲν πλουτοῦντες , οἱ περὶ χρήματα μεριμνῶντες , συνεχῶς τινευούσιν αὐτῶν 89 τὰ ἱμάτια , ὥστε μὴ σποδρόματα γενέσθαι . [ 491 ] οὐ δὲ σὺδὲ χαλεπώτερον ὁρῶν τὴν λῆψιν λυμαινομένην σου τὴν ψυχήν , οὐκ ἐντυγχάνεις βιβλίοις , οὐ διακροῦς τὴν λύμην , οὐ καλλωπίζεις σου τὴν ψυχήν , οὐκ ἐπισκοπεῖς συνεχῶς τὴν εἰκόνα τῆς ἀρετῆς , καὶ τὰ μέλη αὐτῆς καταμανθάνεις καὶ τὴν κεφαλήν ; Καὶ γὰρ καὶ κεφαλὴν ἔχει , καὶ μέλη παντὸς σώματος εὐειδὲς καὶ καλοῦ εὐπρεπέστερον . Τίς οὖν ἡ κεφαλή , φησί , τῆς ἀρετῆς ; Ἡ ταπεινοφροσύνη . Διὰ καὶ ἀπ' αὐτῆς ἀρχεται ὁ Χριστὸς λέγων · Μακάριοι οἱ πτωχοί . Αὐτὴ ἡ κεφαλὴ οὐ κόμας ἔχει καὶ βοστρύχους , ἀλλὰ κάλλος τοιούτον , οἷον τὸν Θεὸν ἐπισπάσασθαι . Ἐκείτινα γὰρ ἐπιλέλῃγω , φησίν , ἀλλ' ἡ ἐπὶ τῶν κρότων 90 καὶ ταπεινῶν , καὶ τρέμειν μου τοὺς λόγους ; Καὶ , Οἱ ὀφθαλμοὶ μου ἐπὶ τοὺς πραεῖς τῆς γῆς . Καὶ , Ἐγγὺς Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ . Αὐτὴ ἡ κεφαλή , ἀντὶ τριχῶν καὶ κόμας , θύματα φέρει τῷ Θεῷ κεχαρισμένα . Βωμὸς ἐστὶ χρυσούς , καὶ θυσιαστήριον πνευματικόν . Θυσία γὰρ τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον . Αὐτὴ ἐστὶν ἡ τῆς σοφίας μήτηρ . Ἄν ταύτῃν ἔχῃ τις , καὶ τὰ λοιπὰ ἔξει . Εἰδὲς κεφαλήν , οἷαν βούλεσθε εἶδες ; Βούλει οὖν τὸ πρόσωπον ἰδεῖν , μᾶλλον δὲ μαθεῖν ; Οὐκοῦν μάθε τῶν · αὐτοῦ τὸ χρῶμα τὸ ἐρυθρὸν καὶ εὐανθὲς καὶ πολλὴν ἔχον τὴν χάριν , καὶ μάθε πόθεν συνίσταται . Πόθεν οὖν συνίσταται ; Ἀπὸ τοῦ αἰσχύνεσθαι καὶ ἐρυθριᾶν . Διὰ καὶ τὶς φησι · Πρὸ αἰσχυνηροῦ προελθεῦσται χάρις . Τοῦτο δὲ τῶν ἄλλων μελῶν πολὺ καταχεῖ τὸ κάλλος . Κἄν μυρία μίξῃς χρῶματα , οὐκ ἐργάσῃ τοιαύτην ὥραν . Εἰ δὲ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἰδεῖν βούλει , ὅρα κοσμημένους καὶ σφροσύνην μετὰ ἀκριβείας ὑπογεγραμμένους . Διὰ καὶ οὗτοι καλοὶ καὶ ὀξυδρεῖες γίνονται , ὡς καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον ὁρᾶν . Μακάριοι γὰρ , φησίν , οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ , ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται . Στόμα δὲ αὐτῇ , σοφία καὶ σύνεσις , καὶ τὸ πνευματικῶς ὁμοῦς εἰδέναι . Καρδία δὲ , Γραφῶν ἐμπειρία , καὶ δογμάτων ἀκριβὴν διατήρησις , καὶ φιλανθρωπία , καὶ χρηστότης . Καὶ καθάπερ ταύτης ἄνευ οὐκ ἔνι ζῆσαι , οὐδὲ ἐκείνης χωρὶς σωθῆναι ἔνι ποτέ . Καὶ γὰρ ἐκείθεν πάντα τήκεται τὰ 91 καλά . Εἰσὶν αὐτῇ καὶ πόδες καὶ χεῖρες , τῶν ἀγαθῶν ἔργων αἱ ἐπιδείξεις · ἐστὶν αὐτῇ καὶ ψυχή , ἡ εὐσέβεια · ἐστὶν αὐτῇ καὶ στήθης χρυσούν καὶ ἀδάμαντος στερεώτερον , ἡ ἀνδρεία · καὶ πάντα ἀλῶναι εἰκόν , ἢ τοῦτο διαφθῆναι τὸ στήθος . Τὸ δὲ πνεῦμα τὸ ἐν ἄγκεφάλῳ καὶ καρδίᾳ , ἡ ἀγάπη ἐστίν .
Lemmas: εἰμί ὁ μακαρισμός οὗτος . οὖον γάρ ἐκβάλλω καινός καί παλαιός . οὐδέ γάρ ἔχω ὁ παλαιός , διό οὐδέ καινός · ὥσπερ οὖν ὁ καινός οὐ ἔχω , οὐδέ παλαιός ἔχω , ἀλλά κατεράω στερέω · οὗτος γάρ ἀλλήλων συνδέω καί συμπλέκω . ἀκούω 88 οὗτος ὅσος ὁ ὁ Γραφής ἀμελέω ἀνάγνωσις , ὅς ὑπομένω βλάβη , ὅς πενία . πόσος γάρ ὁ διά ὁ ἔργον ἐπιληξίῳ πολίτης , ὁ μή αὐτός ὁ νόμος οἶδα κατά ὅς πολιτεύω χρή ; ἄλλος ὁ μέν πλουτέω , ὁ περί χρῆμα μεριμνάω , συνεχῶς τίνω αὐτός 89 ὁ ἱμάτιον , ὥστε μή σποδροματη γίγνομαι . [ 491 ] οὖον δέ σύ χαλεπός ὁράω ὁ λῆψις λυμαίνομαι σύ ὁ Ψυχή , οὐ ἐντυγχάνω βιβλίον , οὖον διακρος ὁ λύω , οὖον καλλωπίζω σύ ὁ Ψυχή , οὐ ἐπισκοπέω συνεχῶς ὁ εἰκών ὁ ἀρετή , καί ὁ μέλος αὐτός καταμανθάνω καί ὁ κεφαλή ; καί γάρ καί κεφαλή ἔχω , καί μέλος πᾶς σῶμα εὐειδής καί καλός εὐπρεπής . Τῖς οὖν ὁ κεφαλή , φημί , ὁ ἀρετή ; ὁ ταπεινοφροσύνη . Ζεύς καί ἀπό αὐτός ἀρχω ὁ Χριστός λέγω · Μακάριος ὁ πτωχός . αὐτός ὁ κεφαλή οὖον κόμη ἔχω καί βόστρυχος , ἀλλά κάλλος τοιοῦτος , οἷος ὁ θεός ἐπισπάω . εκειτις γάρ ἐπιλήγω , φημί , ἀλλά ὁ ἐπί ὁ Κρότων 90 καί ταπεινός , καί τρέμω ἐγώ ὁ λόγος ; καί , ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἐπί ὁ πρᾶος ὁ γῆ . καί , ἐγγύς Κύριος ὁ συντρίβω ὁ Καρδία . αὐτός ὁ κεφαλή , ἀντί θρίξ καί κόμη , θῦμα φέρω ὁ Θεός χαρίζομαι . Βωμός εἰμί χρυσός , καί θυσιαστήριον πνευματικός . Θυσία γάρ ὁ Θεός πνεῦμα συντρίβω . αὐτός εἰμί ὁ ὁ σοφία μήτηρ . ἄν οὗτος ἔχω τις , καί ὁ λοιπάς ἔξειμι . ἀνάκλεις κεφαλή , οἷος βούλομαι ὁράω ; βούλομαι οὖν ὁ πρόσωπον ὁράω , μᾶλλον δέ μανθάνω ; οὐκοῦν μανθάνω ὁ · αὐτός ὁ χρῶμα ὁ ἐρυθρός καί εὐανθής καί πολύς ἔχω ὁ χάρις , καί μανθάνω πόθεν συνίστημι . πόθεν οὖν συνίστημι ; ἀπό ὁ αἰσχύνω καί ἐρυθρίας . Ζεύς καί τις φημί · πρό αισχυνηρος προέρχομαι χάρις . οὗτος δέ ὁ ἄλλος μέλος πολύς καταχέω ὁ κάλλος . κἀν μυρίος μίγνυμι χρῶμα , οὐ ἐργάζομαι τοιοῦτος ὥρα . εἰμί δέ καί ὁ ὀφθαλμός ὁράω βούλομαι , ὁράω κοσμημένος καί σφροσυνειμι μετά ἀκρίβεια ὑπογράφω . Ζεύς καί οὗτος καλός καί ὀξυδρεῖες γίγνομαι , ὡς καί αὐτός ὁ κύριος ὁράω . Μακάριος γάρ , φημί , ὁ καθαρός ὁ Καρδία , ὅτι αὐτός ὁ θεός ὁράω . Στόμα δέ αὐτός , σοφία καί σύνεσις , καί ὁ πνευματικός ὁμός οἶδα . Καρδία δέ , Γραφής ἐμπειρία , καί δόγμα ἀκριβός διατήρησις , καί φιλανθρωπία , καί χρηστότης . καί καθάπερ οὗτος ἄνευ οὐ ἐν ζῶ , οὐδέ ἐκεῖνος Χωρὶς σῴζω ἐν ποτός . καί γάρ ἐκεῖθεν πᾶς τήκω ὁ 91 καλός . εἰμί αὐτός καί πούς καί χείρ , ὁ ἀγαθός ἔργον ὁ ἐπίδειξις · εἰμί αὐτός καί ψυχή , ὁ εὐσέβεια · εἰμί αὐτός καί ἵστημι χρύσεος καί ἀδάμας στερεός , ὁ ἀνδρεία · καί πᾶς ἁλίσκομαι εἰκών , ἢ οὗτος διαφθάνω ὁ στήθος . ὁ δέ πνεῦμα ὁ ἐν ἄγκεφάλῳ καί Καρδία , ὁ ἀγάπη εἰμί .