joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0167.1
τῶν εἰρημένων τοιαύτῃ τις ὑπόψια ἐτίκτετο · τὸ γὰρ κελεύειν πρᾶνους εἶναι , καὶ ἐπισκεπτεῖν , καὶ ἐλεημονας , καὶ καθαροὺς τῇ καρδίᾳ , καὶ ὑπὲρ δικαιοσύνης ἀγωνιζεσθαι , οὐδὲν τοιούτου ἐνεδείκνυτο , ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον ἄπαν . Τί δὴποτε οὖν τοῦτο εἴρηχεν ; Οὐχ ἀπλῶς , οὐδὲ εἰκῇ · ἀλλ’ ἐπειδὴ μεῖζονα τῶν παλαιῶν ἔμελλε νομοθετεῖν παραγγελμάτων ¹ , λέγων · Ἠκούσατε , ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις · Οὐ μοιχευσεις · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ² Μὴδὲ ὀργίζεσθε · καὶ ὁμίας τινὸς καὶ οὐρανίαν ³ πολιτείας τιμῆνιν ὁδὸν · ἵνα μὴ τὸ ξένον ταραξὴ τῶν ἀκουόντων τὰς ψυχάς , καὶ διαστασιάσῃ ⁴ παρασκευάσῃ πρὸς τὰ λεγόμενα , ταύτῃ χέρχεται τῇ προδιορθώσει . Εἰ γὰρ καὶ μὴ ἐπλήρου τὸν νόμον , ἀλλ’ ὅμως πολλῇ κατειχόνητο πρὸς αὐτὸν συνειδήσει , καὶ τοῖς πράγμασιν αὐτῶν καθ’ ἑκάστην παραλύουσι τὴν ἡμέραν , τὰ γράμματα ἠθέλον μένειν ἀκίνητα , καὶ μηδὲν ⁵ προσθεῖναι πλέον αὐτοῖς · μᾶλλον δὲ προστιθέντων μὲν ἠνειχοντο τῶν ἀρχόντων , οὐχ ἐπὶ τῷ κρείττονι δὲ , ἀλλ’ ἐπὶ τῷ χειρόν . Καὶ γὰρ τὴν εἰς τοὺς γονέας τιμὴν οὕτω παραλύου ταῖς ἑαυτῶν προσθήκαις · καὶ ἑτερα δὲ πλείονα τῶν ἐγχειμένων ἐξέλιπον τοῖς ἀναίροις τούτοις σαφουςμοῖς . Ἐπεὶ οὖν ὁ Χριστὸς οὐτε ἐξ ἱερατικῆς φυλῆς ἐτύγχανεν ὢν , καὶ ἄπερ ἔμελλεν εἰσηγεῖσθαι , προσέθηκε τις ἦν , οὐ μὴν ἐλαττοῦσα , ἀλλ’ ἐπινεύουσα τῇ ἀρετῇ · προεῖδὼς ἄμφωτερα ταῦτα μέλλοντα αὐτοὺς ταράττειν , πρὶν ἢ τοὺς θαυμαστούς ἐκεῖνους ἐγγράψαι νόμους , ἐκβάλλει τὸ μέλλον αὐτῶν ὑφορμᾶν τῇ διανοίᾳ . Τί δὲ τὸ ὑφορμῶν καὶ ἀντιχροῦν ; Ἐνόμιζον αὐτὸν ταῦτα λέγοντα ἐπ’ ἀναιρέσει τῶν παλαιῶν νομίσειν ποιεῖν ⁶ . Ταύτῃ τοίνυν ἴστα τὴν ὑπόνοιαν . Καὶ οὐχ ἐνταῦθα τοῦτο ποιεῖ μὲνον , ἀλλὰ καὶ ἐτέρωθι · πάλιν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀνέθεσον ἐντεύθεν αὐτὸν ἐνόμιζον εἶναι , ἀπὸ τοῦ τοῦ Σαββάτου μὴ τρεῖν , θεραπεύων αὐτῶν τὴν τοιαύτην ὑπόψιν , κάκει πάλιν τὴν ἴσην ἀπολογίας , τὰς μὲν ἑαυτῷ πρεπούσας , ὡσπερ ὅταν λέγῃ , Ὁ Πατὴρ μου ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι · τὰς δὲ πολὺ τὸ συγκαταβατικὸν ἔχουσα , οἷον ὡς ὅταν εἰς μέσον παράγῃ ⁷ πρόβατον ἀπολύμενον ἐν Σαββάτῳ , καὶ δείκνυῃ διὰ τὴν ἐκεῖνου σωτηρίαν τὸν νόμον κινουμένον , καὶ περιτροπὴν μνημονεύῃ τὸ αὐτὸ τοῦτο ποιούσης πάλιν . Διὸ δὴ καὶ ταπεινότερα φθέγγεται · πολλάκις ῥήματα , ἵνα τὸ δοκεῖν εἶναι ἀνθεῖσθαι · ἀνέλη . Διὰ τοῦτο ὁ μωροῖς νεκροὺς ἐγείρας λόγῳ μόνῳ ⁸ , ἵναι τὸν Λάζαρον ἐκάλλει , καὶ εὐχὴν προσετίθηκέν · εἶτα , ἵνα μὴ τοῦτο ἐλάττονα αὐτὸν δείξῃ τοῦ γεγενηκότος , διορθοῦσθαι [ 204 ] τὴν ὑπόνοιαν , ἐπήγαγεν , ὅτι Ταῦτα εἶπον διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα , ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σὺ μὲ ἀπέστειλας . Καὶ οὐτε πάντα οὕς ἀδυνάτων ἐργάζεται , ἵνα τὴν ἐκείνων ἀσθένειαν διορθώσῃ · οὔτε πάντα εὐχόμενος ποιεῖ , ἵνα μὴ τοῖς μετὰ ταῦτα καταλίλῃ πονηρᾶς ὑποψίας ὑπόθεσιν , ὡς ἀδυνάτων καὶ ἀδυνάτως ἔχων · ἀλλὰ μίγνυσι ταῦτα ἐκείνοις , κάκεινα τούτοις . Καὶ οὐδὲ τοῦτο ἀπλῶς ποιεῖ , ἀλλὰ μετὰ τῆς αὐτῇ προσχούσης συνέσεως . Τὰ γὰρ μεῖζονα ἐξουσιαστικῶς ποιῶν , ἐν τοῖς ἐλάττοσιν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναλέπει ⁹ . Ἀμαρτήματα μὲν γὰρ λῦναι , καὶ τὰ ἀπόρρητα ἀποκαλύπτων , καὶ παραδείσων ἀνῴγνυς , καὶ δαιμόνας ἀπελαύνων , καὶ λεπροὺς καθαρίζων , καὶ θανάτους χαλινῶν , καὶ νεκροὺς ἐγείρων μωρίους , ἐξ ἐπιτάγματος πάντα ἐποίει . Ἦνικα δὲ , ὅ πολλῶν
Lemmas: ὁ εἴρω τοιοῦτος τις ὑποψία τίκτω · ὁ γάρ κελεύω πρανής εἰμί , καί ἐπισκέπτομαι , καί ἐλεήμων , καί καθαρός ὁ Καρδία , καί ὑπέρ δικαιοσύνη ἀγωνίζομαι , οὐδείς τοιοῦτος ἐνδείκνυμι , ἀλλά καί ἐναντίος ἅπας . τις δήποτε οὖν οὗτος λέγω ; οὐχ ἀπλόος , οὐδέ εἰκῇ · ἀλλά ἐπεί μείζων ὁ παλαιός μέλλω νομοθετέω παράγγελμα ¹ , λέγω · ἀκούω , ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος · οὖον μοιχεύω · ἐγώ δέ λέγω σύ ² μηδέ ὀργίζω · καί ὁμίας τις καί οὐράνιος ³ πολιτεία τιμήν ὁδός · ἵνα μή ὁ ξένος ταράσσω ὁ ἀκούω ὁ Ψυχή , καί διαστασιάζω ⁴ παρασκευάζω πρός ὁ λέγω , οὗτος χράω ὁ προδιόρθωσις . εἰμί γάρ καί μή πληρόω ὁ νόμος , ἀλλά ὅμως πολύς καταφέρω πρός αὐτός συνείδησις , καί ὁ πρᾶγμα αὐτός κατά ἕκαστος παραλύω ὁ ἡμέρα , ὁ γράμμα ἐθέλω μένω ἀκίνητος , καί μηδείς ⁵ προστίθημι πλέω αὐτός · μᾶλλον δέ προστίθημι μέν ἀνέχω ὁ ἄρχω , οὐ ἐπί ὁ ἀγαθός δέ , ἀλλά ἐπί ὁ χείρων . καί γάρ ὁ εἰς ὁ γονεύς τιμή οὗτος παραλύω ὁ ἑαυτοῦ προσθήκη · καί ἑς δέ πλείων ὁ ἐγχέω ἐκλείπω ὁ ἀναιρέω οὗτος σαφουςμοῖς . ἐπεί οὖν ὁ Χριστός οὐ ἐκ ἱερατικός Φυλή τυγχάνω εἰμί , καί Ἄπερ μέλλω εἰσηγέομαι , προστίθημι τις εἰμί , οὖον μήv ἐλασσόω , ἀλλά ἐπινεύω ὁ ἀρετή · πρόοιδα ἄμφωτος οὗτος μέλλω αὐτός ταράσσω , πρίν ἢ ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος ἐγγράφω νόμος , ἐκβάλλω ὁ μέλλω αὐτός ὑφορμάω ὁ διάνοια . τις δέ ὁ ὕφορμος καί ἀντιχροῦν ; νομίζω αὐτός οὗτος λέγω ἐπί ἀναίρεσις ὁ παλαιός νομίζω ποιέω ⁶ . Ταύτη τοίνυν ἵστημι ὁ ὑπόνοια . καί οὐ ἐνταῦθα οὗτος ποιέω μένω , ἀλλά καί ἑτέρωθι · πάλιν . ἐπεί γάρ ἀνατίθημι ἐντεῦθεν αὐτός νομίζω εἰμί , ἀπό ὁ ὁ Σάββατο μή τρέω , θεραπεύω αὐτός ὁ τοιοῦτος υπόψιν , κέω πάλιν ὁ ἴσος ἀπολογία , ὁ μέν ἑαυτοῦ πρέπω , ὡς ὅταν λέγω , ὁ πατήρ ἐγώ ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι · ὁ δέ πολύς ὁ συγκαταβατικός ἔχω , οἷος ὡς ὅταν εἰς μέσος παράγω ⁷ πρόβατον ἀπόλλυμι ἐν σάββατον , καί δείκνυμι διά ὁ ἐκεῖνος σωτηρία ὁ νόμος κινούω , καί περιτροπή μνημονεύω ὁ αὐτός οὗτος ποιέω πάλιν . Διὸ δή καί ταπεινός φθέγγομαι · πολλάκις ῥῆμα , ἵνα ὁ δοκέω εἰμί ἀνθέω · ἀναιρέω . Ζεύς οὗτος ὁ μωρός νεκρός ἐγείρω λόγος μόνος ⁸ , εἶμι ὁ Λάζαρος κάλλος , καί εὐχή προστίθημι · εἶτα , ἵνα μή οὗτος μικρός αὐτός δείκνυμι ὁ γίγνομαι , διορθόω [ 204 ] ὁ ὑπόνοια , ἐπάγω , ὅτι οὗτος εἶπον διά ὁ ὄχλος ὁ περιίστημι , ἵνα πιστεύω ὅτι σύ ἐγώ ἀποστέλλω . καί οὐ πᾶς ὅς ἀδύνατος ἐργάζομαι , ἵνα ὁ ἐκεῖνος ἀσθένεια διορθόω · οὔτε πᾶς εὔχομαι ποιέω , ἵνα μή ὁ μετά οὗτος καταλίλῃ πονηρός ὑποψία ὑπόθεσις , ὡς ἀδύνατος καί ἀδύνατος ἔχω · ἀλλά μίγνυμι οὗτος ἐκεῖνος , ἐκεῖνος οὗτος . καί οὐδέ οὗτος ἀπλόος ποιέω , ἀλλά μετά ὁ αὐτός προσχέω σύνεσις . ὁ γάρ μείζων ἐξουσιαστικός ποιέω , ἐν ὁ μικρός εἰς ὁ οὐρανός ἀναλέγω ⁹ . ἁμάρτημα μέν γάρ λύνω , καί ὁ ἀπόρρητος ἀποκαλύπτω , καί παράδεισος ἀνοίγω , καί δαίμων ἀπελαύνω , καί λεπρός καθαρίζω , καί θάνατος χαλινός , καί νεκρός ἐγείρω μώριος , ἐκ ἐπίταγμα πᾶς ποιέω . φέρω δέ , ὅς πολύς