joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0295.1
δ . Οὐ μὴν ἐντεῦθεν αὐτοὺς ἐπιστορίζει μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐκτρώδει , λέγων · Ἐλεύσονται ἡμέραι , ὅταν ἀπαρρῶ ἀπ’ αὐτῶν ὁ νυμφίος , καὶ τότε νηστεύσουσι . Διὰ γὰρ τούτων δείκνυσιν , ὅτι οὐ γαστριμαργίας το γινόμενον ἦν , ἀλλ’ οἰκονομίας τινὸς θαυμαστής · ἅμα δὲ καὶ τὸν περὶ τοῦ πάθους προκαταδαλλάτει λόγον , ἐν ταῖς πρὸς ἑτέρους ἀντιλογίαις παιδεύων τὸς μαθητάς , καὶ γυμνάζων μελετᾶν ἤδη ἐν τοῖς δοκοῦσιν εἶναι σκυθρωποῖς . Πρὸς μὲν γὰρ αὐτοὺς ἤδη τοῦτο εἴπειν , φορτικὸν ἦν καὶ ἐπαχθές , ὅπου γε καὶ μετὰ ταῦτα λεχθὲν αὐτοῖς ἐθορύδησε · πρὸς δὲ ἑτέρους λεγόμενον , ἀνεπαθέστερον τούτους μᾶλλον ἐγίνετο . Ἐπειδὴ δὲ εἴκως ἦν αὐτοὺς καὶ ἐπὶ τῷ πάθει Ἰωάννου μέγα φρονεῖν , καὶ τοῦτο ἐνθεῦθεν καταστρέλει τὸ φύσημα · τὸν μέντοι περὶ τῆς ἀναστάσεως λόγον οὕπω προστίθησι · οὐδέπω γὰρ ἦν καιρός . Τοῦτο μὲν γὰρ κατὰ φύσιν ἦν , τὸ ἀνθρώπων νομιζόμενον εἶναι ἀποθάνειν , ἐκεῖνο δὲ ὑπὲρ φύσιν . Εἰτα ὅπερ ἐμπροσθεν ἐποίησε , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ . Ὡσπερ γὰρ ἐπιχειροῦντας αὐτὸν δείξαι ἐγκλήμασιν δυνα ὑπεύθυνον τῇ μετὰ ἀμαρτωλῶν ἐσθείν , ἐπεῖσε τούτων , ὅτι οὐ μόνον οὐκ ἐγκλημα , ἀλλὰ καὶ ἔπαινος τὸ γινόμενον ἦν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα βουλομένους αὐτὸς ἀπορρήσαι αὐτὸν , ὅτι οὐχ οὐδὲ χειροῦσθαι τοὺς μαθητάς , δείκνυσιν ὅτι τὸ ταῦτα [ 55 ] λέγειν οὐχ εἰδὼν ἐστὶ χειροῦσθαι τοὺς ἐπομένους , ἀλλ’ ἀπλῶς ἐγκαλοῦντων . Οὐδεὶς γὰρ ἐπιβάλλει , φησίν , ἐπιδήλημα ράκους ἀνγύμου ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ . Πάλιν ἀπὸ τῶν κοινῶν ὑποδείγματος κατασκευάζει τὸν λόγον . Ὁ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · Οὕπω γεγόνασιν ἰσχυροὶ οἱ μαθηταί , ἀλλ’ ἔτι πολλῆς δέονται συγκαταβάσεως · οὕπω διὰ τοῦ Πνεύματος ἀνεκαινίσθησαν . Οὕτω δὲ διαχειρινοὺς οὐ χρὴ βάρος ἐπιτιθέναι ἐπιταγμάτων . Ταῦτα δὲ ἔλεγε , νόμους τιθείς καὶ κανόνας τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς . Ἵν’ ὅταν μέλλωσι μαθητὰς λαμβάνειν τούς ἐκ τῆς οἰκουμένης ἀπαντας , μετὰ πολλῆς αὐτοῖς προσαφρόσεως τῆς ἡμερότητος . Οὐδὲ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκούς παλαιούς . Εἶδες δὲ ὑποδείγμασι τῇ Παλαιᾷ δοῖκτάς · τοὺς ἱμάτιος · τοὺς ἀσκούς · Καὶ γὰρ ὁ Ἱερεμίας περίζωμα τὸν λαὸν φησι , καὶ πάλιν ἀσκὸν μέμνηται καὶ οἶνου . Ἐπειδὴ γὰρ περὶ γαστριμαργίας ἦν ὁ λόγος καὶ τραπέζης , ἀπὸ τῶν αὐτῶν λαμβάνει τὰ ὑποδείγματα . Ὁ δὲ Λουκᾶς καὶ πλεῖον τί φησιν , ὅτι καὶ τὸ καινὸν σήζεται , ἐὰν ἐπιβάλῃς αὐτῷ τῷ παλαιῷ . Ὅρῃς ὅτι οὐ μόνον οὐδὲν γίνεται ὀφελος , ἀλλὰ καὶ πλείων ἡ ζημία · Καὶ λέγει μὲν τὸ παρὸν , προαναφωνεῖ δὲ τὸ μέλλον · οἷον ὅτι καινοὶ μετὰ ταῦτα ἔσονται · ἕως δ’ ἂν τοῦτο γένηται , οὐδὲν αὐστηρὸν αὐτοῖς ἐπιτάττειν χρὴ καὶ βαρύ . Ὁ γὰρ πρὸ καιροῦ ζητῶν , φησι , τοῦ προσήκοντος τὰ ὑψηλὰ ἐντιθέναι δόγματα , οὐδὲ τοῦ καιροῦ καλοῦντος λοιπὸν ἐπιτηδεύσει εὐήρειας , ἀρχήτους ἐργασάμενος ἄπας . Τοῦτο δὲ οὐ παρὰ τὸν οἶνον συμβαίνει , οὐδὲ παρὰ τοὺς ὑποδεχομένους , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀκαιρίαν τῶν ἐμβαλλόντων . Ἐντεῦθεν ἡμᾶς καὶ τὴν αἰτίαν ἐξίδαξας τῶν ταπεινῶν ῥημάτων , ὧν συνεχῶς πρὸς αὐτοὺς διελέγετο . Διὰ γὰρ τὴν ἀσθένειαν αὐτῶν πολλὰ ἔλεγε καταδεεστέρα τῆς ἀξίας τῆς ἑαυτοῦ · ὅπερ οὖν
Lemmas: δ . οὖον μήv ἐντεῦθεν αὐτός επιστοριζω μόνος , ἀλλά καί ἐκτρώσκω , λέγω · ἔρχομαι ἡμέρα , ὅταν ἀπαρέσκω ἀπό αὐτός ὁ νυμφίος , καί τότε νηστεύω . Ζεύς γάρ οὗτος δείκνυμι , ὅτι οὖον γαστριμαργία ὁ γίγνομαι εἰμί , ἀλλά οἰκονομία τις θαυμαστός · ἅμα δέ καί ὁ περί ὁ πάθος προκαταδαλλάτει λόγος , ἐν ὁ πρός ἕτερος ἀντιλογία παιδεύω τός μαθητής , καί γυμνάζω μελετάω ἤδη ἐν ὁ δοκέω εἰμί σκυθρωπός . πρός μέν γάρ αὐτός ἤδη οὗτος εἶπον , φορτικός εἰμί καί ἐπαχθής , ὅπου γε καί μετά οὗτος λέγω3 αὐτός εθορυδηω · πρός δέ ἕτερος λέγω , ἀνεπαθέστερον οὗτος μᾶλλον γίγνομαι . ἐπεί δέ ἵημι εἰμί αὐτός καί ἐπί ὁ πάθος Ἰωάννης μέγας φρονέω , καί οὗτος ἐντίθημι καταστρέλει ὁ φύσημα · ὁ μέντοι περί ὁ ἀνάστασις λόγος οὔπω προστίθημι · οὐδέπω γάρ εἰμί καιρός . οὗτος μέν γάρ κατά φύσις εἰμί , ὁ ἄνθρωπος νομίζω εἰμί ἀποθνῄσκω , ἐκεῖνος δέ ὑπέρ φύσις . εἶτα ὅσπερ ἔμπροσθεν ποιέω , οὗτος καί ἐνταῦθα ποιέω . ὡς γάρ ἐπιχειρέω αὐτός δείκνυμι ἔγκλημα δυνα ὑπεύθυνος ὁ μετά ἁμαρτωλός ἐσθίω , πείθω οὗτος , ὅτι οὖον μόνος οὐ ἔγκλημα , ἀλλά καί ἔπαινος ὁ γίγνομαι εἰμί · οὗτος καί ἐνταῦθα βούλομαι αὐτός ἀπορέω αὐτός , ὅτι οὐ οὐδέ χειρόομαι ὁ μαθητής , δείκνυμι ὅτι ὁ οὗτος [ 55 ] λέγω οὐ ἀνάκλεις εἰμί χειρόομαι ὁ επόμενος , ἀλλά ἀπλόος ἐγκαλέω . οὐδείς γάρ ἐπιβάλλω , φημί , ἐπιδήλημα ῥάκος ἀνγύμου ἐπί ἱμάτιον παλαιός . πάλιν ἀπό ὁ κοινός ὑπόδειγμα κατασκευάζω ὁ λόγος . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὔπω γίγνομαι ἰσχυρός ὁ μαθητής , ἀλλά ἔτι πολύς δήω συγκατάβασις · οὔπω διά ὁ πνεῦμα ἀνακαινίζω . οὕτως δέ διαχειρίζω οὖον χρή βάρος ἐπιτίθημι ἐπίταγμα . οὗτος δέ λέγω , νόμος τίθημι καί κανών ὁ ἑαυτοῦ μαθητής . ἵνα ὅταν μέλλω μαθητής λαμβάνω ὁ ἐκ ὁ οἰκέω ἅπας , μετά πολύς αὐτός προσαφρόσεως ὁ ἡμερότης . οὐδέ βάλλω οἶνος νέος εἰς ἀσκός παλαιός . εἶδον δέ ὑπόδειγμα ὁ Παλαιή δοικτης · ὁ ἱμάτιος · ὁ ἀσκός · καί γάρ ὁ Ἱερεμίας περίζωμα ὁ λαός φημί , καί πάλιν ἀσκός μιμνήσκω καί οἶνος . ἐπεί γάρ περί γαστριμαργία εἰμί ὁ λόγος καί τράπεζα , ἀπό ὁ αὐτός λαμβάνω ὁ ὑπόδειγμα . ὁ δέ Λουκᾶς καί πλείων τίς φημί , ὅτι καί ὁ καινός σήζεται , ἐάν ἐπιβάλλω αὐτός ὁ παλαιός . ὄρνυμι ὅτι οὖον μόνος οὐδείς γίγνομαι ὄφελος , ἀλλά καί πλείων ὁ ζημία · καί λέγω μέν ὁ πάρειμι , προαναφωνέω δέ ὁ μέλλω · οἷος ὅτι καινός μετά οὗτος εἰμί · ἠώς δέ εἄν οὗτος γίγνομαι , οὐδείς αὐστηρός αὐτός ἐπιτάσσω χρή καί βαρύς . ὁ γάρ πρό καιρός ζητέω , φημί , ὁ προσήκω ὁ ὑψηλός ἐντίθημι δόγμα , οὐδέ ὁ καιρός καλέω λοιπός ἐπιτηδεύω εὐήρεια , ἀρχήτους ἐργάζομαι ἅπας . οὗτος δέ οὖον παρά ὁ οἶνος συμβαίνω , οὐδέ παρά ὁ ὑποδέχομαι , ἀλλά παρά ὁ ἀκαιρία ὁ ἐμβάλλω . ἐντεῦθεν ἐγώ καί ὁ αἴτιος ἐξοράω ὁ ταπεινός ῥῆμα , ὅς συνεχῶς πρός αὐτός διαλέγω . Ζεύς γάρ ὁ ἀσθένεια αὐτός πολύς λέγω καταδεής ὁ ἄξιος ὁ ἑαυτοῦ · ὅσπερ οὖν