joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.6
δαδίζουσιν · ἡμῖν δὲ οὐδὲν κοινόν , ἀλλὰ πάντα ἄνω καὶ κάτω , μάχαι , φιλονεικίαι ⁸¹ , λοιδορίαι , καὶ ἀπἐγύσεις , καὶ ὑβρεις . Καὶ οὔτε τὸν οὐρανὸν αἰδοῦμεθα , εἰς δὲν ἐκλήθημεν κοινῇ πάντες , οὐδὲ ⁸² τὴν γῆν ἣν κοινὴν πᾶσιν ἀνήψεν , οὐκ αὐτὴν τὴν φύσιν · ἀλλὰ πάντα ὁ θυμὸς καὶ ὁ τῶν χρημάτων ἔρως παρασύρας οἴχεται . Οὐχ εἶδες ἐκεῖνον τὸν τὰ μυρία τάλαντα ὀφείλοντα , εἶτα μετὰ τὸν ἐκεῖνον ἀφεῖσι ἀποπίνγοντα τὸν ἑαυτοῦ σύνδουλον ὑπὲρ [ 202 ] ἐκατὸν δηναρίων , ὅσα ὑπέστη χαχά , καὶ πῶς ἀθανάτω παρεδίδω κολάσει ; Οὐ δέδοικας τὸ ὑπόδειγμα ; οὐ φοβῇ μὴ καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ πάθῃς ; Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν τῷ Δεσπότῃ πολλὰ καὶ μεγάλα ὀφλήματα · ἀλλὰ βιῶμεν ἀνέχεταί καὶ μακροθυμεῖ , καὶ οὔτε ⁸³ ἐπίκειται , καθάπερ ἡμεῖς τοῖς συνδούλοις , οὔτε ἄγει καὶ ἀποπνίγει · καίτοι γε εἰ καὶ τὸ πολυιστόν μέρος αὐτῶν ἡμᾶς ἐδουλὴθ ἀπαιτήσει , πάλαι ἂν ἀπωλέυμεν . Ταῦτ’ οὖν ἐννοοῦντες , ἀγαπητοί , ταπεινούωμεν , καὶ χάριν ἔχωμεν τοῖς ὀφείλουσιν ἡμῖν · γίνονται γὰρ ἡμῖν , ἐν φιλοσοφώμεν , ἀφορμὴ ⁸⁴ συγχωρήσεως μεγίστης , καὶ ὀλίγα διδόντες , πολλὰ ληψόμεθα . Τί τοίνυν ἀπατεῖς μετὰ βίας , δέον , εἰ καὶ ἐκεῖνος ἐδούλετο δούναι , αὐτὸν συγχωρήσαι , ἵνα παρὰ τοῦ Θεοῦ τὸ πᾶν λάβῃς ; Νυνὶ δὲ πάντα πτοεῖς καὶ βιάζῃ καὶ φιλονεικεῖς , ὥστε σοι μηδὲν ἀφεῖσθαι τῶν αὐτῶν · καὶ δοκεῖς μὲν ἐπηρεάζειν τῷ πλησίον , κατὰ δὲ σαυτοῦ τὸ ξίφος ὀθέεις , αὐξὼν τὴν ἐν τῇ γένει κόλασιν · εἰ δὲ μικρὸν ἐνταῦθα φιλοσόφησες , ἡμέραον σαυτῷ τὰς εὐλόγους ποιεῖς ⁸⁵ . Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς διὰ τοῦτο ἡμᾶς βούλεται ἀρχεσθαι τῆς ⁸⁶ τοιαύτης φιλοτιμίας , ἵνα ἀφορμὴν λάβῃ τοῦ πλείονα ἡμῖν ἀντίδοτον . Ὅσους τοίνυν ὀφείλει · ἔχει καὶ χρημάτων καὶ ἀμαρτημάτων . πάντας ἀφες ἐλευθέρους , τὸν Θεὸν ἀπατεῖ · τῆς τοιαύτης μεγαλοψυχίας τὴν ἀμοιβὴν . Ἐοὺς μὲν γὰρ ἀν ἐκεῖνοι μὲν ὡσάν ⁸⁷ ὀφείλοντες , οὐχ ἔχει τὸν Θεὸν ὀφειλέτην · ἐὰν δὲ ἐκεῖνοι · ἀφῇς , δυνητὴ τὸν Θεὸν καταχῆσαι , καὶ ἀπαιτήσει μετὰ πολλῆς τῆς φιλοτιμίας τῆς τοιαύτης φιλοσοφίας τὴν ἀμοιβὴν . Εἰ γὰρ ἄνθρωπος παρελθὼν καὶ ἰδὼν σε τὸν ὑπεύθυνον κατέχοντα , καὶ κελεύσας · ἐκεῖνον μὲν ἀφεῖνα , πρὸς δὲ αὐτὸν ἔχειν τὸν ὑπὲρ ἐκείνου λόγον , οὐχ ἂν ἐλοιτο ἀκωμονήσαι μετὰ τὴν ἀφεσιν , ὥστε ἐπ’ ἐαυτὸν τὸ πᾶν μεταθεῖν ; ⁸⁸ · πῶς ὁ Θεὸς οὐ πολλάπλασιον καὶ μυριοπλάσιον ἀποδώσει , ὅταν διὰ τὸ αὐτοῦ πρόσταγμα τοὺς ὑπευθύνους ἡμῖν ὄντας , μὴ μικρὸν , ἢ μέγα ἐγκαλέσαντες , ἀφῶμεν ἀπελθεῖν ἀνευθύνους γενομένους ; Μὴ δὴ τὴν πρόξαιρον ἐννοούμεν ἤδουν τὴν ἐγγυνομένην ἡμῖν ἐκ τοῦ τοὺς ὑπευθύνους ἀπατεῖν , ἀλλὰ τὴν ζημίαν , ὅσην εἰς τὸ μέλλον ἐντεῦθεν ὑπομενούμεν , ἐν τοῖς ἀθανάτοις ⁸⁹ ἑαυτοὺς καταθλιβόντες . Πάντων οὖν ἀνώτεροι γενόμενοι , χαρισώμεθα καὶ χρήματα καὶ πλημμελήματα τοῖς ὑπευθύνος ἡμῖν , ἵνα ἡμέρος αὐτοῖς ἡμῖν τὰς εὐθύνας κατασκευάσωμεν · καὶ ὅπερ οὐκ ἰσχύσαμεν διὰ τῆς ἄλλης ἀρετῆς ἀνύσαι , τοῦτο διὰ τοῦ μὴ μηνσικαθεῖν τοῖς πλησίων ἐπιτυχόντες , τῶν αἰώνων ἀπελυσαμένων αὐθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ψ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: δαδιζεω · ἐγώ δέ οὐδείς κοινός , ἀλλά πᾶς ἄνω καί κάτω , μάχη , φιλονικία ⁸¹ , λοιδορία , καί ἀπἐγύσεις , καί ὕβρις . καί οὔτε ὁ οὐρανός αἰδέομαι , εἰς δέν καλέω κοινός πᾶς , οὐδέ ⁸² ὁ γῆ ὅς κοινός πᾶς ἀνάπτω , οὐ αὐτός ὁ φύσις · ἀλλά πᾶς ὁ θυμός καί ὁ ὁ χρῆμα Ἔρως παρασύρα οἴχομαι . οὐχ ὁράω ἐκεῖνος ὁ ὁ μυρίος τάλαντον ὀφείλω , εἶτα μετά ὁ ἐκεῖνος ἀφίημι ἀποπίνω ὁ ἑαυτοῦ σύνδουλος ὑπέρ [ 202 ] ἑκατόν δηνάριον , ὅσος ὑφίστημι χάχας , καί πῶς ἀθάνατος παραδίδωμι κολάζω ; οὖον δείδω ὁ ὑπόδειγμα ; οὖον φοβέω μή καί αὐτός ὁ αὐτός πάσχω ; καί γάρ καί ἐγώ ὀφείλω ὁ δεσπότης πολύς καί μέγας ὄφλημα · ἀλλά βιόω ἀνέχω καί μακροθυμέω , καί οὔτε ⁸³ ἐπίκειμαι , καθάπερ ἐγώ ὁ σύνδουλος , οὔτε ἄγω καί ἀποπνίγω · καίτοι γε εἰμί καί ὁ πολυοιδα μέρος αὐτός ἐγώ δουλόω ἀπαιτέω , πάλαι εἄν ἀπόλλυμι . ταῦτα οὖν ἐννοέω , ἀγαπητός , ταπεινόω , καί χάρις ἔχω ὁ ὀφείλω ἐγώ · γίγνομαι γάρ ἐγώ , ἐν φιλοσοφέω , ἀφορμή ⁸⁴ συγχώρησις μέγας , καί ὀλίγος δίδωμι , πολύς λαμβάνω . τις τοίνυν ἀπατάω μετά Βίας , δήω , εἰμί καί ἐκεῖνος δουλόω δίδωμι , αὐτός συγχωρέω , ἵνα παρά ὁ Θεός ὁ πᾶς λαμβάνω ; νυνί δέ πᾶς πτοέω καί βιάζω καί φιλονεικέω , ὥστε σύ μηδείς ἀφίημι ὁ αὐτός · καί δοκέω μέν ἐπηρεάζω ὁ πλησίος , κατά δέ σεαυτοῦ ὁ ξίφος ὀθέω , αὐξάνω ὁ ἐν ὁ γένος κόλασις · εἰμί δέ μικρός ἐνταῦθα φιλοσοφώ , ἥμερος σεαυτοῦ ὁ εὔλογος ποιέω ⁸⁵ . καί γάρ ὁ θεός διά οὗτος ἐγώ βούλομαι ἄρχω ὁ ⁸⁶ τοιοῦτος φιλοτιμία , ἵνα ἀφορμή λαμβάνω ὁ πλείων ἐγώ ἀντιδίδωμι . ὅσος τοίνυν ὀφείλω · ἔχω καί χρῆμα καί ἁμάρτημα . πᾶς ἀφίημι ἐλεύθερος , ὁ θεός ἀπατάω · ὁ τοιοῦτος μεγαλοψυχία ὁ ἀμοιβή . ἑός μέν γάρ εἰς ἐκεῖνος μέν ὡσάν ⁸⁷ ὀφείλω , οὐ ἔχω ὁ θεός ὀφειλέτης · ἐάν δέ ἐκεῖνος · ἀφίημι , δυνεατος ὁ θεός καταχέω , καί ἀπαιτέω μετά πολύς ὁ φιλοτιμία ὁ τοιοῦτος φιλοσοφία ὁ ἀμοιβή . εἰμί γάρ ἄνθρωπος παρέρχομαι καί εἶδον σύ ὁ ὑπεύθυνος κατέχω , καί κελεύω · ἐκεῖνος μέν ἀφίημι , πρός δέ αὐτός ἔχω ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος λόγος , οὐ εἄν αἱρέω ακωμονεος μετά ὁ ἄφεσις , ὥστε ἐπί ἑαυτοῦ ὁ πᾶς μεταθέω ; ⁸⁸ · πῶς ὁ θεός οὖον πολλαπλάσιον καί μυριοπλάσιος πωλέω , ὅταν διά ὁ αὐτός πρόσταγμα ὁ ὑπεύθυνος ἐγώ εἰμί , μή μικρός , ἢ μέγας ἐγκαλέω , ἀφίημι ἀπέρχομαι ἀνεύθυνος γίγνομαι ; μή δή ὁ πρόξαιρον ἐννοέω δήω ὁ ἐγγίγνομαι ἐγώ ἐκ ὁ ὁ ὑπεύθυνος ἀπατάω , ἀλλά ὁ ζημία , ὅσος εἰς ὁ μέλλω ἐντεῦθεν ὑπομένω , ἐν ὁ ἀθάνατος ⁸⁹ ἑαυτοῦ καταθλίβω . Πάντων οὖν ἀνώτερος γίγνομαι , χαρίζομαι καί χρῆμα καί πλημμέλημα ὁ ὑπεύθυνος ἐγώ , ἵνα ἥμερος αὐτός ἐγώ ὁ εὐθύνω κατασκευάζω · καί ὅσπερ οὐ ἰσχύω διά ὁ ἄλλος ἀρετή ἀνύω , οὗτος διά ὁ μή μηνσικαθω ὁ πλησίος ἐπιτυγχάνω , ὁ αἰών ἀπολύω αὐθῶν , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ψ ὁ δόξα καί ὁ κράτος , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .