joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0228.2
γ . Ἐξ ὧν μάλιστα ἂν τις θαυμάσειε τοῦ Χριστοῦ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐκεῖνον ἀνδρείαν , ὅτι ἐν τοιούτοις καιροῖς ἐκήρυττον , ἐν οἷς μάλιστα τὰ Ἰουδαϊκὰ ἐπολεμεῖτο , ἐν οἷς μάλιστα ὡς στασιαστάς προσέχην αὐτοῖς , ὅτε ὁ Καῖσαρ ἐκλείψαν ἀπαντας ἀπελαύνειν . Καὶ ταῦτόν συνέβαινεν , ὡσπερ ἂν εἴ τις , τῆς θαλάττης ἐγερθείσης πάντοθεν , καὶ ζώφου τὸν ἄερα πάντα κατέχοντος , καὶ ναυαγίων ἐπαλλήλων γινομένων , καὶ πάντων ἀνυπὸν τῶν συμπλεόντων στασιαζόντων , καὶ θρηνῶν 21 κάτωθεν ἀνιόντων , καὶ μετὰ τῶν κυμάτων ἀναλαχόντων τοὺς πλέοντας , καὶ σκηπτῶν φερομένων , καὶ πειρατῶν δυτων , καὶ τῶν ἐνδὸν ἀλλήλοις ἐπιβουλευόντων , ἀνθρώπους ἀπειροὺς τοῦ πλεῖν καὶ οὐδὲ θαλάτταν ἰδόντας 22 κελεύοι ἐπὶ τῶν οἴακων καθῆσθαι , καὶ κυβερνᾶν καὶ ναυαχεῖν , καὶ στολὸν ἄπειρον ἐπὶντα μετὰ πολλῆς πειρατείας , ἐνὶ χρωμένους ἀκατίῃ , τῷ οὕτως ὡς εἴπον ταρραττομένῃ 23 , καταδύειν 24 καὶ χειροῦσθαι . Καὶ γὰρ ὑπὸ ἰθύνων ἐμισοῦντο , ὡς Ἰουδαῖοι · καὶ ὑπὸ Ἰουδαίων ἐλαθόζοντο , ὡς τοῖς αὐτῶν πολεμουμένοις νόμοις καὶ ὁδομαῖ στήναι ἦν . Οὕτω πάντα χρηνοῖ καὶ σκόπαιοι καὶ πρόσβολοι ἦσαν , τὰ ἐν ταῖς πόλεσι , τὰ ἐν ταῖς χώραις , τὰ ἐν οἴκiais · καὶ εἰς ἕκαστος αὐτοῖς ἐπόλειμεν , καὶ στρατηγοί , καὶ ἄρχων , καὶ ἰδιώτης , καὶ ἔθνη παντα , καὶ δῆμοι πάντες · καὶ ταραχὴ τις ἦν λόγῳ παραστήναι μὴ δυναμένη . Καὶ γὰρ σφόδρα τῇ τῶν Ῥωμαίων ἀρχῇ μισοῦν τὸν Ἰουδαίων γένος , ἄτε μυρία πράγματα αὐτοῖς παρεσχηκός · καὶ οὐδὲ ἐντεῦθεν ἐξέλαβε τὸ χρώμα · ἀλλ’ ἡ μὲν πόλις ἀνήρπαστο ἦν καὶ ἐμπεπιριστο , καὶ μυρία τοὺς οἰκοῦντας διεῖχε κακὰ 25 · οἱ δὲ ἐντεῦθεν δντες ἀπόστολοι , νόμους εἰσάγοντες καινοὺς , καὶ τῶν 26 Ῥωμαίων ἐκράτουν . Ὁ καὶνὸν καὶ παραδοξίων πραγμάτων ! Μυριάδας ἀπειρῶν Ἰουδαίων τότε ἐχειρώσαντο Ῥωμαῖοι , καὶ δώδεκα ἀνδρῶν οὐ περιεγένοντο , γυμνῶν , ἀτόλων μαχομένων αὐτοῖς . Τίς παραστήσαι δυνήσεται λόγῳ τὸ θαῦμα τοῦτο ; Καὶ [ 727 ] γὰρ δύο ταῦτα τοῖς διδασκοῦσι ὑπάρχει χρή , τὸ τε ἀξιοπιστόν εἶναι , καὶ τὸ φιλεῖσθαι παρὰ τῶν μαθησόμενων · καὶ μετὰ τούτων καὶ πρὸς τούτους , καὶ τὸ τὰ λεγόμενα , εὐπαραδέκτα εἶναι , καὶ τὴν καιρὸν ταραχὴν ἀπηλλάχθαι καὶ θορύβων . Τότε δὲ ἀπαντα τὰ ἐναντία ἦν . Οὔτε γὰρ ἀξιόπιστοι εἶναι ἐδύκουν , καὶ τῶν δοκοῦντων ἀξιοπιστόν εἶναι τοὺς ἡπατημένους ἀφίσταντο · οὐκ ἐφιλοῦντο , ἀλλὰ καὶ ἐμισοῦντο , καὶ τῶν φιλουμένων ἀπίχνον , καὶ ἔθνη , καὶ πατρίων , καὶ νόμων . Πάλιν δὰ ἐπιτάγματα πολλὴν τὴν δυσκολίαν εἶχεν · ὧν δὲ ἀφεῖχοντο , πολλὴ τὴν θοοὴν . Πολλοὺς καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ πειθόμενοι τοὺς κινδύνους , πολλοὺς τοὺς θανάτους ὑπέμεινον · καὶ μετὰ τούτων ἀπάντων ὁ καιρὸς πολλὴν παρεῖχε τὴν δυσκολίαν , πολέμων γέμων , θορύβων , ταραχῆς · ὡς 27 εἰ καὶ μηδὲν τῶν εἰρημένων ἦν , ἰκανὸν πάντα διαταράξαι . Εἰσάχουν 28 εἰπεῖν · Τίς λαλήσει τὰς διησατείας τοῦ Κυρίου , ἀκούσεται ποιήσει πάσας τὰς αἰρέσεις αὐτοῦ ; Ἡ γὰρ οἱ οἰκεῖοι μετὰ σημεῖων Μωϋσέως οὐκ ἠκουσαν , διὰ τὸν πλῆν μόνον καὶ τὴν πλινδὴν τοὺς καθ’ ἕκαστον ἡμέραν κοπτομένους καὶ στραττεύοντας καὶ τὰ ἀνήκεστα πάσχοντας , τὶς ἐπείσεν ἀποστῆναι μὲν ἀπράγμονος βίου , τὸν δὲ ἐπικίνδυνον τούτων καὶ αἰμάτων καὶ θανάτων γέμοντα προτιμᾶσαι ἐκείνου , καὶ ταῦτα ἀλλοτρίων τῶν χρηστούμενοι 29 αὐτοῖς ὄντων , καὶ σφόδρα πολεμίων πάντουν ; Μὴ γὰρ εἰς ἔθνη καὶ πόλεις καὶ δήμους , ἀλλ’ εἰς οἰκίας μικράν εἰσαγαγέτω τὸν μισούμενον παρὰ πάντων τῶν ἐν τῇ οἰκίᾳ , καὶ δι’ αὐτοῦ σπουδάζετω τῶν φιλουμένων ἀπάγειν , πατρὸς καὶ γυναικὸς καὶ παίδων 30 . Ἄρα οὐκ ὀρθόταται 31 διασπασθεῖς πρὶν ἢ διὰρᾳ τὸ στόμα ; Ἄν δὲ καὶ ταραχὴ καὶ μάχη γυναικὸς καὶ ἀνδρὸς προσῆ κατά τὴν οἰκίαν , ἄρα οὐχί , πρὶν ἢ ἐπιθύναι τὸν οὐδένα , καταλείποντες αὐτὸν ἀναίρησονται ; Ἄν δὲ καὶ εὐκαταφρόνητος ἦ , καὶ φορτικὰ ἐπιτάττη , καὶ φιλοσοφεῖν τοὺς τρυφῶντας κελεύη , καὶ μετὰ τούτων πρὸς πολλῷ πλείονας καὶ ὑπερβάλλοντας αὐτὸν 32 ὁ ἀγὼν ἦ , οὐχ εὐδήλον ὅτι παντάπασι ἀπολείπει ; Ἄλλ’ ὅμως τοῦτο , ὅπερ ἀδύνατον ἐν οἰκίᾳ γενέσθαι μᾶ , τοῦτο ἐν τῇ οἰκουμένῃ κατώρθωσεν ὁ Χριστὸς ἀπάσης , διὰ χρησμῶν καὶ μαρτύρων καὶ φαρμάκων καὶ σκοπέλων καὶ γῆς καὶ ὕλάττης πολεμουμένης , τοὺς ἰατροὺς τῆς οἰκουμένης εἰσάγων . Καὶ εἰ βούλει σαφέστερον ταῦτα μαθεῖν , τοὺς λιμοὺς λέγω , τοὺς λοιμοὺς 33 , τοὺς σεισμοὺς , τὰς ἄλλας τραγωδίας , τὴν ἱστορίαν τὴν περὶ τούτων Ἰωσήφω συγκεῖμένην ἐπέλθε , καὶ πάντα εἰρήμεθα ἀναφράσεις . Διὸ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἔλεγε , Μὴ θροεῖσθε 34 · δεῖ γὰρ πάντα γενέσθαι · καὶ , Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος , οὗτος σωθήσεται
Lemmas: γ . ἐς ὅς μάλιστα εἄν τις θαυμάζω ὁ Χριστός ὁ δύναμις καί ὁ ἐκεῖνος ἀνδρεῖος , ὅτι ἐν τοιοῦτος καιρός κηρύσσω , ἐν ὅς μάλιστα ὁ Ἰουδαικός πολεμέω , ἐν ὅς μάλιστα ὡς στασιαστής προσέχω αὐτός , ὅτε ὁ Καῖσαρ εκλείπω ἅπας ἀπελαύνειν . καί αὐτός συμβαίνω , ὡς εἄν εἰμί τις , ὁ θάλασσα ἐγείρω πάντοθεν , καί Ζώφου ὁ ἀήρ πᾶς κατέχω , καί ναυάγιον ἐπάλληλος γίγνομαι , καί πᾶς ανυπως ὁ συμπλέω στασιάζω , καί θρηνέω 21 κάτωθεν ἀνέρχομαι , καί μετά ὁ κῦμα ἀναλέγω ὁ πλέω , καί σκηπτός φέρω , καί πειρατής δύο , καί ὁ ἐνδίδωμι ἀλλήλων ἐπιβουλεύω , ἄνθρωπος ἤπειρος ὁ πλέω καί οὐδέ θάλασσα ὁράω 22 κελεύω ἐπί ὁ Οἴαξ κάθημαι , καί κυβερνάω καί ναυηχεω , καί στόλος ἤπειρος επιειντα μετά πολύς πειρατεία , ἐν χράω ἀκάτιος , ὁ οὕτως ὡς εἶπον ταράσσω 23 , καταδύω 24 καί χειρόομαι . καί γάρ ὑπό εὐθύνω μισέω , ὡς Ἰουδαῖος · καί ὑπό Ἰουδαῖος λανθάνω , ὡς ὁ αὐτός πολεμέω νόμος καί οδομης ἵστημι εἰμί . οὕτως πᾶς χραίνω καί σκόπαιος καί προσβολή εἰμί , ὁ ἐν ὁ πόλις , ὁ ἐν ὁ χώρα , ὁ ἐν οἴκiais · καί εἰς ἕκαστος αὐτός ἐπόλειμεν , καί στρατηγός , καί ἄρχω , καί ἰδιώτης , καί ἔθνος πᾶς , καί δῆμος πᾶς · καί ταραχή τις εἰμί λόγος παρίστημι μή δύναμαι . καί γάρ σφόδρα ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἀρχή μισέω ὁ Ἰουδαῖος γένος , αὔγ-ασμα μυρίος πρᾶγμα αὐτός παρέχω · καί οὐδέ ἐντεῦθεν ἐκλαμβάνω ὁ χρώμα · ἀλλά ὁ μέν πόλις ἀναρπάζω εἰμί καί ἐμπεπιριστο , καί μυρίος ὁ οἰκέω διέχω κακός 25 · ὁ δέ ἐντεῦθεν δντες ἀπόστολος , νόμος εἰσάγω καινός , καί ὁ 26 Ῥωμαῖος κρατέω . ὁ καινός καί παραδοξία πρᾶγμα ! Μυριάς ἤπειρος Ἰουδαῖος τότε χειρόομαι Ῥωμαῖος , καί δώδεκα ἀνήρ οὖον περιγίγνομαι , γυμνός , ατόλη μάχομαι αὐτός . Τῖς παρίστημι δύναμαι λόγος ὁ θαῦμα οὗτος ; καί [ 727 ] γάρ δύο οὗτος ὁ διδάσκω ὑπάρχω χρή , ὁ τε ἀξιόπιστος εἰμί , καί ὁ φιλέω παρά ὁ μανθάνω · καί μετά οὗτος καί πρός οὗτος , καί ὁ ὁ λέγω , εὐπαράδεκτος εἰμί , καί ὁ καιρός ταραχή ἀπαλλάσσω καί θόρυβος . τότε δέ ἅπας ὁ ἐναντίος εἰμί . οὔτε γάρ ἀξιόπιστος εἰμί εδυκεω , καί ὁ δοκέω ἀξιόπιστος εἰμί ὁ απατημένος ἀφίστημι · οὐ φιλέω , ἀλλά καί μισέω , καί ὁ φιλέω ἀπίχνον , καί ἔθνος , καί πάτριος , καί νόμος . πάλιν δᾶ ἐπίταγμα πολύς ὁ δυσκολία ἔχω · ὅς δέ ἀπέχω , πολύς ὁ θοός . Πολύς καί αὐτός καί ὁ πείθω ὁ κίνδυνος , πολύς ὁ θάνατος ὑπομένω · καί μετά οὗτος ἀπαντάω ὁ καιρός πολύς παρέχω ὁ δυσκολία , Πολέμων γέμω , θόρυβος , ταραχή · ὡς 27 εἰμί καί μηδείς ὁ εἴρω εἰμί , ἱκανός πᾶς διαταράσσω . Εἰσάχουν 28 εἶπον · Τῖς λαλέω ὁ διησατείας ὁ κύριος , ἀκούω ποιέω πᾶς ὁ αἵρεσις αὐτός ; ὁ γάρ ὁ οἰκεῖος μετά σημεῖον Μωϋσῆς οὐ ἀκούω , διά ὁ Πλῆν μόνος καί ὁ πλινδὴν ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα κόπτω καί στρατεύω καί ὁ ἀνήκεστος πάσχω , τις πείθω ἀφίστημι μέν ἀπράγμων βίος , ὁ δέ ἐπικίνδυνος οὗτος καί αἷμα καί θάνατος γέμω προτιμάω ἐκεῖνος , καί οὗτος ἀλλότριος ὁ χρηστουμενοω 29 αὐτός εἰμί , καί σφόδρα πολέμιος πάντος ; μή γάρ εἰς ἔθνος καί πόλις καί δῆμος , ἀλλά εἰς οἰκίον μικρός εἰσάγω ὁ μισέω παρά πᾶς ὁ ἐν ὁ οἰκίον , καί διά αὐτός σπουδάζω ὁ φιλέω ἀπάγω , πατήρ καί γυνή καί παῖς 30 . ἄρας οὐ ὀρθός 31 διασπώ πρίν ἢ Διάρα ὁ στόμα ; ἄν δέ καί ταραχή καί μάχη γυνή καί ἀνήρ πρόσειμι κατά ὁ οἰκίον , ἄρα οὐ , πρίν ἢ ἐπιθύνω ὁ οὐδείς , καταλείπω αὐτός ἀναιρέω ; ἄν δέ καί εὐκαταφρόνητος εἰμί , καί φορτικός ἐπιτάσσω , καί φιλοσοφέω ὁ τρυφάω κελεύω , καί μετά οὗτος πρός πολύς πλείων καί ὑπερβάλλω αὐτός 32 ὁ ἀγών εἰμί , οὐ εὔδηλος ὅτι παντάπασι ἀπολείπω ; ἄλλος ὅμως οὗτος , ὅσπερ ἀδύνατος ἐν οἰκίον γίγνομαι Μᾶ , οὗτος ἐν ὁ οἰκέω κατορθόω ὁ Χριστός ἀπασάω , διά χρησμός καί μάρτυς καί φάρμακον καί σκόπελος καί γῆ καί ὑλάττω πολεμέω , ὁ ἰατρός ὁ οἰκέω εἰσάγω . καί εἰμί βούλομαι σαφής οὗτος μανθάνω , ὁ λιμός λέγω , ὁ λοιμός 33 , ὁ σεισμός , ὁ ἄλλος τραγῳδία , ὁ ἱστορία ὁ περί οὗτος Ἰώσηφος σύγκειμαι ἐπέρχομαι , καί πᾶς εἴρω ἀναφράζω . Διὸ οὗτος καί αὐτός λέγω , μή θροέω 34 · δεῖ γάρ πᾶς γίγνομαι · καί , ὁ ὑπομένω εἰς τέλος , οὗτος σῴζω