joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0316.3
φρόνιμοι ὡς οἱ δράκες , καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστέρες . Καὶ τί δύναι ; ἂν ἡ ἡμετέρα φρόνησις , φησίν , ἐν τοιούτοις κινδύνοις ; πῶς δὲ ὅλως δυνησόμεθα φρόνιμον ἔχειν , ὑπὸ τοσούτων περιαντιλουμένων κυμάτων ; Ὅσον γὰρ ἂν γένηται φρόνιμον πρόβατον μεταξὺ λύκων ὄν , καὶ λύκων τοσούτων , τί δυνησεται πλέον ἀνύσαι ; ὅσον ἂν γένηται ἀκέραιος ἡ περιστερά , τί ὠφελήσει , τοσούτων ἐπικειμένων τεράκων ; Ἐπὶ μὲν τῶν ἀλόγων , οὐδὲν ἐπὶ δὲ ὑμῶν , τὰ μέγιστα . Ἄλλ' ἴδωμεν ποίαν φρόνησιν ἐνταῦθα ἀπαιτεῖ . Τὴν τοῦ δράκος , φησί . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος τὰ πάντα προλεῖται , κἂν αὐτὸ δὴ τὸ σῶμα ἀποτυμβηται , οὐ σφόδρα ἀντέχεται αὐτοῦ , ὥστε τὴν κεφαλὴν διατηρήσαι · οὕτω καὶ σύ , φησί , πλὴν τῆς πίστεως πάντα ἐκδίδου , κἂν χρήματα , κἂν τὸ σῶμα , κἂν αὐτὴν τὴν ψυχὴν ἐκδίδου δὴ . Ἐκεῖνο γὰρ ἡ κεφαλὴ καὶ ἡ βίᾳ · καὶ τῆς διατηρουμένης , κἂν πάντα ἀπολέσῃς , ἅπαντα ἀνακτήσῃ πάλιν μετὰ πλείονος τῆς περιφανείας . Διὰ δὲ τοῦτο οὔτε ἀπλοῦν τινὰ εἶναι · καὶ ἀφελῆ προσέταξεν , οὔτε φρόνιμον μόνον , ἀλλ' ἐκέρασας ταῦτα ἀμφοτέρω , ὥστε γενέσθαι αὐτὰ ἀρετὴν · τὴν μὲν φρόνησιν τοῦ δράκος εἰς τὸ μὴ πλήττεσθαι ἐν τοῖς καιροῖς παραλαβεῖν · τὸ δὲ ἀκέραιον τῆς περιστέρας , εἰς τὸ μὴ ἀλῶναι τοὺς ἀδικοῦντας , μηδὲ τιμωρεῖσθαι τοὺς ἐπιβουλεύοντας · ἐπεὶ πάλιν οὐδὲν ὠφελος τῆς φρονήσεως , ἂν μὴ τοῦτο προσθῇ . Τί τοίνυν τοιούτων εὐτονώτερον γένοι ; ἂν τὼν ἐπιταγμάτων ; Οὐ γὰρ ἥκει τὸ παιδεῖν κακῶς · Οὐχί , φησίν · ἀλλ' οὐδὲ ἀγανακτεῖν σοι συγχωρῶ . Τοῦτο γὰρ ἐστὶν ἡ περιστερά . Ὡσπερ ἂν εἰ τὴς καλίσαν εἰς πῦρ ἐμβαλόν , κελεύοι μὴ καλεῖσθαι ὑπὸ τοῦ πυρός , ἀλλὰ σθεναύναι τὸ πῦρ . Ἄλλὰ μὴ θορυβώμεθα · καὶ γὰρ ἐξέθη ταῦτα , καὶ τέλος ἔλαβε , καὶ ἐπ' αὐτῶν ἐδείχθη τῶν ἔργων , καὶ φρόνιμοι γεγόνασιν ὡς οἱ δράκες , καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστέρες · οὐκ ἄλλας δυντες φύσεως , ἀλλὰ τῆς αὐτῆς ἡμῖν . Μὴ τοίνυν ἀδύνατα νομίζετε τις εἶναι τὰ ἐπιτάγματα . Πρὸ γὰρ τῶν ἄλλων ἀπάντων αὐτὸς ὁθε τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν · οἶδεν ὅτι θρασύτης οὐ θρασύτης [ 380 ] , ἀλλ' ἐπικεῖται σθένει . Εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων τοῦτο γινόμενον ἰδεῖν θέλοις , ἀνάγνωθι τῶν Πράξεων τῶν ἀποστόλων τὸ βιβλίον , καὶ ἴδεις ποσάκις τοῦ δήμου τῶν Ἰουδαίων κατεξαναστάντος καὶ τοὺς ὀδόντας θήγοντος , τὴν περιστέραν οὕτω μιμουμένους , καὶ μετὰ τῆς πρεπούσης ἐπικεικείας ἀποκρινόμενοι , κατέλυσαν τὸν ἐκείνων θυμόν , ἔσβεσαν τὴν μανίαν , ἐξέλιπον τὴν ὀργήν . Ἐπειδὴ γὰρ ἔλεγον · Οὐ παραγγελία παρήγγειλαμεν ὑμῖν μὴ λαλεῖν ἐν τῷ ὀνόματι τούτῳ ; καὶ τοις μυρία δυνάμενος θαυματουργεῖν , τραχὺ μὲν οὐδὲν οὔτε εἶπον , οὔτε ἐποίησαν , μετὰ πραότητος δὲ πάσης ἀπελογοῦντο λέγοντες · Εἰ δικαίον ἐστὶν ὑμῖν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ Θεοῦ , κρίνατε . Εἶδες τὸ ἀκέραιον τῆς περιστέρας ; βλέπε τὸ φρόνιμον τοῦ δράκος · Ἡμεῖς γὰρ οὐ δυνησόμεθα οὐδαμῶς καὶ ἡκούσαμεν μὴ λαλεῖν . Εἶδες πῶς πανταχόθεν χειριζομένους εἶναι χρή , ὥστε μὴ ὑπὸ κινδύνων ταπεινοῦσθαι , μηδὲ ὑπὸ θυμοῦ παρασύρεσθαι ; διὰ τοῦτο καὶ ἔλεγε · Προσέχετε ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων · παραδώσουσιν γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια , καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς · καὶ ἐξὶ ἡγεμόνας καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε δι' ἐμοῦ , εἰς
Lemmas: φρόνιμος ὡς ὁ δράξ , καί ἀκέραιος ὡς ὁ περιστέρα . καί τίς δύο ; εἄν ὁ ἡμέτερος φρόνησις , φημί , ἐν τοιοῦτος κίνδυνος ; πῶς δέ ὅλως δύναμαι Φρόνιμον ἔχω , ὑπό τοσοῦτος περιαντιλουμην κῦμα ; ὅσος γάρ εἄν γίγνομαι Φρόνιμον πρόβατον μεταξύ λύκος εἰμί , καί λύκος τοσοῦτος , τίς δύναμαι πλέω ἀνύω ; ὅσος εἄν γίγνομαι Ἀκέραιος ὁ περιστερά , τίς ὠφελέω , τοσοῦτος ἐπίκειμαι τέραξ ; ἐπί μέν ὁ ἄλογος , οὐδείς ἐπί δέ σύ , ὁ μέγας . ἄλλος ὁράω ποῖος φρόνησις ἐνταῦθα ἀπαιτέω . ὁ ὁ δράκος , φημί . καθά γάρ ἐκεῖνος ὁ πᾶς προλύω , κἀν αὐτός δή ὁ σῶμα ἀποτυμβηται , οὖον σφόδρα ἀντέχω αὐτός , ὥστε ὁ κεφαλή διατηρέω · οὗτος καί σῦς , φημί , πλήν ὁ πίστις πᾶς ἐκδίδωμι , κἀν χρῆμα , κἀν ὁ σῶμα , κἀν αὐτός ὁ ψυχή ἐκδίδωμι δή . ἐκεῖνος γάρ ὁ κεφαλή καί ὁ βία · καί ὁ διατηρέω , κἀν πᾶς ἀπόλλυμι , ἅπας ἀνακτάομαι πάλιν μετά πλείων ὁ περιφάνεια . Ζεύς δέ οὗτος οὔτε ἀπολόω τις εἰμί · καί ἀφελής προστάσσω , οὔτε Φρόνιμον μόνος , ἀλλά κεράννυμι οὗτος ἀμφότερος , ὥστε γίγνομαι αὐτός ἀρετή · ὁ μέν φρόνησις ὁ δράκος εἰς ὁ μή πλήσσω ἐν ὁ καιρός παραλαμβάνω · ὁ δέ ἀκέραιος ὁ περιστέρα , εἰς ὁ μή ἁλίσκομαι ὁ ἀδικέω , μηδέ τιμωρέω ὁ ἐπιβουλεύω · ἐπεί πάλιν οὐδείς ὠφελής ὁ φρόνησις , εἄν μή οὗτος προστίθημι . τις τοίνυν τοιοῦτος εὔτονος γίγνομαι ; εἄν ὅς ἐπίταγμα ; οὖον γάρ ἥκω ὁ παιδεύω κακῶς · οὐ , φημί · ἀλλά οὐδέ ἀγανακτέω σύ συγχωρέω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ περιστερά . ὡς εἄν εἰμί σής καλισαω εἰς πῦρ ἐμβάλλω , κελεύω μή καλέω ὑπό ὁ πῦρ , ἀλλά σθεναύναι ὁ πῦρ . ἀλλά μή θορυβέω · καί γάρ ἐκτίθημι οὗτος , καί τέλος λαμβάνω , καί ἐπί αὐτός δείκνυμι ὁ ἔργον , καί φρόνιμος γίγνομαι ὡς ὁ δράξ , καί ἀκέραιος ὡς ὁ περιστέρα · οὐ ἄλλος δυντες φύσις , ἀλλά ὁ αὐτός ἐγώ . μή τοίνυν ἀδύνατος νομίζω τις εἰμί ὁ ἐπίταγμα . πρό γάρ ὁ ἄλλος ἀπαντάω αὐτός όθε ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις · οἶδα ὅτι θρασύτης οὖον θρασύτης [ 380 ] , ἀλλά επίκειται σθένος . εἰμί δέ καί ἐπί ὁ πρᾶγμα οὗτος γίγνομαι ὁράω ἐθέλω , ἀναγιγνώσκω ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος ὁ βιβλίον , καί ἰδέω ποσάκις ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος κατεξανίστημι καί ὁ ὀδούς θήγω , ὁ περιστερά οὗτος μιμέομαι , καί μετά ὁ πρέπω επικεικαιω ἀποκρίνω , καταλύω ὁ ἐκεῖνος θυμός , σβέννυμι ὁ μανία , ἐκλείπω ὁ ὀργή . ἐπεί γάρ λέγω · οὖον παραγγελία παραγγέλλω σύ μή λαλέω ἐν ὁ ὄνομα οὗτος ; καί ὁ μυρίος δύναμαι θαυματουργέω , τραχύς μέν οὐδείς οὔτε εἶπον , οὔτε ποιέω , μετά πραότης δέ πᾶς ἀπολογέομαι λέγω · εἰμί Δίκαιος εἰμί σύ ἀκούω μᾶλλον ἢ ὁ Θεός , κρίνω . εἶδον ὁ ἀκέραιος ὁ περιστέρα ; βλέπω ὁ Φρόνιμον ὁ δράκος · ἐγώ γάρ οὖον δύναμαι οὐδαμῶς καί ἀκούω μή λαλέω . εἶδον πῶς πανταχόθεν χειρίζω εἰμί χρή , ὥστε μή ὑπό κίνδυνος ταπεινόω , μηδέ ὑπό θυμός παρασύρω ; διά οὗτος καί λέγω · προσέχω ἀπό ὁ ἄνθρωπος · παραδίδωμι γάρ σύ εἰς συνέδριον , καί ἐν ὁ συναγωγή αὐτός μαστιγόω σύ · καί ἐπίτεξ ἡγεμών καί βασιλεύς ἄγω διά ἐγώ , εἰς