joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0228.1
δῶξαν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ἡ γῆ καὶ τοῦτο ὁ Δαυὶδ δηλῶν ἔλεγεν Αἰνεῖτε τὸν Κύριον , εὐλα καρποφόρα καὶ πίστεα κέδρου . Τὰ μὲν γὰρ διὰ τοῦ καρποῦ , τὰ δὲ διὰ τοῦ μεγέθους , τὰ δὲ διὰ τοῦ κάλλους ἀναπλάτει τῇ ποιήσαντι τὴν εὐημίαν . Πολλῆς γὰρ καὶ τοῦτο 276 περιουσίας σοφίας 88 σημεῖον , ὅταν καὶ εἰς τὰ σφόδρα εὐτελῆ ( τὴ γὰρ εὐτελεῖστερον τοῦ σημεῖον ὄντος , καὶ αὐριον οὐκ ὄντος ; ) τοσοῦτον ἐκχέῃ τὸ κάλλος . Εἰ τοίνυν τῷ χόρτῳ τὸ μὴ ἔν χρείᾳ δέδωκε , ( τὶ γὰρ αὐτοῦ τὸ κάλλος πρὸς τὴν τοῦ πυρὸς τροφὴν συντελεῖ ; ) πῶς σοὶ τὸ ἐν χρείᾳ οὐ δώσει 89 ; Εἰ τὸ πάντων εὐτελέστερον ἐκαλλώπισεν ἐκ περιουσίας , καὶ ταῦτα οὐ πρὸς χρείαν , ἀλλὰ πρὸς φιλοτιμίαν τοῦτο ποιῶν · πολλῷ μᾶλλον σὲ τὸν 90 ἀπάντων τιμιώτερον ἐν τοῖς κατὰ τὴν χρείαν τιμήσει . Β' . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἀπέδειξε πολλὴν τοῦ Θεοῦ τὴν πρόνοιαν οὖσαν , καὶ ἔδει 91 καὶ ἐπιπληξάι λοιπὸν , καὶ ἐνταῦθα χέχρηται τῇ φειδῷ , οὐκ ἀποσιῶν , ἀλλ' ὀλιγωσιασίαν αὐτοῖς ἐγκαλῶν . Εἰ γὰρ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ , φησίν , ὁ Θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν , πολλῷ 92 μᾶλλον ὑμᾶς , ἀλητρότιστοι . Καίτοιγε ταῦτα πάντα αὐτὸς ἐργάζεται · Πάντα γὰρ δι' αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν · ἀλλ' ὅμως οὐδαμοῦ ἑαυτὸ μένοντα τίθε . 93 Ἥκει γὰρ εἰς τὰ δεξία τὴν αὐθενσίαν τεῦς , τὸ λέγειν καθ' ἑκάστην τῶν ἐντολῶν · Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν . Μὴ τοίνυν θαυμάζετε , ὅταν καὶ ἐν τοῖς μετά ταῦτα χρῇται ἑαυτῷ , ἢ ταπεινῶν τὴ περὶ ἑαυτοῦ φρόνησιν . 94 Ἐν γὰρ ἐσπουδάζε τεῦς , εὐπαραδέκτον αὐτοῖς γενέσθαι τὸν λόγον , καὶ διὰ πάντων ἀποδεῖξαι οὐκ ἀνθρώπῳ τινα ὄντα , ἀλλ' ὁμοούσια καὶ συμβαίνοντα τῷ Πατρὶ . 95 Ὁ δὲ καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ . Τοσοῦντος γὰρ ἀναλώσας λόγους συνεχῶς αὐτὸν ἐν τῷ μέσῳ τίθησι , τὴν σοφίαν αὐτοῦ θαυμάζων , τὴν πρόνοιαν , τὴν χηδεμονίαν τὴν διὰ πάντων , καὶ τῶν μεγάλων καὶ τῶν μικρῶν . Καὶ γὰρ ὅτε περὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἔλεγε , τὴν 96 πόλιν τοῦ μεγάλου βασιλῆως αὐτὴν ἐκάλεσε · καὶ ὅτε τοῦ οὐρανοῦ ἐμνημόνευσε , θρόνον πάλιν ὄνόμασε τοῦ Θεοῦ · καὶ ὅτε περὶ τῆς κατὰ τὸν κόσμον οἰκονομίας διέλεγετο , αὐτῷ πάλιν τὸ πᾶν ἀνατίθησι λέγων ὅτι · Τῷ ἁλίῳ αὐτοῦ ἀνατέλλει καὶ σκοντοῦς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Καὶ ἐν τῇ εὐχῇ δὲ ἐδίδαξε λέγειν ὅτι , Αὐτοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία , καὶ ἡ δύναμις , καὶ ἡ δόξα . Καὶ ἐνταῦθα περὶ τῆς προνοίας αὐτοῦ διαλεγάμενος , καὶ δεῖκνὺς πῶς καὶ ἐν τοῖς μικροῖς ἀριστοτέχνης ἐστὶ , φησίν ὅτι · Τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ ἀμφιέννυσιν . Καὶ οὐδαμοῦ ἑαυτοῦ Πατέρα καλεῖ , ἀλλ' ἐκεῖνον , ἵνα καὶ τῇ τιμῇ καθάπτηται , καὶ δῆλον αὐτοῦ 97 λέγῃ Πατέρα , μηκτὶ ἀνανακτώσιν . Εἰ δὲ ὑπὲρ φιλῶν καὶ ἀναγκαίων οὐ δεῖ μεριμνᾶν , τίνος ἄν εἰεν ἀξίου συγγνώμης οἱ ὑπὲρ τῶν πολυτελῶν μεριμνῶντες ; μᾶλλον δὲ τίνος ἂν εἰεν συγγνώμης ἀξιοὶ οἱ μηδὲ καθεύδοντες , ἵνα τὰ τῶν ἄλλων λάβωσι ; Μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες · Τί φάγωμεν , ἢ τί πίωμεν , ἢ τί περιβαλώμεθα ; Πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου 98 ἐπιζητοῦσι . Εἰδὲς πῶς πάλιν αὐτοὺς καὶ ἐντρέψει μειζόνως , καὶ παρεδῆλωσεν ὅτι οὐδὲν φορτικόν , οὐδὲ ἐπαχθὲς 277 ἐπέταξεν ; 99 Ἄσπερ οὖν ὅτε ἔλεγεν · 100 Ἐὰν ἀρπαξτε τοὺς ἀρπάζοντας ὑμᾶς , οὐδὲν μέγα ποιεῖτε · καὶ γὰρ οἱ ἔθνηκοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν · ἀπὸ τῆς μνήμης τῶν ἔθνικῶν αὐτοὺς δίγειρε πρὸς τὸ
Lemmas: δοξάζω ὁ Θεός , ἀλλά καί ὁ γῆ καί οὗτος ὁ Δαυίδ δηλόω λέγω αἰνέω ὁ κύριος , εὐλή Καρποφόρα καί Πιστεύς κέδρος . ὁ μέν γάρ διά ὁ καρπός , ὁ δέ διά ὁ μέγεθος , ὁ δέ διά ὁ κάλλος ἀναπλάσσω ὁ ποιέω ὁ εὐημίαν . Πολλῆς γάρ καί οὗτος 276 περιουσία σοφία 88 σημεῖον , ὅταν καί εἰς ὁ σφόδρα εὐτελής ( ὅς γάρ εὐτελής ὁ σημεῖον εἰμί , καί αὔριον οὐ εἰμί ; ) τοσοῦτος ἐκχέω ὁ κάλλος . εἰμί τοίνυν ὁ χόρτος ὁ μή ἐν χρεία δίδωμι , ( τίς γάρ αὐτός ὁ κάλλος πρός ὁ ὁ πυρός τροφή συντελής ; ) πῶς σύ ὁ ἐν χρεία οὖον δίδωμι 89 ; εἰμί ὁ πᾶς εὐτελής καλλωπίζω ἐκ περιουσία , καί οὗτος οὖον πρός χρεία , ἀλλά πρός φιλοτιμία οὗτος ποιέω · πολύς μᾶλλον σύ ὁ 90 ἀπαντάω τίμιος ἐν ὁ κατά ὁ χρεία τιμάω . βέ . ἐπειδή τοίνυν ἀποδείκνυμι πολύς ὁ Θεός ὁ πρόνοια εἰμί , καί ἐσθίω 91 καί ἐπιπλήσσω λοιπός , καί ἐνταῦθα χράω ὁ φειδός , οὐ ἀποσία , ἀλλά ολιγωσιασια αὐτός ἐγκαλέω . εἰμί γάρ ὁ χόρτος ὁ ἀγρός , φημί , ὁ θεός οὕτως ἀμφιέννυμι , πολύς 92 μᾶλλον σύ , ἀλητρότιστοι . καίτοι οὗτος πᾶς αὐτός ἐργάζομαι · Πάν γάρ διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς · ἀλλά ὅμως οὐδαμοῦ ἑαυτοῦ Μένων τίθος . 93 ἥκω γάρ εἰς ὁ Δεξία ὁ αὐθενσίαν τεῦς , ὁ λέγω κατά ἕκαστος ὁ ἐντολή · ἀκούω ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος · ἐγώ δέ λέγω σύ . μή τοίνυν θαυμάζω , ὅταν καί ἐν ὁ μετά οὗτος χράω ἑαυτοῦ , ἢ ταπεινός ὅς περί ἑαυτοῦ φρόνησις . 94 ἐν γάρ σπουδάζω τεῦς , εὐπαράδεκτος αὐτός γίγνομαι ὁ λόγος , καί διά πᾶς ἀποδείκνυμι οὐ ἄνθρωπος τις εἰμί , ἀλλά ὁμοούσιος καί συμβαίνω ὁ πατήρ . 95 ὁ δέ καί ἐνταῦθα ποιέω . Τοσοῦντος γάρ ἀναλίσκω λόγος συνεχῶς αὐτός ἐν ὁ μέσος τίθημι , ὁ σοφία αὐτός θαυμάζω , ὁ πρόνοια , ὁ κηδεμονία ὁ διά πᾶς , καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός . καί γάρ ὅτε περί ὁ Ἱεροσόλυμα λέγω , ὁ 96 πόλις ὁ μέγας βασιλεύς αὐτός καλέω · καί ὅτε ὁ οὐρανός μνημονεύω , θρόνος πάλιν ονομάζω ὁ Θεός · καί ὅτε περί ὁ κατά ὁ κόσμος οἰκονομία διαλέγω , αὐτός πάλιν ὁ πᾶς ἀνατίθημι λέγω ὅτι · ὁ ἥλιος αὐτός ἀνατέλλω καί σκοντοῦς καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος . καί ἐν ὁ εὐχή δέ διδάσκω λέγω ὅτι , αὐτός εἰμί ὁ βασίλειος , καί ὁ δύναμις , καί ὁ δόξα . καί ἐνταῦθα περί ὁ πρόνοια αὐτός διαλέγω , καί δείκνυμι πῶς καί ἐν ὁ μικρός ἀριστοτέχνης εἰμί , φημί ὅτι · ὁ χόρτος ὁ ἀγρός ἀμφιέννυμι . καί οὐδαμοῦ ἑαυτοῦ πατήρ καλέω , ἀλλά ἐκεῖνος , ἵνα καί ὁ τιμή καθάπτω , καί δῆλος αὐτός 97 λέγω πατήρ , μηκτὶ ἀνανακτώσιν . εἰμί δέ ὑπέρ φίλος καί ἀναγκαῖος οὖον δεῖ μεριμνάω , τίς ἄν ἄγω ἄξιος συγγνώμη ὁ ὑπέρ ὁ πολυτελής μεριμνάω ; μᾶλλον δέ τίς εἄν ἄγω συγγνώμη ἀξιόω ὁ μηδέ καθεύδω , ἵνα ὁ ὁ ἄλλος λαμβάνω ; μή οὖν μεριμνάω λέγω · τις ἐσθίω , ἢ τίς πίνω , ἢ τίς περιβάλλω ; Πάν γάρ οὗτος ὁ ἔθνος ὁ κόσμος 98 ἐπιζητέω . ἀνάκλεις πῶς πάλιν αὐτός καί ἐντρέπω μέγας , καί παραδηλόω ὅτι οὐδείς φορτικός , οὐδέ ἐπαχθής 277 ἐπιτάσσω ; 99 Ἄσπερ οὖν ὅτε λέγω · 100 ἐάν αρπάζω ὁ αρπάζω σύ , οὐδείς μέγας ποιέω · καί γάρ ὁ θνῄσκω ὁ αὐτός ποιέω · ἀπό ὁ μνήμη ὁ ἐθνικός αὐτός διεγείρω πρός ὁ