joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0068.1
αὐτοῖς σημεῖον , εἰ μὴ τὸ σημεῖον 11 Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου , οὐχ ἔρωτῶσι . Κατοῦγε ἔχην καὶ τὸν προφήτην εἰδώς , καὶ τὰ συμβάντα ἔπαστα , καὶ ἐκ δευτέρου τοῦτο ἀκούσας , πυνθάνοι καὶ μαθεῖν τί ποτε ἦν τὸ λεγόμενον · ἀλλὰ διπερ ἔφη , οὐχ ἐπιθυμᾷ τοῦ μαθεῖν ταῦτα ποιῶσι 12 . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἀφεῖς αὐτοὺς ἀπήλθε . Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , ἔφασιν , εἰς τὸ πέραν , ἐπελάθοντο ἄρτους λαβεῖν . Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς · Ὀράτε καὶ προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων . Καὶ διατί μὴ ἔπε , Προσέχετε ἀπὸ τῆς διδασκαλίας , σαφῶς ; Βούλεται αὐτοὺς ἀναμνήσαι τῶν γενομένων · καὶ γὰρ ἤδει ἐπιλελησμένους . Ἄλλα τὸ μὲν ἀπλῶς ἐγχαλεᾶσαι οὐχ ἔδωκε · λόγον ἔχειν · τὸ δὲ ἀφορμὴν ἀπ’ 13 αὐτῶν λαβοῦσα οὕτω ; ἐπιτιμῆσαι εὐπαραδέκτον ἐποίησε τὸ ἐγχαλεῖν . Καὶ διατί μὴ τότε ἐπετίμησεν αὐτοῖς , τότε εἶπεν · Πόθεν ἡμῖν ἐπ’ ἑρημίας 14 ἄρτοι τοσούτοι ; καὶ γὰρ εὐκαιρὸν 15 ἔδωκε τότε τοῦτο λέγεσθαι . Ἵνα μὴ δὴ ἐπιτρέχῃ τὸ σημεῖον . Καὶ ἄλλως δὲ οὐχ ἐδούλευε ἐπὶ τῶν ἄγλων αὐτοῖς ἐγχαλεῖσαι , οὐδὲ ἐπ’ ἑκείνων φιλοτιμεῖσθαι . Καὶ νῦν δὲ εὐλογωτέρα ἡ κατηγορία , ὅτι διπλοῦ τοῦ θαύματος γενομένου τοιούτου ἦσαν . Διὸ καὶ ἄλλο θαῦμα ποιήσας , τότε ἐπιτιμᾷ · ἄ γὰρ διελογίζοντο , ταῦτα εἰς μέσον φέρει 16 . Τί δὲ διελογίζοντο ; Ὅτι ἄρτους , φησίν 17 , οὐχ ἐλάβομεν . Ἐπεὶ γὰρ περὶ τὴν καθαρίαν ἦσαν τῶν Ἰουδαϊκῶν ἐπιτηδευμάτων , καὶ τὰς τῶν βρωμάτων παρατηρήσεις , διὰ πάντων ἐνέχεν καὶ σφοδρότερον [ 542 ] αὐτοὺς ἐπιτίθεσθαι , λέγων · Τί διαλεχθῆτε ὅτι εὐοῖς , ἀλιτράνιστοι , ὅτι ἄρτους οὐχ ἐλάβετε ; Ὁσῶν νοεῖτε , οὐδὲ συνίετε ; Πεπωρωμένη ὑμῶν ἐστιν ἡ καρδία ; ὀφθαλμοὺς ἔχοντες οὐ βλέπετε , ὦτα ἔχοντες οὐχ ἀκούετε ; Οὐ μνημονεύετε τῶν πεντακισχιλίων τοὺς πέντε ἄρτους , καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε ; οὐδὲ τοὺς ἑπτὰ ἄρτους τῶν τετρακισχιλίων , καὶ πόσας σπυρίδας ἐλάβετε ; Εἰδὲς ἀγανακτήσιν ἐπιτεταμένην ; Οὐδὲ γὰρ ἀλλαγὴν φαίνεται οὕτως αὐτοῖς ἐπιτιμᾶν . Τίνος οὖν ἐνεκεν τοῦτο ποιεῖ ; Ὅστε πάλιν τὴν περὶ τῶν βρωμάτων πρόληψιν 18 ἐκβαλεῖν . Διὰ γὰρ 19 τοῦτο τότε μὲν , Οὐ νοεῖτε , μόνον εἶπεν , οὐδὲ συνίετε · ἑνταῦθα δὲ , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιπλήξεως , Ὀλιγίστοι , φησίν . Οὐ γὰρ πανταχοῦ ἡ προσήκειν καλόν . Ἵπερ γὰρ μετεβόλου παρέλθαι αὐτοὺς , οὐκ καὶ ἐπιτιμᾷ , τῇ ποικιλίᾳ ταύτῃ τὴν σωτηρίαν αὐτῶν οἰκονομῶν . Ὅρα δὲ καὶ τὴν ἐπιτίμησιν πολλήν , καὶ τὴν ἐπιείκειαν . Μόνον οὖν γὰρ ἀπολογούμενος αὐτοῖς ὑπὲρ ὧν ἐπετίμησεν αὐτοῖς σφοδρῶς , φησίν · Οὐκ νοεῖτε τοὺς πέντε ἄρτους 21 , καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε ; καὶ τοὺς ἑπτὰ ἄρτους , καὶ πόσας σπυρίδας ἐλάβετε ; Διὰ τοῦτο δὲ 22 καὶ τὸν ἀριθμὸν τίθησι καὶ τῶν τραφέντων καὶ τῶν λειφάνων , ὅμοι τε εἰς ἀνάμνησιν αὐτῶν ἄγων τῶν παρελθόντων , καὶ πρὸς τὰ μέλλοντα προσεχτικωτέρους ποιῶν . Καὶ ἵνα μάθῃ , ὅσον ἔσχεν αὐτὴ ἐπιτίμησις , καὶ πῶς διήγειρε καθεῖδυσαν αὐτῶν τὴν διάνοιαν , ἀκούσον τί φησιν ὁ εὐαγγελιστής . Οὐδὲν γὰρ πλέον εἰπόντος τοῦ Ἰησοῦ , ἀλλ’ ἐπιτιμησάντος , καὶ τοῦτο προσθέντος μόνον , Πῶς οὐ νοεῖτε , ὅτι οὐ περὶ ἄρτων εἶπον ὑμῖν προσέχειν , ἀ.λ.λ’ 23 ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ; ἐτήγχα λέγων · Τότε συνῆκαν , ὅτι οὐχ εἶπε
Lemmas: αὐτός σημεῖον , εἰμί μή ὁ σημεῖον 11 Ἰωνᾶς ὁ προφήτης , οὐ ἐρωτάω . Κατούς ἔχω καί ὁ προφήτης οἶδα , καί ὁ συμβαίνω παστός , καί ἐκ δύο οὗτος ἀκούω , πυνθάνομαι καί μανθάνω τίς ποτός εἰμί ὁ λέγω · ἀλλά Ζεύς φημί , οὐ ἐπίθυμον ὁ μανθάνω οὗτος ποιέω 12 . Ζεύς δέ οὗτος καί αὐτός ἀφίημι αὐτός ἀπέρχομαι . καί ἔρχομαι ὁ μαθητής αὐτός , φημί , εἰς ὁ πέραν , ἐπιλανθάνομαι ἄρτος λαμβάνω . ὁ δέ Ἰησοῦς εἶπον αὐτός · ὁράω καί προσέχω ἀπό ὁ ζύμη ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος . καί διατί μή ἔπω , προσέχω ἀπό ὁ διδασκαλία , σαφῶς ; βούλομαι αὐτός ἀναμιμνήσκω ὁ γίγνομαι · καί γάρ ἦδος ἐπιλανθάνομαι . ἄλλος ὁ μέν ἀπλόος ἐγχαλάω οὐ δίδωμι · λόγος ἔχω · ὁ δέ ἀφορμή ἀπό 13 αὐτός λαμβάνω οὗτος ; ἐπιτιμάω εὐπαράδεκτος ποιέω ὁ ἐγχαλεῖν . καί διατί μή τότε ἐπιτιμάω αὐτός , τότε εἶπον · πόθεν ἐγώ ἐπί ἐρημία 14 ἄρτος τοσοῦτος ; καί γάρ Εὔκαιρον 15 δίδωμι τότε οὗτος λέγω . ἵνα μή δή ἐπιτρέχω ὁ σημεῖον . καί ἄλλως δέ οὐ δουλεύω ἐπί ὁ Ἄγλων αὐτός ἐγχαλάω , οὐδέ ἐπί ἐκεῖνος φιλοτιμέομαι . καί νῦν δέ εὔλογος ὁ κατηγορία , ὅτι διπλόος ὁ θαῦμα γίγνομαι τοιοῦτος εἰμί . Διὸ καί ἄλλος θαῦμα ποιέω , τότε ἐπιτιμάω · ὅς γάρ διαλογίζομαι , οὗτος εἰς μέσος φέρω 16 . τις δέ διαλογίζομαι ; ὅτι2 ἄρτος , φημί 17 , οὐ λαμβάνω . ἐπεί γάρ περί ὁ καθάριος εἰμί ὁ Ἰουδαϊκός ἐπιτήδευμα , καί ὁ ὁ βρῶμα παρατήρησις , διά πᾶς ἐνέχω καί σφοδρός [ 542 ] αὐτός ἐπιτίθημι , λέγω · τις διαλέγω ὅτι εὕω , ἀλιτράνιστοι , ὅτι ἄρτος οὐ λαμβάνω ; ὅσος νοέω , οὐδέ συνίημι ; πωρόω σύ εἰμί ὁ καρδία ; ὀφθαλμός ἔχω οὖον βλέπω , οὖς ἔχω οὐ ἀκούω ; οὖον μνημονεύω ὁ πεντακισχίλιοι ὁ πέντε ἄρτος , καί πόσος κόφινος λαμβάνω ; οὐδέ ὁ ἑπτά ἄρτος ὁ τετρακισχίλιοι , καί πόσος σπυρίς λαμβάνω ; ἀνάκλεις ἀγανάκτησις ἐπιτείνω ; οὐδέ γάρ ἀλλαγή φαίνω οὕτως αὐτός ἐπιτιμάω . τίς οὖν ἕνεκα οὗτος ποιέω ; ὅστε πάλιν ὁ περί ὁ βρῶμα πρόληψις 18 ἐκβάλλω . Ζεύς γάρ 19 οὗτος τότε μέν , οὖον νοέω , μόνος εἶπον , οὐδέ συνίημι · ἐνταῦθα δέ , καί μετά πολύς ὁ ἐπίπληξις , ολίγιστος , φημί . οὖον γάρ πανταχοῦ ὁ προσήκω καλός . Ἵπερ γάρ μετεβόλου παρέρχομαι αὐτός , οὐ καί ἐπιτιμάω , ὁ ποικιλίας οὗτος ὁ σωτηρία αὐτός οἰκονομέω . Ὅρας δέ καί ὁ ἐπιτίμησις πολύς , καί ὁ ἐπιείκεια . Μόνος οὖν γάρ ἀπολογέομαι αὐτός ὑπέρ ὅς ἐπιτιμάω αὐτός σφοδρός , φημί · οὐ νοέω ὁ πέντε ἄρτος 21 , καί πόσος κόφινος λαμβάνω ; καί ὁ ἑπτά ἄρτος , καί πόσος σπυρίς λαμβάνω ; Ζεύς οὗτος δέ 22 καί ὁ ἀριθμός τίθημι καί ὁ τρέφω καί ὁ λειφαινω , ὅμοιος τε εἰς ἀνάμνησις αὐτός ἄγω ὁ παρέρχομαι , καί πρός ὁ μέλλω προσεκτικός ποιέω . καί ἵνα μανθάνω , ὅσος ἔχω αὐτός ἐπιτίμησις , καί πῶς διεγείρω καθίημι αὐτός ὁ διάνοια , ἀκούω τίς φημί ὁ εὐαγγελιστής . οὐδείς γάρ πλέω εἶπον ὁ Ἰησοῦς , ἀλλά ἐπιτιμάω , καί οὗτος προστίθημι μόνος , Πῶς οὖον νοέω , ὅτι οὖον περί ἄρτος εἶπον σύ προσέχω , ἀ.λ.λ’ 23 ἀπό ὁ ζύμη ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος ; τάσσω λέγω · τότε συνίημι , ὅτι οὐ εἶπον