joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0051.1
ὀλιχὸν τὸν μισθὸν δίδωσι · Κἀγὴ μηδὲν ἔχεις ἀξιοῦν σωτηρίας , φησί , δι’ ἐμὲ ποιῶ , ὅπως μὴ τὸ ὄνομά μου βεβηλωθῇ . Κἄν στενάζῃς μόνον , κἄν ἐλαχίστης ἀρπάξῃς ταῦτα πάντα ταχέως εἰς ἀφορμὴν τῆς σῆς σωτηρίας αὐτός . Μὴ τοίνυν ἐπαρωμέου , ἀλλὰ λέγωμεν ἐαυτοὺς ἀχρεῖους , ἵνα γενώμεθα εὐχρηστοί . Ἄν μὲν γὰρ 47 εἴπῃς σαυτὸν εὐδόκιμον , γέγονας ἀχρηστος , κἄν εὐδόκιμος ᾖς · ἄν δὲ ἀχρεῖον ὀνομάσῃς , γέγονας εὐχρηστος , κἄν ἀδόκιμος ᾖς . Διὸ ἀναγκάσιον ἐπιλαθέσθαι κατωρθωμάτων . Καὶ πῶς δυνατὸν 48 , φησίν , ἄπερ ἐπιστάμεθα , ταῦτα μὴ εἰδέναι ; Τί λέγεις ; προσκρούων διηνεκῶς τῷ Δεσπότῃ , τρωφῶς καὶ γελῶς , καὶ οὐδὲ οἶδας ὅτι τῆμαρτες , λήθη παραδούς πάντα , κατωρθωμάτων [ 41 ] δὲ οὐ δύνασαι ἐκβαλεῖν τὴν μνήμην ; Καίτοι ἰσχυρότερον ὁ φόβος . Ἡμεῖς δὲ τοῦναντίον ποιοῦμεν · καθ’ ἑκάστου μὲν 49 μικροῦ προχρώντες οὐδὲ εἰς νοῦν βαλλόμεθα · ἄν δὲ μικρὸν ἀργύριον πένθῃ δώμεν , ἄνω καὶ κάτω τοῦτο στρέφομεν , ὅπερ ἐσχάτης ἐστὶν ἀνοίας , καὶ μεγίστη τοῦ συλλέγοντος ζημία · ἀσφαλὲς γὰρ ταμειοῖον κατωρθωμάτων λήθη κατωρθωμάτων . Καὶ καθάπερ τὰ ἱμάτια καὶ ὁ χρυσός , ὅταν μὲν ἐπ’ ἀγορὰς ταῦτα προθύμους , πολλοὺς ἐπισπώμεθα τοὺς ἐπιβουλοὺς · ἄν δὲ ἀποθώμεθα οἴκοι καὶ κατακρύψωμεν , ἐν ἀσφαλείᾳ κατατιθέμεθα ἅπαντα · οὕτω δὴ καὶ τὰ κατωρθώματα , ἄν μὲν συνεχῶς ἐπὶ τῆς μνήμης φέρωμεν , παραβόησον τὸν Δεσπότην , τὸν Ἐχθρὸν ὀπλίζομεν , ἐπὶ τὴν κλοπὴν καλοῦμεν · ἄν δὲ μηδὲ εἰδῶμεν αὐτά , ἀλλ’ ἄν εἰδέναι χρὴ μόνον , ἐν ἀσφαλείᾳ κείσεται . Μὴ τοίνυν περιστρέφε συνεχῶς , ἵνα μὴ τις αὐτὰ ἀφέληται · δὴ καὶ ὁ Φαρισαῖος ἐπῆσεν , ἐπὶ τῆς γλῶττης αὐτὰ περιφέρων · ὅθεν καὶ ἤρπασεν αὐτὰ ὁ διὰβολος · καίτοιγε μετ’ εὐχαριστίας 50 αὐτῶν ἐμέμνητο , καὶ τὸ πᾶν ἀνέθηκε τῷ Θεῷ . Ἄλλ’ οὐδὲ τοῦτο ἤρκεσεν αὐτῷ . Οὐ γὰρ εὐχαριστία 51 τὸ ὀνειδίζειν ἑτέρους , τὸ φιλοτιμεῖσθαι ἐπὶ πολλῶν , τὸ κατεξανίστασθαι τῶν πεπλημμεληκότων . Εἰ γὰρ εὐχαριστεῖς τῷ Θεῷ , ἀρκέσθητι μόνον αὐτῷ , καὶ μὴ ἐξἐνέχης εἰς ἀνθρώπους , μηδὲ καταδικάζῃς τὸν πλησίον · οὐ γὰρ ἐστὶ τοῦτο εὐχαριστία 52 . Βούλει 53 μαθεῖν εὐχαριστίας λόγους ; ἀκούσον τῶν τριῶν παιδῶν λεγόντων · Ἡμάρτομεν , ἠρνησάμεν · δίκαιος εἶ , Κύριε , ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν , ὅτι ἐν ἀληθινῇ κρίσει πάντα ἐπήγαγες . Τὸ γὰρ 54 τὰ οἰκεῖα ἁμαρτήματα ὁμολογεῖν , τοῦτο ἐστὶν εὐχαριστεῖν τῷ Θεῷ ὁμολογοῦντα , ὅπερ δείκνυσιν μυρίων μὲν δυνάαὐτῶν ὑπεύθυνον , οὐκ ἐπαίτιον · μόνον δὲ τὴν ἀξίαν δίκην · οὗτος μάλιστα ἐστὶν ὁ εὐχαριστῶν . [ 42 ] Φυλαξώμεθα τοίνυν τὸ περὶ ἑαυτὸν τι λέγειν · τοῦτο γὰρ καὶ παρὰ ἀνθρώποις μισητὸς καὶ παρὰ Θεῷ βδελυκτὸς ἐργάζεται . Διὰ τοῦτο δαὴ τὰ μεγάλα κατωρθώσαμεν , τοσοῦτω μικρὰ περὶ ἑαυτὸν λέγωμεν · οὕτω γὰρ μεγίστην καρπωσόμεθα δόξαν , καὶ παρὰ ἀνθρώποις καὶ παρὰ Θεῷ · μᾶλλον δὲ οὐδὲ δόξαν μόνον
Lemmas: ὀλιχὸν ὁ μισθός δίδωμι · κἀγώ μηδείς ἔχω ἀξιόω σωτηρία , φημί , διά ἐγώ ποιέω , ὅπως μή ὁ ὄνομα ἐγώ βεβηλόω . κἀν στενάζω μόνος , ἄν μικρός ἁρπάζω οὗτος πᾶς ταχέως εἰς ἀφορμή ὁ σός σωτηρία αὐτός . μή τοίνυν ἐπαράομαι , ἀλλά λέγω ἑαυτοῦ ἀχρεῖος , ἵνα γίγνομαι εὐχρηστέω . ἄν μέν γάρ 47 εἶπον σαυτοῦ εὐδόκιμος , γίγνομαι ἄχρηστος , ἄν Εὐδόκιμος εἰμί · ἄν δέ ἀχρεῖος ὀνομάζω , γίγνομαι εὔχρηστος , ἄν ἀδόκιμος εἰμί . Διὸ ἀναγκάσιον ἐπιλανθάνομαι κατόρθωμα . καί πῶς δυνατός 48 , φημί , Ἄπερ ἐπίσταμαι , οὗτος μή οἶδα ; τις λέγω ; προσκρούω διηνεκής ὁ δεσπότης , τρωπάω καί γελάω , καί οὐδέ οἶδα ὅτι τῆμαρτες , λήθη παραδίδωμι πᾶς , κατόρθωμα [ 41 ] δέ οὖον δύναμαι ἐκβάλλω ὁ μνήμη ; καίτοι ἰσχυρός ὁ φόβος . ἐγώ δέ τουναντίον ποιέω · κατά ἕκαστος μέν 49 μικρός προχράω οὐδέ εἰς νόος βάλλω · ἄν δέ μικρός ἀργύριον πένθος δήω , ἄνω καί κάτω οὗτος στρέφω , ὅσπερ ἔσχατος εἰμί ἄνοια , καί μέγας ὁ συλλέγω ζημία · ἀσφαλής γάρ ταμειόω κατόρθωμα λήθη κατόρθωμα . καί καθάπερ ὁ ἱμάτιον καί ὁ χρυσός , ὅταν μέν ἐπί ἀγορά οὗτος πρόθυμος , πολύς ἐφέπω ὁ επίβουλος · ἄν δέ ἀποτίθημι οἴκοι καί κατακρύπτω , ἐν ἀσφάλεια κατατίθημι ἅπας · οὗτος δή καί ὁ κατόρθωμα , ἄν μέν συνεχῶς ἐπί ὁ μνήμη φέρω , παραβοάω ὁ δεσπότης , ὁ ἐχθρός ὁπλίζω , ἐπί ὁ κλοπή καλέω · ἄν δέ μηδέ οἶδα αὐτός , ἀλλά ἄν οἶδα χρή μόνος , ἐν ἀσφάλεια κεῖμαι . μή τοίνυν περιστρέφω συνεχῶς , ἵνα μή τις αὐτός ἀφαιρέω · δή καί ὁ Φαρισαῖος ἐφίημι , ἐπί ὁ γλῶσσα αὐτός περιφέρω · ὅθεν καί ἁρπάζω αὐτός ὁ διάβολος · καίτοι μετά εὐχαριστία 50 αὐτός μιμνήσκω , καί ὁ πᾶς ἀνατίθημι ὁ Θεός . ἄλλος οὐδέ οὗτος ἀρκέω αὐτός . οὖον γάρ εὐχαριστία 51 ὁ ὀνειδίζω ἕτερος , ὁ φιλοτιμέομαι ἐπί πολύς , ὁ κατεξανίσταμαι ὁ πλημμελέω . εἰμί γάρ εὐχαριστέω ὁ Θεός , ἀρκέω μόνος αὐτός , καί μή ἐκφέρω εἰς ἄνθρωπος , μηδέ καταδικάζω ὁ πλησίος · οὖον γάρ εἰμί οὗτος εὐχαριστία 52 . βούλομαι 53 μανθάνω εὐχαριστία λόγος ; ἀκούω ὁ τρεῖς παῖς λέγω · ἁμαρτάνω , ἀρνέομαι · δίκαιος εἰμί , κύριος , ἐπί πᾶς ὅς ποιέω ἐγώ , ὅτι ἐν ἀληθινός κρίσις πᾶς ἐπάγω . ὁ γάρ 54 ὁ οἰκεῖος ἁμάρτημα ὁμολογέω , οὗτος εἰμί εὐχαριστέω ὁ Θεός ὁμολογέω , ὅσπερ δείκνυμι μυρίος μέν δύνατος ὑπεύθυνος , οὐ ἐπαίτιος · μόνος δέ ὁ ἄξιος δίκη · οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ εὐχαριστέω . [ 42 ] φυλάσσω τοίνυν ὁ περί ἑαυτοῦ τίς λέγω · οὗτος γάρ καί παρά ἄνθρωπος μισητός καί παρά Θεός βδελυκτός ἐργάζομαι . Ζεύς οὗτος ἐδάην ὁ μέγας κατορθόω , τοσοῦτος μικρός περί ἑαυτοῦ λέγω · οὗτος γάρ μέγας καρπόω δόξα , καί παρά ἄνθρωπος καί παρά Θεός · μᾶλλον δέ οὐδέ δόξα μόνος