joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0168.1
πανταχοῦ φαίνεται σαφῶς παιδεύων ¹⁷ . Εἰ γὰρ ἡ τοῦ νόμου προσέψχη τοσοῦτον αὐτοὺς ἐθορύβει , πολλῷ μᾶλλον τὸ Θεὸν ἑαυτὸν ἀποφαίνειν . Διὰ τοῦτο πολλὰ κατεξέθεσται τῆς οἰκείας φθόνετον ἀξίας ¹⁸ καὶ ἐνταῦθα μέλλων ἐκβαίνειν εἰς τὴν τοῦ νόμου προσθήκην , πολλῇ τῇ προδιωρίσει χέχρηται . Οὐδὲ γὰρ ἀπαξ εἶπεν , ὅτι Οὐ λῦσω τὸν νόμον , ἀλλὰ καὶ δεύτερον αὐτὸ πάλιν ¹⁹ ἀνέλαβε , καὶ ἕτερον προσέψχε μεῖζον . Εἰπὼν γὰρ , Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι ¹⁹ , ἐπήγαγεν , Οὐχ ἦλθον καταλῦσαι , ἀλλὰ πληρῶσαι . Τοῦτο δὲ οὐκ Ἰουδαίων ἐμφράττει τὴν ἀνασυγνίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν αἱρετικῶν ἀπορρήπεται τὰ στόματα , τῶν ἐκ τοῦ διαβόλου λεγόντων εἶναι τὴν Παλαιάν . Εἰ γὰρ καταλῦσαι τὴν ἐκείνου τυραννίδα παρἐγένετο ὁ Χριστός , πῶς ταύτην οὐ μόνον οὐ ²⁰ καταλύει . ἀλλὰ καὶ πληροῖ ; Οὐ γὰρ μόνον εἶρηκεν , ὅτι Οὐ καταλῦω · καὶτοι ἥρκει τοῦτο · ἀλλ’ ὅτι καὶ Πληρῶ · ὅπερ οὐ μόνον οὐχ ἐναντιοῦμένου ἦν , ἀλλὰ καὶ συγκροτοῦντος αὐτῇ . Καὶ πῶς οὐ κατέλυσε ; φησί · πῶς δὲ καὶ ἐπλήρωσεν , ἢ τὸν νόμον , ἢ τοὺς προφήτας ; Τοὺς προφήτας · μέν , δι’ ὧν τὰ περὶ αὐτοῦ λεχθέντα ἅπαντα τοῖς ἔργοις ἐδεδώκει · διὸ καὶ καθ’ ἕκαστον ὁ εὐαγγελιστὴς ἔλεγεν Ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ προφήτου · καὶ γίνικα ἐτέχθη , καὶ γίνικα τὰ παιδία τὸν θησαυστὸν ὑμῶν ἤδεν ²¹ εἰς αὐτὸν , καὶ γίνικα ἐπὶ τῆς ὄνου ἐκάθισε , καὶ ἐφ’ ἑτέρου δὲ πλείονων τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐπλήρωσεν · ἄπερ πάντα ἐμελλον ἀπλήρωτα εἶναι , εἰ μὴ [ 206 ] παρεγένετο . Τὸν δὲ νόμον οὐχ ἐνὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ ἐπλήρωσεν τρόπῳ . Ἐνὶ μέν , τῷ μηδὲν παραβῆναι τῶν νομίμων . Ὅτι γὰρ πάντα αὐτὸν ἐπλήρωσεν , ἀκούσον τί φησι τῷ Ἰωάννῃ · Οὕτω γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην . Καὶ Ἰουδαῖος δὲ ἔλεγε · Τίς δὲ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας ; Καὶ τοῖς μαθηταῖς δὲ πάλιν · Ἔρχεται ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου , καὶ ἐν ἐμοὶ εὑρίσκει ²² οὐδέν . Καὶ ὁ προφητὴς δὲ ἄνωθεν ἔλεγεν , ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ εἶποισιν . Ἐνὶ μέν οὖν αὐτὸν ἐπλήρωσε τούτῳ τῷ τρόπῳ · ἑτέρῳ δὲ , τῷ καὶ δι’ ἡμῶν τοῦτο ποιῆσαι . Τὸ γὰρ θαυμαστὸν τοῦτο ἐστίν , ὅτι οὐ μόνον αὐτὸς ἐπλήρωσεν , ἀλλὰ καὶ ἡμῖν ἐχαρίσατο τοῦτο . Ὅπερ καὶ ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγεν Ὅτι Τέλος νόμου Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι . Καὶ τὴν ἁμαρτίαν δὲ αὐτὸν ἔλεγε Κρύμιν ἐν τῇ σαρκί , ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρωθῇ ἐν ἡμῖν τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσι . Καὶ πάλιν · Νόμον οὐν καταργούμεν διὰ τῆς πίστεως ; Μὴ γένοιτο . Ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὁ νόμος τοῦτο ἐσπούδαζε , δικαῖον ποιῆσαι τὸν ἄνθρωπον , ἠτόνει δὲ , ἐλλοὺν αὐτὸς , καὶ τρόπον εἰσαγωγὴν δικαιοσύνης τὸν διὰ τῆς πίστεως , ἔστιν τοῦ νόμου τὸ βούλημα · καὶ ὅπερ οὐχ ἰσχὺς διὰ γραμμάτων ἐκεῖνος , τοῦτο αὐτὸς διὰ τῆς πίστεως ἠδυνε . Διὰ τοῦτο φησίν · Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον . γ’ . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἐξετάζει , καὶ ἕτερον τρίτον τρόπον εὑρήσει , καθ’ ὃν τοῦτο γέγονεν . Ποῖον δὲ τοῦτον ; Τὸν τῆς μελλούσης νομοθεσίας , ἧπερ ἐμελλε παραδιδόναι . Οὐ γὰρ ἀναιρέσεις τῶν προτέρων , ἀλλ’ ἐπιτάσεις καὶ πληρώσεις ἦν τὰ λεγόμενα . Τοῦ γὰρ μὴ φονεῦσαι οὐκ ἀναιρέσει · τὸ μὴ ὀργίζεσθαι , ἀλλὰ πλήρωσις καὶ πλείων ²³ ἀσφάλεια · καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων , Διὸ δὴ καὶ τὰ σπέρματα τούτων προκαταβαλ -
Lemmas: πανταχοῦ φαίνω σαφῶς παιδεύω ¹⁷ . εἰμί γάρ ὁ ὁ νόμος προσέχω τοσοῦτος αὐτός θορυβέω , πολύς μᾶλλον ὁ θεός ἑαυτοῦ ἀποφαίνω . Ζεύς οὗτος πολύς κατεξέθεσται ὁ οἰκεῖος φθονέω ἄξιος ¹⁸ καί ἐνταῦθα μέλλω ἐκβαίνω εἰς ὁ ὁ νόμος προσθήκη , πολύς ὁ προδιορίζω χράω . οὐδέ γάρ ἅπαξ εἶπον , ὅτι οὖον λύω ὁ νόμος , ἀλλά καί δύο αὐτός πάλιν ¹⁹ ἀναλαμβάνω , καί ἕτερος προσέχω μείζων . εἶπον γάρ , μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι καταλύω ¹⁹ , ἐπάγω , οὐχ ἔρχομαι καταλύω , ἀλλά πληρόω . οὗτος δέ οὐ Ἰουδαῖος ἐμφράσσω ὁ ἀνασυγνίαν μόνος , ἀλλά καί ὁ αἱρετικός ἀπορρήπεται ὁ στόμα , ὁ ἐκ ὁ διάβολος λέγω εἰμί ὁ Παλαιός . εἰμί γάρ καταλύω ὁ ἐκεῖνος τυραννίς παραγίγνομαι ὁ Χριστός , πῶς οὗτος οὖον μόνος οὖον ²⁰ καταλύω . ἀλλά καί πληρόω ; οὖον γάρ μόνος εἴρω , ὅτι οὖον καταλύω · καίτοι ἀρκέω οὗτος · ἀλλά ὅτι καί πληρόω · ὅσπερ οὖον μόνος οὐ ἐναντιόομαι εἰμί , ἀλλά καί συγκροτέω αὐτός . καί πῶς οὖον καταλύω ; φημί · πῶς δέ καί πληρόω , ἢ ὁ νόμος , ἢ ὁ προφήτης ; ὁ προφήτης · μέν , διά ὅς ὁ περί αὐτός λέγω ἅπας ὁ ἔργον δίδωμι · διό καί κατά ἕκαστος ὁ εὐαγγελιστής λέγω ἵνα πληρόω ὁ ἐρώ ὑπό ὁ προφήτης · καί γινικη τίκτω , καί γινικη ὁ παιδίον ὁ θησαυστὸν σύ ἀείδω ²¹ εἰς αὐτός , καί γινικη ἐπί ὁ ὄνος καθίζω , καί ἐπί ἕτερος δέ π́λυος ὁ αὐτός οὗτος πληρόω · Ἄπερ πᾶς μέλλω ἀπλήρωτος εἰμί , εἰμί μή [ 206 ] παραγίγνομαι . ὁ δέ νόμος οὐ ἐν μόνος , ἀλλά καί δύο καί τρίτος πληρόω τρόπος . ἐν μέν , ὁ μηδείς παραβαίνω ὁ νόμιμος . ὅτι2 γάρ πᾶς αὐτός πληρόω , ἀκούω τίς φημί ὁ Ἰωάννης · οὕτως γάρ πρέπω εἰμί ἐγώ πληρόω πᾶς δικαιοσύνη . καί Ἰουδαῖος δέ λέγω · Τῖς δέ σύ ἔλεγχος ἐγώ περί ἁμαρτία ; καί ὁ μαθητής δέ πάλιν · ἔρχομαι ὁ ἄρχω ὁ κόσμος οὗτος , καί ἐν ἐγώ εὑρίσκω ²² οὐδείς . καί ὁ προφήτης δέ ἄνωθεν λέγω , ὅτι ἁμαρτία οὐ εἶπον . ἐν μέν οὖν αὐτός πληρόω οὗτος ὁ τρόπος · ἕτερος δέ , ὁ καί διά ἐγώ οὗτος ποιέω . ὁ γάρ θαυμαστός οὗτος εἰμί , ὅτι οὖον μόνος αὐτός πληρόω , ἀλλά καί ἐγώ χαρίζομαι οὗτος . ὅπερ καί ὁ Παῦλος δηλόω λέγω ὅτι2 Τέλος νόμος Χριστός εἰς δικαιοσύνη πᾶς ὁ πιστεύω . καί ὁ ἁμαρτία δέ αὐτός λέγω κρυος ἐν ὁ σάρξ , ἵνα ὁ δικαίωμα ὁ νόμος πληρόω ἐν ἐγώ ὁ μή κατά σάρξ περιπατέω . καί πάλιν · Νόμος ὀν καταργέω διά ὁ πίστις ; μή γίγνομαι . ἀλλά νόμος ἵστημι . ἐπειδή γάρ ὁ νόμος οὗτος σπουδάζω , Δίκαιος ποιέω ὁ ἄνθρωπος , ἀτονέω δέ , ἐλλός αὐτός , καί τρόπος εἰσαγωγή δικαιοσύνη ὁ διά ὁ πίστις , εἰμί ὁ νόμος ὁ βούλημα · καί ὅσπερ οὐ ἰσχύς διά γράμμα ἐκεῖνος , οὗτος αὐτός διά ὁ πίστις ἡδύνω . Ζεύς οὗτος φημί · οὐ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος . γε . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , καί ἕτερος τρίτος τρόπος εὑρίσκω , κατά ὅς οὗτος γίγνομαι . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ ὁ μέλλω νομοθεσία , ὁ μέλλω παραδίδωμι . οὖον γάρ ἀναίρεσις ὁ πρότερος , ἀλλά ἐπίτασις καί πληρόω εἰμί ὁ λέγω . ὁ γάρ μή φονεύω οὐ ἀναίρεσις · ὁ μή ὀργίζω , ἀλλά πλήρωσις καί πλείων ²³ ἀσφάλεια · καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω , Διὸ δή καί ὁ σπέρμα οὗτος προκαταβάλλω -