joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0223.2
ἀπελθόντος . Ἄλλ’ οὐχὶ νῦν τοιούτοι οἱ πλουτοῦντες εἰσίν , ἀλλὰ καὶ πάντες ἀνδραπόδου χειρὸν διαχειμένοι , καθάπερ τυφάνων τινὶ χαλεπῷ 270 φάρος ἄγοντες . Ὦσπερ γὰρ ἀκροπάλιν τινα αὐτὸν καταλαβὼν τὴν διάνοιαν ὁ τῶν χρημάτων ἔρως , τὰ πάσης παρανομίας γέμοντα ἐπιτάγματα ἐκθεῖν αὐτοῦ · καὶ’ ἐκάστην ψάμπε 47 τὴν ἡμέραν , καὶ ὁ παρακοοῦν οὐδείς . Μὴ τοίνυν περιττὰ φιλοφρεῖ . Καὶ γὰρ ἀπεφήνατο ἀπαξ ὁ Θεός , καὶ εἶπεν ἀδύνατον εἶναι ταύτην κάκεινην συμβαίνειν τὴν δουλείαν . Μὴ τοίνυν σὺ λέγε , ὅτι δυνατόν . Ὦσπερ γὰρ ὁ μὲν ἀρπάζζειν κελεύει , ὁ δὲ τὰ ὄντα ἀποδιδόναι · ὁ μὲν σωφρονεῖν , ὁ δὲ πορνεύειν · ὁ μὲν μεθεῖναι καὶ τρυφᾶν , ὁ δὲ γαστρὸς κατέχειν · καὶ ὁ μὲν ὑπερφάτον τῶν ὄντων , ὁ δὲ προσήλωσθαι τοὺς παροῦσιν · ὁ μὲν θαυμάζειν μάρμαρα καὶ τοῖχους καὶ ὀρόφους , ὁ δὲ ταῦτα ἀτιμάζειν , τιμᾶν δὲ φιλοσοφίαν , πῶς δυνατόν ταῦτα συμβαίνειν ; β’ . Κύριον δὲ ἐνταῦθα τὸν μαμωνᾶν ἐκάλεσεν . οὐ διὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ὑποκλινομένων αὐτῷ ταλαιπωρίαν . Οὕτω καὶ τὴν κοιλίαν Θεὸν καλεῖ , οὐχ ἀπὸ τοῦ τῆς δεσποίνης ἀξιώματος , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς τῶν δουλεύοντων ἀθλιότητος · ὁ πᾶσης · κολάσεως χειρὸν ἐστι , καὶ πρὸ τῆς κολάσεως ἰκανὸν τιμωρησάσθαι τὸν ἄνδρα . Ποίαν γὰρ καταδίκην οὐχ ἂν εἴεν ἀθλιώτερον οἱ τὸν θεὸν δεσπότην ἔχοντες , καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρου βασιλείας ἐκείνης ἐπὶ τὴν χαλεπὴν αὐτομολοῦντες τυραννίδα , καὶ ταῦτα τοσαύτης ἀπὸ τοῦ πράγματος βλάβης καὶ ἐνταῦθα γινομένης ; Καὶ γὰρ ζημία ἀφαιτοῦ ἀπὸ τοῦ πράγματος , καὶ δίχαι , καὶ ἀπρήσια , καὶ ἀγῶνες , καὶ πόνοι , καὶ ψυχῆς πηρωσις · καὶ τὸ πάντων χαλεπώτερον , ὅτι τῶν ἀγαθῶν ἐκπίπτει τῶν ἀνωτάτω , ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ Θεοῦ δουλεία 48 . Διόξας 49 τοίνυν διὰ πάντων τὸ συμφέρον τῆς τῶν χρημάτων ὑπεροψίας , καὶ πρὸς αὐτὴν τῶν χρημάτων τὴν φυλακήν , καὶ πρὸς τὴν τῆς ψυχῆς ἡδονήν , καὶ πρὸς τὴν τῆς φιλοσοφίας κτῆσιν , καὶ πρὸς τὴν τῆς εὐσεβείας ἀσφάλειαν , κατασκευάζει λοιπὸν ὅτι καὶ δυνατὴ αὕτη ἡ παραίνεσις . Τοῦτο γὰρ μάλιστα νομοθεσίας ἀρίστης , τὸ μὴ τὸ συμφέρον μόνον ἐπιτάττειν , ἀλλὰ καὶ δυνατὰ αὐτὰ ποιεῖν . Διὰ τοῦτο καὶ ἐπάγει , λέγων · Μὴ μεριμνήσητε τῇ ψυχῇ ὑμῶν , τί φάγητε . Ἴνα γὰρ μὴ λέγωσι · Τί οὖν ; ἂν πάντα βίωμεν , πῶς δυνησόμεθα ζῆσαι ; πρὸς ταύτην λοιπὸν ἵσταται τὴν ἀντίθεσιν σφόδρα εὐκαιρῶς . Ὦσπερ γὰρ εἰ παρὰ τὴν ἀρχὴν εἶπε , Μὴ μεριμνήσητε , ἐδίδου βαρὺς εἶναι ὁ λόγος · οὕτως ἐπειδὴ ἐδεῖξε τὴν λύμην τὴν ἐγγινομένην ἀπὸ τῆς φιλαγυρίας , ἐπαραδέκτον λοιπὸν ποιεῖ τὴν παραίνεσιν . Διόπερ οὐδὲ νῦν ἀπλῶς εἶπε , Μὴ μεριμνήσητε , ἀλλὰ τὴν αἰτίαν προσθεῖς , οὕτω τοῦτο ἐπέταξε . Μετὰ γὰρ τὸ εἰπεῖν , Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ , ἐπήγαγε · Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν , Μὴ μεριμνήσητε . — Τοῦτο , ποῖον ; Τὸ τῆς ζημίας ἀφαιτον . Οὐδὲ γὰρ ἐν χρήμασι μόνον ὑμῖν ἡ βλάβη , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς καιροῖς τῆς πλῆγης , καὶ τῆς σωτηρίας ὑμῶν διατροπή . Τοῦ γὰρ ποιήσαντος ὑμᾶς καὶ χρησμένου καὶ φιλοῦντος ἐκβάλλει Θεοῦ . Διὰ τοῦτο λέγω 271 ὑμῖν , μὴ μεριμνήσητε . Ἐπειδὴ γὰρ τὴν βλάβην ἐδεῖξεν ἀφαιτον , καὶ 50 ἐπιτείνει λοιπὸν τὸ ἐπίταγμα . Οὐδὲ γὰρ τὰ ὄντα καλεῖ · βίπτειν μόνον , ἀλλὰ μηδ’ ὑπὲρ τῆς ἀναγκίας μεριμνᾶν τρωχῆς , λέγων · Μὴ μεριμνήσητε τῇ ψυχῇ ὑμῶν , τί φάγητε . Οὐχ ἐπειδὴ ἡ ψυχὴ τροφῆς δεῖται · ἀσώματος γὰρ 51 · ἀλλὰ κατὰ τὴν κοινὴν ἐφράνθη συνήθεια . Εἰ
Lemmas: ἀπέρχομαι . ἄλλος οὐ νῦν τοιοῦτος ὁ πλουτέω εἰμί , ἀλλά καί πᾶς ἀνδράποδον χείρων διαχέω , καθάπερ τυφαινω τις χαλεπός 270 φάρος ἄγω . ὥσπερ γάρ ἀκροπάλιν τις αὐτός καταλαμβάνω ὁ διάνοια ὁ ὁ χρῆμα Ἔρως , ὁ πᾶς παρανομία γέμω ἐπίταγμα ἐκθέω αὐτός · καὶι ἕκαστος ψάμπε 47 ὁ ἡμέρα , καί ὁ παρακούω οὐδείς . μή τοίνυν περισσός φιλοφρεω . καί γάρ ἀποφαίνω ἅπαξ ὁ Θεός , καί εἶπον ἀδύνατος εἰμί οὗτος ἐκεῖνος συμβαίνω ὁ δουλεία . μή τοίνυν σύ λέγω , ὅτι δυνατός . ὥσπερ γάρ ὁ μέν ἀρπάζω κελεύω , ὁ δέ ὁ εἰμί ἀποδίδωμι · ὁ μέν σωφρονέω , ὁ δέ πορνεύω · ὁ μέν μεθίημι καί τρυφάω , ὁ δέ γαστήρ καταχέω · καί ὁ μέν ὑπερφάτον ὁ εἰμί , ὁ δέ προσαιρέω ὁ πάρειμι · ὁ μέν θαυμάζω μάρμαρον καί τοῖχος καί ὄροφος , ὁ δέ οὗτος ἀτιμάζω , τιμάω δέ φιλοσοφία , πῶς δυνατός οὗτος συμβαίνω ; βε . κύριος δέ ἐνταῦθα ὁ μαμωνᾶς καλέω . οὖον διά ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά διά ὁ ὁ ὑποκλίνω αὐτός ταλαιπωρία . οὕτως καί ὁ κοιλία θεός καλέω , οὐ ἀπό ὁ ὁ δέσποινα ἀξίωμα , ἀλλά ἀπό ὁ ὁ δουλεύω ἀθλιότης · ὁ πᾶς · κόλασις χείρων εἰμί , καί πρό ὁ κόλασις ἱκανός τιμωρέω ὁ ἀνήρ . Ποίας γάρ δίκη οὐ εἄν ἄγω ἄθλιος ὁ ὁ θεός δεσπότης ἔχω , καί ἀπό ὁ ἥμερος βασίλεια ἐκεῖνος ἐπί ὁ χαλεπός αὐτομολέω τυραννίς , καί οὗτος τοσοῦτος ἀπό ὁ πρᾶγμα βλάβη καί ἐνταῦθα γίγνομαι ; καί γάρ ζημία αφαιος ἀπό ὁ πρᾶγμα , καί διχή , καί ἀπρήσια , καί ἀγών , καί πόνος , καί Ψυχή πήρωσις · καί ὁ πᾶς χαλεπός , ὅτι ὁ ἀγαθός ἐκπίπτω ὁ ἄνω2 , ὅσπερ εἰμί ὁ ὁ Θεός δουλεία 48 . διοιγω 49 τοίνυν διά πᾶς ὁ συμφέρω ὁ ὁ χρῆμα ὑπεροψία , καί πρός αὐτός ὁ χρῆμα ὁ φυλακή , καί πρός ὁ ὁ Ψυχή ἡδονή , καί πρός ὁ ὁ φιλοσοφία κτῆσις , καί πρός ὁ ὁ εὐσέβεια ἀσφάλεια , κατασκευάζω λοιπός ὅτι καί δυνατός οὗτος ὁ παραίνεσις . οὗτος γάρ μάλιστα νομοθεσία ἀγαθός , ὁ μή ὁ συμφέρω μόνος ἐπιτάσσω , ἀλλά καί δυνατός αὐτός ποιέω . Ζεύς οὗτος καί ἐπάγω , λέγω · μή μεριμνάω ὁ Ψυχή σύ , τίς ἐσθίω . ἵνα γάρ μή λέγω · τις οὖν ; εἄν πᾶς βιόω , πῶς δύναμαι ζῶ ; πρός οὗτος λοιπός ἵστημι ὁ ἀντίθεσις σφόδρα ευκαίρως . ὥσπερ γάρ εἰμί παρά ὁ ἀρχή εἶπον , μή μεριμνάω , δίδωμι βαρύς εἰμί ὁ λόγος · οὕτως ἐπεί δείκνυμι ὁ λύω ὁ ἐγγίγνομαι ἀπό ὁ φιλαγυρίας , παραδέχομαι λοιπός ποιέω ὁ παραίνεσις . διόπερ οὐδέ νῦν ἀπλόος εἶπον , μή μεριμνάω , ἀλλά ὁ αἴτιος προστίθημι , οὗτος οὗτος ἐπιτάσσω . μετά γάρ ὁ εἶπον , οὖον δύναμαι Θεός δουλεύω καί μαμωνᾶς , ἐπάγω · Ζεύς οὗτος λέγω σύ , μή μεριμνάω . — οὗτος , ποῖος ; ὁ ὁ ζημία αφαιος . οὐδέ γάρ ἐν χρῆμα μόνος σύ ὁ βλάβη , ἀλλά καί ἐν ὁ καιρός ὁ πλήσσω , καί ὁ σωτηρία σύ διατροπή . ὁ γάρ ποιέω σύ καί χράω καί φιλέω ἐκβάλλω Θεός . Ζεύς οὗτος λέγω 271 σύ , μή μεριμνάω . ἐπεί γάρ ὁ βλάβη δείκνυμι αφαιος , καί 50 ἐπιτείνω λοιπός ὁ ἐπίταγμα . οὐδέ γάρ ὁ εἰμί καλέω · βίπτειν μόνος , ἀλλά μηδέ ὑπέρ ὁ ἀναγκίας μεριμνάω τροχή , λέγω · μή μεριμνάω ὁ Ψυχή σύ , τίς ἐσθίω . οὐχ ἐπεί ὁ ψυχή τροφή δήω · ἀσώματος γάρ 51 · ἀλλά κατά ὁ κοινός φράζω συνήθεια . εἰμί