joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0159.1
κατανενυγμένος , πάντως καὶ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ ¹³ · ὁ δὲ τοιοῦτος , καὶ εἰρηνοποιός . Ὁ δὲ ταῦτα πάντα καταφρονησῶν , καὶ πρὸς κινδύνους ἑκταὶ παρατεταγμένος , καὶ οὐ ταραχθήσεται ἀκούων κακῶς , καὶ μυρία ¹⁴ πᾶσων δεινὰ . Παραίνεσας τοῖνυν ἄ προσῆκε , πάλιν ἀναπαίει τοὺς ἐχθρικοὺς αὐτούς . Ἐπειδὴ γὰρ ὑπὸ τὰ ἐπιτάγματα ἦν , καὶ πολλὰ μεῖζονα τῶν ἐν τῇ Παλαισᾷ , ἵνα μὴ θορυβῶνται καὶ ταράσσωνται , καὶ λέγωσι · Πῶς δυνασόμεθα ταῦτα κατορθοῦν , ἔχουσιν τί φησιν · Ὑμεῖς ἐστέ τὸ ἅλας τῆς γῆς · δείκνυσι δὲ ἀναγκαίως ταῦτα ἐπιτάττει . Οὐ γὰρ ὑπὲρ τῆς καθ’ ἑαυτοὺς ζωῆς , ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς σιουμένης , φησίν , ἀπάσης ὁ λόγος ἑσταὶ ὑμῖν . Οὐδὲ γὰρ εἰς δύο πόλεις , καὶ ¹⁵ δέκα , καὶ εἴκοσι , οὐδὲ εἰς ἐν ἔθνος ὑμᾶς ἀποστέλλω , καθάπερ τοὺς προφήτας , ἀλλ’ εἰς γῆν καὶ θάλατταν καὶ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν , καὶ ταύτην κακῶς διακειμένην . Τῷ γὰρ εἰπεῖν , Ὑμεῖς ἐστέ τὸ ἅλας τῆς γῆς , ἔδειξε μυριανθέστατον ἅπασαν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν , καὶ κατασπαείσθαι ὑπὸ τῶν ἀμαρτημάτων . Διὰ τοι τοῦτο ταῦτας παρ’ αὐτῶν ἐπιζητεῖ τὰς ἀρετάς , αἱ μάλιστα πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ἐπιμέλειαν εἰσὶν ἀναγκαῖαι καὶ χρησιμοι . Ὁ τε γὰρ πρὸς καὶ ἐπιεικὴς καὶ ἐλεήμων καὶ δικαῖος , οὐκ εἰς αὐτὸν συγχλεῖ τὰ κατορθώματα μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἑτέραν ¹⁶ ὠφελείαν τὰς καλὰς ταύτας ὑπεργείας παρασκευάζει πηγὰς . Ὁ δ’ αὖ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ καὶ εἰρηνοποιός , καὶ ἐλανυγμένος ὑπὲρ τῆς ἀληθείας , πάλιν πρὸς τὴν κοινὴν συμφέρον τῶν βίῶν χαλίσεται . Μὴ τοῖνυν νομίσητε , φησίν , ἐπὶ τοῦς τυχόντας ἀγῶνας ἐλθεῖν , μηδὲ ὑπὲρ μικρῶν τινῶν εἶναι τὸν λόγον ὑμῖν · Ὑμεῖς ἐστέ τὸ ἅλας τῆς γῆς . Τί οὖν ; τὰ σεσηπότα αὐτοὺ διώρωσαν ; Οὐδαμῶς . Οὔτε ¹⁷ γὰρ δυνατὸν τὴ διεφθαρμένην τὴν ἐπιτάσσοιτας ἅλας ὠφελεῖν . Οὐ δὲ τοῦτο ἐποιοῦν ἀλλὰ ἀνανευθέντα πρότερον καὶ παραδοθέντα αὐτοῖς , καὶ τῆς δυσωδίας ἀπαλλαγέντα ἐκείνης , τὸτε ἡλθον , κατέχοντες καὶ [ 194 ] διατηροῦντες ἐν τῇ νεαρότητι ταύτῃ , ἣν παρὰ τοῦ Δεσπότου παρέλαβον . Τὸ μὲν γὰρ ἀπαλλαγέναι τῆς σπληνδῶνος τῶν ἀμαρτημάτων , τοῦ Χριστοῦ κατορθώμα γέγονεν · τὸ δ’ αὖ πάλιν μηκέτι ἐπ’ ἐκείνην ἐπανελθεῖν , τῆς τούτων σπουδῆς καὶ ταλαιπωρίας ἔργον ἦν . Ὅρας πῶς κατὰ μικρὸν δείκνυσι καὶ τῶν προφητῶν δυνάς βελτίους ; Οὐ γὰρ τῆς Παλαιστίνης διδασκάλους εἶναι φησιν , ἀλλὰ τῆς γῆς ἀπάσης · καὶ οὐχ ἀπλῶς διδασκάλους , ἀλλὰ καὶ φοβερούς . Τὸ γὰρ δὴ θαυμαστὸν τοῦτό ἐστιν , ὅτι οὐ χολασκεύοντες , οὐδὲ θεραπεύοντες , ἀλλ’ ἐπιστύφωντες ὡσπερ τὸ ἅλας , οὕτω πονεύνοι πάσι γεγόναι . Μὴ τοῖνυν θαυμάσητε , φησίν , εἰ τοὺς ἄλλους ἀφεῖς ὑμῖν διαλέγομαι , καὶ πρὸς τοσούτους ἔλκω κινδύνους . Ἐννοήσατε γὰρ ὅσαις πόλεσι καὶ δήμοις καὶ ἔθνεσι μέλλω πέμπειν ὑμᾶς ἐπιστάτας . Διὰ τοῦτο οὐχ ὑμᾶς εἶναι βούλομαι φρονίμους μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέρους τοιούτους ποιεῖν . Τοὺς δὲ τοιούτους πολὺ δεῖ συνετοὺς εἶναι , ἐν οἷς ἡ τῶν ἄλλων κινδυνεύει σωτηρία , καὶ τοσαύτην αὐτοῖς τὴν περιουσίαν εἶναι τῆς ἀρετῆς , ὡς καὶ ἄλλοις μεταδιδόναι τῆς ὠφελείας . Εἰ γὰρ τοιοῦτοι μὴ γένοισθε ¹⁸ , οὐδὲ ὑμῖν αὐτοῖς ἀρκέσετε . Ἡ . Μὴ τοῖνυν δυσχεράνητε , ὡς ἐπαχθῶν δυντῶν τῶν λεγομένων . Τοὶς μὲν γὰρ ἄλλοις μωρανθῆναι δυνατὸν ἐπανελθεῖν δι’ ὑμῶν ¹⁹ · ὑμεῖς δὲ , εἰ τοῦτο πάθοιτε , μεθ’ ἑαυτῶν καὶ ἑτέρους προσαπολεῖτε . Ὥστε ὅσω μεγάλα ἐγχειρίσεσθε πράγματα ²⁰ , τοσούτω καὶ μεῖζον δεῖσθε σπουδῆς . Διὸ φησιν · Ἄν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ , ἐν τινὶ ἁλισθήσεται ; Εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἐτι , εἰ μὴ βληθῆναι ἔξω , καὶ καταπατεῖσθαι
Lemmas: κατανύσσομαι , πάντως καί καθαρός ὁ Καρδία ¹³ · ὁ δέ τοιοῦτος , καί εἰρηνοποιός . ὁ δέ οὗτος πᾶς καταφρονέω , καί πρός κίνδυνος ἕκτος παρατάσσω , καί οὖον ταράσσω ἀκούω κακῶς , καί μυρίος ¹⁴ πάσσω δεινός . Παραίνεσας τοίνυν ὅς προσήκω , πάλιν ἀναπαίω ὁ ἐχθρικός αὐτός . ἐπεί γάρ ὑπό ὁ ἐπίταγμα εἰμί , καί πολύς μείζων ὁ ἐν ὁ Παλαισᾷ , ἵνα μή θορυβέω καί ταράσσω , καί λέγω · Πῶς δύναμαι οὗτος κατορθόω , ἔχω τίς φημί · σύ εἰμί ὁ ἅλς ὁ γῆ · δείκνυμι δέ ἀναγκαῖος οὗτος ἐπιτάσσω . οὖον γάρ ὑπέρ ὁ κατά ἑαυτοῦ ζωή , ἀλλά ὑπέρ ὁ σιουμενω , φημί , ἀπασάω ὁ λόγος εἰμί σύ . οὐδέ γάρ εἰς δύο πόλις , καί ¹⁵ δέκα , καί εἴκοσι , οὐδέ εἰς ἐν ἔθνος σύ ἀποστέλλω , καθάπερ ὁ προφήτης , ἀλλά εἰς γῆ καί θάλασσα καί ὁ οἰκέω ἅπας , καί οὗτος κακῶς διάκειμαι . ὁ γάρ εἶπον , σύ εἰμί ὁ ἅλς ὁ γῆ , δείκνυμι μυριανθής ἅπας ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί κατασπάω ὑπό ὁ ἁμάρτημα . Ζεύς ὅς οὗτος οὗτος παρά αὐτός ἐπιζητέω ὁ ἀρετή , ὁ μάλιστα πρός ὁ ὁ πολύς ἐπιμέλεια εἰμί ἀναγκαῖος καί χρήσιμος . ὁ τε γάρ πρός καί ἐπιεικής καί ἐλεήμων καί Δίκαιος , οὐ εἰς αὐτός συγχλεῖ ὁ κατόρθωμα μόνος , ἀλλά καί εἰς ὁ ἕτερος ¹⁶ ὠφέλεια ὁ κάλως οὗτος υπέργειος παρασκευάζω πηγή . ὁ δέ αὖος καθαρός ὁ Καρδία καί εἰρηνοποιός , καί ἐλανυγμένος ὑπέρ ὁ ἀλήθεια , πάλιν πρός ὁ κοινός συμφέρω ὁ Βίων χαλισετα . μή τοίνυν νομίζω , φημί , ἐπί ὁ τυγχάνω ἀγών ἔρχομαι , μηδέ ὑπέρ μικρός τις εἰμί ὁ λόγος σύ · σύ εἰμί ὁ ἅλς ὁ γῆ . τις οὖν ; ὁ σήπω αὐτου διοράω ; οὐδαμός . οὔτε ¹⁷ γάρ δυνατός ὅς διαφθείρω ὁ ἐπιτάσσω ἅλς ὠφελέω . οὖον δέ οὗτος ποιέω ἀλλά ἀνανεύω πρότερος καί παραδίδωμι αὐτός , καί ὁ δυσωδία ἀπαλλάσσω ἐκεῖνος , τότε ἡλσχω , κατέχω καί [ 194 ] διατηρέω ἐν ὁ νεαρότης οὗτος , ὅς παρά ὁ δεσπότης παραλαμβάνω . ὁ μέν γάρ ἀπαλλάσσω ὁ σπληνώδης ὁ ἁμάρτημα , ὁ Χριστός κατόρθωμα γίγνομαι · ὁ δέ αὖος πάλιν μηκέτι ἐπί ἐκεῖνος ἐπανέρχομαι , ὁ οὗτος σπουδή καί ταλαιπωρία ἔργον εἰμί . ὁράω πῶς κατά μικρός δείκνυμι καί ὁ προφήτης δύο ἀγαθός ; οὖον γάρ ὁ Παλαιστίνη διδάσκαλος εἰμί φημί , ἀλλά ὁ γῆ ἀπασάω · καί οὐ ἀπλόος διδάσκαλος , ἀλλά καί φοβερός . ὁ γάρ δή θαυμαστός οὗτος εἰμί , ὅτι οὖον χολασκευειμι , οὐδέ θεραπεύω , ἀλλά ἐπιστύφω ὡς ὁ ἅλς , οὗτος πονέω πᾶς γονεύς . μή τοίνυν θαυμάζω , φημί , εἰμί ὁ ἄλλος ἀφίημι σύ διαλέγω , καί πρός τοσοῦτος ἕλκω κίνδυνος . ἐννοέω γάρ ὅσος πόλις καί δῆμος καί ἔθνος μέλλω πέμπω σύ ἐπιστάτης . Ζεύς οὗτος οὐ σύ εἰμί βούλομαι φρόνιμος μόνος , ἀλλά καί ἕτερος τοιοῦτος ποιέω . ὁ δέ τοιοῦτος πολύς δεῖ συνετός εἰμί , ἐν ὅς ὁ ὁ ἄλλος κινδυνεύω σωτηρία , καί τοσοῦτος αὐτός ὁ περιουσία εἰμί ὁ ἀρετή , ὡς καί ἄλλος μεταδίδωμι ὁ ὠφέλεια . εἰμί γάρ τοιοῦτος μή γίγνομαι ¹⁸ , οὐδέ σύ αὐτός ἀρκέω . ὁ . μή τοίνυν δυσχεραίνω , ὡς ἐπαχθής δύο ὁ λέγω . ὅς μέν γάρ ἄλλος μωραίνω δυνατός ἐπανέρχομαι διά σύ ¹⁹ · σύ δέ , εἰμί οὗτος πάσχω , μετά ἑαυτοῦ καί ἕτερος προσαπόλλυμι . ὥστε ὅσος μέγας ἐγχειρίζω πρᾶγμα ²⁰ , τοσοῦτος καί μείζων δήω σπουδή . Διὸ φημί · ἄν δέ ὁ ἅλς μωραίνω , ἐν τις ἁλίζω ; εἰς οὐδείς ἰσχύω ἔτι , εἰμί μή βάλλω ἔξω , καί καταπατέω