joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0044.1
πρώτων κινδυνεύειν ἐμελλον , παρῆν μὲν , ἐκάθυσδε δὲ , ὡς ἐξ ἐτοίμου δοῦναι τὴν παραμυθίαν αὐτοῖς · νυνὶ δὲ ἐπὶ μεῖζονα ἄγων αὐτοὺς ὑπομονήν , οὐδὲ τοῦτο ποιεῖ , ἀλλ' ἀπεῖσι , καὶ ἐν μέσῃ θαλάσσῃ συγχωρεῖ τὸν χειμῶνα διεγερθῆναι , ὡς μὴδὲ προσδεχθῆσαι ποθὲν ἐλπίδα σωτηρίας , καὶ ὅλην τὴν νύκτα ἀφήναι αὐτοὺς κλυδωνιζεσθαι , διεγείρων [ 514 ] αὐτῶν , ὡς οἶμαι , πεπωρωμένην τὴν καρδίαν . Καὶ γὰρ τοιοῦτον ὁ φόβος , ὃν μετὰ τοῦ χειμῶνος καὶ ὁ καιρὸς ποιεῖ . Μετὰ δὲ τὴς κατανεύσεως καὶ εἰς ἐπιθυμίαν μεῖζονα αὐτοὺς ἐνέβαλε τὴν αὐτοῦ , καὶ εἰς μνήμην διηνεκῆ . Διὰ δὲ τοῦτο οὐκ εὐθὺς αὐτοὺς ἐπέστη · Τετάρτη γὰρ φυλακή , φησίν , τῆς νυκτὸς ἦλθε πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης · παιδεύων αὐτοὺς μὴ ταχέως λύσιν ζητεῖν τῶν συννεχόντων δεινῶν , ἀλλὰ φέρειν τὰ ἐμπιπτόντα γενναίως . Ὅτε γοῦν προσεδόκησαν ἀπαλλαγῆσεσθαι , τότε ἐπετάθη πάλιν ὁ φόβος . Ἰδόντες γὰρ αὐτόν , φησίν , οἱ μαθηταὶ περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης , ἐταράχθησαν , λέγοντες φάντασμα εἶναι , καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἐκράζαν . Καὶ γὰρ ἀεὶ τοῦτο ποιεῖ · ὅταν μέλλῃ λύειν τὰ δεινὰ , ἕτερα χαλεπώτερα ἐπάγει καὶ φοβερώτερα · ὅ δὴ καὶ τότε συνέβη . Μετὰ γὰρ τοῦ χειμῶνος καὶ ἡ ὕψις αὐτοὺς ἐθορύβησε τοῦ χειμῶνος οὐ ἦστον . Διὰ τοῦτο οὐδὲ τὸ σκότος ἔλυσεν , οὐδὲ φανερὸν ἐαυτὸν εὐθὺς ἐποίησεν , ἀλείφων αὐτοὺς , ὅπερ εἶπον , ἐν τῇ συνεχείᾳ τοῦ φόβου τούτων , καὶ παιδεύων εἶναι καρτερικούς . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰὼβ ἐποίησεν · ὅτε γὰρ μέλλει λύειν [ τὸν φόβον καὶ 82 ] τὸν πειρασμόν , τότε τὸ τέλος χαλεπώτερον εἶσας γενέσθαι · οὐ διὰ τὸν τῶν παιδῶν θάνατον λέγω , καὶ τὰ ῥήματα τῆς γυναίκος , ἀλλὰ διὰ τὴν ὀνειδὴν τὰ τῶν οἰκετῶν , τὰ τῶν φίλων . Καὶ ὅτε τὸν Ἰακώβ ἐξαρπάζειν ἐμελλε τῆς ἐν τῇ ξένῃ παλαιστρωίας , ἀφῆκε διεγερθῆναι καὶ μεῖζονα γενέσθαι τὸν θόρυβον . Καὶ γὰρ ὁ κηδεστὴς καταλαβὼν θάνατον ἠπελθε , καὶ μετ' ἐκείνον 83 ὁ ἀδελφὸς διαδέχεσθαι μέλλει , τὸν περὶ τῶν σχάτων ἐπεκρέμασε κίνδυνον . Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἔνι ἔν ἑνὶ ἐν μακρῷ χρόνῳ καὶ σφοδρῶς πειράζεσθαι , ὅταν μέλλωσιν βαδίζειν τοὺς ἀγῶνας οἱ δίκαιοι , βουλόμενος αὐτοὺς πλὸν κεραδαίνειν , ἐπιτίττει τὰ γυμνάσια . Ὁ καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀβραὰμ ἐποίησε , τὸν 84 ἔσχατον ἄθλον τὸν τοῦ παιδὸς θεὶς . Οὕτω γὰρ καὶ φορητὰ ἔσται τὰ ἀφόρητα , ὅταν ἐπὶ θύρας ἐπάγηται ἐγγὺς ἔχοντα τὴν ἀπαλλαγήν . Τοῦτο δὴ καὶ τότε ἐποίησε , καὶ οὐ πρῶτον ἀπεκάλυψεν ἑαυτὸν ὁ Χριστός , ὡς ὅτε ἐκράζαν . Ὅσῳ γὰρ ἐπετείνετο τὰ τῆς ἀγωνίας , τοσοῦτω μᾶλλον ἡσμένιζον 85 , 86 αὐτοῦ τὴν παρουσίαν . Εἶτα , ἐπειδὴ ἐδόξαν , φησίν , Εὐθὺς ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · λέγων · Θαρσεῖτε , ἐγώ εἰμι · μὴ φοβεῖσθε . Τοῦτο τὸ ῥῆμα τὸν φόβον ἔλυσε , καὶ ὀρθρίσαι παρεσκεύασεν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ τῆς ὕψεως αὐτὸν οὐκ ἐγίνωσκον , καὶ διὰ τὸ παράδοξον τῆς βαδίσως καὶ διὰ τὸν καιρόν , ἀπὸ τῆς φωνῆς δήλον ἑαυτὸν ποιεῖ . Τί οὖν ὁ Πέτρος , ὁ πανταχοῦ θερμὸς καὶ ἀεὶ τῶν ἄλλων προπηδῶν · Κύριε , εἰ σὺ εἶ , φησίν , κέλευσόν με πρὸς σὲ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα . Οὐκ εἶπεν , Εὐβὰι καὶ παρακάλεσον , ἀλλὰ , Κέλευσον . Εἶδες πόση ἡ θερμότης ; πόση ἡ πίστις ; Καίτοιγε ἐκ τούτου πολλοῦ κινδυνεύει , ἐκ τοῦ πέρα τοῦ μέτρου ζητεῖν . Καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα πολὺ μέγα ἐκτήθη , δι' ἀγάπην μόνον , οὐ δι' ἐπίδειξιν . Οὐδὲ γὰρ εἶπα , Κέλευσόν με βαδίζειν ἐπὶ τὰ ὕδατα · ἀλλ'[515 ] τῇ · Κέλευσόν με ἐλθεῖν πρὸς σέ . Οὐδεὶς γὰρ οὕτως ἐφίλει τὸν Ἰησοῦν . Τοῦτο καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐποίησεν ·
Lemmas: πρῶτος κινδυνεύω μέλλω , πάρειμι μέν , ἐκάθυσδε δέ , ὡς ἐκ ἑτοῖμος δίδωμι ὁ παραμυθία αὐτός · νυνί δέ ἐπί μείζων ἄγω αὐτός ὑπομονή , οὐδέ οὗτος ποιέω , ἀλλά ἄπειμι , καί ἐν μέσος θάλασσα συγχωρέω ὁ χειμών διεγείρω , ὡς μηδέ προσδέχομαι ποθεν ἐλπίς σωτηρία , καί ὅλος ὁ νύξ ἀφανίζω αὐτός κλυδωνίζω , διεγείρω [ 514 ] αὐτός , ὡς οἴομαι , πωρόω ὁ Καρδία . καί γάρ τοιοῦτος ὁ φόβος , ὅς μετά ὁ χειμών καί ὁ καιρός ποιέω . μετά δέ σής κατάνευσις καί εἰς ἐπιθυμία μείζων αὐτός ἐμβάλλω ὁ αὐτός , καί εἰς μνήμη διηνεκής . Ζεύς δέ οὗτος οὐ εὐθύς αὐτός ἐφίστημι · Τέταρτος γάρ φυλακή , φημί , ὁ νύξ ἔρχομαι πρός αὐτός περιπατέω ἐπί ὁ θάλασσα · παιδεύω αὐτός μή ταχέως λύσις ζητέω ὁ συμφέρω δεινός , ἀλλά φέρω ὁ ἐμπίπτω γενναῖος . ὅτε γοῦν προσδοκάω ἀπαλλάσσω , τότε ἐπιτείνω πάλιν ὁ φόβος . εἶδον γάρ αὐτός , φημί , ὁ μαθητής περιπατέω ἐπί ὁ θάλασσα , ταράσσω , λέγω φάντασμα εἰμί , καί ἀπό ὁ φόβος κράζω . καί γάρ ἀεί οὗτος ποιέω · ὅταν μέλλω λύω ὁ δεινός , ἕτερος χαλεπός ἐπάγω καί φοβερός · ὅς δή καί τότε συμβαίνω . μετά γάρ ὁ χειμών καί ὁ ὕψις αὐτός θορυβώ ὁ χειμών οὖον εἰμί . Ζεύς οὗτος οὐδέ ὁ σκότος λύω , οὐδέ φανερός ἑαυτοῦ εὐθύς ποιέω , ἀλείφω αὐτός , ὅσπερ εἶπον , ἐν ὁ συνέχεια ὁ φόβος οὗτος , καί παιδεύω εἰμί καρτερικός . οὗτος καί ἐπί ὁ Ἰώβ ποιέω · ὅτε γάρ μέλλω λύω [ ὁ φόβος καί 82 ] ὁ πειρασμός , τότε ὁ τέλος χαλεπός ἵζω γίγνομαι · οὖον διά ὁ ὁ παῖς θάνατος λέγω , καί ὁ ῥῆμα ὁ γυνή , ἀλλά διά ὁ ὀνειδὴν ὁ ὁ οἰκέτης , ὁ ὁ Φίλων . καί ὅτε ὁ Ἰακώβ ἐξαρπάζω μέλλω ὁ ἐν ὁ ξένος παλαιστρωίας , ἀφίημι διεγείρω καί μείζων γίγνομαι ὁ θόρυβος . καί γάρ ὁ κηδεστής καταλαμβάνω θάνατος ἐπέρχομαι , καί μετά ἐκεῖνος 83 ὁ ἀδελφός διαδέχομαι μέλλω , ὁ περί ὁ σχάζω ἐπικρεμάννυμι κίνδυνος . ἐπεί γάρ οὐ ἐν ἐν εἷς ἐν μακρός χρόνος καί σφοδρός πειράζω , ὅταν μέλλω βαδίζω ὁ ἀγών ὁ Δίκαιος , βούλομαι αὐτός πλός κεραδαινεος , ἐπιτίττει ὁ γυμνάσιον . ὁ καί ἐπί ὁ Ἀβραάμ ποιέω , ὁ 84 ἔσχατος ἆθλος ὁ ὁ παῖς τίθημι . οὕτως γάρ καί φορητός εἰμί ὁ ἀφόρητος , ὅταν ἐπί θύρα ἐπάγω ἐγγύς ἔχω ὁ ἀπαλλαγή . οὗτος δή καί τότε ποιέω , καί οὖον πρῶτος ἀποκαλύπτω ἑαυτοῦ ὁ Χριστός , ὡς ὅτε κράζω . ὅσος γάρ ἐπιτείνω ὁ ὁ ἀγωνία , τοσοῦτος μᾶλλον ἀσμενίζω 85 , 86 αὐτός ὁ παρουσία . εἶτα , ἐπεί δοκέω , φημί , εὐθύς λαλέω αὐτός ὁ Ἰησοῦς · λέγω · θαρσέω , ἐγώ εἰμί · μή φοβέω . οὗτος ὁ ῥῆμα ὁ φόβος λύω , καί ὀρθρίζω παρασκευάζω . ἐπεί γάρ ἀπό ὁ ὕψος αὐτός οὐ γιγνώσκω , καί διά ὁ παράδοξος ὁ βαδίζω καί διά ὁ καιρός , ἀπό ὁ φωνή δῆλος ἑαυτοῦ ποιέω . τις οὖν ὁ Πέτρος , ὁ πανταχοῦ θερμός καί ἀεί ὁ ἄλλος προπηδάω · κύριος , εἰμί σύ εἰμί , φημί , κελεύω ἐγώ πρός σύ ἔρχομαι ἐπί ὁ ὕδωρ . οὐ εἶπον , ὑβός καί παρακαλέω , ἀλλά , κελεύω . εἶδον πόσος ὁ θερμότης ; πόσος ὁ πίστις ; καίτοι ἐκ οὗτος πολύς κινδυνεύω , ἐκ ὁ πέρα ὁ μέτρον ζητέω . καί γάρ καί ἐνταῦθα πολύς μέγας κτάομαι , διά ἀγάπη μόνος , οὖον διά ἐπίδειξις . οὐδέ γάρ εἶπον , κελεύω ἐγώ βαδίζω ἐπί ὁ ὕδωρ · ἀλλᾴ ] ὁ · κελεύω ἐγώ ἔρχομαι πρός σός . οὐδείς γάρ οὕτως φιλέω ὁ Ἰησοῦς . οὗτος καί μετά ὁ ἀνάστασις ποιέω ·