joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0388.2
δ . Πῶ νῦν εἰσιν ⁸¹ οἱ τὰ σημεῖα ζητοῦντες ; Ἀκούτωσαν ὅτι γνώμης χρεία εὐγνώμων · κἂν μὴ αὐτὴ παρῇ , σημείων οὐδὲν ὠφελος . Ἰδοὺ γοῦν οἱ μὲν Νινευῖται χωρὶς σημείων ἐπίστευσαν · οὗτοι δὲ μετὰ τοσαῦτα θαῦματα χειρός ἐγένοντο , καὶ δαιμόνων ἀπεῖρον οἰκητήριον ἑαυτοῖς κατέστησαν , καὶ μυρίας , ἐπεσπάσαντο συμφοράς · καὶ μάλ’ εἰκότως . Ὅταν γὰρ ἀπαξ τις ἐλευθερωθεὶς τῶν κακῶν μὴ σωφρονισθῇ , πολλῷ χαλεπώτερα πείσεται τῶν προτέρων . Διὰ γὰρ τοῦτο εἶπεν , ὅτι οὐχ εὐρίσκεται ἀνάπαυσιν , ἵνα δεῖξῃ ὅτι πάντως καὶ ἐξ ἀνάγκης λήψεται τὸν τοιοῦτον ἢ τῶν δαιμόνων ἐπιβολή . Καὶ γὰρ ἀπὸ δύο τούτων σωφρονισθῆναι δεῖ , ἀπὸ τε τοῦ παθεῖν πρότερον , ἀπὸ τε τοῦ ἀπαλλαγῆναι · μᾶλλον δὲ καὶ τρίτον πρόσθεσιν , ἢ τῷ χειρόνᾳ πείσεσθαι ἀπειλή . Ἄλλ’ ὅμως οὐδενὶ τούτων ἐγένετο βελτίων . Ταῦτα ⁸² μὴ πρὸς ἐκεῖνους μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἡμᾶς εἴρησθαι · καθὼν ἂν ἔχοι , ὅταν φωτισθέντες καὶ τῶν προτέρων ἀπαλλαγέντες κακῶν , πάλιν τῆς αὐτῆς ἐγώμεθα πονηρίας · καὶ γὰρ χαλεπωτέρα λοιπὸν ἐστὶ ἢ κόλασις τῶν μετὰ ταῦτα ἀμαρτημάτων . Διὰ τοῦτο καὶ τῷ παραλύτῃ ὁ Χριστὸς ἔλεγεν · Ἴδε , ὧντὲς γέγονας · μηκέτι ἁμάρτανεν , ἵνα μὴ χειρόν · εἰ σοι γένηται · καὶ ταῦτα πρὸς ἀνθρώπου εἴκοσι ἔτη ἔχοντα ἐν τῇ ἀσθενείᾳ . Καὶ εἰ χειρον ἐμελλε , φησί , πείσεσθαι τούτων ; Πολλῷ χειρόν καὶ χαλεπώτερον . Μὴ γὰρ δή γενοῦντο τοσαῦτα ἡμῖς ὑπὲρ ἡμῶν , ὅσα δυνάμεθα παθεῖν . Οὐδὲ γὰρ ἀπορεῖ τιμιωτέρον ὁ Θεός . Κατὰ γὰρ τὸ πολύ ἐλεος αὐτοῦ , οὕτω καὶ ἡ ὀργὴ αὐτοῦ . Τοῦτο καὶ ⁸³ τῇ Ἱερουσαλὴμ ἐγκαλεῖ διὰ τοῦ Ἰερεμίου · Εἶδον γὰρ σε , φησί , πνευμένην ἐγώμαι , καὶ ἐλούσα καὶ ἐχρίσα , καὶ ἐδύσατο σοι δνομα ἐν τῷ κάλλει σου · καὶ ἐξεπόρευσας , φησίν , ἐπὶ τοὺς ὁμορούντας σοι · διὸ καὶ χαλεπώτερα ἀπειλεῖ σοι ⁸⁴ ἀμαρτανούση . Ἐντεῦθεν δὲ μὴ τὴν κόλασιν λογίζου μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπείρον τοῦ Θεοῦ μακροθυμίαν . Ποσάκις γοῦν τῶν αὐτῶν ἡφάμεθα κακῶν , καὶ ἔτι μακροθυμεῖ ; Ἄλλ’ μὴ θαρρῶμεν , ἀλλὰ φοβηθῶμεν . Καὶ γὰρ ὁ Φαραὼ εἰ ἐκ τῆς πρώτης πληγῆς ἐπαιδεύθη , οὐκ ἂν ἔλαβε πείραν τῶν ὑστέρων , οὐκ ἂν μετὰ ταῦτα ἅμα αὐτῷ τῷ στρατεύματι ⁸⁵ κατεποντίσθη . Ταῦτα δὲ λέγω , ἐπειδὴ πολλοὶς οἶδα κατὰ τὸν Φαραὼ καὶ νῦν λέγοντας , Οὐχ οἶδα τὸν Θεόν , καὶ τῷ πληθῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ προσφυλῶντας τοὺς ὑπευθύνους . Πόσοι , τοῦ Θεοῦ κελεύοντος , ἀνέναι τὴν ἀπειλήν , οὐδὲ τῶν [ 464 ] πόνων ἀνέγνωσαν γαλᾶσαι ; Ἄλλ’ οὐκ ἔστιν Ἐρυθρὰν θάλασσαν λοιπὸν διαβῆναι νῦν . Ἄλλὰ πέλᾶγός ἐστι πυρός , πέλᾶγος οὐ τοιοῦτον , οὐδὲ τοιοῦτον , ἀλλὰ πολλῷ μεῖζον καὶ ἀγριώτερον , ἐκ τοῦ πυρὸς ἔχον τὰ κύματα , πυρὸς ξένου τινὸς καὶ φρικώδους . Ἄδυς ἐστιν ἐκεῖ μεγάλη φλογὸς χαλεπωτάτης ⁸⁶ . Πανταχοῦ γὰρ πῦρ περιερέχον ἐστιν ἰδεῖν , ἀγρίῳ
Lemmas: δ . πῶ νῦν εἰμί ⁸¹ ὁ ὁ σημεῖον ζητέω ; Ἀκούτωσαν ὅτι γνώμη χρεία εὐγνώμων · κἀν μή αὐτός πείρω , σημεῖον οὐδείς ὠφελής . ἰδέ γοῦν ὁ μέν Νινευῖται Χωρὶς σημεῖον πιστεύω · οὗτος δέ μετά τοσοῦτος θαῦμα χείρ γίγνομαι , καί δαίμων ἤπειρος οἰκητήριον ἑαυτοῦ καθίστημι , καί μυρίος , ἐπισπάω συμφορά · καί μάλα εἰκότως . ὅταν γάρ ἅπαξ τις ἐλευθερόω ὁ κακός μή σωφρονίζω , πολύς χαλεπός πείθω ὁ πρότερος . Ζεύς γάρ οὗτος εἶπον , ὅτι οὐ εὐρίͅσκω ἀνάπαυσις , ἵνα δείκνυμι ὅτι πάντως καί ἐκ ἀνάγκη λαμβάνω ὁ τοιοῦτος ἢ ὁ δαίμων ἐπιβολή . καί γάρ ἀπό δύο οὗτος σωφρονίζω δεῖ , ἀπό τε ὁ πάσχω πρότερος , ἀπό τε ὁ ἀπαλλάσσω · μᾶλλον δέ καί τρίτος πρόσθεσις , ἢ ὁ χείρων πείθω ἀπειλή . ἄλλος ὅμως οὐδείς οὗτος γίγνομαι ἀγαθός . οὗτος ⁸² μή πρός ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά καί πρός ἐγώ ἐρήω · κάθω εἄν ἔχω , ὅταν φωτίζω καί ὁ πρότερος ἀπαλλάσσω κακός , πάλιν ὁ αὐτός ἐγώ πονηρία · καί γάρ χαλεπός λοιπός εἰμί ἢ κόλασις ὁ μετά οὗτος ἁμάρτημα . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παραλύτη ὁ Χριστός λέγω · εἶδον , εἰμί γίγνομαι · μηκέτι ἁμαρτάνω , ἵνα μή χείρων · εἰμί σύ γίγνομαι · καί οὗτος πρός ἄνθρωπος εἴκοσι ἔτος ἔχω ἐν ὁ ἀσθένεια . καί εἰμί χείρων μέλλω , φημί , πείθω οὗτος ; πολλός χείρων καί χαλεπός . μή γάρ δή γίγνομαι τοσοῦτος ἡμεῖς ὑπέρ ἐγώ , ὅσος δύναμαι πάσχω . οὐδέ γάρ ἀπορέω τίμιος ὁ Θεός . κατά γάρ ὁ πολύς ἔλεος αὐτός , οὗτος καί ὁ ὀργή αὐτός . οὗτος καί ⁸³ ὁ Ἱεροσόλυμα ἐγκαλέω διά ὁ Ἰερεμίας · εἶδον γάρ σύ , φημί , πνέω ἐγώ , καί αἱρέω καί χρίω , καί δύο σύ δνομα ἐν ὁ κάλλος σύ · καί ἐκπορεύω , φημί , ἐπί ὁ ὁμορέω σύ · διό καί χαλεπός ἀπειλέω σύ ⁸⁴ ἁμαρτάνω . ἐντεῦθεν δέ μή ὁ κόλασις λογίζομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ ἤπειρος ὁ Θεός μακροθυμία . ποσάκις γοῦν ὁ αὐτός φημί κακός , καί ἔτι μακροθυμέω ; ἄλλος μή θαρσέω , ἀλλά φοβέω . καί γάρ ὁ Φαραώ εἰμί ἐκ ὁ πρῶτος πληγή παιδεύω , οὐ εἄν λαμβάνω πείρω ὁ ὕστερος , οὐ εἄν μετά οὗτος ἅμα αὐτός ὁ στράτευμα ⁸⁵ καταποντίζω . οὗτος δέ λέγω , ἐπεί πολλός οἶδα κατά ὁ Φαραώ καί νῦν λέγω , οὐχ οἶδα ὁ Θεός , καί ὁ πλήθω καί ὁ πλινθεία προσφυλῶντας ὁ ὑπεύθυνος . πόσος , ὁ Θεός κελεύω , ἀναίνομαι ὁ ἀπειλή , οὐδέ ὁ [ 464 ] πόνος ἀναγιγνώσκω γαλᾶσαι ; ἄλλος οὐ εἰμί ἐρυθρός θάλασσα λοιπός διαβαίνω νῦν . ἀλλά πέλαγος εἰμί πῦρ , πέλαγος οὖον τοιοῦτος , οὐδέ τοιοῦτος , ἀλλά πολύς μείζων καί ἄγριος , ἐκ ὁ πυρός ἔχω ὁ κῦμα , πυρός ξένος τις καί φρικώδης . Ἡδύς εἰμί ἐκεῖ μέγας φλόξ χαλεπός ⁸⁶ . πανταχοῦ γάρ πῦρ περιέρχομαι εἰμί ὁράω , ἄγριος