joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0311.1
καλεῦσεις ἑῶν · καὶ αἰσχύνονται τοῦτο · δείκνυσι τὸ πρᾶγμα ὀφειλῶν ὧν , ἐργάτας τε αὐτοὺς καλῶν , καὶ τὸ διδόμενον μισθὸν ὀνομάζων . Μὴ γὰρ ἐπειδὴ ἐν λόγῳ ἡ ἐργασία , φησὶ , νομίζεσθαι μικρὰ εἶναι τὴν εὐεργεσίαν τὴν παρ’ ὑμῶν · καὶ γὰρ πόνους ἔχει τὸ πρᾶγμα πολλούς · καὶ ὅπερ ἐν δώσις οὐ διδασκόμενοι , οὐ χαριζόμενοι παραχέομεν , ἀλλ’ ἀμοιβὴν ἀποδιδόμενοι . “ Ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς ” αὐτοῦ ἐστι . Τοῦτο δὲ εἴρηκεν , οὐ τοσούτου τοὺς ἀποστολικούς ἀποφαίνων πόνους ἀξίους · ἀπαγε , μὴ γένοιτο · ἀλλὰ καὶ ἐκείνοις νομοθετῶν μηδὲν πλέον ζητεῖν , παρὰ τοὺς παρέχοντας πειθῶν , ὅτι οὐ φιλοτιμία τὸ γινόμενον παρ’ αὐτῶν ἐστίν , ἀλλ’ ὀφειλή . Εἰς ἧν ὁ ἄν πόλιν ἢ κώμην εἰσελθόντες , ἐξετάσατε τὸν ἄνθρωπον ἐν αὐτῇ ἐστι , κάκει μένετε ἕως ἂν ἐξέλθητε . Οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ εἶπον , φησίν , “ Ἄξιος ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς ” αὐτοῦ ἐστι , τὰς πάντων οἶκον θύρας ἀνεῳξάμενοι , καὶ ἐνταῦθα πολλὴν κελειῦ ποιεῖσθαι τὴν ἀναπαύλασιν . Τοῦτο γὰρ καὶ εἰς δόξαν ὑμῶν ὠφελήσει , καὶ εἰς αὐτὸ τὸ τρέφεσθαι . Εἰ γὰρ ἄξιος ἐστὶ , πάντως δώσει τροφήν · καὶ μάλιστα ὅταν μηδὲν πλέον τῶν ἀναγκαίων αἰτῆτε . Οὐ μόνον δὲ ἄξιος · κελειῦ ζητεῖν , ἀλλὰ μηδὲ οἰκίαν ἐξ οἰκίας ἀμελεῖν , ὥστε μὴ τὸν δεχόμενον λυπεῖν , μὴτε αὐτοὺς δόξαν λαβεῖν γαστριμαργίας , καὶ εὐκολίας . Τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπών , “ Ἐκεῖ μένετε ἕως ἀν ἐξέλθητε . Καὶ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν ἄλλων εὐαγγελιστῶν ἐστὶ καταμαθεῖν . Εἰδὼς πῶς αὐτοὺς καὶ ταύτῃ ὀνειδισμὸς ἐποίησεν , καὶ τοὺς δεχομένους ἐναγώνιους , δεῖξαι δτι αὐτοὶ μᾶλλον εἰσὶν οἱ κεφαλαιῶντες , καὶ εἰς ὀδύνην καὶ εἰς ὠφελείας λόγον · Εἶτα αὐτὸ τοῦτο πάλιν ἐπισκευάζει φησίν · Εἰσερχόμενοι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν , ἀσπάσασθε αὐτήν . Καὶ ἐὰν μὴ ἡ ἡ οἰκία ἄξια , ἐλθούσα εἰρήνη ὑμῶν ἐπ’ αὐτὴν · ἐὰν [ 372 ] δὲ μὴ ἡ ἄξια , ἡ εἰρήνη ὑμῶν ἐφ’ ὑμᾶς ἐπιστραφήσεται . Ὥς μέχρι τίνος οὐ παρατείνεται διὰ τῆς ἀξίας ; Καὶ μᾶλα εἰκῶς . Ἀληθῶς γὰρ εὐσεβείας καὶ κήρυκας κατεσκευάσας τῆς οἰκουμένης · καὶ ταύτῃ μετρίαν αὐτοὺς παρασκευάζων , καὶ ἐπεράσους ποιῶν , φησίν · Καὶ ὅς ἂν μὴ δέξηται ὑμᾶς , μηδὲ ἀκούσῃ τῶν λόγων ὑμῶν , ἐξέρχόμενοι τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης , ἐκτινάξατε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν . Ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἀνεκτότερον ἐσται τῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρας ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως , ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ . Μὴ γὰρ ἐπειδὴ διδάσκετε , φησὶ , διὰ τοῦτο περιμένετε παρ’ ἐτέρων ἀποδέχεσθαι , ἀλλὰ προηγείσθω τὴν τιμήν . Εἶτα δείκνυσι ὅτι οὐκ ἀσπασμὸς τοῦτο ἐστὶ ψιλός , ἀλλ’ εὐλογία . Ἐὰν ἡ , φησίν , ἄξια ἡ οἰκία , ἥσει ἐπ’ αὐτήν · ἐὰν δὲ ὑβριστὴ πρώτη μὲν κόλασις , τὸ μὴ ἀποδιδόναι τῆς εἰρήνης · δευτέρα δὲ , ὅτι τὰ Σοδόμων πεισάται . Καὶ τὸ πρὸς ἡμᾶς , φησίν , ἢ ἐκείνων κόλασις · “ Ἔξετε τὰς τῶν ἁλίων οἰκίας . Τί δὲ βούλεται ; ὅτι Ἐκτινάξατε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν ; Ἡ ὥστε δεῖξαι ὅτι οὐδὲν ἔλαβον παρ’ αὐτῶν , ὥστε εἰς μαρτύριον αὐτοῖς γενέσθαι τῆς μακρᾶς ὁδοπορίας , ἣν ἐπετείλαντο δι’ αὐτοὺς . Σὺ δὲ μοι σκόπει πῶς οὐδὲ τὸ πᾶν αὐτοὺς διδύσιν . Οὐδὲ γὰρ προγινώσκοντες τίνες αὐτοὶς χαριεῖται , ὥστε μαθεῖν τὸς ἄξιος , καὶ τὸς οὐ τοιούτος · ἀλλὰ περιεργάσεσθαι καὶ τὴν πέραν ἀναμενεῖν κελειῦ . Πῶς οὖν αὐτοὶ παρὰ τελῶν ἔμενεν ;
Lemmas: καλέω ἑός · καί αἰσχύνω οὗτος · δείκνυμι ὁ πρᾶγμα ὀφειλή ὅς , ἐργάτης τε αὐτός καλός , καί ὁ δίδωμι μισθός ὀνομάζω . μή γάρ ἐπεί ἐν λόγος ὁ ἐργασία , φημί , νομίζω μικρός εἰμί ὁ εὐεργεσία ὁ παρά σύ · καί γάρ πόνος ἔχω ὁ πρᾶγμα πολύς · καί ὅσπερ ἐν δίδωμι οὖον διδάσκω , οὖον χαρίζομαι παραχέω , ἀλλά ἀμοιβή ἀποδίδωμι . “ Ἄξιος γάρ ὁ ἐργάτης ὁ τροφή ” αὐτός εἰμί . οὗτος δέ εἴρω , οὖον τοσοῦτος ὁ ἀποστολικός ἀποφαίνω πόνος ἄξιος · ἀπάγω , μή γίγνομαι · ἀλλά καί ἐκεῖνος νομοθέτης μηδείς πλέω ζητέω , παρά ὁ παρέχω πειθώ , ὅτι οὖον φιλοτιμία ὁ γίγνομαι παρά αὐτός εἰμί , ἀλλά ὀφειλή . εἰς ἧμαι ὁ ἄν πόλις ἢ κώμη εἰσέρχομαι , ἐξετάζω ὁ ἄνθρωπος ἐν αὐτός εἰμί , κέω μένω ἠώς εἄν ἐξέρχομαι . οὐδέ γάρ ἐπεί εἶπον , φημί , “ Ἄξιος ὁ ἐργάτης ὁ τροφή ” αὐτός εἰμί , ὁ πᾶς οἶκος θύρα ἀνοίγω , καί ἐνταῦθα πολύς κελεύς ποιέω ὁ ἀναπαύλασιν . οὗτος γάρ καί εἰς δόξα σύ ὠφελέω , καί εἰς αὐτός ὁ τρέφω . εἰμί γάρ ἄξιος εἰμί , πάντως δίδωμι τροφή · καί μάλιστα ὅταν μηδείς πλέω ὁ ἀναγκαῖος αἰτέω . οὖον μόνος δέ ἄξιος · κελεύς ζητέω , ἀλλά μηδέ οἰκίον ἐκ οἰκίον ἀμελέω , ὥστε μή ὁ δέχομαι λυπέω , μήτε αὐτός δόξα λαμβάνω γαστριμαργία , καί εὐκολία . οὗτος γάρ δηλόω εἶπον , “ ἐκεῖ μένω ἠώς εἰς ἐξέρχομαι . καί οὗτος καί ἐκ ὁ ἄλλος εὐαγγελιστής εἰμί καταμανθάνω . εἰδώς πῶς αὐτός καί οὗτος ὀνειδισμός ποιέω , καί ὁ δέχομαι εναγώνιος , δείκνυμι δ αὐτός μᾶλλον εἰμί ὁ κεφαλαιόω , καί εἰς ὀδύνη καί εἰς ὠφέλεια λόγος · εἶτα αὐτός οὗτος πάλιν ἐπισκευάζω φημί · εἰσέρχομαι δέ εἰς ὁ οἰκίον , ἀσπάζομαι αὐτός . καί ἐάν μή ὁ ὁ οἰκίον ἄξιος , ἔρχομαι εἰρήνη σύ ἐπί αὐτός · ἐάν [ 372 ] δέ μή ὁ ἄξιος , ὁ εἰρήνη σύ ἐπί σύ ἐπιστρέφω . ὥ μέχρι τίς οὖον παρατείνω διά ὁ ἄξιος ; καί μῆλον ἵημι . ἀληθής γάρ εὐσέβεια καί κῆρυξ κατασκευάζω ὁ οἰκέω · καί οὗτος μέτριος αὐτός παρασκευάζω , καί περάω ποιέω , φημί · καί ὅς εἄν μή δέχομαι σύ , μηδέ ἀκούω ὁ λόγος σύ , εξερχόμενος ὁ οἰκίον ἢ ὁ πόλις ἐκεῖνος , ἐκτινάσσω ὁ κονιορτός ὁ πούς σύ . ἀμήν λέγω σύ , ἀνεκτός εἰμαι ὁ Σόδομα καί Γόμορρα ἐν ἡμέρα κρίσις , ἢ ὁ πόλις ἐκεῖνος . μή γάρ ἐπεί διδάσκω , φημί , διά οὗτος περιμένω παρά ἕτερος ἀποδέχομαι , ἀλλά προηγέομαι ὁ τιμή . εἶτα δείκνυμι ὅτι οὐ ἀσπασμός οὗτος εἰμί ψιλός , ἀλλά εὐλογία . ἐάν ὁ , φημί , ἄξιος ὁ οἰκίον , ἵημι ἐπί αὐτός · ἐάν δέ υβριστής πρῶτος μέν κόλασις , ὁ μή ἀποδίδωμι ὁ εἰρήνη · δύο δέ , ὅτι ὁ Σόδομα πείθω . καί ὁ πρός ἐγώ , φημί , ἢ ἐκεῖνος κόλασις · “ ἔχω ὁ ὁ ἥλιος οἰκίον . τις δέ βούλομαι ; ὅτι ἐκτινάσσω ὁ κονιορτός ὁ πούς σύ ; ὁ ὥστε δείκνυμι ὅτι οὐδείς λαμβάνω παρά αὐτός , ὥστε εἰς μαρτύριον αὐτός γίγνομαι ὁ μακρός οδοπορις , ὅς ἐπιτέλλω διά αὐτός . σύ δέ ἐγώ σκοπέω πῶς οὐδέ ὁ πᾶς αὐτός διδυο . οὐδέ γάρ προγιγνώσκω τίς αὐτός χαρίζομαι , ὥστε μανθάνω τός ἄξιος , καί τός οὖον τοιούτος · ἀλλά περιεργάζομαι καί ὁ πέραν ἀναμένω κελεύς . Πῶς οὖν αὐτός παρά τέλος μένω ;