joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0052.1
γ . Καὶ γὰρ ὁ πᾶς Ἰουδαϊσμὸς ἐν τούτῳ συνέχεται · κἂν τούτῳ ἀνέλῃ , καὶ τὸ πᾶν ἀνέλῃ . Ἐντεῦθεν γὰρ δείκνυσιν , ὅτι καὶ περιτομὴν δεῖ λύειν . Ἄλλ’ αὐτὸς μὲν 66 τοῦτο προηγούμενος οὐκ εἰσηγεῖται , ἐπειδὴ τῶν ἄλλων ἐντολῶν πρεσβύτερον ἦν , καὶ πλείονα εἶχε τὴν ὑπόληψιν · διὰ δὲ τῶν μαθητῶν αὐτὸ νομοθετεῖ . Οὕτω γὰρ μέγα ἦν , ὅτι καὶ οἱ μαθηταὶ μετὰ τοσούτου χρόνου βουλόμενοι αὐτὸ ἀνελεῖν , πρότερον αὐτὸ μεταχειρίζονται , καὶ οὕτω καταλύουσιν . Ὅρα δὲ πῶς εἰσάγει τὸν νόμον . Προσκαλεσάμενος γὰρ τοὺς ὀχλοὺς εἶπεν αὐτοῖς · Ἀκούσατε καὶ συνίετε . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς αὐτοὺς ἀποφαίνεται , ἀλλὰ τῇ τιμῇ καὶ τῇ θεραπείῃ πρώτον εὐπράδεκτον ποιεῖ τὸν λόγον ( τοῦτο γὰρ ἐξηλῶσεν ὁ εὐαγγελιστὴς εἰπών , Προσκαλεσάμενος ) · ἔπειτα καὶ τῇ καιρῷ . Μετὰ γὰρ τῶν ἐκείνων ἐλέγχων καὶ τῆν νίκην τὴν κατ’ αὐτῶν , καὶ τὴν παρὰ τοῦ προφήτου καπηγορίαν , τότε ἄρχεται τῆς νομοθεσίας , ὅτε καὶ εὐκολώταρον καταδέχοντο 67 τὰ λεγόμενα . Καὶ οὐχ ἀπλῶς αὐτοὺς προσκαλεῖται , ἀλλὰ καὶ προσεικτικωτέρας ποιεῖ . Συνἴετε γάρ , φησὶ · τοῦτέστι , Νοήσατε , διανόησατε · τοιούτος γὰρ ὁ μέλλων γράφεσθαι νόμος . Εἰ γὰρ αὐτοὶ τὸν νόμον ἔλυσαν , καὶ παρὰ καιρόν , διὰ τὴν ἰδίαν παράδοσιν , καὶ ἡκούσατε · πολλῷ μᾶλλον ἐμοῦ ἀκούειν χρῆ τοῦ κατὰ τὸν προσήκοντα καιρὸν ἐπὶ μεῖζονα ὑμᾶς ἄγοντος φιλοσοφίαν . Καὶ οὐκ εἶπεν , Οὐδὲν ἐστὶν ἡ παρατήρησις τῶν βρωμάτων , οὐδ’ ὅτι Μωϋσῆς κακῶς προστάξας , οὐδ’ ὅτι συγκαταβαίνει · ἀλλ’ ἐν τάξει παραινέσεως καὶ συμβουλῆς , καὶ ἀπὸ τῆς τῶν πραγμάτων φύσεως τὴν μαρτυρίαν λαβὼν , φησίν · Οὐ τὰ εἰσερχόμενα εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ 68 τοῦ στόματος · ἐπὶ τὴν φύσιν αὐτὴν καταφεύγων , καὶ νομοθετῶν , καὶ ἀποφαινόμενος . Καὶ ταῦτα ἀκούσοντας οὐδὲν ἀντεῖπον ἐκείνοι , οὐδὲ εἴπον · Τί λέγεις ; τοῦ Θεοῦ 69 μυρία παραγγελίαντος περὶ βρωμάτων παρατηρήσεως , σὺ τοιαῦτα νομοθετεῖς ; ἀλλ’ ἐπειδὴ σφόδρα αὐτοὺς ἐπιστόμισεν , οὐ τῷ ἐλέγχει μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ τῶν ὅλων αὐτῶν εἰς μέσον ἄγαγειν , καὶ τὸ 70 λάθρα γινόμενον παρ’ αὐτῶν ἐκπομπεύσαι , καὶ τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας 71 ἀνακαλύψαι , ἐπιστομήσας ἀπήλθον . Σὺ δὲ μοι σκόπει , πῶς οὐδὲνς θαρρεῖ σαφῶς κατατολμῆσαι τῶν βρωμάτων . Διὰ τοῦτο οὐδὲ εἶπε , Τὰ βρώματα , ἀλλ’ , Οὐ τὰ εἰσερχόμενα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον · ὅπερ εἴκῃ ἦν καὶ περὶ τῶν ἀνίπνων χειρῶν ὑποπτευεῖν . Αὐτὸς μὲν γὰρ περὶ βρωμάτων ἐλεγεν , ἐνοήθη δ’ ἄν καὶ περὶ τούτων72 . Τοσαύτην [ 524 ] γὰρ ἦν ἡ παρατήρησις τῶν βρωμάτων , ὡς καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τὸν Πέτρον εἰπεῖν · Οὐχί , Κύριε , ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον . Εἰ γὰρ καὶ δι’ ἑτέρους ταῦτα ἔλεγε , καὶ ὥστε καταλαβεῖν ἑαυτῷ ἀπολυθῆναι πρὸς τοὺς ἐγκολούοντας , ἵνα 73 δείξῃ καὶ ἄνεῖπε , καὶ οὐδὲ οὕτω συνεχωρήθη , δμως δείκνυσιν πολλὴν ὀδύαν τοῦ πράγματος τὴν ὑπόνοιαν . Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐξ ἀρχῆς οὐ σαφενῶς εἶπε περὶ βρωμάτων , ἀλλὰ , Τὰ εἰσερχόμενα εἰς τὸ στόμα · καὶ πάλιν , ὅτε σαφέστερον ἔδειξεν ὑστερον λέγειν , ἀπὸ τοῦ τέλους αὐτὸ συνεικασίαν εἰπών · Τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶ φαγεῖν οὐ 74 μὴν ] add . οὐν K . L . 75 καταδέχονται K . 76 διὰ ] ἐκ H . L . M . στόματος ] add . ἐκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον L . add . ταῦτα κ . τ . ἄ . M . invitis Mosqq . 77 ἀκούσαντες L . M . 78 add . αὐτῶν Edd . 79 τοῦτο L . M . Μοχ ἦν post βρωμάτων collocant G . H . 80 ἔχειν ] οὕτω H . M . 81 τῶν λόγων Edd . contra meos et Mosqq . omnes . om . 3 Mosqq . τυφλοῖ εἰσι , καὶ ὁδηγοὶ τυφλῶν Mor . Ben . Μοχ πεσόνται H . K . M . 82 [ ω ] Sic L . M . non quia Ge - caeteri οὕτως . 83 εἰσάγει G . post μέσον quae leguntur in Edd . λέγοντα · ὁ λαὸς οὕτως τοὺς γευσεῖ με τιμᾶ , καὶ τὴν ἐξῆς ] absent a K . L . M . Arm . et abesse possunt . 84 περιτρέπων L . M . 85 τυφλός ] add . δὲ L . add . γὰρ M . Μοχ πεσόνται G . M . 86 μέν ] add . γὰρ L . M . p . p . καὶ τὸ τυφλῶν iidem . 87 ἐτέρους corr . G . ἐτέρους K . M . et pr . G . Hoc edidit Mor . ἐξέου Sav . Ben . 88 ὁ εἰρήκας ] τὸ εἰρημένον L . Vulgatam ti post ; eis xi τοῦτο εἰρήκας ; solus tuctur G . invitis Interpp . 89 νομιζθῆ ] add . αὐτὸς K . νομίζῃ αὐτῶν H . p . p . ἀλλ’ ὡς ἀσάφειας Edd .
Lemmas: γ . καί γάρ ὁ πᾶς Ἰουδαϊσμός ἐν οὗτος συνέχω · κἀν οὗτος ἀναιρέω , καί ὁ πᾶς ἀναιρέω . ἐντεῦθεν γάρ δείκνυμι , ὅτι καί περιτομή δεῖ λύω . ἄλλος αὐτός μέν 66 οὗτος προηγούμενος οὐ εἰσηγέομαι , ἐπεί ὁ ἄλλος ἐντολή πρέσβυς εἰμί , καί πλείων ἔχω ὁ ὑπόληψις · διά δέ ὁ μαθητής αὐτός νομοθετέω . οὕτως γάρ μέγας εἰμί , ὅτι καί ὁ μαθητής μετά τοσοῦτος χρόνος βούλομαι αὐτός ἀναιρέω , πρότερος αὐτός μεταχειρίζω , καί οὗτος καταλύω . Ὅρας δέ πῶς εἰσάγω ὁ νόμος . προσκαλέω γάρ ὁ ὄχλος εἶπον αὐτός · ἀκούω καί συνίημι . οὐδέ γάρ ἀπλόος αὐτός ἀποφαίνω , ἀλλά ὁ τιμή καί ὁ θεραπεία πρῶτος εὐπράδεκτον ποιέω ὁ λόγος ( οὗτος γάρ ἐξελαύνω ὁ εὐαγγελιστής εἶπον , προσκαλέω ) · ἔπειτα καί ὁ καιρός . μετά γάρ ὁ ἐκεῖνος ἐλέγχω καί ὁ Νίκη ὁ κατά αὐτός , καί ὁ παρά ὁ προφήτης καπηγορίαν , τότε ἄρχω ὁ νομοθεσία , ὅτε καί εὔκολος καταδέχομαι 67 ὁ λέγω . καί οὐ ἀπλόος αὐτός προσκαλέω , ἀλλά καί προσεικτικωτέρας ποιέω . συνίημι γάρ , φημί · τουτέστι , νοέω , διανοέομαι · τοιούτος γάρ ὁ μέλλω γράφω νόμος . εἰμί γάρ αὐτός ὁ νόμος λύω , καί παρά καιρός , διά ὁ ἴδιος παράδοσις , καί ἀκούω · πολύς μᾶλλον ἐγώ ἀκούω χράω ὁ κατά ὁ προσήκω καιρός ἐπί μείζων σύ ἄγω φιλοσοφία . καί οὐ εἶπον , οὐδείς εἰμί ὁ παρατήρησις ὁ βρῶμα , οὐδέ ὅτι Μωϋσῆς κακῶς προστάσσω , οὐδέ ὅτι συγκαταβαίνω · ἀλλά ἐν τάξις παραίνεσις καί συμβουλή , καί ἀπό ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ὁ μαρτυρία λαμβάνω , φημί · οὖον ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ στόμα κοινόω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ἐκπορεύω διά 68 ὁ στόμα · ἐπί ὁ φύσις αὐτός καταφεύγω , καί νομοθέτης , καί ἀποφαίνω . καί οὗτος ἀκούω οὐδείς ἀντιλέγω ἐκεῖνος , οὐδέ εἶπον · τις λέγω ; ὁ Θεός 69 μυρίος παραγγέλλω περί βρῶμα παρατήρησις , σύ τοιοῦτος νομοθετέω ; ἀλλά ἐπεί σφόδρα αὐτός ἐπιστομίζω , οὖον ὁ ἔλεγχος μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ ὅλος αὐτός εἰς μέσος ἄγω , καί ὁ 70 λάθρῃ γίγνομαι παρά αὐτός ἐκπομπεύω , καί ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια 71 ἀνακαλύπτω , ἐφίστημι ἀπέρχομαι . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς οὐδὲνς θαρσέω σαφῶς κατατολμάω ὁ βρῶμα . Ζεύς οὗτος οὐδέ εἶπον , ὁ βρῶμα , ἀλλά , οὖον ὁ εἰσέρχομαι κοινόω ὁ ἄνθρωπος · ὅσπερ εἴκω εἰμί καί περί ὁ ανιπνεω χείρ ὑποπτεύω . αὐτός μέν γάρ περί βρῶμα λέγω , νοέω δέ ἄν καί περί Ὦτος . τοσοῦτος [ 524 ] γάρ εἰμί ὁ παρατήρησις ὁ βρῶμα , ὡς καί μετά ὁ ἀνάστασις ὁ Πέτρος εἶπον · οὐ , κύριος , ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶς κοινός ἢ ἀκάθαρτος . εἰμί γάρ καί διά ἕτερος οὗτος λέγω , καί ὥστε καταλαμβάνω ἑαυτοῦ ἀπολύω πρός ὁ εγκολουω , ἵνα 73 δείκνυμι καί ἀναλέγω , καί οὐδέ οὗτος συγχωρέω , δμώς δείκνυμι πολύς ὀδύαν ὁ πρᾶγμα ὁ ὑπόνοια . Ζεύς οὗτος καί αὐτός ἐκ ἀρχή οὖον σαφενῶς εἶπον περί βρῶμα , ἀλλά , ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ στόμα · καί πάλιν , ὅτε σαφής δείκνυμι ὕστερος λέγω , ἀπό ὁ τέλος αὐτός συνεικασια εἶπον · ὁ δέ ἄνιπτος χείρ ἐσθίω οὖον 74 μήv ] add . ὀν K . L . 75 καταδέχομαι K . 76 διά ] ἐκ H . L . M . στόμα ] add . ἐκεῖνος κοινόω ὁ ἄνθρωπος L . add . οὗτος Κ . τ . ὅς . M . invitis Mosqq . 77 ἀκούω L . M . 78 add . αὐτός Edd . 79 οὗτος L . M . Μοχ εἰμί post βρῶμα collocant G . H . 80 ἔχω ] οὗτος H . M . 81 ὁ λόγος Edd . contra meos et Mosqq . omnes . om . 3 Mosqq . τυφλόω εἰμί , καί ὁδηγός τυφλός Mor . Ben . Μοχ πίπτω H . K . M . 82 [ εἰμί ] Sic L . M . non quia Ge - caeteri οὕτως . 83 εἰσάγω G . post μέσος quae leguntur in Edd . λέγω · ὁ λαός οὕτως ὁ γεύω ἐγώ τιμάω , καί ὁ ἑξῆς ] absent a K . L . M . Arm . et abesse possunt . 84 περιτρέπω L . M . 85 τυφλός ] add . δέ L . add . γάρ M . Μοχ πίπτω G . M . 86 μέν ] add . γάρ L . M . p . p . καί ὁ τυφλός iidem . 87 ἕτερος corr . G . ἕτερος K . M . et pr . G . Hoc edidit Mor . ξέω Sav . Ben . 88 ὁ εἴρω ] ὁ εἴρω L . Vulgatam ti post ; eis xi οὗτος εἴρω ; solus tuctur G . invitis Interpp . 89 νομίζω ] add . αὐτός K . νομίζω αὐτός H . p . p . ἀλλά ὡς ασάφεια Edd .