joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0223.3
ἀφορίζομεν , καὶ τοὺς νόμους πειθόμεθα · τῆς τέχνης ἰκείνης καταναγχάζομεν · καὶ ἀμελοῦμεν τούτων , χαλεποὶ τε αὐτοῖς γινόμεθα , καὶ ψύλλας παρακαθιστώμεν , τοὺς οὐδὲ βουλομένους αὐτοὺς τὴν οἰκείαν πλῆρουν ἐπιθυμίαν ἐπιτρέποντας · καὶ εἰποιμεν ὁ ἐπιμελόμενος · 99 τούτων , φάρμακα δεῖν πολλῆς κατασκευασθῆναι τιμῆς , εἰχομεν · κἂν οἷοῦν ἐπιτάξωσι 100 , πειθόμεθα , καὶ μισθοὺς αὐτοῖς τῶν προσταγμάτων τούτων τελοῦμεν . Ὅταν δὲ ἡμεῖς κάμνωμεν · μᾶλλον δὲ οὐχ ἔστιν ὅτε 101 οὐ κάμνομεν · οὐδὲ ἰατρὸν εἰσάγομεν , οὐ χρήματα ἀναλίσκομεν , ἀλλ’ ὡσπερ δημίου τινὸς καὶ τύρσου καὶ πολεμίου καὶμεν , οὕτως τῆς ψυχῆς ἀμελοῦμεν . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐχ ἀγχαλῶν τῇ θεραπείᾳ τῇ περὶ τοὺς οἰκίας , ἀλλ’ ἀξίων κλὴν τοσαύτην τῇ · ψυχῇ · τῆς ἡμετέρας ποιήσασθαι ἐπιμέλειαν . Καὶ πῶς ἂν ποιήσαιμεθα 102 ; φησίν . Ἐπεδείξεν αὐτὴν Παῦλος νοσοῦν · εἰσάγωμεν Ματθαῖον · παρακαλέσωμεν 103 Ἰωάννην . Ἄκουσον παρ’ αὐτῶν τί δεῖ ποιεῖν τὸν οὕτως κάμνοντα · πάντως ἐροῦσι , καὶ οὐχ ἀποκρύψονται . Οὐ γὰρ δὴ τεθνήκασι , ἀλλὰ ζῶσι καὶ φθέγγονται . Ἄλλ’ οὐ προσέχει , τῷ πυρετῷ κατεχόμενος · Κατανάγκασον αὐτὴν σὺ , καὶ τὸ λογικὸν αὐτῆς διέγειρον . Εἰσάγωμεν τοὺς προφήτας . Οὐχ ἔστι χρήματα τοῖς ἰατροῖς καταλῦναι τούτοις · οὔτε γὰρ αὐτοῖς μισθὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἀπαιτοῦσιν , οὔτε ὑπὲρ φαρμάκων , ὧν κατασκευάζουσιν , εἰ , 104 ἀνάγκην σε δαπάνης ἐμβαλόντας , πλὴν τῆς ἀλημοσύνης · ἐν τοῖς ἄλλοις δὲ καὶ προσιδοῦσιν οἶον , ὅταν χειλεύσωσι σωφρονῆσαι , ἀπαλλάττουσι σε ἀχάρινον καὶ ἀπὸ τῶν ἀναλωμάτων · ὅταν ἀπεργεθῇ μάθῃς , εὐπορώτερον σε ποιοῦσιν . Εἰδὲ · ἰατρὸν τέχνην , μετὰ ὑγείας · καὶ χρήματα παραγίνωνται · Παρακαλῶσον τοίνυν αὐτοὺς , καὶ μᾶλλον παρ’ αὐτῶν τοῦ νοσημάτων σοι τὴν φύσιν . Οἶον , ἐξῆς χρημάτων πολλάκις · καὶ πλεον εξία , 105 , ὡσπερ οἱ πυρετόντες ψυχροῦ · Ἄκουσον γοῦν τῇ παραίνουσι . Ὥσπερ γὰρ ὁ ἰατρὸς σοὶ φησιν · Ἐὰν γαρίση 106 τῇ ἐπιθυμίᾳ , ἀπολῆ , καὶ τὸ καὶ τὸ ὑποστήσῃ · οὕτω καὶ Παῦλος · Οἱ δὲ βουλεύμενοι πλουτεῖν , ἐμπίπτουσιν εἰς χειραγώγην καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου 107 , καὶ ἐπιθυμίαν ἀνόητον καὶ βλαβερὰς , αἵτινες βυθίζουσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὀλεθρον καὶ ἀπώλειαν . Ἄλλ’ ἀχαριζόμενος εἰ · Ἄκουσον αὐτοῦ λέγοντος · Ἐτι μικρὸν , ὁ ἐρχόμενος ἥξει , καὶ οὐ χρονίσει . Ὁ Κύριος ἐγγύς · μηδὲν μεριμνᾶτε · καὶ πάλιν · Παράγει τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου . Οὐδὲ γὰρ ἐπιτάττει μόνον , ἀλλὰ καὶ παρακαλεῖται , ὡς ἰατρὸς . Καὶ ὡσπερ ἐκεῖνοι ἀντὶ ψυχρῶν ἑτέρα τινὰ ἐπινοοῦσιν , οὕτω καὶ οὗτος μετουσιεῖ τὴν ἐπιθυμίαν . Βούλει πλουτεῖν ; φησίν . Ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς . Ἐπιθυμεῖς θησαυρίζειν ; Οὐδὲν 108 καλλῶ · μόνον ἐν οὐρανοῖς . Καὶ ὡσπερ ὁ ἰατρὸς λέγει , ὅτι τὸ ψυχρὸν [ 721 ] βλαβερὸν ὁδοῖς , νύσφους , ὀστέοις · οὕτω καὶ αὐτὸς , συντομώτερον μὲν , ὅπε βραχυλογίας ἐπιμελοῦμενος , σαφέστερον δὲ πολλῷ καὶ δυνατώτερον · Ἥλια γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἡ φιλαργυρία , φησὶ 109 . Τίνι οὖν δεῖ χρησασθαι ; Λέγει καὶ τοῦτο · Τῇ ἀσφαλείᾳ ἀντὶ πλεονεξίας . Ἔστι γὰρ πορισμός μέγας , φησίν , ἡ αὐτάρκεια μετ’ εὐσεβείας 110 . Εἰ δὲ δυνασασθεῖς , καὶ πλεῖον ἐπιθυμεῖν , καὶ οὕτως χωρεῖς βίᾳ τὰ περιττὰ πάντα , λέγει καὶ τῷ οὕτως ἀρρώστῳ , καὶ τούτοις πῶς χρῆσασθαι δεῖ . Ἵνα οἱ χαλ -
Lemmas: ἀφορίζω , καί ὁ νόμος πείθω · ὁ τέχνη ικεινεος καταναγκάζω · καί ἀμελέω οὗτος , χαλεπός τε αὐτός γίγνομαι , καί ψύλλα παρακαθίστημι , ὁ οὐδέ βούλομαι αὐτός ὁ οἰκεῖος πληρόω ἐπιθυμία ἐπιτρέπω · καί εἶπον ὁ ἐπιμελέομαι · 99 οὗτος , φάρμακον δήω πολύς κατασκευάζω τιμή , ἔχω · κἀν οἰόω ἐπιτάσσω 100 , πείθω , καί μισθός αὐτός ὁ πρόσταγμα οὗτος τελέω . ὅταν δέ ἐγώ κάμνω · μᾶλλον δέ οὐ εἰμί ὅτε 101 οὖον κάμνω · οὐδέ ἰατρός εἰσάγω , οὖον χρῆμα ἀναλίσκω , ἀλλά ὡς δήμιος τις καί τύρσος καί πολέμιος καίω , οὕτως ὁ Ψυχή ἀμελέω . καί οὗτος λέγω , οὐ ἀγκάλη ὁ θεραπεία ὁ περί ὁ οἰκίον , ἀλλά ἄξιος κλῆς τοσοῦτος ὁ · Ψυχή · ὁ ἡμέτερος ποιέω ἐπιμέλεια . καί πῶς εἄν ποιέω 102 ; φημί . ἐπιδείκνυμι αὐτός Παῦλος νοσέω · εἰσάγω Ματθαῖος · παρακαλέω 103 Ἰωάννης . ἀκούω παρά αὐτός τίς δεῖ ποιέω ὁ οὕτως κάμνω · πάντως εἴρω , καί οὐ ἀποκρύπτω . οὖον γάρ δή θνῄσκω , ἀλλά ζῶ καί φθέγγομαι . ἄλλος οὖον προσέχω , ὁ πυρετός κατέχω · καταναγκάζω αὐτός σύ , καί ὁ λογικός αὐτός διεγείρω . εἰσάγω ὁ προφήτης . οὐχ εἰμί χρῆμα ὁ ἰατρός καταλύω οὗτος · οὔτε γάρ αὐτός μισθός ὑπέρ αὐτός ἀπαιτέω , οὔτε ὑπέρ φάρμακον , ὅς κατασκευάζω , εἰμί , 104 ἀνάγκη σύ δαπάνη ἐμβάλλω , πλήν ὁ ἀλημοσύνη · ἐν ὁ ἄλλος δέ καί προσοράω οἶος , ὅταν χειλευσσω σωφρονέω , ἀπαλλάσσω σύ ἀχάρινον καί ἀπό ὁ ἀνάλωμα · ὅταν ἀπεργεθῇ μανθάνω , εὔπορος σύ ποιέω . ἀνάκλεις · ἰατρός τέχνη , μετά ὑγεία · καί χρῆμα παραγίγνομαι · Παρακαλῶσον τοίνυν αὐτός , καί μᾶλλον παρά αὐτός ὁ νόσημα σύ ὁ φύσις . Οἶον , ἑξῆς χρῆμα πολλάκις · καί πλέω ἐξά , 105 , ὡς ὁ πυρέσσω ψυχρός · ἀκούω γοῦν ὁ παραινέω . ὥσπερ γάρ ὁ ἰατρός σύ φημί · ἐάν γαρίση 106 ὁ ἐπιθυμία , ἀπόλλυμι , καί ὁ καί ὁ ὑφίστημι · οὗτος καί Παῦλος · ὁ δέ βουλεύω πλουτέω , ἐμπίπτω εἰς χειραγωγός καί παγίς ὁ διάβολος 107 , καί ἐπιθυμία ἀνόητος καί βλαβερός , ὅστις βυθίζω ὁ ἄνθρωπος εἰς ὄλεθρος καί ἀπώλεια . ἄλλος ἀχαριζόμενος εἰμί · ἀκούω αὐτός λέγω · ἔτι μικρός , ὁ ἐρχόμενος ἥκω , καί οὖον χρονίζω . ὁ Κύριος ἐγγύς · μηδείς μεριμνάω · καί πάλιν · παράγω ὁ σχῆμα ὁ κόσμος οὗτος . οὐδέ γάρ ἐπιτάσσω μόνος , ἀλλά καί παρακαλέω , ὡς ἰατρός . καί ὡς ἐκεῖνος ἀντί ψυχρός ἕτερος τις ἐπινοέω , οὗτος καί οὗτος μετουσιμαι ὁ ἐπιθυμία . βούλομαι πλουτέω ; φημί . ἐν ἔργον ἀγαθός . ἐπιθυμέω θησαυρίζω ; οὐδείς 108 Καλλώ · μόνος ἐν οὐρανός . καί ὡς ὁ ἰατρός λέγω , ὅτι ὁ ψυχρός [ 721 ] βλαβερός ὁδός , νυσφος , ὀστέον · οὗτος καί αὐτός , σύντομος μέν , δρύοψ βραχυλογία ἐπιμελέομαι , σαφής δέ πολύς καί δυνατός · Ήλια γάρ πᾶς ὁ κακός ὁ φιλαργυρία , φημί 109 . τίς οὖν δεῖ χράω ; Λέγος καί οὗτος · ὁ ἀσφάλεια ἀντί πλεονεξία . εἰμί γάρ πορισμός μέγας , φημί , ὁ αὐτάρκεια μετά εὐσέβεια 110 . εἰμί δέ δυνασασθεῖς , καί πλείων ἐπιθυμέω , καί οὕτως χωρέω βία ὁ περισσός πᾶς , λέγω καί ὁ οὕτως ἄρρωστος , καί οὗτος πῶς χράω δεῖ . ἵνα ὁ χαλ -