joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0243.2
μοι δοκεῖ , ἀλλὰ τοὺς βίου μὲν ὄντας διεφθαρμένους , προσωπεῖον δὲ ἀρετῆς περικειμένους , οὓς τῇ τῶν ἐπιθέτων προσηγორία καλεῖν εἰώθασιν οἱ πολλοί . Διὸ καὶ ἐπήγαγε λέγων · Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς . Παρὰ γὰρ αἱρετικὸς ἐστι πολλὰκις καὶ 26 βίον εὐρεῖν · παρὰ δὲ τούτοις , οὓς εἶπον , οὐδαμῶς . Τί οὖν , φησίν , ἄν καὶ ἐν τούτοις ὑποκρίνονται ; Ἄλλὰ ἀλώσωντες ῥάβδους . Τοιαύτη γὰρ ἡ τῆς ὁδοῦ ταύτης 27 φύσις , ἣν ἐκλέυσαι βαδίζειν , ἐπίπονος καὶ μοχθηρά · ὁ δὲ ὑποκριτὴς ποιεῖν οὐχ ἐν ἐλοιτο , ἀλλ’ ἐπιδεικνύσθαι μόνον · διὸ καὶ ἐλέγχεται ῥάβδους . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , ὅτι Ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν , ἐκκαλεῖται πάλιν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν οὐχ εὐρισκόντων μὲν , ὑποκρινομένων δέ , κελευὼν μὴ τοὺς τὰ προσώπετα περικειμένους μόνον ὁρᾶν , ἀλλὰ τοὺς μετὰ ἀληθείας μεστῶσιν αὐτήν . Καὶ τίνες ἐνέκεν οὐ καταδηλοὺς αὐτοὺς ἐποίησε , φησίν , ἀλλ’ ἡμᾶς εἰς τὴν ἐρεύναν ἐνέβαλεν 28 · ἵνα γρηγορῶμεν , καὶ ἐναγνῶσι διπνακτῶς ὁμῶν , μὴ τοὺς φανεροὺς μόνον 29 , ἀλλὰ καὶ τοὺς κρυπτομένους ἐχθροὺς φυλαττόμενοι · ὡσπερ 30 οὖν καὶ ὁ Παῦλος αἰνιττόμενος ἔλεγεν , ὅτι Τῇ χρηστολογίᾳ ἐκάπαιψεν τὰς καρδίας τῶν ἀδίκων . Μὴ τοίνυν θορυβήσεσθε , ἐπειδὰν πολλοὺς ἴδωμεν τοιούτους · καὶ νῦν ὄντας . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο προείπεν ἄνθρωπὸς ὁ Χριστός . ζ’ . Καὶ δρα τὴν ἡμερότητα . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , Κολάσατε αὐτούς , ἀλλὰ , Μὴ βαδίσητε παρ’ αὐτῶν , μὴ ἀφυλάκτοι αὐτοὺς περιπέσητε . Εἶτα , ἵνα μὴ λέγῃ , ὅτι ἀδύνατον ἐπιγνῶναι τοὺς τοιούτους , πάλιν λογισμὸν ἀπὸ παραδείγματος ἀνθρωπίου τίθησιν , οὕτω λέγων · Μίτη συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν στρυφάλας 31 , ἢ ἀπὸ τριβόλων σύκα ; Οὕτω δὲν ἐνέργον ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖ · τὸ δὲ σαφρὸν δένδρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ . Οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς πονηροὺς ποιεῖν , οὐδὲ δένδρον σαφρὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖν . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτων ἐστιν · Οὐδὲν ἔχουσιν ἡμερον , οὐδὲ γλυκύ · μέχρι τῆς ὥρας τὸ πράδασιν · διὸ καὶ [ 294 ] εὐχολος ἡ διάγνωσις . Καὶ ἵνα μὴδὲ τυχὸν ἐνδοιάζῃς , φυσικαὶς ἀνάγκαις παραβάλλει τὸ οὐχ ἐγυμοῦσθαι ἄλλως γενέσθαι . Ὦπερ καὶ ὁ Πλάτων ἔλεγε · Τὸ γὰρ φρόνημα τῆς συκῆς , θάνατος · τῷ γὰρ νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται · οὐδὲ γὰρ δύναται . Εἰ δὲ δεύτερον τὸ αὐτὸ τίθησιν , οὐχ ἕστι ταυτολογία . Ἴνα γὰρ μὴ τις εἴπῃ , ὅτι τὸ πονηρὸν δένδρον φέρει μὲν καρποὺς πονηρούς , φέρει δὲ καὶ ἀγαθούς , καὶ δύσκολον ποιεῖ τὴν διάγνωσιν , διπλῆς τῆς φορᾶς οὖσης · οὐχ ἕστι , φησί , τοῦτο · πονηροὺς γὰρ φέρει μόνον , καὶ ἀγαθούς οὐχ ἄν ποτε ἐνέγκοι · ὡσπερ οὐχ καὶ τὸ ἐναντίον . Τί οὖν ; οὐχ ἕστιν ἄνθρωπος ἀγαθός , γινόμενος πονηρός ; Καὶ τοιουτοῦντι μάλιστ’ ἐστι , καὶ πολλῶν ὁ βίος τοιούτων γέμει παραδειγμάτων . Ὁ δὲ Χριστὸς οὐ τοῦτο λέγει , ὅτι τὸν πονηρὸν ἀμήχανον μεταβαλεῖσθαι 32 , ἢ τὸν ἀγαθὸν οὐχ ἕστι μεταποιεῖν · ἀλλ’ , ἕως ἄν ἢ πονηρὰ συκῶν , οὐ δύναται καρπὸν ἀγαθὸν ἐνεγκεῖν . Μεταβαλεῖν 33 · μὲν γὰρ εἰς ἀρετὴν δύναται πονηρός · ὡν · μένων δὲ ἐν πονηρίᾳ , καρπὸν οὐχ οἶσει καλόν . Τί οὖν ; ὁ Δαυὶδ οὐχ 34 ἀγαθὸς ἐν πονηρῷ καρπῷ ἤνεγκεν ; Οὐχὶ μένων ἀγαθός , ἀλλὰ μεταβληθείς · ὡς εἶγε ἐμενεν · ὅπερ ἦν διηνεκῶς , οὐχ ἄν καρπὸν τοιούτον ἤνεγκεν . Οὐ γὰρ δὴ μένων ἐν τῇ ἔχει 35 τῆς ἀρετῆς ἐτόλμησεν ἄπερ ἐτόλμησε . Ταῦτα δὲ καὶ τοὺς ἀπλῶς διαβάλλουτας ἐπιστομίζουσιν ἕλεγε , καὶ 36 τῶν κακηγορῶν χαλινῶν τὰ
Lemmas: ἐγώ δοκέω , ἀλλά ὁ βίος μέν εἰμί διαφθείρω , προσωπεῖον δέ ἀρετή περίκειμαι , ὅς ὁ ὁ ἐπιτίθημι προσηγორία καλέω εἴωθα ὁ πολύς . Διὸ καί ἐπάγω λέγω · ἀπό ὁ καρπός αὐτός ἐπιγιγνώσκω αὐτός . παρά γάρ αἱρετικός εἰμί πολλάκις καί 26 βίος εὑρίσκω · παρά δέ οὗτος , ὅς εἶπον , οὐδαμῶς . τις οὖν , φημί , ἄν καί ἐν οὗτος ὑποκρίνομαι ; ἀλλά ἀλώσωντες ῥάβδος . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ ὁδός οὗτος 27 φύσις , ὅς ἐκλύω βαδίζω , ἐπίπονος καί μοχθηρός · ὁ δέ ὑποκριτής ποιέω οὐ ἐν αἱρέω , ἀλλά ἐπιδείκνυμι μόνος · διό καί ἐλέγχω ῥάβδος . ἐπεί γάρ εἶπον , ὅτι Ὀλίγος εἰμί ὁ εὑρίσκω αὐτός , ἐκκαλέω πάλιν αὐτός ἀπό ὁ οὐ εὑρίσκω μέν , ὑποκρίνομαι δέ , κελεύω μή ὁ ὁ προσοράω περίκειμαι μόνος ὁράω , ἀλλά ὁ μετά ἀλήθεια μεστόω αὐτός . καί τίς ἕνεκα οὖον κατάδηλος αὐτός ποιέω , φημί , ἀλλά ἐγώ εἰς ὁ ἔρευνα ἐμβάλλω 28 · ἵνα γρηγορέω , καί ἐνάγω διπνακτῶς ὁμός , μή ὁ φανερός μόνος 29 , ἀλλά καί ὁ κρύπτω ἐχθρός φυλάσσω · ὡς 30 οὖν καί ὁ Παῦλος αἰνίσσομαι λέγω , ὅτι ὁ χρηστολογία ἐκπαίω ὁ Καρδία ὁ ἄδικος . μή τοίνυν θορυβέω , ἐπειδάν πολύς ὁράω τοιοῦτος · καί νῦν εἰμί . καί γάρ καί οὗτος προεῖπον ἄνθρωπος ὁ Χριστός . γῆ . καί δράω ὁ ἡμερότης . οὐδέ γάρ εἶπον , κολάζω αὐτός , ἀλλά , μή βαδίζω παρά αὐτός , μή ἀφυλακτέω αὐτός περιπίπτω . εἶτα , ἵνα μή λέγω , ὅτι ἀδύνατος ἐπιγιγνώσκω ὁ τοιοῦτος , πάλιν λογισμός ἀπό παράδειγμα ἀνθρώπιον τίθημι , οὗτος λέγω · Μίτη συλλέγω ἀπό ἄκανθα στρυφαλος 31 , ἢ ἀπό τρίβολος σῦκον ; οὕτως δέν ἐνεργός ἀγαθός καρπός1 καλός ποιέω · ὁ δέ σαπρός δένδρον καρπός1 πονηρός ποιέω . οὖον δύναμαι δένδρον ἀγαθός καρπός1 πονηρός ποιέω , οὐδέ δένδρον σαπρός καρπός1 καλός ποιέω . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὐδείς ἔχω ἥμερος , οὐδέ γλυκύς · μέχρι ὁ ὥρα ὁ πράσσω · διό καί [ 294 ] εὐχολος ὁ διάγνωσις . καί ἵνα μηδέ τυγχάνω ἐνδοιάζω , φυσικός ἀνάγκη παραβάλλω ὁ οὐ εγυμουω ἄλλως γίγνομαι . ὅσπερ καί ὁ Πλάτων λέγω · ὁ γάρ φρόνημα ὁ συκέα , θάνατος · ὁ γάρ νόμος ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω · οὐδέ γάρ δύναμαι . εἰμί δέ δύο ὁ αὐτός τίθημι , οὐ εἰμί ταυτολογία . ἵνα γάρ μή τις εἶπον , ὅτι ὁ πονηρός δένδρον φέρω μέν καρπός1 πονηρός , φέρω δέ καί ἀγαθός , καί δύσκολος ποιέω ὁ διάγνωσις , διπλόος ὁ φορός εἰμί · οὐ εἰμί , φημί , οὗτος · πονηρός γάρ φέρω μόνος , καί ἀγαθός οὐ ἄν ποτός φέρω · ὡς οὐ καί ὁ ἐναντίος . τις οὖν ; οὐ ἕστiν ἄνθρωπος ἀγαθός , γίγνομαι πονηρός ; καί τοιουτοῦντι μάλιστα εἰμί , καί πολύς ὁ βίος τοιοῦτος γέμω παράδειγμα . ὁ δέ Χριστός οὖον οὗτος λέγω , ὅτι ὁ πονηρός ἀμήχανος μεταβάλλω 32 , ἢ ὁ ἀγαθός οὐ εἰμί μεταποιέω · ἀλλά , ἠώς ἄν ἢ πονηρός συκέα , οὖον δύναμαι καρπός ἀγαθός φέρω . μεταβάλλω 33 · μέν γάρ εἰς ἀρετή δύναμαι πονηρός · ὡς · Μένων δέ ἐν πονηρία , καρπός οὐ φέρω καλός . τις οὖν ; ὁ Δαυίδ οὐ 34 ἀγαθός ἐν πονηρός καρπός φέρω ; οὐ Μένων ἀγαθός , ἀλλά μεταβάλλω · ὡς εἰμί μένω · ὅσπερ εἰμί διηνεκής , οὐ ἄν καρπός τοιοῦτος φέρω . οὖον γάρ δή Μένων ἐν ὁ ἔχω 35 ὁ ἀρετή τολμάω Ἄπερ τολμάω . οὗτος δέ καί ὁ ἀπλόος διαβάλλω ἐπιστομίζω λέγω , καί 36 ὁ κακηγορέω χαλινός ὁ