joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0195.3
Εἰ δὲ μέγα τοῦτο εἶναι νομίζεις , ἀνάμεινον , καὶ ὄψει σαφῶς , ὅτι οὐδέπω πρὸς τὸ τέλειον ἀπήντηκας . Οὐδὲ γὰρ ἐνταῦθα ἵσταται · σοὶ δὲ τοὺς περὶ ἀνεξιχακίας τίθεται νόμους , ἀλλὰ καὶ περαιτέρω πρόσεισιν , οὕτω λέγων · Ἔὰν τίς σε ἀγγαρεύσῃ μίλιον ἕν , ὕπαγε μετ' αὐτοῦ δύο . Εἶδες ὑπερβολὴν φιλοσοφίας ; Μετὰ γοῦν τὸ δῦναι 28 τὸν χιτῶνα καὶ τὸ ἱμάτιον , οὐδὲ εἰ γυμνὸν τῷ σώματι χρήσθαι βούλοιτο ὁ ἔχθρός πρὸς ταλαιπωρίας , καὶ τὸ πόνους , οὐδὲ οὕτως αὐτὸν δεῖ χαλῦν , φησί . Πάντα γὰρ βούλεται κεκτηθῆναι ἡμᾶς κοινὰ , καὶ τὰ σώματα καὶ τὰ χρήματα , καὶ τοὺς δεομένους · καὶ τοὺς ὑβρίζουσι · τὸ μὲν γὰρ ἀνδρεία , τὸ δὲ φιλανθρωπίας ἐστὶ . Διὰ τοῦτο ἔλεγεν · Ἔὰν τίς σε ἀγγαρεύσῃ μίλιον ἕν , ὕπαγε μετ' αὐτοῦ δύο · ἀνωτέρω σε ἀνάγκην πάλιν , καὶ τὴν αὐτὴν φιλοτιμίαν ἐπιδείκνυσθαι κελεύων . Εἰ γὰρ ἄπερ ἀρχόμενος ἔλεγεν , ἐλάττονα ὄντα τούτων πολλῷ , τοσούτου ἔχει μακαρισμοῦς , ἐννοήσον οἷα λήξεις τοὺς ταῦτα κατορθοῦντας ἀναμένει , καὶ τίνες καὶ 29 πρὸ τῶν ἐκτάθλων γίνονται , ἐν ἀνθρώπινῳ σώματι καὶ παθητῇ ἀπάθειᾳ ὑπασαν κατορθοῦντες . Ὅταν γὰρ μήτε 30 ὑβρεῖσι καὶ πληγαῖς , μήτε χρημάτων ἀφαιρέσει δάκνυσθαι , μήτε ἄλλῃ μηδεμιᾷ εἰκῶσι τοιούτῃ , ἀλλὰ καὶ ἐπιδιπλαιοῦνται τῷ πάθει · μᾶλλον , σκόπσον οἷα αὐτοῖς κατασκευάζεται ἡ ψυχή . Διὰ δὲ τοῦτο ὅπερ ἐπὶ τῶν πληγῶν , ὅπερ ἐπὶ τῶν χρημάτων , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ἐκέλευσε ποιεῖν . Τί γὰρ λέγω , φησίν , ὀβρὶν καὶ χρήματα ; Κἂν αὐτῷ τῷ σώματί σου βούλῃται εἰς πόνον χρήσασθαι καὶ 258 κάματον , καὶ τοῦτο ἀδίκως , πάλιν νίκησον καὶ ὑπέρβην τὴν δίκαιον ἐπιθυμίαν ἑαυτοῦ . Τὸ γὰρ ἀγγαρεύσαι τοῦτο ἐστὶ , τὸ ἀδίκως ἐλκύσαι , καὶ ἄνευ λόγου τινός , καὶ ἐπιπράξαντος . Ἄλλ' ὅμως καὶ πρὸς τοῦτο ἔσο παρατεταμένος , ὥστε πλέον παθεῖν , ἢ ἐκεῖνος βούλεται ποιήσαι . Τῷ αἰτοῦντί σε δίδου , καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανειοῦσθαι μὴ ἀποστραφῆς . Ταῦτα ἐκεῖνος ἐλάττονα · ἀλλὰ μὴ θαυμάσῃς · τοῦτο γὰρ εἴωθεν αἱ ποιεῖν , ἀναμιγνύς τοὺς μεγάλους τὰ μικρά . Εἰ δὲ ταῦτα μικρὰ πρὸς ἐκεῖνα , ἀκούστωσαν οἱ τὰ ἑτέρων λαμβάνοντες , οἱ πόρνοις τὰ ἑαυτῶν 31 διανέμοντες , καὶ διπλὴν ἑαυτοὺς ἀναπέντοντες πυράν , καὶ διὰ τῆς προσόδου τῆς ἀδίκου , καὶ διὰ τῆς παθάνης τῆς ὀλιγείας . Ἀνάμενον δὲ ἐνταῦθα οὐ τὸ μετὰ τῶν τόκων λέγει συμβόλιον , ἀλλὰ τὴν χρήσιν ἀπλῶς . Ἄλλαχοῦ δὲ αὐτὸ καὶ ἐπιτείνει , λέγων ἐκεῖνος · δίδνατι , παρ' ὧν οὐ προσδοκῶμεν ἀπολαμβάνειν . Ἦκουστέ ὅτι ἐρρέθη · Ἀταπίσεις τὸν πλησίον σόν , καὶ μισήσεις τὸν ἔχθρόν σου . Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν · Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν , καὶ εὐχέσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς · 32 εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένων ὑμᾶς , καλῶς ποιεῖτε τοὺς μισοῦντι ὑμᾶς · ὅπως γένησθε οἱμοῖοι 33 τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς · ὅτι ἀνατέλλει τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Ὅρα τὴν χωρονίδα τῶν ἀγαθῶν πῶς ἐπίθηκεν ἐσχάτην . Διὰ γὰρ τοῦτο παιδεύει , μὴ μόνον βαπτιζόμενον 34 φέρειν , ἀλλὰ καὶ παρέχειν τὴν δεξιὰν σταγόνα , μηδὲ μόνον τὸν χιτῶνι τὸ ἱμάτιον προστιθέναι , ἀλλὰ καὶ δύο συνοδεύειν μίλια τῷ ἀγγαρεύοντι , ἵνα τὸ πολλῷ πλείον τούτων
Lemmas: εἰμί δέ μέγας οὗτος εἰμί νομίζω , ἀναμένω , καί ὁράω σαφῶς , ὅτι οὐδέπω πρός ὁ τέλειος ἀπαντάω . οὐδέ γάρ ἐνταῦθα ἵστημι · σύ δέ ὁ περί ἀνεξικακία τίθημι νόμος , ἀλλά καί περαιτέρω πρόσειμι , οὗτος λέγω · ἔαν τίς σύ ἀγγαρεύω μίλιον εἷς , ὑπάγω μετά αὐτός δύο . εἶδον ὑπερβολή φιλοσοφία ; μετά γοῦν ὁ δύο 28 ὁ χιτών καί ὁ ἱμάτιον , οὐδέ εἰμί γυμνός ὁ σῶμα χράω βούλομαι ὁ ἐχθρός πρός ταλαιπωρία , καί ὁ πόνος , οὐδέ οὕτως αὐτός δεῖ χαλῦν , φημί . Πάν γάρ βούλομαι κτάομαι ἐγώ κοινός , καί ὁ σῶμα καί ὁ χρῆμα , καί ὁ δήω · καί ὁ ὑβρίζω · ὁ μέν γάρ ἀνδρεία , ὁ δέ φιλανθρωπία εἰμί . Ζεύς οὗτος λέγω · ἔαν τίς σύ ἀγγαρεύω μίλιον εἷς , ὑπάγω μετά αὐτός δύο · ἀνωτέρω σύ ἀνάγκη πάλιν , καί ὁ αὐτός φιλοτιμία ἐπιδείκνυμι κελεύω . εἰμί γάρ Ἄπερ ἄρχω λέγω , μικρός εἰμί οὗτος πολύς , τοσοῦτος ἔχω μακαρισμός , ἐννοέω οἷος λήγω ὁ οὗτος κατορθόω ἀναμένω , καί τίς καί 29 πρό ὁ ἐκθάλλω γίγνομαι , ἐν ἀνθρώπινος σῶμα καί παθητός ἀπάθεια ὑπασαν κατορθόω . ὅταν γάρ μήτε 30 ὑβρεῖσι καί πληγή , μήτε χρῆμα ἀφαίρεσις δάκνω , μήτε ἄλλος μηδείς ἵημι τοιοῦτος , ἀλλά καί επιδιπλαιουντ ὁ πάθος · μᾶλλον , σκοπέω οἷος αὐτός κατασκευάζω ὁ ψυχή . Ζεύς δέ οὗτος ὅσπερ ἐπί ὁ πληγή , ὅσπερ ἐπί ὁ χρῆμα , οὗτος καί ἐνταῦθα κελεύω ποιέω . τις γάρ λέγω , φημί , ὀβρὶν καί χρῆμα ; κἀν αὐτός ὁ σῶμα σύ βούλομαι εἰς πόνος χράω καί 258 κάματος , καί οὗτος ἄδικος , πάλιν νικάω καί ὑπερβαίνω ὁ Δίκαιος ἐπιθυμία ἑαυτοῦ . ὁ γάρ ἀγγαρεύω οὗτος εἰμί , ὁ ἄδικος ἕλκω , καί ἄνευ λόγος τις , καί επιπρασσω . ἄλλος ὅμως καί πρός οὗτος εἰμί παρατείνω , ὥστε πλέω πάσχω , ἢ ἐκεῖνος βούλομαι ποιέω . ὁ αἰτέω σύ δίδωμι , καί ὁ ἐθέλω ἀπό σύ δανείζω μή ἀποστρέφω . οὗτος ἐκεῖνος μικρός · ἀλλά μή θαυμάζω · οὗτος γάρ εἴωθα ὁ ποιέω , ἀναμείγνυμι ὁ μέγας ὁ μικρός . εἰμί δέ οὗτος μικρός πρός ἐκεῖνος , ἀκούω ὁ ὁ ἕτερος λαμβάνω , ὁ πόρνος ὁ ἑαυτοῦ 31 διανέμω , καί διπλός ἑαυτοῦ ἀναπνέω πυρά , καί διά ὁ πρόσοδος ὁ ἄδικος , καί διά ὁ παθαίνω ὁ ὀλιγείας . ἀναμένω δέ ἐνταῦθα οὖον ὁ μετά ὁ τόκος λέγω συμβόλιον , ἀλλά ὁ χρῆσις ἀπλόος . αλλαχού δέ αὐτός καί ἐπιτείνω , λέγω ἐκεῖνος · δίδωμι , παρά ὅς οὖον προσδοκάω ἀπολαμβάνω . ακούω ὅτι εἴρω · Ἀταπίσεις ὁ πλησίος σός , καί μισέω ὁ ἐχθρός σύ . ἐγώ δέ λέγω σύ · ἀγαπάω ὁ ἐχθρός σύ , καί εὔχομαι ὑπέρ ὁ ἐπηρεάζω σύ · 32 εὐλογέω ὁ καταράομαι σύ , καλῶς ποιέω ὁ μισέω σύ · ὅπως γίγνομαι οἱμοῖοι 33 ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός · ὅτι ἀνατέλλω ὁ ἥλιος αὐτός ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος . Ὅρας ὁ χωρονίδα ὁ ἀγαθός πῶς ἐπιτίθημι ἔσχατος . Ζεύς γάρ οὗτος παιδεύω , μή μόνος βαπτίζω 34 φέρω , ἀλλά καί παρέχω ὁ δεξιά σταγών , μηδέ μόνος ὁ χιτών ὁ ἱμάτιον προστίθημι , ἀλλά καί δύο συνοδεύω μίλιον ὁ ἀγγαρεύω , ἵνα ὁ πολύς πλείων οὗτος