joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0264.3
αὐτὸς δυνήση . Τινὲς δὲ καὶ οὕτως ἀναγιγνώσκουσι τοῦτο τὸ χωρίον · Εἰ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπος ὤν , καὶ μεταξὺ στίξαντες ἐπάγουσι , Ἵπὸ ἐξουσίαν ἔχων ὑπ’ ἐμαυτὸν στρατιώτας . Σὺ δὲ μοι σκόπει , πῶς δεῖξεν ὅτι καὶ θάνάτου κρατεῖν δύναται ὡς δοῦλον , καὶ ἐπιτάττειν ὡς δεσπότης . Ὅταν γὰρ εἴπη , ὅτι 38 Ἔρχου , καὶ Ἔρχεται , καὶ Πορεύου , καὶ πορεύεται , τοῦτο λέγει , ὅτι Ἄν καλεύσης μὴ ἐλθεῖν τὴν τελευτὴν ἐπ’ αὐτόν , οὐχ ἥξει . Εἰδὲς πῶς ἦν πιστός ; Ὁ γὰρ ἕμελλον ἄπαντα φανερόν ἐσεσθαι Ἐσαΐας , τοῦτο οὐτος 39 ἤδη κατὰδὸν κατέσχεσεν , ὅτι καὶ θανάτου καὶ ζωῆς ἐξουσίαν ἔχει , καὶ κατάγει 40 εἰς μύλας ἄβου καὶ ἀνάγει . Καὶ οὐ περὶ στρατιωτῶν εἶπε μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ δούλων · ὅπερ ἦν μειζόνος ὑπακοῆς . Ἄλλ’ ὅμως καὶ τοσαύτην πίστιν ἔχων , ἐπ’ ἀνάξιον ἑαυτὸν εἶναι εἰομένην . Ὁ δὲ Χριστὸς δεῖξαι , ὅτι δεῖξος ἐστι 41 τοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ , πολλῷ μείζονα ἐποίησε , θαυμάζων αὐτόν , καὶ ἀνακρίττων , καὶ πλείονα διδὼν ὧν ἤττησε . Καὶ γὰρ ἕλεν ὑγίειαν ἑτῶν τῷ παιδὶ σωματικήν , καὶ βασιλείαν λαβὼν ἀπλήτων . Εἰδὲς πῶς ἤδη ἐπεπλήρωτο τὸ , Ζητεῖτε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν ; Ἐπειδὴ 42 γὰρ πολλὴν πίστιν ἐπεδείξατο καὶ ταπεινοφροσύνην , καὶ τὸν οὐρανὸν ἔδωκε , καὶ τὴν ὑγίειαν αὐτῷ προσέθηκε · [ 319 ] καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐτίμησεν , ἀλλὰ καὶ τῷ δεῖξαι , τίνων ἐκβαλλομένων αὐτὸς εἰσάγεται . Καὶ γὰρ ἐνεῦσεν ἤδη λοιπὸν πᾶσι ποιεῖν γνώριμον , ὅτι ἀπὸ πίστεως ἢ σωτηρία , οὐχ ἀπὸ ἔργων τῶν κατὰ νόμον . Δίστερ οὐχ Ἰουδαῖος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἔθνει τῆς δωρεὰς ταύτης προκείσεται · καὶ ἐκείνους μᾶλλον ἢ τούτοις . Μὴ γὰρ δὴ νομίσετε , φησίν , ὅτι ἐπὶ τοῦτο γέγονε τοῦτο μόνον · καὶ γὰρ 43 ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης τοῦτο ἔσται . Τοῦτο δὲ ἔλεγεν , περὶ τῶν ἔθνῶν προσφευγόντων , καὶ χρηστὰς αὐτοῖς ὑποστείνοντας ἐλπίδας . Καὶ γὰρ ἦσαν καὶ ἀπὸ Γαλιλαίας ἀκολουθοῦντες τῆς τῶν ἔθνων . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν , τοὺς τε ἔθνικοὺς οὐς ἀφίεις ἀπογνώσθαι , τὸν τὸν Ἰουδαίων καθαίρου τὸν φρονημα . Ὦστε δὴ μὴ προσάγειν 44 τὸ λεγόμενον τοῖς ἀκούουσι , μηδὲ παρασχεῖν αὐτοῖς λᾶβην μηδεμίαν , οὐτε προηγούμενον 45 τὸν περὶ τῶν ἔθνων εἰσάγειν λόγον , ἀλλ’ ἀφορμὴν λαβὼν ἀπὸ τοῦ εκατοντάρχου , οὕτως γνμὲν τὸ ὄνομα τῶν ἔθνων τῆσιν . Οὐ γὰρ εἶπε , Πολλοὶ τῶν ἔθνων , ἀλλὰ , Πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν · ὅπερ ἡδη διόλου τὸ ἔθνη , οὐ προστάσεται τὸ οὕτως τοῖς ἀκούουσι · συνεκτασιασμένον γὰρ ἦν τὸ λεχθέν . Οὐ ταύτην δὲ μόνον παραμυθεῖται τὴν δοκοῦσαν εἶναι τῆς διδασκαλίας καινοτομίαν , ἀλλὰ καὶ τῷ τοὺς κόλπους Ἀβραὰμ ἀντὶ τῆς βασιλείας εἰπεῖν . Οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνο γνώριμον αὐτοῖς τὸ ὄνομα ἦν , καὶ μεῖζόνων αὐτοῖς ἐδωκεν ὁ Ἀβραὰμ εἰς τὸ μέσον τεθεῖς . Διὸ καὶ ὁ Ἰωάννης , οὐδὲν εὐθέως περὶ γενέσεως εἶπεν , ἀλλ’ ὁ μάλιστα αὐτοὺς ἐλύπει φησίν · Μὴ δόξητε λέγειν , ὅτι παῖδες ἐσμὲν τοῦ Ἀβραάμ 47 . Μετὰ δὲ τούτων καὶ ἕτερον κατασκευάζει , τὸ μὴ δόξαι ἐναντίος τις εἶναι τῇ παλαιᾷ πολιτείᾳ . Ὁ γὰρ τοὺς πατριάρχας θαυμάζων , καὶ λήξειν ἀγαθῶν τοὺς ἐκεῖνον κόλπους καλῶν , ἐκ πολλῆς τῆς περιουσίας καὶ ταύτῃ ἀναιρεῖ τὴν ὑπόνοιαν . Μηδεὶς οὖν μίαν εἶναι νομιζέτω τὴν ἀπειλὴν · διπλὴ γὰρ ἐστι καὶ τούτοις ἢ κόλασις , κάκινος ἢ εὐφροσύνη · τούτοις μὲν , οὐχ ὅτι ἐξέπεσον , ἀλλ’ ὅτι τῶν ἰδίων ἐξέπεσον · ἐκεῖνοι δὲ , οὐχ ὅτι ἐπέτυχον , ἀλλ’ ὅτι 48 ὧν οὐ προσεδόκουν ἐπέτυχον · καὶ τρίτη μετὰ τούτων , ὅτι τὰ ἐκείνων ἔλαβον οὗτοι . Ὅσιος δὲ βασιλείας φησίν , οἷς ἡ βασιλεία ἦν προημασμένη · ὁ
Lemmas: αὐτός δύναμαι . Τινές δέ καί οὕτως ἀναγιγνώσκω οὗτος ὁ χωρίον · εἰμί γάρ ἐγώ ἄνθρωπος εἰμί , καί μεταξύ στίζω ἐπάγω , Ἴπος ἐξουσία ἔχω ὑπό ἐμαυτοῦ στρατιώτης . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς δείκνυμι ὅτι καί θάνατος κρατέω δύναμαι ὡς δοῦλος , καί ἐπιτάσσω ὡς δεσπότης . ὅταν γάρ εἶπον , ὅτι 38 ἔρχομαι , καί ἔρχομαι , καί Πόρευος , καί πορεύω , οὗτος λέγω , ὅτι ἄν καλέω μή ἔρχομαι ὁ τελευτή ἐπί αὐτός , οὐ ἥκω . ἀνάκλεις πῶς εἰμί πιστός ; ὁ γάρ μέλλω ἅπας φανερός εἰμί Ἐσαία , οὗτος οὐτος 39 ἤδη κατᾴδω κατάσχω , ὅτι καί θάνατος καί ζωή ἐξουσία ἔχω , καί κατάγω 40 εἰς μύλη ἀβώ καί ἀνάγω . καί οὖον περί στρατιώτης εἶπον μόνος , ἀλλά καί περί δοῦλος · ὅσπερ εἰμί μείζων ὑπακοή . ἄλλος ὅμως καί τοσοῦτος πίστις ἔχω , ἐπί ἀνάξιος ἑαυτοῦ εἰμί εἶμι . ὁ δέ Χριστός δείκνυμι , ὅτι δείκνυμι εἰμί 41 ὁ εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον αὐτός , πολύς μείζων ποιέω , θαυμάζω αὐτός , καί ανακριτής , καί πλείων δίδωμι ὅς αἰτέω . καί γάρ αἱρέω ὑγίεια ἔτος ὁ παῖς σωματικός , καί βασίλειος λαμβάνω ἄπλατος . ἀνάκλεις πῶς ἤδη πληρόω ὁ , ζητέω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , καί οὗτος πᾶς προστίθημι σύ ; ἐπεί 42 γάρ πολύς πίστις ἐπιδείκνυμι καί ταπεινοφροσύνη , καί ὁ οὐρανός δίδωμι , καί ὁ ὑγίεια αὐτός προστίθημι · [ 319 ] καί οὖον οὗτος μόνος τιμάω , ἀλλά καί ὁ δείκνυμι , τίνω ἐκβάλλω αὐτός εἰσάγω . καί γάρ νέος ἤδη λοιπός πᾶς ποιέω γνώριμος , ὅτι ἀπό πίστις ἢ σωτηρία , οὐ ἀπό ἔργον ὁ κατά νόμος . Δίστερ οὐ Ἰουδαῖος μόνος , ἀλλά καί ἔθνος ὁ δωρεά οὗτος πρόκειμαι · καί ἐκεῖνος μᾶλλον ἢ οὗτος . μή γάρ δή νομίζω , φημί , ὅτι ἐπί οὗτος γίγνομαι οὗτος μόνος · καί γάρ 43 ἐπί ὁ οἰκέω ἀπασάω οὗτος εἰμί . οὗτος δέ λέγω , περί ὁ ἔθνος προσφεύγω , καί χρηστός αὐτός ὑφίστημι ἐλπίς . καί γάρ εἰμί καί ἀπό Γαλιλαία ἀκολουθέω ὁ ὁ ἔθνος . οὗτος δέ λέγω , ὁ τε ἐθνικός οὖς ἀφίημι ἀπογιγνώσκω , ὁ ὁ Ἰουδαῖος καθαίρω ὁ φρόνημα . ὥστε δή μή προσάγω 44 ὁ λέγω ὁ ἀκούω , μηδέ παρέχω αὐτός λαβή μηδείς , οὐ προηγούμενος 45 ὁ περί ὁ ἔθνος εἰσάγω λόγος , ἀλλά ἀφορμή λαμβάνω ἀπό ὁ ἑκατόνταρχος , οὕτως γνέμα ὁ ὄνομα ὁ ἔθνος τῆσιν . οὖον γάρ εἶπον , πολλός ὁ ἔθνος , ἀλλά , πολλός ἀπό ἀνατολή καί δυσμή · ὅσπερ ἤδη διόλου ὁ ἔθνος , οὖον προστάσσω ὁ οὕτως ὁ ἀκούω · συνεκτασιασμενος γάρ εἰμί ὁ λέγω . οὖον οὗτος δέ μόνος παραμυθέομαι ὁ δοκέω εἰμί ὁ διδασκαλία καινοτομία , ἀλλά καί ὁ ὁ κόλπος Ἀβραάμ ἀντί ὁ βασίλεια εἶπον . οὐδέ γάρ ἐκεῖνος γνώριμος αὐτός ὁ ὄνομα εἰμί , καί μείζων αὐτός δίδωμι ὁ Ἀβραάμ εἰς ὁ μέσος τίθημι . Διὸ καί ὁ Ἰωάννης , οὐδείς εὐθύς περί γένεσις εἶπον , ἀλλά ὁ μάλιστα αὐτός λυπέω φημί · μή δοκέω λέγω , ὅτι παῖς εἰμί ὁ Ἀβραάμ 47 . μετά δέ οὗτος καί ἕτερος κατασκευάζω , ὁ μή δόξα ἐναντίος τις εἰμί ὁ παλαιός πολιτεία . ὁ γάρ ὁ πατριάρχης θαυμάζω , καί λήγω ἀγαθός ὁ ἐκεῖνος κόλπος καλός , ἐκ πολύς ὁ περιουσία καί οὗτος ἀναιρέω ὁ ὑπόνοια . μηδείς οὖν εἷς εἰμί νομίζω ὁ ἀπειλή · διπλόος γάρ εἰμί καί οὗτος ἢ κόλασις , κάκινος ἢ Εὐφρόσυνος · οὗτος μέν , οὐ ὅτι ἐκπίπτω , ἀλλά ὅτι ὁ ἴδιος ἐκπίπτω · ἐκεῖνος δέ , οὐ ὅτι ἐπιτυγχάνω , ἀλλά ὅτι 48 ὅς οὖον προσδοκάω ἐπιτυγχάνω · καί τρίτος μετά οὗτος , ὅτι ὁ ἐκεῖνος λαμβάνω οὗτος . Ὅσιος δέ βασίλεια φημί , ὅς ὁ βασίλειος εἰμί προημασμένη · ὁ