joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0203.1
ἐστη , ἀλλὰ καὶ περαιτέρω πρόσεισι , καὶ δι’ ἑτέρων πολλὴν τὴν ἀποτροπὴν ἐργαζόμενος . Ὡσπερ γὰρ ἀνωτέρω τελῶνας καὶ ἔθνικοὺς τέθεικε , τῇ ποιήσει τοῦ προσάπου κατασχύων τοὺς μειομένους · οὕτω καὶ ἐνταῦθα τοὺς ὑποκριτάς . Ὅταν οὖν ποιῆς , φησίν , ἐλεημοσύνην , μὴ σαλπίσης ἐμπροσθέν σου , ὡςπερ οἱ ὑποκριταί . Οὐχ ὅτι σαλπίγγες εἶχον ἐκεῖνοι 88 , ἀλλὰ τὴν πολλὴν αὐτῶν ἐπίδειξιν βούλεται μανίαν τῇ λέξει τῆς μεταφορᾶς ταύτης , κωμωδῶν ταύτη 89 καὶ ἐκπομπῶν αὐτούς . Καὶ καλῶς ὑποκριτὰς εἶπε . Τὸ μὲν γὰρ προσοπωεῖν , ἐλεημοσύνης ἦν · ἡ δὲ διάνοια , ὑμότητος καὶ ἀπανθρωπίας . Οὐ γὰρ διὰ τοὺς 90 πλησίον ἐλεεῖν ποιοῦσιν , ἀλλὰ διὰ τὸ δόξης ἀπολαύειν αὐτούς · ὅπερ ἐχθάτης ἢν ὑμότητος , ἑτέρου λῃμὸν διαφθερομένου φιλοτιμίαν ζητεῖν , καὶ μὴ λυεῖν τὴν συμφοράν . Οὐχ ἄρα τὸ δούναι ἐλεημοσύνην 91 , ἀλλὰ τὸ ὡς χρὴ δούναι ἐστι τὸ ζητούμενον , καὶ διὰ τοῦτο δούναι . Βι κωμωθῆσθαι τοὺν ἐκεῖνον ἰκανῶς , καὶ καθαράμενος αὐτῶν , ὡς καὶ αἰσχυνθῶσι τὸν ἀχρωστην , διορθοῦται πάλιν τὴν τὰ τοιαῦτα νοοῦσαν ψυχήν · καὶ εἰπὼν πῶς δεῖ μὴ ποιεῖν , δείκνυσι πάλιν πῶς δεῖ ποιεῖν . Πῶς οὖν δεῖ ποιεῖν ; Μὴ γνώτω , φησίν , ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιὰ σου . Πάλιν ἐνταῦθα οὐ χεῖρας αἰνίττεται , ἀλλ’ ὑπερβολικῶς αὐτὸ [ 246 ] τέθεικεν . Εἰ γὰρ οὐδὲν ἐς ἐστι , φησί , σεαυτὸν ἀγνοήσαι , περισπωδάστων ἔστω σοι τοῦτο , ἄν αὐτὰς δυνατὸν ἢ τὰς διακονουμένας χεῖρας λαβεῖν . Οὐχ ὡς πινὲς φασιν , ὅτι τοὺς σκαιοὺς δεῖ κρυπτέιν ἀνθρώπους · πάντας γὰρ ἐνταῦθα λανθάνειν ἐκέλευσεν . Ἐπεὶ καὶ ὁ μισθὸς ἐνόνῃσιν ὅσος . Ἐπεὶδὴ γὰρ εἶπε τὴν ἐκθεῖν χόλασιν , δείκνυσι καὶ τὴν ἐντεύθεν τιμήν , ἐκατέρωθεν αὐτοὺς ὀθῶν , καὶ εἰς ὑψηλὰ ἄγων διδάγματα . Καὶ γὰρ πείθει εἰδέναι , ὅτι πανταχοῦ πάρεστιν ὁ Θεός · καὶ ὅτι οὐ μέχρι τοῦ παρόντος βίου ἔστηκε τὰ ἡμέτερα , ἀλλὰ καὶ φοβερώτερον 92 . 93 ἡμᾶς ἐντεύθεν ἐκδέχεται δικαστήριον , καὶ αἱ τῶν πεπραγμένων εὐθύναι ἀπάντων , καὶ τιμαὶ καὶ χολάσεις · καὶ δεῖ οὐδὲν , οὐ μικρόν , οὐ μέγα τῶν ποιῶν λήσεται , ἄν δόξῃ τοὺς ἀνθρώπους λανθάνειν . Ταῦτα γὰρ ἀπαντα ἡμᾶσιν εἰπὼν Ὁ Πατὴρ σου , ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ , ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φαενρῷ · μέγα καὶ σεμνὸν αὐτῷ καθίζων θέατρον , καὶ ὅπερ ἐπιθυμεῖ τοῖς μετὰ πολλῆς αὐτῇ διδοὺς τὴν περιουσίαν . Τί γὰρ βούλει ; φησίν · οὐχὶ θεατὰς ἔχει τῶν γινομένων τινάς ; Ἰδοὺ τοίνυν ἔχεις , οὐχὶ ἀγγέλους , οὐδὲ 94 ἀρχαγγέλους , ἀλλὰ τὸν τῶν ὅλων Θεόν . Εἰ δὲ καὶ ἀνθρώπους ἐπιθυμεῖς ἔχειν θεαρούς , οὐδὲ ταύτης σε ἀποστερεῖ τῆς ἐπιθυμίας καιρῷ τῷ προσήκοντι , ἀλλὰ καὶ μετὰ πλείονός σοι αὐτὸ παρέχει τῆς ὑπερβολῆς . Νῦν μὲν γὰρ ἄν ἐπίδειξαι , δέκα καὶ εἴκοσιν , ἢ καὶ ἑκατὸν ἀνθρώπους ἐπίδειξασθαι δυνήσῃ μόνους · ἄν δὲ σπουδάξῃς νῦν λαθεῖν 95 , τότε σε αὐτὸς ὁ Θεὸς ἀνακηρύξει , τῆς οἰκουμενῆς παροῦσης ἀπάσης . Ὡστε μέλιστα εἰ βούλει ἀνθρώπους ἰδεῖν σου τὰ κατορθώματα , χρῆσον αὐτὰ νῦν , ἵνα μετὰ πλείονος τιμῆς τότε αὐτὰ πάντες θεάσωνται , τοῦ Θεοῦ φανερά ποιοῦντος καὶ ἐπαίροντος καὶ παρὰ πᾶσιν ἀνακηρύττοντος . Νῦν μὲν γὰρ σου καὶ καταγνώσονται οἱ ὁρῶντες , ὡς κενδοξοῦ στεραιμένου δε ἰδόντες , οὐ μόνον οὐ καταγνώσονται , ἀλλὰ καὶ θαυμάσονται ἀπαντες . Ὅταν οὖν καὶ μισθὸν ἢ 96 λαβεῖν , καὶ θαῦμα καρπωσάσθαι μεῖζον , ὀλίγῳ ἀναμεινάντα χρόνον ,
Lemmas: ἵστημι , ἀλλά καί περαιτέρω πρόσειμι , καί διά ἕτερος πολύς ὁ ἀποτροπή ἐργάζομαι . ὡς γάρ ἀνωτέρω τελώνης καί ἐθνικός τίθημι , ὁ ποιέω ὁ προσαφέω κατέχω ὁ μειόω · οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ ὑποκριτής . ὅταν οὖν ποιός , φημί , ἐλεημοσύνη , μή σαλπίζω ἔμπροσθεν σύ , ὡς ὁ ὑποκριτής . οὐχ ὅτι σάλπιγξ ἔχω ἐκεῖνος 88 , ἀλλά ὁ πολύς αὐτός ἐπίδειξις βούλομαι μανία ὁ λέγω ὁ μεταφορά οὗτος , κωμωδός οὗτος 89 καί ἐκπομπή αὐτός . καί καλῶς ὑποκριτής εἶπον . ὁ μέν γάρ προσοπωεῖν , ἐλεημοσύνη εἰμί · ὁ δέ διάνοια , υμοτητη καί ἀπανθρωπία . οὖον γάρ διά ὁ 90 πλησίος ἐλεέω ποιέω , ἀλλά διά ὁ δόξα ἀπολαύω αὐτός · ὅσπερ ἐχθάτης εἄν υμοτητη , ἕτερος λῃμὸν διαφθείρω φιλοτιμία ζητέω , καί μή λύω ὁ συμφορά . οὐχ ἄρα ὁ δίδωμι ἐλεημοσύνη 91 , ἀλλά ὁ ὡς χρή δίδωμι εἰμί ὁ ζητέω , καί διά οὗτος δίδωμι . Βι κωμωθῆσθαι ὅς ἐκεῖνος ἱκανῶς , καί καθαίρω αὐτός , ὡς καί αἰσχύνω ὁ ἄχρωστος , διορθόω πάλιν ὁ ὁ τοιοῦτος νοέω Ψυχή · καί εἶπον πῶς δεῖ μή ποιέω , δείκνυμι πάλιν πῶς δεῖ ποιέω . Πῶς οὖν δεῖ ποιέω ; μή γιγνώσκω , φημί , ὁ ἀριστερός σύ τίς ποιέω ὁ δεξιός σύ . πάλιν ἐνταῦθα οὖον χείρ αἰνίσσομαι , ἀλλά ὑπερβολικός αὐτός [ 246 ] τίθημι . εἰμί γάρ οὐδείς εἰς εἰμί , φημί , σαυτοῦ ἀγνοέω , περισπωδάστων ἵστημι σύ οὗτος , ἄν αὐτός δυνατός ἢ ὁ διακονέω χείρ λαμβάνω . οὐχ ὡς Πινές φημί , ὅτι ὁ σκαιός δεῖ κρύπτω ἄνθρωπος · πᾶς γάρ ἐνταῦθα λανθάνω κελεύω . ἐπεί καί ὁ μισθός ἐνόνῃσιν ὅσος . ἐπειδή γάρ εἶπον ὁ ἐκθέω χολάς , δείκνυμι καί ὁ ἐντεῦθεν τιμή , ἑκατέρωθεν αὐτός Ὄθων , καί εἰς ὑψηλός ἄγω δίδαγμα . καί γάρ πείθω οἶδα , ὅτι πανταχοῦ πάρειμι ὁ Θεός · καί ὅτι οὖον μέχρι ὁ πάρειμι βίος ἵστημι ὁ ἡμέτερος , ἀλλά καί φοβερός 92 . 93 ἐγώ ἐντεῦθεν ἐκδέχομαι δικαστήριον , καί ὁ ὁ πράσσω εὐθύνω ἀπαντάω , καί τιμή καί χολανθανω · καί δεῖ οὐδείς , οὖον μικρός , οὖον μέγας ὁ ποιέω λανθάνω , ἄν δόξα ὁ ἄνθρωπος λανθάνω . οὗτος γάρ ἅπας ἦμαρ εἶπον ὁ πατήρ σύ , ὁ βλέπω ἐν ὁ κρυπτός , πωλέω σύ ἐν ὁ φανερός · μέγας καί σεμνός αὐτός καθίζω θέατρον , καί ὅσπερ ἐπιθυμέω ὁ μετά πολύς αὐτός δίδωμι ὁ περιουσία . τις γάρ βούλομαι ; φημί · οὐ θεατής ἔχω ὁ γίγνομαι τις ; ἰδέ τοίνυν ἔχω , οὐ ἄγγελος , οὐδέ 94 ἀρχάγγελος , ἀλλά ὁ ὁ ὅλος Θεός . εἰμί δέ καί ἄνθρωπος ἐπιθυμέω ἔχω Θεαροῦς , οὐδέ οὗτος σύ ἀποστερέω ὁ ἐπιθυμία καιρός ὁ προσήκω , ἀλλά καί μετά πολύς σύ αὐτός παρέχω ὁ ὑπερβολή . νῦν μέν γάρ ἄν ἐπιδείκνυμι , δέκα καί εἴκοσι , ἢ καί ἑκατόν ἄνθρωπος ἐπιδείκνυμι δύναμαι μόνος · ἄν δέ σπουδάζω νῦν λανθάνω 95 , τότε σύ αὐτός ὁ θεός ἀνακήρυξις , ὁ οἰκέω πάρειμι ἀπασάω . ὡστε μέλις εἰμί βούλομαι ἄνθρωπος ὁράω σύ ὁ κατόρθωμα , χράω αὐτός νῦν , ἵνα μετά πλείων τιμή τότε αὐτός πᾶς θεάομαι , ὁ Θεός φανερός ποιέω καί ἐπαίρω καί παρά πᾶς ἀνακηρύσσω . νῦν μέν γάρ σύ καί καταγνοέω ὁ ὁράω , ὡς κενδοξεω στεραιμενω δέ ὁράω , οὖον μόνος οὖον καταγνοέω , ἀλλά καί θαυμάζω ἅπας . ὅταν οὖν καί μισθός ἢ 96 λαμβάνω , καί θαῦμα καρπόω μείζων , ὀλίγος ἀναμένω χρόνος ,