joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0179.3
[ 669 ] Ἄλλη παραβολὴ ἀκούσατε . Ἄνθρωπός τις ἦν οἰκοδεσπότης , ὅστις ἐφυτεύσεν ἀμπελῶνα , καὶ φραγμὸν αὐτῷ περιέθηκεν , καὶ ὄρυξεν ληνόν , καὶ ὠκοδόμησε πύργον · καὶ ἐξεδότο αὐτὸν γεωργοῖς , καὶ ἀπεδήμησεν . Ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν , ἀπέστειλε τοὺς δούλους αὐτοῦ λαβεῖν τοὺς καρπούς . Καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους , οὓς μὲν ἔδειραν , οὓς δὲ ἀπέκτειναν , οὓς δὲ ἐλιθοβόλησαν . Πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων , καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως . Ὕστερον δὲ ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ , λέγων · Ἴσως ἐντραπήσονται τὸν υἱὸν μου . Οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱόν , εἶπον ἐν ἑαυτοῖς · Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος · δεῦτε , ἀποκτείνωμεν αὐτόν , καὶ κατασχωμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ . Καὶ ἐκβαλόντες ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος , ἀπέκτειναν αὐτόν . Ὅταν οὖν ἐλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος , τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις ; Λέγουσιν αὐτῷ · Κακούς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς , καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσει τοῖς γεωργοῖς ἑτέροις , οἵτινες ἀποδώσουσι τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν . Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς Γραφαῖς ; Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες , οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας · α’ . Πολλὰ ἀπὸ τῆς παραβολῆς ταύτης αἰνίττεται τοῦ Θεοῦ τὴν πρόνοιαν , τὴν εἰς αὐτοὺς ἀνωθεν γεγεννημένην · τὸ ἐξ ἀρχῆς αὐτῶν φονικὸν τὸ μηδὲν παραλειφθῆναι τῶν ὀφειλόντων εἰς ἐπιμέλειαν · τὸ καὶ προφητῶν σφαγέντων μὴ ἀποστραφῆναι αὐτοῖς , ἀλλὰ καὶ τὸν Υἱὸν πέμψαι · τὸ καὶ τῆς Καινῆς καὶ τῆς Παλαιᾶς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν εἶναι Θεόν · τὸ μεγάλη αὐτοῦ τὸν θάνατον κατορθώσειν τὴν ἐσχάτην δίκην τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ τολμητικοῦς αὐτοὺς ὑπομεῖναι · τῶν εὐθῶν τὴν κλῆσιν , τῶν Ἰουδαίων τὴν ἐκπτώσιν . Διὰ τοῦτο αὐτὴν μετὰ τὴν ἐμπροσθεν τῆσιν , ἵνα δείξῃ κἀντεῦθεν τὸ ἔγκλημα μεῖζον καὶ σφόδρα ἀσύγγνωστον . Πῶς καὶ τινὶ τρόπῳ ; Ὅτι τοσαύτας τυχόντες ἐπιμελείας , πονούν καὶ τελούν ἠτητήσαν , καὶ παρὰ τοσοῦτον . Θέα δὲ καὶ αὐτοῦ τὴν πρόνοιαν τὴν πολλήν , καὶ τῶν τούτων ἀρχίαν τὴν δραστον . Καὶ γὰρ ὅ τῶν γεωργῶν ἦν , αὐτὸς ἐποίησε τὸ φραγμὸν περιθέναι , τὸ φυτεύσαι τὸν ἀμπελῶνα , τὰ ἄλλα πάντα · καὶ μικρὸν αὐτοῖς κατέλιπε , τὸ ἐπιμελεῖσθαι τῶν δυνων , καὶ διαφυλάξαι τὰ δοθέντα . Οὐδὲν γὰρ ἠλλείφθη , ἀλλὰ πάντα ἀπηρτισμένα · καὶ οὐδ’ οὕτως ἐξέρδανεν , καὶ ταῦτα τοσοῦτον ἀπολαύσαντες παρ’ αὐτοῦ . Ὅτε γὰρ ἐξ Αἰγύπτου ἐξῆλθον , καὶ νόμον ἔδωκε , καὶ πολὺν ἀνέστησε , καὶ νανὸν ὠκοδόμησε , καὶ θυσιαστήριον κατεσκευάσεν . Καὶ ἀπεδήμησε · τοὔστιν , ἐμακροθύμησεν , οὐχ ἀεὶ τοὺς ἁμαρτήμασι παραπόδας ἐπάγων τὰς τιμωρίας · τὴν γὰρ ἀποδμίαν τὴν πολλὴν αὐτοῦ μακροθυμίαν φησι . Καὶ ἀπέστειλε τοὺς δούλους αὐτοῦ , τοὔστιν , τοὺς προφήτας , τὸν καρπὸν λαβεῖν , τοὔστιν , τὴν ὑπακοήν , τὴν διὰ τῶν ἔργων ἐπιδείξαι . Οἱ δὲ κἀνταῦθα τὴν κακίαν ἐπεδείξαντο , οὐ τῷ μὴ δοῦναι τὸν καρπὸν τοσαύτη ἀπολαύσαντας · ἐπιμελῆς , ὅπερ ἀρχίας ἦν , ἀλλὰ καὶ τῷ δυσχεραίνειν πρὸς τοὺς ἐλθόντας . Τοὺς γὰρ οὐκ ἔχοντας δοῦναι καὶ ὀφειλόντας , οὐχ ἀγανακτεῖν ἔχρη , οὐδὲ δυσχαιρεῖν , ἀλλὰ παρακαλεῖν . Οἱ δὲ οὐ μόνον ἠγανάκτησαν , ἀλλὰ καὶ αἱμάτων τὰς χεῖρας ἐνέπλησαν · καὶ δίκην ὀφείλοντες , αὐτοὶ δίκην ἀπέτουν . Διὰ τοῦτο καὶ δευτέρως ἐπέμψε καὶ τρίτως , ἵνα δείξῃ διὰ τῆς τούτων κακίας , καὶ τὸ τοῦ πέμψαντος φιλανθρωπίαν . Καὶ διατὶ μὴ τὸν υἱὸν εὐθὺς ἀπέστειλεν ; Ἴνα ἐκ τῶν εἰς ἐκείνους γενομένων καταγνῶσιν ἐαυτῶν , καὶ τὸν θυμὸν ἀράντες , ἐκεῖνον ἐντραπῶσιν ἰλθόντα . Εἰσὶ δὲ καὶ ἕτεροι λόγοι · ἀλλὰ τῶς ἐπὶ τὰ ἐξῆς ἴωμεν . Τί δὲ ἐστι τὸ , Ἴσως ἐντραπήσονται ; Οὐχὶ ἀγνοοῦντος , ἀπάγε · ἀλλὰ θέλοντος δεῖξαι τὸ ἁμάρτημα μέγα , καὶ ἀπολογίας πάσης ἐστερημένον . Ἐπεὶ αὐτὸς εἰδώς , ὅτι ἀναίρεσον ὀφείλον ἀπαγγέλλων · ὅτι ἔδει αὐτοὺς ἐντραπῆναι . Ἐπεὶ καὶ ἄλλοχοῦ φησιν , Ἐὰν δρα ἀκούσωσιν · οὐδὲ ἐκεῖ ἀγνοοῦν · ἀλλ’ ἵνα μὴ λέγῃ τις τῶν ἀγνοούντων , ὅτι τῇ προόρᾳ αὐτοῦ γέγονεν ἀναγκαῖα τῆς παρακράτης , διὰ τοῦτο οὕτως σχηματίζει τὰς λέξεις , Ἐὰν δρα , λέγων , καὶ , Ἴσως . Εἰ γὰρ καὶ περὶ τοὺς δούλους ἀγνοοῦντες ἐγένοντο , τοῦ τοῦ υἱοῦ ἀξίωμα αἰδεσθῆναι ἔχρη . Τί οὖν οὕτω ; Δέον προσδοκᾶν , ὅσον
Lemmas: [ 669 ] ἄλλη παραβολή ἀκούω . Ἄνθρωπος τις εἰμί οἰκοδεσπότης , ὅστις φυτεύω ἀμπελών , καί φραγμός αὐτός περιτίθημι , καί ὀρύσσω ληνός , καί οἰκοδομέω πύργος · καί ἐκδίδωμι αὐτός γεωργός , καί ἀποδημέω . ὅτε δέ ἐγγίζω ὁ καιρός ὁ καρπός , ἀποστέλλω ὁ δοῦλος αὐτός λαμβάνω ὁ καρπός . καί λαμβάνω ὁ γεωργός ὁ δοῦλος , ὅς μέν δέρω , ὅς δέ ἀποκτείνω , ὅς δέ λιθοβολέω . πάλιν ἀποστέλλω ἄλλος δοῦλος πλείων ὁ πρῶτος , καί ποιέω αὐτός ὡσαύτως . ὕστερος δέ ἀποστέλλω πρός αὐτός ὁ υἱός αὐτός , λέγω · Ἴσος ἐντρέπω ὁ υἱός ἐγώ . ὁ δέ γεωργός ὁράω ὁ υἱός , εἶπον ἐν ἑαυτοῦ · οὗτος εἰμί ὁ κληρονόμος · δεῦρο , ἀποκτείνω αὐτός , καί κατέχω ὁ κληρονομία αὐτός . καί ἐκβάλλω ἔξω ὁ ἀμπελών , ἀποκτείνω αὐτός . ὅταν οὖν ἔρχομαι ὁ κύριος ὁ ἀμπελών , τίς ποιέω ὁ γεωργός ἐκεῖνος ; λέγω αὐτός · Κακοῦς κακῶς ἀπόλλυμι αὐτός , καί ὁ ἀμπελών ἐκδίδωμι ὁ γεωργός ἕτερος , ὅστις ἀποδίδωμι ὁ καρπός1 ἐν ὁ καιρός αὐτός . λέγος αὐτός ὁ Ἰησοῦς · οὐδέποτε ἀναγιγνώσκω ἐν ὁ γραφή ; λίθος ὅς ἀποδοκιμάζω ὁ οἰκοδομέω , οὗτος γίγνομαι εἰς κεφαλή γωνία · ὅς . Πολύς ἀπό ὁ παραβολή οὗτος αἰνίσσομαι ὁ Θεός ὁ πρόνοια , ὁ εἰς αὐτός ἄνωθεν γεννάω · ὁ ἐκ ἀρχή αὐτός φονικός ὁ μηδείς παραλείφω ὁ ὀφείλω εἰς ἐπιμέλεια · ὁ καί προφήτης σφάζω μή ἀποστρέφω αὐτός , ἀλλά καί ὁ υἱός πέμπω · ὁ καί ὁ Καινή καί ὁ Παλαιή εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί Θεός · ὁ μέγας αὐτός ὁ θάνατος κατορθόω ὁ ἔσχατος δίκη ὁ σταυρός καί ὁ τολμητικός αὐτός ὑπομένω · ὁ Εὔθων ὁ κλῆσις , ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἐκπτίδιμι . Ζεύς οὗτος αὐτός μετά ὁ ἔμπροσθεν τῆσιν , ἵνα δείκνυμι ἐντεῦθεν ὁ ἔγκλημα μείζων καί σφόδρα ἀσύγγνωστος . Πῶς καί τις τρόπος ; ὅτι2 τοσοῦτος τυγχάνω ἐπιμέλεια , πονέω καί τελέω ἀτάω , καί παρά τοσοῦτος . Θέα δέ καί αὐτός ὁ πρόνοια ὁ πολύς , καί ὁ οὗτος Ἀρχίας ὁ δράω . καί γάρ ὅς ὁ γεωργός εἰμί , αὐτός ποιέω ὁ φραγμός περιτίθημι , ὁ φυτεύω ὁ ἀμπελών , ὁ ἄλλος πᾶς · καί μικρός αὐτός καταλείπω , ὁ ἐπιμελέομαι ὁ δύο , καί διαφυλάσσω ὁ δίδωμι . οὐδείς γάρ ἐλλείπω , ἀλλά πᾶς ἀπαρτίζω · καί οὐδέ οὕτως ἐκτρέχω , καί οὗτος τοσοῦτος ἀπολαύω παρά αὐτός . ὅτε γάρ ἐκ Αἴγυπτος ἐξέρχομαι , καί νόμος δίδωμι , καί πολύς ἀνίστημι , καί νᾶνος οἰκοδομέω , καί θυσιαστήριον κατασκευάζω . καί ἀποδημέω · ἔτος , μακροθυμέω , οὐ ἀεί ὁ ἁμάρτημα παραπόδας ἐπάγω ὁ τιμωρία · ὁ γάρ ἀποδήμιος ὁ πολύς αὐτός μακροθυμία φημί . καί ἀποστέλλω ὁ δοῦλος αὐτός , ἔτος , ὁ προφήτης , ὁ καρπός λαμβάνω , ἔτος , ὁ ὑπακοή , ὁ διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι . ὁ δέ ἐνταῦθα ὁ κακία ἐπιδείκνυμι , οὖον ὁ μή δίδωμι ὁ καρπός τοσοῦτος ἀπολαύω · ἐπιμελής , ὅσπερ Ἀρχίας εἰμί , ἀλλά καί ὁ δυσχεραίνω πρός ὁ ἔρχομαι . ὁ γάρ οὐ ἔχω δίδωμι καί οφείλω , οὐ ἀγανακτέω χράω , οὐδέ δυσχαιρέω , ἀλλά παρακαλέω . ὁ δέ οὖον μόνος ἀγανακτέω , ἀλλά καί αἷμα ὁ χείρ ἐμπίμπλημι · καί δίκη ὀφείλω , αὐτός δίκη ἀποτίνω . Ζεύς οὗτος καί δύο ἐπιμ́πω καί τρίτος , ἵνα δείκνυμι διά ὁ οὗτος κακία , καί ὁ ὁ πέμπω φιλανθρωπία . καί διατί μή ὁ υἱός εὐθύς ἀποστέλλω ; ἵνα ἐκ ὁ εἰς ἐκεῖνος γίγνομαι καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , καί ὁ θυμός ἀείρω , ἐκεῖνος ἐντρέπω εἴλω . εἰσί δέ καί ἕτερος λόγος · ἀλλά Τῶς ἐπί ὁ ἑξῆς ἔρχομαι . τις δέ εἰμί ὁ , ἴσος ἐντρέπω ; οὐ ἀγνοέω , ἀπάγω · ἀλλά ἐθέλω δείκνυμι ὁ ἁμάρτημα μέγας , καί ἀπολογία πᾶς στερέω . ἐπεί αὐτός οἶδα , ὅτι ἀναιρέω ὀφείλω ἀπαγγέλλω · ὅτι ἐσθίω αὐτός ἐντρέπω . ἐπεί καί αλλοχοω φημί , ἐάν δράω ἀκούω · οὐδέ ἐκεῖ ἀγνοέω · ἀλλά ἵνα μή λέγω τις ὁ ἀγνοέω , ὅτι ὁ προοράω αὐτός γίγνομαι ἀναγκαῖος ὁ παρακρατέω , διά οὗτος οὕτως σχηματίζω ὁ λέγω , ἐάν δράω , λέγω , καί , Ἴσος . εἰμί γάρ καί περί ὁ δοῦλος ἀγνοέω γίγνομαι , ὁ ὁ υἱός ἀξίωμα αἰδέομαι χράω . τις οὖν οὗτος ; Δέος προσδοκάω , ὅσος