joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0135.1
τὸν βίον εἰς ματαιοπονίας καὶ ὀδύνας . Ὁ γὰρ οὐχ εἰδὼς ἀπεχθάνεσθαι , οὐδὲ λυπεῖσθαι οἴδεν , ἀλλὰ τρυφῆς ἀπολαύσεται καὶ μυρίων ἀγαθῶν . Ὥστε ἐαυτοὺς τιμωρούμεθα μισοῦντες ἑτέρους · ὥσπερ οὖν καὶ ἐαυτοὺς εὐεργετοῦμεν ἀγαπῶντες . Πρὸς τούτοις ἀπασιν αἰδέσιμος ἔση καὶ αὐτοῖς τοῖς ἐχθροῖς , κἂν δαίμονες ᾖσι · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἕξεις λοιπὸν ἐχθρὸν διακείμενον οὕτω . Τὸ δὲ πάντων μείζον καὶ πρῶτον , τὴν τοῦ Θεοῦ κερδαίνεις 44 φιλανθρωπίαν · κἂν ἁμαρτηκὼς ᾖς , τεύξῃ συγγνώμης · κἂν κατωρθωκὼς ᾖς 45 , πλείονα προσλήψῃ παρρησίαν . Ἀνύσωμεν τοίνυν τὸ μηδὲνα μισεῖν , ἵνα καὶ ὁ Θεὸς ἡμᾶς φιλήσῃ · ἵνα κἂν μυρίων ταλάנתων ᾖμεν ὑπεύθυνοι , σπλαγχνισθῇ καὶ ἐλεήσῃ . Ἄλλ’ ἠδίκησαι παρ’ αὐτού ; Οὐκοῦν ἐλέησον αὐτόν , μὴ μισήσῃς · δάκρυσον καὶ θρήνησον , μὴ ἀποστραφῇς . Οὐ γὰρ σὺ εἶ ὁ προσκεχρουκὼς τῷ Θεῷ , ἀλλ’ ἐκεῖνος · σὺ δὲ καὶ εὐδοκίμησας 46 , ἐὰν ἐνέγκῃς . Ἐννόησον , ὅτι σταυροῦσθαι μέλλων ὁ Χριστὸς , ὑπὲρ ἐαυτοῦ μὲν ἔχαιρεν , ὑπὲρ δὲ τῶν σταυρούντων ἐδάκρυσεν . Οὕτω καὶ ἡμᾶς διακεισθαι χρῆ · καὶ ὅσω ἂν ἀδικώμεθα , τοσοῦτῳ μᾶλλον 47 θρηνεῖν τοὺς ἀδικοῦντας . Ἡμῖν μὲν γὰρ πολλὰ ἐντεῦθεν τὰ ἀγαθά · ἐκείνοις δὲ τὰ ἐναντία . Ἄλλ’ ἐπὶ πάντων ὕβρισε καὶ ἐτύπτησεν ; Οὐκοῦν ἐπὶ πάντων ἐαυτὸν ἤσχυνε καὶ ἠτίμασε 48 , καὶ λόγον . Καὶ σὲ μὲν πρὸς ἀνθρώπους διέβαλεν , αὐτὸς δὲ πρὸς Θεὸν διεβλήθη . Εἰ δὲ οὐκ ἄρκει σοι ταῦτα , ἐννόησον ὅτι καὶ ὁ Δεσπότης σου διεβλήθη , καὶ 49 ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ , καὶ ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων , καὶ πρὸς τοὺς μάλιστα φιλουμένους · καὶ ὁ τούτου Μονογενὴς πάλιν τὰ αὐτά Διὰ ἔλεγεν · Εἰ τὸν οἰκοδεσπότην Βεελζεβοὺλ ἐκάλεσαν , πολλῷ μᾶλλον τοὺς οικιακοὺς αὐτοῦ . Καὶ οὐ διέβαλεν αὐτὸν μόνον ὁ πονηρὸς δαίμων ἐκεῖνος , ἀλλὰ καὶ ἐπιστεύθη · καὶ διέβαλεν , οὐ τὰ τυγχόντα , ἀλλὰ τὰ 50 μέγιστα ὀνειδὴ καὶ ἐγκλήματα . Καὶ γὰρ δαιμονῶντα αὐτὸν ἔφησε , καὶ πλάνον εἶναι καὶ ἀντίθεον . Ἄλλὰ καὶ εὐεργετήσας ἐπαθες κακῶς ; Καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ὑπὲρ μὲν τοῦ ποιήσαντος θρῆνει καὶ ἄλγει , ὑπὲρ δὲ σεαυτοῦ καὶ 51 χαῖρε , ὅτι Θεῷ γέγονας ὅμοιος , τῷ τὸν ἥλιον ἀνατέλλοντι ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς . Εἰ δὲ καὶ ὑπερβαίνει σε τὸ τὸν Θεὸν μιμεῖσθαι · καίτοιγε τῷ νήφοντι οὐδὲ τοῦτο δύσκολον · ἀλλ’ ὅμως εἰ σοῦ μείζον εἶναι τοῦτο 52 σοι δοκεῖ , φέρε σε πρὸς τοὺς [ 619 ] συνδούλους 53 ἀγάγωμεν · πρὸς τὸν Ἰωσήφ , τὸν μυρία παθόντα καὶ εὐεργετήσαντα τοὺς ἀδελφοὺς · πρὸς τὸν Μωϋσέα , τὸν μετὰ μυρίας ἐπιβουλὰς ὑπὲρ αὐτῶν δεηθέντα · πρὸς τὸν μακάριον 54 Παῦλον , τὸν οὐδὲ ἀριθμῆσαι ἔχοντα ἅπερ ἐπαθε παρ’ αὐτῶν , καὶ ἀξιούντα ἀνάθημα 55 εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν ·
Lemmas: ὁ βίος εἰς ματαιοπονία καί ὀδύνη . ὁ γάρ οὐ εἰδοί ἀπεχθάνομαι , οὐδέ λυπέω οἶδα , ἀλλά τρυφή ἀπολαύω καί μυρίος ἀγαθός . ὥστε ἑαυτοῦ τιμωρέω μισέω ἕτερος · ὥσπερ οὖν καί ἑαυτοῦ εὐεργετῶ ἀγάπη . πρός οὗτος ἅπας αἰδέσιμος σέω καί αὐτός ὁ ἐχθρός , κἀν δαίμων εἰμί · μᾶλλον δέ οὐδέ ἔχω λοιπός ἐχθρός διάκειμαι οὗτος . ὁ δέ πᾶς μείζων καί πρῶτος , ὁ ὁ Θεός κερδαίνω 44 φιλανθρωπία · κἀν ἁμαρτάνω εἰμί , τυγχάνω συγγνώμη · κἀν κατορθόω εἰμί 45 , πλείων προσλαμβάνω παρρησία . ἀνύω τοίνυν ὁ μηδείς μισέω , ἵνα καί ὁ θεός ἐγώ φιλέω · ἵνα κἀν μυρίος τάλα ἔρχομαι ὑπεύθυνος , σπλαγχνίζω καί ἐλεέω . ἄλλος ἀδικέω παρά αὐτός ; οὐκοῦν ἐλεέω αὐτός , μή μισέω · δάκρυ καί θρηνέω , μή ἀποστρέφω . οὖον γάρ σύ εἰμί ὁ προσκρούω ὁ Θεός , ἀλλά ἐκεῖνος · σύ δέ καί εὐδοκιμέω 46 , ἐάν φέρω . ἐννοέω , ὅτι σταυρόω μέλλω ὁ Χριστός , ὑπέρ ἑαυτοῦ μέν χαίρω , ὑπέρ δέ ὁ σταυρόω δάκρυ . οὕτως καί ἐγώ διάκειμαι χράω · καί ὅσος εἄν ἀδικέω , τοσοῦτος μᾶλλον 47 θρηνέω ὁ ἀδικέω . ἡμῖν μέν γάρ πολύς ἐντεῦθεν ὁ ἀγαθός · ἐκεῖνος δέ ὁ ἐναντίος . ἄλλος ἐπί πᾶς ὑβρίζω καί τύπτω ; οὐκοῦν ἐπί πᾶς ἑαυτοῦ αἰσχύνω καί ἀτιμάζω 48 , καί λόγος . καί σύ μέν πρός ἄνθρωπος διαβάλλω , αὐτός δέ πρός θεός διαβάλλω . εἰμί δέ οὐ ἀρκέω σύ οὗτος , ἐννοέω ὅτι καί ὁ Δεσπότης σύ διαβάλλω , καί 49 ὑπό ὁ Σατανᾶς , καί ὑπό ὁ ἄνθρωπος , καί πρός ὁ μάλιστα φιλέω · καί ὁ οὗτος Μονογενής πάλιν ὁ αὐτός Ζεύς λέγω · εἰμί ὁ οἰκοδεσπότης Βεελζεβούλ καλέω , πολύς μᾶλλον ὁ οικιακός αὐτός . καί οὖον διαβάλλω αὐτός μόνος ὁ πονηρός δαίμων ἐκεῖνος , ἀλλά καί πιστεύω · καί διαβάλλω , οὖον ὁ τυγχάνω , ἀλλά ὁ 50 μέγας ὄνειδος καί ἔγκλημα . καί γάρ δαιμονάω αὐτός φημί , καί πλάνος εἰμί καί ἀντίθεος . ἀλλά καί εὐεργετέω πάσχω κακῶς ; καί διά οὗτος μάλιστα ὑπέρ μέν ὁ ποιέω θρηνέω καί ἄλγος , ὑπέρ δέ σεαυτοῦ καί 51 χαίρω , ὅτι Θεός γίγνομαι ὅμοιος , ὁ ὁ ἥλιος ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός . εἰμί δέ καί ὑπερβαίνω σύ ὁ ὁ θεός μιμέομαι · καίτοι ὁ νήφω οὐδέ οὗτος δύσκολος · ἀλλά ὅμως εἰμί σύ μείζων εἰμί οὗτος 52 σύ δοκέω , φέρω σύ πρός ὁ [ 619 ] σύνδουλος 53 ἄγω · πρός ὁ Ἰωσήφ , ὁ μυρίος πάθος καί εὐεργετέω ὁ ἀδελφός · πρός ὁ Μωϋσῆς , ὁ μετά μυρίος ἐπιβουλή ὑπέρ αὐτός δήω · πρός ὁ μακάριος 54 Παῦλος , ὁ οὐδέ ἀριθμέω ἔχω ὅσπερ πάσχω παρά αὐτός , καί ἄξιος ἀνάθημα 55 εἰμί ὑπέρ αὐτός ·