joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0123.1
τὸν φόβον , καὶ ἐπιτελεῖ τὴν ἀγωνίαν . 152 Εἰπὼν γὰρ , ὅτι Δύναταί ὁ Θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγείραι τέκνα τῷ ᾿Αβραάμ , ἐπήγαγε · Ἦδη δὲ καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται · διὰ πάντων τῶν λόγων φοβεροὺν ποιῶν . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς πολλὰν ἀπὸ τοῦ βίου τὴν παραβολὴν εἶχε , κάλειεν σοφίας ἐδύνατο τίς ἐπιπλήξειεν , πολὺν ἤδη χρωμένους χρόνον . Τί γὰρ λέγω , φησίν , ὅτι ἐκπίπτειν μέλλετε τῆς πρὸς τὴν πατριάρχην συγγενείας , καὶ ἑτέρους ὁρᾶν τοὺς ἀπὸ λίθων εἰς τὴν ὑμετέραν εἰσαγομένους προεδρίαν ; Οὐδὲ γὰρ μέχρι τοῦτο τὸ τῆς τιμωρίας ὑμῖν , ἀλλὰ καὶ περαιτέρω προθέσεται καὶ τῆς κολάσεως . Ἦδη γάρ , φησίν , ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται . Οὐδὲν φοβερώτερον παρὰ τοῦ λόγου τῆς τροπῆς . Οὐδεὶς γὰρ δράπανον ταύτονεν , οὐδὲ φραγμοῦ καθαίρεσιν , οὐδὲ τὰ καταπατεῖσθαι τὴν ἀμπέλινα · ἀλλ’ ἀξίνη σφόδρα ἀκμάζουσα , καὶ τὸ δή χαλκιώτερον , ὅτι καὶ ἐπὶ θύρας αὐτῆς . Ἐπειδὴ γὰρ τοῖς προφήταις συνεχῶς ἀπιστοῦντες ἔλεγεν · Ποῦ ἐστὶν ἡ ἡμέρα Κυρίου ; καὶ , Ἐλώθευ ἡ Βουλή τοῦ ἁγίου Ἰσραήλ , Ἴνα γνῶμεν · διὰ τὰ μετὰ πολλὰ πολλάκις ἐπὶ ἐκβαλεῖν τὰ λεγόμενα · καὶ ταύτης αὐτοὺς ἀπάγων τῆς παραμυθίας , ἐγγὺς αὐτῶν ἔστησε τὰ δεινά . Καὶ τοῦτο ἐδήλωσε τῇ εἰπόντι , Ἦδη , καὶ τῷ τῆς ῥίζης αὐτῆ προσαγωγῇ . Οὐδὲν γὰρ τὸ μέσον λειπὸν , φησίν , ἀλλ’ αὐτῇ ἐπίκειται τῇ ῥίζῃ . Καὶ οὐχ εἶπε , Τοῖς κλάδοις , οὐδὲ , Τοῖς καρποῖς , ἀλλὰ , Τῇ ῥίζῃ · δεῖξαις αὐτοῖς , εἰ ῥιθμηθαιοῦν , ἀνίατα πεισομένους δεινά , καὶ οὐδὲ ἐλπίδα ἔχοντας θεραπείας . Οὐδὲ γὰρ δοῦλος ἐστιν ὁ παραγενομένος , ὡς οἱ πρότερον · ἀλλ’ αὐτὸς ὁ τῶν δύο Δεσπότης , σφοδρὰν ἐπάγων τὴν τιμωρίαν , καὶ δυνατωτάτην . Ἀλλ’ ὅμως καὶ φοβήσεις πάλιν , οὐκ ἀφήσιν αὐτοὺς εἰς ἀπόγνωσιν ἐμπεσεῖν · ἀλλ’ ὡςπερ ἄνωτέρω οὐκ εἶπεν , ὅτι Ἥγειρεν , ἀλλ’ Δύναται ἐγείραι τέκνα τῷ ᾿Αβραάμ , φοβῶν τε ὅμοῦ καὶ παρακαλοῦν · οὕτως καὶ ἐνταῦθα οὐκ εἶπεν , ὅτι Ἥματο τῆς ῥίζης , ἀλλ’ ὅτι Ἐπίκειται καὶ ὀμιλεῖ τῇ ῥίζῃ · καὶ οὐδέμιαν ἀνάδολην ἐνδεικνύεται . Πλὴν καὶ οὕτως ἐγγὺς αὐτὴν ἀγάγων , ὑμᾶς κυρίους ποιεῖ τῆς τομῆς . Ἄν μὲν γὰρ μεταβάλητε καὶ γέννησθε βελτίους , ἀπελεύσεται μηδὲν ἐργασαμένη ἡ ἀξίνη αὐτή · ἂν δὲ τοῖς αὐτοῖς ἐπιμενῆτε , προόρμιζον ἀνασπάσει τὸ δένδρον . Διὰ τοῦτο οὐτὲ ἀφέστηκε τῆς ῥίζης , οὐτὲ ἐπίκειμένη τέμνει , τὸ μὲν ἵνα μὴ ἀναπέσητε , τὸ δὲ ἵνα μάθητε , ὅτι δυνατόν ἂν ἐν βραχεῖ χρόνῳ μεταβαλλομένοι σωθῆναι . Διὸ καὶ πάντοθεν ἀξίζει τὸν φόβον , διεγείρων αὐτοὺς καὶ ὀθῶν πρὸς μετανόιαν . Καὶ γὰρ τὸ πῦρ προηγούμεν ἐκπεσεν , καὶ τὸ ἑτέρους ἀντεισαχθέντα , καὶ τὸ ἐπὶ θύρας εἶναι τὰ δεινά , καὶ τὸ ἀνέχεσθαι πείσεσθαι , ἄπερ ἂνφόρετα διὰ τῆς ῥίζης τῆς τῆς ἀξίνης ἐδήλωσεν , ἵκανὴν ἦν καὶ τοὺς σφόδρα ἀναπηπωκότας διαναστῆσαι , καὶ ἐναγωνίους ἐργάσασθαι . Τοῦτο γοῦν καὶ ὁ Παῦλος ὁλῶν ἔλεγεν , ὅτι Λόγον συντετριμμένον 153 ποιήσει Κύριος ἐπὶ τῇ οἰκουμένῃ ὅλην . Ἀλλὰ μὴ φοβηθῆτε · μᾶλλον δὲ φοβηθήτω μὲν , μὴ ἀπογνῶι δέ . Ἔστι γὰρ ἔχεις ἐλπίδα μεταβολῆς · οὐ γὰρ αὐτοτελὴς ἡ ἀπόφασις , οὐδὲ ἐπὶ τὸ τέμνειν ἡ ἀξίνη ἦλθεν · ( ἐπεὶ τί ἐκώλυσεν αὐτὴν τομεῖν ὁμιλοῦσαν τῇ ῥίζῃ ; ) ἀλλ’ ἐπὶ τὸ σε τῷ φόβῳ τοῦτο ποιῆσαι βελτίονα , καὶ παρασκευάσαι καρπὸν ἀνεγκεῖν . Διὰ τοῦτο ἐπήγαγε · Πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιῶν καρπὸν καλόν , ἐκκό -
Lemmas: ὁ φόβος , καί ἐπιτελέω ὁ ἀγωνία . 152 εἶπον γάρ , ὅτι δύναμαι ὁ θεός ἐκ ὁ λίθος οὗτος ἐγείρω τέκνον ὁ Αβραάμ , ἐπάγω · ἤδη δέ καί ὁ ἀξίνη πρός ὁ ῥίζα ὁ δένδρον κεῖμαι · διά πᾶς ὁ λόγος φοβερόω ποιέω . καί γάρ καί αὐτός πολύς ἀπό ὁ βίος ὁ παραβολή ἔχω , κάλημι σοφία δύναμαι τίς ἐπιπλήσσω , πολύς ἤδη χράω χρόνος . τις γάρ λέγω , φημί , ὅτι ἐκπίπτω μέλλω ὁ πρός ὁ πατριάρχης συγγένεια , καί ἕτερος ὁράω ὁ ἀπό λίθος εἰς ὁ ὑμέτερος εἰσάγω προεδρία ; οὐδέ γάρ μέχρι οὗτος ὁ ὁ τιμωρία σύ , ἀλλά καί περαιτέρω προτίθημι καί ὁ κόλασις . ἤδη γάρ , φημί , ὁ ἀξίνη πρός ὁ ῥίζα ὁ δένδρον κεῖμαι . οὐδείς φοβερός παρά ὁ λόγος ὁ τροπή . οὐδείς γάρ δρεπάνη ταύτονεν , οὐδέ φραγμός καθαίρεσις , οὐδέ ὁ καταπατέω ὁ ἀμπέλινος · ἀλλά ἀξίνη σφόδρα ἀκμάζω , καί ὁ δή χάλκιος , ὅτι καί ἐπί θύρα αὐτός . ἐπεί γάρ ὁ προφήτης συνεχῶς ἀπιστέω λέγω · πός εἰμί ὁ ἡμέρα κύριος ; καί , Ἐλώθευ ὁ Βουλής ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ἵνα γιγνώσκω · διά ὁ μετά πολύς πολλάκις ἐπί ἐκβάλλω ὁ λέγω · καί οὗτος αὐτός ἀπάγω ὁ παραμυθία , ἐγγύς αὐτός ἵστημι ὁ δεινός . καί οὗτος δηλόω ὁ εἶπον , ἤδη , καί ὁ ὁ ῥίζα αὐτῆ προσαγωγή . οὐδείς γάρ ὁ μέσος λείπω , φημί , ἀλλά αὐτός ἐπίκειμαι ὁ ῥίζα . καί οὐ εἶπον , ὁ κλάδος , οὐδέ , ὁ καρπός , ἀλλά , ὁ ῥίζα · δείκνυμι αὐτός , εἰμί ῥιθμηθαιοῦν , ἀνίατος πείθω δεινός , καί οὐδέ ἐλπίς ἔχω θεραπεία . οὐδέ γάρ δοῦλος εἰμί ὁ παραγίγνομαι , ὡς ὁ πρότερος · ἀλλά αὐτός ὁ ὁ δύο Δεσπότης , σφοδρός ἐπάγω ὁ τιμωρία , καί δυνατός . ἀλλά ὅμως καί φοβέω πάλιν , οὐ ἀφίημι αὐτός εἰς ἀπόγνωσις ἐμπίπτω · ἀλλά ὡς ανωτέρω οὐ εἶπον , ὅτι ἐγείρω , ἀλλά δύναμαι ἐγείρω τέκνον ὁ Αβραάμ , φοβέω τε ὁμοῦ καί παρακαλέω · οὕτως καί ἐνταῦθα οὐ εἶπον , ὅτι ἅπτω ὁ ῥίζα , ἀλλά ὅτι ἐπίκειμαι καί ὁμιλέω ὁ ῥίζα · καί οὐδείς ἀνάδολην ἐνδείκνυμι . πλήν καί οὕτως ἐγγύς αὐτός ἄγω , σύ κύριος ποιέω ὁ τομή . ἄν μέν γάρ μεταβάλλω καί γεννάω ἀγαθός , ἀπέρχομαι μηδείς ἐργάζομαι ὁ ἀξίνη αὐτός · εἄν δέ ὁ αὐτός ἐπιμένω , προορμίζω ἀνασπάω ὁ δένδρον . Ζεύς οὗτος οὔτε ἀφίστημι ὁ ῥίζα , οὔτε επικείμενος τέμνω , ὁ μέν ἵνα μή ἀναπίπτω , ὁ δέ ἵνα μανθάνω , ὅτι δυνατός εἄν ἐν βραχύς χρόνος μεταβάλλω σῴζω . Διὸ καί πάντοθεν αξίζω ὁ φόβος , διεγείρω αὐτός καί Ὄθων πρός μετάνοια . καί γάρ ὁ πῦρ προηγέομαι ἐκπίπτω , καί ὁ ἕτερος ἀντεισάγω , καί ὁ ἐπί θύρα εἰμί ὁ δεινός , καί ὁ ἀνέχω πείθω , Ἄπερ ἂνφόρετα διά ὁ ῥίζα ὁ ὁ ἀξίνη δηλόω , ἱκανός εἰμί καί ὁ σφόδρα ἀναπίνω διανίσταμαι , καί ἐναγώνιος ἐργάζομαι . οὗτος γοῦν καί ὁ Παῦλος ὄλλυμι λέγω , ὅτι Λόγος συντρίβω 153 ποιέω Κύριος ἐπί ὁ οἰκέω ὅλος . ἀλλά μή φοβέω · μᾶλλον δέ φοβέω μέν , μή ἀπογιγνώσκω δέ . εἰμί γάρ ἔχω ἐλπίς μεταβολεύς · οὖον γάρ αὐτοτελής ὁ ἀπόφασις , οὐδέ ἐπί ὁ τέμνω ὁ ἀξίνη ἔρχομαι · ( ἐπεί τίς κωλύω αὐτός τομέω ὁμιλέω ὁ ῥίζα ; ) ἀλλά ἐπί ὁ σύ ὁ φόβος οὗτος ποιέω ἀγαθός , καί παρασκευάζω καρπός φέρω . Ζεύς οὗτος ἐπάγω · Πᾶν οὖν δένδρον μή ποιέω καρπός καλός , Έκκο -