joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0155.4
οὐδὲ κατορθοῦντας κρίνειν ἐξεῖται ²¹ ἕτερους , πολλῷ μᾶλλον πεισάμενος . Μὴ τοίνυν κρίνῃμεν ἕτερους , μηδὲ πρὸς ἕτερους ²² βαθμίζωμεν βλέποντες , ἀλλὰ πρὸς τὸν Ἰησοῦν , καὶ ἐκείνου τὰ ὑποδείγματα φέρωμεν . Μὴ γὰρ ἐγὼ σε εἰρήνησα · μὴ γὰρ ἐγὼ σε ἐλυσωσάμην , ἵνα πρὸς ἐμὲ βλέπῃς . Ἐτερός ²³ ἐστιν ὁ ταῦτα σοι παρασχών . Τί τὸν Δεσπότην ἀφεῖς , πρὸς τὸν σύνδουλον ὁρᾷς ; Οὐχ ἡκουσας αὐτοῦ λέγοντος · Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ , ὅτι πραΰς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ ; καὶ πάλιν , Ὁ θελῶν ἐν ἐμὶ εἶναι πρῶτος , ἔστω πάντων διάκονος · καὶ πάλιν , Καθὼς ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι , ἀλλὰ διακονῆσαι ; Καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν , ἵνα μὴ προσπαίωσι τοῖς βαθμοῖς τῶν συνδούλων μόνον ἐν ὀλιγωρίᾳ , ἀφελκὼν σε τούτων φησίν · Ὑπόδειγμα ἔδωκα ²⁴ ὑμῖν ἐμαυτὸν , ἵνα καθὼς ἐποίησα , καὶ ὑμεῖς ποιήσητε . Ἄλλ’ οὐκ ἔστι τὸ διδάσκαλος ἀρετῆς τῶν συνόντων ἀνθρώπων οὐδεὶς , οὐδὲ ὅσις εἰς ταῦτα ἐνέγιν ; Οὐκοῦν πλεῖον ὁ ἔπαινος , μεῖζόν τε τὸ ἄξιωμα , ὅτι μηδὲ διδασκάλων εὐπρόσω γένουσα σὺ λαμπρότης . Καὶ γὰρ δυνατὸν τοῦτο ²⁵ , καὶ σφόδρα ῥάδιον , ἂν θέλωμεν · καὶ δήλουσιν οἱ πρῶτοι ταῦτα κατηρθῶσιν ²⁶ · οἷον Νῦς , Ἀβραὰμ , ὁ Μελχισέδεκ , ὁ Ἰωβ , καὶ οἱ κατ’ ἐκείνους ἅπαντες ἄνθρωποι · πρὸς οὓς ἀναγκαῖον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ὁρᾶν , ἀλλὰ μὴ πρὸς τούτους , οὓς οὐδέποτε παύσεσθε ζηλοῦντες , καὶ ἐν τοῖς συλλόγοις τοῖς ὑμετέροις ²⁷ περιέρχοντες . Καὶ γὰρ οὐδὲν ἄλλο πανταχοῦ λέγοντων ἀκούω , ἀλλ’ ἢ ταῦτα · τὰ ῥήματα · Ὁ δεῖνα ἐκτέτατο πλῆθος τῆς γῆς καὶ τόσα , ὁ δεῖνα πλουτεῖ , οἰκοδομεῖ . Τί εἴχυνας , ἄνθρωπε , ἐξῶ , τὴ πρὸς ἕτερον βλέπειν ; Εἰ βούλει πρὸς ἕτερον ἰδεῖν , τοὺς κατορθοῦντας βλέπε , τοὺς εὐδοκιμοῦντας , τοὺς τὸν νόμον μετὰ ἀκριβείας ἀποπληροῦντας , μὴ τοὺς προχειροῦντας καὶ ἡτιμαζομένους . Ἄν γὰρ πρὸς τούτους βλέπῃς , πολλὰ ἐντεῦθεν συλλέξεις κακά , εἰς βλαβὴν ἐμπίπτον , εἰς ἀπώλειαν , εἰς τὸ καταδικάζειν ἕτερους · ἂν δὲ τοὺς κατορθοῦντας ἀριθμῇς , εἰς ταπεινοφροσύνην , εἰς σπουδήν , εἰς κατανύξιν , εἰς τὰ μύρια σπουδὴν εἰσάξεις ἀγαθά . Ἄκουσον τί ἐπαθὼν ὁ Φαρισαῖος , ἐπειδὴ τοὺς κατορθοῦντας ἀφεῖς , τὸν παιζαντα εἶδεν · Ἄκουσον , καὶ περιβόητι . Βλέπε πῶς θαυμαστὸς ἐγένετο ὁ Δαυὶδ , ἐπειδὴ πρὸς τοὺς προγόνους αὐτοῦ τοὺς κατ’ ἀρετὴν ἐβλέπει . Πάροικος γάρ , φησίν , ἐγὼ εἰμι , καὶ παρεπίδημος , καθὼς πάντες οἱ πατέρες μου . Καὶ γὰρ οὗτος , καὶ πάντες οἱ κατ’ αὐτόν , τοὺς ἑαυτῶν πατέρας , τοὺς εὐδοκιμοῦντας ἐνεδύον . Τοῦτο καὶ σὺ ποιεῖ . Οὐδὲ γὰρ δικαστὴς αὐτὸς κάθισαι τῶν ἕτερων πεπλημμελημένων , οὐδὲ ἐξετάστης τῶν ἄλλοις ἀμαρτανομένων · σαυτῷ κρίνειν , οὐχ ἕτεροῖς ἐπιτάγης . Εἰ γὰρ δανειτὴς ἐκρίνεσθαι , φησίν , οὐχ ἂν ἐκρινόμενος · κρινόμενος δὲ , ὑπὸ Κυρίου παιδευθήσῃ . Σὺ δὲ τὴν τάξιν ἀνέστραψας , σαυτὸν μὲν οὐ μεγάλων , οὐ μικρῶν πταισμάτων ἀπαίνων εἰδύνας , τὰ δὲ ἕτερων μετὰ ἀκριβείας περιεργαζόμενος . Ἄλλὰ [ 643 ] μηκέτι τοῦτο ποιῶμεν , ἀλλὰ ταύτην ἀφέντες τὴν ἀσέβειαν , δικαστήριον ἐν ἡμῖν αὐτοῖς καθίσωμεν τῶν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς ἀμαρτανομένων , αὐτοὶ κατηγοροὶ καὶ δικασταὶ καὶ δῆμοι τῶν πλημμελημάτων γενόμενοι . Εἰ δὲ βούλει καὶ τὰ ἕτερων πολυπραγμονεῖν , τὰ κατορθώματα , μὴ τὰ ἀτερήματα περιεργάζου · ἵνα καὶ ἐκ τῆς μνήμης τῶν οἰκείων πλημμελημάτων , καὶ ἐκ τοῦ ζηλοῦ τῶν ἕτερων κατορθωμάτων [ καὶ ἐκ τῆς τοῦ ἀπαραίτητου δικαστηρίου παραστάσεως , καθ’ ἑκάστην ὑπὲρ πλῆθους τινὸς τῆς συνει -
Lemmas: οὐδέ κατορθόω κρίνω ξέω ²¹ έτερος , πολύς μᾶλλον πείθω . μή τοίνυν κρίνω έτερος , μηδέ πρός έτερος ²² βαθμιζω βλέπω , ἀλλά πρός ὁ Ἰησοῦς , καί ἐκεῖνος ὁ ὑπόδειγμα φέρω . μή γάρ ἐγώ σύ λέγω · μή γάρ ἐγώ σύ λύω , ἵνα πρός ἐγώ βλέπω . ἕτερος ²³ εἰμί ὁ οὗτος σύ παρέχω . τις ὁ δεσπότης ἀφίημι , πρός ὁ σύνδουλος ὁράω ; οὐχ ἀκούω αὐτός λέγω · μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία ; καί πάλιν , ὁ ἐθέλω ἐν ἐγώ εἰμί πρῶτος , ἵστημι πᾶς διάκονος · καί πάλιν , καθώς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἔρχομαι διακονέω , ἀλλά διακονέω ; καί μετά οὗτος πάλιν , ἵνα μή προσπαίω ὁ βαθμός ὁ σύνδουλος μόνος ἐν ὀλιγωρία , ἀφέλκω σύ οὗτος φημί · ὑπόδειγμα δίδωμι ²⁴ σύ ἐμαυτοῦ , ἵνα καθώς ποιέω , καί σύ ποιέω . ἄλλος οὐ εἰμί ὁ διδάσκαλος ἀρετή ὁ σύνειμι ἄνθρωπος οὐδείς , οὐδέ ὅς εἰς οὗτος ἐνέγιν ; οὐκοῦν πλείων ὁ ἔπαινος , μέγας τε ὁ ἀξίωμα , ὅτι μηδέ διδάσκαλος εὐπρόσω γίγνομαι σύ λαμπρότης . καί γάρ δυνατός οὗτος ²⁵ , καί σφόδρα ῥούδιον , εἄν ἐθέλω · καί δηλόω ὁ πρῶτος οὗτος καταίρω ²⁶ · οἷος Νῦς , Ἀβραάμ , ὁ Μελχισεδέκ , ὁ Ἰώβ , καί ὁ κατά ἐκεῖνος ἅπας ἄνθρωπος · πρός ὅς ἀναγκαῖος κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁράω , ἀλλά μή πρός οὗτος , ὅς οὐδέποτε παύω ζηλόω , καί ἐν ὁ σύλλογος ὁ ὑμέτερος ²⁷ περιέρχομαι . καί γάρ οὐδείς ἄλλος πανταχοῦ λέγω ἀκούω , ἀλλά ἢ οὗτος · ὁ ῥῆμα · ὁ Δεῖνα ἐκτείνω πλῆθος ὁ γῆ καί τόσος , ὁ Δεῖνα πλουτέω , οἰκοδομέω . τις λέγω , ἄνθρωπος , ἐξίημι , ὅς πρός ἕτερος βλέπω ; εἰμί βούλομαι πρός ἕτερος ὁράω , ὁ κατορθόω βλέπω , ὁ εὐδοκιμέω , ὁ ὁ νόμος μετά ἀκρίβεια ἀποπληρόω , μή ὁ προχειρέω καί ητιμαζομενος . ἄν γάρ πρός οὗτος βλέπω , πολύς ἐντεῦθεν σύλλεξις κακός , εἰς βλάβη ἐμπίπτω , εἰς ἀπώλεια , εἰς ὁ καταδικάζω έτερος · εἄν δέ ὁ κατορθόω ἀριθμέω , εἰς ταπεινοφροσύνη , εἰς σπουδή , εἰς κατάνυξις , εἰς ὁ μύριοι σπουδή εἰσάγω ἀγαθός . ἀκούω τίς πάσχω ὁ Φαρισαῖος , ἐπεί ὁ κατορθόω ἀφίημι , ὁ παιζαντα ὁράω · ἀκούω , καί περιβοάω . βλέπω πῶς θαυμαστός γίγνομαι ὁ Δαυίδ , ἐπεί πρός ὁ πρόγονος αὐτός ὁ κατά ἀρετή βλέπω . Πάροικος γάρ , φημί , ἐγώ εἰμί , καί παρεπίδημος , καθώς πᾶς ὁ πατήρ ἐγώ . καί γάρ οὗτος , καί πᾶς ὁ κατά αὐτός , ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , ὁ εὐδοκιμέω ἐνδύω . οὗτος καί σύ ποιέω . οὐδέ γάρ δικαστής αὐτός καθίζω ὁ έτερος πλημμελέω , οὐδέ ἐξεταστής ὁ ἄλλος ἁμαρτάνω · σεαυτοῦ κρίνω , οὐ ἕτερος ἐπιταγή . εἰμί γάρ δανειος κρίνω , φημί , οὐ εἄν κρίνω · κρίνω δέ , ὑπό κύριος παιδεύω . σύ δέ ὁ τάξις ἀναστρέφω , σαυτοῦ μέν οὖον μέγας , οὖον μικρός πταῖσμα απαιναω δύο , ὁ δέ έτερος μετά ἀκρίβεια περιεργάζω . ἀλλά [ 643 ] μηκέτι οὗτος ποιέω , ἀλλά οὗτος ἀφίημι ὁ ἀσέβεια , δικαστήριον ἐν ἐγώ αὐτός καθίζω ὁ ἐν ἐγώ αὐτός ἁμαρτάνω , αὐτός κατηγορέω καί δικαστής καί δῆμος ὁ πλημμέλημα γίγνομαι . εἰμί δέ βούλομαι καί ὁ έτερος πολυπραγμονέω , ὁ κατόρθωμα , μή ὁ ἀτερήματα περιεργάζομαι · ἵνα καί ἐκ ὁ μνήμη ὁ οἰκέω πλημμέλημα , καί ἐκ ὁ ζηλόω ὁ έτερος κατόρθωμα [ καί ἐκ ὁ ὁ απαραίτητος δικαστήριον παράστασις , κατά ἕκαστος ὑπέρ πλῆθος τις ὁ συνέρχομαι -