joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0356.1
μὴ πιστεύσασας86 , καὶ φοβῆσαι καὶ ἀπειλῆσαι μεγάλα . Ἔκτον , διὰ τοῦ εὐχαριστῆσαι ὑπὲρ τῶν πιστευσάντων . Τὸ γὰρ Ἐξομολογοῦμαί σοι , ἐνταῦθα Εὐχαριστῶ87 ἐστίν · Εὐχαριστῶ , φησίν , ὅτι ἀπέκρυψα ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν . Τί οὖν ; ἐπ’ ἀπουλείᾳ χαίρει , καὶ τῇ μὴ μαθεῖν ἐκείνους ταῦτα ; Οὐδαμῶς · ἀλλ’ αὕτη τῆς σωτηρίας ὁδὸς ἀρίστη , τὸ τοὺς διαπτιύντας καὶ μὴ βουλομένους δέχεσθαι τὰ λεγόμενα μὴ καταναγκάζειν · ἔνἐπειδὴ τῷ κληθῆναι βελτίους οὐκ ἐγένοντο , ἀλλ’ ἀνέπεσον καὶ κατεφρόνησαν , τῷ ἐκλῆθῃναι εἰς ἐπιθυμίαν τούτων ἐμπέπτωσιν . Οὕτω γὰρ καὶ οἱ προσάχοντες σπουδαιότεροι γίνεσθαι ἔμελλον . Τὸ μὲν γὰρ ἀποκαλυφθῆναι τούτοις , ἀξίων χαρᾶς · τὸ δὲ κρυφθῆναι ἐξ ἐκείνων , οὐἔτι χαρᾶς , ἀλλὰ δακρύων ἀξίων . Τοῦτο γοῦν καὶ ποιεῖ , δακρύων τὴν πόλιν . Οὐ τοίνυν διὰ τοῦτο χαίρει , ἀλλ’ ὅτι ὁ σοφοὶ οὐκ ἔγνωσαν , ἔγνωσαν οὖτοι . Ὡς ὅταν λέγῃ Παῦλος · Εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ , ὅτι ἥ τις δοῦλις τῆς ἁμαρτίας , ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς . Οὐ τοίνυν οὕτως Παῦλος · διὰ τοῦτο χαίρει , ὅτι ἦσαν δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας , ἀλλ’ ὅτι δντες τοιούτοι , τοιούτων ἀπέλαυσαν . Σοφοὺς δὲ ἐνταῦθα τοὺς γραμματεῖας φησὶ καὶ τοὺς Φαρισαίους . Ταῦτα δὲ λέγει , τοὺς μαθητὰς προθυμοτέρους ποιῶν , καὶ δηλοῦν τινων κατηξιώθησαν οἱ ἀλτεῖς , ὧν ἐκεῖνοι πάντες ἐξέπεσον . Εἰπὼν δὲ σοφοὺς , οὐ τὴν ἀληθινὴν σοφίαν λέγει καὶ ἐπαινέτην , [ 426 ] ἀλλὰ ταύτην ἣν ἐδόκουν ἀπὸ δεινότητος ἔχειν · ( διὰ τοῦτο οὐδὲ εἶπεν , Ἀπεκάλυψα μωροῖς , ἀλλὰ , Νηπίοις · ἀπλάστοις , φησίν , ἀπεκάλυ · ) καὶ δείκνυσιν οὐ μόνον παρ’ ἀξίαν οὐκ ἀπολαύσαντας τούτων , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ εἴκός · καὶ παιδεύει διὰ πάντων ἡμᾶς , ἀπονοίας μὲν ἀπελλάχθαι , ἀπελλάλει δὲ ζηλοῦν . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος · αὐτὸ ἔλεγε μετὰ πλείονος τῆς ὑπερβολῆς , οὕτω γράφων · Εἰ τις δοκεῖ ἐν ὑμῖν σοφὸς εἶναι ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ , μωρὸς γενέσθω , ἵνα γένηται σοφός . Οὕτω γὰρ δείκνυται ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις . Διὰ τί δὲ εὐχαριστεῖ τῷ Πατρὶ , καὶτοῦγε αὐτὸς αὐτὸ ἐποίησεν ; Ὦσπερ88 εὐχεται καὶ ἀντιγχάνει τῷ Θεῷ , τὴν πολλὴν ἀγάπην τὴν περὶ ἡμᾶς ἐνδεικνύμενος , οὕτω καὶ τοῦτο ποιεῖ · πολλῆς γὰρ καὶ τοῦτο ἀγάπης · καὶ δείκνυσιν , ὅτι οὐ παρ’ αὐτοῦ ἐξέπεσον μόνον , ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ Πατρός . Ὦσπερ γὰρ εἶπε τοῖς μαθηταῖς λέγων , Μὴ βάλῃντες τὰ ἄγρια τοῖς κυσὶν , τοῦτο προλαβὼν αὐτὸς ἐποίησεν . Εἶτα δείκνυσιν ἐκ τούτων καὶ τὸ αὐτοῦ προηγούμενον θέλημα , καὶ τὸ τοῦ Πατρός · αὐτὸ μὲν γὰρ , τῷ εὐχαριστεῖν89 καὶ χαίρειν ἐπὶ τῷ γενομένῳ · τοῦ Πατρός δὲ , τῷ δεῖκνύναι , ὅτι οὐδὲ ἐκεῖνος παρακληθεὶς τοῦτο ἐποίησεν , ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς ὁλκοῦν ὁρμηθεὶς · Οὕτω γὰρ , φησίν , ἐγένετο εὐδοκία ἐμπροσθέν σου · τοὔστιν , Οὕτω σοι ἥρεσε . Καὶ διατί91 ἀπεκρύβη ἀπ’ ἐκείνων ; Ἄκουσον Παύλου λέγοντος , ὅτι Ζητοῦντες τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην στήσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν . Ἐννόησον τοίνυν τὴ εἰκὸς εἶναι τοὺς μαθητὰς ταῦτα ἀκούοντας , ὅτι οἱ σοφοὶ οὐκ ἔγνωσαν , οὕτοι ἔγνωσαν · καὶ ἔγνωσαν μείναντες νήπιοι , καὶ ἔγνωσαν τοῦ Θεοῦ ἀποκαλύψαντος . ( 1 ) δὲ Λουκᾶς φησιν , ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ , ὅτε92 ἦλθον οἱ ἐβδομήκοντα ἀπαγγέλλοντες περὶ τῶν δαιμόνων , τότε ἠγαλλιάσατο καὶ εἶπε ταῦτα , ἄμα μετὰ τοῦ σπουδαιοτέρους αὐτοὺς ποιεῖν , καὶ μετριάζειν παρεσκευάζειν . Ἐπειδὴ γὰρ εἰκὸς ἦν αὐτοὺς μέγα φρονεῖν ἐπὶ τῷ τοὺς δαίμονας λυοῦναι , καὶ ἐντεῦθεν αὐτοὺς καταστέλλει . Ἀποκάλυψις γὰρ ἣν τὴν γινόμενον , οὐκ ἐκείνων σπουδὴ .
Lemmas: μή πιστεύω , καί φοβέω καί ἀπειλέω μέγας . ἕκτος , διά ὁ εὐχαριστέω ὑπέρ ὁ πιστεύω . ὁ γάρ ἐξομολογέομαι σύ , ἐνταῦθα Εὐχαριστῶ87 εἰμί · εὐχαριστέω , φημί , ὅτι ἀποκρύπτω οὗτος ἀπό σοφός καί συνετός . τις οὖν ; ἐπί απουλειος χαίρω , καί ὁ μή μανθάνω ἐκεῖνος οὗτος ; οὐδαμός · ἀλλά οὗτος ὁ σωτηρία ὁδός ἀγαθός , ὁ ὁ διαπτιύντας καί μή βούλομαι δέχομαι ὁ λέγω μή καταναγκάζω · ἔνἐπειδὴ ὁ καλέω ἀγαθός οὐ γίγνομαι , ἀλλά ἀναπίπτω καί καταφρονέω , ὁ καλέω εἰς ἐπιθυμία οὗτος ἐμπίπτω . οὕτως γάρ καί ὁ προσάγω σπουδαῖος γίγνομαι μέλλω . ὁ μέν γάρ ἀποκαλύπτω οὗτος , ἄξιος χαρά · ὁ δέ κρύπτω ἐκ ἐκεῖνος , οὐτίς χαρά , ἀλλά δάκρυ ἄξιος . οὗτος γοῦν καί ποιέω , δάκρυ ὁ πόλις . οὖον τοίνυν διά οὗτος χαίρω , ἀλλά ὅτι ὁ σοφός οὐ γιγνώσκω , γιγνώσκω οὗτος . ὡς ὅταν λέγω Παῦλος · εὐχαριστέω ὁ Θεός , ὅτι ὅς τις Δουλίς ὁ ἁμαρτία , ὑπακούω δέ ἐκ Καρδία εἰς ὅς παραδίδωμι τύπος διδαχή . οὖον τοίνυν οὕτως Παῦλος · διά οὗτος χαίρω , ὅτι εἰμί δοῦλος ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ὅτι δντες τοιοῦτος , τοιοῦτος ἀπολαύω . Σοφός δέ ἐνταῦθα ὁ γραμματεία φημί καί ὁ Φαρισαῖος . οὗτος δέ λέγω , ὁ μαθητής πρόθυμος ποιέω , καί δηλόω τίνω καταξιόω ὁ ἀλθέω , ὅς ἐκεῖνος πᾶς ἐκπίπτω . εἶπον δέ σοφός , οὖον ὁ ἀληθινός σοφία λέγω καί ἐπαινέτης , [ 426 ] ἀλλά οὗτος ὅς δοκέω ἀπό δεινότης ἔχω · ( διά οὗτος οὐδέ εἶπον , ἀποκαλύπτω μωρός , ἀλλά , νήπιος · ἄπλαστος , φημί , ἀποκαλύπτω · ) καί δείκνυμι οὖον μόνος παρά ἄξιος οὐ ἀπολαύω οὗτος , ἀλλά καί κατά ὁ εἰκός · καί παιδεύω διά πᾶς ἐγώ , ἀπόνοια μέν ἀπολαγχάνω , ἀπολαλέω δέ ζηλόω . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος · αὐτός λέγω μετά πλείων ὁ ὑπερβολή , οὗτος γράφω · εἰμί τις δοκέω ἐν σύ σοφός εἰμί ἐν ὁ αἰών οὗτος , μωρός γίγνομαι , ἵνα γίγνομαι σοφός . οὕτως γάρ δείκνυμι ὁ ὁ Θεός χάρις . Ζεύς τίς δέ εὐχαριστέω ὁ πατήρ , καΐτης αὐτός αὐτός ποιέω ; Ὦσπερ88 εὔχομαι καί ἀντιγχάνει ὁ Θεός , ὁ πολύς ἀγάπη ὁ περί ἐγώ ἐνδείκνυμι , οὗτος καί οὗτος ποιέω · πολύς γάρ καί οὗτος ἀγάπη · καί δείκνυμι , ὅτι οὖον παρά αὐτός ἐκπίπτω μόνος , ἀλλά καί παρά ὁ πατήρ . ὥσπερ γάρ εἶπον ὁ μαθητής λέγω , μή βάλλω ὁ ἄγριος ὁ κύων , οὗτος προλαμβάνω αὐτός ποιέω . εἶτα δείκνυμι ἐκ οὗτος καί ὁ αὐτός προηγούμενος θέλημα , καί ὁ ὁ πατήρ · αὐτός μέν γάρ , ὁ εὐχαριστέω καί χαίρω ἐπί ὁ γίγνομαι · ὁ πατήρ δέ , ὁ δείκνυμι , ὅτι οὐδέ ἐκεῖνος παρακλάομαι οὗτος ποιέω , ἀλλά ὅτι αὐτός ὁλκός ὁρμάω · οὕτως γάρ , φημί , γίγνομαι εὐδοκία ἔμπροσθεν σύ · ἔτος , οὕτως σύ ἀρέσκω . καί διατί91 ἀποκρύπτω ἀπό ἐκεῖνος ; ἀκούω Παῦλος λέγω , ὅτι ζητέω ὁ ἴδιος δικαιοσύνη ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω . ἐννοέω τοίνυν ὅς εἰκός εἰμί ὁ μαθητής οὗτος ἀκούω , ὅτι ὁ σοφός οὐ γιγνώσκω , οὕτος γιγνώσκω · καί γιγνώσκω μένω νήπιος , καί γιγνώσκω ὁ Θεός ἀποκαλύπτω . ( 1 ) δέ Λουκᾶς φημί , ὅτι ἐν αὐτός ὁ ὥρα , ὅς ἔρχομαι ὁ ἐβδομήκοντα ἀπαγγέλλω περί ὁ δαίμων , τότε ἀγαλλιάω καί εἶπον οὗτος , ἄμη μετά ὁ σπουδαῖος αὐτός ποιέω , καί μετριάζω παρασκευάζω . ἐπεί γάρ εἰκός εἰμί αὐτός μέγας φρονέω ἐπί ὁ ὁ δαίμων λύω , καί ἐντεῦθεν αὐτός καταστέλλω . ἀποκάλυψις γάρ ὅς ὁ γίγνομαι , οὐ ἐκεῖνος σπουδή .