joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0312.1
δῆξης ἀπεστερηθῆς ; Καὶ τί τοῦς ; Οὐδὲν γὰρ ἡλάττωται τῇ τὰ κατὰ σὲ , ἐὰν φιλοσοφῆς . Εἰ δὲ οὐδὲν πάσχεις δεῖνόν , πῶς ὀργίζεται τὸ μηδὲν σε διαθεῖναι κακόν , ἀλλὰ καὶ ὠφελῆσαι ; Οἱ μὲν γὰρ τιμῶντες , τοὺς μὴ νῆφ·ντα ; καὶ χαυνωτέρους ποιοῦσι · οἱ δὲ ὑβρίζοντες καὶ καταφρονεῖντες 18.20 , τοὺς ἑαυτοὺς προσέχοντας καρτεροκωτέρους ἐργάζονται . Οἱ γὰρ ἡ ράθυμοι τιμώμενοι μᾶλλον ἀδικοῦνται , οἱ ὑβριζόμενοι . Καὶ οὕτω 21 μέν , ἐὰν νήφωμεν , αἴτιοι γίνονται φιλοσοφίας ἡμῖν · ἐκεῖνοι δὲ τὸν τύφον ἡμῶν ἐπαίρουσιν , ἀλαζονείας , κενοδοξίας , βλακείας πληροῦσι , μαλακωτέραν ἡμῶν ἐργάζονται τὴν ψυχήν . Καὶ μαρτυροῦσιν 22 οἱ πατέρες καὶ τοὺς ἑαυτῶν υἱοὺς οὐ τοσαῦτα καλακεῦντες ὅσα ὑβρίζουσι , δεδιότες μὴ τινα ἐντεῦθεν δέξωνται βλάβην · καὶ οἱ διδάσκαλοι τούτω 23 πρὸς αὐτοὺς χέχρηνται τῷ φαρμάκῳ . Ὅστε εἰ χρὴ ἀποστρέφεσθαι , καλακεῦντας μᾶλλον ἢ ὑβρίζοντας χρή · μειζόνα γὰρ φέρει λύμην 24 τῆς ὑβρεὸς τούτῳ τὸ δέλεαρ τοῖς μὴ προσέχουσι , καὶ δυσκολώτερον τούτου καταγεῖν , ἢ ἐκεῖνον τοῦ πάθους . Καὶ ὁ μισθὸς δὲ πολλῷ πλείων 25 ἐντεῦθεν , [ 822 ] καὶ τὸ θαῦμα πλεῖον . Καὶ γὰρ θαυμαστότερον ἰδεῖν ἄνθρωπον ὑβριζόμενον καὶ μὴ κινουμενον , ἢ τυπτόμενον καὶ πηπτημένον 26 καὶ μὴ καταπίπτοντα . Καὶ πῶς δυνατὸν μὴ κινεῖσθαι ; φησίν . Ὑβρίσῃ τις ; Τὸ σημεῖον ἐπίθες τῷ στήθει 27 · ἀναμνησθησὶ πάντων τῶν τότε γεγενημένων , καὶ πάντα σθέννυσαι . Μὴ ἐννοήσῃς τὰς ὑβρεῖς μόνον , ἀλλ' εἰ καὶ 28 εἰ σοι χρηστὸν γέγονέ ποτε παρὰ τοῦ ὑβριστικοῦ , καὶ εὐδύσως γενέσθαι πρὸς . Μᾶλλον δὲ ἐννόησον πρὸ πάντων τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον , καὶ ταχέως ἔσῃ μέτριος 29 καὶ ἐπιεικής . δ . Μετὰ τούτων καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων τῶν σῶν λάβανες τὴν ὑπὲρ τούτων νουθεσίαν . Καὶ ὅταν ἴδῃς σαυτὸν μὲν ὑβρίζοντα , ἐκεῖνον δὲ αἰγῦντα , ἐννόησον ὅτι δυνατὸν φιλοσοφεῖν , καὶ κατάγνωθι σαυτῷ τραχυνομένου 30 , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ τῶν ὑβρεὼν παιδεύθητι μὴ ὑβρίζειν , καὶ οὕτως οὐδὲ ὑβριζόμενος ἀλγήσεις . Ἐννόησον ὅτι ἐξέστηχεν ὁ ὑβριστὴς καὶ μαίνεται , καὶ οὐχ ἀγανακτήσεις ὑβριζόμενος · ἐπεὶ καὶ οἱ δαιμονιῶντες τύπτοντι ἡμᾶς , καὶ οὐ μόνον οὐ κινούμεθα , ἀλλὰ καὶ ἐλεοῦμεν αὐτούς . Τοῦτο δὲ οὐ πονηρῶν · ἐλέησον τὸν ὑβρίζοντα · δεῖνῳ γὰρ κατέχεται θηρίῳ , τῷ θυμῷ · χαλεπῷ δαιμονί , τῇ ὀργῇ . Λύσον αὐτὸν ἐνεργούμενον ὑπὸ δαιμονίου · χαλεποῦ , καὶ ἐν βραχεῖ διαφθαρμένου . Τοιούτου γὰρ τοῦτο τὸ νόσημα , ὡς μηδὲ χρόνῳ δεῖσθαι εἰς ἀπάλειψιν τοῦ ἀλόντος . Διὸ καὶ τις ἔλεγεν · Ἡ γὰρ ῥοπή τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ πεπώκει αὐτῷ · τούτῳ αὐτοῦ 31 μάλιστα δεινὸς τὸ τυραννικόν , ὅτι ἐν βραχεῖ καιρῷ μεγάλα ἐργάζεται κακὰ , καὶ οὐ δεῖται πολλῆς τῆς διατριβῆς · ὡς εἶπε πρὸς τῇ ἰσχύ 32 καὶ μόνιμον εἶη , καὶ δυσκαταγνώστων ἔσται . Ἡβουλήμην δεῖξαι , τίς μὲν ὁ ὑβριστής , τίς δὲ ὁ φιλοσοφῶν , καὶ γυμνὴν εἰς μέσον ἀγαγεῖν τὴν ἑκατέρου ψυχήν . Εἶδες γὰρ ἂν τὴν μὲν ἑαυτίαν πελάγει κλυδωνιζομένην , τὴν δὲ λιμένι ταραχῆς ἀπαλλαγμένην . Οὐτε γὰρ ταράττεται ὑπὸ τῶν πονηρῶν τούτων πνευμάτων , καὶ αὐτὰ καταλύει ῥαδίως . Καὶ γὰρ οἱ ὑβρίζοντες πάντα ποιοῦσιν ὥστε δακεῖν · ὅταν οὖν ταῦτης
Lemmas: δάκνω ἀποστερέω ; καί τίς ὁ ; οὐδείς γάρ ἐλασσόω ὁ ὁ κατά σύ , ἐάν φιλοσοφέω . εἰμί δέ οὐδείς πάσχω δεῖνος , πῶς ὀργίζω ὁ μηδείς σύ διατίθημι κακός , ἀλλά καί ὠφελέω ; ὁ μέν γάρ τιμή , ὁ μή νῆφ·ντα ; καί χαύνος ποιέω · ὁ δέ ὑβρίζω καί καταφρονέω 18.20 , ὁ ἑαυτοῦ προσέχω καρτεροκωτέρους ἐργάζομαι . ὁ γάρ ὁ ῥᾴθυμος τιμάω μᾶλλον ἀδικέω , ὁ ὑβρίζω . καί οὗτος 21 μέν , ἐάν νήφω , αἴτιος γίγνομαι φιλοσοφία ἐγώ · ἐκεῖνος δέ ὁ τύφω ἐγώ ἐπαίρω , ἀλαζονεία , κενοδοξία , βλακεία πληρόω , μαλακός ἐγώ ἐργάζομαι ὁ Ψυχή . καί μαρτυρέω 22 ὁ πατήρ καί ὁ ἑαυτοῦ υἱός οὖον τοσοῦτος καλακεῦντες ὅσος ὑβρίζω , δείδω μή τις ἐντεῦθεν δέχομαι βλάβη · καί ὁ διδάσκαλος οὗτος 23 πρός αὐτός χράω ὁ φάρμακον . ὅστε εἰμί χρή ἀποστρέφω , καλακεῦντας μᾶλλον ἢ ὑβρίζω χρή · μείζων γάρ φέρω λύω 24 ὁ ὑβρεὸς οὗτος ὁ δέλεαρ ὁ μή προσέχω , καί δύσκολος οὗτος κατάγω , ἢ ἐκεῖνος ὁ πάθος . καί ὁ μισθός δέ πολύς πλείων 25 ἐντεῦθεν , [ 822 ] καί ὁ θαῦμα πλείων . καί γάρ θαυμαστός ὁράω ἄνθρωπος ὑβρίζω καί μή κινέω , ἢ τύπτω καί πηπτημένον 26 καί μή καταπίπτοντα . καί πῶς δυνατός μή κινέω ; φημί . ὑβρίζω τις ; ὁ σημεῖον ἐπιτίθημι ὁ στῆθος 27 · ἀναμιμνήσκω πᾶς ὁ τότε γίγνομαι , καί πᾶς σθεννυσος . μή ἐννοέω ὁ ὕβρις μόνος , ἀλλά εἰμί καί 28 εἰμί σύ χρηστός γίγνομαι ποτός παρά ὁ ὑβριστικός , καί εὐδύσως γίγνομαι πρός . μᾶλλος δέ ἐννοέω πρό πᾶς ὁ ὁ Θεός φόβος , καί ταχέως εἰμί μέτριος 29 καί ἐπιεικής . δ . μετά οὗτος καί ἀπό ὁ οἰκέω ὁ σός λαμβάνω ὁ ὑπέρ οὗτος νουθεσία . καί ὅταν ὁράω σαυτοῦ μέν ὑβρίζω , ἐκεῖνος δέ αιγυειντα , ἐννοέω ὅτι δυνατός φιλοσοφέω , καί καταγιγνώσκω σεαυτοῦ τραχύνω 30 , καί ἐν αὐτός ὁ καιρός ὁ ὕβρις παιδεύω μή ὑβρίζω , καί οὕτως οὐδέ ὑβρίζω ἀλγέω . ἐννοέω ὅτι ἐξίστημι ὁ ὑβριστής καί μαίνομαι , καί οὐ ἀγανάκτησις ὑβρίζω · ἐπεί καί ὁ δαιμονιάω τύπτω ἐγώ , καί οὖον μόνος οὖον κινέω , ἀλλά καί ἐλεέω αὐτός . οὗτος δέ οὖον πονηρός · ἐλεέω ὁ ὑβρίζω · δεινός γάρ κατέχω θηρίον , ὁ θυμός · χαλεπός δαίμων , ὁ ὀργή . λύω αὐτός ἐνεργέω ὑπό δαιμόνιος · χαλεπός , καί ἐν βραχύς διεφθαρμένος . τοιοῦτος γάρ οὗτος ὁ νόσημα , ὡς μηδέ χρόνος δήω εἰς ἀπάλειψις ὁ ἀλέω . Διὸ καί τις λέγω · ὁ γάρ ῥοπή ὁ θυμός αὐτός πίνω αὐτός · οὗτος αὐτός 31 μάλιστα δεινός ὁ τυραννικός , ὅτι ἐν βραχύς καιρός μέγας ἐργάζομαι κακός , καί οὖον δήω πολύς ὁ διατριβή · ὡς εἶπον πρός ὁ ἰσχύς 32 καί μόνιμος εἰμί , καί δυσκαταγνώστων εἰμί . ηβουλημη δείκνυμι , τίς μέν ὁ ὑβριστής , τίς δέ ὁ φιλοσοφέω , καί γυμνός εἰς μέσος ἄγω ὁ ἑκάτερος Ψυχή . εἶδον γάρ εἄν ὁ μέν ἑαυτίαν πέλαγος κλυδωνίζω , ὁ δέ λιμήν ταραχή ἀπαλλάσσω . οὐ γάρ ταράσσω ὑπό ὁ πονηρός οὗτος πνεῦμα , καί αὐτός καταλύω ῥᾳδίως . καί γάρ ὁ ὑβρίζω πᾶς ποιέω ὥστε δάκνω · ὅταν οὖν τᾶτος