joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0192.2
ἡμεῖς , ἀλλὰ περὶ τοῦ βασιλέως τοῦ ἄνω , περὶ τοῦ πολέμου τοῦ ἐν χειρὶ , περὶ τῶν τοῦ διαβόλου μηχανημάτων , περὶ τῶν κατορθωμάτων ὧν οἱ ἄγιοι κατώρθωσαν . Τὶ τοίνυν πρὸς ἐκείνους ἡμεῖς παραβαλλόμενοι μύρμηκιν διενήχόμεν ; Καθάπερ ⁵⁷ γὰρ ἐκεῖνοι τῶν σωματικῶν ἐπιμελοῦνται , οὕτω καὶ ἡμεῖς · καὶ εἶθε τοῦτον μόνον ἡμεῖς · νῦν δὲ καὶ πολλῷ χειρόνους . Οὐ γὰρ τῶν ἀναγκαίων ἐπιμελούμεθα μόνον , καθάπερ ἐκεῖνοι , ἀλλὰ καὶ τῶν περιττῶν . Οἱ μὲν γὰρ πόρρον πάντως ἐγκλῖμαξ ἀπηλλαγμένοι μετέρχονται · ἡμεῖς δὲ πᾶσαν πλεονεξίαν καὶ οὐδὲ τὰ μύρμηκων μιμούμεθα , ἀλλὰ τὰ τῶν λύκων , τὰ τῶν παρδαλέων · μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων χειρόνους . Ἐκείνους μὲν γὰρ ἡ φύσις οὕτως ἔδωκε τρέφειν · ἡμᾶς δὲ λόγος καὶ ἰσονομία τετέμνηκεν ὁ Θεός , καὶ τῶν θηρίων γεγόναμεν χειρόνους . Καὶ ἡμεῖς μὲν τῶν ἀλόγων χειρόνους ⁵⁸ , ἐκεῖνοι δὲ τῶν ἀγγέλων ἴσοι , ἔχον καὶ παρεπίσθιμοι τῶν ἐνταῦθα ὄντες · καὶ πάντα αὐτοῖς · ἐνὴλακται πρὸς ἡμᾶς , καὶ ἐνδύματα , καὶ τροφή , καὶ οἰκία , καὶ ὑποδήματα , καὶ λαλιά . Καὶ εἰ τὸ ἐκεῖνον ἔχουσι διαλεγόμενοι καὶ ἡμῖν , τότε ἐν ἑγῳ καλῶς πῶς οἱ μὲν οὐρανοπλῖται ⁵⁹ , ἡμεῖς δὲ οὐδὲ τῆς γῆς ἄξιοι . Αὐτὴ δὲ τοῦτο , ἐπειδὰν τις ἀξίωμα περιβεβλημένος · ἀπλῆθ πρὸς αὐτοὺς , τότε μάλιστα ἐλέγχεται ὁ τύφος ἄπας . Ὁ γὰρ γηπύδων ἐκεῖνοι , καὶ οἱ πάντων ἄπειρος τῶν βιωτικῶν , τοῦ στρατηγοῦ καὶ μέγα ἐπὶ τῇ ἀρχῇ φρονούντος πλησίον κάθηται ἐπὶ σιβάδος , ἐπὶ προεχφαλαίου βυπόντος . Οὐ γὰρ εἰσὶν οἱ σίροντες αὐτὸν , καὶ φουσάται · ἀλλὰ ταύτων γίνεται , οἷον ἂν ⁶⁰ εἰ τις παρὰ χρυσογόνον ἔλθοι καὶ ῥοδωνιάν · καὶ γὰρ καὶ ἀπὸ τοῦ χρυσίου καὶ ἀπὸ τῶν ῥόδων δεχεται τινὰ λαμπρότητα · οὕτω μάλιστα , ἀπὸ τῆς αὐτῆς τῆς τοῦτον χειριζόντος · μυχρῆν , τῆς ἀπνοίας τῆς ἐμπροσθεν ἀπαλλάττονται . Καὶ ὥσπερ εἰ τις εἰς ὀψὴλὸν ἔλθοι τόπον , κἂν σφόδρα βραχύς ἦ , ὑψηλὸς φαίνεται · [ 886 ] οὕτω καὶ οὗτοι , πρὸς τὰς ὑψηλὰς αὐτῶν ὀρθομέναι διανοίας , τοιούτοι φαίνονται , ἕως ἂν ἐκεῖ μένωσι , καταλελθόντες δὲ ταπεινούμενοι πάλιν , ἀπὸ τοῦ ὑψους ἐκείνου καταβαίνοντες . Οὐδὲν παρ' ἐκείνους βασιλεῖα , οὐδὲν ὑπαρχος · ἀλλ' ὥσπερ ἡμεῖς τῶν παιδίων ταῦτα παιζόντων γελῶμεν · οὕτω κάθευσι τὴν φλεγμονὴν τῶν ἔξω σοφούντων διαπτύσουσι . Καὶ δῆλον ἐνετέλιν εἰ γὰρ τις αὐτοῖς δοθὲ μετὰ ἀσφαλείας βασιλεύει , οὐχ ἂν ποτε ἔλοιον · ἔλοιον δ' ἂν , εἰ μὴ μεῖζον αὐτῆς ἐφόρων , εἰ μὴ πρόσκαιρον τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐνέμιζον . Τισὶν · οὐχ αὐτομολήσομεν πρὸς τοιαύτην μακαριότητα ; οὐχ ὅρῶμεν πρὸς τοὺς ἀγγέλους τούτους ; οὐ ληφθόμεθα καλαχῶς ἰμάτια , καὶ ἐμπορπεύσομεν τοὺς γάμους τούτους , ἀλλὰ μενοῦμεν προσαισθόμενοι , τῶν ἐν ταῖς τριβόσι πτωχῶν οὐδὲν ἡμῖν διακείμενοι , μᾶλλον δὲ πολλῷ χειρόν καὶ ἀθλιώτερον ; Καὶ γὰρ ἐκείνους πολλοὶ γεῖρον · οἱ κινικὸς πλουτοῦντες , καὶ βέλτιον ἐπαίνειν ἢ ἀρπάζειν · οὐ μὲν γὰρ ἔχει συγγνώμην , τὸ δὲ κολάσιν φέρει · καὶ ὁ μὲν οὐδὲν προεχόμεν Θεῷ , οὗτος δὲ καὶ ἀνθρώποις καὶ Θεῷ · καὶ τοὺς μὲν πόνους ὑφίσταται τῆς ἀρπαγῆς , τὴν δὲ ἀπλαιοῦν ἕτεροι πολλάκις ἐκαρπώσαντο ἀπασαν . Ταῦτ' οὖν εἰδότες , καὶ ἀποδοῦναι τὴν πλεονεξίαν πᾶσαν , πλεονεκτήσωμεν τὰ ἄνω , μετὰ πολλῆς σπουδῆς τὴν βασιλείαν ἀρπάζοντες . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἐστι · ῥθυμοῦντά τινα εἰς αὐτὴν εἰσελθεῖν . Γένοιτο δὲ πάντα · σπουδαῖος , καὶ ἐργαρχότης τεγνοῦσας ταύτης ἐπιτυχεῖν , γάρ · καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ἣ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας · τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἐγώ , ἀλλά περί ὁ βασιλεύς ὁ ἄνω , περί ὁ πόλεμος ὁ ἐν χείρ , περί ὁ ὁ διάβολος μηχάνημα , περί ὁ κατόρθωμα ὅς ὁ ἅγιος κατορθόω . τίς τοίνυν πρός ἐκεῖνος ἐγώ παραβάλλω μύρμηξ διαφέρω ; καθά ⁵⁷ γάρ ἐκεῖνος ὁ σωματικός ἐπιμελέομαι , οὗτος καί ἐγώ · καί εἴθε οὗτος μόνος ἐγώ · νῦν δέ καί πολύς χείρων . οὖον γάρ ὁ ἀναγκαῖος ἐπιμελέομαι μόνος , καθάπερ ἐκεῖνος , ἀλλά καί ὁ περισσός . ὁ μέν γάρ πόρρω πάντως ἔγκλιμα ἀπαλλάσσω μετέρχομαι · ἐγώ δέ πᾶς πλεονεξία καί οὐδέ ὁ μύρμηξ μιμέομαι , ἀλλά ὁ ὁ λύκος , ὁ ὁ Παρδαλέων · μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος χείρων . κεινόω μέν γάρ ὁ φύσις οὕτως δίδωμι τρέφω · ἐγώ δέ λόγος καί ἰσονομία τέμνω ὁ Θεός , καί ὁ θηρίον γίγνομαι χείρων . καί ἐγώ μέν ὁ ἄλογος χείρων ⁵⁸ , ἐκεῖνος δέ ὁ ἄγγελος ἴσος , ἔχω καί παρεπισθιεγω ὁ ἐνταῦθα εἰμί · καί πᾶς αὐτός · ἐναλλάσσω πρός ἐγώ , καί ἔνδυμα , καί τροφή , καί οἰκίον , καί ὑπόδημα , καί λαλιά . καί εἰμί ὁ ἐκεῖνος ἔχω διαλέγω καί ἐγώ , τότε ἐν ἐγώ καλῶς πῶς ὁ μέν ουρανοπλιος ⁵⁹ , ἐγώ δέ οὐδέ ὁ γῆ ἄξιος . αὐτός δέ οὗτος , ἐπειδάν τις ἀξίωμα περιβεβλημένος · ἀπέρχομαι πρός αὐτός , τότε μάλιστα ἐλέγχω ὁ τύφος ἅπας . ὁ γάρ γηπυδηω ἐκεῖνος , καί ὁ πᾶς ἤπειρος ὁ βιωτικός , ὁ στρατηγός καί μέγας ἐπί ὁ ἀρχή φρονέω πλησίος κάθημαι ἐπί σιβάς , ἐπί προεχφαλαίου βυπόντος . οὖον γάρ εἰμί ὁ σίρων αὐτός , καί φουω · ἀλλά οὗτος γίγνομαι , οἷος εἄν ⁶⁰ εἰμί τις παρά χρυσόγονον ἔρχομαι καί ῥοδωνιά · καί γάρ καί ἀπό ὁ χρυσίον καί ἀπό ὁ ῥόδον δέχομαι τις λαμπρότης · οὗτος μάλιστα , ἀπό ὁ αὐτός ὁ οὗτος χειρίζω · μυχραω , ὁ ἄπνοια ὁ ἔμπροσθεν ἀπαλλάσσω . καί ὥσπερ εἰμί τις εἰς ὀψὴλὸν ἔρχομαι τόπος , κἀν σφόδρα βραχύς εἰμί , ὑψηλός φαίνω · [ 886 ] οὗτος καί οὗτος , πρός ὁ ὑψηλός αὐτός ὀρθόω διάνοια , τοιοῦτος φαίνω , ἠώς εἄν ἐκεῖ μένω , κατέρχομαι δέ ταπεινόω πάλιν , ἀπό ὁ ὕψος ἐκεῖνος καταβαίνω . οὐδείς παρά ἐκεῖνος βασιλεία , οὐδείς ὕπαρχος · ἀλλά ὥσπερ ἐγώ ὁ παιδίον οὗτος παίζω γελάω · οὗτος κάθευσι ὁ φλεγμονή ὁ ἔξω σοφόω διαπτύω . καί δῆλος ἐντέλλω εἰμί γάρ τις αὐτός δίδωμι μετά ἀσφάλεια βασιλεύω , οὐ εἄν ποτός ἔλος · ἔλος δέ εἄν , εἰμί μή μείζων αὐτός ἔφορος , εἰμί μή πρόσκαιρος ὁ πρᾶγμα εἰμί ἐνέμιζον . τις · οὐ αὐτομολέω πρός τοιοῦτος μακαριότης ; οὐ ὁράω πρός ὁ ἄγγελος οὗτος ; οὖον λαμβάνω καλαχῶς ἱμάτιον , καί εμπορπευσω ὁ γάμος οὗτος , ἀλλά μένω προσαισθάνομαι , ὁ ἐν ὁ τρίβω πτωχός οὐδείς ἐγώ διάκειμαι , μᾶλλον δέ πολύς χείρων καί ἄθλιος ; καί γάρ ἐκεῖνος πολύς γεῖρον · ὁ Κίνικος πλουτέω , καί ἀγαθός ἐπαινέω ἢ ἁρπάζω · οὖον μέν γάρ ἔχω συγγνώμη , ὁ δέ κόλασις φέρω · καί ὁ μέν οὐδείς προέχω Θεός , οὗτος δέ καί ἄνθρωπος καί Θεός · καί ὁ μέν πόνος ὑφίστημι ὁ ἁρπάζω , ὁ δέ ἀπλαιοῦν ἕτερος πολλάκις καρπόω ἅπας . ταῦτα οὖν οἶδα , καί ἀποδίδωμι ὁ πλεονεξία πᾶς , πλεονεκτέω ὁ ἄνω , μετά πολύς σπουδή ὁ βασίλειος ἀρπάζω . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί · ῥυθμέω τις εἰς αὐτός εἰσέρχομαι . γίγνομαι δέ πᾶς · σπουδαῖος , καί εργαρχοος τεγνουω οὗτος ἐπιτυγχάνω , γάρ · καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών · ὁ αἰών . ἀμήν .