joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0179.3
θυσίας πληρωθείσης , βαθυμώτερος ὁ τοιούτος γένῃται , ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ἀναβαλλόμενος . Οἶδε γὰρ τὸ πάθος πολλῆς δεόμενον τῆς ταχύτητος · καὶ καλέσας σοφὸν ἰατρὸν οὐ μόνον τὰ προφυλακτικά τῶν νοσημάτων τίθησι 33 , ἀλλὰ καὶ τὰ διορθωτικά · οὕτω καὶ αὐτὸς ποιεῖ . Τὸ μὲν γὰρ κυλίειν καλεῖν μωρὸν , προφυλακτικόν ἐστι τῆς ἔχθρας · τὸ δὲ κελεύειν καταλλάγην , τῶν μετὰ τὴν ἔχθραν γινομένων 34 νοσημάτων ἀναιρετικόν . Καὶ ἵδρα πῶς ἑκάτερον μετὰ σφοδρότητος κεῖται . Ἐκεῖ μὲν γὰρ γένναν ἠπειλήσεν , ἐνταῦθα δὲ τὸ δῶρον οὐ δέχεται πρὸ τῆς κατάλλαγης , πολλῇ ἐνδεικνύμενος τὴν ὀργήν , καὶ διὰ πάντων τούτων καὶ τὴν βίαν καὶ τὸν καρπὸν ἀναμαρῶν . Καὶ πρῶτον μὲν φησι , Μὴ ὀργίζου · μετὰ δὲ ταῦτα , Μὴ λοιδορῶ . Καὶ γὰρ ἀμφότερα ταῦτα δι’ ἀλλήλων ἀσβέεται · ἀπὸ τῆς ἔχθρας ἡ λοιδορία , ἀπὸ τῆς λοιδορίας ἡ ἔχθρα . Διὰ δὲ τοῦτο νῦν με τὴν βίαν , νῦν δὲ τὸν καρπὸν ἱτάζει · χωλῶν μὲν καὶ φύσαι τὴν ἀρχὴν τοῦ κακῶν , ἄν δ’ ἤρα βλαστήσῃ καὶ καρπὸν ἐνέχῃ τὸν προηρτημένον , πάντοθεν αὐτὸν 35 κατακαίων μειζόνως . Διὰ τοῦτο καὶ κρίσιν εἶπεν , καὶ συνέδριον , καὶ γένναν , καὶ περὶ τῆς αὐτῆς θυσίας διαλεχθείς , καὶ ἕτερα 36 προστίθησι πάλιν οὕτω λέγων · Ἰσθὶ εὐνοοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχύ , ὅπως ὅτου εἰ ἐν τῇ ὁδῷ μετ’ αὐτοῦ . Ἴνα γὰρ μὴ λέγῃς · Τί οὖν , ἄν ἀδίκωμαι ; τί οὖν , ἄν ἀρπαζώμεθα , καὶ εἰς δικαστήριον ἐλκώμεθα ; καὶ ταύτην ἀνεῖλε τὴν ἀφορμὴν καὶ τὴν πρόφασιν · κελεύει γὰρ μηδὲ οὕτως ἔχθραίνειν . Εἶτα , ἐπειδὴ τοῦτο μέγα ἢν τὸ ἐπιτάγμα , ἀπὸ τῶν παρόντων ποιεῖται τὴν συμβουλήν , ὅ τοῦς 37 παχυτέρους μᾶλλον τῶν μελιχρόνων κατέχειν εἰδεῖν . Τὸ γὰρ λέγεις ; φησίν · ὅτι δυνατώτερος ἐστι , καὶ ἀδίκησι ; Οὐκοῦν μᾶλλον σε ἀδικήσει , ἐὰν μὴ καταλύσῃς , ἀλλὰ ἀναγκασθῇς 38 εἰς δικαστήριον 39 ἐλθεῖν . Τότε μὲν γὰρ χρημάτων ἀποστάς , τὸ σῶμα ἔξεις ἐλεύθερον · ὑπὸ δὲ τῇ ψήφῳ γενομένου τοῦ δικαστοῦ , καὶ δεσμευθήση , καὶ τὴν ἐσχάτην δώσεις δίκην . Ἄν δὲ φύγῃς τὴν ἔχει μάχην , δύο καρπώση καλὰ · καὶ τὸ μηδὲν παιδεῖν ἀρξές , καὶ τὸ σὺν γενέσθαι τὸ κατόρθωμα λοιπόν , καὶ μικρέτι τῆς ἐκείνου βίας . Εἰ δὲ σὺ βούλει πεισθῆναι τοῖς λεγομένοις , οὐκ ἐκείνου ἀδίκησις 40 τοσούτου , ὅσον σαυτοῦ . Ὦρα δὲ καὶ εἰδέναι πῶς αὐτὸν [ 219 ] ἐπεῖχες · εἰπὼν γάρ , Ἰσθὶ εὐνοοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου , ἐπήγαγε , Ταχύ · καὶ οὐκ ἠρκέσθη τούτῳ , ἀλλὰ καὶ ταύτης τῆς ταχύτητος ἕτεραν ἐξήρτησεν ἐπίστασιν , εἰπὼν · Ὅπως ὅτου εἰ ἐν τῇ ὁδῷ μετ’ αὐτοῦ · διὰ τούτων ὀδῶν αὐτὸν καὶ κατεπείγων μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος . Οὐδὲν γὰρ οὕτω τὸν βίον ἀνατρέπει τὸν ἡμέτερον , ὡς τὸ μέλλειν καὶ ἀναβάλλεσθαι ἐν τῇ τῶν ἀγαθῶν 41 ἐργασίᾳ . Πολλάκις γοῦν τοῦτο καὶ ἐκπασεν ἡμᾶς τοῦ παντὸς ἐποιήσατο . Ὡσπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος φησιν · Πρὶν ἢ τὸν φίλον δύναι , λύσον τὴν ἔχθραν · καὶ ἐν τοῖς ἐμπροσθεν αὐτὸς · Πρὶν ἢ τὴν πρόσφοραν ἀπαρτισθῆναι 42 , κατάλλαγῃ · οὕτω καὶ ἐνταῦθα φησι · Ταχύ , ὅπως ὅτου εἰ ἐν τῇ ὁδῷ μετ’ αὐτοῦ · πρὶν ἐπὶ τὰς θύρας ἐλθεῖν τοῦ δικαστηρίου , πρὶν τὴν ἡμέραν παραστήναι , καὶ γενέσθαι λοιπὸν ὑπὸ τῆς 43 τοῦ δικαζοντος ἐξουσίας . Πρὸ μὲν γὰρ τῆς εἰσόδου , σὺ κύριος εἶ τοῦ παντός · ἐὰν δὲ ἐπιβῇς ἐκείνου τὸν προθύρον , οὐδὲ σφόδρα σπουδάζων δυνήση τὰ καθ’ ἑαυτὸν ὡς βούλει διαθεῖναι , ὑπὸ τῆς ἑτέρου γενομένης ἀνάγκης . Τί τοῦτό φασι , εἰπεῖν ; Ἡ τοῦτο φραίν , ὅτι Καταδέχου μᾶλλον ἀδικεῖσθαι ; Ἡ Οὕτω δικασον τῇ δίκῃ , ὥσπερ ἐν τῇ ἐκείνου τάξει ἔχων · ἵνα μὴ τῇ φιλαυτίᾳ τὸ δίκαιον
Lemmas: θυσία πληρόω , βαθυμώτερος ὁ τοιούτος γίγνομαι , ἡμέρα ἐκ ἡμέρα ἀναβάλλω . οἶδα γάρ ὁ πάθος πολύς δήω ὁ ταχύτης · καί καλέω σοφός ἰατρός οὖον μόνος ὁ προφυλακτικός ὁ νόσημα τίθημι 33 , ἀλλά καί ὁ διορθωτικός · οὗτος καί αὐτός ποιέω . ὁ μέν γάρ κυλίω καλέω μωρός , προφυλακτικός εἰμί ὁ ἔχθρα · ὁ δέ κελεύω καταλλαγή , ὁ μετά ὁ ἔχθρα γίγνομαι 34 νόσημα ἀναιρετικός . καί ἱδρόω πῶς ἑκάτερος μετά σφοδρότης κεῖμαι . ἐκεῖ μέν γάρ γέννα ἀπειλέω , ἐνταῦθα δέ ὁ δῶρον οὖον δέχομαι πρό ὁ καταλλαγή , πολύς ἐνδείκνυμι ὁ ὀργή , καί διά πᾶς οὗτος καί ὁ βία καί ὁ καρπός ἀναμαρῶν . καί πρῶτος μέν φημί , μή ὀργίζω · μετά δέ οὗτος , μή λοιδορέω . καί γάρ ἀμφότερος οὗτος διά ἀλλήλων ἀσβέεται · ἀπό ὁ ἔχθρα ὁ λοιδορία , ἀπό ὁ λοιδορία ὁ ἔχθρα . Ζεύς δέ οὗτος νῦν ἐγώ ὁ βία , νῦν δέ ὁ καρπός ἱτάζει · χωλός μέν καί φύω ὁ ἀρχή ὁ κακός , ἄν δέ ἐράω βλαστάνω καί καρπός ἐνέχω ὁ προαρτάω , πάντοθεν αὐτός 35 κατακαίω μέγας . Ζεύς οὗτος καί κρίσις εἶπον , καί συνέδριον , καί γέννα , καί περί ὁ αὐτός θυσία διαλέγω , καί ἕτερος 36 προστίθημι πάλιν οὗτος λέγω · εἰμί εὐνοέω ὁ ἀντίδικος σύ ταχύς , ὅπως ὅστις εἰμί ἐν ὁ ὁδός μετά αὐτός . ἵνα γάρ μή λέγω · τις οὖν , ἄν ἀδικέω ; τίς οὖν , ἄν ἁρπάζω , καί εἰς δικαστήριον ἕλκω ; καί οὗτος ἀναιρέω ὁ ἀφορμή καί ὁ πρόφασις · κελεύω γάρ μηδέ οὕτως ἐχθραίνω . εἶτα , ἐπεί οὗτος μέγας εἄν ὁ ἐπίταγμα , ἀπό ὁ πάρειμι ποιέω ὁ συμβουλή , ὅς ὁ 37 παχύς μᾶλλον ὁ μελιχρονος καταχέω εἴδω . ὁ γάρ λέγω ; φημί · ὅτι δυνατός εἰμί , καί ἀδίκησις ; οὐκοῦν μᾶλλον σύ ἀδικέω , ἐάν μή καταλύω , ἀλλά ἀναγκάζω 38 εἰς δικαστήριον 39 ἔρχομαι . τότε μέν γάρ χρῆμα ἀφίστημι , ὁ σῶμα ξέω ἐλεύθερος · ὑπό δέ ὁ ψῆφος γίγνομαι ὁ δικαστής , καί δεσμεύω , καί ὁ ἔσχατος δίδωμι δίκη . ἄν δέ φεύγω ὁ ἔχω μάχη , δύο κάρπωση καλός · καί ὁ μηδείς παιδεύω ἄρχω , καί ὁ σύν γίγνομαι ὁ κατόρθωμα λοιπός , καί μικρός ὁ ἐκεῖνος Βίας . εἰμί δέ σύ βούλομαι πείθω ὁ λέγω , οὐ ἐκεῖνος ἀδίκησις 40 τοσοῦτος , ὅσος σεαυτοῦ . ὤρα δέ καί οἶδα πῶς αὐτός [ 219 ] ἐπέχω · εἶπον γάρ , εἰμί εὐνοέω ὁ ἀντίδικος σύ , ἐπάγω , ταχύς · καί οὐ ἀρκέω οὗτος , ἀλλά καί οὗτος ὁ ταχύτης ἕτερος ἐξαρτάω ἐπίστασις , εἶπον · ὅπως ὅστις εἰμί ἐν ὁ ὁδός μετά αὐτός · διά οὗτος ὀδούς αὐτός καί κατεπείγω μετά πολύς ὁ σφοδρότης . οὐδείς γάρ οὗτος ὁ βίος ἀνατρέπω ὁ ἡμέτερος , ὡς ὁ μέλλω καί ἀναβάλλω ἐν ὁ ὁ ἀγαθός 41 ἐργασία . πολλάκις γοῦν οὗτος καί ἐκπαίω ἐγώ ὁ πᾶς ποιέω . ὡς οὖν καί ὁ Παῦλος φημί · πρίν ἢ ὁ φίλος δύο , λύω ὁ ἔχθρα · καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν αὐτός · πρίν ἢ ὁ προσφορά ἀπαρτίζω 42 , καταλλαγή · οὗτος καί ἐνταῦθα φημί · ταχύς , ὅπως ὅστις εἰμί ἐν ὁ ὁδός μετά αὐτός · πρίν ἐπί ὁ θύρα ἔρχομαι ὁ δικαστήριον , πρίν ὁ ἡμέρα παρίστημι , καί γίγνομαι λοιπός ὑπό ὁ 43 ὁ δικάζω ἐξουσία . πρό μέν γάρ ὁ εἴσοδος , σύ κύριος εἰμί ὁ πᾶς · ἐάν δέ ἐπιβαίνω ἐκεῖνος ὁ πρόθυρον , οὐδέ σφόδρα σπουδάζω δύναμαι ὁ κατά ἑαυτοῦ ὡς βούλομαι διατίθημι , ὑπό ὁ ἕτερος γίγνομαι ἀνάγκη . τις οὗτος φημί , εἶπον ; ὁ οὗτος Φράιν , ὅτι καταδέχω μᾶλλον ἀδικέω ; ὁ οὕτως δικάζω ὁ δίκη , ὥσπερ ἐν ὁ ἐκεῖνος τάξις ἔχω · ἵνα μή ὁ φιλαυτία ὁ Δίκαιος