joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0115.1
νων πώποτε ¹¹ , καὶ πάντοθεν ὄντα αἰδεσίμωv , καὶ τὸν Ἡσαΐαν ἔχοντα μεθ' ἑαυτοῦ . Παρῆν γὰρ καὶ οὗτος αὐτῶν ἀνακηρύττων καὶ λέγων · Οὐδὲ · ἐστιν ὧν παρἑσεσθαι ἐφηv βούvντα , καὶ κατὰ τὴν ἑρμὸν λαμπρῇ τῇ φωτῇ κηρύττειν ἀπεῖπται ¹² . Τοσαύτην γὰρ σπουδὴν τοῖς Προφήταις περὶ τούτων ἔγέvετο τῶν πραγμάτων , ὡς μὴ τὸν Δεσπότην τὸν ἑαυτῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν μέλλοντα αὐτῷ διακονεῖσθαι ἐκ πολλοῦ προανακηρύττειν πρὸ χρόνου · καὶ μὴ μόνον αὐτὸν λέγειν , ἀλλὰ καὶ τὸν τόπον , ἐν ᾧ διατρίβειν ἔμελλας , καὶ τὸν τοῦ χρησματος · τρόπον , ὧν διδάξαι ¹³ παραγεvόμενος εἶχε , καὶ τὸ ἀπ' ¹⁴ αὐτοῦ συμβαῖvον κατόρθωμα . Ὅρα γοῦν πῶς ἐπ' αὐτῶν ἔρχονται τῶν νοημάτων , εἰ καὶ μὴ ἐπ' αὐτῶν τῶν ῥημάτων , ὁ τε Προφήτης καὶ ὁ Ἡπιστίς . Ὁ μὲν γὰρ Προ·φήτης φησίν , ὅτι παρἑσται λέγων · Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου , εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ . Αὐτὸς δὲ παραγεvόμενος ἔλεγε · Ποιήσατε καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας . Ὅπερ ἴσον ἐστὶ τῷ · Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου . Ὅρᾷς ὅτι καὶ δι' ὧν ὁ Προφήτης εἶπε , καὶ δι' ὧν αὐτὸς ἐκήρυξεν , ἐν τούτῳ δηλοῦται μόνον , ὅτι προοδοποιῶν παρεγέvετο καὶ προεσοιμᾶζων , οὐ τὴν δωρεὰν χαριζόμενος , ὅπερ ἦv ἡ ἀρετή , ἀλλὰ προπαρασκευάζων τὰς ψυχὰς τῶν μελλόντων δέξασθαι τὸν τῶν ὅλων Θεόν · Ὁ δὲ Λουκᾶς καὶ πλέον τῇ φησιν οὐ γὰρ τὸ προοίμιον εἰπὼν ἀπέλλῃξεν , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν τίθησι τὴν προφητείαν . Πᾶσα γὰρ φάραξ , φησίν , πληρωθήσεται , καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται [ 145 ] · καὶ ἑσται τὰ σκολιὰ εἰς εὐθείας , καὶ αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας · καὶ ὄψεται πᾶσα σάρξ τὸ Σωτήριον τοῦ Θεοῦ . Εἶδες πῶς προλαβὼν ὁ Προφήτης πάντα εἶπε , καὶ τὴν τοῦ δήμου συδρομήν , καὶ τὴν τῶν πραγμάτων ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολήν , καὶ τὴν τοῦ χρησματος εὐκολίαν , καὶ τὴν αἰτίαν τῶν γιvομένων ¹⁵ ἀπάντων , εἰ καὶ τροπικώτερον ταῦτα τέθεικε ; Καὶ γὰρ ἦv προφητεία τὸ λεγόμενον . Ὅταν γὰρ εἴπῃ , Πᾶσα φάραξ , πληρωθήσεται , καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται , καὶ ἑσονται αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας · καὶ τοὺς ταπεινούς ὑψωvένους δείκνυσι , καὶ τοὺς ἀπovνη - vένους ταπειvωvένους , καὶ τὴν τοῦ νόμου δυσκολίαν εἰς εὐκολίαν πίστεως μεταβαλλομένην . Οὐκέτι γὰρ ἰδρώσεις καὶ πόνου , φησίν , ἀλλὰ χάρις καὶ συγχώρησις ἀμαρτημάτων , πολλὴν παρέχουσα ¹⁶ τῇ σωτηρίᾳ τὴν εὐκολίαν . Εἶτα τὸ τούτων αἴτιον τίθησι λέγων , ὅτι Ὁψεται πᾶσα σάρξ τὸ Σωτήριον τοῦ Θεοῦ · οὐκέτι Ἰουδαῖοι καὶ προσήλυτοι μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσα γῇ καὶ θάλασσα , καὶ διὴ τῶν ἀvθρώπων ἡ φύσις . Διὰ γὰρ τῶν σκολιῶν πάντα τὸν διεφθαρμένον βίον ἡvέξετο , τελώνας , καὶ πόρνας , καὶ λῃστὰς ¹⁷ , καὶ μάγους , οὕστινες δvτες διεσ·ραμμένοι πρότερον , τὴν ὁρθὴν ὕστερον ἐθδάζαν ὁδόν · ὅπερ οὐv καὶ αὐτὸς ἔλεγεν , ὅτι Τελῶναι καὶ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , ὅτι ἐπίστευσαν . Καὶ δι' ἑτέρων δὲ ἐδηλώσαv ῥημάτων ὁ Προφήτης πάλιν τὸ αὐτὸ τοῦτο , οὕτω λέγων · Τότε λείαι καὶ ἄρρεες ἄμα βοσκηθήσονται . Ὅσπερ γὰρ τούσια διὰ τῶν βου - vῶν καὶ φαράγγων τὸ ἀvώμαλον ἦv · εἰς μίαν φιλοσοφίας ἰσότητα χειραθᾶσαι ἐφησεν · οὕτω καὶ ἔχει τοῖς τῶν ἀλόγων τρόποις , τοὺς εἰς διαφόρους τῶν ἀvθρώπων ἐμφανῶν τρόπους , πάλιν εἰς μίαν αὐτοὺς εὐθεῖαν
Lemmas: νάω πώποτε ¹¹ , καί πάντοθεν εἰμί αἰδέσιμος , καί ὁ Ἡσαΐας ἔχω μετά ἑαυτοῦ . πάρειμι γάρ καί οὗτος αὐτός ἀνακηρύσσω καί λέγω · οὐδέ · εἰμί ὅς πάρειμι ἐφηv βούvντα , καί κατά ὁ Ἕρμος Λαμπρή ὁ Φώτη κηρύσσω ἀπολέγω ¹² . τοσοῦτος γάρ σπουδή ὁ Προφήτης περί οὗτος ἔγέvετο ὁ πρᾶγμα , ὡς μή ὁ δεσπότης ὁ ἑαυτοῦ μόνος , ἀλλά καί ὁ μέλλω αὐτός διακονέω ἐκ πολύς προανακηρύσσω πρό χρόνος · καί μή μόνος αὐτός λέγω , ἀλλά καί ὁ τόπος , ἐν ὅς διατρίβω μέλλω , καί ὁ ὁ χρῆσμα · τρόπος , ὅς διδάσκω ¹³ παράγω ἔχω , καί ὁ ἀπό ¹⁴ αὐτός συμβαίνω κατόρθωμα . Ὅρας γοῦν πῶς ἐπί αὐτός ἔρχομαι ὁ νόημα , εἰμί καί μή ἐπί αὐτός ὁ ῥῆμα , ὁ τε Προφήτης καί ὁ ηπισε . ὁ μέν γάρ Προφήτης φημί , ὅτι πάρειμι λέγω · ἑτοιμάζω ὁ ὁδός κύριος , εὐθύς ποιέω ὁ τρίβος αὐτός . αὐτός δέ παράγω λέγω · ποιέω καρπός1 ἄξιος ὁ μετάνοια . ὅπερ ἴσος εἰμί ὁ · ἑτοιμάζω ὁ ὁδός κύριος . ὁράω ὅτι καί διά ὅς ὁ Προφήτης εἶπον , καί διά ὅς αὐτός κηρύσσω , ἐν οὗτος δηλόω μόνος , ὅτι προοδοποιέω παραγίγνομαι καί προεσοιμαστος , οὖον ὁ δωρεά χαρίζομαι , ὅσπερ ἦ ὁ ἀρετή , ἀλλά προπαρασκευάζω ὁ ψυχή ὁ μέλλω δέχομαι ὁ ὁ ὅλος Θεός · ὁ δέ Λουκᾶς καί πλέω ὁ φημί οὖον γάρ ὁ προοίμιον εἶπον ἀπολήγω , ἀλλά καί πᾶς τίθημι ὁ προφητεία . πᾶσα γάρ Φάραξ , φημί , πληρόω , καί πᾶς ὄρος καί βουνός ταπεινόω [ 145 ] · καί εἰμί ὁ σκολιός εἰς εὐθύς , καί ὁ τραχύς εἰς ὁδός λεῖος · καί ὁράω πᾶς σάρξ ὁ σωτήριον ὁ Θεός . εἶδον πῶς προλαμβάνω ὁ Προφήτης πᾶς εἶπον , καί ὁ ὁ δῆμος συνδρομή , καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή , καί ὁ ὁ χρῆσμα εὐκολία , καί ὁ αἴτιος ὁ ὁρίζω ¹⁵ ἀπαντάω , εἰμί καί τροπικός οὗτος τίθημι ; καί γάρ ἦ προφητεία ὁ λέγω . ὅταν γάρ εἶπον , πᾶσα Φάραξ , πληρόω , καί πᾶς ὄρος καί βουνός ταπεινόω , καί εἰμί ὁ τραχύς εἰς ὁδός λεῖος · καί ὁ ταπεινός ὑψόω δείκνυμι , καί ὁ ἀπovνη - Ὦνος ταπειvωvένους , καί ὁ ὁ νόμος δυσκολία εἰς εὐκολία πίστις μεταβάλλω . οὐκέτι γάρ ἱδρόω καί πόνος , φημί , ἀλλά χάρις καί συγχώρησις ἁμάρτημα , πολύς παρέχω ¹⁶ ὁ σωτηρία ὁ εὐκολία . εἶτα ὁ οὗτος αἴτιος τίθημι λέγω , ὅτι ὁράω πᾶς σάρξ ὁ σωτήριον ὁ Θεός · οὐκέτι Ἰουδαῖος καί προσήλυτος μόνος , ἀλλά καί πᾶς γῆ καί θάλασσα , καί δίω ὁ ἀvθρώπων ὁ φύσις . Ζεύς γάρ ὁ σκολιός πᾶς ὁ διαφθείρω βίος ἥκω , τελώνης , καί πόρνη , καί ληιστής ¹⁷ , καί μάγος , οὕστινες δvτες διεσ·ραμμένοι πρότερος , ὁ ὀρθός ὕστερος ἐθδάζαν ὁδός · ὅσπερ οὐ καί αὐτός λέγω , ὅτι Τελώνης καί πόρνη προάγω σύ εἰς ὁ βασίλειος ὁ Θεός , ὅτι πιστεύω . καί διά ἕτερος δέ δηλόω ῥῆμα ὁ Προφήτης πάλιν ὁ αὐτός οὗτος , οὗτος λέγω · τότε λεῖος καί ἄρρος ἄμη βόσκω . ὅσπερ γάρ Τούσια διά ὁ βοῦς - ὅς καί φάραγξ ὁ ἀvώμαλον ἦ · εἰς εἷς φιλοσοφία ἰσότης χειραθᾶσαι φημί · οὗτος καί ἔχω ὁ ὁ ἄλογος τρόπος , ὁ εἰς διάφορος ὁ ἀvθρώπων ἐμφαίνω τρόπος , πάλιν εἰς εἷς αὐτός εὐθύς