joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0111.2
Δύσωμεν οὖν ὡς ποτε τὰς χαλεπὰς ταύτας αἰσράς . Τί καταδουλοῖς τὴν λογικήν ψυχήν τῇ ἀλόγῳ ὑπῃ , τῇ μητρὶ τῶν μυρίων κακῶν ; Ἄλλ᾽ ὁ τοῦ γέλωτος , ἡμεῖς μὲν γὰρ αὐτῷ πολεμοῦμεν λόγοις , αὐτὸς δὲ ἡμῖν πολεμεῖ διὰ τῶν ἔργων , καὶ ἄγει πανταχὸν καὶ περιφέρει , καθάπερ ἀργυρωθὲντος καὶ μαστιγίας ἀτιμάζων · οὐ τί γένοιτ᾽ ἂν αἰσχρότερον τε καὶ ἀτιμωτέρων ; Εἰ γὰρ ὀλὼν ἀναισθρήσωμεν ὁ περιγευμένα 86 , πῶς τῶν ἀσωμάτων περιεσόμεθα δυνάμεων ; εἰ τῆς εὐτελοῦς 87 οὐ καταφρονούμεν , καὶ λῶων ἀπερριμμένων , πῶς τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ὑποτάξομεν ; πῶς σωφροσύνην ἀσκήσομεν ; Εἰ γὰρ ἀργυροῦ καταλαβὼν ἡμᾶς ἐκπλήττει , ποτε κάλλος θέμεως δυνήσομεθα παραρρήξαι ; Καὶ γὰρ οὕτω τινὲς ἐκδεδομένοι πρὸς ταύτην εἰσὶ τὴν τυραννίδα , ὡς καὶ πρὸς τούτην πάσχεν τι τοῦ χρυσίου τὴν ὀψιν , καὶ χαριεντιζόμενοι λέγειν , ὅτι καὶ ὀφθαλμοὺς ὠφελεῖ νόμισμα χρυσούν φαίνεσθαι . Ἄλλὰ πᾷ παίζει τοιαῦτα , ἀνθρωπε · οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀδικεῖ ὀφθαλμοὺς , καὶ τοὺς τοῦ σώματος καὶ τοὺς τῆς ψυχῆς , ὡς ἡ τούτων ἐπιθυμία . Οὕτω γοῦν ὁ χαλεπὸς Ἔρως τοῦ παραλέγων ἀναβάντος τὰς λαμπάδας ἔσβενσε , καὶ τὸν νυφῶνος ἐξέβαλεν . [ 139 ] Αὕτη ἡ ὀψις , ἡ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὠφελοῦσα , καθὼς ἔφησιν 88 , τὸν ἄθλιον Ἰούδαν οὐκ ἀφήκεν ἀκοῦσαι τῆς δεσποτικῆς φωνῆς , ἀλλὰ καὶ εἰς βρόχον ἤγαγε , καὶ μέσον λακίσαι 89 ἐποίησε , καὶ μετ᾽ ἐκείντα πάντα εἰς γένναν παρέπεμψε . Τί τοίνυν ταῦτα παρανομοτέρων γένοιτ᾽ ἂν ; τί δὲ φρικωδέστερον ; οὐ τῆς ὑπὸς τῶν χρημάτων λέγω , ἀλλὰ τῆς ἐπιθυμίας αὐτῶν τῆς ἀκαλύπτου καὶ μανικῆς . Καὶ γὰρ αἰμάτων ἀνθρώπων στόζει , καὶ φόνον 90 βλέπει , καὶ θηρίου παντός ἐστι χαλεπωτέρα , κατασπαράττουσα 91 τοὺς ἐμπεσόντας , καὶ ὁ πολλῷ χειρόν ἐστιν , οὐδὲ τῶν σπαραγμῶν ἀφήκειν αἰσθάνεσθαι τούτων . Δέον γὰρ οὕτω 92 τοὺς τὰ τοιαῦτα πάσχοντας , καὶ πρὸς τοὺς πειράντας γείνα ἐκτείνειν , καὶ εἰς συμμάχίαν καλεῖν , οἱ δὲ καὶ χάριν ἔχουσι τούτων τῶν ἐλκημῶν 93 · οὐ τί γένοιτ᾽ ἂν ἀθλιώτερον ; Ταῦτ᾽ οὖν ἅπαντα ἐννοοῦντες , φύγωμεν τὴν ἀνίατον νόσον , θεραπεύσωμεν αὐτῆς τὰ δήγματα , καὶ μακρὰν ἀποστώμεν τῆς τοιαύτης λύμης · ἵνα καὶ ἀνταῦθα ἀσφαλῶς καὶ ἀτάραχον ζήσωμεν βίον , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν θησαυρῶν 94 . [ Ὅν γενοῖτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν ] χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν , καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: δύο οὖν ὡς ποτός ὁ χαλεπός οὗτος αἰσράς . τις κατάδουλος ὁ λογικός Ψυχή ὁ ἄλογος ὕπειμι , ὁ μήτηρ ὁ μυρίος κακός ; ἄλλος ὁ ὁ γέλως , ἐγώ μέν γάρ αὐτός πολεμέω λόγος , αὐτός δέ ἐγώ πολεμέω διά ὁ ἔργον , καί ἄγω πανταχὸν καί περιφέρω , καθάπερ ἀργυρόω καί μαστιγίας ἀτιμάζω · οὖον τίς γίγνομαι εἄν αἰσχρός τε καί ἄτιμος ; εἰμί γάρ ὄλλυμι ἀναισθρήσωμεν ὁ περιγίγνομαι 86 , πῶς ὁ ἀσώματος περίειμι δύναμις ; εἰμί ὁ εὐτελής 87 οὖον καταφρονέω , καί ἀγαθός ἀπορρίπτω , πῶς ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία ὑποτάσσω ; πῶς σωφροσύνη ἀσκέω ; εἰμί γάρ ἀργύρεος καταλαμβάνω ἐγώ ἐκπλήσσω , ποτός κάλλος θέμις δύναμαι παραρρήγνυμι ; καί γάρ οὗτος τις ἐκδίδωμι πρός οὗτος εἰμί ὁ τυραννίς , ὡς καί πρός τοῦτος πάσχω τίς ὁ χρυσίον ὁ ὄψις , καί χαριεντίζομαι λέγω , ὅτι καί ὀφθαλμός ὠφελέω νόμισμα χρύσεος φαίνω . ἀλλά πᾷ παίζω τοιοῦτος , ἄνθρωπος · οὐδείς γάρ οὕτως ἀδικέω ὀφθαλμός , καί ὁ ὁ σῶμα καί ὁ ὁ Ψυχή , ὡς ὁ οὗτος ἐπιθυμία . οὕτως γοῦν ὁ χαλεπός Ἔρως ὁ παραλεγέω ἀναβαίνω ὁ λαμπάς σβέννυμι , καί ὁ νυφῶνος ἐκβάλλω . [ 139 ] Ἄτη ὁ ὄψις , ὁ ὁ ὀφθαλμός ὠφελέω , καθώς ἐφίημι 88 , ὁ ἄθλιος Ἰούδας οὐ ἀφίημι ἀκούω ὁ δεσποτικός φωνή , ἀλλά καί εἰς βρόχος ἄγω , καί μέσος λακίζω 89 ποιέω , καί μετά εκειειντα πᾶς εἰς γέννα παραπέμπω . τις τοίνυν οὗτος παρανόμος γίγνομαι εἄν ; τίς δέ φρικώδης ; οὖον ὁ ὕπος ὁ χρῆμα λέγω , ἀλλά ὁ ἐπιθυμία αὐτός ὁ ακάλυπτος καί μανικός . καί γάρ αἷμα ἄνθρωπος στοζεω , καί φόνος 90 βλέπω , καί θηρίον πᾶς εἰμί χαλεπός , κατασπαράσσω 91 ὁ ἐμπίπτω , καί ὁ πολύς χείρων εἰμί , οὐδέ ὁ σπαραγμός ἀφήκω αἰσθάνομαι οὗτος . Δέος γάρ οὗτος 92 ὁ ὁ τοιοῦτος πάσχω , καί πρός ὁ πείρω γείνα ἐκτείνω , καί εἰς συμμαχία καλέω , ὁ δέ καί χάρις ἔχω οὗτος ὁ ἐλκημῶν 93 · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἄθλιος ; ταῦτα οὖν ἅπας ἐννοέω , φεύγω ὁ ἀνίατος νόσος , θεραπεύω αὐτός ὁ δῆγμα , καί μακράν ἀφίστημι ὁ τοιοῦτος λύμη · ἵνα καί ἐνταῦθα ἀσφαλῶς καί Ἀτάραχον ζῶ βίος , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω θησαυρός 94 . [ ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω ] χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν , καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .