joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0140.1
ὁ Λουκᾶς ἤρῶν ἔλεγεν , ὅτι " Εὺς καιροῦ ἀπέστην ἀπ' αὐτοῦ · ἤρῶν δτι μετὰ ταῦτα διὰ τῶν οἰκείων ὀργάνων αὐτῷ προσῆλθε . Καλῶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσἦλθον , καὶ διηχόρουν αὐτῷ . Ἡνίκα γὰρ τὰ τῆς προσβολῆς ἐγίνετο , οὐκ εἶασεν αὐτοὺς φαίνεσθαι , ὥστε μὴ ταύτῃ σοφίσαι τὴν ἄγραν · ἐπειδὴ δὲ αὐτὸν ἐν ἀπασιν ἤλαξε , καὶ δραπετεύσαι παρεσκεύασε 87 , τότε φαίνονται ἐκεῖνοι · ἵνα καὶ 173 οὐ μόνον , καὶ οὐ μετὰ τὰς κατ' ἐκεῖνον νίκας ἄγγελοι δέχονται , κροτοῦντες καὶ δορυφοροῦντες ἐν ἀπασιν . Οὕτω γοῦν καὶ τὸν Ἀζάρον μετὰ τὴν χάριν τῆς πτωχείας καὶ τοῦ λιμοῦ καὶ τῆς στενοχωρίας ἀπάσης , ἄγγελοι λαβόντες ἀπήλθον . Ὅπερ γὰρ ἔφησιν εἰπὼν · πολλὰ ὁ Χριστὸς ἐπιδείκνυται νῦν , ὡν καὶ ἡμεῖς ἀπολαύειν μέλλομεν 88 . Ἐπεὶ οὖν ταῦτα πάντα διὰ σὲ γέγονε , ζηλοῦσον καὶ μίμησαι τὴν νίκην . Κἂν προσέλθῃ σοί τις τῶν τοῦ δαιμόνος ἐκείνου θεραπευτῶν , καὶ τὰ ἐκεῖνον φρονούντων , ὀνειδίζων καὶ λέγων · Εἰ θαυμαστὸς εἶ καὶ μέγας , μεταστῆσον τὸ δρος · μὴ τετραγόης , μὴδὲ θορυβηθῆς · ἀλλὰ 89 μετὰ ἐπιεικείας ἀπόκριναι , καὶ εἰπὲ ὅπερ 90 τοῦ δεσπότου σου ἤκουσας λέγοντος · Οὐκ ἐκπερίσσευς Κύριον τὸν Θεὸν σου . Κἂν ἐκεῖνος δόξαν καὶ δυναστείαν προβαλλόμενος , καὶ χρημάτων πλήθος ἀπειρῶν , κλεῖν 91 προτινέτω , στήθι πάλιν γενναίως . Οὐδὲ γὰρ ἐπὶ τοῦ καινοῦ δεσπότου πάντων ἡμῶν τοῦτο πεποίηκεν ὁ διάβολος μόνον , ἀλλὰ καὶ καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἐφ' ἑκάστου τῶν ἐκείνου δούλων ταύτας προσάγει τὰς μηχανάς · οὐχ ἐν ὀρει μόνον καὶ 92 ἐν ἐρήμαις , οὐδὲ δι' ἑαυτοῦ , ἀλλὰ καὶ ἐν πόλει , καὶ ἐν ἀγορᾷ , καὶ ἐν δικαστηρίοις , καὶ διὰ τῶν συγγενῶν ἡμῖν ἀνθρώπων . Τί οὖν δεῖ ποιεῖν ; Ἀπιστεῖν αὐτῷ καθόλου , καὶ τὰς ἀκούσ ἀπορράττειν , καὶ κολακεύειν μισεῖν , καὶ τὰν μεῖζον ἐπαγγέλλεται , τότε μεῖζον ἀποστρέφεσθαι . Ἐπεὶ καὶ τὴν Ἑὼν , ὅτε μάλιστα ἐπήρε τὰς 93 ἑλπίδας , τότε κατέβαλε , καὶ τὰ μέγιστα εἰργάσατο κακά . Καὶ γὰρ ἔχθρός ἐστιν ἀσπονδος , καὶ πόλεμον ἀκήρυκτον ἀνεδέξατο 94 πρὸς ἡμᾶς . Καὶ οὐχ οὕτως ἡμεῖς σπουδάζομεν ὑπὲρ τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας , ὡς ἐκεῖνος ὑπὲρ τῆς ἀπωλείας τῆς ἡμετέρας . Ἀποστραφώμεν τοίνυν αὐτὸν , μὴ ῥήμασι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἔργοις · μὴ 95 διανοίᾳ , ἀλλὰ καὶ πράξει · καὶ μηδὲν ποιῶμεν τῶν ἐκείνῳ δοκούντων · οὕτω γὰρ πάντα ποιήσομεν τὰ τῷ Θεῷ δοκοῦντα . Καὶ γὰρ καὶ ἐπαγγέλλεται πολλά , οὐχ ἵνα δῷ . ἀλλ' ἵνα λάβῃ . Ἐπαγγέλλεται ἐξ ἀρπαγῆς , ἵνα ἀφῆλται βασιλείαν καὶ δικαιοσύνην · καὶ τίθησι ὡσπερ τινὰς παγίδας καὶ θήρατρα θησαυροὺς ἐν τῇ γῇ , ἵνα καὶ τούτων καὶ τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀποστερηθῶμεν θησαυρῶν · καὶ βούλεται ἐνταῦθα πλουτεῖν , ἵνα μὴ πλουτήσωμεν ἐκεῖ . Κἂν μὴ δυνηθῇ διὰ πλοῦτου τῆς ἐκεί λήξεως ἡμᾶς 96 ἐκβαλεῖν , ἑτέραν ἔρχεται τὴν διὰ τῆς πεινίας ὁδόν · ὅπερ ἐπὶ τοῦ Ἰὼβ πεποίηκεν . Ἐπειδὴ γὰρ εἶδεν , ὅτι οὐδὲν αὐτὸν πλοῦτος ἤδικησε , διὰ τῆς πεινίας πλεῖον τὰ δίκτυα , ἐχεῖθεν αὐτὸ περιέδραμε προσδοκῶν · οὐ τί γένοιτ' ἂν ἀνοητότερον ; Ὁ γὰρ πλούτων δυνηθεις ἐνεγκεῖν σωφρόνως , πολλῷ μᾶλλον πενίαν ὅσαι γενναίως · καὶ οὐ παραδύνηται οὐδ' ἐπιθυμίαν χρημάτων , οὐδὲ ἀπάντα 97 ζητήσει · ὡσπερ οὖν οὐδὲ ὁ μακάριος τότε ἐκεῖνος , ἀλλ' ἀπὸ τῆς πεινίας λαμπρότερος ἐγίνετο πάλιν . Τὰ μὲν γὰρ χρήματα ἰσχὺν ἀφελόσατο ὁ 87 παρεσκεύασε Edd . p . p . καὶ σύ om . A . Euth . 88 ΘΟΙΚΟΝ . Ὅτι οὐ δεῖ προσώπως ἀποδιδᾶν ἐν ταῖς συμβουλαῖς , ἀλλὰ τοὺς λόγους τῶν πρὸς ἡμᾶς λαλούντων δοκιμάζειν · καὶ περὶ ἀναστάσεως , καὶ βασιλείας , καὶ κολάσεως . A . [ Ἄλλ' ] add . καὶ D . E . ( καὶ ὅπερ ) δ F . ὡσπερ Edd . 89 καλεῖν A . D . F . κλεῖν E . 90 καὶ ] οὐδὲ F . ἀλλὰ καὶ C . Deinde verbis οὐδὲ ( καὶ οὐδὲ C . ) δι' ἑαυτοῦ hanc sedem assignant C . F . Mor . Ge . Arm . In cæteris codd . locus sic legitur : οὐχ ἐν ὀρει μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν ἐρήμαις , καὶ ἐν πόλει , καὶ ἐν ἀγορᾷ , καὶ ἐν δικαστηρίοις , καὶ οὐδὲ δι' ἑαυτοῦ , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν σ . ἡ . & . Paulo aliter Sav . Ben . οὐχ ἐν ὀρει μένον καὶ ἐν ἐρήμαις , ἀλλὰ καὶ ἐν πόλει . x . t . L . 91 ταῖς ] ἐν ταῖς A . 92 ἐδέξατο F . 93 ἀλλὰ καὶ ἔργοις ] μή ] καὶ ( omissis cæteris ) A . B . 94 ἡμᾶς om . A . 95 ἀπόντων F . ζητήσειν Edd . 96 δυνατωτάτην E . σφοδρότερον A . B . C . 97 ἐπήγε A . B . C . 98 εἰσάγων ] idem ] ποιεται Edd . 99 καταφυθώμεν Edd . 100 πάντων ] τούτων D . F . ὕστερον om . A . 101 τῷ ] καὶ τῷ Edd . 102 καὶ ] ἡ A . B . F . 103 εἶναι νομίζοντας D . F . p . p . φανότερα E . 104 τῷ om . F . καὶ ante λέγει om . A . B .
Lemmas: ὁ Λουκᾶς ἥρως λέγω , ὅτι " εύς καιρός ἀφίστημι ἀπό αὐτός · ἥρως δ μετά οὗτος διά ὁ οἰκέω ὄργανον αὐτός προσέρχομαι . καλῶς ἰδού ἄγγελος προσέρχομαι , καί διηχοροος αὐτός . ἡνίκα γάρ ὁ ὁ προσβολή γίγνομαι , οὐ ἐάω αὐτός φαίνω , ὥστε μή οὗτος σοφίζω ὁ ἄγρα · ἐπεί δέ αὐτός ἐν ἅπας ἐλαύνω , καί δραπετεύω παρασκευάζω 87 , τότε φαίνω ἐκεῖνος · ἵνα καί 173 οὖον μόνος , καί οὖον μετά ὁ κατά ἐκεῖνος Νίκη ἄγγελος δέχομαι , κροτέω καί δορυφορέω ἐν ἅπας . οὕτως γοῦν καί ὁ Ἄζαρος μετά ὁ χάρις ὁ πτωχεία καί ὁ λιμός καί ὁ στενοχωρία ἀπασάω , ἄγγελος λαμβάνω ἀπέρχομαι . ὅπερ γάρ ἐφίημι εἶπον · πολύς ὁ Χριστός ἐπιδείκνυμι νῦν , ὡς καί ἐγώ ἀπολαύω μέλλω 88 . ἐπεί οὖν οὗτος πᾶς διά σύ γίγνομαι , ζηλόω καί μιμέομαι ὁ Νίκη . κἀν προσέρχομαι σύ τις ὁ ὁ δαίμων ἐκεῖνος θεραπευτής , καί ὁ ἐκεῖνος φρονέω , ὀνειδίζω καί λέγω · εἰμί θαυμαστός εἰμί καί μέγας , μεθίστημι ὁ δρ · μή τρώγω , μηδέ θορυβέω · ἀλλά 89 μετά ἐπιείκεια ἀποκρίνω , καί εἶπον ὅσπερ 90 ὁ δεσπότης σύ ἀκούω λέγω · οὐ ἐκπερισσεύω κύριος ὁ θεός σύ . κἀν ἐκεῖνος δόξα καί δυναστεία προβάλλω , καί χρῆμα πλήθος ἤπειρος , κλείς 91 προτίνω , ἵστημι πάλιν γενναῖος . οὐδέ γάρ ἐπί ὁ καινός δεσπότης πᾶς ἐγώ οὗτος ποιέω ὁ διάβολος μόνος , ἀλλά καί κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐπί ἕκαστος ὁ ἐκεῖνος δοῦλος οὗτος προσάγω ὁ μηχανή · οὐ ἐν ὁράω μόνος καί 92 ἐν ἐρῆμος , οὐδέ διά ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ἐν πόλις , καί ἐν ἀγορά , καί ἐν δικαστήριον , καί διά ὁ συγγενής ἐγώ ἄνθρωπος . τις οὖν δεῖ ποιέω ; ἀπιστέω αὐτός καθόλου , καί ὁ Ἀκοῦς ἀπορράσσω , καί κολακεύω μισέω , καί ὁ μείζων ἐπαγγέλλω , τότε μείζων ἀποστρέφω . ἐπεί καί ὁ εἰμί , ὅτε μάλιστα ἐπαίρω ὁ 93 ἐλπίς , τότε καταβάλλω , καί ὁ μέγας ἐργάζομαι κακός . καί γάρ ἐχθρός εἰμί ἄσπονδος , καί πόλεμος ἀκήρυκτος ἀναδέχομαι 94 πρός ἐγώ . καί οὐ οὕτως ἐγώ σπουδάζω ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία , ὡς ἐκεῖνος ὑπέρ ὁ ἀπώλεια ὁ ἡμέτερος . ἀποστρέφω τοίνυν αὐτός , μή ῥῆμα μόνος , ἀλλά καί ἔργον · μή 95 διάνοια , ἀλλά καί πρᾶξις · καί μηδείς ποιέω ὁ ἐκεῖνος δοκέω · οὗτος γάρ πᾶς ποιέω ὁ ὁ Θεός δοκέω . καί γάρ καί ἐπαγγέλλω πολύς , οὐ ἵνα δίδωμι . ἀλλά ἵνα λαμβάνω . ἐπαγγέλλω ἐκ ἁρπάζω , ἵνα ἀφαιρέω βασίλειος καί δικαιοσύνη · καί τίθημι ὡς τις παγίς καί θήρατρον θησαυρός ἐν ὁ γῆ , ἵνα καί οὗτος καί ὁ ἐν ὁ οὐρανός ἀποστερέω θησαυρός · καί βούλομαι ἐνταῦθα πλουτέω , ἵνα μή πλουτέω ἐκεῖ . κἀν μή δύναμαι διά πλοῦτος ὁ ἐκεῖ λῆξις ἐγώ 96 ἐκβάλλω , ἕτερος ἔρχομαι ὁ διά ὁ πηνιάω ὁδός · ὅσπερ ἐπί ὁ Ἰώβ ποιέω . ἐπεί γάρ ὁράω , ὅτι οὐδείς αὐτός πλοῦτος ἀδικέω , διά ὁ πηνιάω πλείων ὁ δίκτυον , χέω αὐτός περιτρέχω προσδοκάω · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἀνόητος ; ὁ γάρ πλοῦτος δύναμαι φέρω σωφρόνως , πολύς μᾶλλον πενία ὅσος γενναῖος · καί οὖον παραδύνω οὐδέ ἐπιθυμία χρῆμα , οὐδέ ἀπαντάω 97 ζητέω · ὡς οὖν οὐδέ ὁ μακάριος τότε ἐκεῖνος , ἀλλά ἀπό ὁ πηνιάω λαμπρός γίγνομαι πάλιν . ὁ μέν γάρ χρῆμα ἰσχύς ἀφαιρέω ὁ 87 παρασκευάζω Edd . p . p . καί σῦς om . A . Euth . 88 ΟΘ . ὅτι2 οὖον δεῖ προσωπαω ἀποδίδωμι ἐν ὁ συμβουλή , ἀλλά ὁ λόγος ὁ πρός ἐγώ λαλέω δοκιμάζω · καί περί ἀνάστασις , καί βασίλεια , καί κόλασις . A . [ ἄλλος ] add . καί D . E . ( καί ὅσπερ ) δ F . ὡς Edd . 89 καλέω A . D . F . κλείς E . 90 καί ] οὐδέ F . ἀλλά καί C . Deinde verbis οὐδέ ( καί οὐδέ C . ) διά ἑαυτοῦ hanc sedem assignant C . F . Mor . Ge . Arm . In cæteris codd . locus sic legitur : οὐ ἐν ὁράω μόνος , ἀλλά καί ἐν ἐρῆμος , καί ἐν πόλις , καί ἐν ἀγορά , καί ἐν δικαστήριον , καί οὐδέ διά ἑαυτοῦ , ἀλλά καί διά ὁ Σ . ὁ . & . Paulo aliter Sav . Ben . οὐ ἐν ὁράω μένω καί ἐν ἐρῆμος , ἀλλά καί ἐν πόλις . x . t . L . 91 ὁ ] ἐν ὁ A . 92 δέχομαι F . 93 ἀλλά καί ἔργον ] μή ] καί ( omissis cæteris ) A . B . 94 ἐγώ om . A . 95 ἄπειμι F . ζητέω Edd . 96 δυνατός E . σφοδρός A . B . C . 97 ἐπάγω A . B . C . 98 εἰσάγω ] idem ] ποιέω Edd . 99 καταφύω Edd . 100 πᾶς ] οὗτος D . F . ὕστερος om . A . 101 ὁ ] καί ὁ Edd . 102 καί ] ὁ A . B . F . 103 εἰμί νομίζω D . F . p . p . φανός E . 104 ὁ om . F . καί ante λέγω om . A . B .