joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0231.2
δ . Εἶδες πῶς διέκειτο τότε τὰ πράγματα , καὶ πῶς ποικίλος ὁ πόλεμος ἦν ; καὶ ταῦτα ἐν ἀρχῇ , ὅτε μάλιστα πολλῆς ἔχαστον ἡσυχίας δεῖται τῶν κατορθουμένων ; Πῶς οὖν διέκειτο ; οὐδὲν γὰρ κωλύει τὰ αὐτὰ πάλιν ἀναλαβεῖν . Πρῶτος πόλεμος ἦν , ὁ τῶν ἀπεικόνων 47 Ἐλεύσονται γάρ , φησὶ , ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται · δεύτερος , ὁ τῶν Ῥωμαίων · Με.λ.λ.ήσετε γάρ , φησίν , ἀκούειν πολέμους 48 τρίτος , ὁ τοῦς 49 λιμοὺς ἐπάγων · τέταρτος , ὁ τοὺς λιμοὺς καὶ σεισμοὺς 50 πέμπτος , Παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλίψεις 51 ἕκτος , Ἐσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων 52 ἕβδομος , Παραδώσουσιν ἀλλήλους καὶ μισήσουσιν 53 ἐμφύλιον ἐνταῦθα δηλοῖ πόλεμον · εἶτα ψευδόχριστοι καὶ ψευδαδελφοι · εἶτα , Ἐγρήσεται ἡ ἀγάπη 54 , τὸ πάντων αἴτιον τῶν κακῶν . Εἶδες μυρία γένν πολέμων καὶνὰ καὶ παράδοξα ; Ἀλλ᾽ ὅμως μετὰ τούτων καὶ 55 πολλῷ πλειόνων ( καὶ γὰρ τῶ ἐμφυλίων 56 καὶ συγγενικῶς ἀνεμὶγγυνο πόλεμος ) , ἐκράτησε τῆς οἰκουμένης ἀπάσης τὸ κήρυγμα . Κηρυχθήσεται γάρ , φησὶ , τὸ Εὐαγγέλιον ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ . Ποῦ τῶνν 57 εἰσὶν οἱ τῆς γενέσεως τὴν τυραννίδα ἐπιτειχίζοντες , καὶ τῶν καιρῶν τὴν περιφορὰν , τοὺς τῆς Ἐκκλησίας δόγμασι ; Τίς γὰρ ἐμνημόνευσέ πώποτε , ὅτι ὤφθη Χριστὸς ἕτερος , ὅτι συνέβη πράγμα τοιούτον ; Καὶτοιγε ἕτερα ψευδόμενοι λέγουσιν , ὅτι δέκα μυριάδες ἐτῶν περιήλθον · ἀλλὰ τοῦτο οὐδεὶς πλάσασθαι δύνανται 58 . Πόλᾶν τούτων περιφορὰν ἐποίησ᾽ ἄν ; Οὔτε γὰρ Σόδομα , οὔτε Γόμορρα , οὔτε κατακλυσμὸς ἕτερος ἐγένετο ποτε . Μέχρι τίνος παίζετε , περιφορὰν καὶ γένεσιν λέγοντες ; Πῶς οὖν ἐκβαίνει πολλά , φησὶ , τῶν λεγομένων ; Ἐπειδὴ οὐ σαυτὴν ἠρήμωσας τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας , καὶ προὔδωκας , καὶ ἕκω τῆς προνοίας ἔστησας , διὰ τοῦτο οὐ βούλεται στρέφει σε τὰ πράγματα ὁ δαίμων , καὶ μετατίσθαι . Ἀλλ᾽ οὖν ἐπὶ τῶν ἀγίων , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἐφ᾽ ἑαυτῶν τῶν ἀμαρτιῶν , τῶν σφόδρα καταφρονούντων αὐτῆς 59 . Εἰ γὰρ καὶ ὁ βίος ἡμῶν οὐκ ἀνεκτὸς , ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι τῶν τῆς ἀληθείας δογμάτων μετὰ πολλῆς ἐχούσθε τῆς ἀκριβείας , ἀνώτεροι τῶν δαιμόνων ἐγινετ᾽ ἐπουλῆς . Ὦλως 60 δὲ τί ποτὲ ἐπὶ γένεσις ; Οὐδὲν ἕτερον ἀλλ᾽ ἢ ἀδικία καὶ σύγχυσις , καὶ τὸ εἰκὴ πάντα φέρεσθαι · μᾶλλον δὲ οὐκ εἰκὴ μόνον , ἀλλὰ καὶ μετὰ ὀλογίας . Καὶ εἰ μὴ ἔστι , φησὶ , γένεσις , πῶθεν ὁ δεῖνα πλουτεῖ ; πῶθεν ὁ δεῖνα πένει 61 ; Οὐκ οἶδα . Οὕτω γὰρ σοι τείως διαλέξομαι , παιδεύων σε μὴ πάντα περιεργάζεσθαι , μηδὲ ἀπλῶς ἐντεῦθεν καὶ εἰκὴ 62 φέρεσθαι . [ 729 ] Οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ τοῦτο ἀγνοεῖς , ἀφελεῖς τὰ οὐκ ὄντα ἀναπλάττειν . Βέλτιον ἀγνοεῖν καλῶς , ἢ μανθάνειν κακῶς . Ὁ μὲν γὰρ οὐκ εἰδὼς τὴν αἰτίαν , ταχέως ἐπὶ τὴν εὐλογίαν ἥξει · ὁ δέ , ἐπειδὴ τὴν οὐσαν οὐκ οἶδε , τὴν οὐκ οὔσαν πλάττων , οὐ δύναται βαδίσειν τὴν οὔσαν ζῆξασθαι , ἀλλὰ δεὶ πλείονος αὐτῷ καὶ πόνου καὶ ἰδρώτος , ὥστε τὸ πρότερον ἀνελεῖν . Καὶ γὰρ ἐν δέλτῳ , ἐξῆλειμένῃ μὲν εὐκόλως τις ἐγγράψειεν ἄνπερ ἂν ἐβούλη · ἐγκεχαραγμένῃ δὲ 63 , οὐκέτι 64 ὁμοίως · διότι γὰρ πρότερον ἐξαλεῖψαι τὰ κακῶς ἐγγραμμένα . Καὶ ἐπὶ τῶν ἰατρῶν δέ , ὁ μὴδὲν προσφέρων τοῦ τὰ βλάπτοντα προσάγοντος , πολλῷ βελτίων ἐστί · καὶ ὁ σαφῶς οἰκοδομῶν τοῦ μηδ᾽ ὅλως οἰκοδομοῦντος χειρίων · ὡςπερ οὖν καὶ ἡ γῆ πολλῷ βελτίων ἡ μηδὲν ἔχουσα τῆς ἀκάθαρτος ἔχουσης . Μὴ τοινὴν ἐπὶ τὸ μαθεῖν πάντα τρέχωμεν , ἀλλ᾽ ἀνεχόμεθά τινα καὶ ἀγνοίαν · ἐν ὅταν εὕρωμεν διδάσκαλον , μὴ διπλῦν παρέχωμεν αὐτῷ τὸν πόνον · μᾶλλον δὲ πολλοὶ πολλάκις καὶ ἀδιόρθωτα νοσοῦντες ἐμεῖναν , τῷ περιττεύειν ἀπλῶς · πονηροὺς δόγμασιν . Οὐδὲ γὰρ ὁμοῖος ὁ ἰδρὼς , ἀνασπάσαι πρότερον τὰ κακῶς ριζωθέντα , καὶ τότε σπείραι , καὶ 65 καθαρὰν ὁροφραν καταφυτεύσαι . Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἀνατρέφει δεὶ πρότερον , καὶ τότε ἕτερα 66 ἐνθεῖναι · ἐνταῦθα δὲ παρεσκευασμένην ἡ ἀκοή . Πόθεν οὖν ὁ δεῖνα πλουτεῖ ; Ἔρω λοιπόν . Οὐ μὲν τοῦ Θεοῦ διδόντος , πολλοὶ δὲ συγχωροῦσιν 67 πλουτεῖν ἐκπαγλῶς . Οὕτως γὰρ σύντομος καὶ ἀπλοῦς ὁ λόγος . Τί οὖν ; φησὶ · τὸν πόρνον αὐτὸς ποιεῖ πλουτεῖν , καὶ τὸν μοιχόν , καὶ τὸν ἠτα:ρητῆδα , καὶ τὸν κακῶς τοῖς οὐσί χειροῦμενον ; Οὐ ποιεῖ , ἀλλὰ συγχωρεῖ πλουτεῖν · πολὺ δὲ τὸ μέσον , οὐ σφόδρα ἀπειρον τοῦ ποιεῖν καὶ συγ.ωρεῖν . Τίνο ; δὲ ἔνεκεν ἐλὼς ; ἀφήσιν ; Ὅτι οὐδὲπω τῆς κρίσεως ὁ χ:ιρὸς , ἵνα τὸ κατ᾽ ἀξίαν ἕκαστῳ · ἀπολάβῃ . Τί γὰρ φαιλίσσον ἐκεῖνον τοῦ πλουσίου , τοῦ μηδὲ τῶν ψυχῶν μεταδοῦντος τῷ Λαζάρῳ ; Ἀλλ᾽ ὅμως ἀπάντων ἀδ:ιῶτερος ἦν · οὐδὲ γὰρ σταγὼνος ἐγένετο κύριος , καὶ δι᾽ αὐτὸ μάλιστα τοῦτο , οὐτὶ πλουτῶν ὡμὴς ἦν . Καὶ γὰρ ἐὰν ὡσι πονηροὶ δύο , οὐ τῶν αὐτῶν ἐνταῦθα ἀπολαύσαντες , ἀλλ᾽ ὁ μὲν ἐν πλούτῳ , ὁ δὲ ἐν πενίᾳ , οὐχ ὁμοίως ἐκεί τ:ι:μορηθήσονται , ἀλλ᾽ ὁ εὐπορώτερος χαλεπώτερον .
Lemmas: δ . εἶδον πῶς διάκειμαι τότε ὁ πρᾶγμα , καί πῶς ποικίλος ὁ πόλεμος εἰμί ; καί οὗτος ἐν ἀρχή , ὅτε μάλιστα πολύς χάζω ἡσυχία δήω ὁ κατορθόω ; Πῶς οὖν διάκειμαι ; οὐδείς γάρ κωλύω ὁ αὐτός πάλιν ἀναλαμβάνω . Πρῶτος πόλεμος εἰμί , ὁ ὁ απεικοναω 47 ἔρχομαι γάρ , φημί , ψευδόχριστος καί ψευδοπροφήτης · δύο , ὁ ὁ Ῥωμαῖος · Με.λ.λ.ήσετε γάρ , φημί , ἀκούω πόλεμος 48 τρίτος , ὁ ὁ 49 λιμός ἐπάγω · τέταρτος , ὁ ὁ λιμός καί σεισμός 50 πέμπτος , παραδίδωμι σύ εἰς θλῖψις 51 ἕκτος , εἰμί μισέω ὑπό πᾶς 52 ἕβδομος , παραδίδωμι ἀλλήλων καί μισέω 53 ἐμφύλιος ἐνταῦθα δηλόω πόλεμος · εἶτα ψευδόχριστος καί ψευδάδελφος · εἶτα , ἐγρήσσω ὁ ἀγάπη 54 , ὁ πᾶς αἴτιος ὁ κακός . εἶδον μυρίος γίγνομαι Πολέμων καινός καί παράδοξος ; ἀλλά ὅμως μετά οὗτος καί 55 πολύς πλείων ( καί γάρ ὁ ἐμφύλιος 56 καί συγγενικός ἀνεμὶγγυνο πόλεμος ) , κρατέω ὁ οἰκέω ἀπασάω ὁ κήρυγμα . κηρύσσω γάρ , φημί , ὁ Εὐαγγέλιος ἐν ὅλος ὁ κόσμος . πός τάνος 57 εἰμί ὁ ὁ γένεσις ὁ τυραννίς ἐπιτειχίζω , καί ὁ καιρός ὁ περιφορά , ὁ ὁ ἐκκλησία δόγμα ; Τῖς γάρ μνημονεύω πώποτε , ὅτι ὁράω Χριστός ἕτερος , ὅτι συμβαίνω πράγμα τοιοῦτος ; καίτοι ἕτερος ψεύδω λέγω , ὅτι δέκα μυριάς ἔτος περιέρχομαι · ἀλλά οὗτος οὐδείς πλάσσω δύναμαι 58 . Πόλα οὗτος περιφορά ποιέω ἄν ; οὔτε γάρ Σόδομα , οὔτε Γόμορρα , οὔτε κατακλυσμός ἕτερος γίγνομαι ποτός . μέχρι τίς παίζω , περιφορά καί γένεσις λέγω ; Πῶς οὖν ἐκβαίνω πολύς , φημί , ὁ λέγω ; ἐπεί οὖον σεαυτοῦ ἐρημόω ὁ ὁ Θεός βοήθεια , καί προδίδωμι , καί ἔκω ὁ πρόνοια ἵστημι , διά οὗτος οὖον βούλομαι στρέφω σύ ὁ πρᾶγμα ὁ δαίμων , καί μεθίστημι . ἀλλά οὖν ἐπί ὁ Ἀγίων , μᾶλλον δέ οὐδέ ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ἁμαρτία , ὁ σφόδρα καταφρονέω αὐτός 59 . εἰμί γάρ καί ὁ βίος ἐγώ οὐ ἀνεκτός , ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ Θεός χάρις ὁ ὁ ἀλήθεια δόγμα μετά πολύς χόω ὁ ἀκρίβεια , ἀνώτερος ὁ δαίμων γίγνομαι ἐπουλέω . Ὦλος 60 δέ τίς ποτέ ἐπί γένεσις ; οὐδείς ἕτερος ἀλλά ἢ ἀδικία καί σύγχυσις , καί ὁ εἰκῇ πᾶς φέρω · μᾶλλον δέ οὐ εἰκῇ μόνος , ἀλλά καί μετά ὀλογίας . καί εἰμί μή εἰμί , φημί , γένεσις , πίνω ὁ Δεῖνα πλουτέω ; πίνω ὁ Δεῖνα πένομαι 61 ; οὐ οἶδα . οὕτως γάρ σύ τείως διαλέγω , παιδεύω σύ μή πᾶς περιεργάζομαι , μηδέ ἀπλόος ἐντεῦθεν καί εἰκῇ 62 φέρω . [ 729 ] οὐδέ γάρ ἐπεί οὗτος ἀγνοέω , ἀφελής ὁ οὐ εἰμί ἀναπλάσσω . Ἀγαθός ἀγνοέω καλῶς , ἢ μανθάνω κακῶς . ὁ μέν γάρ οὐ εἰδοί ὁ αἴτιος , ταχέως ἐπί ὁ εὐλογία ἥκω · ὁ δέ , ἐπεί ὁ εἰμί οὐ οἶδα , ὁ οὐ εἰμί πλάσσω , οὖον δύναμαι βάδισις ὁ εἰμί ζῶ , ἀλλά δεῖ πλείων αὐτός καί πόνος καί ἱδρώς , ὥστε ὁ πρότερος ἀναιρέω . καί γάρ ἐν δέλτος , ἐξαιρέω μέν εὐκόλως τις ἐγγράφω ἐάν εἄν βούλομαι · ἐγχαράσσω δέ 63 , οὐκέτι 64 ὁμοίως · διότι γάρ πρότερος ἐξαλείφω ὁ κακῶς ἐγγράφω . καί ἐπί ὁ ἰατρός δέ , ὁ μηδείς προσφέρω ὁ ὁ βλάπτω προσάγω , πολύς ἀγαθός εἰμί · καί ὁ σαφῶς οἰκοδομέω ὁ μηδέ ὅλως οἰκοδομέω χειριάω · ὡς οὖν καί ὁ γῆ πολύς ἀγαθός ὁ μηδείς ἔχω ὁ ἀκάθαρτος ἔχω . μή τοινη ἐπί ὁ μανθάνω πᾶς τρέχω , ἀλλά ἀνέχω τις καί ἄγνοια · ἐν ὅταν εὑρίσκω διδάσκαλος , μή διπλόω παρέχω αὐτός ὁ πόνος · μᾶλλον δέ πολύς πολλάκις καί ἀδιόρθωτος νοσέω μένω , ὁ περισσεύω ἀπλόος · πονηρός δόγμα . οὐδέ γάρ ὅμοιος ὁ ἱδρώς , ἀνασπάω πρότερος ὁ κακῶς ῥιζόω , καί τότε σπείρω , καί 65 καθαρός οροφρην καταφυτεύω . ἐκεῖ μέν γάρ ἀνατρέφω δεῖ πρότερος , καί τότε ἕτερος 66 ἐντίθημι · ἐνταῦθα δέ παρασκευάζω ὁ ἀκοή . πόθεν οὖν ὁ Δεῖνα πλουτέω ; Ἔρως λοιπός . οὖον μέν ὁ Θεός δίδωμι , πολύς δέ συγχωρέω 67 πλουτέω ἐκπάγλως . οὕτως γάρ σύντομος καί Ἀπλοῦς ὁ λόγος . τις οὖν ; φημί · ὁ πόρνος αὐτός ποιέω πλουτέω , καί ὁ μοιχός , καί ὁ ἠτα:ρητῆδα , καί ὁ κακῶς ὁ ὄντα χειρόομαι ; οὖον ποιέω , ἀλλά συγχωρέω πλουτέω · πολύς δέ ὁ μέσος , οὖον σφόδρα ἤπειρος ὁ ποιέω καί συγ.ωρεῖν . Τίνος ; δέ ἐνέλκω ἐλαύνω ; ἀφίημι ; ὅτι2 οὐδέπω ὁ κρίσις ὁ χ:ιρὸς , ἵνα ὁ κατά ἄξιος ἕκαστος · ἀπολαμβάνω . τις γάρ φαιλισσος ἐκεῖνος ὁ πλούσιος , ὁ μηδέ ὁ Ψυχή μεταδίδωμι ὁ Λάζαρος ; ἀλλά ὅμως ἀπαντάω αδ:ιετερος εἰμί · οὐδέ γάρ σταγών γίγνομαι κύριος , καί διά αὐτός μάλιστα οὗτος , οὔτις πλοῦτος ὠμός εἰμί . καί γάρ ἐάν ὡσι πονηρός δύο , οὖον ὁ αὐτός ἐνταῦθα ἀπολαύω , ἀλλά ὁ μέν ἐν πλοῦτος , ὁ δέ ἐν πενία , οὐ ὁμοίως ἐκεῖ τιμωρέω , ἀλλά ὁ εὔπορος χαλεπός .