ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0031.2
δ . Σωλεῖ δὲ καὶ16 αὐτὴν τὴν αἴτησιν . Δός μοι ὧδε ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ . Εἰδὼς τὴν ἀπρηθρισμένην , τὴν ὅλην τοῦ διαβόλου γεγεννημένην ; Καὶ τοῦ δεξίωματος μέμνηται , καὶ οὐδὲ οὕτως ἐγκαλοῦνται , ἀλλ’ ὡς περὶ τινος ἐδέξατο διανεγομένη , οὕτω τὴν ἱερὰν ἐκεῖνην καὶ μακαρίαν αὐτὴ κεφαλὴν ἐπὶ πίνακος εἰσενεγκάναι . Καὶ οὐδὲ αὐτὸν τίθησι · οὐδὲ γὰρ εἶχεν εἰπεῖν · ἀλλ’ ἀπλῶς τιμηθῆναι ταῖς ἐτέρων ἀξίοις συμφοραῖς . Καὶ οὐκ εἶπεν , Εἰσάγαγε αὐτὸν ἐνταῦθα , καὶ κατασφάξον · οὐδὲ γὰρ μαλλόνους τελευτὴν τὴν παρὰ σοὺν ἠνεγκεν ἄν . Καὶ γὰρ ἐδεδόκει καὶ κατασφαττομένου τῆς φρικτῆς ἀκούσαι φωνῆς · οὐδὲ γὰρ ἀποτεμνόμενος μελλοὺν ἐτίγνυεν ἄν . Διὰ τοῦτο φησι · Δός μοι ὧδε ἐπὶ πίνακι · ἰδεῖν γὰρ ἐπιθυμῶ 17 τὴν γλῶτταν ἐκείνην σιγῶσαν . Οὐδὲ γὰρ ἀπαλλαγῆναι τῶν ἐλέγχων ἐσπευδε μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπιβλέπειν καὶ ἐπιπθᾶσαι κειμένου . Ὁ δὲ Θεὸς τὴν ἐγὼ , καὶ οὐτε κεραννὸν ἀφήκεν ἀνδρῶν , καὶ τὴν ἀναλγυτον κατέφελεν δὴν · οὐτε τῇ γῇ διασθῆναι ἐκέλευσε , καὶ τὸ πονηρὸν ἐκεῖνο συμπτῶσον δεξάσθαι · ὁμοῦ καὶ τὸν δίκαιον μειζόνως στεφανοῦν , καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα ἀδίκως τι πάσχουσι πολλὴν καταλιπώνων παραμυθίαν . Ἄλλ’ Ἀκουσίωμεν τοὺνυν ὅσοι δεῖνὰ πάσχουεν ἐν ἀρετῇ ζῶντες παρὰ πονηρῶν ἀνθρώπων . Καὶ γὰρ καὶ τότε ὁ Θεὸς ἠνέγκει τὸν ἐν ἐρήμῳ , τὸν ἐν τῇ ζῳῇ τῇ δερματίνη , τὸν τὴν τρίχινά ἱματίον , τὸν προσφθῆν , τὸν τῶν18 προσφθῶν μειζονα , τὸν μηδὲνα μείζονα ἔχοντα ἐν γεννητοῖς γυναικων , καὶ19 κατασφαγῆναι , καὶ ὑπὸ χώρας ἀπολαθῆναι καὶ διεφθαρμένης πόρνης , καὶ ταῦτα21 νόμοις ἀμύνομαι θείοις . Ταῦτα τοίνυν λογίζομενοι , φέρωμεν πάντα γενναίως
Lemmas: δ . Σωλεῖ δέ καὶ16 αὐτός ὁ αἴτησις . δίδωμι ἐγώ ὧδε ἐπί πίναξ ὁ κεφαλή Ἰωάννης ὁ βαπτιστής . εἰδώς ὁ ἀπρηθρισμένην , ὁ ὅλος ὁ διάβολος γεννάω ; καί ὁ δεξίωμα μιμνήσκω , καί οὐδέ οὕτως ἐγκαλέω , ἀλλά ὡς περί τις δέχομαι διαφέρω , οὗτος ὁ ἱερά ἐκεῖνος καί μακάριος αὐτός κεφαλή ἐπί πίναξ εἰσφέρω . καί οὐδέ αὐτός τίθημι · οὐδέ γάρ ἔχω εἶπον · ἀλλά ἀπλόος τιμάω ὁ ἕτερος ἄξιος συμφορά . καί οὐ εἶπον , εἰσάγω αὐτός ἐνταῦθα , καί κατασφάζω · οὐδέ γάρ μαλλονοος τελευτή ὁ παρά σῦς φέρω ἄν . καί γάρ δέδω καί κατασφάζω ὁ φρικτός ἀκούω φωνή · οὐδέ γάρ ἀποτέμνω μελλοὺν ἐτίγνυεν ἄν . Ζεύς οὗτος φημί · δίδωμι ἐγώ ὧδε ἐπί πίναξ · ὁράω γάρ ἐπιθυμέω 17 ὁ γλῶσσα ἐκεῖνος σιγάω . οὐδέ γάρ ἀπαλλάσσω ὁ ἐλέγχω σπεύδω μόνος , ἀλλά καί ἐπιβλέπω καί ἐπιπάσσω κεῖμαι . ὁ δέ θεός ὁ ἐγώ , καί οὐ κεραίνω ἀφίημι ἀνήρ , καί ὁ αναλγυος κατέφελεν δήν · οὐ ὁ γῆ διΐημι κελεύω , καί ὁ πονηρός ἐκεῖνος συμπίπτω δέχομαι · ὁμοῦ καί ὁ Δίκαιος μέγας στεφανόω , καί ὁ μετά οὗτος ἄδικος τίς πάσχω πολύς καταλιπινω παραμυθία . ἄλλος ακουσιμαι τοὺνυν ὅσος δεῖνα πάσχω ἐν ἀρετή ζῶ παρά πονηρός ἄνθρωπος . καί γάρ καί τότε ὁ θεός ἐνέγκω ὁ ἐν ἐρῆμος , ὁ ἐν ὁ ζωή ὁ δερμάτινος , ὁ ὁ τρίχινος ἱμάτιον , ὁ προσφωνέω , ὁ τείνω προσφθάνω μείζων , ὁ μηδείς μείζων ἔχω ἐν γεννητός γυνή , εἶμι κατασφάζω , καί ὑπό χώρα ἀπολανθάνω καί διαφθείρω πόρνη , καί ἔτης νόμος ἀμύνω θεῖον . οὗτος τοίνυν λογίζομαι , φέρω πᾶς γενναῖος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0031.3
σα ἀν πάσχουεν . Καὶ γὰρ καὶ τότε ἡ μαιφόρος καὶ παράνομος αὐτή , ὅσον ἀμύνασθαι ἐπεθύμησε τὸν λελυτηκότα , τοσοῦτον ἔσχυσεν , καὶ τὸ θυμὸν ἅπαντα ἐνἐπλησε . καὶ ὁ Θεὸς συνεγέρσει . Καίτοιγε πρὸς αὐτὴν οὐδὲν εἶπεν , οὐδὲ κατηγόρησεν , ἀλλὰ τῷ ἀνδρὶ μόνῳ ἐνεκάλετο . Ἄλλ’ ὁ συνεῖδός πικρὸς κατηγόρει ἦν . Διὸ καὶ εἰς μέλψαν ἐξεδαχθεῦτο κακῶ , ἀλγοῦσα καὶ δικνομένη , καὶ κατήσυχεν ὁμοῦ πάντας , ἐαυτήν , τὴν θυγατέρα , τὸν ἀπελθόντα ἄνδρα , τὸν ζῶντα μοιχόν , καὶ τοὺς προτέροις ἐπηγωνίζετο . Εἰ γὰρ ἀλγεῖς , φησίν , ὅτι μοιχεύει , ἐγὼ αὐτὸν [ 499 ] ἐργάζομαι καὶ ἀνδροφόνον , καὶ ποῖα σφαγέα τοῦ ἐγκαλουντος ;
Lemmas: σός εἰς πάσχω . καί γάρ καί τότε ὁ μαιφόρος καί παράνομος αὐτός , ὅσος ἀμύνω ἐπιθυμέω ὁ λύω , τοσοῦτος ἔχω , καί ὁ θυμός ἅπας ἐμπίμπλημι . καί ὁ θεός συνεγείρω . καίτοι πρός αὐτός οὐδείς εἶπον , οὐδέ κατηγορέω , ἀλλά ὁ ἀνήρ μόνος ἐγκαλέω . ἄλλος ὁ σύνοιδα πικρός κατηγορέω εἰμί . Διὸ καί εἰς μέλπω ἐξεδαχθεῦτο κακόω , ἀλγέω καί δικνομενω , καί κατέχω ὁμοῦ πᾶς , ἑαυτοῦ , ὁ θυγάτηρ , ὁ ἀπέρχομαι ἀνήρ , ὁ ζῶ μοιχός , καί ὁ πρότερος ἐπαγωνίζομαι . εἰμί γάρ ἀλγέω , φημί , ὅτι μοιχεύω , ἐγώ αὐτός [ 499 ] ἐργάζομαι καί ἀνδροφόνος , καί ποῖος σφαγεύς ὁ εγκαλών ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0031.5
ε’ . Ἄλλὰ πρὸς τὸ παρὸν ἡ κακία μόνον δρῶ , καθάπερ οἱ πυρέττοντες , ὅταν ψυχρὸν30 ἀκαίρως · αἰτῶσι . Καὶ γὰρ εἰ μὴ ἔσφαξε τὸν κατήγορον , οὐκ ἄν οὕτως ἐξεκαλύφθη τὸ τολμήμα . Οἱ γοῦν μαθηταί , ὅτε αὐτὸν εἰς τὸ δεσμοτηρίον ἐνέβαλεν , οὐδὲν τοιούτον εἶπον · ὅτε δὲ ἀπέθανεν , τότε ἠναγκάσθησαν καὶ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν . Τὴν γὰρ μοιχαλίδα , κρύπτειν ἐδούλοντο , καὶ οὐκ ἠθέλον ἐππομπατεύειν τὰς τῶν πλησίον συμφοράς · ἐπειδὴ δὲ εἰς ἀνάγκην ἐνέπεσον τῆς ἱστορίας , τότε λέγουσι τὸ τολμήμα ἅπαν . Ἴνα γὰρ μὴ πονηρὰν τὴν ὑποστάσιν τῆς σφαγῆς τὴν αἰτίαν , καθάπερ ἐπὶ Θεοῦδ καὶ Ἰούδα , ἀναγκάζονται καὶ τὴν πρόφασιν εἰπεῖν τοῦ φόνου . Ὦστε δοκῆ ἐν βουλητῆς ἀμαρτίαν συσκάπτει · τὴν τρόπῳ τούτῳ , τοσοῦτον
Lemmas: εἰ . ἀλλά πρός ὁ πάρειμι ὁ κακία μόνος δράω , καθάπερ ὁ πυρέσσω , ὅταν ψυχρὸν30 ἄκαιρος · αἰτέω . καί γάρ εἰμί μή σφάζω ὁ κατήγορος , οὐ ἄν οὕτως ἐκκαλύπτω ὁ τόλμημα . ὁ γοῦν μαθητής , ὅτε αὐτός εἰς ὁ δεσμοτηρίον ἐμβάλλω , οὐδείς τοιοῦτος εἶπον · ὅτε δέ ἀποθνῄσκω , τότε ἀναγκάζω καί ὁ αἴτιος εἶπον . ὁ γάρ μοιχαλίς , κρύπτω δουλόω , καί οὐ ἐθέλω εππομπατευεν ὁ ὁ πλησίος συμφορά · ἐπεί δέ εἰς ἀνάγκη ἐμπίπτω ὁ ἱστορία , τότε λέγω ὁ τόλμημα ἅπας . ἵνα γάρ μή πονηρός ὁ ὑπόσητ ὁ σφαγή ὁ αἴτιος , καθάπερ ἐπί Θεοῦδ καί Ἰούδας , ἀναγκάζω καί ὁ πρόφασις εἶπον ὁ φόνος . ὥστε δοκεύς ἐν βουλητός ἁμαρτία συσκάπτω · ὁ τρόπος οὗτος , τοσοῦτος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0032.2
τροφῆς κατηγορεῖ ; Οὐδὲ γὰρ πλεονεξίαν ἐνταῦθα τιδεται , ἀλλ᾽ ἀσωτίαν μόνον .
Lemmas: τροφή κατηγορέω ; οὐδέ γάρ πλεονεξία ἐνταῦθα τιδετος , ἀλλά ἀσωτία μόνος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0035.1
γεννῆνς πρόδεξον ἡδονῆς εἶναι ὑπόθεσιν νομίζεις ; Καὶ γὰρ ἕταν ἀπορρήσωσιν ἀστέων ῥημάτων , ὀρχοὶ καὶ ἐπιρροχαὶ τὸ πᾶν διαλύονται . Ταῦτα οὖν γέλωςτος δέξα , ἀλλ' οὐχ ὀδύρμων καὶ δακρύων ; Καὶ τίς ἂν ταῦτα εἴποι ; νοῦν ἔχων ;
Lemmas: γεννῆνς προδείκνυμι ἡδονή εἰμί ὑπόθεσις νομίζω ; καί γάρ ὅς ἀπορρέω Ἄστυ ῥῆμα , ὄρχος καί ἐπιρροχαὶ ὁ πᾶς διαλύω . οὗτος οὖν γέλως δέχομαι , ἀλλά οὐ ὀδυρμός καί δάκρυ ; καί τίς εἄν οὗτος εἶπον ; νόος ἔχω ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0035.2
Σ . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐ καυλῶν τρέφεσθαι αὐτούς , ἀλλὰ μὴ ἐπὶ τοιαύτῃ αἰτίᾳ . Φιλανθρωπίας ; γὰρ ἡ τροφὴ τὴν ὑπόθεσιν ἔχετω , μὴ ὠμότητος · ἔλεον , μὴ ὑβριν .
Lemmas: Σ . καί οὗτος λέγω , οὖον καυλός τρέφω αὐτός , ἀλλά μή ἐπί τοιοῦτος αἴτιος . φιλανθρωπία ; γάρ ὁ τροφή ὁ ὑπόθεσις ἔχω , μή ὠμότης · ἔλεος , μή ὕβρις .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0035.4
[ 504 ] Ἀκούσας δὲ ὁ 18 Ἰησοῦς , ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον · κατ' ἰδίαν · καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι , ἠκολούθησαν αὐτῷ πεζὴ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων .
Lemmas: [ 504 ] ἀκέω δέ ὁ 18 Ἰησοῦς , ἀναχωρέω ἐκεῖθεν ἐν πλοῖον εἰς ἐρῆμος τόπος · κατά ἴδιος · καί ἀκούω ὁ ὄχλος , ἀκολουθέω αὐτός πεζός ἀπό πᾶς ὁ πόλις .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0035.5
α' . Ὅρα πανταχοῦ αὐτὸν ἀναχωροῦντα , καὶ ὅτε παρἐδίδω Ἰουδαῖος , καὶ ὅτε ἀνηρέθη , καὶ ὅτε ἠκούσαν οἱ Ἰουδαῖοι ὅτι πλείους μαθητὰς ποιεῖ . Τὰ γὰρ πλείονα ἀνθρωπινώτερον βούλεται διοικεῖν , οὐδὲν τοῦ καιροῦ καλοῦντος ἀπογυμνῶσαι τὴν θεότητα σαφῶς 19 . Διὸ καὶ τοῖς μαθηταῖς ἔλεγε , μηδεὶς εἰπεῖν , ὅτι αὐτὸς ἐστιν ὁ Χριστός · μετὰ γὰρ τὴν ἀνάστασιν 20 ἐβούλετο τοῦτο γενέσθαι γνωριμώτερον . Ὅθεν τοῖς τέσσε διαπιστήσασιν τῶν Ἰουδαίων οὐ σφόδρα ἦν βαρύς , ἀλλὰ καὶ συγγνω -
Lemmas: ὅς . Ὅρας πανταχοῦ αὐτός ἀναχωρέω , καί ὅτε παροράω Ἰουδαῖος , καί ὅτε ἀναιρέω , καί ὅτε ἀκούω ὁ Ἰουδαῖος ὅτι πλείων μαθητής ποιέω . ὁ γάρ πλείων ἀνθρώπινος βούλομαι διοικέω , οὐδείς ὁ καιρός καλέω ἀπογυμνόω ὁ θεότης σαφῶς 19 . Διὸ καί ὁ μαθητής λέγω , μηδείς εἶπον , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ Χριστός · μετά γάρ ὁ ἀνάστασις 20 βούλομαι οὗτος γίγνομαι γνώριμος . ὅθεν ὁ τίνω διαπιστέω ὁ Ἰουδαῖος οὖον σφόδρα εἰμί βαρύς , ἀλλά καί συγγιγνώσκω -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0035.6
μόνικος . Ἀναχωρῶν δὲ οὐχ ἀπεῖσιν εἰς πόλιν , ἀλλ' εἰς ἔρημον , καὶ ἐν πλοίῳ , ὥστε μηδὲν ἀκολουθῆσαι . Σὺ δὲ μοι σκάπτεις πῶς οἱ μαθηταὶ ἠκολούθησαν λοιπὸν μᾶλλον ψοφιώσασιν τῷ Ἰησοῦ . Αὐτοὶ 17 γὰρ εἰσιν οἱ ἀπηγγελότες αὐτῷ τὸ γεγενημένον · καὶ γὰρ πάντας 18 ἀφέντες , ἐπ' αὐτὸν καταφεύγουσι λοιπόν . Οὐτως οὐ μικρόν μετὰ τῆς συμφορᾶς καὶ τὰ ἤδη παρ' αὐτοῦ διὰ τῆς ἀποκρίσεως ἐκείνης 19 οἰκονομηθέντα κατώρθωσεν . Ἄλλα τινὸς ἐνεκεν πρὶν ἢ ἀπαγγεῖλαι αὐτοὺς οὐκ ἀνεχώρησε , καὶ πρὶν ἢ πρὸς αὐτὸν ἢ ἀπαγγελία τὸ γεγενημένον ; Δεικνύει διὰ πάντων τῆς οἰκονομίας τὴν ἀλήθειαν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον τῇ ὄψει , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔργοις τοῦτο πιστοῦσθαι ἐβούλετο , διὰ τὸ εἰδέναι τοῦ διαθόλου
Lemmas: Μονικός . ἀναχωρέω δέ οὐ ἄπειμι εἰς πόλις , ἀλλά εἰς ἐρῆμος , καί ἐν πλοῖον , ὥστε μηδείς ἀκολουθέω . σύ δέ ἐγώ σκάπτω πῶς ὁ μαθητής ἀκολουθέω λοιπός μᾶλλον ψόφιος ὁ Ἰησοῦς . αὐτός 17 γάρ εἰμί ὁ ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ γίγνομαι · καί γάρ πᾶς 18 ἀφίημι , ἐπί αὐτός καταφεύγω λοιπός . οὕτως οὖον μικρός μετά ὁ συμφορά καί ὁ ἤδη παρά αὐτός διά ὁ ἀπόκρισις ἐκεῖνος 19 οἰκονομέω κατορθόω . ἄλλος τις ἕνεκα πρίν ἢ ἀπαγγέλλω αὐτός οὐ ἀναχωρέω , καί πρίν ἢ πρός αὐτός ἢ ἀπαγγελία ὁ γίγνομαι ; δείκνυμι διά πᾶς ὁ οἰκονομία ὁ ἀλήθεια . οὖον γάρ δή μόνος ὁ ὁράω , ἀλλά καί ὁ ἔργον οὗτος πιστόω βούλομαι , διά ὁ οἶδα ὁ διαθολόω
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0036.2
καὶ ἔφαγον πάντες , καὶ ἐχορτάσθησαν · καὶ περιεσώθη τῶν κλασμάτων δώδεκα κοφίνους . Οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ 88 κιςχιλιοι , χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων .
Lemmas: καί ἔφαγον πᾶς , καί χορτάζω · καί περισῴζω ὁ κλάσμα δώδεκα κόφινος . ὁ δέ ἐσθίω εἰμί ἀνήρ ὡσεί 88 κιςχιλιοι , Χωρὶς γυνή καί παιδίον .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0043.1
περιορᾷς , καὶ περὶ ὑποδημάτων τοσοῦτον ἔχεις 66ἄγωνα · Μάθε τὴν χρῆσιν αὐτῶν , καὶ αἰσθήσῃ τὴν ψῆφον ἣν περὶ αὐτῶν φέρεις . Ἄσπες γὰρ πηλὸν πατεῖν καὶ βόρβορον , καὶ πᾶσαν τὴν ἐπὶ τοῦ ἰδάριος κηλίδα , γένουν τὰ ὑποδήματα . Εἰ δὲ οὐκ ἀνέχη , λαβὼν ἐξάρτησον τοῦ τραχήλου , ἢ τῇ χειρὶ φέρεις .
Lemmas: περιοράω , καί περί ὑπόδημα τοσοῦτος ἔχω ἄγων · μανθάνω ὁ χρῆσις αὐτός , καί αἰσθάνομαι ὁ ψῆφος ὅς περί αὐτός φέρω . Ἄσπα γάρ πηλός πατέω καί βόρβορος , καί πᾶς ὁ ἐπί ὁ ἰδάριος κηλίς , γίνομαι ὁ ὑπόδημα . εἰμί δέ οὐ ἀνέχω , λαμβάνω ἐξαρτάω ὁ τράχηλος , ἢ ὁ χείρ φέρω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0043.5
Καὶ ἀπολύσας τοὺς δέσμιους , ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ' ἰδίαν προσευξάσθαι . Ὁμοίως δὲ γενομένου , μόνος ἦν ἐκεῖ . Τὸ δὲ πλοῖον ἤδη μέσον τῆς θαλάσσης ἦν 1 · βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων · ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἀνεμος .
Lemmas: καί ἀπολύω ὁ δέσμιος , ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος κατά ἴδιος προσεύχομαι . ὅμοιος δέ γίγνομαι , μόνος εἰμί ἐκεῖ . ὁ δέ πλοῖον ἤδη μέσος ὁ θάλασσα εἰμί 1 · βασανίζω ὑπό ὁ κῦμα · εἰμί γάρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0043.6
α' . Τινὸς ἕνεκεν εἰς τὸ ὄρος ἀναβαίνειν ; Παιδεύων ἡμᾶς , ὅτι καλὸν ἡ ἔρημος καὶ ἡ μόνωσις , ὅταν ἐντυχάνειν δέη ἡμῖν 2 . Διὰ τοῦτο συνήθως εἰς τὰς ἑρήμους ὁπίσω , καὶ διανυκτερεύει πολλάκις ἐχόμενος , παιδεύων ἡμᾶς καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ καιροῦ καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ τόπου 3Καὶ τὸ πλοῖον ὡς σταδίους τριάκοντα ἤν μέσον τῆς θ . G . K . Locum S . S . ad v . προσευξάσθαι claudit M . ad v . κυμάτων H . et S Mosq . 4τῷ Θεῷ G . H . p . r . τοι om . idem . 5οὐν ] γὰρ G . οὐν om . M .
Lemmas: ὅς . τις ἕνεκα εἰς ὁ ὄρος ἀναβαίνω ; παιδεύω ἐγώ , ὅτι καλός ὁ ἐρῆμος καί ὁ μόνωσις , ὅταν ἐντυγχάνω δήω ἐγώ 2 . Ζεύς οὗτος συνήθης εἰς ὁ ἐρῆμος ὀπίσω , καί διανυκτερεύω πολλάκις ἔχω , παιδεύω ἐγώ καί ὁ ἀπό ὁ καιρός καί ὁ ἀπό ὁ τόπος Καί ὁ πλοῖον ὡς στάδιον τριάκοντα ἐάν μέσος ὁ θ . G . K . Locum S . S . ad v . προσεύχομαι claudit M . ad v . κῦμα H . et S Mosq . ὅς Θεός G . H . p . r . ὅς om . idem . οὐ ] γάρ G . ὀν om . M .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0043.7
θηράσθαι ἐν ταῖς εὐχαῖς ἀταραξίαν . Ἡσυχίας γὰρ μὴτη ἡ ἔρημος , καὶ γαλήνη , καὶ λῆμη , ἀπάντων ἀπαλλάττουσα ὁρῶνδων ἡμᾶς . Αὐτὸς μὲν οὖν 6διὰ τοῦτο ἀνέβαινεν ἐκεῖσε · οἱ δὲ μαθηταὶ κλυδωνίζονται πάλιν , καὶ χειμῶνα ὑπομένουσιν οἷον καὶ πρότερον . Ἄλλὰ τότε μὲν ἔχοντες αὐτὸν ἐν τῷ πλοίῳ τοῦτο ἔπασχον · νυνὶ δὲ καθ' αὐτοὺς ὄντες μόνοι . Καὶ γὰρ ἡμέρα καὶ κατά μικρόν ἐπὶ τὸ μείζονα αὐτοὺς ἐνάγει καὶ ἐμδιδάσκει , καὶ εἰς τὸ φέρειν πάντα γενναίως . Διὰ δὲ τοῦτο , ὅτε μὲν
Lemmas: θηράω ἐν ὁ εὐχή ἀταραξία . Ἡσυχία γάρ Μήτη ὁ ἐρῆμος , καί γαλήνη , καί λήμη , ἀπαντάω ἀπαλλάσσω ὁράω ἐγώ . αὐτός μέν οὖν διά οὗτος ἀναβαίνω ἐκεῖσε · ὁ δέ μαθητής κλυδωνίζομαι πάλιν , καί χειμών ὑπομένω οἷος καί πρότερος . ἀλλά τότε μέν ἔχω αὐτός ἐν ὁ πλοῖον οὗτος πάσχω · νυνί δέ κατά αὐτός εἰμί μόνος . καί γάρ ἡμέρα καί κατά μικρός ἐπί ὁ μείζων αὐτός ἐνάγω καί ἐμδιδάσκει , καί εἰς ὁ φέρω πᾶς γενναῖος . Ζεύς δέ οὗτος , ὅτε μέν
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0044.2
οὐκ ἠνέσχετο μετὰ τῶν ἄλλων ἐλθεῖν , ἀ προεπτήσεν . Οὐ τὴν ἀγάπην δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ πίστιν ἐπιδείκνυται . Οὐ γὰρ μόνον ἐπίστευσεν , ὅτι τὸς δύναται περιπατεῖν ἐπὶ τῆς θαλάσσης , ἀλλ' ὅτι ἐτέρους ἐνᾶγειν καὶ ἐπιθυμεῖ ταχέως ἐγγὺς αὐτοῦ νέσθαι . Ὁ δὲ εἶπεν , Ἔλθέ . Καὶ καταβὰς ἀπὸ πλοίου ὁ Πέτρος , περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα , ἦλθε πρὸς τὸν Ἰησοῦν . Βλέψων δὲ τὸν ἀνέμισχυρόν , ἐφοβήθη , καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἐκραζε λέγων · Κύριε , σῶσόν με . Εὐθὺς δὲ ὁ σοὺς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ , καὶ γει αὐτῷ · Ὀλιγόπιστε , εἰς τί ἐδίστασας ; Τὸ τοῦ προτέρου παραδοτέρον . Διὰ τοῦτο μετ' ἐκ τοῦτο γίνεται . Ὅτε γὰρ ἔδειξεν , ὅτι κρατεῖ τὴν θαλσσιν , τότε καὶ ἐπὶ τὸ θαυμαστότερον ἐξάγει τὸ μεῖον . Τότε μὲν γὰρ τοὺς ἀνέμους ἐπετίμησε μὴ νυνὶ δὲ καὶ αὐτὸς βαδίζει , καὶ ἕτερω παραχωρεῖ τ ποιεῖν · ὅπερ εἰ παρὰ τὴν ἀρχὴν γενέσθαι ἐχέλει οὐκ ἂν ὁμοίως κατεδέξατο ὁ Πέτρος , διὰ τὸ μηδέπω σαφῶς κεκτηθῆσαι πίστιν .
Lemmas: οὐ ἀνέχω μετά ὁ ἄλλος ἔρχομαι , ὅς προεπτήσεν . οὖον ὁ ἀγάπη δέ μόνος , ἀλλά καί πίστις ἐπιδείκνυμι . οὖον γάρ μόνος πιστεύω , ὅτι τός δύναμαι περιπατέω ἐπί ὁ θάλασσα , ἀλλά ὅτι ἕτερος ἐνάγω καί ἐπιθυμέω ταχέως ἐγγύς αὐτός νω . ὁ δέ εἶπον , ἔρχομαι . καί καταβαίνω ἀπό πλοῖον ὁ Πέτρος , περιπατέω ἐπί ὁ ὕδωρ , ἔρχομαι πρός ὁ Ἰησοῦς . Βλέψος δέ ὁ ἀνέμισχυρόν , φοβέω , καί ἄρχω καταποντίζω κράζω λέγω · κύριος , σῴζω ἐγώ . εὐθύς δέ ὁ σός ἐκτείνω ὁ χείρ ἐπιλαμβάνω αὐτός , καί γει αὐτός · ὀλιγόπιστος , εἰς τίς διστάζω ; ὁ ὁ πρότερος παραδοτερος . Ζεύς οὗτος μετά ἐκ οὗτος γίγνομαι . ὅτε γάρ δείκνυμι , ὅτι κρατέω ὁ θαλσσιν , τότε καί ἐπί ὁ θαυμαστός ἐξάγω ὁ μείων . τότε μέν γάρ ὁ ἄνεμος ἐπιτιμάω μή νυνί δέ καί αὐτός βαδίζω , καί ἕτερος παραχωρέω τ ποιέω · ὅσπερ εἰμί παρά ὁ ἀρχή γίγνομαι χελεύς οὐ εἄν ὁμοίως καταδέχομαι ὁ Πέτρος , διά ὁ μηδέπω σαφῶς κτάομαι πίστις .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0044.3
β' . Τίνος οὖν ἕνεκεν 87 ὁ Χριστὸς ἐπέτρεψε ; Καὶ εἰ εἶπεν , Οὐ δύνασαι , πάλιν θερμὸς ἂν ἀντεῖπεν ἂν τοῦτο ἀπὸ τῶν πραγμάτων αὐτὸν πείθει , ἂν εἰς μέλλων σωφρονίσει . Ἀλλ' οὐδὲ οὕτως ἀνέχεται . Καθὼς τοίνυν κλυδωνίζεται · ἐφοβήθη γὰρ . Καὶ τοῦτο κλυδωνίου ἐποίησε · τὸν δὲ φόβον ὁ ἄνεμος εἵργασα Ὁ δὲ Ἰωάννης φησίν , ὅτι Ἦθελεν λαβεῖν αὐτὸν τὸ πλοῖον , καὶ εὐθὺς τὸ πλοῖον ἔγενετο εἰς τ γῆν , εἰς τὴν ὑπῆρχον · τὸ αὐτὸ δὴ τοῦτο δηλῶ Ὅστε μελλόντων αὐτῶν πρὸς τὴ γῆ γίνεσθαι , ἐπὶ τοῦ πλοίου . Καταβὰς τοίνυν ἀπὸ τοῦ πλοίου , πρὸς τὸν ἤει 88 , οὐχ οὕτως ἦν περιπατεῖν ἐπὶ τῶν ὑδάτιν τῇ πρὸς αὐτὸν ἐρχεσθαι χαίρων . Καὶ τὸν μεῖζον περιγεγόμενος , ἀπὸ τοῦ ἐλάττονος ἐμελλε πάσχειν τῶν , τῆς τοῦ ἀνέμου λέγω ῥύμης , οὐ τῆς θαλάττης . Τοιούτου γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις · πολλάκις τὰ μεγάλα κατορθοῦσα , ἐν τοῖς ἐλάττοσιν ἐλλέγχειται .
Lemmas: βε . τίς οὖν ἕνεκα 87 ὁ Χριστός ἐπιτρέπω ; καί εἰμί εἶπον , οὖον δύναμαι , πάλιν θερμός εἄν ἀντιλέγω εἄν οὗτος ἀπό ὁ πρᾶγμα αὐτός πείθω , εἄν εἰς μέλλω σωφρονίζω . ἀλλά οὐδέ οὕτως ἀνέχω . καθώς τοίνυν κλυδωνίζομαι · φοβέω γάρ . καί οὗτος κλυδώνιον ποιέω · ὁ δέ φόβος ὁ ἄνεμος ἔργω ὁ δέ Ἰωάννης φημί , ὅτι ἐθέλω λαμβάνω αὐτός ὁ πλοῖον , καί εὐθύς ὁ πλοῖον γίγνομαι εἰς τ γῆ , εἰς ὁ ὑπάρχω · ὁ αὐτός δή οὗτος δηλόω ὅστε μέλλω αὐτός πρός ὅς γῆ γίγνομαι , ἐπί ὁ πλοῖον . καταβαίνω τοίνυν ἀπό ὁ πλοῖον , πρός ὁ ἔρχομαι 88 , οὐ οὕτως εἰμί περιπατέω ἐπί ὁ ὕδωρ ὁ πρός αὐτός ἔρχομαι χαίρω . καί ὁ μείζων περιγίγνομαι , ἀπό ὁ μικρός μέλλω πάσχω ὁ , ὁ ὁ ἄνεμος λέγω ῥύμη , οὖον ὁ θάλασσα . τοιοῦτος γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις · πολλάκις ὁ μέγας κατορθόω , ἐν ὁ μικρός ἐλέγχω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0044.4
Οἷον ὁ Ἠλίας τῆς Ἰεζάβελ ἐπαθεν · οἷον Μωϋσῆς ἐπὶ τοῦ Αἰγυπτίου · οἷν ὁ Δαυὶδ ἐπὶ τῆς Βηρσαβέε . Οὕτω δὴ καὶ οὗτος · Ἐπὶ τοῦ φόβου ἐνακμάζον ἐπιβᾶναι τῶν ὑδάτων ἐθάρρησε , πρὸς δὲ τὸν τοῦ ἂν μου ἐμβολὴν οὐδεὶς ἡδυνήθη στήναι , καὶ ταῦτα ἐγγὺς τοῦ Χριστοῦ . Οὕτως οὐδὲν ὠφελεῖ ἐγγὺς εἶναι τὸν Χριστοῦ , μὴ πιστεῖν δὲν ἐγγὺς . Τοῦτο δὲ καὶ τὸ μέλειν ἐκεῖνο 89 τοῦ Διδάσκάλου καὶ τοῦ μαθητοῦ , καὶ τοὺς ἄλλους παρεμυθεῖτο . Εἰ γὰρ ἐπὶ τῶν δύο ἀδελφῶν ἡγνάκτισαν , πολλῷ μᾶλλον ἐνταῦθα · οὕτω γὰρ ἦσ Πνεύματος ἡμῶν . Μετὰ δὲ ταῦτα οὐ τοιοῦτον Πανταχοῦ γοῦν τῶν πρωτείων παραχωροῦσι τῷ Πέτρῳ , καὶ ἐν ταῖς δημηγορίαις αὐτὸν προβάλλουσι [ 516 ] καίτοιγε ἀγροϊκότερον τῶν ἄλλων διακειμένου . Καὶ διὰ τὸ οὐκ ἐπέσπεσε τοὺς ἀνέμους παύσασθαι , ἀλλ' αὐτὸς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ · Ὅτι τῆς ἐκείνου πίστεως ἔδει . Ὅταν γὰρ τὰ παρ' ἡμῶν ἐλλίμπωνται , καὶ τὰ παρὰ Θεοῦ ἰσταται . Δεικνὺς τοίνυν ὅτι οὐχ ἡ τὸ ἀνέμου ἐμβολή , ἀλλ' ἡ ἐκείνου ὀλιγοπιστία τὴν παρίσταπην εἵργασατο , φησίν · Εἰς τί ἐδίστασας , ὀλιγόπιστε ; Ἄστε εἰ μὴ ἡ πίστις ἠσθένεσε , καὶ πρὸς τὸν ἄνεμον ἂν ἐστη βραδίως . Διὰ τοῦτο καὶ ἐπιλαβόμενος αὐτοῦ , τὸ Ἰνεμεν ἐβ' πνεῖν , δηλῶν 90 ὅτι οὐδὲν ἐκεῖνος παραβάλλπτει , ὅταν ἡ πίστις ἡ πεπηνυία . Καὶ χαθάρρει νεοττὶ πρὸ καιροῦ τῆς καλίδος ἐξελθόντα 91 καὶ μέλλοντα κατὸ
Lemmas: οἷος ὁ Ἠλίας ὁ Ἰεζάβελ πάσχω · οἷος Μωϋσῆς ἐπί ὁ Αἰγύπτιος · ὅς ὁ Δαυίδ ἐπί ὁ Βηρσαβεέ . οὕτως δή καί οὗτος · ἐπί ὁ φόβος ἐνακμάζω ἐπιβαίνω ὁ ὕδωρ θαρσέω , πρός δέ ὁ ὁ εἄν ἐγώ ἐμβολή οὐδείς δύναμαι ἵστημι , καί οὗτος ἐγγύς ὁ Χριστός . οὕτως οὐδείς ὠφελέω ἐγγύς εἰμί ὁ Χριστός , μή πιστέω δέν ἐγγύς . οὗτος δέ καί ὁ μέλω ἐκεῖνος 89 ὁ διδάσκαλος καί ὁ μαθητής , καί ὁ ἄλλος παραμυθέομαι . εἰμί γάρ ἐπί ὁ δύο ἀδελφός ηγνακτισαω , πολύς μᾶλλον ἐνταῦθα · οὗτος γάρ εἰμί πνεῦμα ἐγώ . μετά δέ οὗτος οὖον τοιοῦτος πανταχοῦ γοῦν ὁ πρωτεῖος παραχωρέω ὁ Πέτρος , καί ἐν ὁ δημηγορία αὐτός προβάλλω [ 516 ] καίτοι ἄγροικος ὁ ἄλλος διάκειμαι . καί διά ὁ οὐ ἐπισπένδω ὁ ἄνεμος παύω , ἀλλά αὐτός ἐκτείνω ὁ χείρ ἐπιλαμβάνω αὐτός · ὅτι2 ὁ ἐκεῖνος πίστις ἐσθίω . ὅταν γάρ ὁ παρά ἐγώ ἐλλείπω , καί ὁ παρά Θεός ἵστημι . δείκνυμι τοίνυν ὅτι οὐ ὁ ὁ ἄνεμος ἐμβολή , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ὀλιγοπιστία ὁ παρίσταπην ἐργάζομαι , φημί · εἰς τίς διστάζω , ὀλιγόπιστος ; Ἄστυ εἰμί μή ὁ πίστις ἀσθενέω , καί πρός ὁ ἄνεμος εἄν ἵστημι βρᾴδιος . Ζεύς οὗτος καί ἐπιλαμβάνω αὐτός , ὁ Ἰνεμεν βαίνω πνέω , δηλόω 90 ὅτι οὐδείς ἐκεῖνος παραβάλλω , ὅταν ὁ πίστις ὁ παίω . καί χαθάρρει νεοσσός πρό καιρός ὁ καλίς ἐξέρχομαι 91 καί μέλλω Κάτο
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0047.2
γ’ . Πιστεύσατε τοῖνυν , ὅτι καὶ νῦν ἐκεῖνο τὸ δεῖπνον ἐστιν , ἐν ᾧ καὶ αὐτὸς ἀνέκειτο . Οὐδὲν γὰρ ἐκεῖνο τοῦτο διενήνοχεν . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο μὲν ἀνθρώπων ἐργάζεται , ἐκεῖνο δὲ αὐτός , ἀλλὰ καὶ τοῦτο κάτεινε αὐτός . Ὅταν τοῖνυν τὸν ἱερέα ἐπιβιβόντα σοι ἴδῃς , μὴ τὸν ἱερέα νόμιζε τὸν τοῦτο ποιῶντα , ἀλλὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ χεῖρα εἶναι τὴν ἐκτεινομένην . Ὅσπερ γὰρ ὅταν βαπτίζῃ , οὐχ αὐτὸς σε βαπτίζει , ἀλλ’ ὁ Θεός ἐστιν ὁ κατέχων σου τὴν κεφαλὴν ὑπὸ τὰς δυνάμεις , καὶ οὐτε ἄγγελος , οὔτε ἀρχάγγελος , οὔτε ἄλλος τις τολμᾷ προσελθεῖν καὶ ἀφῆσθαι · οὕτω καὶ νῦν . Ὅταν γὰρ ὁ Θεὸς γεννᾷ ⁸⁸ , αὐτὸς μόνος ἐστιν ἡ δωρεά . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ὑποποιουμένους ἐνταῦθα , πῶς οὐ δοῦλος ἐπιτρέπουσι τὸ πρᾶγμα , ἀλλ’ αὐτοὶ πᾶρεσι τῇ δικαστηρίῳ ; Οὕτω καὶ ὁ Θεὸς οὐχ ἀγγέλοις ἐπεστρέφει τὰς δωρεάς , ἀλλ’ αὐτὸς πᾶρεσι κελεύειν καὶ λέγειν · Μὴ καλέσετε πατέρα ἐπὶ τῆς γῆς · οὐχ ἵνα ἀτιμάσῃ ⁸⁹ τοὺς γεγεννημένους , ἀλλ’ ἵνα πάντων ἐκεῖνον
Lemmas: γε . πιστεύω τοίνυν , ὅτι καί νῦν ἐκεῖνος ὁ δεῖπνον εἰμί , ἐν ὅς καί αὐτός ἀνάκειμαι . οὐδείς γάρ ἐκεῖνος οὗτος διαφέρω . οὐδέ γάρ οὗτος μέν ἄνθρωπος ἐργάζομαι , ἐκεῖνος δέ αὐτός , ἀλλά καί οὗτος Κατίνος αὐτός . ὅταν τοίνυν ὁ ἱερεύς ἐπιβιβάζω σύ ὁράω , μή ὁ ἱερεύς νομίζω ὁ οὗτος ποιέω , ἀλλά ὁ ὁ Χριστός χείρ εἰμί ὁ ἐκτείνω . ὅσπερ γάρ ὅταν βαπτίζω , οὐ αὐτός σύ βαπτίζω , ἀλλά ὁ Θεός εἰμί ὁ κατέχω σύ ὁ κεφαλή ὑπό ὁ δύναμις , καί οὐ ἄγγελος , οὔτε ἀρχάγγελος , οὔτε ἄλλος τις τολμάω προσέρχομαι καί ἀφίημι · οὗτος καί νῦν . ὅταν γάρ ὁ θεός γεννάω ⁸⁸ , αὐτός μόνος εἰμί ὁ δωρεά . οὐχ ὁράω ὁ ὑποποιέω ἐνταῦθα , πῶς οὖον δοῦλος ἐπιτρέπω ὁ πρᾶγμα , ἀλλά αὐτός πάρεσις ὁ δικαστήριον ; οὕτως καί ὁ θεός οὐ ἄγγελος ἐπιστρέφω ὁ δωρεά , ἀλλά αὐτός πάρεσις κελεύω καί λέγω · μή καλέω πατήρ ἐπί ὁ γῆ · οὐ ἵνα ἀτιμάζω ⁸⁹ ὁ γεννάω , ἀλλά ἵνα πᾶς ἐκεῖνος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0047.4
δ’ . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐ κωλύων ἀναθήματα κατασκευάζεσθαι τοιαῦτα · ἀξιωνδὴ μετὰ τούτων , καὶ πρὸ τούτων , τὴν ἐλεημοσύνην ποιεῖν . Δέχεται μὲν γὰρ καὶ ταῦτα , πολλῷ
Lemmas: δέ . καί οὗτος λέγω , οὖον κωλύω ἀνάθημα κατασκευάζω τοιοῦτος · ἀξιωνδὴ μετά οὗτος , καί πρό οὗτος , ὁ ἐλεημοσύνη ποιέω . δέχομαι μέν γάρ καί οὗτος , πολύς
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0048.3
καὶ om . G . K . 23 ψυχροῦ G . M . Mor . 24 Edd . Καὶ τί τὸ ὄρελος χ . τ . κατασκευάζεις π . τ . αὐτῷ δὲ μὴδ’ τὴν ἀ . παρέχειν σκέπην ; Verba infinita habent G . H . sed μὴδ’ pro οὐδὲ in nullo codice exstat . Nostram lectionem secutus est Ge . 25 ἠγανάκτησε add . καὶ παροξύνεις ( sic ) L . M . lavente Arm . 26 τὴν ἐσχ . ὑβρίσειν L . 27 καλλωπίζεις pro καλλωπίζεις sine libris , ἐξάπτεις et ἐδάψας cum uno cod . L . dedi . 28 Ἄδε μᾶλλον δέ ... ἐκεῖνον desunt in L . M . invitis Interprp . 29 ὁ νᾶος G . H . κυριώτερος ; οἰκεῖότερος L . τιμιώτερος Mor . Ben . 30 καὶ deest in Edd .
Lemmas: καί om . G . K . 23 ψυχρός G . M . Mor . 24 Edd . καί τίς ὁ ὄρελος χ . τ . κατασκευάζω π . τ . αὐτός δέ μηδέ ὁ ὅς . παρέχω σκέπη ; Verba infinita habent G . H . sed μηδέ pro οὐδέ in nullo codice exstat . Nostram lectionem secutus est Ge . 25 ἀγανακτέω add . καί παροξύνω ( sic ) L . M . lavente Arm . 26 ὁ ἐσχ . υβρίζω L . 27 καλλωπίζω pro καλλωπίζω sine libris , ἐξάπτω et δάπτω cum uno cod . L . dedi . 28 ἀείδω μᾶλλον δέ ... ἐκεῖνος desunt in L . M . invitis Interprp . 29 ὁ Νάος G . H . κύριος ; οἰκεῖος L . τίμιος Mor . Ben . 30 καί deest in Edd .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0048.4
ΟΜΙΛΙΑ ΝΑ' .
Lemmas: Ὁμιλία ναί .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0048.5
Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ οἱ 12 ἀπὸ Ἰεροσολύμων γραμματεῖς [ 520 ] καὶ Φαρισαῖοι , λέγοντες · 3 Διάτι οἱ μαθηταὶ σου , χ . τ . ε .
Lemmas: τότε προσέρχομαι ὁ Ἰησοῦς ὁ 12 ἀπό Ἱερουσαλήμ γραμματεύς [ 520 ] καί Φαρισαῖος , λέγω · 3 διατί ὁ μαθητής σύ , χ . τ . ε .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0048.6
αἱ . Τότε · πότε ; Ὅτε τὰ μυρία σημεῖα εἰργάσατο , ὅτε τοὺς ἀρρώστους ἐθεράπευσεν ἐκ τῆς ἁρῆς τοῦ κρασπέδου , διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς ἐπισημαίνει τὸν καιρόν , ἵνα ἰνδείξηται τὴν ἄρατον αὐτῶν πονηρίαν τὴν διὰ τοῦτο εἰκοῦσαν . Τὶ δὲ ἐστιν , Οἱ ἀπὸ Ἰεροσολύμων γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ; Πανταχοῦ τῶν φυλῶν ἦσαν διεσπαρμένοι , καὶ εἰς δώδεκα διηρτημένοι μέρη · ἀλλ’ οἱ τὴν μητρόπολιν ἔχοντες πονηρότεροι τῶν ἄλλων ἦσαν , ὅτε καὶ πλείους ἀπολαύοντες τιμῆς , καὶ πολὺν κεκτημένοι τὸν τύπον . Θεὰ δὲ μοι πῶς καὶ ἀπὸ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ἀλλοκονταὶ . Οὐδὲ γὰρ λέγουσι , Διάτι παραβανοῦσι τὸν νόμον Μωϋσέως ; ἀλλὰ , Τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων . Ὦθεν δῆλον , ὅτι πολλὰ ἐκαινοτόμων οἱ Ἰουδαῖοι , καὶ τοὺς Μωϋσέως μετὰ πολλοῦ τοῦ φόβου καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀπειλῆς ἐπισκήψαντος ὥστε μὴτε προσθεῖναι , μὴτε ἀφελεῖν . Οὐ προσθήσετε γὰρ , φησίν , πρὸς τὸ ῥῆμα , ὁ ὅτι ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον , καὶ οὐχ ἀφελεῖτε ἀπ’ αὐτοῦ . Ἄλλ’ οὕτω φτεν ἐκαινοτόμων · οἷον
Lemmas: ὁ . τότε · πότε ; ὅτε ὁ μυρίος σημεῖον ἐργάζομαι , ὅτε ὁ ἄρρωστος θεραπεύω ἐκ ὁ ἀρή ὁ κράσπεδον , διά γάρ οὗτος καί ὁ εὐαγγελιστής ἐπισημαίνω ὁ καιρός , ἵνα ινδειξεω ὁ ἀείρω αὐτός πονηρία ὁ διά οὗτος εἴκω . τίς δέ εἰμί , ὁ ἀπό Ἱερουσαλήμ γραμματεύς καί Φαρισαῖος ; πανταχοῦ ὁ Φυλή εἰμί διασπείρω , καί εἰς δώδεκα διαρτάω μέρος · ἀλλά ὁ ὁ μητρόπολις ἔχω πονηρός ὁ ἄλλος εἰμί , ὅτε καί πλείων ἀπολαύω τιμή , καί πολύς κτάομαι ὁ τύπος . θεά δέ ἐγώ πῶς καί ἀπό ὁ ἐρώτησις αὐτός αλλοκοντος . οὐδέ γάρ λέγω , διατί παραβαίνω ὁ νόμος Μωϋσῆς ; ἀλλά , ὁ παράδοσις ὁ πρέσβυς . ὤθω δῆλος , ὅτι πολύς καινοτόμος ὁ Ἰουδαῖος , καί ὁ Μωϋσῆς μετά πολύς ὁ φόβος καί μετά πολύς ὁ ἀπειλή ἐπισκήπτω ὥστε μήτε προστίθημι , μήτε ἀφαιρέω . οὖον προστίθημι γάρ , φημί , πρός ὁ ῥῆμα , ὁ ὅτι ἐντέλλω σύ σήμερον , καί οὐ ἀφαιρέω ἀπό αὐτός . ἄλλος οὗτος φτεν καινοτόμος · οἷος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0048.7
δὲ καὶ τοῦτο ἦν , τὸ μὴ δεῖν ἀνίπτους χερσὶν ἐσθίειν , τὸ ποτήριον 4 βαπτίζειν καὶ χαλκεῖα , τὸ καὶ αὐτοὺς βαπτίζεσθαι . Ὅτε γὰρ ἔδει λοιπὸν αὐτοὺς ἀπαλλαγῆναι τῶν παρατηρήσεων , τοῦ χρόνου προελθόντος , τότε αὐτοὺς μᾶλλον πλείοσιν ἐδῆσαν ταῖς παρατηρήσεσι , δεδοικότες μὴ τις αὐτῶν ἀφελήσει τὴν ἀρχήν , καὶ 5 φοβερώτερο εἶναι βουλομένους , ὡς δὴ καὶ αὐτοὶ νομοθετεῖν . Εἰς τοσοῦτον οὖν προῆλθε παρανομίας τὸ πρᾶγμα , ὡς τὸ μὲν αὐτῶν φυλάττεσθαι ἐντολὰς , τὰς δὲ τοῦ Θεοῦ παραβαίνεσθαι · καὶ τοσοῦτον ἐκράτουν , ὥστε κατηγόριαν 6 λοιπὸν τὸ πρᾶγμα εἶναι . Ὦπερ διπλοῦν κατ’ αὐτῶν ἐγκλημα ἦν . ὅτι τε ἐκαινοτόμων , καὶ ὅτι οὕτως ἐξεδίκουν τὰ ἐαυτῶν , τοῦ Θεοῦ οὐδὲν ποιούμενοι λόγον . Καὶ ἀφέντες τὰ ἄλλα εἰπεῖν , τοὺς ξέστας καὶ τὰ χαλκεῖα ( καταγέλαστα γὰρ ἦν ) , ὧν ἄλλων μᾶλλον ἐδόκει λόγον ἔχειν , τοῦτο εἰς μέσον προφέρουσι , οὕτως , ὡς ἔμοιγε δοκεῖ , εἰς ὀργὴν αὐτὸν ἐξάγειν βουλομένους . Διὰ καὶ τῶν πρεσβυτέρων ἐμνημόνευσαν , ἵνα ὡς ἐξουδεύον αὐτοὺς παράγῃ καθ’ ἑαυτοῦ λαβῆν . Ἄξιον δὲ πρῶτον ἐξετάσαι , διὰτί καὶ οἱ μαθηταὶ χερσὶν ἀνίπτους ἔσθιον . Τίνος οὖν 7 ἐνεκεν οὕτως ἔσθιον ; Οὐχ ἐπιτηδεύσεως τοῦτο ,
Lemmas: δέ καί οὗτος εἰμί , ὁ μή δήω άνιφτος χείρ ἐσθίω , ὁ ποτήριον 4 βαπτίζω καί χαλκεῖον , ὁ καί αὐτός βαπτίζω . ὅτε γάρ ἐσθίω λοιπός αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ παρατήρησις , ὁ χρόνος προέρχομαι , τότε αὐτός μᾶλλον πλείων δήω ὁ παρατήρησις , δείδω μή τις αὐτός ἀφαιρέω ὁ ἀρχή , καί 5 φοβερός εἰμί βούλομαι , ὡς δή καί αὐτός νομοθετέω . εἰς τοσοῦτος οὖν προέρχομαι παρανομία ὁ πρᾶγμα , ὡς ὁ μέν αὐτός φυλάσσω ἐντολή , ὁ δέ ὁ Θεός παραβαίνω · καί τοσοῦτος κρατέω , ὥστε κατηγορία 6 λοιπός ὁ πρᾶγμα εἰμί . ὅσπερ διπλόος κατά αὐτός ἔγκλημα εἰμί . ὅτι τε καινοτόμος , καί ὅτι οὕτως ἐκδικέω ὁ ἑαυτοῦ , ὁ Θεός οὐδείς ποιέω λόγος . καί ἀφίημι ὁ ἄλλος εἶπον , ὁ ξέστης καί ὁ χαλκεῖον ( καταγέλαστος γάρ εἰμί ) , ὅς ἄλλος μᾶλλον δοκέω λόγος ἔχω , οὗτος εἰς μέσος προφέρω , οὕτως , ὡς ἐγώ δοκέω , εἰς ὀργή αὐτός ἐξάγω βούλομαι . Ζεύς καί ὁ πρέσβυς μνημονεύω , ἵνα ὡς εξουδηω αὐτός παράγω κατά ἑαυτοῦ λαβή . Ἄξιος δέ πρῶτος ἐξετάζω , διατί καί ὁ μαθητής χείρ άνιφτος ἐσθίω . τίς οὖν 7 ἕνεκα οὕτως ἐσθίω ; οὐχ ἐπιτήδευσις οὗτος ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0051.2
β . Καὶ οὐκ εἶπε , Τῶν πρεσβυτέρων , ἀλλ’ , Ὑμῶν · καὶ , Ὑμεῖς λέγετε , καὶ οὐκ εἶπεν , Οἱ πρεσβύτεροι , ὥστε ἀνεπαχθέστερον ποιοῦσι τὸν λόγον . Ἐπειδὴ γὰρ πεφανότως ἠθέλησαν δεῖξαι τοὺς μαθητάς , δείκνυσιν αὐτοῖς τοῦτο ποιούσας , τοῦτους δὲ ἀπηνάγμενους ἐγκλήματος . Οὐ γὰρ δὴ νοῦς · τὸ ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐπιταχθέν ( διὸ καὶ παράδοσιν αὐτὸ καλεῖ ) , καὶ ἀνθρώπων μάλιστα πεφανότων . Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο οὐκ ἦν ὑπεναντίον τῷ νόμῳ , τὸ καλεῖν τὰς χεῖρας νίπτειν , ἕτεραν παράδοσιν εἰς μέσον ἄγει , ἐναντιουμένην τῷ νόμῳ . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτων ἐστιν · Ἐπαίδευσαν τοὺς νέους εὐσεβείας σχήματι · καταφρονεῖν τῶν πατέρων ²⁰ . Πῶς καὶ τινὶ τρόπῳ ; Εἰ τις τῶν γονέων εἶπε τῷ παιδί , Ἄδω μοι τὸ πρῆδασον τοῦτο ὁ ἔχεις , ἢ τὸν μόσχον , ἢ ἄλλο τι τοιούτω , Ἄλεγὼν · Δωρὸν ἐστὶ τῷ Θεῷ τοῦτο , ὁ θέλεις [ 522 ] τὰ ταῦτα ἀντ’ ἡμᾶς . αὐτῷ πρ . Μ . ¹⁴ παραδεῖπτοντες G . κι:νους verit Ge . non item Arm . Deinde τὸ τὰ πάντα K . M . ¹⁵ τὴν ἐντολὴν τὸν νόμον L . ¹⁶ πατέρων γενέων M . Ep . Euth . ¹⁷ τὴν G . L . M . In alio [ Baroc . 189 . ] δωρεῖν καὶ προῖκα legit . ¹⁸ πραγματῶν ] Sic H . L . M . Ge . Arm . vulgo γραμμάτων . ¹⁹ τῷ ] τι K . ²⁰ ὁφελεί G . K . p . p . ἐκβάλλει Edd . ²¹ τὴν ἐντολὴν καὶ λεπτῶς H . Articulus om . L . M . ²² ἐσε ] τότε L . M . Arm . Verba ὅτε ἐνομοθέτησεν non agnoscit Ge .
Lemmas: Β . καί οὐ εἶπον , ὁ πρέσβυς , ἀλλά , ὑμεῖς · καί , σύ λέγω , καί οὐ εἶπον , ὁ πρέσβυς , ὥστε ἀνεπαχθής ποιέω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ φαίνω ἐθέλω δείκνυμι ὁ μαθητής , δείκνυμι αὐτός οὗτος ποιέω , οὗτος δέ ἀπηνάγμενους ἔγκλημα . οὖον γάρ δή νόος · ὁ ὑπό ὁ ἄνθρωπος ἐπιτάσσω ( διό καί παράδοσις αὐτός καλέω ) , καί ἄνθρωπος μάλιστα φαίνω . καί ἐπεί οὗτος οὐ εἰμί ὑπεναντίος ὁ νόμος , ὁ καλέω ὁ χείρ νίζω , ἕτερος παράδοσις εἰς μέσος ἄγω , ἐναντιόομαι ὁ νόμος . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · παιδεύω ὁ νέος εὐσέβεια σχῆμα · καταφρονέω ὁ πατήρ ²⁰ . Πῶς καί τις τρόπος ; εἰμί τις ὁ γονεύς εἶπον ὁ παῖς , ἄδω ἐγώ ὁ πράσσω οὗτος ὁ ἔχω , ἢ ὁ μόσχος , ἢ ἄλλος τίς τοιοῦτος , ἀλέγω · δῶρον εἰμί ὁ Θεός οὗτος , ὁ ἐθέλω [ 522 ] ὁ οὗτος ἀντί ἐγώ . αὐτός ΠΡ . Μ . ¹⁴ παραδειπτω G . κι:νους verit Ge . non item Arm . Deinde ὁ ὁ πᾶς K . M . ¹⁵ ὁ ἐντολή ὁ νόμος L . ¹⁶ πατήρ γένος M . Ep . Euth . ¹⁷ ὁ G . L . M . In alio [ Baroc . 189 . ] δωρέω καί προίξ legit . ¹⁸ πραγματᾶς ] Sic H . L . M . Ge . Arm . vulgo γράμμα . ¹⁹ ὁ ] τίς K . ²⁰ ὄφελος G . K . p . p . ἐκβάλλω Edd . ²¹ ὁ ἐντολή καί λεπτός H . Articulus om . L . M . ²² ἔσω ] τότε L . M . Arm . Verba ὅτε νομοθετέω non agnoscit Ge .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.1
σχύνης τὴν γλῶτταν · ἐπεὶ πῶς ὑπὲρ σοῦ δεηθήσεται , ὅταν τὴν οἰκείαν παρῆρτίσαν ἀπολέσῃ ; ἀλλὰ κόσμησον αὐτὴν ἐπικεικία , ταπεινοφροσύνη · ποίησον ἀξίαν τοῦ παρακαλουμένου Θεοῦ · εὐλόγως αὐτὴν ἐμπλήσον , ἐλεημοσύνης πολλῆς . Ἐστι γὰρ καὶ διὰ ῥημάτων ἐλεημοσύνην ποιεῖν . Κρεῖττον γὰρ λόγος , ἢ δόσις · καὶ , Ἀκοριθίσει τὸ πνεῦμά σου ἐν πραΰτητι εἰρηνική . Καὶ τὸν ἄλλον δὲ ἅπαντα χρόνον τῇ διηγήσει τῶν θείων καλλιόπικε νόμων . Πᾶσα γὰρ ἡ διήγησίς σου ἐστω ἐν νόμῳ Ὑγίστου . Οὕτως ἑαυτοὺς κοσμήσαντες προσερχώμεθα τῷ Βασιλεῖ , καὶ πίπτωμεν ἐπὶ γόνατα , μὴ τῷ σώματι μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ διανοίᾳ . Ἐννοήσωμεν τίνι πρόσωπον , καὶ ὑπὲρ τίνων , καὶ τί βουλημένοι ἀνύσαι . Θεῷ προσόμεν , ὁ τὰ Σεραφὶμ ἰδόντα τὰς ὀδύνας ἀπόστρεψεν ⁹⁹ , οὐ φέροντα τὴν λαμπρότητα · ἢν ἡ γῆ βλέπουσα τρέμει . Θεῷ προσόμεν , τῷ φῶς , οἰκοῦντι ἀπρόσιτον . Καὶ προσόμεν ὑπὲρ γενεῶν ἀπαλλαγῆς , ὑπὲρ ἁμαρτημάτων ἀφέσεως , ὑπὲρ τοῦ λυθῆναι τὰς ἀφορήτους ἡμῖν τιμωρίας ἐκείνας , ὑπὲρ τοῦ τῶν οὐρανῶν τυχεῖν καὶ τῶν ἁγαθῶν τῶν ἐκεῖ .
Lemmas: σχυνεος ὁ γλῶσσα · ἐπεί πῶς ὑπέρ σύ δήω , ὅταν ὁ οἰκεῖος παρίστημι ἀπόλλυμι ; ἀλλά κοσμέω αὐτός ἐπικεικία , ταπεινοφροσύνη · ποιέω ἄξιος ὁ παρακαλέω Θεός · εὔλογος αὐτός ἐμπίμπλημι , ἐλεημοσύνη πολύς . εἰμί γάρ καί διά ῥῆμα ἐλεημοσύνη ποιέω . κρείσσων γάρ λόγος , ἢ δόσις · καί , ακοριθισεω ὁ πνεῦμα σύ ἐν πραότης εἰρηνικός . καί ὁ ἄλλος δέ ἅπας χρόνος ὁ διήγησις ὁ θεῖον καλλιόπικε νόμος . πᾶσα γάρ ὁ διήγησις σύ ἵστημι ἐν νόμος Ὑγίστου . οὕτως ἑαυτοῦ κοσμέω προσέρχομαι ὁ Βασιλίς , καί πίπτω ἐπί γόνυ , μή ὁ σῶμα μόνος , ἀλλά καί ὁ διάνοια . ἐννοέω τίς πρόσωπον , καί ὑπέρ τίνω , καί τίς βούλομαι ἀνύω . Θεός πρόσω , ὁ ὁ σεραφίμ ὁράω ὁ ὀδύνη αποστρέφω ⁹⁹ , οὖον φέρω ὁ λαμπρότης · εἄν ὁ γῆ βλέπω τρέμω . Θεός πρόσω , ὁ φάος , οἰκέω ἀπρόσιτος . καί πρόσω ὑπέρ γενεά ἀπαλλαγή , ὑπέρ ἁμάρτημα ἄφεσις , ὑπέρ ὁ λύω ὁ ἀφόρητος ἐγώ τιμωρία ἐκεῖνος , ὑπέρ ὁ ὁ οὐρανός τυγχάνω καί ὁ ἀγαθός ὁ ἐκεῖ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.2
ζ᾽ . Προσπάσωμεν τοίνυν καὶ τῷ σώματι καὶ τῇ διανοίᾳ , ἵνα αὐτὸς ἡμᾶς ἁναστήσῃ κειμένους · μετὰ ἐπικεικείας διαλεχθῶμεν καὶ πραότητος ἀπάσης . Καὶ τὶς οὖν ; ἄθλιος , φησί , καὶ ταλαιπώρος , ὡς ἐν εὐχῇ μὴ γενέσθαι ἐπιεικείας ; Ὁ μετὰ δρᾶς εὐχόμενος , καὶ θυμῷ πληρῶν ἑαυτόν , καὶ τῶν ἐχθρῶν καταβούων . Εἰ γὰρ βούλει κατηγορεῖν , σαυτοῦ κατηγόρει . [ 528 ] Εἰ βούλει τὴν γλῶτταν ἄκονιν καὶ θήγειν , κατὰ τῶν σὲν ἁμαρτημάτων . Καὶ μὴ τί ἕτερόν σε εἰργάσατο κακὸν εἴπης , ἀλλὰ τί σὺ σαυτὸν εἰργάσω · τοῦτο γὰρ μάλιστα ἐστὶ κακόν . Οὐδὲ γὰρ ἕτερός σε τις ἀδικήσει δυνησεται , ἄν μὴ σὺ σαυτὸν ἀδικῃς . Ὦστε εἰ κατὰ τῶν ἀδικούντων γενέσθαι βούλει , κατὰ σαυτοῦ πρόσπελθε πρώτων · οὐδεὶς ὁ κυλίων ὡς ἄν κατὰ ἑτέρου προσέλθῃ , μείζονα ἀδικηθείς ἀπήλθεν . Τίνα δὲ ὅπως καὶ ἀδικίας ἔχεις εἰπεῖν ; Ὦτι ὁ δεῖνα ὕβρισε , καὶ ἠπασε , καὶ κινδύνους περιἐβαλεν ; Ἀλλὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἁδικηθῆναι , ἀλλ᾽ ἂν νήφωμεν , καὶ ὠφελισθῇ τὰ μέγιστα . Ὁ γὰρ θοικυμένος ὁ τὰ τοιαῦτα ποιήσας ἐστιν , οὐχ ὁ παθών . Καὶ τοῦτο μάλιστα ἐστὶ τοῦ πάντων αἰτίων τῶν κακῶν , ὅτι οὐδὲ ἴσμεν τίς ποτὲ ἐστιν ὁ ἀδικοῦμενος , καὶ τίς ὁ ἀδικῶν . Ὦς εἰ τοῦτο ἠξίωμεν καλῶς , οὐκ ἂν ἑαυτοὺς ποτὲ ἁδικήσαμεν , οὐδ᾽ ἂν καθ᾽ ἑτέρου ἠξίωμεθα , μαθόντες ὅτι παρ᾽ ἑτέρου ἀδύνατον παθεῖν κακῶς . Οὐδὲ γὰρ τὸ ἀρπάζεσθαι , ἀλλὰ τὸ ἀρπάζειν κακόν . Ὦστε εἰ μὲν ἠπασας , κατηγόρει σαυτοῦ · εἰ δὲ ἠρπάγης , καὶ εὐχοῦ ὑπὲρ τοῦ ἁρπακώτος , ὅτι σε τὰ μέγιστα ὠνήσεν . Εἰ γὰρ καὶ μὴ τοιαύτην
Lemmas: γῆ . Προσπάσσω τοίνυν καί ὁ σῶμα καί ὁ διάνοια , ἵνα αὐτός ἐγώ ἀνίστημι κεῖμαι · μετά επικεικαιω διαλέγω καί πραότης ἀπασάω . καί τις οὖν ; ἄθλιος , φημί , καί ταλαίπωρος , ὡς ἐν εὐχή μή γίγνομαι ἐπιείκεια ; ὁ μετά δράω εὔχομαι , καί θυμός πληρόω ἑαυτοῦ , καί ὁ ἐχθρός καταβοάω . εἰμί γάρ βούλομαι κατηγορέω , σεαυτοῦ κατηγορέω . [ 528 ] εἰμί βούλομαι ὁ γλῶσσα ακόνι καί θήγω , κατά ὁ Σεν ἁμάρτημα . καί μή τίς ἕτερος σύ ἐργάζομαι κακός εἶπον , ἀλλά τίς σύ σαυτοῦ ἐργάζομαι · οὗτος γάρ μάλιστα εἰμί κακός . οὐδέ γάρ ἕτερος σύ τις ἀδικέω δύναμαι , ἄν μή σύ σαυτοῦ ἀδικέω . ὥστε εἰμί κατά ὁ ἀδικέω γίγνομαι βούλομαι , κατά σεαυτοῦ πρόσπελθε πρῶτος · οὐδείς ὁ κυλίω ὡς ἄν κατά ἕτερος προσέρχομαι , μείζων ἀδικέω ἀπέρχομαι . τίς δέ ὅπως καί ἀδικία ἔχω εἶπον ; οὖς ὁ Δεῖνα ὑβρίζω , καί πάσσω , καί κίνδυνος περιβάλλω ; ἀλλά οὗτος οὐ εἰμί ἀδικέω , ἀλλά εἄν νήφω , καί ὀφείλω ὁ μέγας . ὁ γάρ θοικυμένος ὁ ὁ τοιοῦτος ποιέω εἰμί , οὐ ὁ πάθος . καί οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ πᾶς αἴτιος ὁ κακός , ὅτι οὐδέ οἶδα τίς ποτέ εἰμί ὁ ἀδικέω , καί τίς ὁ ἀδικέω . οὖς εἰμί οὗτος ἔξειμι καλῶς , οὐ εἄν ἑαυτοῦ ποτέ αδικώ , οὐδέ εἄν κατά ἕτερος ἀξιόω , μανθάνω ὅτι παρά ἕτερος ἀδύνατος πάσχω κακῶς . οὐδέ γάρ ὁ ἁρπάζω , ἀλλά ὁ ἁρπάζω κακός . ὥστε εἰμί μέν πάσσω , κατηγορέω σεαυτοῦ · εἰμί δέ ἁρπάζω , καί εὔχομαι ὑπέρ ὁ ἁρπάζω , ὅτι σύ ὁ μέγας ὀνίνημι . εἰμί γάρ καί μή τοιοῦτος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.5
Καὶ δεξιώρ ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς , ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος . Καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα , ἔκραζεν ¹¹ αὐτῷ λέγουσα · Ἐλέησόν με , Κύριε , υἱὸς Δαυὶδ · ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται .
Lemmas: καί δεξιώρ ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς , ἀναχωρέω εἰς ὁ μέρος Τύρος καί Σιδών . καί ἰδού γυνή Χαναναῖος ἀπό ὁ Ὁρίων ἐκεῖνος ἐξέρχομαι , κράζω ¹¹ αὐτός λέγω · ἐλεάω ἐγώ , κύριος , υἱός Δαυίδ · ὁ θυγάτηρ ἐγώ κακῶς δαιμονίζομαι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.6
α᾽ . Ὁ δὲ Μάρκος φησίν , ὅτι οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν , ἐλθὼν εἰς τὴν οἰκίαν . Τί δὲ ὅπως ἀπήλθε εἰς τὰ μέρη ταῦτα ; Ὦστε τῆς τῶν βρωμάτων παρατηρήσεως ἀπέλλαξε ¹² , τότε καὶ τοῖς Ἰουδαίοις θύραν ἀνοίγεις λοιπὸν ὅθῳ προβαίνον ·
Lemmas: ὅς . ὁ δέ Μάρκος φημί , ὅτι οὐ δύναμαι λανθάνω , ἔρχομαι εἰς ὁ οἰκίον . τις δέ ὅπως ἀπέρχομαι εἰς ὁ μέρος οὗτος ; ὥστε ὁ ὁ βρῶμα παρατήρησις ἀπολαγχάνω ¹² , τότε καί ὁ Ἰουδαῖος θύρα ἀνοίγω λοιπός ὀθέω προβαίνω ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.7
ὅσπερ οὖν καὶ Πέτρος , πρότερον τοῦτον ἐπιταγὲς λύσαι τὸν νόμον , πέμπεται πρὸς τὸν Κορνηλίον . Εἰ δὲ λέγοι τις , Πῶς οὖν τοῖς μαθηταῖς λέγων , Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθης , ταύτην προείπεται ¹³·¹⁴ ; πρώτον μὲν ἐκεῖνο ἂν εἴποιμεν , ὅτι οὐχ ὅπερ ἐπέταξε τοῖς μαθηταῖς , τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπεῦθεν ἦν · δεύτερον δὲ , ὅτι οὐδὲ ὡς κηρύξων ἀπήλθεν · ὅπερ οὖν καὶ ὁ Μάρκος αἰνιττόμενος ἔλεγεν , ὅτι καὶ ἔκρυψεν ἑαυτόν , καὶ οὐκ ἔλαθεν Ὦσπερ γὰρ τὸ μὴ δρᾶμεν ἐπ᾽ αὐτοῦς πρώτως τῆς ἀκώ -
Lemmas: ὅσπερ οὖν καί Πέτρος , πρότερος οὗτος επιταγή λύω ὁ νόμος , πέμπω πρός ὁ Κορνήλιος . εἰμί δέ λέγω τις , Πῶς οὖν ὁ μαθητής λέγω , εἰς ὁδός ἔθνος μή ἀπέρχομαι , οὗτος προεῖπον ¹³·¹⁴ ; πρῶτος μέν ἐκεῖνος εἄν εἶπον , ὅτι οὐ ὅσπερ ἐπιτάσσω ὁ μαθητής , οὗτος καί αὐτός ὑποτίθημι εἰμί · δύο δέ , ὅτι οὐδέ ὡς κηρύσσω ἀπέρχομαι · ὅσπερ οὖν καί ὁ Μάρκος αἰνίσσομαι λέγω , ὅτι καί κρύπτω ἑαυτοῦ , καί οὐ λανθάνω ὥσπερ γάρ ὁ μή τρέχω ἐπί αὔτεος πρῶτος ὁ ἀκέω -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0056.8
¹¹ ἐκράγασαν Edil . ¹² αὐτοὺς ἀπέλλαξε L . ¹³·¹⁴ προϊσταί Sav . invitis codd .
Lemmas: ¹¹ κράζω Edil . ¹² αὐτός ἀπολαγχάνω L . ¹³·¹⁴ προΐστημι Sav . invitis codd .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0060.1
ἔωχεν , οὐδ' ἂν ἐπεστώμεν αὐτῇ πάλιν · ἀλλ' ὅπερ ἐπὶ τοῦ ἑκατοντάρχου ποιεῖ , λέγων · Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν , ἵνα μάθωμεν ἐκεῖνον τὴν ἐλλάλειαν , καὶ ἀκούσωμεν αὐτοῦ λέγοντος · Οὐκ εἰμὶ ἄξιος ἵνα μοι ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς · καὶ ὅπερ ἐπὶ τῆς ἀμορφοῦσης ποιεῖ , λέγων · Ἐγὼ οἶδα δύναμιν ἐξ ἐμοῦ ἐξελθοῦσαν , ἵνα κατάδηλον αὐτῆς τὴν πίστιν ποιήσῃ · καὶ ὅπερ ἐπὶ τῆς Σαμαρείτιδος , ἵνα δεῖξῃ πῶς οὐδ' ἐλεγχομένη ἀφίσταται · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα . Οὐ γὰρ ἐδύλετο κριθῆναι τοσαύτην γυναικῶν ἀρετὴν . Ὡστε οὐχ ὑβρίζοντος ἦν ὅπερ ἔλεγεν , ἀλλὰ ἐκκαλοῦμένου , καὶ τὴν ἐναποκειμένην θησαυρὸν ἐκκαλύπτοντος .
Lemmas: οἴγω , οὐδέ εἄν ἐφίστημι αὐτός πάλιν · ἀλλά ὅσπερ ἐπί ὁ ἑκατόνταρχος ποιέω , λέγω · ἐγώ ἔρχομαι θεραπεύω αὐτός , ἵνα μανθάνω ἐκεῖνος ὁ ἐλλαλέω , καί ἀκούω αὐτός λέγω · οὐ εἰμί ἄξιος ἵνα ἐγώ ὑπό ὁ στέγη εἰσέρχομαι · καί ὅσπερ ἐπί ὁ ἀμορφόω ποιέω , λέγω · ἐγώ οἶδα δύναμις ἐκ ἐγώ ἐξέρχομαι , ἵνα κατάδηλος αὐτός ὁ πίστις ποιέω · καί ὅσπερ ἐπί ὁ Σαμαρείτης , ἵνα δείκνυμι πῶς οὐδέ ἐλέγχω ἀφίστημι · οὗτος δή καί ἐνταῦθα . οὖον γάρ ἐδύλετο κρίνω τοσοῦτος γυνή ἀρετή . ὡστε οὐ ὑβρίζω εἰμί ὅσπερ λέγω , ἀλλά ἐκκαλέω , καί ὁ ἐναπόκειμαι θησαυρός ἐκκαλύπτω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0060.3
Γ' . Σὺ δὲ μα σκόπει , πῶς τῶν ἀποστόλων ἠττηθέντων καὶ οὐχ ἀνυσάντων , αὐτὴ ἤνυσεν . Τοσοῦτον ἐστὶ προσεδρείας εὐχή . Καὶ γὰρ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων παρ' ἡμῶν βούλεται μᾶλλον τῶν ὑπευθύνων ἀξιοῦσθαι , ἢ παρ' ἑτέρων ὑπὲρ ἡμῶν . Καίτοι μείζονα παρόντας εἶχον ἐκεῖνοι · ἀλλὰ πολλὴν καρτερίαν ἐπεδείξατο αὐτή . Διὰ δὲ τοῦ τέλους καὶ πρὸς τοὺς [ 533 ] μαθητὰς ἀπελογήσατο τῆς ἀναβολῆς · ἔνεκα , καὶ ἔδειξεν , ὅτι δικαίως αὐτὸν ἀξιώσαντες οὐχ ἐπάνευθεν . Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν οἱ Ἰησοῦς , ἤλθε παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας · καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος , ἐκάθιστο ἐκεῖ . Καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ' ἑαυτῶν χωλοὺς , τυφλοὺς , κυλλοὺς , κωφοὺς καὶ ἕτερους αὐτῶν παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ · καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς , ὥστε τοὺς ὄχλους θαυμάσαι , βλέποντας κωφοὺς
Lemmas: Γε . σύ δέ μή σκοπέω , πῶς ὁ ἀπόστολος ἀτάω καί οὐ ἀνύω , αὐτός ἀνύω . τοσοῦτος εἰμί προσεδρία εὐχή . καί γάρ ὑπέρ ὁ ἡμέτερος παρά ἐγώ βούλομαι μᾶλλον ὁ ὑπεύθυνος ἀξιόω , ἢ παρά ἕτερος ὑπέρ ἐγώ . καίτοι μείζων πάρειμι ἔχω ἐκεῖνος · ἀλλά πολύς καρτερία ἐπιδείκνυμι αὐτός . Ζεύς δέ ὁ τέλος καί πρός ὁ [ 533 ] μαθητής ἀπολογέομαι ὁ ἀναβολή · ἕνεκα , καί δείκνυμι , ὅτι δικαίως αὐτός ἀξιόω οὐ πανεύω . καί μεταβαίνω ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς , ἔρχομαι παρά ὁ θάλασσα ὁ Γαλιλαία · καί ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος , καθιστός ἐκεῖ . καί προσέρχομαι αὐτός ὄχλος πολύς ἔχω μετά ἑαυτοῦ χωλός , τυφλός , κυλλός , κωφός καί έτερος αὐτός παρά ὁ πούς αὐτός · καί θεραπεύω αὐτός , ὥστε ὁ ὄχλος θαυμάζω , βλέπω κωφός
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0060.4
λαλοῦντας , κυλλοὺς ὑγιεῖς , χωλοὺς περιπατοῦντας , καὶ τυφλοὺς βλέποντας , καὶ δοξάζοντες τὸν Θεὸν Ἰσραήλ . Ποτὲ μὲν αὐτὸς περιέρει , ποτὲ δὲ καθήμενος περιμένων τοὺς κάμνοντας , καὶ χωλοὺς εἰς τὸ ὄρος ἀνάγει . Καὶ οὐχὶ δι' ὀποιαν οὐδὲ τοῦ ἱματίου αὐτοῦ , ἀλλ' ἐπὶ τὸ ὑψηλότερον ἀναβαίνων , ῥιπτοῦσιν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ · καὶ διπλὴν τὴν πίστιν τὴν ἑαυτῶν ἐπιδείκνυντο , καὶ τῷ χωλεύοντες εἰς τὸ ὄρος ἀναβαίνειν , καὶ τῷ μηδεμιᾷ δεσάται ἑτέρου , ἀλλὰ τοῦ ῥιφῆναι πρὸς τοὺς πόδας μόνον . Καὶ ἦν πολὺ τὸ θαῦμα καὶ παράδοξον , τοὺς φερόμενους περιπατοῦντας ἰδεῖν , τοὺς πηροὺς οὐ χρείαν ἔχοντας χειραγωγούντων . Καὶ γὰρ τὸ πλήθος τῶν θεραπευομένων καὶ τὸ εὐχολον τῆς ἰατρείας αὐτοῦ ἐξέπληττεν . Εἶδες πῶς τὴν μὲν γυναῖκα μετὰ τοσαύτης μελλήσεως ἐθεράπευσεν , τούτους δὲ εὐθέως ; οὐχ ἐπειδὴ βελτίους ἐκείνας οὐτοί , ἀλλ' ἐπειδὴ πιστοτέρας ἐκείνην τούτων . Διὰ τοῦτο ἐπ' ἐκείνης μὲν ἀναβάλλεται καὶ μέλλει , τὸ εὐτονον αὐτῆς ἐνδεικνύμενος · τούτοις δὲ εὐθέως παρέχει τὴν δωρεάν , ἐμφαρτὸν τῶν ἀπίστων Ἰουδαίων τὸ στόματα , καὶ πᾶσαν αὐτῶν ἐκκόπτων ἀπολογίαν . Ὅσῳ γὰρ ἂν τις μείζονα εὐεργετῆται , τοσοῦτω μᾶλλον ἐστιν ὑπεύθυνος · χαλάσει ἀγνοουμένων , καὶ μὴδὲ τῇ εὐτῇ γενομένως βελτίων . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ οἱ πλουτοῦντες τῶν πενιχρόνων μᾶλλον κολάζονται καὶ οὐδὲντες , ὅτι μὴδ' ἐν εὐθηνίᾳ γενομένοι ἡμεροί .
Lemmas: λαλέω , κυλλός ὑγιής , χωλός περιπατέω , καί τυφλός βλέπω , καί δοξάζω ὁ θεός Ἰσραήλ . ποτέ μέν αὐτός περιλέγω , ποτέ δέ κάθημαι περιμένω ὁ κάμνω , καί χωλός εἰς ὁ ὄρος ἀνάγω . καί οὐ διά ὁποῖος οὐδέ ὁ ἱμάτιον αὐτός , ἀλλά ἐπί ὁ ὑψηλός ἀναβαίνω , ῥίπτω πρός ὁ πούς αὐτός · καί διπλός ὁ πίστις ὁ ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι , καί ὁ χωλεύω εἰς ὁ ὄρος ἀναβαίνω , καί ὁ μηδείς δένω ἕτερος , ἀλλά ὁ ῥίπτω πρός ὁ πούς μόνος . καί εἰμί πολύς ὁ θαῦμα καί παράδοξος , ὁ φερόμενος περιπατέω ὁράω , ὁ πηρός οὖον χρεία ἔχω χειραγωγέω . καί γάρ ὁ πλήθος ὁ θεραπεύω καί ὁ ευχολος ὁ ἰατρεία αὐτός ἐκπλήσσω . εἶδον πῶς ὁ μέν γυνή μετά τοσοῦτος μέλλησις θεραπεύω , οὗτος δέ εὐθύς ; οὐ ἐπεί ἀγαθός ἐκεῖνος οὗτος , ἀλλά ἐπεί πιστός2 ἐκεῖνος οὗτος . Ζεύς οὗτος ἐπί ἐκεῖνος μέν ἀναβάλλω καί μέλλω , ὁ εὐτονέω αὐτός ἐνδείκνυμι · οὗτος δέ εὐθύς παρέχω ὁ δωρεά , ἐμφαρτὸν ὁ ἄπιστος Ἰουδαῖος ὁ στόμα , καί πᾶς αὐτός ἐκκόπτω ἀπολογία . ὅσος γάρ εἄν τις μείζων εὐεργετέω , τοσοῦτος μᾶλλον εἰμί ὑπεύθυνος · χάλασις ἀγνοέω , καί μηδέ ὁ εὐτῇ γίγνομαι ἀγαθός . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ πλουτέω ὁ πενιχρονος μᾶλλον κολάζω καί οὐδὲντες , ὅτι μηδέ ἐν εὐθηνία γινόͅσκω ἡμερόω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0063.1
ὁ πλούσιος · ἐκείνος , οὐδὲ ἀκούσαι τῶν φρεαρῶν ῥημάτων , ἀλλ' εἰς κόλπους χειρᾶγνεν τοῦ Ἀβραάμ . Καίτοι τῶν τεχνῶν τῶν βιωτικῶν ἐν ἑκάστῃ ἀπολαύσαι ἔχει κατόρθωμα · οἷον ἡ γεωργία , τὸ τρέφειν · ἡ ὑφαντική , τὸ ἐνδύειν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τοῦτο · οὐδὲ γὰρ ἀρκεῖ μόνη τὰ παρ' ἑαυτῆς τῇ συνεισενεγκείν .
Lemmas: ὁ πλούσιος · ἐκείνος , οὐδέ ἀκούω ὁ Φρέαρροι ῥῆμα , ἀλλά εἰς κόλπος χειρᾶγνεν ὁ Ἀβραάμ . καίτοι ὁ τέχνη ὁ βιωτικός ἐν ἕκαστος ἀπολαύω ἔχω κατόρθωμα · οἷος ὁ γεωργία , ὁ τρέφω · ὁ ὑφαντικός , ὁ ἐνδύω · μᾶλλον δέ οὐδέ οὗτος · οὐδέ γάρ ἀρκέω μόνος ὁ παρά ἑαυτοῦ ὁ συνεισφέρω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0063.3
πόνου , οὔτε ἄλλης τινὸς δεῖται ἐργασίας τοιαύτης · ἀλλὰ καὶ νοσούντος σοὺ ἐνεργεῖ , καὶ γεγηρακότος , καὶ πρὸς τὴν μέλλουσαν σοι ζωὴν συναναπέμπει , καὶ οὐδέποτε σε ἀπολιμπάνει . Αὕτη σε καὶ σοφιστῶν καὶ ῥητόρων δυνατώτερον κατασκευάζει . Οἱ μὲν γὰρ ἐν ἐκείναις εὐδοκιμοῦντες ταῖς τέχναις , πολλοὺς ἔχουσι τοὺς φθονούντας · οἱ δὲ ἐν ταύτῃ λάμποντες 90 , μυρίους τοὺς εὐχόμενους . Κάκεινον μὲν ἀνθρώπων παρατίθεται βήματα , συγγιγνώσκοντες τοὺς διανοούμενους , πολλάκις δὲ καὶ τοὺς ἀξιοῦσιν αὐτὴν δὲ βήματι · παρέστηκε τοῦ Χριστοῦ , οὐ μόνον συγγιγνώσκουσα , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν διδάσκοντα πειθοῦσα συνηγορεῖν τῷ χρησιμεύοντι , καὶ τὰς ψήφους ὑπὲρ αὐτοῦ φέρειν 91 · κἂν μυρία ἁμαρτηκὼς ἦ , καὶ στεφανὸν καὶ ἀνακρήσεις . Ἄδτε γὰρ ἐλεημοσύνη , καὶ πάντα ἔσται καθαρά . Καὶ τὶ λέγω τὰ μέλλοντα ; Ἐν γὰρ τῷ παρόντι βίῳ εἰ τοὺς ἀνθρώπους ἐροῖμεθα · τί βούλονται μᾶλλον , σοφιστὴς εἶναι πολλοὺς καὶ ῥήτορας , ἢ ἐλεημόνους καὶ φιλανθρώπους , ἀκούσῃ τὸ δεῦτερον αἰρουμένους · καὶ μᾶλα εἰκότως . Εὐγλωττίας μὲν γὰρ ἀναφειδεῖς , οὐδὲν ὁ βίος βλαβήσεται · καὶ γὰρ καὶ πρὸ ταύτης συνειστίχεται χρόνον πολύν · ἐνὶ δὲ τὸ ἐλεεῖν περιπέπτωκε , πάντα οἴζεται 92 καὶ ἀπόλλυται . Καὶ καθάπερ τὴν θάλατταν οὐκ ἔνει πλείσται , λεγόμεν καὶ ὄρμην προσάγουσιν ὁμοίως , οὕτω οὐδὲ τὸν βίον συνειστίχεται τοῦτον , ἂν ἔλεον καὶ συγγνώμην καὶ φιλαθρωπίαν ἀνέλης .
Lemmas: πόνος , οὔτε ἄλλος τις δήω ἐργασία τοιοῦτος · ἀλλά καί νοσέω σύ ἐνεργέω , καί γηράσκω , καί πρός ὁ μέλλω σύ ζωή συναναπέμπω , καί οὐδέποτε σύ ἀπολείπω . Ἄτη σύ καί σοφιστής καί ῥήτωρ δυνατός κατασκευάζω . ὁ μέν γάρ ἐν ἐκεῖνος εὐδοκιμέω ὁ τέχνη , πολύς ἔχω ὁ φθονέω · ὁ δέ ἐν οὗτος λάμπω 90 , μυρίος ὁ εὔχομαι . ἐκεῖνος μέν ἄνθρωπος παρατίθημι βῆμα , συγγιγνώσκω ὁ διανοούμενος , πολλάκις δέ καί ὁ ἀξιόω αὐτός δέ βῆμα · παρίστημι ὁ Χριστός , οὖον μόνος συγγιγνώσκω , ἀλλά καί αὐτός ὁ διδάσκω πείθω συνηγορέω ὁ χρησιμεύω , καί ὁ ψῆφος ὑπέρ αὐτός φέρω 91 · κἀν μυρίος ἁμαρτάνω εἰμί , καί στεφανός καί ἀνακρήσεις . ΑΔΤΕ γάρ ἐλεημοσύνη , καί πᾶς εἰμί καθαρός . καί τίς λέγω ὁ μέλλω ; ἐν γάρ ὁ πάρειμι βίος εἰμί ὁ ἄνθρωπος εἴρω · τίς βούλομαι μᾶλλον , Σοφιστὴς εἰμί πολύς καί ῥήτωρ , ἢ ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος , ἀκούω ὁ δύο αἱρέω · καί μῆλον εἰκότως . εὐγλωσσία μέν γάρ αναφειδηω , οὐδείς ὁ βίος βλάπτω · καί γάρ καί πρό οὗτος συνειστιχω χρόνος πολύς · ἐν δέ ὁ ἐλεέω περιπίπτω , πᾶς οἴζω 92 καί ἀπόλλυμι . καί καθάπερ ὁ θάλασσα οὐ νέος πλεῖστος , λέγω καί ὁρμή προσάγω ὁμοίως , οὗτος οὐδέ ὁ βίος συνειστιχω οὗτος , εἄν ἔλεος καί συγγνώμη καί φιλαθρωπίαν ἀναιρέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0064.1
πληκτων και θεραπειων , αλλ' ο τοις παρ' ετερων πληγοντας λωμενος . Τα σαυτου τοιυν λασαι καχ64 , μη65 τα ετερου · μαλλον δε μηδε πληττε , μηδε καταβαλε ( τουτο γαρ παιζοντος εστιν ) , αλλ' αναστησον τους κατασληθοντας . Ουδε γαρ δυνατον τω αυτω μεζιρω της ελεημοσυνης θεραπευσαι το απ' της πλεονεξιας καχον . " Αν γαρ πλεονεκτσης οβολον , ουχ οβολω σοι δει παλιν εις ελεημοσυνην , ινα ανεης το απ' της πλεονεξιας ελχος , αλλα ταλαντον . Δια τουτο ο κλεπτης , αλους τετραπλασιον καταβαλλει : του δε κλεπτοντος ο αρπαζων χειρων . Ει δε εκεινον τετραπλασιονα δουναι δει αν εκλεψε , τον αρπαζοντα δεκαπλασιονα και πολλω πλεον · και αγαπην το καλ ουτω δυναθησαν την αδιкиαν εξειλασασθαι · ελεημοσυνης γαρ ουδε [ 337 ] τοτε ληφεται καρπον . Δια τουτο ο Ζαχαριος , 'Αποστου , φησιν , ωρ ενυχοραθησα τετραπλασιονα , και τα ημιση των εαρχοντων μου δωσω πτωχοις . Ει δε εν τω νομω τετραπλασιονα δουναι δει , πολλω μαλλον εν τη χαριτι · ει τον κλεπτοντα , πολλω μαλλον τον αρπαζοντα . Μεγα γαρ της ζημιας ενταυθα και η υβρις πολλη . " Ωστε κλν εκατονταπλασιονα δωρ , ουδεπω το παν εδωκα66 . " Οραζ ως ου ματην ελεγον , Κεν οβολον αρπαζης και ταλαντον επιδως , μολις και 67 μη ] και μη H . L . 68 τον om . M . τον υιον αυτου εμπροσθεν του πατρος , ουτως G . H . K .
Lemmas: πλήκτης και θεραπεία , ἀλλά ὁ ὁ παρά ἕτερος πληγοντας λάω . ὁ σεαυτοῦ τοιυν λανθάνω καχ64 , μη65 ὁ ἕτερος · μᾶλλον δέ μηδέ πλήσσω , μηδέ καταβάλλω ( οὗτος γαρ παίζω εἰμί ) , ἀλλά ἀνίστημι ὁ κατασληθοντας . οὐδέ γαρ δυνατός ὁ αὐτός μεζιρω ὁ ἐλεημοσύνη θεραπεύω ὁ ἀπό ὁ πλεονεξία καχον . " Αν γαρ πλεονεκτσης ὀβολός , οὐ ὀβολός σύ δεῖ πάλιν εἰς ἐλεημοσύνη , ἵνα ἀνέω ὁ ἀπό ὁ πλεονεξία ελχος , ἀλλά τάλαντον . διά οὗτος ὁ κλέπτης , ἁλίσκομαι τετραπλάσιος καταβάλλω : ὁ δέ κλέπτω ὁ ἁρπάζω χείρων . ει δέ ἐκεῖνος τετραπλασιαδων δίδωμι δεῖ αν κλέπτω , ὁ αρπαζοειντα δεκαπλασιαδων και πολύς πλέω · και ἀγάπη ὁ καλστις οὗτος δύναμαι ὁ αδιкиαν ἐξελαύνω · ἐλεημοσύνη γαρ οὐδέ [ 337 ] τότε λαμβάνω καρπός . διά οὗτος ὁ Ζαχαρίος , 'Αποστου , φημί , ὦρ ενυχοραθησα τετραπλασιαδων , και ὁ ἥμισυς ὁ ἄρχω ἐγώ δίδωμι πτωχός . ει δέ εν ὁ νόμος τετραπλασιαδων δίδωμι δεῖ , πολύς μᾶλλον εν ὅς χάρις · ει ὁ κλέπτω , πολύς μᾶλλον ὁ αρπαζοειντα . μέγας γαρ ὁ ζημία ἐνταῦθα και ὁ ὕβρις πολύς . " ὥστε κλν εκατονταπλασιαδων Δῶρα , ουδεπω ὁ πᾶς εδωκα66 . " Οραζ ως ου μάτην λέγω , Κεν ὀβολός ἁρπάζω και τάλαντον πιδάω , μόλις και 67 μη ] και μη H . L . 68 ὁ om . M . ὁ υἱός αὐτός ἔμπροσθεν ὁ πατήρ , οὕτως G . H . K .