joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0092.2
ὀλοκληρῶ πᾶσι · τάχα δὲ καὶ νῦν Σαμαρείτιδι μὴν . Οὐδεὶς γὰρ αὐτῷ παρέστηκεν οὐδὲ νῦν · ἀλλ’ οἱ μὲν τοῖς σώμασι μόνοις 29 , οἱ δὲ οὐδὲ αὐτοῖς . Ἄλλ’ ὅμως αὐτὸς οὐκ ἀναχωρεῖ , ἀλλὰ μένει 30 , καὶ παρ’ ἡμῶν αἰτεῖ πνεῖν , οὐχ ὕδωρ , ἀλλ’ ἀγωνιστὴν · τὰ γὰρ ἅγια τοῖς ἁγίοις δίδωσιν . Οὐδὲ γὰρ ὕδωρ ἀπὸ ταύτης ἡμῖν παρέχει τῆς πηγῆς , ἀλλ’ αἴμα ζῶν · καὶ μὴ θανάτου ἐστὶ σύμβολον , ἀλλὰ ζωῆς γένον αἴτιον . Σὺ δὲ ἀφεῖς τὴν πηγὴν τοῦ αἵματος , τὸ ποτήριον τὸ φρικώδες , εἰς πηγὴν ἀπέρχῃ διαβολικὴν 30 , ὥστε νηχομένην πόρνην ἰδεῖν , καὶ ναυάγιον ὑπομεῖναι ψυχῆς . Τὸ γὰρ ὕδωρ ἐκεῖνο πέλᾶγος ἀσελγείας ἐστιν , οὐ σώματα ποιοῦν ὑποδρύχια , ἀλλὰ ψυχὰς ναυάγια ἐργαζόμενον . Ἄλλ’ ἡ μὲν νίγεται γυμνουμένη τὸ σῶμα , σὺ δὲ ὁρῶν καταποντίζῃ πρὸς τὸν τῆς ἀσελγείας βυθόν . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ διαβόλου σαγήνη · οὐχ εἰς αὐτὸ κατεῖντας τὸ ὕδωρ , ἀλλ’ ἀνωθεν καθήμενους τῶν ἐκεῖ καλινδουμένων μᾶλλον ὑποδρύχιους ποιεῖ , καὶ χαλεπώτερον ἀποπνῦναι τοῦ Φαραώ , τοῦ μετὰ τῶν ἵππων καὶ τῶν ἀρμάτων καταποντισθέντος τότε . Καὶ εἴγε ἦν ψυχὰς ἰδεῖν , πολλάς ἂν ὑμῖν ἔδειξα ἐπιπλεούσας τοῖς ὕδασι τοῖς , ὥσπερ τῶν Αἰγυπτίων τότε τὰ σώματα . Ἄλλὰ τὸ χαλεπώτερον ἐκεῖνό ἐστιν , ὅτι καὶ τερφὴν τῇ τοιαύτῃ πανωλεθρίᾳ καλοῦσι , καὶ τὸ πέλᾶγος τῆς ἀπωλείας ἡδονῆς εὐρίπον ὀνομάζουσι . Καίτοιγε εὐκολώτερον ἂν τις τὸ Αἰγαῖον καὶ 31 Τυρρηνικὸν παραδράμοι πέλᾶγος μετὰ ἀσφαλείας , ἢ τὴν θεωρίαν ταύτην . Πρῶτον μὲν γὰρ δι’ ὅλης νυκτὸς προλαμβάνει τῇ προσδοκίᾳ τὰς ψυχὰς ὁ διάβολος · εἶτα δεῖξας τὸ προσδοκηθὲν , ἔδωκεν εὐθὺς καὶ αἰχμαλώτους ἐποίησε . Μὴ γὰρ ἐπειδὴ καὶ ἐμὲ τῆς πόρνης , καθαρὰς εἶναι νομίζεις τῆς ἁμαρτίας · τῇ γὰρ προθυμίᾳ τὸ πᾶν ἀπήρτισας . Εἰ μὲν γὰρ ὑπὸ ἐπιθυμίας κατέχῃ , μείζω τῇ [ 15 ] φιλίᾳ ἀνθίσεις · εἰ δὲ οὐδὲν πάσχεις πρὸς τὰ ὁρώμενα , μείζω κατηγρίας εἰ ἄξιος , ἑτέρως σκάνδαλον γινόμενος τῇ 32 τῶν θεαμάτων τούτων προτροπῇ , καὶ τὴν σεαυτοῦ κατασχῶν ὀψίν , καὶ μετὰ τῆς ὄψεως τὴν ψυχήν . Ἄλλὰ γὰρ ἵνα μὴ μόνον ἐπιθυμήσῃς , φέρε καὶ τρόπον ἐπινοήσωμεν διορθώσεως . Τίς σὺν ὁ τρόπος ἐσται ; Ταῖς γυναιξὶν ὑμᾶς παραδόναι βούλομαι ταῖς ὑμετέραις , ἵνα αὐτὰς ὑμᾶς παιδεύσωσιν . Ἔδει γὰρ , κατὰ τὸν τοῦ Παύλου νόμον 33 , ὑμᾶς εἶναι τοὺς διδασκάλους · ἐπειδὴ δὲ ἡ τάξις ἀντεστράφη διὰ τῆς ἁμαρτίας , καὶ ἄνω μὲν τὸ σῶμα , κάτω δὲ ἡ κεφαλὴ γέγονε , κἂν ταύτην ἐλόμεθα τὴν ὀδὺν . Εἰ δὲ αἰσχύνῃ διδασκάλον ἔχειν γυναῖκα , φύγε 34 τὴν μαρτίαν , καὶ δύνητα ταχεῖς ἐπὶ τὸν θρόνον ἀναβῆναι τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ σοι δοθέντα . Ὦς ἕως ἂν πλημμελῆς , οὐχὶ πρὸς γυναῖκα 35 μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἄλογά σε εὐτελέστερα σέμπεσι ἡ Γραφή · καὶ οὐκ αἰσχύνεται τὸν λόγον 36 τετιμημένον τῷ μύρμηκι πέμπουσα μαθητήν . Οὐ γὰρ τῆς Γραφῆς τοῦτο κατηγορία , ἀλλὰ τῶν οὕτω τῇν ἐαυτῶν εὐγένειαν προδιδόντων 36 . Τοῦτο δὲ καὶ ἡμεῖς
Lemmas: ὁλοκληρέω πᾶς · τάχα δέ καί νῦν Σαμαρείτης μήv . οὐδείς γάρ αὐτός παρίστημι οὐδέ νῦν · ἀλλά ὁ μέν ὁ σῶμα μόνος 29 , ὁ δέ οὐδέ αὐτός . ἄλλος ὅμως αὐτός οὐ ἀναχωρέω , ἀλλά μένω 30 , καί παρά ἐγώ αἰτέω πνέω , οὐ ὕδωρ , ἀλλά ἀγωνιστής · ὁ γάρ ἅγιος ὁ ἅγιος δίδωμι . οὐδέ γάρ ὕδωρ ἀπό οὗτος ἐγώ παρέχω ὁ πηγή , ἀλλά αἷμα ζῶ · καί μή θάνατος εἰμί σύμβολον , ἀλλά ζωή γένος αἴτιος . σύ δέ ἀφίημι ὁ πηγή ὁ αἷμα , ὁ ποτήριον ὁ φρικώδης , εἰς πηγή ἀπέρχομαι διαβολικός 30 , ὥστε νήχω πόρνη ὁράω , καί ναυάγιον ὑπομένω Ψυχή . ὁ γάρ ὕδωρ ἐκεῖνος πέλαγος ἀσέλγεια εἰμί , οὖον σῶμα ποιέω υποδρυχιος , ἀλλά ψυχή ναυάγιον ἐργάζομαι . ἄλλος ὁ μέν νίζω γυμνόω ὁ σῶμα , σύ δέ ὁράω καταποντίζω πρός ὁ ὁ ἀσέλγεια βυθός . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ διάβολος σαγήνη · οὐ εἰς αὐτός κατεῖντας ὁ ὕδωρ , ἀλλά ἄνωθεν καθήμενος ὁ ἐκεῖ καλινδέομαι μᾶλλον υποδρυχιος ποιέω , καί χαλεπός ἀποπνέω ὁ Φαραώ , ὁ μετά ὁ ἵππος καί ὁ ἄρμα καταποντίζω τότε . καί εἰ εἰμί ψυχή ὁράω , πολύς εἄν σύ δείκνυμι ἐπιπλέω ὁ ὕδωρ ὁ , ὥσπερ ὁ Αἰγύπτιος τότε ὁ σῶμα . ἀλλά ὁ χαλεπός ἐκεῖνος εἰμί , ὅτι καί τερφὴν ὁ τοιοῦτος πανωλεθρία καλέω , καί ὁ πέλαγος ὁ ἀπώλεια ἡδονή Εὔριπος ὀνομάζω . καίτοι εὔκολος εἄν τις ὁ Αἰγαῖον καί 31 Τυρρηνικός παρατρέχω πέλαγος μετά ἀσφάλεια , ἢ ὁ θεωρία οὗτος . Πρῶτος μέν γάρ διά ὅλος νύξ προλαμβάνω ὁ προσδοκία ὁ ψυχή ὁ διάβολος · εἶτα δείκνυμι ὁ προσδοκάω , δίδωμι εὐθύς καί αἰχμάλωτος ποιέω . μή γάρ ἐπεί καί ἐγώ ὁ πόρνη , καθαρός εἰμί νομίζω ὁ ἁμαρτία · ὁ γάρ προθυμία ὁ πᾶς ἀπαρτίζω . εἰμί μέν γάρ ὑπό ἐπιθυμία κατέχω , μείζων ὁ [ 15 ] φίλιος άνθηση · εἰμί δέ οὐδείς πάσχω πρός ὁ ὁράω , μείζων κατηγρίας εἰμί ἄξιος , ἑτέρως σκάνδαλον γίγνομαι ὁ 32 ὁ θέαμα οὗτος προτροπή , καί ὁ σεαυτοῦ κατέχω ὄψ , καί μετά ὁ ὄψις ὁ Ψυχή . ἀλλά γάρ ἵνα μή μόνος ἐπιθυμέω , φέρω καί τρόπος ἐπινοέω διόρθωσις . Τῖς σύν ὁ τρόπος εἰμαι ; ὁ γυνή σύ παραδίδωμι βούλομαι ὁ ὑμέτερος , ἵνα αὐτός σύ παιδεύω . δέω γάρ , κατά ὁ ὁ Παῦλος νόμος 33 , σύ εἰμί ὁ διδάσκαλος · ἐπεί δέ ὁ τάξις αντιστρέφω διά ὁ ἁμαρτία , καί ἄνω μέν ὁ σῶμα , κάτω δέ ὁ κεφαλή γίγνομαι , κἀν οὗτος αἱρέω ὁ ὄζω . εἰμί δέ αἰσχύνη διδάσκαλος ἔχω γυνή , φεύγω 34 ὁ μαρτία , καί δυνητη ταχύς ἐπί ὁ θρόνος ἀναβαίνω ὁ παρά ὁ Θεός σύ δίδωμι . οὖς ἠώς εἄν πλημμελής , οὐ πρός γυνή 35 μόνος , ἀλλά καί πρός ἄλογος σύ εὐτελής σέμπος ὁ γραφή · καί οὐ αἰσχύνω ὁ λόγος 36 τιμάω ὁ μύρμηξ πέμπω μαθητής . οὖον γάρ ὁ γραφή οὗτος κατηγορία , ἀλλά ὁ οὗτος ὁ ἑαυτοῦ εὐγένεια προδίδωμι 36 . οὗτος δέ καί ἐγώ