joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0016.3
πρῶτον τὰ ζιζάνια . Διὰ τί πρῶτον ; Ἵνα μὴ φοβηθῶσι οὗτοι , ὡς συναπαγομένων ἅμα αὐτοῖς τοῦ σίτου . Καὶ διὁστε αὐτὰ δεσμοὺς , ὥστε κατακαῦσαι αὐτά · τὸν δὲ σῖτον συναγάγετε εἰς τὴν ἀποθήκην . [ 483 ] Ἀλλὰ παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων Ὁμοία ἐστιν βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπε , ὅτι ἀπὸ τοῦ σπόρου τρία μέρη ἀπολλύται , καὶ σύζεται ἐν , καὶ ἐν αὐτῷ πάλιν τῷ σωζομένῳ τοσαύτη γίνεται βλάβη , ἵνα μὴ λέγωσι , Καὶ τίνες καὶ πόσοι ἔσονται πιστοί ; καὶ τοῦτον ἐξαιρεῖ τοῦ φόβου , διὰ τῆς παραβολῆς τοῦ σινάπεως ἐνδυνῶν εἰς πίστιν αὐτοὺς , καὶ δείκνυς ὅτι πάντως ἐκταθῆσεται τὸ κήρυγμα . Διὰ τοῦτο τοῦ λοχάν τὴν εἰκόνα εἰς μέσον ἤγαγε σφόδρα εἰκωλίαν τῇ ὑποθέσει . Ὁ μικρότερος μὲν , φησίν , ἐστὶ πάντων τῶν σπερμάτων · ὅταν δὲ αὐξηθῇ , μεῖζον τῶν λαχάνων ἐστι , καὶ γίνεται δένδρον , ὥστε ἐλθεῖν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατασκηνοῦν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ . Τοῦ γὰρ μεγέθους τὸ τεκμήριον ἐνδείξασθαι ἠβουλήθη . Οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ κηρύγματος ἐσται , φησίν . Καὶ γὰρ ἀπάντων ἀθενέστερον ἦσαν οἱ μαθηταί , καὶ πάντων ἐλάττους · ἀλλ' ὅμως , ἐπειδὴ μεγάλη ἦν ἡν αὐτοῖς δύναμις , ἐξηπλώθη πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης . Εἶτα καὶ τὴν ζύμην ταύτην προστίθησι τῇ εἰκόνι , λέγων Ὁμοία ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ , ἥν λαβοῦσα γυνὴ ἐκρύψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία , ἕως οὐ ἐζυμώθη ὅλον . Καθάπερ γὰρ αὕτη τὸ πολὺ ἀλεύρου μεθίστησιν εἰς τὴν ἑαυτῆς ἰσχὺν οὕτω καὶ ἡμεῖς τὸ πᾶν κόσμον μετασχηματίζομεν . Καὶ χωσὺν εἶναι . Τὰ γὰρ τῆς φύσεως παράγει , δείκνυς ὅτι ὥσπερ ἐκεῖνα ἀνεγύρωτον μὴ γενέσθαι , οὕτω καὶ ταῦτα . Μὴ γὰρ μοι τοῦτο λέγε · Τί δυνασόμεθα ὁδὲ ἀνθρώποι εἰ πλήθος ἐμπεισθῶσι τοῦτον ; Καὶ γὰρ τοῦτο αὐτὸ μὲν λιστα ὑμῶν ποιεῖ τὴν ἰσχὺν ἐκλάμψαι , τὸ ἀναμιγνύναι τι πλῆθει καὶ μὴ φυγεῖν . Ὅσπερ οὖν καὶ ἡ ζύμη τότε τὸ ψώραμα ζυμοῖ , δταν ἐγγὺς γένηται τοῦ ἀλείρου , καὶ οὐ ἀπλῶς ἐγγὺς , ἀλλ' οὕτως ὥστε καὶ μιγνῆναι · ( οὐ γὰρ εἶπεν Ἐθήκεν , ἀπλῶς , ἀλλ' , Ἐκρύψεν · ) οὕτω καὶ ἡμεῖς , δταν κολληθῶμεν καὶ ἐνωθῶμεν τοῖς πολεμοῦσιν ἡμῖν , τότε αὐτοὺς περιέσομεν . Καὶ καθάπερ ἐκεῖνη καταχύννυται μὲν , οὐ ἀφανίζεται δὲ , ἀλλὰ κατὰ μικρὸν πρὸς τὴν ἑαυτῆς ξὶς πάντα μεταποιεῖ · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ κηρύγματος τοῦτο συμβέβηκεν . Μὴ τοίνυν , ἐπειδὴ πολλὰς εἴποεἶναι τὰς ἐπιρρείας , φοβηθῆτε · καὶ γὰρ καὶ οὕτως ἐκλάμψετε , καὶ ἀπάντων περιέσεσθε . Τρία δὲ σάτα ἐνταῦθα τιπολλὰ εἴρηκεν · ὅδε γὰρ τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐπὶ πλῆθους λαμβάνειν . Μὴ θαυμάσῃς δὲ , εἰ περὶ βασιλείας διαλεγόμενος κόκκον καὶ ζύμην ἐμήνθη · ἀνθρώποις γὰρ διελέγεται , ἀπείροις καὶ ἰδιώταις , καὶ δεομένοις αὐτὸ τοῦτον ἐνδείγματι . Οὕτω γὰρ ἦσαν ἀφελεῖς , ὡς καὶ μετὰ ταῦτα πάντες δεηθῆναι ἐρμηνείας πολλῆς . Ποῦ τοίνυν Ἑλλήνων παιδεύεσις ; Μανθάνετωσαν τοῦ Χριστοῦ τὴν δύναμιν , ὁρῶντες τῶν πραγμάτων τὴν ἀλήθειαν · καὶ ἐκατέφρων αὐτῷ προσκυνεῖτωσαν , ὅτι καὶ προεῖπε πρᾶγμα τοσοῦτον , καὶ ἐπλήρωσε . Καὶ γὰρ αὐτὸς ἐστιν ὁ τὴν δύναμιν ἐνδὺς τῇ ζύμῃ . Διὰ τοῦτο καὶ ἀνέμενε τὴν πλήθει τοῦς αὐτῷ συστούντας , ἵνα μεταδώμεν [ 484 ] τοῖς ἄλλοις τῆς ἡμετέρας συνέσεως . Μὴδὲς τοίνυν ὀλιγώτητα αἰτιάσθω . Πολλὰ
Lemmas: πρῶτος ὁ ζιζάνιον . Ζεύς τίς πρῶτος ; ἵνα μή φοβέω οὗτος , ὡς συναπάγω ἅμα αὐτός ὁ σῖτος . καί ὁράω αὐτός δεσμός , ὥστε κατακαίω αὐτός · ὁ δέ σῖτος συνάγω εἰς ὁ ἀποθήκη . [ 483 ] ἀλλά παραβολή παρατίθημι αὐτός λέγω Ὁμοία εἰμί βασίλειος ὁ οὐρανός κόκκος σίναπι . ἐπεί γάρ εἶπον , ὅτι ἀπό ὁ σπόρος τρεῖς μέρος ἀπόλλυμι , καί συζῶ ἐν , καί ἐν αὐτός πάλιν ὁ σῴζω τοσοῦτος γίγνομαι βλάβη , ἵνα μή λέγω , καί τίς καί πόσος εἰμί πιστός ; καί οὗτος ἐξαιρέω ὁ φόβος , διά ὁ παραβολή ὁ σίναπι ἐνδύω εἰς πίστις αὐτός , καί δείκνυμι ὅτι πάντως ἐκτείνω ὁ κήρυγμα . Ζεύς οὗτος ὁ λοχάω ὁ εἰκών εἰς μέσος ἄγω σφόδρα εἰκωλίαν ὁ ὑπόθεσις . ὁ μικρός μέν , φημί , εἰμί πᾶς ὁ σπέρμα · ὅταν δέ αὐξάνω , μείζων ὁ λάχανον εἰμί , καί γίγνομαι δένδρον , ὥστε ἔρχομαι ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός καί κατασκηνόω ἐν ὁ κλάδος αὐτός . ὁ γάρ μέγεθος ὁ τεκμήριον ἐνδείκνυμι βούλομαι . οὕτως δέ καί ἐπί ὁ κήρυγμα εἰμαι , φημί . καί γάρ ἀπαντάω ἀτενής εἰμί ὁ μαθητής , καί πᾶς μικρός · ἀλλά ὅμως , ἐπεί μέγας εἰμί ἐάν αὐτός δύναμις , ἐξαπόλλυμι πανταχοῦ ὁ οἰκέω . εἶτα καί ὁ ζύμη οὗτος προστίθημι ὁ εἰκών , λέγω Ὁμοία εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ζύμη , ὅς λαμβάνω γυνή κρύπτω εἰς ἄλευρον σάτον τρεῖς , ἠώς οὖον ζυμόω ὅλος . καθά γάρ οὗτος ὁ πολύς ἄλευρον μεθίστημι εἰς ὁ ἑαυτοῦ ἰσχύς οὗτος καί ἐγώ ὁ πᾶς κόσμος μετασχηματίζω . καί χόω εἰμί . ὁ γάρ ὁ φύσις παράγω , δείκνυμι ὅτι ὥσπερ ἐκεῖνος ἀναγυρόω μή γίγνομαι , οὗτος καί οὗτος . μή γάρ ἐγώ οὗτος λέγω · τις δύναμαι ὁδός ἄνθρωπος εἰμί πλήθος ἐμπεισθῶσι οὗτος ; καί γάρ οὗτος αὐτός μέν λίστα σύ ποιέω ὁ ἰσχύς ἐκλάμπω , ὁ ἀναμίσγω τίς πλῆθος καί μή φεύγω . ὅσπερ οὖν καί ὁ ζύμη τότε ὁ ψώραμα ζυμόω , δ ἐγγύς γίγνομαι ὁ αλειροος , καί οὖον ἀπλόος ἐγγύς , ἀλλά οὕτως ὥστε καί μίγνυμι · ( οὖον γάρ εἶπον τίθημι , ἀπλόος , ἀλλά , κρύπτω · ) οὗτος καί ἐγώ , δ κολλάω καί ἐνωθέω ὁ πολεμέω ἐγώ , τότε αὐτός περίειμι . καί καθάπερ ἐκεῖνος καταχύνω μέν , οὖον ἀφανίζω δέ , ἀλλά κατά μικρός πρός ὁ ἑαυτοῦ ἵξις πᾶς μεταποιέω · ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ κήρυγμα οὗτος συμβαίνω . μή τοίνυν , ἐπεί πολύς εἶπον ὁ ἐπιρρέω , φοβέω · καί γάρ καί οὕτως ἐκλάμπω , καί ἀπαντάω περίειμι . τρία δέ σάτον ἐνταῦθα τιπολυς εἴρω · ὅδε γάρ ὁ ἀριθμός οὗτος ἐπί πλῆθος λαμβάνω . μή θαυμάζω δέ , εἰμί περί βασίλεια διαλέγω κόκκος καί ζύμη μιμνήσκω · ἄνθρωπος γάρ διαλέγω , ἤπειρος καί ἰδιώτης , καί δήω αὐτός οὗτος ἔνδειγμα . οὕτως γάρ εἰμί ἀφελής , ὡς καί μετά οὗτος πᾶς δήω ἑρμηνεία πολύς . πός τοίνυν Ἕλλην παιδεύω ; Μανθάνετωσαν ὁ Χριστός ὁ δύναμις , ὁράω ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια · καί καταφέρω αὐτός προσκυνέω , ὅτι καί προεῖπον πρᾶγμα τοσοῦτος , καί πληρόω . καί γάρ αὐτός εἰμί ὁ ὁ δύναμις ἐνδύω ὁ ζύμη . Ζεύς οὗτος καί ἀναμένω ὁ πλῆθος ὁ αὐτός συνίστημι , ἵνα μεταδίδωμι [ 484 ] ὁ ἄλλος ὁ ἡμέτερος σύνεσις . Μὴδὲς τοίνυν ὀλιγότης αἰτιάομαι . Πολύς