joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0256.1
οὐχ ἐποίησεν δὲ · ἀλλὰ καὶ τὸ ἔργον εὐθέως ἠκολούθησεν . Εἰ δὴ μὴ καλῶς ἔλεγε , ἀλλὰ βλασφημία ἦν τὸ εἰρημένον , ἔδει διακοπῆναι τὸ ἔργον . Νυνὶ δὲ καὶ εἶξεν ἡ φύσις ἐπιταττομένη , καὶ μετὰ τοῦ προστάχοντος τάχους , καὶ μειζόνως ἢ ὁ εὐαγγελιστὴς εἶπε . Καὶ γὰρ τὸ , εὐθέως , πολὺ βραδύτερόν ἐστι τοῦ τάχους τοῦ κατὰ τὸ ἔργον γεγενημένου . Οὐχ ἀπλῶς δὲ εἶπε , ὄθλου , καθαρίσθητι · ἀλλὰ καὶ τῇ χειρὶ ἐκτείνας ἤψατο 65 · ὅ δὴ μάλιστα δεῖον ζητήσεως . Τίνος γὰρ ἔνεκεν ἅπτεται καθαίρων αὐτὸν καὶ λόγῳ , τὴν τῆς χειρὸς προσέθηκεν ἀφήν ; Ἔμοι δοκεῖ δι’ οὐδὲν ἕτερον , ἀλλ’ ἵνα δείξῃ καὶ ἐντεῦθεν , ὅτι · οὐχ ὑποκείται τῷ νόμῳ , ἀλλ’ ἐγκλείσεται · καὶ ὅτι τῷ καθαρῷ λοιπὸν οὐδὲν ἀκάθαρτον . Διὰ δὴ τοῦτο Ἐλισαῖος μὲν οὐδὲ ἕψα 66 τὸν Νεεμάν , ἀλλὰ καὶ σκανδαλίζομεντα ἰδὼν , ἐπειδὴ μὴ ἐξῆλθε καὶ ἤψατο , τῆνδὸν τοῦ νόμου τὴν ἀχριδείαν , οἴκοι μένει , καὶ πᾶπται πρὸς τὸν Ἰορδάνην αὐτὸν λουομένον . Ὁ δὲ Δεσπότης , δεῖκνὺς 67 ὅτι οὐχ ὡς τοῦλο , ἀλλ’ ὡς κύριος θεραπεύει , καὶ ἅπτεται . Οὐ γὰρ ἡ χεὶρ ἀπὸ τῆς λέπρας ἐγένετο ἀκάθαρτος , ἀλλὰ τὸ σῶμα τὸ λεπρὸν ἀπὸ τῆς χειρὸς τῆς ἁγίας καθίστατο καθαρόν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον σώματα παρἐγένετο θεραπεύσων , ἀλλὰ καὶ ψυχὰς εἰς 68 φιλοσοφίαν ἐνάγειν . Ὅσπερ οὖν 69 χειρὸν ἀντίποιος ἐσθίει οὐκέτι λοιπὸν ἐκὐλλε , τὸν ἄριστον ἐκεῖνον εἰσάγων νόμον , τὸν περὶ τῶν βρωμάτων ἀδιαφορίας · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα λοιπὸν παιδεύει , ὅτι τῆς ψυχῆς ἐπιμελείσθαι χρή , καὶ τῶν ἐξωθεν ἀπαλλαγέντας καθαρίων ἐκείνην ἀπομύχειν , καὶ τὴν αὐτὴν λέπραν δεδιόιναι μόνην 70 , ὅπερ ἐστὶν ἁμαρτία ( τὸ γὰρ λεπρὸν εἶναι οὐδὲν κολύων εἰς ἀρετήν ) · πρῶτος 71 αὐτὸς ἅπτεται τοῦ λεπροῦ , καὶ οὐδεὶς ἐγκάλει . Οὐδὲ γὰρ ἦν διεφθαρμένον τὸ δικαστήριον , οὐδὲ ὑπὸ φόβου κατεχόμενον · οὐ θεαταὶ 72 . Διὰ τοῦτο οὐ μόνον οὐκ ἐπέσπεχον , ἀλλὰ καὶ ἐξεπλάγησαν τοῦ θαύμα , καὶ παρεχώρησαν , ἀπὸ τε τῶν εἰρημένων , ἀπὸ τε τῶν γινομένων τὴν ἀμφοτέρων 73 αὐτοῦ δύναμιν προσκυνήσαντες . Θεραπεύσας τοίνυν αὐτοῦ τὸ σῶμα , κελεύει μηδενὶ εἰπεῖν , ἀλλὰ δεῖξαι ἑαυτὸν τῷ ἱερεῖ , καὶ προσενεγκεῖν τὸ δῶρον , ὁ προσέταξε Μωϋσῆς , εἰς μαρτύριον αὐτοῖς . Τινὲς μὲν οὖν φασιν , ὅτι διὰ τοῦτο ἐκέλευσε μηδενὶ 74 εἰπεῖν , ἵνα μὴ κακοχωρήσωσι περὶ τὴν διάκρισιν τοῦ καθαροῦ , σφόδρα [ 309 ] ἀνόμως τοῦτο ὑποπτευόντες . Οὐ γὰρ οὕτως ἐκάθαρσεν , ὡς ἄκαμφοδητήσιμον εἶναι τὸν καθαρόν · ἀλλὰ μηδενὶ εἰπεῖν κελεύει , διδάσκων τὸ ἀκόμπαστον καὶ ἀφιλτίμην . Καὶτοιγε ἴδει , ὅτι οὐ πεισθήσεται ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἀναγκύψει τὴν ἐλευθερίαν · ἀλλ’ ὅμως τὸ αὐτὸ ποιεῖ . Πῶς οὖν ἀλλαχοῦ κελεύει εἰπεῖν ; φησίν . Οὐχὶ ἑαυτῷ περιπίπτων , οὐδὲ ἐναντιούμενος , ἀλλὰ παιδεύειν εὐγνώμονας εἶναι . Οὐδὲ γὰρ ἔχει ἀναγκητέον ἐαυτὸν ἐκέλευσεν , ἀλλὰ δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ · διὰ μὲν τοῦ λεπροῦ τούτου ἀτύφους ἡμᾶς παρασκευάζων καὶ ἀκενοδόξους , διὰ δὲ ἐκεῖνον , εὐχαρίστους καὶ εὐγνώμονας εἶναι , καὶ παιδεύειν πανταχοῦ τῶν γινομένων τὴν εὐφημίαν ἀναφέρειν τῷ Δεσπότῃ . Ἐπειδὴ γὰρ ὡς τὰ πολλὰ οἱ ἄνθρωποι νοσοῦντες μὲν μέμνηται τοῦ Θεοῦ , τῆς δὲ ἀρρώστιας ἀπαλλαχθέντες ῥαθυμότεροι γίνονται , κελεύειν διηνεκῶς καὶ νοσοῦντας καὶ ὑγιαίνοντας προστέχειν τῷ Δεσπότῃ , φησί · Ἄδς δόξαν τῷ Θεῷ .
Lemmas: οὐ ποιέω δέ · ἀλλά καί ὁ ἔργον εὐθύς ἀκολουθέω . εἰμί δή μή καλῶς λέγω , ἀλλά βλασφημία εἰμί ὁ εἴρω , ἐσθίω διακόπτω ὁ ἔργον . νυνί δέ καί ἔοικα ὁ φύσις ἐπιτάσσω , καί μετά ὁ προστάσσω τάχος , καί μέγας ἢ ὁ εὐαγγελιστής εἶπον . καί γάρ ὁ , εὐθύς , πολύς βραδύς εἰμί ὁ τάχος ὁ κατά ὁ ἔργον γίγνομαι . οὐχ ἀπλόος δέ εἶπον , ὄθλου , καθαρίζω · ἀλλά καί ὁ χείρ ἐκτείνω ἄβω 65 · ὅς δή μάλιστα δείδω ζήτησις . τίς γάρ ἐνέλκω ἅπτω καθαίρω αὐτός καί λόγος , ὁ ὁ χείρ προστίθημι ἁφή ; ἐγώ δοκέω διά οὐδείς ἕτερος , ἀλλά ἵνα δείκνυμι καί ἐντεῦθεν , ὅτι · οὐ ὑπόκειμαι ὁ νόμος , ἀλλά ἐγκλείω · καί ὅτι ὁ καθαρός λοιπός οὐδείς ἀκάθαρτος . Ζεύς δή οὗτος Ἐλισσαῖος μέν οὐδέ ἑψάω 66 ὁ Νεεμάν , ἀλλά καί σκανδαλίζω εἶδον , ἐπεί μή ἐξέρχομαι καί ἄβω , τῆνδὸν ὁ νόμος ὁ ἀχριδείαν , οἴκοι μένω , καί πέτομαι πρός ὁ Ἰορδάνης αὐτός λούω . ὁ δέ Δεσπότης , δείκνυμι 67 ὅτι οὐ ὡς τοῦλο , ἀλλά ὡς κύριος θεραπεύω , καί ἅπτω . οὖον γάρ ὁ χείρ ἀπό ὁ λέπρα γίγνομαι ἀκάθαρτος , ἀλλά ὁ σῶμα ὁ λεπρός ἀπό ὁ χείρ ὁ ἅγιος καθίστημι καθαρός . οὖον γάρ δή μόνος σῶμα παραγίγνομαι θεραπεύω , ἀλλά καί ψυχή εἰς 68 φιλοσοφία ἐνάγω . ὅσπερ οὖν 69 χείρων ἀντίπους ἐσθίω οὐκέτι λοιπός κυλλός , ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος εἰσάγω νόμος , ὁ περί ὁ βρῶμα ἀδιαφορία · οὗτος δή καί ἐνταῦθα λοιπός παιδεύω , ὅτι ὁ Ψυχή ἐπιμελέομαι χρή , καί ὁ ἐξωθεν ἀπαλλάσσω καθαρίζω ἐκεῖνος ἀπομύσσω , καί ὁ αὐτός λέπρα δείδω μόνος 70 , ὅσπερ εἰμί ἁμαρτία ( ὁ γάρ λεπρός εἰμί οὐδείς κολυω εἰς ἀρετή ) · πρῶτος 71 αὐτός ἅπτω ὁ λεπρός , καί οὐδείς ἐγκαλέω . οὐδέ γάρ εἰμί διαφθείρω ὁ δικαστήριον , οὐδέ ὑπό φόβος κατέχω · οὖον θεατός 72 . Ζεύς οὗτος οὖον μόνος οὐ ἐπισπάω , ἀλλά καί ἐκπλήσσω ὁ θαύμα , καί παραχωρέω , ἀπό τε ὁ εἴρω , ἀπό τε ὁ γίγνομαι ὁ ἀμφότερος 73 αὐτός δύναμις προσκυνέω . θεραπεύω τοίνυν αὐτός ὁ σῶμα , κελεύω μηδείς εἶπον , ἀλλά δείκνυμι ἑαυτοῦ ὁ ἱερεύς , καί προσφέρω ὁ δῶρον , ὁ προστάσσω Μωϋσῆς , εἰς μαρτύριον αὐτός . Τινές μέν οὖν φημί , ὅτι διά οὗτος κελεύω μηδείς 74 εἶπον , ἵνα μή κακοχωρεω περί ὁ διάκρισις ὁ καθαρός , σφόδρα [ 309 ] ἄνομος οὗτος ὑποπτεύω . οὖον γάρ οὕτως καθαίρω , ὡς ἄκαμφοδητήσιμον εἰμί ὁ καθαρός · ἀλλά μηδείς εἶπον κελεύω , διδάσκω ὁ ἀκόμπαστος καί αφιλτιμεις . καίτοι ἶδος , ὅτι οὖον πείθω ἐκεῖνος , ἀλλά ἀναγκύψει ὁ ἐλευθερία · ἀλλά ὅμως ὁ αὐτός ποιέω . Πῶς οὖν ἀλλαχοῦ κελεύω εἶπον ; φημί . οὐ ἑαυτοῦ περιπίπτω , οὐδέ ἐναντιόομαι , ἀλλά παιδεύω εὐγνώμων εἰμί . οὐδέ γάρ ἔχω ἀναγκητέον ἑαυτοῦ κελεύω , ἀλλά δίδωμι δόξα ὁ Θεός · διά μέν ὁ λεπρός οὗτος ἄτυφος ἐγώ παρασκευάζω καί ἀκενόδοξος , διά δέ ἐκεῖνος , εὐχάριστος καί εὐγνώμων εἰμί , καί παιδεύω πανταχοῦ ὁ γίγνομαι ὁ Εὐφημία ἀναφέρω ὁ δεσπότης . ἐπεί γάρ ὡς ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος νοσέω μέν μιμνήσκω ὁ Θεός , ὁ δέ αρρώστια ἀπαλλάσσω ῥᾴθυμος γίγνομαι , κελεύω διηνεκής καί νοσέω καί ὑγιαίνω προστάσσω ὁ δεσπότης , φημί · ΑΔΣ δόξα ὁ Θεός .