joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0272.2
Καὶ γὰρ ἦσαν αὐτῷ προσηλωμένοι , φιλοῦντες αὐτὸν καὶ θαυμάζοντες , καὶ ὁρᾶν εἰς αὐτὸν βουλομένους . Τίς γὰρ ἂν ἀπέστη τοιαῦτα θαυματουργοῦντος ; τίς οὐχ ἂν καὶ τὸ πρόσωπον ἠθέλησεν ἀπλῶς ἰδεῖν , καὶ τὸ στόμα τὸ τοιαῦτα φθεγγομένον ; Οὐδὲ γὰρ θαυματουργῶν ἦν θαυμαστὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ φαινομένως ἀπλῶς πολλῆς ἔχει χάριτος · καὶ τοῦτο ὁ Προφήτης ὁλῶν ἔλεγεν · Ἄρμα καλλίον παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων . Εἰ δὲ ὁ Ἡσαΐας λέγει , Οὐχ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος , ἢ πρὸς τὴν τῆς θεότητος ὄψιν τὴν ἀπόρρητον καὶ ἀφραστον τοῦτο φησίν · ἢ δὲ ἐν τῷ πάθει συμβάντα διηγούμενος , καὶ τὴν ἀτιμίαν ἣν ὑπέμειν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ σταυροῦ , καὶ τὴν εὐτέλειαν ἣν παρὰ πάντα τὸν βίον ἐπεδείξατο διὰ πάντων . Οὐ πρότερον δὲ ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν , ἕως ὁ ἐθεράπευσεν . Ἡ γὰρ ἂν οὐδὲ ἠθέλησαν . Ὡςπερ οὖν ἐν τῷ ὄρει οὐχὶ διηγουροῦνται παρέμενον μόνον , ἀλλὰ καὶ αἰτῆς οὐσίας ἠκολούθουν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα οὐχὶ θαυματουργοῦντι προσἦρχοντο , ἀλλὰ καὶ παυσάμενῳ πάλιν , καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου πολλὴν τὴν ὑφέλειαν δεχομένοις . Εἰ γὰρ Μωϋσῆς δεδοξασμένος τὸ πρόσωπον εἶχε , καὶ Στέφανος ὡς ἀγγέλου , ἐννόησον τὸν κοινὸν Δεσπότην οἷον εἶδος φαίνειν τότε . Τάχα πολλοὶ νῦν εἰς ἐπιθυμίαν ἐνέπεσον τοῦ τὴν εἰκόνα ἐκείνην ἰδεῖν · ἀλλ’ ἂν ἐθέλωμεν , πολλῷ βελτίονα ὁψόμεθα ἐκείνης . Ἄν γὰρ μετὰ παρρησίας τὸν παρόντα διανύσωμεν βίον , ἐπὶ τῶν νεφελῶν αὐτὸν δεξάμενοι , ἀπαντήσωμεν ἐν ἀθανάτῳ καὶ ἀφθάρτῳ σώματι . Θεά δὲ πῶς αὐτοὺς οὐχ ἀπλῶς ἐλαύνει , ἵνα μὴ πληθῇ . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἄναχωρήσατε , ἀλλ’ εἰς τὸ πέραν ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν , προσδοκῶν διδοὺς τοῖς πάντες ἕκεις ἔχει . Καὶ οἱ μὲν ὄχλοι τοιαύτην ἐπεδείξαντο τὴν ἀγάπην , καὶ μετὰ πολλῆς ἠκολούθουν τῆς διαθέσεως · εἰς δὲ τὰς χρήματα πολλοὺς , καὶ πολλὴν ἔχουν τὴν ἀπόνοιαν , προσελθὼν φησίν · Διδάσκαλε , ἀκολουθήσω σοι , ὅπου ἂν ἦς ἀπέρχῃ . Εἶδες πόσος ὁ τύφος ; Ἄτε γὰρ οὐκ ἀξιῶν μιᾷ τῷ ὄχλῳ ἀριθμεῖσθαι , ἀλλ’ ἐνδείκνυται ὅτι ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς ἐστὶν αὐτός , οὕτως πρόσεισι . Τοιαῦτα γὰρ τὰ ἤθη τῶν Ἰουδαϊκῶ · ἀκαίρου παρρησίας ἐστὶν ἀνάθεμα . Οὕτω καὶ ἄλλος μετὰ ταῦτα πάντων σιγόντων αὐτὸς ἀναπηδήσας , φησίν · Ποία ἐντολὴ πρώτη ; Ἄλλ’ ὅμως οὐχ ἐπετίμησεν ὁ Δεσπότης τῇ ἀκαίρῳ παρρησίᾳ , παιδεύειν ἡμᾶς καὶ τοὺς τοιούτους φέρειν . Διὰ τοῦτο οὐχ ἐλέγχεις φανερῶς τοὺς πονηρὰ βουλευομένους · πρὸς δὲ τὴν ὑπόνοιαν αὐτῶν ἀποκρίνεται , αὐτοὺς μόνους καταλιμπάνων εἰδέναι τὸν ἐλέγχον , καὶ διπλῆ αὐτοῖς ὠφελῶν , [ 329 ] τῷ τε δηλοῦσαι ὅτι οὐδὲ τὰ ἐν τῷ συνειδότι , καὶ τῷ μετὰ τὴν ἐπίδειξιν ταύτην χαρίσασθαι τὸ λαβεῖν , καὶ δόνασαι , εἰ βούλονται , ἐαυτοὺς ἀνακράσασθαι · ὁ δὲ καὶ ἐπὶ τούτου ποιεῖ . Οὕτως γὰρ ἰδὼν τὰ πολλὰ σημεῖα , καὶ πολλοὺς ἐπισυρομένους , προσεδέξατο χρηματίζεσθαι ἐκ τῶν τοιούτων θαυμάτων · διόπερ καὶ ἀκολουθήσει ἐπεῖδε . Καὶ πῶς τοῦτο δῆλον ; Ἄπὸ τῆς ἀποκρίσεως , ἣς ὁ Χριστὸς ποιεῖται , οὐ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τῶν ῥημάτων , ἀλλὰ πρὸς τὴν γνώμην τῆς διανοίας ἀπαντῶν . Τί γὰρ ; φησίν · χρήματα προσδοκᾶς ἀκολουθῶν ἐμοὶ συλλέγειν ; εἶτα οὐχ ὁρᾷς ὅτι οὔτε καταγύρω μοι ἐστιν , οὐδὲ τοσοῦτον δσον τοῖς δρυσίν ; Αἱ γὰρ ἀλώπεκες , φησίν , φωλεοὺς ἔχουσι , καὶ τὰ πτερινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις · ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐχ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνη . Ταῦτα δὲ οὐχ ἦν ἀποπρεμένου · ἀλλ’ ἐλέγχοντος μὲν τὴν πονηρὰν γνώμην , παρἔχοντος
Lemmas: καί γάρ εἰμί αὐτός προσηλόω , φιλέω αὐτός καί θαυμάζω , καί ὁράω εἰς αὐτός βούλομαι . Τῖς γάρ εἄν ἀφίστημι τοιοῦτος θαυματουργέω ; τίς οὐ εἄν καί ὁ πρόσωπον ἐθέλω ἀπλόος ὁράω , καί ὁ στόμα ὁ τοιοῦτος φθέγγομαι ; οὐδέ γάρ θαυματουργός εἰμί θαυμαστός μόνος , ἀλλά καί φαίνω ἀπλόος πολύς ἔχω χάρις · καί οὗτος ὁ Προφήτης ὄλλυμι λέγω · ἄρμα καλλίων παρά ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . εἰμί δέ ὁ Ἠσαΐας λέγω , οὐχ ἔχω εἶδος οὐδέ κάλλος , ἢ πρός ὁ ὁ θεότης ὄψις ὁ ἀπόρρητος καί ἄφραστος οὗτος φημί · ἢ δέ ἐν ὁ πάθος συμβαίνω διηγέομαι , καί ὁ ἀτιμία ὅς ὑπομένω ἐν ὁ καιρός ὁ σταυρός , καί ὁ εὐτέλεια ὅς παρά πᾶς ὁ βίος ἐπιδείκνυμι διά πᾶς . οὖον πρότερος δέ κελεύω ἀπέρχομαι εἰς ὁ πέραν , ἠώς ὁ θεραπεύω . ὁ γάρ εἄν οὐδέ ἐθέλω . ὡς οὖν ἐν ὁ ὄρος οὐ διηγουρεω παραμένω μόνος , ἀλλά καί αἰτέω οὐσία ἀκολουθέω · οὗτος καί ἐνταῦθα οὐ θαυματουργέω προσέρχομαι , ἀλλά καί παύω πάλιν , καί ἀπό ὁ πρόσωπον πολύς ὁ ὑφαιρέω δέχομαι . εἰμί γάρ Μωϋσῆς δοξάζω ὁ πρόσωπον ἔχω , καί Στέφανος ὡς ἄγγελος , ἐννοέω ὁ κοινός δεσπότης οἷος εἶδος φαίνω τότε . Τάχα πολύς νῦν εἰς ἐπιθυμία ἐμπίπτω ὁ ὁ εἰκών ἐκεῖνος ὁράω · ἀλλά εἄν ἐθέλω , πολύς ἀγαθός ὁράω ἐκεῖνος . ἄν γάρ μετά παρρησία ὁ πάρειμι διανύω βίος , ἐπί ὁ νεφέλη αὐτός δέχομαι , ἀπαντάω ἐν ἀθάνατος καί ἄφθαρτος σῶμα . Θεά δέ πῶς αὐτός οὐ ἀπλόος ἐλαύνω , ἵνα μή πλῆθος . οὖον γάρ εἶπον , ἀναχωρέω , ἀλλά εἰς ὁ πέραν κελεύω ἀπέρχομαι , προσδοκάω δίδωμι ὁ πᾶς ἔκω ἔχω . καί ὁ μέν ὄχλος τοιοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ ἀγάπη , καί μετά πολύς ἀκολουθέω ὁ διάθεσις · εἰς δέ ὁ χρῆμα πολύς , καί πολύς χόω ὁ ἀπόνοια , προσέρχομαι φημί · διδάσκαλος , ἀκολουθέω σύ , ὅπου εἄν εἰμί ἀπέρχομαι . εἶδον πόσος ὁ τύφος ; αὔγ-ασμα γάρ οὐ ἄξιος εἷς ὁ ὄχλος ἀριθμέω , ἀλλά ἐνδείκνυμι ὅτι ὑπέρ ὁ πολύς εἰμί αὐτός , οὕτως πρόσειμι . τοιοῦτος γάρ ὁ ἦθος ὁ Ἰουδαϊκός · ἄκαιρος παρρησία εἰμί ἀνάθεμα . οὕτως καί ἄλλος μετά οὗτος πᾶς σίγω αὐτός ἀναπηδάω , φημί · Ποία ἐντολή πρῶτος ; ἄλλος ὅμως οὐ ἐπιτιμάω ὁ Δεσπότης ὁ ἄκαιρος παρρησία , παιδεύω ἐγώ καί ὁ τοιοῦτος φέρω . Ζεύς οὗτος οὐ ἐλέγχω φανερῶς ὁ πονηρός βουλεύω · πρός δέ ὁ ὑπόνοια αὐτός ἀποκρίνω , αὐτός μόνος καταλείπω οἶδα ὁ ἐλέγχω , καί διπλόος αὐτός ὠφελέω , [ 329 ] ὁ τε δηλόω ὅτι οὐδέ ὁ ἐν ὁ σύνοιδα , καί ὁ μετά ὁ ἐπίδειξις οὗτος χαρίζομαι ὁ λαμβάνω , καί δονέω , εἰμί βούλομαι , ἑαυτοῦ ἀνακράζω · ὁ δέ καί ἐπί οὗτος ποιέω . οὕτως γάρ εἶδον ὁ πολύς σημεῖον , καί πολύς ἐπισύρω , προσδέχομαι χρηματίζω ἐκ ὁ τοιοῦτος θαῦμα · διόπερ καί ἀκολουθέω ἐφοράω . καί πῶς οὗτος δῆλος ; ἀπό ὁ ἀπόκρισις , ἥς ὁ Χριστός ποιέω , οὖον πρός ὁ ἐρώτησις ὁ ῥῆμα , ἀλλά πρός ὁ γνώμη ὁ διάνοια ἀπαντάω . τις γάρ ; φημί · χρῆμα Προσδοκᾶς ἀκολουθέω ἐγώ συλλέγω ; εἶτα οὐ ὁράω ὅτι οὔτε κατάγυρον ἐγώ εἰμί , οὐδέ τοσοῦτος δίδωμι ὁ δρῦς ; ὁ γάρ ἀλώπηξ , φημί , φωλεός ἔχω , καί ὁ πτέρινος ὁ οὐρανός κατασκήνωσις · ὁ δέ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἔχω ποῦ ὁ κεφαλή κλίνη . οὗτος δέ οὐ εἰμί ἀποπρεμένου · ἀλλά ἐλέγχω μέν ὁ πονηρός γνώμη , παρέχω