joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0055.2
καλύψαν ὥστε χεῖρας νίπτεσθαι , οὐδὲ 91 στόμα · ἀλλὰ βου-λόμενος οὕτω νίπτεσθαι , ὡς προσθήκῃ , οὐχ ὕδατι μόνον , ἀλλ᾽ ἀντὶ τοῦ ὕδατος ταῖς ἀρεταῖς . Ῥύπος γὰρ στόμα-τος , κατηγορία 92 , βλασφημία , λοιδορία , ὀργὴλα ῥήματα , αἰσχρολογία , γέλως , εὐτραπελία . Εἰ τοίνυν σύνειδας σαυτῷ μηδὲν τούτων φθεγγομένῳ , μηδὲ βυπώντι τὸν ὕπνον τούτων , πρόσδελε θαρρῶν · εἰ δὲ μυριάσι ταύτας ἐδεδέο τὰς χηλίας , τί ματαιοποιεῖς , ὕδατι μὲν περιχλύ-ζων τὴν γλῶτταν , τὸν δὲ ὀλέθριον καὶ βλαβερὸν περιφέ-ρων ἐν αὐτῇ βύπον ; 93 Εἰπὲ γὰρ μοι , εἰ χόρπον ἐν ταῖς χερσὶν εἶχες καὶ βόρβορον , ἄρα ἂν ἐτόλμησας εὐξάσθαι ; Οὐδαμῶς . Καὶ μὴν τοῦτο οὐδεμία βλάβη · ἐκεῖνο δὲ διλεθρον . Πῶς οὖν ἐν μὲν τοῖς ἀδιαφόροις ἐπύλαβης , ἐν δὲ τοῖς κεκωλυμένοις ὀβήθους ; Τί οὖν ; οὐ δεῖ προσεύχεσθαι ; φησί . Δεῖ μὲν , ἀλλ᾽ οὐχὶ βυπώντα , οὐδὲ τοιούτων ἔχοντα βόρβορον . Τί οὖν , ἐὰν προληφθῶ ; φησί . Κάθαρσον σαυτόν . Πῶς 94 καὶ τίνι τρόπῳ ; Κλαύσων , στενάζων , ὅς ἐλεημοσύνας , ἀπο-λόγησαι τῷ ὑβρισμένῳ , κατάλλαξον 95 σαυτὸν διὰ τοῦ-των , ἀπόπλυνον τὴν γλῶτταν , ἵνα μὴ μειζόνως παροξυ-νῇ τὸν Θεόν . Καὶ γὰρ εἰ τις χόρπου δὲ χεῖρας πλυνώ-σας , οὕτω σοὺ κατέχομε τοὺς πόδας ἰσχυρῶν , οὐ μόνον οὐχ ἂν ἤκουσας , ἀλλὰ καὶ τῷ ποδὶ ἐλάκτισας · πῶς οὖν οὐ τολμᾷς οὕτω Θεῷ προσεῖναι ; Καὶ γὰρ χεὶρ ἐστιν ἡ γλῶττα τῶν εὐχομένων , καὶ δι᾽ αὐτῆς κατέχομεν τὰ γόνατα τοῦ Θεοῦ . Μὴ τοίνυν μολύνῃς αὐτήν , ἵνα μὴ καὶ πρὸς αὐτὴ εἴπῃ · Ἐὰν πληθυνθῇ 96 τῆρ δόσις , οὐχ εἰσακουσθήσομαι . Καὶ γὰρ Ἐν χειρὶ γλῶττός σου ζωὴ καὶ θάνατος · καὶ , Ἀπὸ τῶν λόγων σου δικαιωθήση , καὶ ἀπὸ τῶν λόγων σου κατακριθήση . Μᾶλλον τοίνυν τῆς κόρης φύλαττε τὴν γλῶτταν . Ἵππος ἐστὶ βασιλικὴς ἡ γλῶσσα . Ἄν μὲν οὖν ἐπιθῇς αὐτῇ χαλινόν , καὶ διδάξῃς βαδίζειν εὐθὺς , ἐπαναπαύσεται [ 527 ] αὐτῇ καὶ ἐπι-καθιέται ὁ βασιλεύς · ἂν δὲ ἀχαλίνωτον ἀφῇς φέρεσθαι καὶ σκιρτῆν , τοῦ διαβόλου καὶ τῶν δαιμόνων ὄχημα γί-νεται . Σὺ δὲ ἀπὸ μὲν συνοσιαίας ὧν τῆς σαυτῆς γυναικός , οὐ τολμᾷς εὐξάσθαι , καὶ τοῦτο οὐδὲ 97 Ἐγχαλμα τοῦτο · ἀπὸ δὲ λοιδορίας ὧν καὶ ὑβρεως , ὅ καὶ γένναν προφέ-νει , πρὶν ἢ καθάριαι σαυτὸν καλῶς , ἀνατείνει τὰς χει-ρας ; καὶ πῶς οὐ φρίττετε ; εἶπέ μοι . Οὐχ ἡκουσας Παύ-λου λέγοντος , ὅτι Τίμιος ὁ γάμος , καὶ ἡ κοίτη ἀμίαν-τος ; Εἰ δὲ ἀπὸ τῆς ἀμίαντου κοίτης ἀνατάμενος οὐ τολμᾷς εὐχὴν προσελθεῖν , ἀπὸ τῆς κοίτης ὧν τῆς διαβο-λικῆς πῶς καλεῖς τὸ φρικτὸν ὄνομα ἐκεῖνο καὶ φοβερόν ; Καὶ γὰρ κοίτη διαβολική , τὸ ἐν ὑβρεσι πλύνεσθαι 98 καὶ λοιδορίαις . Καὶ καθάπερ πονηρὸς τὸς μοιχός , ὁ θυμὸς μετὰ πολλῆς ἡμῖν συγγίνεται τῆς ἡδονῆς , τὰ ὀλέθρια προειμένος ἐν ἡμῖν σπέρματα , καὶ τὴν διαβολικὴν ποινὴν ἀποτίκτειν ἐχθραν , καὶ ἀπεναντίας τῷ γάμῳ πάντα ἐρ-γαζόμενος . Ὁ μὲν γὰρ γάμος τοὺς δύο ποιεῖ σάρχα γε-νοῦσαι μίαν · ὁ δὲ θυμὸς τοὺς ἡμιμόνους εἰς πολλά διαι-ρεῖ μέρη , καὶ αὐτὴν κατασχιζεί καὶ κατατέμνει τὴν ψυ-χήν . Ἴν οὖν μετὰ παρθενίας τῷ Θεῷ προσθῇς , μὴ δέξῃ τὸν θυμὸν ἐπεσιδόντα 99 σοι , καὶ συγγενεῖσθαι βουλομέ-νον · ἀλλ᾽ ὡσπερ κύνα λυτῶντα ἀπέλασον . Οὕτω γὰρ καὶ Παῦλος ἐκλέυσεν . Ἐπαίροντας γὰρ , φησίν , ὀσίους χεῖρας , χωρίς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν . Μὴ δὲ κατασι -
Lemmas: καλύπτω ὥστε χείρ νίζω , οὐδέ 91 στόμα · ἀλλά βούλομαι οὗτος νίζω , ὡς προσθήκη , οὐ ὕδωρ μόνος , ἀλλά ἀντί ὁ ὕδωρ ὁ ἀρετή . ῥύπος γάρ στόμα , κατηγορία 92 , βλασφημία , λοιδορία , ὀργὴλα ῥῆμα , αἰσχρολογία , γέλως , εὐτραπελία . εἰμί τοίνυν σύνοιδα σεαυτοῦ μηδείς οὗτος φθέγγομαι , μηδέ βυπώντι ὁ ὕπνος οὗτος , πρόσδελε θαρσέω · εἰμί δέ μυριάς οὗτος ἐσθίω ὁ χίλιοι , τίς ματαιοποιέω , ὕδωρ μέν περιχλύ-ζων ὁ γλῶσσα , ὁ δέ ὀλέθριος καί βλαβερός περιφέρω ἐν αὐτός βύπον ; 93 εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί κόρπος ἐν ὁ χείρ ἔχω καί βόρβορος , ἄρα εἄν τολμάω εὔχομαι ; οὐδαμός . καί μήv οὗτος οὐδείς βλάβη · ἐκεῖνος δέ διλεθρον . Πῶς οὖν ἐν μέν ὁ ἀδιάφορος επυλαμβανω , ἐν δέ ὁ κωλύω ὀβήθους ; τις οὖν ; οὖον δεῖ προσεύχομαι ; φημί . Δεύς μέν , ἀλλά οὐ βυπώντα , οὐδέ τοιοῦτος ἔχω βόρβορος . τις οὖν , ἐάν προλαμβάνω ; φημί . Κάθαρσον σεαυτοῦ . Πῶς 94 καί τίς τρόπος ; καλέω , στενάζω , ὅς ἐλεημοσύνη , ἀπολογέομαι ὁ ὑβρίζω , καταλλάσσω 95 σαυτοῦ διά τοῦτος , ἀποπλύνω ὁ γλῶσσα , ἵνα μή μέγας παροξύνω ὁ Θεός . καί γάρ εἰμί τις χόρπου δέ χείρ πλύνω , οὗτος σύ κατέχω ὁ πούς ἰσχυρός , οὖον μόνος οὐ εἄν ἀκούω , ἀλλά καί ὁ πούς λακτίζω · πῶς οὖν οὖον τολμάω οὗτος Θεός πρόσειμι ; καί γάρ χείρ εἰμί ὁ γλῶσσα ὁ εὔχομαι , καί διά αὐτός κατέχω ὁ γόνυ ὁ Θεός . μή τοίνυν μολύνω αὐτός , ἵνα μή καί πρός αὐτός εἶπον · ἐάν πληθύνω 96 Τῆρ δόσις , οὐ εἰσακούω . καί γάρ ἐν χείρ γλῶσσα σύ ζωή καί θάνατος · καί , ἀπό ὁ λόγος σύ δικαιόω , καί ἀπό ὁ λόγος σύ κατακρίνω . μᾶλλος τοίνυν ὁ κόρη φυλάσσω ὁ γλῶσσα . Ἵππος εἰμί βασιλικός ὁ γλῶσσα . ἄν μέν οὖν ἐπιτίθημι αὐτός χαλινός , καί διδάσκω βαδίζω εὐθύς , ἐπαναπαύω [ 527 ] αὐτός καί ἐπικαθίζω ὁ βασιλεύς · εἄν δέ ἀχαλίνωτος ἀφίημι φέρω καί σκιρτός , ὁ διάβολος καί ὁ δαίμων ὄχημα γίγνομαι . σύ δέ ἀπό μέν συνοσιαίας ὅς ὁ σεαυτοῦ γυνή , οὖον τολμάω εὔχομαι , καί οὗτος οὐδέ 97 Ἐγχαλμα οὗτος · ἀπό δέ λοιδορία ὅς καί ὕβρις , ὅς καί γέννα προφέρω , πρίν ἢ καθάριος σαυτοῦ καλῶς , ἀνατείνω ὁ χειράς ; καί πῶς οὖον φρίττω ; εἶπον ἐγώ . οὐχ ἀκούω Παύ̓λος λέγω , ὅτι Τίμιος ὁ γάμος , καί ὁ κοίτη ἀμίαντος ; εἰμί δέ ἀπό ὁ αμίαντος κοίτη ἀνατέμνω οὖον τολμάω εὐχή προσέρχομαι , ἀπό ὁ κοίτη ὅς ὁ διαβολικός πῶς καλέω ὁ φρικτός ὄνομα ἐκεῖνος καί φοβερός ; καί γάρ κοίτη διαβολικός , ὁ ἐν ὕβρις πλύνω 98 καί λοιδορία . καί καθάπερ πονηρός τός μοιχός , ὁ θυμός μετά πολύς ἐγώ συγγίγνομαι ὁ ἡδονή , ὁ ὀλέθριος προΐημι ἐν ἐγώ σπέρμα , καί ὁ διαβολικός ποινή ἀποτίκτω ἐχθρός , καί απεναντίας ὁ γάμος πᾶς ἐργάζομαι . ὁ μέν γάρ γάμος ὁ δύο ποιέω σάρχα γεννάω εἷς · ὁ δέ θυμός ὁ ημιμονος εἰς πολύς διαιρέω μέρος , καί αὐτός κατασχίζω καί κατατέμνω ὁ ψυχή . εἶμι οὖν μετά παρθενίη ὁ Θεός προστίθημι , μή δέχομαι ὁ θυμός επεσιδιδωμι 99 σύ , καί συγγίγνομαι βούλομαι · ἀλλά ὡς κύω λυσσάω ἀπελαύνω . οὕτως γάρ καί Παῦλος κλέω . ἐπαίρω γάρ , φημί , ὅσιος χείρ , χωρίς ὀργή καί διαλογισμός . μή δέ καθίημι -