joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0180.2
μάθωσιν ὅτι οὐδὲν τῷ Θεῷ ἐναντίον τῶν γινομένων ἦν , ἀλλὰ καὶ σφόδρα εὐαπόδεκτον 12 τὸ συμβαῖνον , καὶ παράδοξον , καὶ τῶν δρώμενον ἕκαστον ἐκπληκτόν ( καὶ γὰρ ἦν θαῦμα σφόδρα ἀφαντον ) ἐπήγαγε λέγων · Παρά Κυρίῳ ἐγένετο αὕτη . Αἴθου δὲ ταύτην καλεῖ , καὶ οἰκοδομοῦσι τοὺς διδασκάλους τῶν Ἰουδαίων · δ καὶ Ἰεζεκιήλ φησιν · Οἱ οἰκοδομοῦντες τὸν τοῖχον , καὶ ἀλείφοντες ἀναρρίπτως 13 . Πῶς [ 672 ] δὲ ἀπεδοκίμασαν ; λέγοντες , Οὗτος οὐκ ἐστιν ἀπὸ 14 τοῦ Θεοῦ · Οὗτος πλανᾷ τὸν ὄχλον · καὶ πάλιν , Σαμαρεῖτης ἐστὶ σὺ , καὶ δαιμόνιον ἔχεις . Εἶτα , ἵνα γνῶσιν ὅτι οὐ μέχρι τοῦ ἐκβαλῆναι αὐτοὺς τὴ ζημία , ἐπήγαγε 15 καὶ τὰς κολάσεις , λέγων · Πᾶς ὁ πτῶν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον , συνθλασθήσεται · ἐφ’ ὃν δ’ ἂν πέσῃ , λικμήσει αὐτόν . Διὸ φησιν ἀποκλείας ἐνταῦθα · μίαν μὲν , τὴν ἀπὸ τοῦ προσκῦσαι καὶ σκανδαλισθῆναι · τοῦτο γὰρ ἐστιν , Ὁ πτῶν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον · ἑτέραν δέ , τὴν ἀπὸ τῆς ἀλώσεως αὐτῶν , καὶ τῆς συμφορᾶς καὶ πανωλεθρίας , ἦν καὶ σαφῶς προεδήλωσεν εἰπών , Λικμήσει αὐτόν . Διὰ τούτων καὶ τὴν ἀνάστασιν ἠνάγκαστο τὸν ἑαυτοῦ . Ὁ μὲν οὖν προφήτης · Ἡσαΐας τὸν ἀμπελῶνα αἰτιασθαι φησιν αὐτόν · ἐνταῦθα δὲ καὶ τοὺς ἄρχοντας τοῦ λαοῦ διαβάλλει . Καὶ ἔχει μὲν φησι · Τί ἕδει με ποιῆσαι τῷ ἀμπελῶνί μου , καὶ οὐκ ἐποίησα ; καὶ ἀλλαχοῦ πάλιν · Τί 16 εὑρον οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν ἐμοὶ πλημμέλημα ; καὶ πάλιν , Λαὸς μου , τί ἐποίησά σοι ; τί ἐλύπησα σε ; δεῖξον αὐτῶν τὴν ἀχάριστον γνώμην , καὶ ὅτι πάντων ἀποκλίνοντες , τοῖς ἐναντίοις ἡμεῖδοντο · ἐνταῦθα δὲ μετὰ πλείονος τίθησιν αὐτὸ ὑπερβολῆς . Οὐ γὰρ αὐτὸς ἀποκρίνεται λέγων · Τί ἕδει με ποιῆσαι , καὶ οὐκ ἐποίησα ; ἀλλ’ αὐτοὺς ἐκείνους εἰάγει ψεφισομένους , ὅτι οὐδὲν ἐνέλιπε 17 , καὶ καταδικάζοντας ἑαυτούς . Ὅταν γὰρ εἰπωσιν , ὅτι Κακοῖς κακοὺς ἀπολέσει αὐτούς , καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἑτέροις 18 γεωργοῖς , οὐδὲν ἑτερον τὸ τοῦτο λέγουσι , μετὰ πολλῆς τῆς περιουσίας · τὴν ψῆφον ἐξέφερον . Τοῦτο καὶ Στέφανος αὐτοῖς ὀνειδίζει , ὁ καὶ μάλιστα αὐτοὺς ἔδακνεν , ὅτι πολλῆς ἀπολαύσαντες ἀπὶ προνοίας , τοῖς ἐναντίοις ἠμεῖδοντο τὸν εὐεργέτην · ὅπερ καὶ αὐτὸ μέγιστον ἦν σημεῖον τοῦ μὴ τὸν κολάζοντα , ἀλλὰ τοὺς κολαζομένους αἰτίους εἶναι τῆς τιμωρίας τῆς ἐπαγομένης αὐτοῖς . Τοῦτο δὴ καὶ ἐνταῦθα δείκνυται διὰ τῆς παραβολῆς , διὰ τῆς προφητείας . Οὐδὲ γὰρ ἠρκεσθῆ τῇ παραβολῇ μόνον , ἀλλὰ καὶ προφητείαν διπλὴν ἐπήγαγε , τὴν μὲν τοῦ Δαυὶδ , τὴν δὲ παρ’ ἑαυτοῦ . Τί οὖν ἔχρην ταῦτα ἀκούσαντας ποιεῖν ; οὐχὶ προσκυνῆσαι ; οὐχὶ θαυμάσαι τὴν κτῆδομονίαν , τὴν ἐμπροσθεν , τὴν μετὰ ταῦτα ; Εἰ δὲ μηδενὶ τούτων ἐγένοντο βελτίους , τὴ γοῦν φόβῳ τῆς κολάσεως οὐκ ἕδει γενέσθαι σωφρονεστέρους ; Ἄλλ’ οὐχ ἐγένοντο · ἀλλὰ τί μετὰ ταῦτα ; Ἀκούσαντες , φησίν , ἐγνώσαν ὅτι περὶ αὐτῶν λέγει . Καὶ ζητοῦντες αὐτὸν κρατῆσαι , ἐφοβήθησαν διὰ 19 τοὺς δχλους , ὅτι ὡς προφήτην αὐτὸν εἴχον . Ἡσύνδουν γὰρ λοιπόν , ὅτι αὐτοὺς 20 ἠντέτο . Ποτὲ μὲν οὖν κατεχόμενον , διὰ μέσου αὐτῶν ἀναχωρεῖ , καὶ οὐχ ὁρᾶται · ποτὲ δὲ φαίνόμενος ὀδίνουσαν αὐτῶν τὴν ἐπιθυμίαν ἐπέκει . Ὁ καὶ θαυμάζοντες ἔλεγον · Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ; Ἴδε παρθενία λαλεῖ , καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσιν . Ἐνταῦθα δὲ , ἐπειδὴ τῷ φόβῳ τοῦ πλήθους κατεῖχον , ἀρκεῖται τούτῳ , καὶ οὐ παραδοξοποιεῖ , ὥσπερ [ 673 ] ἐμπροσθεν , διὰ μέσου 21
Lemmas: μανθάνω ὅτι οὐδείς ὁ Θεός ἐναντίος ὁ γίγνομαι εἰμί , ἀλλά καί σφόδρα εὐαπόδεκτος 12 ὁ συμβαίνω , καί παράδοξος , καί ὁ δράω ἕκαστος ἐκπλήσσω ( καί γάρ εἰμί θαῦμα σφόδρα ἀφαντόω ) ἐπάγω λέγω · Παρά κύριος γίγνομαι οὗτος . αἴθω δέ οὗτος καλέω , καί οἰκοδομέω ὁ διδάσκαλος ὁ Ἰουδαῖος · δ καί Ἰεζεκιήλ φημί · ὁ οἰκοδομέω ὁ τοῖχος , καί ἀλείφω ἀναρρίπτως 13 . Πῶς [ 672 ] δέ ἀποδοκιμάζω ; λέγω , οὗτος οὐ εἰμί ἀπό 14 ὁ Θεός · οὗτος πλανάω ὁ ὄχλος · καί πάλιν , Σαμαρείτης εἰμί σύ , καί δαιμόνιον ἔχω . εἶτα , ἵνα γνῶσις ὅτι οὖον μέχρι ὁ ἐκβάλλω αὐτός ὅς ζημία , ἐπάγω 15 καί ὁ κολάζω , λέγω · Πᾶς ὁ πτῶν ἐπί ὁ λίθος οὗτος , συνθλάω · ἐπί ὅς δέ εἄν πίπτω , λικμάω αὐτός . Διὸ φημί ἀποκλείω ἐνταῦθα · εἷς μέν , ὁ ἀπό ὁ προσκυνέω καί σκανδαλίζω · οὗτος γάρ εἰμί , ὁ πτῶν ἐπί ὁ λίθος οὗτος · ἕτερος δέ , ὁ ἀπό ὁ ἅλωσις αὐτός , καί ὁ συμφορά καί πανωλεθρία , εἰμί καί σαφῶς προδηλόω εἶπον , λικμάω αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἀνάστασις ἀναγκάζω ὁ ἑαυτοῦ . ὁ μέν οὖν προφήτης · Ἠσαΐας ὁ ἀμπελών αἰτιάομαι φημί αὐτός · ἐνταῦθα δέ καί ὁ ἄρχω ὁ λαός διαβάλλω . καί ἔχω μέν φημί · τις ἕδος ἐγώ ποιέω ὁ ἀμπελών ἐγώ , καί οὐ ποιέω ; καί ἀλλαχοῦ πάλιν · τις 16 εὑρίσκω ὁ πατήρ σύ ἐν ἐγώ πλημμέλημα ; καί πάλιν , λαός ἐγώ , τίς ποιέω σύ ; τίς λυπέω σύ ; δείκνυμι αὐτός ὁ ἀχάριστος γνώμη , καί ὅτι πᾶς ἀποκλίνω , ὁ ἐναντίος ημειδιδωμι · ἐνταῦθα δέ μετά πλείων τίθημι αὐτός ὑπερβολή . οὖον γάρ αὐτός ἀποκρίνω λέγω · τις ἕδος ἐγώ ποιέω , καί οὐ ποιέω ; ἀλλά αὐτός ἐκεῖνος ειαγω ψέφω , ὅτι οὐδείς ἐλλείπω 17 , καί καταδικάζω ἑαυτοῦ . ὅταν γάρ εἶπον , ὅτι Κακός κακός ἀπόλλυμι αὐτός , καί ὁ ἀμπελών ἐκδίδωμι ἕτερος 18 γεωργός , οὐδείς ἕτερος ὁ οὗτος λέγω , μετά πολύς ὁ περιουσία · ὁ ψῆφος ἐκφέρω . οὗτος καί Στέφανος αὐτός ὀνειδίζω , ὁ καί μάλιστα αὐτός δάκνω , ὅτι πολύς ἀπολαύω ἀπύ πρόνοια , ὁ ἐναντίος ημειδιδωμι ὁ εὐεργέτης · ὅσπερ καί αὐτός μέγας εἰμί σημεῖον ὁ μή ὁ κολάζω , ἀλλά ὁ κολάζω αἴτιος εἰμί ὁ τιμωρία ὁ ἐπάγω αὐτός . οὗτος δή καί ἐνταῦθα δείκνυμι διά ὁ παραβολή , διά ὁ προφητεία . οὐδέ γάρ ἀρκέω ὁ παραβολή μόνος , ἀλλά καί προφητεία διπλός ἐπάγω , ὁ μέν ὁ Δαυίδ , ὁ δέ παρά ἑαυτοῦ . τις οὖν χρή οὗτος ἀκούω ποιέω ; οὐ προσκυνέω ; οὐ θαυμάζω ὁ κτηδομονια , ὁ ἔμπροσθεν , ὁ μετά οὗτος ; εἰμί δέ μηδείς οὗτος γίγνομαι ἀγαθός , ὅς γοῦν φόβος ὁ κόλασις οὐ ἕδος γίγνομαι σώφρων ; ἄλλος οὐ γίγνομαι · ἀλλά τίς μετά οὗτος ; ἀκούω , φημί , γιγνώσκω ὅτι περί αὐτός λέγω . καί ζητέω αὐτός κρατέω , φοβέω διά 19 ὁ δχλους , ὅτι ὡς προφήτης αὐτός ἔχω . Ἡσύνδουν γάρ λοιπός , ὅτι αὐτός 20 ἀντιάω . ποτέ μέν οὖν κατέχω , διά μέσος αὐτός ἀναχωρέω , καί οὐ ὁράω · ποτέ δέ φαίνω οδινουω αὐτός ὁ ἐπιθυμία πέκω . ὁ καί θαυμάζω λέγω · οὐχ οὗτος εἰμί Ἰησοῦς ; εἶδον παρθενίη λαλέω , καί οὐδείς αὐτός λέγω . ἐνταῦθα δέ , ἐπεί ὁ φόβος ὁ πλῆθος κατέχω , ἀρκέω οὗτος , καί οὖον παραδοξοποιέω , ὥσπερ [ 673 ] ἔμπροσθεν , διά μέσος 21