joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0359.3
ἀτιμασθῆναι . 429 Εἰ δὲ ἐτι δέδοικας καὶ φρίττεις , τὸν ζυγὸν καὶ τὸ φορτίον ἀκούων , οὐ τῆς φύσεως τοῦ πράγματος τὸ φόβος , ἀλλὰ τῆς σῆς βραδυίας · ὡς ἐὰν ἄλλὰ παρασκευασμένος καὶ προθυμίαν ἔχων , πάντα σοι ῥάβδια ἔσται καὶ κοῦφα . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς δεικνύει σοι δεῖ καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ποιεῖν , οὐ τὰ χρηστὰ μόνον εἰπε , καὶ ἐσῆγασεν , οὐδὲ τὰ φορτικὰ μόνον , ἀλλὰ ἅμα τετρα τέδειξε . Καὶ γὰρ ζυγὸν εἶπε , καὶ χρηστὸν ἐκάλεσε · ὅπερ φορτίον ὠνόμασε , καὶ ἐλαφρὸν προσέθηκεν · ἵνα μὴτε ὡς ἐπίπονον φύγῃς , μὴτε ὡς σφόδρα εὐκόλων καταφρονήσῃς . Εἰ δὲ καὶ μετὰ ταῦτα δυσκόλως ἡ ἀρετὴ εἶναι σοι δοκεῖ , ἐννόησον ὅτι δυσκολώτερον ἡ κακία · ὅπερ οὖν καὶ αὐτὸ αἰνιττόμενος , οὐ πρῶτον εἶπε , Ἀθέστε τὸν ζυγὸν μου , ἀλλὰ πρῶτον , Δεῦτε , οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι , δεικνύς ὅτι καὶ ἡ ἁμαρτία κόπον ἔχει , καὶ φορτίον βαρὺ καὶ δυσβάστακτον ὄντα . Οὐδὲ γάρ , Κοπιῶντες , εἶπε μόνον , ἀλλὰ καὶ , Πεφορτισμένοι . Τοῦτο καὶ ὁ Προφήτης ἔλεγε , τὴν φύσιν αὐτῆς ὑπογράφων · Ὄσει φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ . Καὶ ὁ Σαχαραίας δὲ ὑπογράφων αὐτήν , μολύβδου τάλαντον αὐτὴν εἶναι φησι . Καὶ τοῦτο καὶ ἡ πείρα αὐτὴ δείκνυσιν . Οὐδὲν γὰρ οὕτω βαρεῖ ψυχήν , [ οὐδὲν οὕτω πηροῖ διάνοιαν ] καὶ πίπτει κάτω , ὡς ἁμαρτίας συνειδός · οὐδὲν οὕτω πτεροῖ καὶ μετάνοι ποιεῖ , ὡς δικαιοσύνης κτῆσις καὶ ἀρετῆς . Σκοπεῖν δέ . Τὶ φορτισμένος , εἶπέ μοι , τοῦ μηδὲν κεκτηθῆναι ; τοῦ στρέφει τὴν σιαγὼνα , καὶ τυπτόμενον μὴ ἀντιτύπτειν ; τοῦ ἀποθάνειν βιαῖῳ θανάτῳ ; Ἄλλ’ ὅμως ἂν φιλοσοφήσωμεν , ταῦτα πάντα κοῦφα καὶ ῥάβδια καὶ ἡδονῆς ποιήσεται . Ἄλλὰ μὴ θορυβηθῆτε , ἀλλ’ ἕκαστον αὐτῶν μετὰ ἀκριβείας ἐξετάσωμεν μεταχειριζόμενοι · καὶ , εἰ βούλεσθε , τὸ πρῶτον τὸ καὶ πολλοῖς ἐπίπονον εἶναι δοκοῦν . Ἡστερον οὖν , εἶπέ μοι , βαρὺ καὶ ἐπαχθές , τὸ μίαν γαστέρα μεριμνῆν , ἢ τὸ μυρίων φροντίζειν ; τὸ ἐν περιθεληθῆναι ἱμάτιον καὶ μὴδὲν πλέον ἐπιζητεῖν , ἢ τὸ πολλά ἐνδον ἔχοντα καὶ ἐκάστην ἡμέραν καὶ νύκτα κόπτεσθαι , δεδοικότα , τρέμοντα ὑπὲρ τῆς φυλακῆς , ἀλγοῦντα καὶ ἀγχόμενον ὑπὲρ τῆς ζημίας , μὴ σπθόρωτον γέννηται , μὴ οἰκτίξας ἀφελέμενος ἀπελθῇ ; Πλὴν ἀλλὰ δσα ἀνείπω , οὐδὲν παραστήσει τοιούτων ὁ λόγος , οἷον τὴν τῶν πραγμάτων πείρα . Διὸ ἐδουλόμην τινὰ τῶν εἰς ἐκείνην φθοσάντων τὴν χορυφὴν τῆς φιλοσοφίας ἡμῖν παρεῖναι , καὶ τότε σαφῶς τὸ εἴδος τοῦ πράγματος τὴν ἡδονὴν · καὶ ὡς οὐχ ὡς τις ἀνδρὶ ἐδάδατο ἐκείνους τῶν ἐρωτῶν ἀσκήμουσύνης , μυρίων παρεχόντων πλουτεῖν . Οὕτοι δὲ κατεδάξαντο · ἂν ποτε γενέσθαι πέντητε , φησί , καὶ βίβας τὰς φροντίδας ἂς ἔχουσι ; Καὶ τὶ τοῦτο ; Τῆς γὰρ ἀνοίας αὐτῶν καὶ τοῦ χαλεποῦ νοσήματος τοῦτο δείγμα , οὐ τοῦ τὸ πράγμα ἡδίστον εἶναι .
Lemmas: ἀτιμάζω . 429 εἰμί δέ ἔτι δείδω καί φρίττω , ὁ ζυγόν καί ὁ φορτίον ἀκούω , οὖον ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ὁ φόβος , ἀλλά ὁ σός βραδύς · ὡς ἐάν ἀλλά παρασκευάζω καί προθυμία ἔχω , πᾶς σύ ῥαβδίον εἰμί καί κοῦφος . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ Χριστός δείκνυμι σύ δεῖ καί ἐγώ αὐτός ποιέω , οὖον ὁ χρηστός μόνος εἶπον , καί εἰσάγω , οὐδέ ὁ φορτικός μόνος , ἀλλά ἅμα τετρᾶς τέδειξε . καί γάρ ζυγόν εἶπον , καί χρηστός καλέω · ὅσπερ φορτίον ὀνομάζω , καί ἐλαφρός προστίθημι · ἵνα μήτε ὡς ἐπίπονος φεύγω , μήτε ὡς σφόδρα εὔκολος καταφρονέω . εἰμί δέ καί μετά οὗτος δύσκολος ὁ ἀρετή εἰμί σύ δοκέω , ἐννοέω ὅτι δύσκολος ὁ κακία · ὅσπερ οὖν καί αὐτός αἰνίσσομαι , οὖον πρῶτος εἶπον , Ἄθεστος ὁ ζυγόν ἐγώ , ἀλλά πρῶτος , δεῦτε , ὁ κοπιάω καί φορτίζω , δείκνυμι ὅτι καί ὁ ἁμαρτία κόπος ἔχω , καί φορτίον βαρύς καί δυσβάστακτος εἰμί . οὐδέ γάρ , κοπιάω , εἶπον μόνος , ἀλλά καί , φορτίζω . οὗτος καί ὁ Προφήτης λέγω , ὁ φύσις αὐτός ὑπογράφω · Όσεϊ φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ . καί ὁ Σαχαραίας δέ ὑπογράφω αὐτός , μόλυβδος τάλαντον αὐτός εἰμί φημί . καί οὗτος καί ὁ πείρω αὐτός δείκνυμι . οὐδείς γάρ οὗτος βαρύς Ψυχή , [ οὐδείς οὗτος πηρόω διάνοια ] καί πίπτω κάτω , ὡς ἁμαρτία σύνοιδα · οὐδείς οὗτος πτερόω καί μετανοέω ποιέω , ὡς δικαιοσύνη κτῆσις καί ἀρετή . σκοπάω δέ . τίς φορτισμένος , εἶπον ἐγώ , ὁ μηδείς κτάομαι ; ὁ στρέφω ὁ σιαγών , καί τύπτω μή ἀντιτύπτω ; ὁ ἀποθνῄσκω βίαιος θάνατος ; ἄλλος ὅμως εἄν φιλοσοφέω , οὗτος πᾶς κοῦφος καί ῥαβδίον καί ἡδονή ποιέω . ἀλλά μή θορυβέω , ἀλλά ἕκαστος αὐτός μετά ἀκρίβεια ἐξετάζω μεταχειρίζομαι · καί , εἰμί βούλομαι , ὁ πρῶτος ὁ καί πολύς ἐπίπονος εἰμί δοκέω . Ἡστερον οὖν , εἶπον ἐγώ , βαρύς καί ἐπαχθής , ὁ εἷς γαστήρ μεριμνῆν , ἢ ὁ μυρίος φροντίζω ; ὁ ἐν περιθεληθῆναι ἱμάτιον καί μηδείς πλέω ἐπιζητέω , ἢ ὁ πολύς ἔνδον ἔχω καί ἕκαστος ἡμέρα καί νύξ κόπτω , δείδω , τρέμω ὑπέρ ὁ φυλακή , ἀλγέω καί ἄγχω ὑπέρ ὁ ζημία , μή σπθόρωτον γεννητής , μή οἰκτίζω ἀφαιρέω ἀπέρχομαι ; πλήν ἀλλά δσοι ἀνειπεῖν , οὐδείς παρίστημι τοιοῦτος ὁ λόγος , οἷος ὁ ὁ πρᾶγμα πείρω . Διὸ δουλόω τις ὁ εἰς ἐκεῖνος φθονέω ὁ χορυφημι ὁ φιλοσοφία ἐγώ πάρειμι , καί τότε σαφῶς ὁ εἶδος ὁ πρᾶγμα ὁ ἡδονά · καί ὡς οὐ ὡς τις ἀνήρ ἐδάδατο ἐκεῖνος ὁ ἐρωτάω ασκημουσυνιημι , μυρίος παρέχω πλουτέω . οὕτος δέ καταδάκνω · εἄν ποτός γίγνομαι πενθέω , φημί , καί Βίβας ὁ φροντίς ὅς ἔχω ; καί τίς οὗτος ; ὁ γάρ ἄνοια αὐτός καί ὁ χαλεπός νόσημα οὗτος δείγμα , οὖον ὁ ὁ πράγμα ἡδύς εἰμί .