joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0112.2
κατέλαβε δικαιοσύνην · Ἰσραὴλ δὲ διώκων νόμον δικαιοσύνης , εἰς νόμον δικαιοσύνης οὐκ ἔφθασε . Διατί ; Ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως , ἀλλ’ ὡς ἐξ ἔργων . Ἐπεὶ οὖν τοῦτο ἦν τὸ αἴτιον τῶν κακῶν , παραγίνεται ὁ Ἰωάννης , οὐδὲν ἕτερον ποιῶν , ἢ εἰς ἔννοιαν αὐτοὺς ἄγων τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων . Τοῦτο γοῦν καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ ἐδίδου , μετανοίας καὶ ἐξομωλογήσεως ὄν . Τοῦτο καὶ τὸ κήρυγμα ἐδείκνυ · οὐδὲν γὰρ ἄλλο ἔλεγεν , ἀλλ’ Ἰτε , Ποιήσατε καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας . Ἐπεὶ οὖν τὸ μὴ καταγινώσκειν τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων , ὡς καὶ Παῦλος ἐδήλωσεν , ἀποκρύπτειν αὐτοὺς ἐποίει ⁵ τοῦ Χριστοῦ · τὸ δὲ εἰς ἔνοιαν ἔρχεσθαι , εἰς ἐπιθυμίαν καθίστη ⁶ τοῦ τὸν λυτροῦν ἐπιζητεῖν καὶ τῆς ἁρέσεως · ἐπιθυμεῖν · τοῦτο ἦλθε κατασκευάζων Ἰωάννης , καὶ πειθὼν αὐτοὺς μετανοεῖν · οὐχ ἵνα κολασθῶσιν , ἀλλ’ ἵνα τῇ μετανοίᾳ γενόμενοι ταπεινότεροι , καὶ καταγνόντες ἑαυτῶν , εἰς τὸ λαβεῖν τὴν ἄφεσιν δρᾶσιν . Ὅρα γοῦν πῶς αὐτὸ τέθεικεν ἀκριβῶς . Εἰπὼν γὰρ ὅτι , Ἦλθε κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας ἐν τῇ ἐρήμῳ τῇ Ἰουδαίας , ἐπήγαγεν , Εἰς ἄφεσιν · ὡςἀνελ ἔλεγεν · διὰ τοῦτο αὐτοὺς ἐπειδὲν ὁμολογεῖν καὶ μετανοεῖν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν , οὐχ ἵνα κολασθῶσιν , ἀλλ’ ἵνα εὐκολώτερον τὴν μετὰ ταῦτα ἄφεσιν δέξωνται . Εἰ μὴ γὰρ κατέγνωσαν ἑαυτῶν , οὐχ ἂν οὐδὲ τὴν χάριν ἤττησαν · μὴ ζητοῦντες δὲ , οὐχ ἂν ¹⁰ τῆς ἁρέσεως ἔτυχον . Ὡστε τοῦτο ἐκεῖνοι ¹¹ προωδοποιεῖ ¹² τὸ βάπτισμα · διὸ καὶ λέγειν , Ἰνα πιστευσωσιν εἰς τὸν ἐρχόμενον μετ’ αὐτόν , μετὰ τὴς εἰρημένης καὶ ταύτην ἑτέραν αἰτίαν τιθεῖς τοῦ βαπτισματος . Οὐδὲ γὰρ ἴσον ἦν περιίπαι τὰς οἰκίας , καὶ περιάγειν τὸν Χριστὸν τὸς χεῖρας λαμβάνων , καὶ λέγειν , Εἰς τοῦτον πιστεύσατε · καὶ πάντων παραγινομένου καὶ ὁρώντων τὴν μακαρίαν ἐκείνην ἐννοήσιν φανῆν , καὶ τὰ ἄλλα ἐπιτελεσθῆναι ἀπαντα . Διὰ τοῦτο ἔρχεται ἐπὶ τὸ βάπτισμα . Καὶ γὰρ καὶ ἡ τοῦ βαπτίζοντος ὑπάλλησις , καὶ ἡ τοῦ πράγματος ὑπόθεσις , πᾶσαν τὴν πόλιν εἶλκε , καὶ πρὸς τὸν Ἰορδάνην ἐκάλει , καὶ θέατρον ἐγένετο μέγα . Διὰ τοῦτο αὐτοὺς καὶ παραγενόμενους ¹³ καταστῆλει , καὶ πείθει μηδὲν μέγα περὶ ἑαυτῶν φανταζέσθαι , δείκνυς τῶν ἐχθρῶν ὄντας ὑπευθὼνους κακῶν , εἰ μὴ μετανοήσαιεν , καὶ τοὺς προγόνους ἀφέντες , καὶ τὸ ἐπ’ ἐκείνοις ἀγάλλεσθαι , δεξάμενοι ¹⁴ τὸν παραγιγνόμενον . Καὶ γὰρ συνεσπάστο τὰ κατὰ τὸν Χριστὸν τέως , καὶ ἔδδει τεθναῖα παρὰ πολλοῖς διὰ τὴν εἰς [ 142 ] Βηθλεὲμ γεγενημένην σφαγήν . Εἰ γὰρ καὶ δώδεκα ἔτη γενομένου ἐξέφυγεν ἑαυτόν , ἀλλὰ ταχέως καὶ συνεσπάτο πάλιν · διὰ δὲ τοῦτο λαμπρὸν ἔδει τὸν προοιμὸν καὶ ὑψηλτέρας ἀρχῆς . Διὸ καὶ πρώτων τὸς τὰ μηδέποτε ¹⁵ ἤκουσαν Ἰουδαῖοι , μὴτε παρὰ προφήτῃ , μὴτε παρ’ ἄλλῳ τινῶν , ἀνακηρύττει λαμπρὰ τῇ φωνῇ , τῶν οὐρανῶν καὶ τῆς ἐκεί βασιλείας μεμνημένος , οὐδὲν ¹⁶ περὶ τῆς γῆς λέγων λοιπόν . Βασιλείαν δὲ ἐνταῦθα τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ¹⁷ προτέρερον καὶ τὴν ἐσχάτην φησιν ¹⁸ . Καὶ τί τοῦτο πρὸς Ἰουδαίους ; φησίν · οὐδὲ γὰρ Ἰσαῖ τί λέγεις . Διὰ γὰρ τοῦτο οὕτω λέγω , φησίν , ἵνα ὑπὸ τῆς ἀσφαλείας τῶν λεγομένων διεγερθῶμεν , ἔλθωσιν εἰς τὸ ζητῆσαι τὸν χρηστούμενον . Οὕτω γοῦν αὐτοὺς ἐπὶ τὰς χρησταίας ¹⁹ ἐλπίδας παραγενόμενους , ὡς καὶ τελιώνας καὶ στρατιώτας πολλοὺς ἐρωτῶν , τί δεῖ πράττειν , καὶ πῶς τὸν ἑαυτῶν βίον οἰκονομεῖν · ὅπερ ἦν σημεῖον τοῦ τῶν βιωτικῶν λοιπὸν ²⁰ ἀπηλλάχθαι πραγμάτων , καὶ πρὸς ἕτερα μεῖζονα ὁρᾶν , καὶ τὰ μέλλοντα διενεοπολεῖν . Καὶ γὰρ ἄπαντα αὐτοὺς καὶ τὰ ὁρώμενα καὶ τὰ λεγόμενα εἰς ὑψηλὸν ἦγε φρόνημα . γ . Ἐννόησον γοῦν ἡλίκον ἦν ἰδεῖν ἄνθρωπον μετὰ τριάκοντα ἔτη καταβαίνοντα ἀπὸ τῆς ἐρήμου , ἀρχιρεὼς υἱὸν γεγόμενον , μηδὲν δεηθέντα τῶν ἀνθρωπ -
Lemmas: καταλαμβάνω δικαιοσύνη · Ἰσραήλ δέ διώκω νόμος δικαιοσύνη , εἰς νόμος δικαιοσύνη οὐ φθάνω . διατί ; ὅτι2 οὐ ἐκ πίστις , ἀλλά ὡς ἐκ ἔργον . ἐπεί οὖν οὗτος εἰμί ὁ αἴτιος ὁ κακός , παραγίγνομαι ὁ Ἰωάννης , οὐδείς ἕτερος ποιέω , ἢ εἰς ἔννοια αὐτός ἄγω ὁ οἰκέω ἁμάρτημα . οὗτος γοῦν καί ὁ σχῆμα αὐτός δίδωμι , μετάνοια καί ἐξομολόγησις εἰμί . οὗτος καί ὁ κήρυγμα δείκνυμι · οὐδείς γάρ ἄλλος λέγω , ἀλλά ἔρχομαι , ποιέω καρπός1 ἄξιος ὁ μετάνοια . ἐπεί οὖν ὁ μή καταγιγνώσκω ὁ οἰκέω ἁμάρτημα , ὡς καί Παῦλος δηλόω , ἀποκρύπτω αὐτός ποιέω ⁵ ὁ Χριστός · ὁ δέ εἰς νοια ἔρχομαι , εἰς ἐπιθυμία καθίστημι ⁶ ὁ ὁ λυτρόω ἐπιζητέω καί ὁ ἄρεσις · ἐπιθυμέω · οὗτος ἔρχομαι κατασκευάζω Ἰωάννης , καί πειθώ αὐτός μετανοέω · οὐ ἵνα κολάζω , ἀλλά ἵνα ὁ μετάνοια γίγνομαι ταπεινός , καί καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , εἰς ὁ λαμβάνω ὁ ἄφεσις δρᾶσις . Ὅρας γοῦν πῶς αὐτός τίθημι ἀκριβῶς . εἶπον γάρ ὅτι , ἔρχομαι κηρύσσω βάπτισμα μετάνοια ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ Ἰουδαῖος , ἐπάγω , εἰς ἄφεσις · ἀναιρέω λέγω · διά οὗτος αὐτός ἐφοράω ὁμολογέω καί μετανοέω ἐπί ὁ ἁμάρτημα , οὐ ἵνα κολάζω , ἀλλά ἵνα εὔκολος ὁ μετά οὗτος ἄφεσις δέχομαι . εἰμί μή γάρ καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , οὐ εἄν οὐδέ ὁ χάρις ἀτάω · μή ζητέω δέ , οὐ εἄν ¹⁰ ὁ ἄρεσις τυγχάνω . ὡστε οὗτος ἐκεῖνος ¹¹ προοδοποιέω ¹² ὁ βάπτισμα · διό καί λέγω , ἵνα πιστεύω εἰς ὁ ἔρχομαι μετά αὐτός , μετά σής εἴρω καί οὗτος ἕτερος αἴτιος τιθεῖς ὁ βάπτισμα . οὐδέ γάρ ἴσος εἰμί περιέπω ὁ οἰκίον , καί περιάγω ὁ Χριστός τός χείρ λαμβάνω , καί λέγω , εἰς οὗτος πιστεύω · καί πᾶς παραγίγνομαι καί ὁράω ὁ μακάριος ἐκεῖνος ἐννόησις φανός , καί ὁ ἄλλος ἐπιτελέω ἅπας . Ζεύς οὗτος ἔρχομαι ἐπί ὁ βάπτισμα . καί γάρ καί ὁ ὁ βαπτίζω ὑπάλλησις , καί ὁ ὁ πρᾶγμα ὑπόθεσις , πᾶς ὁ πόλις ἕλκω , καί πρός ὁ Ἰορδάνης καλέω , καί θέατρον γίγνομαι μέγας . Ζεύς οὗτος αὐτός καί παραγίγνομαι ¹³ καταστέλλω , καί πείθω μηδείς μέγας περί ἑαυτοῦ φαντάζω , δείκνυμι ὁ ἐχθρός εἰμί ὑπευθὼνους κακός , εἰμί μή μετανοέω , καί ὁ πρόγονος ἀφίημι , καί ὁ ἐπί ἐκεῖνος ἀγάλλομαι , δέχομαι ¹⁴ ὁ παραγίγνομαι . καί γάρ συσπάω ὁ κατά ὁ Χριστός τέως , καί ἐσθίω θνῄσκω παρά πολύς διά ὁ εἰς [ 142 ] Βηθλεέμ γίγνομαι σφαγή . εἰμί γάρ καί δώδεκα ἔτος γίγνομαι ἐκφεύγω ἑαυτοῦ , ἀλλά ταχέως καί συσπάω πάλιν · διά δέ οὗτος λαμπρός ἐσθίω ὁ προοιμος καί ὑψηλός ἀρχή . Διὸ καί πρῶτος τός ὁ μηδέποτε ¹⁵ ἀκούω Ἰουδαῖος , μήτε παρά προφήτης , μήτε παρά ἄλλος τις , ἀνακηρύσσω λαμπρός ὁ φωνή , ὁ οὐρανός καί ὁ ἐκεῖ βασίλεια μιμνήσκω , οὐδείς ¹⁶ περί ὁ γῆ λέγω λοιπός . βασιλεία δέ ἐνταῦθα ὁ παρουσία αὐτός ¹⁷ προτερέω καί ὁ ἔσχατος φημί ¹⁸ . καί τίς οὗτος πρός Ἰουδαῖος ; φημί · οὐδέ γάρ Ἴσαι τίς λέγω . Ζεύς γάρ οὗτος οὗτος λέγω , φημί , ἵνα ὑπό ὁ ἀσφάλεια ὁ λέγω διεγείρω , ἔρχομαι εἰς ὁ ζητέω ὁ χρηστουμενω . οὕτως γοῦν αὐτός ἐπί ὁ χρησταίας ¹⁹ ἐλπίς παραγίγνομαι , ὡς καί τελιώνης καί στρατιώτης πολύς ἐρωτάω , τίς δεῖ πράσσω , καί πῶς ὁ ἑαυτοῦ βίος οἰκονομέω · ὅσπερ εἰμί σημεῖον ὁ ὁ βιωτικός λοιπός ²⁰ ἀπαλλάσσω πρᾶγμα , καί πρός ἕτερος μείζων ὁράω , καί ὁ μέλλω διενεοπολεω . καί γάρ ἅπας αὐτός καί ὁ ὁράω καί ὁ λέγω εἰς ὑψηλός ἄγω φρόνημα . γ . ἐννοέω γοῦν ἡλίκος εἰμί ὁράω ἄνθρωπος μετά τριάκοντα ἔτος καταβαίνω ἀπό ὁ ἐρῆμος , ἀρχιρεύς υἱός γίγνομαι , μηδείς δήω ὁ ἀνθρωπ -