joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0392.1
τῇ δήμῳ , ὅτι κρατεῖ καὶ αὐθεντεῖ τοῦ παιδός , οὐδὲν οὐδέπω περὶ αὐτῷ μέγα φανταζομένη · διὸ καὶ ἀκαίρως προσῆλθεν . “ Ὦρα γοῦν καὶ αὐτὴς καὶ ἐκείνων τὴν ἀπόνοιαν . Δεόν γὰρ εἰσελθόντας ἀκούσαι μετὰ τοῦ ὄχλου , ἢ μὴ τοῦτο βουλομένους ἀναμεῖναι καταλύσαι τὸν λόγον , καὶ τότε προελθεῖν · ὁ δὲ ἔξω καλοῦσιν αὐτὸν , καὶ ἐπὶ πάντων τοῦτο ποιοῦσι , φιλοτιμίαν ἐπιδεικνύμενοι ¹⁸ περιττὴν , καὶ δεῖξαι θέλοντες , ὅτι μετὰ πολλῆς αὐτῷ ἐπιτάπτουσιν τῆς ἐξουσίας . “ Ὦστερ καὶ οἱ εὐαγγελιστὴς δείκνυσιν ¹⁹ ἐγχαλῶν · αὐτὸ γὰρ τοῦτο αἰνιττόμενος , οὕτως εἴρηκεν · “ Ἐτι αὐτοῦ λαλοῦντος τοῖς ὀχλοῖς · ὡσαυτὶ ἔλεγε · Μὴ γὰρ οὐχ ἤν καιρὸς ἕτερος ; μὴ γὰρ οὐχ ἤν κατ’ ἰδίαν διαλεγέσθαι ; Τί δὲ καὶ λαλῆσαι ἐβούλοντο ; Εἰ μὲν γὰρ ὑπὲρ τῶν τῆς ἀληθείας dóματων , κοινὴ ταῦτα προσεδέξαν ἔχρη , καὶ ἐπὶ πάντων εἰπεῖν , ὥστε καὶ τοὺς ἄλλους κερδαίνει · εἰ δὲ περὶ ἐτέρων τῶν αὐτοῖς διαφερόντων , οὐχ ἔχρην ὧσα κατεπειγειν . Εἰ γὰρ πατέρα θάψαι οὐκ ἄφρξεν , ἵνα μὴ διακόπτηται ἢ ἀκολουθία , πολλῷ μᾶλλον τὴν αὐτοῦ δημηγορίαν καταλύσαι οὐχ ἔχρην ὑπὲρ τῶν οὐδὲν προσιχόντων . “ Ὦθεν ὁρῶν , ὅτι νενοθορὸς τοῦτο μόνον ἐποίουν · ὁ καὶ Ἰωάννης δηλῶν ἔλεγεν , ὅτι Οὐδὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν · [ 468 ] καὶ τὰ ῥήματα δὲ αὐτῶν ἀπαγγέλλει διὰ πολλῆς γέμοντα ἀνοίας , λέγων ὅτι εἴλκον αὐτὸν ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα , δι’ ἕτερον μὲν οὐδὲν , ἵνα δὲ αὐτοὶ δοξῶν ἀπὸ τῶν ἐκείνου σημείων καρπωσωνται . Εἰ γὰρ ταῦτα ποιεῖς , φησί , δεῖξον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ · οὐδεὶς γὰρ τι ποιεῖ ἐν κρυπτῷ , καὶ ζητεῖ αὐτὸς φανερός εἶναι · ὅτε καὶ αὐτὸς ²⁰ αὐτοῖς ἐπεδήμησε , τὴν σαρκικὴν αὐτῶν αἰτιώμενος γνώμην . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι ὠνειδίζον , καὶ ἔλεγον · Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός , οὗ ὁμεῖς ἴσμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα ; καὶ τὸν ἀδελφοὺς αὐτοῦ οὐχὶ παρ’ ἡμῖν εἰσι ; τὴν εὐτέλειαν βουλόμενοι τὴν ἀπὸ τοῦ γένους ἀποκρούσασθαι , ἐπὶ τὴν τῶν σημείων αὐτὸν ἔλαλουν τρόπον . Διὰ τοῦτο αὐτὸς διακρύπεται , ὁ πάθος αὐτῶν βουλόμενος ἰάσασθαι · ὡς εἴγε ἀνηγάσσαθαι ἠθέλει τὴν μητέρα , ὅτε ἐκείνοι ὠνειδίζον , τοῦτο ἂν ἠρνήσατο . Νῦν δὲ φαίνεται τισαυτὸν αὐτῆς ποιοῦμενος πρόνοιαν , ὡς καὶ πρὸς αὐτῷ τῷ σταυρῷ τῷ πάντων μάλιστα πηδοῦμένῳ μαθητῇ παρακαταθεῖσαι αὐτήν , καὶ πολλὰ ὑπὲρ αὐτῆς ἐπισκήψαι . “ Αλλ’ οὐχὶ νῦν τοῦτο ποιεῖ , κηδόμενος αὐτῆς καὶ τῶν ἀδελφῶν . Ἐπειδὴ γὰρ ὡς ἀνθρώπῳ προσέσχον ψιλῷ , καὶ ἐνενοθόρουν , τὸ νόστημα ἐκβάλλει , οὐχ ὑβρίζει , ἀλλὰ διορθοῦντος . Σὺ δὲ μοι μὴ τὰ ῥήματα ἐξετάζει μόνον ἐπιτιμήσιν ἔχοντα σύμμετρον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀτοπίαν καὶ τὴν τόλμην τῶν ἀδελφῶν , ἣν ἐτόλμησαν , καὶ τὸν ἐπιτιμῶντα τις ἤν · ὅτι οὐχὶ ψιλὸς ἄνθρωπος , ἀλλ’ ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ · καὶ τὸ βουλλόμενος ἐπετίμα · οὐδὲ γὰρ ἐξάπτουσαι θέλων , ἀλλ’ ἀπαλλάξαι τοῦ τυραννικοτάτου πάθους , καὶ κατὰ μικρὸν ἐναγαγεῖν εἰς τὴν προσήκουσαν περὶ αὐτοῦ γνῶναι , καὶ πιστῶσαι ὅτι οὐχὶ υἱὸς αὐτῆς μόνον ἐστιν , ἀλλὰ καὶ Δεσπότης · καὶ δέει σφόδρα πρέπουσιν καὶ αὐτῇ τὴν ἐπιτιμήσιν , κάκεινην λυσισσολοῦσαν , καὶ μετὰ τούτων πολλὰ καὶ τὸ ἡμερον ἔχουσαν . Οὐδὲ γὰρ εἴπεν , “ Ἀπελθε , εἰπε τῇ μητρὶ , ὅτι Οὐχ εἰ μου μήτηρ , ἀλλὰ πρὸς τὸν εἰπόντα ἀποτείνειν λέγων · Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου ; μετὰ τῶν εἰρημένων καὶ ἕτερόν τὸ κατασκευάζει . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Τὸ μήτε ἐκείνους , μήτε ἄλλους ²¹ , συγγενεία θαμβροῦντας , ἀρετῆς ἀμελεῖν . Εἰ γὰρ ταύτην οὐδὲν ὠφελεῖ τὸ μήτερα εἶναι , εἰ μὴ ἐκ-ἰνο εἴη , σχολὴ γ’ ἄν ²² ἕτερος τῆς ἀπὸ συγγενείας ψυχολογίας . Μια γὰρ ἐστιν
Lemmas: ὁ δῆμος , ὅτι κρατέω καί αὐθεντέω ὁ παῖς , οὐδείς οὐδέπω περί αὐτός μέγας φαντάζω · διό καί ἄκαιρος πρόσειμι . “ ὤρα γοῦν καί αὐτός καί ἐκεῖνος ὁ ἀπόνοια . δήω γάρ εἰσέρχομαι ἀκούω μετά ὁ ὄχλος , ἢ μή οὗτος βούλομαι ἀναμένω καταλύω ὁ λόγος , καί τότε προέρχομαι · ὁ δέ ἔξω καλέω αὐτός , καί ἐπί πᾶς οὗτος ποιέω , φιλοτιμία ἐπιδείκνυμι ¹⁸ περισσός , καί δείκνυμι ἐθέλω , ὅτι μετά πολύς αὐτός επιταπτους ὁ ἐξουσία . “ Ὅστερ καί ὁ εὐαγγελιστής δείκνυμι ¹⁹ ἐγχαλάω · αὐτός γάρ οὗτος αἰνίσσομαι , οὕτως εἴρω · “ ἔτι αὐτός λαλέω ὁ ὄχλος · ὡσαυτὶ λέγω · μή γάρ οὐ ἐάν καιρός ἕτερος ; μή γάρ οὐ ἐάν κατά ἴδιος διαλέγω ; τις δέ καί λαλέω βούλομαι ; εἰμί μέν γάρ ὑπέρ ὁ ὁ ἀλήθεια dóματων , κοινός οὗτος προσδέχομαι χράω , καί ἐπί πᾶς εἶπον , ὥστε καί ὁ ἄλλος κερδαίνω · εἰμί δέ περί ἕτερος ὁ αὐτός διαφέρω , οὐ χρή ὠθέω κατεπείγω . εἰμί γάρ πατήρ θάπτω οὐ ἄφρξεν , ἵνα μή διακόπτω ἢ ἀκολουθία , πολύς μᾶλλον ὁ αὐτός δημηγορία καταλύω οὐ χρή ὑπέρ ὁ οὐδείς προσέχω . “ ὤθω ὁράω , ὅτι νενοθορὸς οὗτος μόνος ποιέω · ὁ καί Ἰωάννης δηλόω λέγω , ὅτι οὐδέ ὁ ἀδελφός αὐτός πιστεύω εἰς αὐτός · [ 468 ] καί ὁ ῥῆμα δέ αὐτός ἀπαγγέλλω διά πολύς γέμω ἄνοια , λέγω ὅτι ἕλκω αὐτός ἐπί ὁ Ἱερουσαλήμ , διά ἕτερος μέν οὐδείς , ἵνα δέ αὐτός δόξα ἀπό ὁ ἐκεῖνος σημεῖον καρπόω . εἰμί γάρ οὗτος ποιέω , φημί , δείκνυμι σαυτοῦ ὁ κόσμος · οὐδείς γάρ τίς ποιέω ἐν κρυπτός , καί ζητέω αὐτός φανερός εἰμί · ὅτε καί αὐτός ²⁰ αὐτός ἐπιδημέω , ὁ σαρκικός αὐτός αἰτιάομαι γνώμη . ἐπεί γάρ ὁ Ἰουδαῖος ὀνειδίζω , καί λέγω · οὐχ οὗτος εἰμί ὁ ὁ τέκτων υἱός , ὅς ὄμνυμι οἶδα ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ ; καί ὁ ἀδελφός αὐτός οὐ παρά ἐγώ εἰμί ; ὁ εὐτέλεια βούλομαι ὁ ἀπό ὁ γένος ἀποκρούω , ἐπί ὁ ὁ σημεῖον αὐτός λαλέω τρόπος . Ζεύς οὗτος αὐτός διακρύπτω , ὁ πάθος αὐτός βούλομαι ἰάομαι · ὡς εἰ ἀνάγω ἐθέλω ὁ μήτηρ , ὅτε ἐκεῖνος ὀνειδίζω , οὗτος εἄν ἀρνέομαι . νῦν δέ φαίνω τισεαυτου αὐτός ποιέω πρόνοια , ὡς καί πρός αὐτός ὁ σταυρός ὁ πᾶς μάλιστα πηδάω μαθητής παρακαταθέω αὐτός , καί πολύς ὑπέρ αὐτός ἐπισκήπτω . “ ἀλλά οὐ νῦν οὗτος ποιέω , κήδω αὐτός καί ὁ ἀδελφός . ἐπεί γάρ ὡς ἄνθρωπος προσέχω ψιλός , καί ενενοθρωσκω , ὁ νόστιμος ἐκβάλλω , οὐ ὑβρίζω , ἀλλά διορθόω . σύ δέ ἐγώ μή ὁ ῥῆμα ἐξετάζω μόνος ἐπιτίμησις ἔχω σύμμετρος , ἀλλά καί ὁ ἀτοπία καί ὁ τολμάω ὁ ἀδελφός , ὅς τολμάω , καί ὁ ἐπιτιμάω τις ἐάν · ὅτι οὐ ψιλός ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός · καί ὁ βούλομαι ἐπιτιμάω · οὐδέ γάρ ἐξάπτω ἐθέλω , ἀλλά ἀπαλλάσσω ὁ τυραννικός πάθος , καί κατά μικρός ἐνάγω εἰς ὁ προσήκω περί αὐτός γιγνώσκω , καί πιστόω ὅτι οὐ υἱός αὐτός μόνος εἰμί , ἀλλά καί Δεσπότης · καί δήω σφόδρα πρέπω καί αὐτός ὁ ἐπιτίμησις , ἐκεῖνος λυσισσολουω , καί μετά οὗτος πολύς καί ὁ ἥμερος ἔχω . οὐδέ γάρ εἶπον , “ ἀπέρχομαι , εἶπον ὁ μήτηρ , ὅτι οὐχ εἰμί ἐγώ μήτηρ , ἀλλά πρός ὁ εἶπον ἀποτείνω λέγω · Τῖς εἰμί ὁ μήτηρ ἐγώ ; μετά ὁ εἴρω καί ἕτερος ὁ κατασκευάζω . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ μήτε ἐκεῖνος , μήτε ἄλλος ²¹ , συγγένεια θαμβροῦντας , ἀρετή ἀμελέω . εἰμί γάρ οὗτος οὐδείς ὠφελέω ὁ μήτηρ εἰμί , εἰμί μή ἐκλέγω εἰμί , σχολή γε ἄν ²² ἕτερος ὁ ἀπό συγγένεια ψυχολογία . εἷς γάρ εἰμί