joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0208.1
Οὐ δύνανται , ἀλλ' Οὐ θέλουσι · καὶ οὐκ εἰπε , Βαπτίσαι , ἀλλὰ Δακτυλῷ κενῇσαι , τοῦτέστιν , Οὐδὲ ἐγγύς γενέσθαι , οὐδὲ ἀφᾶσαι . Ἄλλὰ ποῦ σπουδαῖοι καὶ εὐνοοῦν ; Ἐν τοῖς κεκοιμημένοις . Πάντα γὰρ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσι , φησί , πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις . Εἰς κενοδοξίαν αὐτοὺς διαβάλλων ταῦτα λέγει , ὅπερ ¹⁶ αὐτὸς ἀπώλεσε . Τὰ μὲν γὰρ ἐμπροσθεν ὁμότητος καὶ ῥῳμῆς · ταῦτα δέ , δοξομανίας . Τοῦτο ἀπέστησεν αὐτοὺς τοῦ Θεοῦ · τοῦτο ἐν ἑτέρῳ ὀλέτρῳ ἀγωνιζοθαι παρεσκεύασε , καὶ διεξώσρεν . Οὕσους γὰρ ἂν τις ἔχῃ τοὺς θιατάς ¹⁷ , ἐπὶ τούτοις ἐσπουδασεν ἀρέσκειν , τοιούτους ἐπίδειχνυται καὶ τοὺς ἀγῶνας · καὶ ὁ μὲν ἐν γενναίοις παλαίων , τοιαῦτα καὶ τὰ ἀγωνίσματα μαίνεται · ὁ δὲ ἐν ψυχροῖς καὶ ἀναπεπυκωτοῖς , καὶ αὐτὸ · ῥαθυμότερος γίνεται . Οἷον , ἔχει τὶς θεατὴν γέλωτι χαίροντα [ 705 ] · γίνεται γελωτοποιὸς καὶ αὐτὸς , ἵνα τέρψῃ τὸν θεατήν · ἕτερος σπουδαῖον καὶ φιλοσοφούντα · σπουδάζει καὶ αὐτὸς τοιοῦτος · εἶναι , ἐπὶ τούτῃ τούτῃ τῇ ἐπιταίῳ τῇ γνώμῃ , ἥμα διὰ πάντα καὶ ἐνταῦθα μετ' ἐπιτάσεως τὸ ἔγκλημα . Οὐδὲ γὰρ τὰ μὲν οὕτω , τὰ δὲ ἑτέρως ποιοῦσιν · ἀλλὰ πάντα ἀπλῶς οὕτως . Εἰτα ἐγκάλεσας αὐτοὺς κενοδοξίαν , δείκνυσιν οὐδὲ ἐπὶ τοῖς μεγάλοις καὶ ἀναγκαίοις κενοδοξοῦντας · ( οὐδὲ γὰρ εἶχον , ἀλλ' ἔρρωμοι ¹⁸ ἦσαν κατορθωμάτων ) ἀλλ' ἐπὶ ψυχροῖς καὶ εὐτελεσι , καὶ ἅ τῆς κακίας αὐτῶν τεκμήρια ἦν , τὰ φυλακτήρια , τὰ κράσπεδα ¹⁹ . Πλατυνοῦσι γὰρ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν , φησί , καὶ μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων αὐτῶν . Καὶ τίνὰ τὰῦτά ἐστι τὰ φυλακτήρια καὶ τὰ κράσπεδα ; Ἐπὶ τῇ συνεχεῖ ἐπιλανθανομένῳ τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ , ἐξέλεισεν ἐγγραφθῆναι βιβλίους μικροῖς τὰ θαύματα αὐτοῦ , καὶ ἐξηρηθῆναι αὐτὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν · ( οἷδὲ καὶ ἔλεγεν · Ἔσται ἀκάλατοι ἐν ὀφθαλμοῖς σου ) · ὁ φυλακτήρια ἐκάλεσεν · ὡς πολλαὶ νῦν τῶν γυναικῶν θύγατρες τῶν τραχηλῶν ἐξαρτῶσαι ἔχουσι . Καὶ ἵνα καὶ ἐτερόθεν πάλιν ὑπομνησθῶσι , ὁ πολλοὶ πολλάκως ποιοῦσιν , ὡς ἐπιλανθανόμενοι · ἵνα ἡ κρόκη τῶν δακτύλων ἀποδεσμοῦνται , τοῦτο ὁ Θεὸς ὡσπερ παιδίους ἐκλέυσιν ποιεῖν , κλῆσμα ὑακίνθινον ἐπὶ τῶν ἱματίων περὶ τὴν ὥραν τὴν περὶ τοὺς πόδας ἀπορράπττεσθαι , ἵνα προσέχοντες · ἀναμνησθῶσι τῶν ἐντολῶν · καὶ ²⁰ ἐκάλεσεν κράσπεδα . Ἐν τούτοις τοίνυν ἦσαν σπουδαῖοι , τοὺς τελώνας · τῶν βιβλίων πλατυνόντες , καὶ τὰ κράσπεδα μεγαλοποιούντες · ὅπερ ἔσχάτης κενοδοξίας ἦν . Τίνος γὰρ ἄνειχεν φιλοτιμίῃ , καὶ πλατυνεῖν ταῦτα ; μὴ γὰρ κατὸρ ὡμὰ σου τοῦτο ἐστι ; μὴ γὰρ τί σε οὐλῆν , ὅν γὰρ τὰ τῶν αὐτῶν κεράδη ; Οὐ γὰρ τὰ μεγαλύνειν ταῦτα καὶ ²¹ πλατυνεῖν ὁ Θεὸς ζῆτεῖ , ἀλλὰ τὸ μεμνηθῆναι τῶν αὐτοῦ κατορθωμάτων . Εἰ δὲ ἐπὶ ἐλεημοσύνη καὶ νηστείᾳ , καὶ τοῖς ἐπιπόνους καὶ ²² κατορθώμασιν οὐδὲν ἡμέτερος , φιλοτιμεῖσθαι οὐ δεῖ ; πῶς σὺ τοῦτο ἐνἀρῶν , ὦ Ἰουδαῖε , ἀ μάλιστα σοὺ κατηγορεῖ ῥαθυμίαν ; Οὐ δὲ οὐκ ἐν τούτοις μόνους , ἀλλὰ καὶ ἐν ἑτέροις μικροῖς ταῦτα ἐνδύουσι . Φιλοῦσι γὰρ , φησί , τὴν πρωτοκλισίαν ἐν τοῖς δεῖπνοις , καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς , καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς , καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων , Ῥαββί . Ταῦτα γὰρ εἰ καὶ μικρὰ τῇ ἡγεῖται , ἀλλὰ μεγάλων ἐστιν αἴτια κακῶν . Ταῦτα καὶ πόλεις καὶ Ἐκκλησίας ἀνέτρεψε . Καὶ μοι καὶ διακρύσαι ἐπεσιν νῦν , ὅταν τὰς πρωτοκαθεδρίας ἀκούσῃς καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς , καὶ λογιζόμενος πῶσα ἐντεῦθεν
Lemmas: οὖον δύναμαι , ἀλλά οὖον ἐθέλω · καί οὐ εἶπον , βαπτίζω , ἀλλά Δάκτυλος κενόω , τουτέστιν , οὐδέ ἐγγύς γίγνομαι , οὐδέ ἀφίημι . ἀλλά ποῦ σπουδαῖος καί εὐνοέω ; ἐν ὁ κοιμάω . Πάν γάρ ὁ ἔργον αὐτός ποιέω , φημί , πρός ὁ θεάομαι ὁ ἄνθρωπος . εἰς κενοδοξία αὐτός διαβάλλω οὗτος λέγω , ὅσπερ ¹⁶ αὐτός ἀπόλλυμι . ὁ μέν γάρ ἔμπροσθεν ομοτητη καί ῥώμη · οὗτος δέ , δοξομανία . οὗτος ἀφίστημι αὐτός ὁ Θεός · οὗτος ἐν ἕτερος ὄλεθρος ἀγωνίζομαι παρασκευάζω , καί διεξώσρεν . οὖσος γάρ εἄν τις ἔχω ὁ θιατη ¹⁷ , ἐπί οὗτος σπουδάζω ἀρέσκω , τοιοῦτος ἐπιδείκνυμι καί ὁ ἀγών · καί ὁ μέν ἐν γενναῖος Παλαίων , τοιοῦτος καί ὁ ἀγώνισμα μαίνομαι · ὁ δέ ἐν ψυχρός καί ἀναπεπυκωτοῖς , καί αὐτός · ῥᾴθυμος γίγνομαι . οἷος , ἔχω τις θεατής γέλως χαίρω [ 705 ] · γίγνομαι γελωτοποιός καί αὐτός , ἵνα τέρπω ὁ θεατής · ἕτερος σπουδαῖος καί φιλοσοφέω · σπουδάζω καί αὐτός τοιοῦτος · εἰμί , ἐπί Τούτη Τούτη ὁ ἐπιταίῳ ὁ γνώμη , ἀμάω διά πᾶς καί ἐνταῦθα μετά ἐπίτασις ὁ ἔγκλημα . οὐδέ γάρ ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἑτέρως ποιέω · ἀλλά πᾶς ἀπλόος οὕτως . εἶτα ἐγκαλέω αὐτός κενοδοξία , δείκνυμι οὐδέ ἐπί ὁ μέγας καί ἀναγκαῖος κενοδοξέω · ( οὐδέ γάρ ἔχω , ἀλλά ῥώννυμι ¹⁸ εἰμί κατόρθωμα ) ἀλλά ἐπί ψυχρός καί εὐτελής , καί ὅς ὁ κακία αὐτός τεκμήριον εἰμί , ὁ φυλακτήριον , ὁ κράσπεδον ¹⁹ . πλατύνω γάρ ὁ φυλακτήριον αὐτός , φημί , καί μεγαλύνω ὁ κράσπεδον ὁ ἱμάτιον αὐτός . καί τις Ούτος εἰμί ὁ φυλακτήριον καί ὁ κράσπεδον ; ἐπί ὁ συνεχής ἐπιλανθάνομαι ὁ εὐεργεσία ὁ Θεός , ἐξαιρέω ἐγγράφω βίβλιος μικρός ὁ θαῦμα αὐτός , καί ἐξαιρέω αὐτός ὁ χείρ αὐτός · ( οἶδα καί λέγω · εἰμί ἀκάλατοι ἐν ὀφθαλμός σύ ) · ὁ φυλακτήριον καλέω · ὡς πολύς νῦν ὁ γυνή θυγάτηρ ὁ τράχηλος ἐξαρτάω ἔχω . καί ἵνα καί ἐτερόθεν πάλιν ὑπομιμνῄσκω , ὁ πολύς πολλάκως ποιέω , ὡς ἐπιλανθάνομαι · ἵνα ὁ κρόκη ὁ δάκτυλος ἀποδεσμέω , οὗτος ὁ θεός ὡς παίδιος ἐκλύω ποιέω , κλῆσμα ὑακίνθινος ἐπί ὁ ἱμάτιον περί ὁ ὥρα ὁ περί ὁ πούς ἀπορράπτω , ἵνα προσέχω · ἀναμιμνήσκω ὁ ἐντολή · καί ²⁰ καλέω κράσπεδον . ἐν οὗτος τοίνυν εἰμί σπουδαῖος , ὁ τελώνης · ὁ βιβλίον πλατύνω , καί ὁ κράσπεδον μεγαλοποιώ · ὅσπερ ἔσχατος κενοδοξία εἰμί . τίς γάρ ἀνέχω φιλοτιμία , καί πλατύνω οὗτος ; μή γάρ Κάτορ ὠμός σύ οὗτος εἰμί ; μή γάρ τίς σύ οὐλή , ὅς γάρ ὁ ὁ αὐτός κεράς ; οὖον γάρ ὁ μεγαλύνω οὗτος καί ²¹ πλατύνω ὁ θεός ζητέω , ἀλλά ὁ μιμνήσκω ὁ αὐτός κατόρθωμα . εἰμί δέ ἐπί ἐλεημοσύνη καί νηστεία , καί ὁ ἐπίπονος καί ²² κατόρθωμα οὐδείς ἡμέτερος , φιλοτιμέομαι οὖον δεῖ ; πῶς σύ οὗτος ἐναίρω , εἰμί Ἰουδαῖος , ὅς μάλιστα σύ κατηγορέω ῥᾳθυμία ; οὖον δέ οὐ ἐν οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἐν ἕτερος μικρός οὗτος ἐνδύω . φιλέω γάρ , φημί , ὁ πρωτοκλισία ἐν ὁ δεῖπνον , καί ὁ πρωτοκαθεδρία ἐν ὁ συναγωγή , καί ὁ ἀσπασμός ἐν ὁ ἀγορά , καί καλέω ὑπό ὁ ἄνθρωπος , ῥαββί . οὗτος γάρ εἰμί καί μικρός ὁ ἡγέομαι , ἀλλά μέγας εἰμί αἴτιος κακός . οὗτος καί πόλις καί ἐκκλησία ἀνατρέπω . καί ἐγώ καί διακρύπτω ἔπος νῦν , ὅταν ὁ πρωτοκαθεδρία ἀκούω καί ὁ ἀσπασμός , καί λογίζομαι πάω ἐντεῦθεν