joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0307.1
τοῦτο ἥρῃμα καὶ κατὰ μικρὸν αὐτὸν εἰσάγει . Ἐπειδὴ γὰρ περιῆκουσε τοῦ Σαμουὴλ , καὶ παρεσκεύασε μὴ παραγενομένου ἀνεγείσθαι τὴν διοικαίωσιν , ἐγκαλοῦννός φησιν , Ἡ ἀνάγκη τῶν πολέμων ἐγένετο μικρὸν καὶ δὲν ὀργῆναι , ὡς ²⁸ οὐδὲν ἐργασάμενος διετέθη . Πάλιν ἐκέλευσε τὰ κατὰ τοὺς Ἀμαληκίτας · ὁ Θεὸς ὁ δὲ καὶ ταῦτα παρέδω . Ἐντεῦθεν εἰς τὰ κατὰ τὸν Δαυὶδ ἐξῆλθε τολμᾶν , καὶ οὕτως · ἥρῃμα καὶ κατὰ μικρὸν διασθαινὸν οὐκ ἔστιν , ἕως εἰς αὐτὸ τῆς ἀπωλείας τὸ βάραρδον ἐλθὼν ἐνέβαλεν ἑαυτόν . Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Καὶν οὐκ εὐθὺς παρώρμησεν ἀνελεῖν τὸν ἀδελφόν , ἀλλ’ οὐκ ἄν ἐπείσεν · ἀλλὰ πρῶτον αὐτὸν ²⁹ παρασκευάζει τὰ φραυλότερα προσιενεχθεῖν , λέγων · Οὐδὲν τοῦτο ἐστὶν ἀμάρτημα · δεύτερον , φθόνον καὶ βλασφημίαν ἀνέψεν , Οὐδὲν οὐδὲ παρὰ τοῦτο , λέγων · τρίτον , [ 815 ] ἀνελεῖν ἔπεισε ³⁰ καὶ ἀφῆναι τὴν μαιωρίαν · καὶ οὐ πρότερον ἀπέστη , ἕως τὸν κολοφῶνα ἐπέθηκε τῶν κακῶν . Διὸ χρὴ τὰς ἀρχὰς ἀνακρούεσθαι . Μάλιστα μὲν γὰρ εἰ καὶ ἐφ’ ³¹ ἑαυτῶν καὶ πρῶτα ἀμαρτήματα εἰστήχει , οὐδὲ οὕτως καταφρονεῖν ἔχρῃ τῶν πρώτων πλημμελημάτων · νυνὶ δὲ καὶ ἐπὶ μείζονι ἀνεισιεν , ὅταν ἀμελῇ τῇ διανοία . Διὸ χρὴ πάντα ποιεῖν , ὥστε τὰς ἀρχὰς αὐτῶν ἀναλαβεῖν . Μὴ γὰρ δὴ πρὸς τὴν φύσιν ἴδης τοῦ ἀμαρτήματος , ὅτι μικρά , ἀλλὰ δεὶ μεγάλων γίνεσθαι βίσα ἀμελουμένη . Εἰ γὰρ χρὴ τι καὶ θαυμαστὸν εἰπεῖν , οὐ τοσαύτης δεῖται ³² σπουδῆς τὰ μεγάλα ἀμαρτήματα , ὡς τὰ μικρὰ καὶ ἀτελῆ . Ἐκεῖνα μὲν γὰρ αὐτῇ τῇ φύσει τῆς ἀμαρτίας ἀποστρέφεσθαι παρασκευάζει · τὰ δὲ μικρὰ αὐτῷ τούτῳ ³³ εἰς ῥιθυμὸν ἐμβαλεῖν , καὶ οὐκ ἀφήσει γενναίως διαναστῆναι πρὸς τὴν αὐτῶν ἀναίρεσιν . Διὸ καὶ ταχέως γίνεται μεγάλα , καθευδόντων ἡμῶν . Τοῦτο καὶ ἐν τοῖς σώμασι συμβαίνει ἴδοι τις ἄν . Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰούδα τὸ μέγα τοῦτο ἐτέχθη κακόν . Εἰ γὰρ μὴ ἔδοξεν αὐτῷ μικρὸν εἶναι τὸ κλέπτειν τῶν πεντῶν τὰ χρήματα , οὐκ ἄν εἰς ταύτην ἐξῆνθεν τὴν προδοσίαν . Εἰ μὴ μικρὸν ἔδοξεν εἶναι ³⁴ τοῖς Ἰουδαίοις τὸ ὑπὸ κενοδοσίας ἀλισκεσθαι , οὐκ ἄν ἐξωλίσθον εἰς τὸ Χριστοκτόνον γενέσθαι . Καὶ πάντα δὲ τὰ κακὰ ἐκ τοῦτο ³⁵ ἴδοι τις ἄν γινόμενα . Οὐδεὶς γὰρ ταχέως καὶ ἀθρόον ἐπὶ τὴν κακίαν ἐκπτάξ . Ἔχει γὰρ ἔχει τινὰ αἰσχύνην ἐγκειμένην ἡμῖν ἡ ψυχή , καὶ τὴν ³⁶ πρὸς τὰ καλὰ αἰδῶ , καὶ ἀθρόον οὐκ ἄν τοσοῦτον ³⁷ ἀναῖσχυνθήσειεν , ὡς ὑφ’ ἐν ἀπαντα βίῃαι , ἀλλ’ ἥρῃμα καὶ κατὰ μικρὸν ἀπολλύμεν , ὅταν ἀμελῇ . Οὕτω καὶ εἰδωλολατρεία εἰσῆλθεν , τῶν ἀνθρώπων ὑπὲρ μέτρον τιμωμένων , καὶ τῶν ζῴων καὶ τῶν παρελθόντων ³⁸ οὕτω καὶ ἕδανα προσενεχθῆναι · οὕτω καὶ πορνεία ἐκράτησε , καὶ τὰ ἄλλα κακά . Σκόπει δέ . Ἐγέλασε τις ἀκαίρως · ἐνεκάλεσεν ἕτερος · ἄλλος ἐξέλιε τὸν φόβον εἰπόν , ὅυδὲν παρὰ τοῦτο . Τί γὰρ ἐστι τὸ γελάειν ; τί γὰρ παρὰ τοῦτο γένοιτ’ ἄν ; Ἀπὸ τοῦτο εὐτραπελία ἐτέχθη , ἐντεῦθεν αἰσχρολογία ³⁹ , εἶτα πρᾶξις αἰσχρά . Πάλιν ἐτερὸς ἐγκαλούμενος ἐπὶ τῇ διαβάλλει τὸν πλῆσιον καὶ λοιδορεῖσθαι καὶ κακηγορεῖν ⁴⁰ , κατεφρόνησεν εἰπών · Οὐδὲν ἐστι τὸ κακῶς λέγειν . Ἀπὸ τοῦτο μῖσος ἐτέχεν ἀφαστον , ἐχθραν ἀσπονδον , λυσσῶδες ἀπείρου ⁴¹ · ἀπὸ τῶν λοιδοριῶν πληγὰς · ἀπὸ τῶν πληγῶν φόνον πολλάκις . δ . Ἀπὸ μὲν οὖν τῶν μικρῶν οὕτω τὰ μεγάλα εἰσάγει ὁ πονηρὸς δαίμων ἐκεῖνος · ἀπὸ δὲ τῶν μεγάλων τὸ ἀπογινώσκειν ,
Lemmas: οὗτος ἐρῆμος καί κατά μικρός αὐτός εἰσάγω . ἐπεί γάρ περιακουω ὁ Σαμουήλ , καί παρασκευάζω μή παραγίγνομαι ἀναγίγνομαι ὁ διοικαιω , ἐγκαλέω φημί , ὁ ἀνάγκη ὁ Πολέμων γίγνομαι μικρός καί δέν ὀργάω , ὡς ²⁸ οὐδείς ἐργάζομαι διατίθημι . πάλιν κελεύω ὁ κατά ὁ Ἀμαληκίτης · ὁ θεός ὁ δέ καί οὗτος παραδίδωμι . ἐντεῦθεν εἰς ὁ κατά ὁ Δαυίδ ἐξέρχομαι τολμάω , καί οὕτως · ἐρῆμος καί κατά μικρός διασθαινὸν οὐ εἰμί , ἠώς εἰς αὐτός ὁ ἀπώλεια ὁ βάραρδον ἔρχομαι ἐμβάλλω ἑαυτοῦ . οὕτως καί ἐπί ὁ Καινίς οὐ εὐθύς παρορμάω ἀναιρέω ὁ ἀδελφός , ἀλλά οὐ ἄν πείθω · ἀλλά πρῶτος αὐτός ²⁹ παρασκευάζω ὁ φραυλοτερας προσφέρω , λέγω · οὐδείς οὗτος εἰμί ἁμάρτημα · δύο , φθόνος καί βλασφημία ἀνέψω , οὐδείς οὐδέ παρά οὗτος , λέγω · τρίτος , [ 815 ] ἀναιρέω πείθω ³⁰ καί ἀφίημι ὁ μαιωρια · καί οὖον πρότερος ἀφίστημι , ἠώς ὁ κολοφών ἐπιτίθημι ὁ κακός . Διὸ χρή ὁ ἀρχή ἀνακρούω . μάλιστα μέν γάρ εἰμί καί ἐπί ³¹ ἑαυτοῦ καί πρῶτος ἁμάρτημα εἰστήκω , οὐδέ οὕτως καταφρονέω χράω ὁ πρῶτος πλημμέλημα · νυνί δέ καί ἐπί μείζων ἀνίημι , ὅταν ἀμελέω ὁ διάνοια . Διὸ χρή πᾶς ποιέω , ὥστε ὁ ἀρχή αὐτός ἀναλαμβάνω . μή γάρ δή πρός ὁ φύσις ἴδη ὁ ἁμάρτημα , ὅτι μικρός , ἀλλά δεῖ μέγας γίγνομαι Βίσα ἀμελέω . εἰμί γάρ χρή τίς καί θαυμαστός εἶπον , οὖον τοσοῦτος δήω ³² σπουδή ὁ μέγας ἁμάρτημα , ὡς ὁ μικρός καί ἀτελής . ἐκεῖνος μέν γάρ αὐτός ὁ φύσις ὁ ἁμαρτία ἀποστρέφω παρασκευάζω · ὁ δέ μικρός αὐτός οὗτος ³³ εἰς ριθυμος ἐμβάλλω , καί οὐ ἀφίημι γενναῖος διανίσταμαι πρός ὁ αὐτός ἀναίρεσις . Διὸ καί ταχέως γίγνομαι μέγας , καθεύδω ἐγώ . οὗτος καί ἐν ὁ σῶμα συμβαίνω ὁράω τις ἄν . οὕτως καί ἐπί ὁ Ἰούδας ὁ μέγας οὗτος τίκτω κακός . εἰμί γάρ μή δοκέω αὐτός μικρός εἰμί ὁ κλέπτω ὁ πέντη ὁ χρῆμα , οὐ ἄν εἰς οὗτος ἐξανθέω ὁ προδοσία . εἰμί μή μικρός δοκέω εἰμί ³⁴ ὁ Ἰουδαῖος ὁ ὑπό κενοδοσίας ἁλίσκομαι , οὐ ἄν ἐξόλλυμι εἰς ὁ Χριστοκτόνος γίγνομαι . καί πᾶς δέ ὁ κακός ἐκ οὗτος ³⁵ ὁράω τις ἄν γίγνομαι . οὐδείς γάρ ταχέως καί ἀθρόος ἐπί ὁ κακία ἐκπτάσσω . ἔχις γάρ ἔχω τις αἰσχύνη ἔγκειμαι ἐγώ ὁ ψυχή , καί ὁ ³⁶ πρός ὁ καλός αἰδώς , καί ἀθρόος οὐ ἄν τοσοῦτος ³⁷ ἀναῖσχυνθήσειεν , ὡς ὑπό ἐν ἅπας βία , ἀλλά ἐρῆμος καί κατά μικρός ἀπόλλυμι , ὅταν ἀμελέω . οὕτως καί εἰδωλολατρία εἰσέρχομαι , ὁ ἄνθρωπος ὑπέρ μέτρον τιμάω , καί ὁ ζῷον καί ὁ παρέρχομαι ³⁸ οὗτος καί ἕδανα προσφέρω · οὗτος καί πορνεία κρατέω , καί ὁ ἄλλος κακός . σκοπάω δέ . γελάω τις ἄκαιρος · ἐγκαλέω ἕτερος · ἄλλος ἐξαιρέω ὁ φόβος εἶπον , οὐδείς παρά οὗτος . τις γάρ εἰμί ὁ γελάω ; τίς γάρ παρά οὗτος γίγνομαι ἄν ; ἀπό οὗτος εὐτραπελία τίκτω , ἐντεῦθεν αἰσχρολογία ³⁹ , εἶτα πρᾶξις αἰσχρός . πάλιν ἕτερος ἐγκαλέω ἐπί ὁ διαβάλλω ὁ πλησίος καί λοιδορέω καί κακηγορέω ⁴⁰ , καταφρονέω εἶπον · οὐδείς εἰμί ὁ κακῶς λέγω . ἀπό οὗτος μῖσος τίκτω ἀφίστημι , ἐχθρός ἄσπονδος , λυσσώδης ἤπειρος ⁴¹ · ἀπό ὁ λοιδορία πληγάς · ἀπό ὁ πληγή φόνος πολλάκις . δ . ἀπό μέν οὖν ὁ μικρός οὗτος ὁ μέγας εἰσάγω ὁ πονηρός δαίμων ἐκεῖνος · ἀπό δέ ὁ μέγας ὁ ἀπογιγνώσκω ,