joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0123.3
δ . Καὶ τῇ δυνασμῆτα , φησί , ποιήσαι καρπόν , τῆς τομῆς ἐπισκεμένης , καὶ τοῦ χρόνου οὕτως στενοῦ δυτος , καὶ τῆς προθεσμίας συντετμημένης ; Αὐνήση , φησίν · οὐ γὰρ τοιοῦτος οὗτος ὁ καρπός , εἰς ὃ τῶν δένδρων , χρόνον ἀναμένων πολύν , καὶ ὧρῶν ἀνάγκαις δουλεύων , καὶ πολλῆς ἑτέρας δεόμενος πραγματείας · ἀλλ᾿ ἀρκεῖ θελησαί , καὶ τὸ δένδρον εὐθὺς ἐκλάττησεν . Οὐ γὰρ ἡ φύσις τῆς βίζης μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡ τέχνη τοῦ γεωργοῦ πρὸς τὴν τοιαύτην τὰ μέγιστα συντελεῖ καρποφορίαν . Διὰ γὰρ τοῦ τούτο , ἵνα μὴ ταῦτα λέγωσιν , ὅτι θορυβεῖς ἡμᾶς , καὶ καταπεύγεις , καὶ ἄγχεις , ἀξίνην τε ἐπιτιθεῖς , καὶ τομὴν ἀπειλῶν , καὶ προσόδους ἐν κατ᾿αφ τιμωρίας αὐτῶν , ἐπήγαγε , δείκνυς τὴν εὐκολίαν τῆς καρποφορίας . Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι · ὁ δὲ ὀπίσω μου ἐρχόμενος , ἰσχυρότερός μου ἐστίν , οὐ οὐκ εἰμὶ ἄξιος τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδιήματος λύσαι · αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί · διὰ τούτων λεύκων , ὅτι γνώμης μόνον δεῖται καὶ πίστεως , οὐ πόνων καὶ ἰδρωτῶν · καὶ ὡςπερ εὐκόλον βαπτισθῆναι , οὕτως εὐκόλον μεταβληθῆναι καὶ γενέσθαι ἀμείνους . Κατατείσας τοίνυν αὐτῶν τὴν διάνοιαν τῷ φόβῳ τῆς κρίσεως , καὶ τῇ προσδοκῇ τῆς κόλασεως , καὶ τῷ ὀνόματι τῆς ἀξίνης , καὶ τῇ ἀποβολῇ τῶν προγόνων , καὶ τῇ εἰσαγωγῇ τῶν μετὰ τὰν τῶν , καὶ τῇ διπλῇ τιμωρίᾳ τῆς ἐκτομῆς καὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ , καὶ πάντοθεν αὐτῶν καταμαλάξας τὸ σκληρόν , καὶ καταστάς · εἰς ἐπιθυμίαν τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν τοσούτων κακῶν , τότε εἰσάγει τὸν περὶ τοῦ Χριστοῦ λόγον · οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς ὑπαρχῆς . Εἶτα τὸ μέσων αὐτοῦ καὶ ἐκεῖνον τίθλει , ἵνα μὴ ὀξέως χαριζόμενος τοῦτο λέγειν , ἀπὸ τῆς συγκρίσεως τῶν παρ᾿ ἑκατέρου διδομένων τοῦτο κατασκευάζει . Οὐ γὰρ εὐθέως εἶπεν , Οὐκ εἰμὶ ἄξιος αὐτοῦ λύσαι τῶν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος , ἀλλὰ πρότερον τὸ εὐτελὲς τοῦ βαπτίσματος [ 154 ] τοῦ ἑαυτοῦ θεῖς , καὶ δείξας ὡς οὐδὲν πλέον ἔχει τοῦ πρὸς μετάνοιαν αὐτῶν ἀγαγεῖν ( οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι Ὑδατὶ ἀφήσεις , ἀλλὰ Μετανοίας ) , τίθησι καὶ τὸ αὐτοῦ τὸ τῆς ἀγάπης δωρεὰς γέμον . Ἴνα γὰρ μὴ ἀκούσας , φησίν , ὅτι μετ᾿ ἐμὲ ἔρχεται , καταφρονήσῃς αὐτοῦ ὡς ὑστεροῦ παραγενόμενου , μᾶλε αὐτοῦ τῆς δωρεᾶς τὴν δύναμιν , καὶ εἰσὶ σαφῶς , ὅτι οὐδὲν ἄξιον εἶρχα , οὐδὲ ἱρηκται , εἰπών , Οὐκ εἰμὶ ἄξιος λύσαι τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος . Ὡστε ὅταν ἀκούσῃς , ὅτι ἰσχυρότερός μου ἐστι , μὴ νομίζῃς κατὰ συγχρίσιν με τοῦτο εἰρηκέναι . Οὐδὲ γὰρ εἰς δούλους ἄξίος εἰμὶ τάττεσθαι ἐκείνου , οὐδὲ εἰς δούλους ἔχοντας , οὐδὲ τὸ εὐτελὲς τῆς διακονίας ἀναδέξασθαι μέρος . Διὰ τοῦτο οὐχ ἀπλῶς εἶπεν , Τὰ ὑποδήματα , ἀλλ᾿ Οὐδὲ τὸν ἱμάντα · ὃπερ ἔσχατον πάντων εὑρίσκει . Εἶτα , ἵνα μὴ νομίσῃς ταπεινοφροσύνης
Lemmas: δ . καί ὁ δυνασμῆτα , φημί , ποιέω καρπός , ὁ τομή ἐπισκοπέω , καί ὁ χρόνος οὕτως στενός δυτος , καί ὁ προθεσμία συντέμνω ; αυνεος , φημί · οὖον γάρ τοιοῦτος οὗτος ὁ καρπός , εἰς ὅς ὁ δένδρον , χρόνος ἀναμένω πολύς , καί ὥρα ἀνάγκη δουλεύω , καί πολύς ἕτερος δήω πραγματεία · ἀλλά ἀρκέω ἐθέλω , καί ὁ δένδρον εὐθύς ἐκλάττησεν . οὖον γάρ ὁ φύσις ὁ Βίζης μόνος , ἀλλά καί ὁ τέχνη ὁ γεωργός πρός ὁ τοιοῦτος ὁ μέγας συντελής καρποφορία . Ζεύς γάρ ὁ οὗτος , ἵνα μή οὗτος λέγω , ὅτι θορυβέω ἐγώ , καί καταφεύγω , καί ἄγχω , ἀξίνη τε ἐπιτίθημι , καί τομή ἀπειλέω , καί πρόσοδος ἐν κατ᾿αφ τιμωρία αὐτός , ἐπάγω , δείκνυμι ὁ εὐκολία ὁ καρποφορία . ἐγώ μέν σύ βαπτίζω ἐν ὕδωρ · ὁ δέ ὀπίσω ἐγώ ἐρχόμενος , ἰσχυρός ἐγώ εἰμί , οὖον οὐ εἰμί ἄξιος ὁ ἱμάς ὁ υποδιημαρ λύω · αὐτός σύ βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος καί πῦρ · διά οὗτος Λεύκων , ὅτι γνώμη μόνος δήω καί πίστις , οὖον πόνος καί ἱδρώς · καί ὡς Εὔκολον βαπτίζω , οὕτως Εὔκολον μεταβάλλω καί γίγνομαι ἀγαθός . κατατεισος τοίνυν αὐτός ὁ διάνοια ὁ φόβος ὁ κρίσις , καί ὁ προσδοκή ὁ κόλασις , καί ὁ ὄνομα ὁ ἀξίνη , καί ὁ ἀποβολή ὁ πρόγονος , καί ὁ εἰσαγωγή ὁ μετά ὁ ὁ , καί ὁ διπλόος τιμωρία ὁ ἐκτομή καί ὁ ἐμπρησμός , καί πάντοθεν αὐτός καταμαλάσσω ὁ σκληρός , καί καθίστημι · εἰς ἐπιθυμία ὁ ἀπαλλαγή ὁ τοσοῦτος κακός , τότε εἰσάγω ὁ περί ὁ Χριστός λόγος · οὐ ἀπλόος , ἀλλά μετά πολύς ὁ ὑπαρχή . εἶτα ὁ μέσος αὐτός καί ἐκεῖνος τίθλει , ἵνα μή ὀξύς χαρίζομαι οὗτος λέγω , ἀπό ὁ σύγκρισις ὁ παρά ἑκάτερος δίδωμι οὗτος κατασκευάζω . οὖον γάρ εὐθύς εἶπον , οὐ εἰμί ἄξιος αὐτός λύω ὁ ἱμάς ὁ ὑπόδημα , ἀλλά πρότερος ὁ εὐτελής ὁ βάπτισμα [ 154 ] ὁ ἑαυτοῦ θέω , καί δείκνυμι ὡς οὐδείς πλέω ἔχω ὁ πρός μετάνοια αὐτός ἄγω ( οὖον γάρ εἶπον , ὅτι ὑδατίς ἀφίημι , ἀλλά μετάνοια ) , τίθημι καί ὁ αὐτός ὁ ὁ ἀγάπη δωρεά γέμω . ἵνα γάρ μή ἀκούω , φημί , ὅτι μετά ἐγώ ἔρχομαι , καταφρονέω αὐτός ὡς ὑστερέω παραγίγνομαι , Μάλε αὐτός ὁ δωρεά ὁ δύναμις , καί εἰμί σαφῶς , ὅτι οὐδείς ἄξιος ἔρχομαι , οὐδέ ἱρηκται , εἶπον , οὐ εἰμί ἄξιος λύω ὁ ἱμάς ὁ ὑπόδημα . ὡστε ὅταν ἀκούω , ὅτι ἰσχυρός ἐγώ εἰμί , μή νομίζω κατά σύγχρισις ἐγώ οὗτος εἴρω . οὐδέ γάρ εἰς δοῦλος Ἀξιός εἰμί τάσσω ἐκεῖνος , οὐδέ εἰς δοῦλος ἔχω , οὐδέ ὁ εὐτελής ὁ διακονία ἀναδέχομαι μέρος . Ζεύς οὗτος οὐ ἀπλόος εἶπον , ὁ ὑπόδημα , ἀλλά οὐδέ ὁ ἱμάς · ὅσπερ ἔσχατος πᾶς εὑρίσκω . εἶτα , ἵνα μή νομίζω ταπεινοφροσύνη