joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0268.1
ταυς καὶ ἀνέστη ταχέως ὁ μακάριος ἐκεῖνος . Τίς οὖν τῆς ἀρρωστίας ; ὁ τρόπος ἦν ; Ἐμοίχευσε καὶ ἐφόνευσεν . Οὐδὲ γὰρ ἐγκαλύπτωμαι λαμπρῶ ταῦτα ἀναμνησθῆναι τῇ φωνῇ . Εἰ γὰρ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐκ ἐνόμισεν αἰσχύνειν , ταύτην ἀναθεῖναι πᾶσαν τὴν ἱστορίαν , πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ ἡμᾶς συσκιάζειν χρή . Διόπερ οὐ μόνον αὐτὰ ἀνακηρύττω , ἀλλὰ καὶ ἕτερον προστιθῆμι . Καὶ γὰρ ὅσοι ταῦτα κρύπτουσι , οὗτοι μάλιστα τὴν ἀρετὴν συσκιάζουσι τὴν ἐκείνου · καὶ ὡςπερ οἱ τὸν πόλεμον σιγῶντες τοῦ Γολιάθ οὐ μικρῶν αὐτὸν ἀποστεροῦσι στεφάνων , οὕτω καὶ οἱ ταύτην παρατρέγοντες τὴν ἱστορίαν . Ἄρα οὐ δοκεῖ παρὰδοξον εἶναι τὸ λεγόμενον ; Οὐχὧν ἀναμείνατε μικρόν , καὶ τότε εἰσάγετε ὅτι δικαίως ταῦτα ἡμῖν εἴρηται . Διὰ γὰρ τοῦτο ἀδὺς τὸ ἀμάρτημα , καὶ παραδοξότερον ποιεῖ τὸν λόγον , ἵνα ἐκ πλείονος τῆς 88 περιουσίας τὰ φάρμακα κατασκευάσω . Τί οὖν ἐστιν ὁ προστιθῆμι ; Τὴν ἀρετὴν 89 τοῦ ἀνδρὸς ὁ μείζων ποιεῖ καὶ τὸ ἔγκλημα . Οὐ γὰρ ὁμοίως πάντα ἐπὶ πάντων κρινεται · Δυνατοὶ γάρ , φησὶ , δυνατῶς ἐτασθήσονται · καὶ , Ὁ εἰδὼς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου αὐτοῦ , καὶ μὴ ποιῶν 90 , δαρήσεται πολλάκις . Ἄστε ἡ πλείων γνώσις πλεῖον ἐστι κολάσεως ὑποθέσις . Διὰ δὴ τοῦτο ὁ Ἱερεὺς τὰ αὐτὰ τοῖς ἀρχομένοις ἀμαρτάνουσι , οὐ τὰ αὐτὰ πείσεται , ἀλλὰ πολλῷ 91 χαλεπώτερα . Τάχα δρώντες τὴν κατηγορίαν αὐξανόμεν , τρέμετε καὶ δισδοῦκατε , καὶ θαυμάζετε μὲ ὡς κατὰ χρημῶν ἐργάμενον . Ἄλλ’ ἐγὼ οὕτω θαρρῶ ὑπὲρ τοῦ δικαίου , ὅτι καὶ περαιτέρω πρόσειμι · δῶν γὰρ ἂν ἀδὺς 92 τὸ ἔγκλημα , τοσούτῳ μᾶλλον δεῖξαι δυνήσομαι τὸ ἐγνώμω τοῦ Δαυὶδ . Καὶ τί τούτων πλεῖον ἐστὶν , φησίν , εἰπεῖν ; Πάνυ γε πλεῖον . Ὦσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ Καὶν οὐ φόνος μόνον τὸ γενόμενον ἦν , ἀλλὰ καὶ πολλῶν φόνων χείρων · οὐ γὰρ ἀλλότριον , ἀλλ’ ἀδελφόν , καὶ ἀδελφὸν 93 οὐχ ἠδικηκότα , ἀλλ’ ἠδικημένον ἐφόνευσε , οὐ μετὰ πολλοὺς φονέας , ἀλλὰ πρῶτος τὸν μῦσον εὗρον · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα οὐ φόνος ἦν μόνον τὸ τολμημα · οὐ γὰρ ὁ τυχὼν ἦν ἄνθρωπος πεποιηκώς , ἀλλὰ προφήτης · καὶ οὐ τὸν ἠδικηκότα , ἀλλὰ τὸν ἠδικημένον ἀναιρεῖ · καὶ γὰρ ἠδίκητο ἐν τοῖς καιρίοις , καὶ τῇ γυναικὶ ἀπαγγελίας · Ἄλλ’ ὅμως μετ’ ἐκεῖνο καὶ τοῦτο προσέθηκεν . Εἴδετε πῶς οὐκ ἐφεισάμην τοῦ δικαίου ; πῶς οὐδὲ μεθ’ ὑποστολῆς τινος εἶπον τὰ πεπλημμελημένα αὐτῷ ; Ἄλλ’ ὅμως οὕτως ὑπὲρ τῆς ἀπολογίας θαρρῶ , ὅτι μετὰ τοσούτων ὄγκων τοῦ ἀμαρτήματος ἐδωλόμην παρεῖναι καὶ Μανιχαίους τοὺς μάλιστα ταῦτα καμψοδύντας , καὶ τοὺς τὰ Μαρξιωνος νοσοῦντας , ἵνα ἐκ περιουσίας αὐτῶν ἐμφράξω τὰ στόματα . [ 325 ] Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ λέγουσι , ὅτι ἐφόνευσε καὶ ἐμοίχευσεν · ἐγὼ δὲ οὐ τοῦτο λέγω μόνον , ἀλλὰ καὶ διπλοῦν τὸν φόνον ἀπεργάζομαι , ἀπὸ τοῦ ἠδικημένου , ἀπὸ τε τῆς ποιότητος τοῦ προσώπου τοῦ πεπλημμεληκότος .
Lemmas: τα καί ἀνίστημι ταχέως ὁ μακάριος ἐκεῖνος . Τῖς οὖν ὁ ἀρρωστία ; ὁ τρόπος εἰμί ; μοιχεύω καί φονεύω . οὐδέ γάρ ἐγκαλύπτω λαμπρός οὗτος ἀναμιμνήσκω ὁ φωνή . εἰμί γάρ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος οὐ νομίζω αἰσχύνω , οὗτος ἀνατίθημι πᾶς ὁ ἱστορία , πολύς μᾶλλον οὐδέ ἐγώ συσκιάζω χρή . διόπερ οὖον μόνος αὐτός ἀνακηρύττω , ἀλλά καί ἕτερος προστίθημι . καί γάρ ὅσος οὗτος κρύπτω , οὗτος μάλιστα ὁ ἀρετή συσκιάζω ὁ ἐκεῖνος · καί ὡς ὁ ὁ πόλεμος σιγάω ὁ Γολιάθ οὖον μικρός αὐτός ἀποστερέω στέφανος , οὗτος καί ὁ οὗτος παρατρέχω ὁ ἱστορία . ἄρας οὖον δοκέω παράδοξος εἰμί ὁ λέγω ; Οὐχὧν ἀναμένω μικρός , καί τότε εἰσάγω ὅτι δικαίως οὗτος ἐγώ εἴρω . Ζεύς γάρ οὗτος ἡδύς ὁ ἁμάρτημα , καί παράδοξος ποιέω ὁ λόγος , ἵνα ἐκ πλείων ὁ 88 περιουσία ὁ φάρμακον κατασκευάζω . τις οὖν εἰμί ὁ προστίθημι ; ὁ ἀρετή 89 ὁ ἀνήρ ὁ μείζων ποιέω καί ὁ ἔγκλημα . οὖον γάρ ὁμοίως πᾶς ἐπί πᾶς κρίνω · Δυνατός γάρ , φημί , δυνατῶς ἐτάζω · καί , ὁ εἰδοί ὁ θέλημα ὁ κύριος αὐτός , καί μή ποιέω 90 , δέρω πολλάκις . Ἄστυ ὁ πλείων γνῶσις πλείων εἰμί κόλασις ὑπόθεσις . Ζεύς δή οὗτος ὁ Ἱερεύς ὁ αὐτός ὁ ἄρχω ἁμαρτάνω , οὖον ὁ αὐτός πείθω , ἀλλά πολύς 91 χαλεπός . Τάχα δράω ὁ κατηγορία αὐξάνω , τρέμω καί δισδουκατω , καί θαυμάζω ἐγώ ὡς κατά χρήμη ἔργω . ἄλλος ἐγώ οὗτος θαρσέω ὑπέρ ὁ Δίκαιος , ὅτι καί περαιτέρω πρόσειμι · δήω γάρ εἄν ἡδύς 92 ὁ ἔγκλημα , τοσοῦτος μᾶλλον δείκνυμι δύναμαι ὁ γιγνώσκω ὁ Δαυίδ . καί τίς οὗτος πλείων εἰμί , φημί , εἶπον ; πάνυ γε πλείων . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ Καινίς οὖον φόνος μόνος ὁ γίγνομαι εἰμί , ἀλλά καί πολύς φόνος χείρων · οὖον γάρ ἀλλότριος , ἀλλά ἀδελφός , καί ἀδελφός 93 οὐ ἀδικέω , ἀλλά ἀδικέω φονεύω , οὖον μετά πολύς φονεύς , ἀλλά πρῶτος ὁ μύω εὑρίσκω · οὗτος δή καί ἐνταῦθα οὖον φόνος εἰμί μόνος ὁ τόλμημα · οὖον γάρ ὁ τυγχάνω εἰμί ἄνθρωπος ποιέω , ἀλλά προφήτης · καί οὖον ὁ ἀδικέω , ἀλλά ὁ ἀδικέω ἀναιρέω · καί γάρ ἀδικέω ἐν ὁ καίριος , καί ὁ γυνή ἀπαγγελία · ἄλλος ὅμως μετά ἐκεῖνος καί οὗτος προστίθημι . ὁράω πῶς οὐ φείδομαι ὁ Δίκαιος ; πῶς οὐδέ μετά ὑποστολή τις εἶπον ὁ πλημμελέω αὐτός ; ἄλλος ὅμως οὕτως ὑπέρ ὁ ἀπολογία θαρσέω , ὅτι μετά τοσοῦτος ὄγκος ὁ ἁμάρτημα εδωλομεις πάρειμι καί Μανιχαῖος ὁ μάλιστα οὗτος καμψοδύντας , καί ὁ ὁ μαρξιοινος νοσέω , ἵνα ἐκ περιουσία αὐτός ἐμφράσσω ὁ στόμα . [ 325 ] ἐκεῖνος μέν γάρ λέγω , ὅτι φονεύω καί μοιχεύω · ἐγώ δέ οὖον οὗτος λέγω μόνος , ἀλλά καί διπλόος ὁ φόνος ἀπεργάζομαι , ἀπό ὁ ἀδικέω , ἀπό τε ὁ ποιότης ὁ πρόσωπον ὁ πλημμελέω .