joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0076.1
δόντες τὴν ἀρχήν , συνέθηχαν ἀπὸ τῆς τῶν ἀστρῶν μανήσεως τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι · ἀλλ’ ἀντιστρόφως , ἀστέρα πρὸ πολλοῦ τοῦ χρόνου θεασάμενοι φαίνεσθαι ἐπὶ τῆς αὐτῶν χώρας , ἔγνωσαν ὁμοίως τὸν τεχθέντα ὅπερ καὶ 14 αὐτὸ τοῦ προτέρου σφόδρα ἀπορώτερον ἂν εἴη . Τίς γὰρ αὐτοὺς ἐπεῖσε λόγος , πολλῶν ἀγαθῶν ἐλπίς , τὸν ἐκ τοσούτου διαστήματος προσκυνῆσαι βασιλέα ; Εἰ μὲν γὰρ αὐτὸν ἔμελλε βασιλεύσαι , μάλιστα μὲν οὐδὲ οὕτω λόγον εἶχε τὸ γινόμενον . Καὶ γὰρ εἰ μὲν ἐν βασιλικαῖς αὐλαῖς ἐτίκτετο , καὶ πατὴρ αὐτῷ βασιλεὺς παρόντος , εἰκότως ἂν τις ἔφη τοῦτον , βουλομένου τοῦ πατρὸς θεραπεύσαι , προσκυνήσαι τὸ τεχθὲν παιδίον , καὶ ταύτῃ πολλὴν ἑαυτοῖς ὑπόθεσιν προαποθεῖσθαι εὐνοίας . Νυνὶ δὲ οὐδὲ 15 αὐτῶν προσδοκῶντες ἔσεσθαι βασιλέα , ἀλλὰ ἔθνους ἀλλοκότου καὶ πολλῇ τῆς αὐτῶν ἀφεστηκότος χώρας , οὔτε ἄνδρα ὁρῶντες ἤδη γενόμενον , τίνος ἕνεκεν τοσαύτην στέλλονται ἀποδημίαν , καὶ δῶρα προσφέρουσι , καὶ ταῦτα μέλλοντες μετὰ κινδύνων ἅπαντα πράττειν ; Καὶ γὰρ καὶ Ἡρῴδης ἀκούσας διεταράχθη , καὶ ὁ δῆμος ὅπως ἐθορυβεῖτο , ταῦτα ἀκούσαντες παρ’ αὐτῶν . Ἄλλ’ οὐ προήθεσαν οὕτω ταῦτα . Ἄλλ’ οὐχ ἂν ἔχει λόγον . Εἰ γὰρ καὶ σφόδρα ἦσαν ἀνόητοι , τοῦτο οὐχ ἂν ἠγνόησαν , ὅτι εἰς πόλιν βασιλευομένην ἐλθόντες , καὶ τοιαῦτα χρηίσαντες , καὶ βασιλέα ἕτερον παρὰ τὸν τότε ὄντα 16 δεῖξαντες , οὐχὶ [ 86 ] μυρίους παρ’ ἑαυτῶν ἂν ἐπεσπάσαντο θανάτους . Τί δὲ ὅλως καὶ προσεκύνησαν ἐν σπαργάνοις ὄντα ; Εἰ μὲν γὰρ ἄνηρ ἦν , εἶχεν ἂν τις εἰπεῖν , ὅτι προσδοκῶντες τὴν παρ’ αὐτοῦ βοήθειαν εἰς προῦπον τῶν αὐτοῦς ἐξῆψαν κίνδυνον , ὅπερ καὶ αὐτὸ τῆς ἑσχάτης ἀλογίας ἦν , τὸν Πέρσην , τὸν 17 βάρβαρον , καὶ οὐδὲν κοινὸν ἔχοντα πρὸς τὸ Ἰουδαίων ἔθνος , βουλεύεσθαι μὲν τῆς οἰκίας 18 ἀφίστασθαι , καὶ πατρίδα καὶ συγγενεῖς καὶ οἰκείους 19 ἀφίεσθαι , ἕτερα δὲ ἑαυτοὺς ὑποβάλλειν βασιλεῖ . β’ . Εἰ δὲ τοῦτο ἀνόητον , τὸ μετὰ τοῦτο ἀνωστότερον πολλῷ πλέον . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Τὸ μαχρὰν οἴσεως ἀποδημίαν ἐλθόντας , καὶ προσκυνήσαντας , καὶ ταράξαντας πάντας , ἀπαλθεῖν εὐθέως . Τί δὲ ὅλως καὶ βασιλείας σύμβολον εἶδον , καὶ ὑδὴν καὶ φάτνην , καὶ παιδίον ἐν σπαργάνοις , καὶ μητέρα πτωχὴν ἰδόντες 20 ; Τίνι 21 δὲ καὶ τὰ δῶρα προσέφερον , καὶ τίνος ἕνεκεν ; Ἄρα νόμος ἦν καὶ ἔθος , τοὺς πανταχοῦ τικτομένους βασιλεῖς οὕτω θεραπεύειν ; καὶ πᾶσαν περιήλθον ἀπὸ τῆν οἰκουμένην , οὓς ἤθελαν ἑσομένους βασιλεῖς ἀπὸ μικρῶν καὶ εὐτελῶν , πρὶν ἐπὶ τὸν θρόνον τὸν βασιλικὸν ἀναβῆναι , προσκυνοῦντες ; Ἄλλ’ οὐχ ἂν ἔχοι τις τοῦτο εἰπεῖν . Τίνος δὲ ἕνεκεν καὶ προσεκύνησαν ; Εἰ μὲν τῶν παρόντων ἕνεκεν , καὶ τί προσεδόκων παρὰ παιδίου καὶ μητρὸς εὐτελοῦς ; λήψεσθαι ; εἰ δὲ τῶν μελλόντων ἕνεκεν , καὶ πῶθεν ἤθελαν ὅτι ἀπομνημονεύσει τῶν τότε γινομένων 22 ὁ πατὴρ ἐν σπαργάνοις προσκυνηθεῖς ; Εἰ δὲ ἡ μήτηρ ἔμελλεν ἀναμιμνήσκειν αὐτόν , οὐδὲ οὕτω τιμῆς , ἀλλὰ χολάσεως ἦσαν ἄξιοι , εἰς πρόσωπον ἐμβαλόντες αὐτὴν κίνδυνον . Ἐντεῦθεν γοῦν ὁ Ἡρῴδης
Lemmas: δίδωμι ὁ ἀρχή , συντίθημι ἀπό ὁ ὁ ἄστρον μανήσεως ὁ μέλλω εἰμί · ἀλλά ἀντιστρόφως , ἀστήρ πρό πολύς ὁ χρόνος θεάομαι φαίνω ἐπί ὁ αὐτός χώρα , γιγνώσκω ὁμοίως ὁ τίκτω ὅσπερ καί 14 αὐτός ὁ πρότερος σφόδρα ἄπορος εἄν εἰμί . Τῖς γάρ αὐτός πείθω λόγος , πολύς ἀγαθός ἐλπίς , ὁ ἐκ τοσοῦτος διάστημα προσκυνέω βασιλεύς ; εἰμί μέν γάρ αὐτός μέλλω βασιλεύω , μάλιστα μέν οὐδέ οὗτος λόγος ἔχω ὁ γίγνομαι . καί γάρ εἰμί μέν ἐν βασιλικός αὐλή τίκτω , καί πατήρ αὐτός βασιλεύς πάρειμι , εἰκότως εἄν τις φημί οὗτος , βούλομαι ὁ πατήρ θεραπεύω , προσκυνέω ὁ τίκτω παιδίον , καί οὗτος πολύς ἑαυτοῦ ὑπόθεσις προαποτίθημι εὔνοια . νυνί δέ οὐδέ 15 αὐτός προσδοκάω εἰμί βασιλεύς , ἀλλά ἔθνος ἀλλόκοτος καί πολύς ὁ αὐτός ἀφίστημι χώρα , οὔτε ἀνήρ ὁράω ἤδη γίγνομαι , τίς ἕνεκα τοσοῦτος στέλλω ἀποδημία , καί Δῶρα προσφέρω , καί οὗτος μέλλω μετά κίνδυνος ἅπας πράσσω ; καί γάρ καί Ἡρῴδης ἀκούω διαταράσσω , καί ὁ δῆμος ὅπως θορυβέω , οὗτος ἀκούω παρά αὐτός . ἄλλος οὖον προτίθημι οὗτος οὗτος . ἄλλος οὐ εἄν ἔχω λόγος . εἰμί γάρ καί σφόδρα εἰμί ἀνόητος , οὗτος οὐ εἄν ἀγνοέω , ὅτι εἰς πόλις βασιλεύω ἔρχομαι , καί τοιοῦτος χρηΐζω , καί βασιλεύς ἕτερος παρά ὁ τότε εἰμί 16 δείκνυμι , οὐ [ 86 ] μυρίος παρά ἑαυτοῦ εἄν ἐπισπάω θάνατος . τις δέ ὅλως καί προσκυνέω ἐν σπάργανον εἰμί ; εἰμί μέν γάρ ἀνήρ εἰμί , ἔχω εἄν τις εἶπον , ὅτι προσδοκάω ὁ παρά αὐτός βοήθεια εἰς προΰπειμι ὁ αὔτεος ἐξάπτω κίνδυνος , ὅσπερ καί αὐτός ὁ ἔσχατος ἀλογία εἰμί , ὁ Πέρσης , ὁ 17 βάρβαρος , καί οὐδείς κοινός ἔχω πρός ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος , βουλεύω μέν ὁ οἰκίον 18 ἀφίστημι , καί πατρίς καί συγγενής καί οἰκεῖος 19 ἀφίημι , ἕτερος δέ ἑαυτοῦ ὑποβάλλω βασιλεύς . βε . εἰμί δέ οὗτος ἀνόητος , ὁ μετά οὗτος ἄνοστος πολύς πλέω . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ Μαχράν οἶσις ἀποδημία ἔρχομαι , καί προσκυνέω , καί ταράσσω πᾶς , ἀπαλθεῖν εὐθύς . τις δέ ὅλως καί βασίλεια σύμβολον εἶδον , καί ὕδη καί φάτνη , καί παιδίον ἐν σπάργανον , καί μήτηρ πτωχός ὁράω 20 ; τίς 21 δέ καί ὁ Δῶρα προσφέρω , καί τίς ἕνεκα ; ἄρας νόμος εἰμί καί ἔθος , ὁ πανταχοῦ τίκτω βασιλεύς οὗτος θεραπεύω ; καί πᾶς περιέρχομαι ἀπό ὁ οἰκέω , ὅς θέλω εἰμί βασιλεύς ἀπό μικρός καί εὐτελής , πρίν ἐπί ὁ θρόνος ὁ βασιλικός ἀναβαίνω , προσκυνέω ; ἄλλος οὐ εἄν ἔχω τις οὗτος εἶπον . τίς δέ ἕνεκα καί προσκυνέω ; εἰμί μέν ὁ πάρειμι ἕνεκα , καί τίς προσδοκάω παρά παιδίον καί μήτηρ εὐτελής ; λαμβάνω ; εἰμί δέ ὁ μέλλω ἕνεκα , καί πίνω θέλω ὅτι ἀπομνημόνευσις ὁ τότε γίγνομαι 22 ὁ πατήρ ἐν σπάργανον προσκυνέω ; εἰμί δέ ὁ μήτηρ μέλλω ἀναμιμνήσκω αὐτός , οὐδέ οὗτος τιμή , ἀλλά κόλασις εἰμί ἄξιος , εἰς πρόσωπον ἐμβάλλω αὐτός κίνδυνος . ἐντεῦθεν γοῦν ὁ Ἡρῴδης