joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0139.2
ἐρήνται · οἱ δὲ παρ' ἐκείνου ἀπλῶς καὶ ὡς ἐτυχεν , καὶ οὐδὲ τοῖς προκειμένοις τὸ προσήκον ἀντετίθετο . Οὐ γὰρ δὴ τὸ γεγραμμένον , 'Οτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ , πασαίνει μὲντεῖν ἐαυτὸν καὶ χρημίζεσθαι · ἄλλως δὲ οὐδὲ περὶ τοῦ Κυρίου τοῦτο εἰρημένον ἐστίν . 'Αλλὰ τοῦτο μὲν τέως οὐχ ἥκεις , καὶ τοῦ γε καὶ ὑποστικῶς αὐτοῦ χρησαμένου τῷ λόγῳ , καὶ σφόδρα ἐναντίως . Οὐδεὶς γὰρ παρὰ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ταῦτα αἰτεῖ , ἀλλὰ διαβόλου καὶ διαμένου τὸ βάλλειν ἐαυτὸν 38 κάτω τοῦ Θεοῦ δὲ , καὶ τοὺς καὶμένους ἀνιστᾶν . Εἰ γὰρ δύναμιν ἐπιδείξασθαι ἔδει , οὐχ ἐαυτὸν βιπτοῦντα εἰχὶ καὶ χρημαίζοντα , ἀλλ' ἕτερούς σώζοντα . Τὸ δὲ ἐαυτοῦ βιπτεῖν εἰς φάραγος καὶ χρημίζεσθαι , τῆς ἐκείνου φάλαγγός ἐστιν . Οὕτω γοῦν ὁ 39 παρ' αὐτοῦ πλάνος ποιεῖ πανταχοῦ . 'Αλλ' ὁ Χριστός , καὶ τούτων εἰρημένων , οὐδὲπω ἐαυτὸν ἐκκαλύπτει , ἀλλ' ὡς ἄνθρωπος τέως αὐτῷ διαλέγεται . Τὸ γὰρ εἰπεῖν , Οὐχ ἐπ' ἀρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος , καὶ τὸ , Οὐχ ἐπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου , οὐ σφόδρα ἐαυτὸν ἐκκαλύπτοντος ἦν , ἀλλ' ἕνα τῶν πολλῶν δεῖκνυτος . Μὴ θαυμάζεις δὲ , εἰ τῷ Χριστῷ διαλεγόμενος περιτρέπεται πολλάκις . Καθάπερ [ 172 ] γὰρ οἱ πυκνότερος , ὅταν καὶ ῥαίας δεξάμενοι πληγὰς , αἰματὶ περιρρέοντες πολλῷ καὶ σκοτωμένοι περιφέρονται · οὕτω δὴ καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῆς προτέρας , καὶ δευτέρας πληγῆς σκοτωθεὶς , ἀπλῶς τὰ ἐπὶντα φθέγγεται · καὶ πρόσειν εἰς τὴν 40 τρίτην προσβολήν . Καὶ ἀναγαγὼν αὐτὸν ἐπὶ ὄρος ὑψηλόν , δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας , καὶ φησι · Πάντα σοι ταῦτα δώσω , ἐὰν προκυνήσῃς μοι . Τότε λέγει αὐτῷ · 'Πάσα ὁπίσω μου , Σατανᾶ · γέγραπται γάρ · Κύριον 41 Θεόν 42 σου προσκυνήσεις , καὶ αὐτῷ μόνῃ λατρεύσεις . 'Επειδὴ γὰρ λοιπὸν εἰς τὸν Πατέρα ἠμάρτυσε , τὰ ἐκείνου πάντα αὐτῷ λέγων εἶναι , καὶ θεὸν ἐσπουδάσεν ἐαυτὸν ἀποσῆναι , ὡς δημουργὸν τοῦ παντός , τότε ἐπεστίχη καὶ οὐδὲ τότε μετὰ σφοδρότητος , ἀλλ' ἀπλῶς · 'Πάσα 43 , Σατανᾶ · ὅπερ καὶ πρόσταγμα · μᾶλλον ἦν , ἢ ἐπιτίμησις · 'Ὅμοῦ τε γὰρ εἴπεν αὐτῷ . 'Γ.πᾶγε , καὶ δραπετεύσαι αὐτὸν ἐποίησεν · οὐδὲ 44 γὰρ ἕτερούς πειρασμοὺς προσέθηκε . δ' . Καὶ πῶς ὁ Λουκᾶς φησιν , ὅτι πάντα συνέτελεσε πειρασμῶν · 'Ἐμοὶ δοκεῖ τὰ κεφάλαια τῶν πειρασμῶν εἰπὼν , πάντα εἰρήσθαι , ὡς καὶ τῶν ἄλλων ἐν τοῖς τοῖς περιελημμένους . Τὰ γὰρ μυρία συνέχεται κακὰ , ταῦτά ἐστι · τὸ γαστρὶ δουλεύειν , τὸ πρὸς κενδοξίαν τι ποιεῖν , τὸ μανία χρημάτων ὑπειθῦναι εἶναι . 'Ὅπερ οὖν καὶ ὁ μισθὸς οὗτος συνίδη , τὸ πάντων ἰχυρότερον ὑστερον τέθεικε , τὴν τοῦ πλείονος ἐπιθυμίαν · ἄνωθεν μὲν καὶ ἐξ ἀρχῆς οὐδὲν ἠθελεν εἰ τοῦτο , ἔσχασεν δὲ τοῦτο τῶν , ὡς τῶν ἄλλων δυνατιστέρον ὄν . Καὶ γὰρ οὕτως αὐτοῦ τῆς πάλης ὁ νόμος , τὰ δοκοῦντα 45 μᾶλλον ὑποσκελίζειν , ταῦτα ἔσχατα προσάγειν 46 . 'Ὅπερ καὶ ἐπὶ τοῦ 'Ιωδ . τοῦτο . Διὸ δὴ καὶ ἐνταῦθα ἀπὸ τῶν δοκοῦντων εἶναι εὐτελεστέρων καὶ ἀσθενεστέρων ἀρξάμενος , ἐπὶ τὸ ἰχυρότερον προέσει . Πῶς οὖν τοῦτο περιγιγνώσθαι 47 δεῖ ; Οὕτως · ὡς ὁ Χριστὸς ἐπαίδευσε , καὶ τὸν Θεὸν καταφεύγοντας , καὶ μὴτε ἐν λιμῷ ταπεινοῦσθαι , πιστεύοντας τῷ δυναμένῳ καὶ διὰ λόγου τρέφεσθαι , μὴτε ἐν οἷς ἂν λαμβάνωμεν ἀγαθοὺς πειράζειν τὸν δεδωκότα , ἀλλ' ἀρκεσθαι τῇ ἀνυθεν δόξῃ , τῆς ἀνθρωπίνης οὐδὲνα ποιουμένους λόγον , καὶ πανταχοῦ τῇ χρείας τὸ περιτὸν ἀτιμάζειν . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ὑποσπίπτει τῷ διαβόλῳ ποιεῖ , ὡς τὸ τὸ πλείονος ἐρπίζειν , καὶ πλεονεξίας ἐρᾶν . Καὶ τοῦτο καὶ ἀπὸ τῶν νῦν γινομένων 48 ἐστιν ἰδεῖν . Καὶ γὰρ καὶ νῦν εἰσιν οἱ λέγοντες · Ταῦτά σοι πάντα δώσομεν , ἐὰν πεσὼν προσκυνήσης · ἄνθρωποι μὲν ὄντες τὴν φύσιν , δρῶνται δὲ ἐκείνου γενομένοι 49 . 'Επεὶ καὶ τότε οὐ δὴ ἐαυτοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ δι' ἕτερων αὐτῷ προσέσει . 'Ὅπερ καὶ
Lemmas: ῥαίνω · ὁ δέ παρά ἐκεῖνος ἀπλόος καί ὡς τυγχάνω , καί οὐδέ ὁ πρόκειμαι ὁ προσήκω ἀντιτίθημι . οὖον γάρ δή ὁ γράφω , 'Οτι ὁ ἄγγελος αὐτός ἐντέλλω περί σύ , πασαίνει μένω ἑαυτοῦ καί χρῄζω · ἄλλως δέ οὐδέ περί ὁ κύριος οὗτος εἴρω εἰμί . Αλλά οὗτος μέν τέως οὐ ἥκω , καί ὁ γε καί ὑφίστημι αὐτός χράω ὁ λόγος , καί σφόδρα ἐναντίος . οὐδείς γάρ παρά υἱός ὁ Θεός οὗτος αἰτέω , ἀλλά διάβολος καί διαμένω ὁ βάλλω ἑαυτοῦ 38 κάτω ὁ Θεός δέ , καί ὁ καίω ἀνίστημι . εἰμί γάρ δύναμις ἐπιδείκνυμι ἐσθίω , οὐ ἑαυτοῦ βιπτουειντα ὁμό-στιξ καί χρημαιθεριζω , ἀλλά ἕτερος σῴζω . ὁ δέ ἑαυτοῦ βιπτεῖν εἰς φάραξ καί χρῄζω , ὁ ἐκεῖνος φάλαγξ εἰμί . οὕτως γοῦν ὁ 39 παρά αὐτός πλάνος ποιέω πανταχοῦ . Αλ ὁ Χριστός , καί οὗτος εἴρω , οὐδέπω ἑαυτοῦ ἐκκαλύπτω , ἀλλά ὡς ἄνθρωπος τέως αὐτός διαλέγω . ὁ γάρ εἶπον , οὐχ ἐπί ἄρτος μόνος ζῶ ἄνθρωπος , καί ὁ , οὐχ πειράζω κύριος ὁ Θεός σύ , οὖον σφόδρα ἑαυτοῦ ἐκκαλύπτω εἰμί , ἀλλά εἷς ὁ πολύς δείκνυμι . μή θαυμάζω δέ , εἰμί ὁ Χριστός διαλέγω περιτρέπω πολλάκις . καθά [ 172 ] γάρ ὁ πυκνός , ὅταν καί Ράιας δέχομαι πληγάς , αἷμα περιρρέω πολύς καί σκοτώνω περιφέρω · οὗτος δή καί αὐτός ἀπό ὁ πρότερος , καί δύο πληγή σκοτόω , ἀπλόος ὁ επιειντα φθέγγομαι · καί πρόσω εἰς ὁ 40 τρίτος προσβολή . καί ἀνάγω αὐτός ἐπί ὄρος ὑψηλός , δείκνυμι αὐτός πᾶς ὁ βασίλεια , καί φημί · Πάν σύ οὗτος δίδωμι , ἐάν προκυνέω ἐγώ . τότε λέγω αὐτός · Πάσα ὀπίσω ἐγώ , Σατανᾶς · γράφω γάρ · κύριος 41 Θεός 42 σύ προσκυνέω , καί αὐτός μόνος λατρεύω . Επειδή γάρ λοιπός εἰς ὁ πατήρ ἠμάρτυσε , ὁ ἐκεῖνος πᾶς αὐτός λέγω εἰμί , καί θεός σπουδάζω ἑαυτοῦ ἀφίημι , ὡς δημούργος ὁ πᾶς , τότε ἐπιστίζω καί οὐδέ τότε μετά σφοδρότης , ἀλλά ἀπλόος · Πάσα 43 , Σατανᾶς · ὅσπερ καί πρόσταγμα · μᾶλλον εἰμί , ἢ ἐπιτίμησις · 'Ὅμοῦ τε γάρ εἶπον αὐτός . 'Γ.πᾶγε , καί δραπετεύω αὐτός ποιέω · οὐδέ 44 γάρ ἕτερος πειρασμός προστίθημι . δέ . καί πῶς ὁ Λουκᾶς φημί , ὅτι πᾶς συντελέω πειρασμός · Ἐμός δοκέω ὁ κεφάλαιος ὁ πειρασμός εἶπον , πᾶς εἴρω , ὡς καί ὁ ἄλλος ἐν ὁ ὁ περιλαμβάνω . ὁ γάρ μυρίος συνέχω κακός , οὗτος εἰμί · ὁ γαστήρ δουλεύω , ὁ πρός κενδοξίαν τίς ποιέω , ὁ μανία χρῆμα υπειθυνα εἰμί . Ὅπερ οὖν καί ὁ μισθός οὗτος συνοράω , ὁ πᾶς ιχυροτερος ὕστερος τίθημι , ὁ ὁ πλείων ἐπιθυμία · ἄνωθεν μέν καί ἐκ ἀρχή οὐδείς ἐθέλω εἰμί οὗτος , σχάζω δέ οὗτος ὁ , ὡς ὁ ἄλλος δυνατιστέρον εἰμί . καί γάρ οὕτως αὐτός ὁ πάλη ὁ νόμος , ὁ δοκέω 45 μᾶλλον ὑποσκελίζω , οὗτος ἔσχατος προσάγω 46 . Ὅπερ καί ἐπί ὁ 'Ιωδ . οὗτος . Διὸ δή καί ἐνταῦθα ἀπό ὁ δοκέω εἰμί εὐτελής καί ἀσθενής ἄρχω , ἐπί ὁ ιχυροτερος πρόεσις . Πῶς οὖν οὗτος περιγίγνομαι 47 δεῖ ; οὕτως · ὡς ὁ Χριστός παιδεύω , καί ὁ θεός καταφεύγω , καί μήτε ἐν λιμός ταπεινόω , πιστεύω ὁ δύναμαι καί διά λόγος τρέφω , μήτε ἐν ὅς εἄν λαμβάνω ἀγαθός πειράζω ὁ δίδωμι , ἀλλά ἀρκέω ὁ ἀνύω δόξα , ὁ ἀνθρώπινος οὐδείς ποιέω λόγος , καί πανταχοῦ ὁ χρεία ὁ περίειμι ἀτιμάζω . οὐδείς γάρ οὕτως ὑποσπίπτει ὁ διάβολος ποιέω , ὡς ὁ ὁ πλείων ῥιπίζω , καί πλεονεξία ἐράω . καί οὗτος καί ἀπό ὁ νῦν γίγνομαι 48 εἰμί ὁράω . καί γάρ καί νῦν εἰμί ὁ λέγω · ταῦτα σύ πᾶς δίδωμι , ἐάν πίπτω προσκυνέω · ἄνθρωπος μέν εἰμί ὁ φύσις , δράω δέ ἐκεῖνος γινόͅσκω 49 . Εἶπος καί τότε οὖον δή ἑαυτοῦ μόνος , ἀλλά καί διά έτερος αὐτός πρόσειμι . Ὅπερ καί