joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0231.1
περιττῶν ἡμᾶς ἀπαλλάττειν , καὶ τῆς πρὸς τὴν γῆν συμπαθείας . Διὰ τοῦτο καὶ τῶν ἐθνικῶν ἐμνημόνευσεν , εἰπὼν ὅτι τὰ ἔθνη ζητεῖται ταῦτα , οἵς ὁ πᾶν ὅπως κατὰ τὸν παρόντα βίον , οὐς λόγος οὐδὲ περὶ τῶν μελλόντων , οὐδὲ ἔνοια τῶν οὐρανῶν . Ὑμῖν δὲ οὐχὶ ταῦτά ἐστι τὰ προηγούμενα , ἀλλ’ ἕτερα . Οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἐγενόμεθα , ἵνα φάγωμεν καὶ πίωμεν καὶ περιβαλώμεθα ¹ . ἀλλ’ ἵνα ἀρέσωμεν Θεῷ , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν . Ὦστερ οὖν ἐν τῇ σπουδῇ πάρεργα ταῦτα , οὕτω καὶ ἐν τῇ αἰτήσει πάρεργα ἐστιν . Διὰ τοῦτο καὶ ἔλεγε · Ζητεῖτε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν . Καὶ οὐκ εἶπε , Δοθήσεται , ἀλλὰ , Προστεθήσεται , ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐδὲν μέγα ² τῶν διδομένων τὰ παρόντα ἐστὶ πρὸς τὸ μέγεθος τῶν μελλόντων . Διὰ δὲ τοῦτο οὐδὲ αἰτεῖν αὐτὰ κελεύει , ἀλλ’ αἰτεῖν μὲν ἕτερα , θαρρεῖν δὲ ὡς καὶ τούτων ἐκείνοις προστιθεμένων . Ζητεῖ τοίνυν τὰ μέλλοντα , καὶ λήψῃ καὶ τὰ παρόντα · μὴ ζητεῖ δὲ ὁρώμενα , καὶ πάντως αὐτῶν ἐπιτεῦξῃ . Καὶ γὰρ ἀνάξιον σου τὸ περὶ τοιούτων προσέχειν τῇ δεσποτῇ . Ὁ γὰρ τὴν ἅπασαν σπουδὴν καὶ τὴν μέριμναν ὑπὲρ τῶν ἀπορρήτων ἀγαθῶν ἐκείνων ὀφείλων ποιεῖσθαι , σφόδρα σκανδὸν καταισχύνει , εἰς τὴν τῶν δεινῶν πραγμάτων ἐπιθυμίαν καταναλίσκων αὐτήν ³ . Πῶς οὖν ; φησίν ⁴ · οὐκ ἐκέλευσε τὸν ἄρτον αἰτεῖν ; Ἄλλὰ , Τὸν ὀλισκόνιον , προσέθηκε , καὶ τοῦτο πάλιν δέ , σήμερον · ὅπερ οὐν καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ . Οὐ γὰρ εἶπε , Μὴ μεριμνήσητε · ἀλλὰ , Μὴ μεριμνήσητε ὅπερ τῆς αὐριον · ὅμοι καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἡμῖν παρέχων , καὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν προσηλὸν τοῖς ἀναγκαιοτέροις . Καὶ γὰρ καὶ ⁵ ἐκεῖνα αἰτεῖν διὰ τοῦτο ἐκέλευσεν , οὐχ ὡς τοῦ Θεοῦ δεομένου τῆς παρ’ ἡμῶν ὑπομνήσεως , ἀλλ’ ἵνα μάθωμεν , ὅτι μετὰ τῆς αὐτοῦ βοηθείας κατορθώμεν ἄπερ ἂν κατορθώσωμεν , καὶ ἵνα οἰκειωθῶμεν τῇ συνηχείᾳ περὶ τούτων αἰτήσει . Εἰδὲς πῶς καὶ ἐνταῦθεν ἐπείσκει , δι’ ἧλκόντων τὰ παρόντα πάντως ; Ὁ γὰρ τὰ μεῖζω παρέχων , πολλῷ μᾶλλον τὰ ἐλάττω δώσει . Οὐ γὰρ διὰ τοῦτο , φησίν , εἰπον μὴ μεριμνᾶν , μηδὲ αἰτεῖν , ἵνα ταλαιπωρήτε καὶ γυμνοὶ περιέρχησθε , ἀλλ’ ἵνα καὶ τούτων ἐν ἀφονίᾳ ἦτε · ὁ δὲ μάλιστα [ 279 ] πάντων ἴκανόν ἦν αὐτοὺς ἐφελκύσασθαι . Ὦστερ οὖν ἐπὶ τῆς ἐλεημοσύνης ἀποτρέπων αὐτοὺς ἐπιδείκνυσθαι τοῖς ἀνθρώποις , τούτῳ μάλιστα ἐπείθε , τῷ μετὰ πλείονος αὐτὸ ⁶ παρέχειν ὑποσχέσθαι τῆς φιλοτιμίας αὐτῶν ; ( Ὁ γὰρ Πατήρ σου , φησίν , οἶδειν ἐν τῷ κρυπτῷ , ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ · ) οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἀφελὼν αὐτοὺς τοῦ μὴ ζητεῖν αὐτά , τούτῳ ⁷ μάλιστα πείθει , τῷ μὴ ζητοῦσι μετὰ πλείονος ὑποσχέσθαι παρέχειν τῆς περιουσίας . Διὰ γὰρ τοῦτο κελεύω , φησί , μὴ ζητεῖν , οὐχ ἵνα μὴ λάβητε , ἀλλ’ ἵνα λάβητε θαλιώς · ἵνα λάβητε μετὰ τοῦ σοι προσθήκους σχήματος , μετὰ τῆς ἀρμοζούσης σοι λυσστελείας · ἵνα μὴ μεριμνῶν , μηδὲ σχιζόμενος εἰς τὴν τοιούτων φροντίδα , ἀνάξιος σουτῶν καὶ τούτων καὶ τῶν πνευματικῶν καταστήσῃς · ἵνα μὴ ταλαιπωρίαν περιττὴν ὑπομείνης . καὶ τοῦ προκειμένου πάλιν ἐκπέσῃς . Μὴ οὖν μεριμνήσητε περὶ τῆς αὐριον . Ἀρκετὸν γὰρ τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς · τούτεστιν , ἡ ταλαιπωρία ⁸ , ἡ συντριβή . Οὐχ ἀρκεῖ σοι τὸ ἐν ἰδρώτι τῷ προσώπῳ σου ⁹ ἐσθίειν τὸν ἄρτον σου ; τί καὶ ἕτεραν προστιθεῖς τὴν ἀπὸ τῆς φροντίδος ταλαιπωρίαν , μέλλων λοιπὸν καὶ τῶν προτέρων ἀπολύεσθαι κόπων ;
Lemmas: περισσός ἐγώ ἀπαλλάσσω , καί ὁ πρός ὁ γῆ συμπάθεια . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἐθνικός μνημονεύω , εἶπον ὅτι ὁ ἔθνος ζητέω οὗτος , οἶς ὁ πᾶς ὅπως κατά ὁ πάρειμι βίος , οὖς λόγος οὐδέ περί ὁ μέλλω , οὐδέ ἔνοια ὁ οὐρανός . ὑμῖν δέ οὐ οὗτος εἰμί ὁ προηγούμενος , ἀλλά ἕτερος . οὖον γάρ διά οὗτος γίγνομαι , ἵνα ἐσθίω καί πίνω καί περιβάλλω ¹ . ἀλλά ἵνα ἀρέσκω Θεός , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός . Ὅστερ οὖν ἐν ὁ σπουδή πάρεργον οὗτος , οὗτος καί ἐν ὁ αἰτέω πάρεργον εἰμί . Ζεύς οὗτος καί λέγω · ζητέω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , καί οὗτος πᾶς προστίθημι σύ . καί οὐ εἶπον , δίδωμι , ἀλλά , προστίθημι , ἵνα μανθάνω , ὅτι οὐδείς μέγας ² ὁ δίδωμι ὁ πάρειμι εἰμί πρός ὁ μέγεθος ὁ μέλλω . Ζεύς δέ οὗτος οὐδέ αἰτέω αὐτός κελεύω , ἀλλά αἰτέω μέν ἕτερος , θαρσέω δέ ὡς καί οὗτος ἐκεῖνος προστίθημι . ζητέω τοίνυν ὁ μέλλω , καί λαμβάνω καί ὁ πάρειμι · μή ζητέω δέ ὁράω , καί πάντως αὐτός ἐπιτυγχάνω . καί γάρ ἀνάξιος σύ ὁ περί τοιοῦτος προσέχω ὁ δεσπότης . ὁ γάρ ὁ ἅπας σπουδή καί ὁ μέριμνα ὑπέρ ὁ ἀπόρρητος ἀγαθός ἐκεῖνος ὀφείλω ποιέω , σφόδρα σκανδὸν καταισχύνω , εἰς ὁ ὁ δεινός πρᾶγμα ἐπιθυμία καταναλίσκω αὐτός ³ . Πῶς οὖν ; φημί ⁴ · οὐ κελεύω ὁ ἄρτος αἰτέω ; ἀλλά , ὁ ὀλισκόνιον , προστίθημι , καί οὗτος πάλιν δέ , σήμερον · ὅσπερ ὀν καί ἐνταῦθα ποιέω . οὖον γάρ εἶπον , μή μεριμνάω · ἀλλά , μή μεριμνάω ὅσπερ ὁ αὔριον · ὅμοιος καί ὁ ἐλευθερία ἐγώ παρέχω , καί ὁ ψυχή ἐγώ προσηλὸν ὁ ἀναγκαῖος . καί γάρ καί ⁵ ἐκεῖνος αἰτέω διά οὗτος κελεύω , οὐ ὡς ὁ Θεός δήω ὁ παρά ἐγώ ὑπόμνησις , ἀλλά ἵνα μανθάνω , ὅτι μετά ὁ αὐτός βοήθεια κατορθόω Ἄπερ εἄν κατορθόω , καί ἵνα οἰκειόω ὁ συνηχέω περί οὗτος αἰτέω . ἀνάκλεις πῶς καί ἐνταῦθεν πείθω , διά ἕλκω ὁ πάρειμι πάντως ; ὁ γάρ ὁ μείζων παρέχω , πολύς μᾶλλον ὁ μικρός δίδωμι . οὖον γάρ διά οὗτος , φημί , εἶπον μή μεριμνάω , μηδέ αἰτέω , ἵνα ταλαιπωρέω καί γυμνός περιέρχομαι , ἀλλά ἵνα καί οὗτος ἐν ἀφονίᾳ εἰμί · ὁ δέ μάλιστα [ 279 ] πᾶς ἱκανός εἰμί αὐτός ἐφέλκω . Ὅστερ οὖν ἐπί ὁ ἐλεημοσύνη ἀποτρέπω αὐτός ἐπιδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος , οὗτος μάλιστα πείθω , ὁ μετά πλείων αὐτός ⁶ παρέχω ὑπισχνέομαι ὁ φιλοτιμία αὐτός ; ( ὁ γάρ Πατήρ σύ , φημί , οἰδέω ἐν ὁ κρυπτός , πωλέω σύ ἐν ὁ φανερός · ) οὗτος καί ἐνταῦθα ἀφαιρέω αὐτός ὁ μή ζητέω αὐτός , οὗτος ⁷ μάλιστα πείθω , ὁ μή ζητέω μετά πλείων ὑπισχνέομαι παρέχω ὁ περιουσία . Ζεύς γάρ οὗτος κελεύω , φημί , μή ζητέω , οὐ ἵνα μή λαμβάνω , ἀλλά ἵνα λαμβάνω θαλιώς · ἵνα λαμβάνω μετά ὁ σύ προσθήκη σχῆμα , μετά ὁ αρμόζων σύ λυσστελείας · ἵνα μή μεριμνάω , μηδέ σχίζω εἰς ὁ τοιοῦτος φροντίς , ἀνάξιος σουος καί οὗτος καί ὁ πνευματικός καθίστημι · ἵνα μή ταλαιπωρία περισσός ὑπομένω . καί ὁ πρόκειμαι πάλιν ἐκπίπτω . μή οὖν μεριμνάω περί ὁ αὔριον . ἀρκετός γάρ ὁ ἡμέρα ὁ κακία αὐτός · τουτέστιν , ὁ ταλαιπωρία ⁸ , ὁ συντρίβω . οὐχ ἀρκέω σύ ὁ ἐν ἱδρώς ὁ πρόσωπον σύ ⁹ ἐσθίω ὁ ἄρτος σύ ; τίς καί ἕτερος προστίθημι ὁ ἀπό ὁ φροντίς ταλαιπωρία , μέλλω λοιπός καί ὁ πρότερος ἀπολύω κόπος ;