joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0216.1
δοξας ἐξέβαλε νόσημα , εὐχαρῶς λοιπὸν καὶ τὸν περὶ ἀκτημοσύνης εἰσάγει λόγον . Οὐδὲν γὰρ οὕτω χρημάτων ἐργὸν παρασκευάζει , ὡς ὁ τῆς δόξης 86 ἔρως . Διὰ γοῦν τοῦτο καὶ τὰς τῶν ἀνδραπόδων ἀγέλας , καὶ τὰ ἐορτῶν τῶν εὐνούχων , καὶ τοὺς χρυσοφοροῦντας ἵππους , καὶ τὰς ἀργυρὰς τραπέζας , καὶ τὰ ἄλλα τὰ καταγελαστότερα ἐπινοοῦσιν ἄνθρωποι · οὐχ ἵνα χρείαν πληρώσωσιν , οὐδ’ ἵνα τῆσιν ἀπολύσωσιν , ἀλλ’ ἵνα τοῖς πολλοῖς ἐπιδείξωνται . Ἄνωστρος μὲν οὖν , ὅτι ἐκεῖνι δεῖ μόνον ἐλεγεῖν ἐνταῦθα δὲ καὶ πόσον ἐλεεῖν χρὴ δείκνυσιν , εἰπών , Μὴ θησαυρίζετε . Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἐνὴν ἐξ ἀρχῆς ἀθρόον τὸν 262 περὶ τῆς ὑπεροχῆς τῶν χρημάτων εἰσαγαγὲν λόγον διὰ τὴν τυραννίδα τοῦ πάθους , κατὰ μικρὸν αὐτὸν διατεμὼν καὶ ἐλευθερώσας , ἐνῆψεν ἐν τῇ τῶν ἀχρεατῶν διανοίᾳ , ὥστε εὐπαραδεκτον γενέσθαι . Διὰ δὲ τοῦτο πρῶτον μὲν ἔλεγε , Μακάριος οἱ ἐλεήμονες · μετὰ δὲ τοῦτο , Ἵσθι εὐνοοῦν τῷ ἀντιδίκῳ σου · καὶ μετ’ ἐκεῖνο πάλιν , Ἐὰν τις σοὶ ὀλέγῃ 87 χριθῆναι , καὶ τὸν χειρὸν σου λαβέιν , οὐ ἀνὴρ καὶ τὸ ἱμάτιον · ἐνταῦθα δὲ τὸ πολλῷ μεῖζον πάντων ἐκείνων . Ἐκεῖ μὲν γὰρ εἶπεν , ὅτι Ἄν δίκην ἐπικειμένην ἴδῃς , τοῦτο ποιήσον · τὸ γὰρ μάχεσθαι ἔχοντα 88 βέλτιον τῷ μὴ ἔχοντι ἀπηλλάχθαι μάχης . Ἐνταῦθα δὲ οὔτε ἀντίδικον , οὔτε τὸν κρινόμενον δεῖς , οὔτε ἄλλου οἰόμενος τοιούτου μημονεύσεως , αὐτὴν καὶ ἐαυτὴν διδάσκει τὴν τῶν χρημάτων ὑπεροχίαν , δείκνυς ὅτι οὐ διὰ τοὺς ἐλεουμένους τοσούτον , ὅσον διὰ τὸν διδόντα ταῦτα νομοθετεῖ · ἵνα οὖν μοιρὶς ἢ ὁ ἀδίκων καὶ ἄλλων εἰς δικαστήριον , καὶ οὕτω καταφρονῶμεν τῶν ὄντων , παρέγοντες αὐτὰ τοῖς δομομένοις . Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα τὸ ὅλον τέθεικεν , ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα τρέμα , καὶ τοὺς τοὺς ἀγῶνας τοὺς περὶ τούτων μετὰ πολλῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς ὑπερβολῆς ἐπιδειξάμενος . Ἄλλ’ ἂμως οὐ τίθησι τοῦτο , οὐδὲ εἰς μέσον ἄγει · οὐδὲν γὰρ ἐκκαλεῖται · χαῖρος ἤν · ἀλλὰ λογισμὸν ἐξετάζει τέως , συμβολοῦ μᾶλλον ἢ νομοθέτου τάξιν ἐν τοῖς περὶ τούτων φυλάττων λόγοις . Εἰπὼν γὰρ , Μὴ θησαυρίζετε ἐπὶ τῆς γῆς , ἐπήγαγεν Ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει , καὶ ὅπου κλέπται διορύττουσι καὶ κλέπτουσι . Τέως δείκνυσι τοῦ ἐνταῦθα θησαυροῦ τὴν βλάβην , καὶ τοῦ ἐκεῖ τὴν ὠφελείαν , καὶ ἀπὸ τοῦ τόπου , καὶ ἀπὸ τῶν λυμαμενῶν 89 . Καὶ οὐδὲ μέχρι τούτου 90 ἴσταται , ἀλλὰ καὶ ἕτερον ἐπάγει λογισμὸν . Καὶ πρῶτον , ἀφ’ οὗ μάλιστα ἀποδασιν , ἀπὸ τούτων αὐτοὺς προτρέπεται . Τί γὰρ δεδοικας ; φησὶ · μὴ ἀναλώσῃ τὰ χρήματα , ἐὰν ἐλεημοσύνην δῷς ; Οὐκοῦν δὸς ἐλεημοσύνην , καὶ τότε οὐκ ἀναλωθήσεται · καὶ τὸ δὴ μεῖζον , ὅτι οὐ μόνον οὐκ ἀναλωθήσεται , ἀλλ’ ὅτι καὶ προσθήκην λήμψεται πλείονα · καὶ γὰρ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς προστιθέσεται . Ἄλλὰ τέως αὐτὸ οὐ λέγει , ἀλλ’ ὑστερον αὐτὸ τίθησι . γ . Τέως δὲ δὴ μάλιστα αὐτοὺς προτρέψαι βούλατο , τοῦτο εἰς μέσον ἄγει , τὸ μένειν ἀνάλογον αὐτοῖς τὸν θησαυρόν , καὶ ἐκκατέρθωσεν αὐτοὺς ἐφελέσθαι . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , ὅτι Ἐὰν δῷς ἐλεημοσύνην , τηρεῖται μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ἐναντίον ἠπειλάσεν , ὅτι καὶ Ἐὰν μὴ δῷς , ἀπόλλυται . Καὶ ὅρα τὴν ἄκρατον σῦνεσιν . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , ὅτι Καὶ ἕτερους αὐτὰ καταλιμπάνεις · ἐπεὶ καὶ τοῦτο 91 ἤδη τοῖς ἀνθρώποις · ἀλλ’ ὅμως ἐτέρωθεν αὐτοὺς φοβεῖ , δεῖκνὺς ὅτι οὐδὲ τούτου τυγχάνουσιν · κἂν γὰρ ἄνθρωποι · μὴ ἀδικήσωσιν , εἰσὶν οἱ ἀδικούντες πάντας , ὁ σὴς καὶ ἡ βρῶσις . Εἰ γὰρ καὶ σφόδρα εὐάλωτος εἶναι δοκεῖ αὕτη ἡ
Lemmas: δόξα ἐκβάλλω νόσημα , εὐχαρής λοιπός καί ὁ περί ἀκτημοσύνη εἰσάγω λόγος . οὐδείς γάρ οὗτος χρῆμα ἔργον παρασκευάζω , ὡς ὁ ὁ δόξα 86 Ἔρως . Ζεύς γοῦν οὗτος καί ὁ ὁ ἀνδράποδον ἀγέλη , καί ὁ ἑορτή ὁ εὐνοῦχος , καί ὁ χρυσοφορέω ἵππος , καί ὁ ἀργυρός τράπεζα , καί ὁ ἄλλος ὁ καταγέλαστος ἐπινοέω ἄνθρωπος · οὐ ἵνα χρεία πληρόω , οὐδέ ἵνα τῆσιν ἀπολύω , ἀλλά ἵνα ὁ πολύς ἐπιδείκνυμι . Ἄνωστρος μέν οὖν , ὅτι ἐκεῖνος δεῖ μόνος λέγω ἐνταῦθα δέ καί πόσος ἐλεέω χρή δείκνυμι , εἶπον , μή θησαυρίζω . ἐπεί γάρ οὐ ἕνος ἐκ ἀρχή ἀθρόος ὁ 262 περί ὁ ὑπεροχή ὁ χρῆμα εἰσάγω λόγος διά ὁ τυραννίς ὁ πάθος , κατά μικρός αὐτός διατέμνω καί ἐλευθερόω , νήφω ἐν ὁ ὁ ἀχρεατῶν διάνοια , ὥστε εὐπαράδεκτος γίγνομαι . Ζεύς δέ οὗτος πρῶτος μέν λέγω , Μακάριος ὁ ἐλεήμων · μετά δέ οὗτος , εἰμί εὐνοέω ὁ ἀντίδικος σύ · καί μετά ἐκεῖνος πάλιν , ἐάν τις σύ ὀλέγῃ 87 χρίω , καί ὁ χείρων σύ λαμβάνω , οὖον ἀνήρ καί ὁ ἱμάτιον · ἐνταῦθα δέ ὁ πολύς μείζων πᾶς ἐκεῖνος . ἐκεῖ μέν γάρ εἶπον , ὅτι ἄν δίκη ἐπίκειμαι ὁράω , οὗτος ποιέω · ὁ γάρ μάχομαι ἔχω 88 ἀγαθός ὁ μή ἔχω ἀπαλλάσσω μάχη . ἐνταῦθα δέ οὔτε ἀντίδικος , οὔτε ὁ κρίνω δήω , οὔτε ἄλλος οἴομαι τοιοῦτος μημονευσις , αὐτός καί ἑαυτοῦ διδάσκω ὁ ὁ χρῆμα ὑπεροχίαν , δείκνυμι ὅτι οὖον διά ὁ ἐλεέω τοσοῦτος , ὅσος διά ὁ δίδωμι οὗτος νομοθετέω · ἵνα οὖν μοιρίς ἢ ὁ ἄδικος καί ἄλλος εἰς δικαστήριον , καί οὗτος καταφρονέω ὁ εἰμί , παραγίγνομαι αὐτός ὁ δομέω . καί οὐδέ ἐνταῦθα ὁ ὅλος τίθημι , ἀλλά καί ἐνταῦθα τρέμη , καί ὁ ὁ ἀγών ὁ περί οὗτος μετά πολύς ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ ὑπερβολή ἐπιδείκνυμι . ἄλλος ἀμάω οὖον τίθημι οὗτος , οὐδέ εἰς μέσος ἄγω · οὐδείς γάρ ἐκκαλέω · χαίρω ἐάν · ἀλλά λογισμός ἐξετάζω τέως , σύμβολον μᾶλλον ἢ νομοθέτης τάξις ἐν ὁ περί οὗτος φυλάσσω λόγος . εἶπον γάρ , μή θησαυρίζω ἐπί ὁ γῆ , ἐπάγω ὅπου σής καί βρῶσις ἀφανίζω , καί ὅπου κλέπτης διορύσσω καί κλέπτω . Τέως δείκνυμι ὁ ἐνταῦθα θησαυρός ὁ βλάβη , καί ὁ ἐκεῖ ὁ ὠφέλεια , καί ἀπό ὁ τόπος , καί ἀπό ὁ λυμαίνω 89 . καί οὐδέ μέχρι οὗτος 90 ἴστημι , ἀλλά καί ἕτερος ἐπάγω λογισμός . καί πρῶτος , ἀπό ὅς μάλιστα ἀποδέω , ἀπό οὗτος αὐτός προτρέπω . τις γάρ δείδω ; φημί · μή ἀναλίσκω ὁ χρῆμα , ἐάν ἐλεημοσύνη δίδωμι ; οὐκοῦν δίδωμι ἐλεημοσύνη , καί τότε οὐ ἀναλίσκω · καί ὁ δή μείζων , ὅτι οὖον μόνος οὐ ἀναλίσκω , ἀλλά ὅτι καί προσθήκη λαμβάνω πλείων · καί γάρ ὁ ἐν ὁ Οὐρανός προστίθημι . ἀλλά τέως αὐτός οὖον λέγω , ἀλλά ὕστερος αὐτός τίθημι . γ . Τέως δέ δή μάλιστα αὐτός προτρέπω βούλομαι , οὗτος εἰς μέσος ἄγω , ὁ μένω ἀνάλογος αὐτός ὁ θησαυρός , καί ἐκκατέρθωσεν αὐτός ἐφελέσθαι . οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι ἐάν δίδωμι ἐλεημοσύνη , τηρέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐναντίος ἠπειλάσεν , ὅτι καί ἐάν μή δίδωμι , ἀπόλλυμι . καί ὁράω ὁ ἄκρατος σύνεσις . οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι καί έτερος αὐτός καταλιμπάνω · ἐπεί καί οὗτος 91 ἤδη ὁ ἄνθρωπος · ἀλλά ὅμως ἑτέρωθεν αὐτός φοβέω , δείκνυμι ὅτι οὐδέ οὗτος τυγχάνω · κἀν γάρ ἄνθρωπος · μή ἀδικέω , εἰμί ὁ ἀδικέω πᾶς , ὁ σής καί ὁ βρῶσις . εἰμί γάρ καί σφόδρα εὐάλωτος εἰμί δοκέω οὗτος ὁ