ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0104.2
β’ . Ναί , φησίν · ἀλλὰ τὸν μὲν Ἡρῴδην καλῶς ἀπεστέρησας τῆς ἀπολογίας , καὶ μειζόνων ἐδείξας · οὐδέπω δὲ τὸν περὶ τῆς ἀδικίας τῶν γεγενημένων ἔλυσας λόγον . Εἰ γὰρ καὶ ἐκεῖνος ἀδίκως ἐπράττε , τίνος ἕνεκεν ὁ Θεὸς συνεχώρησε ; Τί οὖν ἂν εἴποιμεν¹⁹ πρὸς τοῦτο ; Ὦστε ἀεὶ καὶ ἐν Ἐκκλησίᾳ , καὶ ἐν ἀγορᾷ , καὶ πανταχοῦ λέγω οὐ παύσομαι · ὁ δὲ ὑμᾶς βούλομαι μετὰ ἀκριβείας διατηρεῖν · κανὼν γὰρ τις ἐστὶ πρὸς ἅπασαν ἡμῖν τοιαύτην ἀρρώστων ἀπορίαν . Τίς οὖν²⁰ ἐστιν οὗτος , καὶ τίς ὁ λόγος ; Ὦτι οἱ μὲν ἀδικούντες πολλοί , ὁ δὲ ἀδικοῦμενος οὐδεὶς . Καὶ ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον μαθῇ τὸ αἴνιγμα ταράττη , καὶ τὴν λύσιν ἐπάγω²¹ ταχέως . Ὦπερ γὰρ ἂν πάθωμεν ἀδίκως παρ’ ὅποιον , ἢ εἰς ἁμαρτημάτων διάλυσιν ὁ Θεὸς ἡμῖν λογίζεται τὴν ἀδικίαν ἐκείνην , ἢ εἰς μισθὸν ἀντιδίδωσι²² . Καὶ ἵνα σαφέστερον γένηται τὸ λεγόμενον , ἐπὶ ὑποδείγματος τὸν λόγον ἀγάγωμεν . Θώμεν γὰρ εἶναι τινὰ οἰκέτην πολλὰ ὀφείλοντα τῷ δεσπότῃ χρήματα · εἰτα παρὰ ἀδίκων ἀνδρῶν ἐπηρεασθῆναι τὸν οἰκέτην τοῦτον , καὶ ἀφαιρεθῆναι τινὰ τῶν αὐτοῦ . Ἄν τοίνυν ὁ δεσπότης οὐ²³ καλῶσαι [ 132 ] δυνάμενος τὸν ἄρπαγα καὶ πλεονἐκτην , ἐκεῖνα μὲν μὴ ἀποκαταστήση τὰ χρήματα , εἰς δὲ τὰ ὀφειλόμενα αὐτῷ παρὰ τοῦ δούλου λογίσται τὰ ἀφαιρεθέντα , ἄρα μὴ ἠδικηται ὁ οἰκέτης ; Οὐδαμῶς . Τί δέ , ἂν καὶ πλείονα ἀποδῷ ; ἄρα οὐχὶ καὶ μειζόνως ἐκέρδανε ; Παντὶ πού δήλον . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐφ’ ὧν
Lemmas: βε . Ναίς , φημί · ἀλλά ὁ μέν Ἡρῴδης καλῶς ἀποστερέω ὁ ἀπολογία , καί μείζων δείκνυμι · οὐδέπω δέ ὁ περί ὁ ἀδικία ὁ γίγνομαι λύω λόγος . εἰμί γάρ καί ἐκεῖνος ἄδικος πράσσω , τίς ἕνεκα ὁ θεός συγχωρέω ; τις οὖν εἄν εἶπον πρός οὗτος ; ὥστε ἀεί καί ἐν ἐκκλησία , καί ἐν ἀγορά , καί πανταχοῦ λέγω οὖον παύω · ὁ δέ σύ βούλομαι μετά ἀκρίβεια διατηρέω · κανών γάρ τις εἰμί πρός ἅπας ἐγώ τοιοῦτος ἄρρωστος ἀπορία . Τῖς οὖν εἰμί οὗτος , καί τίς ὁ λόγος ; οὖς ὁ μέν ἀδικέω πολύς , ὁ δέ ἀδικέω οὐδείς . καί ἵνα μή ἐπί πλείων μανθάνω ὁ αἴνιγμα ταράσσω , καί ὁ λύσις ἐπάγω ταχέως . ὅσπερ γάρ εἄν πάσχω ἄδικος παρά ὁποῖος , ἢ εἰς ἁμάρτημα διάλυσις ὁ θεός ἐγώ λογίζομαι ὁ ἀδικία ἐκεῖνος , ἢ εἰς μισθός ἀντιδίδωμι . καί ἵνα σαφής γίγνομαι ὁ λέγω , ἐπί ὑπόδειγμα ὁ λόγος ἄγω . τίθημι γάρ εἰμί τις οἰκέτης πολύς ὀφείλω ὁ δεσπότης χρῆμα · εἶτα παρά ἄδικος ἀνήρ ἐπηρεάζω ὁ οἰκέτης οὗτος , καί ἀφαιρέω τις ὁ αὐτός . ἄν τοίνυν ὁ δεσπότης οὐ καλέω [ 132 ] δύναμαι ὁ ἅρπαξ καί πλεονέκτης , ἐκεῖνος μέν μή ἀποκαθίστημι ὁ χρῆμα , εἰς δέ ὁ ὀφείλω αὐτός παρά ὁ δοῦλος λογιστής ὁ ἀφαιρέω , ἄρα μή ἀδικέω ὁ οἰκέτης ; οὐδαμός . τις δέ , εἄν καί πλείων πωλέω ; ἄρα οὐ καί μέγας κερδαίνω ; Πᾶς πού δῆλος . οὗτος τοίνυν καί ἐπί ὅς
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0104.4
γ’ . Καὶ οὗτος μὲν²⁸ οἱ παρ’ ἡμῶν λόγοι · οὐ μὴν ἅπαντες οὗτοι , ἀλλ’ εἰσὶ καὶ τούτων ἀπορρητότεροι ἐτεροί , οὓς μετὰ ἀκριβείας [ 13 ] οὐδὲν τὰῦτα οἰκονομῶν αὐτὸς . Παραχωρήσαντες τοίνυν αὐτῷ τῆς ἀκριβεστάτης ἐν τούτοις καταλήψεως , τὸν ἐξῆς ἡμῖς ἐχούμεθα , καὶ ἐν ταῖς ἐξέρων συμφωνίαις παιδευσόμεθα πάντα φέρειν γενναίως . Καὶ γὰρ οὐ μικρὸν τότε κατέλαβε τὴν Βηθλεὲμ τραγῳδία , τῶν παίδων ἀρπίζομένων ἀπὸ τῆς θηλῆς τῶν μητέρων , καὶ ἐπὶ τῇ ἀδίκῳ ταύτῃ ἀγομῆνως σφάγια . Εἰ δὲ ἔτι μικροψυχής , καὶ ἐλάττων εἰ τῶν ἐπὶ τοῖς²⁹ φιλοσοφίας , μάθε τὸ ταῦτα τοῦμέσαντος τὸ τέλος , καὶ μικρὸν ἀνάπνευσον . Ταχίστῃ γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ τούτων κατέλαβε δίκη , καὶ τοῦ μιᾶσματος τοῦτο τὴν προτέχουσαν τιμωρίαν , ὑπνάτῃ χαλεπῇ καὶ τοῦ νῦν τολμηθέντος ἐλεεινοτέρῳ³⁰
Lemmas: γε . καί οὗτος μέν ὁ παρά ἐγώ λόγος · οὖον μήv ἅπας οὗτος , ἀλλά εἰμί καί οὗτος ἀπόρρητος ἕτερος , ὅς μετά ἀκρίβεια [ 13 ] οὐδείς Ούτος οἰκονομέω αὐτός . παραχωρέω τοίνυν αὐτός ὁ ἀκριβής ἐν οὗτος κατάληψις , ὁ ἑξῆς ἡμεῖς χόω , καί ἐν ὁ ἐξεῖπον συμφωνία παιδεύω πᾶς φέρω γενναῖος . καί γάρ οὖον μικρός τότε καταλαμβάνω ὁ Βηθλεέμ τραγῳδία , ὁ παῖς ἀρπίζω ἀπό ὁ θηλή ὁ μήτηρ , καί ἐπί ὁ ἄδικος οὗτος ἀγομῆνως σφάγιον . εἰμί δέ ἔτι μικροψυχέω , καί μικρός εἰμί ὁ ἐπί τοῖος φιλοσοφία , μανθάνω ὁ οὗτος τομέω ὁ τέλος , καί μικρός ἀναπνέω . ταχύς γάρ αὐτός ὑπέρ οὗτος καταλαμβάνω δίκη , καί ὁ μίασμα οὗτος ὁ προτεχουω τιμωρία , ὑπνάτῃ χαλεπός καί ὁ νῦν τολμάω ἐλεεινοτέρῳ³⁰
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0111.3
Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής , κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας , καὶ λέγων · Μετανοεῖτε · ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν .
Lemmas: ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος παραγίγνομαι Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής , κηρύσσω ἐν ὁ ἐρῆμος ὁ Ἰουδαῖος , καί λέγω · μετανοέω · ἐγγίζω γάρ ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0111.4
αἱ Ποιαὶ ἡμέραι ἐκείναις ; Οὐδὲ γὰρ τοῦτο , ἵνιχα καὶ πῶς , καὶ εἰς Ναζαρέτ ἦλθεν , ἀλλὰ μετὰ τριάκοντα ἐτὴ παραγίνεται ὁ Ἰωάννης , καθὼς καὶ ὁ Λουκᾶς μαρτυρεῖ . Πῶς οὖν φησιν , Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ; Ἔδοξ καὶ τῇ Γραφῇ τοῦτον κεχρῆσθαι τῷ τρόπῳ · οὐχ ὅταν τὰ ἐν τῷ ζῆς χρόνῳ συμβαίνοντα λέγῃ μόνον , ἀλλ᾽ ὅταν καὶ τὰ πολλοῖς ὕστερον ἐκείναις ἐκδηθόμενα . Οὕτω γοῦν καὶ ἡνίκα ἐπὶ τοῦ ὄρους τῶν Ἐλαιῶν αὐτὸ καθήμενον προσῆλθον ὁ μαθηταί , καὶ περὶ τῆς παρούσης αὐτοῦ μαθεῖν ἐζήτησαν , καὶ τῶν Ἱεροσολύμων ἀλώσεως · καίτοιγε ἴστε ὅσον τὸ μέσον ἐκατέδρων τῶν καιρῶν . Εἰπὼν γὰρ τὴν κατασκαφήν 95 τῆς μητροπόλεως , καὶ τὸν περὶ τούτων ἀπαρίτας λόγον , καὶ μέλλων εἰς τὸν περὶ τῆς συντελείας ἐκβαίνειν , ἐπήγαγε , Τότε καὶ ταῦτα 96 ἔσται · οὐ
Lemmas: ὁ ποιός ἡμέρα ἐκεῖνος ; οὐδέ γάρ οὗτος , ἵνιχα καί πῶς , καί εἰς Ναζαρέτ ἔρχομαι , ἀλλά μετά τριάκοντα ἐτός παραγίγνομαι ὁ Ἰωάννης , καθώς καί ὁ Λουκᾶς μαρτυρέω . Πῶς οὖν φημί , ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ; δοκέω καί ὁ γραφή οὗτος χράομαι ὁ τρόπος · οὐ ὅταν ὁ ἐν ὁ Ζῆς χρόνος συμβαίνω λέγω μόνος , ἀλλά ὅταν καί ὁ πολύς ὕστερος ἐκεῖνος ἐκδέω . οὕτως γοῦν καί ἡνίκα ἐπί ὁ ὄρος ὁ Ἐλαιῶν αὐτός κάθημαι προσέρχομαι ὁ μαθητής , καί περί ὁ πάρειμι αὐτός μανθάνω ζητέω , καί ὁ Ἱερουσαλήμ ἅλωσις · καίτοι οἶδα ὅσος ὁ μέσος ἐκατέδρων ὁ καιρός . εἶπον γάρ ὁ κατασκαφή 95 ὁ μητρόπολις , καί ὁ περί οὗτος απαριος λόγος , καί μέλλω εἰς ὁ περί ὁ συντέλεια ἐκβαίνω , ἐπάγω , τότε καί οὗτος 96 εἰμί · οὖον
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0115.2
συμφωνίαν συνάπτεσθαι ἔλεγε · καὶ ἔχει πάλιν τὴν αἰτίαν τι·θεῖς . Αὕτη δὲ ἐστιν · Ἑσται γάρ , φησίν , ὁ ἀvιστάμενος ἄρχων ἑδρών , ἐπ' ¹⁸ αὐτῷ ἑδρῇ Δαυιδοῦσιν . Ὅπερ οὐv καὶ ἐνταῦθα ἔλεγεv , τοῦτο Ὁψεται πᾶσα σάρξ τὸ Σωτήριον τοῦ Θεοῦ · πανταχοῦ δηλοῦν ἐτι ¹⁹ πρὸς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης κηρύσσεται τῶν Εὐαγγελίων τούτων ἡ δύναμις καὶ ἡ γνώσις , ἀπὸ θρηϊώδους τρόπου καὶ σκληρότητος ²⁰ γνώμης εἰς ἡμερότητα πολλὴν καὶ ἀπαλότητα μεταβαλλούσα τῶν ἀvθρώπων τὸ γένος . Αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωάννης εἶχε τὸ ἑνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καμήλου , καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ . Εἶδες πῶς τὰ μέν οἱ Προφήται προεῖπον , τὰ δὲ τοῖς Εὐαγγελισταῖς κατέλιπον ; Διόπερ καὶ ὁ Ματθαῖος καὶ τὰς προφητείας τίθησι , καὶ τὰ παρ' ἑαυτοῦ προστιθέσιν · οὐδὲ τοῦτο παράγραφον ἡγοῦvεσθαι εἶναι , τὸ περὶ τῆς στολῆς εἰπεῖν τοῦ δικαίου .
Lemmas: συμφωνία συνάπτω λέγω · καί ἔχω πάλιν ὁ αἴτιος τι·θεῖς . Ἄτη δέ εἰμί · εἰμί γάρ , φημί , ὁ ἀφίστημι ἄρχω ἑδρών , ἐπί ¹⁸ αὐτός ἕδρα δαυοραω . ὅπερ οὐ καί ἐνταῦθα ἔλεγος , οὗτος ὁράω πᾶς σάρξ ὁ σωτήριον ὁ Θεός · πανταχοῦ δηλόω ἔτι ¹⁹ πρός ὁ πέρας ὁ οἰκέω κηρύσσω ὁ Εὐαγγελίων οὗτος ὁ δύναμις καί ὁ γνῶσις , ἀπό θρηϊώδους τρόπος καί σκληρότης ²⁰ γνώμη εἰς ἡμερότης πολύς καί απαλότητα μεταβάλλω ὁ ἀvθρώπων ὁ γένος . αὐτός δέ ὁ Ἰωάννης ἔχω ὁ ἔνδυμα αὐτός ἀπό θρίξ κάμηλος , καί ζώνη δερμάτινος περί ὁ ὀσφῦς αὐτός . εἶδον πῶς ὁ μέν ὁ Προφήτης προεῖπον , ὁ δέ ὁ εὐαγγελιστής καταλείπω ; διόπερ καί ὁ Ματθαῖος καί ὁ προφητεία τίθημι , καί ὁ παρά ἑαυτοῦ προστίθημι · οὐδέ οὗτος παράγραφος ἡγοῦvεσθαι εἰμί , ὁ περί ὁ στολή εἶπον ὁ Δίκαιος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0116.1
καὶ τῆς οἰκουμένης στεφανίτης , καὶ φιλόσοφος τῆς τῶν οὐρανῶν ἀξίας φιλοσοφίας . Καὶ ταῦτα ἦν , οὕπω τῆς ἀμαρτίας λυθεῖσης , οὐπω τοῦ νόμου παυσασμένου , οὕπω τοῦ θανάτου δεδεῦντος , οὕπω τῶν χαλκῶν πυλῶν κατακλασθεισῶν , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς παλαιᾶς κρατουσῆς πολιτείας . Τοιούτων ἔστι γενναῖα ψυχὴ καὶ διεγυγερμένη · καὶ γὰρ πανταχοῦ προπτήδῃ , καὶ τὰ κείμενα ὑπερβαίνει σχήματα · καθάπερ καὶ ὁ Παῦλος ἐπὶ τῆς κινιχῆς ἐποιεῖ πολιτείας . Ἄλλὰ τίνας ἐνεχεν , φησί , καὶ ζῶν μετὰ τοῦ ἱματίου ἐγήρσατο ; Ἔθος τοῦτο τοῖς παλαιοῖς ἦν , πρὸν εἰς τὸ μαλακὸν τοῦτο καὶ διαρρέον ἐξελθεῖν σχῆμα . Οὕτω γοῦν καὶ ὁ Πέτρος φαίνεται ἐξωσμένος , καὶ ὁ Παῦλος · Τὸν γὰρ ἄνδρα , φησίν , οὐ ἔστιν ἡ ζῶν αὐτήν . Καὶ ὁ Ἠλίας δὲ οὕτως ἦν ἐσταλμένος , καὶ τῶν Ἁγίων ἕκαστος , διὰ τὸ εἶναι ἐν ἔργῳ διπνεκῶς , ἥπτι ὀδοιπορίας , ἥτοι περὶ ἕτερόν τι τῶν ἀναγκαίων μόνονμένους [ · 49 ] καὶ σπουδάζοντας · οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ καλλωπισμὸν ἀπαντα καταπατεῖν , καὶ σκληραγωγίαν ἀπασαν μελετᾶν ὅπερ οὖν καὶ αὐτὸ μέγιστον ἀρετῆς ἐγκώμιον εἶναι φησιν ὁ Χριστός , οὕτω λέγων · Τί ἐξήλθετε ἰδεῖν ; ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἱματίοις ἡμεισμένον ; ἰδοὺ οἱ τὰ μαλακὰ φοροῦντες , ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλέων εἰσίν .
Lemmas: καί ὁ οἰκέω στεφανίτης , καί φιλόσοφος ὁ ὁ οὐρανός ἄξιος φιλοσοφία . καί οὗτος εἰμί , οὔπω ὁ ἁμαρτία λύω , οὔπω ὁ νόμος παύω , οὔπω ὁ θάνατος δείδω , οὔπω ὁ χαλκός πύλη κατακλάω , ἀλλά ἐπί ὁ παλαιός κράτος πολιτεία . τοιοῦτος εἰμί γενναῖος ψυχή καί διαγυρεύω · καί γάρ πανταχοῦ προπτήδῃ , καί ὁ κεῖμαι ὑπερβαίνω σχῆμα · καθάπερ καί ὁ Παῦλος ἐπί ὁ κινιχεω ποιέω πολιτεία . ἀλλά τίς ἐνέχω , φημί , καί ζῶ μετά ὁ ἱμάτιον ἐγείρω ; ἔθος οὗτος ὁ παλαιός εἰμί , πρόειμι εἰς ὁ μαλακός οὗτος καί διαρρέω ἐξέρχομαι σχῆμα . οὕτως γοῦν καί ὁ Πέτρος φαίνω ἐξωθέω , καί ὁ Παῦλος · ὁ γάρ ἀνήρ , φημί , οὖον εἰμί ὁ ζῶ αὐτός . καί ὁ Ἠλίας δέ οὕτως εἰμί στέλλω , καί ὁ Ἁγίων ἕκαστος , διά ὁ εἰμί ἐν ἔργον διπνεκῶς , ἅπτω οδοιπορία , ἤτοι περί ἕτερος τίς ὁ ἀναγκαῖος μόνος [ · 49 ] καί σπουδάζω · οὖον διά οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί διά ὁ καλλωπισμός ἅπας καταπατέω , καί σκληραγωγία ἅπας μελετάω ὅσπερ οὖν καί αὐτός μέγας ἀρετή ἐγκώμιον εἰμί φημί ὁ Χριστός , οὗτος λέγω · τις ἐξέρχομαι ὁράω ; ἄνθρωπος ἐν μαλακός ἱμάτιον ἡμεισμένον ; ἰδού ὁ ὁ μαλακός φορός , ἐν ὁ οἶκος ὁ βασιλεύς εἰμί .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0116.4
ζ’ . Προσέχετε μετὰ ἀκριβείας τῷ λεγομένῳ . Οὐκ εἴπεν , Ὅταν πιστευθῇ παρὰ πάντων ἀνθρώπων · ἀλλ’ , Ὅταν κηρυχθῇ παρὰ πᾶσι . Διὰ τοῦτο καὶ ἔλεγεν , Εἰς μαρτύριον τοῖς ἔθνεσι , δεῖξαι , ὅτι οὐκ ἀναμένει πάντας πιστεύσαι , καὶ τότε παραγενέσθαι . Τὸ γὰρ , Εἰς μαρτύριον , τοῦτό ἐστιν , εἰς κατηγορίαν , εἰς ἔλεγχον , εἰς κατάκρισιν τῶν μὴ πιστευσάντων . Ἄλλ’ ἥμεῖς ταῦτα ἀκούοντες καὶ ὁρῶντες , καθεύδουσι καὶ ὀνειράτα βλέπομεν , καθάπερ ἐν βαθυτάτῃ νυκτὶ κεκαρμένοι . Οὐδὲν γὰρ ὀνειράτων ἀμείνον τὰ παρὄντα πράγματα , κἂν χρηστὰ ἦ , κἂν λυπηρά . Διὸ δὴ παρακαλῶ λοιπὸν ἀφυστιθῆναι , καὶ πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης ἀπιδεῖν . Οὐδεὶς γὰρ καθεύδων ἥλιον ἰδεῖν δύναται , οὐδὲ εὐφραίνει τὰς ὀφρύς τῷ κάλει τὸς ἀκτίνας · ἀλλ’ ἄπερ ἂν ἴδῃ , πάντα ἐν ὀνείρῳ βλέπει . Διὰ τοῦτο πολλῆς ἡμῖν δεῖ τῆς ἐξομολογήσεως καὶ πολλῶν τῶν δακρύων , καὶ δεῖ ἀναλῆψιν , διακειμεθα πλὴν μελῶντες , καὶ τὰ μεγάλα τὰ ἁμαρτήματα καὶ συγγνώμης μεῖζονα . Καὶ ὅτι οὐ ψεύδομαι , μάρτυρες οἱ πλείους τῶν ἀκουσάντων . Ἄλλ’ ὅμως εἰ καὶ συγγνώμης μεῖζονα , μετανοήσωμεν , καὶ στεφανοῦν ἀπολαυσόμεθα . Μετάνοιαν δὲ λέγω , οὐ τὸ τῶν προτέρων ἀποστῆναι κακῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ μεῖζονα ἐπιδείξασθαι καλά . Ποιήσωμεν γάρ , φησίν , καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας . Πῶς δὲ ποιήσωμεν ; Ἄν τὰ ἐναντία πράττωμεν · οἷον τι λέγων ἤρπασας τὰ ἀλλότρια ; ἀδος καὶ τὰ σὰ λοιπόν . Πολὺν ἐπόρνευσας ; [ 147 ]
Lemmas: γῆ . προσέχω μετά ἀκρίβεια ὁ λέγω . οὐ εἶπον , ὅταν πιστεύω παρά πᾶς ἄνθρωπος · ἀλλά , ὅταν κηρύσσω παρά πᾶς . Ζεύς οὗτος καί λέγω , εἰς μαρτύριον ὁ ἔθνος , δείκνυμι , ὅτι οὐ ἀναμένω πᾶς πιστεύω , καί τότε παραγίγνομαι . ὁ γάρ , εἰς μαρτύριον , οὗτος εἰμί , εἰς κατηγορία , εἰς ἔλεγχος , εἰς κατάκρισις ὁ μή πιστεύω . ἄλλος ἡμεῖς οὗτος ἀκούω καί ὁράω , καθεύδω καί όνειρο βλέπω , καθάπερ ἐν βαθύς νύξ κείρω . οὐδείς γάρ ὄνειρος ἀμείνων ὁ πάρειμι πρᾶγμα , κἀν χρηστός εἰμί , κἀν λυπηρός . Διὸ δή παρακαλέω λοιπός ἀφυστιθῆναι , καί πρός ὁ ἥλιος ὁ δικαιοσύνη ἀπό-ἰδέω . οὐδείς γάρ καθεύδω ἥλιος ὁράω δύναμαι , οὐδέ εὐφραίνω ὁ ὀφρύς ὁ καλέω τός ἄκτινος · ἀλλά Ἄπερ εἄν ὁράω , πᾶς ἐν ὄνειρος βλέπω . Ζεύς οὗτος πολύς ἐγώ δεῖ ὁ ἐξομολόγησις καί πολύς ὁ δάκρυ , καί δεῖ ἀνάληψις , διάκειμαι πλήν μέλω , καί ὁ μέγας ὁ ἁμάρτημα καί συγγνώμη μείζων . καί ὅτι οὖον ψεύδω , μάρτυς ὁ πλείων ὁ ἀκούω . ἄλλος ὅμως εἰμί καί συγγνώμη μείζων , μετανοέω , καί στεφανόω ἀπολαύω . μετάνοια δέ λέγω , οὖον ὁ ὁ πρότερος ἀφίστημι κακός μόνος , ἀλλά καί ὁ μείζων ἐπιδείκνυμι καλός . ποιέω γάρ , φημί , καρπός1 ἄξιος ὁ μετάνοια . Πῶς δέ ποιέω ; ἄν ὁ ἐναντίος πράσσω · οἷος τίς λέγω ἁρπάζω ὁ ἀλλότριος ; ἅδος καί ὁ σός λοιπός . Πολύς πορνεύω ; [ 147 ]
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.1
χρόνῳ · Ἀπόσχου καὶ τῆς γυναικὸς τῆς σῆς ὡρισμένας ἡμέρας · ἐγκράτειαν ἄσκησον . Ὑβρίσας καὶ ἐτύπτησας παρίδων · Εὐλόγει λοιπὸν τοὺς ὑβρίζοντας , καὶ εὐεργετεῖ τοὺς πλήττοντας . Οὐ γὰρ ἄρχει εἰς ὑγείαν ἡμῖν τὸ βέλος ἐξελεῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ τραύματι φάρμακον ἐπιθεῖναι . Ἐτρυφῶσας καὶ ἐμεθύσθης τὸν ἐμπροσθεν χρόνον · Νήστευε καὶ ὑδροποτὶ πρόσεχε , ἵνα τὴν ἐκεῖθεν ἐγγενομένην λύμην ἀνέλης . Εἰς ἀκολάστους ὀφθαλμοὺς κάλλος ἀλλότριον · Μὴδὲ ὅλως ἴδης γυναῖκα λοιπὸν , ἵν’ ἐπὶ πλείονι καταστῇς ἀσφαλείᾳ . Ἐκκλινον γάρ , φησίν , ἀπὸ κακού , καὶ ποίησον ἀγαθόν · καὶ πάλιν · Παύσον τὴν γλῶσσάν σου ἀπὸ κακοῦ , καὶ χείλη σου τοῦ μὴ λαλῆσαι δόλον . Ἄλλ’ εἴπέ μοι καὶ τὸ ἀγαθόν . Ζήτησον εἰρήνην , καὶ διώξον αὐτήν · οὐ τὴν πρὸς ἀνθρώπους λέγω μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν πρὸς τὸν Θεόν . Καὶ καλῶς εἶπε , Διώξον · ἀπειλάταται γὰρ καὶ ἐκδεδληται , καὶ τὴν γῆν ἀφεῖσα εἰς τὸν οὐρανὸν ἀποδημήσεν . Ἄλλὰ δυνήσόμεθα αὐτὴν πάλιν ἐπαναγαγεῖν , ἐὰν θέλωμεν , ἀπονοίας καὶ ἀλαζονείας καὶ πάντα τὰ κυλιόμενα αὐτῇ ἐκβαλόντες , τὸν σώφρονα τοῦτον καὶ λειτὸν διώκων βίον . Οὐδὲν γὰρ ὀργῆς χαλεπώτερον καὶ θρασύτητος . Αὐτὴ καὶ τετυφωμένος καὶ δουλοπρεπεῖς ἐργάζεται , δι’ ἐκεῖνον μὲν καταγελάστους , διὰ τοῦτο δὲ μισητοὺς ποιοῦσα , καὶ ἐναντίας εἰςἀγοῦσα κακίας , ἀπονοίας τε ὁμοῦ καὶ κολακείας . Ἄλλ’ ἐὰν τὴν πλανεσίαν τοῦ πάθους περιιχούσης , καὶ ταπεινῶι μετὰ ἀκριβείας , καὶ ὑψηλοῖ μετὰ ἀσφαλείας ἐσόμεθα . Καὶ γὰρ καὶ ἐν τοῖς σώμασι τοῖς ἡμετέροις ἀπὸ πλεονείας αἱ δυσχραισίαι γίνονται · καὶ ὅτε τοὺς οἰκείους ὄρους ἀφέντα τὰ στοιχεῖα εἰς ἀμετρίαν ἐξελθη , τότε αἱ μυρίαι νόσοι καὶ οἱ χαλεποὶ τίκτονται θάνατοι · ὅπερ καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς συμβαίνειν ἴδοι τις ἂν .
Lemmas: χρόνος · ἀπέχω καί ὁ γυνή ὁ σός ὁρίζω ἡμέρα · ἐγκράτεια ἀσκέω . ὑβρίζω καί τύπτω παροράω · εὐλογέω λοιπός ὁ ὑβρίζω , καί εὐεργετέω ὁ πλήττω . οὖον γάρ ἄρχω εἰς ὑγεία ἐγώ ὁ βέλος ἐξαιρέω μόνος , ἀλλά καί ὁ τραῦμα φάρμακον ἐπιτίθημι . τρυφάω καί μεθύσκω ὁ ἔμπροσθεν χρόνος · νηστεύω καί ὑδροπότης προσέχω , ἵνα ὁ ἐκεῖθεν ἐγγίγνομαι λύω ἀναιρέω . εἰς ἀκόλαστος ὀφθαλμός κάλλος ἀλλότριος · μηδέ ὅλως ἴδη γυνή λοιπός , ἵνα ἐπί πλείων καθίστημι ἀσφάλεια . ἐκκλίνω γάρ , φημί , ἀπό κακός , καί ποιέω ἀγαθός · καί πάλιν · παύω ὁ γλῶσσα σύ ἀπό κακός , καί χεῖλος σύ ὁ μή λαλέω δόλος . ἄλλος εἶπον ἐγώ καί ὁ ἀγαθός . ζητέω εἰρήνη , καί διώκω αὐτός · οὖον ὁ πρός ἄνθρωπος λέγω μόνος , ἀλλά καί ὁ πρός ὁ Θεός . καί καλῶς εἶπον , διώκω · ἀπειλάταται γάρ καί ἐκδηλόω , καί ὁ γῆ ἀφίημι εἰς ὁ οὐρανός αποδημώ . ἀλλά δύναμαι αὐτός πάλιν ἐπανάγω , ἐάν ἐθέλω , ἀπόνοια καί ἀλαζονεία καί πᾶς ὁ κυλίω αὐτός ἐκβάλλω , ὁ σώφρων οὗτος καί λειτόν διώκω βίος . οὐδείς γάρ ὀργή χαλεπός καί θρασύτης . αὐτός καί τυφόω καί δουλοπρεπής ἐργάζομαι , διά ἐκεῖνος μέν καταγέλαστος , διά οὗτος δέ μισητός ποιέω , καί ἐναντίος εἰσάγω κακία , ἀπόνοια τε ὁμοῦ καί κολακεία . ἄλλος ἐάν ὁ πλανεσίαν ὁ πάθος περιέχω , καί ταπεινόω μετά ἀκρίβεια , καί ὑψηλός μετά ἀσφάλεια εἰμί . καί γάρ καί ἐν ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος ἀπό πλεονείας ὁ δυσχραισίαι γίγνομαι · καί ὅτε ὁ οἰκεῖος ὄρος ἀφίημι ὁ στοιχεῖον εἰς ἀμετρία ἐξέρχομαι , τότε ὁ μυρίος νόσος καί ὁ χαλεπός τίκτω θάνατος · ὅσπερ καί ἐπί ὁ Ψυχή συμβαίνω ὁράω τις εἄν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.2
Ζ . Περικόψωμεν τοίνυν τὴν ἀμετρίαν , καὶ τὸ σωτηριον τῆς συμμετρίας πίνοντες φάρμακον , μένοντες ἐπὶ τῆς εὐκρασίας τῆς προστάχους , καὶ ταῖς εὐχαῖς μετὰ ἀκριβείας προσέχωμεν . Κἂν μὴ λάβωμεν , παραμενῶμεν , ἵνα λάβωμεν · κἂν λάβωμεν , ἐπειδὴ ἐλάβωμεν , Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς βούλεται ἀναβάλλεσθαι τὴν ὁδὴν , ἀλλὰ τῇ μελλήσει τὴν προσδοκείαν ἡμῖν σοφίζεται . Διὰ τοῦτο καὶ ὑπερίπτεται τὴν αἴτησιν , καὶ πειρασμὸν συγχωρεῖ πολλάκις ἐπελθεῖν , ἵνα συνεχῶς πρὸς αὐτὸν καταφεύγωμεν , καὶ καταφυγόντες μένωμεν . Οὕτω καὶ πατέρες φιλόστοργοι ποιοῦσι , καὶ μητέρες φιλόπαιδες · ἐπειδὰν ἴδωσι τὰ παιδία τὴν πρὸς αὐτοὺς συνουσίαν ἀφέντα καὶ μετὰ τῶν ὁμηλίκων παίζοντας , πολλὰ τοὺς οἰκέτας ὑποκρινάσθαι
Lemmas: Ζ . περικόπτω τοίνυν ὁ ἀμετρία , καί ὁ σωτηρία ὁ συμμετρία πίνω φάρμακον , Μένων ἐπί ὁ εὐκρασία ὁ προστάχους , καί ὁ εὐχή μετά ἀκρίβεια προσέχω . κἀν μή λαμβάνω , παραμένω , ἵνα λαμβάνω · κἀν λαμβάνω , ἐπεί λαμβάνω , οὐδέ γάρ αὐτός βούλομαι ἀναβάλλω ὁ ὁδή , ἀλλά ὁ μέλλω ὁ προσδοκαιω ἐγώ σοφίζω . Ζεύς οὗτος καί ὑπερπέτομαι ὁ αἴτησις , καί πειρασμός συγχωρέω πολλάκις ἐπέρχομαι , ἵνα συνεχῶς πρός αὐτός καταφεύγω , καί καταφεύγω μένω . οὕτως καί πατήρ φιλόστοργος ποιέω , καί μήτηρ φιλόπαις · ἐπειδάν ὁράω ὁ παιδίον ὁ πρός αὐτός συνουσία ἀφίημι καί μετά ὁ ὁμῆλιξ παίζω , πολύς ὁ οἰκέτης ὑποκρίνομαι
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.4
[ 149 ] ὉΜ*ΛΙΑ ΙΑ’ .
Lemmas: [ 149 ] ΑΜ ἰά .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.5
Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Σαδδουκαίων καὶ Φαρισαίων ἐρχομένων ἐπὶ τὸ βάπτισμα αὐτοῦ , εἶπεν αὐτοῖς · Γεννήματα ἐχιδνῶν , τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ;
Lemmas: εἶδον δέ πολύς ὁ Σαδδουκαῖος καί Φαρισαῖος ἐρχόμενος ἐπί ὁ βάπτισμα αὐτός , εἶπον αὐτός · γέννημα ἔχιδνα , τίς ὑποδείκνυμι σύ φεύγω ἀπό ὁ μέλλω ὀργή ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.6
α’ . Πῶς οὖν φησιν ὁ Χριστὸς , ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν Ἰωάννην ; Ὅτι οὐκ ἦν τοῦτο πιστεύειν , τὸ τὸν κηρυτόμενον ὑπ’ αὐτοῦ μὴ δέχεσθαι . Ἐπεὶ καὶ τοῖς Προφήταις ἔδοξαν προσέχειν καὶ τῷ Νομοθέτῃ · ἀλλ’ ὅμως ἔφησαν αὐτοὺς μὴ προσεσχηκέναι , ἐπειδὴ τὸν παρ’ ἐκείνων προφητευόμενον οὐκ ἐδέξαντο . Οὐ γὰρ ἐπίστευσαν , φησί , Μωϋσῇ , ἐπίστευσαν δὲ ἑμοί .
Lemmas: ὅς . Πῶς οὖν φημί ὁ Χριστός , ὅτι οὐ πιστεύω Ἰωάννης ; ὅτι2 οὐ εἰμί οὗτος πιστεύω , ὁ ὁ κηρύσσω ὑπό αὐτός μή δέχομαι . ἐπεί καί ὁ Προφήτης δοκέω προσέχω καί ὁ νομοθέτης · ἀλλά ὅμως φημί αὐτός μή προσέχω , ἐπεί ὁ παρά ἐκεῖνος προφητεύω οὐ δέχομαι . οὖον γάρ πιστεύω , φημί , Μωϋσῆς , πιστεύω δέ ἐμέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0119.7
Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ ἐρωτώμενοι παρὰ τοῦ Χριστοῦ , Τὸ βάπτισμα Ἰωάννου πόθεν ἐστίν ; ἔλεγον , ὅτι Ἔαν εἴπωμεν , ἀπὸ τῆς , φοβούμεθα τὸν δῆλον · ἐὰν εἴπωμεν , ἀπὸ οὐρανοῦ , ἐρεῖ ἡμῖν , Πῶς οὖν οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ ; Ὥστε ἐξ ἀπάντων τούτων δῆλον , ὅτι παρεγένοντο μὲν καὶ ἐξασπίσθησαν · οὐ μὴν ἐμεinan δὲ τῆς πίστεως τοῦ κηρύχου . Καὶ γὰρ ὁ Ἰωάννης δείκνυσιν αὐτῶν τὴν πονηρίαν , ἐξὼν πρὸς τὸν Βαπτιστὴν ἐπεμψαν λέγοντες · Εἰ σὺ εἶ Ἠλίας ; εἰ οὐ εἶ ὁ Χριστός ; διὸ καὶ ἐπήχησαν · Οὐ δὲ ἀπεσταλμένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων . Τί ; οὖν ;
Lemmas: καί μετά οὗτος δέ ἐρωτάω παρά ὁ Χριστός , ὁ βάπτισμα Ἰωάννης πόθεν εἰμί ; λέγω , ὅτι ἐάω εἶπον , ἀπό ὁ , φοβέω ὁ δῆλος · ἐάν εἶπον , ἀπό οὐρανός , εἴρω ἐγώ , Πῶς οὖν οὐ πιστεύω αὐτός ; ὥστε ἐκ ἀπαντάω οὗτος δῆλος , ὅτι παραγίγνομαι μέν καί ἐξασπίσθησαν · οὖον μήv ὅς δέ ὁ πίστις ὁ κηρυχοω . καί γάρ ὁ Ἰωάννης δείκνυμι αὐτός ὁ πονηρία , ἔχω πρός ὁ βαπτιστής πέμπω λέγω · εἰμί σύ εἰμί Ἠλίας ; εἰμί οὖον εἰμί ὁ Χριστός ; διό καί ἐπηχέω · οὖον δέ ἀποστέλλω εἰμί ἐκ ὁ Φαρισαῖος . τις ; οὖν ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0123.2
στεται , καὶ εἰς πῦρ βάλλεται . Ὅταν δὲ ἐπη , Πάν , ἐκδάλει · πάλιν τὴν ἀπὸ τῆς εὐγενείας προεδρίαν . Κλῆν γὰρ αὐτοῦ τοῦ ᾿Αβραὰμ ἔχοντος ἡς , φησίν , πλῆν μυρίους ἔχεις ἀριθμεῖν πατριάρχας , διπλὴν ὑποστήσει τὴν κόλασιν , ἄχαρπος μένων . Ἀπὸ τούτων τῶν δημαίων καὶ τελῶνας ἐφόδησε , καὶ στρατιωτικὴν ἱδιώνοιαν κατέδειξεν , οὔτε εἰς ἀπόγνωσιν ἐμβαλόν , καὶ βαθμίοις ἀπαλλάττων ἀπάτης . Μετὰ γὰρ τοῦ φόβου καὶ πολλὴν παρακλήσιν ἔχει τὸ εἰρημένον . Τῷ γὰρ εἰπεῖν , Μὴ ποιoῦν χαρπὸν καλόν , ἔδειξεν ὅτι τὸ ποιoῦν χαρπὸν πάσης ἀπηλλάκται τιμωρίας .
Lemmas: στείνω , καί εἰς πῦρ βάλλω . ὅταν δέ ἐπη , Πάν , ἐκδάλει · πάλιν ὁ ἀπό ὁ εὐγένεια προεδρία . Κλῆς γάρ αὐτός ὁ Αβραάμ ἔχω εἰμί , φημί , Πλῆν μυρίος ἔχω ἀριθμέω πατριάρχης , διπλός ὑφίστημι ὁ κόλασις , ἄχαρπος Μένων . ἀπό οὗτος ὁ δημαῖος καί τελώνης εφοδηω , καί στρατιωτικός ιδιωνοεις καταδείκνυμι , οὔτε εἰς ἀπόγνωσις ἐμβάλλω , καί βαθμίοις ἀπαλλάσσω ἀπάτη . μετά γάρ ὁ φόβος καί πολύς παράκλησις ἔχω ὁ εἴρω . ὁ γάρ εἶπον , μή ποιέω καρπός καλός , δείκνυμι ὅτι ὁ ποιέω καρπός πᾶς ἀπαλλάσσω τιμωρία .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0124.1
εἶναι τὰ εἰρημένα , ἐπάγει καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πραγματῶν ἀπόδειξιν · " Ἐκεῖνος γὰρ 12 ὑμᾶς , φησί , βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἀγίῳ καὶ πυρί . Εἶδες πῶς τῷ βαπτιστῷ ἡ σοφία ; " Ὅταν γὰρ αὐτὸς κηρύττῃ , τὰ φοβερὰ πάντα λέγει , καὶ ἀγωνίαν ἐμβαλόντα · ὅταν δὲ πρὸς ἐκεῖνον πέμπτῃ , τὰ χρηστὰ καὶ ἀνακτισασθαι ἰκανά . Οὐ γὰρ τὴν ἀξίαν , οὐδὲ τὸ δέον τοῦ ἐκποιομένου καὶ καύμενον καὶ εἰς πῦρ βαλθῆναι , οὔτε τὴν μέλλουσαν ὀργὴν εἰς μέσον ἄγει , ἀλλ' ἁμαρτημάτων ἀφεσιν , καὶ τιμωρίας ἀναίρεσιν , καὶ δικαιοσύνην , καὶ ἀγιασμὸν , καὶ ἀπολύτρωσιν , καὶ υἱοθεσίαν , καὶ ἀδελφότητα , καὶ κληρονομίας κοινωνίαν , καὶ Πνεύματος ἀγίου βαφὴν χορηγεῖ . Ταῦτα γὰρ πάντα ἠνέκα εἴπιν · " Βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ἀγίῳ · καὶ αὐτῇ τῇ μεταφορᾷ τῆς λέξεως τὸ θαῦμα τῆς χάριτος ἐμφαίνει · οὐ γὰρ εἶπε , Δώσει ὑμῖν Πνεῦμα ἅγιον , ἀλλὰ , Βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ἀγίῳ · καὶ 13 τῇ ἐπεξηγήσει τοῦ πυρὸς πάλιν τὸ σφοδρὸν καὶ ἀκάλεκτον τῆς χάριτος ἐνδεικνύμενος .
Lemmas: εἰμί ὁ εἴρω , ἐπάγω καί ὁ ἀπό ὁ πραγματᾶς ἀπόδειξις · " ἐκεῖνος γάρ 12 σύ , φημί , βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος καί πῦρ . εἶδον πῶς ὁ βαπτιστός ὁ σοφία ; " ὅταν γάρ αὐτός κηρύσσω , ὁ φοβερός πᾶς λέγω , καί ἀγωνία ἐμβάλλω · ὅταν δέ πρός ἐκεῖνος πέμπτος , ὁ χρηστός καί ἀνακτίζω ἱκανός . οὖον γάρ ὁ ἄξιος , οὐδέ ὁ δήω ὁ ἐκποιέω καί καίω καί εἰς πῦρ βάλλω , οὔτε ὁ μέλλω ὀργή εἰς μέσος ἄγω , ἀλλά ἁμάρτημα ἄφεσις , καί τιμωρία ἀναίρεσις , καί δικαιοσύνη , καί ἁγιασμός , καί ἀπολύτρωσις , καί υἱοθεσία , καί ἀδελφότης , καί κληρονομία κοινωνία , καί πνεῦμα ἅγιος βαφή χορηγέω . οὗτος γάρ πᾶς ἀνίημι εἶπον · " βαπτίζω σύ ἐν πνεῦμα ἅγιος · καί αὐτός ὁ μεταφορά ὁ λέξις ὁ θαῦμα ὁ χάρις ἐμφαίνω · οὖον γάρ εἶπον , δίδωμι σύ πνεῦμα ἅγιος , ἀλλά , βαπτίζω σύ ἐν πνεῦμα ἅγιος · καί 13 ὁ ἐπεξήγησις ὁ πυρός πάλιν ὁ σφοδρός καί ἀκάλεκτον ὁ χάρις ἐνδείκνυμι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0124.4
ε' . Εἰ τοίνυν μὴ ἐδάπτισε Πνεύματι 27 τοὺς ἀποστόλους καὶ πάντας · καὶ ἑκάστην ἡμέραν τοὺς βουλομένους , ἔχοις δὲν καὶ περὶ ἐκείνων ἀμφιβάλλειν · εἰ δὲ τὸ μεῖζον καὶ δυσκολώτερον εἶναι δοκοῦν , καὶ πάντα ὑπερβαῖνον λόγον , καὶ γέγονε καὶ καθ' ἑκάστην γίνεται , πῶς τὸ εὐκολον καὶ κατὰ λόγον γινόμενον οὐ φῆς εἶναι ἀληθές , Ἐπειδὴ γὰρ 28 εἶπεν , ὅτι βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἀγίῳ καὶ πυρί , καὶ μεγάλα ἐντεῦθεν 29 ὑπέμετο ἀγαθά , ἵνα μὴ ἀναπέσῃ τῶν προτέρων ἀπάντων ἀφεσίς , ἐπήγαγε τὸ πτιῶν καὶ τὴν διὰ τοῦτο κρῖσιν ἐμφανισομένην . Μὴ γὰρ δὴ νομίσῃτε , φησίν , ἀφεῖναι τὸ βάπτισμα , εἰ φαῦλοι μετὰ ταῦτα γίνοισθε · δεῖ γὰρ ἡμῖν καὶ ἀρετῆς καὶ πολλῆς τῆς φιλοσοφίας . Διὰ τοῦτο εἰς μὲν τὴν χάριν καὶ τὸ λουτρὸν ἀπὸ τῆς ἀξίως αὐτοὺς ὀδίζει · μετὰ δὲ τὴν χάριν ἀπὸ τοῦ πτιῶν καὶ τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσβέστου φοβεῖ · καὶ τὸν μὲν πρὸ τοῦ βαπτίσματος οὐδεμίαν ποιεῖται διάκρισιν , ἀλλ' ἀπλῶς , Πᾶν δένδρον μὴ ποιῶν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται , φησί , τοὺς ἄπιστους ἅπαντας κολάζων · μετὰ δὲ τὸ βάπτισμα διαίρεσιν τινα ἐργάζεται , ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν πιστεύσάντων ἀνάξιον ἐμελλον τῆς πίστεως ἐπιδείκνυσθαι
Lemmas: εἰ . εἰμί τοίνυν μή δάπτω πνεῦμα 27 ὁ ἀπόστολος καί πᾶς · καί ἕκαστος ἡμέρα ὁ βούλομαι , ἔχω δέν καί περί ἐκεῖνος ἀμφιβάλλω · εἰμί δέ ὁ μείζων καί δύσκολος εἰμί δοκέω , καί πᾶς ὑπερβαίνω λόγος , καί γίγνομαι καί κατά ἕκαστος γίγνομαι , πῶς ὁ Εὔκολον καί κατά λόγος γίγνομαι οὖον φημί εἰμί ἀληθής , ἐπεί γάρ 28 εἶπον , ὅτι βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος καί πῦρ , καί μέγας ἐντεῦθεν 29 ὑπομένω ἀγαθός , ἵνα μή ἀναπίπτω ὁ πρότερος ἀπαντάω ἄφεσις , ἐπάγω ὁ πτιῶν καί ὁ διά οὗτος κρίσις ἐμφαίνω . μή γάρ δή νομίζω , φημί , ἀφίημι ὁ βάπτισμα , εἰμί φαῦλος μετά οὗτος γίγνομαι · δεῖ γάρ ἐγώ καί ἀρετή καί πολύς ὁ φιλοσοφία . Ζεύς οὗτος εἰς μέν ὁ χάρις καί ὁ λουτρόν ἀπό ὁ ἀξίως αὐτός ὄζω · μετά δέ ὁ χάρις ἀπό ὁ πτιῶν καί ὁ πυρός ὁ ἄσβεστος φοβέω · καί ὁ μέν πρό ὁ βάπτισμα οὐδείς ποιέω διάκρισις , ἀλλά ἀπλόος , Πᾶν δένδρον μή ποιέω καρπός καλός ἐκκόπτω , φημί , ὁ άπιστος ἅπας κολάζω · μετά δέ ὁ βάπτισμα διαίρεσις τις ἐργάζομαι , ἐπεί πολύς ὁ πιστεύω ἀνάξιος μέλλω ὁ πίστις ἐπιδείκνυμι
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0128.1
ορθὰ γράμματα ἐγγραφῶν . Εἰ δὲ ὑμεῖς λυμαινεσθε ἡμῶν τὴν σπουδήν , ἡμῖν μὲν ὁ μῦθος ἀκίνητος , ὑμῖν δὲ οὐ μικρὸς ὁ κίνδυνος . [ 159 ] Ἄλλ’ οὐδὲν βούλομαι φορτικὸν εἰπεῖν .
Lemmas: ὀρθός γράμμα εγγραφή . εἰμί δέ σύ λυμαίνω ἐγώ ὁ σπουδή , ἐγώ μέν ὁ μῦθος ἀκίνητος , σύ δέ οὖον μικρός ὁ κίνδυνος . [ 159 ] ἄλλος οὐδείς βούλομαι φορτικός εἶπον .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0128.4
ΟΜΙΛΙΑ ΙΒ .
Lemmas: Ὁμιλία Ἶβ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0128.5
Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην , τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ .
Lemmas: τότε παραγίγνομαι ὁ Ἰησοῦς ἀπό ὁ Γαλιλαία εἰς ὁ Ἰορδάνης πρός ὁ Ἰωάννης , ὁ βαπτίζω ὑπό αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0128.6
α’ . Μετὰ τῶν δούλων ὁ Δεσπότης , μετὰ τῶν ὑπευθῦνων ὁ Κριτὴς ἔρχεται βαπτισθῆναι . Ἄλλὰ μὴ θορυβηθῆς · ἐν γὰρ τοῖς ταπεινοῖς τούτοις μάλιστα διαλάμπει αὐτοῦ ἡ ὑψηλότης . Ὁ γὰρ κυοφορεῖσθαι τοσοῦτον χρόνον ἐν μήτρα καταδεέστατος παρθενοῦ , καὶ προσελθεῖν ἐκεῖθεν μετὰ τῆς ἡμετέρας φύσεως , καὶ βαπτισθῆναι , καὶ σταυρωθῆναι , καὶ τὰ ἄλλα παθεῖν ἄπερ ἔπαθε , τί θαυμάσεις εἰ καὶ βαπτισασθαι ⁶¹ κατεδέξατο , καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ἐλθεῖν πρὸς τὸν
Lemmas: ὅς . μετά ὁ δοῦλος ὁ Δεσπότης , μετά ὁ ὑπεύθυνος ὁ κριτής ἔρχομαι βαπτίζω . ἀλλά μή θορυβέω · ἐν γάρ ὁ ταπεινός οὗτος μάλιστα διαλάμπω αὐτός ὁ ὑψηλότης . ὁ γάρ κυοφορέω τοσοῦτος χρόνος ἐν μήτρα καταδεής παρθένος , καί προσέρχομαι ἐκεῖθεν μετά ὁ ἡμέτερος φύσις , καί βαπτίζω , καί σταυρόω , καί ὁ ἄλλος πάσχω Ἄπερ πάσχω , τίς θαυμάζω εἰμί καί βαπτίζω ⁶¹ καταδέχομαι , καί μετά ὁ ἄλλος ἔρχομαι πρός ὁ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0128.7
δούλον ; Τὸ γὰρ ἐκπλήττον ἐκεῖνο ἦν , τὸ Θεὸν δυνα βουληθῆναι γενέσθαι ἀνθρώπων · τὰ δὲ ἄλλα λοιπὸν κατὰ λόγον ἕπεται ἅπαντα . Διὰ τοῦ τοῦτο καὶ ὁ Ἰωάννης προλαβὼν ἔλεγεν ἑαυτὸν ἄπερ ἔπεν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἄξιος λύσαι τὴν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος , καὶ τὰ ἄλλα πάντα , οἷον ὅτι κρείττων ἐστιν . [ 161 ] καὶ τὰ ⁶² κατ’ ἀξίαν ἀποδιδοὺς ἑκάστῳ , καὶ Πνεῦμα παρέχει δαψιλῶς ἅπαντι · ἵνα ὅταν ἴδῃς αὐτὸν ⁶³ ἐπὶ τὸ βάπτισμα ἐρχόμενον , μηδὲν ταπεινὸν ὑποπτεύσῃς . Διὰ τοῦτο καὶ παρόντα αὐτὸν διακωλύει λέγων · Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι , καὶ σὺ ἔρχῃ πρὸς με ; Ἐπειδὴ γὰρ τὸ βάπτισμα μετάνοιας ἦν ,
Lemmas: δοῦλος ; ὁ γάρ ἐκπλήσσω ἐκεῖνος εἰμί , ὁ θεός δυνα βούλομαι γίγνομαι ἄνθρωπος · ὁ δέ ἄλλος λοιπός κατά λόγος ἕπω ἅπας . Ζεύς ὁ οὗτος καί ὁ Ἰωάννης προλαμβάνω λέγω ἑαυτοῦ Ἄπερ ἕπω , ὅτι οὐ εἰμί ἄξιος λύω ὁ ἱμάς ὁ ὑπόδημα , καί ὁ ἄλλος πᾶς , οἷος ὅτι ἀγαθός εἰμί . [ 161 ] καί ὁ ⁶² κατά ἄξιος ἀποδίδωμι ἕκαστος , καί πνεῦμα παρέχω δαψιλής ἅπας · ἵνα ὅταν ὁράω αὐτός ⁶³ ἐπί ὁ βάπτισμα ἔρχομαι , μηδείς ταπεινός ὑποπτεύω . Ζεύς οὗτος καί πάρειμι αὐτός διακωλύω λέγω · ἐγώ χρεία ἔχω ὑπό σύ βαπτίζω , καί σύ ἔρχομαι πρός ἐγώ ; ἐπεί γάρ ὁ βάπτισμα Μετάνοιας εἰμί ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0132.1
αὐτῷ οἱ οὐρανοί . Τίνας 88 ἕνεκεν ἀνέψυχσαν οἱ οὐρανοί ; " Ἴνα μάθῃς ὅτι καὶ σοῦ βαπτιζομένου τοῦτο γίνεται , πρὸς τὴν ἄνω πατρίδα τοῦ Θεοῦ σε καλοῦντος , καὶ πείθοντος μηδὲν κοινὸν ἔχειν πρὸς τὴν γῆν . Εἰ δὲ μὴ ὁρᾷς , μὴ ἀπίστης . Καὶ γὰρ ἐν προομίοις δὲ τῶν παραδόξων καὶ πνευματικῶν πραγμάτων αἰσθηταὶ φαίνονται ὄψεις καὶ σημεῖα τοιαῦτα , διὰ τοὺς ἀνοήτοτερον διακειμένους · καὶ χρήζοντας ὄψεως αἰσθήτης , καὶ μηδεμίαν ἔνοιναν δαψιμώτου φύσεως λαβέιν δυναμένους , πρὸς τὰ ὁρατὰ μόνον ἐπτοημένους · ἵνα κἂν μετὰ ταῦτα μὴ γένηται ταῦτα τὰ ἐξ αὐτῶν δηλουμένα ἀπαξ καὶ ἐν ἀρχῇ παραδῆξιν 89 τῇ πίστει . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων ἦχο · ἐγένετο πνοῆς βιαίας , καὶ ὄψεις γλωσσῶν πυρίνων ἐφάνησαν · οὐλὴ οὐ διὰ τοὺς ἀποστόλους , ἀλλὰ διὰ τοὺς παρόντας τότε Ἰουδαίους . Ἄλλ' ὅμως εἰ καὶ μὴ αἰσθητὰ γίνεται σημεῖα , τὰ ἐξ αὐτῶν δηλουμένα ἀπαξ καταδεχόμεθα . Ἐπεὶ καὶ ἡ περίστροφος διὰ τοῦτο τότε ἐφάνη , ἵν' ὡσπερ ἀντὶ δακτύλου τινὸς δείξῃ τοῖς παροῦσι καὶ τῷ Ἰωάννῃ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ . Οὐ μόνον δὲ διὰ τοῦτο , ἀλλ' ἵνα καὶ σὺ μάθῃς , ὅτι καὶ ἐπὶ σὲ βαπτιζόμενον τὸ Πνεῦμα ἔργεται .
Lemmas: αὐτός ὁ οὐρανός . τίς 88 ἕνεκα ἀναψύχω ὁ οὐρανός ; " ἵνα μανθάνω ὅτι καί σύ βαπτίζω οὗτος γίγνομαι , πρός ὁ ἄνω πατρίς ὁ Θεός σύ καλέω , καί πείθω μηδείς κοινός ἔχω πρός ὁ γῆ . εἰμί δέ μή ὁράω , μή ἀπιστέω . καί γάρ ἐν προομίοις δέ ὁ παράδοξος καί πνευματικός πρᾶγμα αἰσθητός φαίνω ὄψις καί σημεῖον τοιοῦτος , διά ὁ ἀνόητος διάκειμαι · καί χρῄζω ὄψις αἰσθητής , καί μηδείς ἔνοινος δαψιμώτου φύσις λαμβάνω δύναμαι , πρός ὁ ὁρατός μόνος πτοέω · ἵνα κἀν μετά οὗτος μή γίγνομαι οὗτος ὁ ἐκ αὐτός δηλόω ἅπαξ καί ἐν ἀρχή παραδῆξιν 89 ὁ πίστις . καί γάρ ἐπί ὁ ἀπόστολος ήχος · γίγνομαι πνοή βίαιος , καί ὄψις γλῶσσα πύρινος φαίνω · οὐλή οὖον διά ὁ ἀπόστολος , ἀλλά διά ὁ πάρειμι τότε Ἰουδαῖος . ἄλλος ὅμως εἰμί καί μή αἰσθητός γίγνομαι σημεῖον , ὁ ἐκ αὐτός δηλόω ἅπαξ καταδέχομαι . ἐπεί καί ὁ περίστροφος διά οὗτος τότε φαίνω , ἵνα ὡς ἀντί δάκτυλος τις δείκνυμι ὁ πάρειμι καί ὁ Ἰωάννης ὁ υἱός ὁ Θεός . οὖον μόνος δέ διά οὗτος , ἀλλά ἵνα καί σύ μανθάνω , ὅτι καί ἐπί σύ βαπτίζω ὁ πνεῦμα ἔργω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0132.4
δ . " Ταῦτ' οὖν ἐννοήσας ἅπαντα , καὶ τῆς ἀγάπης τοῦ καλοῦντος , καὶ τῆς πολιτείας τῆς ἐκεῖ , καὶ τῆς τιμῆς τῆς δοθείσης ἀξίον ἐπίδειξαι βίον · τῷ κόσμῳ σταυρωθεὶς , καὶ σταυρώσας αὐτὸν σεαυτόν , τῶν τοῦ οὐρανοῦ πολιτείαν πολιτεῖσθαι μετὰ ἀκριβείας ἀπάσης · μηδὲ ἐπειδὴ τὸ σῶμά σου μὴ μετέστη πρὸς τὸν οὐρανόν , νομίσῃς ἔχειν τι κοινὸν πρὸς τὴν γῆν · τὴν γὰρ κεφαλὴν ἄνω κατηρτιμένην ἔχεις . Καὶ διὰ τοῦτο δὲ πρότερον ἐνταῦθα παραγενόμενος ὁ Δεσπότης , καὶ τοὺς ἀγγέλους ἀγαγών , τότε σε ἀναλαβὼν ἀπήλθεν ἐκεῖ , ἵνα καὶ πρὸ τῆς ἀνόδου τὴν ἐκεῖσε μάθῃς , ὅτι δυνατόν σοι τὴν γῆν ὡς τὸν οὐρανὸν οἰκεῖν . Μένωμεν τοῖνυν τὴν εὐγένειαν τηροῦντες , ἣν ἐδεξάμεθα ἐξ ἀρχῆς , καὶ τὰ ἐκεῖ βασιλεία καθ' ἑκάστην ἐπιζητοῦμεν τὴν ἡμέραν , καὶ πάντα τὰ ἐνταῦθα σκιὰν καὶ ὄναρ εἶναι νομίζωμεν . Οὐδὲ γὰρ εἰ βασιλείας τις τῶν ἐπὶ τῆς γῆς πτωχὸν ὄντα σε 101 καὶ προσαυτοῖς λαβὼν , υἱὸν ἐξαιρήνης ἐποίησατο , τὴν καλὴν καὶ τὴν εὐτέλειαν τῆς καλῆς τῆς σῆς ἐνενόησας ἄν · καίτοιγε οὐ πολὺ τὸ μέσον ἔχει . Μὴ τοίνυν μηδὲ ἐνταῦθα λογίζου τὶ τῶν προτέρων · καὶ γὰρ ἐπὶ πολλῷ μείζοσιν ἐκλήθης . " Ὁ τε γὰρ καλῶν , ὁ τῶν ἀγγέλων Δεσπότης ἐστὶ · τὰ τε 102 δίδωμαι ἀγαθά , καὶ λόγον καὶ διάνοιαν ὑπερβαίνει πᾶσαν . Οὐ γὰρ ἀπὸ γῆς εἰς γῆν σε μεθίστησι , καθάπερ ὁ βασιλεύς , ἀλλ' ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανόν , καὶ ἀπὸ φύσεως θνητῆς εἰς ἀθάνατον καὶ δοξάν 1 ἀφθίτον , τότε δυναμένην μόνον φαίνεσθαι καλῶς , ὅταν αὐτῆς ·
Lemmas: δ . " ταῦτα οὖν ἐννοέω ἅπας , καί ὁ ἀγάπη ὁ καλέω , καί ὁ πολιτεία ὁ ἐκεῖ , καί ὁ τιμή ὁ δίδωμι ἄξιος ἐπιδείκνυμι βίος · ὁ κόσμος σταυρόω , καί σταυρόω αὐτός σεαυτοῦ , ὁ ὁ οὐρανός πολιτεία πολιτεύω μετά ἀκρίβεια ἀπασάω · μηδέ ἐπεί ὁ σῶμα σύ μή μεθίστημι πρός ὁ οὐρανός , νομίζω ἔχω τίς κοινός πρός ὁ γῆ · ὁ γάρ κεφαλή ἄνω καταρτίζω ἔχω . καί διά οὗτος δέ πρότερος ἐνταῦθα παραγίγνομαι ὁ Δεσπότης , καί ὁ ἄγγελος ἄγω , τότε σύ ἀναλαμβάνω ἀπέρχομαι ἐκεῖ , ἵνα καί πρό ὁ ἄνοδος ὁ ἐκεῖσε μανθάνω , ὅτι δυνατός σύ ὁ γῆ ὡς ὁ οὐρανός οἰκέω . Μένω τοίνυν ὁ εὐγένεια τηρέω , ὅς δέχομαι ἐκ ἀρχή , καί ὁ ἐκεῖ βασίλειος κατά ἕκαστος ἐπιζητέω ὁ ἡμέρα , καί πᾶς ὁ ἐνταῦθα σκιά καί ὄναρ εἰμί νομίζω . οὐδέ γάρ εἰμί βασίλεια τις ὁ ἐπί ὁ γῆ πτωχός εἰμί σύ 101 καί προσαυτέω λαμβάνω , υἱός ἐξαιρέω ποιέω , ὁ καλός καί ὁ εὐτέλεια ὁ καλός ὁ σός ἐννοέω ἄν · καίτοι οὖον πολύς ὁ μέσος ἔχω . μή τοίνυν μηδέ ἐνταῦθα λογίζομαι τίς ὁ πρότερος · καί γάρ ἐπί πολύς μείζων καλέω . " ὁ τε γάρ καλός , ὁ ὁ ἄγγελος Δεσπότης εἰμί · ὁ τε 102 δίδωμι ἀγαθός , καί λόγος καί διάνοια ὑπερβαίνω πᾶς . οὖον γάρ ἀπό γῆ εἰς γῆ σύ μεθίστημι , καθάπερ ὁ βασιλεύς , ἀλλά ἀπό γῆ εἰς οὐρανός , καί ἀπό φύσις θνητός εἰς ἀθάνατος καί δόξα 1 ἄφθιτος , τότε δύναμαι μόνος φαίνω καλῶς , ὅταν αὐτός ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0135.2
Τότε ἀνῆλθο ὁ ’Ιησοῦς εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ Πνεύματος , πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου .
Lemmas: τότε ἀνέρχομαι ὁ Ἰησοῦς εἰς ὁ ἐρῆμος ὑπό ὁ πνεῦμα , πειράζω ὑπό ὁ διάβολος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0135.3
α’ . Τότε · πῶς ; Μετὰ τὴν τοῦ Πνεύματος κάθοδον , μετὰ τὴν φωνὴν τὴν ἀνωθεν ἐνεχείσαν καὶ λέγουσαν · Οὗτος ἐστὶν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ψυχή - 16 ἐνάγειν A .
Lemmas: ὅς . τότε · πῶς ; μετά ὁ ὁ πνεῦμα κάθοδος , μετά ὁ φωνή ὁ ἄνωθεν ἐγχέω καί λέγω · οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός , ἐν ὅς ψυχή - 16 ἐνάγω A .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0135.5
ΟΜΙΛΙΑ ΙΓ .
Lemmas: Ὁμιλία ΙΓ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0135.6
χῆσα . Καὶ τὸ δὲ θαυμαστὸν , ὅτι ὑπὸ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου · τοῦτο γὰρ αὐτὸν ἀνάγειν ¹⁹ ἐνταῦθα φησιν . Ἐπεὶδὴ γὰρ πάντα πρὸς διδασκαλίαν ἡμῶν ἐπραττε καὶ ὑπέμεινεν , ἀνέχεται καὶ τῆς ἐκείσε ἀναγωγῆς , καὶ τῆς πρὸς τὸν διάβολον πάλης · ἵνα [ 168 ] ἕκαστος
Lemmas: χέζω . καί ὁ δέ θαυμαστός , ὅτι ὑπό ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · οὗτος γάρ αὐτός ἀνάγω ¹⁹ ἐνταῦθα φημί . ἐπειδή γάρ πᾶς πρός διδασκαλία ἐγώ πράσσω καί ὑπομένω , ἀνέχω καί ὁ ἐκεῖσε ἀναγωγή , καί ὁ πρός ὁ διάβολος πάλη · ἵνα [ 168 ] ἕκαστος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0144.1
ἀνύοντα δρόμον . Καὶ γὰρ ἡ φύσις ἡ ἡμετέρα , καὶ ἡ τῶν ἀλόγων , τῶν ἐρπόντων , τῶν βαδιζόντων , τῶν πετομένων , τῶν νηχομένων , τῶν ἐν ἁλμυαῖς , τῶν ἐν πηγαῖς , τῶν ἐν καταμολοῖς , τῶν ἐν ὄρεσι , τῶν ἐν νάπαισι , τῶν ἐν οἰκίαις , τῶν ἐν ἀέρι , τῶν ἐν πεδίοις , καὶ φυτά , καὶ σπέρματα , καὶ δένδρα , τὰ τε ἄγρια , τὰ τε ἡμερα , τὰ τε ἔγκαρπα καὶ ἄκαρπα ¹ , καὶ πάντα ἀπλῶς ὑπὸ τῆς ἀκαμάτου κινοῦμενα χειρὸς ἐκείνης , τὴν ἡμετέραν οἰκονομεῖ ζωὴν , οὗ πρὸς χρεῖαν μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς φιλοτιμίαν τὴν διακονίαν ἡμῖν ἐξ αὐτῶν παρεχόμενα . Τοσαύτην τοίνυν ὁρῶν εὐταξίαν , καὶ τοῦγε οὐδὲ τὸ πολλοῦτον εἴπομεν μέρος , τολμᾷς εἰπεῖν , ὅτι ὁ τοσαύτα καὶ τηλικαῦτα ἐργασάμενος διὰ σὲ , ἐν τοῖς καιροῖς σε παρέθηκεν , καὶ μετὰ τῶν ὄνων καὶ τῶν χοίρων ἀφήσει ² τελευτήσαντα κεῖσθαι , καὶ δώρω σε τιμήσας τοσούτω , τῇ τῆς εὐσεβείας , ὡ καὶ τῶν ἁγγέλων ἐποίησεν Ἰσὸν , περιφέρεταί σε μετὰ τῶν μυρίων πόνων καὶ ἰδρώτων ; Καὶ πῶς
Lemmas: ἀνύω δρόμος . καί γάρ ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος , καί ὁ ὁ ἄλογος , ὁ ἕρπω , ὁ βαδίζω , ὁ πέτομαι , ὁ νήχω , ὁ ἐν ἁλμός , ὁ ἐν πηγή , ὁ ἐν καταβλώσκω , ὁ ἐν ὄρος , ὁ ἐν νάπη , ὁ ἐν οἰκίον , ὁ ἐν ἀήρ , ὁ ἐν πεδίον , καί φυτός , καί σπέρμα , καί δένδρον , ὁ τε ἄγριος , ὁ τε ἡμέρα , ὁ τε ἔγκαρπος καί ἄκαρπος ¹ , καί πᾶς ἀπλόος ὑπό ὁ ἀκάματος κινέω χείρ ἐκεῖνος , ὁ ἡμέτερος οἰκονομέω ζωή , ὅς πρός χρεῖα μόνος , ἀλλά καί πρός φιλοτιμία ὁ διακονία ἐγώ ἐκ αὐτός παρέχω . τοσοῦτος τοίνυν ὁράω εὐταξία , καί ε͂γε οὐδέ ὁ πολλουος εἶπον μέρος , τολμάω εἶπον , ὅτι ὁ τοσοῦτος καί τηλικόσδε ἐργάζομαι διά σύ , ἐν ὁ καιρός σύ παρατίθημι , καί μετά ὁ ὄνος καί ὁ χοῖρος ἀφίημι ² τελευτάω κεῖμαι , καί δῶρον σύ τιμάω τοσοῦτος , ὁ ὁ εὐσέβεια , εἰμί καί ὁ ἄγγελος ποιέω Ἴσος , περιφέρω σύ μετά ὁ μυρίος πόνος καί ἰδρῶτος ; καί πῶς
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0144.2
ἀν ἔχοι ταῦτα λέγων ; Ταῦτα γάρ , ἂν ἡμεῖς συγσωμὲν , οἱ λίθοι κεκραξόνται · οὕτω σαφῆ καὶ δῆλα , καὶ τῆς ἀκτῖνος αὐτῆς ἔστι φανέρωτα ³ . Ταῦτ’ οὖν ἀπαντα λογισάμενοι , καὶ πεποιότες τῇ ἑαυτῶν ψυχῇ , ὅτι μετὰ τὴν ἀντεῦθεν ἀποδημίαν καὶ ῥήματι παραστησόμεθα φοβερῶ , καὶ λόγῳ δώσωμεν τῶν πεπραγμένων ἀπάντων , καὶ εὐθὺς ὑφέξομεν , καὶ δίκην ὑποστησόμεθα , ἂν μένωμεν πλιμμελοῦντες , καὶ στεφάνων ἀπολαύσομεθα καὶ ἀγαθῶν ἀπορρήτων , ἂν μικρὸν ἑαυτοὺς προσέχειν βουληθῶμεν , τοὺς τε ἀντιλέγοντας ἐπὶ τούτοις ⁴ ἐπιστομίζωμεν , καὶ αὐτοὶ τῆς τῆς ἀρετῆς οὐδὲν ἐλιώμεθα , ἵνα μετὰ παρρήσιας τῆς προσκοπῆς εἰς ἐκεῖνο τὸ δικαστήριον ἀπελθόντες , ἐπιτύχωμεν τῶν ἐπηγγελμένων ἡμῖν [ 178 ] ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: εἰς ἔχω οὗτος λέγω ; οὗτος γάρ , εἄν ἐγώ συγσωμὲν , ὁ λίθος κράζω · οὗτος σαφής καί δῆλος , καί ὁ ἀκτίς αὐτός εἰμί φανερωτής ³ . ταῦτα οὖν ἅπας λογίζομαι , καί ποιέω ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , ὅτι μετά ὁ ἀνατίθημι ἀποδημία καί ῥῆμα παρίστημι φοβερός , καί λόγος δόω ὁ πράσσω ἀπαντάω , καί εὐθύς ὑπέχω , καί δίκη ὑφίστημι , εἄν μένω πλημμελέω , καί στέφανος ἀπολαύω καί ἀγαθός ἀπόρρητος , εἄν μικρός ἑαυτοῦ προσέχω βούλομαι , ὁ τε ἀντιλέγω ἐπί οὗτος ⁴ ἐπιστομίζω , καί αὐτός ὁ ὁ ἀρετή οὐδείς ελιιημι , ἵνα μετά παρρησία ὁ προσκοπή εἰς ἐκεῖνος ὁ δικαστήριον ἀπέρχομαι , ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγέλλω ἐγώ [ 178 ] ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0144.3
Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς , ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη , ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν .
Lemmas: ἀκέω δέ ὁ Ἰησοῦς , ὅτι Ἰωάννης παραδίδωμι , ἀναχωρέω εἰς ὁ Γαλιλαία .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0144.5
Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν ·
Lemmas: ἀπό τότε ἄρχω ὁ Ἰησοῦς κηρύσσω καί λέγω ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0144.7
β' . Διὰ τοῦτο καὶ ἀρχόμενος οὐδὲν ¹⁷ φορτικὸν τίθησι
Lemmas: βε . Ζεύς οὗτος καί ἄρχω οὐδείς ¹⁷ φορτικός τίθημι
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0147.2
Σκόπει δὲ αὐτῶν καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν ὑπακοήν . Καὶ γὰρ ἐν μέσῳ τοῖς ἔργοις ὄντες ( ἦστε δὲ πῶς λίγων ἡ ἀλεία ) , ἀκούσαντες αὐτοῦ κελεύοντος , οὐκ ἀνεξόδλοσαν 24 , οὐχ ὑπέρεθεντο , οὐχ εἶπον · Ὑποστρέψαντες οἴκαδε διαλεχθώμεν τοῖς προσήκουσιν · ἀλλὰ πάντα ἀφέντες ἐπεντο , καθάπερ ὁ Ἠλισαῖος ἐπὶ Ἠλίῳ ἐποίησε . Τοιαύτην γὰρ ὁ Χριστὸς ὑπακοὴν ζητεῖ παρ’ ἡμῶν , ὥστε μηδὲ 25 ἀχαρισταῖς ἀναθελεῖν χρόνον , χἂν φρόνδι τι τῶν ἀναγκαιωτάτων ἢμᾶς κατεπεῖγε . Λιὼ καὶ ἑτέρου τινὰ προσελθεῖν καὶ ἀφεῖναι ὀφάμι τὸν ἑαυτοῦ πατέρα , οὐδὲ τοῦτο ποιήσαι ἀφήκε , δεῖξυνὸς δὲ πάντων τὴν ἀκολουθίαν τὴν ἑαυτοῦ προτιμῶν δεῖ . Εἰ δὲ λέγοις , ὅτι μεγίστη ἡ ὑπόσχεσις · καὶ οὐδὲ τοῦτο μάλιστα αὐτοῖς θαυμάζει , ὅτι μηδὲν μηδέτοι σημεῖον ἰδόντες , ταχέθεις τοσοῦτον ἐπαγγελαίας ἐπίστεισαν , καὶ πάντα δεύτερα ἔθεντο τῆς ἀκολουθίας εἰκέντης . Καὶ γὰρ δι’ ὧν ἡμεῖς ἄνδρας λόγων , ἐπίστευσαν ὅτι καὶ ἑτέρους διὰ τούτων ἀλιεῖν δυναήσονται . Τούτους μὲν οὖν τοῦτο ἐπιστέγω · τοὺς δὲ περὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην οὐδὲν τοιοῦτον φησιν . 26 Ἡ γὰρ τῶν προφασιδώντων 27 ὑπακοὴ προωθοῦτο ἰουτὸν τοῦτος . Ἀλλὰς δὲ καὶ πολλὰ ἦσαν πρότερον ἀγχόσεις περὶ αὐτοῦ . Θέα δὲ πῶς καὶ τὴν πενίαν αὐτῶν ἡμῖν μετὰ ἀκριβείας ἀντιτίθεται . Ἔφερε γὰρ αὐτοὺς ῥάπτουντας τὰ δίχτυα αὐτῶν . Τοσαύτην ἦν τῆς πτωχείας ἡ ὑπερβολή , ὡς τὰ πεπυρηχότα διορθοῦν , μὴ δυναμένους ὀνήσασθαι 28 ἑτέρα . Οὐ μικρὰ δὲ εἴκως καὶ αὕτη ἐνδείξις ἀρετῆς , τὸ πανίαν φέρειν εὐκόλως , τὸ ἀπὸ
Lemmas: σκοπάω δέ αὐτός καί ὁ πίστις καί ὁ ὑπακοή . καί γάρ ἐν μέσος ὁ ἔργον εἰμί ( εἶμαι δέ πῶς λίγος ὁ ἀλεία ) , ἀκούω αὐτός κελεύω , οὐ ανεξοδλοσαω 24 , οὐ ὑπερτίθημι , οὐ εἶπον · ὑποστρέφω οἴκαδε διαλέγω ὁ προσήκω · ἀλλά πᾶς ἀφίημι ἐπεντο , καθάπερ ὁ Ἐλισσαῖος ἐπί Ἥλιος ποιέω . τοιοῦτος γάρ ὁ Χριστός ὑπακοή ζητέω παρά ἐγώ , ὥστε μηδέ 25 ἀχαρισταῖς ἀνατέλλω χρόνος , εἷς φρόνις τίς ὁ ἀναγκαῖος ἡμεῖς κατεπείγω . Λιὼ καί ἕτερος τις προσέρχομαι καί ἀφίημι ὀφάμι ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , οὐδέ οὗτος ποιέω ἀφίημι , δείκνυμι δέ πᾶς ὁ ἀκολουθία ὁ ἑαυτοῦ προτιμάω δεῖ . εἰμί δέ λέγω , ὅτι μέγας ὁ ὑπόσχεσις · καί οὐδέ οὗτος μάλιστα αὐτός θαυμάζω , ὅτι μηδείς μηδέτοι σημεῖον ὁράω , τάσσω τοσοῦτος ἐπαγγέλλω ἐφίστημι , καί πᾶς δύο τίθημι ὁ ἀκολουθία ἔοικα . καί γάρ διά ὅς ἐγώ ἀνήρ λόγος , πιστεύω ὅτι καί ἕτερος διά οὗτος ἁλιεύς δύναμαι . οὗτος μέν οὖν οὗτος ἐπιστέγω · ὁ δέ περί Ἰάκωβος καί Ἰωάννης οὐδείς τοιοῦτος φημί . 26 ὁ γάρ ὁ προφασιδαω 27 ὑπακοή προωθέω ἰόω τοῦτος . Ἀλλᾶς δέ καί πολύς εἰμί πρότερος ἄγχω περί αὐτός . Θέα δέ πῶς καί ὁ πενία αὐτός ἐγώ μετά ἀκρίβεια ἀντιτίθημι . φέρω γάρ αὐτός ῥάπτω ὁ δίχτυ αὐτός . τοσοῦτος εἰμί ὁ πτωχεία ὁ ὑπερβολή , ὡς ὁ πυράζω διορθόω , μή δύναμαι ὀνίνημι 28 ἕτερος . οὖον μικρός δέ ἵημι καί οὗτος ἔνδειξις ἀρετή , ὁ πανία φέρω εὐκόλως , ὁ ἀπό
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0147.3
δικαιῶν τρέφεσθαι πόνων , τὸ συνδεδεῖσθαι ἀλλήλοις τῇ τῆς ἀγάπης δυνάμει , τὸ τὸν πατέρα ἔχειν μεθ’ ἑαυτὸν καὶ θεραπεύειν . Ἐπεὶδὴ τοίνυν αὐτοὺς ἤλειψεν , τότε ἄρχεται παρόντων θαυματουργεῖν , δι’ ὧν ποιεῖ 22 τὰ ὑπὸ Μωϋσέως περὶ αὐτοῦ εἰρημένα βεβαίους . Συνεῖχες δὲ καὶ συγχωγαῖς [ 181 . ] ἐπηχωρίαις , καὶ ἐντεῦθεν αὐτοὺς παιδεύων , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀντίθεός τις καὶ πλάνος , ἀλλὰ συμφωνῶν τῷ Πατρὶ παραγόνμενος . Ἐπιχωριάζων δε , οὐκ ἐκήρυττε μόνον , ἀλλὰ καὶ σημεῖα ἐπεδείκνυτο .
Lemmas: δικαιόω τρέφω πόνος , ὁ συνδέω ἀλλήλων ὁ ὁ ἀγάπη δύναμις , ὁ ὁ πατήρ ἔχω μετά ἑαυτοῦ καί θεραπεύω . ἐπειδή τοίνυν αὐτός ἀλείφω , τότε ἄρχω πάρειμι θαυματουργέω , διά ὅς ποιέω 22 ὁ ὑπό Μωϋσῆς περί αὐτός εἴρω βέβαιος . συνέχω δέ καί συγχωγαῖς [ 181 . ] επηχωριος , καί ἐντεῦθεν αὐτός παιδεύω , ὅτι οὐ εἰμί ἀντίθεος τις καί πλάνος , ἀλλά συμφωνέω ὁ πατήρ παράγω . ἐπιχωριάζω δέ , οὐ κηρύσσω μόνος , ἀλλά καί σημεῖον ἐπιδείκνυμι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0148.1
δὲ ψυχῆς ἡμῶν κακῶς διακειμένης , μέλλομεν καὶ ἀναδύομεθα . Διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐκείνων ἀπαλλαγούμεθα · ἐπειδὴ τὰ μὲν ἀναγκαῖα ἡμῖν πάρεργα γίνεται , τὰ δὲ πάρεργα ἀναγκαῖα · καὶ τὴν πηγὴν τῶν κακῶν ἀφέντες , τοὺς ῥύακας ἐκκαθαίρειν θέλομεν . Ὅτι γὰρ τῶν τῇ σώματι κακῶν ἡ πονηρία τῆς ψυχῆς αἰτία , καὶ ὁ παραλελυμένος τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη , καὶ ὁ διὰ τοῦ στέγους χαλασθείς , καὶ πρὸ τούτων δὲ ὁ Κάιν ἐδῴησε · καὶ πολλοχόθεν δὲ ἐτέρωθεν τοῦτο ἄν τις καταδοί 36 . Ἀνέλωμεν τοίνυν τῶν κακῶν τὴν πηγὴν , καὶ πάντα στήσεται τῶν νοσημάτων τὰ ρεύματα . Οὐ γὰρ τὸ παραλελύσθαι μόνον νόσημα , ἀλλὰ καὶ τὸ ἀμαρτάνειν · καὶ τοῦτο μᾶλλον ἢ ἐκεῖνο , ὅσω καὶ ψυχὴ σώματος ἀμείνων . Προσελθὼμεν τοίνυν αὐτῷ καὶ νῦν , παρακαλέσωμεν 37 ἵνα σφίγῃ τὴν ψυχὴν ἡμῶν παραλελυμένην , καὶ τὰ βιωτικὰ ἀφέντες πάντα τῶν 38 πνευματικῶν μόνον ποιούμεθα λόγον . Εἰ δὲ καὶ τοῦτο ἀντέχει , μετ’ ἐκείνα αὐτῶν φρόντιζε . Μὴδ’ 39 ὅτι οὐκ ἀλγεῖ , ἀμαρτιῶν καταφρόνει , ἀλλὰ δι’ αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο μάλιστα στέναξον , ἐπειδὴ οὐκ αἰσθάνῃ τῆς σὸν ὕβνης τῶν πληγμάτων . Οὐ γὰρ παρὰ τὸ μὴ δάκνειν τὴν ἀμαρτίαν τοῦτο γίνεται , ἀλλὰ παρὰ τὸ ἀναίσθητον εἶναι τὴν πληγμελούσαν ψυχήν . Ἐννόουν γοῦν ποῖς αἰσθανομένους τῶν οἰκείων ἀμαρτημάτων , πῶς τῶν τετμημένων καὶ καυομένων πιπρότερον ὁλοῦζονται , πῶς πράττουσι , πῶς πάσχουσι , πῶς πενθοῦσι καὶ ὀδύρονται , ὥστε ἀπαλλαγῆναι τοῦ πονηροῦ συνειδότος ; ὅπερ οὐκ ἂν ἐποίησαν , εἰ μὴ σφόδρα ἤλγουν κατὰ ψυχήν .
Lemmas: δέ Ψυχή ἐγώ κακῶς διάκειμαι , μέλλω καί ἀναδύνω . Ζεύς οὗτος οὐδέ ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω · ἐπεί ὁ μέν ἀναγκαῖος ἐγώ πάρεργον γίγνομαι , ὁ δέ πάρεργον ἀναγκαῖος · καί ὁ πηγή ὁ κακός ἀφίημι , ὁ ῥύαξ ἐκκαθαίρω ἐθέλω . ὅτι2 γάρ ὁ ὁ σῶμα κακός ὁ πονηρία ὁ Ψυχή αἰτία , καί ὁ παραλύω τριάκοντα καί ὀκτώ ἔτος , καί ὁ διά ὁ στέγος χαλάω , καί πρό οὗτος δέ ὁ Κάϊς δίδωμι · καί πολλοχόθεν δέ ἑτέρωθεν οὗτος ἄν τις καταδέω 36 . ἀναιρέω τοίνυν ὁ κακός ὁ πηγή , καί πᾶς ἵστημι ὁ νόσημα ὁ ῥεῦμα . οὖον γάρ ὁ παραλύω μόνος νόσημα , ἀλλά καί ὁ ἁμαρτάνω · καί οὗτος μᾶλλον ἢ ἐκεῖνος , ὅσος καί ψυχή σῶμα ἀγαθός . προσέρχομαι τοίνυν αὐτός καί νῦν , παρακαλέω 37 ἵνα σφίγγω ὁ ψυχή ἐγώ παραλύω , καί ὁ βιωτικός ἀφίημι πᾶς ὁ 38 πνευματικός μόνος ποιέω λόγος . εἰμί δέ καί οὗτος ἀντέχω , μετά ἐκεῖνος αὐτός φροντίζω . μηδέ 39 ὅτι οὐ ἀλγέω , ἁμαρτία καταφρονέω , ἀλλά διά αὐτός μέν οὖν οὗτος μάλιστα στενάζω , ἐπεί οὐ αἰσθάνομαι ὁ σός ὕβνης ὁ πλῆγμα . οὖον γάρ παρά ὁ μή δάκνω ὁ ἁμαρτία οὗτος γίγνομαι , ἀλλά παρά ὁ ἀναίσθητος εἰμί ὁ πληγμελουω Ψυχή . ἐννοέω γοῦν Πόις αἰσθάνομαι ὁ οἰκέω ἁμάρτημα , πῶς ὁ τέμνω καί καίω πιπροτερος ολουζω , πῶς πράσσω , πῶς πάσχω , πῶς πενθέω καί ὀδύρομαι , ὥστε ἀπαλλάσσω ὁ πονηρός σύνοιδα ; ὅσπερ οὐ εἄν ποιέω , εἰμί μή σφόδρα ἀλγέω κατά Ψυχή .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0148.2
δ . Τὸ μὲν οὖν ἄμεινον , τὸ μηδὲ δλως ἀμαρτάνειν · τὸ δὲ μετ’ ἐκεῖνο , τὸ ἀμαρτάνοντας αἰσθάνεσθαι καὶ διορθοῦσθαι . Εἰ δὲ μὴ τοῦτο ἔχοιμεν , πῶς δεσπόμθω τοῦ Θεοῦ , καὶ ἄφεσιν αἰτησόμεθα ἀμαρτημάτων , οἱ τοιούτων μηδὲνα ποιοῦμεν λόγον ; Ὅταν γὰρ σὺ αὐτὸς ὁ πεπλημεληκὼς μηδὲ αὐτὸ τοῦτο , ὅτι ἠμαρτες , εἰδέναι ἐθέλῃς , ὑπὲρ ποίων παρακαλέσεις τὸν Θεὸν πλημμελημάτων ; ὑπὲρ ὧν οὐκ οἶδας ; καὶ πῶς εἰς τῆς εὐεργεσίας τὸ μέγεθος ; Εἴπε τοίνυν σου τὰ πλημμελήματα κατ’ εἶδος , ἵνα μάθῃς τίνων λαμβάνεις συγχώρησιν , ἵν’ οὕτως εὐγνώμων γένῃ περὶ τὸν εὐεργέτην . Σὺ δὲ ἀνθρώπων μὲν παροξύνεις , καὶ φίλους καὶ γείτονας καὶ θυμωρῶς παρακαλεῖς , καὶ χρήματα δαπανᾷς , καὶ πολλὰς ἀναλίσκεις ἡμέρας προσῶν καὶ δεόμενος , πᾶν ἕκας , πᾶν δὶς , κἂν μυριάκις σε διακρούσθαι ὁ παροξυνθείς , οὐκ ἀναπίπτεις , ἀλλ’ ἐναγώνιος · μᾶλλον γενόμενος , πλείονα τὴν ἱκετηρίαν τίθης 40 · τοῦ δὲ τῶν [ 183 ] ἁλῶν Θεοῦ παροξυνόμενον , ἀπομιώμεθα , καὶ ἀναπίπτομεν , καὶ τρυφῶμεν , καὶ μεθώμεν , καὶ τὰ κατὰ συνήθειαν πάντα πράττομεν . Καὶ πότε αὐτὸν δυνήσόμεθα ἴλεων ποιῆσαι ; πῶς δὲ οὐκ αὐτῷ τούτῳ μειζόνως παροξυνόμεν ; Τοῦ γὰρ ἀμαρτάνειν τὸ μηδὲ ἀλγεῖν ἀμαρτάνοντας μᾶλλον ἀγανακτεῖν αὐτὸν ποιεῖ καὶ ὀργίζεσθαι . Διόπερ εἰς αὐτὴν λοιπὸν ἄξιον καταδύαι τὴν γῆν , καὶ μηδὲ τὸν ἥλιον ὁρᾶν τοῦτον , μηδὲ ἀναπνεῖν δλως , ὅτι οὕτως εὐκατάλλακτον Δεσπότην ἔχοντες , παροξύνουσι τε αὐτὸν , καὶ παροξύνοντες οὐδὲ μετανουοῦμεν · καὶ τοῦγε αὐτοῦ , οὐδὲ ὅταν ὀργίζηται , μισῶν καὶ ἀποστρεφόμενος ἡμᾶς τοῦτο ποιεῖ , ἀλλ’ ἵνα κἂν 41 οὕτως ἡμᾶς ἐπισπάσται πρὸς ἑαυτόν . Εἰ γὰρ ὑβριζόμενος διηνεκῶς εὐηργετεῖ , μᾶλλον ἂν κατεφρόνησας . Ἴν’ οὖν
Lemmas: δ . ὁ μέν οὖν ἀγαθός , ὁ μηδέ δλως ἁμαρτάνω · ὁ δέ μετά ἐκεῖνος , ὁ ἁμαρτάνω αἰσθάνομαι καί διορθόω . εἰμί δέ μή οὗτος ἔχω , πῶς δεσπόμθω ὁ Θεός , καί ἄφεσις αἰτέω ἁμάρτημα , ὁ τοιοῦτος μηδείς ποιέω λόγος ; ὅταν γάρ σύ αὐτός ὁ πίμπλημι μηδέ αὐτός οὗτος , ὅτι ἁμαρτάνω , οἶδα ἐθέλω , ὑπέρ ποῖος παρακαλέω ὁ θεός πλημμέλημα ; ὑπέρ ὅς οὐ οἶδα ; καί πῶς εἰς ὁ εὐεργεσία ὁ μέγεθος ; εἶπον τοίνυν σύ ὁ πλημμέλημα κατά εἶδος , ἵνα μανθάνω τίνω λαμβάνω συγχώρησις , ἵνα οὕτως εὐγνώμων γίγνομαι περί ὁ εὐεργέτης . σύ δέ ἄνθρωπος μέν παροξύνω , καί φίλος καί γείτων καί θυμωρῶς παρακαλέω , καί χρῆμα δαπανάω , καί πολύς ἀναλίσκω ἡμέρα πρόσειμι καί δήω , πᾶς Ἕκας , πᾶς δίς , κἀν μυριάκις σύ διακρούω ὁ παροξύνω , οὐ ἀναπίπτω , ἀλλά ἐναγώνιος · μᾶλλον γίγνομαι , πλείων ὁ ἱκετηρία τίθημι 40 · ὁ δέ ὁ [ 183 ] ἅλς Θεός παροξύνω , ἀπομιμέομαι , καί ἀναπίπτω , καί τρυφάω , καί μεθέω , καί ὁ κατά συνήθεια πᾶς πράσσω . καί πότε αὐτός δύναμαι ἵλαος ποιέω ; πῶς δέ οὐ αὐτός οὗτος μέγας παροξύνω ; ὁ γάρ ἁμαρτάνω ὁ μηδέ ἀλγέω ἁμαρτάνω μᾶλλον ἀγανακτέω αὐτός ποιέω καί ὀργίζω . διόπερ εἰς αὐτός λοιπός ἄξιος καταδύω ὁ γῆ , καί μηδέ ὁ ἥλιος ὁράω οὗτος , μηδέ ἀναπνέω δλως , ὅτι οὕτως εὐκατάλλακτος δεσπότης ἔχω , παροξύνω τε αὐτός , καί παροξύνω οὐδέ μετανοέω · καί ε͂γε αὐτός , οὐδέ ὅταν ὀργίζω , μισέω καί ἀποστρέφω ἐγώ οὗτος ποιέω , ἀλλά ἵνα κἀν 41 οὕτως ἐγώ ἐπισπάω πρός ἑαυτοῦ . εἰμί γάρ ὑβρίζω διηνεκής εὐεργέω , μᾶλλον εἄν καταφρονέω . ἵνα οὖν
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0151.1
Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τοὺς ὄχλους , ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος · καὶ καθίσαντος αὐτοῦ , προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ . Καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ , ἐδὶδασκεν αὐτούς , λέγων · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι , ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν . α
Lemmas: εἶδον δέ ὁ Ἰησοῦς ὁ ὄχλος , ἀναβαίνω εἰς ὁ ὄρος · καί καθίζω αὐτός , προσέρχομαι αὐτός ὁ μαθητής αὐτός . καί ἀνοίγω ὁ στόμα αὐτός , διδάσκω αὐτός , λέγω · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . ὅς
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0152.2
Τούτους τοίνυν καὶ αὐτὸς ἐνταῦθα μακαρίζει τοὺς οὕτω λυπουμένους · καὶ οὐδ' ἀπλῶς τοὺς λυπουμένους τέθεικεν , ἀλλὰ τοὺς μετ' ἐπιτάσεως . Διόπερ οὐδ' εἶ-πεν , Οἱ λυπούμενοι , ἀλλὰ , Οἱ πενθοῦντες . Καὶ γὰρ 92 αὐτὴ πάλιν ἡ ἐντολὴ πάσης ἐστὶ φιλοσοφίας διδάσκα-λος . Εἰ γὰρ οἱ παῖδες , ἢ 93 γυναῖκα , ἢ ἄλλον τινὰ τῶν προσήκοντων ἀπελθόντα πενθοῦντες 94 , οὐ χρημάτων ,
Lemmas: οὗτος τοίνυν καί αὐτός ἐνταῦθα μακαρίζω ὁ οὗτος λυπέω · καί οὐδέ ἀπλόος ὁ λυπέω τίθημι , ἀλλά ὁ μετά ἐπίτασις . διόπερ οὐδέ εἶπον , ὁ λυπέω , ἀλλά , ὁ πενθέω . καί γάρ 92 αὐτός πάλιν ὁ ἐντολή πᾶς εἰμί φιλοσοφία διδάσκαλος . εἰμί γάρ ὁ παῖς , ἢ 93 γυνή , ἢ ἄλλος τις ὁ προσήκω ἀπέρχομαι πενθέω 94 , οὖον χρῆμα ,