joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0260.3
Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ εἰς Καπερναοῦμ , προσῆλθεν αὐτῷ ἑκατόνταρχος , παρακαλῶν αὐτόν , καὶ λέγων1 · Κύριε , ὁ παὶς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός2 , δεινῶς βασανιζόμενος . α’ . Ὁ μὲν λεπρὸς καταβὰς ἀπὸ τοῦ ὄρους προσῆλθεν · ὁ δὲ ἑκατόνταρχος οὕτως εἰσελθόντι εἰς τὴν Καπερναοῦμ . Τίς ; οὐκ ἔνεκεν οὔτε οὕτως , οὔτε ἐκείνως εἰς τὸν ὄρος ἀνέβησαν ; Οὐ διὰ βαθύτητα · καὶ γὰρ ἀμαρτωλὸν ἡ πίστις ὀσμὴ3 · ἀλλ’ ὥστε μὴ ἐγκάλει τὴν διδασκαλίαν . Προσλθὼν δὲ φησιν · Ὁ παὶς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός , δεινῶς βασανιζόμενος . Τινὲς μέν4 φασιν , ὅτι ἀπολογούμενος καὶ τὴν αἰτίαν εἴρηκε , δι’ ἣν αὐτὸν οὐκ ἤγαγεν . Οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἦν , φησὶ , παραλελυμένον καὶ βασανιζόμενον καὶ πρὸς ἔσχατάς δυνά ἀναπνοὰς φορᾶν χωρίμεν . Ὅτι γὰρ καὶ ἀποπνεῖν ἐμελλεν , ὁ Δουκᾶς φησιν , ὅτι καὶ ἐμελλε τελευτῆν . Ἐγὼ δὲ τοῦ μεγάλου αὐτὸν ἔχειν πίστιν τοῦτο σμῆλον εἶναι φημι , καὶ πολλῷ μεῖζονα τῶν διὰ τοῦ στέγους χλασάντων . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἤδει σαφῶς , ὅτι καὶ ἐπιταγμα ἀρκεῖ μόνον εἰς τὴν ἀνάστασιν τοῦ κειμένου , περιττὸν εἶναι ἐνόμισεν αὐτὸν ἄγαγειν . Τί οὖν ὁ Ἰησοῦς ; Ὁ μηδαμοῦ πρῶτον ἐποιήσεν , ἐνταῦθα ποιεῖ . Πανταχοῦ γὰρ ἐπόμενος τῇ προαιρέσει τῶν ἰκετευόντων , ἐνταῦθα καὶ ἐπιτρέπει , καὶ οὐχὶ θεραπεύσαι ἐπαγγέλλεται μόνον , ἀλλὰ καὶ παραγενέσθαι5 εἰς τὴν οἰκίαν . Ποιεῖ δὲ τοῦτο , ἵνα μάθωμεν τὴν ἀρετὴν τοῦ ἑκατοντάρχου . Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἐπηγγέλλετο , ἀλλ’ εἶπεν , Ὑπάγε , ἰάθητω ὁ παὶς σου , οὐδὲν ἂν τοῦτον ἐγνώμεν . Τοῦτο γοῦν καὶ ἐπὶ τῇ Φοινικίσσης6 ἀπενάντιας ἐποίησε γυναικός . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ μὴ καλούμενος εἰς τὴν οἰκίαν , αὐτεπάγγελτός φησιν ἥξειν , ἵνα μάθῃ τοῦ ἑκατοντάρχου τὴν πίστιν καὶ τὴν πολλὴν ταπεινοφροσύνην · ἐπὶ δὲ τῆς Φοινικίσσης καὶ ἀρνεῖται τὴν δόσιν , καὶ ἐπιμένουσαν ἐξαπορεῖ . Σοφὸς γὰρ ὢν καὶ εὐμήχανος ἰατρός , διὰ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία κατασκευάζει οὕδε . Καὶ ἐνταῦθα μὲν διὰ τὴς αὐτεπαγγέλτου παρουσίας , ἐκεῖ δὲ διὰ [ 314 ] τῆς ἐπιτεταμένης ὑπερθέσεως καὶ παραίτησεως τὴν πίστιν ἐκκαλύπτει τῆς γυναικός . Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Ἀβραὰμ ποιεῖ λέγων · Οὐ μὴ κρύψω ἀπὸ σοῦ παιδὸς μου Ἀβραάμ · ἵνα μάθῃς ἐκεῖνον τὴν φιλοστοργίαν , καὶ τὴν ὑπὲρ Σοδόμων πρόνοιαν . Καὶ ἐπὶ τοῦ Λῶτ ἀρνοῦνται εἰσελθεῖν πρὸς αὐτὸν οἱ πεμφθέντες , ἵνα τοῦ δικαίου μάθῃς τῆς φιλοξενίας τὸ μέγεθος . Τί οὖν ὁ ἑκατόνταρχος φησιν ; Οὐκ εἰμὶ ἰκανός , ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς . Ἀκούσωμεν ὅσοι τὸν Χριστὸν μέλλομεν ὑποδέχεσθαι · δυνατὸν γὰρ αὐτὸν ὑποδέχεσθαι καὶ νῦν . Ἀκούσωμεν καὶ ζηλώσωμεν , καὶ μετὰ 1 παραλελυμένος Edd . 2 θερμή3 Sic E . Ep . Lie . Arm . caeteri ὀσμή . 4 Sic E . cum Verss . caeteri ἐκκαλύ - 5 οὐν om . F . 6 παραγενέσθαι C . E . 7 Φοινίσσης , bis E . 8 σπουδή9 πίστευς F . 10 καὶ ὑπεδέξο Ep . Edd . 11 οὕτως om . A . 12 γὰρ add . καὶ Edd . 13 τῷ om . F . 2 Mosiq . 14 ἀπεδέξατο A . Ge . 15 λέγει A . C . F . p . p . 16 καὶ γὰρ εἴρ . Edd . 17 ἐξῆςμας om . A . E . 18 ἐξεπλήττοντο δὲ A . E . 19 οὕτως A . C . D .
Lemmas: εἰσέρχομαι δέ αὐτός εἰς Καπερναούμ , πρόσειμι αὐτός ἑκατόνταρχος , παρακαλέω αὐτός , καί λέγω · κύριος , ὁ παῖς ἐγώ βάλλω ἐν ὁ οἰκίον παραλυτικός , δεινῶς βασανίζω . ὅς . ὁ μέν λεπρός καταβαίνω ἀπό ὁ ὄρος πρόσειμι · ὁ δέ ἑκατόνταρχος οὕτως εἰσέρχομαι εἰς ὁ Καπερναούμ . Τῖς ; οὐ ἐνέλκω οὔτε οὕτως , οὔτε ἐκείνως εἰς ὁ ὄρος ἀναβαίνω ; οὖον διά βαθύτης · καί γάρ ἁμαρτωλός ὁ πίστις ὀσμή · ἀλλά ὥστε μή ἐγκαλέω ὁ διδασκαλία . Προσλθὼν δέ φημί · ὁ παῖς ἐγώ βάλλω ἐν ὁ οἰκίον παραλυτικός , δεινῶς βασανίζω . Τινές ὅς φημί , ὅτι ἀπολογέομαι καί ὁ αἴτιος εἴρω , διά ὅς αὐτός οὐ ἄγω . οὐδέ γάρ δυνατός εἰμί , φημί , παραλύω καί βασανίζω καί πρός ἔσχατος δυάς ἀναπνοή φορός χωρίζω . ὅτι2 γάρ καί ἀποπνέω μέλλω , ὁ Δουκᾶς φημί , ὅτι καί μέλλω τελευτή . ἐγώ δέ ὁ μέγας αὐτός ἔχω πίστις οὗτος σμῆλον εἰμί φημί , καί πολύς μείζων ὁ διά ὁ στέγος κλάω . ἐπειδή γάρ ἦδος σαφῶς , ὅτι καί ἐπίταγμα ἀρκέω μόνος εἰς ὁ ἀνάστασις ὁ κεῖμαι , περισσός εἰμί νομίζω αὐτός ἄγω . τις οὖν ὁ Ἰησοῦς ; ὁ μηδαμοῦ πρῶτος ποιέω , ἐνταῦθα ποιέω . πανταχοῦ γάρ ἔπω ὁ προαίρεσις ὁ ἱκετεύω , ἐνταῦθα καί ἐπιτρέπω , καί οὐ θεραπεύω ἐπαγγέλλω μόνος , ἀλλά καί παραγίγνομαι εἰς ὁ οἰκίον . ποιός δέ οὗτος , ἵνα μανθάνω ὁ ἀρετή ὁ ἑκατόνταρχος . εἰμί γάρ μή οὗτος ἐπαγγέλλω , ἀλλά εἶπον , ὑπάγω , ἰάομαι ὁ παῖς σύ , οὐδείς εἄν οὗτος γιγνώσκω . οὗτος γοῦν καί ἐπί ὁ Φοινικίσσης6 απεναντίας ποιέω γυνή . ἐνταῦθα μέν γάρ μή καλέω εἰς ὁ οἰκίον , αὐτεπάγγελτος φημί ἥκω , ἵνα μανθάνω ὁ ἑκατόνταρχος ὁ πίστις καί ὁ πολύς ταπεινοφροσύνη · ἐπί δέ ὁ φοινικισσα καί ἀρνέομαι ὁ δόσις , καί ἐπιμένω ἐξαπορέω . Σοφός γάρ εἰμί καί Εὐμήχανος ἰατρός , διά ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος κατασκευάζω οὐδέ . καί ἐνταῦθα μέν διά σής αυτεπάγγελτος παρουσία , ἐκεῖ δέ διά [ 314 ] ὁ ἐπιτείνω ὑπέρθεσις καί παραίτησις ὁ πίστις ἐκκαλύπτω ὁ γυνή . οὕτως καί ἐπί ὁ Ἀβραάμ ποιέω λέγω · οὖον μή κρύπτω ἀπό σύ παῖς ἐγώ Ἀβραάμ · ἵνα μανθάνω ἐκεῖνος ὁ φιλοστοργία , καί ὁ ὑπέρ Σόδομα πρόνοια . καί ἐπί ὁ Λωτ ἀρνέομαι εἰσέρχομαι πρός αὐτός ὁ πέμπω , ἵνα ὁ Δίκαιος μανθάνω ὁ φιλοξενία ὁ μέγεθος . τις οὖν ὁ ἑκατόνταρχος φημί ; οὐ εἰμί ἱκανός , ἵνα ἐγώ ὑπό ὁ στέγη εἰσέρχομαι . ἀκούω ὅσος ὁ Χριστός μέλλω ὑποδέχομαι · δυνατός γάρ αὐτός ὑποδέχομαι καί νῦν . ἀκούω καί ζηλόω , καί μετά 1 παραλύω Edd . 2 θερμός Sic E . Ep . Lie . Arm . caeteri ὀσμή . 4 Sic E . cum Verss . caeteri ἐκκαλύ - 5 ὀν om . F . 6 παραγίγνομαι C . E . 7 Φοίνισσα , bis E . 8 σπουδή Πιστεύς F . 10 καί ὑποδέχομαι Ep . Edd . 11 οὕτως om . A . 12 γάρ add . καί Edd . 13 ὁ om . F . 2 Mosiq . 14 ἀποδείκνυμι A . Ge . 15 λέγω A . C . F . p . p . 16 καί γάρ ἔρις . Edd . 17 ἐξῆςμας om . A . E . 18 ἐκπλήσσω δέ A . E . 19 οὕτως A . C . D .