joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0080.1
δὲν δὲ ἀποθάνῃ , πολλὴν καρπὸν φέρει · ἐνταῦθα δὲ ἐκ περιουσίας αὐτὸ γυμνάζων , οὐκ ἐφ’ ἑαυτοῦ προέχει τὸν λόγον μόνον τὸν περὶ τοῦ δεῖν ἀποθνησκεῖν , ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἐκείνους . Τοσοῦτον γὰρ τοῦ πράγματος τοῦτον τὸ κέρδος , ὅτι καὶ ἐφ’ ὑμῶν τὸ μὴ μὴ θέλειν ἀποθάνειν , δεῖν · τὸ δὲ ἕτοιμον εἶναι πρὸς τοῦτο , ἀγαθόν . Ἄλλὰ τοῦτο μὲν διὰ τῶν ἐξῆς δηλοῖ , τέως δὲ ἐξ ἑνὸς αὐτὸ γυμνάζει μέρος . Καὶ ὅρα πῶς καὶ ἀκατανόηστον ποιεῖ τὸν λόγον . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , ὅτι Κἂν βούλησθε , κἂν μὴ βούλησθε , δεῖ τοῦτο ὑμᾶς παθεῖν · ἀλλὰ πῶς ; Εἰ τις θέλει εἰσίτω μου ἐλθεῖν . Οὐ βιάζομαι , οὐκ ἀναγκάζω , ἀλλ’ ἕκαστον κύριον τῆς ἑαυτοῦ προαιρέσεως ποιῶ · διὸ καὶ λέγω , Εἰ τις θέλει . Ἐπὶ γὰρ ἀγαθὰ καλῶ , οὐχὶ ἐπὶ κακὰ καὶ ἐπαχθῆ , οὐχ ἐπὶ χολασιν καὶ τιμωρίαις , ἵνα καὶ ἀναγκάζω . Καὶ γὰρ αὐτὴ τοῦ πράγματος ἡ φύσις ἰκανὴ ἐξεκλῦσασθαι . Ταῦτα δὲ λέγων ἐπεσπάτο 88 μειζόνως . Ὁ μὲν γὰρ βιαζόμενος ἀποτρέπεται [ 556 ] πολλάκις · ὁ δὲ ἀφείς κύριον τὸν ἄκροατὴν εἶναι , μᾶλλον ἐφέλκεται . Βία γὰρ δυσπατέρον θεραπεία . Διὸ καὶ αὐτὸς ἔλεγεν · Εἰ τις θέλει . Μεγάλα γὰρ ἐστι , φησίν , ἃ δίδωμι ὑμῖν ἀγαθά , καὶ τοιαῦτα , ὡς καὶ ὑπάρχειν ἔχοντας . Οὐδὲ γὰρ εἰς χρυσίον παρῆλθε , καὶ θησαυρὸν προσέθηκε 89 , μετὰ βίας ἐκάλεισεν ἄν . Εἰ δὲ εἰς ἐκεῖνα οὐ μετὰ βίας , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀγαθά . Εἰ γὰρ μὴ ἢ τοῦ πράγματος φύσις πείθει σε δραμεῖν , οὐδὲ λαβεῖν ἄξιός εἰ , οὐδ’ ἂν λάβῃς , εἴρη καλῶς τὸ ληφθέν . Διὰ τοῦτο οὐκ ἀναγκάζει ὁ Χριστός , ἀλλὰ προτρέπει , φειδόμενος ἡμῶν . Ἐπειδὴ γὰρ εἴδοκουν πολλὰ διαβρῦλλει , ἰδὴ 90 θορυβούμενοι πρὸς τὸ εἰρημένον , φησίν · Οὐ χρὴσι θορύβου καὶ παραχῆς . Εἰ μὴ νομίζετε μυρίων ἀγαθῶν αἴτιον εἶναι τὸ εἰρημένον , καὶ ἐφ’ ὑμῶν συμβαίνειν , οὐ βιάζομαι · ἀναγκάζω , ἀλλ’ εἰ τις θέλει ἀκολουθεῖν , τοῦτον καλῶ . Μὴ γὰρ δὴ τοῦτο νομίζετε εἶναι τὴν ἀκολουθίαν , ὅ ποιεῖτε νῦν ἐπόμενοι μοι . Πολλῶν ὑμῖν δεῖ πόνων , πολλῶν κινδύνων , εἰ μέλλοιτε ὅπισω μου εἶναι . Οὐ γὰρ δὴ , ὦ Πέτρε , ἐπειδὴ Υἱὸν με ὡμολόγησας Θεοῦ , διὰ τοῦτο μόνον προσδοκῶν ὠφελείας στεφανοῦν , καὶ νομίζεις ἀρκεῖν σὲ σωτηρίαν σοι τοῦτο , καὶ ἀδείας λοιπὸν ἀπαλαῦειν , ὡς τὸ πᾶν ἐργασάμενος . Δύναταί μὲν γὰρ , ὅτε Υἱὸς ὢν Θεοῦ , μηδὲ ἀφελαι σε πείραν τινὸν δεινῶν λαβεῖν · οὐ βούλομαι δὲ διὰ σὲ , ἵνα καὶ αὐτὸς τῇ 91 συνευνενέγχῃς , καὶ δοκιμώτερος γένῃ . Οὐδὲ γὰρ εἰς ἀγνωστέρας εἴη , καὶ φίλον ἀλλήλων ἔχοι , βουληθεῖν ἂν χάριτι αὐτὸν στεφανοῦσαι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων πόνων · καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα , ἐπειδὴ αὐτὸν φιλεῖ . Οὕτω καὶ ὁ Χριστός · οὐς μάλιστα φιλεῖ , τούτους μάλιστα βούλεται καὶ οἰκονδεῖν εὐδοκιμεῖν , οὐκ ἀπὸ τῆς αὐτοῦ βοηθείας μόνης . Ὅρα δὲ πῶς καὶ ἀνεπαχθῆ ποιεῖ τὸν λόγον . Οὐδὲ γὰρ εἰς αὐτοὺς περιέστησε μόνους · τὰ δεινὰ , ἀλλὰ καὶ κοινὸν τὸ δόγμα τῇ οἰκουμένῃ προτίθησι λέγων · Εἰ τις θέλει · κἂν γυνὴ , κἂν ἀνήρ , κἂν ἄρχων , κἂν ἄρχόμενος , ταύτην ἐργάσθω τὴν ὁδόν . Καὶ δοκεῖ μὲν ἐν τῇ εἰρημένῃ , τρία δὲ ἐπὶ τὰ λεγόμενα · τὸ , Ἀπαρνησάσθω 92 ἑαυτόν , καὶ τὸ , Ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ , καὶ τὸ , Ἀκολουθεῖτω μοι · καὶ τὰ μὲν δύο συνέχεται , τὸ δὲ ἐν καθ’ ἑαυτὸ τεῖνεται . Ἄλλ’ ἴδωμεν πρῶτον τί ποτὲ ἐστὶ τὸ ἀρνήσασθαι ἑαυτόν . Μάθωμεν πρῶτον 93 τί ἐστιν ἀρνήσασθαι ἕτερον , καὶ τότε εἰσόμεθα τί ποτὲ ἐστιν ἀρνήσασθαι 94 ἑαυτόν . Τί οὖν ἐστιν ἀρνήσασθαι ἕτερον ; Ὁ ἀρνούμενος ἕτερον ,
Lemmas: δέν δέ ἀποθνῄσκω , πολύς καρπός φέρω · ἐνταῦθα δέ ἐκ περιουσία αὐτός γυμνάζω , οὐ ἐπί ἑαυτοῦ προέχω ὁ λόγος μόνος ὁ περί ὁ δήω ἀποθνῄσκω , ἀλλά καί ἐπί ἐκεῖνος . τοσοῦτος γάρ ὁ πρᾶγμα οὗτος ὁ κέρδος , ὅτι καί ἐπί σύ ὁ μή μή ἐθέλω ἀποθνῄσκω , δήω · ὁ δέ ἑτοῖμος εἰμί πρός οὗτος , ἀγαθός . ἀλλά οὗτος μέν διά ὁ ἑξῆς δηλόω , τέως δέ ἐκ εἷς αὐτός γυμνάζω μέρος . καί ὁράω πῶς καί ακατανοειμι ποιέω ὁ λόγος . οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι κἀν βούλομαι , κἀν μή βούλομαι , δεῖ οὗτος σύ πάσχω · ἀλλά πῶς ; εἰμί τις ἐθέλω εἰσέρχομαι ἐγώ ἔρχομαι . οὖον βιάζομαι , οὐ ἀναγκάζω , ἀλλά ἕκαστος κύριος ὁ ἑαυτοῦ προαίρεσις ποιέω · διό καί λέγω , εἰμί τις ἐθέλω . ἐπί γάρ ἀγαθός καλέω , οὐ ἐπί κακός καί ἐπαχθής , οὐ ἐπί χολάς καί τιμωρία , ἵνα καί ἀναγκάζω . καί γάρ αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις ἱκανός ἐκκλύζω . οὗτος δέ λέγω ἐπισπάω 88 μέγας . ὁ μέν γάρ βιάζομαι ἀποτρέπω [ 556 ] πολλάκις · ὁ δέ ἀφίημι κύριος ὁ ἀκροατής εἰμί , μᾶλλον ἐφέλκω . Βία γάρ δυσπατέρον θεραπεία . Διὸ καί αὐτός λέγω · εἰμί τις ἐθέλω . Μεγάλα γάρ εἰμί , φημί , ὁ δίδωμι σύ ἀγαθός , καί τοιοῦτος , ὡς καί ὑπάρχω ἔχω . οὐδέ γάρ εἰς χρυσίον παρέρχομαι , καί θησαυρός προστίθημι 89 , μετά Βίας καλέω ἄν . εἰμί δέ εἰς ἐκεῖνος οὖον μετά Βίας , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ ἐν ὁ οὐρανός ἀγαθός . εἰμί γάρ μή ἢ ὁ πρᾶγμα φύσις πείθω σύ τρέχω , οὐδέ λαμβάνω ἄξιος εἰμί , οὐδέ εἄν λαμβάνω , εἴρη καλῶς ὁ λαμβάνω . Ζεύς οὗτος οὐ ἀναγκάζω ὁ Χριστός , ἀλλά προτρέπω , φείδομαι ἐγώ . ἐπεί γάρ δοκέω πολύς διαβρῦλλει , ἴδη 90 θορυβέω πρός ὁ εἴρω , φημί · οὖον χρῆσις θόρυβος καί παραχέω . εἰμί μή νομίζω μυρίος ἀγαθός αἴτιος εἰμί ὁ εἴρω , καί ἐπί σύ συμβαίνω , οὖον βιάζομαι · ἀναγκάζω , ἀλλά εἰμί τις ἐθέλω ἀκολουθέω , οὗτος καλέω . μή γάρ δή οὗτος νομίζω εἰμί ὁ ἀκολουθία , ὅς ποιέω νῦν επόμενος ἐγώ . πολλες σύ δεῖ πόνος , πολύς κίνδυνος , εἰμί μέλλω ὀπίσω ἐγώ εἰμί . οὖον γάρ δή , εἰμί Πέτρος , ἐπεί υἱός ἐγώ ὁμολογέω Θεός , διά οὗτος μόνος προσδοκάω ὠφέλεια στεφανόω , καί νομίζω ἀρκέω σύ σωτηρία σύ οὗτος , καί ἄδεια λοιπός απαλαυεν , ὡς ὁ πᾶς ἐργάζομαι . δύναμαι μέν γάρ , ὅτε υἱός εἰμί Θεός , μηδέ Αφελάι σύ πείρω τίνω δεινός λαμβάνω · οὖον βούλομαι δέ διά σύ , ἵνα καί αὐτός ὁ 91 συμφέρω , καί δόκιμος γίγνομαι . οὐδέ γάρ εἰς ἄγνωστος εἰμί , καί φίλος ἀλλήλων ἔχω , βούλομαι εἄν χάρις αὐτός στεφανόω μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ οἰκέω πόνος · καί διά οὗτος μάλιστα , ἐπεί αὐτός φιλέω . οὕτως καί ὁ Χριστός · οὖς μάλιστα φιλέω , οὗτος μάλιστα βούλομαι καί οἰκονδεῖν εὐδοκιμέω , οὐ ἀπό ὁ αὐτός βοήθεια μόνος . Ὅρας δέ πῶς καί ἀνεπαχθής ποιέω ὁ λόγος . οὐδέ γάρ εἰς αὐτός περιίστημι μόνος · ὁ δεινός , ἀλλά καί κοινός ὁ δόγμα ὁ οἰκέω προτίθημι λέγω · εἰμί τις ἐθέλω · κἀν γυνή , κἀν ἀνήρ , κἀν ἄρχω , κἀν ἄρχω , οὗτος ἐργάζομαι ὁ ὁδός . καί δοκέω μέν ἐν ὁ εἴρω , τρεῖς δέ ἐπί ὁ λέγω · ὁ , ἀπαρνέομαι 92 ἑαυτοῦ , καί ὁ , ἀείρω ὁ σταυρός αὐτός , καί ὁ , ἀκολουθέω ἐγώ · καί ὁ μέν δύο συνέχω , ὁ δέ ἐν κατά ἑαυτοῦ τείνω . ἄλλος ὁράω πρῶτος τίς ποτέ εἰμί ὁ ἀρνέομαι ἑαυτοῦ . Μάθωμεν πρῶτος 93 τίς εἰμί ἀρνέομαι ἕτερος , καί τότε εἶμι τίς ποτέ εἰμί ἀρνέομαι 94 ἑαυτοῦ . τις οὖν εἰμί ἀρνέομαι ἕτερος ; ὁ ἀρνέομαι ἕτερος ,