joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0103.2
ἐνέβαλε · διὰ ταύτης τοὺς Σοδομίτας εἰς παρανόμους ἀνήψεν ²⁰ ἔρωτας . Τοῦτο γὰρ , φησίν , τὸ δρῆγμα Σοδομων · ἐν ²¹ ὑπερηφανίᾳ , καὶ ἐν πλῆσμονῇ ἄρτων , καὶ εὐθηνίας ἐσπατάλουν . Διὰ ταύτης μυρίους ἑτέρους ἀπόλλυσι , καὶ τῇ γένει παραδίδωσι . Τί γὰρ οὐκ ἐργάζεται κακὸν ἡ τρυφή ; Χοίρους ἐξ ἀνθρώπων ποιεῖ , καὶ χοίρων χειρόνους . Ὁ μὲν γὰρ χοῖρος βορβόρῳ ἐγκαλύπτεται , καὶ χοίρῳ τρέφεται · οὗτος δὲ ἐκείνῳ βδελυκωτέραν στείεται τράπεζαν ²² , μίξεις ἐπινοῶν [ 582 ] ἀθέσμου , καὶ παρανόμους ἔρωτας . Ὁ τοιοῦτος οὐδὲν δαιμονιώτερος διενήνοχεν · ὁμοίως γὰρ ἀναίγνυται καὶ μαίνεται . Καὶ τὸν μὲν δαιμονιζόμενον κἂν ἐλεοῦμεν ²³ , τοῦτον δὲ ἀποστροφόμεθα καὶ μισοῦμεν . Τί δῆποτε ; Ὅτι αὐθαίρετον ἐπισπάται μανίαν , καὶ τὸ στόμα , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ρίνας ²⁴ , καὶ πάντα ἀπλῶς ὀχετοῖς ἁμάρτας ἐργάζεται . Εἰ δὲ καὶ τὰ ἔνδον ²⁵ ἴδεις , ὄψει τὴν ψυχὴν καθάπερ ἐν τινὶ χειμῶνι καὶ κρυσμῷ πεπηγυίαν καὶ ναρκῶσαν , καὶ οὐδὲν τὸ σκάφος ὀφελῆσαι δυναμένην διὰ τοῦ χειμῶνος ὑπερβολῆν . Αἰσχύνομαι εἰπεῖν , ὅσα ἀπὸ τρυφῆς πᾶσχοσιν ἄνδρες ²⁶ καὶ γυναῖκες κακὰ · τῷ δὲ αὐτῷ καταλεῖπτον συνεδότη , τῷ ταῦτα ἀκριβέστερον εἰδότι . Τί γὰρ αἰσχρότερον γυναικὸς μεθούσης ; Μὴ ἀπλῶς παραφερομένης ²⁷ ; Ὅσῳ γὰρ ἀσθενέστερον τὸ σκεῦος , τοσοῦτον πλέον τὸ ναυάγιον , ἂν τε ἐλευθέρα ᾖ , ἂν τε δοῦλη . Ἡ μὲν γὰρ ἐλευθέρα ἐν μέσῳ τῷ θεάτρῳ τῶν δούλων ἀσχισμοῦται ²⁸ · ἡ δὲ δοῦλη πάλιν ὁμοίως μεταξὺ τῶν δουλιῶν · καὶ παρασκευάζοσι τοῦ Θεοῦ τὰ δῶρα βλασφημεῖσθαι παρὰ τῶν ἀνθρώπων . Πολλῶν γοῦν ἀκοῦσι λεγόντων , ὅταν ταῦτα ²⁹ συμβαίνῃ τὰ πάθη · Μὴ ἔστιν οἶνος . Ὡς τῆς ἀνοίας ! ὡς τῆς παραπληξίας ! Ἀλλοὺς ἁμαρτανόντων ταῖς τοῦ Θεοῦ δωρεαῖς ἐγκαλεῖς ; καὶ πῶς ; τοῦτο μανίας ; Μὴ γὰρ ὁ οἶνος ἐποίησεν , ἀλλ’ ἡ ἀκολασία τῶν ἀπολαύσεων κακῶς . Εἴπε τοίνυν , Μὴ ἔστιν μέθη , μὴ ἔστιν τρυφή · εἰ δὲ λέγεις , Μὴ ἔστιν οἶνος , ἐρεῖς κατὰ μικρὸν προβαίνων , Μὴ ἔστιν σίδηρος , διὰ τοὺς ἀνδροφόνους · Μὴ ἔστιν νὺξ , διὰ τοὺς κλέπτας · Μὴ ἔστιν φῶς , διὰ τοὺς συκοφάντας · Μὴ ἔστιν γυνή , διὰ τὰς μοιχείας · καὶ πάντα ἀπλῶς ἀναρήσεις . ε’ . Ἀλλὰ μὴ οὕτω ποιεῖ · σατανικῆς γὰρ τοῦτο γνώμης · μὴ δὲ διάβαλε τὸν οἶνον , ἀλλὰ τὴν μέθην · καὶ λαβὼν τούτων αὐτὸν τὸν νήφοντα , ὑπόγραφον πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ἀσχημοσύνην , καὶ εἴπε πρὸς αὐτόν · Οἶνος ἐδόθη , ἵνα εὐφραινώμεθα , οὐχ ἵνα ἀσχημονώμεν · ἵνα γελῶμεν , οὐχ ἵνα γελώμεθα · ἵνα ὑγιαίνωμεν , οὐχ ἵνα νοσῶμεν · ἵνα ἀσθενέων σώματος διορθωθῶμεν , οὐχ ἵνα ψυχῆς ἰσχύν ὑβρίζωμεν . Ἐτίμησά σε ὁ Θεὸς τῷ δώρῳ · τί σαυτὸν ὑβρίζεις τῇ ἀμετρίᾳ ; Ἀκούσον τί φασιν οἱ Παῦλος · Οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ διὰ τὸν στομαχὸν σου καὶ τὰς πυκνὰς σου ἀσθενείας . Εἰ δὲ ὁ ἄγιος ἐκείνος , καὶ νόμῳ κατεχόμενος , καὶ ἐπαλλήλους ἀρρώστιας ὑπομένων , οὐ μετέλαβεν οἴνου , ἕως ³⁰ ἐπέστρεψεν ὁ διάδοχος , τίνα ἂν σχοίμεν συγγνώμην ἡμεῖς ἐν ὑγιεῖ κλίπεσθαι ; Ἐκεῖνο μὲν εἶπεν , Οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ διὰ τὸν στομαχὸν σου · ὑμῶν ³¹ , καὶ ἕκαστον τῶν μεθύντων ἐρεῖ · Οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ διὰ τὰς πορνείας , διὰ τὰς πικράς αἰσχρολογίας , διὰ τὰς ἑτέρας ἐπιθυμίας τὰς πονηρὰς , ἃς ἡ μέθη τίκτειν εἰωθεν . Εἰ δὲ μὴ βούλεσθε διὰ ταῦτα ³² ἀπέχειν , διὰ γοῦν τὰς θύμους τὰς ἐξ αὐτοῦ καὶ τὰς ἀδίας ἀπέχεσθε . Οἶνος γὰρ εἰς [ 583 ] εὐφροσύνην ἐδόθη · Οἶνος γὰρ ,
Lemmas: ἐμβάλλω · διά οὗτος ὁ Σοδομίτης εἰς παράνομος ἀνάπτω ²⁰ Ἔρως . οὗτος γάρ , φημί , ὁ δρῆγμα Σοδομων · ἐν ²¹ ὑπερηφανία , καί ἐν πλησμονή ἄρτος , καί εὐθηνία σπαταλώ . Ζεύς οὗτος μυρίος ἕτερος ἀπόλλυμι , καί ὁ γένος παραδίδωμι . τις γάρ οὐ ἐργάζομαι κακός ὁ τρυφή ; Χοῖρος ἐκ ἄνθρωπος ποιέω , καί χοῖρος χείρων . ὁ μέν γάρ χοῖρος βόρβορος ἐγκαλύπτω , καί χοῖρος τρέφω · οὗτος δέ ἐκεῖνος βδελυκωτέραν ἵστημι τράπεζα ²² , μίξις ἐπινοέω [ 582 ] ἄθεσμος , καί παράνομος Ἔρως . ὁ τοιοῦτος οὐδείς δαιμόνιος διαφέρω · ὁμοίως γάρ αναιγνυος καί μαίνομαι . καί ὁ μέν δαιμονίζομαι κἀν ἐλεέω ²³ , οὗτος δέ ἀποστρέφω καί μισέω . τις δήποτε ; ὅτι2 αὐθαίρετος ἐπισπάω μανία , καί ὁ στόμα , καί ὁ ὀφθαλμός καί ῥίς ²⁴ , καί πᾶς ἀπλόος ὀχετός ἁμαρτάς ἐργάζομαι . εἰμί δέ καί ὁ ἔνδον ²⁵ ἰδέω , ὁράω ὁ ψυχή καθάπερ ἐν τις χειμών καί κρυσμαω πήγνυμι καί ναρκόω , καί οὐδείς ὁ σκάφος ὠφελέω δύναμαι διά ὁ χειμών ὑπερβολή . αἰσχύνω εἶπον , ὅσος ἀπό τρυφή πάσχω ἀνήρ ²⁶ καί γυνή κακός · ὁ δέ αὐτός καταλείπω συνδότης , ὁ οὗτος ἀκριβής οἶδα . τις γάρ αἰσχρός γυνή μεθέω ; μή ἀπλόος παραφέρω ²⁷ ; ὅσος γάρ ἀσθενής ὁ σκεῦος , τοσοῦτος πλέω ὁ ναυάγιον , εἄν τε ἐλεύθερος εἰμί , εἄν τε δοῦλος . ὁ μέν γάρ ἐλεύθερος ἐν μέσος ὁ θέατρον ὁ δοῦλος ασχισμοω ²⁸ · ὁ δέ δοῦλος πάλιν ὁμοίως μεταξύ ὁ Δουλίων · καί παρασκευάζω ὁ Θεός ὁ Δῶρα βλασφημέω παρά ὁ ἄνθρωπος . πολλες γοῦν ἄκων λέγω , ὅταν οὗτος ²⁹ συμβαίνω ὁ πάθος · μή εἰμί οἶνος . ὡς ὁ ἄνοια ! ὡς ὁ παραπληξία ! Ἀλλοῦς ἁμαρτάνω ὁ ὁ Θεός δωρεά ἐγκαλέω ; καί πῶς ; οὗτος μανία ; μή γάρ ὁ οἶνος ποιέω , ἀλλά ὁ ἀκολασία ὁ ἀπόλαυσις κακῶς . εἶπον τοίνυν , μή εἰμί μέθη , μή εἰμί τρυφή · εἰμί δέ λέγω , μή εἰμί οἶνος , εἴρω κατά μικρός προβαίνω , μή εἰμί σίδηρος , διά ὁ ἀνδροφόνος · μή εἰμί νύξ , διά ὁ κλέπτης · μή εἰμί φάος , διά ὁ συκοφάντης · μή εἰμί γυνή , διά ὁ μοιχεία · καί πᾶς ἀπλόος ἀναίρω . εἰ . ἀλλά μή οὗτος ποιέω · σατανικός γάρ οὗτος γνώμη · μή δέ διαβάλλω ὁ οἶνος , ἀλλά ὁ μέθη · καί λαμβάνω οὗτος αὐτός ὁ νήφω , ὑπογράφω πᾶς αὐτός ὁ ἀσχημοσύνη , καί εἶπον πρός αὐτός · Οἶνος δίδωμι , ἵνα εὐφραίνω , οὐ ἵνα ἀσχημονέω · ἵνα γελάω , οὐ ἵνα γελάω · ἵνα ὑγιαίνω , οὐ ἵνα νοσέω · ἵνα ἀσθενής σῶμα διορθόω , οὐ ἵνα Ψυχή ἰσχύς ὑβρίζω . τιμάω σύ ὁ θεός ὁ δῶρον · τίς σαυτοῦ ὑβρίζω ὁ ἀμετρία ; ἀκούω τίς φημί ὁ Παῦλος · Οἶνος ὀλίγος χράω διά ὁ στόμαχος σύ καί ὁ πυκνός σύ ἀσθένεια . εἰμί δέ ὁ ἅγιος ἐκείνος , καί νόμος κατέχω , καί ἐπάλληλος αρρώστια ὑπομένω , οὖον μεταλαμβάνω οἶνος , ἠώς ³⁰ ἐπιστρέφω ὁ διάδοχος , τίς εἄν ἔχω συγγνώμη ἐγώ ἐν ὑγιής κλέπτω ; ἐκεῖνος μέν εἶπον , Οἶνος ὀλίγος χράω διά ὁ στόμαχος σύ · σύ ³¹ , καί ἕκαστος ὁ μεθύντων εἴρω · Οἶνος ὀλίγος χράω διά ὁ πορνεία , διά ὁ πικρός αἰσχρολογία , διά ὁ ἕτερος ἐπιθυμία ὁ πονηρός , ὅς ὁ μέθη τίκτω εἴωθα . εἰμί δέ μή βούλομαι διά οὗτος ³² ἀπέχω , διά γοῦν ὁ θύμος ὁ ἐκ αὐτός καί ὁ ἀδίας ἀπέχω . Οἶνος γάρ εἰς [ 583 ] Εὐφρόσυνος δίδωμι · Οἶνος γάρ ,