joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0084.3
τότε ἐκεῖνα τολμήματα . Σκόπει τοίνυν καὶ σὺ , μὴ τοιούτόν τι πάθῃς . Κἄν γὰρ μὴ λίθω θύσῃς , μηδὲ χρυσῷ , καὶ 37 πρὸβότα καὶ μόχθους , οὐκὲ μὴ θυμῷ θύσῃ , τὴν σαυτοῦ ψυχήν , μὴ πορνεία θύσῃς τὴν σωτηρίαν τὴν σήν , μὴ ἑτέρους τοιούτους πλάσῃς . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἐκεῖνοι τοῦ χρημοῦς δεδιωκότες τοῦτος , τραπεζῇ ἀπολαύσαντες , μᾶλλον δὲ νηστείας ( καὶ γὰρ 38 ἡ τράπεζα αὐτῶν νηστεία ) , τοῦ φοβεροῦ δικαστηρίου καὶ τῆς ἡμέρας ἐκεῖνης ἑαυτοὺς ἀναμνησκότων . Εἰ δὲ ἐκεῖνοι οἱ καὶ νηστείας , καὶ χαμευνίας , καὶ ἀγρυπνίας , καὶ σάκχου , καὶ μυρίους ἑαυτοὺς σωφρονίζοντες , ἐπὶ καὶ ταύτης δέονται τῆς ὑπομνήσεως · πότε δυνησόμεθα ἡμεῖς ἐπικεινῶς ζῆν , οἱ τραπεζὰς παρατιθέντες μυρία ναῦγια φοροῦσας , καὶ μηδὲ ὅλις εὐχόμενοι , μήτε ἐν ἀρχῇ , μήτε ἐν τέλει ; Διόπερ ἵνα τὰ ναῦγια ταῦτα λύσωμεν , τὸν ὕμνον ἐκεῖνον εἰς μέσον ἀγαγόντες ἀναπτευσάμεν πάντα , ἵνα τὸ ἐξ αὐτοῦ κέρδος ἰδόντες , καὶ αὐτοὶ συνεχῶς ἐπᾶθωμεν αὐτὸν τῇ τραπεζῇ , καὶ τὰ σκιρτήματα τῆς γαστρὸς κατασταλῶμεν , καὶ τὰ φθὴ καὶ τοὺς νόμους τῶν ἀγγέλων ἐκεῖνον εἰς τὰς οἰκίας εἰσάγωμεν τὰς ἡμετέρας . Ἔδει μὲν γὰρ βαδίζοντας ἐκεί , ταῦτα καπηρίζειν39 · ἐπειδὴ δὲ οὐ βούλεσθε , κἂν διὰ τῶν ἡμετέρων λόγων ἀκούσατε τῆς πνευματικῆς ταύτης μελῳδίας , καὶ ἕκαστο · μετὰ τὴν τράπεζαν ταῦτα λέγε · τὰ ῥήματα , ἀρχόμενος οὕτως · Εὐλογητὸς ὁ Θεός . Ἵνὶ γὰρ ἀποστολικὸν εὐθὲς πληροῦσι νόμον τὸν κελεύοντα Πάντῳ οἴνῳ ποιούμεν40 · ἵνὶ δὲ λίγῃ ἢ ἐν ἔργῳ , ἐν ἀντίμασι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , εὐχαρισούντες τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ δι᾽ αὐτοῦ . Εἴτα ἡ εὐχαριστία οὐχ ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἡμέρας ἐκείνης μόνον , ἀλλ᾽ ὑπὲρ [ 552 ] παντὸς τοῦ βίου γίνεται . Ὁ τρέφων γὰρ με , φησίν ἐν νεότητι μου . Καὶ διδασκαλία φιλοσοφίας ἐντεῦθεν Τοῦ γὰρ Θεοῦ τρέφοντος , οὐ χρὴ μεριμνῆν . Εἰ γὰρ βασιλέως σοι ὑποσχόμενον παρέχειν ἐκ τῶν αὐτοῦ ταμείων τὴν καθημερινὴν τροφήν , ἐδάρσας ἂν λοιπόν · ποίῳ μᾶλλον ὅταν ὁ Θεὸς παρέχῃ , καὶ πάντα σοι ὡςπερ ἐν πηγῇ ἐπιρρέῃ , πᾶσης φροντίδος ἀπηλλάχθαι δεῖ . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ταῦτα λέγουσιν , ἵνα καὶ ἐμαυτοὺς καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτῶν μαθητευομένους πείσωσι πᾶσαν ἀποθῦσαι μεριμνὰν βιωτικὴν41 . Εἴτα , ἵνα μὴ νομίζῃς ὅτι ὑπὲρ ἑαυτῶν μόνων τὴν εὐχαριστίαν ταύτην ἀναφέρουσι ἐπᾶγουσι λέγοντες , Ὁ διδὼν τροφὴν πᾶσῃ σαρκὶ ὑπὲρ παντὸς εὐχαριστοῦντες τοῦ κόσμου · καὶ καθάπερ πατέρες τῆς 42 οἰκουμένης ἀπάσης , οὕτω τὰς ὑπὲρ ἀπάν των εὐφημίας ἀναφέρουσι , καὶ εἰς φιλαδελφίαν ἑαυτοὺς 43 ἀλείφουσι γνῶσιν . Οὐδὲ γὰρ δυνάμενοι μισεῖν ἐκείνους ὑπὲρ ὧν , ὅτι τρέφονται , εὐχαριστοῦσι τῷ Θεῷ . Εἴδε καὶ τὴν ἀγάπην διὰ τῆς εὐχαριστίας εἰσαχθῆναι , καὶ μερίμναν ἐκβαλλομένην βιωτικὴν , καὶ διὰ τῶν ἐμπροσθὲν καὶ διὰ τούτων · Εἰ γὰρ πᾶσαν τρέφει σάρκα , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἀνακειμένους αὐτῷ · εἰ γὰρ τοὺς βιωτικὰς ἐνδεεσμένους44 φρονεῖ , πολλῷ μᾶλλον τοὺς τοῦτο ἀπληγαμένους . Τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς κατασκευάζει ἔλεγε · Πόσων στρουθῶν διαφέρετε ὑμεῖς ; Ταῦτὸ δὲ ἔλεγε , παιδεύων μὴ θαρρεῖν πλούτῳ καὶ γῇ καὶ σπέρμασιν . Οὐ γὰρ ταῦτά ἐστι τὰ τρέφοντα , ἀλλὰ τὸ τοῦ Θεοῦ λόγος . Ἀπὸ τούτων καὶ Μανιχαῖος , καὶ τοῦ Οὐαλεντίνου , καὶ πάντας τοὺς ἐκ ἐκείνων νοοῦντας 45 ἐπιστορίζουσιν . Οὐ γὰρ δὴ 46 πονηρὸς οὗτος , ὁ πᾶς προθεὶς τὰ ἑαυτοῦ , καὶ τοὺς βλασφημοῦσιν αὐτὸν . Εἴτα αἴτησις · Πλήρωσον χαρὰς καὶ εὐφροσύνης τὰς καρ - 47 καὶσαρχῆς L . 48 τῆς ] om . bis M . ἀλλ᾽ ὑπὲρ καὶ . κο - 49 πυρὸς αἰωνίου ( caeteris omissis ) L . 50 τὸν ὕμνον ( sic ) M . τὸν ὕμνον Mor . Ben . 51 με ... μου ] ἡμᾶς ... ἡμῶν L . ei corr . K . 52 εὐφροσύνας ] καὶ μὴ H . δτε ] δταν G . K . M . 53 ὑπομνησκότων ] L . M . 54 ὕμνος ἀπομνημον - 55 σχοντες ( ? ) Montef . 56 φρα ] om . H . ἐπαγύνηθη ] ἐνεπλάσθη L . 57 καὶ ] μηδὲ H . et om . K . L . 58 γάρ ] add . καὶ H . 59 καρποῦσθαι L . 60 ποιούμεν H . K . 61 πᾶσαν φροντίδα ἀπὸδ . καὶ μ . β . Edd . invitis codd . et Interj . 62 τῆς ] τῶν τῆς G . K . M . ἀπάσης ] ἀπάντων K . 63 ἑαυτοῖς ] Sic H . L . Ge . vulgo αὐτοῖς . 64 Edd . ἐνδεδυμένον , et Interj . 65 Savilius legendum putat ἐνδεδυμένους . Verum omnia exemplaria ἐνδεδυμένους habent . 66 νοοῦντος ] Sic K . L . M . Ge . caeteri φρονούντος ; L .
Lemmas: τότε ἐκεῖνος τόλμημα . σκοπάω τοίνυν καί σύ , μή τοιοῦτος τίς πάσχω . κἀν γάρ μή λίθος θύω , μηδέ χρυσός , καί 37 πρόβος καί μόχθος , οὔκω μή θυμός θύω , ὁ σεαυτοῦ Ψυχή , μή πορνεία θύω ὁ σωτηρία ὁ σός , μή ἕτερος τοιοῦτος πλάσσω . Ζεύς γάρ οὗτος καί ἐκεῖνος ὁ χρημοῦς διώκω τοῦτος , τράπεζα ἀπολαύω , μᾶλλον δέ νηστεία ( καί γάρ 38 ὁ τράπεζα αὐτός νηστεία ) , ὁ φοβερός δικαστήριον καί ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἑαυτοῦ ἀναμιμνήσκω . εἰμί δέ ἐκεῖνος ὁ καί νηστεία , καί χαμευνία , καί ἀγρυπνία , καί σάκκος , καί μυρίος ἑαυτοῦ σωφρονίζω , ἐπί καί οὗτος δήω ὁ ὑπόμνησις · πότε δύναμαι ἐγώ επιεκεινος ζῶ , ὁ τράπεζα παρατίθημι μυρίος ναῦγια φορός , καί μηδέ ὅς εὔχομαι , μήτε ἐν ἀρχή , μήτε ἐν τέλος ; διόπερ ἵνα ὁ ναῦγια οὗτος λύω , ὁ ὕμνος ἐκεῖνος εἰς μέσος ἄγω ἀναπτύω πᾶς , ἵνα ὁ ἐκ αὐτός κέρδος ὁράω , καί αὐτός συνεχῶς πάσχω αὐτός ὁ τράπεζα , καί ὁ σκίρτημα ὁ γαστήρ κατασταλάω , καί ὁ φθάνω καί ὁ νόμος ὁ ἄγγελος ἐκεῖνος εἰς ὁ οἰκίον εἰσάγω ὁ ἡμέτερος . δέω μέν γάρ βαδίζω ἐκεῖ , οὗτος καπηρίζειν39 · ἐπεί δέ οὖον βούλομαι , κἀν διά ὁ ἡμέτερος λόγος ἀκούω ὁ πνευματικός οὗτος μελῳδία , καί έκαστος · μετά ὁ τράπεζα οὗτος λέγω · ὁ ῥῆμα , ἄρχω οὕτως · εὐλογητός ὁ Θεός . Ἴς γάρ ἀποστολικός εὐθύς πληρόω νόμος ὁ κελεύω λήγω οἶνος ποιέω · ἴς δέ λίγος ἢ ἐν ἔργον , ἐν ἄντιμος ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , εὐχαρίζω ὁ Θεός καί πατήρ διά αὐτός . εἴτα̅ ὁ εὐχαριστία οὐ ὑπέρ ὁ εἷς ἡμέρα ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά ὑπέρ [ 552 ] πᾶς ὁ βίος γίγνομαι . ὁ τρέφω γάρ ἐγώ , φημί ἐν νεότης ἐγώ . καί διδασκαλία φιλοσοφία ἐντεῦθεν ὁ γάρ Θεός τρέφω , οὖον χρή μεριμνῆν . εἰμί γάρ βασιλεύς σύ ὑπισχνέομαι παρέχω ἐκ ὁ αὐτός ταμεῖον ὁ καθημέριος τροφή , δέρω εἄν λοιπός · ποῖος μᾶλλον ὅταν ὁ θεός παρέχω , καί πᾶς σύ ὡς ἐν πηγή ἐπιρρέω , πᾶς φροντίς ἀπαλλάσσω δεῖ . Ζεύς γάρ οὗτος καί οὗτος λέγω , ἵνα καί ἐμαυτοῦ καί ὁ ὑπό αὐτός μαθητεύω πείθω πᾶς ἀποθύω μεριμνάω βιωτικὴν41 . εἴτα̅ , ἵνα μή νομίζω ὅτι ὑπέρ ἑαυτοῦ μόνος ὁ εὐχαριστία οὗτος ἀναφέρω ἐπάγω λέγω , ὁ δίδωμι τροφή πᾶς σάρξ ὑπέρ πᾶς εὐχαριστέω ὁ κόσμος · καί καθάπερ πατήρ ὁ 42 οἰκέω ἀπασάω , οὗτος ὁ ὑπέρ ἅπας ὁ Εὐφημία ἀναφέρω , καί εἰς φιλαδελφία ἑαυτοῦ 43 ἀλείφω γνῶσις . οὐδέ γάρ δύναμαι μισέω ἐκεῖνος ὑπέρ ὅς , ὅτι τρέφω , εὐχαριστέω ὁ Θεός . εἴδε καί ὁ ἀγάπη διά ὁ εὐχαριστία εἰσάγω , καί μεριμνάω ἐκβάλλω βιωτικός , καί διά ὁ ἐμπροστίθημι καί διά οὗτος · εἰμί γάρ πᾶς τρέφω σάρξ , πολύς μᾶλλον ὁ ἀνάκειμαι αὐτός · εἰμί γάρ ὁ βιωτικός ἐνδέω φρονέω , πολύς μᾶλλον ὁ οὗτος ἀπολήγω . οὗτος καί ὁ Χριστός κατασκευάζω λέγω · πόσος στρουθός διαφέρω σύ ; αὐτός δέ λέγω , παιδεύω μή θαρσέω πλοῦτος καί γῆ καί σπέρμα . οὖον γάρ οὗτος εἰμί ὁ τρέφω , ἀλλά ὁ ὁ Θεός λόγος . ἀπό οὗτος καί Μανιχαῖος , καί ὁ Οὐαλεντῖνος , καί πᾶς ὁ ἐκ ἐκεῖνος νοέω 45 επιστοριζω . οὖον γάρ δή 46 πονηρός οὗτος , ὁ πᾶς προτίθημι ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁ βλασφημέω αὐτός . εἴτα̅ αἴτησις · πληρόω χαρά καί Εὐφρόσυνος ὁ Κάρ - 47 καὶσαρχῆς L . 48 ὁ ] om . bis M . ἀλλά ὑπέρ καί . κ - 49 πυρός αἰώνιος ( caeteris omissis ) L . 50 ὁ ὕμνος ( sic ) M . ὁ ὕμνος Mor . Ben . 51 ἐγώ ... ἐγώ ] ἐγώ ... ἐγώ L . ei corr . K . 52 Εὐφρόσυνος ] καί μή H . δ ] δ G . K . M . 53 ὑπομιμνήσκω ] L . M . 54 ὕμνος απομνημων - 55 ἔχω ( ? ) Montef . 56 φρά ] om . H . επαγυνηθω ] ἐμπίμπλημι L . 57 καί ] μηδέ H . et om . K . L . 58 γάρ ] add . καί H . 59 καρπόω L . 60 ποιέω H . K . 61 πᾶς φροντίς ἀποδίδωμι . καί μ . Β . Edd . invitis codd . et Interj . 62 ὁ ] ὁ ὁ G . K . M . ἀπασάω ] ἀπαντάω K . 63 ἑαυτοῦ ] Sic H . L . Ge . vulgo αὐτός . 64 Edd . ἐνδύω , et Interj . 65 Savilius legendum putat ἐνδύω . Verum omnia exemplaria ἐνδύω habent . 66 νοέω ] Sic K . L . M . Ge . caeteri φρονέω ; L .