joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0368.2
Οἱ δὲ Φαρισαῖοι εἶπον · Οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια , εἰ μὴ ἐν τῷ Βεελζεβοὺλ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων . Καὶ οἱ μὲν ἔφθονέζαντο 2 : Ἄλλ’ ὅμως οὕτω τοῦτο ἤνεγκαν · οὕτως , ὅπερ ἔφθην εἰπών , δεῖ ταῖς τῶν πλῆσιν δάκνυσιν εὐεργεσίας , καὶ οὐδὲν αὐτοῖς ὀψι λυπεῖ ὡς ἡ τῶν ἀνθρώπων σωτηρία . Καὶ οἱ μὲν ἀνεγύρησαν , καὶ λωφῆσαι ἔδωκε τῷ πάθει · ἀλλὰ πάλιν ἀνήλθετο τοῦ κακοῦ , ἐπειδὴ πάλιν εὐεργεσία ἐγένετο · καὶ μᾶλλον τοῦ δαιμονίου ἠγανάκτησεν . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ καὶ ἐξίστατο τοῦ σώματος , καὶ ἀνεχώρει , καὶ ἐδραπέτευε , μηδὲν φθεγγόμενος · οὗτοι δὲ νῦν μὲν ἀνελθεῖν ἐπεχείρουν , νῦν δὲ διαβάλλειν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐκεῖνο οὐ προεχώρει , τὴν δόξαν ἤθελον βλάψαι . Τοιούτων ἡ βασκανία 3 , ἥς οὐκ ἂν γένοιτο κακία χειρόν . Ὁ μὲν γὰρ μοιχὸς καὶ ἁβρόν τινα χαριπτοῦται τινα , καὶ ἐν βραχεῖ χρόνῳ τὴν ἀμαρτίαν ἀπορτίζει τὴν ἑαυτοῦ · ὁ δὲ βάσκανος πρὸ τοῦ φθονουμένου ἐαυτὸν κακίζει καὶ τιμωρεῖται , καὶ οὐδέποτε παύεται τῆς ἀμαρτίας , ἀλλ’ ἐν τῷ πράττειν αὐτὴν ἅπτι διηνεκῶς . Καθάπερ γὰρ χοῖρος βορβόρῳ , καὶ δαίμονες βλάβῃ τῇ ἡμετέρᾳ · οὕτω καὶ οὗτοι τοῖς τοῦ πλησίου χαίρει κακοῖς · κἂν γένηται ἡ ἀφθές , τότε ἀναπνέεται καὶ ἀναπνεῖ , τὰς ἀλλοτρίας συμφοράς οἰκείας εὐθυμίας ἡγοῦμενος , καὶ οἰκεία κακὰ τὰ τῶν ἄλλων ἀγαθὰ · καὶ οὐ σκοπεῖ τί ἐν αὐτῷ γένοιτο τῷ , ἀλλὰ τί τῷ πλησίον λυπηρόν . Τοιούτους οὖν οὐ καταλείπειν καὶ ἀποσυμπανίζειν ἄξιον , ὡς κῦνας λυττώδας , ὡς δαίμονας ἀλάστορας , ὡς ἀσπίς τὰς νῦν 4 . Καθάπερ γὰρ ὁ κάθαυρος τρέχοντα τὴν κόπρον , οὕτω καλοῦσι ταῖς ἐτέρων [ 441 ] δυσημερίαις , κοινοὶ τινες ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι τῆς φύσεως ὄντες . Καὶ οἱ μὲν ἄλλοι ἄλογον 5 σφραττομένου λέουσιν · οἱ δὲ ἀνθρώπων ὄρων εὐεργετούμενον , ἐκθυμιοῦσι καὶ τρέμειν καὶ ὀχρῆσι · Καὶ τὴν ταύτης τῆς μανίας χειρὸν γένειν · ἄν · Διὰ τοῦτο πόρρω · μὲν καὶ τελῶνας εἰς βασιλείαν ἡδυνήθησαν εἰσελθεῖν · οἱ δὲ βάσκανοι ἐνδον ὄντες , ἐξήλθον 6 . Οἱ γὰρ υἱοὶ τῆς βασιλείας , φησίν , Ἐκ Βαβυλῶνος · σονται . Κάκεινοι μὲν τῆς ἐν χερσὶν ἀπαλλαγέντες τῆς νηρίας , ὧν οὐδέποτε προσεδόκησαν ἐπέτυχον · οὗτοι δὲ καὶ τὰ εἰχὸν ἀγαθὰ ἀπώλεσαν · καὶ μᾶλα εἰκός . Τοῦτο γὰρ διάβολος ἂν ἀνθρώπου ποιεῖ · τοῦτο δαιμόνιον ἄγρον ἀπεργάζεται . Οὕτως ὁ πρῶτος φόνος ἐγένετο · οὕτως ἡ φύσις ἠγνώσθη · οὕτως ἡ γῆ ἐμολύνθη · οὕτω μετὰ ταῦτα τὰ στόμα ἀνοίξασα 7 ζώσιν ὑπεδέξατο καὶ ἀπώλεσε τοὺς περὶ Δαβὴν καὶ Κορὴ καὶ Ἀβεριών , καὶ τὸν δῆμον ἐκείνον ἅπαντα . Ἀλλὰ τὸ μὲν καταγορεύει βασκανίας εἰπὼν · τὸ ἐν ράβδῳ εἶναι · δεῖ δὲ σκοπεῖν 8 καὶ ὅπως ἀπαλλαγῆναι τοῦ νοσήματος . Πῶς οὖν ἀπαλλαγῶμεν τῆς πονηρίας ταύτης ; Ἄν ἐννοήσωμεν , ὅτι ὡσπερ τῶν πονηρευκότων οὐ θέμεν εἰσέλθεῖν εἰς τὴν ἐκκλησίαν , οὕτως οὐδὲ τῷ βασκίνοντι · καὶ πολλῷ μᾶλλον τοῦτο ἢ ἐκεῖνο . Νῦν μὲν γὰρ καὶ ἀδιάφορον εἶναι δοκεῖ · διὸ καὶ ἡμεῖς ται · ἄν δὲ φανερὸν γένηται πονηρὸν ὂν , ἀποστραφήσεται ράβδῳ . Κλαύσον τοίνυν καὶ στέναξον · θρήνησον καὶ παρακάλεσον τὸν Θεόν . Μάθε ὡς περὶ ἀμαρτήματος χαλεποῦ διακείσθαι καὶ μετανοεῖν 9 . Κἄν οὕτω διατελῇ 10 , ταχέως ἀπαλλαγῆ τῷ νοσήματος . Καὶ τίς ἀγνοεῖ ;
Lemmas: ὁ δέ Φαρισαῖος εἶπον · οὗτος οὐ ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος , εἰμί μή ἐν ὁ Βεελζεβούλ ἄρχω ὁ δαιμόνιος . καί ὁ μέν φθονέω 2 : ἄλλος ὅμως οὗτος οὗτος φέρω · οὕτως , ὅσπερ φθάνω εἶπον , δεῖ ὁ ὁ πλῆσις δάκνυσιν εὐεργεσία , καί οὐδείς αὐτός ὄψις λυπέω ὡς ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία . καί ὁ μέν ἀνεγύρησαν , καί λωφάω δίδωμι ὁ πάθος · ἀλλά πάλιν ἀνέρχομαι ὁ κακός , ἐπεί πάλιν εὐεργεσία γίγνομαι · καί μᾶλλον ὁ δαιμόνιος ἀγανακτέω . ἐκεῖνος μέν γάρ καί ἐξίστημι ὁ σῶμα , καί ἀναχωρέω , καί δραπετεύω , μηδείς φθέγγομαι · οὗτος δέ νῦν μέν ἀνέρχομαι ἐπιχειρέω , νῦν δέ διαβάλλω . ἐπεί γάρ ἐκεῖνος οὖον προχωρέω , ὁ δόξα ἐθέλω βλάπτω . τοιοῦτος ὁ βασκανία 3 , ἥς οὐ εἄν γίγνομαι κακία χείρων . ὁ μέν γάρ μοιχός καί ἁβρός τις χαριπτουος τις , καί ἐν βραχύς χρόνος ὁ ἁμαρτία απορτιζεω ὁ ἑαυτοῦ · ὁ δέ βάσκανος πρό ὁ φθονέω ἑαυτοῦ κακίζω καί τιμωρέω , καί οὐδέποτε παύω ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ἐν ὁ πράσσω αὐτός Άπτι διηνεκής . καθά γάρ χοῖρος βόρβορος , καί δαίμων βλάβη ὁ ἡμέτερος · οὗτος καί οὗτος ὁ ὁ πλησίος χαίρω κακός · κἀν γίγνομαι ὁ άφθα , τότε ἀναπνέω καί ἀναπνέω , ὁ ἀλλότριος συμφορά οἰκεῖος εὐθυμία ἡγέομαι , καί οἰκεῖος κακός ὁ ὁ ἄλλος ἀγαθός · καί οὖον σκοπέω τίς ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ , ἀλλά τίς ὁ πλησίος λυπηρός . τοιοῦτος οὖν οὖον καταλείπω καί αποσυμπανιζεω ἄξιος , ὡς κύω λυττώδας , ὡς δαίμων ἀλάστωρ , ὡς ἀσπίς ὁ νῦν 4 . καθά γάρ ὁ κάθαυρος τρέχω ὁ κόπρος , οὗτος καλέω ὁ ἕτερος [ 441 ] δυσημερία , κοινός τις ἐχθρός καί πολέμιος ὁ φύσις εἰμί . καί ὁ μέν ἄλλος ἄλογος 5 σφραττομενω λέων · ὁ δέ ἄνθρωπος σύργαστρος εὐεργετέω , ἐκθυμιάω καί τρέμω καί ὀχρός · καί ὁ οὗτος ὁ μανία χείρων γένος · ἄν · Ζεύς οὗτος πόρρω · μέν καί τελώνης εἰς βασίλειος δύναμαι εἰσέρχομαι · ὁ δέ βάσκανος ἔνδον εἰμί , ἐξέρχομαι 6 . ὁ γάρ υἱός ὁ βασίλεια , φημί , ἐκ Βαβυλών · σοντ . ἐκεῖνος μέν ὁ ἐν χείρ ἀπαλλάσσω ὁ νῆρις , ὅς οὐδέποτε προσδοκάω ἐπιτυγχάνω · οὗτος δέ καί ὁ ἔχω ἀγαθός ἀπόλλυμι · καί μῆλον εἰκός . οὗτος γάρ διάβολος εἄν ἄνθρωπος ποιέω · οὗτος δαιμόνιον ἀγρός ἀπεργάζομαι . οὕτως ὁ πρῶτος φόνος γίγνομαι · οὕτως ὁ φύσις γιγνώσκω · οὕτως ὁ γῆ μολύνω · οὗτος μετά οὗτος ὁ στόμα ἀνοίγω 7 ζῶ ὑποδείκνυμι καί ἀπόλλυμι ὁ περί Δαβή καί κορέω καί Ἀβεριών , καί ὁ δῆμος ἐκεῖνος ἅπας . ἀλλά ὁ μέν καταγορεύω βασκανία εἶπον · ὁ ἐν ῥάβδος εἰμί · δεῖ δέ σκοπέω 8 καί ὅπως ἀπαλλάσσω ὁ νόσημα . Πῶς οὖν ἀπαλλάσσω ὁ πονηρία οὗτος ; ἄν ἐννοέω , ὅτι ὡς ὁ πονηρεύω οὖον θέω εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐκκλησία , οὕτως οὐδέ ὁ βάσκω · καί πολύς μᾶλλον οὗτος ἢ ἐκεῖνος . νῦν μέν γάρ καί ἀδιάφορος εἰμί δοκέω · διό καί ἐγώ ὁ · ἄν δέ φανερός γίγνομαι πονηρός εἰμί , ἀποστρέφω ῥάβδος . καλέω τοίνυν καί στενάζω · θρηνέω καί παρακαλέω ὁ Θεός . μανθάνω ὡς περί ἁμάρτημα χαλεπός διάκειμαι καί μετανοέω 9 . κἀν οὗτος διατελέω 10 , ταχέως ἀπαλλαγή ὁ νόσημα . καί τίς ἀγνοέω ;