joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0216.2
λῦμη , ἀλλ’ ὅμως ἀμαχὸς ἐστὶ καὶ ἀκάθεκτος · κἂν ὅσιον 263 ἐπινοήσῃς 92 , οὐ δυνήσῃ ταύτην ἐπιγελῆν τὴν βλάβην . Τί οὖν ; τὸ χρυσίον σὲ ἀφανίζει ; Εἰ καὶ σὴς , ἀλλὰ κλέπται . Τί οὖν ; ἀπαντες ἐκλῦθήσονται ; Εἰ καὶ μὴ πάντες , ἀλλ’ οἱ πλείους . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ἕτερον , ὅπερ ἔρησιν εἰπών , ἐπάγει λογισμόν , λέγων Ὄπου δὲ θησαυρὸς τοῦ ἀνθρώπου , ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ . Κἂν γὰρ μηδὲν τούτων γένηται , φησίν , οὐ μικρὰν ὑποστήσῃ βλάβην , τοῖς κάτω προσηλωμένος , καὶ δοῦλος ἀντ’ ἐλευθέρου γινόμενος , καὶ τῶν οὐρανίων 93 ἐκπιπτῶν , καὶ μηδὲν τῶν ὑψηλῶν ἐννοῆσαι δυνάμενος , ἀλλὰ πάντα χρήματα καὶ τόκους καὶ δανείσματα καὶ κέρδη καὶ κατηλείας · ἀνελυθερόσων · οὐ τί γένοιτ’ ἂν ἀθλιώτερον ; Καὶ γὰρ 94 ἀνδραπόδου παντὸς ὁ τοιοῦτος διακείσεται χειρῶν , τυραννίαν χαλεπωτάτην ἐπιστώμενος , καὶ τὸ πάντων καιριώτατον προδούς , τὴν ἐγγένειαν τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν ἐλευθερίαν . Ὡς γὰρ ἐν τῇ σοὶ διαλέγεται , τῆς διανοίας προστημένης τοῖς χρήμασι , οὐδὲν ἀκοῦσαι δυνήσῃ τῶν σοι προσήκοντων · ἀλλ’ ὥσπερ κύων τάφῳ 95 προσδεδεμένος ἀπάσης ἀλύσεως χαλεπωτέρον τῇ τῶν χρημάτων τυραννίδι , κατὰ τὴν προσιόντων ἀπάντων ὀλιγωρίαν , ἐν ἑρῳ τοῦτο ἔχεις διηνεκῶς , τὸ τηρεῖν ἕτερος τὰ κείμενα · οὐ τί γένοιτ’ ἂν ἀθλιώτερον ; Ἄλλ’ ὅμως ἐπειδὴ τοῦτο ψυχλόγερων ἢν τῆς τῶν ἀχρεομένων διανοίας · καὶ οὐκ ἡ βλάβη αὐτοῦ τοῖς πολλοῖς εὐσύνοπτος , οὔτε τὸ κέρδος φανερὸν , ἀλλὰ φιλοσοφωτέρας ἐδεῖτο γνώμης , ὥστε ἐκάτερα ταῦτα συνιδεῖν · τέθεικε μὲν αὐτὸ 96 ἐκεῖνα τὰ δῆλα , εἰπών Ὄπου δὲ θησαυρὸς τοῦ ἀνθρώπου , ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ · ποιεῖ δὲ αὐτὸ 97 σαφέστερον πάλιν , ἀπὸ τῶν νοητῶν ἐπὶ τὰ αἰσθητὰ ἐξάγων τὸν λόγον , καὶ λέγων Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτων ἐστι · Μὴ κατορύξῃς χρυσίον ἐν τῇ γῇ , μηδὲ ἄλλο τι τῶν τοιούτων μηδὲν · τὴν γὰρ σπηλ καὶ τὴ βρῶσιν καὶ τοὺς κλέπτας αὐτὰ συνάγει . Ἐὰν δὲ ταύτας διαφύγῃς τὰς βλάβας , τὸ δουλωθῆναι σοὶ τὴν καρδίαν , καὶ προσπηλωθῆναι τοῖς κάτω πᾶσιν , οὐ διαφεύξῃ · Ὅπου γὰρ ἂν ἢ ὁ θησαυρός , ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία σου . Ὡσπερ οὖν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀποτιθέμενος , οὐ τοῦτο χαρποῦσαι 98 μόνον , τὸ τυχεῖν τῶν ἐπὶ τούτοις ἐπαθλίων , ἀλλ’ ἐντεῦθεν ἤδη τὸν μισθὸν λαμβάνεις , ἐκεῖ ἐμβορμιζόμενος , καὶ τὰ ἐκεῖ φρονῶν , καὶ ὑπὲρ τῶν ἐκεῖ μεριμνῶν · ὅπου γὰρ ἀπέθου τὸν θησαυρόν , ἐδῆλῳ ὅτι καὶ τὴν διάνοιαν μετατίθεις . Οὕτως ἐν ἐπὶ τῆς γῆς τοῦτο ποίησας , τάναντία ποίησιν . Εἰ δὲ ἀσαφὲς σοὶ τὸ εἰρημένον , ἄκουσον τῶν ἕξης · Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός . Ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἀπλοῦς ἢ , ὅλον τὸ σῶμα σου φωτεινὸν ἔσται · ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμὸς σου σκότιος ἢ , ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται . Εἰ δὲ τὸ 98 φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστὶ , τὸ σκότος πόσον ; 264 Ἐπὶ τὰ αἰσθητότερα ἐξάγει τὸν λόγον . Ἐπειδὴ γὰρ ἐμνημόνευσε τοῦ νοῦ , ὡς καταδυλούμενου καὶ αἰχμαλωτιζομένου , τοῦτο οὐ πολλοῖς 99 εὐσύνοπτον ἦν , ἐπὶ τὰ ἔξω καὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν καὶ μενὰ τὴν διδασκαλίαν μετατίθησι , ἵνα ἀπὸ τούτων καὶ περὶ ἐκείνων νοήσωσιν . Εἰ γὰρ μὴ οἶδας , φησίν , τί ποιεῖ ἐστι βλάβη νοῦ , ἀπὸ τῶν αἰσθητικῶν τοῦτο καταμανθάνε · ὅπερ γὰρ ἐστὶν ὁ ὀφθαλμὸς τῷ σώματι , τοῦτο ὁ νοῦς τῇ ψυχῇ . Ὡσπερ οὖν οὐκ ἂν ἔλοιτο χρυσοφορεῖν , καὶ σιηλὰ περιβεβληθαι ἱμάτια , καὶ πεπρωσθαι σοὶ τοὺς ὀφθαλμούς , ἀλλὰ τὴν ὑγείαν τὴν τούτων ἀπάτης τῆς τοιαύτης
Lemmas: λύμη , ἀλλά ὅμως ἄμαχος εἰμί καί ἀκάθεκτος · κἀν ὅσιος 263 ἐπινοέω 92 , οὖον δύναμαι οὗτος ἐπιγελάω ὁ βλάβη . τις οὖν ; ὁ χρυσίον σύ ἀφανίζω ; εἰμί καί σής , ἀλλά κλέπτης . τις οὖν ; ἅπας ἐκλύω ; εἰμί καί μή πᾶς , ἀλλά ὁ πλείων . Ζεύς δέ οὗτος καί ἕτερος , ὅσπερ εἴρω εἶπον , ἐπάγω λογισμός , λέγω ὅπου δέ θησαυρός ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖ καί ὁ καρδία αὐτός . κἀν γάρ μηδείς οὗτος γίγνομαι , φημί , οὖον μικρός ὑφίστημι βλάβη , ὁ κάτω προσηλόω , καί δοῦλος ἀντί ἐλεύθερος γίγνομαι , καί ὁ οὐράνιος 93 ἐκπίπτω , καί μηδείς ὁ ὑψηλός ἐννοέω δύναμαι , ἀλλά πᾶς χρῆμα καί τόκος καί δάνεισμα καί κέρδος καί κατηλείας · ἀνέρχομαι · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἄθλιος ; καί γάρ 94 ἀνδράποδον πᾶς ὁ τοιοῦτος διάκειμαι χείρ , τυραννία χαλεπός ἐπιστάω , καί ὁ πᾶς καίριος προδίδωμι , ὁ ἐγγίγνομαι ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἐλευθερία . ὡς γάρ ἐν ὁ σύ διαλέγω , ὁ διάνοια προστημενος ὁ χρῆμα , οὐδείς ἀκούω δύναμαι ὁ σύ προσήκω · ἀλλά ὥσπερ κύω τάφος 95 προσδέω ἀπασάω ἄλυσις χαλεπός ὁ ὁ χρῆμα τυραννίς , κατά ὁ πρόσειμι ἀπαντάω ὀλιγωρία , ἐν εἴρω οὗτος ἔχω διηνεκής , ὁ τηρέω ἕτερος ὁ κεῖμαι · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἄθλιος ; ἄλλος ὅμως ἐπεί οὗτος ψυχλόγερων εἄν ὁ ὁ ἀχρεομένων διάνοια · καί οὐ ὁ βλάβη αὐτός ὁ πολύς εὐσύνοπτος , οὔτε ὁ κέρδος φανερός , ἀλλά φιλόσοφος δήω γνώμη , ὥστε ἑκάτερος οὗτος συνοράω · τίθημι μέν αὐτός 96 ἐκεῖνος ὁ δῆλος , εἶπον ὅπου δέ θησαυρός ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖ καί ὁ καρδία αὐτός · ποιέω δέ αὐτός 97 σαφής πάλιν , ἀπό ὁ νοητός ἐπί ὁ αἰσθητός ἐξάγω ὁ λόγος , καί λέγω ὁ λύχνος ὁ σῶμα εἰμί ὁ ὀφθαλμός . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · μή κατορύσσω χρυσίον ἐν ὁ γῆ , μηδέ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος μηδείς · ὁ γάρ σπηλ καί ὅς βρῶσις καί ὁ κλέπτης αὐτός συνάγω . ἐάν δέ οὗτος διαφεύγω ὁ βλάβη , ὁ δουλόω σύ ὁ Καρδία , καί προσπηλόω ὁ κάτω πᾶς , οὖον διαφεύγω · ὅπου γάρ εἄν ἢ ὁ θησαυρός , ἐκεῖ καί ὁ καρδία σύ . ὡς οὖν εἰς ὁ οὐρανός ἀποτίθημι , οὖον οὗτος χαρπουω 98 μόνος , ὁ τυγχάνω ὁ ἐπί οὗτος ἐπάθλιον , ἀλλά ἐντεῦθεν ἤδη ὁ μισθός λαμβάνω , ἐκεῖ ἐμβορμιζόμενος , καί ὁ ἐκεῖ φρονέω , καί ὑπέρ ὁ ἐκεῖ μεριμνάω · ὅπου γάρ ἀποτίθημι ὁ θησαυρός , δῆλος ὅτι καί ὁ διάνοια μετατίθημι . οὕτως ἐν ἐπί ὁ γῆ οὗτος ποιέω , τἀναντία ποίησις . εἰμί δέ ἀσαφής σύ ὁ εἴρω , ἀκούω ὁ έξειμι · ὁ λύχνος ὁ σῶμα εἰμί ὁ ὀφθαλμός . ἐάν οὖν ὁ ὀφθαλμός σύ Ἀπλοῦς ἢ , ὅλος ὁ σῶμα σύ φωτεινός εἰμί · ἐάν δέ ὁ ὀφθαλμός σύ σκότιος ἢ , ὅλος ὁ σῶμα σύ σκοτεινός εἰμί . εἰμί δέ ὁ 98 φάος ὁ ἐν σύ σκότος εἰμί , ὁ σκότος πόσος ; 264 ἐπί ὁ αἰσθητός ἐξάγω ὁ λόγος . ἐπεί γάρ μνημονεύω ὁ νόος , ὡς καταδυλουμενοω καί αἰχμαλωτίζω , οὗτος οὖον πολύς 99 εὐσύνοπτος εἰμί , ἐπί ὁ ἔξω καί πρό ὁ ὀφθαλμός καί Μενᾶ ὁ διδασκαλία μετατίθημι , ἵνα ἀπό οὗτος καί περί ἐκεῖνος νοέω . εἰμί γάρ μή οἶδα , φημί , τίς ποιέω εἰμί βλάβη νόος , ἀπό ὁ αἰσθητικός οὗτος καταμανθάνω · ὅσπερ γάρ εἰμί ὁ ὀφθαλμός ὁ σῶμα , οὗτος ὁ νόος ὁ Ψυχή . ὡς οὖν οὐ εἄν αἱρέω χρυσοφορέω , καί Σιηλά περιβάλλω ἱμάτιον , καί ἔπορον σύ ὁ ὀφθαλμός , ἀλλά ὁ ὑγεία ὁ οὗτος ἀπάτη ὁ τοιοῦτος