joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0136.1
καὶ ἐμ-προσθεν , ἀντιθεῖναι τῷ 72 Μωϋσέῳ · Τί οὖν αὐτός ; Οὐχ εἶπε , Τί με πειράζετε , ὑποκριταί ; καὶ τοιγε μετὰ ταῦτα λέγει · ἀλλ’ ἐνταῦθα οὐ φησι τοῦτο . Τί δὲ ποτε ; Ἵνα μετὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ τῆς ἡμερότητος ἐπιδείξηται . Οὐδε γὰρ ἀεὶ σιγᾶ , ἵνα μὴ νομίσωσι λανθάνειν · οὔτε ἀεὶ ἐλέγχει , ἵνα παιδεύσῃ ἡμᾶς ἡμέρας πάντα φέρειν . Πῶς οὖν αὐτοῖ ; ἀποκρίνεται ; Οὐχ ἀνέγραψεν , ὅτι ὁ ποιήσας ἀπ’ ἀρχῆς , ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς ; καὶ εἶπεν · Ἐνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρώπὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα 73 καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν . Ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο , ἀλλὰ σάρξ μία . Ὁ οὖν ὁ Θεὸς συνέλευξεν 74 , ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω . Ὑπα σοφίαν διδασκάλου . Ἐρωτησὶς γὰρ , Εἰ ἔξεστιν , οὐχ εὐθέως εἶπεν , Οὐχ ἔξεστιν , ἵνα μὴ θορυβήσῃ καὶ ταραχθῶσι · ἀλλὰ πρὸ τῆς ἀποφάσεως διὰ τῆς κατασκευῆς κατέσχεσεν ὀξὺν τοῦτο , δικνὺς ὅτι καὶ αὐτὸ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἐστὶ τὸ πρόσταγμα , καὶ ὅτι σύν ἐναντιούμενος Μωϋσεὶ ταῦτα ἐπέταξεν , ἀλλὰ καὶ ἀφόρδα συμβαίνων 75 . Ἐκόπει δὲ αὐτὸν οὐχ ἀπὸ τῆς δημιουργίας ἰσχυριζόμενον 76 μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ προσταγματος αὐτοῦ . Οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἐποίησεν ἕνα ἄνδρα καὶ μίαν γυναῖκα μόνον · ἀλλ’ ὅτι καὶ τοῦτο ἐκέλευσεν , ἅστε τὸν ἕνα τῇ μιᾷ συνάπτεσθαι . Εἰ δὲ ἐδούλετο ταύτην 77 μὲν ἀφίεναι , ἑτέραν δὲ ἐπεταιίαν , ἕνα ἄνδρα ποιήσας , πολλὰς δὲ ἐπλάσε γυναῖκας . Νῦν δὲ καὶ τῷ τρόπῳ τῆς δημιουργίας καὶ τῷ τρόπῳ τῆς νομοθεσίας ἐδείξεν , ὅτι ἕνα δεῖ μίᾳ συνοικεῖν διαπαντῶς , καὶ μηδέποτε μαρθεῖν γυναικός . Καὶ δρὰ πῶς φησιν · Ὁ ποιήσας ἐξ ἀρχῆς , ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν 78 · τοὔτεστιν , Ἐκ 79 μίας ρίζης ἐγένοντο · καὶ εἰς ἐν σώμα συνῆλθον · Ἔσονται γὰρ 80 οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν . Εἶτα φοβερὸν ποιῶν τὸ ταύτης κατηγορίαν τῆς νομοθεσίας , καὶ πηγνὺς τὸν νόμον , οὐχ εἶπε , Μὴ διασπάσῃ τοῦτον , μηδὲ χωρίζετε · ἀλλ’ ὅτι 81 Ὁ ὁ Θεὸς συνέλευξεν , ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω . Εἰ δὲ Μωϋσεία προβάλλει , [ 621 ] ἐγὼ σοι λέγω τὸν Μωϋσῶν δεσπότην , καὶ 82 μετὰ τοῦτο καὶ τῷ χρόνῳ ἰσχυρίζομαι . Ὁ γὰρ Θεὸς ἐξ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς · καὶ πρεσβύτερος οὗτος ὁ νόμος , εἰ καὶ δοκεῖ παρ’ ἡμῶν νῦν ἰσχύεσθαι , καὶ μετὰ πολλῆς κείμενος τῆς σπουδῆς . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς προσἦγαγε 83 τὴν γυναῖκα τῷ ἀνδρί , ἀλλὰ καὶ μητέρα ἀφεῖναι ἐκέλευσε καὶ πατέρα . Καὶ οὐδὲ εἶδειν πρὸς τὴν γυναῖκα ἀπλῶς ἐνομοθέτησεν , ἀλλὰ καὶ κολληθῆναι , τῷ τρόπῳ τῆς λέξεως τὸ ἀδιάσπαστον ἐμφαίνων . Καὶ οὐδὲ τοῦτο ἡρκέσθη , ἀλλὰ καὶ ἑτέραν μεῖζονα συνάφειαν ἐπεζήτησεν · Ἔσονται γὰρ , φησίν , οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν .
Lemmas: καί ἐμπίμπρημι , ἀντιτίθημι ὁ 72 Μωϋσέῳ · τις οὖν αὐτός ; οὐχ εἶπον , τις ἐγώ πειράζω , ὑποκριτής ; καί ὅς μετά οὗτος λέγω · ἀλλά ἐνταῦθα οὖον φημί οὗτος . τις δέ ποτός ; ἵνα μετά ὁ δύναμις αὐτός καί ὁ ἡμερότης ἐπιδείκνυμι . οὐ γάρ ἀεί σιγάω , ἵνα μή νομίζω λανθάνω · οὔτε ἀεί ἔλεγχος , ἵνα παιδεύω ἐγώ ἡμέρα πᾶς φέρω . Πῶς οὖν αὐτός ; ἀποκρίνω ; οὐχ ἀναγράφω , ὅτι ὁ ποιέω ἀπό ἀρχή , ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός ; καί εἶπον · ἕνεκα οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατήρ αὐτός καί ὁ μήτηρ 73 καί προσκολλάω πρός ὁ γυνή αὐτός , καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς . ὥστε οὐκέτι εἰμί δύο , ἀλλά σάρξ εἷς . ὁ οὖν ὁ θεός συλλέγω 74 , ἄνθρωπος μή χωρίζω . ὑπα σοφία διδάσκαλος . ἐρώτησις γάρ , εἰμί ἔξεστι , οὐ εὐθύς εἶπον , οὐχ ἔξεστι , ἵνα μή θορυβέω καί ταράσσω · ἀλλά πρό ὁ ἀπόφασις διά ὁ κατασκευή κατάσχω ὀξύς οὗτος , δείκνυμι ὅτι καί αὐτός ὁ πατήρ αὐτός εἰμί ὁ πρόσταγμα , καί ὅτι σῦς ἐναντιόομαι Μωϋσῆς οὗτος ἐπιτάσσω , ἀλλά καί ἀφόρδα συμβαίνω 75 . κόβω δέ αὐτός οὐ ἀπό ὁ δημιουργία ἰσχυρίζομαι 76 μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ πρόσταγμα αὐτός . οὖον γάρ εἶπον , ὅτι ποιέω εἷς ἀνήρ καί εἷς γυνή μόνος · ἀλλά ὅτι καί οὗτος κελεύω , ἔστε ὁ εἷς ὁ εἷς συνάπτω . εἰμί δέ δουλόω οὗτος 77 μέν ἀφ́ερχομαι , ἕτερος δέ επεταιεις , εἷς ἀνήρ ποιέω , πολύς δέ πλάσσω γυνή . νῦν δέ καί ὁ τρόπος ὁ δημιουργία καί ὁ τρόπος ὁ νομοθεσία δείκνυμι , ὅτι εἷς δεῖ μῖος συνοικέω διαπαντάω , καί μηδέποτε μαρθεῖν γυνή . καί δράω πῶς φημί · ὁ ποιέω ἐκ ἀρχή , ἄρσην καί θῆλυς ποιέω 78 · τουτέστιν , ἐκ 79 μίας ῥίζα γίγνομαι · καί εἰς ἐν σώμα συνέρχομαι · εἰμί γάρ 80 ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς . εἶτα φοβερός ποιέω ὁ οὗτος κατηγορία ὁ νομοθεσία , καί πήγνυμι ὁ νόμος , οὐ εἶπον , μή διάσπαση οὗτος , μηδέ χωρίζω · ἀλλά ὅτι 81 ὁ ὁ θεός συλλέγω , ἄνθρωπος μή χωρίζω . εἰμί δέ μουσεῖον προβάλλω , [ 621 ] ἐγώ σύ λέγω ὁ μωυσος δεσπότης , καί 82 μετά οὗτος καί ὁ χρόνος ἰσχυρίζομαι . ὁ γάρ θεός ἐκ ἀρχή ἄρσην καί θῆλυς ποιέω αὐτός · καί πρέσβυς οὗτος ὁ νόμος , εἰμί καί δοκέω παρά ἐγώ νῦν ἰσχύω , καί μετά πολύς κεῖμαι ὁ σπουδή . οὐδέ γάρ ἀπλόος προσάγω 83 ὁ γυνή ὁ ἀνήρ , ἀλλά καί μήτηρ ἀφίημι κελεύω καί πατήρ . καί οὐδέ εἰδώ πρός ὁ γυνή ἀπλόος νομοθετέω , ἀλλά καί κολλάω , ὁ τρόπος ὁ λέξις ὁ ἀδιάσπαστος ἐμφαίνω . καί οὐδέ οὗτος ἀρκέω , ἀλλά καί ἕτερος μείζων συνάφεια ἐπιζητέω · εἰμί γάρ , φημί , ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς .