joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0252.1
γὰρ εἰς στενὴν καὶ τεθλιμμένην τὴν ὁδόν , κάτευθεν παραμυθούμενος τοὺς πόνους , δείκνυσι πολλὴν αὐτῆς οὖσαν τὴν ἀσφάλειαν , πολλὴν τὴν ἡδονήν , ὥσπερ οὖν καὶ τὴς ἐναντίας πολλὴν τὴν σαθρότητα καὶ τὴν ζημίαν . Καθάπερ γὰρ τῆς ἀρετῆς κάτευθεν ἐδείξε τὰ ἐπαθλα , οὕτω καὶ τῆς κακίας τὰ ἐπίγερα . Καὶ γὰρ ὅπερ ἀεί λέγω , τοῦτο καὶ νῦν ἐρῶ , δι' ἀμετρούμεν πανταχοῦ κατασκευαζόμεν τῶν ἀχρωμάτων τὴν σωτηρίαν , διὰ τε τοῦ ζηλοῦ τῆς ἀρετῆς , διὰ τε τοῦ τῆς κακίας μίσους . Ἐπειδὴ γὰρ ἐμελλον τινες εἶναι , τὰ μὲν λεγόμενα θαυμάζοντες , τὴν δὲ διὰ τῶν ἔργων οὐ παρέχοντες ἐπιδείξιν , προκαταλαμβάνων αὐτοὺς φοβεῖ λέγων , ὅτι εἰ καὶ καλὰ τὰ εἰρημένα , οὐκ ἀρκεῖ εἰς ἀσφάλειαν ἡ ἀκρόασις , ἀλλὰ δεῖ καὶ τὴν διὰ τῶν ἔργων ὑπακοήν , καὶ τὸ πᾶν ἐν τούτῳ μέλιστά ἐστι . Καὶ ἐνταῦθα καταλύει τὸν λόγον , τὸν φρόνιμον αὐτὸς ἐνακαμίζοντα 20 ἀφεῖς . Ὦσπερ γὰρ ἐπὶ τῆς ἀρετῆς οὐκ ἀν τῶν μελλόντων προέτρεψε μόνον , βασιλείαν εἰπών , καὶ οὐρανοὺς , καὶ μισθὸν ἀφθαρτον , καὶ παράκλησιν , καὶ τὰ μυρία ἄγαθα , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων , τὸ στερέων καὶ ἀκίνητον ἐνθεζάμενος τῆς πέτρας · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κακίας · οὐκ ἀπὸ τῶν προσδοκωμένων φοβεῖ μόνον , οὐ τὸ καπνοῦμενον δένδρον , καὶ τοῦ [ 304 ] πυρὸς τοῦ ἀσβεστοῦ , καὶ τοῦ μὴ εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν , καὶ τοῦ λέγειν , Οὐκ οἶδα ὑμᾶς · ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων , τῆς πτώσεως λέγω τῆς κατὰ τὴν οἰκίαν . Διὸ καὶ ἐφραντιώτερον τὸν λόγον ἐποίησεν , ἐπὶ παραβολῆς αὐτὸ 21 γυμνάζων . Οὐδὲ γὰρ ἦν εἰπεῖν Ἰσων , ὅτι ἀχείρωτος ἔσται ὁ ἐνάρσεως , καὶ εὐάλωτος ὁ πονηρός , καὶ πέτραν δεῖναι , καὶ οἰκίαν , καὶ ποταμοὺς , καὶ βροχήν , καὶ ἄνεμον , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Καὶ 22 πῶς ὁ ἀκούων μίον τοὺς λόγους τούτους , φησί , καὶ μὴ ποιῶν αὐτούς , ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ , ὅστις ὠκοδόμησεν τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τῇ ψάμμῳ 23 . Καλῶς δὲ μωρὸν ἐκάλεσε τοῦτον 24 . Τί γὰρ ἂν γένοιτο ἀνωτέρου τοῦ οἰκονομοῦντος ἐπὶ τῆς ψάμμῳ , καὶ τὸν μὲν πόνον ὑπομένουτος , τοῦ δὲ καρποῦ καὶ τῆς ἀναπαύσεως ἀποστερουμένου , καὶ ἀντὶ τούτου κλῆσιν ὑπομένουτος ; Ὅτι γὰρ καὶ οἱ κακίας μετέοντες κάμνουσι , παντὶ που δῆλον ἐστι · καὶ γὰρ καὶ 25 ὁ ἄρπαξ , καὶ ὁ μοιχός , καὶ ὁ συκοφάντης πολλὰ πονοῦσι καὶ ταλαιπωροῦνται , ὥστε τῶν αὐτῶν κακίαν εἰς τέλος ἀγαγεῖν · ἀλλ' οὐ μόνον οὐδὲν ἀπὸ τῶν πόνων τούτων καρποῦνται · τὸ 26 κέρδος , ἀλλὰ καὶ πολλὴν ὑπομένουσι τὴν ζημίαν . Ἐπεὶ καὶ ὁ Παῦλος τοῦτο 27 αἰνιττόμενος ἔλεγεν · Ὁ στείλαντος εἰς τὴν σάρκα αὐτοῦ , ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ 28 θερίσει φθοράν . Τοῦτο δοῖκται καὶ οἱ ἐπὶ τῆς ψάμμῳ οἰκοδομοῦντες · οἷον οἱ ἐπὶ πορνείᾳ , οἱ ἐπὶ ἀσελγείᾳ , οἱ ἐπὶ μέθῃ 29 , οἱ ἐπὶ θυμῷ , οἱ ἐπὶ τοῖς ἄλλοις ἀπασιν .
Lemmas: γάρ εἰς στενός καί θλίβω ὁ ὁδός , καταθύω παραμυθέομαι ὁ πόνος , δείκνυμι πολύς αὐτός εἰμί ὁ ἀσφάλεια , πολύς ὁ ἡδονή , ὥσπερ οὖν καί σής ἐναντίος πολύς ὁ σαθρότητα καί ὁ ζημία . καθά γάρ ὁ ἀρετή καταθύω δείκνυμι ὁ ἔπαθλον , οὗτος καί ὁ κακία ὁ επιγερας . καί γάρ ὅσπερ ἀεί λέγω , οὗτος καί νῦν εἴρω , διά αμετρουμην πανταχοῦ κατασκευάζω ὁ ἀχρώματος ὁ σωτηρία , διά τε ὁ ζηλόω ὁ ἀρετή , διά τε ὁ ὁ κακία μῖσος . ἐπεί γάρ μέλλω τις εἰμί , ὁ μέν λέγω θαυμάζω , ὁ δέ διά ὁ ἔργον οὖον παρέχω ἐπίδειξις , προκαταλαμβάνω αὐτός φοβέω λέγω , ὅτι εἰμί καί καλός ὁ εἴρω , οὐ ἀρκέω εἰς ἀσφάλεια ὁ ἀκρόασις , ἀλλά δεῖ καί ὁ διά ὁ ἔργον ὑπακοή , καί ὁ πᾶς ἐν οὗτος μελιστής εἰμί . καί ἐνταῦθα καταλύω ὁ λόγος , ὁ Φρόνιμον αὐτός ενακαμιθεριζω 20 ἀφίημι . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ ἀρετή οὐ εἰς ὁ μέλλω προτρέπω μόνος , βασίλειος εἶπον , καί οὐρανός , καί μισθός ἄφθαρτος , καί παράκλησις , καί ὁ μυρίος ἀγαθός , ἀλλά καί ἀπό ὁ πάρειμι , ὁ στερέω καί ἀκίνητος ἐντίθημι ὁ πέτρα · οὗτος καί ἐπί ὁ κακία · οὐ ἀπό ὁ προσδοκάω φοβέω μόνος , οὖον ὁ καπνόω δένδρον , καί ὁ [ 304 ] πυρός ὁ ασβεστού , καί ὁ μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος , καί ὁ λέγω , οὐ οἶδα σύ · ἀλλά καί ἀπό ὁ πάρειμι , ὁ πτῶσις λέγω ὁ κατά ὁ οἰκίον . Διὸ καί ἐφραντιώτερον ὁ λόγος ποιέω , ἐπί παραβολή αὐτός 21 γυμνάζω . οὐδέ γάρ εἰμί εἶπον ἰσος , ὅτι ἀχείρωτος εἰμί ὁ ἐνάρσεως , καί εὐάλωτος ὁ πονηρός , καί πέτρα δεινός , καί οἰκίον , καί ποταμός , καί βροχή , καί ἄνεμος , καί ὅσος τοιοῦτος . καί 22 πῶς ὁ ἀκούω μίγνυμι ὁ λόγος οὗτος , φημί , καί μή ποιέω αὐτός , ὁμοιόω ἀνήρ μωρός , ὅστις οἰκοδομέω ὁ οἰκίον αὐτός ἐπί ὁ ψάμμος 23 . καλῶς δέ μωρός καλέω οὗτος 24 . τις γάρ εἄν γίγνομαι ἀνώτερος ὁ οἰκονομέω ἐπί ὁ ψάμμος , καί ὁ μέν πόνος ὑπομένω , ὁ δέ καρπός καί ὁ ἀνάπαυσις ἀποστερέω , καί ἀντί οὗτος κλῆσις ὑπομένω ; ὅτι2 γάρ καί ὁ κακία μεταφέρω κάμνω , πᾶς ποῦ δῆλος εἰμί · καί γάρ καί 25 ὁ ἅρπαξ , καί ὁ μοιχός , καί ὁ συκοφάντης πολύς πονέω καί ταλαιπωρέω , ὥστε ὁ αὐτός κακία εἰς τέλος ἄγω · ἀλλά οὖον μόνος οὐδείς ἀπό ὁ πόνος οὗτος καρπέω · ὁ 26 κέρδος , ἀλλά καί πολύς ὑπομένω ὁ ζημία . ἐπεί καί ὁ Παῦλος οὗτος 27 αἰνίσσομαι λέγω · ὁ στέλλω εἰς ὁ σάρξ αὐτός , ἐκ ὁ σάρξ αὐτός 28 θερίζω φθορά . οὗτος δοκέω καί ὁ ἐπί ὁ ψάμμος οἰκοδομέω · οἷος ὁ ἐπί πορνεία , ὁ ἐπί ἀσέλγεια , ὁ ἐπί μέθη 29 , ὁ ἐπί θυμός , ὁ ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας .