joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0208.3
μὴ θέλοντες , ἐν οἷς ἐσμεν κύριοι , ψεῦδεσθαι ἐκείνων ; Καὶ μὴ εἰσερᾶν ἡμᾶς εἰς πειρασμόν , ἀλλὰ ῥύσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ . 'Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία , καὶ ἡ δύναμις , καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας . 'Ἀμήν . 'Ἐνταῦθα ἡμᾶς τὴν ἡμετέραν παιδεύει σαφῶς εὐτέλειαν , καὶ καταστέλλει τὸ ψῦγμα , διδάσκων παρατείσθαι τοὺς ἀγῶνας , ἀλλὰ μὴ ἐπιπτήν . Οὕτω γὰρ καὶ ἡμῖν ἡ νίκη λαμπροτέρα ἔσται , καὶ ἡ ἡττὰ τῷ διαβόλῳ καταγλαστοτέρα . 'Ἐκυσθέντες μὲν γὰρ δεῖ γενναίως ἐστάναι · μὴ καλουμένους δέ , ἡσυχάζειν , καὶ τὸν καιρὸν ἀναμεῖναι τῶν ἀγῶνων , ἵνα καὶ τὸ ἀνεκδοχὸν καὶ τὸ γενναῖον ἐπιδείξωμεθα . Ποιηρὸν δὲ ἐνταῦθα τὸν διάβολον καλεῖ , κελεύσων ἡμᾶς ἀσπονδὸν [ 254 ] πρὸς αὐτὸν ἔχειν πόλεμον , καὶ δεῖξὺν ὅτι οὐ φύσει τοιοῦτός ἐστιν . Οὐ γὰρ τῶν ἐκ φύσεως , ἀλλὰ τῶν ἐκ προαιρέσεως ἐπιγνομένων ἡ ἐστὶν ἡ πονηρία . Κατ' ἐξοχὴν δὲ οὕτως ἐκείνως καλεῖται , διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς κακίας , καὶ ἐπειδὴ μηδὲν παρ' ἡμῶν ἀδικηθεὶς ἀσπονδὸν πρὸς ἡμᾶς ἔχει τὸν πόλεμον . Διὰ τοῦτο οὐδὲ εἶπε , 'Ῥύσαι ἡμᾶς ἀπὸ τῶν πονηρῶν , ἀλλ' , 'Ἀπὸ τοῦ Πονηροῦ · παιδεύσων ἡμᾶς μηδαμοῦ πρὸς τοὺς πλησίον ἀβδύξειν , ἐν οἷς τὸ πᾶθωμεν παρ' αὐτῶν κακῶς , ἀλλ' ἀπὸ τούτων πρὸς ἐκεῖνον μεταθεῖναι τὴν ἔχθραν , ὡς πάντων αὐτὸν αἴτιον τῶν κακῶν ὄντα . 'Ἐναγωνιζοῦς τοίνυν ποιήσας τὴν μνήμην τοῦ 'Ἐγύρου , καὶ τὴν ἑθισμένην ἡμῶν ἀπάσαις ἐκκόψας , πάλιν βαρβένει καὶ ἀνιστᾷσι τὰ φρονήματα , τοῦ Βασιλέως ἀναμνήσας , ὡς ὁ ταττοῦμεθα , καὶ δεῖξας πάντων αὐτὸν δυνα δυνατωτέρων . Σοὶ γὰρ ἐστι , φησίν , ἡ βασιλεία , καὶ ἡ δύναμις , καὶ ἡ δόξα . Οὐκοῦν εἰ αὐτοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία , οὐδὲνα δεδοικέναι χρή , ὅτε οὐδὲνς ὄντος τοῦ ἀνθισταμένου , καὶ πρὸς αὐτὸν τὴν ἀρχὴν διανεμομένου . 'Ὅταν γὰρ εἴπῃ , Σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία , δείκνυσι καὶ ἐκείνους τὸν πολιοῦντάς ἡμῖν ὑποταγμένους , κἂν ἐναντιούθαι δοκῇ , τοῦ Θεοῦ συγχωρούντος τούτο . Καὶ γὰρ καὶ οὗτος τῶν δούλων ἐστιν , καὶ τῶν τιμωμένων καὶ προσκερουχότων · καὶ οὐκ ἂν τολμήσειεν οὐδὲν τῶν ὁμοδούλων ἐπιθέσθαι , μὴ πρότερον ἀνωθεν τὴν ἐξουσίαν λαβὼν . Καὶ τί λέγω τῶν ὁμοδούλων ; Οὐδὲ χοίρων κατασκλημᾶσαι ὑπέμεινεν , ἕως ὅτε αὐτὸς ἐπέτρεψεν · οὔτε ποιμνίων , οὔτε βοοκολίων , ἕως ὅτε τὴν ἐξουσίαν ἀνωθεν ἔλαβε . Καὶ ἡ δύναμις , φησίν . Οὐκοῦν κἂν μυριάκις ἀσθενὴς ἦς , δικαῖος ἂν εἴης θαρρῆν τοιούτον ἔχων τὸν βασιλεύοντα , πάντα εὐχάλως καὶ διὰ σοῦ κατορθοῦν δυνάμενος . Καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας . 'Ἀμήν .
Lemmas: μή ἐθέλω , ἐν ὅς εἰμί κύριος , ψεύδω ἐκεῖνος ; καί μή εἰσαίρω ἐγώ εἰς πειρασμός , ἀλλά ῥύομαι ἐγώ ἀπό ὁ πονηρός . Ὅτι σύ εἰμί ὁ βασίλειος , καί ὁ δύναμις , καί ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών . Ἀμήν . Ἐνταῦθα ἐγώ ὁ ἡμέτερος παιδεύω σαφῶς εὐτέλεια , καί καταστέλλω ὁ ψῦγμα , διδάσκω παρατίθημι ὁ ἀγών , ἀλλά μή ἐπιπτήν . οὕτως γάρ καί ἐγώ ὁ νίκη λαμπρός εἰμί , καί ὁ ἧσσα ὁ διάβολος καταγλής . 'Ἐκυσθέντες μέν γάρ δεῖ γενναῖος ἵστημι · μή καλέω δέ , ἡσυχάζω , καί ὁ καιρός ἀναμένω ὁ ἀγών , ἵνα καί ὁ ἀνεκδοχὸν καί ὁ γενναῖος ἐπιδείκνυμι . ποιηρός δέ ἐνταῦθα ὁ διάβολος καλέω , κελεύω ἐγώ ἄσπονδος [ 254 ] πρός αὐτός ἔχω πόλεμος , καί δείκνυμι ὅτι οὖον φύσις τοιοῦτος εἰμί . οὖον γάρ ὁ ἐκ φύσις , ἀλλά ὁ ἐκ προαίρεσις ἐπιγιγνώσκω ὁ εἰμί ὁ πονηρία . κατά ἐξοχή δέ οὕτως ἐκείνως καλέω , διά ὁ ὑπερβολή ὁ κακία , καί ἐπεί μηδείς παρά ἐγώ ἀδικέω ἄσπονδος πρός ἐγώ ἔχω ὁ πόλεμος . Ζεύς οὗτος οὐδέ εἶπον , 'ρυσος ἐγώ ἀπό ὁ πονηρός , ἀλλά , 'Ἀπὸ ὁ πονηρός · παιδεύω ἐγώ μηδαμοῦ πρός ὁ πλησίος αβδυξεω , ἐν ὅς ὁ πάσχω παρά αὐτός κακῶς , ἀλλά ἀπό οὗτος πρός ἐκεῖνος μετατίθημι ὁ ἔχθρα , ὡς πᾶς αὐτός αἴτιος ὁ κακός εἰμί . 'Ἐναγωνιζοῦς τοίνυν ποιέω ὁ μνήμη ὁ Ἔγυρος , καί ὁ ἑθίζω ἐγώ ἀπάω ἐκκόπτω , πάλιν βαρβένει καί ἀνίστημι ὁ φρόνημα , ὁ Βασιλίς ἀναμιμνήσκω , ὡς ὁ τάσσω , καί δείκνυμι πᾶς αὐτός δυνα δυνατός . σοί γάρ εἰμί , φημί , ὁ βασίλειος , καί ὁ δύναμις , καί ὁ δόξα . οὐκοῦν εἰμί αὐτός εἰμί ὁ βασίλειος , οὐδείς δείδω χρή , ὅτε οὐδὲνς εἰμί ὁ ἀνθίστημι , καί πρός αὐτός ὁ ἀρχή διανέμω . Ὅταν γάρ εἶπον , σός εἰμί ὁ βασίλειος , δείκνυμι καί ἐκεῖνος ὁ πολιόω ἐγώ υποτάσσω , κἀν ἐναντιόομαι δοκέω , ὁ Θεός συγχωρέω οὗτος . καί γάρ καί οὗτος ὁ δοῦλος εἰμί , καί ὁ τιμάω καί προσκρούω · καί οὐ εἄν τολμάω οὐδείς ὁ ὁμόδουλος ἐπιτίθημι , μή πρότερος ἄνωθεν ὁ ἐξουσία λαμβάνω . καί τίς λέγω ὁ ὁμόδουλος ; οὐδέ χοῖρος κατασκλημᾶσαι ὑπομένω , ἠώς ὅτε αὐτός ἐπιτρέπω · οὔτε ποίμνιον , οὔτε βοοκολιας , ἠώς ὅτε ὁ ἐξουσία ἄνωθεν λαμβάνω . καί ὁ δύναμις , φημί . οὐκοῦν κἀν μυριάκις ἀσθενής εἰμί , Δίκαιος εἄν εἰμί θαρσέω τοιοῦτος ἔχω ὁ βασιλεύω , πᾶς ευχαλαω καί διά σύ κατορθόω δύναμαι . καί ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών . Ἀμήν .