joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0192.6
β' . Ὡσπερ γὰρ ὅταν λέγῃ , ὅτι Ὁ καλῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μωρὸν , ἔνοχος ἔσται τῇ γέεννῃ 98 , οὐ περὶ τοῦ ῥήματος τούτου λέγει μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ λοιδορίας ἀπάσης · οὕτω διὸ καὶ ἐνταῦθα , οὐχ ἵνα ῥαπιζόμενοι 99 φέρωμεν γενναίως , νομοθετεῖ , ἀλλ' ἵνα καὶ πᾶν ὅτιοῦν πᾶσχοντες μὴ θορυβώμεθα . Διὰ τοῦτο χάζει τὴν ἑσχάτην ὑδριν ἐπελέξατο 10 , καὶ ἐνταῦθα τὴν μάλιστα δοκοῦσαν εἶναι πληγὴν ἐπανεῖδιστον , τὴν ἐπὶ 11 σιαγόνα , καὶ πολλὴν ἔχουσαν τὴν ὕβριν τέθεικε . Κελεύει δὲ τοῦτο , ὑπὲρ τε τοῦ πληττοντος , ὑπὲρ τε τοῦ πληττομένου τὸν λόγον ποιούμενος . Ὁ τε γὰρ ὑβρισμένος , οὐδὲν ἡγήσεται πάσχεν δεῖνον , οὕτω παρεσκευασμένος φιλοσοφεῖν ( οὐδὲ γὰρ τὴν ὑβρεως αἰσθήσεται λήψεται , ἄτε ἀγνοῦντος μᾶλλον ἢ τυπτόμενος ) · ὁ δὲ τὴν ἐπηρεάζων κατασχὼν οὐχὶ οὕτω δυτέραν ἐπάξει πληγὴν , κἂν ὀρθίου παντὸς χαλεπώτερος ἦ , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ προτέρας σφόδρα ἑαυτὸ καταγνώσεται . Οὐδὲν γὰρ οὕτω κατέχει τοὺς ἀδικοῦντας , ὡς τὸ φέρειν τοὺς ἀδικοῦμενους ἐπιεικῶς τὰ γινώμενα · οὐ κατέχει δὲ μόνον τῆς προσωτέρας ῥύμης , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοὺς φθάσαντας μετανοῖσαι παρασκευάζει , καὶ θαυμάζοντας τὴν ἐπικειαιαν ἀναγκωρεῖν 12 , καὶ οἰκειοτέρους καθίστησι , καὶ δούλους , οὐχὶ φίλους μόνον , ἀντὶ ἐχθρῶν καὶ πολεμίων ποιεῖ · ὥσπερ οὖν τὸ ἀμύνεσθαι , τὰ ἐναντία ἅπαντα 13 · ἀμφοτέρους τε γὰρ κατααἰγεῖ καὶ [ 236 ] χείρους κατασκευάζει , καὶ τὴν ὀργὴν εἰς μειζόνα ἀνάγει 14 φύλα · καὶ πολλάκις καὶ εἰς θάνατον καταστρέφει · πειράτερο τὸ δεῖνον προβαίνον . Διὰ τοῦτο οὐ μόνον ῥαπιζόμενον ἐκέλευσε μὴ ὀργίζεσθαι , ἀλλὰ καὶ ἐμπιπλᾶν αὐτῷ τὴν ἐπιθυμίαν ἐπέταξεν , ἵνα μηδὲ τὸ πρότερον δόξης ἄκων ὑπόμεμενηκέναι . Οὕτω γὰρ καὶ ἀναλαχόντων δυνὰ καὶ 15 δυνητὴ πληθῆ πληγὴ μᾶλλον , ἢ εἰ τὴν χειρὶ ἐπλήξας , καὶ ἀναλαχόντων 16 δυνὰ ἐπικειετέρον ποιήσεις . Τῷ ἐθλορῆ σοι κρίθῆναι , καὶ τὸν χιτῶνά σου λαδεῖν , ἄρες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον . Οὐδὲ γὰρ ἐπὶ πληγῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ χρημάτων πολέμεται τὴν τοιαύτην ἀνεικτικαὶν παρακελεύεται . Διὸ πάλιν τὴν αὐτὴν
Lemmas: βε . ὡς γάρ ὅταν λέγω , ὅτι ὁ καλός ὁ ἀδελφός αὐτός μωρός , ἔνοχος εἰμί ὁ γέεννα 98 , οὖον περί ὁ ῥῆμα οὗτος λέγω μόνος , ἀλλά καί περί λοιδορία ἀπασάω · οὗτος διό καί ἐνταῦθα , οὐ ἵνα ῥαπίζω 99 φέρω γενναῖος , νομοθετέω , ἀλλά ἵνα καί πᾶς ὁσ́τσιοῦν πάσχω μή θορυβέω . Ζεύς οὗτος χάζομαι ὁ ἔσχατος ὑδρίς ἐπιλέγω 10 , καί ἐνταῦθα ὁ μάλιστα δοκέω εἰμί πληγή ἐπανεῖδιστον , ὁ ἐπί 11 σιαγών , καί πολύς ἔχω ὁ ὕβρις τίθημι . κελεύω δέ οὗτος , ὑπέρ τε ὁ πλήσσω , ὑπέρ τε ὁ πλήσσω ὁ λόγος ποιέω . ὁ τε γάρ ὑβρίζω , οὐδείς ἡγέομαι πάσχω δεῖνος , οὗτος παρασκευάζω φιλοσοφέω ( οὐδέ γάρ ὁ ὕβρις αἰσθάνομαι λαμβάνω , αὔγ-ασμα ἀγνοέω μᾶλλον ἢ τύπτω ) · ὁ δέ ὁ ἐπηρεάζω κατέχω οὐ οὗτος δυτέραν ἐπάγω πληγή , κἀν ὄρθιος πᾶς χαλεπός εἰμί , ἀλλά καί ἐπί ὁ πρότερος σφόδρα ἑαυτοῦ καταγιγνώσκω . οὐδείς γάρ οὗτος κατέχω ὁ ἀδικέω , ὡς ὁ φέρω ὁ αδικώ ἐπιεικής ὁ γινωμένος · οὖον κατέχω δέ μόνος ὁ πρόσος ῥύμη , ἀλλά καί ἐπί ὁ φθάζω μετανοέω παρασκευάζω , καί θαυμάζω ὁ επικειαια ἀναγκωρεῖν 12 , καί οἰκεῖος καθίστημι , καί δοῦλος , οὐ φίλος μόνος , ἀντί ἐχθρός καί πολέμιος ποιέω · ὥσπερ οὖν ὁ ἀμύνω , ὁ ἐναντίος ἅπας 13 · ἀμφότερος τε γάρ κατααἰγεῖ καί [ 236 ] χείρων κατασκευάζω , καί ὁ ὀργή εἰς μείζων ἀνάγω 14 φῦλον · καί πολλάκις καί εἰς θάνατος καταστρέφω · πείρω ὁ δεῖνος προβαίνω . Ζεύς οὗτος οὖον μόνος ῥαπίζω κελεύω μή ὀργίζω , ἀλλά καί ἐμπίμπλημι αὐτός ὁ ἐπιθυμία ἐπιτάσσω , ἵνα μηδέ ὁ πρότερος δόξα ἄκων ὑπομένω . οὕτως γάρ καί ἀναλέγω δυάς καί 15 δυνεατος πλῆθος πληγή μᾶλλον , ἢ εἰμί ὁ χείρ πλήσσω , καί ἀναλέγω 16 δυάς επικειετερος ποιέω . ὁ ἐθλορῆ σύ κρίνω , καί ὁ χιτών σύ λάδομαι , Ἄρης αὐτός καί ὁ ἱμάτιον . οὐδέ γάρ ἐπί πληγή μόνος , ἀλλά καί ἐπί χρῆμα πολέμω ὁ τοιοῦτος ἀνεικτικαὶν παρακελεύομαι . Διὸ πάλιν ὁ αὐτός