ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0200.1
τοῦτο διώκοντες . Τίνος οὖν ἕνεκεν οὐ προστέρεῖς αὐτὸν πρότερος ; Ἐπειδὴ τοῦτο ἀναμένει , φησίν . Οὐχ οὖν δι’ αὐτὸ τοῦτο μάλιστα ἐπιτιμῆν ἔδει , ἵνα σὺ λάῃς τὸ στέφανον . Οὐ , φησίν · ἐπειδὴ τοῦτο ἐσπούδακας . Καὶ τί ταύτης τῆς ἀγώνας χειρὸν γένοιτ’ ἄν ; Ἐπειδὴ γὰρ τοῦτο ἐσπούδακε , φησί , μισθὸν μοι γενέσθαι πρόξενος , οὐ βαλλομαι ἐπιλαθεῖσθαι τῆς ὑποθέσεως ταύτης . Ἄν μὲν οὖν ἐπειδὴ σε προσεί-πρη πρότερος , οὐδὲν σοι γίνεται πλέον καὶ προστεῖσθαι · ἐὰν δὲ σὺ πρότερος ἐπιπτήσῃς τῇ προτροπῇ , ἐπραγματεύσων τὸν τύφον ἐκείνου , καὶ δακίλην τινα ἐκ τῆς ἀπονίας αὐτοῦ τὸν καρπὸν ἐτρυγήσας . Πῶς οὖν οὐχ ἐχάτης ἄνολας , τοσαῦτα μελλούσων καρποῦσθαι ἀπὸ φιλῶν ῥημάτων , προδίδωσι τὸ χέρος , καὶ καταγινώσκοντος αὐτοῦ , τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν ; Εἰ γὰρ διὰ τοῦτο αὐτὸν αἰτιᾷ , ὅτι πρότερος ἀνέμεινεν τὴν παρ’ ἑτέρου προτροπὴν , τίνος ἕνεκεν ζηλοῖς ὅπερ ἐγκαλεῖς , καὶ ὅπερ ἔφησιν εἶναι πονηρόν , τοῦτο σὺ ἀγθὸν μεμελεῖσαι ἐσπούδακας ; Ὡς πῶς οὐδὲν ἀνθρώπου κακία συζύγως ἀντιπτερεῖ ; Διὸ παρακαλῶ , φύγωμεν τὸ πονηρὸν τοῦτο ἦθος καὶ καταγέλαστον . Καὶ γὰρ μυρίας ἀντέτρεψε φιλίας τὸ νόσημα τοῦτο , καὶ πολλάς ἐχθρας εἰργάσατο . Διὰ δὴ τοῦτο φθάνωμεν αὐτοὺς ἡμεῖς . Οἱ γὰρ βαπτίζεσθαι καὶ ἀγαρεύσεσθαι καὶ γυμνοῦσθαι παρ’ ἐχθρῶν κειλούμενοι , καὶ φέρειν , ποίας ἂν εἴπῃμε συγγνώμης ἀξίοι , ἐν προσαρχῇ φιλῇ τοσαύτη ἐπιδεικνύμενοι φιλονεικίαν ; Καταφρονούμεθα γὰρ , φησίν , καὶ διαπτυσόμεθα , 10 καταφρονήση ] add . σου A . C . 11 ποιούμεθα C . ποιούμεθα F . 12 οὐρανῶν ] Sic B . E . Ge . vulgo οὐρανίων .
Lemmas: οὗτος διώκω . τίς οὖν ἕνεκα οὖον προστερεω αὐτός πρότερος ; ἐπεί οὗτος ἀναμένω , φημί . οὐχ οὖν διά αὐτός οὗτος μάλιστα ἐπιτιμή ἐσθίω , ἵνα σύ Λάης ὁ στέφανος . οὖον , φημί · ἐπεί οὗτος σπουδάζω . καί τίς οὗτος ὁ ἀγών χείρων γίγνομαι ἄν ; ἐπεί γάρ οὗτος σπουδάζω , φημί , μισθός ἐγώ γίγνομαι πρόξενος , οὖον βάλλω ἐπιλανθάνομαι ὁ ὑπόθεσις οὗτος . ἄν μέν οὖν ἐπεί σύ προσεῖπον πρότερος , οὐδείς σύ γίγνομαι πλέω καί προστίθημι · ἐάν δέ σύ πρότερος ἐπιπέτομαι ὁ προτροπή , πραγματεύω ὁ τύφω ἐκεῖνος , καί δακίλην τις ἐκ ὁ ἀπονία αὐτός ὁ καρπός τρυγάω . Πῶς οὖν οὐ ἕκατος ανολαας , τοσοῦτος μέλλω καρπόω ἀπό φίλος ῥῆμα , προδίδωμι ὁ χείρ , καί καταγιγνώσκω αὐτός , ὁ αὐτός περιπίπτω ; εἰμί γάρ διά οὗτος αὐτός αἰτιάομαι , ὅτι πρότερος ἀναμένω ὁ παρά ἕτερος προτροπή , τίς ἕνεκα ζηλόω ὅσπερ ἐγκαλέω , καί ὅσπερ ἐφίημι εἰμί πονηρός , οὗτος σύ ἄγω μέλω σπουδάζω ; ὡς πῶς οὐδείς ἄνθρωπος κακία σύζυγος αντιπτερις ; Διὸ παρακαλέω , φεύγω ὁ πονηρός οὗτος ἦθος καί καταγέλαστος . καί γάρ μυρίος ἀντιτρέπω φίλιος ὁ νόσημα οὗτος , καί πολύς ἐχθρός ἐργάζομαι . Ζεύς δή οὗτος φθάνω αὐτός ἐγώ . ὁ γάρ βαπτίζω καί ἀγαρεύσεσθαι καί γυμνόω παρά ἐχθρός κειλουμενοω , καί φέρω , Ποίας εἄν εἶπον συγγνώμη ἄξιος , ἐν προσαρκέω φιλέω τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι φιλονεικία ; καταφρονέω γάρ , φημί , καί διαπτύσσω , 10 καταφρονέω ] add . σύ A . C . 11 ποιέω C . ποιέω F . 12 οὐρανός ] Sic B . E . Ge . vulgo οὐράνιος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0200.2
ὅταν αὐτῷ χαρισάμεθα τοῦτο . Καὶ ἵνα μὴ καταφρονήση 10 ἄνθρωπος , προσοχρούεις Θεῷ ; καὶ ἵνα μὴ καταφρονήσῃ σου ὁ μαίνόμενος ὁμόδουλος , καταφρονεῖς τοῦ Δεσπότου , τοῦ τοιαῦτά σε εὐεργετήσαντος ; Εἰ γὰρ ἄτοπον τὸ καταφρονεῖν σου τὸν ὁμότιμον , πολλῷ μᾶλλον τὸ σε καταφρονεῖν τοῦ σε πεποιηκότος Θεοῦ . Μετὰ δὲ τοῦτο κάκεινο σκόπει , ὅτι ὅταν σου καταφρονήσῃ , τότε σοι μεῖζονος μισθοῦ γίνεται πρόξενος . Διὰ γὰρ τὸν Θεὸν ταῦτα ὑπομένεις , ἐπειδὴ τὸν αὐτοῦ νόμους ἤκουσας . Τοῦτο δὲ ποίας οὐκ ἐν εἷς τιμῆς ἀντάξιον ; πᾶσων διαδημάτων ; Ἐμοὶ γένοιτο καὶ ὑβρίζεσθαι , καὶ καταφρονεῖσθαι διὰ τὸν Θεόν , εἰ τιμᾶσθαι παρὰ βασιλέων ἀπάντων · οὐδὲν γὰρ , οὐδὲν τῆς δόξης ταύτης ἴσον . Ταύτην τοίνυν διώκωμεν οὕτως , ὡς αὐτὴ ἐκέλευσε , καὶ τῶν ἀνθρώπων μηδεὶνα ποιούμενοι 11 λόγον , ἀλλὰ τὴν ἀκριβῆ φιλοσοφίαν ἐπιδεικνύμενοι διὰ πάντων , οὕτω τὸν ἐαυτῶν 245 βίον οἰκονομήσωμεν . Καὶ γὰρ τῶν οὐρανῶν 12 καὶ τῶν ἐκεῖσε στεφάνων ἐντεύθεν ἤδη καρπωσόμεθα τὰ ἀγαθά , ὡς ἄγγελοι μετὰ ἀνθρώπων βαδίζοντες , ὡς αἱ τῶν ἁγγέλων δυνάμεις ἐν τῇ γῇ περιπολοῦντες , καὶ πάσας μὲν ἐπιθυμίας , πάσας δὲ ἐκτὸς μένοντας ταραχάς · καὶ μετὰ τούτων δὲ πάντων καὶ τὰ ἀπόρρητα ἀπολαύσομεν ἀγαθά · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς πάντας ἡμᾶς , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος καὶ ἡ προσκύνησις , σὺν τῷ ἀναρχῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ καὶ ἀγαθῷ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὅταν αὐτός χαρίζομαι οὗτος . καί ἵνα μή καταφρονέω 10 ἄνθρωπος , προσοχρουιος Θεός ; καί ἵνα μή καταφρονέω σύ ὁ μαίνομαι ὁμόδουλος , καταφρονέω ὁ δεσπότης , ὁ τοιοῦτος σύ εὐεργετέω ; εἰμί γάρ ἄτοπος ὁ καταφρονέω σύ ὁ ὁμότιμος , πολύς μᾶλλον ὁ σύ καταφρονέω ὁ σύ ποιέω Θεός . μετά δέ οὗτος ἐκεῖνος σκοπέω , ὅτι ὅταν σύ καταφρονέω , τότε σύ μείζων μισθός γίγνομαι πρόξενος . Ζεύς γάρ ὁ θεός οὗτος ὑπομένω , ἐπεί ὁ αὐτός νόμος ἀκούω . οὗτος δέ Ποίας οὐ ἐν εἷς τιμή ἀντάξιος ; πάσσω διάδημα ; ἐμός γίγνομαι καί ὑβρίζω , καί καταφρονέω διά ὁ Θεός , εἰμί τιμάω παρά βασιλεύς ἀπαντάω · οὐδείς γάρ , οὐδείς ὁ δόξα οὗτος ἴσος . οὗτος τοίνυν διώκω οὕτως , ὡς αὐτός κελεύω , καί ὁ ἄνθρωπος μηδεὶνα ποιέω 11 λόγος , ἀλλά ὁ ἀκριβής φιλοσοφία ἐπιδείκνυμι διά πᾶς , οὗτος ὁ ἑαυτοῦ 245 βίος οἰκονομέω . καί γάρ ὁ οὐρανός 12 καί ὁ ἐκεῖσε στέφανος ἐντεῦθεν ἤδη καρπόω ὁ ἀγαθός , ὡς ἄγγελος μετά ἄνθρωπος βαδίζω , ὡς ὁ ὁ ἄγγελος δύναμις ἐν ὁ γῆ περιπολέω , καί πᾶς μέν ἐπιθυμία , πᾶς δέ ἐκτός μένω ταραχή · καί μετά οὗτος δέ πᾶς καί ὁ ἀπόρρητος ἀπολαύω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ πᾶς ἐγώ , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος καί ὁ προσκύνησις , σύν ὁ ἄναρχος πατήρ καί ὁ ἅγιος καί ἀγαθός πνεῦμα , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0200.3
ΟΜΙΛΙΑ ΙΘ .
Lemmas: Ὁμιλία ΙΘ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0200.4
Προσέχετε τῇ ἐλεημοσύνῃ ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἐμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς .
Lemmas: προσέχω ὁ ἐλεημοσύνη σύ μή ποιέω ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , πρός ὁ θεάομαι αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0208.1
Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἐδούλευτο δεῖξαι , οὐδ' ἂν τοῦτο ἐνομοθέτησεν εὐχεσθαι . 'Ὁ δὲ καὶ ἀμαρτημάτων ἀναμνησθῶν , καὶ κελεύσων αἰτεῖν ἄφεσιν , καὶ διδάσχων ὅπως ἂν ἐπιτύχωμεν τῆς ἀφέσεως , καὶ εὐχολον ταύτην ποιῶν τὴν ὁδόν , εὐδύλον δεῖ εἰδὼς καὶ δεῖξὺν δε · καὶ μετὰ τὸ λουτροῦν ἐστιν ἀποβλέπειν τὰ πεπλημμελημένα , τοῦτον τῆς ἱκετηρίας τὸν νόμον εἰσήνεγκε τῷ μὲν ὑπομνήσαι τῶν ἀμαρτημάτων , μετριάξεν πεῖθον · τῷ δὲ ἑτέρως · ἄφεσιν κελεύσαι , μνησικακίας ἀπάσης ἀπαλλάττον ἡμᾶς · τῷ δὲ ἀντὶ τούτων καὶ ἡμῖν ἐπαγγέλλεσθαι συγχωρεῖν , χρησάμενος ὑποτεινὸν ἐπίθεσιν , καὶ περὶ τῆς ἀπάτου τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας φιλοσοφεῖν ἡμᾶς παιδεύων .
Lemmas: εἰμί γάρ μή οὗτος δουλεύω δείκνυμι , οὐδέ εἄν οὗτος νομοθετέω εὔχομαι . Ὁ δέ καί ἁμάρτημα ἀναμιμνήσκω , καί κελεύω αἰτέω ἄφεσις , καί διδάσκω ὅπως εἄν ἐπιτυγχάνω ὁ ἄφεσις , καί ευχολος οὗτος ποιέω ὁ ὁδός , εὐδύλον δεῖ εἰδοί καί δείκνυμι δέ · καί μετά ὁ λουτρόομαι εἰμί ἀποβλέπω ὁ πλημμελέω , οὗτος ὁ ἱκετηρία ὁ νόμος εἰσφέρω ὁ μέν ὑπομιμνῄσκω ὁ ἁμάρτημα , μετριάζω πείθω · ὁ δέ ἑτέρως · ἄφεσις κελεύω , μνησικακία ἀπασάω ἀπαλλάσσω ἐγώ · ὁ δέ ἀντί οὗτος καί ἐγώ ἐπαγγέλλω συγχωρέω , χράω ὑποτείνω ἐπίθεσις , καί περί ὁ απατός ὁ Θεός φιλανθρωπία φιλοσοφέω ἐγώ παιδεύω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0208.4
η . Οὗδε γὰρ ἀπαλλάττει σε τῶν ἐπιόντων δεινῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνδοχὸν δύναται ποιεῖν καὶ λαμπρόν . 'Ὡστερ γὰρ ἡ δύναμις αὐτοῦ πολλή , οὕτω καὶ ἡ δόξα ἄρατος , καὶ τὰ πάντα ἀπέραντα καὶ τέλος αὐτῶν οὐδὲν . Εἰδὲ πῶς πανταχόθεν ἤλειφε τὸν ἀθλητήν , καὶ θαρρῆν παρεσχεῖασεν ; Εἶτα , ὅπερ ἔθην εἰπών , δεῖξαι βουλόμενος , ὅτι πάντων μάλιστα μηνιπικαλὴν ἀποστρέφεται καὶ μισεῖ , καὶ μάλιστα πάντων τὴν ἐναντίαν τῇ κακίᾳ ταύτῃ ἀποδέχεται ἀρετήν , καὶ μετὰ τὴν εὐχὴν πάλιν αὐτοῦ τοῦ κατορθώματος ὑπἔμνησε , καὶ ἀπὸ τῆς κειμένης κολάσεως , καὶ ἀπὸ τῆς
Lemmas: ὁ . οὐδέ γάρ ἀπαλλάσσω σύ ὁ ἔπειμι δεινός μόνος , ἀλλά καί ἐνδοχή δύναμαι ποιέω καί λαμπρός . 'Ὡστερ γάρ ὁ δύναμις αὐτός πολύς , οὗτος καί ὁ δόξα Ἄρατος , καί ὁ πᾶς ἀπέραντος καί τέλος αὐτός οὐδείς . ἀνάκλεις πῶς πανταχόθεν ἀλείφω ὁ ἀθλητής , καί θαρσέω παρέχω ; εἶτα , ὅσπερ ἔθος εἶπον , δείκνυμι βούλομαι , ὅτι πᾶς μάλιστα μηνιπικαλος ἀποστρέφω καί μισέω , καί μάλιστα πᾶς ὁ ἐναντίος ὁ κακία οὗτος ἀποδέχομαι ἀρετή , καί μετά ὁ εὐχή πάλιν αὐτός ὁ κατόρθωμα υπομιμνήσκω , καί ἀπό ὁ κεῖμαι κόλασις , καί ἀπό ὁ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0212.1
Δεσποτικοῦ , τοσούτον ἔχων ἐπὶ τῆς διανοίας ἰόν 86 · Ὅταν γὰρ εἴπης , κατάφρασον αὐτόν , καὶ τὴν οἰκίαν ἀνέτρεψον , καὶ πάντα ἀπόλεσον , καὶ μηρῖον αὐτῷ ὀλέθρου κατεῖχῃ , οὐδὲν ἀνθρωποκτόνον δισγάγνοιας , μᾶλλον δὲ ἀνθρωποφάγον θηρίον .
Lemmas: δεσποτικός , τοσοῦτος ἔχω ἐπί ὁ διάνοια εἶμι 86 · ὅταν γάρ εἶπον , καταφράζω αὐτός , καί ὁ οἰκίον ἀνατρέπω , καί πᾶς ἀπόλλυμι , καί μηρίον αὐτός ὄλεθρος κατέχω , οὐδείς ἀνθρωποκτόνος δισγαγνοια , μᾶλλον δέ ἀνθρωποφάγος θηρίον .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0212.5
ΟΜΙΛΙΑ Κ᾽ .
Lemmas: Ὁμιλία καί .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0212.6
Ὅταν δὲ νηστεύητε , μὴ γίνεσθε ὡςπερ οἱ ὑποκριταί , σκυθρωποί . Ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν 65 , ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες .
Lemmas: ὅταν δέ νηστεύω , μή γίγνομαι ὡς ὁ ὑποκριτής , σκυθρωπός . ἀφανίζω γάρ ὁ πρόσωπον αὐτός 65 , ὅπως φαίνω ὁ ἄνθρωπος νηστεύω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0212.7
α᾽ . Καλὸν ἐνταῦθα στενάζει μέγα καὶ ἀνοικέζει 67 πικρῶν . Οὐ γὰρ μόνον τοὺς ὑποκριτὰς μισούμεθα ,
Lemmas: ὅς . κηλόν ἐνταῦθα στενάζω μέγας καί ἀνοικίζω 67 πικρός . οὖον γάρ μόνος ὁ ὑποκριτής μισέω ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0212.8
ἀλλὰ καὶ ἐκείνους παρεληλύθαμεν . Οἶδα γάρ , οἶδα πολλούς , οὐχὶ νηστεύοντας καὶ ἐπιδεικνυμένους μόνον , ἀλλὰ καὶ μὴ νηστεύοντας καὶ τὰ πῶν νηστεύοντων προσποιεῖται περιεσμένοις , καὶ ἀπολογίαν χειρόνα τῆς ἀμαρτίας προβαλλομένους . Ἵνα γὰρ μὴ σκανδαλίζῃ , φησὶ , τοὺς πολλούς , τοῦτο ποιῶ . Τὶ λέγεῖς ·
Lemmas: ἀλλά καί ἐκεῖνος παρέρχομαι . οἶδα γάρ , οἶδα πολύς , οὐ νηστεύω καί ἐπιδείκνυμι μόνος , ἀλλά καί μή νηστεύω καί ὁ ποῦ νηστεύω προσποιέω περίειμι , καί ἀπολογία χείρων ὁ ἁμαρτία προβάλλω . ἵνα γάρ μή σκανδαλίζω , φημί , ὁ πολύς , οὗτος ποιέω . τίς λέγω ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0219.3
ε . Καὶ καθάπερ οἱ ἐπὶ τῆς σκηνῆς τῆς πονηρᾶς τέχνης εἰδότες ἐκεῖναι , ἐν μὲν ταύταις πολλὰ τῶν παραδόξων καὶ ἐπικινδύνων ὑπομείναι , ἐν δὲ ἐτέραις ¹⁷ χρησίμως καὶ ἀναγκαίοις πράγμασι πάντων εἰσὶ καταγελαστέροι · οὕτω καὶ οὗτοι . Καὶ γὰρ οἱ ἐπὶ σχοίνου τεταμένοις βαδίζοντες , τοσαύτην ἀνδρείαν ¹⁸ ἐπιδεικνύμενοι , ἡνίκα ἄν τι τῶν ἀναγκαίων τολμᾶν ἀπαίτῃ καὶ ἀνδρείαν , οὐδὲ ἔννοιᾶσαι τι δύνανται ἢ ἀνέχονται τοιούτον . Οὕτω δὲ καὶ οἱ φιλοσύντες , πάντα ὑπὲρ χρημάτων τολμῶντες , ὑπὲρ τοῦ φιλοσοφεῖν οὐ μικρόν , οὐ μέγα τι τοιούτων ὑπομείναι ἀνέχονται . Καὶ καθάπερ ἐκεῖνοι καὶ σφαλερὸν καὶ ἀκρεβῆ πρᾶγμα μεταχειρίζουσιν · οὕτω καὶ οὗτοι κινδύνους μὲν ὑπομένειν πολλούς ; καὶ πρηγμοῦς , εἰς οὐδὲν δὲ χρησίμων ἀπαντῶσι τέλος , καὶ διπλοῦν ὑπομένωσι σκότος , ἀπὸ τε τῆς τοῦ νοῦ διαστροφῆς πεπρωμένοι , ἀπὸ τε τῆς τῶν φροντίδων ἀπάτης πολλῶν τὴν ἄχλιν ὑπομείνοντες . Διόπερ οὐδὲ διαδύεται ῥάδιως δυνάσται . Ὁ μὲν γὰρ ἐν σκότῳ ¹⁹ ὤν , μόνον ἡλίου φανέντος ἀπαλλάττεται τοῦ σκότους · ὁ δὲ τὰς ὄψεις πεπη -
Lemmas: ε . καί καθάπερ ὁ ἐπί ὁ σκηνή ὁ πονηρός τέχνη οἶδα ἐκεῖνος , ἐν μέν οὗτος πολύς ὁ παράδοξος καί ἐπικίνδυνος ὑπομένω , ἐν δέ ἕτερος ¹⁷ χρήσιμος καί ἀναγκαῖος πρᾶγμα πᾶς εἰμί καταγελαστέροι · οὗτος καί οὗτος . καί γάρ ὁ ἐπί σχοῖνος τείνω βαδίζω , τοσοῦτος ἀνδρεῖος ¹⁸ ἐπιδείκνυμι , ἡνίκα ἄν τίς ὁ ἀναγκαῖος τολμάω ἀπαιτέω καί ἀνδρεῖος , οὐδέ ἔννοια τίς δύναμαι ἢ ἀνέχω τοιοῦτος . οὕτως δέ καί ὁ φιλέω , πᾶς ὑπέρ χρῆμα τολμάω , ὑπέρ ὁ φιλοσοφέω οὖον μικρός , οὖον μέγας τίς τοιοῦτος ὑπομένω ἀνέχω . καί καθάπερ ἐκεῖνος καί σφαλερός καί ἀκρεβῆ πρᾶγμα μεταχειρίζω · οὗτος καί οὗτος κίνδυνος μέν ὑπομένω πολύς ; καί πρηγμοῦς , εἰς οὐδείς δέ χρήσιμος ἀπαντάω τέλος , καί διπλόος ὑπομένω σκότος , ἀπό τε ὁ ὁ νόος διαστροφή ἔπορον , ἀπό τε ὁ ὁ φροντίς ἀπάτη πολύς ὁ ἄχλιν ὑπομένω . διόπερ οὐδέ διαδύνω ῥᾳδίως δυνάστης . ὁ μέν γάρ ἐν σκότος ¹⁹ εἰμί , μόνος ἥλιος φαίνω ἀπαλλάσσω ὁ σκότος · ὁ δέ ὁ ὄψις Πέπη -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0219.4
² τῶν ὀφθ . ] τούτων A . τυφλωθέντων ] πηρωθέντων F . ⁴ ζωῇ ] ψυχῇ A . ⁵ διαδλεξόμεν A . B . ⁶ συμβαίνοντα ] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Lemmas: ² ὁ ὀφθ . ] οὗτος A . τυφλόω ] πηρόω F . ⁴ ζωή ] Ψυχή A . ⁵ διαδλεξόμεν A . B . ⁶ συμβαίνω ] . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.2
Οὐδείς 30 δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν · ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει , καὶ τὸν ἕτερον ἀραγήσει · ἢ ἄρδε ἀνδρέζεται , καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει .
Lemmas: οὐδείς 30 δύναμαι δύο κύριος δουλεύω · ἢ γάρ ὁ εἷς μισέω , καί ὁ ἕτερος ἀράσσω · ἢ ἄρδω ἀνατρέχω , καί ὁ ἕτερος καταφρονέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.3
α' . Ὦρξ πῶς κατὰ μικρὸν τῶν δυτεν ἀφίσταται , καὶ 30 Οὐδείς ! adld . uixitg ; F . I . Mosq . 10 ἐκβάλλει · A . κατ
Lemmas: ὅς . Ἄρξ πῶς κατά μικρός ὁ δύο ἀφίστημι , καί 30 οὐδείς ! adld . uixitg ; F . I . Mosq . 10 ἐκβάλλω · A . κατά
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.4
σε ἐλέγχει πειράσῳμα · μάτην ταῦτα ¹¹ προφασιζόμενον .
Lemmas: σύ ἔλεγχος πειράσῳμα · μάτην οὗτος ¹¹ προφασίζομαι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.5
ζ' . Πολλὰ γὰρ καὶ ἐν τῇ παρόντι βίῳ κατασκευάζεις , ὧν οὐ μέλεις αὐτὸς ἀπολαύειν · χαν ἔγκωλᾶ τις , τοὺς παῖδας καὶ τοὺς ἐκείνων παῖδας προβαλλόμενος , ἴκανήν δοκεῖς παραμυθίαν τῶν περιττῶν εὑρηκέναι πόνων .
Lemmas: γῆ . Πολύς γάρ καί ἐν ὁ πάρειμι βίος κατασκευάζω , ὅς οὖον μέλω αὐτός ἀπολαύω · χήν ἔγκωλᾶ τις , ὁ παῖς καί ὁ ἐκεῖνος παῖς προβάλλω , ἱκανός δοκέω παραμυθία ὁ περισσός εὑρίσκω πόνος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.6
'Οταν γὰρ ἐν ἑοχάτῳ γήρᾳ γενόμενος οἰκοδομῆσαι οἰκίας λαμπράς , ὧν πρὸ τοῦ τέλους ἀπελεύση πολλάκις , καὶ δένδρα φυτεύσῃς , ἀ μετὰ πολλὰ ἔτη τὸν καρπὸν ὀφσει ·
Lemmas: 'Οταν γάρ ἐν εοχατος γῆρας γίγνομαι οἰκοδομέω οἰκίον λαμπρός , ὅς πρό ὁ τέλος ἀπέρχομαι πολλάκις , καί δένδρον φυτεύω , ὅς μετά πολύς ἔτος ὁ καρπός ὀφσει ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0220.8
διὰ πλειόνων τὸν περὶ τῆς ἀκτημοσύνης εἰσάγει λόγον , καὶ τὴν τῆς φιλαργυρίας καταδάλλει ¹⁰ τυραννίδα ; Οὐδὲ γὰρ ἡρεσθήσει τοὺς ἐμπροσθεν , καὶτοι πολλοῖς καὶ μεγάλους οὐσίν · ἀλλὰ καὶ ἕτερα προτιθῆσι πλείονα καὶ φο -
Lemmas: διά πλείων ὁ περί ὁ ἀκτημοσύνη εἰσάγω λόγος , καί ὁ ὁ φιλαργυρία καταδάλλει ¹⁰ τυραννίς ; οὐδέ γάρ ἀρέσκω ὁ ἔμπροσθεν , καίτοι πολύς καί μέγας εἰμί · ἀλλά καί ἕτερος προτίθημι πλείων καί Φο -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0224.2
γ . Τί οὖν πρὸς τοῦτο ἂν εἴποιμεν ; Ὅτι εἰ καὶ κατὰ φύσιν ἐκεῖνοι πρόσσειν , ἀλλὰ δυνατὸν καὶ ἡμῖν ἐκ προαιρέσεως γενέσθαι 87 τοῦτο . Οὐδὲ [ 272 ] γὰρ εἶπεν 88 , Ἐμβλέψατε ὅτι πέταται τὰ πετεινά , ὅπερ ἀδύνατον ἂν ἀνθρώπῳ · ἀλλ’ ὅτι τρέφεται χωρὶς μερίμνης , ὅπερ καὶ ἡμῖν , ἐὰν ἐθέλωμεν , εὐχολον κατορθωθήναι . Καὶ τοῦτο ἐδείξαν οἱ διὰ τῶν ἔργων αὐτὸ ἀνύσαντες . Διὸ δὴ ἄξιον μάλιστα θαυμάζειν τὴν τοῦ νομοθέτου σύνεσιν , ὅτι ἐξ ἀνθρώπων ἔχων τὸ ὑποδείγματι παρασχεν , καὶ δυναμένος εἰπεῖν τὸν Ἡλίαν , καὶ τὸν Μωϋσῆα , καὶ τὸν Ἰωάννην , καὶ ἑτέρους τοιούτους μὴ μεριμήσαντας , ἵνα αὐτῶν κολάζηται 89 , τῶν ἀλόφων ἐμνημόνευσεν . Οἱ μὲν γὰρ εἶπε τοὺς δικαίους ἐκεῖνους , εἶχον · οὐκοῦ λέγειν , ὅτι οὐδέπω κατ’ ἐκεῖνους γεγόναμεν . Νυνὶ δὲ σιγῆσας αὐτούς , καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ παραγαγών , πάνσιν αὐτῶν ἐδείξατο πρόσφασιν , καὶ ἐνταῦθα παλαιὸν μῖσος ·
Lemmas: γ . τις οὖν πρός οὗτος εἄν εἶπον ; ὅτι2 εἰμί καί κατά φύσις ἐκεῖνος πρόσσω , ἀλλά δυνατός καί ἐγώ ἐκ προαίρεσις γίγνομαι 87 οὗτος . οὐδέ [ 272 ] γάρ εἶπον 88 , ἐμβλέπω ὅτι πέτομαι ὁ πετεινός , ὅσπερ ἀδύνατος εἄν ἄνθρωπος · ἀλλά ὅτι τρέφω Χωρὶς μέριμνα , ὅσπερ καί ἐγώ , ἐάν ἐθέλω , ευχολος κατορθόω . καί οὗτος δείκνυμι ὁ διά ὁ ἔργον αὐτός ἀνύω . Διὸ δή ἄξιος μάλιστα θαυμάζω ὁ ὁ νομοθέτης σύνεσις , ὅτι ἐκ ἄνθρωπος ἔχω ὁ ὑπόδειγμα παρέχω , καί δύναμαι εἶπον ὁ Ἡλίας , καί ὁ Μωϋσῆς , καί ὁ Ἰωάννης , καί ἕτερος τοιοῦτος μή μεριμήσαντας , ἵνα αὐτός κολάζω 89 , ὁ ἄλοφος μνημονεύω . ὁ μέν γάρ εἶπον ὁ Δίκαιος ἐκεῖνος , ἔχω · οὔκω λέγω , ὅτι οὐδέπω κατά ἐκεῖνος γίγνομαι . νυνί δέ σιγάω αὐτός , καί ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός παράγω , φάνσις αὐτός δείκνυμι πρόσφασις , καί ἐνταῦθα παλαιός μῖσος ·
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0227.1
δίζοντο . Ὅτι μὲν οὖν πολλοὶ οἱ τοῦτο κατορθώκότες εἰσιν , ἀπ’ αὐτῶν δυνατὸν ἡμῖν δεῖξαι τὸν ταῦτα φιλοσοφούντων καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας γενεᾶς . Ἄλλ’ ὅμιν τέως ἀρκεῖ τὸ μὴ πλεονεκτεῖν μαθεῖν , καὶ ὅτι καλὸν ἡ ἐλεημοσύνη , καὶ τὸ εἰδέναι ὅτι χρὴ τῶν ὄντων μεταδιδόναι . Ταῦτα γὰρ ἤν κατορθώσης , ἀγαπητέ , ταχέως καὶ ἐπ’ ἐκείνα βαδιεῖς . Τέως , τοίνυν τὴν πολυτελεῖαν ἀποθώμεθα τὴν περιττήν , καὶ ἀνασχωμεθα τῆς συμμετρίας , καὶ μάθωμεν ἀπὸ δικαίων πόνων κτάσθαι ἅπαντα ἄπερ μέλλομεν ἔχειν · ἐπεὶ καὶ ὁ μακάριος Ἰωάννης , ὅτε διελέγετο τοῖς περὶ τὴν τελωνείαν ἐσχολακόσι καὶ τοῖς στρατευομένοις , ἀρκεῖσθαι τοῖς ὀφελίοις προσέταξεν ¹⁶·¹⁸ . Ἐδοῦλετο μὲν γὰρ καὶ ἐπ’ ἑτέραν μεῖζονα αὐτοὺς ἀγαγεῖν φιλοσοφίαν · ἐπειδὴ δὲ οὐδέπω πρὸς ταῦτα ἦσαν ἐπισήδειοι , τὰ ἐλάττονα λέγει , ὡς εἰ τὰ ὑψηλότερα τούτων εἴπεν , οὐτ’ ἂν ἐκείνοις ¹⁶ προσέσχον , καὶ τούτων ἐξέπεσον ἂν . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς καταδεεστέροις ὑμᾶς γυμνάζομεν . Καὶ γὰρ ἔφως ἴσμεν , ὅτι μεῖζον ὑμῶν τῆς ἀκτημοσύνης τὸ φαῦτον , καὶ ὅσον ἀφέστηκεν ὁ οὐρανὸς τῆς γῆς , τοσοῦτον ὑμῶν ἡ φιλοσοφία ἐκείνη . Οὐκοῦν κἂν τῶν ἑσχάτων ἐπιλαβώμεθα ἐπιταγμάτων , οὐδὲ γὰρ αὐτὴ μικρὰ παραμυθία . Καίτοιγε παρ’ Ἕλλησι ¹⁶·¹⁸ ἐπέτακτον Ε . ¹⁶ ἐκεῖνοι C . E . ¹⁷ ποιῶμεν B . C . E . ¹⁸ γὰρ ] Add . θηρίοις Edd . Non habent Interprr ,
Lemmas: δίζω . ὅτι2 μέν οὖν πολύς ὁ οὗτος κατορθόω εἰμί , ἀπό αὐτός δυνατός ἐγώ δείκνυμι ὁ οὗτος φιλοσοφέω καί ἐπί ὁ ἡμέτερος γενεά . ἄλλος ὅμιν τέως ἀρκέω ὁ μή πλεονεκτέω μανθάνω , καί ὅτι καλός ὁ ἐλεημοσύνη , καί ὁ οἶδα ὅτι χρή ὁ εἰμί μεταδίδωμι . οὗτος γάρ ἐάν κατόρθωση , ἀγαπητός , ταχέως καί ἐπί ἐκεῖνος βαδίζω . Τέως , τοίνυν ὁ πολυτέλεια ἀποτίθημι ὁ περισσός , καί ἀνέχω ὁ συμμετρία , καί μανθάνω ἀπό Δίκαιος πόνος κτείνω ἅπας Ἄπερ μέλλω ἔχω · ἐπεί καί ὁ μακάριος Ἰωάννης , ὅτε διαλέγω ὁ περί ὁ τελωνεία σχολάζω καί ὁ στρατεύω , ἀρκέω ὁ ὀφείλω προστάσσω ¹⁶·¹⁸ . Ἐδοῦλετο μέν γάρ καί ἐπί ἕτερος μείζων αὐτός ἄγω φιλοσοφία · ἐπεί δέ οὐδέπω πρός οὗτος εἰμί ἐπισήδειοι , ὁ μικρός λέγω , ὡς εἰμί ὁ ὑψηλός οὗτος εἶπον , οὐ εἄν ἐκεῖνος ¹⁶ προσέχω , καί οὗτος ἐκπίπτω εἄν . Ζεύς δή οὗτος καί ἐγώ ἐν ὁ καταδεής σύ γυμνάζω . καί γάρ φάος οἶδα , ὅτι μείζων σύ ὁ ἀκτημοσύνη ὁ φημί , καί ὅσος ἀφίστημι ὁ οὐρανός ὁ γῆ , τοσοῦτος σύ ὁ φιλοσοφία ἐκεῖνος . οὐκοῦν κἀν ὁ ἔσχατος ἐπιλαμβάνω ἐπίταγμα , οὐδέ γάρ αὐτός μικρός παραμυθία . καίτοι παρά Ἕλλην ¹⁶·¹⁸ ἐπιτάσσω Ε . ¹⁶ ἐκεῖνος C . E . ¹⁷ ποιέω B . C . E . ¹⁸ γάρ ] Add . θηρίον Edd . Non habent Interprr ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0227.2
τινες καὶ τοῦτο κατώρθωσαν , εἰ καὶ μὴ μετὰ τῆς προσήκουσας γνώμης , καὶ τὰ ὄντα ἅπαντα ἀπεδύσαντο . Ἄλλ’ ὅμως ἡμεῖς ἀρχούμεθα ἐφ’ ὑμῶν τὴν ἐλεημοσύνην βαφίλῃ παρέχεσθαι [ 274 ] παρ’ ὑμῶν ταχέως γὰρ καὶ ἐπ’ ἐκεῖνα ἥξομεν , ἂν οὕτως προβαίνωμεν . Εἰ δὲ μὴδὲ τοῦτο ποιῶμεν ¹⁷ , τίνος ἂν εἴημεν συγγνώμης ἄξιοι , οἱ τοὺς ἐν τῇ πελαμίᾳ σπερβάντας κλευόμενοι , καὶ τὸν παρ’ Ἑλλήσι φιλοσόφων ἐλάττους φαινόμενοι ; Τί ἄν εἰποιμεν , ὅταν ὀφειλόντες εἶναι ἄγγελοι καὶ υἱοὶ Θεοῦ , μὴδὲ τὸ ἀνθρώπου εἶναι διατρώμεν ; Τὸ γὰρ ἀρπάζειν καὶ πλεονεκτεῖν οὐ τῆς ἀνθρώπων ἡμερότητος , ἀλλὰ τῆς τῶν θηρίων ὠμότητος · μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων γεῖρους οἱ τοὺς ἀλλοτρίους ἐπιθυμεῖνοι . Τοῖς μὲν γὰρ ¹⁸ ἀπὸ φύσεως τοῦτο πρήσσειν · ἡμεῖς δὲ οἱ λόγῳ τιμηθέντες , καὶ πρὸς τὰ παρὰ φύσις καταπίπτοντες δυσγένειαν , τίνὰς ἀπολαυσόμεθα συγγνώμης ; Ἐννοήσαντες τοίνυν τὰ μέτρα τῆς προκειμένης ἡμῖν φιλοσοφίας , μᾶν εἰς τὰ μέσα φθάσωμεν , ἵνα καὶ τῆς μελλούσης ἀπαλλαγῶμεν κολάσεως , καὶ ὧδὶ προβαίνοντες ἐπ’ αὐτὴν ἐλθώμεν τὴν κερυφὴν τῶν ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰῶνων . Ἀμήν .
Lemmas: τις καί οὗτος κατορθόω , εἰμί καί μή μετά ὁ προσακούω γνώμη , καί ὁ εἰμί ἅπας ἀποδύω . ἄλλος ὅμως ἐγώ ἄρχω ἐπί σύ ὁ ἐλεημοσύνη βαφίλῃ παρέχω [ 274 ] παρά σύ ταχέως γάρ καί ἐπί ἐκεῖνος ἥκω , εἄν οὕτως προβαίνω . εἰμί δέ μηδέ οὗτος ποιέω ¹⁷ , τίς εἄν εἰμί συγγνώμη ἄξιος , ὁ ὁ ἐν ὁ πελαμίᾳ σπερβάντας κλέω , καί ὁ παρά Ἕλλην φιλόσοφος μικρός φαίνω ; τις ἄν εἶπον , ὅταν ὀφείλω εἰμί ἄγγελος καί υἱός Θεός , μηδέ ὁ ἄνθρωπος εἰμί διατρέω ; ὁ γάρ ἁρπάζω καί πλεονεκτέω οὖον ὁ ἄνθρωπος ἡμερότης , ἀλλά ὁ ὁ θηρίον ὠμότης · μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος γειροος ὁ ὁ ἀλλότριος επιθυμεινοος . ὁ μέν γάρ ¹⁸ ἀπό φύσις οὗτος πράσσω · ἐγώ δέ ὁ λόγος τιμάω , καί πρός ὁ παρά φύσις καταπίπτω δυσγένεια , τις ἀπολαύω συγγνώμη ; ἐννοέω τοίνυν ὁ μέτρον ὁ πρόκειμαι ἐγώ φιλοσοφία , τιμή εἰς ὁ μέσος φθάνω , ἵνα καί ὁ μέλλω ἀπαλλάσσω κόλασις , καί ὧδε προβαίνω ἐπί αὐτός ἔρχομαι ὁ κερυφημι ὁ ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0227.3
ΟΜΙΛΙΑ ΚΒ .
Lemmas: Ὁμιλία ΚΒ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0227.4
Καταμαθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ , πῶς αὐξάνει · οὐ κοπιά , οὐδὲ νήθει · λέγω δὲ ὑμῖν , ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ¹⁹·²⁰ ὡς ἕν τούτων .
Lemmas: καταμανθάνω ὁ κρίνον ὁ ἀγρός , πῶς αὐξάνω · οὖον κοπιάω , οὐδέ νήθω · λέγω δέ σύ , ὅτι οὐδέ Σολομών ἐν πᾶς ὁ δόξα αὐτός περιβάλλω ¹⁹·²⁰ ὡς εἷς οὗτος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0232.1
μεριμνῶμεν , ὑπὲρ δὲ τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς οὐκέτι , ἀλλ' ἀντεστρέψαμεν τῇ τάξει , ἐκατέρωθεν μαχόμενοι τοῖς λεγόμενοις . Σκοπεῖς γάρ · μὴ ζητεῖτε τὰ παρόντα , φησί , καὶ δῆλον · ἡμεῖς δὲ ταῦτα ζητοῦμεν διηνεκῶς . Ζητεῖτε τὰ ἐπὶ ὑρανία , φησίν · ἡμεῖς δὲ οὐδὲ μικρὰν ὥραν ἐκεῖνα ζητοῦμεν , ἀλλ' ὅσην ὑπὲρ τῶν βιωτικῶν ἐπιδεικνύμεθα τὴν μέριμναν , τοσαύτην ἐν τοῖς πνευματικοῖς ἔχομεν τὴν ὀλιγωρίαν , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλείονα . Ἄλλ' οὐκ ἀεὶ ταῦτα προχωρεῖ , οὐδὲ ἀεὶ ταῦτα ἐνδέχεται . Ἰδοὺ δέκα ἡμέρας καταφρονοῦντες , ἰδοὺ εἴκοσιν , ἰδοὺ ἐκατὸν · οὐκ ἀνάγκη πάντως ἀπελθεῖν , καὶ ἐμπeseῖν εἰς τὰς τοῦ δικάζοντος χεῖρας · Ἄλλ' ἔχει παραμυθίαν τὴν ἀναβολήν . Καὶ ποία παραμυθία , τοῦ καλῶς ἐχάντος ἡμᾶς μὴ προσδοκᾶν κώλασιν μὴ τιμωρίαν ; Εἰ γὰρ βούλεῖ παραμυθίαν τινὰ ἀπὸ τῆς ἀναβολῆς ταύτης λαβεῖν , λάβε τὴν ἀπὸ τῆς μετανοίας καρποῦμενον διόρθωσιν . Καὶ γὰρ εἰ τὴν μέλλειν τὴν τιμωρίαν παραφύγειν τινα εἶναι νομίζεις , πολλῷ μᾶλλον κέρδος τὸ μὴ περιπεσεῖν τῇ τιμωρίᾳ . Καταχρησώμεθα τοίνυν τῇ μελλήσει ταύτῃ πρὸς τὸ παντελῶς ἀπαλλαγῆναι τῶν ἐπικειμένων δεινῶν . Οὐδὲ γάρ 27 φορετικὸν , οὐδὲ ἐπαχθὲς τι τῶν ἐπιταχθέντων ἐστίν · Ἄλλ' οὕτως [ 281 ] εὐκολὰ πάντα καὶ ῥάβδια , ὡς προαἱρεῖσθαι μόνον 28 αἰσθανομένους γνῶσιν πάντα δυνήσεσθαι ἰνῦσαι , κἂν μυρίων ὧν μὲν ὑπεύθυνοι πληγμελημάτων 29 . Καὶ γὰρ ὁ Μανασσης · μιᾶσμα ἤπειρα ἦν τεσληχώς , καὶ γὰρ κατὰ τῶν ἁγίων τὰς χεῖρας ἐξεῖνεν , καὶ τὰ βελύγματα εἰς τὸν ναὸν εἰσήγαγε , καὶ φωνὴν τὴν πόλιν ἐνέπλησε , καὶ πολλὰ ἕτερα εἰργάσατο συγγνώμης μείζονα · ἀλλ' ὅμως μετὰ τὴν τοσαύτην καὶ τῆς κακίας παρανομίαν , ἀπαντὰ ἀπενίκατο ἐκεῖνα . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ; Μετανοίᾳ καὶ γνῶμῃ .
Lemmas: μεριμνάω , ὑπέρ δέ ὁ ἐν ὁ οὐρανός οὐκέτι , ἀλλά ἀντιστρέφω ὁ τάξις , ἑκατέρωθεν μάχομαι ὁ λέγω . σκοπέω γάρ · μή ζητέω ὁ πάρειμι , φημί , καί δῆλος · ἐγώ δέ οὗτος ζητέω διηνεκής . ζητέω ὁ ἐπί ὑρανία , φημί · ἐγώ δέ οὐδέ μικρός ὥρα ἐκεῖνος ζητέω , ἀλλά ὅσος ὑπέρ ὁ βιωτικός ἐπιδείκνυμι ὁ μέριμνα , τοσοῦτος ἐν ὁ πνευματικός ἔχω ὁ ὀλιγωρία , μᾶλλον δέ καί πολύς πλείων . ἄλλος οὐ ἀεί οὗτος προχωρέω , οὐδέ ἀεί οὗτος ἐνδέχομαι . ἰδέ δέκα ἡμέρα καταφρονέω , ἰδού εἴκοσι , ἰδού ἑκατόν · οὐ ἀνάγκη πάντως ἀπέρχομαι , καί ἐμπίς εἰς ὁ ὁ δικάζω χείρ · ἄλλος ἔχω παραμυθία ὁ ἀναβολή . καί ποῖος παραμυθία , ὁ καλῶς χάσκω ἐγώ μή προσδοκάω κῶλος μή τιμωρία ; εἰμί γάρ βούλομαι παραμυθία τις ἀπό ὁ ἀναβολή οὗτος λαμβάνω , λαμβάνω ὁ ἀπό ὁ μετάνοια καρπόω διόρθωσις . καί γάρ εἰμί ὁ μέλλω ὁ τιμωρία παραφεύγω τις εἰμί νομίζω , πολύς μᾶλλον κέρδος ὁ μή περιπίπτω ὁ τιμωρία . Καταχράω τοίνυν ὁ μέλλω οὗτος πρός ὁ παντελῶς ἀπαλλάσσω ὁ ἐπίκειμαι δεινός . οὐδέ γάρ 27 φορετικὸν , οὐδέ ἐπαχθής τίς ὁ ἐπιτάσσω εἰμί · ἄλλος οὕτως [ 281 ] εύκολος πᾶς καί ῥαβδίον , ὡς προαιρέω μόνος 28 αἰσθάνομαι γνῶσις πᾶς δύναμαι ἰνέω , κἀν μυρίος ὅς μέν ὑπεύθυνος πληγμελημάτων 29 . καί γάρ ὁ Μανασσῆς · μίασμα πείρω εἰμί τέλλω , καί γάρ κατά ὁ ἅγιος ὁ χείρ ἐκφέρω , καί ὁ βέλυγμα εἰς ὁ ναός εἰσάγω , καί φωνή ὁ πόλις ἐμπίμπλημι , καί πολύς ἕτερος ἐργάζομαι συγγνώμη μείζων · ἀλλά ὅμως μετά ὁ τοσοῦτος καί ὁ κακία παρανομία , ἀπαντάω ἀποφέρω ἐκεῖνος . Πῶς καί τίς τρόπος ; μετάνοια καί γνώμη .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0232.2
ε' . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἕστιν οὐδὲν ἀμάρτημα , ὅπερ οὐχ ἔχει καὶ παραχωρεῖ τῇ τῆς μετανοίας δυνάμει , μᾶλλον δὲ τῇ τοῦ Χριστοῦ 30 χάριτι . Καὶ γὰρ ἂν μεταβληθῶμεν 31 μόνον , αὐτὸν ἔχομεν συναφεζόμενον ἡμῖν · κἂν θελήσῃς γενέσθαι καλός , οὐδὲς ὁ κακῶν · μᾶλλον δὲ ἐστι μὲν ὁ κακῶν , ὁ διάβολος , οὐ μὴν 32 ἰσχύει , σοὶ τὰ ἀριστα πρὸς αἰρούμενῳ , καὶ ταύτῃ τὸν Θεὸν ἐπισπώμενῳ πρὸς συμμάχην . Ἄν δὲ σὺ μὴ βουληθῇ , ἀλλ' ἀποπηδήσῃς , πῶς ; σοὺ προσθήσεται ; Οὐδὲ γὰρ ἀνάγκη καὶ βία , ἀλλ' ἐκόντα βούλεται σῴζεσθαι . Εἰ γὰρ αὐτὸς οἰκείας ἔχων μεσοῦντά σε καὶ ἀποστρεφόμενον , καὶ συνεχῶς ἀποπιδύντα καὶ φεύγοντα , οὐχ ἂν ἔλειο κατέχειν , καὶ ταῦτα δεόμενος αὐτοῦ τῆς διακονίας · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ μὴ διὰ σὲν οἰκεῖαν χρείαν , ἀλλὰ διὰ τὴν σὴν σωτηρίαν πάντα ποιῶν , οὐχ ἂν ἔλειο σε πρὸς βίαν κατέχειν · ὥσπερ οὖν ἐὰν προαιρέσῃ ἐπιθεῖναι μόνον , οὐχ ὁν ἔλειο σε ποτε προσθεῖναι , οὐδ' ὁν οἴσω ὁ διάβολος ποθῇ . Ὡστε ἡμεῖς αἴτιοι τῆς ἀπωλείας τῆς ἡμετέρας ἐσμέν . Οὐδὲ γὰρ προσερχόμεθα αὐτῷ , οὐδὲ ἐντυγχάνομεν , οὐδὲ πειραζόμεθα , ὡς χρή · ἀλλὰ κἂν προσελθῶμεν , τοῦτο ποιοῦμεν οὐχ ὡς ὀφειλόντες λαβεῖν , οὐδὲ μετὰ τῆς προσήκουσας πίστεως , οὐδὲ ὡς ἀπαιτοῦντες , ἀλλὰ χασμοῦνοι καὶ ἀναπεπώκότες πάντα ποιοῦμεν . Κατοῖγε βούλεται ἀπαιτεῖσθαι παρ' ἡμῶν ὁ Θεός , καὶ χάριν ἔχει σοι τοῦτο πολλήν . Μόνως γὰρ οὐτος ὁ χρεώστης , ὅταν ἀπαιτῇσῃ , χάριν ἔχει , καὶ ἂ μὴ ἐδωνείσαμεν δίδως . Κἂν μὲν σφοδρῶς , τὸν ἐπικείμενον τὸν ἀπαιτοῦντα , καὶ ἂ μὴ ἔλαβε παρ' ἡμῶν καταβάλλει · ἂν δὲ νωθρῶς , καὶ αὐτὸς διαβάλλεται , οὐ διὰ τὴν βού -
Lemmas: εἰ . οὖον γάρ εἰμί , οὐ ἕστiν οὐδείς ἁμάρτημα , ὅσπερ οὐ ἔχω καί παραχωρέω ὁ ὁ μετάνοια δύναμις , μᾶλλον δέ ὁ ὁ Χριστός 30 χάρις . καί γάρ εἄν μεταβάλλω 31 μόνος , αὐτός ἔχω συνάπτω ἐγώ · κἀν ἐθέλω γίγνομαι καλός , οὐδή ὁ κακός · μᾶλλον δέ εἰμί μέν ὁ κακός , ὁ διάβολος , οὖον μήv 32 ἰσχύω , σύ ὁ ἀγαθός πρός αἱρέω , καί οὗτος ὁ θεός ἐπισπάω πρός συμμάχομαι . ἄν δέ σύ μή βούλομαι , ἀλλά ἀποπηδάω , πῶς ; σύ προστίθημι ; οὐδέ γάρ ἀνάγκη καί βία , ἀλλά ἑκών βούλομαι σῴζω . εἰμί γάρ αὐτός οἰκεῖος ἔχω μέσος σύ καί ἀποστρέφω , καί συνεχῶς ἀποπιδύω καί φεύγω , οὐ εἄν λείος καταχέω , καί οὗτος δήω αὐτός ὁ διακονία · πολύς μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ μή διά Σεν οἰκεῖος χρεία , ἀλλά διά ὁ σός σωτηρία πᾶς ποιέω , οὐ εἄν λείος σύ πρός βία καταχέω · ὥσπερ οὖν ἐάν προαίρεση ἐπιτίθημι μόνος , οὐ εἰμί λείος σύ ποτός προστίθημι , οὐδέ εἰμί φέρω ὁ διάβολος πίνω . ὡστε ἐγώ αἴτιος ὁ ἀπώλεια ὁ ἡμέτερος εἰμί . οὐδέ γάρ προσέρχομαι αὐτός , οὐδέ ἐντυγχάνω , οὐδέ πειράζω , ὡς χρή · ἀλλά κἀν προσέρχομαι , οὗτος ποιέω οὐ ὡς ὀφείλω λαμβάνω , οὐδέ μετά ὁ προσακούω πίστις , οὐδέ ὡς ἀπαιτέω , ἀλλά χασμουνοος καί ἀναπίνω πᾶς ποιέω . κάτω βούλομαι ἀπαιτέω παρά ἐγώ ὁ Θεός , καί χάρις ἔχω σύ οὗτος πολύς . Μόνος γάρ οὐτος ὁ χρεώστης , ὅταν ἀπαιτέω , χάρις ἔχω , καί ὅς μή εδωνεισω δίδωμι . κἀν μέν σφοδρός , ὁ ἐπίκειμαι ὁ ἀπαιτέω , καί ὅς μή λαμβάνω παρά ἐγώ καταβάλλω · εἄν δέ νωθρός , καί αὐτός διαβάλλω , οὖον διά ὁ βοῦς -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0232.4
ζ' . Ὦφελεν καὶ ἡμεῖς οὕτω διεφερμάνθην , ὡς ἐκεῖνα τὰ σπλάγχνα πρὸς τὴν ἀγάπην διανίσταται τὴν ἡμετέραν . Ἄλλ' ἀφορμὴν ἐπιζητεῖ μόνον τοῦτο τὸ πῦρ · κἂν μικρὸν αὐτῷ παράσχῃς · σπινθηρίῳ , ὀλιγοτρον ἀνάπτεται φλόγα εὐεργεσίας . Οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ ὑβρισται , ἀγανακτεῖ , ἀλλ' ἐπειδὴ σὺ ὁ ὑβρίσων εἶ , καὶ ταύτῃ γινόμενος πάρονος . Εἰ γὰρ ἡμεῖς πονηρὰν δυνεῖς , τῶν παίδων ὑβριζόντων , ὑπὲρ ἐκείνων ἀλγοῦμεν , πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ μηδὲ ὑβρισθῆναι δυνάμενος , ὑπὲρ σοῦ τοῦ ὑβριζόντος ἀγανακτεῖ . Ἄλλ' ἡμεῖς ὁ φύσει ἀγαπητοῦς , πολλῷ μᾶλλον ὁ ὑπὲρ φύσιν φιλόστοργος . Εἰ γὰρ καὶ ἐπιλάθωται , φησί , γυνὴ τὰ ἔκτομα τῆς κοιλίας αὐτῆς , ἀλλ' ἐγὼ οὐχ ἐπιλήσσομαί σου . Προσελθῶμεν τοίνυν
Lemmas: γῆ . ὀφείλω καί ἐγώ οὗτος διαφέρω , ὡς ἐκεῖνος ὁ σπλάγχνον πρός ὁ ἀγάπη διανίσταμαι ὁ ἡμέτερος . ἄλλος ἀφορμή ἐπιζητέω μόνος οὗτος ὁ πῦρ · κἀν μικρός αὐτός παρέχω · σπινθηριάω , ολιγοτρος ἀνάπτω φλόξ εὐεργεσία . οὐδέ γάρ ἐπεί ὑβρίζω , ἀγανακτέω , ἀλλά ἐπεί σύ ὁ ὑβρίζω εἰμί , καί οὗτος γίγνομαι πάρων . εἰμί γάρ ἐγώ πονηρός δύο , ὁ παῖς ὑβρίζω , ὑπέρ ἐκεῖνος ἀλγέω , πολύς μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ μηδέ ὑβρίζω δύναμαι , ὑπέρ σύ ὁ ὑβρίζω ἀγανακτέω . ἄλλος ἐγώ ὁ φύσις ἀγαπητός , πολύς μᾶλλον ὁ ὑπέρ φύσις φιλόστοργος . εἰμί γάρ καί ἐπιλανθάνομαι , φημί , γυνή ὁ ἔκτομος ὁ κοιλία αὐτός , ἀλλά ἐγώ οὐ ἐπιλήθω σύ . προσέρχομαι τοίνυν
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.1
αὐτῷ καὶ εἶπωμεν · Ναί , Κύριε · καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἔσθλει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν ⁶⁶,⁶⁷ κυρίων αὐτῶν . [ 283 ] Προσεξὼμεν εὐκαίρως , ἀκαίρως · μᾶλλον δὲ οὐδέποτε ἔστιν ἀκαίρως προσελθεῖν · ἀκαιρον γὰρ τὸ μὴ διηνεκῶς προσπίπτειν . Τὸν γὰρ ἐπιθυμοῦντα διδόναι διαπαντὸς εὐκαιρον αἰτεῖν . Ὄσπερ γὰρ τὸ ἀναπνεῖν οὐδέποτε ἀκαιρον , οὕτως οὐδὲ τὸ αἰτεῖν , ἀλλὰ τὸ μὴ αἰτεῖν ἀκαιρον . Καὶ γὰρ καθάπερ τῆς ἀναπνοῆς δεόμεθα ταύτης , οὕτω καὶ τῆς παρ’ αὐτοῦ βοηθείας · κἂν θέλῶμεν , ῥάδιως αὐτὸν ἐπικαλεσάμεθα . Καὶ τοῦτο δηλῶν ὁ προφήτης , καὶ δεινῶς τῆς εὐεργεσίας τοῦ δεῖ παρεσκευασμένου , ἔλεγεν · Ἄς ὁρθρὸν ἔτοιμον εὕρησόμεν αὐτόν . Ὑσάκης γὰρ νὰ προσἐλθῶμεν , ἀναμένοντα τὰ παρ’ ἡμῶν ὀφόμεθα . Εἰ δὲ οὐδὲν ἀπὸ τῆς πηγάζουσης αὐτοῦ ἀρετῆς ἀρρύμθαι , ἡμέτερον τὸ ἔγκλημα ἅπαν . Τοῦτο γοῦν καὶ Ἰουδαίοις ἔγχαλὼν ἔλεγεν · Τὸ δὲ ἕλεός μου ὡς νεφέλη πρωινή , καὶ ὡς ὄρόσος ὀρθρινὴ παραπαρευομένη . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτῳ ἔστιν · Ἐγὼ μὲν τὰ παρ’ ἐμαυτοῦ πάντα παρἔσχον · ὑμεῖς δὲ , ὡπερ ἥλιος θερμὸς ἐπὶν καὶ τὴν νεφέλην καὶ τὴν δρόσον διακρούσεται καὶ ἀποκρύπτει , οὕτω διὰ τῆς πολλῆς πονηρίας τὴν ἄφαστον ἀνστειλάτε φιλοτιμίαν . Ὁ καὶ αὐτὸ πάλιν προνοία ἐστιν . Ὅταν γὰρ καὶ ⁶⁸ ἀναξίους ἴσῃ τοῦ παθεῖν εὑ , ἐπίζει τὰς εὐεργεσίας ,
Lemmas: αὐτός καί εἶπον · Ναίς , κύριος · καί γάρ ὁ κυνάριον εἰσέρχομαι ἀπό ὁ ψιχίον ὁ πίπτω ἀπό ὁ τράπεζα ὁ ⁶⁶,⁶⁷ κύριος αὐτός . [ 283 ] Προσέχω εὔκαιρος , ἄκαιρος · μᾶλλον δέ οὐδέποτε εἰμί ἄκαιρος προσέρχομαι · ἀκαιρέω γάρ ὁ μή διηνεκής προσπίπτω . ὁ γάρ ἐπιθυμέω δίδωμι διαπαντός Εὔκαιρον αἰτέω . ὅσπερ γάρ ὁ ἀναπνέω οὐδέποτε ἀκαιρέω , οὕτως οὐδέ ὁ αἰτέω , ἀλλά ὁ μή αἰτέω ἀκαιρέω . καί γάρ καθάπερ ὁ ἀναπνοή δήω οὗτος , οὗτος καί ὁ παρά αὐτός βοήθεια · κἀν ἐθέλω , ῥᾳδίως αὐτός ἐπικαλέω . καί οὗτος δηλόω ὁ προφήτης , καί δεινῶς ὁ εὐεργεσία ὁ δεῖ παρασκευάζω , λέγω · ἄς ὄρθρος ἑτοῖμος εὑρίσκω αὐτός . Ὑσάκης γάρ νή προσέρχομαι , ἀναμένω ὁ παρά ἐγώ ὁράω . εἰμί δέ οὐδείς ἀπό ὁ πηγαζουω αὐτός ἀρετή ἀρρύμθαι , ἡμέτερος ὁ ἔγκλημα ἅπας . οὗτος γοῦν καί Ἰουδαῖος ἐγχαλάω λέγω · ὁ δέ ἔλεος ἐγώ ὡς νεφέλη πρωινός , καί ὡς ὄρος ὀρθρινός παραπαρευμαι . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ἐγώ μέν ὁ παρά ἐμαυτοῦ πᾶς παρέχω · σύ δέ , ὅσπερ ἥλιος θερμός ἐπί καί ὁ νεφέλη καί ὁ δρόσος διακρούω καί ἀποκρύπτω , οὗτος διά ὁ πολύς πονηρία ὁ ἀφίστημι ἀναστέλλω φιλοτιμία . ὁ καί αὐτός πάλιν πρόνοια εἰμί . ὅταν γάρ καί ⁶⁸ ἀνάξιος ἴσος ὁ πάσχω ὅς , ἐπιζέω ὁ εὐεργεσία ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.2
ἵνα μὴ ῥαθυμοὺς ἡμᾶς ἐργάσῃται . Ἄν δὲ μεταβαλόμεθα μικρόν , καὶ τοσοῦτον ὅσον γνῶναι ἔτι ἡμάρτομεν , ὑπὸ τὰς πτυχὰς ἀναβλέψαι · ὅταν τὸ πέλαγος χεῖται · καὶ ὅσα ἂν πλεῖον λάβῃς , τοσοῦτον μᾶλλον χαίρει · καὶ ταύτῃ πρὸς τὸ πλεῖον δοῦναι διανίσταται πάλιν . Καὶ γὰρ πλοῦτον οἴκειον τὴν ἡμετέραν ἡγεῖται σωτηρίαν , καὶ τὸ δύνασθαι διαφύλαξ τοὺς αἰτοῦντας ὅπερ ⁶⁹ σὺν καὶ ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγεν · Πλουτῶν εἰς πάντας καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους αὐτόν . Ὅταν γὰρ μὴ αἰτῶμεν , τότε ἀργίζει · ὅταν μὴ αἰτῶμεν , τότε ἀποστρέφεται . Διὰ τοῦτο ἐπιψύχυσεν , ἵνα ἡμᾶς πλουσίους ἐργάσῃται · διὰ τοῦτο καὶ ⁷⁰ πάντα ὑπέστη ἑκεῖνα , ἵνα ἡμᾶς ἐκκαλέσῃται πρὸς τὸ αἰτεῖν . Μὴ τοίνυν ἀπογνῶμεν · ἀλλ’ ἔχοντες τοσαύτας ἀφορμὰς καὶ χρηστὰς ἐλπίδας , κἂν καθ’ ἑκάστην ἀμαρτάνωμεν τὴν ἡμέραν , προσήλωμεν παρακαλοῦντες , δεόμενοι , τὴν ἄφεσιν τῶν πλημμελημάτων αἰτοῦντες . Οὕτω γὰρ καὶ πρὸς τὸ ἀμαρτάνειν ὀκνηρότεροι λοιπὸν ἐσόμεθα , καὶ τὸν διάβολον ἀποσβήσομεν , καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν ἐκκαλοῦμεθα , καὶ τῶν μελλόντων ἐπικυδηθῆναι ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἵνα μή ῥᾴθυμος ἐγώ ἐργάζομαι . ἄν δέ μεταβάλω μικρός , καί τοσοῦτος ὅσος γιγνώσκω ἔτι ἁμαρτάνω , ὑπό ὁ πτυχή ἀναβλέπω · ὅταν ὁ πέλαγος χέω · καί ὅσος εἄν πλείων λαμβάνω , τοσοῦτος μᾶλλον χαίρω · καί οὗτος πρός ὁ πλείων δίδωμι διανίσταμαι πάλιν . καί γάρ πλοῦτος οἰκέω ὁ ἡμέτερος ἡγέομαι σωτηρία , καί ὁ δύναμαι διαφυλάσσω ὁ αἰτέω ὅσπερ ⁶⁹ σύν καί ὁ Παῦλος δηλόω λέγω · Πλοῦτος εἰς πᾶς καί ἐπί πᾶς ὁ ἐπικαλέω αὐτός . ὅταν γάρ μή αἰτέω , τότε αργιζεω · ὅταν μή αἰτέω , τότε ἀποστρέφω . Ζεύς οὗτος ἐπιψύχω , ἵνα ἐγώ πλούσιος ἐργάζομαι · διά οὗτος καί ⁷⁰ πᾶς ὑφίστημι ἐκεῖνος , ἵνα ἐγώ ἐκκαλέω πρός ὁ αἰτέω . μή τοίνυν ἀπογιγνώσκω · ἀλλά ἔχω τοσοῦτος ἀφορμή καί χρηστός ἐλπίς , κἀν κατά ἕκαστος ἁμαρτάνω ὁ ἡμέρα , προσηλόω παρακαλέω , δήω , ὁ ἄφεσις ὁ πλημμέλημα αἰτέω . οὕτως γάρ καί πρός ὁ ἁμαρτάνω ὀκνηρός λοιπός εἰμί , καί ὁ διάβολος ἀποσβέννυμι , καί ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία ἐκκαλέω , καί ὁ μέλλω ἐπικυδηθῆναι ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.3
ΚΓ ΟΜΙΛΙΑ ΚΓ .
Lemmas: ΚΓ Ὁμιλία ΚΓ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.4
Μὴ κρίνετε , ἵνα μὴ κριθῆτε .
Lemmas: μή κρίνω , ἵνα μή κρίνω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.5
[ 284 ] α’ . Τί οὖν ; οὐ γὰρ τοὺς ἀμαρτάνοντας ἐγκαλεῖν ; Καὶ γὰρ ὁ Παῦλος τοῦ τοῦτο φησι · μᾶλλον δὲ κάκειδὲ Χριστὸς διὰ Παύλου , λέγων · Σὺ τί κρίνεις τὸν ἀδελφόν σου ; καὶ σὺ , τί ἐξουθενεῖς τὸν ἀδελφόν σου ; Καὶ , Σὺ τί εἶ , ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην ; Καὶ πάλιν · Ὄστε μὴ πρὸ καιροῦ τί κρίνετε , ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος . Πῶς οὖν ἐτέρωθι φησιν · Ἐλεήσατε , ἐπαίμησον , παρακαλέσατε ; Καὶ ⁷¹ , Τοὺς ἀμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἐλέγχε ; καὶ ὁ Χριστὸς διὰ τοῦ Πέτρου · Ὑπαγε , Ἐλέγχει αὐτὸν μεταξύ σου καὶ αὐτοῦ μόνου · κἂν παρακούσῃ , καὶ ἕτερους σαυτῷ πρόσθε · ἂν δὲ μηδὲ οὕτως ἐνθῷ , καὶ τὴν ἐκκλησίαν καταγγείλου ⁷² · καὶ τοσούτους ἐπέστησε τοὺς ἐπιτιμῶντας , καὶ οὐ μόνον τοὺς ἐπιτιμῶντας , ἀλλὰ καὶ κολάζοντας ; Τὸν γὰρ οὐδενὸς τούτων ἀκούσαντα ⁷³ , ἐκλεύσειν ὡς ἔθνικὸν ⁷⁴ εἶναι καὶ τελῶνην . Πῶς δὲ αὐτοὺς καὶ τὰς κλεῖς ἔδωκεν ; Εἰ γὰρ μὴ μέλλουσι κρίνειν , ἀπάντων ἔσοινται ἀχῖροι , καὶ μάτην τοῦ δεσμεύειν ⁷⁵ καὶ τοῦ λύειν ἔξουσίαν εἴληφασι . Καὶ ἄλλως δὲ , εἰ τοῦτο κρατηθεῖς , ἀπαντα οἴχήνεσται , καὶ τὰ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις , καὶ τὰ ἐν ταῖς πόλεσι , καὶ τὰ ἐν ταῖς οἰκίαις . Καὶ γὰρ ὁ δεσπότης τὸν οἰκέτην , καὶ ἡ δεσποῖνα τὴν θεραπαινίδα , καὶ ὁ πατὴρ τὸν υἱόν , καὶ ὁ φίλος τὸν φίλον ἐὰν μὴ κρίνωσιν , ἐπιδοῦναι καὶ τῆς κακίας . Καὶ τί λέγω , ὁ φίλος τὸν φίλον ; Τοὺς ἐχθροὺς ἐὰν μὴ κρίνωμεν , οὐδέποτε καταλῦσαι δυνήσομεθα τὴν ἐχθρόν , ἀλλ’ ἄνω καὶ κάτω πάντα γενήσεται . Τί ποτ’ οὖν ἐστι τὸ εἰρημένον ; Προσέχομεν μετὰ ἀκριβείας , ἵνα μὴ τὰ φάρμακα τῆς σωτηρίας καὶ τοὺς τῆς εἰρήνης νόμους νομίζῃ τις ἀνατροπῆς εἶναι καὶ συγχύσεως νόμους .
Lemmas: [ 284 ] ὅς . τις οὖν ; οὖον γάρ ὁ ἁμαρτάνω ἐγκαλέω ; καί γάρ ὁ Παῦλος ὁ οὗτος φημί · μᾶλλον δέ κάκειδὲ Χριστός διά Παῦλος , λέγω · σύ τίς κρίνω ὁ ἀδελφός σύ ; καί σύ , τίς ἐξουθενέω ὁ ἀδελφός σύ ; καί , σύ τίς εἰμί , ὁ κρίνω ἀλλότριος οἰκέτης ; καί πάλιν · ὅστε μή πρό καιρός τίς κρίνω , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὁ Κύριος . Πῶς οὖν ἑτέρωθι φημί · ἐλεάω , ἐπαίμησον , παρακαλέω ; καί ⁷¹ , ὁ ἁμαρτάνω ἐνώπιος πᾶς ἔλεγχος ; καί ὁ Χριστός διά ὁ Πέτρος · ὑπάγω , ἔλεγχος αὐτός μεταξύ σύ καί αὐτός μόνος · κἀν παρακούω , καί έτερος σεαυτοῦ πρόσθεν · εἄν δέ μηδέ οὕτως ἐντίθημι , καί ὁ ἐκκλησία καταγγέλλω ⁷² · καί τοσοῦτος ἐφίστημι ὁ ἐπιτιμάω , καί οὖον μόνος ὁ ἐπιτιμάω , ἀλλά καί κολάζω ; ὁ γάρ οὐδείς οὗτος ἀκούω ⁷³ , ἐκλύω ὡς ἐθνικός ⁷⁴ εἰμί καί τελώνης . Πῶς δέ αὐτός καί ὁ κλείς δίδωμι ; εἰμί γάρ μή μέλλω κρίνω , ἀπαντάω εἰμί αχιροος , καί μάτην ὁ δεσμεύω ⁷⁵ καί ὁ λύω ἐξουσία λαμβάνω . καί ἄλλως δέ , εἰμί οὗτος κρατέω , ἅπας οἴχομαι , καί ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία , καί ὁ ἐν ὁ πόλις , καί ὁ ἐν ὁ οἰκίον . καί γάρ ὁ δεσπότης ὁ οἰκέτης , καί ὁ δέσποινα ὁ θεραπαινίς , καί ὁ πατήρ ὁ υἱός , καί ὁ φίλος ὁ φίλος ἐάν μή κρίνω , ἐπιδίδωμι καί ὁ κακία . καί τίς λέγω , ὁ φίλος ὁ φίλος ; ὁ ἐχθρός ἐάν μή κρίνω , οὐδέποτε καταλύω δύναμαι ὁ ἐχθρός , ἀλλά ἄνω καί κάτω πᾶς γίγνομαι . τις πρός οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; προσέχω μετά ἀκρίβεια , ἵνα μή ὁ φάρμακον ὁ σωτηρία καί ὁ ὁ εἰρήνη νόμος νομίζω τις ἀνατροπή εἰμί καί σύγχυσις νόμος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0235.6
Μάλιστα μὲν γὰρ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς ἐνεδείξατο τοὺς νοῦν ἔχουσι τοῦ νόμου τούτου τὴν ἀρετήν , εἰπών · Τί βλέπεις τὸ μίχρος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου , τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου καὶ κατανοεῖς ; Εἰ δὲ πολλοὺς τῶν ῥαθυμοτέρων ⁷⁷ ἀσαφέστερον ἐτι εἶναι δοκεῖ , ἀνύθιν αὐτὸ διαλύσαι πειράσομαι . Ἐνταῦθα γὰρ , ὡς ἔμοιγε δοκεῖ , οὐχ ἀπλῶς ἀπαντα τὰ ἁμαρτματα κελεύει μὴ κρίνειν , οὐδὲ ἀπλῶς ἀπαγορεύει τὸ τοιούτων ποιεῖν ⁷⁸ , ἀλλὰ τοὺς μυρίοις γέμουςι κακῶν , καὶ ἄλλοις ὑπὲρ τῶν τυγχόντων ἐπεμβαίνουσι . Δοκεῖ δὲ μοι καὶ Ἰουδαίοις ἐνταῦθα αἰνίττεσθαι , ὅτι πικροὶ τῶν πλησίων ἔντες κατηγοροῦσι , μικρῶν ἐνεκεν καὶ οὐδαμῶν , αὐτοὶ τὰ μεγάλα ἀνεπισήμως ἡμαρτηκότες · ὁ καὶ πρὸς τοῦ τελεί διενδύων αὐτοὺς λέγειν , ὅτι δεσμεύετε φορτία βαρεὰ καὶ δυσβάστακτα , ὑμεῖς δὲ τῷ δακτύλῳ οὐ θέλετε κινησαὶ αὐτά · καὶ , Ἀπουδεκατοῦτε τὸ [ 285 ] ἡδύσμονον καὶ τὸ ἄνηθον , καὶ καταλείπετε ⁷⁹ τὰ βαρύτερα τοῦ νόμου , τὴν κρίσιν , καὶ τὸν ἔλεον , καὶ τὴν πίστιν . Δοκεῖ μὲν οὖν καὶ πρὸς τοῦτους ἀποτεῖνεσθαι , προανατελλὼν αὐτοὺς ἐν οἷς ἐμελλον τὸν μαθητῶν κατηγορεῖν . Εἰ γὰρ καὶ μηδὲν ἦμαρτον ἐκεῖνοι τοιούτων , ἀλλ’ ὅμως ἐκεῖνοι πλημμελήματα ἐνομίζετο εἶναι · οἷον , τὸ Σάββατον μὴ τηρεῖν , τὸ χεῖρα ἀντίποι ἐσθίειν , τὰ μετὰ τελωνῶν κατακλίνεσθαι · ⁸⁰ καὶ ἄλλοις φησιν · Οἱ τὸν κώνωπα διὰλλόντες , καὶ τὴν κάμηλον καταπίνοντες . Πλὴν καὶ κοινὸν τὸν περὶ τούτων τίθησι νόμον . Καὶ Κορινθίοις δὲ ὁ Παῦλος οὐχ ἀπλῶς ἐκέλευσε μὴ κρίνειν , ἀλλὰ τοὺς ὑπὲρ ἑαυτοὺς μὴ κρίνειν , καὶ δι’ ὑποδείαν μὴ ⁸¹ ὡμολογημένην · οὐχ ἀπλῶς τοὺς ἀμαρτάνοντας μὴ διορθοῦν . Καὶ οὐδὲ ἀδιορίστως
Lemmas: μάλιστα μέν γάρ καί διά ὁ ἑξῆς ἐνδείκνυμι ὁ νόος ἔχω ὁ νόμος οὗτος ὁ ἀρετή , εἶπον · τις βλέπω ὁ μιχρως ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός σύ , ὁ δέ δοκός ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός σύ καί κατανοέω ; εἰμί δέ πολύς ὁ ῥάθυμος ⁷⁷ ἀσαφής ἔτι εἰμί δοκέω , ἀνύθιν αὐτός διαλύω πειράζω . ἐνταῦθα γάρ , ὡς ἐγώ δοκέω , οὐ ἀπλόος ἅπας ὁ ἁμαρτματα κελεύω μή κρίνω , οὐδέ ἀπλόος ἀπαγορεύω ὁ τοιοῦτος ποιέω ⁷⁸ , ἀλλά ὁ μυρίος γέμων κακός , καί ἄλλος ὑπέρ ὁ τυγχάνω ἐπεμβαίνω . δοκέω δέ ἐγώ καί Ἰουδαῖος ἐνταῦθα αἰνίσσομαι , ὅτι πικρός ὁ πλησίος ἐναιρέω κατηγορέω , μικρός ἕνεκα καί οὐδαμός , αὐτός ὁ μέγας ανεπισήμως ἁμαρτάνω · ὁ καί πρός ὁ τελέω διενδύω αὐτός λέγω , ὅτι δεσμεύω φορτίον βάρος καί δυσβάστακτος , σύ δέ ὁ δάκτυλος οὖον ἐθέλω κινέω αὐτός · καί , απουδεκατοω ὁ [ 285 ] ἡδύσμονον καί ὁ ἄνηθον , καί καταλείπω ⁷⁹ ὁ βαρύς ὁ νόμος , ὁ κρίσις , καί ὁ ἔλεος , καί ὁ πίστις . δοκέω μέν οὖν καί πρός οὗτος ἀποτείνω , προανατέλλω αὐτός ἐν ὅς μέλλω ὁ μαθητής κατηγορέω . εἰμί γάρ καί μηδείς ἁμαρτάνω ἐκεῖνος τοιοῦτος , ἀλλά ὅμως ἐκεῖνος πλημμέλημα νομίζω εἰμί · οἷος , ὁ σάββατον μή τηρέω , ὁ χείρ ἀντίποι ἐσθίω , ὁ μετά τελώνης κατακλίνω · ⁸⁰ καί ἄλλος φημί · ὁ ὁ κώνωψ διαιρέω , καί ὁ κάμηλος καταπίνω . πλήν καί κοινός ὁ περί οὗτος τίθημι νόμος . καί Κορίνθιος δέ ὁ Παῦλος οὐ ἀπλόος κελεύω μή κρίνω , ἀλλά ὁ ὑπέρ ἑαυτοῦ μή κρίνω , καί διά ὑποδείαν μή ⁸¹ ὁμολογέω · οὐ ἀπλόος ὁ ἁμαρτάνω μή διορθόω . καί οὐδέ ἀδιορίστως
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0236.1
ἀπας · τότε ἐπετίμα , ἀλλὰ μαθηταὶ περὶ διδασκάλων τοῦτο ποιούσιν ἐπίπληκτε , καὶ τοῖς μὲν κακῶν ὑπευθύνους οὐσί , τοὺς 61 ἀνευθύνους διαβάλλουσιν . Ὦπερ οὖν καὶ ὁ Χριστὸς ἐνταῦθα ἠγέλατο · καὶ οὐχ ἀπλῶς ἠγέλασε , ἀλλὰ καὶ πολὺν ἐπέστησε τὸν φόβον . καὶ τὴν κολασιν ἀπαραίτητον . Ἐν ᾧ γὰρ κρίνετε κρίνετε , φησί , κριθήσεσθε . Οὐ γὰρ ἐκεῖνον καταδιδάξεις , φησίν , ἀλλὰ σαυτὸν , καὶ προφέρω σοι · ποιεῖς τὸ δικαστήριον , καὶ ἀρχιεὺς τὰς εὐθύνας . Ὦσπερ οὖν ἐν τῇ τῶν ἁμαρτημάτων ἀφέσει παρ’ ἡμῶν αἱ ἀρχαί , οὕτω καὶ ἐν ταύτῃ τῇ κρίσει παρ’ ἡμῶν τὰ μέτρα τῆς καταδίκης τίθεται . Οὐδὲ γὰρ ὀνειδίζειν δεῖ , οὐδὲ ἐπεμβαίνειν , ἀλλὰ νουθετεῖν · οὐ κακηγορεῖν 62 , ἀλλὰ συμβουλεύειν · οὐδὲ μετὰ ἀπονοίας ἐπιτίθεσθαι , ἀλλὰ μετὰ φιλοστοργίας διορθοῦν . Οὐ γὰρ ἐκείνου , ἀλλὰ σαυτὸν ἐκταῦθ’ παραδίδως · τί τιμωρᾷ , μὴ φειδόμενος αὐτοῦ , ἵν’ ἂν δέῃ ψήφισθαι περὶ τῶν πεπλημμελημένων αὐτῷ .
Lemmas: ἅπας · τότε ἐπιτιμάω , ἀλλά μαθητής περί διδάσκαλος οὗτος ποιέω ἐπίπληκτος , καί ὁ μέν κακός ὑπεύθυνος ὄντα , ὁ 61 ἀνεύθυνος διαβάλλω . ὅσπερ οὖν καί ὁ Χριστός ἐνταῦθα γελάω · καί οὐ ἀπλόος γελάω , ἀλλά καί πολύς ἐφίστημι ὁ φόβος . καί ὁ κόλασις ἀπαραίτητος . ἐν ὅς γάρ κρίνω κρίνω , φημί , κρίνω . οὖον γάρ ἐκεῖνος καταδιδάσκω , φημί , ἀλλά σαυτοῦ , καί προφέρω σύ · ποιέω ὁ δικαστήριον , καί ἀρχίζω ὁ εὐθύνω . ὥσπερ οὖν ἐν ὁ ὁ ἁμάρτημα ἄφεσις παρά ἐγώ ὁ ἀρχή , οὗτος καί ἐν οὗτος ὁ κρίσις παρά ἐγώ ὁ μέτρον ὁ καταδίκη τίθημι . οὐδέ γάρ ὀνειδίζω δεῖ , οὐδέ ἐπεμβαίνω , ἀλλά νουθετέω · οὖον κακηγορέω 62 , ἀλλά συμβουλεύω · οὐδέ μετά ἀπόνοια ἐπιτίθημι , ἀλλά μετά φιλοστοργία διορθόω . οὖον γάρ ἐκεῖνος , ἀλλά σαυτοῦ κτείνω παραδίδωμι · τίς τιμωρός , μή φείδομαι αὐτός , ἵνα εἄν δήω ψηφίζω περί ὁ πλημμελέω αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0236.4
γ’ . Ὦ τοίνυν ἐκάλεσε διὰ τῶν εἰρημένων , τοῦτο ἐστι , τὸν ὑπεύθυνον ὄντα μυρίως κακοῖς μὴ πικρὸν εἶναι δικαστήν τῶν ἑτέρους πλημμελουμένων , καὶ μάλιστα ὅταν μικρὰ ταῦτα ἦ · οὐ τὸ ἐλέγχειν , οὐδὲ τὸ διορθοῦν ἀνατρέπων , ἀλλὰ τὸ τῶν οἰκείων ἀμελεῖν κακῶν , καὶ τοῖς ἄλλοτρίοις ἐνάλλεσθαι . Καὶ γὰρ εἰς μεγάλην ἐπιδίδοναι κακίαν ἐποιοῦ τοῦτο , διπλὴν πογησάν εἰσάγων 75 . Ὦ γὰρ μελετῶν ἀμελεῖ μὲν τῶν ἑαυτοῦ μεγάλων ὄντων , ἐξετάζειν δὲ τὰ ἑτέρων πικρὸς μικρὰ ὄντα καὶ εὐτελῆ , διπλῇ διεφθείρετο · τῷ τε τῶν οἰκείων καταφρονεῖν , τῷ τε ἔδρας καὶ ἀπεχθείας πρὸς ἅπαντας ἀναδέχεσθαι , καὶ εἰς ἐσχάτην ὠμότητα καὶ τὸ ἀσυμπάθες καθ’ ἑκάστην ἀλείφεσθαι τὴν ἡμέραν . Ταῦτ’ οὖν ἅπαντα ἀνελὼν διὰ τῆς καλῆς ταύτης νομοθεσίας , ἐπήγαγε πάλιν ἑτερον παράγγελμα , λέγων · Μὴ δώτε τὰ ἅγια τοῖς κυσί , μηδὲ βλήτε τοὺς μαργαρίτας 76 ἐμπροσθεν τῶν χοίρων . Καὶ τοῦτο προῦν , φησίν 77 , ἐκέλευσεν · Ὦ ἡκού -
Lemmas: γε . ὦ τοίνυν καλέω διά ὁ εἴρω , οὗτος εἰμί , ὁ ὑπεύθυνος εἰμί μυρίος κακός μή πικρός εἰμί δικαστής ὁ ἕτερος πλημμελέω , καί μάλιστα ὅταν μικρός οὗτος εἰμί · οὖον ὁ ἐλέγχω , οὐδέ ὁ διορθόω ἀνατρέπω , ἀλλά ὁ ὁ οἰκέω ἀμελέω κακός , καί ὁ ἀλλότριος ἐνάλλομαι . καί γάρ εἰς μέγας ἐπιδίδωμι κακία ποιέω οὗτος , διπλός πογησάν εἰσάγω 75 . ὦ γάρ μελέτη ἀμελής μέν ὁ ἑαυτοῦ μέγας εἰμί , ἐξετάζω δέ ὁ ἕτερος πικρός μικρός εἰμί καί εὐτελής , διπλόος διαφθείρω · ὁ τε ὁ οἰκέω καταφρονέω , ὁ τε δράω καί ἀπέχθεια πρός ἅπας ἀναδέχομαι , καί εἰς ἔσχατος ὠμότης καί ὁ ασυμπαθής κατά ἕκαστος ἀλείφω ὁ ἡμέρα . ταῦτα οὖν ἅπας ἀναιρέω διά ὁ καλός οὗτος νομοθεσία , ἐπάγω πάλιν ἕτερος παράγγελμα , λέγω · μή δίδωμι ὁ ἅγιος ὁ κύω , μηδέ βάλλω ὁ μαργαρίτης 76 ἔμπροσθεν ὁ χοῖρος . καί οὗτος προέρχομαι , φημί 77 , κελεύω · ὦ ἥκω -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0240.2
ε' . Εἶδες λογισμὸν ἀπόρρητον ² , ἰκανὸν καὶ τὸν σφοδρα ἀπεγνωκότα πρὸς χρηστὰς διανοηθῆσαι ἐλπίδας ; Ἐνταῦθα μὲν οὖν ἀπὸ τῶν πατέρων τὴν ἀγαθότητα δείκνυσιν · ἐν δὲ τοῖς ἑμπροσθεν ἀπὸ τῶν μεζόνων ὧν ἔδωκεν , ἀπὸ τῆς ψυχῆς , ἀπὸ τοῦ σώματος · καὶ οὐδαμοῦ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν τίθησιν , οὐδὲ εἰς μέσον παράγει τὴν ἑαυτοῦ παρουσίαν · ὅ γὰρ οὕτω τὸν Υἱὸν πρὸς σάρφην ἐχθούσαι σπεύσας , πῶς οὐ πάντα ἡμῖν χαριεῖται ; Οὐδέπω γὰρ ἦν ἐκδεδορμένος . Ἄλλ' ὁ μὲν Παῦλος τοῦτο τίθησιν , οὕτω λέγων · Ὦς γε τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐχ ἔφείσαστο , πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται ; Λοιπὸς δὲ ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων αὐτοὺς ἐπὶ διαλέγεται . Εἰτα δεῖνός ἐστι οὐτε εὐχὴ δεῖ θαρρεῖν , ἀμελούσας τῶν καθ' ἑαυτούς , οὔτε σπουδάζοντας τῇ οἰκείᾳ μόνον πιστεύειν σπουδῇ , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνυβὴν ἐπὶ ζητεῖν βοηθεῖν , καὶ τὰ παρ' ἐκείνων συνεισφέρειν , συνεχῶς τοῦτο κακείνοι τίθησι . Καὶ γὰρ παραίνεσας πολλά , καὶ εὐχεσθαι ἰδίδαξε , καὶ διδάξας εὐχεσθαι , πάλιν ἐπὶ τὴν παραίνεσιν [ 291 ] τῶν πρακτέων ἤλθεν · εἶτα ἀπ' ἐκείνου πάλιν ἐπὶ τὸ δεῖν εὐχεσθαι συνεχῶς , εἰπών · Αἰτεῖτε , καὶ ζητεῖτε , καὶ κρούετε · καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ἐπὶ τὸ δεῖν καὶ αὐτοὺς σπουδάζους
Lemmas: εἰ . εἶδον λογισμός ἀπόρρητος ² , ἱκανός καί ὁ σφόδρα ἀπογιγνώσκω πρός χρηστός διανοέομαι ἐλπίς ; ἐνταῦθα μέν οὖν ἀπό ὁ πατήρ ὁ ἀγαθότης δείκνυμι · ἐν δέ ὁ ἔμπροσθεν ἀπό ὁ μέγας ὅς δίδωμι , ἀπό ὁ Ψυχή , ἀπό ὁ σῶμα · καί οὐδαμοῦ ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγαθός τίθημι , οὐδέ εἰς μέσος παράγω ὁ ἑαυτοῦ παρουσία · ὅς γάρ οὗτος ὁ υἱός πρός σάρπη ἐχθέω σπεύδω , πῶς οὖον πᾶς ἐγώ χαρίζομαι ; οὐδέπω γάρ εἰμί ἐκδίδωμι . ἄλλος ὁ μέν Παῦλος οὗτος τίθημι , οὗτος λέγω · οὖς γε ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι , πῶς οὐ καί σύν αὐτός ὁ πᾶς ἐγώ χαρίζω ; λοιπός δέ ἀπό ὁ ἀνθρώπινος αὐτός ἐπί διαλέγω . εἶτα δεῖνα εἰμί οὐ εὐχή δεῖ θαρσέω , ἀμελέω ὁ κατά ἑαυτοῦ , οὔτε σπουδάζω ὁ οἰκεῖος μόνος πιστεύω σπουδή , ἀλλά καί ὁ ανυβαινω ἐπί ζητέω βοηθέω , καί ὁ παρά ἐκεῖνος συνεισφέρω , συνεχῶς οὗτος ἐκεῖνος τίθημι . καί γάρ παραινέω πολύς , καί εὔχομαι ἰδίδαξε , καί διδάσκω εὔχομαι , πάλιν ἐπί ὁ παραίνεσις [ 291 ] ὁ πρακτέος ἔρχομαι · εἶτα ἀπό ἐκεῖνος πάλιν ἐπί ὁ δήω εὔχομαι συνεχῶς , εἶπον · αἰτέω , καί ζητέω , καί κρούω · καί ἐντεῦθεν πάλιν ἐπί ὁ δήω καί αὐτός σπουδάζω
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0240.3
εἶναι · Πάντα γάρ , φησίν , ὅσα ἂν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι , καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς · ἐν βραχεῖ πάντα ἀνακεφαλαιοῦνος , καὶ δεῖν ὡς τὴ σύγτομος ἡ ἀρετή , καὶ ῥαβία , καὶ πᾶσι γνώριμος . Καὶ οὐδὲ ἀπλῶς εἶπε , Πάντα ὅσα ἂν θέλητε · ἀλλὰ , Πάντα σὺν ὅσα ἂν θέλητε . Τὸ γὰρ οὖν τοῦτο , οὐχ ἀπλῶς προσέθηκεν , ἀλλ' ἀντιτύπτων · Εἰ Βούλεσθε , φησίν , ἀκούεσθαι , μετ' ἐκείνων ὑπείπον καὶ ταῦτα ποιεῖτε . Ποία δὲ ταῦτα ; Ὄσα ἂν Βούλησθε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι . Εἶδες πῶς ἔδειξε καὶ ἐντεῦθεν , ὅτι μετὰ τῆς εὐχῆς καὶ πολιτεία · ἡμῖν ἀκριβοῦς δεῖ ; Καὶ οὐχ εἶπεν , Ὄσα θέλεις γενέσθαι σοι παρὰ τοῦ Θεοῦ , ταῦτα ποιεῖ εἰς τὸν πλησίον · ἄνα μὴ λέγης , Καὶ πῶς δυνατός ; ἐκεῖνος Θεός , ἐγὼ δὲ ἄνθρωπος · ἀλλ' , Ὄσα ἂν θέλῃς γενέσθαι σοι παρὰ τοῦ ὁμοδούλου , ταῦτα καὶ αὐτὸς περὶ τὸν πλησίον ἐπιδείκνυσον . Τὶ τοῦτο κωφότερον ; τὶ δικαιότερον ; Εἶτα καὶ τὸ ἐγώμιμον πρὸ τῶν ἐπαλίων μέγιστον . Οὕτος γὰρ ἐστὶν ὁ νόμος , καὶ οἱ προφῆται . Ὦθεν δήλω , ὅτι κατὰ φύσιν ἡμῖν ἡ ἀρετή , καὶ οὐχὼν τὰ δέοντα ἄπαντες ἴσμεν , καὶ οὐχ οἷόν τε εἰς ἀγνοίας οὐδέποτε καταφυγεῖν .
Lemmas: εἰμί · Πάν γάρ , φημί , ὅσος εἄν ἐθέλω ἵνα ποιέω σύ ὁ ἄνθρωπος , καί σύ ποιέω αὐτός · ἐν βραχύς πᾶς ἀνακεφαλαιόω , καί δήω ὡς ὅς σύγτομος ὁ ἀρετή , καί ῥαβία , καί πᾶς γνώριμος . καί οὐδέ ἀπλόος εἶπον , Πάν ὅσος εἄν ἐθέλω · ἀλλά , Πάν σύν ὅσος εἄν ἐθέλω . ὁ γάρ οὖν οὗτος , οὐ ἀπλόος προστίθημι , ἀλλά ἀντιτύπτω · εἰμί βούλομαι , φημί , ἀκούω , μετά ἐκεῖνος ὑπεῖπον καί οὗτος ποιέω . Ποία δέ οὗτος ; ὅσος εἄν βούλομαι ἵνα ποιέω σύ ὁ ἄνθρωπος . εἶδον πῶς δείκνυμι καί ἐντεῦθεν , ὅτι μετά ὁ εὐχή καί πολιτεία · ἐγώ ἀκριβής δεῖ ; καί οὐ εἶπον , ὅσος ἐθέλω γίγνομαι σύ παρά ὁ Θεός , οὗτος ποιέω εἰς ὁ πλησίος · ἄναξ μή λέγω , καί πῶς δυνατός ; ἐκεῖνος Θεός , ἐγώ δέ ἄνθρωπος · ἀλλά , ὅσος εἄν ἐθέλω γίγνομαι σύ παρά ὁ ὁμόδουλος , οὗτος καί αὐτός περί ὁ πλησίος ἐπιδείκνυμι . τίς οὗτος κωφός ; τίς Δίκαιος ; εἶτα καί ὁ ἐγώμιμον πρό ὁ ἐπαλίων μέγας . οὗτος γάρ εἰμί ὁ νόμος , καί ὁ προφήτης . ὤθω δῆλος , ὅτι κατά φύσις ἐγώ ὁ ἀρετή , καί οὐχὼν ὁ δήω ἀπάντομαι οἶδα , καί οὐ οἷος τε εἰς ἄγνοια οὐδέποτε καταφεύγω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0240.5
ζ' . Εἰ δὲ τινες αὐτὴν καὶ οὕτως ἐπίπονον εἶναι νομίζουσι ,
Lemmas: γῆ . εἰμί δέ τις αὐτός καί οὕτως ἐπίπονος εἰμί νομίζω ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0248.1
ΚΑʹ ΟΜΙΛΙΑ
Lemmas: καί Ὁμιλία
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0248.2
Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι , Κύριε , Κύριε , εἰσелеύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἀλλʼ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Πατρὸς μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς .
Lemmas: οὖον πᾶς ὁ λέγω ἐγώ , κύριος , κύριος , εισелеυσετα εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ ποιέω ὁ θέλημα ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν οὐρανός .