joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0148.5
ἀνθρώπου πλασθέντος . Ὁ τρόμος γὰρ ὑμῶν , φησί , καὶ ὁ φόβος ἔσται ἐπὶ τὰ θνητὰ · καὶ οὐκ ἐγένετο · ἀνάξιον γὰρ ἑαυτὸν τῆς 97 ἀρχῆς ἀπέφηνεν · ὥσπερ οὖν καὶ Ἰούδας . Ἴνα γὰρ μὴτε ταῖς ἀποφάσει τῆς κολάσεως ἀπογνῶντες τινές , 98 σκληρότεροι γένωνται , μὴτε ταῖς τῶν χρηστῶν ὑποσχέσεσιν ἀπλῶς ῥαθυμότεροι κατασίσιν , ἀμφότερα ταῦτα ἴσται διὰ τοῦ προειρημένου , ταυτὶ 99 λέγων · Κἂν ἀπελθῶσι , μὴ ἀπογνῶτε · δύνασαι γὰρ μετανοῆσαι , καὶ λύσαι μου τὴν ἀπόφασιν , ὡς Νινευῖται · καὶ ὑπόσχονται τι χρηστὸν , μὴ ἀναπίπτειν διὰ τὴν ὑπόσchein . Ἄν γὰρ ἀνάξιος φανῆς , οὐδὲν σε ὠφελήσει τὸ ὑποσχέσθαι με , ἀλλὰ μᾶλλον καὶ τιμωρηθήσεται · ἐγὼ γὰρ ἀξίω δτι ὑπογνώσμαι . Διὰ τοῦτο καὶ τότε διαλεγόμενος τοῖς μαθηταῖς , οὐχ ἀπλῶς ἐπηγγέλατο · οὐδὲ γὰρ εἶπεν , Ὑμεῖς , μόνον , ἀλλὰ 100 προσέθηκεν , οἱ ἀκολουθήσαντές μοι , ἵνα καὶ τὸν Ἰούδαν ἐκβάλῃ , καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα ἐρελίσχθαι . Οὔτε γὰρ πρὸς ἐκείνους ἐρρήτατο μόνους , οὔτε πρὸς Ἰούδαν λοιπὸν ἀνάξιον γεγενέμενον . Τοὺς μὲν οὖν μαθητὰς τὰ μέλλοντα ἐπηγγέλατο , λέγων · Καθίσεσθε ἐπὶ δώδεκα θρόνους · ἦσαν γὰρ ὑψηλότεροι λοιπὸν , καὶ οὐδὲ τῶν παρόντων ἐξήτουν · τοῖς δὲ ἄλλοις καὶ τὰ ἐνταῦθα ὑπογίνεται . Καὶ 101 πᾶς γὰρ , φησίν , ὅστις ἀφήσει ἀδελφοῦς , ἢ ἀδελφὰς , ἢ πατέρα , ἢ μητέρα , ἢ γυναῖκα , ἢ τέκνα , ἢ ἀγροὺς , ἢ οἰκίας , ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου , ἐκατονταπλασίονα λήψεται ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ , καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει . Ἴνα γὰρ μὴ τινες ἀκούσαντες τῆς , ὑμῖς , ἐξαίρετον 102 τῶν μαθητῶν τοῦτο εἶναι νομίσωσι ( λέγω δὲ τὸ τῶν μεγίστων καὶ πρωτεύειν τοῖς μέλλουσιν ἀπολαύειν ) , ἐξέτεινεν τὸν λόγον , καὶ ἥπλωσε τὴν ὑπόσχεσιν ἐπὶ τὴν γῆν ἀπασαν , καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων καὶ τὰ μέλλοντα πιστοῦται . Καὶ τοῖς μαθηταῖς δὲ ἐν προοιμίῳ [ 636 ] , ὅτε ἀτελέστερον διέκειντο , ἀπὸ τῶν παρόντῶν διέλεγεν 103 . Ὡστε γὰρ εἴλυσεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς θαλάσσης , καὶ τῆς τέχνης ἀπέστησε , καὶ ἀφεῖναι τὸ πλοῖον ἐκέλευσεν , οὐχ οὐρανῶν , οὐ θρόνους ἐμνημόνευσεν , ἀλλὰ τῶν ἐνταῦθα πραγμάτων , εἰπών · Ποιήσω ὑμᾶς ἀλιεῖς ἀνθρώπων · ἐπειδὴ δὲ ὑψηλότερους εἰργάσατο , τότε λοιπὸν καὶ περὶ τῶν ἐκεῖ διαλέγεται . β' . Τί δὲ ἐστι , Κρινοῦντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ ; Τοῦτέστι , κατακρίνοντες . Οὐ γὰρ δὴ δικασταὶ μέλλουσι καθέδεται 104 · ἀλλ' ὥσπερ τὴν βασιλείαν τοῦ νόμου κατακρινεῖ 105 τὴν γενεὰν ἐκείνην ἔφησε , καὶ οἱ Νινευῖται δὲ κατακρινούσιν αὐτοὺς · οὕτω δὴ καὶ οὗτοι . Διὰ τοῦτο οὐκ εἶπε , Τὰ ἔθνη καὶ τὸν οἰκουμένην , ἀλλὰ , Τὰς φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τοῖς αὐτοῖς ἦσαν τεθραμμένοι καὶ νόμοις καὶ θέσει καὶ πολιτείᾳ οἱ τε Ἰουδαῖοι καὶ οἱ ἀπόστολοι , ὅταν λέγωσιν οἱ Ἰουδαῖοι , δεῖ · Διὰ τοῦτο οὐκ ἡδυνήθην πιστεύσαι τῷ Χριστῷ , ὅτι ὁ νόμος ἐκώλυσε 106 καὶ παραγγέλματα αὐτοῦ δέχεσθαι , τούτους εἰς μέσον παραγαγὼν , τοὺς τὸν αὐτὸν δεξαμένους νόμον καὶ πιστεύσαντας , κατακρίνει πάντας ἐκεῖνους · ὅπερ καὶ ἤδη εἶπε 107 . Διὰ τοῦτο κριταὶ ὁμῶν αὐτοὶ ἔσονται . Καὶ τὴ μέγα αὐτοῖς ἐπηγγέλατο , φησίν ,
Lemmas: ἄνθρωπος πλάσσω . ὁ τρόμος γάρ σύ , φημί , καί ὁ φόβος εἰμί ἐπί ὁ θνητός · καί οὐ γίγνομαι · ἀνάξιος γάρ ἑαυτοῦ ὁ 97 ἀρχή ἀποφαίνω · ὥσπερ οὖν καί Ἰούδας . ἵνα γάρ μήτε ὁ ἀπόφασις ὁ κόλασις ἀπογιγνώσκω τις , 98 σκληρός γίγνομαι , μήτε ὁ ὁ χρηστός ὑπόσχεσις ἀπλόος ῥᾴθυμος κατασίσιν , ἀμφότερος οὗτος ἵστημι διά ὁ προερέω , οὗτος 99 λέγω · κἀν ἀπέρχομαι , μή ἀπογιγνώσκω · δύναμαι γάρ μετανοέω , καί λύω ἐγώ ὁ ἀπόφασις , ὡς Νινευῖται · καί υπόσχομαι τίς χρηστός , μή ἀναπίπτω διά ὁ ὕπος . ἄν γάρ ἀνάξιος φανός , οὐδείς σύ ὠφελέω ὁ ὑπισχνέομαι ἐγώ , ἀλλά μᾶλλον καί τιμωρέω · ἐγώ γάρ ἄξιος δ ὑπογνώσμαι . Ζεύς οὗτος καί τότε διαλέγω ὁ μαθητής , οὐ ἀπλόος ἐπαγγέλλω · οὐδέ γάρ εἶπον , σύ , μόνος , ἀλλά 100 προστίθημι , ὁ ἀκολουθέω ἐγώ , ἵνα καί ὁ Ἰούδας ἐκβάλλω , καί ὁ μετά οὗτος ἐρελίσχθαι . οὔτε γάρ πρός ἐκεῖνος ῥαίνω μόνος , οὔτε πρός Ἰούδας λοιπός ἀνάξιος γίγνομαι . ὁ μέν οὖν μαθητής ὁ μέλλω ἐπαγγέλλω , λέγω · καθίζω ἐπί δώδεκα θρόνος · εἰμί γάρ ὑψηλός λοιπός , καί οὐδέ ὁ πάρειμι ἐξαιτέω · ὁ δέ ἄλλος καί ὁ ἐνταῦθα ὑπογίγνομαι . καί 101 πᾶς γάρ , φημί , ὅστις ἀφίημι ἀδελφός , ἢ ἀδελφή , ἢ πατήρ , ἢ μήτηρ , ἢ γυνή , ἢ τέκνον , ἢ ἀγρός , ἢ οἰκίον , ἕνεκα ὁ ὄνομα ἐγώ , εκατονταπλασιαδων λαμβάνω ἐν ὁ αἰών οὗτος , καί ζωή αἰώνιος κληρονομέω . ἵνα γάρ μή τις ἀκούω ὁ , ὑμῖς , ἐξαίρω 102 ὁ μαθητής οὗτος εἰμί νομίζω ( λέγω δέ ὁ ὁ μέγας καί πρωτεύω ὁ μέλλω ἀπολαύω ) , ἐκτείνω ὁ λόγος , καί ἁπλόω ὁ ὑπόσχεσις ἐπί ὁ γῆ ἅπας , καί ἀπό ὁ πάρειμι καί ὁ μέλλω πιστόω . καί ὁ μαθητής δέ ἐν προοίμιον [ 636 ] , ὅτε ἀτελής διάκειμαι , ἀπό ὁ πάρειμι διαλέγω 103 . ὡστε γάρ εἰλύω αὐτός ἀπό ὁ θάλασσα , καί ὁ τέχνη ἀφίστημι , καί ἀφίημι ὁ πλοῖον κελεύω , οὐ οὐρανός , οὖον θρόνος μνημονεύω , ἀλλά ὁ ἐνταῦθα πρᾶγμα , εἶπον · ποιέω σύ ἁλιεύς ἄνθρωπος · ἐπεί δέ ψηλός ἐργάζομαι , τότε λοιπός καί περί ὁ ἐκεῖ διαλέγω . βε . τις δέ εἰμί , κρίνω ὁ δώδεκα φυλή ὁ Ἰσραήλ ; τουτέστι , κατακρίνω . οὖον γάρ δή δικαστής μέλλω καθοράω 104 · ἀλλά ὥσπερ ὁ βασίλειος ὁ νόμος κατακρίνω 105 ὁ γενεά ἐκεῖνος φημί , καί ὁ Νινευῖται δέ κατακρίνω αὐτός · οὗτος δή καί οὗτος . Ζεύς οὗτος οὐ εἶπον , ὁ ἔθνος καί ὁ οἰκέω , ἀλλά , ὁ φυλή ὁ Ἰσραήλ . ἐπεί γάρ ἐν ὁ αὐτός εἰμί τρέφω καί νόμος καί θέσις καί πολιτεία ὁ τε Ἰουδαῖος καί ὁ ἀπόστολος , ὅταν λέγω ὁ Ἰουδαῖος , δεῖ · Ζεύς οὗτος οὐ δύναμαι πιστεύω ὁ Χριστός , ὅτι ὁ νόμος κωλύω 106 καί παράγγελμα αὐτός δέχομαι , οὗτος εἰς μέσος παράγω , ὁ ὁ αὐτός δέχομαι νόμος καί πιστεύω , κατακρίνω πᾶς ἐκεῖνος · ὅσπερ καί ἤδη εἶπον 107 . Ζεύς οὗτος κριτής ὁμός αὐτός εἰμί . καί ὅς μέγας αὐτός ἐπαγγέλλω , φημί ,