joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0179.1
ἀγάπην , [ 217 ] διὰ γοῦν τὸ μὴ κεῖσθαι ἀτέλεστον 30 , ἐπειγέσεται δραμεῖν πρὸς τὸν λελυπημένον , καὶ καταλύσαι τὴν ἔχθραν . Διὰ τοῦτο καὶ ἐμφαντικώτατα ἀπαντα εἴρηκε , φοβῶν αὐτὸν καὶ διεγείρας . Εἰπὼν γάρ , Ἄρες τὸ δῶρόν σου , οὐκ ἔστη μέχρι τούτου , ἀλλ’ ἐπήγαγεν , Ἐπιφέρειν τὸν θυσιαστήριον ( χὰλ ἀπὸ τοῦ τόπου πάλιν εἰς φρικὴν αὐτὸν ἐμβάλλων ) , καὶ ἀπελθε . Καὶ οὐχ ἀπλῶς εἶπεν , Ἀπελθε , ἀλλὰ προσέθηκε , Πρῶτον , καὶ τότε λάβον πρόσφερε τὸ δῶρόν σου · διὰ πάντων τούτων δηλῶν , ὅτι οὐ δέχεται τοὺς ἀπεχθῶς πρὸς ἀλλήλους ἔχοντας αὐτὴ τὴν τράπεζα . Ἀκουέτωσαν οὖ μεμηνημένοι , ὅσοι μετὰ ἔχθρας προσέρχονται · ἀκουέτωσαν καὶ οἱ ἀμῦπτοι · καὶ γὰρ καὶ πρὸς τούτους ἔχει τι κοινὸν ὁ λόγος . Προσάγουσι γὰρ καὶ αὐτοὶ δῶρον καὶ θυσίαν , εὐχὴν λέγω καὶ ἐλεημοσύνην . Ὅτι γὰρ καὶ τοῦτο θυσία , ἀκούσον τί φησιν ὁ Προφήτης · Θυσία αἰρέσεως δοξάσει με · καὶ πάλιν , Θύσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰρέσεως · καὶ , Ἐπαρὼς τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή . Ὅστε καὶ εὐχὴν μετὰ τοιαύτης γνώμης προσάγης , βέλτιον ἀρνεῖν τὴν εὐχὴν , καὶ ἐπὶ τὴν κατάλλαγην ἀδελφῶν , καὶ τότε τὴν εὐχὴν προσφέρειν . Διὰ γὰρ τοῦτο πάντα ἐγένετο · διὰ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς ἄνθρωπος γέγονε , καὶ πάντα ἐκεῖνα ἐπραγτεύσατο , ἵνα ἡμᾶς συναγάγῃ . Ἐνταῦθα μὲν οὖν τὸν ἡδικηκὸτα πέμψει πρὸς τὸν ἡδικημένον · ἐν δὲ τῇ εὐχῇ τὸν ἡδικημένον ἄγει πρὸς τὸν ἡδικηκὸτα , καὶ καταλλάσσει . Ἐκεῖ μὲν γὰρ φησιν · Ἄρεσε τοῖς ἀνθρώποις τὰ ὀφειλήματα αὐτῶν · ἐνταῦθα δὲ · Ἐὰν ἔχῃ τι κατὰ σοῦ , ἀπελθε πρὸς αὐτόν . Μᾶλλον δὲ καὶ αὐτὸς ἄν μοι δοκεῖ τὸν ἡδικημένον ἀποστέλλειν · διόπερ οὐδὲ εἶπεν , Κατάλλαξον σεαυτὸν τῷ ἀδελφῷ σου , ἀλλὰ , Καταλλάγηθι · καὶ δοκεῖ μὲν ὑπὲρ τοῦ λελυπητοῦ εἶναι τὸ λεγόμενον , τὸ δὲ πᾶν ὑπὲρ τοῦ λελυπημένου ἐστίν . Ἄν γὰρ ἐκεῖνος καταλλάγῃ , φησὶ διὰ τῆς εἰς ἐκείνον ἀγάπης , καὶ ἐμὲ ἔξεις ἵλεων , καὶ μετὰ πολλῆς δυνάμεως τῆς παρρησίας τὴν θυσίαν προσάγεις . Εἰ δὲ φλεγμαίνεις ἐπὶ , ἐννοήσον ὅτι καὶγὴ ἡδὼς τὰ ἐμὰ καταφρονεῖσθαι κελεύω , ἵνα ἡμῖς φίλοι γένωμεν , καὶ ταῦτά σοι γενήσῃ παραμυθία τῆς ὀργῆς . Καὶ οὐχ εἶπεν , Ὅταν τὰ μεγάλα ἡδικημένῃ ἦς , τότε κατάλλαγῃ · ἀλλὰ , Κἂν τὸ τυχὸν ἔχῃ τι κατὰ σοῦ . Καὶ οὐ προσέθηκεν , Εἰτε δικαίως , εἰτε ἀδίκως · ἀλλ’ ἀπλῶς , Ἐὰν ἔχῃ τι κατὰ σοῦ . Κἂν γὰρ δικαίως , οὐδὲ οὕτως ἐπιτείνει δεῖ τὴν ἔχθραν · ἐπεὶ καὶ ὁ Χριστὸς δικαίως ἡμῖν ὠργίζετο , ἀλλ’ ὅμως , ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἐξέδωκεν εἰς σφαγὴν , μὴ λογισάμενος ἐκεῖνα τὰ παραπτώματα .
Lemmas: ἀγάπη , [ 217 ] διά γοῦν ὁ μή κεῖμαι ἀτέλεστος 30 , ἐπείγω τρέχω πρός ὁ λυπέω , καί καταλύω ὁ ἔχθρα . Ζεύς οὗτος καί ἐμφαντικός ἅπας εἴρω , φοβέω αὐτός καί διεγείρω . εἶπον γάρ , Ἄρης ὁ δῶρον σύ , οὐ ἵστημι μέχρι οὗτος , ἀλλά ἐπάγω , ἐπιφέρω ὁ θυσιαστήριον ( χαλ ἀπό ὁ τόπος πάλιν εἰς φρίκη αὐτός ἐμβάλλω ) , καί ἀπέρχομαι . καί οὐ ἀπλόος εἶπον , ἀπέρχομαι , ἀλλά προστίθημι , Πρῶτος , καί τότε λαμβάνω προσφέρω ὁ δῶρον σύ · διά πᾶς οὗτος δηλόω , ὅτι οὖον δέχομαι ὁ ἀπεχθῶς πρός ἀλλήλων ἔχω αὐτός ὁ τράπεζα . ἀκούω οὖον μιμνῄσκω , ὅσος μετά ἔχθρα προσέρχομαι · ἀκούω καί ὁ ἀμῦπτοι · καί γάρ καί πρός οὗτος ἔχω τίς κοινός ὁ λόγος . προσάγω γάρ καί αὐτός δῶρον καί θυσία , εὐχή λέγω καί ἐλεημοσύνη . ὅτι2 γάρ καί οὗτος θυσία , ἀκούω τίς φημί ὁ Προφήτης · Θυσία αἵρεσις δοξάζω ἐγώ · καί πάλιν , θύω ὁ Θεός θυσία αἵρεσις · καί , Ἐπαρὼς ὁ χείρ ἐγώ θυσία ἑσπερινός . ὅστε καί εὐχή μετά τοιοῦτος γνώμη προσάγω , ἀγαθός ἀρνέομαι ὁ εὐχή , καί ἐπί ὁ καταλλαγή ἀδελφός , καί τότε ὁ εὐχή προσφέρω . Ζεύς γάρ οὗτος πᾶς γίγνομαι · διά οὗτος καί ὁ θεός ἄνθρωπος γίγνομαι , καί πᾶς ἐκεῖνος πράσσω , ἵνα ἐγώ συνάγω . ἐνταῦθα μέν οὖν ὁ ἡδικηκὸτα πέμπω πρός ὁ ἀδικέω · ἐν δέ ὁ εὐχή ὁ ἀδικέω ἄγω πρός ὁ ἡδικηκὸτα , καί καταλλάσσω . ἐκεῖ μέν γάρ φημί · αρέσω ὁ ἄνθρωπος ὁ ὀφείλημα αὐτός · ἐνταῦθα δέ · ἐάν ἔχω τίς κατά σύ , ἀπέρχομαι πρός αὐτός . μᾶλλος δέ καί αὐτός ἄν ἐγώ δοκέω ὁ ἀδικέω ἀποστέλλω · διόπερ οὐδέ εἶπον , Κατάλλαξον σαυτοῦ ὁ ἀδελφός σύ , ἀλλά , καταλλάσσω · καί δοκέω μέν ὑπέρ ὁ λελυπητοῦ εἰμί ὁ λέγω , ὁ δέ πᾶς ὑπέρ ὁ λυπέω εἰμί . ἄν γάρ ἐκεῖνος καταλλαγή , φημί διά ὁ εἰς ἐκεῖνος ἀγάπη , καί ἐγώ ξέω ἵλαος , καί μετά πολύς δύναμις ὁ παρρησία ὁ θυσία προσάγω . εἰμί δέ φλεγμαίνω ἐπί , ἐννοέω ὅτι καὶγὴ ἡδύς ὁ ἐμός καταφρονέω κελεύω , ἵνα ἡμεῖς φίλος γίγνομαι , καί οὗτος σύ γίγνομαι παραμυθία ὁ ὀργή . καί οὐ εἶπον , ὅταν ὁ μέγας ἀδικέω εἰμί , τότε καταλλαγή · ἀλλά , κἀν ὁ τυγχάνω ἔχω τίς κατά σύ . καί οὖον προστίθημι , εἴτε δικαίως , εἴτε ἄδικος · ἀλλά ἀπλόος , ἐάν ἔχω τίς κατά σύ . κἀν γάρ δικαίως , οὐδέ οὕτως ἐπιτείνω δεῖ ὁ ἔχθρα · ἐπεί καί ὁ Χριστός δικαίως ἐγώ ὀργίζω , ἀλλά ὅμως , ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ ἐκδίδωμι εἰς σφαγή , μή λογίζομαι ἐκεῖνος ὁ παράπτωμα .