joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0224.3
μενος νόμον . Καὶ γὰρ καὶ ἡ 53 ἡ Παλαιὰ Διαθήκη καὶ πρὸς τὴν μελίσσῃ πέμπει , καὶ πρὸς τὴν μύριμπα , καὶ πρὸς τὴν τρυγῶνα , καὶ πρὸς τὴν χελιδῶνα . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ τοῦτο τιμῆς δείγμα , ὅταν ἄπερ ἐκεῖνα ἀπὸ φύσεως ἔχει 54 , ταῦτα δυνάμειά ἡμῖς κατορθοῦν τῇ προαιρέσει . Εἰ τοίνυν τῶν δι’ ἡμᾶς τοιαύτην ποιεῖται πρόνοιαν , πολλῷ μᾶλλον ἡμῶν · εἰ τῶν δούλων , πολλῷ μᾶλλον τοῦ δεσπότου . Διὰ τοῦτο ἔλεγεν , Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινά · καὶ οὐχ εἶπεν , ὅτι οὐ καπηλεύουσιν , οὐδὲ ἐμπορεύονται · ταῦτα γὰρ τῶν σφόδρα ἀπειρημένων ἦν · ἀλλὰ τί 55 ; Οὐ σπείρουσιν , οὐδὲ θερίζουσι . Τί οὖν ; οὐ δεῖ σπεῖραι ; φησίν . Οὐχ εἶπεν , ὅτι σπείρειν οὐ δεῖ , ἀλλ’ ὅτι μεριμνᾶν οὐ δεῖ · οὐδ’ ὅτι ἐργάζεσθαι οὐ χρεῖ , ἀλλ’ ὅτι 56 μικρόφυχον εἶναι καὶ κατατείνειν ἑαυτὸν ταῖς φροντίσιν οὐ χρεῖ . Ἐπεὶ καὶ τρέφεσθαι ἐκέλευσεν , ἀλλὰ μὴ μεριμνῶντας . Τοῦτον καὶ ὁ Δαυὶδ ἄνδρων προκαταβάλλεται τὸν λόγον , αἰνιγματωδῶς οὕτω λέγων · Ἀνοῖξες σὺ τῇ χειρὰ σου , καὶ ἐμπιάζεις πᾶν ζῷον εὐδοκίαν · καὶ πάλιν 57 , Τῷ διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφήν · αὐτῶν , καὶ τοῖς γεωργοῖς τῶν χοράων τοῖς ἐπι-καλουμένοις αὐτόν . Τίγες οὖν οὐχ ἐμφιρμονῶσαι 58 ; φησίν . Οὐκ ἥκουσας ὅσους 59 παρήγαγεν τῶν δικαίων ; Οὐχ ὁρῆς μετ’ ἐκείνων τὸν Ἰακὼβ ἀπὸ τῆς πατρῴας οἰκίας γυμνὸν ἀπάντων ἀναχωροῦντα ; οὐχ ἀκούεις αὐτοῦ εὐχομένου , καὶ λέγοντος ; Ἐὰν δώῃ μοι Κύριος ἄρτον φαγεῖν , καὶ ἱμάτιον περιβαλεῖν ; ὅπερ οὐχὶ μεριμνῶντος , ἀλλὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ τὸ πᾶν ζητοῦντος ἦν . Τοῦτο καὶ οἱ ἀπόστολοι κατῴρθουν , πάντα ρίψαντες , καὶ μὴ μεριμνῶντες · καὶ οἱ πεντακισχίλιοι , καὶ οἱ τρισχίλιοι 60 . Εἰ δὲ οὐχ ἀνάγκη , τοσούτων ἀκούσω ἡμῶν , ἀπολύσαι σαυτὸν τῶν χαλεπῶν τούτων δεσμῶν , τῶν ἀνῴγνον τοῦ πράγματος ἐννοήσας , κατάλυσον τὴν φροντίδα . Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν , φησί , μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πήχυν ἕνα ; Εἶδες 61 πῶς ἀπὸ τοῦ φανεροῦ καὶ τοῦ ἀφανῆς κατάδηλον ἐποίησεν ; Ὡσπερ γὰρ τῷ σώματι , φησίν , οὐδὲ μικρὸν πραγμαθεῖσα δύναφι μεριμνῶν οὕτως οὐδὲ τροφὴ συνάγεται ; εἰ [ 275 ] καὶ οὕτω νομίζεις . Ἀπὸ τούτου δήλον , ὅτι οὐχ ἡ ἡμετέρα σπουδή , ἀλλ’ ἡ τοῦ Θεοῦ πρόνοια , καὶ ἐν οἷς δοκοῦμεν ἐνεργεῖν , τὸ πᾶν ἀνέκει · ὡς ἂν 62 ἐκεῖνος ἡμᾶς ἐγκαταλίψη , οὐ φροντίς , οὐ μέριμνα , οὐ πόνος , οὐχ ἅλλο τῶν τοιούτων οὐδὲν φανείναι ποτε , ἀλλὰ πάντα οἴχθησεται . δ’ . 10 Μὴ τοίνυν νομίζωμεν ἀδύνατα εἶναι τὰ ἐπιτάγματα · πολλοὶ γὰρ εἰσὶν τὰ κατορθοῦντες αὐτὰ καὶ νῦν . Εἰ δὲ ἄγνωστος , θαυμαστὸν οὐδέν · ἐπεὶ καὶ Ἁλᾶ , ἐνόμιζεν εἶναι μόνος , ἀλλ’ ἠκούσεν , ὅτι Κατέλιπον ἐμμαντῶ ἐπτα-σχιλίους ἄνδρας . Ὦθεν δήλον ὅτι καὶ νῦν πολλοὶ · τὸν ἀποστολικὸν εἶναι ἐπιδειξαμένους βίον , καθάπερ καὶ οἱ τρισχίλιοι τότε , καὶ οἱ πεντακισχίλιοι . Εἰ δὲ οὐ πιστεύομεν , οὐ παρὰ τὸ μὴ εἶναι τοὺς κατορθοῦντας , ἀλλὰ παρὰ τὸ πολὺ τοῦ πράγματος ἀπέχενεν . Ὦσπερ οὖν ὁ μεθυών οὐχ ἐν εὐκόλως πιστεύσειεν , ὅτι ἐστιν ἄνθρωπός τις οὐδὲ ὕδατος ἀπογευσμένος · καὶ τοῦτο πολλοὶ κατῴρθωσαν ἐφ’ ἡμῶν 11 μοναχοί · καὶ ὁ μυρίδας γυναικὶ μεγύμνος , ὅτι εὐκόλως παραβενεῖν οὐδὲ τὰ ἀλλότρια ὁπτάζων , ὅτι καὶ τὰ αὐτοῦ τις ῥάδιως προήψεται · οὕτως οὐδὲ ὁ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν μυρίας φροντίδας ἑαυτὸς κατατιθέντος 12 οὐχ 13 εὐκόλως ἀν τοῦτο παρα -
Lemmas: μένος νόμος . καί γάρ καί ὁ 53 ὁ Παλαιά διαθήκη καί πρός ὁ μέλισσα πέμπω , καί πρός ὁ μύριμπα , καί πρός ὁ Τρυγώνα , καί πρός ὁ Χελιδώνα . οὖον μικρός δέ καί οὗτος τιμή δείγμα , ὅταν Ἄπερ ἐκεῖνος ἀπό φύσις ἔχω 54 , οὗτος δυνάμειά ἡμεῖς κατορθόω ὁ προαίρεσις . εἰμί τοίνυν ὁ διά ἐγώ τοιοῦτος ποιέω πρόνοια , πολύς μᾶλλον ἐγώ · εἰμί ὁ δοῦλος , πολύς μᾶλλον ὁ δεσπότης . Ζεύς οὗτος λέγω , ἐμβλέπω εἰς ὁ πετεινός · καί οὐ εἶπον , ὅτι οὖον καπηλεύω , οὐδέ ἐμπορεύομαι · οὗτος γάρ ὁ σφόδρα ἀπεῖπον εἰμί · ἀλλά τίς 55 ; οὖον σπείρω , οὐδέ θερίζω . τις οὖν ; οὖον δεῖ σπείρω ; φημί . οὐχ εἶπον , ὅτι σπείρω οὖον δεῖ , ἀλλά ὅτι μεριμνάω οὖον δεῖ · οὐδέ ὅτι ἐργάζομαι οὖον χρῷ , ἀλλά ὅτι 56 μικρόφυχον εἰμί καί κατατείνω ἑαυτοῦ ὁ φροντίς οὖον χρῷ . ἐπεί καί τρέφω κελεύω , ἀλλά μή μεριμνάω . οὗτος καί ὁ Δαυίδ Ἄνδρων προκαταβάλλω ὁ λόγος , αἰνιγματωδῶς οὗτος λέγω · ανοίγω σύ ὁ χείρ σύ , καί εμπιαζω πᾶς ζῷον εὐδοκία · καί πάλιν 57 , ὁ δίδωμι ὁ κτῆνος τροφή · αὐτός , καί ὁ γεωργός ὁ χόρα ὁ ἐπικαλέω αὐτός . Τίγα οὖν οὐ εμφιρμονοεω 58 ; φημί . οὐ ἀκούω ὅσος 59 παράγω ὁ Δίκαιος ; οὐχ ὁράω μετά ἐκεῖνος ὁ Ἰακώβ ἀπό ὁ πατρῷος οἰκίον γυμνός ἀπαντάω ἀναχωρέω ; οὐ ἀκούω αὐτός εὔχομαι , καί λέγω ; ἐάν δίδωμι ἐγώ Κύριος ἄρτος ἐσθίω , καί ἱμάτιον περιβάλλω ; ὅσπερ οὐ μεριμνάω , ἀλλά παρά ὁ Θεός ὁ πᾶς ζητέω εἰμί . οὗτος καί ὁ ἀπόστολος κατορθόω , πᾶς ρίβω , καί μή μεριμνάω · καί ὁ πεντακισχίλιοι , καί ὁ τρισχίλιοι 60 . εἰμί δέ οὐ ἀνάγκη , τοσοῦτος ἀκούω ἐγώ , ἀπολύω σαυτοῦ ὁ χαλεπός οὗτος δεσμός , ὁ ἀνοίγω ὁ πρᾶγμα ἐννοέω , καταλύω ὁ φροντίς . Τῖς γάρ ἐκ σύ , φημί , μεριμνάω δύναμαι προστίθημι ἐπί ὁ ἡλικία αὐτός πῆχυς εἷς ; εἶδον 61 πῶς ἀπό ὁ φανερός καί ὁ ἀφανής κατάδηλος ποιέω ; ὡς γάρ ὁ σῶμα , φημί , οὐδέ μικρός πράσσω δύναφι μεριμνάω οὕτως οὐδέ τροφή συνάγω ; εἰμί [ 275 ] καί οὗτος νομίζω . ἀπό οὗτος δῆλος , ὅτι οὐ ὁ ἡμέτερος σπουδή , ἀλλά ὁ ὁ Θεός πρόνοια , καί ἐν ὅς δοκέω ἐνεργέω , ὁ πᾶς ἀνίημι · ὡς εἄν 62 ἐκεῖνος ἐγώ ἐγκαταλείπω , οὖον φροντίς , οὖον μέριμνα , οὖον πόνος , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς φαίνω ποτός , ἀλλά πᾶς οἴχομαι . δέ . 10 μή τοίνυν νομίζω ἀδύνατος εἰμί ὁ ἐπίταγμα · πολύς γάρ εἰμί ὁ κατορθόω αὐτός καί νῦν . εἰμί δέ ἄγνωστος , θαυμαστός οὐδείς · ἐπεί καί ἀλάομαι , νομίζω εἰμί μόνος , ἀλλά ἀκούω , ὅτι καταλιμπάνω ἐμμαντῶ ἐπτα-σχιλίους ἀνήρ . ὤθω δῆλος ὅτι καί νῦν πολύς · ὁ ἀποστολικός εἰμί ἐπιδείκνυμι βίος , καθάπερ καί ὁ τρισχίλιοι τότε , καί ὁ πεντακισχίλιοι . εἰμί δέ οὖον πιστεύω , οὖον παρά ὁ μή εἰμί ὁ κατορθόω , ἀλλά παρά ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα ἀποχέω . ὥσπερ οὖν ὁ μεθύω οὐ ἐν εὐκόλως πιστεύω , ὅτι εἰμί ἄνθρωπος τις οὐδέ ὕδωρ ἀπογεύω · καί οὗτος πολύς κατορθόω ἐπί ἐγώ 11 μοναχός · καί ὁ μυρίς γυνή μεγύμνος , ὅτι εὐκόλως παραβαίνω οὐδέ ὁ ἀλλότριος ὁπτάζων , ὅτι καί ὁ αὐτός τις ῥᾳδίως προάπτω · οὕτως οὐδέ ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα μυρίος φροντίς εαυτός κατατίθημι 12 οὐ 13 εὐκόλως εἰς οὗτος παρά -