joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0319.2
γ’ . Βαβαῖ ! πόσην τοῦ λόγου σοφία ἡ δύναμις ! πόση τῶν ἀκροατῶν ἡ φιλοσοφία ! Καὶ γὰρ σφόδρα δεῖν θαυμάζειν , πῶς οὐκ εὐθὺς ἀπεπώθουν ταῦτα ἀκούοντες , ἀνθρώπου ψοφοδεῖς , καὶ τὴν λῆμην οὐδέποτε 14 ὑπερβάντες ἐκεῖνιν , περὶ ἣν ἠλεῦον · πῶς δὲ οὐκ ἐνενόησαν , καὶ πρὸς ἑαυτοὺς εἶπον · Καὶ ποῦ ψευδόμεθα λοιπόν ; Τὰ δικαστήρια καθ’ ἡμῶν , οἱ βασιλεῖς καθ’ ἡμῶν , οἱ ἡγεμόνες , αἱ συναγωγὰς τῶν Ἰουδαίων , οἱ δήμοι τῶν Ἑλλήνων , ἄρχοντες καὶ ἀρχόμενοι . Ἐντεῦθεν γὰρ οὐχὶ μόνον τὴν Παλαιστίνην αὐτοῖς καὶ τὰ ἐν αὐτῇ κακὰ προανεφώνησεν , ἀλλὰ καὶ τοὺς τῆς οἰκουμένης παρήνοιξε πολέμους , εἰπών · Ἐπὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε καὶ ἡγεμόνας · δεῖξιν ὅτι καὶ τοῖς ἔθνεσι μετὰ ταῦτα χρήμας αὐτοῖς ἐμελλε πημπεῖν . Τὴν οἰκουμένην ἡμῖν ἐξεπολέμησας , τοὺς τὴν γῆν οἰκοῦντας ἅπαντας ὁπλίσας καθ’ ἡμῶν , δήμους , τυράννους , βασιλεῖς . Καὶ τὸ ἕξης δὲ πολὺ φρικτωδέστερον , ὅταν καὶ ἀδελφοκτονίαν καὶ παιδοκτονίαν 17 καὶ πατροκτονίαν δι’ ἡμᾶς μέλλωσι οἱ ἄνθρωποι γινέσθαι . Παραδώσει γὰρ , φησίν , ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον , καὶ πατὴρ τέκνον , καὶ ἀπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονέας , καὶ θανατώσουσιν αὐτούς . Πῶς οὖν οἱ λόγοι , φησίν , πιστεύσονται , ὅταν ἴδωσι δι’ ἡμᾶς παῖδες ὑπὸ πατέρων ἀναιρουμένους , καὶ ἀδελφοὺς ὑπὸ ἀδελφῶν , καὶ μασμάτων τὰ πάντα πληρούμενα ; Οὐ γὰρ ὡς 18 δειμόνας ἀλλοτρίους , οὐ γὰρ 19 ὡς ἐναγίας τῆς οἰκουμένης λυμαίας ἀπαλλάξουσιν ἡμᾶς πάντοθεν , αἱμάτων συγγενικῶν τὴν γῆν πληρουμένων ὁρῶντες εἰς φόνον τοῦτον ; Καλὸν γε 20 ( οὐ γάρ ; ) τὴν εἰρήνην εἰς τὰς οἰκίας εἰσάγοντες δώσομεν , τοσούτων αὐτὰς ἐμπιπλῶντες σφαγῶν . Εἰ γὰρ πολλοὶ τινες ἦμεν , καὶ μὴ διδάσκα · εἰ γὰρ μὴ ἰδιώται μὲδ’ 22 ἀγράμματοι , ἀλλὰ σοφοὶ καὶ ῥήτορες καὶ δεῖνοι λέγειν · μᾶλλον δὲ εἰ βασιλεῖς αὐτοί , καὶ στρατόπεδα ἔχοντες , καὶ χρημάτων περιουσίαν · πῶς ἂν ἰσχύσαμεν πείσαι τινας , ἐφυλούσις πολέμους ἀναπτύσασθαι , καὶ ἐμφυλίων δὲ 23 πολλῇ χλευεῖν ἐνάρ ; Κἂν γὰρ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας καταφρονήσωμεν , τίς ἡμῖν τῶν ἄλλων προσειεῖ ; Ἄλλ’ οὐδὲν τούτων οὔτε ἐνενόησαν , οὔτε εἶπον , οὔτε εὐθὺς ἀφῆτον τῶν ἐπιταγμάτων , ἀλλ’ εἶχον καὶ ἐπεῖδον μόνον . Τοῦτο δὲ οὐ τῆς αὐτῶν ἀρετῆς ἦν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς τοῦ διδασκάλου σοφίας . Ὅρα γὰρ πῶς ἐκάστων τῶν δεόντων παραμυθίαν παρέχειν · καὶ ἐπὶ 24 μὴ δεχομένους αὐτοὺς ἔλεγεν · Ἀνεκτότερον ἔσται τῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρας ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως , ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ · καὶ ἐνταῦθα πάλιν εἶπών , Ἐπὶ ἡγεμόνας καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε , ἐπήγαγεν , ἔσεσθαι ὑμῖν , εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσιν . Οὐ μικρὰ δὲ αὕτη παράκλησις , τὸ καὶ διὰ τὸν Χριστὸν ταῦτα πάσχειν , καὶ εἰς ἔλεγχον εἶναι . ( Ὁ γὰρ Θεός , κἂν μηδὲς προσέχῃ , τὰ αὐτοῦ πανταχοῦ φαίνεται )
Lemmas: γε . βαβαί ! πόσος ὁ λόγος σοφία ὁ δύναμις ! πόσος ὁ ἀκροατής ὁ φιλοσοφία ! καί γάρ σφόδρα δήω θαυμάζω , πῶς οὐ εὐθύς ἀποπίνω οὗτος ἀκούω , ἄνθρωπος ψοφοδηω , καί ὁ λήμη οὐδέποτε 14 ὑπερβαίνω ἐκεῖνος , περί ὅς ἀλεύω · πῶς δέ οὐ ἐννοέω , καί πρός ἑαυτοῦ εἶπον · καί ποῦ ψεύδω λοιπός ; ὁ δικαστήριον κατά ἐγώ , ὁ βασιλεύς κατά ἐγώ , ὁ ἡγεμών , ὁ συναγωγή ὁ Ἰουδαῖος , ὁ δῆμος ὁ Ἕλλην , ἄρχω καί ἄρχω . ἐντεῦθεν γάρ οὐ μόνος ὁ Παλαιστίνη αὐτός καί ὁ ἐν αὐτός κακός προαναφωνέω , ἀλλά καί ὁ ὁ οἰκέω παρανοίγνυμι πόλεμος , εἶπον · ἐπί βασιλεύς ἄγω καί ἡγεμών · δεῖξις ὅτι καί ὁ ἔθνος μετά οὗτος χρήμη αὐτός μέλλω πημπεῖν . ὁ οἰκέω ἐγώ ἐκπολεμέω , ὁ ὁ γῆ οἰκέω ἅπας ὁπλίζω κατά ἐγώ , δῆμος , τύραννος , βασιλεύς . καί ὁ έξειμι δέ πολύς φρικτός , ὅταν καί ἀδελφοκτονία καί παιδοκτονία 17 καί πατροκτονία διά ἐγώ μέλλω ὁ ἄνθρωπος γίνομαι . παραδίδωμι γάρ , φημί , ἀδελφός ἀδελφός εἰς θάνατος , καί πατήρ τέκνον , καί ἀπανίστημι τέκνον ἐπί γονεύς , καί θανατόω αὐτός . Πῶς οὖν ὁ λόγος , φημί , πιστεύω , ὅταν ὁράω διά ἐγώ παῖς ὑπό πατήρ ἀναιρέω , καί ἀδελφός ὑπό ἀδελφός , καί μάσμα ὁ πᾶς πληρόω ; οὖον γάρ ὡς 18 δείμων ἀλλότριος , οὖον γάρ 19 ὡς ἐνάγιος ὁ οἰκέω λυμαια ἀπαλλάσσω ἐγώ πάντοθεν , αἷμα συγγενικός ὁ γῆ πληρόω ὁράω εἰς φόνος οὗτος ; κηλόν γε 20 ( οὖον γάρ ; ) ὁ εἰρήνη εἰς ὁ οἰκίον εἰσάγω δίδωμι , τοσοῦτος αὐτός ἐμπίμπλημι σφαγή . εἰμί γάρ πολύς τις εἰμί , καί μή διδάσκω · εἰμί γάρ μή ἰδιώτης μέδω 22 ἀγράμματος , ἀλλά σοφός καί ῥήτωρ καί δεινός λέγω · μᾶλλον δέ εἰμί βασιλεύς αὐτός , καί στρατόπεδον ἔχω , καί χρῆμα περιουσία · πῶς εἄν ἰσχύω πείθω τις , εφυλουτις πόλεμος ἀναπτύω , καί ἐμφύλιος δέ 23 πολύς χλευεν νηρ ; κἀν γάρ ὁ ἡμέτερος σωτηρία καταφρονέω , τίς ἐγώ ὁ ἄλλος προσείω ; ἄλλος οὐδείς οὗτος οὔτε ἐννοέω , οὔτε εἶπον , οὔτε εὐθύς ἀφίημι ὁ ἐπίταγμα , ἀλλά ἔχω καί ἐφοράω μόνος . οὗτος δέ οὖον ὁ αὐτός ἀρετή εἰμί μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ διδάσκαλος σοφία . Ὅρας γάρ πῶς ἕκαστος ὁ δήω παραμυθία παρέχω · καί ἐπί 24 μή δέχομαι αὐτός λέγω · ἀνεκτός εἰμί ὁ Σόδομα καί Γόμορρα ἐν ἡμέρα κρίσις , ἢ ὁ πόλις ἐκεῖνος · καί ἐνταῦθα πάλιν εἶπον , ἐπί ἡγεμών καί βασιλεύς ἄγω , ἐπάγω , εἰμί σύ , εἰς μαρτύριον αὐτός καί ὁ ἔθνος . οὖον μικρός δέ οὗτος παράκλησις , ὁ καί διά ὁ Χριστός οὗτος πάσχω , καί εἰς ἔλεγχος εἰμί . ( ὁ γάρ Θεός , κἀν μηδὲς προσέχω , ὁ αὐτός πανταχοῦ φαίνω )