joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0043.1
οι τῆς Παρθένου πρόγονοι , ὅπερ οὐκ εὐχαίρον νῦν ἐκκαλύψαι διὰ τὸ πολλὰ εἶναι τὰ εἰρημένα . 24 Διόπερ ἐνταῦθα στήσαντες τὸν περὶ τῶν ζητημάτων λόγον , κατέχψωμεν θιαὶ μετὰ ἀκριβείας τὰ ἐκκαλυφθέντα ἡμῖν · οἷον , διὰτί τοῦ Δαυὶδ ἐνηψιῆς πρώτων · διὰτί τὸ βιβλίον , γενέσεως ἐκάλεσε Βιβλίον · διὰτί εἶπεν , Ἰησοῦ Χριστοῦ · πῶς ἡ γέννησις κοινὴ καὶ οὐ κοινή · πόθεν ἡ ἡ Μαρία τοῦ 25 Δαυὶδ ὁσα ἐδείχθη · καὶ τίνος ἔνεκεν ὁ Ἰωσὴφ ἐγενεαλογήθη , οὐχὶ θέντων τῶν ἐκείνης προγόνων . Ἄν μὲν γὰρ φυλάττητε ταῦτα , προθυμοτέρους ἡμᾶς καὶ πρὸς τὰ μέλλοντα ἐργάσεσθε · ἂν δὲ ἀπονητήτε καὶ ἐκβάλῃτε αὐτὰ τῆς ψυχῆς , καὶ πρὸς τὰ λοιπὰ ἀνηρότερον διακείσθε . Οὐδὲ γὰρ γῆς τὰ πρότερα διαφθεράσης 26 σπέρματα ἔλοιτ᾽ ἂν ἐπιμελείατερα 27 γεωργός . Διὸ παρακαλῶ ταῦτα στρέφειν . Ἀπὸ γὰρ τοῦ τὰ τοιαῦτα μεριμνᾶν , μέγα τι 28 τῇ ψυχῇ καὶ σωτήριον ἐγγίνεται ἀγαθόν . Καὶ γὰρ καὶ τῷ Θεῷ δυνησόμεθα ἀρέσαι , ταῦτα φροντίζοντες , καὶ ὑδρεῖν καὶ αἰσχρολογίας καὶ λοιδοριῶν τὰ στόματα καθαρά ἔσται , πνευματικὰ μελετῶντα ῥήματα · καὶ δαιμόνων ἐσόμεθα φοβεροὶ καθορῶντες ἡμῶν τὴν τλῆσιν τοιούτοις ῥήμασι · καὶ τοῦ Θεοῦ τῶν γάρων ἐπισασόμεθα μᾶλλον , καὶ διορατικώτερον ἡμῖν ἐργάσεται 29 τὸ ὄμμα . Καὶ γὰρ καὶ ὀφθαλμοὺς , καὶ στόμα , καὶ ἀκοὴν διὰ τοῦτο ἡμῖν ἐνέθηκεν , ἵνα αὐτῷ πάντα δουλεύῃ τῇ μέλῃ · ἵνα τὰ αὐτοῦ φθεγγόμεθα , ἵνα τὰ αὐτοῦ πράττωμεν , ἵνα [ 28 ] ἀδῶμεν αὐτῷ ὕμνους διηνεκεῖς 30 , ἵνα εὐχαριστίας ἀναπέμψωμεν , καὶ διὰ τούτων τὸ συνειδὲς ἑαυτῶν ἐκκαθαίρωμεν 31 . Ὦσπερ γὰρ σῶμα ἀέρος ἀπολαύον καθαροῦ ὑγιεινότερον ἔσται , οὕτω καὶ ψυχὴ φιλοσοφωτέρα τοιαύταις ἐντρεφομένη μελέταις . ε' . Οὐχ ὁρᾷς καὶ τοὺς τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς , ὅταν μὲν ἐν καπνῷ διατρίβωσι , διαπαντὸς δακρύουντες · ὅταν δὲ ἐν ἀέρι λεπτῷ , καὶ λειμῶνι , καὶ πηγαῖς , καὶ παραδείσοις , ὑγιεινότερος τε γινωσκόντες καὶ ὑγιεινότερος · Τοιούτους καὶ ὁ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμός · ἂν μὲν γὰρ ἐν τῷ λειμῶνι τῶν πνευματικῶν βόσκηται λόγων , καθαρός ἔσται καὶ διανυτὴς καὶ ὀξυδερκῶν 32 · ἂν δὲ εἰς τὸν καπνὸν τῶν βιωτικῶν ἀπὶ πράγμάτων , ἀκρύσεται μυρία καὶ κλαύσεται , καὶ νῦν καὶ τότε . Καὶ γὰρ καπνὸν ἔοικε τὰ ἀνθρώπινα πράγματα . Διὰ τοῦτο καὶ τις ἔλεγεν Ἐξέλασον ἄωσι καπνὸς αἱ ἡμέραι μου . Ἄλλ᾽ ἐκεῖνος μὲν πρὸς τὸ ὀλιγοχρόνιον 33 καὶ ἀνυπόστατον · ἐγὼ δὲ οὐκ εἰς τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ταραχώδες 34 εἴποιμι ἂν δεῖν ἐκλαμβάνειν τὰ εἰρημένα . Οὐδὲν γὰρ οὕτω λυπεῖ ψυχῆς ὀφθαλμὸν καὶ θολοῖ , ὡς ὁ τῶν βιωτικῶν γροντιδῶν ὄχλος , καὶ ὁ τῶν πλῆθων ὁμοῦ · ταῦτα γὰρ τοῦ καπνοῦ τοῦτο καὶ ζῶλα . Καὶ καθάπερ τὸ πῦρ , ὅταν ὑγρὰς καὶ διασβρόχου τινας ἐπιλάβῃται ἰλῆς , πολὺν ἀνάπτει τὸν καπνόν · οὕτω καὶ ἡ ἐπιθυμία ἡ σφοδρὰ αὕτη ἢ φιλοζωθὴς , ὅταν ὑγρὰς τινος καὶ διαλελυμένης ἐπιλάβῃται ψυχῆς , πολὺν καὶ αὐτὴ τίκτει τὸν καπνόν . Διὰ τοῦτο χρεία τῆς ὁδοῦ τοῦ Πνεύματος , καὶ τῆς αὐρᾶς ἐκείνης , ἵνα τὸ πῦρ σβέση , καὶ τὸν καπνὸν διαγῇ ,
Lemmas: ὁ ὁ παρθένος πρόγονος , ὅσπερ οὐ εὐχαίρως νῦν ἐκκαλύπτω διά ὁ πολύς εἰμί ὁ εἴρω . 24 διόπερ ἐνταῦθα ἵστημι ὁ περί ὁ ζήτημα λόγος , κατέχω θιαὶ μετά ἀκρίβεια ὁ ἐκκαλύπτω ἐγώ · οἷος , διατί ὁ Δαυίδ ἐνηψιῆς πρῶτος · διατί ὁ βιβλίον , γένεσις καλέω βιβλίον · διατί εἶπον , Ἰησοῦς Χριστός · πῶς ὁ γέννησις κοινός καί οὖον κοινός · πόθεν ὁ ὁ Μαρία ὁ 25 Δαυίδ ὅσος δείκνυμι · καί τίς ἐνέλκω ὁ Ἰωσήφ γενεαλογέω , οὐ τίθημι ὁ ἐκεῖνος πρόγονος . ἄν μέν γάρ φυλάσσω οὗτος , πρόθυμος ἐγώ καί πρός ὁ μέλλω ἐργάζομαι · εἄν δέ ἀπονητήτε καί ἐκβάλλω αὐτός ὁ Ψυχή , καί πρός ὁ λοιπάς ἀνηρός διάκειμαι . οὐδέ γάρ γῆ ὁ πρότερος διαφθείρω 26 σπέρμα αἱρέω εἄν ἐπιμέλεια 27 γεωργός . Διὸ παρακαλέω οὗτος στρέφω . ἀπό γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος μεριμνάω , μέγας τίς 28 ὁ Ψυχή καί σωτήριος ἐγγίγνομαι ἀγαθός . καί γάρ καί ὁ Θεός δύναμαι ἀρέσκω , οὗτος φροντίζω , καί ὕδρω καί αἰσχρολογία καί λοιδορία ὁ στόμα καθαρός εἰμί , πνευματικός μελέτη ῥῆμα · καί δαίμων εἰμί φοβερός καθοράω ἐγώ ὁ τλῆσις τοιοῦτος ῥῆμα · καί ὁ Θεός ὁ γάρος ἐφίημι μᾶλλον , καί διορατικός ἐγώ ἐργάζομαι 29 ὁ ὄμμα . καί γάρ καί ὀφθαλμός , καί στόμα , καί ἀκοή διά οὗτος ἐγώ ἐντίθημι , ἵνα αὐτός πᾶς δουλεύω ὁ μέλω · ἵνα ὁ αὐτός φθέγγομαι , ἵνα ὁ αὐτός πράσσω , ἵνα [ 28 ] ἀείδω αὐτός ὕμνος διηνεκής 30 , ἵνα εὐχαριστία ἀναπέμπω , καί διά οὗτος ὁ συνοράω ἑαυτοῦ ἐκκαθαίρω 31 . ὥσπερ γάρ σῶμα ἀήρ ἀπολαύω καθαρός ὑγιεινός εἰμί , οὗτος καί ψυχή φιλόσοφος τοιοῦτος ἐντρέφω μελέτη . εἰ . οὐχ ὁράω καί ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός , ὅταν μέν ἐν καπνός διατρίβω , διαπαντός δακρύουντες · ὅταν δέ ἐν ἀήρ λεπτός , καί λειμών , καί πηγή , καί παράδεισος , ὑγιεινός τε γιγνώσκω καί ὑγιεινός · τοιοῦτος καί ὁ ὁ Ψυχή ὀφθαλμός · εἄν μέν γάρ ἐν ὁ λειμών ὁ πνευματικός βόσκω λόγος , καθαρός εἰμί καί διανυος καί ὀξυδερκώ 32 · εἄν δέ εἰς ὁ καπνός ὁ βιωτικός ἀπύ πρᾶγμα , ακρυσετα μυρίος καί καλέω , καί νῦν καί τότε . καί γάρ καπνός ἔοικα ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα . Ζεύς οὗτος καί τις λέγω ἐξελαύνω ἀάω καπνός ὁ ἡμέρα ἐγώ . ἄλλος ἐκεῖνος μέν πρός ὁ ὀλιγοχρόνιος 33 καί ἀνυπόστατος · ἐγώ δέ οὐ εἰς οὗτος μόνος , ἀλλά καί εἰς ὁ ταραχώδης 34 εἶπον εἄν δήω ἐκλαμβάνω ὁ εἴρω . οὐδείς γάρ οὗτος λυπέω Ψυχή ὀφθαλμός καί θολόω , ὡς ὁ ὁ βιωτικός γροντιδηω ὄχλος , καί ὁ ὁ πλήθω ὁμοῦ · οὗτος γάρ ὁ καπνός οὗτος καί Ζώλα . καί καθάπερ ὁ πῦρ , ὅταν ὑγρός καί διασβροχοω τις ἐπιλαμβάνω ἰλῆς , πολύς ἀνάπτω ὁ καπνός · οὗτος καί ὁ ἐπιθυμία ὁ σφοδρός οὗτος ἢ φιλοζωθὴς , ὅταν ὑγρός τις καί διαλύω ἐπιλαμβάνω Ψυχή , πολύς καί αὐτός τίκτω ὁ καπνός . Ζεύς οὗτος χρεία ὁ ὁδός ὁ πνεῦμα , καί ὁ αὔρα ἐκεῖνος , ἵνα ὁ πῦρ σβέννυμι , καί ὁ καπνός διάγω ,