joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0059.4
ζ᾽ . Πῶς οὖν αὐτὸν πιστοῦται ὁ ἄγγελος ; Ἄκουσον , καὶ θαύμασον τὴν σοφίαν τοῦ εἰρημένου . Ἐλθὼν γὰρ φησίν · Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυὶδ , μὴ φοβηθῆς παραλαβεῖν Μαρίαν τὴν γυναῖκά σου . Εὐθέως αὐτὸν ἀναμνησθῆσει τὸν Δαυὶδ , ὅθεν ὁ Χριστὸς ἤμελλεν ἐσσεσθαι , καὶ οὐκ ἀφήσειν αὐτὸν διαταραχθῆναι , διὰ τῆς τῶν προγόνων προσηγορίας τῆς ἐπαγγελίας τῆς πρὸς τὸ ὅλον γένος γενομένης ἀναμνήσει . Ἐπεὶ τίνος ἔνεκεν υἱὸν Δαυὶδ αὐτὸν ἐκάλεσε ; Μὴ φοβηθῆς · καὶτοῦγε ἀλλοχοῦ ὁ Θεὸς οὐχ οὕτως ποιεῖ , ἀλλὰ βουλομένου τινὸς περὶ γυναικὸς ὅπερ οὐχ ἔδει , ἐπιπληκτικώτερον καὶ μετ᾽ ἀπειλῆς τὸν λόγὸν κέχρηται · καὶτοῦγε τὸ πρᾶγμα καὶ ἐκεῖ ἀγνοίας ἦν · οὐδὲ γὰρ εἰδὼς ἔλαβε τὴν Σάρραν ἐκείνην · ἀλλ᾽ ὅμως ἐπιπλήξεν · ἐνταῦθα δὲ ἡμερώτερον . Πολλὶ γὰρ τὸ μέγεθος τῶν οἰκονομουμένων ἦν , καὶ τὸ μέσον ἐκατέρων τῶν ἀνδρῶν · διόπερ οὐδὲ ἐπιπλήξαι ἔδει . Εἰπὼν δέ , Μὴ φοβηθῆς , δείκνυσιν αὐτὸν δεδοικότα , μὴ προσορρήσῃ [ 57 ] τῷ Θεῷ ὡς μοιχαλίδα ἔχει , ὡς εἰ μὴ τοῦτο ἦν , οὐδ᾽ ἂν ἐνενοήσεν ἐκβαλεῖν . Διὰ πάντων τοίνυν δείκνυσιν , ὅτι παρὰ Θεοῦ ὁ ἄγγελος ἦκει , καὶ ἄπερ ἐνενόησε , καὶ ἄπερ ἐπαθε κατὰ διάνοιαν , ἅπαντα εἰς μέσον ἐκφέρει καὶ προτιθεῖς . Εἰπὼν δὲ αὐτῆς τὸ ὄνομα , οὐκ ἔστη μέχρι τούτου , ἀλλὰ καὶ ἐπήγαγε , Τὴν γυναῖκά σου , οὐχ ἂν οὕτως καλέσας , εἰ διέφθαρτο . Γυναικὰ δὲ ἐνταῦθα τὴν μνηστὴν λέγει · ὅπερ οὖν καὶ γαμβροὺς εἰωθὲν ἡ Γραφὴ λέγειν καὶ πρὸ τοῦ γάμου τοὺς μνηστῆρας . Τί δέ ἐστι , Παραλαβεῖν ; Ἐνδον κατέχειν ἱ ἥδη γὰρ αὐτὴ τῇ διανοίᾳ ἀπολλύτο . Ταύτην τὴν ἀπολελυμένην , φησὶ , κάτεχε , ἥν σοι παραδίδωσιν ὁ Θεός , οὐχ οἱ γονεῖς · παραδίδωσι δέ , οὐχ εἰς γάμον , ἀλλ᾽ εἰς τὸ συνοικεῖν , αὐτὴ παραδίδωσι διὰ τῆς φωνῆς τῆς ἑμῆς . Ὡςπερ αὐτὴν καὶ ὁ Χριστὸς ὑστερὸν παρέδωκε τῷ μαθητῇ , οὕτω καὶ νῦν τῷ Ἰωσήφ . Εἶτα καὶ τὴν ὑπόθεσιν αἰνιξάμενος , τὴν μὲν πονηρὰν ὑποψίαν οὐκ εἶπε , σκεντόμενος δὲ καὶ πρεσβυδέστερον τῇ τῶν ὀδύνων αἰτίᾳ κάκεῖνην ἀνέλεγε , δείκνυσι ὅτι δὲ ἄπερ ἐδεδοίκε καὶ ἐκβαλεῖν ἠθέλε , δι᾽ αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο καὶ λαβεῖν καὶ κατασχέιν ἐνδον ἂν εἴη δίκαιος , ἐκ περιουσίας λῦων τὴν ἀγνοιαν . Οὐ γὰρ μόνον παρανόμῳ , φησίν , ἀπηλλάκται μίξεως , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ φύσιν κυεῖ . Μὴ τοίνυν τὸν φόβον ἐκλύσης μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐυχραίνου μειζόνως · Τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματος ἐστὶν ἅγιον . Παραδόξον τὸ εἰρημένον , ὑπεράνθρωπον ἀνθρώπινον λογισμῶν , καὶ ἀνύπορον τῶν
Lemmas: γῆ . Πῶς οὖν αὐτός πιστόω ὁ ἄγγελος ; ἀκούω , καί θαυμάζω ὁ σοφία ὁ εἴρω . ἔρχομαι γάρ φημί · Ἰωσήφ υἱός Δαυίδ , μή φοβέω παραλαμβάνω Μαρία ὁ γυνή σύ . εὐθύς αὐτός ἀναμιμνήσκω ὁ Δαυίδ , ὅθεν ὁ Χριστός μέλλω εἰμί , καί οὐ ἀφίημι αὐτός διαταράσσω , διά ὁ ὁ πρόγονος προσηγορία ὁ ἐπαγγελία ὁ πρός ὁ ὅλος γένος γίγνομαι ἀναμιμνήσκω . ἐπεί τίς ἐνέλκω υἱός Δαυίδ αὐτός καλέω ; μή φοβέω · καΐτης αλλοχοω ὁ θεός οὐ οὕτως ποιέω , ἀλλά βούλομαι τις περί γυνή ὅσπερ οὐ ἐσθίω , ἐπιπληκτικός καί μετά ἀπειλή ὁ λόγος χράομαι · καΐτης ὁ πρᾶγμα καί ἐκεῖ ἄγνοια εἰμί · οὐδέ γάρ εἰδοί λαμβάνω ὁ Σάρα ἐκεῖνος · ἀλλά ὅμως επιπλήττω · ἐνταῦθα δέ ἥμερος . Πολί γάρ ὁ μέγεθος ὁ οἰκονομέω εἰμί , καί ὁ μέσος κατεράω ὁ ἀνήρ · διόπερ οὐδέ ἐπιπλήσσω ἐσθίω . εἶπον δέ , μή φοβέω , δείκνυμι αὐτός δείδω , μή προσορέω [ 57 ] ὁ Θεός ὡς μοιχαλίς ἔχω , ὡς εἰμί μή οὗτος εἰμί , οὐδέ εἄν ἐννοέω ἐκβάλλω . Ζεύς πᾶς τοίνυν δείκνυμι , ὅτι παρά Θεός ὁ ἄγγελος ἥκω , καί Ἄπερ ἐννοέω , καί Ἄπερ πάσχω κατά διάνοια , ἅπας εἰς μέσος ἐκφέρω καί προτίθημι . εἶπον δέ αὐτός ὁ ὄνομα , οὐ ἵστημι μέχρι οὗτος , ἀλλά καί ἐπάγω , ὁ γυνή σύ , οὐ εἄν οὕτως καλέω , εἰμί διαφθείρω . γυναικάς δέ ἐνταῦθα ὁ μνηστός λέγω · ὅσπερ οὖν καί γαμβρός εἴωθα ὁ γραφή λέγω καί πρό ὁ γάμος ὁ μνηστήρ . τις δέ εἰμί , παραλαμβάνω ; ἔνδον καταχέω Ι ἥδη γάρ αὐτός ὁ διάνοια ἀπολύω . οὗτος ὁ ἀπολύω , φημί , κατέχω , ὅς σύ παραδίδωμι ὁ Θεός , οὐ ὁ γονεύς · παραδίδωμι δέ , οὐ εἰς γάμος , ἀλλά εἰς ὁ συνοικέω , αὐτός παραδίδωμι διά ὁ φωνή ὁ ἐμέω . ὡς αὐτός καί ὁ Χριστός ὕστερος παραδίδωμι ὁ μαθητής , οὗτος καί νῦν ὁ Ἰωσήφ . εἶτα καί ὁ ὑπόθεσις αἰνίσσομαι , ὁ μέν πονηρός ὑποψία οὐ εἶπον , σκεντόμενος δέ καί πρεσβυδέστερον ὁ ὁ οδύνη αἴτιος ἐκεῖνος ἀναλέγω , δείκνυμι ὅτι δέ Ἄπερ δείδω καί ἐκβάλλω ἐθέλω , διά αὐτός μέν οὖν οὗτος καί λαμβάνω καί κατέχω ἔνδον εἄν εἰμί δίκαιος , ἐκ περιουσία λύω ὁ ἄγνοια . οὖον γάρ μόνος παράνομος , φημί , ἀπαλλάσσω μίξις , ἀλλά καί ὑπό φύσις κύω . μή τοίνυν ὁ φόβος ἐκλύω μόνος , ἀλλά καί ευχραινω μέγας · ὁ γάρ ἐν αὐτός γεννάω ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος . Παράδοξος ὁ εἴρω , ὑπεράνθρωπος ἀνθρώπινος λογισμός , καί ανυπορος ὁ