joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0276.1
ἀγυρζάτω δὲ ἐνεκεν οὐδὲς οὐδέποτε αὐτῶν ἠκουσεν οὐδὲν εἰρηκότων τοιούτων . Οὕτω βεβούμαι μὴν · ἐστὶ καὶ ψυχῆς ἀναλῆπτου τὸ νόσημα . Διὸ παρακαλῶ , σπουδάζωμεν πάντα τὰ τοιαῦτα διορθῶν , καὶ τὰ καθ' ἕκαστον ἡμῖν ἡλικίαν ἐπηνυώμενα πάθη πρὸς τὸ ἐναντίον μετατίθεσθαι . Ἄν δὲ καθ' ἕκαστον μέρος τῆς ζωῆς ἡμῶν παραπλάσωμεν τοὺς τῆς ἀρετῆς πόρους , πανταχοῦ ναυάγια ὑπομένουσιν , ἐπὶ τὸν λιμένα ἐλθόντες ἔρημοι φορτίων πνευματικῶν , τὰ ἔσχατα ὑπομένουσιν . Πέλαγος γὰρ ἐστὶ τεταμένον ὁ παρὼν βίος . Καὶ ὅσπερ ἐν τῇ θαλάττῃ ταύτῃ διάφοροι τῶν κλύδων , διαφόρους ἔχοντες χειμῶνας · καὶ ὁ μὲν Αἰγαῖος διὰ τὰ πνεύματα ἐστὶ χαλεπός · ὁ δὲ πορθμὸς ὁ Τυρρηνικός , διὰ τὴν στενοχωρίαν · ἡ δὲ Χάρις διὰ τὴν ἰδίαν , διὰ τὰ τέλματα · ἡ Προποντίς ἡ ἔξω τοῦ Εὐξεινοῦ πόντου , διὰ τὸ βαθύτατον καὶ ρόουν · τὰ ἔξω Ῥαδείρων , διὰ τὴν ἔρημιαν καὶ τὴν ἀτριβῆ καὶ τὸ ἀνιστόρητον τῶν τόπων · καὶ ἄλλο μέρος ἔξω · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ζωῆς τῆς ἡμετέρας . Καὶ πρῶτον πέλαγος ἐστὶν ἰδίον τῆς παιδικῆς ἡλικίας , πολὺν ἔχον τὸν σάλον διὰ τὸ ἀνῆλον , διὰ τὴν εὐκολίαν , διὰ τὸ μὴ πεπηνέναι . Διὰ τοῦτο καὶ παιδαγωγούς καὶ διδασκάλους ἐφιστώμεν , τὸ λείπον τῇ φύσει διὰ τῆς ἐπιμελείας εἰσφέρουσι , ὥσπερ ἐκεῖ διὰ τῆς τέχνης τῆς κυβερνητικῆς . Μετὰ ταύτην τὴν ἡλικίαν ἡ τοῦ μειρακίου διαδέχεται θάλασσα , ἔνθα σφοδρὰ τὰ πνεύματα , καθάπερ ἐν τῷ Αἰγαίῳ , τῆς ἐπιθυμίας ἡμῖν αὐξανόμενης . Καὶ αὐτὴ μάλιστα [ 781 ] ἡ ἡλικία διορθώσεως ἔργον · οὐ διὰ τὸ ἐνοχλεῖσθαι μόνον σφοδρότερον , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ τὰ ἁμαρτήματα μὴ ἐλεγχέσθαι · καὶ γὰρ καὶ διδάσκαλος καὶ παιδαγωγὸς λοιπὸν ὑπέχονται . Ὅταν οὖν τὰ μὲν πνεύματα σφοδρότερον διαπνέῃ , ὁ δὲ κυβερνήτης ἀθενέστατος ᾖ , καὶ ὁ ἀμύμων μηδὲς ᾖ , ἐνδύσθω τοῦ χειμῶνος τὸ μέγεθος . Μετὰ τοῦτο πάλιν ἕτερον μέρος τῆς ἡλικίας , τὸ τῶν ἀνδρῶν ἐπιστάμεν , ἐν ᾧ τὰ οἰκονομίας ἐπιτίθεται · ὅτε γυνή , καὶ γάμος , καὶ παιδοποιΐα , καὶ οἰκίας προστασία , καὶ πολλοὶ τῶν φροντίδων νιφάδες . Τότε μάλιστα καὶ φιλαργυρία ἀνθεῖ καὶ βασιλεύει . Ὅταν οὖν ἕκαστον μέρος ἡλικίας παρερχόμεθα μετὰ ναυαγίων , πῶς ἀρξόμεθα τῇ παρούσῃ ζωῇ ; πῶς τὴν μέλλουσαν διαφεύξομεν χόλασιν ; Ὅταν γὰρ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ ἡλικίᾳ μηδὲν μανθάνωμεν ὑπὲρ , ἐν δὲ τῇ νεότητι μὴ σωφρονήσωμεν , καὶ ἄνδρες γεγόντες φιλαργυρίας μὴ περιγευόμεθα , ὥσπερ εἰς τινὰ ἀντίλην τὸ γῆρας ἐλθόντες , καὶ πᾶσαι τῶν πληγῶν ταύταις τὸ σκάφος τῆς ψυχῆς ἀθενέστερον κατασκευάσαντες , τῶν σανίδων διαλελυμένων , ἀπαντησόμεθα εἰς ἐκεῖνον τὸν λιμένα , πολὺν ἐπιφερόμενοι φορτοῦν ἀντὶ πνευματικῆς ἐμπορίας , καὶ τῷ μὲν διαβόλῳ παρέξομεν γέλως , θρῆνον δὲ ἡμῖν αὐτοῖς , καὶ τὰς ἀφορήτους ἐπισπασόμεθα τιμωρίας . Ἴν οὖν μὴ ταῦτα γένηται , πάντων ἐαυτοὺς σωφρίζαντες , καὶ πρὸς πάντα τὰ πάθη στάντες , ἐκβάλωμεν τοῦ πλοίου τὴν ἐπιθυμίαν · ἵνα καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἀγυρζάτω δέ ἕνεκα οὐδή οὐδέποτε αὐτός ἀκούω οὐδείς λέγω τοιοῦτος . οὕτως βεβουμης μήv · εἰμί καί Ψυχή ἀναλῆπτου ὁ νόσημα . Διὸ παρακαλέω , σπουδάζω πᾶς ὁ τοιοῦτος διορθόω , καί ὁ κατά ἕκαστος ἐγώ ἡλικία ἐπανύω πάθος πρός ὁ ἐναντίος μετατίθημι . ἄν δέ κατά ἕκαστος μέρος ὁ ζωή ἐγώ παραπλάσσω ὁ ὁ ἀρετή πόρος , πανταχοῦ ναυάγιον ὑπομένω , ἐπί ὁ λιμήν ἔρχομαι ἐρῆμος φορτίον πνευματικός , ὁ ἔσχατος ὑπομένω . Πέλαγος γάρ εἰμί τείνω ὁ πάρειμι βίος . καί ὅσπερ ἐν ὁ θάλασσα οὗτος διάφορος ὁ κλύδων , διάφορος ἔχω χειμών · καί ὁ μέν Αἰγαῖος διά ὁ πνεῦμα εἰμί χαλεπός · ὁ δέ πορθμός ὁ Τυρρηνικός , διά ὁ στενοχωρία · ὁ δέ Χάρις διά ὁ ἴδιος , διά ὁ τέλμα · ὁ Προποντίς ὁ ἔξω ὁ Εὔξεινος πόντος , διά ὁ βαθύς καί ῥόος · ὁ ἔξω ραδειροος , διά ὁ ἐρημία καί ὁ ἀτριβής καί ὁ ἀνιστόρητος ὁ τόπος · καί ἄλλος μέρος ἔξω · οὗτος καί ἐπί ὁ ζωή ὁ ἡμέτερος . καί πρῶτος πέλαγος εἰμί ἴδιος ὁ παιδικός ἡλικία , πολύς ἔχω ὁ σάλος διά ὁ ἀναιρέω , διά ὁ εὐκολία , διά ὁ μή πεπαίνω . Ζεύς οὗτος καί παιδαγωγός καί διδάσκαλος ἐφίστημι , ὁ λείπω ὁ φύσις διά ὁ ἐπιμέλεια εἰσφέρω , ὥσπερ ἐκεῖ διά ὁ τέχνη ὁ κυβερνητικός . μετά οὗτος ὁ ἡλικία ὁ ὁ μειράκιον διαδέχομαι θάλασσα , ἔνθα σφοδρός ὁ πνεῦμα , καθάπερ ἐν ὁ Αἰγαῖον , ὁ ἐπιθυμία ἐγώ αυξανόμενος . καί αὐτός μάλιστα [ 781 ] ὁ ἡλικία διόρθωσις ἔργον · οὖον διά ὁ ἐνοχλέω μόνος σφοδρός , ἀλλά καί διά ὁ ὁ ἁμάρτημα μή ἐλέγχω · καί γάρ καί διδάσκαλος καί παιδαγωγός λοιπός ὑπέχω . ὅταν οὖν ὁ μέν πνεῦμα σφοδρός διαπνέω , ὁ δέ κυβερνήτης ἀθενέστατος εἰμί , καί ὁ ἀμύμων μηδὲς εἰμί , ἐνδύω ὁ χειμών ὁ μέγεθος . μετά οὗτος πάλιν ἕτερος μέρος ὁ ἡλικία , ὁ ὁ ἀνήρ ἐφίστημι , ἐν ὅς ὁ οἰκονομία ἐπιτίθημι · ὅτε γυνή , καί γάμος , καί παιδοποιΐα , καί οἰκίον προστασία , καί πολύς ὁ φροντίς νιφάς . τότε μάλιστα καί φιλαργυρία ἀνθέω καί βασιλεύω . ὅταν οὖν ἕκαστος μέρος ἡλικία παρέρχομαι μετά ναυάγιον , πῶς ἄρχω ὁ πάρειμι ζωή ; πῶς ὁ μέλλω διαφεύγω χολάς ; ὅταν γάρ ἐν μέν ὁ πρῶτος ἡλικία μηδείς μανθάνω ὑπέρ , ἐν δέ ὁ νεότης μή σωφρονέω , καί ἀνήρ γίγνομαι φιλαργυρία μή περιγίγνομαι , ὥσπερ εἰς τις ἀντίλην ὁ γῆρας ἔρχομαι , καί πᾶς ὁ πληγή οὗτος ὁ σκάφος ὁ Ψυχή ἀτενής κατασκευάζω , ὁ σανίς διαλύω , ἀπαντάω εἰς ἐκεῖνος ὁ λιμήν , πολύς ἐπιφέρω φορτόω ἀντί πνευματικός ἐμπορία , καί ὁ μέν διάβολος παρέχω γέλως , θρῆνος δέ ἐγώ αὐτός , καί ὁ ἀφόρητος ἐπισπάω τιμωρία . εἶμι οὖν μή οὗτος γίγνομαι , πᾶς ἑαυτοῦ σωφρίζαντες , καί πρός πᾶς ὁ πάθος ἵστημι , ἐκβάλλω ὁ πλοῖον ὁ ἐπιθυμία · ἵνα καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .