joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0076.2
παράσχες , καὶ ἐξήγει , καὶ περιεργάζετο , καὶ ἀνελεῖν ἐπεχείρει . Καὶ πανταχοῦ δὲ ὁ τὸν μέλλοντα βασιλεύειν [ 87 ] καταθλῶν ποιῶν , ἐκ πρώτης ἡλικίας ἰδιώτην ὄντα , οὐδὲν ἕτερον ἢ ἀφαγὴν παραθῆσαι , καὶ μυρίους ἀνάπτεσθαι πολέμους αὐτῷ . Εἰδὲ ὅσα 23 τὰ ἀτοπα φαίνεται , εἰ κατὰ ἀνθρωπίνην ἀκολουθίαν καὶ κοινὴν συνήθειαν ταῦτα ἐξετάζομεν ; Οὐδὲ γὰρ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ πλείονα τούτων ἐντὶ εἰπεῖν , ζητῶντα ἔχοντα πλεῖον 24 τῶν εἰρημένων . Ἄλλ’ ἵνα μὴ συνάπτοντες ἀπορίας ἀπορίας εἰργάσθαι ὑμᾶς ποιῶμεν , φέρω δὴ λοιπὸν ἐπὶ 25 τὴν λύσιν τῶν ζητουμένων ἐλθῶμεν , ἀρχὴν τῆς λύσεως ἀπὸ τοῦ ἀστέρος αὐτοῦ ποιούμενοι . Ἄν γὰρ μάθωμεν τὶς ὁ ἀστήρ , καὶ ποτεχὼς , καὶ εἰ τῶν πολλῶν εἰς , ἢ ξένος παρὰ τοὺς ἄλλους , καὶ εἰ φύσει ἀστήρ , ἢ ἕδει μόνον ἀστήρ , εὐκόλως καὶ τὰ ἄλλα πάντα εἰσόμεθα . Πῶς οὖν ταῦτα ἔσται δηλῶ ; Ἀπὸ τῶν γεγραμμένων αὐτῶν . Ὅτι γὰρ οὐ τῶν πολλῶν εἰς ὁ ἀστήρ οὗτος ἦν , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀστήρ , ὡς ἔμοιγε δοκεῖ , ἀλλὰ δύναμις τις ἀόρατος εἰς ταύτην μετασχηματισθεῖσα τὴν ὄψιν , πρῶτον ἀπὸ τῆς πορείας αὐτῆς δηλῶν . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἔστιν ἀστήρ τις 26 ταύτην βαδίζων τὴν ὁδόν · ἀλλὰ κἂν ἡλίου εἴπης , κἂν σελήνης , κἂν τοὺς ἄλλους ἅπαντας ἀστέρας , ἐξ ἀνατολῶν ἐπὶ δύσιν ὁρῶμεν χωροῦντας · οὗτος δὲ ἀπὸ ἀρκτου πρὸς μεσημβρίαν ἐφέρετο · οὕτω γὰρ ὁ Παλαιστίνης πρὸς τὴν Περσίδα κεῖται . Δεύτερον , καὶ ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοῦτο ἐστὶν ἰδεῖν . Οὐ γὰρ ἐν νυκτὶ φαίνεται , ἀλλ’ ἐν ἡμέρᾳ μέσῃ , ἡλίου λάμποντος · ὅπερ οὐχ ἔστι · δυνάμεως ἀστέρος , ἀλλ’ οὐδὲ σελήνης · ἢ γὰρ τοσούτου πάντων ὑπέρχουσα , τῆς ἀκτῖνος φανείσης τῆς ἡλιακῆς , κρύπτεται εὐθέως καὶ ἀφανίζεται . Οὗτος δὲ τῇ τῆς οἰκείας λαμπρότητος ὑπερβολῇ καὶ τὰς ἀκτῖνας ἐνίκησε τὰς ἡλιακὰς , φανώτερος ἐκείνων φανεῖς , καὶ ἐν τοσούτῳ φωτὶ [ 88 ] μεῖζον λάμψας . Τρίτον , ἀπὸ τοῦ φαίνεσθαι καὶ πάλιν κρύπτεσθαι . Τὴν μὲν γὰρ ὡς Παλαιστίνης ὁδὸν ἐφαίνετο χειραγωγῶν · ἐπειδὴ δὲ ἐπέβησαν τοῦ Ἱεροσολύμων , ἔκρυψεν ἑαυτόν · εἶτα πάλιν ὅτε 27 τὸν Ἡρῴδην ἀφέντες , διδάξαντες 28 αὐτὸν ὑπὲρ ὧν ἤλθον , ἔμελλον ἀπιέναι , δεῖξιν ἑαυτὸν · ὅπερ οὐχ ἔστιν ἀστρου κινήσεως , ἀλλὰ δυνάμεως τινος λογικωτάτης . Οὐδὲ γὰρ ἰδίαν τινὰ πορείαν εἶχεν , ἀλλ’ ὅτε μὲν ἕδει βαδίζειν αὐτοῖς , ἐδίδασκεν · ὅτε δὲ στήναι , ἵστατο , πρὸς τὸ δεῖν πάντα οἰκονομῶν · καθάπερ ὁ στίλος τῆς νεφέλης , καὶ 29 καθίζων καὶ ἐγείρων τὸ στρατόπεδον τῶν Ἰουδαίων , ἤνικα ἐχρῆν . Τέταρτον , ἀπὸ τοῦ τρόπου τῆς δείξεως τοῦτο ἂν τις καταμαθῇ σαφῶς . Οὐ γὰρ ἄνω μένων τοῦ τόπου ἐδείκνυ · οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἦν αὐτοῖς οὕτω μαθεῖν · ἀλλὰ κάτω καταβὰς τοῦτο ἐποίησεν . Ἴστε γὰρ , ὅτι τόπον οὕτω μικρόν , καὶ 30 ὅσον εἰκὸς καλῶν κατασχέιν , μᾶλλον δὲ ὅσον εἰκὸς σώμα παιδίου μικροῦ κατέχειν 31 , οὐχ ὅλως τε ἀστέρα γνωρίζειν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπειρον τὸ ὕψος , οὐχ ἥκει οὕτω στενὸν τόπον χαρακτηρίσαι καὶ γνωρίσαι τοῖς βουλομένοις ἰδεῖν . Καὶ τοῦτο ἀπὸ τῆς σελήνης ἴδοι τις ἂν · ἢ τοσούτου ὑπερφερούσα οὖσα τῶν ἀστρῶν , πέπται τοῖς
Lemmas: παρέχω , καί ἐξηγέομαι , καί περιεργάζομαι , καί ἀναιρέω ἐπιχειρέω . καί πανταχοῦ δέ ὁ ὁ μέλλω βασιλεύω [ 87 ] καταθλάω ποιέω , ἐκ πρῶτος ἡλικία ἰδιώτης εἰμί , οὐδείς ἕτερος ἢ ἀφαγὴν παρατίθημι , καί μυρίος ἀνάπτω πόλεμος αὐτός . ἀνάκλεις ὅσος 23 ὁ ἄτοπος φαίνω , εἰμί κατά ἀνθρώπινος ἀκολουθία καί κοινός συνήθεια οὗτος ἐξετάζω ; οὐδέ γάρ οὗτος μόνος , ἀλλά καί πλείων οὗτος εἰμί εἶπον , ζητάω ἔχω πλείων 24 ὁ εἴρω . ἄλλος ἵνα μή συνάπτω ἀπορία ἀπορία ἐργάζομαι σύ ποιέω , φέρω δή λοιπός ἐπί 25 ὁ λύσις ὁ ζητέω ἔρχομαι , ἀρχή ὁ λύσις ἀπό ὁ ἀστήρ αὐτός ποιέω . ἄν γάρ μανθάνω τις ὁ ἀστήρ , καί προτάσσω , καί εἰμί ὁ πολύς εἰς , ἢ ξένος παρά ὁ ἄλλος , καί εἰμί φύσις ἀστήρ , ἢ ἕδος μόνος ἀστήρ , εὐκόλως καί ὁ ἄλλος πᾶς εἶμι . Πῶς οὖν οὗτος εἰμί δηλόω ; ἀπό ὁ γράφω αὐτός . ὅτι2 γάρ οὖον ὁ πολύς εἰς ὁ ἀστήρ οὗτος εἰμί , μᾶλλον δέ οὐδέ ἀστήρ , ὡς ἐγώ δοκέω , ἀλλά δύναμις τις ἀόρατος εἰς οὗτος μετασχηματίζω ὁ ὄψις , πρῶτος ἀπό ὁ πορεία αὐτός δηλόω . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί ἀστήρ τις 26 οὗτος βαδίζω ὁ ὁδός · ἀλλά κἀν ἥλιος εἶπον , κἀν σελήνη , κἀν ὁ ἄλλος ἅπας ἀστήρ , ἐκ ἀνατολή ἐπί δύσις ὁράω χωρέω · οὗτος δέ ἀπό ἄρκτος πρός μεσημβρία φέρω · οὗτος γάρ ὁ Παλαιστίνη πρός ὁ Περσίς κεῖμαι . Δεύτερος , καί ἀπό ὁ καιρός οὗτος εἰμί ὁράω . οὖον γάρ ἐν νύξ φαίνω , ἀλλά ἐν ἡμέρα μέσος , ἥλιος λάμπω · ὅσπερ οὐ εἰμί · δύναμις ἀστήρ , ἀλλά οὐδέ σελήνη · ἢ γάρ τοσοῦτος πᾶς ὑπερχέω , ὁ ἀκτίς φαίνω ὁ ἡλιακός , κρύπτω εὐθύς καί ἀφανίζω . οὗτος δέ ὁ ὁ οἰκεῖος λαμπρότης ὑπερβολή καί ὁ ἀκτίς νικάω ὁ ἡλιακός , φανός ἐκεῖνος φαίνω , καί ἐν τοσοῦτος φάος [ 88 ] μείζων λάμπω . Τρίτος , ἀπό ὁ φαίνω καί πάλιν κρύπτω . ὁ μέν γάρ ὡς Παλαιστίνη ὁδός φαίνω χειραγωγέω · ἐπεί δέ ἐπιβαίνω ὁ Ἱερουσαλήμ , κρύπτω ἑαυτοῦ · εἶτα πάλιν ὅτε 27 ὁ Ἡρῴδης ἀφίημι , διδάσκω 28 αὐτός ὑπέρ ὅς ἔρχομαι , μέλλω ἀφίημι , δεῖξις ἑαυτοῦ · ὅσπερ οὐ εἰμί ἄστρον κίνησις , ἀλλά δύναμις τις λογικός . οὐδέ γάρ ἴδιος τις πορεία ἔχω , ἀλλά ὅτε μέν ἕδος βαδίζω αὐτός , διδάσκω · ὅτε δέ ἵστημι , ἵστημι , πρός ὁ δήω πᾶς οἰκονομέω · καθάπερ ὁ στίλος ὁ νεφέλη , καί 29 καθίζω καί ἐγείρω ὁ στρατόπεδον ὁ Ἰουδαῖος , φέρω χρή . Τέταρτος , ἀπό ὁ τρόπος ὁ δεῖξις οὗτος εἄν τις καταμανθάνω σαφῶς . οὖον γάρ ἄνω Μένων ὁ τόπος δείκνυμι · οὐδέ γάρ δυνατός εἰμί αὐτός οὗτος μανθάνω · ἀλλά κάτω καταβαίνω οὗτος ποιέω . οἶδα γάρ , ὅτι τόπος οὗτος μικρός , καί 30 ὅσος εἰκός καλός κατέχω , μᾶλλον δέ ὅσος εἰκός σώμα παιδίον μικρός καταχέω 31 , οὐ ὅλως τε ἀστήρ γνωρίζω . ἐπεί γάρ ἤπειρος ὁ ὕψος , οὐ ἥκω οὗτος στενός τόπος χαρακτηρίζω καί γνωρίζω ὁ βούλομαι ὁράω . καί οὗτος ἀπό ὁ σελήνη ὁράω τις εἄν · ἢ τοσοῦτος ὑπερφέρω εἰμί ὁ ἄστρον , πεπτός ὁ