joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0219.2
Οἱ δὲ ὑμῖν ¹⁹ , ὅτι οἰκοδομεῖτε τοὺς τάφους τῶν προ-γόνων , καὶ κοσμεῖτε τὰ μνήματα ²⁰ αὐτῶν , καὶλέγετε · Εἰ ἦμεν ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρωνἡμῶν , οὐκ ἂν ἦμεν αὐτῶν ²¹ κοινωνοὶ ἐν τῷ αἵματιτῶν προφητῶν.α' . Οὐχ ὅτι οἰκοδομοῦσιν , οὐδ' ὅτι ἐγκαλοῦσιν ἐκεῖνοι,Οὐκ , φησίν · ἀλλὰ ὅτι καὶ ταύτη καὶ δὴ ὡν λέγουσι , κα-ταγινώσκειν προσποιούμενοι τῶν πατέρων , χειρόναπράττουσιν . Ὅτι γὰρ προσποίησις ἦν ἡ κατάγνωσις , ὁΔουκὲς φησιν , Ὅτι καὶ συνευδοκεῖτε , ὅτι ²² οἰκοδομεῖτε.Οὐαὶ γὰρ ὑμῖν , φησίν , ὅτι οἰκοδομεῖτε τὰ μνήματατῶν προφητῶν , οἱ δὲ πατέρες ὑμῶν ἀπέκτειναν αὐ-τούς . Ἄρα μαρτυρεῖτε καὶ συνευδοκεῖτε τοῖς ἔργοιςτῶν πατέρων ὑμῶν · ὅτι αὐτοὶ μὲν ἀπέκτειναν αὐτούς,ὑμεῖς δὲ οἰκοδομεῖτε τὰ μνήματα αὐτῶν . Ἐνταῦθαγὰρ τὴν γνώμην αὐτῶν διαδιδάλει , μεθ' ἧς ψυχῶν ὑμῶν·ὅτι οὐ διὰ [ 715 ] τιμῆν τῶν σφαγέντων , ἀλλ' ὡς ἐμποι-πεύοντες ταῖς ἀγαλαῖ , καὶ δεδιότες , μὴποτε τῷ χρόνῳτῶν τάφων ἀφανισθέντων μαρανθῇ τῆς τοιαύτης ἀποκτε-ν ἐλέγχος καὶ ἡ μνήμη , οὕτως ψυχόδιδουν τοὺς τάφους,ὡσπερ τι τρίταιον ἱστώντες λαμπρὰς τὰς οἰκοδομάς,καὶ καλλωπιζόμενοι τοῖς ἐκεῖνων τολμήμασι καὶ ἐπιδει-κνύμενοι . Τὰ γὰρ νῦν τολμώμενα παρ' ὑμῶν δείκνυσιν,καὶ καὶ ταῦτα τοῦτῳ ποιεῖτε τῷ τρόπῳ . Κἄν γὰρ τὰἐναντία λέγετε , φησίν , ὡς καταγινώσκοντες αὐτῶν , οἴονὅτι Οὐχ ἂν , εἰ ἦμεν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις , ἦμεν αὐ-τῶν κοινωνοί · ἀλλ' ἡ γνώμη δόλη ἢ ταῦτα λέγουσα . Διὸκαὶ ἐκκαλύπτων αὐτήν , αἰνιγματωδῶς μὲν , εἴρηκε δ'σὺν ὅμως . Εἰπὼν γάρ · Λέγετε , ὅτι Εἰ ἦμεν ἐν ταῖςἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν , οὐκ ἂν ἦμεν κοινωνοὶαὐτῶν ἐν τῷ αἵματι τῶν προφητῶν · ἐπήγαγεν · Ὥστεμαρτυρεῖτε ἐαυτοῖς , ὅτι υἱοὶ ἐστε τῶν φονευσάντωντοὺς προφήτας . Καὶ ποῖον ἐγκλημα υἱὸν εἶναι ἀνδρόφω-νου , ἂν μὴ κοινωνῇ τῇ γνώμῃ τοῦ πατρός ; Οὐδέν . Ὦδενδῆλον , ὅτι δὲ αὐτὸ τοῦτο αὐτοῖς προσφέρει , τὴν κατὰ κα-χίαν συγγένειαν αἰνιττόμενος . Καὶ τοῦτο καὶ τὸ ἕξηςδηλοῖ · ἐπήγαγε γοῦν ²³ · Ὦσεῖς , γεννήματα ἐχιδνῶν.Ἄσπερ γὰρ ἐκεῖνα ἰοῖκα τοὺς γονεῦσι κατὰ τὴν τοῦ ἰοῦλύμην , οὕτω καὶ ὑμεῖς τοῖς πατράσιν κατὰ τὸ φονικόν.Εἰτα ἐπειδὴ γνώμην ἠταξεν ²⁴ ἀδήλων τοῖς πολλοῖς ὁ-σαν , καὶ ἀφ' ὧν μέλλουσι τολμᾶν , τῶν πᾶσιν ἐμοίμωνδῆλων , κατασκευάζει τὰ εἰρημένα . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν,Ἄστε μαρτυρεῖτε ἐαυτοῖς , ὅτι υἱοὶ ἐστε τῶν φονευ-σάντων τοὺς προφήτας , δηλῶν ὅτι τὴν κατὰ πονηρίαν ²⁵συγγένειαν λέγει , καὶ ὅτι πλῆσμα ἦν τὸ λέγειν , ὅτι Οὐκἂν ἦμεν αὐτῶν κοινωνοί , ἐπήγαγε · Καὶ ὑμεῖς πληρώ-σατε τὸ μέτρον ²⁶ τῶν πατέρων ὑμῶν · οὐκ ἐπιτάτ-των , ἀλλὰ προαναφωνῶν τὸ ἰσόμενον · τοῦτέστι , τὴνἑαυτοῦ ἀφαγήν . Διὰ δὲ τοῦτο ἐπαγαγὼν τὸν ἐλεγχόν,καὶ δείξας ὅτι πλῆσμα ἦν ἂντερ ἐλεγχὸν ὑπὲρ ἑαυτῶνἀπολογούμενοι , οὐν ὅτι Οὐκ ἂν ἦμεν κοινωνοὶ αὐτῶν·(οἱ γὰρ τοῦ Δεσπότου μὴ ἀπεχόμενοι , πῶς ἂν τῶν δοῦ-λων ἀπέσχοντο ; ) καταφορικωτέρω τῷ μετὰ ταῦτα κέχρη-ται λόγῳ , δρᾶς καλῶν καὶ γεννημάτων ἐχιδνῶν , καὶ λέ-γων · Πῶς φυύσεσθε ²⁷ ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γέεννης,καὶ τοιαῦτα τολμήματα , καὶ ἀρνοῦντες , καὶ τὴν γνώμηνχρύπτουσι ; · Εἶτα καὶ ἐτέρωθεν αὐτοὺς ἐλέγχων ἐκ περι-συσίας , φησίν , ὅτι Ἀποσταλῶ πρὸς ὑμᾶς προφήταςκαὶ σοφοὺς καὶ γραμματεῖς , καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτε-νεῖτε καὶ σταυρώσετε , καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς ὑμῶνμαστιγώσετε . Ἵνα γὰρ μὴ λέγωσιν , ὅτι Εἰ καὶ τὸν Δε-σπότην ἐσταυρώσαμεν , ἀλλὰ τῶν δούλων ἀπεσχόμεθα ἂν,εἰ ἦμεν τότε · Ἰδοῦ , φησί , καὶ δούλους ὑμῖν ἀποστέλλω ²⁸,προφήτας καὶ αὐτούς , καὶ οὐδὲ αὐτῶν φείσεσθε . Ταῦταδὲ λέγει , δείκνὺς ὅτι οὐδὲν ξένον ἀφαγήν αὐτῶν ὑπὸτῶν υἱῶν ἐκείνων , φονικὸν τε δυνην καὶ ὑποῦλιν , καὶπολὺ τὸ δολερόν ἐχόντων , καὶ νινύτων τοὺς πατέραςτοῖς τολμήμασι . Πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις δείκνυσιν [ 716]αὐτοὺς καὶ ἀσφόδα ξενοδόκους . Καὶ γὰρ ὅταν λέγω-σιν , Εἰ ἦμεν ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν , οὐκἂν ἦμεν κοινωνοὶ αὐτῶν , ξενοδόκους λέγουσι , καὶ ἐνλόγῳ φιλοσοφούντες μόνον , ἐν δὲ τοῖς ἔργοις τὰ ἐναντίαπράττουσι . Ὦσεῖς , γεννήματα ἐχιδνῶν · τοῦτέστι,Πονηροὶ πονηρῶν παίδες , καὶ τῶν γεννησαμένων πονη-ρότεροι . Δείκνυσι γὰρ αὐτοὺς μεῖζονα τολμῶντας , τῷ τεμὲτ' ἐκείνους τολμῆσαι , καὶ τῷ πολλοῖς χαλεπώτερα ἐκεί-νων , καὶ ταῦτα ἀκριβολογουμένους , ὡς οὐκ ἂν ποτε τοῖςαὐτοῖς περιέπεσον . Αὐτοὶ γὰρ καὶ τὸ τέλος ἐπάγυσινκαὶ τὴν κορυφίδα τῶν κακῶν . Οἱ μὲν γὰρ τοὺς ἐπὶ τὴνἀπελείψαν ἐλθόντας ἀπέκτειναν · οὗτοι δὲ καὶ τὴν ²⁹ μῆτρα,καὶ τοὺς ἐπὶ γάμον καλοῦντας . Ταῦτα δὲ λέγει , τῆς συγ-γενείας αὐτοὺς ἀριστὰς τῆς τοῦ Ἄβραάμ , καὶ δείκνυς,ὅτι οὐδὲν ³⁰ ἐντεῦθεν αὐτοῖς τὸ κέρδος , ἂν μὴ τὰ ἔργαμαρτυσονται . Διὸ καὶ ἐπάγει · Πῶς φύγετε ἀπὸ τῆςκρίσεως τῆς γέεννης , ἐκείνους μιμούμενοι τοὺς τὰτοιαῦτα τετολμηκότας ; Ἐνταῦθα δὲ αὐτοὺς καὶ τῆςἸωάννου κατηγορίας ἀνέμνησε · καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὁσῶςαὐτοὺς ἐκάλεισε · καὶ τῆς μελλούσης ὑπερήνεγκε κρίσεως.Εἰτα ἐπειδὴ οὐδὲν αὐτοῖς ἐφόδει χρήσις καὶ γένεσις , τῷμὴ πιστεύειν , καὶ τῷ μέλλειν τὸ πρᾶγμα , ἀπὸ τῶν παρ-όντων αὐτοὺς καταστέλλει , καὶ φησι · Διὰ τοῦτο Ἰδοῦἡγ' ἀποστέλλω πρὸς ὑμᾶς προφήτας , καὶ γραμ-ματεῖς , καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενεῖτε , καὶ σταυρώσετε,καὶ μαστιγώσετε · ὅσως ἔδρη ἐφ' ὑμᾶς πᾶν αἷμα δι-καιον ἐκχυνόμενον ἐπὶ τῆς γῆς , ἀπὸ τοῦ αἵματοςἌβελ τοῦ δικαίου , ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου υἱοῦ¹⁹ ὑμῖν ] add . γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι , ὑποκριταὶ¹¹ αὐτῶν om . L . Πας ἐν τῷ αἵ . τ . π . ( desunt in G . K . M.Sic H . J . δ' οὐν Edh . ἐπὴγ . γοῦν om . G . M . ²⁰αὐδ.-τὴν K . ὅτι·κατὰ τὴν πονηρίαν σ . λ . G . M . ὅτι τὴνἔργων G . M . τὴν γνώμην 1 Mosq . ²¹ σαύσεσθε M . φύγετε H . L . καὶ·αὐτε τοιαῦτα om . G.²² τῶν ] αὐτῶν τῶν Edh . ²³ οὐδὲ G . H . M . τὸ κέρδος ] τ : π . G . H . M . τὸ ὅμ . K . ²⁴ προφήτας ] σὺδ . καὶ σοφοὺς K.M . 1 Mosq.²⁵ μνήματα L . 4 Mosqq . λέγετε ] add . ὅτι E hh.²⁶ ὅτι ] ἐπειδὴ Sav . Bm . Lacunam habet Mor . ²⁷ γοῦν]ἠταξεν ] ἑταξεν K . ἐρέναι G . Vid . addnot . ²⁸ κατὰκατὰ συγγένειαν πονηρίαν λ . L . ²⁹ τὸ μέτρον ] τὸἀποστέλλω H . K .
Lemmas: ὁ δέ σύ ¹⁹ , ὅτι οἰκοδομέω ὁ τάφος ὁ πρόγονος , καί κοσμέω ὁ μνῆμα ²⁰ αὐτός , καλέω · εἰμί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ πατέρων , οὐ εἄν εἰμί αὐτός ²¹ κοινωνός ἐν ὁ αἱματίτης προφητῶν.α' . οὐχ ὅτι οἰκοδομέω , οὐδέ ὅτι ἐγκαλέω ἐκεῖνοι,Οὐκ , φημί · ἀλλά ὅτι καί οὗτος καί δή ὡς λέγω , καταγιγνώσκω προσποιέω ὁ πατήρ , χειροναπραττους . ὅτι2 γάρ προσποίησις εἰμί ὁ κατάγνωσις , Δουκῆς φημί , ὅτι2 καί συνευδοκέω , ὅτι ²² οικοδομειτε.ουη γάρ σύ , φημί , ὅτι οἰκοδομέω ὁ μνῆμα προφήτης , ὁ δέ πατήρ σύ ἀποκτείνω αὐτός . ἄρας μαρτυρέω καί συνευδοκέω ὁ ἔργω πατήρ σύ · ὅτι αὐτός μέν ἀποκτείνω αὐτούς,ὑμεῖς δέ οἰκοδομέω ὁ μνῆμα αὐτός . Ἐνταῦθαγὰρ ὁ γνώμη αὐτός διαδιδάλει , μετά ὅς Ψυχή ὑμνέω οὖον διά [ 715 ] τιμή ὁ σφάζω , ἀλλά ὡς ἐμποιέω ὁ ἀγαλαῖ , καί δείδω , μήποτε ὁ χράω τάφος ἀφανίζω μαραίνω ὁ τοιοῦτος ἀποκτείνω ἔλεγχος καί ὁ μνήμη , οὕτως ψυχοδιδωμι ὁ τάφους,ὡσπερ τίς τρίταιος ἵστημι λαμπρός ὁ οἰκοδομάς,καὶ καλλωπίζω ὁ ἐκεῖνος τόλμημα καί ἐπιδείκνυμι . ὁ γάρ νῦν τολμάω παρά σύ δείκνυσιν,καὶ καί οὗτος τοῦτῳ ποιέω ὁ τρόπος . κἀν γάρ τὰἐναντία λέγω , φημί , ὡς καταγιγνώσκω αὐτός , οἴομαι οὐχ εἄν , εἰμί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , εἰμί αὐτός κοινωνός · ἀλλά ὁ γνώμη Δόλη ἢ οὗτος λέγω . διοχή ἐκκαλύπτω αὐτός , αἰνιγματωδῶς μέν , εἴρω δ'σὺν ὅμως . εἶπον γάρ · λέγω , ὅτι εἰμί εἰμί ἐν ταῖςἡμέραις ὁ πατήρ ἐγώ , οὐ εἄν εἰμί κοινωνέω ἐν ὁ αἷμα ὁ προφήτης · ἐπάγω · ωστεμαρτυρεω ἑαυτοῦ , ὅτι υἱός εἰμί ὁ φονεύω προφήτης . καί ποῖος ἔγκλημα υἱός εἰμί ἀνδρόφω-νου , εἄν μή κοινωνέω ὁ γνώμη ὁ πατήρ ; οὐδείς . Ὦδενδῆλον , ὅτι δέ αὐτός οὗτος αὐτός προσφέρω , ὁ κατά κάχιος συγγένεια αἰνίσσομαι . καί οὗτος καί ὁ ἕξηςδηλοῖ · ἐπάγω γοῦν ²³ · ὠθέω , γέννημα ἐχιδνῶν.Ἄσπερ γάρ ἐκεῖνος ἰοῖκα ὁ γονεύς κατά ὁ ὁ ιουλυω , οὗτος καί σύ ὁ πατήρ κατά ὁ φονικόν.Εἰτα ἐπεί γνώμη τάσσω ²⁴ ἄδηλος ὁ πολύς ὁράω , καί ἀπό ὅς μέλλω τολμάω , ὁ πᾶς ἐμοίμωνδῆλων , κατασκευάζω ὁ εἴρω . ἐπεί γάρ εἶπον μαρτυρέω ἑαυτοῦ , ὅτι υἱός εἰμί ὁ φονεύω ὁ προφήτης , δηλόω ὅτι ὁ κατά πονηρία συγγίγνομαι λέγω , καί ὅτι πλῆσμα εἰμί ὁ λέγω , ὅτι Οὐκἂν εἰμί αὐτός κοινωνός , ἐπάγω · καί σύ πληρόω ὁ μέτρον ²⁶ ὁ πατήρ σύ · οὐ ἐπιτάσσω , ἀλλά προαναφωνέω ὁ ἰσόω · τουτέστι , τηνεαυος ἀφαγήν . Ζεύς δέ οὗτος ἐπάγω ὁ ἐλεγχόν,καὶ δείκνυμι ὅτι πλῆσμα εἰμί Άντερ ἐλέγχω ὑπέρ εαυτωναπολογουμενος , ὀν ὅτι οὐ εἄν εἰμί κοινωνός αὐτῶν·(οἱ γάρ ὁ δεσπότης μή ἀπέχω , πῶς εἄν ὁ δοῦλος ἀπέχω ; ) καταφορικός ὁ μετά οὗτος χράω λόγος , δράω καλός καί γέννημα ἔχιδνα , καί λέγω · Πῶς φύω ²⁷ ἀπό ὁ κρίσις ὁ γέεννης,καὶ τοιοῦτος τόλμημα , καί ἀρνέομαι , καί ὁ γνωμηνχρυπτους ; · εἶτα καί ἑτέρωθεν αὐτός ἐλέγχω ἐκ περι-συσίας , φημί , ὅτι ἀποστέλλω πρός σύ προφήταςκαὶ σοφός καί γραμματεύς , καί ἐκ αὐτός ἀποκτείνω καί σταυρόω , καί ἐν ὁ συναγωγή ὑμῶνμαστιγώσετε . ἵνα γάρ μή λέγω , ὅτι εἰμί καί ὁ Δεσπότης σταυρόω , ἀλλά ὁ δοῦλος ἀπέχω οἰνεύς εἰμί τότε · ὁράω , φημί , καί δοῦλος σύ ἀποστέλλω ²⁸,προφήτας καί αὐτός , καί οὐδέ αὐτός φείδομαι . οὗτος λέγω , δείκνυμι ὅτι οὐδείς ξένος ἀφαγήν αὐτός υποος υἱός ἐκεῖνος , φονικός τε δυνην καί ὑποῦλος , καπούλι ὁ δολερός ἔχω , καί νίζω ὁ πατέρας τόλμημα . πρός δέ ὁ εἴρω δείκνυμι [ 716]αυος καί ἀσφόδα ξενοδόκος . καί γάρ ὅταν λέγω , εἰμί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ πατήρ ἐγώ , οὐκἂν εἰμί κοινωνός αὐτός , ξενοδόκος λέγω , καί ἐνλόγῳ φιλοσοφέω μόνος , ἐν δέ ὁ ἔργον ὁ εναντιαπραττους . ὠθέω , γέννημα ἔχιδνα · τουτεστι,πονηρος πονηρός παῖς , καί ὁ γεννάω πονηρός . δείκνυμι γάρ αὐτός μείζων τολμάω , ὁ τέμνω ἐκεῖνος τολμάω , καί ὁ πολύς χαλεπός ἐκεῖνος , καί οὗτος ἀκριβολογέομαι , ὡς οὐ εἄν ποτός τοῖος περιπίπτω . αὐτός γάρ καί ὁ τέλος ἐπάγυσινκαὶ ὁ κορυφίς ὁ κακός . ὁ μέν γάρ ὁ ἐπί τὴνἀπελείψαν ἔρχομαι ἀποκτείνω · οὗτος δέ καί ὁ ²⁹ μῆτρα,καὶ ὁ ἐπί γάμος καλέω . οὗτος δέ λέγω , ὁ συγγένεια αὐτός Ἀριστᾶς ὁ ὁ Ἀβραάμ , καί δείκνυμι οὐδείς ³⁰ ἐντεῦθεν αὐτός ὁ κέρδος , εἄν μή ὁ εργαμαρτυσοντ . Διὸ καί ἐπάγω · Πῶς φεύγω ἀπό τῆςκρίσεως ὁ γέεννα , ἐκεῖνος μιμέομαι ὁ τοιοῦτος τολμάω ; ἐνταῦθα δέ αὐτός καί τῆςἸωάννου κατηγορία ἀναμιμνήσκω · καί γάρ ἐκεῖνος ὅσος καλέω · καί ὁ μέλλω ὑπερφέρω κρίσεως.Εἰτα ἐπεί οὐδείς αὐτός ἔφοδος χρῆσις καί γένεσις , τῆμος πιστεύω , καί ὁ μέλλω ὁ πρᾶγμα , ἀπό ὁ παροράω αὐτός καταστέλλω , καί φημί · Ζεύς οὗτος Ἰδοῦἡγ' ἀποστέλλω πρός σύ προφήτης , καί γραμματεύς , καί ἐκ αὐτός ἀποκτείνω , καί σταυρόω μαστιγόω · ὅσος ἕδρα ἐπί σύ πᾶς αἷμα δικαιόω ἐκχέω ἐπί ὁ γῆ , ἀπό ὁ αἵματοςἌβελ ὁ Δίκαιος , ἠώς ὁ αἷμα Ζαχαρίας υἱός σύ ] add . γραμματεύς καί Φαρισαῖος , ὑποκριτής αὐτός om . L . Πας ἐν ὁ ὁ . τ . π . ( desunt in G . K . M.Sic H . J . δέ ὀν Edh . ἐπάγω . γοῦν om . G . M . ²⁰αὐδ.-τὴν K . ὅτι·κατὰ ὁ πονηρία Σ . λ . G . M . ὅτι ἔναργος G . M . ὁ γνώμη 1 Mosq . ²¹ σαύσεσθε M . φεύγω H . L . καὶ·αὐτε τοιοῦτος om . G.²² ὁ ] αὐτός ὁ Edh . ²³ οὐδέ G . H . M . ὁ κέρδος ] τ : π . G . H . M . ὁ ωμ . K . ²⁴ προφήτης ] σὺδ . καί σοφός K.M . 1 Mosq.²⁵ μνῆμα L . 4 Mosqq . λέγω ] add . ὅτι E hh.²⁶ ὅτι ] ἐπεί Sav . Bm . Lacunam habet Mor . ²⁷ γοῦν]ἠταξεν ] τάσσω K . ἐρέναι G . Vid . addnot . ²⁸ κατὰκατὰ συγγένεια πονηρία λ . L . ²⁹ ὁ μέτρον ] τὸἀποστέλλω H . K .