joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0287.2
ἰκανὸν ἦν αὐτὸν ἐντρέχειν , καὶ πάσης αὐτὸν ἀποστερήσαι συγγνώμης , ὅτι τὸν οὕτως ἡμερον προεῖδο 56 . Τίνος δὲ ἐνεκεν τοῦτο φησίν ; Ἐπειδὴ πολλάκις κατασχεδεν ὑπ’ αὐτῶν διεξῆλθεν , οὐκ εἰδότεν αὐτόν . Ἄλλ’ ὅμως καὶ τότε ἐν τοῦτο γέγονε , εἰ μὴ αὐτὸς ἐδωλίσθη . Τοῦτο γοῦν αὐτὴ παιδεύσαι αὐτὴν 57 βουλόμενος , καὶ τοῖς ἐπιτρίψαι αὐτῶν τὰς ὀψεις , καὶ αὐτὸς ἡρώτα , Τίνα ζητεῖτε ; Καὶ τοὺς ἤδεσαν , καὶ τοὺς μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων ὄντες , καὶ τὸν Ἰούδαν μεθ’ ἑαυτῶν ὄντες . Εἶτα ἐπειδὴ εἶπον , Ἰησοῦν , λέγει · Ἐγώ εἰμι ὃν ζητεῖτε · καὶ ἐνταῦθα πάλιν , Ἐταῖρε , ἐγ’ 58 πλάρει ; Μετὰ γὰρ τὸ δεῖξαι τὴν ἰσχὺν τὴν ἑαυτοῦ , τότε λοιπὸν συνεχύρησεν . Ὁ δὲ Ἰούδας 59 φησίν , εἰ καὶ ἔως αὐτὴς αὐτὸν ὁμορῶν τὸ ὥρας καταδικάζει . Ἰούδα , φιλήματι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως ; Οὐδὲ τὸ σχῆμα τῆς προδοσίας αἰσχύνῃ · φησίν . Ἄλλ’ ὅμως · ἐπειδὴ μηδὲ 60 τοῦτο αὐτὸν διεκώλυσε , καὶ φιληθῆναι καταδεξατο , καὶ ἔδωκεν ἑαυτὸν ἐκὼν , καὶ ἐπέβαλον ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας , καὶ ἐκράτησαν καὶ αὐτὴν τὴν νύκτα , καθ’ ἣν τὸ πάγχα ἐφραγὼν · οὕτως ἔξων καὶ ἐμαυτὸν . Ἄλλ’ ὅμως οὐδὲν ἂν ἰσχυσαν , εἰ μὴ αὐτὸς συνεχύρησεν . Οὐ μὴν τοῦτο ἀπαλλάττει τὸν Ἰούδαν τῆς ἀφορῆσαι κολάσσεως , ἀλλὰ καὶ μειζόνως αὐτὸν καταδικάζει , ὅτι καὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ τοσαύτην λαβὼν ἀπόδειξιν , καὶ τῆς ἐπικειρίας , [ καὶ τῆς πραότητος 61 ] καὶ τῆς ἡμερότητος , ὁμοῖον παντὸς χαλεπώτερος γέγονε . Ταύτ’ οὖν εἰδότες , φεύγωμεν 62 πλεονεξίαν . Ἐκεῖνη γὰρ αὐτὸν , ἐκείνη τότε ἐξεδάκνυσεν · ἐκεῖνη πρὸς ἔσχάτην ὠμότητα , καὶ ἅπανθρωπὸν γυμνάζει 63 τοὺς ἀνθρώπους . Ὅταν γὰρ τὰς οἰκίας ἀπογυμνᾶι ποῖη σωτηρίας , πολλῷ μᾶλλον τῆς τῶν δάλων ὑπεροχὴν παρασκευάζει . Καὶ οὕτω τυραννεῖν ἐστι τὸ πάθος , ὡς καὶ τοῦ δριμυτάτου ἔρωτος τῶν σωμάτων περιγενέσθαι ποτέ . Διὸ καὶ σφόδρα ἐγκαλύπτωμα , ὅτι χρημάτων μὲν φειδόμενοι πολλὰς ἐγκαλύπτων ἀκολασίας πολλοῖ · διὰ δὲ τὸν τοῦ Χριστοῦ 64 φόβον οὐκ ἠδύλησαν σωφρόνως ζῆν καὶ μετὰ σεμνότητος . Διὸ δὴ φεύγωμεν αὐτήν · οὐ γὰρ παύσομαι ἀεί τοῦτο λέγων . Τὸ γὰρ συνάγεσθαι , ἀνθρώποι , χρυσίον ; τί τῇ δουλείᾳ πικρότεραν ἐργάζῃ ; τί τὴν φυλακὴν χαλεπωτέραν ; τί τὴν φρουρίδα δριμυτέραν ποιεῖς ; Νόμιζον εἶναι σὰ ταῦτ’ ἐν τοῖς μεγάλοις κατωρυγμένα 65 χρήμασι , τὰ ἐν τοῖς βασιλείοις . Καὶ γὰρ εἴπερ εἶχες τὸν ὄγκον ἐκεῖνον , ἐφυλάξας ἂν 66 μόνον , καὶ οὐκ ἐν ἐργάσῃ . Εἰ γὰρ νῦν τοῖς οὐδὲν οὐ κέχρησαι , ἄλλ’ ὡς ἀλλοτρίων ἀπέχῃ , πολλῷ μᾶλλον εἰ τὰ πλείονα εἶχες , τοῦτο ἂν ἐπαθες . Καὶ γὰρ εἰώθασιν οἱ φιλάργυροι , ὅσον ἂν πλείονα περιβάλλονται 67 , τοσοῦτω μᾶλλον αὐτῶν φειδάζεσθαι . Ἄλλ’ οὕτω , φησίν , ὅτι [ 794 ] ἐμὰ ταῦτα . Οὐκοῦν ἐν ὑπολήψει μόνον , οὐκ ἐν ἀπολαύσει κέτεις . Ἄλλ’ ἐμελλον ἀνθρώποις εἶναι , φησι , φοβερός . Κυγείρωτος μὲν οὖν μᾶλλον · καὶ πλουσίους καὶ πένεις , καὶ λησταῖς , καὶ συκοφάνταις , καὶ οἰκέταις , καὶ πᾶσιν ἀπλῶς τοῖς ἐπιθυμεῦσιν βουλομένοις , τοῦτο ἐν ἔγω . Εἰ γὰρ βούλει εἶναι φοβερός , ἐκκοπτε 68 τὰς λαβὰς , δι’ ὧν δύνανταί σε ἐλεῖν καὶ λυπῆσαι πάντες οἱ τοῦτο ἐσπουδάκότες . Ἡ οὐκ ἀκούεις τῆς παροιμίας λεγομένης , ὅτι Τὸν πέντην καὶ γυμνὸν οὐδὲ γυμνὸν ὁμοῦ συνελθόντες 69 δύνανται ἀποδῦσαι ποτέ ; Μεγίστην γὰρ ἔχει προστατίν
Lemmas: ἱκανός εἰμί αὐτός ἐντρέχω , καί πᾶς αὐτός ἀποστερέω συγγνώμη , ὅτι ὁ οὕτως ἥμερος προοράω 56 . τίς δέ ἕνεκα οὗτος φημί ; ἐπεί πολλάκις κατέχω ὑπό αὐτός διεξέρχομαι , οὐ οἶδα αὐτός . ἄλλος ὅμως καί τότε ἐν οὗτος γίγνομαι , εἰμί μή αὐτός ἐδωλίσθη . οὗτος γοῦν αὐτός παιδεύω αὐτός 57 βούλομαι , καί ὁ ἐπιτρίβω αὐτός ὁ ὄψις , καί αὐτός ἐρωτάω , τίς ζητέω ; καί ὁ οἶδα , καί ὁ μετά φαίνω καί λαμπάς εἰμί , καί ὁ Ἰούδας μετά ἑαυτοῦ εἰμί . εἶτα ἐπεί εἶπον , Ἰησοῦς , λέγω · ἐγώ εἰμί ὅς ζητέω · καί ἐνταῦθα πάλιν , Ἑταῖρος , ἐγώ 58 πλάρει ; μετά γάρ ὁ δείκνυμι ὁ ἰσχύς ὁ ἑαυτοῦ , τότε λοιπός συγχωρέω . ὁ δέ Ἰούδας 59 φημί , εἰμί καί ἔως αὐτός αὐτός ὅμορος ὁ ὥρα καταδικάζω . Ἰούδας , φίλημα ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι ; οὐδέ ὁ σχῆμα ὁ προδοσία αἰσχύνη · φημί . ἄλλος ὅμως · ἐπεί μηδέ 60 οὗτος αὐτός διακωλύω , καί φιλέω καταδέχομαι , καί δίδωμι ἑαυτοῦ ἔκω , καί ἐπιβάλλω ἐπί αὐτός ὁ χείρ , καί κρατέω καί αὐτός ὁ νύξ , κατά ὅς ὁ πάγχα φραγή · οὕτως ἔξειμι καί ἐμαυτοῦ . ἄλλος ὅμως οὐδείς εἄν ἰσχύω , εἰμί μή αὐτός συγχωρέω . οὖον μήv οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ Ἰούδας ὁ ἀφορέω κόλασις , ἀλλά καί μέγας αὐτός καταδικάζω , ὅτι καί ὁ δύναμις αὐτός τοσοῦτος λαμβάνω ἀπόδειξις , καί ὁ ἐπικείρω , [ καί ὁ πραότης 61 ] καί ὁ ἡμερότης , ὅμοιος πᾶς χαλεπός γίγνομαι . αὐτός οὖν οἶδα , φεύγω 62 πλεονεξία . ἐκεῖνος γάρ αὐτός , ἐκεῖνος τότε ἐξεδάκνυσεν · ἐκεῖνος πρός ἔσχατος ὠμότης , καί ἅπανθρωπὸν γυμνάζω 63 ὁ ἄνθρωπος . ὅταν γάρ ὁ οἰκίον ἀπογυμνόω ποῖος σωτηρία , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ Δάλων ὑπεροχή παρασκευάζω . καί οὗτος τυραννέω εἰμί ὁ πάθος , ὡς καί ὁ δριμύς Ἔρως ὁ σῶμα περιγίγνομαι ποτός . Διὸ καί σφόδρα ἐγκαλύπτωμα , ὅτι χρῆμα μέν φείδομαι πολύς ἐγκαλύπτω ἀκολασία πολύς · διά δέ ὁ ὁ Χριστός 64 φόβος οὐ ηδυλανθανω σωφρόνως ζῶ καί μετά σεμνότης . Διὸ δή φεύγω αὐτός · οὖον γάρ παύω ἀεί οὗτος λέγω . ὁ γάρ συνάγω , ἄνθρωπος , χρυσίον ; τίς ὁ δουλεία πικρός ἐργάζομαι ; τίς ὁ φυλακή χαλεπός ; τίς ὁ φρουρίς δριμύς ποιέω ; νομίζω εἰμί σός αὐτός ἐν ὁ μέγας κατορύσσω 65 χρῆμα , ὁ ἐν ὁ βασίλειος . καί γάρ εἴπερ ἔχω ὁ ὄγκος ἐκεῖνος , φυλάσσω εἄν 66 μόνος , καί οὐ ἐν ἐργάζομαι . εἰμί γάρ νῦν ὁ οὐδείς οὖον χράομαι , ἄλλος ὡς ἀλλότριος ἀπέχω , πολύς μᾶλλον εἰμί ὁ πλείων ἔχω , οὗτος εἄν πάσχω . καί γάρ εἴωθα ὁ φιλάργυρος , ὅσος εἄν πλείων περιβάλλω 67 , τοσοῦτος μᾶλλον αὐτός φειδάζεσθαι . ἄλλος οὗτος , φημί , ὅτι [ 794 ] ἐμός οὗτος . οὐκοῦν ἐν ὑπολαμβάνω μόνος , οὐ ἐν ἀπολαύω κέτεις . ἄλλος μέλλω ἄνθρωπος εἰμί , φημί , φοβερός . Κυγείρωτος μέν οὖν μᾶλλον · καί πλούσιος καί Πενεῖς , καί λῃστής , καί συκοφάντης , καί οἰκέτης , καί πᾶς ἀπλόος ὁ ἐπιθυμέω βούλομαι , οὗτος ἐν ἐγώ . εἰμί γάρ βούλομαι εἰμί φοβερός , ἐκκόπτω 68 ὁ λαβή , διά ὅς δύναμαι σύ αἱρέω καί λυπέω πᾶς ὁ οὗτος σπουδάζω . ὁ οὐ ἀκούω ὁ παροιμία λέγω , ὅτι ὁ πέντη καί γυμνός οὐδέ γυμνός ὁμοῦ συνέρχομαι 69 δύναμαι ἀποδύω ποτός ; Μεγίστη γάρ ἔχω προστατίν