joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0171.3
αὐτόν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ διδάξει · ὁ τοιούτους δυνήσεται , τῶν πραγμάτων ἀντιφερογμένων αὐτῷ . Ἄν δὲ ἐκατέρωθεν [ 209 ] ἀπτηρισμένος ἦ , μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν . Λέγω γάρ ὑμῖν · Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Ἐνταῦθα δικαιοσύνην τὴν πᾶσαν ἀρετὴν λέγει , ὡσπερ καὶ περὶ τοῦ Ἰούδα διαλεγόμενος ἔλεγε · Καὶ ἦν ἄνθρωπος ἀμεμπτος , δικαιος . Κατὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος τὸ σημαινόμενον δικαιον ἐκείνου ἐκάλεσεν , ὡς μὴδὲ νόμῳ κεῖσθαι ἔλεγε · Δικαῖος γὰρ νόμῳ οὐ κεῖται , φησίν . Καὶ πολλοχῶ δὲ ἀλλαγῶ τοῦτο τὸ ὄνομα ἐπὶ τῆς ἀρετῆς τῆς καθόλου κείμενον εὑροῖ τις ἂν . Σὺ δὲ μοι ἀκούει τῆς χάριτος τῆς ἐπιδοῦς , ὅπου τοὺς μαθητὰς τοὺς νεωλάμτως ἐν τῇ Παλαιᾷ διδασκάλων κρείττους εἶναι βούλεται . Γραμματέων γὰρ ἐνταῦθα καὶ Φαρισαίων οὐχ ἀπλῶς εἶπε 48 τῶν παρανόμων , ἀλλὰ τῶν κατορθούτων · οὐ γὰρ ἄν 49 , εἰ μὴ κατωρθοῦν , ἔφρασεν · Ἐγεὺν δικαιοσύνην , οὐδὲ ἂν τὴν οὐχ οὖσαν παρέβαλε τῇ οὖσῃ . Ὧρα δὲ καὶ ἐνταῦθα πῶς συνίησιν τὴν Παλαιάν , σύγκριναι ποιούσης ταύτης πρὸς ἐκείνην · ὅπερ δείκνυσιν ὁμοφύλον αὐτὴν οὖσαν καὶ συγγενῆ · τὸ γὰρ πλεῖον καὶ ἐλαττον τοῦ αὐτοῦ γένους ἐστίν . ( Οὐ τοίνυν διαβάλλει τὴν Παλαιάν , ἀλλ᾽ ἐπιθαύματι αὐτὴν βούλεται . Εἰ δὴ ἡν πονηρά 50 , οὐχ ἂν τὸ πλεῖον ἐζήτησεν , οὐδ᾽ ἂν αὐτὴν ὡψώσεν , ἀλλ᾽ ἐξέβαλεν ἂν . Καὶ πῶς , φησίν , εἰ τοιαύτη ἐστίν 51 , εἰς τὴν βασιλείαν οὐχ εἰσάγει ; Νῦν 52 οὐχ εἰσάγει τοὺς μετὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν πολιτευομένους , ὅτε δὴ πλείους ἀπολελαυκότας δυνάμεις , καὶ μεῖζονα ὀφείλοντας ἀγωνίζεσθαι · ἐπεὶ τοὺς γε αὐτῆς τροφίμους εἰσάγει ἀπαντας . Καὶ γὰρ Πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσιν , φησίν , καὶ ἀνακλιθήσονται εἰς κώλπους 53 Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ . Καὶ ὁ Λάζαρος δὲ τῶν μεγάλων ἀπολαύων ἐπάθλων , ἐν τοῖς ἐκείνου κόλποις φαίνεται ἐνδιατῶμενος . Καὶ πάντες μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἐλαμψαν ἐν τῇ Παλαιᾷ , διὰ ταύτης ἐλαμψαν ἀπαντες . Καὶ ὁ Χριστὸς δὲ , εἰ πονηρὰ τις ἦν καὶ ἄλλοτρια , οὐχ ἂν αὐτὴν ἐπλήρωσεν ἄλλοὺς ἀπασαν . Εἰ γὰρ ὑπὲρ τοῦ 54 τοὺς Ἰουδαίους ἐπισπάσασθαι τοῦτο ἐποίησεν μόνον , καὶ οὐχ ὡστε δεῖξαι συγγενῆ ταύτην οὖσαν τῇ Καινῇ καὶ συμβάλλουσαν τίνος ἕνεκεν οὐχὶ καὶ τῶν Ἑλλήνων ἐπλήρωσεν νόμιμα τε καὶ ἔθη , ἵνα 55 Ἕλληνας ἐπισπάσται ;
Lemmas: αὐτός · μᾶλλον δέ οὐδέ διδάσκω · ὁ τοιοῦτος δύναμαι , ὁ πρᾶγμα ἀντιφέρω αὐτός . ἄν δέ ἑκατέρωθεν [ 209 ] ἀπτηρισμένος εἰμί , μέγας καλέω ἐν ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός . λέγω γάρ σύ · ἐάν μή περισσεύω ὁ δικαιοσύνη σύ πλείων ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . ἐνταῦθα δικαιοσύνη ὁ πᾶς ἀρετή λέγω , ὡς καί περί ὁ Ἰούδας διαλέγω λέγω · καί εἰμί ἄνθρωπος Ἄμεμπτος , Δίκαιος . κατά οὗτος καί ὁ Παῦλος ὁ σημαίνω Δίκαιος ἐκεῖνος καλέω , ὡς μηδέ νόμος κεῖμαι λέγω · Δίκαιος γάρ νόμος οὖον κεῖμαι , φημί . καί πολλοχῶ δέ ἀλλάσσω οὗτος ὁ ὄνομα ἐπί ὁ ἀρετή ὁ καθόλου κεῖμαι εὑρίσκω τις εἄν . σύ δέ ἐγώ ἀκούω ὁ χάρις ὁ ἐπιδέω , ὅπου ὁ μαθητής ὁ νεωλάμτως ἐν ὁ Παλαιή διδάσκαλος ἀγαθός εἰμί βούλομαι . Γραμματεύς γάρ ἐνταῦθα καί Φαρισαῖος οὐ ἀπλόος εἶπον 48 ὁ παράνομος , ἀλλά ὁ κατορθόω · οὖον γάρ ἄν 49 , εἰμί μή κατορθόω , φράζω · Ἐγεὺν δικαιοσύνη , οὐδέ εἄν ὁ οὐ εἰμί παραβάλλω ὁ εἰμί . ὤρα δέ καί ἐνταῦθα πῶς συνίημι ὁ Παλαιός , συγκρίνω ποιέω οὗτος πρός ἐκεῖνος · ὅσπερ δείκνυμι ὁμόφυλος αὐτός εἰμί καί συγγενής · ὁ γάρ πλείων καί μικρός ὁ αὐτός γένος εἰμί . ( οὖον τοίνυν διαβάλλω ὁ Παλαιός , ἀλλά επιθαυμα αὐτός βούλομαι . εἰμί δή ἐάν πονηρός 50 , οὐ εἄν ὁ πλείων ζητέω , οὐδέ εἄν αὐτός ὁράω , ἀλλά ἐκβάλλω εἄν . καί πῶς , φημί , εἰμί τοιοῦτος εἰμί 51 , εἰς ὁ βασίλειος οὐ εἰσάγω ; νῦν 52 οὐ εἰσάγω ὁ μετά ὁ ὁ Χριστός παρουσία πολιτεύω , ὅτε δή πλείων ἀπολαύω δύναμις , καί μείζων ὀφείλω ἀγωνίζομαι · ἐπεί ὁ γε αὐτός τρόφιμος εἰσάγω ἅπας . καί γάρ πολλός ἀπό ἀνατολή καί δυσμή ἥκω , φημί , καί ἀνακλίνω εἰς κώλπους 53 Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ . καί ὁ Λάζαρος δέ ὁ μέγας ἀπολαύω ἔπαθλον , ἐν ὁ ἐκεῖνος κόλπος φαίνω ἐνδιαιτάω . καί πᾶς μετά ὑπερβολή λάμπω ἐν ὁ Παλαιή , διά οὗτος λάμπω ἅπας . καί ὁ Χριστός δέ , εἰμί πονηρός τις εἰμί καί ἀλλότριος , οὐ εἄν αὐτός πληρόω ἄλλος ἅπας . εἰμί γάρ ὑπέρ ὁ 54 ὁ Ἰουδαῖος ἐπισπάω οὗτος ποιέω μόνος , καί οὐ ὡστε δείκνυμι συγγενής οὗτος εἰμί ὁ Καινεύς καί συμβάλλω τίς ἕνεκα οὐ καί ὁ Ἕλλην πληρόω νόμιμος τε καί ἔθος , ἵνα 55 Ἕλλην ἐπισπάω ;