joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0083.4
καὶ διαρρέεις , τοσαύται ; εὐθύναις ἐνοχὸς ὤν ἐτι , καὶ φοβερῷ μέλλον παρασχεσθαι 95 δικαστηρίῳ , καὶ πάντων παρέχει λόγον μετὰ ἀκριβείας · τὴν ἐνταῦθα γεγενημένον ; Καὶ πῶς οὐκ ἐκτίνεις καὶ ὤν 96 ἔχοντες ἁμάρτομεν , δώσομεν λόγον · Ὦς γὰρ ἂν ἀρνήσηταί με , φησίν , ἐμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , κάρῳ ἀρνήσομαι αὐτὸν ἐμπροσθεν τοῦ Πατρός μου . 97 Καίτοις ἀκούσῃς τῇ τοιαύτῃ ἀρνησίᾳ , ἀλλ' ὅμως οὐ διαφεύγει τὴν κόλασιν , ἀλλὰ καὶ ταύτης διδάξμεν εὐθύναις · καὶ ὤν ἦσαμεν , καὶ ὤν 98 οὐκ ἦμεν · Οὐδὲν γὰρ ἔμαυτὸ συνίστα , φησίν , ἀλλ' οὐκ ἐν τούτῳ δεδικαιώμαι . Καὶ ὤν κατὰ ἀγνοίαν , καὶ ὤν 99 κατὰ γνώσιν · Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς , φησίν , ὅτι ἥλιον Θεοῦ ἔχουσιν , ἀλλ' οὐ κατ' ἐπιγνώσιν · ἀλλ' ὅμως οὐκ ἀρχεῖ τοῦτο εἰς ἀπολογίαν αὐτοῖς . Καὶ Κορινθίοις δὲ ἐπιστέλλων ἔλεγε · Φοβοῦμαι μὴπως ὡς ὁ ὄφις ἐξηπάτησεν Εὕαν ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτοῦ , οὕτω φθαρῇ τὰ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἀπλότητος τῆς εἰς τὸν Χριστόν . Τόσούτων τοίνυν μέλλων διδόναι εὐθύναις , καθὼ γελοῦν , καὶ ἀσετεῖ λέγων , καὶ τρυφῇ προτχῶν ; Ἄν γὰρ μὴ ταῦτα ποιῶμεν , φησίν , ἀλλὰ πειθόμεν , τί τὸ ὀφελος ; Μέγιστον μὲν οὖν , καὶ τοσοῦτον ὅσον οὐδὲ τῷ λόγῳ παρασταθῆ δυνατόν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἐξωθεν δικαστηρίων , ὅσα ἂν δακρύσῃς , οὐκ ἐκφεύγεις τὴν κόλασιν μετὰ τὴν ἀπόφασιν · ἐνταῦθα δέ , ἐν σιγνῇσει μόνον , ἔλυσα τὴν ψῆφον , καὶ συγγνώμης [ 98 ] ἀπέλαυσας . Διὰ τοῦτο πολλὰ περὶ πένθους ἡμῖν ὁ Χριστὸς διαλέγεται , καὶ μακαρίζει τοὺς πενθοῦντας , καὶ ταλάνίζει τοὺς γελοῦντας . Οὐ γὰρ ἐστὶ τὸ θέατρον τοῦτο γέλως , οὐδὲ διὰ τοῦτο συνήλθομεν , ἵνα ἀναχαγάζωμεν , ἀλλ' ἵνα στενάζωμεν 10 , καὶ βασιλείαν ἐκ τοῦ στεναγμοῦ τούτου κληρονομήσωμεν . Σὺ δὲ βασιλεὺ μὲν παρεστώς , οὐδὲ ἀπλῶς μειδιάσαι ἀνέγης · τὸν δὲ τυνάγγελων Δεσπότην ἔχων ἐνοικον οὐχ ἔστηκας μετὰ τρόμου καὶ 11 σωφροσύνης τῆς προσευχούσης , ἀλλὰ γελάς , αὐτοῦ πολλάκις ὀργιζομένου · καὶ οὐκ ἐννοεῖς τει τῶν ἁμαρτημάτων ταύτη μειδῶνς παροξύνεις αὐτόν ; Οὐ γὰρ οὕτω τοὺς ἁμαρτάνοντας , ὡς τοὺς μετὰ τὴν ἁμαρτίαν μὴ συστελλομένους ἀποστρέφεσθαι . Εἰδὼν ὁ Θεός · Ἄλλ' ὅμως οὕτως εἰσὶν ἀναίσθητοι τινὲς διακεῖμενοι , ὡς καὶ μετὰ ταῦτα τὰ ῥήματα λέγειν · ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο δακρύσαι ποτε , ἀλλὰ διψῶ μοι γελάδν καὶ παίζειν ὁ Θεὸς πάντα τὸν χρόνον . Καὶ τί ταύτης τῆς διανοίας παιδικώτερον γένοιτο ἂν ; οὐ γὰρ ὁ Θεὸς διδῶσι παίζειν , ἀλλ' ὁ διάβολος . Ἄκουσον γοῦν , οἱ παίζοντες τί ἔπαθον · Ἐκδῆσε , φησίν , ὁ Ἰάωβ φορεῖν καὶ ποιεῖν , καὶ ἀνέστησαν παίζειν . Τοιούτοι ἦσαν οἱ ἐν Σοδόμοις , τοιούτοι οἱ ἐπὶ τοῦ κατακλυσμοῦ . Καὶ γὰρ καὶ περὶ ἐκείνων φησίν , Ὅτι ἐν ὑπερηφανίᾳ , καὶ ἐν εὐθηνίᾳ , καὶ ἐν πληρομοτῇ ὁρῶν ἐσπατάλω . Καὶ οἱ κατὰ τὸν Νῶε ἦντες τὴν κιβωτὸν ἐπὶ τοσούτοις 11 ὁρῶντες κατασκευαζομένην ἔσεσιν , ἀναλγητὸς εὐφραίνοντο , μηδὲν τῶν μελλόντων προορῶμενοι . Διὰ τοῦτο καὶ πάντας αὐτοὺς ἐπελθὼν παρέσυρεν ὁ κατακλυσμός , καὶ τὸ κοινὸν τῆς οἰκουμένης ναῦαγιον τότε εἰργάσατο .
Lemmas: καί διαρρέω , τοσοῦτος ; εὐθύνω ἔνοχος εἰμί ἔτι , καί φοβερός μέλλω παρέχω 95 δικαστήριον , καί πᾶς παρέχω λόγος μετά ἀκρίβεια · ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι ; καί πῶς οὐ ἐκτίνω καί εἰμί 96 ἔχω ἁμαρτάνω , δίδωμι λόγος · οὖς γάρ εἄν ἀρνέομαι ἐγώ , φημί , ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , κάρος ἀρνέομαι αὐτός ἔμπροσθεν ὁ πατήρ ἐγώ . 97 Καίτοι ἀκούω ὁ τοιοῦτος αρνησιά , ἀλλά ὅμως οὖον διαφεύγω ὁ κόλασις , ἀλλά καί οὗτος διδάσκω εὐθύνω · καί εἰμί ἀείδω , καί εἰμί 98 οὐ εἰμί · οὐδείς γάρ ἔμαυτος συνίστημι , φημί , ἀλλά οὐ ἐν οὗτος δικαιόω . καί εἰμί κατά ἄγνοια , καί εἰμί 99 κατά γνῶσις · μαρτύρομαι γάρ αὐτός , φημί , ὅτι ἥλιος Θεός ἔχω , ἀλλά οὖον κατά ἐπιγιγνώσκω · ἀλλά ὅμως οὐ ἄρχω οὗτος εἰς ἀπολογία αὐτός . καί Κορίνθιος δέ ἐπιστέλλω λέγω · φοβέω μήπως ὡς ὁ ὄφις ἐξαπατάω Εὔα ἐν ὁ πανουργία αὐτός , οὗτος φθείρω ὁ νόημα σύ ἀπό ὁ απλοτητη ὁ εἰς ὁ Χριστός . τοσοῦτος τοίνυν μέλλω δίδωμι εὐθύνω , καθίημι γελάω , καί ἀείδω λέγω , καί τρυφή προτάσσω ; ἄν γάρ μή οὗτος ποιέω , φημί , ἀλλά πείθω , τίς ὁ ὄφελος ; μέγιστος μέν οὖν , καί τοσοῦτος ὅσος οὐδέ ὁ λόγος παρίστημι δυνατός . ἐπί μέν γάρ ὁ ἐξωθεν δικαστήριον , ὅσος εἄν δάκρυ , οὐ ἐκφεύγω ὁ κόλασις μετά ὁ ἀπόφασις · ἐνταῦθα δέ , ἐν σιγνῇσει μόνος , λύω ὁ ψῆφος , καί συγγνώμη [ 98 ] ἀπολαύω . Ζεύς οὗτος πολύς περί πένθος ἐγώ ὁ Χριστός διαλέγω , καί μακαρίζω ὁ πενθέω , καί ταλανίζω ὁ γελάω . οὖον γάρ εἰμί ὁ θέατρον οὗτος γέλως , οὐδέ διά οὗτος συνέρχομαι , ἵνα ἀναχάζομαι , ἀλλά ἵνα στενάζω 10 , καί βασίλειος ἐκ ὁ στεναγμός οὗτος κληρονομέω . σύ δέ βασιλεύς μέν παρίστημι , οὐδέ ἀπλόος μειδάω ἀνάγω · ὁ δέ τυνάγγελων δεσπότης ἔχω ἐνοικέω οὐ ἵστημι μετά τρόμος καί 11 σωφροσύνη ὁ προσεύχομαι , ἀλλά γελάω , αὐτός πολλάκις ὀργίζω · καί οὐ ἐννοέω τέῳ ὁ ἁμάρτημα οὗτος μειδάω παροξύνω αὐτός ; οὖον γάρ οὗτος ὁ ἁμαρτάνω , ὡς ὁ μετά ὁ ἁμαρτία μή συστέλλω ἀποστρέφω . ἀνάκλεις ὁ Θεός · ἄλλος ὅμως οὕτως εἰμί ἀναίσθητος τις διάκειμαι , ὡς καί μετά οὗτος ὁ ῥῆμα λέγω · ἐγώ δέ μή γίγνομαι δάκρυ ποτός , ἀλλά διψάω ἐγώ γελάδι καί παίζω ὁ θεός πᾶς ὁ χρόνος . καί τίς οὗτος ὁ διάνοια παιδικός γίγνομαι εἄν ; οὖον γάρ ὁ θεός δίδωμι παίζω , ἀλλά ὁ διάβολος . ἀκούω γοῦν , ὁ παίζω τίς πάσχω · ἐκδηόω , φημί , ὁ Ἰάωβ φορέω καί ποιέω , καί ἀνίστημι παίζω . τοιοῦτος εἰμί ὁ ἐν Σόδομα , τοιοῦτος ὁ ἐπί ὁ κατακλυσμός . καί γάρ καί περί ἐκεῖνος φημί , ὅτι2 ἐν ὑπερηφανία , καί ἐν εὐθηνία , καί ἐν πληρομοτῇ ὁράω σπάταλος . καί ὁ κατά ὁ Νῶε Αἴας ὁ κιβωτός ἐπί τοσοῦτος 11 ὁράω κατασκευάζω εἰμί , ἀνάλγητος εὐφραίνω , μηδείς ὁ μέλλω προοράω . Ζεύς οὗτος καί πᾶς αὐτός ἐπέρχομαι παρασύρω ὁ κατακλυσμός , καί ὁ κοινός ὁ οἰκέω ναυάγιον τότε ἐργάζομαι .