joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0163.1
ὡς μὴ ἐνταῦθα μόνον λάμπειν , ἀλλὰ καὶ ἔκει ἐφοδηγεῖν τοὺς ἐπομένους . Ὅταν γὰρ ἴδωσι πάντων τῶν παρόντων καταφρονῶντος , καὶ πρὸς τὸ μέλλον παρασκευαζομένου , πρὸ λόγου παντὸς τοῖς ἔργοις ἡμῶν πεισθήσονται . Τίς γὰρ οὕτως ἀνόητος , ὡς ὁρῶν τὸν χρυσὸν καὶ πρῶην τρωθῆναι καὶ πλουτῆσαι , πάντα ἀποδιδόμενον , καὶ πτερυγμένον , καὶ πρὸς λῦμόν καὶ πεινίαν , καὶ πρὸς σκληραγχιαν ἀπασαν , καὶ πρὸς κινδύνους , καὶ πρὸς αἷμα , καὶ πρὸς ἀφαγὴν , καὶ πρὸς πάντα τὰ δοκοῦντα εἶναι δεῖνὰ παρατεταγμένον , μὴ σαφῆ λαβεῖν τῶν μελλόντων ἐντεῦθεν ἀποδειξιν ; Ἄν δὲ τοῖς παροῦσιν ἐαυτοῦ ἐπιλέξωμεν , καὶ ἐνδοτέρω ὀψώμεν , πῶς δυνήσονται πεισθῆναι , ὅτι πρὸς ἀποδημίαν ἐπενήχμεθα ἑτέραν ; Τίς δὴ ἡμῖν ἔσται ἀπολογία λοιπόν , ὅταν ὅσον ἔσχυσαν ἡ ἀνθρωπίνη δόξα παρὰ τοῖς Ἑλλήσιν φιλοσόφοις , μὴ ἰσχῦ 60 παρ’ ἡμῖν ὁ τοῦ Θεοῦ φόβος ; Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι τινὲς καὶ χρήματα ἀπεδύσαντο , καὶ θανάτου κατεφρόνησαν , ἵνα ἀνθρώποις ἐπιδείξωνται · διὸ καὶ κενὰι γεγόναισιν αὐτῶν αἱ ἐλπίδες . Τίς οὖν ἡμῖς ἐξαιρήσεται λόγος , ὅταν τοσούτων προκειμένων , καὶ τοσαύτης 61 φιλοσοφίας ἡμῖν ἀνοργείσης , μηδὲ τὰ αὐτὰ δυνήσωμεν ἐκείνους , ἀλλὰ καὶ ἐαυτοὺς καὶ ἑτέρους προσπαθῶμεν 62 ; Οὐδὲ γὰρ οὕτω ἡλάττει Ἑλλην παράνομον πράσασων , ὡς Χριστιανὸς ταῦτα ποιῶν · καὶ μᾶλα εἰκότως . Ἐκεῖνον μὲν γὰρ διεφθαρμένη ἡ δόξα · ἡ δὴ ἡμετέρα διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν καὶ παρὰ τοῖς ἀσεβέσι σεμνὴ καὶ περιφανής . Διὸ ὅταν μάλιστα ἡμῖν ὀνειδίσαι βούλωνται , καὶ τὴν κατηγορίαν 63 αὐξήσαι , τοῦτο ἐπιλέγουσιν , ὅσον , Ὁ Χριστιανὸς · οὐχ ἂν εἴπῃντες , εἰ μὴ μέγαλυν περὶ τοῦ ὀνόματος ἔχον ὑποστάσιν . Οὐχ ἡκουσας πῶς ὁ Χριστὸς ἐπέταξε καὶ ἡλῖκα ; Πῶς οὖν δυνήση μίαν ἐκείνων ἀνύσαι τῶν ἐντολῶν , ὅταν πάντα ἀφεῖς περιέργῃ τόκους συλλέγειν , δανείσματα ῥάπτειν , πραγματείας συνθεῖς , ἀγέλας ἀνδραπόδων ὀψόμενος , ἀγορὰς σκευὴ κατασκευάζων , ἀγροὺς καὶ οἰκίας καὶ ἐπικλα ἀγοράζων μυρία ; Καὶ εἶδε τοῦτο μόνον . Ὅταν δὲ ταῖς ἀκαρίως ταύταις σπουδὰς καὶ ἀοίκιαν προστιθῇς , τὴν ἀποτεμνόμενος , οἰκίας ἀποπών , πεινίαν ἐπιπρίδων , λῦμόν αἴζων , πότε δυνήση τῶν προύρων ἐπιβῆναι τούτων ; Ἄλλ’ ἔστιν δεὲ καὶ πέντας ἐλεεῖν . Οἶδα χάγῳ · ἀλλὰ καὶ ἔχει πολλὴ πάλιν ἡ λύμη . Ἡ γὰρ μετὰ τύφου , ἢ μετὰ κενοδοξίας τοῦτο ποιεῖς , ἵνα [ 199 ] μηδὲ ἐν τοῖς ἀγαθοῖς κερδαίνῃς · οὐ τὶ γένοντ’ ἂν ἀθλιώτερον 64 , ὅταν καὶ ἐν τῷ λῦμῶνι ναναγῇς ; Ἵν’ οὖν μὴ τοῦτο γένηται , ποιήσας τι καλόν , μὴ ζητεῖ παρ’ ἑμοῦ τὴν χάριν , ἵνα τὸν Θεὸν ἔχῃς ὀφειλέτην . Ἀντελεῖς γάρ , φησί , παρ’ ὧν μὴ προσδοκάτε λήγεσθαι . Ἔχεις χρεῖομένην · τί ἐκεῖνον ἀφεῖς , ἐμὲ ἀπατεῖς , ἀνθρώπων πέντη καὶ ταλαιπωρον ; Μὴ γὰρ ἀγανακτεῖ ὁ χρυσῶντες ἀπαιτούμενος ; μὴ γὰρ πένθῃ ἐπὶ ; μὴ γὰρ οὐ βούλεται καταβαλεῖν ; Οὐχ ὁρᾷς αὐτοῦ τοὺς ἀρᾶτους ὤσπαυροῦς ; οὐχ ὁρᾷς τὴν ἀνεκδιήγητον φιλοτιμίαν ; Αὐτὸν τοίνυν κάτασε καὶ ἀπαλτησον · οὕτω 65 γὰρ ἀπαιτούμενος χαίρει . Ὅτι ἂν 66 ἑτερον ἀπαιτούμενον ἴδη ἀνθ’ ὧν αὐτὸς ὀφείλει , ὡς ὑβρισθεὶς οὕτω διακλεισεται · καὶ οὐκέτι σοι ἀποδιδωσιν 67 , ἀλλὰ καὶ ἐγκαλεῖ δαίτας . Ποῖαν γὰρ μου ἀγωμογύνην κατέγνω ; φησί · ποῖαν μοι πεινίαν σύνοιδας , ὅτι παραβαλμὼν ἐμὲ ἐφ’ ἑτέρους ἐρχῃ ; Ἄλλ’ ἐδάνεισας , καὶ ἄλλον ἀπατεῖς ; Εἰ γὰρ καὶ ἀνθρώπους 68 ὑπεδέξατο , ἀλλ’ ὁ Θεὸς ἐκέλευσε καταβαλεῖν · καὶ αὐτὸς καὶ πρωτότυπος ὀφειλέτης καὶ ἐγγυητὴς εἶναι βούλεται , μυρίας σοι παρέχων ἀφορμὰς τοῦ πάντοθεν
Lemmas: ὡς μή ἐνταῦθα μόνος λάμπω , ἀλλά καί ἐκεῖ ἐφοδηγέω ὁ επόμενος . ὅταν γάρ ὁράω πᾶς ὁ πάρειμι καταφρονέω , καί πρός ὁ μέλλω παρασκευάζω , πρό λόγος πᾶς ὁ ἔργον ἐγώ πείθω . Τῖς γάρ οὕτως ἀνόητος , ὡς ὁράω ὁ χρυσός καί πρώην τιτρώσκω καί πλουτέω , πᾶς ἀποδίδωμι , καί πτερύσσω , καί πρός λυμός καί πηνιάω , καί πρός σκληραγχιαν ἅπας , καί πρός κίνδυνος , καί πρός αἷμα , καί πρός ἀφαγὴν , καί πρός πᾶς ὁ δοκέω εἰμί δεῖνα παρατάσσω , μή σαφής λαμβάνω ὁ μέλλω ἐντεῦθεν ἀπόδειξις ; ἄν δέ ὁ πάρειμι ἑαυτοῦ ἐπιλέγω , καί ἐνδοτέρω ὀψέω , πῶς δύναμαι πείθω , ὅτι πρός ἀποδημία ἐπιφέρω ἕτερος ; Τῖς δή ἐγώ εἰμί ἀπολογία λοιπός , ὅταν ὅσος ἔχω ὁ ἀνθρώπινος δόξα παρά ὁ Ἕλλην φιλόσοφος , μή ἰσχύς 60 παρά ἐγώ ὁ ὁ Θεός φόβος ; καί γάρ ἐκεῖνος τις καί χρῆμα ἀποδύω , καί θάνατος καταφρονέω , ἵνα ἄνθρωπος ἐπιδείκνυμι · διό καί κενός γονεύς αὐτός ὁ ἐλπίς . Τῖς οὖν ἡμεῖς ἐξαιρέω λόγος , ὅταν τοσοῦτος πρόκειμαι , καί τοσοῦτος 61 φιλοσοφία ἐγώ ανοργεισος , μηδέ ὁ αὐτός δύναμαι ἐκεῖνος , ἀλλά καί ἑαυτοῦ καί ἕτερος προσπαθέω 62 ; οὐδέ γάρ οὗτος ἡλάττει Ἕλλην παράνομος πράσσω , ὡς Χριστιανός οὗτος ποιέω · καί μῆλον εἰκότως . ἐκεῖνος μέν γάρ διαφθείρω ὁ δόξα · ὁ δή ἡμέτερος διά ὁ ὁ Θεός χάρις καί παρά ὁ ἀσεβής σεμνός καί περιφανής . Διὸ ὅταν μάλιστα ἐγώ ὀνειδίζω βούλομαι , καί ὁ κατηγορία 63 αὐξάνω , οὗτος ἐπιλέγω , ὅσος , ὁ Χριστιανός · οὐ εἄν εἶπον , εἰμί μή μέγαλος περί ὁ ὄνομα ἔχω ὑπόσητ . οὐχ ἀκούω πῶς ὁ Χριστός ἐπιτάσσω καί ἡλίκος ; Πῶς οὖν δύναμαι εἷς ἐκεῖνος ἀνύω ὁ ἐντολή , ὅταν πᾶς ἀφίημι περιεργέω τόκος συλλέγω , δάνεισμα ῥάπτω , πραγματεία συντίθημι , ἀγέλη ἀνδράποδον ὁράω , ἀγορά σκευή κατασκευάζω , ἀγρός καί οἰκίον καί ἐπικλάω ἀγοράζω μυρίος ; καί ὁράω οὗτος μόνος . ὅταν δέ ὁ ἀκαρίως οὗτος σπουδή καί ἄοικος προστίθημι , ὁ ἀποτέμνω , οἰκίον ἀποπίνω , πηνιάω επιπριδηω , λυμός αἴζων , πότε δύναμαι ὁ προυρός ἐπιβαίνω οὗτος ; ἄλλος εἰμί δήω καί Πέντας ἐλεέω . οἶδα χάγῳ · ἀλλά καί ἔχω πολύς πάλιν ὁ λύμη . ὁ γάρ μετά τύφω , ἢ μετά κενοδοξία οὗτος ποιέω , ἵνα [ 199 ] μηδέ ἐν ὁ ἀγαθός κερδαίνω · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἄθλιος 64 , ὅταν καί ἐν ὁ λύω ναγεύς ; ἵνα οὖν μή οὗτος γίγνομαι , ποιέω τίς καλός , μή ζητέω παρά μου ὁ χάρις , ἵνα ὁ θεός ἔχω ὀφειλέτης . Ἀντελεῖς γάρ , φημί , παρά ὅς μή προσδοκάω λήγω . ἔχω χράω · τίς ἐκεῖνος ἀφίημι , ἐγώ ἀπατάω , ἄνθρωπος Πέντη καί ταλαίπωρος ; μή γάρ ἀγανακτέω ὁ χρυσόω ἀπαιτέω ; μή γάρ πένθος ἐπί ; μή γάρ οὖον βούλομαι καταβάλλω ; οὐχ ὁράω αὐτός ὁ ἀρατός ωσπαυροος ; οὐ ὁράω ὁ ἀνεκδιήγητος φιλοτιμία ; αὐτός τοίνυν κατάσσω καί ἀπαλτησον · οὗτος 65 γάρ ἀπαιτέω χαίρω . ὅτι2 εἄν 66 ἕτερος ἀπαιτέω ἴδη ἀντί ὅς αὐτός ὀφείλω , ὡς ὑβρίζω οὗτος διακλείω · καί οὐκέτι σύ ἀποδίδωμι 67 , ἀλλά καί ἐγκαλέω δαίς . Ποίας γάρ ἐγώ αγωμογυνη καταγιγνώσκω ; φημί · Ποίας ἐγώ πηνιάω σύνοιδα , ὅτι παραβάλλω ἐγώ ἐπί ἕτερος ἔρχομαι ; ἄλλος δανείζω , καί ἄλλος ἀπατάω ; εἰμί γάρ καί ἄνθρωπος 68 ὑποδείκνυμι , ἀλλά ὁ θεός κελεύω καταβάλλω · καί αὐτός καί πρωτότυπος ὀφειλέτης καί ἐγγυητής εἰμί βούλομαι , μυρίος σύ παρέχω ἀφορμή ὁ πάντοθεν