joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0308.3
θεραπεύετε , λεπρούς καθαίρετε , δαιμόνια ἐκβάλλετε · δωρεὰν ἐλάβετε , δωρεὰν δότε . Ὅρα πῶς τῶν ἡδῶν 1 ἐπιμελεῖται , καὶ οὐκ ἐλαττον ἢ τῶν σημείων , δείκνυς ὅτι τὰ σημεῖα τούτων χωρὶς οὐδὲν ἐστι . Καὶ γὰρ τὸ φρόνημα 2 αὐτῶν καταστῆλε λέγων · Δωρεὰν ἐλάβετε , δωρεὰν δότε · καὶ φιλοχρηματίας καθαίρεσιν παρασκευάζει . Εἶτα ἵνα μὴ νομισθῇ αὐτῶν εἶναι κατόρθωμα , καὶ ἐπαρθῶσιν ἀπὸ τῶν γινομένων σημείων , φησίν · Δωρεὰν ἐλάβετε . Οὐδὲν χαρίζεσθε τοῖς δεχομένοις · μέζοὐ γὰρ μισθὸν ταῦτα ἐλάβετε , οὐδὲ πονήσαντες · ἐμὴ γὰρ ἡ χάρις . Οὕτως οὖν καὶ ἐκεῖνοις δότε · οὐδὲ γὰρ ἐστι τιμὴν αὐτῶν ἀξίαν εὑρεῖν . Εἶτα τὴν βίαν τῶν κακῶν εὐθέως ἀνασπών , φησίν · Μὴ κτήσησθε χρυσόν , μηδὲ ἀργυρόν , μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν , μηπήμην εἰς ὁδόν , μηδὲ δύο χιτῶνας , μηδὲ ὑποδήματα , μηδὲ ῥάβδον . Οὐχ εἶπε , Μὴ λάβητε μεθ᾽ ἑαυτῶν . ἀλλὰ , Κἂν ἐντέρων ἐξῆ λαβεῖν , φύγε 3 τὸ πονηρὸν νόστημα . Κἂν γὰρ πολλὰ διὰ τοῦτο κατ᾽ ὀρθοῦ · ἐν μὲν , ἀναπόπτους ποιῶν τοὺς μαθητάς · δεύτερον δέ , πάσης αὐτοὺς ἀπαλλάττων φροντίδος , ὥστε τὴν σχολὴν πᾶσαν τῷ λόγῳ παρέχειν · τρίτον , διδάσκων αὐτοὺς τὸν ἑαυτοῦ διδάσκαλον . Τοῦτο γοῦν αὐτοὺς καὶ λέγει μετὰ ταῦτα · Μὴ τισοὑστερήσατε , ὅτε ἐξερχόμεθα ὑμᾶς γυμνοὺς καὶ ἀνυποδέτους ; Οὐκ εὐθέως εἶπε 4 . Μὴ κτήσησθε · ἀλλ᾽ ὅτε εἶπε , Λεπροὺς καθαίρετε , δαιμόνια ἐκβάλλετε , τότε εἶπε , Μηδὲν 5 κτήσησθε · δωρεὰν ἐλάβετε , δωρεὰν δότε · καὶ τὸ συμφέρον διὰ τῶν πραγμάτων , καὶ τὸ πρέπον αὐτοῖς , καὶ τὸ δυνατὸν παρεχόμενος . Ἄλλ᾽ Ἰωσεφὸν τις ἄν , διὰ τὰ μέν ἀλλὰ λόγῳ ἄν ἔχοι · τὸ δὲ μὴ 6 πήραν ἔχειν εἰς ὁδόν , μηδὲ δύο χιτῶνας , μηδὲ ῥάβδον , μηδὲ ὑποδήματα , τίνος ἕνεκεν ἐπέταξεν ; Εἰς πᾶσαν αὐτῶν ἀκριβείαν ἀσκήσαι βουλόμενος · ἐπεὶ καὶ ἀνωτέρω , οὐδὲ ὑπὲρ τῆς ἐπιούσης ἡμέρας μεριμνᾶν ἐπέταξεν . Καὶ γὰρ καὶ 7 τῇ οἰκουμένῃ διδασκάλους ἐμελλεν ἀποστέλλειν . Διὰ τοῦτο καὶ ἀγρεύλους αὐτοὺς ἐξ ἀνθρώπων , ὡς εἰπεῖν , κατασκευάζει , πάσης ἀπολύων φροντίδος βιωτικῆς , ὥστε μὴ κατέχεσθαι φροντίδι μόνῃ , τῇ 8 τῆς διδασκαλίας · μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνην [ 371 ] αὐτοὺς ἀπολύει , λέγων · Μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί λαλήσητε . Ὦστε ὁ δοκεῖ σφόδρα φορτικὸν εἶναι καὶ ἐπαχθές , τοῦτο μάλιστα εὐχολὸν αὐτοῖς ἀποφαίνει καὶ ῥάβιον . Οὐδὲν γὰρ οὕτως εὐθυμεῖσθαι ποιεῖ , ὡς τὸ φροντίδος ἀπηλλάχθαι καὶ μερίμνης · καὶ μάλιστα ὅταν ἐξῆ ταύτης ἀπηλλαγμένους μηδενὲς ἐλαττοῦσθαι , τοῦ Θεοῦ παρόντος , καὶ ἀντὶ πάντων αὐτοὺς γινομένων . Εἶτα ἵνα μὴ λέγωσι , Πόθεν οὖν τῆς ἀναγκαίας τροφῆς ἀπολούσομεν ; οὐ λέγει αὐτοῖς , ὅτι Ἠκούσατε ὅτι εἶπον ὑμῖν ἐμπροσθεν · Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ( οὐπω γὰρ ἦσαν δυνατοὶ τὸ ἐπίταγμα τοῦτο διὰ τῶν ἔργων ἐπιδεῖξασθαι 9 ) · ἀλλὰ τὸ πολὺ τοῦτο καταδεέστερον ἄπηνγε , λέγων · Ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ ἐστι · δηλῶν ὅτι παρὰ τῶν μαθητῶν αὐτοὺς τρέφεσθαι ἔδει 10 · ἵνα μὴτε αὐτοὶ μέγα φρονῶσι κατὰ τῶν μαθητευομένων , ὡς πάντα παρέχοντες , καὶ μηδὲν λαμβάνοντες παρ᾽ αὐτῶν · μήτε ἐκεῖνοι πάλιν ἀπορρήγνυσιν ὑπερορῶμενοι παρὰ τούτων .
Lemmas: θεραπεύω , λεπρός καθαίρω , δαιμόνιος ἐκβάλλω · δωρεά λαμβάνω , δωρεά δίδωμι . Ὅρας πῶς ὁ Ἠδωνός 1 ἐπιμελέομαι , καί οὐ μικρός ἢ ὁ σημεῖον , δείκνυμι ὅτι ὁ σημεῖον οὗτος Χωρὶς οὐδείς εἰμί . καί γάρ ὁ φρόνημα 2 αὐτός καταστέλλω λέγω · δωρεά λαμβάνω , δωρεά δίδωμι · καί φιλοχρηματία καθαίρεσις παρασκευάζω . εἶτα ἵνα μή νομίζω αὐτός εἰμί κατόρθωμα , καί ἐπαίρω ἀπό ὁ γίγνομαι σημεῖον , φημί · δωρεά λαμβάνω . οὐδείς χαρίζομαι ὁ δέχομαι · Μέζου γάρ μισθός οὗτος λαμβάνω , οὐδέ πονέω · ἐμός γάρ ὁ χάρις . οὕτως οὖν καί ἐκεῖνος δίδωμι · οὐδέ γάρ εἰμί τιμή αὐτός ἄξιος εὑρίσκω . εἶτα ὁ βία ὁ κακός εὐθύς ἀνασπάω , φημί · μή κτάομαι χρυσός , μηδέ ἄργυρος , μηδέ χαλκός εἰς ὁ ζώνη σύ , μηπήμην εἰς ὁδός , μηδέ δύο χιτών , μηδέ ὑπόδημα , μηδέ ῥάβδος . οὐχ εἶπον , μή λαμβάνω μετά ἑαυτοῦ . ἀλλά , κἀν ἔντερον ἔξεστι λαμβάνω , φεύγω 3 ὁ πονηρός νόστιμος . κἀν γάρ πολύς διά οὗτος κατά ὀρθός · ἐν μέν , ἀναπόπτους ποιέω ὁ μαθητής · δύο δέ , πᾶς αὐτός ἀπαλλάσσω φροντίς , ὥστε ὁ σχολή πᾶς ὁ λόγος παρέχω · τρίτος , διδάσκω αὐτός ὁ ἑαυτοῦ διδάσκαλος . οὗτος γοῦν αὐτός καί λέγω μετά οὗτος · μή τισουστερεω , ὅτε ἐξέρχομαι σύ γυμνός καί ἀνυπόδετος ; οὐ εὐθύς εἶπον 4 . μή κτάομαι · ἀλλά ὅτε εἶπον , λεπρός καθαίρω , δαιμόνιος ἐκβάλλω , τότε εἶπον , μηδείς 5 κτάομαι · δωρεά λαμβάνω , δωρεά δίδωμι · καί ὁ συμφέρω διά ὁ πρᾶγμα , καί ὁ πρέπω αὐτός , καί ὁ δυνατός παρέχω . ἄλλος Ἰωσεφὸν τις ἄν , διά ὁ μέν ἀλλά λόγος ἄν ἔχω · ὁ δέ μή 6 πήρα ἔχω εἰς ὁδός , μηδέ δύο χιτών , μηδέ ῥάβδος , μηδέ ὑπόδημα , τίς ἕνεκα ἐπιτάσσω ; εἰς πᾶς αὐτός ἀκρίβεια ἀσκέω βούλομαι · ἐπεί καί ἀνωτέρω , οὐδέ ὑπέρ ὁ ἔπειμι ἡμέρα μεριμνάω ἐπιτάσσω . καί γάρ καί 7 ὁ οἰκέω διδάσκαλος μέλλω ἀποστέλλω . Ζεύς οὗτος καί ἀγρεύλους αὐτός ἐκ ἄνθρωπος , ὡς εἶπον , κατασκευάζω , πᾶς ἀπολύω φροντίς βιωτικός , ὥστε μή κατέχω φροντίς μόνος , ὁ 8 ὁ διδασκαλία · μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος [ 371 ] αὐτός ἀπολύω , λέγω · μή μεριμνάω πῶς ἢ τίς λαλέω . ὥστε ὁ δοκέω σφόδρα φορτικός εἰμί καί ἐπαχθής , οὗτος μάλιστα ευχολος αὐτός ἀποφαίνω καί ῥάβιον . οὐδείς γάρ οὕτως εὐθυμέω ποιέω , ὡς ὁ φροντίς ἀπαλλάσσω καί μέριμνα · καί μάλιστα ὅταν ἔξεστι οὗτος ἀπαλλάσσω μηδένες ἐλασσόω , ὁ Θεός πάρειμι , καί ἀντί πᾶς αὐτός γίγνομαι . εἶτα ἵνα μή λέγω , πόθεν οὖν ὁ ἀναγκαῖος τροφή ἀπολούω ; οὖον λέγω αὐτός , ὅτι ἀκούω ὅτι εἶπον σύ ἔμπροσθεν · ἐμβλέπω εἰς ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός ( οὔπω γάρ εἰμί δυνατός ὁ ἐπίταγμα οὗτος διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι 9 ) · ἀλλά ὁ πολύς οὗτος καταδεής ἄπειμι , λέγω · Ἄξιος γάρ ὁ ἐργάτης ὁ τροφή αὐτός εἰμί · δηλόω ὅτι παρά ὁ μαθητής αὐτός τρέφω ἐσθίω 10 · ἵνα μήτε αὐτός μέγας φρονέω κατά ὁ μαθητεύω , ὡς πᾶς παρέχω , καί μηδείς λαμβάνω παρά αὐτός · μήτε ἐκεῖνος πάλιν ἀπορρήγνυμι ὑπεροράω παρά οὗτος .