joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0355.2
75 Οὐ γὰρ γήτεες , εἴπέ μοι , πόθεν ; οὐχ ἐντεῦθεν , ἵνα δήμον ἀναπτερώσωσιν εἰκῇ σχολάζοντα , καὶ τοὺς ὀργουμένους πολλῶν ἀπολαύσαι ποιήσωσιν ὀρθῶν , καὶ τὰς πορνευομένας γυναῖκας ταῖς σωφρονοῦσαις ἐπικειχίσωσιν , εἰς τοῦτο 76 ἐργονται μαγγανείας , ὡς μὴδὲ τὰ δστὰ τῶν κατοικούμενων κινεῖν ὀκνεῖν . Οὐχ ἐντεῦθεν , ὅταν μυρία ἀναχάζωνται εἰς τὸν πονηρὸν ἐκείνους τοῦ διαβόλου χρόνον ἀναλασκειν ; Ἡ δὲ ἀσέλγεια πόθεν , καὶ τὰ μυρία κακά ; Ὀρῆς ὅτι σὺ μὲν τὸν βίον ἀνατρέπεις , ἐπὶ ταῦτα ἔλκων , ἐγὼ δὲ συγχρωτῶ καταλύων . Καθἐλωμεν οὖν τὴν ὀρχήστραν , φησίν . Εἴθες καθελεῖν δυνατὸν ἦν · μᾶλλον δὲ ἂν ἐθέλητε , τὸ ἡμέτερον μέρος καθῆρηται[424 ] καὶ κατέσκαπται . Πλὴν ἀλλ’ οὐδὲν τούτων 78 κελεύω . Τὰ ἐστώτα ποιήσατε ἄκυρα , ὅπερ μεῖζόν ἐστιν ἐγκώμιον τοῦ καθελειν . Εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον , τοὺς γοῦν βαρβάρους ζηλώσατε · καὶ γὰρ πᾶσιν τούταις ἐκείνοις καθαρεύουσι θεωρίας . Τίς οὖν ἡμῖν ἔσται ἀπολογία λοιπόν , ὅταν ἡμεῖς οἱ τῶν εὐρανῶν πολῖται , καὶ τῶν Ἱερουδὶς συγχωρεται , καὶ τῶν ἀγγέλων 79 κοινωνοί , καὶ τῶν βαρβάρων χειρῶσι ταύτῃ γιγνώμεθα , καὶ ταῦτα ἔχον μυρίας ἑτέρας τούτων βελτίους τέχνας εὑρεῖν ; Εἰ γὰρ βούλεσ ψυχαγωγείσθαι , βαδίζε εἰς παραδείσους , εἰπε παραβέδνον ποταμὸν καὶ λίμνας · καταμανθάνε 80 κήπους , ἄκους τετετῖγαν φθόνων , ἐπιχωριάζει σφῶις μαρτύρων , ὅπου σώματος ὑγεία καὶ ψυχῆς ὑπάρχει , καὶ βλάδος οὐδὲν , οὐδὲ μετάνοια μετὰ τὴν ἡδονήν , καθάπερ ἐνταῦθα . Ἔχεις γυναῖκα , ἔχεις παῖδα · τί ταύτης τῆς ἡδονῆς ἴσον ; Ἔχεις οἴκων , ἔχεις φίλους , ταῦτα τὰ 81 τερπνὰ , πολὺ μετὰ τῆς σωφροσύνης καὶ τὸ κέρδος παρέχοντα . Τί γὰρ παιδῶν γλυκύτερον , εἴπέ μοι ; τί δὲ γοναϊκῶς , τὸ σωφρονεῖν γυναικάδιον ; Λέγονται γοῦν οἱ βάρβαροι ποτε εἰπεῖν ῥῆμα φιλοσοφίας γέμον . Περί γὰρ τῶν θεάτρων τούτων ἀκούσαντες τῶν παρανόμων , καὶ τὰς ἀκαίρου τέρεφας , Ῥωμαῖοι γὰρ , φησίν , ὡς οὐκ ἔχοντες παίδας καὶ γυναῖκας , οὕτω τοιαύτας ἐπενόησαν τὰς ἡδονὰς · δεῖκνυσι δὲ οὐδὲν παιδῶν γλυκύτερον καὶ γυναῖκας , ἄν σεμνὸς ἐσέλθῃ βίου . Τί οὖν , ἐὰν δείξω , φησίν , μηδὲν βλαβέντας ἐκ τῆς ἐκείνῃ διατριβῆς ; Μάλιστα μὲν καὶ 82 τοῦτο βλάβος , τὸ εἰκῇ καὶ μάτην τοῦ καιροῦ διαπανᾶν , καὶ ἑτέροις γίνεσθαι σκάνδαλον . Κἂν γὰρ οὐ μὴ πλάθῃς , ἕτερον ποιεῖς εἰς τοῦτο σπουδαιότερον . Πῶς δὲ καὶ αὐτὸς οὐ βλαβήσῃ , παρέχων ἀφορμὰς τοῖς γινομένοις ; Καὶ γὰρ ὁ γῆς , καὶ ὁ πορνευόμενος παῖς , καὶ ἡ πορνευομένη γυνή , καὶ πάντες ἐκεῖνοι οἱ διαβολικοὶ χοροί , ἐπὶ τὴν σὴν κεφαλὴν τὴν αἰτίαν τὴν γινομένην φέρουσι . Ὄσπερ γὰρ εἰ μὴ ἦσαν οἱ θεωροῦντες , οὐκ ἂν ἦσαν οἱ ταῦτα μετιόντες · οὕτως ἐπαύθ’ εἰσί , καὶ αὐτοὶ μερίζονται τῶν γινομένων τὸ τύρ . Ὄστε εἰ 83 καὶ εἰς σωφροσύνην μηδὲν παρεβλάβης , ὑπερ ἑστὶν ἀμήχανον , ἀλλὰ τῆς ἀπωλείας τῆς ἑτέρων χалеπὰς δύσεως εὐδύνας , καὶ τῶν θεωροῦντων , καὶ τῶν αὐτοῦς συναγόντων . Καὶ εἰς σωφροσύνην δὲ μεῖζον ἂν ἐκφέρθη , εἰ μὴ ἐκείνους ἐδίδους . Εἰ γὰρ καὶ νῦν εἰ σώφρων , σωφρονέστερος ἂν ἐγένου τὰς τοιαύτας φεύγων θέας . Μὴ τοινυν περιττὰ φιλοπεπλῶμεν , μηδὲ ἀνοήτους 84 ἀνοήτους ἐπινεύωμεν . Μία γὰρ ἀπολογία , τὸ φεύγειν τὴν κάμνον τὴν Βαβυλωνίαν , τὸ πρῶτον γενέσθαι τῆς Αἰγυπτίας πόρνης , κλὴν γυμνὸν δὴ τὰς ἐκείνης χεῖρας διαφυγεῖν . Οὕτω γὰρ καὶ ἡδονῆς πολλῆς ἀπολαυσόμεθα , τοῦ συνειδὸς ἡμῶν 85 οὐ κατηγοροῦντος ἡμῶν , καὶ τὸν παρόντα μετὰ σωφροσῦνης βιωσόμεθα βίον , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτευσόμεθα ἀγαθῶν , [ 425 ] χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , νῦν καὶ δεῖ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: 75 οὖον γάρ γήτης , εἶπον ἐγώ , πόθεν ; οὐ ἐντεῦθεν , ἵνα δῆμος ἀναπτερόω εἰκῇ σχολάζω , καί ὁ ὀργάω πολύς ἀπολαύω ποιέω ὀρθός , καί ὁ πορνεύω γυνή ὁ σωφρονέω ἐπιχειρίζω , εἰς οὗτος 76 ἔργω μαγγανεία , ὡς μηδέ ὁ δαστός ὁ κατοικέω κινέω ὀκνέω . οὐχ ἐντεῦθεν , ὅταν μυρίος ἀναχάζομαι εἰς ὁ πονηρός ἐκεῖνος ὁ διάβολος χρόνος ἀναλάσκω ; ὁ δέ ἀσέλγεια πόθεν , καί ὁ μυρίος κακός ; ὀρεύς ὅτι σύ μέν ὁ βίος ἀνατρέπω , ἐπί οὗτος ἕλκω , ἐγώ δέ συγχρωτῶ καταλύω . καθαιρέω οὖν ὁ ὀρχήστρα , φημί . δέλλις καθαιρέω δυνατός εἰμί · μᾶλλον δέ εἄν ἐθέλω , ὁ ἡμέτερος μέρος ὁράω ] καί κατασκάπτω . πλήν ἀλλά οὐδείς οὗτος 78 κελεύω . ὁ ἵστημι ποιέω ἄκυρος , ὅσπερ μέγας εἰμί ἐγκώμιον ὁ καθαιρέω . εἰμί καί μηδείς ἕτερος , ὁ γοῦν βάρβαρος ζηλόω · καί γάρ πᾶς τοῦτος ἐκεῖνος καθαρεύω θεωρία . Τῖς οὖν ἐγώ εἰμί ἀπολογία λοιπός , ὅταν ἐγώ ὁ ὁ ευραινω πολίτης , καί ὁ Ἱερουδὶς συγχωρέω , καί ὁ ἄγγελος 79 κοινωνός , καί ὁ βάρβαρος χείρωσις οὗτος γίγνομαι , καί οὗτος ἔχω μυρίος ἕτερος οὗτος ἀγαθός τέχνη εὑρίσκω ; εἰμί γάρ βούλα ψυχαγωγέω , βαδίζω εἰς παράδεισος , εἶπον παραβλέπω ποταμός καί λίμνη · καταμανθάνω 80 κῆπος , ἄκος τίκτω φθόνος , ἐπιχωριάζω σφῶις μάρτυς , ὅπου σῶμα ὑγεία καί Ψυχή ὑπάρχω , καί Βλάδος οὐδείς , οὐδέ μετάνοια μετά ὁ ἡδονή , καθάπερ ἐνταῦθα . ἔχω γυνή , ἔχω παῖς · τίς οὗτος ὁ ἡδονή ἴσος ; ἔχω οἶκος , ἔχω φίλος , οὗτος ὁ 81 τερπνός , πολύς μετά ὁ σωφροσύνη καί ὁ κέρδος παρέχω . τις γάρ παῖς γλυκύς , εἶπον ἐγώ ; τίς δέ γοναϊκῶς , ὁ σωφρονέω γυναικάς ; λέγω γοῦν ὁ βάρβαρος ποτός εἶπον ῥῆμα φιλοσοφία γέμω . Περί γάρ ὁ θέατρον οὗτος ἀκούω ὁ παράνομος , καί ὁ ἄκαιρος τέρεφας , Ῥωμαῖος γάρ , φημί , ὡς οὐ ἔχω παῖς καί γυνή , οὗτος τοιοῦτος ἐπινοέω ὁ ἡδονά · δείκνυμι δέ οὐδείς παῖς γλυκύς καί γυνή , ἄν σεμνός εἰσέρχομαι βίος . τις οὖν , ἐάν δείκνυμι , φημί , μηδείς βλάπτω ἐκ ὁ ἐκεῖνος διατριβή ; μάλιστα μέν καί 82 οὗτος βλάβη , ὁ εἰκῇ καί μάτην ὁ καιρός διαφαίνω , καί ἕτερος γίγνομαι σκάνδαλον . κἀν γάρ οὖον μή πελάζω , ἕτερος ποιέω εἰς οὗτος σπουδαῖος . Πῶς δέ καί αὐτός οὖον βλάπτω , παρέχω ἀφορμή ὁ γίγνομαι ; καί γάρ ὁ γῆ , καί ὁ πορνεύω παῖς , καί ὁ πορνεύω γυνή , καί πᾶς ἐκεῖνος ὁ διαβολικός χορός , ἐπί ὁ σός κεφαλή ὁ αἴτιος ὁ γίγνομαι φέρω . ὅσπερ γάρ εἰμί μή εἰμί ὁ θεωρέω , οὐ εἄν εἰμί ὁ οὗτος μετέρχομαι · οὕτως παύω εἰμί , καί αὐτός μερίζω ὁ γίγνομαι ὁ Τυρ . ὅστε εἰμί 83 καί εἰς σωφροσύνη μηδείς παραβάλλω , ὑπερ εἰμί ἀμήχανος , ἀλλά ὁ ἀπώλεια ὁ ἕτερος χάπας δύσις ευδυο , καί ὁ θεωρέω , καί ὁ αὔτεος συνάγω . καί εἰς σωφροσύνη δέ μείζων εἄν ἐκφέρω , εἰμί μή ἐκεῖνος δίδωμι . εἰμί γάρ καί νῦν εἰμί σώφρων , σώφρων εἄν γίγνομαι ὁ τοιοῦτος φεύγω θέα . μή τοίνυν περισσός φιλοπεπλῶμεν , μηδέ ἀνόητος 84 ἀνόητος ἐπινεύω . Μία γάρ ἀπολογία , ὁ φεύγω ὁ κάμνω ὁ Βαβυλώνιος , ὁ πρῶτος γίγνομαι ὁ Αἰγύπτιος πόρνη , κλῆς γυμνός δή ὁ ἐκεῖνος χείρ διαφεύγω . οὕτως γάρ καί ἡδονή πολύς ἀπολαύω , ὁ σύνοιδα ἐγώ 85 οὖον κατηγορέω ἐγώ , καί ὁ πάρειμι μετά σωφροσύνη βιόω βίος , καί ὁ μέλλω επιτευσομεθη ἀγαθός , [ 425 ] χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος , νῦν καί δεῖ καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .