joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0111.3
ε’ . Ἀλλ’ ὦ τοῦ θαύματος ! ἐγὼ μὲν ὑπεσχόμην δεσπότας δεῖξαι , ὁ δὲ λόγος ἡμῖν 97 προῖναι καὶ ἀγωνιζόμενος πλέον τῆς ὑποσχέσεως ἐποίησε , πολεμίους ἀντὶ δεσποτῶν δεῖξας , μᾶλλον δὲ καὶ πολεμίους καὶ δεσπότας τοὺς αὐτούς . θεραπεύουσι μὲν γὰρ ὡς δεσπότας , φοβοῦνται δὲ εἰσὶν ὡς πολέμιους , καὶ ἐπιβουλεύουσιν ὡς ἐχθροῖς . Ὅταν οὖν τις τοὺς αὐτοὺς καὶ κυρίους ἔχῃ καὶ ἐχθρούς , τί ταύτης τῆς συμφορᾶς χειρόν γένοιτ’ ἄν ; Ὁ μὲν δοῦλος , κἂν ἐπιτάττηται , ἀλλ’ ὅμως ἐπιμελεῖται · ἀπολαύει παρὰ τῶν καλεούντων καὶ εὐνοίας · οὕτω δὲ καὶ ἐπιτάττονται , καὶ πολεμοῦνται , καὶ κατ’ ἀλλήλων ἔστηκασι · καὶ τοσούτω τῶν ἐν ταῖς μάχαις χαλεπωτέρων , ὅση καὶ λάθρα κεντοῦσι , καὶ ἐν προσώπῳ φιλῶν τὰ τῶν ἐχθρῶν διατιθεῖσι , καὶ ἐκ τῆς ἑτέρας πολλάκις εὐκοιμίας συμφοράς . Ἀλλ’ οὐ τὰ ἡμέτερα τοιαῦτα · ἀλλὰ κἂν πράξῃς κακῶς ἕτερος , πολλοὶ οἱ συναλγοῦντες · κἂν εὐδοκιμῇς , πολλοὶ οἱ συνηθόμενοι . Ἀλλ’ οὐχ ὁ Ἀπόστολος · 98 Εἰτε γὰρ πᾶσῃς , φησίν , ἕν μέλος , συμπάσχει πάντα τὰ μέλη · εἰτε δοξάζεται ἕν μέλος , συγχαίρει πάντα τὰ μέλη . Καὶ νῦν ἕκαστος ὁ ταῦτα παρανοῶν · Τίς μοῦ ἐστιν ἢ ἡ ἐλαχὶ ἢ χαρὰ , ἢ οἴχὶ καὶ ὑμεῖς ; νῦν δέ , Ὅτι τυν · ἴζωμεν , ἐὰν ὑμεῖς στήλητε ἐν Κυρίῳ · νῦν δέ , Ἐκ πολλῆς ἡλίουσεν καὶ συνηχὺς παρὰ τὰς ἔργαζα ἔπραξα ὑμῖν · καὶ , Τίς δοθὲν , καὶ οὐχ ἀύθερό ; τίς σκανδαλίζεται , καὶ οὐχ ἐγὼ πυροῦμαι ; Τίνος οὖν ἐνεκεν ἐπὶ τῆς ζῆλης ἀνεχόμεθα , καὶ τῶν κυμάτων τῶν ἔξωθεν , καὶ οὐ τρέχομεν ἐπὶ τὸν εὐδὸν λιμένα τοῦτον , καὶ τὰ ὀνόματα ἀφέντες τῶν ἀγαθῶν , ἐπὶ τὰ πράγματα βαδίζομεν αὐτά ; Δόξα γὰρ καὶ δυναστεία καὶ πλοῦτος καὶ εὐδοκιμία πᾶς πάντα τὰ τοιαῦτα , ὀνόματα παρ’ ἐκείνοις , παρὰ δὲ ἡμῖν πράγματα · ὅσπερ οὖν τὰ λυπηρά , ὀνόματα καὶ ἀτιμία καὶ πενία καὶ ἄρα τοιαῦτα , ὀνόματα μὲν παρ’ ἡμῖν , πράγματα δὲ παρ’ ἐκείνοις . Καὶ εἰ βούλει , τὴν δόξαν [ 592 ] πρῶτον εἰς μέσον ἀγάγωμεν , τὴν παρ’ ἐκείνοις · πᾶσιν 99 ἄπεραλον καὶ ποθεινὴν . Καὶ οὐ λέγω , ὅτι ὀλιγοχρόνιος , οὐδ’ ὅτι ταχέως σβέννυται · ἀλλ’ ὅτι ἀνθεῖ , τότε μοι δεῖξον αὐτήν . Μὴ περιδείξῃς τὴν πόρνην τὰ ἐπιτετράμματα καὶ τὰς ὑπογραφάς , ἀλλὰ κεφαλαιωτισμένην · εἰς μέσον ἄγε καὶ ἐπίδειξον ἡμῖν , ἵνα τότε αὐτῆς ἐλέγξω τὸ δυσειδές . Οὐκοῦν τὸ σχῆμα πάντως ἔρεις καὶ τὸ πλήθος τῶν μαθόντων , καὶ τοῦ κήρυκος τὴν φωνήν , καὶ τῶν δήμων τὴν ὑπακοήν , καὶ τὴν παρὰ τῶν πολλῶν σιγήν , καὶ τὸ τύπτεσθαι τοὺς ἀπαντῶντας ἅπαντας , καὶ τὸ ὑπὸ πάντων περιδιεθῆναι . Οὐχὶ ταῦτά ἐστι τὰ λαμπρά ; Φέρε οὖν , ἐξετάσωμεν εἰ μὴ περιττὰ ταῦτα , καὶ ὑποληψὶς μόνον ἀνθρώπων . Τί γάρ ; ἐκεῖνος ἀπὸ τοῦτον βελτίων γίνεται , ἢ τὸ ὄνομα , ἢ τὴν ψυχήν ; Τοῦτο γὰρ ἀνθρώποις . Ἄρα ὑψηλότερος ἔσται ἐντεῦθεν , ἢ ἰσχυρότερος , ἢ ὑγιεινότερος , ἢ ταχύτερος , ἢ τὰς αἰσθήσεις δευτέρας κτήσεται καὶ τρανωτέρας ; Ἀλλ’ οὐδεὶς ἂν ἔχοι τοῦτο εἰπεῖν . Ἰωμεν τινὸν ἐπὶ τῇ ψυχῇ , μήποτε ἔχει τι κέρδος προσγιγνόμενον ἐντεῦθεν εὑρήσομεν . Τί οὖν ; σωφρονέστερος , ἐπεικέστερος , συνετιστέρος ἀπὸ ταύτης ἔσται τῆς θεραπείας ὁ τοιοῦτος ; Οὐδαμῶς , ἀλλὰ καὶ τοῦναντίον ἅπαν . Οὐ γὰρ ὅπερ ἐπὶ τοῦ σώματος , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα συμβαίνει . Ἐκεῖ μὲν γὰρ οὐδὲν πρὸς τὸν οἰκείαν προσλαμ -
Lemmas: εἰ . ἀλλά εἰμί ὁ θαῦμα ! ἐγώ μέν ὑπισχνέομαι δεσπότης δείκνυμι , ὁ δέ λόγος ἐγώ 97 προειμι καί ἀγωνίζομαι πλέω ὁ ὑπόσχεσις ποιέω , πολέμιος ἀντί δεσπότης δείκνυμι , μᾶλλον δέ καί πολέμιος καί δεσπότης ὁ αὐτός . θεραπεύω μέν γάρ ὡς δεσπότης , φοβέω δέ εἰμί ὡς πολέμιος , καί ἐπιβουλεύω ὡς ἐχθρός . ὅταν οὖν τις ὁ αὐτός καί κύριος ἔχω καί ἐχθρός , τίς οὗτος ὁ συμφορά χείρων γίγνομαι ἄν ; ὁ μέν δοῦλος , κἀν ἐπιτάσσω , ἀλλά ὅμως ἐπιμελέομαι · ἀπολαύω παρά ὁ καλέω καί εὔνοια · οὗτος δέ καί ἐπιτάσσω , καί πολεμόω , καί κατά ἀλλήλων ἵστημι · καί τοσοῦτος ὁ ἐν ὁ μάχη χαλεπός , ὅσος καί λάθρῃ κεντέω , καί ἐν πρόσωπον φίλος ὁ ὁ ἐχθρός διατίθημι , καί ἐκ ὁ ἕτερος πολλάκις ευκοιεις συμφορά . ἀλλά οὖον ὁ ἡμέτερος τοιοῦτος · ἀλλά κἀν πράσσω κακῶς ἕτερος , πολύς ὁ συναλγέω · κἀν εὐδοκιμέω , πολύς ὁ συνηθομενω . ἀλλά οὐ ὁ ἀπόστολος · 98 εἴτε γάρ πᾶς , φημί , εἷς μέλος , συμπάσχω πᾶς ὁ μέλος · εἴτε δοξάζω εἷς μέλος , συγχαίρω πᾶς ὁ μέλος . καί νῦν ἕκαστος ὁ οὗτος παρανοέω · Τῖς ἐγώ εἰμί ἢ ὁ ἐλαχύς ἢ χαρά , ἢ οἴχὶ καί σύ ; νῦν δέ , ὅτι2 τύν · ἵζω , ἐάν σύ στέλλω ἐν κύριος · νῦν δέ , ἐκ πολύς ἁλιόω καί συνάγω παρά ὁ ἐργάζομαι πράσσω σύ · καί , Τῖς δίδωμι , καί οὐ ἄθερος ; τίς σκανδαλίζω , καί οὐ ἐγώ πυρόω ; τίς οὖν ἕνεκα ἐπί ὁ ζήλη ἀνέχω , καί ὁ κῦμα ὁ ἔξωθεν , καί οὖον τρέχω ἐπί ὁ εὕδω λιμήν οὗτος , καί ὁ ὄνομα ἀφίημι ὁ ἀγαθός , ἐπί ὁ πρᾶγμα βαδίζω αὐτός ; Δόξα γάρ καί δυναστεία καί πλοῦτος καί εὐδοκιμία πᾶς πᾶς ὁ τοιοῦτος , ὄνομα παρά ἐκεῖνος , παρά δέ ἐγώ πρᾶγμα · ὅσπερ οὖν ὁ λυπηρός , ὄνομα καί ἀτιμία καί πενία καί ἄρα τοιοῦτος , ὄνομα μέν παρά ἐγώ , πρᾶγμα δέ παρά ἐκεῖνος . καί εἰμί βούλομαι , ὁ δόξα [ 592 ] πρῶτος εἰς μέσος ἄγω , ὁ παρά ἐκεῖνος · πᾶς 99 ἄπεραλον καί ποθεινός . καί οὖον λέγω , ὅτι ὀλιγοχρόνιος , οὐδέ ὅτι ταχέως σβέννυμι · ἀλλά ὅτι ἀνθέω , τότε ἐγώ δείκνυμι αὐτός . μή περιδέχομαι ὁ πόρνη ὁ ἐπιτετράμματα καί ὁ ὑπογραφή , ἀλλά κεφαλαιωτισμένην · εἰς μέσος ἄγω καί ἐπιδείκνυμι ἐγώ , ἵνα τότε αὐτός ἐλέγχω ὁ δυσειδής . οὐκοῦν ὁ σχῆμα πάντως εἴρω καί ὁ πλήθος ὁ μανθάνω , καί ὁ κῆρυξ ὁ φωνή , καί ὁ δῆμος ὁ ὑπακοή , καί ὁ παρά ὁ πολύς σιγή , καί ὁ τύπτω ὁ ἀπαντάω ἅπας , καί ὁ ὑπό πᾶς περιδίδωμι . οὐ οὗτος εἰμί ὁ λαμπρός ; φέρω οὖν , ἐξετάζω εἰμί μή περισσός οὗτος , καί ὑπόληψις μόνος ἄνθρωπος . τις γάρ ; ἐκεῖνος ἀπό οὗτος ἀγαθός γίγνομαι , ἢ ὁ ὄνομα , ἢ ὁ Ψυχή ; οὗτος γάρ ἄνθρωπος . ἄρας ὑψηλός εἰμί ἐντεῦθεν , ἢ ἰσχυρός , ἢ ὑγιεινός , ἢ ταχύς , ἢ ὁ αἴσθησις δύο κτάομαι καί τρανός ; ἀλλά οὐδείς εἄν ἔχω οὗτος εἶπον . ἔρχομαι τίνω ἐπί ὁ Ψυχή , μήποτε ἔχω τίς κέρδος προσγίγνομαι ἐντεῦθεν εὑρίσκω . τις οὖν ; σώφρων , ἐπεικής , συνετιστής ἀπό οὗτος εἰμί ὁ θεραπεία ὁ τοιοῦτος ; οὐδαμός , ἀλλά καί τουναντίον ἅπας . οὖον γάρ ὅσπερ ἐπί ὁ σῶμα , οὗτος καί ἐνταῦθα συμβαίνω . ἐκεῖ μέν γάρ οὐδείς πρός ὁ οἰκεῖος προσλαμ -