joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0248.3
οὐρανῶν ὅπως ἅπασα ἐργάσηται ἡ οἰκία . Εἰ γὰρ ἐν τοῖς βιωτικοῖς , πρὸ τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκίας ἐπιμελεῖται , τὰ δημόσια σπουδάζειν καταδεικνύει ὁφλήματα , ὥστε μὴ διὰ τὴν ἐν τούτοις ἀγνοησύνὴν δέρεσθαι 38 καὶ ἑλκεσθαι ἐπ' ἀγροῖς , καὶ μυρία ἀσχημονεῖν · πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῶν πνευματικῶν τοῦτο δεῖ ποιεῖν , τὸ τοῦ βασιλέως τῶν ὅλων Θεοῦ καταθεῖναι πρῶτον , ἵνα μὴ ἐλθώμεν ὅπου ὁ βῆγυμος τῶν ὁδῶν . Καὶ ταύτας ζητήσωμεν τὰς ἀρετάς , καὶ μετὰ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας καὶ τοὺς πλησίον τὰ μέγιστα ὠφελήσει δυνάμεν 39 ἄν . Τοιούτων ἡ ἐλεημοσύνη , τοιούτων ἡ εὐχή · μᾶλλον δὲ καὶ αὕτη 40 παρ' ἐκείνην δυνατὴ καὶ ὑπέρτερος γίνεται . Αὐ εὐχᾶι σου γὰρ , φησὶ , καὶ αὐ ἀλεημοσύνη σου ἀνέθοις εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ . Οὐχ εὐχὴ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ νηστεία ἐντεῦθεν τὰ νεῦρα ἔχει . Κἂν νηστεῖται χωρὶς ἐλεημοσύνης , οὐδὲ νηστεία τὸ πρᾶγμα λογίζεται · ἀλλὰ γαστριμοργὸν καὶ μεθύοντα χειρὸν ὁ τοιοῦτος , καὶ τοσοῦτω χειρὸν , ὅσω 41 τρυφῆς ὠμότης χαλεπώτερον . Καὶ τὸ λέγω νηστεῖται ; Κἂν γὰρ σωφρονῇ , καὶ παρθενεύῃ , ἐπὶδὲ ἑστιχας τοῦ συμφώνου , ἐλεημοσύνην οὐχ ἔχων . Καίτοι τί παρθενίας [ 750 ] ἴσον , ὅ μηδὲ ἐν τῇ Καινῇ ὑπὸ νόμου ἤλθεν ἀνάγκη 42 διὰ τὸ ὑπερἔχον ; ἀλλ' ὅμως ἐκβάλλεται , ὅταν τὴν ἐλεημοσύνην μὴ ἔχῃ . Εἰ δὲ παρθενὸν ἐκβάλλονται , ἐπειδὴ ταύτην οὐχ εἶχον μετὰ διαβλείας τῆς προσκοπῆς , τὶς δυνήσεται ταύτης ἄνευ συγγνώμης τυχεῖν ; Οὐχ ἔστιν οὐδεὶς , ἀλλ' ἀπολέσθαι πάντως ἀνάγκη τοῦτο οὐχ ἔχοντα . Εἰ γὰρ ἐν τοῖς βιωτικοῖς οὐδεὶς ἑαυτῷ ζῇ , ἀλλὰ καὶ χειροτέχνης καὶ στρατιώτης , καὶ γεωργός , καὶ ἔμπορος , πρὸς τὸ κοινὸν συμφέρον καὶ τὸ τῶν πλησίον ὠφελίμων συντελοῦσιν ἅπαντες · πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῶν πνευματικῶν τοῦτο δεῖ ποιεῖν . Τοῦτο γὰρ μάλιστα ἐστὶ ζῆν 43 · ὡς ὅτι ἑαυτῷ ζῶν μόνον , καὶ πάντων ὑπερορών , περιττὸς ἐστι , καὶ οὐδὲ ἄνθρωπος , οὐδὲ τοῦ γένους τοῦ ἡμετέρου . Τί οὖν , φησίν , ἂν 44 τὰ καθ' ἑαυτὸν παρίδῃ , τὰ τῶν ἄλλων ἐπισχῶν ; Οὐχ ἔστι τὸ τῶν ἄλλων ἐπισχόντων τὰ ἑαυτοῦ παριδεῖν . Ὁ γὰρ τὰ τῶν ἄλλων ἐπιζητῶν , οὐδὲνα λυπεῖ , ἀλλ' ἐλεεῖ πάντας , ὠφελεῖ εἰς δύναμιν τὴν ἑαυτοῦ · οὐδὲνα ἀρπάζεται , οὐδὲνα 45 πλεονέκτησι , οὐ κλέφει , οὐ ψευδομαρτυρεῖ · πᾶσιν ἀφέζεται κακίας , πᾶσιν ἐπιλέγεται ἀρετῆς , καὶ ὑπερεῦξεται τῶν ἐχθρῶν , καὶ εὐεργετήσει τοὺς ἐπιβουλεύοντας · καὶ οὔτε λοιδορήσεται τινι , οὔτε κακῶς ἄρει , κἂν μυρία ἀκούσῃ 46 κακῶς , ἀλλ' ἄρει τὰ ἀποστολικά · Τὶς ἀσθενεῖ , καὶ οὐχ ἀσθενῶ ; τὶς σκανδαλίζεται , καὶ οὐχ ἐγὼ πυροῦμαι ; Ἐν δὲ τῷ τὰ 47 ἡμέτερα σκοπεῖν οὐ πάντως καὶ τὸ τῶν ἄλλων ἔφεται . Ἐκ τούτων ἀπάντων πισθόντες , ὡς οὐχ ἕνι σωθῆναι μὴ τὸ κοινὸν συμφέρον σκοποῦντα 48 , καὶ τὸν διχοτομηθέντα τοῦτον ἰδόντες , καὶ τὸν τὸ τάλαντον κατορύξαντα , ταύτην ἐλώμεθα τὴν ὁδόν , ἵνα καὶ τῆς αἰωνίου τύχωμεν ζωῆς · ἥς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: οὐρανός ὅπως ἅπας ἐργάζομαι ὁ οἰκίον . εἰμί γάρ ἐν ὁ βιωτικός , πρό ὁ κατά ἐγώ οἰκίον ἐπιμελέομαι , ὁ δημόσιος σπουδάζω καταδεικνύω ὁφλήματα , ὥστε μή διά ὁ ἐν οὗτος ἀγνοέω δέρω 38 καί ἕλκω ἐπί ἀγρός , καί μυρίος ἀσχημονέω · πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ πνευματικός οὗτος δεῖ ποιέω , ὁ ὁ βασιλεύς ὁ ὅλος Θεός κατατίθημι πρῶτος , ἵνα μή ἔρχομαι ὅπου ὁ βῆγυμος ὁ ὁδός . καί οὗτος ζητέω ὁ ἀρετή , καί μετά ὁ ἡμέτερος σωτηρία καί ὁ πλησίος ὁ μέγας ὠφελέω δύναμαι 39 ἄν . τοιοῦτος ὁ ἐλεημοσύνη , τοιοῦτος ὁ εὐχή · μᾶλλον δέ καί οὗτος 40 παρά ἐκεῖνος δυνατός καί ὑπέρτερος γίγνομαι . αὖος εὐχή σύ γάρ , φημί , καί αὖος ἀλεημοσύνη σύ ἄνετος εἰς μνημόσυνον ἐνώπιος ὁ Θεός . οὐχ εὐχή δέ μόνος , ἀλλά καί νηστεία ἐντεῦθεν ὁ νεῦρον ἔχω . κἀν νηστειος Χωρὶς ἐλεημοσύνη , οὐδέ νηστεία ὁ πρᾶγμα λογίζομαι · ἀλλά γαστριμαργος καί μεθύω χείρων ὁ τοιοῦτος , καί τοσοῦτος χείρων , ὅσος 41 τρυφή ὠμότης χαλεπός . καί ὁ λέγω νηστειος ; κἀν γάρ σωφρονέω , καί παρθενεύω , ἐπί στίξ ὁ σύμφωνος , ἐλεημοσύνη οὐ ἔχω . καίτοι τίς παρθενίη [ 750 ] ἴσος , ὅς μηδέ ἐν ὁ Καινεύς ὑπό νόμος ἔρχομαι ἀνάγκη 42 διά ὁ ὑπερέχω ; ἀλλά ὅμως ἐκβάλλω , ὅταν ὁ ἐλεημοσύνη μή ἔχω . εἰμί δέ παρθένος ἐκβάλλω , ἐπεί οὗτος οὐ ἔχω μετά διαύλεια ὁ προσκοπή , τις δύναμαι οὗτος ἄνευ συγγνώμη τυγχάνω ; οὐχ εἰμί οὐδείς , ἀλλά ἀπόλλυμι πάντως ἀνάγκη οὗτος οὐ ἔχω . εἰμί γάρ ἐν ὁ βιωτικός οὐδείς ἑαυτοῦ ζῶ , ἀλλά καί χειροτέχνης καί στρατιώτης , καί γεωργός , καί ἔμπορος , πρός ὁ κοινός συμφέρω καί ὁ ὁ πλησίος ὠφέλιμος συντελέω ἅπας · πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ πνευματικός οὗτος δεῖ ποιέω . οὗτος γάρ μάλιστα εἰμί ζῶ 43 · ὡς ὅτι ἑαυτοῦ ζῶ μόνος , καί πᾶς ὑπεροράω , περισσός εἰμί , καί οὐδέ ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ γένος ὁ ἡμέτερος . τις οὖν , φημί , εἄν 44 ὁ κατά ἑαυτοῦ παροράω , ὁ ὁ ἄλλος ἐπέχω ; οὐχ εἰμί ὁ ὁ ἄλλος ἐπέχω ὁ ἑαυτοῦ παρεῖδον . ὁ γάρ ὁ ὁ ἄλλος ἐπιζητέω , οὐδείς λυπέω , ἀλλά ἐλεέω πᾶς , ὠφελέω εἰς δύναμις ὁ ἑαυτοῦ · οὐδείς ἀρπάζω , οὐδείς 45 πλεονέκτης , οὖον κλέπτω , οὖον ψευδομαρτυρέω · πᾶς ἀφέζεται κακία , πᾶς ἐπιλέγω ἀρετή , καί ὑπερεύχομαι ὁ ἐχθρός , καί εὐεργετέω ὁ ἐπιβουλεύω · καί οὔτε λοιδορέω τις , οὔτε κακῶς Ἄρης , κἀν μυρίος ἀκούω 46 κακῶς , ἀλλά Ἄρης ὁ ἀποστολικός · τις ἀσθενής , καί οὐ ἀσθενέω ; τις σκανδαλίζω , καί οὐ ἐγώ πυρόω ; ἐν δέ ὁ ὁ 47 ἡμέτερος σκοπέω οὖον πάντως καί ὁ ὁ ἄλλος ἐφέτης . ἐκ οὗτος ἀπαντάω πείθω , ὡς οὐ ἐν σῴζω μή ὁ κοινός συμφέρω σκοπός 48 , καί ὁ διχοτομέω οὗτος ὁράω , καί ὁ ὁ τάλαντον κατορύσσω , οὗτος ἐλαύνω ὁ ὁδός , ἵνα καί ὁ αἰώνιος τυγχάνω ζωή · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .