joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0287.1
πνεῦμα προθύμιον , ἡ δὲ σάρξ ἀσθενής . Εἰ γὰρ καὶ βούλει , φησίν , ὑπἐἰδεῖν θανάτου , ἀλλ’ οὐ δυνήσῃ , ὡς ἂν ὁ Θεός · οὐδὲν γὰρ · καθέλκει γὰρ τὸ φρόνημα τὸ σαρκικόν . Καὶ πάλιν 44 ἠρώτα τὸ αὐτό , λέγων · Πάτερ , εἰ οὐ δύναται τοῦτο 45 παρελθεῖν ἀπ’ ἐμοῦ , εἰρ μὴ αὐτὸ πλῶ , γενήσθω τὸ θέλημά σου · δεῖνὺς ἐνταῦθα , ὅτι σφόδρα συνάδει τῷ θελήματι τοῦ Θεοῦ , καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ σώματος ἐπεσθαι δει , καὶ τοῦτο ἱπικῆν . Καὶ ἐλθὼν , εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας . Μετὰ γὰρ τοῦ καὶ ἀμὴλ τῶν νυκτῶν εἶναι , καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ὀπὸ 46 τῆς ἀθυμίας ἦσαν βεβαρημένοι . Καὶ ἐκ τούτου πάλιν τὸ αὐτὸ ἀπελθὼν ἐφθέγξατο , βεβαιῶν ὅτι ἄνθρωπος γέγονε . Τὸ γὰρ δεύτερον καὶ τρίτον ἀλῆθες μάλιστα ἐστὶν ἐν ταῖς Γραφαῖς · ἐνδεικτικόν · ὥσπερ καὶ ὁ Ἰωσὴφ ἔλεγε τῷ 47 Φαραώ · Ἐκ δευτέρου ἐκινήσει σοι τὸ ἐννῦνσιον · ὑπὲρ ἀληθείας , καὶ τοῦ πιστωθῆναι 48 σε ὅτι τοῦτο ἔσται πάντως , τοῦτο γέγονε . Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς καὶ ἅπαξ καὶ δις καὶ τρίτον τὸ αὐτὸ ἐφθέγξατο , ὑπὲρ τοῦ πιστωθῆναι τὴν οἰκονομίαν . Καὶ τίνος ἐνεκεν ἤλθεν ἐκ δευτέρου ; Ἐπεὶ αὐτοὺς ἔλεγξα , ὅτι οὕτως ἐθαπτίσθησαν ὑπὸ τῆς ἀθυμίας , ὡς μηδὲ τῆς παρουσίας αὐτοῦ αἰσθῆσθαι . Οὐ μὲν ἤλεγξεν , ἀλλὰ δίστη μικρόν , δηλῶν τὴν ἄρατον αὐτῶν ἀσθένειαν , ὅτι οὐδὲ ἐπιτριθέντες ἠδύναντο καρτερῆσαι . Οὐ δυνῆσεις δὲ καὶ ἐπιτιμᾶ πάλιν , ὥστε μὴ πλήθῃ πεπληγώς . Καὶ ἀπελθὼν καὶ προσευξάμενος καὶ ἐπανελθὼν φησι · Καθεύδεσθε τὸ λοιπόν , καὶ ἀναπαύεσθε . Καὶ μὴν τότε γρηγορῆσαι 49 ἔδει · ἀλλὰ δεῖνὺς , ὅτι οὐδὲ τὴν ἡμῖν ὀτοιου τῶν δεῖνῶν . ἀλλὰ φυλαδεσθῶσιν καὶ ἀποστήσονται ὑπὸ τῆς ἀγωνίας , καὶ ὅτι οὐδὲν 50 τῆς αὐτῶν δεῖται βοηθείας , καὶ ὅτι δεῖ πάντως αὐτὸν παραδοθῆναι . Καθεύδεσθε λοιπὸν , φησι , καὶ ἀναπαύεσθε . Ἰδοὺ ἤγγικεν ἡ ὥρα , καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν . Δείκνυσι πάλιν τὴν οἰκονομίαν ἣν τὸ γινόμενον . β’ . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ εἰπεῖν , Εἰς χειρᾶς ἁμαρτωλῶν , ἀνίστησιν αὐτῶν τὰ φρονήματα , δηλῶν ὅτι τῆς ἐκείνων πονηρίας τὸ ἔργον ἦν , οὐ τοῦ αὐτὸν ὀπεύδουν εἶναι χρησιμεῦσαι . Ἐγείρεσθε , ἀγρυπνῆτε · ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με . Διὰ πάντων γὰρ αὐτοὺς ἐπαίδευσεν 51 , ὅτι οὐκ ἀνάγκης τὸ πρᾶγμα ἦν , οὐδὲ ἀσθενείας , ἀλλ’ οἰκονομίας τινὸς ἀπορρήτου . Καὶ γὰρ προῆλθε ἤκοντα 52 , καὶ οὐ μόνον οὐκ ἐφυγεν , ἀλλὰ καὶ ὁδοὺς ἐχώρει . Ἐτι γοῦν 53 αὐτοῦ λαλοῦντος , ἰδοὺ Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθε , καὶ μετ’ αὐτοῦ ὄχλος μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων , ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ . Καλὰ γε 54 τῶν ἱερῶν τὰ σκεύη · μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων ἐπέρχονται . Καὶ Ἰούδας , φησι , μετ’ αὐτῶν , εἰς τὸν δώδεκα . Πάλιν αὐτὸν τῶν δώδεκα καλεῖ , καὶ οὐκ αἰσχύνεται . Ὁ δὲ παραδιδούς 55 ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον , λέγων · Ὃν ἂν φιλήσω , αὐτός ἐστι . κρατήσατε αὐτοῦ . Βαθεῖ · πᾶσαν ἐδείξατο πονηρίαν τῷ προδότη φυχῇ ! Ποῖος γὰρ ὀφθαλμὸς ἔωρα τότε εἰς τὸν Διδάσκαλον ; [ 793 ] ποῖω στόματι ἐφείλει ; Ὡ τῆς μαραρῆς γνῶμης ! τί ἐδουλεύσατο ; τί ἐτολμήσατο ; ποῖον αἰχμάλωτον ἔδωκε τῆς προδοσίας ; Ὃν ἂν φιλήσω , φησίν . Ἐθάρμει τῇ ἐπικειρᾷ τοῦ Διδασκάλου · ὁ μάλιστα πάντων
Lemmas: πνεῦμα προθύμιος , ὁ δέ σάρξ ἀσθενής . εἰμί γάρ καί βούλομαι , φημί , ὑφοράω θάνατος , ἀλλά οὖον δύναμαι , ὡς εἄν ὁ Θεός · οὐδείς γάρ · καθέλκω γάρ ὁ φρόνημα ὁ σαρκικός . καί πάλιν 44 ἐρωτάω ὁ αὐτός , λέγω · πατήρ , εἰμί οὖον δύναμαι οὗτος 45 παρέρχομαι ἀπό ἐγώ , ΕΙΡ μή αὐτός πλόος , γίγνομαι ὁ θέλημα σύ · Δεινῦς ἐνταῦθα , ὅτι σφόδρα συνάδει ὁ θέλημα ὁ Θεός , καί ὁ πνεῦμα ὁ σῶμα ἕπω δεῖ , καί οὗτος ἱπικῆν . καί ἔρχομαι , εὑρίσκω αὐτός καθεύδω . μετά γάρ ὁ καί ἀμάλ ὁ νύξ εἰμί , καί ὁ ὀφθαλμός αὐτός οπός 46 ὁ ἀθυμία εἰμί βαρέω . καί ἐκ οὗτος πάλιν ὁ αὐτός ἀπέρχομαι φθέγγομαι , βεβαιόω ὅτι ἄνθρωπος γίγνομαι . ὁ γάρ δύο καί τρίτος ἀληθής μάλιστα εἰμί ἐν ὁ γραφή · ἐνδεικτικός · ὥσπερ καί ὁ Ἰωσήφ λέγω ὁ 47 Φαραώ · ἐκ δύο κινέω σύ ὁ ἐννῦνσιον · ὑπέρ ἀλήθεια , καί ὁ πιστόω 48 σύ ὅτι οὗτος εἰμί πάντως , οὗτος γίγνομαι . Ζεύς οὗτος καί αὐτός καί ἅπαξ καί δις καί τρίτος ὁ αὐτός φθέγγομαι , ὑπέρ ὁ πιστόω ὁ οἰκονομία . καί τίς ἕνεκα ἔρχομαι ἐκ δύο ; ἐπεί αὐτός ελέγχω , ὅτι οὕτως θάπτω ὑπό ὁ ἀθυμία , ὡς μηδέ ὁ παρουσία αὐτός αἰσθάνομαι . οὖον μέν ἐλέγχω , ἀλλά δίστη μικρός , δηλόω ὁ ἀείρω αὐτός ἀσθένεια , ὅτι οὐδέ ἐπιτρίβω δύναμαι καρτερέω . οὖον δύναμαι δέ καί ἐπιτιμάω πάλιν , ὥστε μή πλήθω πλήσσω . καί ἀπέρχομαι καί προσεύχομαι καί ἐπανέρχομαι φημί · καθεύδω ὁ λοιπός , καί ἀναπαύω . καί μήv τότε γρηγορέω 49 ἐσθίω · ἀλλά Δεινῦς , ὅτι οὐδέ ὁ ἐγώ οτοιος ὁ δεινός . ἀλλά φυλαδεσθῶσιν καί ἀφίστημι ὑπό ὁ ἀγωνία , καί ὅτι οὐδείς 50 ὁ αὐτός δήω βοήθεια , καί ὅτι δεῖ πάντως αὐτός παραδίδωμι . καθεύδω λοιπός , φημί , καί ἀναπαύω . ἰδέ ἐγγίζω ὁ ὥρα , καί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι εἰς χείρ ἁμαρτωλός . δείκνυμι πάλιν ὁ οἰκονομία ὅς ὁ γίγνομαι . βε . οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ εἶπον , εἰς Χειρᾶς ἁμαρτωλός , ἀνίστημι αὐτός ὁ φρόνημα , δηλόω ὅτι ὁ ἐκεῖνος πονηρία ὁ ἔργον εἰμί , οὖον ὁ αὐτός οπευδηω εἰμί χρησιμεύω . ἐγείρω , ἀγρυπνέω · ἰδού ἐγγίζω ὁ παραδίδωμι ἐγώ . Ζεύς πᾶς γάρ αὐτός παιδεύω 51 , ὅτι οὐ ἀνάγκη ὁ πρᾶγμα εἰμί , οὐδέ ἀσθένεια , ἀλλά οἰκονομία τις ἀπόρρητος . καί γάρ προέρχομαι ἥκω 52 , καί οὖον μόνος οὐ φυγι , ἀλλά καί ὁδός χωρέω . ἔτι γοῦν 53 αὐτός λαλέω , ἰδού Ἰούδας εἷς ὁ δώδεκα ἔρχομαι , καί μετά αὐτός ὄχλος μετά μάχαιρα καί ξύλον , ἀπό ὁ ἀρχιερεύς καί πρέσβυς ὁ λαός . καλή γε 54 ὁ ἱερός ὁ σκεῦος · μετά μάχαιρα καί ξύλον ἐπέρχομαι . καί Ἰούδας , φημί , μετά αὐτός , εἰς ὁ δώδεκα . πάλιν αὐτός ὁ δώδεκα καλέω , καί οὐ αἰσχύνω . ὁ δέ παραδίδωμι 55 δίδωμι αὐτός σημεῖον , λέγω · ὅς εἄν φιλέω , αὐτός εἰμί . κρατέω αὐτός . Βαθύς · πᾶς δείκνυμι πονηρία ὁ προδότης φυχῇ ! ποῖος γάρ ὀφθαλμός ὁράω τότε εἰς ὁ διδάσκαλος ; [ 793 ] ποῖος στόμα φῖλος ; εἰμί ὁ μαραρῆς γνώμη ! τίς δουλεύω ; τίς τολμάω ; ποῖος αἰχμάλωτος δίδωμι ὁ προδοσία ; ὅς εἄν φιλέω , φημί . Ἐθάρμει ὁ ἐπικείρω ὁ Διδασκάλου · ὁ μάλιστα πᾶς