joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0120.1
οὐχὶ καὶ οἱ ὄχλοι τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐνόμιζον ; φησίν74 . Ἄλλ’ οἱ μὲν ὄχλοι ἀπὸ γνώμης ἀπλάστου τοῦτο ὁμολογοῦν · οἱ δὲ Φαρισαῖοι , ἐπιλαβείσθαι βουλόμενοι . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὡμολόγητο ἀπὸ τῆς χώμης τοῦ Δαυὶδ ἐρχεσθαι τὸν Χριστόν , οὕτως δὲ ἀπὸ τῆς Λευιτικῆς φυλῆς · ἤν , ἐνεδρα ἔτιθεσαν ἐκ τῆς ἐρωτήσεως , ἵνα εἰ τι τοιούτων εἴποι , ταχέως ἐπιθώνται . Τοῦτο γοῦν καὶ ἐκ τῶν ἔξης ἐδήλωσεν · μὴδὲν γὰρ ἄν προσεδόκησαν ὁμολογήσαντος , καὶ οὕτως ἐπιλαβείσθαι λέγοντες · Τί οὖν βαπτίζει ; εἰ οὐχ οὗ ἐστὶ ὁ Χριστός ; Καὶ ἵνα μάθῃ · ὅτι ἑτέρᾳ μὲν οἱ Φαρισαῖοι , ἑτέρᾳ δὲ ὁ δῆμος παρεγίνοντο γνώμῃ , ἀκούσων παρὰ τοῦ Εὐαγγελιστοῦ · καὶ τοῦτο ἐδήλωσε · περὶ μὲν τοῦ δήμου λέγων , ὅτι Παρεγίνοντο75 καὶ ἐδραπτιζον76 ὑπ’ αὐτοῦ , ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν · περὶ δὲ τῶν Φαρισαίων οὐκέτι ὁμοίως , ἀλλ’ ὅτι Ἰδὼν πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους , εἶπε · Γεννήματα ἐχιδνῶν , τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ; Ἄβαλε τὰς μεγαλοψυχίας ; Πῶς διαλέγεσθαι πρὸς ἀνθρώπους αὐτῶντας ἀεὶ διψήντας προφητείας , καὶ δρεῖον οὐδὲν ἀμείνον διακειμένους ; πῶς καὶ αὐτούς , καὶ τοὺς γεγεννηκότας μετὰ πολλῆς διαβάλλει τῆς παρρήσιας . Ναί , φησίν · ἄλλ’ ἡ μὲν παρρησία πολλή · τὸ δὲ ζητούμενον , εἰ λόγον ἔχει τινὰ ἡ παράβασις αὐτῶν . Οὐδὲ γὰρ ἀμαρτάνοντας εἶδεν , ἀλλὰ μεταβαλλομένους · οὐδὲ οὐδὲ ἐγκαλεῖ · ἐχρήν , ἀλλὰ καὶ ἐπινέμει καὶ ἀποδέχεσθαι , ὅτι πάλιν ἀφέντες καὶ οἴκεις ἐδραμον ἀκούοντες τοῦ κηρύγματος . [ 150 ] Τί οὖν ἄν ἐποίει ; Ὅτι οὐ τοῖς παροῦσιν , οὐδὲ τοῖς γινομένοις προσέτιχε , ἀλλὰ τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας ποιῶν ἐπίστατο , τοῦ Θεοῦ τοῦτο77 ἐκκαλύπτοντος . Ἐπεὶ οὖν μέγα ἐφρόνουν ἐπὶ τοῖς προφύγοις , καὶ τοῦτο οὐκ ἔστι τῆς ἀπωλείας ἔγινετο78 , καὶ εἰς βάθμιαν ἐνδεῖαν , τὴν μίαν τῆς ἀπωλείας περιεκρίνει . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Ἰσαΐας ἄρχοντας Σοδόμων καλεῖ , καὶ λαὸν Γομόρρας · καὶ ἑτέρως προφητὴς φησίν · Οὐχ ὡς υἱοὶ Αὐλιδίων ὄντες ἐστε ; καὶ πάντες αὐτοὺς ταύτης ἀπάγουσι τῆς ὑπολήψεως , τὸ ψῦσμα αὐτῶν κενούντες , τὸ κυρίων ὄντες αἴτιον γενόμενον κακῶν . Ἄλλ’ οἱ μὲν Προφῆται , φησίν . εἰκότως · ἀμαρτόντων γὰρ εἴρων · ἐνταῦθα δὲ τίνος ἐνεκεν καὶ διὰ τί πειθόμενους ὁρῶν αὐτόν79 , τοῦτο ποιεῖ ; Ἵνα ἀπαλλαγείρους ἐργάσηται . Εἰδὲ τὴς μετὰ ἀκριβείας προσοχῆς80 τοῖς λεγομένοις , καὶ ἐγχαμῶν τὴν ἐπιτίμησιν ἐκάρασε . Θαυμάζων γὰρ αὐτούς , ὅτι ὅλῃ γοῦν ποτὲ τὰ δόγματα αὐτοῦ σχεδὸν εἶναι δοκοῦντα ἐδυνήθησαν , ταῦτα ἐλεγεν . Ἐφελομένου τοίνυν αὐτοῦ , μᾶλλον ἔστιν ἡ ἐπιτίμησις , καὶ παρασκευάζοντος · ἀνάγκη . Ὅταν γὰρ φαίνηται ἐκπληττόμενος , καὶ τὴν ἐμπροσθεν δεῖξιν αὐτῶν πονηρίαν πολλὴν ὁνσάν , καὶ τὴν μεταβολὴν θαυμαστὴν καὶ παράδοξον . Τί γὰρ γέγονε , φησίν , ὅτι παῖδες ὄντες ἐκείνων , καὶ οὕτω τραφέντες κακῶς , μετενόησαν81 ; πᾶθεν ἡ τοιαύτη γέγονε82 μεταβολή ; τίς τὸ τραχὺ τῆς γνώμης αὐτῶν83 κατεμαλάκισε ; τίς διώρθωσε τὸ ἀνίστον ; Καὶ ὅρα πῶς τοὺς εὐθέως ἀπὸ τῶν προοιμίων ἀπέπληξε , τοὺς περὶ τῆς γενέσεως προκαταβαλλομένους λόγους . Οὐ γὰρ εἶπε τὰ εἰωθότα · Τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν τοὺς πολέμους , τὸν βαρβάρων ἐφόδους , τὰς αἰχμαλωσίας , τοὺς λιμούς , τοὺς λοιμούς ; ἀλλ’ ἄλλην τινὰ κολασιν προανενεχθῆτο μηδετοῦς αὐτοῖς φανερὰν γεγενημένην , οὕτω λέγων · Τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ; β’ . Καλῶς δὲ αὐτοῦ · καὶ γεννήματα ἐχιδνῶν ἐκάλεσε
Lemmas: οὐ καί ὁ ὄχλος ὁ αὐτός οὗτος νομίζω ; φησίν74 . ἄλλος ὁ μέν ὄχλος ἀπό γνώμη ἄπλαστος οὗτος ὁμολογέω · ὁ δέ Φαρισαῖος , ἐπιλαμβάνω βούλομαι . ἐπειδή γάρ ὁμολογέω ἀπό ὁ χῶμα ὁ Δαυίδ ἔρχομαι ὁ Χριστός , οὕτως δέ ἀπό ὁ Λευιτικός Φυλή · ἐάν , ἐνέδρα τίθημι ἐκ ὁ ἐρώτησις , ἵνα εἰμί τίς τοιοῦτος εἶπον , ταχέως ἐπιτίθημι . οὗτος γοῦν καί ἐκ ὁ ἔξειμι δηλόω · μηδείς γάρ ἄν προσδοκάω ὁμολογέω , καί οὕτως ἐπιλαμβάνω λέγω · τις οὖν βαπτίζω ; εἰμί οὐ ὅς εἰμί ὁ Χριστός ; καί ἵνα μανθάνω · ὅτι ἕτερος μέν ὁ Φαρισαῖος , ἕτερος δέ ὁ δῆμος παραγίγνομαι γνώμη , ἀκούω παρά ὁ εὐαγγελιστής · καί οὗτος δηλόω · περί μέν ὁ δῆμος λέγω , ὅτι Παρεγίνοντο75 καί ἐδραπτιζον76 ὑπό αὐτός , ἐξομολογέω ὁ ἁμαρτία αὐτός · περί δέ ὁ Φαρισαῖος οὐκέτι ὁμοίως , ἀλλά ὅτι εἶδον πολύς ὁ Φαρισαῖος καί Σαδδουκαῖος ἐρχόμενος , εἶπον · γέννημα ἔχιδνα , τίς ὑποδείκνυμι σύ φεύγω ἀπό ὁ μέλλω ὀργή ; ἄβαλε ὁ μεγαλοψυχία ; Πῶς διαλέγω πρός ἄνθρωπος αὐτός ἀεί διψάω προφητεία , καί δρεῖον οὐδείς ἀμείνων διάκειμαι ; πῶς καί αὐτός , καί ὁ γεννάω μετά πολύς διαβάλλω ὁ παρρησία . Ναίς , φημί · ἄλλος ὁ μέν παρρησία πολύς · ὁ δέ ζητέω , εἰμί λόγος ἔχω τις ὁ παράβασις αὐτός . οὐδέ γάρ ἁμαρτάνω ὁράω , ἀλλά μεταβάλλω · οὐδέ οὐδέ ἐγκαλέω · χρή , ἀλλά καί ἐπινέμω καί ἀποδέχομαι , ὅτι πάλιν ἀφίημι καί οἰκέω τρέχω ἀκούω ὁ κήρυγμα . [ 150 ] τις οὖν ἄν ποιέω ; ὅτι2 οὖον ὁ πάρειμι , οὐδέ ὁ γίγνομαι προστείχω , ἀλλά ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια ποιέω ἐπίσταμαι , ὁ Θεός Ὦτος ἐκκαλύπτω . ἐπεί οὖν μέγας φρονέω ἐπί ὁ προφεύγω , καί οὗτος οὐ εἰμί ὁ ἀπώλεια εἰμί , καί εἰς βάθμιαν ἔνδεια , ὁ εἷς ὁ ἀπώλεια περικρίνω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Ισαΐας ἄρχω Σόδομα καλέω , καί λαός Γόμορρα · καί ἑτέρως προφήτης φημί · οὐχ ὡς υἱός αὐλίδιον εἰμί εἰμί ; καί πᾶς αὐτός οὗτος ἀπάγω ὁ ὑπόληψις , ὁ ψῦσμα αὐτός κενόω , ὁ κύριος εἰμί αἴτιος γίγνομαι κακός . ἄλλος ὁ μέν Προφήτης , φημί . εἰκότως · ἁμαρτάνω γάρ εἴρων · ἐνταῦθα δέ τίς ἕνεκα καί διά τίς πειθόμενος ὁράω αὐτός , οὗτος ποιέω ; ἵνα απαλλαγειροος ἐργάζομαι . ἀνάκλεις σής μετά ἀκρίβεια προσοχή ὁ λέγω , καί ἐγχαμῶν ὁ ἐπιτίμησις ἐκάρασε . θαυμάζω γάρ αὐτός , ὅτι ὅλος γοῦν ποτέ ὁ δόγμα αὐτός σχεδόν εἰμί δοκέω δύναμαι , οὗτος λέγω . εφελομενω τοίνυν αὐτός , μᾶλλον εἰμί ὁ ἐπιτίμησις , καί παρασκευάζω · ἀνάγκη . ὅταν γάρ φαίνω ἐκπλήσσω , καί ὁ ἔμπροσθεν δεῖξις αὐτός πονηρία πολύς ὀνίνημι , καί ὁ μεταβολή θαυμαστός καί παράδοξος . τις γάρ γίγνομαι , φημί , ὅτι παῖς εἰμί ἐκεῖνος , καί οὗτος τρέφω κακῶς , μετενόησαν81 ; πάσχω ὁ τοιοῦτος ἔγγονος μεταβολή ; τίς ὁ τραχύς ὁ γνώμη αὐτῶν83 καταμαλακίζω ; τίς διορθόω ὁ Άνιστον ; καί ὁράω πῶς ὁ εὐθύς ἀπό ὁ προοίμιον ἀποπλήσσω , ὁ περί ὁ γένεσις προκαταβάλλω λόγος . οὖον γάρ εἶπον ὁ εἴωθα · Τῖς ὑποδείκνυμι σύ φεύγω ὁ πόλεμος , ὁ βάρβαρος ἔφοδος , ὁ αἰχμαλωσία , ὁ λιμός , ὁ λοιμός ; ἀλλά ἄλλος τις κόλασις προαναφέρω μηδετοῦς αὐτός φανερός γίγνομαι , οὗτος λέγω · Τῖς ὑποδείκνυμι σύ φεύγω ἀπό ὁ μέλλω ὀργή ; βε . καλῶς δέ αὐτός · καί γέννημα ἔχιδνα καλέω