ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0160.1
λύχον καὶ τιμάσειν ὑπὸ τῶν μύδιον , ἀλλ’ ἐπὶ τῇ λυχῶν , καὶ λάμψει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ . Οὕτω λαμπάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἐμπροσθέν τῶν ἀνθρώπων , ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλά ἔργα , καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ἐγὼ μὲν γὰρ ἡμᾶ τὸ φῶς , φησί · τὸ δὲ μείνασι καὶ μένουσι , τῆς ὑμετέρας γενέσθαι σπουδῆς · οὐ δι’ ὑμᾶς αὐτοὺς μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς μέλλοντες τῇ αὐτῆς ἀκολουθεῖν ταύτῃ , καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν χειραγωγηθῆναι . Οὐ γὰρ δὴ δυναθόνησαι αἱ κακηγορίαι συσκάψαι ὑμῶν τὴν λαμπάδα , ἐὰν ὑμεῖς ἦτε μετὰ ἀκριβείας βιῶντες , καὶ οὕτως ἂν μέλλοντες ἄπασαν ἐπιστρέψαι τὴν οἰκουμένην . Ἄξιον τοίνυν τῆς χάριτος ἐπιβλέψαι [ 196 ] βίῳ , ἵν’ ἄντερ ἐκείνη πανταχῶ κηρύττεται , οὕτω καὶ αὐτὴ ἐκείνη συντρέχη . Ἐπεὶ καὶ ἕτερον ἕκδος τίθησι μετὰ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας , ἰκανὸν αὐτοὺς ἐναργῶς ποιῆσαι , καὶ εἰς πᾶσαν ἀγαγεῖν σπουδήν . Οὐ γὰρ δὴ τὴν οἰκουμένην διορθώσετε , φησί , μόνον , ὀρθῶς βιῶντες , ἀλλὰ καὶ τὸν Θεὸν δοξάσετε παρασκευαστες · ὥσπερ οὖν τὰ ἐναντία ποιοῦντες , καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἀπολεῖτε , καὶ τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα βλασφημισθῆναι ποιήσετε .
Lemmas: λύχος καί τιμάω ὑπό ὁ μύδιον , ἀλλά ἐπί ὁ λύχος , καί λάμπω πᾶς ὁ ἐν ὁ οἰκίον . οὕτως λάμπω ὁ φάος σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ὁράω σύ ὁ καλός ἔργον , καί δοξάζω ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ἐγώ μέν γάρ ἡμέτερος ὁ φάος , φημί · ὁ δέ μένω καί μένω , ὁ ὑμέτερος γίγνομαι σπουδή · οὖον διά σύ αὐτός μόνος , ἀλλά καί διά ὁ μέλλω ὁ αὐτός ἀκολουθέω οὗτος , καί πρός ὁ ἀλήθεια χειραγωγέω . οὖον γάρ δή δυναθονεος ὁ κακηγορία συσκάπτω σύ ὁ λαμπάς , ἐάν σύ εἰμί μετά ἀκρίβεια βιάω , καί οὕτως εἄν μέλλω ἅπας ἐπιστρέφω ὁ οἰκέω . ἄξιος τοίνυν ὁ χάρις ἐπιβλέπω [ 196 ] βίος , ἵνα Άντερ ἐκεῖνος πανταχῶ κηρύσσω , οὗτος καί αὐτός ἐκεῖνος συντρέχω . ἐπεί καί ἕτερος ἐκδίδωμι τίθημι μετά ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία , ἱκανός αὐτός ἐναργής ποιέω , καί εἰς πᾶς ἄγω σπουδή . οὖον γάρ δή ὁ οἰκέω διορθώνω , φημί , μόνος , ὀρθῶς βιάω , ἀλλά καί ὁ θεός δοξάζω παρασκευαστής · ὥσπερ οὖν ὁ ἐναντίος ποιέω , καί ὁ ἄνθρωπος ἀπόλλυμι , καί ὁ Θεός ὁ ὄνομα βλασφημισθῆναι ποιέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0160.3
Θ . Μὴ τοίνυν ἄλγει , μηδὲ κατάπιπτε · ἐπεὶ καὶ οἱ ἀπόστολοι τοὺς μὲν ὀσμὴ θανάτου ἦσαν , τοὺς δὲ ὀσμὴ ζωῆς . Ἄν γὰρ σὺ μηδεμιᾶν παράψοις λάβῃς , πάντων ἀπήλλαξαι τῶν ἐγκλημάτων · μᾶλλον δὲ καὶ μακαριώτερος γέγονας . Λάμπε τοίνυν κατὰ τὸν βίον , καὶ τῶν κακηγορούντων μηδὲνα ποιοῦ λόγον . Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐκ ἔστιν , ἀρετῆς ἐπιμελλόμενον πολλοὺς ἐκἐχθροὺς . Ἄλλ’ οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὸν ἐνάρτερον · διὰ γὰρ τῶν τοιούτων λαμπρότερος ἔσται μεῖζων . Ταῦτ’ οὖν ἐννοοῦντες , ἐν μόνον [ 198 ] σκοποῦτε , μετὰ ἀκριβείας τὸν ἐαυτῶν οἰκονομεῖν βίον · οὕτω γὰρ πρὸς τὴν ἐκεί χειραγωγήσομεν ζωὴν τοὺς ἐν σκότῳ καθημένους . Τοιαύτη γὰρ τοῦ φωτὸς τοῦτο ἡ δύναμις ,
Lemmas: Θ . μή τοίνυν ἄλγος , μηδέ καταπίπτω · ἐπεί καί ὁ ἀπόστολος ὁ μέν ὀσμή θάνατος εἰμί , ὁ δέ ὀσμή ζωή . ἄν γάρ σύ μηδείς παράψω λαμβάνω , πᾶς ἀπαλλάσσω ὁ ἔγκλημα · μᾶλλον δέ καί μακάριος γίγνομαι . Λάμπε τοίνυν κατά ὁ βίος , καί ὁ κακηγορέω μηδείς ποιέω λόγος . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί , ἀρετή ἐπιμελέομαι πολύς ἐκἐχθροὺς . ἄλλος οὐδείς οὗτος πρός ὁ ἐνάρτερον · διά γάρ ὁ τοιοῦτος λαμπρός εἰμί μείζων . ταῦτα οὖν ἐννοέω , ἐν μόνος [ 198 ] σκοπέω , μετά ἀκρίβεια ὁ ἑαυτοῦ οἰκονομέω βίος · οὗτος γάρ πρός ὁ ἐκεῖ χειραγωγέω ζωή ὁ ἐν σκότος κάθημαι . τοιοῦτος γάρ ὁ φάος οὗτος ὁ δύναμις ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.1
γὰρ καὶ ἐνταῦθα ναυαγίων ἐστὶν ἐκείνου χαλεπώτερον . " Ἡ γὰρ ἐδλασφήμην ἐπηρεασθῆς , καὶ πάντα ἐκέκωσεν · ἡ ἐπιώρυχεν ὑπὸ τοῦ θυμοῦ τυραννουμένος , καὶ πάλιν εἰς γένναν ἐνέπεσεν · ἡ πληγὴν διδῶσι καὶ ζῶντι ἐργάζεται , καὶ τὸ αὐτὸ τοῦτο πάλιν ὑπομένει ναυάγιον . " Ἀπελθε τοίνυν , καὶ στήσον τὸ κακόν , καὶ καταποντισάμενος ἀπάσπων , εἰς αὐτὸ τὴν ζάλην τὸ πέλαγος καταδάξ · καὶ διαλύσας τοῦ διαβόλου τὸ θέατρον , καὶ κατ' ἰδίαν λαβὼν ἕκαστον , παραίνεσον καταστέλλει 80 τὴν φλόγα , καὶ τὰ κύματα κοιμῆσαι . Εἰ δὲ μεῖζων ἡ πυρὰ , καὶ χαλεπωτέρα γίνεται ἡ χάρμους , μὴ φοβηθῇς · πολλοὺς γὰρ ἔχεις τοὺς συνεργατουμενοὺς καὶ χειρα ὁρούσας , ἂν ἀρχὴν παράσχης μόνον , καὶ πρὸ γε πάντων τὸν τῆς εἰρήνης Θεόν . Κἂν πρώτως διατινάξῃ τὴν φλόγα , πολλοὶ καὶ ἕτεροὶ ἀκολουθήσουσι , καὶ τῶν ὑπ' ἐκείνους κατορθουμένων αὐτὸς λήψῃ τὸν μισθόν . " Ἀκουσον τί παρήγγελεν ὁ Χριστός 81 τοῖς 'Ιουδαίοις τοῖς γαμαλ ἐρωμένοις · " Ἄν τὸ ὑποζύγιον ἴδῃς τοῦ ἐχθροῦ σου , φησί , καταπαύσον , μὴ παραδράμης , [ 201 ] ἀλλ' ἀνώστησον . Καίτοι τοῦ 82 κείμενον ὑποζυγίου ἀναστῆσαι πολὺ κουφότερον τὸ μαχομένους ἀνθρώπους διαλύσαι καὶ διαλλάξαι . Εἰ δὲ ἐχθρὸν δυνον 83 , πολλῷ μᾶλλον οἴλων συνάγεις συνδιασταίναι 84 χρή · καὶ μάλιστα ὅταν χαλεπώτερον ἢ τὸ πῆμα · οὐ γὰρ εἰς βόρβορον αὐταὶ πίπτουσιν , ἀλλ' εἰς τὴς γενέσης πῦρ , τὸ φορτίον οὐ φέρουσαι τοῦ θυμοῦ . Σὺ δὲ ὁρῶν τὸν ἀδελφὸν ὑπὸ τὸν γόμον κείμενον , καὶ τὸν διάβολον ἐφεστῶτα καὶ τὴν πυρὰν ἀνάπτοντα , παρατρέχεις ὡμῶς καὶ ἄνηλῶς · ὅπερ οὐδὲ ἐπ' ἀλώγῳ ποιήσει ἀχινδύνον .
Lemmas: γάρ καί ἐνταῦθα ναυάγιον εἰμί ἐκεῖνος χαλεπός . " ὁ γάρ ἐδλασφήμην ἐπηρεάζω , καί πᾶς ἐκέκωσεν · ὁ επιωρυχω ὑπό ὁ θυμός τυραννέω , καί πάλιν εἰς γέννα ἐμπίπτω · ὁ πληγή δίδωμι καί ζῶ ἐργάζομαι , καί ὁ αὐτός οὗτος πάλιν ὑπομένω ναυάγιον . " ἀπέρχομαι τοίνυν , καί ἵστημι ὁ κακός , καί καταποντίζω ἀπάσπων , εἰς αὐτός ὁ ζάλη ὁ πέλαγος καταδάξ · καί διαλύω ὁ διάβολος ὁ θέατρον , καί κατά ἴδιος λαμβάνω ἕκαστος , παραινέω καταστέλλω 80 ὁ φλόξ , καί ὁ κῦμα κοιμάω . εἰμί δέ μείζων ὁ πυρά , καί χαλεπός γίγνομαι ὁ Χαρμούς , μή φοβέω · πολύς γάρ ἔχω ὁ συνεργατουμενος καί χείρ ὀρούω , εἄν ἀρχή παρέχω μόνος , καί πρό γε πᾶς ὁ ὁ εἰρήνη Θεός . κἀν πρῶτος διατινάσσω ὁ φλόξ , πολύς καί ἕτερος ἀκολουθέω , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος κατορθόω αὐτός λαμβάνω ὁ μισθός . " ἀκούω τίς παραγγέλλω ὁ Χριστός 81 ὁ Ἰουδαῖος ὁ γαμαλ ἐράω · " ἄν ὁ ὑποζύγιον ὁράω ὁ ἐχθρός σύ , φημί , καταπαύω , μή παρατρέχω , [ 201 ] ἀλλά ἀνίστημι . καίτοι ὁ 82 κεῖμαι ὑποζύγιον ἀνίστημι πολύς κοῦφος ὁ μάχομαι ἄνθρωπος διαλύω καί διαλλάσσω . εἰμί δέ ἐχθρός δύο 83 , πολύς μᾶλλον οἶλος συνάγω συνδιασταίναι 84 χρή · καί μάλιστα ὅταν χαλεπός ἢ ὁ πῆμα · οὖον γάρ εἰς βόρβορος αὐτός πίπτω , ἀλλά εἰς σής γένεση πῦρ , ὁ φορτίον οὖον φέρω ὁ θυμός . σύ δέ ὁράω ὁ ἀδελφός ὑπό ὁ γόμος κεῖμαι , καί ὁ διάβολος ἐφίστημι καί ὁ πυρή ἀνάπτω , παρατρέχω ὠμός καί ἄναλος · ὅσπερ οὐδέ ἐπί ἀλώγῳ ποιέω ἀκίνδυνος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.2
ια' . Καὶ ὁ μὲν Σαμαρεῖτης , τραυματίαν ἰδὼν ἀγνοῦτα καὶ οὐδὲν αὐτῷ προσήκοντα , καὶ ἐπίσταται , καὶ ἐπὶ ὑποζύγιον ἀνέβισας , καὶ εἰς τὸ πανδοχεῖον καθήγαγε , καὶ ἱατρὸν ἐμισθώσατο , καὶ τὸ μὲν ἔδωκεν ἀργύριον , τὸ δὲ ὑπέχαστο . Σὺ δὲ οὐ λησταίας περιποιούμενος βλέπων , ἀλλὰ δαιμόνων φάλαγγα καὶ θυμοῦ χολιορκία . οὐχ ἐν ἐρημίᾳ , ἀλλ' ἐν ἀγορᾷ μέση , οὐ χρήματα ἀναλαβεῖν μελέων , οὐδὲ ὑποζύγιον μισθούμενος , οὐδὲ μακρὸν προπέμπειν 85 ὁδόν , ἀλλὰ ἥμαμα φθηγμέσαι μόνον , ὀκνεῖς καὶ ἀναλῶν , καὶ παρατρέχεις ὡμῶς καὶ ἄνηλῶς 86 ; Καὶ πῶς προσδοκᾷς τὸν Θεὸν καλῶν ἑλθὼν ποτε ἔξειν ; Εἰπὼ δὲ καὶ πρὸς ὑμᾶς τοὺς ἀσχημονοῦντας δημοσίᾳ , πρὸς τὸν ἐπηρεαζοντα καὶ ἀδικούντα . Πληγάς ἐντείνεις 87 , εἴπέ μοι , καὶ λακτίζεις , καὶ ἄκνεις ; " Υς ἀγριος ἐγένω , καὶ ὁς ἀγριος ; Καὶ οὐχ ἀλαχὺν , οὐδὲ ἐρυθριάς , ἐκθυριοῦμενος , καὶ τὴν οἰκείαν εὐγένειαν 88 προδίδως ; Εἰ γὰρ πένης εἰ , ἀλλ' ἐλευθέρος · εἰ γὰρ χειροτέγνης εἰ , ἀλλὰ Χριστιανός . Δι' αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο ὅτι πένης εἰ , ἀναχάριον ἠσυχάζειν . Τῶν γὰρ πλουτούντων ἐστὶ τὸ μάχεσθαι , οὐ τῶν πενήτων · τῶν πλουτούντων , τῶν πολλάς ἔχοντων ἀνάγ.ας πολέμων . Σὺ δὲ τὴν ἡδονὴν οὐκ ἔχων τοῦ πλοῦτου , τὰ κακὰ τοῦ πλοῦτου περιέργῳ συνάγων σεαυτῷ , ἐχθρας καὶ φιλονεικίας καὶ μάχας · καὶ ἀπονύσεις τὸν ἀδελφόν , καὶ ἀγχεις , καὶ καταβάλλεις δημοσία ἀπάντων ὁρώντων · καὶ οὐχ ἡγῇ μᾶλλον αὐτὸς ἀσχημονεῖν , τῶν ἀλῶν μιμούμενος τῆς ὁρμῆς , μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων χειρῶν γιγόμενος ; Πάντα γὰρ ἐκεῖνοις κοινά , καὶ συναγαλλόμενοι ἀλλήλοις , καὶ συμ -
Lemmas: ἰά . καί ὁ μέν Σαμαρείτης , τραυματίας εἶδον ἀγνοέω καί οὐδείς αὐτός προσήκω , καί ἐπίσταμαι , καί ἐπί ὑποζύγιον ανεβισος , καί εἰς ὁ πανδοκεῖον κατάγω , καί ἰατρός μισθόω , καί ὁ μέν δίδωμι ἀργύριον , ὁ δέ ὑπέχω . σύ δέ οὖον λησταίας περιποιέω βλέπω , ἀλλά δαίμων φάλαγξ καί θυμός χολιορκιος . οὐ ἐν ἐρημία , ἀλλά ἐν ἀγορά μέσος , οὖον χρῆμα ἀναλαμβάνω μέλος , οὐδέ ὑποζύγιον μισθόω , οὐδέ μακρός προπέμπω 85 ὁδός , ἀλλά ἧμα φθάνω μόνος , ὀκνέω καί ἀναλίσκω , καί παρατρέχω ὠμός καί ἄναλος 86 ; καί πῶς προσδοκάω ὁ θεός καλός ἔρχομαι ποτός ἔχω ; εἶπον δέ καί πρός σύ ὁ ἀσχημονέω δημόσιος , πρός ὁ ἐπηρεάζω καί ἀδικέω . πληγή ἐντείνω 87 , εἶπον ἐγώ , καί λακτίζω , καί ἄκνη ; " ὗς ἄγριος γίνομαι , καί ὅς ἄγριος ; καί οὐ ἀλαχὺν , οὐδέ ἐρυθριάς , ἐκθυρίζω , καί ὁ οἰκεῖος εὐγένεια 88 προδίδωμι ; εἰμί γάρ πένης εἰμί , ἀλλά ἐλεύθερος · εἰμί γάρ χειροτέγνης εἰμί , ἀλλά Χριστιανός . διά αὐτός μέν οὖν οὗτος ὅτι πένης εἰμί , ἀναχάριον ἡσυχάζω . ὁ γάρ πλουτέω εἰμί ὁ μάχομαι , οὖον ὁ πένης · ὁ πλουτέω , ὁ πολύς ἔχω ἀνάγ.ας Πολέμων . σύ δέ ὁ ἡδονά οὐ ἔχω ὁ πλοῦτος , ὁ κακός ὁ πλοῦτος περίεργος συνάγω σεαυτοῦ , ἐχθρός καί φιλονεικία καί μάχη · καί ἀπονύσεις ὁ ἀδελφός , καί ἄγχω , καί καταβάλλω δημόσιος ἀπαντάω ὁράω · καί οὐ ἡγέομαι μᾶλλον αὐτός ἀσχημονέω , ὁ ἀλέω μιμέομαι ὁ ὁρμή , μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος χείρ γίγνομαι ; Πάν γάρ ἐκεῖνος κοινός , καί συναγάλλω ἀλλήλων , καί συμ -
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.3
[ 203 ] ΟΜΙΛΙΑ
Lemmas: [ 203 ] Ὁμιλία
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.4
Μη νομίσητε , ὅτι ἡλθον καταλῦσαι
Lemmas: Μης νομίζω , ὅτι ἡλσχω καταλύω
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.5
a . Τίς γὰρ τοῦτο ὑπόπεινεν . ἡ τῆς ἐνεκάλισεν . ἵνα π
Lemmas: a . Τῖς γάρ οὗτος ὑπόπεινεν . ὁ ὁ ἐνεκάλισεν . ἵνα π
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.7
ἐλέσαι τὸν χῆρον ἢ τοὺς προφήτας .
Lemmas: ἐλεέω ὁ χῆρος ἢ ὁ προφήτης .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0164.8
πρό · τοῦτο ποιήσεται τὴν ἀπάντησιν ; Οὐδὲ γὰρ ἐκ
Lemmas: πρό · οὗτος ποιέω ὁ ἀπάντησις ; οὐδέ γάρ ἐκ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0171.1
βασιλεία τῶν οὐρανῶν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπήλλαξεν ἑαυτὸν τῆς πονηρᾶς ὑποψίας 28 , καὶ τοὺς βουλομένους ἀντιλέγειν ἐπεκόμισε , τότε λοιπὸν καὶ φοβεῖ , καὶ ἀπειλὴν τίθησι μεγίστην ὑπὲρ τῆς μελλούσης νομοθεσίας . Ὅτι γὰρ οὐχ ὑπὲρ τῶν παλαιῶν νόμων εἵρηνεν , ἀλλ᾽ ὑπὲρ ὧν αὐτὸς ἔμελλε νομοθετεῖν , ἀκούσων τῶν ἐξῆς . Λέγω γάρ ὑμῖν , φησίν · Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Εἰ δὲ περὶ τῶν παλαιῶν ἔπλει νόμων , πῶς ἔλεγεν , Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ; Τοὺς γὰρ τὰ αὐτὰ ποιούντας , ὅπερ ἐποιοῦν ἑκεῖνοι , οὐκ ἦν περισσεύειν κατὰ [ 208 ] τὸν τῆς δικαιοσύνης λόγον . Ἄλλὰ ποῖον ἦν τὸ περισσόν ; Τὸ μὴ ὀργισθῆναι , τὸ 29 μὴ ἐμβλέψαι εἰς γυναῖκα ἀκολάστως .
Lemmas: βασίλειος ὁ οὐρανός . ἐπεί γάρ ἀπαλλάσσω ἑαυτοῦ ὁ πονηρός ὑποψία 28 , καί ὁ βούλομαι ἀντιλέγω ἐπικομίζω , τότε λοιπός καί φοβέω , καί ἀπειλή τίθημι μέγας ὑπέρ ὁ μέλλω νομοθεσία . ὅτι2 γάρ οὐ ὑπέρ ὁ παλαιός νόμος ῥαίνω , ἀλλά ὑπέρ ὅς αὐτός μέλλω νομοθετέω , ἀκούω ὁ ἑξῆς . λέγω γάρ σύ , φημί · ἐάν μή περισσεύω ὁ δικαιοσύνη σύ πλείων ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . εἰμί δέ περί ὁ παλαιός πλέω νόμος , πῶς λέγω , ἐάν μή περισσεύω ; ὁ γάρ ὁ αὐτός ποιέω , ὅσπερ ποιέω ἐκεῖνος , οὐ εἰμί περισσεύω κατά [ 208 ] ὁ ὁ δικαιοσύνη λόγος . ἀλλά ποῖος εἰμί ὁ περισσός ; ὁ μή ὀργίζω , ὁ 29 μή ἐμβλέπω εἰς γυνή ἀκόλαστος .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0171.4
ε . Ὦστε πανταχόθεν δῆλον , ὅτι οὐ διὰ τὸ πονηρὰ εἶναι οὐχ εἰσάγει , ἀλλὰ διὰ τὸ μειζόνων ἐνταλμῶν εἶναι καιρόν . Εἰ δὲ ἀτελέστερα ἐστὶ τῆς Καινῆς , οὐδὲ τοῦτο δείκνυσιν αὐτὴν πονηρὰν · ἐπεὶ κατὰ τοῦτο καὶ ἡ Καινὴ τὸ αὐτὸ τοῦτο πεφύσει . Καὶ γὰρ ἡ ταύτης γνώσις πρὸς τὴν μέλλουσαν συγκερινομένη , μικροτέρα ἐστι καὶ ἀτελής , καὶ καταργεῖται ἐκείνης ἐλθοῦσης · Ὅταν γὰρ ἔλθῃ , φησίν , τὸ τέλειον , τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται · ὅπερ ἔπαθεν ἡ Παλαιὰ παρὰ 56 τῆς Καινῆς . Ἄλλ᾽ οὐ διὰ τοῦτο αὐτὴν διαβαλόμεν , καὶ τοῦτο καὶ αὐτὴ ὑπέξιστο , ὅταν τῆς βασιλείας ἐπιτύχῃ . Τότε γὰρ τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται , φησίν · ἀλλ᾽ ὅμως μεγάλην [ 210 ] αὐτὴν εἶναι φαμεν . Ἐπεὶ οὖν καὶ μεῖζονα τὰ ἐπαθλα , καὶ πλείων ἡ παρὰ τοῦ Πνεύματος δύναμις , εἰκῶς καὶ
Lemmas: ε . ὥστε πανταχόθεν δῆλος , ὅτι οὖον διά ὁ πονηρός εἰμί οὐ εἰσάγω , ἀλλά διά ὁ μείζων ἐνταλμῶν εἰμί καιρός . εἰμί δέ ἀτελής εἰμί ὁ Καινή , οὐδέ οὗτος δείκνυμι αὐτός πονηρός · ἐπεί κατά οὗτος καί ὁ Καινός ὁ αὐτός οὗτος φύω . καί γάρ ὁ οὗτος γνῶσις πρός ὁ μέλλω συγκείρω , μικρός εἰμί καί ἀτελής , καί καταργέω ἐκεῖνος ἔρχομαι · ὅταν γάρ ἔρχομαι , φημί , ὁ τέλειος , τότε ὁ ἐκ μέρος καταργέω · ὅσπερ πάσχω ὁ Παλαιά παρά 56 ὁ Καινή . ἄλλος οὖον διά οὗτος αὐτός διαβάλλω , καί οὗτος καί αὐτός ὑπεξίστημι , ὅταν ὁ βασίλεια ἐπιτυγχάνω . τότε γάρ ὁ ἐκ μέρος καταργέω , φημί · ἀλλά ὅμως μέγας [ 210 ] αὐτός εἰμί φημί . ἐπεί οὖν καί μείζων ὁ ἔπαθλον , καί πλείων ὁ παρά ὁ πνεῦμα δύναμις , ἵημι καί
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0172.2
Ὁ γὰρ πρὸς ὀργὴν οὐκ ἐκφερόμενος , πολλῷ μᾶλλον φόνου ἀφέξεταί · καὶ ὁ θυμὸν χαλινῶν , πολλῷ μᾶλλον τὰς χεῖρας καθέξει παρ’ ἑαυτόν . Ρίζα γὰρ τοῦ φόνου , θυμός . Ὁ τοῖνυν τὴν ρίζαν ἐκκόπτων , πολλῷ μᾶλλον ἀναίρησει τοὺς κλάδους · μᾶλλον δὲ οὐδὲ φύσει τὴν ἄρτην ἄδει .
Lemmas: ὁ γάρ πρός ὀργή οὐ ἐκφέρω , πολύς μᾶλλον φόνος ἀπέχω · καί ὁ θυμός χαλινός , πολύς μᾶλλον ὁ χείρ κατέχω παρά ἑαυτοῦ . Ρίζα γάρ ὁ φόνος , θυμός . ὁ τοίνυν ὁ ῥίζα ἐκκόπτω , πολύς μᾶλλον ἀναιρέω ὁ κλάδος · μᾶλλον δέ οὐδέ φύσις ὁ ἀρτάω ἄδεια .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0175.1
ἀγοραὶ , καὶ οἰκίαι , καὶ γῆ , καὶ θάλαττα , καὶ πᾶσα ἐνεπλήσθη ἡ οἰκουμένη ; Παντὶ που δῆλον . Εἰ γὰρ νόμους ὄντων καὶ φόβου καὶ ἀπειλῆς , μόλις αἱ πονηραὶ ἐπέγνωσαν γνώμαι · εἰ καὶ αὐτὴ ἀνῆρτητο ἡ ἀσφάλλεια . τί τὸ κωλύον τὴν κακίαν αἰρεῖσθαι⁷⁹ ; πόση δὲ οὐχ ἂν εἰσεχύμασαν εἰς τὸν ἀνθρώπινον βίον ἡ λύμη ; Οὐδὲ γὰρ τοῦτο ὁμώσθησεν μόνον , τὸ συγχωρεῖν τοῖς κακοῖς ἀ βούλονται πράττειν · ἀλλὰ καὶ ἕτερον οὐχ ἔλαττον τούτου , τὸν θοιχῆτορα μὲν οὐδὲν , κακῶς δὲ πάσχοντα εἰκῇ καὶ μάτην , περιορᾶν ἀπρόηντον . Εἴπῃ γὰρ μοι , εἰ τις ἀνθρώπων μοιήθησεν πανταχόθεν συναγαγὼν⁸⁰ , καὶ ξίφεσιν ὁπλισάς , ἐκλεύσε κατὰ τὴν πόλιν περιέμεναι πᾶσαν , καὶ τοὺς ἀπαντῶντας κατασφάττειν ἅπαντας , ἂρα ἂν ἦν τι τοῦτο ὁμιωδέστερον ; Τί δέ ; εἰ τις ἕτερος τοὺς μὴ ὑπ’ ἐκείνου καθοπλισθέντας ἔθρεψ καὶ καθείρξε μετὰ σφοδρότητος πάσης , τοὺς δὲ ἀποσφάττεσθαι μελλόντας τῶν ἀνόμων ἐκείνων ἐξήρπασε χειρῶν · ἂρα ἂν ἦν τι τούτου φιλαθρωπότερον ; Ταῦτα τοίνυν καὶ ἐπὶ τὸν νόμον μεταθεὶς τὰ ὑποδείγματα . Ὁ μὲν γὰρ κελεύων ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ ἐξορπᾶν , ὥσπερ τινὰ δαμὴν ἰσχὺν τὸν φόβον ταῖς τῶν πονηρῶν ἐκβάλε ψυχαῖς , κακείνων προστίοις τοῖς ξιφήρεσι ἐκείνους καθειργύνει·⁸¹ ὁ δὲ μηδενὶ τιμωρὸν αὐτοὺς τιθεὶς , μονοῦντῃ ὁπλίζει τῇ ἀδείᾳ , κακείνων μειμεῖται τὸν ἐγχειρίσαντα αὐτοῖς τὰ ξίφη , καὶ κατὰ τὴς πόλεως ἀφέντα πᾶσης .
Lemmas: ἀγορά , καί οἰκίον , καί γῆ , καί θάλασσα , καί πᾶς ἐμπίμπλημι ὁ οἰκέω ; Πᾶς ποῦ δῆλος . εἰμί γάρ νόμος εἰμί καί φόβος καί ἀπειλή , μόλις ὁ πονηρός ἐπιγιγνώσκω γνώμη · εἰμί καί αὐτός ἀναρτάω ὁ ἀσφάλλεια . τίς ὁ κωλύω ὁ κακία αἱρέω ; πόσος δέ οὐ εἄν εισεχυμασαω εἰς ὁ ἀνθρώπινος βίος ὁ λύμη ; οὐδέ γάρ οὗτος ὁμόω μόνος , ὁ συγχωρέω ὁ κακός ὅς βούλομαι πράσσω · ἀλλά καί ἕτερος οὐ μικρός οὗτος , ὁ θοιχῆτορα μέν οὐδείς , κακῶς δέ πάσχω εἰκῇ καί μάτην , περιοράω ἀπρόηντον . εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί τις ἄνθρωπος μοιηθεω πανταχόθεν συνάγω , καί ξίφος ὁπλίζω , ἐκλύω κατά ὁ πόλις περίειμι πᾶς , καί ὁ ἀπαντάω κατασφάζω ἅπας , ἄρα εἄν εἰμί τίς οὗτος ὁμιωδέστερον ; τις δέ ; εἰμί τις ἕτερος ὁ μή ὑπό ἐκεῖνος καθοπλίζω τρέφω καί καθορίζω μετά σφοδρότης πᾶς , ὁ δέ ἀποσφάζω μέλλω ὁ ἄνομος ἐκεῖνος ἐξαρπάζω χείρ · ἄρα εἄν εἰμί τίς οὗτος φιλαθρωποτερος ; οὗτος τοίνυν καί ἐπί ὁ νόμος μετατίθημι ὁ ὑπόδειγμα . ὁ μέν γάρ κελεύω ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός ἐξορπᾶν , ὥσπερ τις Δαμήν ἰσχύς ὁ φόβος ὁ ὁ πονηρός ἐκβάλλω Ψυχή , ἐκεῖνος πρόσθιος ὁ ξιφήρης ἐκεῖνος καθειργύνει·⁸¹ ὁ δέ μηδείς τιμωρός αὐτός τίθημι , μονοῦς ὁπλίζω ὁ ἄδεια , ἐκεῖνος μιμέομαι ὁ ἐγχειρίζω αὐτός ὁ ξίφος , καί κατά σής πόλις ἀφίημι πᾶς .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0175.4
τῇ . Διατὶ γὰρ , εἴπῃ μοι , φορτικὸν εἶναι δοκεῖ τὸ ἐπίταγμα ; Οὐχ οἷδα , ὅτι τὸ πλεῖον τῶν τιμωριῶν καὶ τῶν ἁμαρτημάτων¹⁰ ἀπὸ δημητῶν ἔχουσι τὴν ἀρχήν ;
Lemmas: ὁ . διατί γάρ , εἶπον ἐγώ , φορτικός εἰμί δοκέω ὁ ἐπίταγμα ; οὐχ οἶδα , ὅτι ὁ πλείων ὁ τιμωρία καί ὁ ἁμάρτημα ἀπό δημήτης ἔχω ὁ ἀρχή ;
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0176.2
Θ . Καὶ οὐδὲ μέχρι τῶν εἰρημένων ἵσταται μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτερα τῶν εἰρημένων ἐπάγει πλείονα , δι’ ὧν δείκνυσιν ὅσον αὐτῆς ποιεῖται λόγον . Ἀπειλῶν γὰρ διὰ τοῦ συνεδρίου καὶ τῆς κρίσεως καὶ τῆς γενέως , ἐπήγαγε πάλιν ἕτερα συνιθὰ τοῖς προτέροις , οὕτω λέγων · Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον , καὶ ἐκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ , ἄφες τὸ δῶρόν σου ἐμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου , καὶ ἀπόλυσον · πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου , καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου . Ὁ τῆς ἀγαθότητος ! Ὁ τῆς φιλαθρωπίας τῆς ὑπερβαλλούσης ! Τῆς εἰς αὐτὸν καταφρονεῖς τιμῆς ὑπὲρ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης · δεῖξαι δὲ οὐδὲ τὰ πρότερα , ὅπερ ἠπειλήσεν , ἐξ ἀπεχθείας τινός , οὐδὲ ἐπιθυμίᾳ κολάσεως ἠπειλήσεν , ἀλλ’ ἐκ φιλοστοργίας πολλῆς . Τί γὰρ ἂν γένοιτο τούτων ἡμετέρων τῶν ῥημάτων ; Ἐγκοπτέσθω , φησίν , ἡ μὴ λατρεία , ἵνα ἡ σὴ ἀγάπη μένῃ · ἐπεὶ καὶ τοῦτο θυσία , ἡ πρὸς τὸν ἀδελφὸν καταλλαγὴ . Διὰ γὰρ τοῦτο οὐκ εἶπε , Μετὰ τὸ προσενεγκεῖν , ἢ Πρὶν ἢ προσενεγκεῖν · ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ δώρου κειμένου , καὶ τῆς θυσίας ἀρχῆν ἔχουσης , πέμψει διαλλαγσόμενον τῷ ἀδελφῷ · καὶ οὔτε συνελθεῖν τὰ προκείμενα , οὔτε πρὶν ἢ προθεῖναι , ἀλλ’ ἐν τῷ μέσῳ κειμένην κελεύει τρέχειν ἐκεῖσε . Τίς οὐκ ἐνεκεν οὕτω κελεύει τοῦτο ποιεῖν , καὶ διατί ; Διὸ ταῦτα , ὡς ἐμοὶ δοκεῖ , διὰ τοῦτον αἰνιττόμενος καὶ κατασκευάζων · ἐν μὲν , ὅπερ ἔργῳ , δείξαι θελῶν , ὅτι πολὺ τιμιώτατον τὴν ἀγάπην , καὶ ταύτην μεγίστην ἡγεῖται εἶναι τὴν θυσίαν , καὶ ταύτης ἄνευ οὐδὲ ἐκεῖνην προσδέχεσθαι · ἑτέρων δὲ , ἀνάγκην ἐπιθεῖναι ἀπαραιτήτων τῆς καταλλαγῆς . Ὁ γὰρ κλεψθεὶς μὴ πρότερον προσενεγκεῖν , ἕως ἂν καταλλαγῇ , κἂν μὴ διὰ τὴν πρός · τὸν πλησίων
Lemmas: Θ . καί οὐδέ μέχρι ὁ εἴρω ἵστημι μόνος , ἀλλά καί ἕτερος ὁ εἴρω ἐπάγω πλείων , διά ὅς δείκνυμι ὅσος αὐτός ποιέω λόγος . ἀπειλέω γάρ διά ὁ συνέδριον καί ὁ κρίσις καί ὁ γενής , ἐπάγω πάλιν ἕτερος συνιθὰ ὁ πρότερος , οὗτος λέγω · ἐάν προσφέρω ὁ δῶρον σύ ἐπί ὁ θυσιαστήριον , καί ἐκεῖ μιμνήσκω ὅτι ὁ ἀδελφός σύ ἔχω τίς κατά σύ , ἀφίημι ὁ δῶρον σύ ἔμπροσθεν ὁ θυσιαστήριον , καί ἀπολύω · πρῶτος διαλλάσσω ὁ ἀδελφός σύ , καί τότε ἔρχομαι προσφέρω ὁ δῶρον σύ . ὁ ὁ ἀγαθότης ! ὁ ὁ φιλαθρωπίας ὁ ὑπερβάλλω ! ὁ εἰς αὐτός καταφρονέω τιμή ὑπέρ ὁ εἰς ὁ πλησίος ἀγάπη · δείκνυμι δέ οὐδέ ὁ πρότερος , ὅσπερ ἀπειλέω , ἐκ ἀπέχθεια τις , οὐδέ ἐπιθυμία κόλασις ἀπειλέω , ἀλλά ἐκ φιλοστοργία πολύς . τις γάρ εἄν γίγνομαι οὗτος ἡμέτερος ὁ ῥῆμα ; ἐγκόπτω , φημί , ὁ μή λατρεία , ἵνα ὁ σός ἀγάπη μένω · ἐπεί καί οὗτος θυσία , ὁ πρός ὁ ἀδελφός καταλλαγή . Ζεύς γάρ οὗτος οὐ εἶπον , μετά ὁ προσφέρω , ἢ πρίν ἢ προσφέρω · ἀλλά αὐτός ὁ δῶρον κεῖμαι , καί ὁ θυσία ἀρχή ἔχω , πέμπω διαλλάσσω ὁ ἀδελφός · καί οὔτε συνέρχομαι ὁ πρόκειμαι , οὔτε πρίν ἢ προτίθημι , ἀλλά ἐν ὁ μέσος κεῖμαι κελεύω τρέχω ἐκεῖσε . Τῖς οὐ ἕνεκα οὗτος κελεύω οὗτος ποιέω , καί διατί ; Διὸ οὗτος , ὡς ἐγώ δοκέω , διά οὗτος αἰνίσσομαι καί κατασκευάζω · ἐν μέν , ὅσπερ ἔργον , δείκνυμι ἐθέλω , ὅτι πολύς τίμιος ὁ ἀγάπη , καί οὗτος μέγας ἡγέομαι εἰμί ὁ θυσία , καί οὗτος ἄνευ οὐδέ ἐκεῖνος προσδέχομαι · ἕτερος δέ , ἀνάγκη ἐπιτίθημι ἀπαραίτητος ὁ καταλλαγή . ὁ γάρ κλέπτω μή πρότερος προσφέρω , ἠώς εἄν καταλλαγή , κἀν μή διά ὁ πρός · ὁ πλησίος
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0179.2
ε’ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἐτέρον τρόπον πρὸς τὰς κατάλλαγας ἐπειγὼν ἡλθε , λέγων · Ὁ ἥλιος μὴ ἁπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν . Ὡσπερ γὰρ ἐντεῦθεν ἀπὸ τῆς θυσίας ὁ Χριστὸς , οὕτως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκεῖ συνωθεῖ πρὸς τὸ αὐτὸ τοῦτο ὁ Παῦλος . Καὶ γὰρ δέδοικε τὴν νύκτα , μὴ ποτε μόνον ἀπολαθούσα τὸν πεπληγὸτα , μειζόν τὸ ἔλκος [ 218 ] ἐργάσηται . Ἐν ἡμέρᾳ μὲν γὰρ πολλοὶ οἱ περισπῶντες καὶ ἀνθελόντες · ἐν νυκτὶ δὲ , ἐπειδὰν μόνος γένῃται , καὶ καθ’ ἑαυτὸν ἀναλογιζήται , ὀγκοῦσι τὰ κύματα , καὶ μειζόν ἡ ζαλὴ γίνεται . Διὰ τοῦτο οὖν προκαταλαμβάνων ὁ Παῦλος , καταλλαγέντα βούλεται παραδοῦναι τῇ νυκτί , ἵνα μηδεμῖαν ἀπὸ τῆς ἐρημίας 31.32 ἀφορμὴν ἔχῃ λοιπὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν χάριν ἀναβαίνειν τῆς ὀργῆς , καὶ ποιῆσαι σφοδρότεραν . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐκ ἀφήσει οὐδὲ μικρὸν ὑπερτιθεῖσθαι , ἵνα μὴ τῆς
Lemmas: εἰ . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος ἕτερος τρόπος πρός ὁ καταλλαγή ἐπείγω ἔρχομαι , λέγω · ὁ ἥλιος μή απιδυο ἐπί ὁ παροργισμός σύ . ὡς γάρ ἐντεῦθεν ἀπό ὁ θυσία ὁ Χριστός , οὕτως ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖ συνωθέω πρός ὁ αὐτός οὗτος ὁ Παῦλος . καί γάρ δείδω ὁ νύξ , μή ποτός μόνος ἀπολανθάνω ὁ πλήσσω , μείζων ὁ ἔλκος [ 218 ] ἐργάζομαι . ἐν ἡμέρα μέν γάρ πολύς ὁ περισπάω καί ἀνέρχομαι · ἐν νύξ δέ , ἐπειδάν μόνος γίγνομαι , καί κατά ἑαυτοῦ ἀναλογίζω , ὀγκόω ὁ κῦμα , καί μείζων ὁ Ζαλής γίγνομαι . Ζεύς οὗτος οὖν προκαταλαμβάνω ὁ Παῦλος , καταλλάσσω βούλομαι παραδίδωμι ὁ νύξ , ἵνα μηδείς ἀπό ὁ ἐρημία 31.32 ἀφορμή ἔχω λοιπός ὁ διάβολος εἰς ὁ χάρις ἀναβαίνω ὁ ὀργή , καί ποιέω σφοδρός . οὕτως καί ὁ Χριστός οὐ ἀφίημι οὐδέ μικρός ὑπερτιθέω , ἵνα μή ὁ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0180.1
διαφθείρειν , ἀλλ' ὡς περὶ 88 οἰκείου τοῦ ἀλλοτρίου βουλευόμενοι · πράγματος , ἵνα 89 ταύτην ἐξενέγκημε τὸν ψήφον . Εἰ δὲ μέγα τοῦτο , μὴ θαυμάσῃς . Διὰ γὰρ τοῦτο πάντας ἐκείνους ἔθηκε τοὺς μακαρισμούς , ἵνα προελθὼν καὶ προπαρασκευάσας τοῦ ἄκροατοῦ τὴν ψυχὴν , ἐπιτρίψαντα ἐργάσηται πρὸς τὴν ὑποδοχὴν τῆς νομοθεσίας ταύτης ἀπάσης .
Lemmas: διαφθείρω , ἀλλά ὡς περί 88 οἰκεῖος ὁ ἀλλότριος βουλεύω · πρᾶγμα , ἵνα 89 οὗτος ἐκφέρω ὁ ψῆφος . εἰμί δέ μέγας οὗτος , μή θαυμάζω . Ζεύς γάρ οὗτος πᾶς ἐκεῖνος τίθημι ὁ μακαρισμός , ἵνα προέρχομαι καί προπαρασκευάζω ὁ ἀκροατής ὁ ψυχή , ἐπιτρίβω ἐργάζομαι πρός ὁ ὑποδοχή ὁ νομοθεσία οὗτος ἀπασάω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0180.2
151 . Τινὲς μὲν οὖν τὸν διάβολον αὐτὸν αἰνίττεσθαι φασὶ τῷ τοῦ ἀντιδίκου προσομιλήσει , καὶ κελεύειν μηδὲν ἔχειν πρὸς ἐκεῖνον · τοῦτο γὰρ εἶναι τὸ εὔνοιάν αὐτῷ · ὡς οὐκ ἔνόν διαλύσασθαι μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν 90 , τῆς ἀπαραίτητου λοιπὸν ἡμᾶς ἐκδεχομένης κολάσεως . Ἐμοὶ δὲ περὶ τῶν ἐνταῦθα δοκεῖ λέγειν δικαστῶν , καὶ τῆς ἐπὶ τῷ δικαστηρίῳ ὁδοῦ , καὶ τοῦ δεσμοτηρίου τοῦτου . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ τῶν ὑψηλοτέρων ἐνέστηκεν καὶ τῶν μελλόντων , καὶ ἀπὸ τῶν ἐν τῷ παρόντι βίῳ φοβεῖ .
Lemmas: 151 . Τινές μέν οὖν ὁ διάβολος αὐτός αἰνίσσομαι φημί ὁ ὁ ἀντίδικος προσομιλέω , καί κελεύω μηδείς ἔχω πρός ἐκεῖνος · οὗτος γάρ εἰμί ὁ εὔνοια αὐτός · ὡς οὐ ἕνος διαλύω μετά ὁ ἐντεῦθεν ἀπαλλαγή 90 , ὁ απαραίτητος λοιπός ἐγώ ἐκδέχομαι κόλασις . ἐμός δέ περί ὁ ἐνταῦθα δοκέω λέγω δικαστής , καί ὁ ἐπί ὁ δικαστήριον ὁδός , καί ὁ δεσμωτήριον οὗτος . ἐπεί γάρ ἀπό ὁ ὑψηλός ἐνίστημι καί ὁ μέλλω , καί ἀπό ὁ ἐν ὁ πάρειμι βίος φοβέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0180.3
Ὅπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος ἐργάζεται , ἀπὸ τε τῶν μελλόντων , ἀπὸ τε τῶν παρόντων ἐνἀγει τὴν ἀσφαλείαν . Οἷον ὡς ὅταν ἀπάγων κακίας , τὸν ἄρχοντα ὀπλίζομενον δείκνυσι τῷ πονηρευομένῳ , οὕτω λέγων · Ἔὰρ δὲ τὸ καινὸν κοῖψι , φοβοῦ · οὐ γὰρ εἰκῇ τὴν μάχαιραν φορεῖ · Θεοῦ γὰρ διάκονος 91 ἐστι . Καὶ πάλιν ὑποτάσσεσθαι κελεύειν αὐτῷ 92 , οὐ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον τίθησι μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπειλὴν τὴν ἐκείνου καὶ τὴν κῆδεμονίαν · Ἀνάγκη γὰρ ὑποτάσσεσθαι , οὐ μόνον διὰ τὴν ὀργήν , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συνείδησιν . Τὸς γὰρ ἀλογωτέρους , ὅπερ ἔφησιν εἰπὼν , ταῦτα μᾶλλον εἴωθε διορθοῦν , τὰ φαινόμενα καὶ παρὰ πᾶσας , διὸ καὶ ὁ Χριστὸς οὐ γένην μόνον ἐμηνύσατο , ἀλλὰ καὶ δικαστηρίου , καὶ ἀπαγωγῆς 93 , καὶ δεσμοτηρίου , καὶ τῆς ἐκεί ταλαιπωρίας [ 220 ] ἀπάσης , διὰ πάντων τούτων τὰς βίᾶς ἀναίρων τοῦ φόνου . Ὁ γὰρ μήτε λοιδορούμενος , μήτε διακείμενος , μήτε ἔχθραν 94 ἐκτεινών , πῶς φονεύσει ποτέ ; Ἄστε κατεῦθεν ὁρῶν , ὅτι ἐν τῷ τοῦ πλῆθους συμφέροντι τὸ ἡμέτερον κεῖται συμφέρον . Ὁ γὰρ τῷ λογικῶ συνῶν , πολλῷ μείζονα 95-96 ἑαυτὸν σώσει , δικαστηρίων καὶ δεσμοτηρίων καὶ τῆς ἐκεί ταλαιπωρίας ἑαυτὸν ἐπαλλάσσων . Πειθώμεθα τοίνυν τοῖς λεγομένοις , καὶ μὴ ἀντεισίνωμεν , μηδὲ ἀντιφλοιοιζώμεν · μάλιστα μὲν γὰρ καὶ πρὸ τῶν ἐπάθλων ἐν ἑαυτοῖς ἔχει τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν ὑφέλειαν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ταῦτα . Εἰ δὲ τοῖς πολλοῖς ἐπαχθὴ εἶναι δοκεῖ , καὶ πολὺν παρέχειν τὸν πόνον , ὑπὸ τὸν ὅτι διὰ τὸν Χριστὸν ταῦτα ποιεῖ , καὶ τὸ λυπηρὸν ἔσται ἥδυ . Ἐὰν γὰρ τῷ λογικῶ τοῦτον ἔχωμεν διαπαντὸς , οὐδὲνς πειρασόμεθα φορτικοῦ , ἀλλὰ πολλὴν πάντοθεν καρπωσόμεθα τὴν ἡδονὴν . Ὁ γὰρ πῶς ; οὐχὶ πόνος φαντασία , ἀλλ' ὅσωπερ ἂν ἐπιτείνηται , τοσοῦτον γλυκύτερος καὶ ἡδίων γίνεται .
Lemmas: ὅπερ οὖν καί ὁ Παῦλος ἐργάζομαι , ἀπό τε ὁ μέλλω , ἀπό τε ὁ πάρειμι ἐνάγω ὁ ἀσφάλεια . Οἷος ὡς ὅταν ἀπάγω κακία , ὁ ἄρχω ὁπλίζω δείκνυμι ὁ πονηρεύω , οὗτος λέγω · Ἔαρ δέ ὁ καινός κόψις , φοβέω · οὖον γάρ εἰκῇ ὁ μάχαιρα φορέω · Θεός γάρ διάκονος 91 εἰμί . καί πάλιν ὑποτάσσω κελεύω αὐτός 92 , οὖον ὁ ὁ Θεός φόβος τίθημι μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀπειλή ὁ ἐκεῖνος καί ὁ κηδεμονία · Ἀνάγκη γάρ ὑποτάσσω , οὖον μόνος διά ὁ ὀργή , ἀλλά καί διά ὁ συνείδησις . τός γάρ ἄλογος , ὅσπερ ἐφίημι εἶπον , οὗτος μᾶλλον εἴωθα διορθόω , ὁ φαίνω καί παρά πᾶος , διό καί ὁ Χριστός οὖον γενή μόνος μηνύω , ἀλλά καί δικαστήριον , καί ἀπαγωγή 93 , καί δεσμωτήριον , καί ὁ ἐκεῖ ταλαιπωρία [ 220 ] ἀπασάω , διά πᾶς οὗτος ὁ Βίας ἀναιρέω ὁ φόνος . ὁ γάρ μήτε λοιδορέω , μήτε διάκειμαι , μήτε ἔχθρα 94 ἐκτείνω , πῶς φονεύω ποτός ; Ἄστυ καταθέω ὁράω , ὅτι ἐν ὁ ὁ πλῆθος συμφέρω ὁ ἡμέτερος κεῖμαι συμφέρω . ὁ γάρ ὁ λογικός σύνειμι , πολύς μείζων 95-96 ἑαυτοῦ σῴζω , δικαστήριον καί δεσμωτήριον καί ὁ ἐκεῖ ταλαιπωρία ἑαυτοῦ ἐπαλλάσσω . πείθω τοίνυν ὁ λέγω , καί μή ἀντείνω , μηδέ αντιφλοιοιζω · μάλιστα μέν γάρ καί πρό ὁ ἔπαθλον ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἡδονά καί ὁ ὑφαιρέω καί ὁ ἐπιθυμία οὗτος . εἰμί δέ ὁ πολύς ἐπάγω εἰμί δοκέω , καί πολύς παρέχω ὁ πόνος , ὑπό ὁ ὅτι διά ὁ Χριστός οὗτος ποιέω , καί ὁ λυπηρός εἰμί ἡδύς . ἐάν γάρ ὁ λογικός οὗτος ἔχω διαπαντός , οὐδὲνς πειράζω φορτικός , ἀλλά πολύς πάντοθεν καρπόω ὁ ἡδονά . ὁ γάρ πῶς ; οὐ πόνος φαντασία , ἀλλά ὅσος εἄν ἐπιτείνω , τοσοῦτος γλυκύς καί ἡδύς γίγνομαι .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0180.4
Ὅταν τοίνυν ἐπιμὴν τῇ συνήθειά σε τῶν κακῶν γοργεύσῃ , καὶ ἡ τῶν χρημάτων ἐπιθυμία , ἀντιστράτευσον αὐτῇ τὸν λογισμὸν ἐκεῖνον τὸν λέγοντα , ὅτι πολλὴν ληψόμεθα τὸν μισθόν , τὸ προσχάριον καταφρονήσας ἡδονῆς · καὶ εἴπε πρὸς τὴν ψυχήν · Πάνυ 97 ἀθροῖς , ὅτι σε ἡδονὴς ἀποστερῶ · ἀλλ' εὐφραίνου , ὅτι σοι τὸν οὐρανὸν προξένει . Οὐ δὲ ἄνθρωπον ποιεῖ , ἀλλὰ διὰ τὸν Θεόν . Ἀνάγω τοίνυν μικρῶν , καὶ δεῖ τὸ κέρδος ἡλίκον · κατ' ἔτος κατὰ τὸν παρόντα βίον , καὶ λήψῃ παρέξοιαν ἀφαντον . Ἄν γὰρ τοιαύτη αὕτη διαλείψῃ , καὶ μὴ μόνον τὸ φορτικὸν ἐνοιάζῃ τῆς ἀρετῆς , ἀλλὰ καὶ τὸν ἐξ αὐτῆς λογίζομεθα στέφανον ,
Lemmas: ὅταν τοίνυν επιμεις ὁ συνήθεια σύ ὁ κακός γοργεύω , καί ὁ ὁ χρῆμα ἐπιθυμία , ἀντιστρατεύω αὐτός ὁ λογισμός ἐκεῖνος ὁ λέγω , ὅτι πολύς λαμβάνω ὁ μισθός , ὁ προσχάριον καταφρονέω ἡδονή · καί εἶπον πρός ὁ Ψυχή · πάνυ 97 ἀθρέω , ὅτι σύ ἡδονή ἀποστερέω · ἀλλά εὐφραίνω , ὅτι σύ ὁ οὐρανός προξενέω . οὖον δέ ἄνθρωπος ποιέω , ἀλλά διά ὁ Θεός . ἀνάγω τοίνυν μικρός , καί δεῖ ὁ κέρδος ἡλίκος · κατά ἔτος κατά ὁ πάρειμι βίος , καί λαμβάνω παρέχω ἀφαντόω . ἄν γάρ τοιοῦτος οὗτος διαλείπω , καί μή μόνος ὁ φορτικός ενοιαζω ὁ ἀρετή , ἀλλά καί ὁ ἐκ αὐτός λογίζομαι στέφανος ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0183.1
Ἀκούσας δτι ἐφθῆ τοῖς ἀρχαίοις · Οὐ μοιχεύσεις . Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν , ὅτι πᾶς ὁ ἐμβλέπων γυναικὶ 1 πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆν , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ .
Lemmas: ἀκέω δ ἑφθός ὁ ἀρχαῖος · οὖον μοιχεύω . ἐγώ δέ λέγω σύ , ὅτι πᾶς ὁ ἐμβλέπω γυνή 1 πρός ὁ ἐπιθυμέω αὐτός , ἤδη μοιχεύω αὐτός ἐν ὁ Καρδία αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0183.3
τοῦ Πνεύματος δεχόμεθα χάριν , αὐτὴ ἐκκοιθαίνει πρώτην . Καὶ πῶς δυνατὸν ἐπιθυμίας , φησίν , ἀπληλάχθαι ; Μάλιστα μὲν , εἰ βουληθῶμεν , δυνατὸν καὶ ταύτην 21 νεκρωθῆναι , καὶ ἀνερέργητον μένειν . Ἄλλως δὲ ἐνταῦθα οὐχ ἀπλῶς τὴν ἐπιθυμίαν ἀναιρεῖ , ἀλλὰ τὴν ἐκ τῆς ὄψεως ἐγυγνομένην 22 ἐπιθυμίαν . Ὁ γὰρ σπουδάζων ὁρᾶν τὰς εὐμόρφους ὄψεις , αὐτὸς μάλιστα τὴν χάμινον ἀνάπτει τοῦ πάθους , καὶ τὴν ψυχὴν αἰχμαλωτὸν ποιεῖ , καὶ ταχέως καὶ ἐπὶ τὴν πράξιν ἔρχεται . Διὰ δὲ τοῦτο οὐκ εἶπεν , Ὁς ἂν ἐπιθυμῆ πρὸς τὸ μοιχεῦσαι , ἀλλ' , Ὁς ἂν ἴδῃ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι . Καὶ ἐπὶ μὲν τῆς ὀργῆς διορισμὸν τινα τέθεικεν , εἰπών 23 τὸ , εἰκὴ καὶ μάτην · ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καθάπαξ τὴν ἐπιθυμίαν ἀνέλεῖ · καίτοιγε ἀμφότερα ἔμπυρα , καὶ χρησίμως ἡμῖν ἀμφότερα ἔγκειται , καὶ ὀργὴ καὶ ἐπιθυμία · ἢ μὲν , ἵνα τοὺς πονηροὺς κολάζωμεν , καὶ τοὺς ἀκοσμοῦντας διορθώσωμεν · ἢ δὲ , ἵνα παιδοποιώμεν , καὶ τὸ γένος ἡμῖν συγχρωτῆται 24 ταῖς τοιαύταις διαδοχαῖς .
Lemmas: ὁ πνεῦμα δέχομαι χάρις , αὐτός εκκοιθαινω πρῶτος . καί πῶς δυνατός ἐπιθυμία , φημί , ἀπαλλάσσω ; μάλιστα μέν , εἰμί βούλομαι , δυνατός καί οὗτος 21 νεκρόω , καί ἀναρρήγνυμι μένω . ἄλλος δέ ἐνταῦθα οὐ ἀπλόος ὁ ἐπιθυμία ἀναιρέω , ἀλλά ὁ ἐκ ὁ ὄψις ἐγυγνομένην 22 ἐπιθυμία . ὁ γάρ σπουδάζω ὁράω ὁ εὔμορφος ὄψις , αὐτός μάλιστα ὁ κάμινος ἀνάπτω ὁ πάθος , καί ὁ ψυχή αἰχμάλωτος ποιέω , καί ταχέως καί ἐπί ὁ πρᾶξις ἔρχομαι . Ζεύς δέ οὗτος οὐ εἶπον , ὅς εἄν ἐπιθυμέω πρός ὁ μοιχεύω , ἀλλά , ὅς εἄν ὁράω πρός ὁ ἐπιθυμέω . καί ἐπί μέν ὁ ὀργή διορισμός τις τίθημι , εἶπον 23 ὁ , εἰκῇ καί μάτην · ἐνταῦθα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καθάπαξ ὁ ἐπιθυμία ἀναιρέω · καίτοι ἀμφότερος ἔμπυρος , καί χρήσιμος ἐγώ ἀμφότερος ἔγκειμαι , καί ὀργή καί ἐπιθυμία · ἢ μέν , ἵνα ὁ πονηρός κολάζω , καί ὁ ἀκοσμέω διορθόω · ἢ δέ , ἵνα παιδοποιέω , καί ὁ γένος ἐγώ συγχρωτῆται 24 ὁ τοιοῦτος διαδοχή .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0184.2
γ᾽ . Εἰ δὲ καὶ ἴδιως ἀκούσαι βούλει τῆς κατ᾽ αὐτὸν ἐπιτιμήσεως , ἀκούσον τοῦ Ἡσαΐου λέγοντος πολλὰ πρὸς αὐτὰς ἀποτεινομένου , καὶ κυμβουδόντος αὐτῶν τὸ σχῆμα , τὸ βλέμμα , τὴν βάδισιν , τοὺς συρροοὺς χιτῶνας , τοὺς παίζοντας πόδας , τοὺς διακλαμμένους τραχήλους . Ἀκούσον μετ᾽ ἐκείνου τοῦ μακαρίου Παύλου πολλοὺς αὐτὰς τιθέντος νόμους , καὶ ὑπὲρ τριχῶν πλοκῆς , καὶ ὑπὲρ στατάλης , καὶ ὑπὲρ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων σφοδροὺς ἐπιτιμῶντες τῷ γένει τούτῳ . Καὶ ὁ Χριστὸς διὰ τῶν ἑξῆς αἰνιγματωδῶς αὐτὸ τοῦτο ἐνέφηνεν · ὅταν γὰρ λέγῃ , Ἔξελε καὶ ἔκκοψον τὸν σκανδαλίζοντα , τὴν πρὸς ἑκαίνας ὀργὴν ἐνδεικνύμενος φησι . Διὰ τοῦτο καὶ ἐπήγαγε · Ἐὰν ὁ ὀφθαλμὸς σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζῃ σε , ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ . Ἵνα γὰρ μὴ λάγῃς · Τί οὖν ,
Lemmas: γε . εἰμί δέ καί ἰδίως ἀκούω βούλομαι ὁ κατά αὐτός ἐπιτίμησις , ἀκούω ὁ Ἠσαΐας λέγω πολύς πρός αὐτός ἀποτείνω , καί κυμβουδιδωμι αὐτός ὁ σχῆμα , ὁ βλέμμα , ὁ βάδισις , ὁ σύρροος χιτών , ὁ παίζω πούς , ὁ διακλάω τράχηλος . ἀκούω μετά ἐκεῖνος ὁ μακάριος Παῦλος πολύς αὐτός τίθημι νόμος , καί ὑπέρ θρίξ πλοκή , καί ὑπέρ στατάλης , καί ὑπέρ ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος σφοδρός ἐπιτιμάω ὁ γένος οὗτος . καί ὁ Χριστός διά ὁ ἑξῆς αἰνιγματωδῶς αὐτός οὗτος ἐμφαίνω · ὅταν γάρ λέγω , ἐξαιρέω καί ἐκκόπτω ὁ σκανδαλίζω , ὁ πρός καινός ὀργή ἐνδείκνυμι φημί . Ζεύς οὗτος καί ἐπάγω · ἐάν ὁ ὀφθαλμός σύ ὁ δεξιός σκανδαλίζω σύ , ἐξαιρέω αὐτός καί βάλλω ἀπό σύ . ἵνα γάρ μή λάζω · τις οὖν ,
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0188.2
λοῦσι σκώμψαι · πολλοὶ δὲ οὐδὲ ῥήμασιν αὐτὸν μόνον διαβάλλουσι , ἀλλὰ καὶ πιηροῖς ἐπιχρίουσι 36 φαρμάκοις , ἵν’ ὅταν μὴ ἰσχύσῃ τὰ ῥήματα τὴν ἀκαίρον περὶ αὐτὸν διάθεσιν ἀνελεῖν τοῦ παιδίου , τὰ πράγματα σθέση τῶν πόδων .
Lemmas: λοῦσις σκώπτω · πολύς δέ οὐδέ ῥῆμα αὐτός μόνος διαβάλλω , ἀλλά καί πιαρός ἐπιχρίω 36 φάρμακον , ἵνα ὅταν μή ἰσχύω ὁ ῥῆμα ὁ ἄκαιρος περί αὐτός διάθεσις ἀναιρέω ὁ παιδίον , ὁ πρᾶγμα σθέση ὁ Πόδων .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0191.1
Ἀβραὰμ οὐχ ἀνθρωποκτόνον μόνον , ἀλλὰ καὶ παιδοκτόνον ( ὁ πολλῷ 86.88 χειρόν ἦν ) γενόμενος , μειζόνως εὐδοκίμησε πάλιν . Καὶ ὁ Πέτρος δὲ διπλοῦν εἰργά - 87 στω φόνον , ἀλλ’ ὅμως πνευματικὸν τὸ γενόμενον ἦν . 88 Μὴ τοίνυν ἀπλοῖς τὰ πράγματα ἐξετάζομεν , ἀλλὰ καὶ καιρὸν , καὶ αἰτίαν , καὶ γνώμην , καὶ προσώπων διαφορὰν , καὶ ὅσα ἂν αὐτοῖς ἕτερα συμβαίνῃ · πάντα μετὰ ἀκριβείας ζητῶμεν · οὐδὲ γὰρ ἔστιν ἐτέρως ἐγικδέσθαι τῆς ἀληθείας · καὶ σπουδάζωμεν , εἰ βουλοίμεθα βασιλείας ἐπιτυχεῖν , πλὴν τι τῶν παλαιῶν ἐπιδειξάσθαι ἐπιταγμάτων , ὡς οὐχ ἕνδον 89 ἄλλως ἐπιλαθέσθαι τῶν οὐρανίων . Ἄν γὰρ εἰς τὸ αὐτὸ μέτρον τῶν παλαιῶν φθάσωμεν , ἕως τῶν προθύρων στῆσθαι ταύτων . Ἄρ γὰρ μὴ περισοῦσθῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ δύνασθε εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανίων . Ἄλλ’ ὅμως , καὶ τοσαύτης ἀπειλῆς κειμένης , εἰσὶ τινες , οἳ οὐ μόνον οὐχ 90 ὑπερβαίνουσι τὴν δικαιοσύνην ἐκείνην , ἀλλὰ καὶ ὑστεροῦσιν αὐτῆς . Οὐ γὰρ μόνον ὀρχους οὐ φεύγουσιν , ἀλλὰ καὶ ἐπιρροχοῦσιν · οὐ μόνον ἀχόλαστον ὄψιν οὐχ ἐκκλῖνουσι , ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν πονηρὰν ἐμπέπτωσι πράξιν , καὶ τὰ δῆλα πάντα ἀναλγητῶς τὰ κεχωλυμένα τολμῶσιν · ἐν μόνον ἀναμένοντες , τῆς κολάσεως τὴν ἡμέραν , καὶ πότε 91 τὴν ἐσχάτην τῶν πεπλημμελημένων δώσειν δίκην · ὅ τῶν ἐν πονηρίᾳ καταλυσάντων τὸν βίον ἐστὶ μόνον . Ἐκεῖνους γὰρ ἀπογινώσκειν χρή , καὶ μηδὲν ἕτερον ἢ τὴν χάλασιν λοιπὸν ἀναμένειν . Οἱ γὰρ ἐνταῦθα ὄντες ἐτι , καὶ ἀναμαχθήσασθαι 92 δυνήσονται , καὶ νικῆσαι , καὶ στεφανωθῆναι ῥάδιως .
Lemmas: Ἀβραάμ οὐ ἀνθρωποκτόνος μόνος , ἀλλά καί παιδοκτόνος ( ὁ πολύς 86.88 χείρων εἰμί ) γίγνομαι , μέγας εὐδοκιμέω πάλιν . καί ὁ Πέτρος δέ διπλόος ἔργον - 87 ἵστημι φόνος , ἀλλά ὅμως πνευματικός ὁ γίγνομαι εἰμί . 88 μή τοίνυν ἁπλόος ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω , ἀλλά καί καιρός , καί αἴτιος , καί γνώμη , καί πρόσωπον διαφορά , καί ὅσος εἄν αὐτός ἕτερος συμβαίνω · πᾶς μετά ἀκρίβεια ζητέω · οὐδέ γάρ εἰμί ἑτέρως ἐγικδέσθαι ὁ ἀλήθεια · καί σπουδάζω , εἰμί βούλομαι βασίλεια ἐπιτυγχάνω , πλήν τίς ὁ παλαιός ἐπιδείκνυμι ἐπίταγμα , ὡς οὐ ἔνδον 89 ἄλλως ἐπιλανθάνομαι ὁ οὐράνιος . ἄν γάρ εἰς ὁ αὐτός μέτρον ὁ παλαιός φθάνω , ἠώς ὁ πρόθυρον ἵστημι οὗτος . ἄρα γάρ μή περισῴζω ὁ δικαιοσύνη σύ πλείων ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον δύναμαι εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐράνιος . ἄλλος ὅμως , καί τοσοῦτος ἀπειλή κεῖμαι , εἰμί τις , ἕ οὖον μόνος οὐ 90 ὑπερβαίνω ὁ δικαιοσύνη ἐκεῖνος , ἀλλά καί ὑστερέω αὐτός . οὖον γάρ μόνος ὄρχος οὖον φεύγω , ἀλλά καί επιρροχοω · οὖον μόνος ἄχολος ὄψις οὐ ἐκκλίνω , ἀλλά καί εἰς αὐτός ὁ πονηρός ἐμπίπτω πρᾶξις , καί ὁ δῆλος πᾶς ἀνάλγητος ὁ χόω τολμάω · ἐν μόνος ἀναμένω , ὁ κόλασις ὁ ἡμέρα , καί πότε 91 ὁ ἔσχατος ὁ πλημμελέω δίδωμι δίκη · ὅς ὁ ἐν πονηρία καταλύω ὁ βίος εἰμί μόνος . ἐκεῖνος γάρ ἀπογιγνώσκω χρή , καί μηδείς ἕτερος ἢ ὁ χάλασις λοιπός ἀναμένω . ὁ γάρ ἐνταῦθα εἰμί ἔτι , καί ἀναμάσσω 92 δύναμαι , καί νικάω , καί στεφανόω ῥᾳδίως .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0191.2
Ζ . 93 Μὴ τοίνυν ἀναπέσης , ἄνθρωπε , μηδὲ τὴν καλὴν καταλῦσης προθυμίαν · οὐδὲ γὰρ φορτικὰ τὰ ἐπιταττόμενα . Ποῖος πόνος , εἰπὲ μοι , ὄρχον φεύγειν ; μὴ γὰρ δαπάνη χρημάτων ἐστι · μὴ γὰρ ἰδρὺς καὶ ταλαιπωρία · Ἀρκεῖ δεληθῆσαι μόνον , καὶ τὸ πᾶν γέγonen . Εἰ δὲ τὴν συνήθειάν μοι 94 προβάλλῃ , [ 232 ] δι’ αὐτὸ μὲν αὐ τοῦτο μάλιστα εὐχολον εἶναι φημὶ τὸ κατορθώμα . Ἄν γὰρ εἰς ἑτέραν σαυτὸν καταστήσης συνήθειαν , τὸ πᾶν κατορθώσεις . Ἐννόουν γοῦν ὅτι παρ’ Ἕλλησι πολλοί , οἱ μὲν τραυλίζοντες , μελετῇ πολλῇ γλωσσοῦσαν αὐτοῖς τὴν γλῶσσαν διώρθωσαν · οἱ δὲ τοὺς ὀμους ἀτάκτως ἀναφερομένους 95 καὶ χινουμένους συνεχῶς , ἕφους ἐπιτιθέντες ἀπέσθησαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπὸ Γραφῶν οὐ πείθεσθε , ἀπὸ τῶν ἐξωθεν ἀναγκάζομαι ἐντρέπειν . Τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς πρὸς Ἰουδαίους ἐποίει λέγων · Πορεύθητε εἰς τῆσους Χετιείμ , καὶ εἰς Κηδὰρ ἀποστείλατε , καὶ ἴνατε εἰ ἀλλάξονται ἕθη Θεοῦ αὐτῶν · καὶ αὐτοὶ οὐχ εἰσὶ Θεοί . Καὶ πρὸς τὰ ἄλογα δὲ πέμψει πολλάκις , οὕτω λέγων · Ἵοι πρὸς τὸν μύρμηκα , ὦ ὀκνηρέ , καὶ ζηλώσον τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ , καὶ σοφευθήσει πρὸς τὴν μέλισσαν . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐγὼ νῦν 96 ὑμῖν ἐρῶ · ἐννόησατε τοὺς Ἑλλήνων φιλοσόφους , καὶ τότε εἰσθετε πῶς ἐμικ 97 ἄξιοι κολάσεως οἱ τῶν νόμων τῶν θείων παρακοπίντες · ὅταν ἐκεῖνοι μὲν ὑπὲρ εὐσχημοσύνης ἀνθρωπίνης μυρία ὡσι πεπονθότες , 98 ὑμεῖς δὲ μηδὲ ὑπὲρ τῶν οὐρανίων τὴν αὐτὴν παρέχησθε σπουδήν . Εἰ δὲ καὶ μετὰ ταῦτα λέγοιτε , ὅτι δεινὸν ἢ συνήθεια · κλαίειν καὶ τοὺς
Lemmas: Ζ . 93 μή τοίνυν ἀναπίπτω , ἄνθρωπος , μηδέ ὁ καλός καταλύω προθυμία · οὐδέ γάρ φορτικός ὁ ἐπιτάσσω . ποῖος πόνος , εἶπον ἐγώ , ὄρχος φεύγω ; μή γάρ δαπάνη χρῆμα εἰμί · μή γάρ ἰδρύω καί ταλαιπωρία · ἀρκέω δεληθῆσαι μόνος , καί ὁ πᾶς γέγonen . εἰμί δέ ὁ συνήθεια ἐγώ 94 προβάλλω , [ 232 ] διά αὐτός μέν αὖος οὗτος μάλιστα ευχολος εἰμί φημί ὁ κατόρθωμα . ἄν γάρ εἰς ἕτερος σαυτοῦ καθίστημι συνήθεια , ὁ πᾶς κατόρθωσις . ἐννοέω γοῦν ὅτι παρά Ἕλλην πολύς , ὁ μέν τραυλίζω , μελέτη πολύς γλωσσός αὐτός ὁ γλῶσσα διορθόω · ὁ δέ ὁ ὁμός ἄτακτος ἀναφέρω 95 καί χινουμενος συνεχῶς , ἕφους ἐπιτίθημι ἀφίημι . ἐπεί γάρ ἀπό Γραφής οὖον πείθω , ἀπό ὁ ἐξωθεν ἀναγκάζω ἐντρέπω . οὗτος καί ὁ θεός πρός Ἰουδαῖος ποιέω λέγω · πορεύω εἰς τίθημι Χετιείμ , καί εἰς κηδάρ ἀποστέλλω , καί ἰνέω εἰμί ἀλλάσσω ἔθος Θεός αὐτός · καί αὐτός οὐ εἰμί θεός . καί πρός ὁ ἄλογος δέ πέμπω πολλάκις , οὗτος λέγω · ἔρχομαι πρός ὁ μύρμηξ , εἰμί ὀκνηρός , καί ζηλόω ὁ ὁδός αὐτός , καί σοφευτιθημι πρός ὁ μέλισσα . οὗτος τοίνυν καί ἐγώ νῦν 96 σύ εἴρω · ἐννοέω ὁ Ἕλλην φιλόσοφος , καί τότε ἐσθίω πῶς ἐμικ 97 ἄξιος κόλασις ὁ ὁ νόμος ὁ θεῖον παρακόπτω · ὅταν ἐκεῖνος μέν ὑπέρ εὐσχημοσύνη ἀνθρώπινος μυρίος ὡσι πάσχω , 98 σύ δέ μηδέ ὑπέρ ὁ οὐράνιος ὁ αὐτός παρέχω σπουδή . εἰμί δέ καί μετά οὗτος λέγω , ὅτι δεινός ἢ συνήθεια · καλέω καί ὁ
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0192.1
οὕτω χαλεπὴν ἔδωκε δίκην , τὶνα ἔξομεν συγγώμην ἡμεῖς , καὶ τῆς τυραννίδος ἐκείνης ἀπαλλαγμένοι , καὶ κολακεία τὸ πᾶν διαφθείροντες ; 'Ἰν' οὖν μὴ καὶ ἡμᾶς καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς προσπολεῖσθαι , πεῖσθαι , παρακαλῶ , καὶ μιῦρος ἐξεστασὰς καὶ λογιστὰς ἑαυτοὺς καταστήσαντες , ἀπαλλάγητε τῆς τῶν ὀρκῶν συνθειας , ἵνα ὧδὼ προβαίνοντες ἐντεῦθεν , καὶ τὴν ἄλλην ἀρετὴν μετ' εὐκολίας κατορθώσητε πάσης , καὶ τῶν μελλόντων ἀπολαύσητε ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: οὗτος χαλεπός δίδωμι δίκη , τίς ἔχω συγγώμην ἐγώ , καί ὁ τυραννίς ἐκεῖνος απαλλαγμένος , καί κολακεία ὁ πᾶς διαφθείρω ; 'Ἰν' οὖν μή καί ἐγώ καί σύ αὐτός προσπολέω , πείθω , παρακαλέω , καί μιῦρος ἐξίστημι καί λογιστής ἑαυτοῦ καθίστημι , ἀπαλλάσσω ὁ ὁ όρκα συνθεΐα , ἵνα ὅδε προβαίνω ἐντεῦθεν , καί ὁ ἄλλος ἀρετή μετά εὐκολία κατορθόω πᾶς , καί ὁ μέλλω ἀπολαύω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0192.2
[ 236 ] ΟΜΙΛΙΑ ΙΗ' .
Lemmas: [ 236 ] Ὁμιλία ΙΗΥ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0192.3
Ἠκουσάτε ὅτι ἐρρήθη · Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ , καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος . Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν , μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ · ἀλλ' ὅστις σε ῥαπίσει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα , στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην . Καὶ τῷ ἐθλορῆ σοι κρίθῆναι , καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν , ἄρες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον .
Lemmas: ἀκούω ὅτι εἴρω · ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός , καί ὀδούς ἀντί ὀδούς . ἐγώ δέ λέγω σύ , μή ἀνθίστημι ὁ πονηρός · ἀλλά ὅστις σύ ραπίζω εἰς ὁ δεξιά σιαγών , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος . καί ὁ ἐθλορῆ σύ κρίνω , καί ὁ χιτών σύ λαμβάνω , Ἄρης αὐτός καί ὁ ἱμάτιον .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0192.5
χειρῶν ἀδίκων , ἀμφοτέρους αὐτὸς 95 ἔσται ἀνηρῆσας τοὺς ὀφθαλμούς , καὶ τὸν τοῦ πλησίου , καὶ τὸν αὐτοῦ . Διὸ καὶ μισεῖται παρὰ πάντων δικαίως , καὶ μυρίας βάλλεται κατηγορίαις . Ὁ δὲ ἡδικημένος , καὶ μετὰ τοῖς ἴσοις ἀμύνεσθαι , οὐδὲν ἔσται δεῖνον πεποιηκώς . Διὸ καὶ πολλοὺς ἔχει τοὺς συναλγούντας , ἄτε καθαρὸς ὢν , καὶ μετὰ τὸ ποιεῖν , ταύτης τῆς πλημμελείας . Καὶ τὰ μέν τῆς συμφοράς ἴσα ἀμφοτέροις · τὰ δὲ τῆς δόξης οὐκ ἴσα , οὔτε 96 παρὰ Θεῷ , οὔτε παρὰ ἀνθρώποις . Διὸπερ λοιπὸν οὐδὲ 97 τὰ τῆς συμφορᾶς ἴσα . Ἀρχόμενος μὲν οὖν ἔλεγεν · Ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰλη , καὶ ὁ μωρὸν καλῶν , ἔνοχος ἔσται τῇ γέεννῃ τοῦ πυρός · ἐνταῦθα δὲ καὶ πλείονα ἀπατεῖ φιλοσοφῖαν , οὐ μόνον κελεύειν ἡτυγμένον τὸν πᾶσχοντα κακῶς , ἀλλὰ καὶ ἀντιφιλοτιμεῖσθαι μειζόνως , τὴν ἑτέραν παρέγοντα σιαγόνα . Τοῦτο δὲ λέγει , οὐ περὶ τῆς τοιαύτης πληγῆς νομοθετῶν μόνον . ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν ἀπασὶ τοῖς ἄλλοις ἀνεικτικαὶν παιδεύειν ἡμᾶς .
Lemmas: χείρ ἄδικος , ἀμφότερος αὐτός 95 εἰμί ἀναιρέω ὁ ὀφθαλμός , καί ὁ ὁ πλησίος , καί ὁ αὐτός . Διὸ καί μισέω παρά πᾶς δικαίως , καί μυρίος βάλλω κατηγορία . ὁ δέ ἀδικέω , καί μετά ὁ ἴσος ἀμύνω , οὐδείς εἰμί δεῖνος ποιέω . Διὸ καί πολύς ἔχω ὁ συναλγέω , αὔγ-ασμα καθαρός εἰμί , καί μετά ὁ ποιέω , οὗτος ὁ πλημμέλεια . καί ὁ μέν ὁ συμφορά ἴσος ἀμφότερος · ὁ δέ ὁ δόξα οὐ ἴσος , οὔτε 96 παρά Θεός , οὔτε παρά ἄνθρωπος . διόπερ λοιπός οὐδέ 97 ὁ ὁ συμφορά ἴσος . Ἀρχόμενος μέν οὖν λέγω · ὁ ὀργίζω ὁ ἀδελφός αὐτός εἵλη , καί ὁ μωρός καλός , ἔνοχος εἰμί ὁ γέεννα ὁ πῦρ · ἐνταῦθα δέ καί πλείων ἀπατάω φιλοσοφία , οὖον μόνος κελεύω ἡτυγμένον ὁ πάσχω κακῶς , ἀλλά καί ἀντιφιλοτιμέομαι μέγας , ὁ ἕτερος παραγίγνομαι σιαγών . οὗτος δέ λέγω , οὖον περί ὁ τοιοῦτος πληγή νομοθέτης μόνος . ἀλλά καί ὁ ἐν ἅπας ὁ ἄλλος ἀνεικτικαὶν παιδεύω ἐγώ .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0195.1
τῆσιν ὑπερβολὴν . Ὅσπερ γὰρ ἔχει κελεύει νικῆν ἐν τῷ πάσχειν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα τῷ ἀφαιρεῖσθαι πλείονα ἢν ὁ πλεονεκτῶν 17-18 προσεδόκησε . Ἦλθεν οὖν 19 ἀπλῶς αὐτὸ τέθεικεν , ἀλλὰ μετὰ προσθήκης . Οὐ γὰρ εἶπα , Ἄδς τῷ αἰτοῦντί τὸ ἱμάτιον , ἀλλὰ , Τῷ θέλοντί σοι χρήσθαι · τοιούτην , ἂν εἰς δικαστήριον ἔλθῃ καὶ πράγματά σοι παρέχῃ . Καὶ ὅσπερ εἶπὼν μὴ καλεῖν μωρόν , μηδὲ ὀργίζεσθαι εἰκῇ , προὐὼν πλέον ἀπήγγει , ἡγικὰ ἐκέλευσε καὶ τὴν δεξιὰν σταγόνα παρέχειν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα , εἰπὼν εὐνοεῖν τῷ ἀντειδίχῳ , πάλιν ἐπιτείνει τὸ ἐπίταγμα . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἂ βούλεται λαβεῖν κελεύει δῦναι , ἀλλὰ καὶ πλείονα ἐπιθεῖσθαι φιλοτιμίαν . Τί οὖν ; γυμνὸς μέλλου περιμέναι ; φησίν . Οὐκ ἂν ἦμεν γυμνοί , εἰ τούτοις ἐπειθόμεθα μετὰ ἀκριβείας · ἀλλὰ καὶ πολλῷ πλείονα ἀπώλονμεν ἂν ἦμεν περιβεβλημένοι . Πρῶτον μὲν γὰρ οὐδεὶς ἂν οὕτω διακειμένος · 20 ἐπέθετο · δεύτερον δέ , εἰ καὶ ἐτυχὲ τις οὕτως ἄγριος καὶ ἀνήμερος , ὡς καὶ μέχρι τοσούτου προελθεῖν , ἀλλὰ πολλῷ πλείους ἐν ἐφάνησαν οἱ τὸν οὕτω φιλοσοφοῦντα οὐχ ἱματίοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ σαρκὶ τῇ ἑαυτῶν , εἶγε οὕτω τε ἦν , περιβάλλοντες .
Lemmas: τῆσιν ὑπερβολή . ὅσπερ γάρ ἔχω κελεύω νικάω ἐν ὁ πάσχω , οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ ἀφαιρέω πλείων εἄν ὁ πλεονέκτης 17-18 προσδοκάω . ἔρχομαι οὖν 19 ἀπλόος αὐτός τίθημι , ἀλλά μετά προσθήκη . οὖον γάρ εἶπον , ΑΔΣ ὁ αἰτέω ὁ ἱμάτιον , ἀλλά , ὁ ἐθέλω σύ χράω · τοιούτος , εἄν εἰς δικαστήριον ἔρχομαι καί πρᾶγμα σύ παρέχω . καί ὅσπερ εἶπον μή καλέω μωρός , μηδέ ὀργίζω εἰκῇ , προέρχομαι πλέω ἀπάγω , ἡγικὰ κελεύω καί ὁ δεξιά σταγών παρέχω · οὗτος καί ἐνταῦθα , εἶπον εὐνοέω ὁ αντειδιχαω , πάλιν ἐπιτείνω ὁ ἐπίταγμα . οὖον γάρ δή μόνος ὅς βούλομαι λαμβάνω κελεύω δύο , ἀλλά καί πλείων ἐπιθέω φιλοτιμία . τις οὖν ; γυμνός μέλλω περιμένη ; φημί . οὐ εἄν εἰμί γυμνός , εἰμί οὗτος πείθω μετά ἀκρίβεια · ἀλλά καί πολύς πλείων ἀπόλλυμι εἄν εἰμί περιβάλλω . Πρῶτος μέν γάρ οὐδείς εἄν οὗτος διάκειμαι · 20 ἐπιτίθημι · δύο δέ , εἰμί καί τυγχάνω τις οὕτως ἄγριος καί ἀνήμερος , ὡς καί μέχρι τοσοῦτος προέρχομαι , ἀλλά πολύς πλείων ἐν φαίνω ὁ ὁ οὗτος φιλοσοφέω οὐ ἱμάτιον μόνος , ἀλλά καί ὁ σάρξ ὁ ἑαυτοῦ , εἰμί οὗτος τε εἰμί , περιβάλλω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0196.1
μετ’ εὐκολίας δέξη πάσης . Καὶ τί τούτων πλέον ἐστίν · ὁραί . Τὸ τὸν ποιοῦντα ταῦτα μηδ’ ἐχθρὸν ἔχειν · μᾶλλον δὲ καὶ τοῦτον ἑτέρων τι πλέον . Οὐ γὰρ εἶπε , Μὴ μισήσῃς , ἀλλὰ , Ἀγαπήσῃ · οὐκ εἶπε , Μὴ ἀδικήσης , ἀλλὰ 1 , Καλῶς ποίησον .
Lemmas: μετά εὐκολία δέχομαι πᾶς . καί τίς οὗτος πλέω εἰμί · ὁρός . ὁ ὁ ποιέω οὗτος μηδέ ἐχθρός ἔχω · μᾶλλον δέ καί οὗτος ἕτερος τίς πλέω . οὖον γάρ εἶπον , μή μισέω , ἀλλά , ἀγαπάω · οὐ εἶπον , μή ἀδικέω , ἀλλά 1 , καλῶς ποιέω .
joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0196.3
ε’ . Μὴ τοίνυν ἐπέμβαίνει χειμῶν , ἀλλὰ καὶ ἐλέει . Καὶ γὰρ ἂν 15 ὑπὸ χολῆς ἐνοχλούμενον καὶ σκοτοδινιῶντα καὶ ἐμμεῖσαι ἐπιεγόμενον τὸν πονηρὸν τοῦτον χυμὸν ἴδωμεν , χεῖρα ὁρέγομεν , καὶ διασπάτομεν σπαρσατόμενον , χαν τὸ ἱμάτιον μολύνωμεν , οὐκ ἐπιστρέφόμεθα 16 , ἀλλ’ ἐν μόνον ζητοῦμεν , ὅπως ἐκείνου ἀπαλλάξωμεν τῆς χαλεπῆς ταύτης στενοχωρίας . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐπὶ τούτων ποιῶμεν , καὶ διασπατάζωμεν ἐμμούσας καὶ σπαρσατοῦμεν · μηδὲ πρότερον ἀρῶμεν , ἕως ἂν ἅπασαν ἀπόθηται τὴν πικρίαν . Καὶ τότε σοι χάριν εἴσεται μεγίστην · ἐπειδὴν παύσηται , τότε γνωίσει σαφῶς , ὅτι αὐτὸν ἀπήλλαξας ταραχῆς . Καὶ τί λέγω τὴν παρ’ ἐκείνου χάριν ; Ὁ γὰρ Θεὸς σε εὐλόγως στεφανώσει , καὶ μυρίους ἀμείψεται χαλοὺς , ὅτι σοὺ τὸν ἀδελφὸν νοσῶντα ἡλευθέρωσας χαλεποῦ · κἀκεῖνος δὲ ὡς Δεσπότῃ τιμήσει , διαπαντὸς αἰδοῦμενος σου τὴν ἐπιείκειαν . Οὐχ ὁρᾷς τὰς τικτούσας γυναῖκας , πῶς δάκνουν τὰς παρευομένας , καὶ οὐχ ἀλγοῦσιν ἐκεῖναι ; μᾶλλον δὲ ἀλγοῦσι μὲν , φέρουσι δὲ γενναίως , καὶ συναλγοῦσι ταῖς ὁδυνομέναις καὶ διακοπτομέναις ὑπὸ τῆς ὀδύνης . Ταῦτάς καὶ σὺ ζήλωσον , καὶ μὴ γίνου μαλακώτερος γυναικῶν . Ἐπειδὰν γὰρ τέκνῃσιν αἱ γυναῖκες αὐταὶ ( γυναικῶν γὰρ εἰσι μακροθυμοτέροι ) , τότε σὸν τὸν ἄνδρα εἰσποιαν . Εἰ δὲ βαρεὰ τὰ ἐπίταγματα , ἐννόησον ὅτι διὰ τοῦτο παρεγένετο ὁ Χριστός , ἵνα ταῦτα ἐν τῇ ἡμέτῃ καταφυτεύσῃ διανοίᾳ , ἵνα καὶ ἐγθροὶς καὶ φίλοις χρησίμους κατασκευάσῃ . Διὰ τοῦτο καὶ ἐκατέρων τούτων
Lemmas: εἰ . μή τοίνυν ἐπεμβαίνω χειμῶν , ἀλλά καί ἐλεέω . καί γάρ εἄν 15 ὑπό χολή ἐνοχλέω καί σκοτοδινιάω καί ἐμέω ἐπιγίγνομαι ὁ πονηρός οὗτος χυμός ὁράω , χείρ ὀρέγω , καί διασπάω σπείρω , χήν ὁ ἱμάτιον μολύνω , οὐ ἐπιστρέφω 16 , ἀλλά ἐν μόνος ζητέω , ὅπως ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω ὁ χαλεπός οὗτος στενοχωρία . οὗτος τοίνυν καί ἐπί οὗτος ποιέω , καί διασπατάζωμεν ἐμέω καί σπαρίζω · μηδέ πρότερος ἀρόω , ἠώς εἄν ἅπας ἀποθέω ὁ πικρία . καί τότε σύ χάρις εἶμι μέγας · ἐπειδή παύω , τότε γιγνώσκω σαφῶς , ὅτι αὐτός ἀπαλλάσσω ταραχή . καί τίς λέγω ὁ παρά ἐκεῖνος χάρις ; ὁ γάρ θεός σύ εὔλογος στεφανόω , καί μυρίος ἀμείβω Χαλούς , ὅτι σύ ὁ ἀδελφός νοσέω ἐλευθερόω χαλεπός · ἐκεῖνος δέ ὡς δεσπότης τιμάω , διαπαντός αἰδέομαι σύ ὁ ἐπιείκεια . οὐχ ὁράω ὁ τίκτω γυνή , πῶς δάκνω ὁ παρέρχομαι , καί οὐ ἀλγέω ἐκεῖνος ; μᾶλλον δέ ἀλγέω μέν , φέρω δέ γενναῖος , καί συναλγέω ὁ ὁράω καί διακόπτω ὑπό ὁ ὀδύνη . οὗτος καί σύ ζηλόω , καί μή γίγνομαι μαλακός γυνή . ἐπειδάν γάρ τέκνη ὁ γυνή αὐτός ( γυνή γάρ εἰμί μακρόθυμος ) , τότε σός ὁ ἀνήρ εισποεις . εἰμί δέ βάρος ὁ ἐπίταγμα , ἐννοέω ὅτι διά οὗτος παραγίγνομαι ὁ Χριστός , ἵνα οὗτος ἐν ὁ ἡμέτῃ καταφυτεύω διάνοια , ἵνα καί ἐγθροὶς καί φίλος χρήσιμος κατασκευάζω . Ζεύς οὗτος καί κατεράω οὗτος