joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0339.1
ἁμαρτίαις 30 αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄφες · ὅπερ καμὼ ἐξ - 31 ἀλειψον · αὐτοῖς δὲ ἐκέλευε κατασφάττειν ἀλλήλους καὶ τοὺς προσήκοντας ἀπαντας . Καίτοι ταῦτα ἐναντία ἐστίν , ἀλλ’ ὅμως εἰς ἓν ἀμφοτέρα ἔβλεπε τέλος . Πάλιν δὲ ὁ Θεὸς τῷ μὲν Μωϋσεῖ , Ἰουδαίων ἀκούοντων , ἔλεγεν · Ἄφες με , καὶ ἐκπεριψῶ τὸν λαόν ( εἰ γὰρ καὶ μὴ παρίστην , ταῦτα λέγοντος τοῦ Θεοῦ , ἀλλ’ ἑμελὼν αὐτὰ ἀκούσσεσθαι ὑστερον ) κατ’ ἰδίαν δὲ τάναντία τούτων αὐτῷ παραίνει . Καὶ ταῦτα Μωϋσῆς ἀναγκασθεὶς ὑστερον ἐξελάλησεν , οὕτω λέγων · Μὴ γὰρ ἐγὼ αὐτοὺς ἐν ταπεινῇ ἐλάσθον , ὅτι λέγεις μοι , Ἀρον 32 αὐτοὺς , ὡς ἂν ἀρῃ τιμωρὴς τὸν θηλάζοντα εἰς τὸν κόλπον αὐτῆς ; Ταῦτα καὶ ἐν οἰκίαις γίνεται · καὶ πολλάκις πατὴρ τῷ μὲν παιδαγωγῷ τὸν παῖδα ὑβρίζειν κατ’ ἰδίαν ἐπιτιμᾷ λέγων · Μὴ ἐσοτραχῷς , μὴδὲ σκληρὸς · τῷ δὲ νέῳ τὰ ἐναντία λέγει · Κάν ἀδίως ὑβρίσῃς , φέρε · ἀπὸ τῶν ἐναντίων ἐν σοι 33 χρήσιμον συνάγεις . Οὕτω καὶ Παῦλος , τοὺς μὲν ὑγιαίνοντας καὶ προσαιτούσιν ἔλεγεν · Εἰ εἰς οὐ θέλει ἐργάζεσθαι , μὴδὲ ἐσθιέσω , ἵνα αὐτοὺς εἰς ἔργον ἐμβάλῃ · τοὺς δὲ ἐλαῖνι δυναμένοις · Ὑμεῖς δὲ τὸ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐκκακῆτε 34 , ἵνα αὐτοὺς εἰς ἐλεημοσύνην ἀγάγῃ . Οὕτω καὶ ἡνίκα τοὺς ἐξ ἐθνῶν παρήνει ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστολῇ μὴ ὑψηλοφρονεῖν κατὰ τῶν Ἰουδαίων , καὶ τὴν ἀγριειλαίαν παρήγαγεν εἰς μέσον , καὶ ἄλλα μὲν τούτοις , ἄλλα δὲ ἐκείνοις φαίνεται λέγων . Μὴ τοίνυν εἰς ὠμότητα ἐκπέσωμεν , ἀλλ’ ἀκούσωμεν Παύλου λέγοντος · Τὸ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐκκακῆτε 35 · ἀκούσωμεν τοῦ Δεσπότου λέγοντος · Παντὶ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου · καὶ , Γίνεσθε οἰκτίρμονες ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν . Καίτοι πολλὰ εἰπὼν , οὐδαμοῦ τοῦτο τέθεικεν , ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ οἰκτιρμίου μόνον . Οὐδὲν γὰρ ἡμῖς Ἰσοὺς Θεὸς ποιεῖ , ὡς τὸ εὐεργετεῖν . ε’ . Ἀλλ’ οὐδὲν ἀναιδέστερον , φησὶ , πέντητος . Διὰ τί 36 ; παρακαλῶ · ὅτι ἐπιτρύχειν καταδοθῆ ; Βούλει οὖν δεῖξαι , ὅτι ἐκείνων ἡμεῖς ἐσμεν ἀναίσχυντότεροι , καὶ σφόδρα ἀναίδεις ; Ἀναμνησθητὶ μοι νῦν ἐν καιρῷ τῆς νηστείας , ποσάκις τραπέζης παρακειμένης ἐν ἐσπέρας , τὸν 37 ὑπηρετοῦντα οἰκέτην καλέσας , ἵνα σχολαιώτερον βαδίσῃ , πάντα ἀνέτρεψας , λαχτάζων , ὑβρίζων , λοιδορούμενος , ὑπὲρ ἀναβολῆς μόνον μικρᾶς ; [ 405 ] καίτοι σφόδρα εἰδὼς , ὅτι κἀν μὴ ὑβρίσῃς , ἀλλὰ μικροὺν ὑστερον ἀπολαύσῃ τῆς ἐδωδῆς . Εἶτα σαυτὸν μὲν ὑπὲρ τοῦ μηδενὸς ἐκπηριούμενον οὐ καλεῖς ἀναίσχυντον , τὸν δὲ πέντην τὸν ὑπὲρ τῶν μειζόνων δεδιόχτα καὶ τρέμοντα ( οὐδὲ γὰρ περὶ μελλήσεως , ἀλλὰ περὶ λιμοῦ πᾶς ὁ φόβος αὐτοῦ ) , τοῦτον καὶ ἰσαρὸν , καὶ ἀναίδην , καὶ ἀναίσχυντον , καὶ πάντα προσαρρεῖς τὰ αἰσχίστα ; Καὶ πῶς οὐκ ἐχάτης τοῦτο ἀναίσχυντίας ; Ἀλλ’ οὐκ ἐννοοῦμεν ταῦτα · διὰ τοῦτο ἐκείνους ἐπαχθεῖς εἶναι νομίζομεν · ὡς εἰ γε τὰ ἡμέτερα ἐπετάζομεν καὶ παρεβάλλομεν τοῖς ἐκείνων , οὐκ ἂν αὐτοὺς ἐνομίζαμεν εἶναι φορτικούς . Μὴ δὴ γίνω 38 πικρὸς δικαστής . Καὶ γὰρ εἰ πάντων ἁμαρτημάτων τὴς ἀπεργλαγμένος , οὐδὲ οὕτω σοι ἐπέτρεπεν ὁ τοῦ Θεοῦ νόμος ἀκριβῆ γενέσθαι ἐξεταστὴν τῶν ἀλλοτρίων . Εἰ γὰρ ὁ Φαρισαῖος διὰ τοῦτο ἀπώλετο , ποίας τευξόμεθα ἀπολογίας ἡμεῖς ; Εἰ τοὺς 39 κατωρθωκόσιν οὐκ ἐπιτρέπει πικρὸς ἐξετάζειν τὰ ἑτέρων , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἐπταισκότι . Μὴ τοίνυν ὁμοῖ , μὴδὲ ἀπηνεῖς , μὴ 40 ἀστοργοι , μὴ ἀσπονδοι , μὴ θηρίων χείρους ὄντες . Καὶ γὰρ πολλοὺς
Lemmas: ἁμαρτία 30 αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι · ὅσπερ Καμώ ἐκ - 31 ἀλείφω · αὐτός δέ κελεύω κατασφάζω ἀλλήλων καί ὁ προσήκω ἅπας . καίτοι οὗτος ἐναντίος εἰμί , ἀλλά ὅμως εἰς εἷς ἀμφότερος βλέπω τέλος . πάλιν δέ ὁ θεός ὁ μέν Μωϋσῆς , Ἰουδαῖος ἀκούω , λέγω · ἄφες ἐγώ , καί ἐκπεριψῶ ὁ λαός ( εἰμί γάρ καί μή παρίστημι , οὗτος λέγω ὁ Θεός , ἀλλά μέλος αὐτός ἀκούω ὕστερος ) κατά ἴδιος δέ τἀναντία οὗτος αὐτός παραινέω . καί οὗτος Μωϋσῆς ἀναγκάζω ὕστερος ἐκλαλέω , οὗτος λέγω · μή γάρ ἐγώ αὐτός ἐν ταπεινός ἐλαύνω , ὅτι λέγω ἐγώ , Ἀρος 32 αὐτός , ὡς εἄν ἀρή τιμωρέω ὁ θηλάζω εἰς ὁ κόλπος αὐτός ; οὗτος καί ἐν οἰκίον γίγνομαι · καί πολλάκις πατήρ ὁ μέν παιδαγωγός ὁ παῖς ὑβρίζω κατά ἴδιος ἐπιτιμάω λέγω · μή ἐσοτραχῷς , μηδέ σκληρός · ὁ δέ νέος ὁ ἐναντίος λέγω · κἄν ἀδίως ὑβρίζω , φέρω · ἀπό ὁ ἐναντίος ἐν σύ 33 χρήσιμος συνάγω . οὕτως καί Παῦλος , ὁ μέν ὑγιαίνω καί προσαιτέω λέγω · εἰμί εἰς οὖον ἐθέλω ἐργάζομαι , μηδέ ἐσθίω , ἵνα αὐτός εἰς ἔργον ἐμβάλλω · ὁ δέ λαγήνι δύναμαι · σύ δέ ὁ καλός ποιέω μή ἐκκακέω 34 , ἵνα αὐτός εἰς ἐλεημοσύνη ἄγω . οὕτως καί ἡνίκα ὁ ἐκ ἔθνος παρανέω ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος Ἐπιστολή μή ὑψηλοφρονέω κατά ὁ Ἰουδαῖος , καί ὁ αγριειλαιος παράγω εἰς μέσος , καί ἄλλος μέν οὗτος , ἄλλος δέ ἐκεῖνος φαίνω λέγω . μή τοίνυν εἰς ὠμότης ἐκπίπτω , ἀλλά ἀκούω Παῦλος λέγω · ὁ καλός ποιέω μή ἐκκακέω 35 · ἀκούω ὁ δεσπότης λέγω · Πᾶς ὁ αἰτέω σύ δίδωμι · καί , γίγνομαι οἰκτίρμων ὡς ὁ πατήρ σύ . καίτοι πολύς εἶπον , οὐδαμοῦ οὗτος τίθημι , ἀλλά ἐπί ὁ οἰκτιρμίου μόνος . οὐδείς γάρ ἡμεῖς Ἰσοῦς θεός ποιέω , ὡς ὁ εὐεργετέω . εἰ . ἀλλά οὐδείς ἀναιδής , φημί , πέντη . Ζεύς τίς 36 ; παρακαλέω · ὅτι ἐπιτρύχω καταδίδωμι ; βούλομαι οὖν δείκνυμι , ὅτι ἐκεῖνος ἐγώ εἰμί ἀναίσχυντος , καί σφόδρα ἀναιδής ; ἀναμιμνήσκω ἐγώ νῦν ἐν καιρός ὁ νηστεία , ποσάκις τράπεζα παράκειμαι ἐν εἰσπεράω , ὁ 37 ὑπηρετέω οἰκέτης καλέω , ἵνα σχολαῖος βαδίζω , πᾶς ἀνατρέπω , λαχτάζων , ὑβρίζω , λοιδορέω , ὑπέρ ἀναβολή μόνος μικρός ; [ 405 ] καίτοι σφόδρα εἰδοί , ὅτι ἐν μή ὑβρίζω , ἀλλά μικρός ὕστερος ἀπολαύω ὁ ἐδωδή . εἶτα σαυτοῦ μέν ὑπέρ ὁ μηδείς εκπηριουμενω οὖον καλέω ἀναίσχυντος , ὁ δέ πέντη ὁ ὑπέρ ὁ μείζων δείκνυμι καί τρέμω ( οὐδέ γάρ περί μέλλησις , ἀλλά περί λιμός πᾶς ὁ φόβος αὐτός ) , οὗτος καί ἴσαρον , καί ἀναίδην , καί ἀναίσχυντος , καί πᾶς προσαρρεῖς ὁ αίσχιστα ; καί πῶς οὐ ἕκατος οὗτος ἀναισχυντία ; ἀλλά οὐ ἐννοέω οὗτος · διά οὗτος ἐκεῖνος ἐπαχθής εἰμί νομίζω · ὡς εἰμί γε ὁ ἡμέτερος πετάζω καί παραβάλλω ὁ ἐκεῖνος , οὐ εἄν αὐτός νομίζω εἰμί φορτικός . μή δή γίνομαι 38 πικρός δικαστής . καί γάρ εἰμί πᾶς ἁμάρτημα σής ἀπεργλαγμένος , οὐδέ οὗτος σύ ἐπιτρέπω ὁ ὁ Θεός νόμος ἀκριβής γίγνομαι ἐξεταστής ὁ ἀλλότριος . εἰμί γάρ ὁ Φαρισαῖος διά οὗτος ἀπόλλυμι , Ποίας τυγχάνω ἀπολογία ἐγώ ; εἰμί ὁ 39 κατορθόω οὐ ἐπιτρέπω πικρός ἐξετάζω ὁ ἕτερος , πολύς μᾶλλον ὁ πταίω . μή τοίνυν ὁμός , μηδέ ἀπηνής , μή 40 άστοργος , μή ἄσπονδος , μή θηρίον χείρων εἰμί . καί γάρ πολύς