joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0211.1
ῳρισμένης τιμῆς τὸν ἄχραστην ἐνάντιον εἰς τὴν τῆς ἐντολῆς ταύτης ὑπακοήν . Ἐστὶ γὰρ ἀφῆκε , φησί , τοῖς ἀνθρώποις , καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν · εἰ δὲ μὴ ἀφῆτε , οὐδὲ αὐτὸς ὑμῖν ἀφήσει . Διὰ τοῦτο τῶν οὐρανῶν πάλιν καὶ τοῦ Πατρὸς ἐμνημόνευσεν , ὥστε καὶ τούτω τὸν ἄχραστην ἐντρέφαι , εἰς τοιοῦτον πατρὸς ὄν , ἐκπηριουθᾶσαι μέλει , καὶ πρὸς τὸν οὐρανὸν κλίνειν , γιγνόν τι καὶ βιωτικὸν ἔχει φρόνημα . Οὐ γὰρ δὴ χάριτι δεῖ γενέσθαι 22 παιδας μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔργοις . Οὐδὲν 255 δὲ οὕτως ὁμοιοῖ τῷ Θεῷ , ὡς τὸ τοῖς πονηροῖς καὶ τοῖς ἀδικοῦσιν εἶναι συγγνομοινούν · ὥσπερ οὖν καὶ ἔφη διδάξας , ἡνίκα ἔλεγε τὸ 23 τὸν ἥλιον ἀνατέλλειν ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ καθ' ἕκαστον τῶν ῥημάτων κοινὰς κελεύει ποιεῖν τὰς εὐχάς , Πάτερ ἡμῶν , λέγων · καὶ , Γεννηθῆτω τὸ θέλημά σου , ὡς ἐν οὐρανῷ , καὶ ἐπὶ τῆς γῆς · καὶ , Δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον · καὶ , Ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν · καὶ , Μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν · καὶ , Ῥῦσαι ἡμᾶς · πανταχοῦ τῷ πληθυντικῷ ῥήματι τούτω κελεύσων χειροῦσθαι , ἵνα μὴδ ἕνως ὀργῆς πρὸς τὸν πλεῖον κλίνῃ . Πόσῳ δὲ οὖν ἐν οὗν κολάσεως ἀξιοῖ οἱ μετὰ ταῦτα πάντα μὴ μόνον αὐτοῦ 24 μὴ ἀφιέντες , καὶ τὸν Θεὸν ἐπὶ τὴν ἁμαρτίαν τῶν ἐχθρῶν παρακαλοῦντες , καὶ ὥσπερ ἐκ διαμέτρου τινὸς τὸν νόμον τούτον παραβαίνοντες , καὶ ταῦτα αὐτοῦ πάντα ποιούντος καὶ πραγματευομένου , ὥστε μὴ διαστασιάζειν ἡμᾶς πρὸς ἀλλήλους ; Ἐπεὶδὴ γὰρ βίβα πάντων τῶν ἀγαθῶν ἐστιν ἡ ἀγάπη , τὰ λυμαίνοντα αὐτὴν ἀναρῶν 25 , πάντων ἡμᾶς πρὸς ἀλλήλους συνάγει συγχολλῶν . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐκ ἐστιν οὐδεὶς , χᾶν πατὴρ 26 , χᾶν μήτηρ , χᾶν φίλος , χᾶν ὁτιοῦν , δὲ οὕτως ἡμᾶς ἠγάπησεν , ὡς ὁ ποιήσας ἡμᾶς Θεός . Καὶ τοῦτο μάλιστα καὶ ἐξ ὧν εὐεργετεῖ καθ' ἑκάστην ἡμέραν , καὶ ἐξ ὧν ἐπιτάττει δήλον . Εἰ δὲ τὰς λύπας μοι λέγεις , καὶ τὰς ὀδύνας , καὶ τὰ τοῦ βίου χαχά , ἐνὸν τῶν ὅσα αὐτῷ προσχρούεις καθ' ἑκάστην ἡμέραν , καὶ οὐκέτι θαυμάση 27 , χᾶν πλείονα τούτων ἐπελάθη χαχά · ἀλλ' ἂν ἀγαθοῦ τινὸς ἀπολαύσης , τότε καὶ θαυμάση καὶ ἐκπλήγῃ . Νῦν δὲ εἰς μὲν τὰς συμφώρας ὁρῶμεν τὰς ἐπιούσας , τὰ δὲ προσκρούομεν 28 , & καθ' ἑκάστην προσχρούμεν τὴν ἡμέραν , οὐκ ἐννοοῦμεν · διὰ τοῦτο ἀλύομεν . Ὡς εἰγε ἡμᾶς ἡμέρας μόνον μετὰ ἀκριβείας τὰ ἀμαρτήματα ἡμῶν ἐλογιζάμεθα 29 , τότε ἂν ἐγνώμεν χαλῶς , πόσων ἂν εἴημεν 30 ὑπεύθυνοι κακῶν . Καὶ ἵνα τὰ ἄλλα ἀφεῖς τὰ ἰδίᾳ πεπλημμελημένα ἐκάστῳ , καὶ σήμερον εἴπω γινώμενα · καὶ τοιγε οὐχ οἶδα τί ποτε ἕκαστος ἡμῶν ἡμαρτεν · ἀλλ' ὅμως τοσαύτη ἡ περιουσία τῶν πλημμελημάτων , ὡς μηδὲ τὸν ἀκριβῶς ἅπαντα εἰδὼς δύνασθαι καὶ ἐχ τοῦτων εἰλεῖν . Τίς σὺν ἡμῶν 31 οὐχ ἐρράθυμησεν εὐχολῶς ; τίς οὐχ ἀπενοήθη ; τίς οὐχ ἐξενοδόχησε ; τίς οὐ χαχῶς εἶπε τὸν ἀδελφόν , οὐδὲ ἐδῆσε πονηρὰν ἐπιθυμίαν ; οὐχ εἶδεν ἀχολάστους ὀφθαλμοῖς ; οὐχ ἐμνησθὲ μετὰ πάθους ἐχθροῦ , καὶ οἰδαίνειν τὴν καρδίαν ἐποίησεν ; Εἰ δὲ ἐν ἐκκλησίᾳ ὄντες , καὶ ἐν καιρῷ βραχεῖ , τοσοῦτοις ὑπεύθυνοι γεγόναμεν χακοῖς , τίνες ἐσόμεθα ἐξελθόντες ἐντεῦθεν ; εἰ ἐν τῷ ἱερμένῳ τοσαῦτα τὰ χύματα , ὅταν ἐξέλθωμεν εἰς τὸν εὐρὺν τῶν κακῶν , τὴν ἀγορὰν λέγω , καὶ τὰ πολιτικά πράγματα , καὶ τὰς ἐν οἰκίᾳ φροντίδας , ἅρα ἑαυτοὺς γοῦν ἐπιγνώμεν δυνησόμεθα ; Ἄλλ' ὅμως τῆς τῶν τοιούτων καὶ τῆλιχούτων 256 ἁμαρ - 22 γενέσθαι C . 23 ἔλεγε τῷ ἐλέγετο Edh . ἔλεγεν ἀνατέλλειν τὸν ἥλιον E . ἔλεγε ( sic e rasura : prius ἐλέγετο ) τὸν ἥλιον ἀνατέλλει F . 24 ΘΟΙΚΟΝ . Peri τοῦ μὴ κατακελᾶν τοὺς ἐχθρούς , καὶ τοῦ μετὰ φόβου καὶ σεμνότητος καὶ σιγῆς ἐν ἐκκλησίᾳ διαγέιν . A . 25 αὐτοῦ om . A . B . E . F . ἀφέντες Edd . 26 ἀνατοῦ C . D πάντοθεν ἀναρίων transp . F . Μοχ συνάγει omn . C . 27 πατήρ ] add . F Edd . 28 θαυμάσεις bis A . B . Post χαχά sic legitur in A . μάλλον δέ , ὅταν ἐπιωῖ τὰ τοιαῦτα καχά , τότε θαυμάσεις καὶ ἐκπλήγῃ . ἢ δταν ἀγαθοῦ τινὸς ἀπολαύσῃ . Νῦν δέ , κ . τ . λ . 29 προσχρούμενα A . B . Vid . Wyttenbach . ad Plutarch . Mor . Tom . vi . pr . 865 . 30 μόνον ἀμαρτήματα μετὰ ἀκρ . εὐλογ . A . 31 ἐν εἴημεν ] ἐμὲν A . 32 ὁμῶν A . 33 ἡνίκα ] καὶ ἡνίκα E . ὅταν ἡνίκα ἐξελούσθαι αὐτὸν δέη B . ὅταν γὰρ πῶς ἐξελούσθαι · αὐτὸν δέη A . Vid . adnot .
Lemmas: ορισμένος τιμή ὁ ἄχραστην ἐναντάω εἰς ὁ ὁ ἐντολή οὗτος ὑπακοή . εἰμί γάρ ἀφίημι , φημί , ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ πατήρ σύ ὁ οὐράνιος ἀφίημι σύ · εἰμί δέ μή ἀφίημι , οὐδέ αὐτός σύ ἀφίημι . Ζεύς οὗτος ὁ οὐρανός πάλιν καί ὁ πατήρ μνημονεύω , ὥστε καί οὗτος ὁ ἄχραστην ἐντρέφω , εἰς τοιοῦτος πατήρ εἰμί , εκπηριουθεαομαι μέλος , καί πρός ὁ οὐρανός κλίνω , γίγνομαι τίς καί βιωτικός ἔχω φρόνημα . οὖον γάρ δή χάρις δεῖ γίγνομαι 22 παῖς μόνος , ἀλλά καί ὁ ἔργον . οὐδείς 255 δέ οὕτως ὁμοιόω ὁ Θεός , ὡς ὁ ὁ πονηρός καί ὁ ἀδικέω εἰμί συγγνομοινεω · ὥσπερ οὖν καί φημί διδάσκω , ἡνίκα λέγω ὁ 23 ὁ ἥλιος ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός . Ζεύς δέ οὗτος καί κατά ἕκαστος ὁ ῥῆμα κοινός κελεύω ποιέω ὁ εὐχή , πατήρ ἐγώ , λέγω · καί , γεννάω ὁ θέλημα σύ , ὡς ἐν οὐρανός , καί ἐπί ὁ γῆ · καί , δός ἐγώ ὁ ἄρτος · καί , ἄφες ἐγώ ὁ ὀφείλημα ἐγώ · καί , μή εἰσφέρω ἐγώ εἰς πειρασμός · καί , ῥύομαι ἐγώ · πανταχοῦ ὁ πληθυντικός ῥῆμα οὗτος κελεύω χειρόομαι , ἵνα μηδέ ἕνος ὀργή πρός ὁ πλείων κλίνη . πόσος δέ οὖν ἐν ἐν κόλασις ἀξιόω ὁ μετά οὗτος πᾶς μή μόνος αὐτός 24 μή ἀφίημι , καί ὁ θεός ἐπί ὁ ἁμαρτία ὁ ἐχθρός παρακαλέω , καί ὥσπερ ἐκ διάμετρος τις ὁ νόμος οὗτος παραβαίνω , καί οὗτος αὐτός πᾶς ποιέω καί πραγματεύομαι , ὥστε μή διαστασιάζω ἐγώ πρός ἀλλήλων ; ἐπειδή γάρ εβίβα πᾶς ὁ ἀγαθός εἰμί ὁ ἀγάπη , ὁ λυμαίνω αὐτός ἐναίρω 25 , πᾶς ἐγώ πρός ἀλλήλων συνάγω συγχολάω . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς , χήν πατήρ 26 , χήν μήτηρ , χήν φίλος , χήν ὁστισοῦν , δέ οὕτως ἐγώ ἀγαπάω , ὡς ὁ ποιέω ἐγώ Θεός . καί οὗτος μάλιστα καί ἐκ ὅς εὐεργετέω κατά ἕκαστος ἡμέρα , καί ἐκ ὅς ἐπιτάσσω δῆλος . εἰμί δέ ὁ λύπη ἐγώ λέγω , καί ὁ ὀδύνη , καί ὁ ὁ βίος χάχας , ἐν-εἰμί ὁ ὅσος αὐτός προσχρουιος κατά ἕκαστος ἡμέρα , καί οὐκέτι θαυμάζω 27 , χήν πλείων οὗτος πελάθω χάχας · ἀλλά εἄν ἀγαθός τις ἀπολαύω , τότε καί θαυμάζω καί ἐκπλήσσω . νῦν δέ εἰς μέν ὁ συμφώρας ὁράω ὁ ἔπειμι , ὁ δέ προσκρούω 28 , & κατά ἕκαστος προσχρουμην ὁ ἡμέρα , οὐ ἐννοέω · διά οὗτος ἀλύω . ὡς εἰ ἐγώ ἡμέρα μόνος μετά ἀκρίβεια ὁ ἁμάρτημα ἐγώ λογίζομαι 29 , τότε εἄν γιγνώσκω χαλάω , πόσος εἄν εἰμί 30 ὑπεύθυνος κακός . καί ἵνα ὁ ἄλλος ἀφίημι ὁ ἴδιος πλημμελέω ἕκαστος , καί σήμερον εἶπον γινωμένος · καί ὅς οὐ οἶδα τίς ποτός ἕκαστος ἐγώ ἁμαρτάνω · ἀλλά ὅμως τοσοῦτος ὁ περιουσία ὁ πλημμέλημα , ὡς μηδέ ὁ ἀκριβῶς ἅπας εἰδοί δύναμαι καί ἐκ τοῦτις εἴλω . Τῖς σύν ἐγώ 31 οὐ ῥαθυμέω εὐχολῶς ; τίς οὐ ἀπονοέομαι ; τίς οὐ ξενοδοχέω ; τίς οὖον χαῦς εἶπον ὁ ἀδελφός , οὐδέ δήω πονηρός ἐπιθυμία ; οὐ ὁράω ἀκόλαστος ὀφθαλμός ; οὐ μιμνήσκω μετά πάθος ἐχθρός , καί οἰδάνω ὁ Καρδία ποιέω ; εἰμί δέ ἐν ἐκκλησία εἰμί , καί ἐν καιρός βραχύς , τοσοῦτος ὑπεύθυνος γίγνομαι χάσκω , τίς εἰμί ἐξέρχομαι ἐντεῦθεν ; εἰμί ἐν ὁ ἱερμένῳ τοσοῦτος ὁ χύμα , ὅταν ἐξέρχομαι εἰς ὁ εὐρύς ὁ κακός , ὁ ἀγορά λέγω , καί ὁ πολιτικός πρᾶγμα , καί ὁ ἐν οἰκίον φροντίς , ἄρα ἑαυτοῦ γοῦν ἐπιγιγνώσκω δύναμαι ; ἄλλος ὅμως ὁ ὁ τοιοῦτος καί τηλιχοω 256 ἦμαρ - 22 γίγνομαι C . 23 λέγω ὁ λέγω Edh . λέγω ἀνατέλλω ὁ ἥλιος E . λέγω ( sic e rasura : prius λέγω ) ὁ ἥλιος ἀνατέλλω F . 24 ΟΘ . Peri ὁ μή κατακαλέω ὁ ἐχθρός , καί ὁ μετά φόβος καί σεμνότης καί σιγή ἐν ἐκκλησία διάγω . A . 25 αὐτός om . A . B . E . F . ἀφίημι Edd . 26 ἀνατίθημι C . D πάντοθεν ανάριος transp . F . Μοχ συνάγω omn . C . 27 πατήρ ] add . F Edd . 28 θαυμάζω bis A . B . Post χάχας sic legitur in A . μάλλον δέ , ὅταν ἐπιωῖ ὁ τοιοῦτος καχά , τότε θαυμάζω καί ἐκπλήσσω . ἢ δ ἀγαθός τις ἀπολαύω . νῦν δέ , Κ . τ . λ . 29 προσχρουμην A . B . Vid . Wyttenbach . ad Plutarch . Mor . Tom . vi . pr . 865 . 30 μόνος ἁμάρτημα μετά ακρ . εὐλογ . A . 31 ἐν εἰμί ] εἰμί A . 32 ὁμός A . 33 ἡνίκα ] καί ἡνίκα E . ὅταν ἡνίκα ἐξέρχομαι αὐτός δήω B . ὅταν γάρ πῶς ἐξέρχομαι · αὐτός δήω A . Vid . adnot .