joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0244.4
τῆς παρακοῆς · ἐπὶ δὲ τῆς παραβολῆς τοῦ Εὐαγγελίου , ἵνα δείξῃ ὅτι ὠφελὸν τοῦτο ποιῆσαι καὶ ἐντραπῆναι τῶν υἱῶν · ἐνταῦθα δὲ , καὶ ἵνα μὴ περιεργάζωνται , μὴ πολυπραγμονοῦσι πάλιν , καὶ ἵνα δείξῃ τὸ πᾶντων καὶ πολυτίμων . Καὶ ὅρα πῶς ἡ ἀγνοίας ἐνδεικτικὸν τὸ ῥῆμα , εἶγε καὶ τὸν καθισταμένον ἀγνοεῖ . Μακάριός μὲν γὰρ αὐτὸν · Μακάριός γάρ , φησίν , ὁ δοῦλός ἐκεῖνος · οὐ λέγει δὲ , τίς ἐστιν οὗτος . Τίς γὰρ ἐστι , φησίν , ἄρα , ὃν καταστήσει ὁ κύριος αὐτοῦ ; καὶ , Μακάριός ὁ εὕρισαι ποιοῦντα οὕτως . Ταῦτα δὲ οὐ περὶ χρημάτων εἴρηται μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ λόγου , καὶ περὶ δυνάμεως , καὶ περὶ χαρισμάτων 32 , καὶ περὶ πάσης οἰκονομίας , ἢ ; 33 ἕκαστος ἐνεχειμάσθη . Αὐτὴ καὶ πρὸς τοὺς ἄρχοντας τοὺς πολιτικούς ἀρμόσειεν ἂν ἡ παραβολή . Ἐκαστῶ γὰρ οἱ ἔχει πρὸς τὴν κοινὴν συμφέρον ἀποχειρήσθαι ἀεὶ Κἂν σοφίαν ἔχῃ , κἂν ἀρχήν , κἂν πλοῦτον , κἂν δύναμιν , μὴ ἐπὶ βλάβῃ τῶν συνδούλων , μηδὲ ἐπ’ ἀπωλείᾳ ἑαυτοῦ . Διὰ δὲ τοῦτο ἀμφότερα ἀπατεῖται περ’ αὐτοῦ , φρόνησιν καὶ πίστιν . Καὶ γὰρ ἡ ἁμαρτία ἀπὸ ἀνοδίας γίνεται . Πιστὸν μὲν οὖν αὐτὸν φησίν , ὅτι οὐδὲν ἐνοσφίσσατο , ἀλλὰ παρανόησεν τῶν 34 δεσποτικῶν εἰκὴν καὶ μάτην · φρόνιμον δὲ , ὅτι ἐγνῶ πρὸς τὸ δέον οἰκονομῆσαι τὰ δοθέντα . Καὶ γὰρ ἀμφοτέρων ἡμῖν χρεία , καὶ τοῦ μὴ νοσφίσασθαι τὰ δεσποτικά , καὶ τοῦ εἰς δέον οἰκονομεῖν . Ἄν δὲ ὀλιγωρῶν αὐτῷ , τὸ ἕτερον χωλεύει . Ἄν τε γὰρ πιστὸς ἢ καὶ μὴ κλέπτης , ἀπολλύῃ 35 δὲ καὶ εἰς μηδὲν προσήκον δαπανᾷ , μέγα τὸ ἔγκλημα · ἂν τε εἰδὴ καλῶς οἰκονομεῖν , νοσφίζεται δὲ , πάλιν οὐχ ἡ τυχοῦσα κατηγορία . Ἀκούσωμεν καὶ οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες ταῦτα . Οὐ γὰρ διδασκάλους διδάξατε μόνον 36 , ἀλλὰ καὶ τοὺς πλουτοῦντας . Ἐκτὲρε γὰρ ἐνεπιστεύθησαν πλοῦτον · τὸν μὲν ἀναγκαιότερον , οἱ διδάσκοντες · τὸν δὲ ἐλάττον , ὑμεῖς . Ὅταν οὖν τῶν διδασκόντων ἀκοριζόντων τὰ μείζω , ὑμεῖς 37 ἐπὶ τοῖς ἐλάττοσι βεβήλησθε τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπιδείκνυσθαι , μᾶλλον δὲ οὐδὲ μεγαλοψυχίαν , ἀλλ’ εὐγνωμοσύνην · ( τὰ γὰρ ἀλλότρια ἴδισθε 38 ) ποῖα ἔσται ἀπολογία ; Ἄλλὰ τίς , πρὸ τῆς κολάσεως τῶν τὰ ἐναντία ποιοῦντων , τὴν τιμὴν τοῦ εὐδοκιμοῦντος ἀκούσωμεν . Ἄμην γὰρ λέγω ὑμῖν , ἐπὶ πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν . Τί ταύτης ἰσχύ γένους ; ἂν τῆς τιμῆς ; ποῖος τῆς ραστήσαι δυνησεται λόγος τὴν ἀξίαν , τὴν μακαριότητα , ὅταν ὁ τῶν οὐρανῶν Βασιλεὺς , [ 746 ] καὶ τὰ πάντα ἐγνῶ , ἀνθρώπων ἐπὶ πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καθίστη μὴλλῃ ; Διὸ καὶ φρόνιμον αὐτὸν καλεῖ , ὅτι ἐγνῶ μὴ τῶν μικρῶν τὰ μεγάλα προέσθαι , ἀλλὰ σωφρονήσας 39 ἐνταῦθα , τῶν οὐρανῶν ἔτυχεν .
Lemmas: ὁ παρακοή · ἐπί δέ ὁ παραβολή ὁ Εὐαγγέλιος , ἵνα δείκνυμι ὅτι ὀφείλω οὗτος ποιέω καί ἐντρέπω ὁ υἱός · ἐνταῦθα δέ , καί ἵνα μή περιεργάζομαι , μή πολυπραγμονέω πάλιν , καί ἵνα δείκνυμι ὁ πᾶς καί πολύτιμος . καί ὁράω πῶς ὁ ἄγνοια ἐνδεικτικός ὁ ῥῆμα , εἰμί καί ὁ καθίστημι ἀγνοέω . Μακάριος μέν γάρ αὐτός · Μακάριος γάρ , φημί , ὁ δοῦλος ἐκεῖνος · οὖον λέγω δέ , τίς εἰμί οὗτος . Τῖς γάρ εἰμί , φημί , ἄρα , ὅς καθίστημι ὁ κύριος αὐτός ; καί , Μακάριος ὁ εὑρίσκω ποιέω οὕτως . οὗτος δέ οὖον περί χρῆμα εἴρω μόνος , ἀλλά καί περί λόγος , καί περί δύναμις , καί περί χάρισμα 32 , καί περί πᾶς οἰκονομία , ἢ ; 33 ἕκαστος ἐγχειμάζω . αὐτός καί πρός ὁ ἄρχω ὁ πολιτικός ἁρμόζω εἄν ὁ παραβολή . ἕκαστος γάρ ὁ ἔχω πρός ὁ κοινός συμφέρω ἀποχειρήσθαι ἀεί κἀν σοφία ἔχω , κἀν ἀρχή , κἀν πλοῦτος , κἀν δύναμις , μή ἐπί βλάβη ὁ σύνδουλος , μηδέ ἐπί ἀπώλεια ἑαυτοῦ . Ζεύς δέ οὗτος ἀμφότερος ἀπατάω περί αὐτός , φρόνησις καί πίστις . καί γάρ ὁ ἁμαρτία ἀπό ἀνοδία γίγνομαι . πιστόν μέν οὖν αὐτός φημί , ὅτι οὐδείς νοσφίζομαι , ἀλλά παρανοώ ὁ 34 δεσποτικός εἰκή καί μάτην · Φρόνιμον δέ , ὅτι γιγνώσκω πρός ὁ δήω οἰκονομέω ὁ δίδωμι . καί γάρ ἀμφότερος ἐγώ χρεία , καί ὁ μή νοσφίζω ὁ δεσποτικός , καί ὁ εἰς δήω οἰκονομέω . ἄν δέ ὀλιγωρέω αὐτός , ὁ ἕτερος χωλεύω . ἄν τε γάρ πιστός ἢ καί μή κλέπτης , ἀπόλλυμι 35 δέ καί εἰς μηδείς προσήκω δαπανάω , μέγας ὁ ἔγκλημα · εἄν τε εἰδή καλῶς οἰκονομέω , νοσφίζω δέ , πάλιν οὐ ὁ τυγχάνω κατηγορία . ἀκούω καί ὁ ὁ χρῆμα ἔχω οὗτος . οὖον γάρ διδάσκαλος διδάσκω μόνος 36 , ἀλλά καί ὁ πλουτέω . Ἐκτὲρε γάρ ἐμπιστεύω πλοῦτος · ὁ μέν ἀναγκαῖος , ὁ διδάσκω · ὁ δέ ἐλάσσων , σύ . ὅταν οὖν ὁ διδάσκω ἀκοριζόντων ὁ μείζων , σύ 37 ἐπί ὁ μικρός βάλλω ὁ μεγαλοψυχία ἐπιδείκνυμι , μᾶλλον δέ οὐδέ μεγαλοψυχία , ἀλλά εὐγνωμοσύνη · ( ὁ γάρ ἀλλότριος ὁράω 38 ) ποῖος εἰμί ἀπολογία ; ἀλλά τίς , πρό ὁ κόλασις ὁ ὁ ἐναντίος ποιέω , ὁ τιμή ὁ εὐδοκιμέω ἀκούω . Ἄμη γάρ λέγω σύ , ἐπί πᾶς ὁ ὑπάρχω αὐτός καθίστημι αὐτός . τις οὗτος ἰσχύς γένος ; εἄν ὁ τιμή ; ποῖος ὁ ῥαίνω δύναμαι λόγος ὁ ἄξιος , ὁ μακαριότης , ὅταν ὁ ὁ οὐρανός Βασιλεύς , [ 746 ] καί ὁ πᾶς γιγνώσκω , ἄνθρωπος ἐπί πᾶς ὁ ὑπάρχω αὐτός καθίστημι μέλλω ; Διὸ καί Φρόνιμον αὐτός καλέω , ὅτι γιγνώσκω μή ὁ μικρός ὁ μέγας προΐημι , ἀλλά σωφρονέω 39 ἐνταῦθα , ὁ οὐρανός τυγχάνω .