joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0236.2
β’ . Ὦρῆς πῶς αὐτὰ αἱ δύο ἐντολαὶ καὶ κούφαι καὶ μεγάλων αἰτία ἀγαθῶν τοῖς πειθομένοις , ὡςπερ οὖν καὶ κακῶν τοῖς μὴ προσέχουσιν ; Ὦ τε γὰρ ἀφιεῖς τῷ πλησίον , ἑαυτὸν πρὸ ἑκείνου τῶν ἐγκλημάτων ἀπήλλαξεν , οὐδὲν κακῶν · δὲ μετὰ εὐθύς καὶ συγγνώμην τὰ πεπλημμελημένα ἐτέρους ἐξετάσας , πολὺν ἑαυτῷ τῆς συγγνώμης τὸν ἔρανον ἀπὸ τῆς ὑψῶ προσέθηκε . Τί οὖν ; ἂν πορνεύῃ , φησί , μὴ ἐπὶ τοῦ κακῶν τὴν πορνεία , μηδὲ διορθώσωμαι 63 τὸν ἀσελγαίνοντα ; Διόρθωσον μὲν , ἀλλὰ μὴ ὡς πολέμιος , μηδὲ ὡς ἐχθρὸς ἀπαιτῶν δίκην , ἀλλ’ ὡς ἰατρὸς φάρμακα κατασκευάζων . Οὐδὲ γὰρ εἶπε , μὴ παῦσιν ἁμαρτάνοντα , ἀλλ’ , μὴ κρίνεις · τοῦτο ἐστι , μὴ πικρὸς γίνου δικαστής . Ἄλλως δὲ οὐδὲ 64 περὶ τῶν μεγάλων καὶ ἀπηγορευμένων , ὡςπερ ἔφη εἰπὼν , ἀλλὰ περὶ τῶν οὐδὲ δοκούντων εἶναι πλημμελημάτων τοῦτο εἴρηται . Διὸ καὶ ἔλεγε · Τί βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου ; Καὶ γὰρ πολλοὶ νῦν 65 τοῦτο ποιοῦσι · πᾶν ἴδωσι μοναχῶν περιττον ἱμάτιον ἔχοντα , τὸν νόμον αὐτῷ προβάλλονται · τὸν δεσποτικόν , αὐτοὶ μυρία ἀρπάζοντες καὶ καθ’ [ 286 ] ἑκάστην πλεονεκτοῦντες τὴν ἡμέραν · κδὲν ἰδῶσι διαθεσίςτρας τροφῆς ἀπολαύοντας , πικροὶ γίνονται καὶ ἡμέραν αὐτοῖ μεδόντες καὶ κραπαλῶντες , οὐκ εἰδότες ὅτι μετὰ τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων μεῖζον ἑαυτοῖς ἐντεῦθεν συνάγουσι τὸ πῦρ , καὶ πάσης ἑαυτοῖς ἀποστεροῦσι ἀπολογίας 67 . Ὦτι μὲν γὰρ δεῖ μετὰ ἀχριδείας ἐξετάζειν τὰ σά , σὺ πρῶτος νόμον ἔθηκας , οὕτω τοῖς τοῦ πλησίου διδάκτας . Μὴ τοίνυν βαρὺ νόμιζε εἶναι , εἰ καὶ αὐτὸς μελεῖς τοιαύτας ὑπὲν εὐθύναις . Ὦποκριντά , ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου . Ἐνταῦθα τὴν ὀργὴν ἐνδείξασθαι βούλεται · τὴν πολλήν , ἣν ἔχει πρὸς τοὺς τὰ τοιαῦτα ποιούσας . Καὶ γὰρ ὅπουπερ ἂν βο·ληθῇ δεῖξαι τὸ ἁμάρτημα μέγα ἂν , καὶ πολλὴν τὴν ἐπ’ αὐτῷ κολασιν καὶ ὀργὴν , ἀπὸ ὑβρεως ἄρχεται . Ὦσπερ οὖν καὶ πρὸς ἐκεῖνον τὸν τὰ ἐκπτων δηνάμια ἀπαιτοῦντα ἀγανακτῶν ἔλεγε · Πονηρὲ δοῦλε , πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκεῖνην ἀφῆκά σοι · οὕτω καὶ ἐνταῦθα , Ὦποκριντά . Οὐ γὰρ κηδεμονίας ἢ τοιαύτη ψήφος , ἀλλὰ μισανθρωπίας ἐστί · καὶ προσωπεῖον μὲν φιληθρωπίας προβάλλεται , ἔργον δὲ ἐσχάτης πονηρίας πληροῖ , ὀνειδὴ περιττὰ καὶ ἐγκλήματα προστιθόμενος τοῖς πλησίον , καὶ
Lemmas: βε . Ὥρα πῶς αὐτός ὁ δύο ἐντολή καί κοῦφος καί μέγας αἰτία ἀγαθός ὁ πείθω , ὡς οὖν καί κακός ὁ μή προσέχω ; ὦ τε γάρ ἀφίημι ὁ πλησίος , ἑαυτοῦ πρό ἑκεῖνος ὁ ἔγκλημα ἀπαλλάσσω , οὐδείς κακός · δέ μετά εὐθύς καί συγγνώμη ὁ πλημμελέω ἕτερος ἐξετάζω , πολύς ἑαυτοῦ ὁ συγγνώμη ὁ ἔρανος ἀπό ὁ ὑψόω προστίθημι . τις οὖν ; εἄν πορνεύω , φημί , μή ἐπί ὁ κακός ὁ πορνεία , μηδέ διορθόω 63 ὁ ἀσελγαίνω ; διορθόω μέν , ἀλλά μή ὡς πολέμιος , μηδέ ὡς ἐχθρός ἀπαιτέω δίκη , ἀλλά ὡς ἰατρός φάρμακον κατασκευάζω . οὐδέ γάρ εἶπον , μή παῦσις ἁμαρτάνω , ἀλλά , μή κρίνω · οὗτος εἰμί , μή πικρός γίγνομαι δικαστής . ἄλλος δέ οὐδέ 64 περί ὁ μέγας καί ἀπαγορεύω , ὡς φημί εἶπον , ἀλλά περί ὁ οὐδέ δοκέω εἰμί πλημμέλημα οὗτος εἴρω . Διὸ καί λέγω · τις βλέπω ὁ κάρφος ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός σύ ; καί γάρ πολύς νῦν 65 οὗτος ποιέω · πᾶς ὁράω μοναχός περισσός ἱμάτιον ἔχω , ὁ νόμος αὐτός προβάλλω · ὁ δεσποτικός , αὐτός μυρίος ἀρπάζω καί κατά [ 286 ] ἕκαστος πλεονεκτέω ὁ ἡμέρα · κδέʹ ὁράω διαθεσίςτρας τροφή ἀπολαύω , πικρός γίγνομαι καί ἡμέρα αὐτός μέδων καί κραπαλῶντες , οὐ οἶδα ὅτι μετά ὁ οἰκέω ἁμάρτημα μείζων ἑαυτοῦ ἐντεῦθεν συνάγω ὁ πῦρ , καί πᾶς ἑαυτοῦ ἀποστερέω ἀπολογία 67 . οὖς μέν γάρ δεῖ μετά ἀχριδείας ἐξετάζω ὁ σός , σύ πρῶτος νόμος τίθημι , οὗτος ὁ ὁ πλησίος διδακτός . μή τοίνυν βαρύς νομίζω εἰμί , εἰμί καί αὐτός μέλω τοιοῦτος ΥΠΕΝ εὐθύνω . ωποκριειντα , ἐκβάλλω πρῶτος ὁ δοκός ἐκ ὁ ὀφθαλμός σύ . ἐνταῦθα ὁ ὀργή ἐνδείκνυμι βούλομαι · ὁ πολύς , ὅς ἔχω πρός ὁ ὁ τοιοῦτος ποιέω . καί γάρ ὅπου εἄν ἀβολέω δείκνυμι ὁ ἁμάρτημα μέγας εἄν , καί πολύς ὁ ἐπί αὐτός κόλασις καί ὀργή , ἀπό ὕβρις ἄρχω . ὥσπερ οὖν καί πρός ἐκεῖνος ὁ ὁ ἐκπέτομαι δηνάμια ἀπαιτέω ἀγανακτέω λέγω · πονηρός δοῦλος , πᾶς ὁ ὀφειλή ἐκεῖνος ἀφίημι σύ · οὗτος καί ἐνταῦθα , ωποκριειντα . οὖον γάρ κηδεμονία ἢ τοιοῦτος ψήφος , ἀλλά μισανθρωπία εἰμί · καί προσωπεῖον μέν φιληθρωπίας προβάλλω , ἔργον δέ ἔσχατος πονηρία πληρόω , ὄνειδος περισσός καί ἔγκλημα προστίθω ὁ πλησίος , καί