joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0015.3
α᾽ . Τί τὸ μέσον ταύτης καὶ τῆς πρὸ ταύτης4 παραβο-λῆς ; Ἐκεῖ τοὺς μηδὲ ὅλως προσεσχηκότας αὐτῷ φησιν , ἀλλ᾽ ἀποπληδισαντας καὶ τὸν σπόρον προειμένους5 ἐν-ταῦθα δὲ , τῶν ἀρετικῶν λέγει τὰ συστήματα . Ἴνα γὰρ μηδὲ τοῦτο τοὺς μαθητὰς θορυβῇ6 , καὶ τοῦτο προλέγει , μετὰ τὸ διδάξαι αὐτοὺς διατὶ ἐν παραβολαῖς λαλεῖ . Ἐκεῖνη μὲν οὖν7 ἡ παραβολὴ φησιν , ὅτι οὐκ ἐδέξαντο αὐτὴν δὲ , ὅτι καὶ8 φόβους ἐδέξαντο . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο τῆς τοῦ διαβόλου μεθοδείας , τῇ ἀληθείᾳ ἀεὶ παρεισάγειν τὴν πλάνην , πολλὰ ἐπιχρώννυς9 αὐτῇ καὶ ὁμοιώματα , ὥστε εὐχολῶς κλέψει τοὺς εὐεσταθμῶτους . Διὰ τοῦτο οὐχ ἄλλο τι σπέρμα , ἀλλὰ ζιζάνια καλεῖ , ὅ10 τὰ τὰ τὴν ὁμοίαν ὁμοίως πῶς τῷ σίτῳ . Εἶτα λέγει [ 481 ] καὶ τὸν τρά-πον τῆς ἐπιβολῆς . Ἐν γὰρ τῷ καθεύδειν τοὺς ἀνθρώ-πους , φησίν . Οὐ μικρὸν τοῖς ἀρχοῦσιν ἐντεῦθεν ἐπι-κρεμεῖ11 τὸν κίνδυνον , τοῖς μάλιστα τῆς ἀρούρας τὴν φυλακὴν ἐμπεπιστευμένοις · οὐ τοῖς ἀρχοῦσι δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀρχομένοις . Δεῖξυσι δὲ καὶ τὴν πλάνην μετὰ τὴν ἀλήθειαν οὖσαν · ὅπερ καὶ ἡ τῶν πραγμάτων ἔκδασις μαρτυρεῖ . Καὶ γὰρ μετὰ τοὺς προφήτας , οἱ ψευδοπροφῆται12 καὶ μετὰ τοὺς ἀποστόλους , οἱ ψευδο-ἀπόστολοι · καὶ μετὰ τὸν Χριστὸν ὁ ἀντίχριστος . Ἄν γὰρ μὴ ἴδῃ τί μιμήσηται ὁ διάβολος , ἢ τίσιν ἐπιδοῦ-λεύσῃ13 , οὔτε ἐπιχειρεῖ , οὔτε οἶδε . Καὶ νῦν τοίνυν , ἐπειδὴ εἶδεν14 , ὅτι ὁ μὲν ἐποίησεν ἐκατὸν ὁ δὲ ἐξή-κοντα , ὁ δὲ τριάκοντα , ἀλλ᾽ ἡν ἐργεται λοιπὸν ὁδόν . Ἐπεὶ γὰρ ἀρπάσαι οὐκ ἠδυνήθη τὸ ρίζωθὲν , οὐδὲ ἀπονίψαι , οὐδὲ κατακαῦσαι , δι᾽ ἑτέρας ἀπάτης ἐπιβουλεύει , παρε-μβάλλων τὰ παρ᾽15 ἑαυτοῦ . Καὶ τί διαφέρουσιν οἱ καθεύδοντες , φησίν , τῶν τὴν ὁδὸν μιμουμένων ; Ὅτι ἕκεί-νωδὲς ἦτοσαν · οὐδὲ γὰρ ριζωθῆναι ἄρξεν · ἕνταῦθα δὲ πλείονος ἐδέθη τῆς μηχανῆς . Ταῦτα δὲ λέγει ὁ Χρι-στός , παιδεύων ἡμᾶς διαπαντὸς ἐγρηγορέναι . Κἂν γὰρ ἐνέδρας διαφυγὼς τὰς βλάβας , φησίν , ἔστι καὶ ἑτέρα βλάβη . Ὡσπερ γὰρ ἔχει διὰ τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς πέτρας καὶ τῶν ἀκανθῶν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα διὰ τοῦ ὑπνοῦ ἡ ἀπώλεια γίνεται · ὥστε διηνεκῶς φυλακὴ δεῖ . Διὸ καὶ εἶπεν · Ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος , οὗτος σωθήσεται . Τοιούτων τὶ γέγονε καὶ παρὰ τὴν ἀρχὴν . Πολλοὶ γοῦν τῶν προεστῶτων πονηροῖς εἰσάγοντες ἄνδρας ἐν ταῖς ἐκκλη-σίαις , αἱρεσιάρχας κρυπτομένους , πολλὴν εὐχολίαν τῇ τοιαύτῃ παρέσχον ἐπιβολῇ . Οὐδὲ γὰρ πᾶσιν δεῖ τὸ δια-βόλῳ λοιπὸν , ὅταν ἐκείνοις εἰς μέσον φυτεύσῃ . Καὶ πῶς δυνάτω μὴ καθεύδειν ; φησίν . Τὸν μὲν οὖν φυσικὸν ὕπνον , οὐ δυνατὸν · τὸν δὲ τῆς προαιρέσεως , δυνατὸν . Διὸ καὶ Παῦλος εἶπε · Γρηγορεῖτε , στήκετε ἐν τῇ πί-στει . Εἶτα δείκνυσι καὶ περιττὸν τὸ πρᾶγμα , οὐχὶ βλα-θερὸν μόνον . Μετὰ γὰρ τὸ γεωργηθῆναι τὴν ἀρούραν , καὶ μὴ χρήσιμον εἶναι μηδενός , τότε ἐπιστρέφει οὕτως · καθάπερ καὶ οἱ αἱρετικοὶ ποιοῦσιν , οἱ16 δι᾽ οὐδὲν ἕτερον ἢ διὰ κενοδοξίαν ἐμβάλλουσι τὸν ἑαυτῶν ἰλὺν . Οὐχ ἐντεῦθεν
Lemmas: ὅς . τις ὁ μέσος οὗτος καί ὁ πρό ταύτης4 παραβολή ; ἐκεῖ ὁ μηδέ ὅλως προσέχω αὐτός φημί , ἀλλά ἀποπληδισαντας καί ὁ σπόρος προΐημι ἐνταῦθα δέ , ὁ αρετικως λέγω ὁ σύστημα . ἵνα γάρ μηδέ οὗτος ὁ μαθητής θορυβέω , καί οὗτος προλέγω , μετά ὁ διδάσκω αὐτός διατί ἐν παραβολή λαλέω . ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ παραβολή φημί , ὅτι οὐ δέχομαι αὐτός δέ , ὅτι καία φόβος δέχομαι . καί γάρ καί οὗτος ὁ ὁ διάβολος μεθοδεία , ὁ ἀλήθεια ἀεί παρεισάγω ὁ πλάνη , πολύς ἐπιχρώννυμι αὐτός καί ὁμοίωμα , ὥστε εὐχολῶς κλέπτω ὁ εὐεσταθμῶτους . Ζεύς οὗτος οὐ ἄλλος τίς σπέρμα , ἀλλά ζιζάνιον καλέω , ὅς ὁ ὁ ὁ ὅμοιος ὁμοίως πῶς ὁ σῖτος . εἶτα λέγω [ 481 ] καί ὁ τρέπω ὁ ἐπιβολεύς . ἐν γάρ ὁ καθεύδω ὁ ἄνθρωπος , φημί . οὖον μικρός ὁ ἄρχω ἐντεῦθεν ἐπικρεμής ὁ κίνδυνος , ὁ μάλιστα ὁ ἄρουρα ὁ φυλακή ἐμπιστεύω · οὖον ὁ ἄρχω δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄρχω . δειξυσις δέ καί ὁ πλάνη μετά ὁ ἀλήθεια εἰμί · ὅσπερ καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἔκδασις μαρτυρέω . καί γάρ μετά ὁ προφήτης , ὁ ψευδοπροφήτης καί μετά ὁ ἀπόστολος , ὁ ψευδοαπόστολος · καί μετά ὁ Χριστός ὁ ἀντίχριστος . ἄν γάρ μή ὁράω τίς μιμέομαι ὁ διάβολος , ἢ τίσις ἐπιδουλεύω , οὔτε ἐπιχειρέω , οὔτε οἶδα . καί νῦν τοίνυν , ἐπεί εἶδος , ὅτι ὁ μέν ποιέω ἑκατόν ὁ δέ ἐξίημι , ὁ δέ τριάκοντα , ἀλλά ἐάν ἔργω λοιπός ὁδός . ἐπεί γάρ ἁρπάζω οὐ δύναμαι ὁ ῥιζόω , οὐδέ ἀπονίζω , οὐδέ κατακαίω , διά ἕτερος ἀπάτη ἐπιβουλεύω , παρεμβάλλω ὁ παρά ἑαυτοῦ . καί τίς διαφέρω ὁ καθεύδω , φημί , ὁ ὁ ὁδός μιμέομαι ; ὅτι2 ἕκεί-νωδὲς αἰτέω · οὐδέ γάρ ῥιζόω ἄρχω · ἐνταῦθα δέ πλείων δήω ὁ μηχανή . οὗτος δέ λέγω ὁ Χριστός , παιδεύω ἐγώ διαπαντός ἐγείρω . κἀν γάρ ἐνέδρα διαφεύγω ὁ βλάβη , φημί , εἰμί καί ἕτερος βλάβη . ὡς γάρ ἔχω διά ὁ ὁδός καί ὁ πέτρα καί ὁ ἄκανθα , οὗτος καί ἐνταῦθα διά ὁ ὑπνόω ὁ ἀπώλεια γίγνομαι · ὥστε διηνεκής φυλακή δεῖ . Διὸ καί εἶπον · ὁ δέ ὑπομένω εἰς τέλος , οὗτος σῴζω . τοιοῦτος τίς γίγνομαι καί παρά ὁ ἀρχή . πολλός γοῦν ὁ προίστημι πονηρός εἰσάγω ἀνήρ ἐν ὁ ἐκκλησία , αἱρεσιάρχης κρύπτω , πολύς εὐκολία ὁ τοιοῦτος παρέχω ἐπιβολή . οὐδέ γάρ πᾶς δεῖ ὁ διάβολος λοιπός , ὅταν ἐκεῖνος εἰς μέσος φυτεύω . καί πῶς δύο μή καθεύδω ; φημί . ὁ μέν οὖν φυσικός ὕπνος , οὖον δυνατός · ὁ δέ ὁ προαίρεσις , δυνατός . Διὸ καί Παῦλος εἶπον · γρηγορέω , στήκω ἐν ὁ πίπτω . εἶτα δείκνυμι καί περισσός ὁ πρᾶγμα , οὐ βλα-θερὸν μόνος . μετά γάρ ὁ γεωργέω ὁ ἄρουρα , καί μή χρήσιμος εἰμί μηδείς , τότε ἐπιστρέφω οὕτως · καθάπερ καί ὁ αἱρετικός ποιέω , εἰμί διά οὐδείς ἕτερος ἢ διά κενοδοξία ἐμβάλλω ὁ ἑαυτοῦ ἰλύς . οὐχ ἐντεῦθεν