joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0264.1
αὐτοῖς αὐτὴ ἡ 30 διάνοια · " Ἡκουον τοῦ διδασκάλου λέγοντος , " Ελεον θέλω , καὶ οὐ θυσίαν , καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἐγκωμίζοντος , ὅτι τὰ βαρύτερα ἠρίσαν , τὴν χρείαν καὶ τὸν ἕλεον καὶ τὴν πίστιν , καὶ πολλὰ ἐν τῷ βρὶ περὶ ἐλεημοσύνης διαλεχθέντος · καὶ ἀπὸ τούτων συνειλοζοντο 31 πρὸς ἑαυτοὺς καὶ ἐνενόουν , ὅτι εἰ ὀλοκαυτώματα οὐ προσίεται , οὐδὲ τὴν παλαιὰν λατρείαν , πολλῷ μᾶλλον τοῦ ἑλαίου τὴν χρείαν 32 . " Αλλ' οὕτω μὲν 33 οὕτως ἐνόμιζον · ὁ δὲ τὴν διάνοιαν αὐτῶν ὁρῶν , ἀφρίσεν . Καὶ γὰρ πολλῇ ἡ εὐλάβεια ἦν , καὶ ἅπατος ἡ σπουδή · διὸ καὶ σφόδρα συγκαταβαίνων , συνεχώρησε καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ χυθῆναι 34 τὸ ἔλαιον . Εἰ γὰρ ἄνθρωπος γενέσθαι , καὶ κυοφορηθῆναι , καὶ γαλακτοτροφηθῆναι οὐ παρητήσατο , τί θαυμάζεις εἰ τοῦτο οὐ διακρινεῖται ; " Ὅπερ γὰρ ὁ Πάτηρ αὐτοῦ κνίσης ἠγάπησεν καὶ κατηνοῦ , οὕτω καὶ αὐτὸς τῆς πόρνης , ὅπερ ἔφησιν εἰπὼν , τὴν αὐτὴν · διάνοιαν ἀποδεχόμενος . Καὶ γὰρ ὁ 35 Ἰακὼβ στήλην ἤρμεψε τῷ Θεῷ , καὶ εἰ ταῖς θυσίαις ἑλαίου προσέθηκε , καὶ οἱ ἱερεῖς μύρω χρίοντο . " Αλλ' ὁ μαθητὴν τὴν γυνἰκα αὐτῆς οὐκ εἰδὼς , ἀκάρπως ἐκμέμφετο , καὶ δι' ὧν ἐνεκάλουν , δεῖκνύνουσι τῆς γυναικὸς τὴν φιλοτιμίαν . Εἰπόντες γὰρ , ὅτι " Ἡδύνατο 36 τριακοσίων δηναρίων πραθῆναι , ἔδειξαν ὅσον ἀνάλυσεν εἰς τὸ μύρον αὐτῇ , καὶ δῆλον ἐπεδείξατο τὴν μεγαλοψυχίαν . Διὸ καὶ ἐπέτιμα αὐτοῖς , λέγων · Τί κόπους παρέχετε τῇ γυναικί ; Καὶ λογισμὸν προστίθησι , βουλόμενος αὐτοὺς πάλιν ἀναμνήσαι τοῦ πάθους · Εἰς τὸν ἐνταφιασμὸν μου γὰρ , φησίν , εἰσίν . Καὶ ἕτερον λογισμὸν 37 · Τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ' ἑαυτῶν , ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε · καὶ , " Ὅπου ἂν κηρυχθῇ [ 767 ] τὸ εὐαγγέλιον 38 , λαληθήσεται καὶ ὁ ἐποίησεν αὐτὴ . Εἰδὲς πῶς πάλιν τὴν εἰς τὰ ἔθνη ἔξοδον προαναφώνει , καὶ ταύτῃ παραμυθούμενος αὐτοὺς ὑπὲρ τοῦ θανάτου , εἰς τοσαύτην μετὰ τὸν σταυρὸν ἡ δύναμις ἐκλάμψει , ὡς πανταχοῦ τῆς τῆς γῆς ἐκχυθῆναι τὸ κήρυγμα ; Τίς οὖν οὕτως ἄθλιος , ὡς πρὸς τοσαύτην ἀντιζέλει 39 ἀλήθειαν ; Ἰδοὺ γὰρ ὅπερ εἶπε , γέγονε · καὶ ὅπουπερ ἂν ἀπέλθῃ τῆς οἰκουμένης , δὲι καὶ ταύτην ἀνακηρυττομένην . Καίτοι οὐδὲ τὸ πρόσωπον ἐπίσημον ἦν , οὔτε μάρτυρας ἔχον πολλούς , οὔτε ἐν θεάτρῳ τὸ 40 γεγενημένον , ἀλλ' ἐν οἰκίᾳ , καὶ ἐν 41 οἰκίᾳ λεπτοῦ τινος , τῶν μαθητῶν μόνων παρόντων . β' . Τίς οὖν αὐτῷ ἐξήφθην καὶ διαδοθῆναι ἐποίησεν ; Ἡ τοῦ ταῦτα λέγοντος δύναμις . Καὶ βασιλέων μὲν μυρίων καὶ στρατηγῶν ἀνδραγαθήματα , ὧν καὶ τὰ ὑπομνήματα μένει , ἀσπίγγνται · καὶ πόλεις ἀναστάσαντες , καὶ τεῖχη περιβαλόντες , καὶ πολέμους νικήσαντες , καὶ τρόπαια στήσαντες , καὶ ἔθνη πολλὰ δουλωσάμενοι , οὐδὲ ἐς ἀκοῆς , οὐδὲ ἐς ὀνόματος εἰσὶ γνώριμοι , καίτοι καὶ ἀνδριάντας ἀναστάσαντες καὶ νόμους θέντες · ὅτι δὲ πόρνη γυνὴ ἑλαίου ἐξέχεεν ἐν οἰκίᾳ λεπτοῦ τινος , δέκα 42 ἀνδρῶν παρόντων , τοῦτο πάντες ἄκουσι κατὰ τὴν οἰκουμένην , καὶ χρόνος τοσοῦτος · διήλθε 43 , καὶ ἡ μνήμη τοῦ γενομένου οὐχ ἐμαράνθη · ἀλλὰ καὶ Πέρσαι , καὶ Ἰνδοί , καὶ Σκύθαι , καὶ Θρᾷκες , καὶ Σαυρομάται , καὶ τὸ Μαῦρων 44 γένος , καὶ οἱ τὰς Βρεττανικὰς 45 νήσους οἰκοῦντες τὸν τὸν Ἰουδαῖα γενόμενον ἄνδρα ἐν οἰκίᾳ παρὰ γυναικὸς πεπορνευμένης περιφέρουσι . Μεγάλη ἡ φιλανθρωπία τοῦ Δεσπότου . Πόρνην ἀνέγει , πόρνης πόδας φιλούσης , καὶ βρεχούσης ἑλαίῳ , καὶ καταμασσούσης ταῖς ὀφεί , καὶ προσίεται , καὶ ἐπιτιμᾷ τοῖς ἐγκαλοῦσιν . Οὐδὲ 46 αὐτὴ ἡ ἡ τοιαύτη Edd . 31 ἐλογίζοντο G . K . M . invito Er . 32 χρήσις K . L . M . et sic pr . G . H . Vulga - tum tuctu : Er . 33 μέν ] add . οὐν G . K . 34 χεῦθαι : H . L . Er . 35 ὁ ] καὶ ὁ Edd . 36 ἠδύνατο ] add . τοῦτο Edd . 37 λογισμὸν ] add . προστίθησι Edd . 38 εὐαγγ . ] add . τοῦτο Edd . 39 ἀντιζέλει Edd . [ et Reg . 688 . ] Τίς οὕτως ἀθ . ὡς ἀντιζέλι . τὴν ἀλ . M . Τίς οὖν ἀθλιος πρὸς τοσαύτην [ ταύτην K . ] ἀντιζέλι . τὴν ἀλ . G . K . 40 τὸ τεῖνον , initius codd . 41 ἐν om . K . M . p . p . μόνον M . 42 δέκα ] δώδεκα Edd . Vid . adnot . 43 παρήλθε G . H . M . 44 τὸ Μαῦρων M . et pr . K . τὸ τῶν Μαῦρων Edd . 45 Βρεττανικὰς ; K . M . Orchadas Ge . 46 γέννηται L . Er . p . p . παρ' ὀτωῦν K . παρὰ τοῦ ὀτωῦν Edd . 47 διαπορθεῖ ( om . ἄν ) L . Infra ἀπέλθῃ idem cum Sav . caeteri ἀπέλθοι . 48 τινας ... κατασκευάσαντας ... προσάγοντας G . K . M . 49 περὶ ] περὶ τὴν Mor . Ben . ἡ περὶ Sav . Sed post hos φιλοτιμούμενα , quod de - est in codicibus , retinendum duxi . 50 Sic Euth . γεγενημένον Edd . 51 κατασκευάζει G . H . M . κατασκευάζει K . ἔρπται ] εἴρηται Mor . ἐρεῖ ταῦτα Sav . Ben . 52 γυναικὶ ] Sic L . Mor . caeteri προθυμίαν . ἐπιθυμίαν Ben . 53 τοῦ om . L . 54 προσεγαγούσα Edd . p . p . αὐτὴ om . G . H . K . M . invito Er . 55 κακῶς ] Sic L . Er . caeteri κακόν . 56 ἐν δεσπ . in Edd . 57 ἐνταφ . ] add . μου Edd . ἀκούσας ; ] ἐπεὶδὴ ἤκουσεν H . M .
Lemmas: αὐτός αὐτός ὁ 30 διάνοια · " ἀκούω ὁ διδάσκαλος λέγω , " Ἔλεος ἐθέλω , καί οὖον θυσία , καί ὁ Ἰουδαῖος ἐγκωμίζοντος , ὅτι ὁ βαρύς ἐρίζω , ὁ χρεία καί ὁ ἔλεος καί ὁ πίστις , καί πολύς ἐν ὁ βρὶ περί ἐλεημοσύνη διαλέγω · καί ἀπό οὗτος συνειλοζοντο 31 πρός ἑαυτοῦ καί ἐννοέω , ὅτι εἰμί ολοκαύτωμα οὖον προσίημι , οὐδέ ὁ παλαιός λατρεία , πολύς μᾶλλον ὁ ἔλαιον ὁ χρεία 32 . " ἀλλά οὗτος μέν 33 οὕτως νομίζω · ὁ δέ ὁ διάνοια αὐτός ὁράω , αφρίζω . καί γάρ πολύς ὁ εὐλάβεια εἰμί , καί άπατος ὁ σπουδή · διό καί σφόδρα συγκαταβαίνω , συγχωρέω καί κατά ὁ κεφαλή αὐτός χέω 34 ὁ ἔλαιον . εἰμί γάρ ἄνθρωπος γίγνομαι , καί κυοφορέω , καί γαλακτοτροφέω οὖον παραιτέομαι , τίς θαυμάζω εἰμί οὗτος οὖον διακρίνω ; " ὅπερ γάρ ὁ πατήρ αὐτός κνίζω ἀγαπάω καί καταινέω , οὗτος καί αὐτός ὁ πόρνη , ὅσπερ ἐφίημι εἶπον , ὁ αὐτός · διάνοια ἀποδέχομαι . καί γάρ ὁ 35 Ἰακώβ στήλη ἤρμεψε ὁ Θεός , καί εἰμί ὁ θυσία ἔλαιον προστίθημι , καί ὁ ἱερεύς μύρον χρίω . " ἀλλά ὁ μαθητής ὁ γυνικη αὐτός οὐ εἰδοί , ἄκαρπος ἐκμέμφετο , καί διά ὅς ἐγκαλέω , δείκνυμι ὁ γυνή ὁ φιλοτιμία . εἶπον γάρ , ὅτι " ἡδύνω 36 τριακόσιοι δηνάριον πέρνημι , δείκνυμι ὅσος αναλύω εἰς ὁ μύρον αὐτός , καί δῆλος ἐπιδείκνυμι ὁ μεγαλοψυχία . Διὸ καί ἐπιτιμάω αὐτός , λέγω · τις κόπος παρέχω ὁ γυνή ; καί λογισμός προστίθημι , βούλομαι αὐτός πάλιν ἀναμιμνήσκω ὁ πάθος · εἰς ὁ ἐνταφιασμός ἐγώ γάρ , φημί , εἰμί . καί ἕτερος λογισμός 37 · ὁ πτωχός γάρ πάντοτε ἔχω μετά ἑαυτοῦ , ἐγώ δέ οὖον πάντοτε ἔχω · καί , " ὅπου εἄν κηρύσσω [ 767 ] ὁ εὐαγγέλιον 38 , λαλέω καί ὁ ποιέω αὐτός . ἀνάκλεις πῶς πάλιν ὁ εἰς ὁ ἔθνος ἔξοδος προαναφωνέω , καί οὗτος παραμυθέομαι αὐτός ὑπέρ ὁ θάνατος , εἰς τοσοῦτος μετά ὁ σταυρός ὁ δύναμις ἔκλαμψις , ὡς πανταχοῦ ὁ ὁ γῆ ἐκχέω ὁ κήρυγμα ; Τῖς οὖν οὕτως ἄθλιος , ὡς πρός τοσοῦτος ἀντιζέλει 39 ἀλήθεια ; ἰδέ γάρ ὅσπερ εἶπον , γίγνομαι · καί ὅπου εἄν ἀπέρχομαι ὁ οἰκέω , δεῖ καί οὗτος ἀνακηρύσσω . καίτοι οὐδέ ὁ πρόσωπον ἐπίσημος εἰμί , οὔτε μάρτυς ἔχω πολύς , οὔτε ἐν θέατρον ὁ 40 γίγνομαι , ἀλλά ἐν οἰκίον , καί ἐν 41 οἰκίον λεπτός τις , ὁ μαθητής μόνος πάρειμι . βε . Τῖς οὖν αὐτός ἐξάπτω καί διαδίδωμι ποιέω ; ὁ ὁ οὗτος λέγω δύναμις . καί βασιλεύς μέν μυρίος καί στρατηγός ἀνδραγάθημα , ὅς καί ὁ ὑπόμνημα μένω , ἀσπίζω · καί πόλις ἀνίστημι , καί τεῖχος περιβάλλω , καί πόλεμος νικάω , καί τρόπαιον ἵστημι , καί ἔθνος πολύς δουλόω , οὐδέ εἰς ἀκοή , οὐδέ εἰς ὄνομα εἰμί γνώριμος , καίτοι καί ἀνδριάς ἀνίστημι καί νόμος θέω · ὅτι δέ πόρνη γυνή ἔλαιον ἐκχέω ἐν οἰκίον λεπτός τις , δέκα 42 ἀνήρ πάρειμι , οὗτος πᾶς ἄκων κατά ὁ οἰκέω , καί χρόνος τοσοῦτος · διέρχομαι 43 , καί ὁ μνήμη ὁ γίγνομαι οὐ μαραίνω · ἀλλά καί Πέρσης , καί Ἰνδός , καί Σκύθης , καί Θρᾷξ , καί Σαυρομάτης , καί ὁ Μαῦρος 44 γένος , καί ὁ ὁ βρεττανικός 45 νῆσος οἰκέω ὁ ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι ἀνήρ ἐν οἰκίον παρά γυνή πορνεύω περιφέρω . Μεγάλη ὁ φιλανθρωπία ὁ δεσπότης . πόρνη ἀναγίγνομαι , πόρνη πούς φιλέω , καί βρέχω ἔλαιον , καί καταμάσσω ὁ ὄφις , καί προσίημι , καί ἐπιτιμάω ὁ ἐγκαλέω . οὐδέ 46 αὐτός ὁ ὁ τοιοῦτος Edd . 31 λογίζομαι G . K . M . invito Er . 32 χρῆσις K . L . M . et sic pr . G . H . Vulga - tum tuctu : Er . 33 μέν ] add . ὀν G . K . 34 χέω : H . L . Er . 35 ὁ ] καί ὁ Edd . 36 δύναμαι ] add . οὗτος Edd . 37 λογισμός ] add . προστίθημι Edd . 38 εὐαγγ . ] add . οὗτος Edd . 39 ἀντιζέλει Edd . [ et Reg . 688 . ] Τῖς οὕτως αθʹ . ὡς ἀντιζέλι . ὁ ἀλ . M . Τῖς οὖν ἄθλιος πρός τοσοῦτος [ οὗτος K . ] ἀντιζέλι . ὁ ἀλ . G . K . 40 ὁ τείνω , initius codd . 41 ἐν om . K . M . p . p . μόνος M . 42 δέκα ] δώδεκα Edd . Vid . adnot . 43 παρέρχομαι G . H . M . 44 ὁ Μαῦρος M . et pr . K . ὁ ὁ Μαῦρος Edd . 45 βρεττανικός ; K . M . Orchadas Ge . 46 γεννητής L . Er . p . p . παρά ὀτωῦν K . παρά ὁ ὀτωῦν Edd . 47 διαπορθέω ( om . ἄν ) L . Infra ἀπέρχομαι idem cum Sav . caeteri ἀπέρχομαι . 48 τις ... κατασκευάζω ... προσάγω G . K . M . 49 περί ] περί ὁ Mor . Ben . ὁ περί Sav . Sed post hos φιλοτιμέομαι , quod de - est in codicibus , retinendum duxi . 50 Sic Euth . γίγνομαι Edd . 51 κατασκευάζω G . H . M . κατασκευάζω K . ἔρπω ] εἴρω Mor . εἴρω οὗτος Sav . Ben . 52 γυνή ] Sic L . Mor . caeteri προθυμία . ἐπιθυμία Ben . 53 ὁ om . L . 54 προσάγω Edd . p . p . αὐτός om . G . H . K . M . invito Er . 55 κακῶς ] Sic L . Er . caeteri κακός . 56 ἐν δεσπ . in Edd . 57 ἐνταφ . ] add . ἐγώ Edd . ἀκούω ; ] ἐπειδή ἀκούω H . M .