joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0183.2
α' . Ἀπαρτίσας τοίνυν 2 τὴν πρώτην ἐντολὴν , καὶ εἰς ἄκρον φιλοσοφίας αὐτὴν ἐκτείνας , ὧδὼ καὶ τάξει προβαίνων λοιπὸν προέσιν ἐπὶ τὴν δευτέραν , κάνταῦθα τῷ νόμῳ πειθόμενος . Καὶ μὴν οὐ δευτέρα αὐτὴ , φησίν 3 , ἀλλὰ τρίτη . Οὐ γὰρ πρώτη ἐστιν , Οὐ φονεύσεις , ἀλλὰ , Κύριος ὁ Θεὸς σου Κύριος εἰς ἐστι . Διὸ καὶ ζητῶσαι δεῖον , τίνος ἕνεκεν οὐκ ἐκεῖθεν ἤρξατο . Τίνος οὖν ἕνεκεν ; Ὅτι ἀρχόμενος 10 ἐκεῖθεν , ἔδει καὶ αὐτὴν αὐξήσαι , καὶ ταῦτον συνεσισχαγεῖν . Οὕτω δὲ καὶρὸς ἦν περὶ ἑαυτοῦ διδάσκειν τι τοιούτον . Ἄλλως δὲ καὶ τὸν ἠθικὸν τῶν ἑγύμναζε λόγον , ἐντεῦθεν βουλησάμενος πρῶτον καὶ ἐκ τῶν θαιμάτων πειθᾶν τοὺς ἀκούοντας , ὅτι Υἱὸς ἦν τοῦ Θεοῦ . Τὸ μὲν οὖν εὐθὺς , πρὶν ἢ τι φθεγξασθαι καὶ ποιῆσαι , λέγειν · Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις · Ἐγὼ Κύριος ὁ Θεὸς σου , καὶ πλὴν ἐμοῦ οὐκ ἔστιν ἄλλος · ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν , καὶ ἐμὲ προσκυνεῖν , ὡς ἐκεῖνον · ἵ ποιεῖ πάντας ἂς μαινόμενους προσέχειν αὐτῷ . Εἰ γὰρ καὶ μετὰ τὴν διδασκαλίαν καὶ τὰ τοσαῦτα σημεῖα , οὐδὲν φανερὸν αὐτοῦ τοῦτο λέγοντος , δαιμονιώτασοι · εἰ πρὸ τούτων ἀπάντων ἐπεχείρησέ τι τοιοῦτον εἰπεῖν , τί οὐκ ἂν εἶπον ; τί οὐκ ἂν ἐναντίοσαν ; Τῷ δὲ ἐν καιρῷ τῷ προσήκοντι τὴν περὶ τούτων τρήσειν διδασκαλίαν , εὐπαραδεκτον ἐποιεῖ τοῖς πολλοῖς γενέσθαι 11 τὸ δόγμα . Διόπερ νῦν μὲν αὐτὸ παρἔδραμεν , ἀπὸ δὲ 12 τῶν σημείων αὐτὸ πανταχοῦ κατασκευάζας , καὶ τῆς ἀρίστης διδασκαλίας , ὑστερον αὐτὸ καὶ διὰ σημμάτων ἐξεκάλυψε . Νῦν μέντοι τῇ τῶν σημείων ἐπιδείξει , καὶ αὐτὴν τὴν διδασκαλίαν τῷ τρόπῳ , κατὰ μικρὸν καὶ τρέμα αὐτὸ παρανομοῦσι 13 . Τὸ γὰρ μετ' ἐξουσίας τὰ τοιαῦτα νομοθετεῖν καὶ διορθοῦν , τὸν προσέχοντα καὶ νοῦν ἔχοντα 14 ἀνῆγε κατὰ μικρὸν εἰς τὸν τοῦ 15 δόγματος λόγον . Ἐξεπλήττοντο γὰρ αὐτὸν , φησίν , ὅτι οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς αὐτῶν ἐδίδασκεν . Ἀρξάμενος γὰρ ἀπὸ τῶν γενικωτάτων ἐν ἡμῖν παθῶν , ὁμοῦ λέγω καὶ ἐπιθυμίας ( ταῦτα γὰρ ἐστι μάλιστα τὰ τυραννοῦντα ἐν ἡμῖν , καὶ τῶν ἄλλων ὄντα φυσιώτερα ) , μετὰ πολλῆς τῆς αὐθεντίας , καὶ ὧσης 16 νομοθέτη προσήκον ἦν , διώρθωσέ τε αὐτά , καὶ μετὰ σμῆς ἐχώρησε 17 τῆς ἀκριβείας . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , ὅτι ὁ μοιχὸς κολάζεται μόνον , ἀλλ' ὅπερ ἐπὶνῆσεν ἐπὶ 223 τοῖ φονευόντος , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ , καὶ τὴν ἀκόλουθον ὄψιν κολάζων 18 , ἵνα μάθῃ τὸ πλεῖον τῶν γραμματέων ποιθίζεται . Διόπερ φησίν · Ὁ ἐμβλέψας γυναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν 19 · τουτἐστιν , ὁ ποιούμενος ἔργον τὰ λαμπρὰ σώματα περιεργάζεσθαι , καὶ τὰς εὐμόρφους ὄψεις θηρᾶν , καὶ ἐστιᾶν τῇ θέᾳ τὴν ψυχὴν , καὶ προσολεῦν τὰ ὀμματα τοῖς καλοῖς προσώποις . Οὐ γὰρ τὸ σῶμα ἤλθεν ἀπαλλάξαι τῶν πονηρῶν πράξεων μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ψυχὴν πρὸ ἐκεῖνον . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν 20 τῇ καρδίᾳ τὴν
Lemmas: ὅς . ἀπαρτίζω τοίνυν 2 ὁ πρῶτος ἐντολή , καί εἰς ἄκρος φιλοσοφία αὐτός ἐκτείνω , ὅδε καί τάξις προβαίνω λοιπός πρόειμι ἐπί ὁ δύο , κάνταῦθα ὁ νόμος πείθω . καί μήv οὖον δύο αὐτός , φημί 3 , ἀλλά τρίτος . οὖον γάρ πρῶτος εἰμί , οὖον φονεύω , ἀλλά , Κύριος ὁ θεός σύ Κύριος εἰς εἰμί . Διὸ καί ζητέω δείδω , τίς ἕνεκα οὐ ἐκεῖθεν ἄρχω . τίς οὖν ἕνεκα ; ὅτι2 ἄρχω 10 ἐκεῖθεν , ἐσθίω καί αὐτός αὐξάνω , καί ταῦτος συνεσισχαγεῖν . οὕτως δέ καιρός εἰμί περί ἑαυτοῦ διδάσκω τίς τοιοῦτος . ἄλλος δέ καί ὁ ἠθικός ὁ γυμνάζω λόγος , ἐντεῦθεν βούλομαι πρῶτος καί ἐκ ὁ θαιματη πείθω ὁ ἀκούω , ὅτι υἱός εἰμί ὁ Θεός . ὁ μέν οὖν εὐθύς , πρίν ἢ τίς φθέγγομαι καί ποιέω , λέγω · ἀκούω ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος · ἐγώ Κύριος ὁ θεός σύ , καί πλήν ἐγώ οὐ εἰμί ἄλλος · ἐγώ δέ λέγω σύ , καί ἐγώ προσκυνέω , ὡς ἐκεῖνος · ἵ ποιέω πᾶς ὅς μαίνομαι προσέχω αὐτός . εἰμί γάρ καί μετά ὁ διδασκαλία καί ὁ τοσοῦτος σημεῖον , οὐδείς φανερός αὐτός οὗτος λέγω , δαιμόνιος · εἰμί πρό οὗτος ἀπαντάω ἐπιχειρέω τίς τοιοῦτος εἶπον , τίς οὐ εἄν εἶπον ; τίς οὐ εἄν ἐναντιόομαι ; ὁ δέ ἐν καιρός ὁ προσήκω ὁ περί οὗτος τετραίνω διδασκαλία , εὐπαράδεκτος ποιέω ὁ πολύς γίγνομαι 11 ὁ δόγμα . διόπερ νῦν μέν αὐτός παρατρέχω , ἀπό δέ 12 ὁ σημεῖον αὐτός πανταχοῦ κατασκευάζω , καί ὁ ἀγαθός διδασκαλία , ὕστερος αὐτός καί διά σήμα ἐκκαλύπτω . νῦν μέντοι ὁ ὁ σημεῖον ἐπίδειξις , καί αὐτός ὁ διδασκαλία ὁ τρόπος , κατά μικρός καί τρέμη αὐτός παρανομέω 13 . ὁ γάρ μετά ἐξουσία ὁ τοιοῦτος νομοθετέω καί διορθόω , ὁ προσέχω καί νόος ἔχω 14 ἀνάγω κατά μικρός εἰς ὁ ὁ 15 δόγμα λόγος . ἐκπλήσσω γάρ αὐτός , φημί , ὅτι οὐ ὡς ὁ γραμματεύς αὐτός διδάσκω . ἄρχω γάρ ἀπό ὁ γενικός ἐν ἐγώ πάθος , ὁμοῦ λέγω καί ἐπιθυμία ( οὗτος γάρ εἰμί μάλιστα ὁ τυραννέω ἐν ἐγώ , καί ὁ ἄλλος εἰμί φύσιος ) , μετά πολύς ὁ αὐθεντία , καί ὠθέω 16 νομοθέτης προσήκω εἰμί , διορθόω τε αὐτός , καί μετά σμάω χωρέω 17 ὁ ἀκρίβεια . οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι ὁ μοιχός κολάζω μόνος , ἀλλά ὅσπερ ἐπαινέω ἐπί 223 τοῖ φονεύω , οὗτος καί ἐνταῦθα ποιέω , καί ὁ ἀκόλουθος ὄψις κολάζω 18 , ἵνα μανθάνω ὁ πλείων ὁ γραμματεύς ποιθιζω . διόπερ φημί · ὁ ἐμβλέπω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω , ἤδη μοιχεύω αὐτός 19 · τουτέστιν , ὁ ποιέω ἔργον ὁ λαμπρός σῶμα περιεργάζομαι , καί ὁ εὔμορφος ὄψις θηράω , καί ἑστία ὁ θέα ὁ ψυχή , καί προσολεῦν ὁ ὄμμα ὁ καλός πρόσωπον . οὖον γάρ ὁ σῶμα ἔρχομαι ἀπαλλάσσω ὁ πονηρός πρᾶξις μόνος , ἀλλά καί ὁ ψυχή πρό ἐκεῖνος . ἐπεί γάρ ἐν 20 ὁ Καρδία ὁ