joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0316.1
ἑδούλετε . Ἄλλ' οὐχ ἠθέλησεν , ἀλλ' εἰς τὰ στοιχεῖα τὴν ὀργὴν ἀφεῖς , ἐκείνους ἐξ ἐπισκείας σώσαι ἑδούλετο . Ἄλλ' οὐ καθυβριαν τῆς μανίας . Τοιούτου γὰρ ὁ φόβος , τοιούτου ἡ βασιλική · οὐχ ἑταται βάρβως . Τότε μὲν οὖν καὶ πρὸς αὐτὰ τὰ φαινόμενα ἠναγκύνουν · μετὰ δὲ ταῦτα ὁ σφραγίδος ἐπισημείνης καὶ στρατιωτῶν τηρούντων ἀνέστη , καὶ παρ' αὐτῶν ταῦτα ἠκούσαν τῶν φυλάκων , καὶ ἀργύριον ἔδωσαν , ὥστε καὶ ἑτέρους διαφθείρειν , καὶ κλεῖναι τῆς ἀναστάσεως τὸν λόγον . Μὴ τοίνυν θαύμαζε , εἰ καὶ τότε ἠγωνίζοντο , οὕτως καθάπαξ παρασκευασμένοι πρὸς πάντα ἀναισχυνεῖν · ἀλλ' ἐκεῖνο σκόπει , ἥλικα σημεία πεποίηκε , τὰ μὲν ἐξ ὕδατος , τὰ δὲ ἐπὶ τῆς γῆς , τὰ δὲ ἐν αὐτῷ τῷ ναῷ · ὅμοι μέν τὴν ἀνάστασιν ἐνδεικνύμενος , ὅμοι δὲ ὅτι τὰ ἑδασα λοιπὸν ἑσται βατά , καὶ ὁ οὐρανός · ἀνοιχθήσεται , καὶ πρὸς τὰ ἀληθινὰ Ἄγια τῶν ἁγίων τὰ πράγματα μεταστήσεται . Καὶ οἱ μὲν ἔλεγον , Ἐι βασιλεύς τοῦ Ἰσραὴλ ἑστι , καταβὰς ἀπὸ τοῦ σταυροῦ · αὐτὸς δὲ δείκνυσιν , ὅτι τῆς οἰκουμένης ἄπτης . Καὶ ἐκεῖνοι μὲν ἔλεγον , Ὀ καταλῶν τὸν ναὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισιν ἡμέραις οἰκοδομῶν αὐτόν · αὐτὸς δὲ δείκνυσιν , ὅτι εἰς τέλος ἑρημώθησεται . Πάλιν οὗτοι μὲν ἑλεγον , Ἄλλους ἑώσεν , ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι · αὐτὸς δὲ ἐν τῷ σταυρῷ μένων , ἐν τοῖς τῶν δούλων σώμασι τοῦτο ἐν περιουσίᾳ ἐδείκνυ πολλῶν . Ἡ γὰρ τὸ τετραπλῶν ἐξελθεῖν Λάζαρον μέγα , πολλῷ μᾶλλον τὸ πάντας ἀνθρώπους τοὺς πάλαι κοιμηθέντας φανῆναι ζῶντας · ὁ τῆς ἑορμῆς ἀναστάσεως σημεῖον ἦν . Πολλὰ γὰρ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθη , φησὶ καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν , καὶ πολλοῖς ἐνεφανίσθησαν . Ἴνα γὰρ μὴ νομισθῇ φαντασία εἶναι τὸ γεγεννημένον , καὶ πολλοῖς φαίνονται ἐν τῇ πόλει . Καὶ ὁ κεντυρίων δὲ τότε ἐδῴαξε τὸν Θεὸν λέγων Ὀντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν . Καὶ οἱ ὄχλοι δὲ , οἱ παραγενόμενοι εἰς 87 τῇ θεωρίᾳ , τύπτοντες αὐτῶν τὰ στήθη ἠπόρεον . Τοσαύτη τοῦ ἑσταυρωμένου ἡ δύναμις , ὡς μετὰ χλευασίας τοσαύτας καὶ κακωμίας καὶ σκώμματα , καὶ τὸν κεντυρίωνα καταπλήξαι , καὶ τὸν ὄχλον . Τινὲς δὲ φασιν , ὅτι καὶ μαρτύριον ἑστι τοῦ κεντυρίωνος τοῦτο , ἀνδρασαμένου μετὰ ταῦτα ἐν 88 τῇ πίσει . Ἱσαν δὲ ἐκεῖ γυναῖκες πολλαὶ μακρόθεν θεωροῦσαι , αἵτινες ἠκολούθησαν διακονοῦσαι αὐτῷ 89 , Μαρία ἡ Μαγδαληνή , καὶ Μαρία ἡ Ἰακώβου καὶ Ἰωσὴ μήτηρ , καὶ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου . Ταῦτα θεωροῦσιν 90 αἱ γυναῖκες γινόμενα , αἱ μάλιστα συμπάθεστεραι , αἱ μάλιστα ὀργυνοῦσαι . Καὶ σκόπει πόση αὐτῶν ἡ προσεδρεία . Ἠκολούθουν αὐτῷ διακονοῦμεναι , καὶ μέχρι τῶν κινδύνων παρῆσαν . Διὸ καὶ πάντα ἐθεώρουν , πῶς ἑδῆσθη , πῶς ἑξένευσε , πῶς αἱ πέτραι ἑσχίσθησαν , τὰ ἄλλα πάντα . Καὶ αὐτὰ πρῶται 91 ὁρῶσι τὸν Ἰησοῦν , καὶ τὸ μάλιστα γένος κατακριθὲν τοῦτο πρῶτον ἀπολαυεῖ τῆς τῶν ἁγίων θεωρίας · τοῦτο μάλιστα ἐπιδεικνυται τὴν ἀγάπαιαν . Καὶ οἱ μαθηταὶ ἑφυγον , αὐταὶ δὲ παρῆσαν . Τίνες δὲ ἦσαν 92 ; Ἡ μήτηρ αὐτοῦ · ταύτην γὰρ λέγει τὴν Ἰακώβου καὶ αἱ λοιπαί . Ἄλλος δὲ εὐαγγελιστὴς φησιν , ὅτι καὶ ἐκπίπτοντο πολλοὶ τοῖς τοῖς γινομένοις , καὶ τὸ σῆθος ἑτυπον · ὁ μάλιστα δείκνυσι τῶν Ἰουδαίων τὴν ὀμώρμησιν , ὅτι ἐφ' οἷς ἐθρήνην ἑτεροῖ , ἐπὶ τοῖς τοῖς ἐκρύπτον οὗτοι , καὶ οὐδὲ ἑλὲν ἑκάμφθησαν , οὐδὲ ὀδύνη κατεσπάλασαν . Καὶ γὰρ ὀργῆς τὰ γινώμενα ἦν μεγάλης · καὶ οὐχ ἀπλῶς σημεία , ἀλλὰ θυμοῦ σημεία ἄπαντα · τὸ σκότος , αἱ τειχόμεναι πέτραι , τὸ καταπέτασμα ῥηγνύμενον μέσον , ὁ τῆς γῆς κλόνος · καὶ πολλὴ τῆς ἀναστάσεως ἦν ἡ ὑπερβολή . Προσελθόν δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἠτεῖ τὸ σῶμα . Οὗτος ἦν Ἰωσὴφ ὁ χρυπτόμενος πρῶτον · νῦν μέντοι μέγα ἐτόλμησε μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ . Οὐδὲ γὰρ ἀπὸς ἦν , οὐδὲ τῶν λανθανόντων , ἀλλὰ τῆς βουλῆς εἰς , καὶ σφῶρα ἐπίστρωσδεν μάλιστα τὴν ἀνδρείαν αὐτοῦ κατιδεῖν ἐνί . Εἰς γὰρ θάνατον ἑαυτὸν ἐξέθηκε , τὴν πρὸς πάντας ἀπελθεῖσαν ἀναδεξάμενος τῇ περὶ τὸν Ἰησοῦν εὐνοίᾳ καὶ τολμᾶς αἰτήσαι τὸ σῶμα 93 , καὶ μὴ πρότερον ἀποστῆς , ἕως ἐπίτυγεν . Οὐ τῷ λαβεῖν 94 δὲ μόνον , οὐδὲ τῷ θάψαι πολυτελῶς , ἀλλὰ καὶ τῷ 95 ἐν τῷ μνημείῳ τῷ ἑαυτοῦ τῷ καινῷ , δείκνυσι τὸ φίλτρον καὶ τὴν ἀνδρείαν . Καὶ τοῦτο δὲ οὐχ ἀπλῶς ἑκονομεῖτο 96 , ἀλλ' ὥστε μὴ ὑποψίαν τινὰ ψιλὴ γενέσθαι , εἰ ἑτερος ἀνὸ ἑτέρου ἀνέστη . Ἠν δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνή , καὶ ἡ ἄλλη Μαρία καθήμεναι ἀνὲναντί τοῦ τάφου . Τίνος ἑνεκεν αὐταὶ προσεδρεύουσιν ; Οὐδὲν οὐδὲν μέγα , ὡς χρή 97 , καὶ ὑψηλὴν ἤθασαν περὶ αὐτοῦ · διὸ καὶ μέτρα ἐκδύσαν , καὶ τῷ τάφῳ προσεκαρτέρουν , ὥστε , εἰ λυφθήσειεν ἡ μανία τῶν Ἰουδαίων , καὶ ἀπελθεῖν καὶ περιχυθῆναι .
Lemmas: ἁνδάνω . ἄλλος οὐ ἐθέλω , ἀλλά εἰς ὁ στοιχεῖον ὁ ὀργή ἀφίημι , ἐκεῖνος ἐκ ἐπισκείας σῴζω ἁνδάνω . ἄλλος οὖον καθυβρια ὁ μανία . τοιοῦτος γάρ ὁ φόβος , τοιοῦτος ὁ βασιλικός · οὐ τατᾶς βάρβως . τότε μέν οὖν καί πρός αὐτός ὁ φαίνω ηναγκυνοος · μετά δέ οὗτος ὁ σφραγίς επισημεινεος καί στρατιώτης τηρέω ἀνίστημι , καί παρά αὐτός οὗτος ἀκούω ὁ φύλαξ , καί ἀργύριον δίνω , ὥστε καί ἕτερος διαφθείρω , καί κλεινός ὁ ἀνάστασις ὁ λόγος . μή τοίνυν θαυμάζω , εἰμί καί τότε ἀγωνίζομαι , οὕτως καθάπαξ παρασκευάζω πρός πᾶς αναισχυνεος · ἀλλά ἐκεῖνος σκοπέω , ἧλιξ σημεῖον ποιέω , ὁ μέν ἐκ ὕδωρ , ὁ δέ ἐπί ὁ γῆ , ὁ δέ ἐν αὐτός ὁ ναός · ὅμοιος μέν ὁ ἀνάστασις ἐνδείκνυμι , ὅμοιος δέ ὅτι ὁ δασός λοιπός εἰμί βατός , καί ὁ οὐρανός · ἀνοίγνυμι , καί πρός ὁ ἀληθινός Ἅγιος ὁ ἅγιος ὁ πρᾶγμα μεθίστημι . καί ὁ μέν λέγω , ἐς βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ εἰμί , καταβαίνω ἀπό ὁ σταυρός · αὐτός δέ δείκνυμι , ὅτι ὁ οἰκέω ἅπτω . καί ἐκεῖνος μέν λέγω , ὁ καταλέω ὁ ναός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα οἰκοδομέω αὐτός · αὐτός δέ δείκνυμι , ὅτι εἰς τέλος ἐρημόω . πάλιν οὗτος μέν λέγω , ἄλλος ὠθέω , ἑαυτοῦ οὖον δύναμαι σῴζω · αὐτός δέ ἐν ὁ σταυρός Μένων , ἐν ὁ ὁ δοῦλος σῶμα οὗτος ἐν περιουσία δείκνυμι πολύς . ὁ γάρ ὁ τετραπλός ἐξέρχομαι Λάζαρος μέγας , πολύς μᾶλλον ὁ πᾶς ἄνθρωπος ὁ πάλαι κοιμάω φαίνω ζῶ · ὁ ὁ ὁρμή ἀνάστασις σημεῖον εἰμί . Πολύς γάρ σῶμα ὁ κοιμάω ἅγιος ἐγείρω , φημί καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἅγιος πόλις , καί πολύς ἐμφανίζω . ἵνα γάρ μή νομίζω φαντασία εἰμί ὁ γεννάω , καί πολύς φαίνω ἐν ὁ πόλις . καί ὁ Κεντυρίων δέ τότε δοξάζω ὁ θεός λέγω ὀντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος εἰμί . καί ὁ ὄχλος δέ , ὁ παραγίγνομαι εἰς 87 ὁ θεωρία , τύπτω αὐτός ὁ στῆθος ἀπορέω . τοσοῦτος ὁ εσταυρωμένος ὁ δύναμις , ὡς μετά χλευασία τοσοῦτος καί κακωμίας καί σκῶμμα , καί ὁ κεντυρίων καταπλήσσω , καί ὁ ὄχλος . Τινές δέ φημί , ὅτι καί μαρτύριον εἰμί ὁ κεντυρίων οὗτος , ἀνδρασαμένου μετά οὗτος ἐν 88 ὁ πῖσος . εἶμι δέ ἐκεῖ γυνή πολύς μακρόθεν θεωρέω , ὅστις ἀκολουθέω διακονέω αὐτός 89 , Μαρία ὁ Μαγδαληνή , καί Μαρία ὁ Ἰάκωβος καί ίωση μήτηρ , καί ὁ μήτηρ ὁ υἱός Ζεβεδαῖος . οὗτος θεωρέω 90 ὁ γυνή γίγνομαι , ὁ μάλιστα συμπαθής , ὁ μάλιστα οργυνουω . καί σκοπέω πόσος αὐτός ὁ προσεδρεία . ἀκολουθέω αὐτός διακονέω , καί μέχρι ὁ κίνδυνος πάρειμι . Διὸ καί πᾶς θεωρέω , πῶς ἁνδάνω , πῶς ἑξένευσε , πῶς ὁ πέτρα σχίζω , ὁ ἄλλος πᾶς . καί αὐτός πρῶτος 91 ὁράω ὁ Ἰησοῦς , καί ὁ μάλιστα γένος κατακρίνω οὗτος πρῶτος ἀπολαύω ὁ ὁ ἅγιος θεωρία · οὗτος μάλιστα ἐπιδείκνυμι ὁ ἀγαπάω . καί ὁ μαθητής φεύγω , αὐτός δέ πάρειμι . τίνω δέ εἰμί 92 ; ὁ μήτηρ αὐτός · οὗτος γάρ λέγω ὁ Ἰάκωβος καί ὁ λοιπός . ἄλλος δέ εὐαγγελιστής φημί , ὅτι καί ἐκπίπτω πολύς ὁ ὁ γίγνομαι , καί ὁ Σήθος τύπτω · ὁ μάλιστα δείκνυμι ὁ Ἰουδαῖος ὁ ὀμώρμησιν , ὅτι ἐπί ὅς θρηνέω ἕτερος , ἐπί ὁ ὁ κρύπτω οὗτος , καί οὐδέ αἱρέω κάμπτω , οὐδέ ὀδύνη κατεσπάλασαν . καί γάρ ὀργή ὁ γινωμένος εἰμί μέγας · καί οὐ ἀπλόος σημεῖον , ἀλλά θυμός σημεῖον ἅπας · ὁ σκότος , ὁ τίκτω πέτρα , ὁ καταπέτασμα ῥήγνυμι μέσος , ὁ ὁ γῆ κλόνος · καί πολύς ὁ ἀνάστασις εἰμί ὁ ὑπερβολή . προσέρχομαι δέ ὁ Ἰωσήφ αἰτέω ὁ σῶμα . οὗτος εἰμί Ἰωσήφ ὁ χρυπετομαι πρῶτος · νῦν μέντοι μέγας τολμάω μετά ὁ θάνατος ὁ Χριστός . οὐδέ γάρ ἀπός εἰμί , οὐδέ ὁ λανθάνω , ἀλλά ὁ βουλή εἰς , καί σφῶρα ἐπίστρωσδεν μάλιστα ὁ ἀνδρεῖος αὐτός καθοράω ἐν . εἰς γάρ θάνατος ἑαυτοῦ ἐκτίθημι , ὁ πρός πᾶς ἀπέρχομαι ἀναδέχομαι ὁ περί ὁ Ἰησοῦς εὔνοια καί Τολμᾶς αἰτέω ὁ σῶμα 93 , καί μή πρότερος ἀφίστημι , ἠώς ἐπιτυγχάνω . οὖον ὁ λαμβάνω 94 δέ μόνος , οὐδέ ὁ θάπτω πολυτελής , ἀλλά καί ὁ 95 ἐν ὁ μνημεῖον ὁ ἑαυτοῦ ὁ καινός , δείκνυμι ὁ φίλτρον καί ὁ ἀνδρεῖος . καί οὗτος δέ οὐ ἀπλόος ἑκονομεῖτο 96 , ἀλλά ὥστε μή ὑποψία τις ψιλός γίγνομαι , εἰμί ἕτερος Ανό ἕτερος ἀνίστημι . ἐάν δέ Μαρία ὁ Μαγδαληνή , καί ὁ ἄλλος Μαρία κάθημαι ἀνὲναντί ὁ τάφος . τίς ἕνεκα αὐτός προσεδρεύω ; οὐδείς οὐδείς μέγας , ὡς χρή 97 , καί ὑψηλός ἠθέω περί αὐτός · διό καί μέτρον ἐκδύω , καί ὁ τάφος προσκαρτερέω , ὥστε , εἰμί λυφθήσειεν ὁ μανία ὁ Ἰουδαῖος , καί ἀπέρχομαι καί περιχέω .