joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0252.1
ἐκεῖνος ἐντεῦθεν ἀπῆντο , ὥσπερ οὐδὲ αὐταί . Ἐπειδὴ γὰρ ταῦτα ἀκούσανται ἀπ’ ἄλλων , ἤλθεν ὁ νυμφίος · καὶ αἱ μὲν ἕτοιμοι , συνεισῆλθον αἱ δὲ ἀπεκλείσθησαν . Μετὰ τοῦ πολλοῦ πόνου , μετὰ τοῦς μυρίους ¹³ ἰδρώτας καὶ τὴν ἀφόρητον μάχην ἐκεῖνην , καὶ τὰ τρόπαια ἀ κατὰ τῆς φύσεως λυτῶσιν ἀνέστησαν , καταπαυθήσεσθαι καὶ τῶν λαμπάδων ἐσβεσμένων , ἀνεχώρησαν κάτω κῦπτοιναί . Οὐδὲν γὰρ ἀμαυρότερον [ 755 ] παρθενίας , ἔλεγον ¹⁴ μὴ ἐγείψης · οὕτω καὶ οἱ πολλοὶ τοὺς ἀνειλημμένας εἰδόσας καλεῖν ἀκοιτούνς . Ποῦ τοίνυν τῆς παρθενίας δρελος ¹⁵ , ὅτε τὸν νυμφίον οὐκ εἶδον , καὶ οὐδὲ κρούσασαι ἤγυσαν , ἀλλὰ τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο ἤκουσαν ῥῆμα , Ὑπάγετε , οὐκ οἶδα ὑμᾶς ; Ὅταν δὲ αὐτὸς εἴπῃ τοῦτο , οὐδὲν ἕτερον ἢ γένενα καταλιμπάνεται καὶ ἡ ἀφόρητος κόλασις · μᾶλλον δὲ καὶ τῆς γένεως τοῦτο ¹⁶ τὸ ῥῆμα χαλεπώτερον . Τοῦτο τὸ ῥῆμα ¹⁷ καὶ τοὺς τὴν ἀνομίαν ἐργαζομένους εἶπε . Γρηγορεῖτε οὖν , ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν , οὐδὲ τὴν ὥραν . Ὅρᾳ πῶς συνεχῶς τοῦτο ἐπίλεγει , χρησιμὴν δεῖν τὴν ἀγνοίαν τῆς ἐξόδου τῆς ἐντεῦθεν ; Ποῦ νῦν ¹⁸ εἰσιν οἱ διὰ παντὸς μὲν τοῦ βίου ῥαβδῶσαι , ὅταν δὲ ἐγκλησῇ παρ’ ἡμῶν , λέγοντες , ὅτι Ἐν καιρῷ τελευτῆς καταλιμπάνω τοῖς δεομένοις ; Ἀκούετωσαν τῶν ῥημάτων τούτων , καὶ διορθωθῶσιν . Καὶ γὰρ καὶ ¹⁹ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ πολλοὶ ἐξέπεσον τούτων , ἀθρόων ἀναρπαιθέντες , καὶ οὐδὲ ἐπισκήψαι συγχωρήσεις τοῖς οἰκείοις ὑπὲρ ὧν ἐδούλουν . Αὕτη μὲν οὖν ἡ παραβολὴ τῆς διὰ χρημάτων ἐλεημοσύνης ἕνεκεν εἴρηται · ἡ δὲ μετὰ ταύτην , πρὸς τοὺς οὐ χρήμασιν , οὐ λόγῳ , οὐ προστασίᾳ , οὐχ ἑτέρῳ ὅτῳ ὄψειν βουλομένους τοὺς πλησίον , ἀλλὰ πάντα ἀποκρύπτοντας . Καὶ τί δήποτε αὕτη μὲν ἡ παραβολὴ βασιλεία εἰσάγει , ἐκείνη δὲ νυμφίων ; Ἴνα μάθῃς πῶς οἰκείως ἔχει πρὸς τὰς παρθένους ὁ Χριστός , τὰς ἀποδυμένας τὰ ὄντα · τοῦτο γὰρ καὶ παρθένια . Διὸ καὶ Παῦλος τούτων τίθησι ὄρον τοῦ πράγματος . Ἡ ἁγνὸς μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου , φησί · καὶ , Πρὸς τὸ εὐχερῆσαι καὶ εὐπρόσδερον τῷ Κυρίῳ ²⁰ ἀπερισπάστους . Ταῦτα παρατιμῶμεν , φησίν . Εἰ δὲ ἐν τῷ Λουκᾷ ἕτερος κεῖται ἡ τῶν ταλάντων παραβολή , ἐκεῖνο λεκτέον , ὅτι ἄλλη αὕτη , καὶ ἑτέρα ἐκείνη . Ἐν ἐκείνῃ μὲν γὰρ ἀπὸ ἑνὸς κεφαλαίου διαφόροι γεγόνασιν αἱ πρὸσοδοι · ἀπὸ γὰρ μιᾶς ὁ μὲν πέντε , ὁ δὲ δέκα προσήνεγκαν , διὸ οὐδὲ τῶν αὐτῶν ἐτύχον ²¹ · ἐνταῦθα δὲ τούναντίον , διὸ καὶ τὸ στέφανον ἴσος . Ὁ γὰρ διὸ ²² λαβών , δύο ἔδωκε , καὶ ὁ τὰ πέντε πάλιν ²³ ὁμοίως · ἔχει δὲ , ἐπειδὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως ὁ μὲν πλείονα , ὁ δὲ ἐλάττονα πρόσδοσον ἐποιήσατο , εἰκότως καὶ ἐν τοῖς ἐπαλοῖς οὐχ ὁμοίως ἀπολαύουσιν . Ὅρα δὲ αὐτὸν πανταχοῦ οὐχ εὐθέως ἀπαιτοῦντα . Καὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ ἀμπελῶνος ἐξέδοτο γεωργοῖς , καὶ ἀπεδήμησε · καὶ ²⁴ ἐνταῦθα ἐνεπίστευσε , καὶ ἀπεδήμησεν , ἵνα μάθῃ αὐτοῦ τὴν μακροθυμίαν ²⁵ . Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ καὶ τὴν ἀνάστασιν ἀντιτύπουσιν ταῦτα λέγειν . Ἄλλ’ ἐνταῦθα οὐκέτι γεωργοὶ καὶ ἀμπελῶν , ἀλλὰ πάντες ἐργάται . Οὐ γὰρ πρὸς ἀρχοντας μόνον , οὐδὲ πρὸς Ἰουδαίους , ἀλλὰ πρὸς ἀπαντας διαλέγεται . Καὶ οἱ μὲν προσφέροντες ὁμολογίαν εὐγνώμων καὶ τὰ αὐτῶν καὶ τὰ τοῦ δεσπότου . Καὶ ὁ μὲν λέγει , Κύριε , πέντε τάλαντά σοι ἔδωκας · ὁ δὲ λέγει , ἰδοὺ · δεῖκνύσας ὅτι παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀφορμὴν ἔλαβον τῆς ἐργασίας , καὶ πολλὴν χάριν ἴσασι , καὶ τὸ πᾶν αὐτῷ
Lemmas: ἐκεῖνος ἐντεῦθεν ἀφίημι , ὥσπερ οὐδέ αὐτός . ἐπεί γάρ οὗτος ἀκούω ἀπό ἄλλος , ἔρχομαι ὁ νυμφίος · καί ὁ μέν ἑτοῖμος , συνεισέρχομαι ὁ δέ ἀποκλείω . μετά ὁ πολύς πόνος , μετά ὁ μυρίος ¹³ ἱδρώς καί ὁ ἀφόρητος μάχη ἐκεῖνος , καί ὁ τρόπαιον ὅς κατά ὁ φύσις λύω ἀνίστημι , καταπαύω καί ὁ λαμπάς σβέννυμι , ἀναχωρέω κάτω κύπτω . οὐδείς γάρ ἀμαυρός [ 755 ] παρθενίη , λέγω ¹⁴ μή εγειψαω · οὗτος καί ὁ πολύς ὁ ἀναλαμβάνω οἶδα καλέω ἀκοιτούνς . πός τοίνυν ὁ παρθενίη δρελος ¹⁵ , ὅτε ὁ νυμφίος οὐ εἶδον , καί οὐδέ κρούω ἄγω , ἀλλά ὁ φοβερός ἐκεῖνος ἀκούω ῥῆμα , ὑπάγω , οὐ οἶδα σύ ; ὅταν δέ αὐτός εἶπον οὗτος , οὐδείς ἕτερος ἢ γένενα καταλείπω καί ὁ ἀφόρητος κόλασις · μᾶλλον δέ καί ὁ γένης οὗτος ¹⁶ ὁ ῥῆμα χαλεπός . οὗτος ὁ ῥῆμα ¹⁷ καί ὁ ὁ ἀνομία ἐργάζομαι εἶπον . γρηγορέω οὖν , ὅτι οὐ οἶδα ὁ ἡμέρα , οὐδέ ὁ ὥρα . ὁράω πῶς συνεχῶς οὗτος ἐπιλέγω , χρήσιμος δήω ὁ ἄγνοια ὁ ἔξοδος ὁ ἐντεῦθεν ; πός νῦν ¹⁸ εἰμί ὁ διά πᾶς μέν ὁ βίος ῥαβδίζω , ὅταν δέ έγκληση παρά ἐγώ , λέγω , ὅτι ἐν καιρός τελευτή καταλείπω ὁ δήω ; Ἀκούετωσαν ὁ ῥῆμα οὗτος , καί διορθόω . καί γάρ καί ¹⁹ ἐν ἐκεῖνος ὁ καιρός πολύς ἐκπίπτω οὗτος , ἀθρόος αναρπαιθεω , καί οὐδέ ἐπισκήπτω συγχωρέω ὁ οἰκέω ὑπέρ ὅς δουλόω . ἄτη μέν οὖν ὁ παραβολή ὁ διά χρῆμα ἐλεημοσύνη ἕνεκα εἴρω · ὁ δέ μετά οὗτος , πρός ὁ οὖον χρῆμα , οὖον λόγος , οὖον προστασία , οὐ ἕτερος ὅστις ὀψέω βούλομαι ὁ πλησίος , ἀλλά πᾶς ἀποκρύπτω . καί τίς δήποτε οὗτος μέν ὁ παραβολή βασίλειος εἰσάγω , ἐκεῖνος δέ νυμφίος ; ἵνα μανθάνω πῶς οἰκεῖος ἔχω πρός ὁ παρθένος ὁ Χριστός , ὁ ἀποδύω ὁ εἰμί · οὗτος γάρ καί παρθένιον . Διὸ καί Παῦλος οὗτος τίθημι ὄρον ὁ πρᾶγμα . ὁ ἁγνός μεριμνάω ὁ ὁ κύριος , φημί · καί , πρός ὁ εὐχειρέω καί εὐπρόσδερον ὁ κύριος ²⁰ ἀπερίσπαστος . οὗτος παρατιμάω , φημί . εἰμί δέ ἐν ὁ Λουκᾶς ἕτερος κεῖμαι ὁ ὁ τάλαντον παραβολή , ἐκεῖνος λεκτέος , ὅτι ἄλλος οὗτος , καί ἕτερος ἐκεῖνος . ἐν ἐκεῖνος μέν γάρ ἀπό εἷς κεφάλαιος διαφορέω γίγνομαι ὁ πρόσοδος · ἀπό γάρ εἷς ὁ μέν πέντε , ὁ δέ δέκα προσφέρω , διό οὐδέ ὁ αὐτός τυγχάνω ²¹ · ἐνταῦθα δέ τουναντίον , διό καί ὁ στέφανος ἴσος . ὁ γάρ διό ²² λαμβάνω , δύο δίδωμι , καί ὁ ὁ πέντε πάλιν ²³ ὁμοίως · ἔχω δέ , ἐπεί ἐκ ὁ αὐτός ὑπόθεσις ὁ μέν πλείων , ὁ δέ μικρός προσδίδωμι ποιέω , εἰκότως καί ἐν ὁ πάλος οὐ ὁμοίως ἀπολαύω . Ὅρας δέ αὐτός πανταχοῦ οὐ εὐθύς ἀπαιτέω . καί γάρ ἐπί ὁ ἀμπελών ἐκδίδωμι γεωργός , καί ἀποδημέω · καί ²⁴ ἐνταῦθα ἐμπιστεύω , καί ἀποδημέω , ἵνα μανθάνω αὐτός ὁ μακροθυμία ²⁵ . ἐμός δέ δοκέω καί ὁ ἀνάστασις ἀντιτυπόω οὗτος λέγω . ἄλλος ἐνταῦθα οὐκέτι γεωργός καί ἀναπελάω , ἀλλά πᾶς ἐργάτης . οὖον γάρ πρός ἄρχω μόνος , οὐδέ πρός Ἰουδαῖος , ἀλλά πρός ἅπας διαλέγω . καί ὁ μέν προσφέρω ὁμολογία εὐγνώμων καί ὁ αὐτός καί ὁ ὁ δεσπότης . καί ὁ μέν λέγω , κύριος , πέντε τάλαντον σύ δίδωμι · ὁ δέ λέγω , ἰδού · δείκνυμι ὅτι παρά αὐτός ὁ ἀφορμή λαμβάνω ὁ ἐργασία , καί πολύς χάρις οἶδα , καί ὁ πᾶς αὐτός