joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0055.1
ἐσκανδαλισθαι · ἀλλ᾽ ἀσφαλείας τούτο εἶναι φησιν . Ὅτι δὲ οὐκ ἦν ἀσφαλείας , ἀλλ᾽ ἐσκανδαλίζετο , δήλον · οὐδὲν γὰρ ἀσφαλείας εἶχε . Διὰ καὶ ἐπιπλήττει αὐτῷ 82 λέγων · Ἄραμεν καὶ ὕμεις ἀνύπνετοι ἐστε ; Οἱ μὲν γὰρ βλαιοὶ οὐδὲ συνήκαν ἴσως τὸ λεχθέν · αὐτοὶ δὲ ἦσαν οἱ σκανδα-λισθέντες . Διὰ παρὰ μὲν τὴν ἀρχήν , ὡς ὑπὲρ τῶν Φαρι-σαίων ὤθην ἐρωτῶντες , ἐδούλουντο μαθεῖν · ἐπειδὴ δὲ ἤκουσαν αὐτοῦ μεγάλην ἀπειλὴν ἀπειλοῦντος καὶ λέγον-τος , ὅτι Πᾶσα φυτεία , ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατὴρ μου ὁ οὐράνιος , ἐκρίζωθήσεται , καὶ , Ὄθηροί εἰσι τυφλοὶ τυφλῶν , κατεστάλισαν . Ὁ δὲ πανταχοῦ θερμὸς οὐδ᾽ οὕτως ἀνέχεται σιγήσαι , ἀλλὰ φησι · Φάσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην . Τὸ οὖν ὁ Χριστός ; Σφόδρα ἐπιπληκτικῶς ἀποκρίνεται · Ἀραμεν καὶ ὑμεῖς ἀνύπνετοι ἐστε ; Οὕτω νοεῖτε ; Ταῦτα δὲ ἔλεγε καὶ ἐπετίμα , ὥστε τὴν πρᾶξιν ἐκβαλεῖν · οὐ μὴν ἐστι μέχρι τούτου , ἀλλὰ καὶ ἕτερα ἐπαγεί λέγων · Ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα , εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ , καὶ εἰς τὸν ἀρ-εδρόνα ἐκβάλλεται · τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στό-ματος , ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται , καθεῖναι κοινοὶ τὸν ἄνθρωπον . Ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί , φόνοι , μοιχεῖαι , πορνείαι , κλοπαί , ψευδομαρτυρίαι · καὶ ταῦτά ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον . Τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν ἐσθίειν 83 , οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον . Εἶδες πῶς αὐτοῖς σφοδρῶς χέρεται καὶ ἐπιτιμητικῶς ; Εἶτα κατασκευάζει τὸ εἰρημένον ἀπὸ τῆς κοινῆς φύσεως , καὶ πρὸς τὴν θε-ραπείαν τῶν ἐκείνων . Ὅταν γὰρ εἴπῃ , Εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ , καὶ εἰς τὸν ἀφεδρόνα ἐκβάλλεται , ἔτι κατὰ Ἰουδαϊκὴν ταπεινότητα ἀποκρίνεται . Λέγει γὰρ ἔτι οὐ μένει , ἀλλ᾽ ἐξέρχεται . Καίτοι καὶ εἰ μένει , οὐχ ἄπολεῖ ἀκάθαρτον . Ἄλλ᾽ οὐδέπω τοῦτο δυνατοὶ ἦσαν ἀκοῦσαι . Διὰ γοῦν τοῦτο καὶ ὁ νομοθέτης τοσοῦτον χρόνον ἀφῆκεν , ὅσον ἂν ἔνδον μὴν · ὅταν δὲ ἐξέλθῃ , οὐκέτι . Ἐν ὀστέφᾳ γοῦν κελεύει λούεσθαι , καὶ καθαρὸν εἶναι , τὸν καιρὸν τῆς πείρας ἀναμετροῦν 84 , καὶ τῆς ἐκπρώσεως . [ 526 ] Τὰ δὲ τῆς καρδίας , φησίν , ἔνδον μένει , καὶ ἐξελθόντα κοινοῖ , οὐ μένοντα μόνον . Καὶ πρότερον τίθησι τοὺς πονηροὺς διαλογισμούς , ὅπερ ἦν Ἰουδαϊκὸν · καὶ οὐδέπω ἀπὸ τῆς τῶν πραγμάτων φύσεως ποιεῖται τὸν ἐλεγχον , ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ τόκου τῆς κοιλίας καὶ τῆς καρδίας , καὶ ἐκ τοῦ τὰ μὲν μένειν , τὰ δὲ μὴ μένειν . Τὰ μὲν γὰρ , ἐξωθεν εἰσ-ιόντα , ἐξω πάλιν ἀπεῖσιν · τὰ δὲ ἔνδονθεν τίκτεται , καὶ ἐξελθόντα κοινοῖ , καὶ τότε μᾶλλον , ὅταν ἐξέλθῃ . Οὕτω γὰρ ἦσαν δυνατοί , ὅπερ ἔφην , ἀκοῦσαι μετὰ τῆς προσ-ηκούσης φιλοσοφίας ταύτης . Ὁ δὲ Μάρκος φησίν , ὅτι καθορῶν τὰ βρώματα , ταῦτα ἔλεγεν · οὐ μὴν ἐνεῖχεν , οὐδὲ εἶπε , Τὸ δὲ βρώματα τοιαῦτα φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον · οὔτε 85 γὰρ ἠνεῖχοντο σαφῶς οὕτως αὐτοῦ ἀκούσαι . Διὸ καὶ ἐπήγαγε · Τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶ φα-γεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον . Μάθωμεν τοίνυν 86 τίνα ἐστὶ τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον · μάθωμεν , καὶ φύγω-μεν . Καὶ γὰρ 87 ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τοιούτων ὁρῶμεν θεο-κρατούντα παρὰ τοὺς πολλούς , καὶ ὅπως μὲν ἐν 88 καθαροῖς εἰσάδουν ἱματίοις σπουδάζοντας , καὶ ὅπως τὰς χεῖρας νίζωνται · ὅπως δὲ ψυχὴν καθαρὰν παραστήσαιεν τῷ Θεῷ , οὐδὲνα ποιουμένους λόγον . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐ 89 αὐτῶ ] αὐτῶ corr . G . αὐτῶ om . L . αὐτοῖς Sav . αὐτοὺς Ben . ueterique contra codd . et Ep . 90 φαγεῖν K . L . 91 ἀναμένων coniecit Bois . idque habet ex corr . Ep . diligentius examinant Ge . 92 οὔτε ] οὐτω H . L . M . ἠνεῖχοντο ] ἠδύνατο L . M . p . p . αὐτοῦ om . L . M . 93 ΘΟΙΚΟΝ . Ὅτι τὸ καθαρίσαι χεῖρας καὶ ἱμάτια οὐδὲν ἡμᾶς ὠφελεῖ προσδιδόναι τῷ Χριστῷ , ἐὰν μὴ τὸ στόμα καὶ τὴν γλῶτταν κατέχωμεν ἀπὸ παντὸς βλασφημοῦ ῥήματος · ἐν γὰρ περὶ τοῦ εὐσχημονῶς καὶ μὴ μετὰ καταφράς εὐχεσθαι G . 94 γὰρ ] add . καὶ H . L . 95 ἐν om . M . 96 ἐν receperi ex L . M . 97 ὅπως ... οὐδὲ ] οὐτε ... οὐτε M . 98 κατηγορία G . H . 99 Πῶς ] add . δὲ G . H . K . 100 καταλλάγη ] Edd . σαυτῶ ] σαυτὸν L . αὐτῷ G . M . 101 πληθύνεις L . M . 102 οὐδὲ ] οὐχ L . οὐδὲν M . 103 πληθυνεσθαι L . 104 ἐπίοντα L . σο ] Sic K . L . M . lavente Arm . caeteri σοι τῇ ψυχῃ .
Lemmas: σκανδαλίζω · ἀλλά ἀσφάλεια οὗτος εἰμί φημί . ὅτι2 δέ οὐ εἰμί ἀσφάλεια , ἀλλά σκανδαλίζω , δῆλος · οὐδείς γάρ ἀσφάλεια ἔχω . Ζεύς καί ἐπιπλήσσω αὐτός 82 λέγω · ἄραμεν καί ὑμεῖς ἄνυπνος εἰμί ; ὁ μέν γάρ βλαιοὶ οὐδέ συνίημι ἴσως ὁ λέγω · αὐτός δέ εἰμί ὁ σκανδαλίζω . Ζεύς παρά μέν ὁ ἀρχή , ὡς ὑπέρ ὁ Φαρισαῖος ὠθέω ἐρωτάω , δουλόω μανθάνω · ἐπεί δέ ἀκούω αὐτός μέγας ἀπειλή ἀπειλέω καί λέγω , ὅτι πᾶσα φυτεία , ὅς οὐ φυτεύω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ οὐράνιος , ἐκριζόω , καί , Ὄθηροί εἰμί τυφλός τυφλός , καταστέλλω . ὁ δέ πανταχοῦ θερμός οὐδέ οὕτως ἀνέχω σιγάω , ἀλλά φημί · φάσω ἐγώ ὁ παραβολή οὗτος . ὁ οὖν ὁ Χριστός ; σφόδρα ἐπιπληκτικός ἀποκρίνω · αίρω καί σύ ἄνυπνος εἰμί ; οὕτως νοέω ; οὗτος δέ λέγω καί ἐπιτιμάω , ὥστε ὁ πρᾶξις ἐκβάλλω · οὖον μήv εἰμί μέχρι οὗτος , ἀλλά καί ἕτερος ἐπάγω λέγω · ὅτι2 πᾶς ὁ εἰσπορεύω εἰς ὁ στόμα , εἰς ὁ κοιλία χωρέω , καί εἰς ὁ ἀρ-εδρόνα ἐκβάλλω · ὁ δέ ἐκπορεύω ἐκ ὁ στόμα , ἐκ ὁ Καρδία ἐξέρχομαι , καθίημι κοινός ὁ ἄνθρωπος . ἐκ γάρ ὁ Καρδία ἐξέρχομαι διαλογισμός πονηρός , φόνος , μοιχεία , πορνεία , κλοπή , ψευδομαρτυρία · καί οὗτος εἰμί ὁ κοινόω ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ ἄνιπτος χείρ ἐσθίω 83 , οὖον κοινόω ὁ ἄνθρωπος . εἶδον πῶς αὐτός σφοδρός χράω καί επιτιμητικός ; εἶτα κατασκευάζω ὁ εἴρω ἀπό ὁ κοινός φύσις , καί πρός ὁ θεραπεία ὁ ἐκεῖνος . ὅταν γάρ εἶπον , εἰς ὁ κοιλία χωρέω , καί εἰς ὁ ἀφεδρόνα ἐκβάλλω , ἔτι κατά Ἰουδαικός ταπεινότητα ἀποκρίνω . Λέγος γάρ ἔτι οὖον μένω , ἀλλά ἐξέρχομαι . καίτοι καί εἰμί μένω , οὐ ἀπόλλυμι ἀκάθαρτος . ἄλλος οὐδέπω οὗτος δυνατός εἰμί ἀκούω . Ζεύς γοῦν οὗτος καί ὁ νομοθέτης τοσοῦτος χρόνος ἀφίημι , ὅσος εἄν ἔνδον μήv · ὅταν δέ ἐξέρχομαι , οὐκέτι . ἐν ὀστέφᾳ γοῦν κελεύω λούω , καί καθαρός εἰμί , ὁ καιρός ὁ πείρω ἀναμετρέω 84 , καί ὁ ἐκπρώσεως . [ 526 ] ὁ δέ ὁ Καρδία , φημί , ἔνδον μένω , καί ἐξέρχομαι κοινόω , οὖον Μένων μόνος . καί πρότερος τίθημι ὁ πονηρός διαλογισμός , ὅσπερ εἰμί Ἰουδαικός · καί οὐδέπω ἀπό ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ποιέω ὁ ἐλέγχω , ἀλλά ἀπό ὁ τόκος ὁ κοιλία καί ὁ Καρδία , καί ἐκ ὁ ὁ μέν μένω , ὁ δέ μή μένω . ὁ μέν γάρ , ἐξωθεν εἰσέρχομαι , ἐξω πάλιν ἄπειμι · ὁ δέ ἔνδω τίκτω , καί ἐξέρχομαι κοινόω , καί τότε μᾶλλον , ὅταν ἐξέρχομαι . οὕτως γάρ εἰμί δυνατός , ὅσπερ φημί , ἀκούω μετά ὁ προσοικέω φιλοσοφία οὗτος . ὁ δέ Μάρκος φημί , ὅτι καθοράω ὁ βρῶμα , οὗτος λέγω · οὖον μήv ἐνέχω , οὐδέ εἶπον , ὁ δέ βρῶμα τοιοῦτος ἐσθίω οὖον κοινόω ὁ ἄνθρωπος · οὔτε 85 γάρ ἀνέχω σαφῶς οὕτως αὐτός ἀκούω . Διὸ καί ἐπάγω · ὁ δέ ἄνιπτος χείρ φαίνω οὖον κοινόω ὁ ἄνθρωπος . Μάθωμεν τοίνυν 86 τίς εἰμί ὁ κοινόω ὁ ἄνθρωπος · μανθάνω , καί φεύγω . καί γάρ 87 ἐν ὁ ἐκκλησία τοιοῦτος ὁράω θεο-κρατουειντα παρά ὁ πολύς , καί ὅπως μέν ἐν 88 καθαρός εἰσάδουν ἱμάτιον σπουδάζω , καί ὅπως ὁ χείρ νίζω · ὅπως δέ ψυχή καθαρός παρίστημι ὁ Θεός , οὐδείς ποιέω λόγος . καί οὗτος λέγω , οὖον 89 αὐτός ] αὐτός corr . G . αὐτός om . L . αὐτός Sav . αὐτός Ben . ueterique contra codd . et Ep . 90 ἐσθίω K . L . 91 ἀναμένω coniecit Bois . idque habet ex corr . Ep . diligentius examinant Ge . 92 οὔτε ] οὗτος H . L . M . ἀνέχω ] δύναμαι L . M . p . p . αὐτός om . L . M . 93 ΟΘ . ὅτι2 ὁ καθαρίζω χείρ καί ἱμάτιον οὐδείς ἐγώ ὠφελέω προσδίδωμι ὁ Χριστός , ἐάν μή ὁ στόμα καί ὁ γλῶσσα κατέχω ἀπό πᾶς βλασφημέω ῥῆμα · ἐν γάρ περί ὁ ευσχημόνως καί μή μετά καταφράς εὔχομαι G . 94 γάρ ] add . καί H . L . 95 ἐν om . M . 96 ἐν receperi ex L . M . 97 ὅπως ... οὐδέ ] οὐ ... οὐ M . 98 κατηγορία G . H . 99 Πῶς ] add . δέ G . H . K . 100 καταλλαγή ] Edd . σεαυτοῦ ] σαυτοῦ L . αὐτός G . M . 101 πληθύνω L . M . 102 οὐδέ ] οὐ L . οὐδείς M . 103 πληθύνω L . 104 ἔπειμι L . σο ] Sic K . L . M . lavente Arm . caeteri σύ ὁ Ψυχή .