joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0391.1
ἐβουλόμην ταῦτα λέγειν , ἀλλὰ καὶ ἐμαυτῷ καὶ πᾶσιν ὑμῖν ἀρετὴν συνειδέναι · ἐπειδὴ δὲ ἐν ἀμαρτήμασιν ἐσμὲν οἱ πλεῖους , τίς ἂν μοι δοῖ ἀληθῶς δυνήσθαι λυπῆσαι ὑμᾶς , καὶ καθιεῖσθαι τῆς διανοίας τῶν ἀκροαμένων ; Τότε ἂν οὕτως ἀνεπυστάμην 64 . Νῦν δὲ οὐδεὶς μὴ τις καταφρονήσαι τῶν λεγομένων , καὶ μείλων ἡ κόλασις διὰ τὴν ὀλιγωρίαν τῆς ἀκροάσεως γένηται . Οὐδὲ γάρ εἰ , δεσπότου τινὸς ἀπειλοῦντος , τῶν συνοδῶλῶν τις ἀκροῶν κατεφρόνει τῆς ἀπειλῆς , ἀτιμωρητὶ παρέδραμεν ἂν αὐτὸν ὁ ἀγανακτήσας , ἀλλὰ καὶ τοῦτο ὑπόθεσις αὐτῷ κολάσεως ἂν ἐγένετο μείζονος . Διὸ παρακαλῶ , κατανύξαιμεν ἐαυτοὺς τῶν περὶ γεύσεως ἀκούουτες λόγων . Οὐδὲ 65 γὰρ ἥδίων ἐστὶν ἡ τῆς διαλέξεως ταύτῆς , ἐπειδὴ τῶν πραγμάτων οὐδὲν πικρότερον . Καὶ πῶς ἡδὺ τὸ περὶ γεύσεως ἀκούειν ; φησίν . Ἐπειδὴ ἄρδὲς τὸ εἰς γένναν ἐμπέσειν , ὅπερ ἀποκρούεται τὰ δοκοῦντα φορτικὰ εἶναι ῥήματα , καὶ πρὸ τοῦτο ἐτέραν τίσιν ἡδονὴν · σὺστρέφει γὰρ ἡμῶν τὰς ψυχάς , καὶ εὐλαβεστέροισιν ποιεῖ , καὶ μετεωρίζει τὴν διάνοιαν , καὶ πτεροῖ τὸν λογισμόν , καὶ τὴν πονηρὰν τῶν ἐπιθυμιῶν ἐκβάλλει πολυορκίαν , καὶ ἁστέρα τὸ πρᾶγμα γίνεται . Διὸ δὴ μετὰ τῆς κολάσεως ; δότε μοι καὶ τὴν αἰσχύνην εἶναι . Καθάπερ γὰρ τοὺς Ἰουδαίους οἱ Νινευῖται κατακρινούσι τότε , οὕτω καὶ ἡμᾶς πολλοὶ κατακρινούσι τῶν δοκοῦντων καθεδεστέρων νῦν . Ἐννοήσωμεν τοίνυν ὅσος ὁ γέλως , ὅση ἡ κατάγνωσις · ἐννοήσωμεν καὶ βάλωμεν τινα ἀρχὴν κἂν νῦν , καὶ θύραν μετανοίας . Πρὸς ἐμαυτὸν ταῦτα λέγω , πρῶτον ἐμαυτῷ ταῦτα παραίνων , καὶ μηδὲ ἀργητέσθω ὡς κατακρινόμενος . Ἀψώμεθα τῆς ὁδοῦ τῆς στενῆς . Μέχρι ποτε τρυφῆ ; μέχρι ποτε ἄνεσις ; Οὐκ ἐνεπλήσθημεν βαθυρρόους , γελῶντες , ἀνδαλλόμενοι ; Οὐ τὰ αὐτὰ πάλιν ἔσται , τράπεζα , καὶ κόρος , καὶ πολυτέλεια , καὶ χρήματα , καὶ κτήσεις , καὶ οἰκοδομαί ; Καὶ τί τὸ τέλος ; Θάνατος . Τί τὸ τέλος ; Τέφρα · καὶ κόνις καὶ σφοροὶ καὶ σκώληκες . Ἐπιδαψιλεύμεθα τοίνυν καὶν τινὰ ζωὴν · ποιήσωμεν τὴν γῆν οὐρανόν · ἐντεῦθεν δεῖξωμεν Ἕλλησιν , ὅσον εἰσὶν ἀπεστερημένοι καλῶν . Ὅταν γὰρ ἴδωσι καλῶς ἡμᾶς πολιτευομένους , τὴν ὁρμὴν αὐτὴν ἑάσονται τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν . Ὅταν γὰρ ἴδωσιν ἐπιεικείας , ὀργῆς καθαρούς , ἐπιθυμίας [ 466 ] πονηρᾶς , βασκανίας , πλεονεξίας , τὰ ἄλλα πάντα κατορθοῦντας , ἐροῦσι · Κι ἐνταῦθα ἄγγελοι γεγόνασιν οἱ Χριστιανοί , τί ἔσονται μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ; εἰ ἔνθα ξένοι εἰσίν , οὕτω λάμπουσιν , ὅταν τὴν πατρίδα αὐτῶν ἀπολάβωσι , ἡλίκοι γενήσονται ; Οὕτω καὶ ἐκεῖνοι βελτίους ἔσονται , καὶ ὁ λόγος τῆς εὐσεβείας δρασμέαται , οὐδὲ ἕκαστον ἔπὶ τῶν
Lemmas: βούλομαι οὗτος λέγω , ἀλλά καί ἐμαυτοῦ καί πᾶς σύ ἀρετή σύνοιδα · ἐπεί δέ ἐν ἁμάρτημα εἰμί ὁ πλείων , τίς εἄν ἐγώ δήω ἀληθής δύναμαι λυπέω σύ , καί καθίζω ὁ διάνοια ὁ ἀκροάομαι ; τότε εἄν οὕτως ανεπυιστημι 64 . νῦν δέ οὐδείς μή τις καταφρονέω ὁ λέγω , καί Μείλων ὁ κόλασις διά ὁ ὀλιγωρία ὁ ἀκρόασις γίγνομαι . οὐδέ γάρ εἰμί , δεσπότης τις ἀπειλέω , ὁ συνοδῶλῶν τις ἀκροάω καταφρονέω ὁ ἀπειλή , ἀτιμωρητί παρατρέχω εἄν αὐτός ὁ ἀγανακτέω , ἀλλά καί οὗτος ὑπόθεσις αὐτός κόλασις εἄν γίγνομαι μείζων . Διὸ παρακαλέω , κατανύσσω ἑαυτοῦ ὁ περί γεῦσις ἀκούω λόγος . οὐδέ 65 γάρ ἡδύς εἰμί ὁ ὁ διάλεξις οὗτος , ἐπεί ὁ πρᾶγμα οὐδείς πικρός . καί πῶς ἡδύς ὁ περί γεῦσις ἀκούω ; φημί . ἐπεί ἄρδω ὁ εἰς γέννα ἐμπίπτω , ὅσπερ ἀποκρούω ὁ δοκέω φορτικός εἰμί ῥῆμα , καί πρό οὗτος ἕτερος τίσις ἡδονά · συστρέφω γάρ ἐγώ ὁ Ψυχή , καί εὐλαβής ποιέω , καί μετεωρίζω ὁ διάνοια , καί πτερόω ὁ λογισμός , καί ὁ πονηρός ὁ ἐπιθυμία ἐκβάλλω πολυορκία , καί ἀστήρ ὁ πρᾶγμα γίγνομαι . Διὸ δή μετά ὁ κόλασις ; δίδωμι ἐγώ καί ὁ αἰσχύνη εἰμί . καθά γάρ ὁ Ἰουδαῖος ὁ Νινευῖται κατακρίνω τότε , οὗτος καί ἐγώ πολύς κατακρίνω ὁ δοκέω καθεδεστέρων νῦν . ἐννοέω τοίνυν ὅσος ὁ γέλως , ὅσος ὁ κατάγνωσις · ἐννοέω καί βάλλω τις ἀρχή κἀν νῦν , καί θύρα μετάνοια . πρός ἐμαυτοῦ οὗτος λέγω , πρῶτος ἐμαυτοῦ οὗτος παραινέω , καί μηδέ ἀργέω ὡς κατακρίνω . ἅπτω ὁ ὁδός ὁ στενός . μέχρι ποτός τρυφή ; μέχρι ποτός ἄνεσις ; οὐ ἐμπίμπλημι βαθύρροος , γελάω , ανδαλλομενω ; οὖον ὁ αὐτός πάλιν εἰμί , τράπεζα , καί κόρος , καί πολυτέλεια , καί χρῆμα , καί κτήσεις , καί οἰκοδομή ; καί τίς ὁ τέλος ; Θάνατος . τις ὁ τέλος ; τέφρα · καί κόνις καί σφοροος καί σκώληξ . Ἐπιδαψιλεύω τοίνυν καινίς τις ζωή · ποιέω ὁ γῆ οὐρανός · ἐντεῦθεν δείκνυμι Ἕλλην , ὅσος εἰμί ἀποστερέω καλός . ὅταν γάρ ὁράω καλῶς ἐγώ πολιτεύω , ὁ ὁρμή αὐτός ἐάω ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός . ὅταν γάρ ὁράω ἐπιείκεια , ὀργή καθαρός , ἐπιθυμία [ 466 ] πονηρός , βασκανία , πλεονεξία , ὁ ἄλλος πᾶς κατορθόω , εἴρω · Κι ἐνταῦθα ἄγγελος γίγνομαι ὁ Χριστιανός , τίς εἰμί μετά ὁ ἐντεῦθεν ἀποδημία ; εἰμί ἔνθα ξένος εἰμί , οὗτος λάμπω , ὅταν ὁ πατρίς αὐτός ἀπολαμβάνω , ἡλίκος γίγνομαι ; οὕτως καί ἐκεῖνος ἀγαθός εἰμί , καί ὁ λόγος ὁ εὐσέβεια δράω , οὐδέ ἕκαστος ἐπί ὁ