joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0371.3
ἐκείνου , οὐχ ἐπὶ τούτου γυροῖ · ὁ γὰρ ἀδίκως τι παθών , καὶ γενναῖος ἐνεγκών , πλείονα ταύτῃ κτᾶται πρὸς τὸν Θεὸν τὴν παρρησίαν . Μὴ τοίνυν τοῦτο σκοπῶμεν , ὅπως ὧμεν ἐν δυναστείαις , καὶ ἐν τιμαῖς , καὶ ἐν ἐξουσίαις , ἀλλ' ὅπως ὧμεν ἐν ἀρετῇ καὶ φιλοσοφίᾳ . Ὡς αἰ γε ἐξουσίαι πολλὰ τῶν τῷ Θεῷ μὴ δοκοῦντων ποιεῖν πειθοῦσι , καὶ σφόδρα νεανικὴς δεῖ ψυχῆς , ὥστε τῇ ἐξουσίᾳ εἰς δέον χρῆσασθαι . Ὁ μὲν γὰρ ἀπεστερημένος αὐτῆς , καὶ ἔχων καὶ ἄκων φιλοσοφεῖ · ὁ δὲ ἀπολαύων αὐτῆς , τοιοῦτόν τι πάσχει , οἷον ἂν εἰ τις χόρῃ συνοικῶν εὐειδὲ καὶ καλή , νόμους δέξαιτο [ 443 ] μηδέποτε εἰς αὐτὴν ἰδεῖν ἀκολάστως . Τοιούτου γὰρ ἡ ἐξουσία . Διὸ πολλοὺς καὶ ἄκοντας εἰς τὸ ὑβρίζειν ἐνέβαλε , καὶ θυμὸν ἠγείρε , καὶ χαλινὸν γλώττης ἀφεῖλε , καὶ θύραν ἀνέσπασε σέματος , ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος τὴν ψυχὴν ἀναρρίπτιζουσα , καὶ εἰς τὸν ἐχάτων τῶν κακῶν βυθὸν καταποντίζουσα τὸ σκάφος . Τὸν οὖν 23 ἐν τοσοῦτῳ κινδύνῳ θαμβάσας , καὶ ζηλωτὸν εἶναι φῆς ; καὶ πόσῃς ταῦτα ἀνόιας ; Ἐννῶσον γοῦν μετὰ τῶν εἰρημένων , πόσους ἔχρῃσε καὶ κατηγὴρους , πόσους δὲ κολακας οὕτως ἔχει πολυκρούοντας αὐτόν . Ταῦτ' οὖν , εἰπὲ μοι , μακαρισμῶν ἀξία ; Καὶ τίς ἂν τοῦτο εἴποι ; Ἄλλὰ παρὰ τῷ λαῷ , φησίν , εὐδοκιμεῖ . Καὶ τὶ τούτο ; Οὐ γὰρ δὴ ὁ λαὸς ἐστιν ὁ Θεός , ὃ μέλλει τὰς εὐθύνας ὑπέχειν . Ὅστε ὅταν λαὸν εἴπης , οὐδὲν ἄλλο λέγεις , ἢ προδόκους ἐχθρούς , καὶ σκοπελοὺς καὶ ὀφθαλμοὺς , καὶ σπιλάδας . Τὸ γὰρ εὐδοκιμεῖν ἐν δήμῳ , ὅσῳ λαμπρότερον ποιεῖ , τοσοῦτῳ μειζῶν ἔχει τοὺς κινδύνους , τὰς φροντίδας , τὰς ἀθυμίας . Ἀναπνεῦσαι γὰρ ὁ τοιοῦτος ἢ στήναι οὐ δύναται ὅλως , οὕτω πικρὸν ἔχων δεσπότην . Καὶ τὶ λέγω στήναι καὶ 24 ἀναπνεῦσαι ; Κἂν μυρία κατορθώματα ἔχῃ ὁ τοιοῦτος , δυσκόλως εἰς βασιλείαν εἰσἐρχεται . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐκτραχληλάζειν 25 εἰωθὲν , ὡς ἡ παρὰ τῶν πολλῶν δόξα , δειλοὺς , ἀγεννεῖς , κολακας , ὑποκριτὰς ποιοῦσα . Τίνα γοῦν ἐνεκεν οἱ Φαρισαῖοι τὸν Χριστὸν ἔλεγον δαιμονῶν ; οὐχ ἐπειδὴ οἱ παρὰ τῶν πολλῶν ἐπεθύμουν δόξης ; Πόθεν δὲ οἱ πολλοὶ τὴν ὀρθὴν περὶ αὐτοῦ ἔφερον ψήφον ; Οὐχ ἐπειδὴ τοῦτῳ οἱ κατεῖχοντο τὸ νοστήματι ; Οὐδὲν γὰρ , οὐδὲν οὕτω ποιεῖ παρανόμους καὶ ἀνόητους , ὡς τὸ πρὸς τὴν τῶν πολλῶν κεχηνέναι δόξαν · οὐδὲν εὐδοκιμοῦν καὶ ἀδαμαντίῶν , ὡς τὸ ταύτης ὑπερορᾶν . Διὸ καὶ σφόδρα νεανικὴς δεῖ ψυχῆς τῷ μέλλοντι πρὸς τοσαύτην ἀντέχειν ρύμην καὶ βίαν πνεύματος . Καὶ γὰρ ὅταν εὐημερῇ , πάντων ἑαυτὸν προτίθησι · καὶ τὰν τάναντία ὑπομεῖν , κατωρθεῖ ἐαυτὸν βούλεται · καὶ τούτο αὐτῷ καὶ γένενα καὶ βασιλεία , ὅταν ὑποβρύχιος ὑπὸ τοῦ πάθους γένηται τοῦτο .
Lemmas: ἐκεῖνος , οὐ ἐπί οὗτος γυρόω · ὁ γάρ ἄδικος τίς πάθος , καί γενναῖος φέρω , πλείων οὗτος κτάομαι πρός ὁ θεός ὁ παρρησία . μή τοίνυν οὗτος σκοπέω , ὅπως ἵημι ἐν δυναστεία , καί ἐν τιμή , καί ἐν ἐξουσία , ἀλλά ὅπως ἵημι ἐν ἀρετή καί φιλοσοφία . ὡς ὁ γε ἐξουσία πολύς ὁ ὁ Θεός μή δοκέω ποιέω πείθω , καί σφόδρα νεανικός δεῖ Ψυχή , ὥστε ὁ ἐξουσία εἰς δήω χράω . ὁ μέν γάρ ἀποστερέω αὐτός , καί ἔχω καί ἄκων φιλοσοφέω · ὁ δέ ἀπολαύω αὐτός , τοιοῦτος τίς πάσχω , οἷος εἄν εἰμί τις Χόρη συνοικέω εὐειδής καί καλός , νόμος δέχομαι [ 443 ] μηδέποτε εἰς αὐτός ὁράω ἀκόλαστος . τοιοῦτος γάρ ὁ ἐξουσία . Διὸ πολύς καί ἄκων εἰς ὁ ὑβρίζω ἐμβάλλω , καί θυμός ἐγείρω , καί χαλινός γλῶσσα ἀφαιρέω , καί θύρα ἀνασπάω σέμα , ὥσπερ ὑπό πνεῦμα ὁ ψυχή ἀναρρίπτω , καί εἰς ὁ χατος ὁ κακός βυθός καταποντίζω ὁ σκάφος . ὁ οὖν 23 ἐν τοσοῦτος κίνδυνος θαμβαίνω , καί ζηλωτός εἰμί φημί ; καί πόσος οὗτος ἄνοια ; ἐννοέω γοῦν μετά ὁ εἴρω , πόσος χράω καί κατηγὴρους , πόσος δέ κόλαξ οὕτως ἔχω πολυκρουω αὐτός . ταῦτα οὖν , εἶπον ἐγώ , μακαρισμός ἄξιος ; καί τίς εἄν οὗτος εἶπον ; ἀλλά παρά ὁ λαός , φημί , εὐδοκιμέω . καί τίς οὗτος ; οὖον γάρ δή ὁ λαός εἰμί ὁ Θεός , ὅς μέλλω ὁ εὐθύνω ὑπέχω . ὅστε ὅταν λαός εἶπον , οὐδείς ἄλλος λέγω , ἢ προδοκός ἐχθρός , καί σκόπελος καί ὀφθαλμός , καί σπιλάς . ὁ γάρ εὐδοκιμέω ἐν δῆμος , ὅσος λαμπρός ποιέω , τοσοῦτος μείζων ἔχω ὁ κίνδυνος , ὁ φροντίς , ὁ ἀθυμία . ἀναπνέω γάρ ὁ τοιοῦτος ἢ ἵστημι οὖον δύναμαι ὅλως , οὗτος πικρός ἔχω δεσπότης . καί τίς λέγω ἵστημι καί 24 ἀναπνέω ; κἀν μυρίος κατόρθωμα ἔχω ὁ τοιοῦτος , δύσκολος εἰς βασίλειος εἰσέρχομαι . οὐδείς γάρ οὕτως ἐκτραχληλάζειν 25 εἴωθα , ὡς ὁ παρά ὁ πολύς δόξα , δειλός , ἀγεννής , κόλαξ , ὑποκριτής ποιέω . τίς γοῦν ἕνεκα ὁ Φαρισαῖος ὁ Χριστός λέγω δαιμονάω ; οὐ ἐπεί ὁ παρά ὁ πολύς ἐπιθυμέω δόξα ; πόθεν δέ ὁ πολύς ὁ ὀρθός περί αὐτός φέρω ψῆφος ; οὐχ ἐπεί τοῦτῳ ὁ κατέχω ὁ νοστημα ; οὐδείς γάρ , οὐδείς οὗτος ποιέω παράνομος καί ανόητος , ὡς ὁ πρός ὁ ὁ πολύς χάσκω δόξα · οὐδείς εὐδοκιμέω καί ἀδαμάντιον , ὡς ὁ οὗτος ὑπεροράω . Διὸ καί σφόδρα νεανικός δεῖ Ψυχή ὁ μέλλω πρός τοσοῦτος ἀντέχω ῥύμη καί βία πνεῦμα . καί γάρ ὅταν εὐημερέω , πᾶς ἑαυτοῦ προτίθημι · καί ὁ τἀναντία ὑπομένω , κατορθόω ἑαυτοῦ βούλομαι · καί οὗτος αὐτός καί γένενα καί βασίλειος , ὅταν ὑποβρύχιος ὑπό ὁ πάθος γίγνομαι οὗτος .