joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0348.1
στέλλω γὰρ , φησί , τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου · τοῦτέστιν , ἐγγὺς σου . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν βασιλέων οἱ ἐγγὺς τοῦ ὀχήματος εἰσὶν ἄνθρωποι , οὗτοι τῶν ἄλλων εἰσὶ λαμπρότεροι · οὕτω δὴ καὶ ὁ Ἰωάννης ἐγγὺς αὐτῆς φαίνεται τῆς παρουσίας ἐλθόντων . Ὥρα πῶς καὶ ἐντεύθεν τὴν ὑπεροχὴν ἐδείξε · καὶ οὐδὲ ὕστατα ἵσταται , ἀλλὰ καὶ τὴν παρ' ἑαυτοῦ λοιπὸν ἐπάγει ψῆφον , λέγων · Ἄμην λέγω ὑμῖν , οὐκ ἐνῆρχετο ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ . Ὁ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · Οὐκ ἔσχε γυνὴ τοῦτο μεῖζονα . Καὶ ἀρκεῖ μὲν καὶ ἡ ἀπόφασις · εἰ δὲ βούλει καὶ ἀπὸ τῶν πραγμάτων μαθεῖν , ἐννοήσον αὐτοῦ τὴν τράπεζαν , τὴν διαγωγὴν , τὴν γνώμην τὸ ὕψος . Ὡσπερ γὰρ ἐν οὐρανῷ , οὕτω διῆγε , καὶ τῶν τῆς φύσεως ἀναγκῶν ἀνωτέρω γενόμενος , ξένην τινὰ ὤδευσεν ὁδόν , ἐν ἄνθρωποις καὶ εὐχαῖς τὸν πάντα διάγον χρόνον , καὶ ἀνθρώπων μὲν οὐδενί , Θεῷ δὲ ὁμοίων μόνῃ διηνεκῶς . Οὐδὲ γὰρ εἴδε τινα τῶν ὁμοούλων , οὔτε ὀψθῆ τινὶ τούτων , οὐκ ἐγαλακτοτροφήθη , οὐ κλίνης , οὐ στέγης , οὐκ ἀγορᾶς , οὐκ ἄλλου τινὸς · ἀπέλαυσεν τῶν ἀνθρωπίνων · καὶ ὁμως ἡμερος ἦν ὁμοῦ καὶ σφοδρός . Ἄκουσον γοῦν πῶς μετ' ἐπικειλας τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς διαλέγεται , πῶς μετὰ ἀνδρείας τῷ δήμῳ τῶν Ἰουδαίων , πῶς μετὰ παρρησίας τῷ βασιλεῖ . Διὰ τοῦτο καὶ ἔλεγεν · Οὐκ ἐνῆρχετο ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ . Ἄλλ' ἵνα μὴ πάλιν ἡ ὑπερβολὴ τῶν ἐγκαωμιῶν τέχνη τινὰ ἀτοπίαν , προτιμῶντων αὐτὸν τοῦ Χριστοῦ τῶν Ἰουδαίων , σκόπει πῶς καὶ τοῦτο διορθοῦται . Καθάπερ γὰρ ἐξ ὧν ψιχοδομοῦντο οἱ μαθηταί , ἐλλάππτον οἱ ὀβολοί , εἰκόλον αὐτὸν εἶναι νομίζοντες · οὕτω καὶ ἐξ ὧν ἐθεραπεύοντο οἱ ὀβολοί , μείζων ἂν ἐγένετο ἡ βλάβη , σερνοτέραν τοῦ Χριστοῦ περὶ αὐτοῦ λαμβάνοντων αὐτῶν ὑπόνοιαν ἐκ τῶν εἰρημένων . Διὸ καὶ τοῦτο ἀνυπόπτως διορθοῦται λέγων · Ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν μείζων αὐτοῦ ἐστι . Μικρότερος κατὰ τὴν ἡλικίαν , καὶ κατὰ τὴν τῶν πολλῶν ὄψιν · καὶ γὰρ ἔλεγεν αὐτὸν φάγον καὶ οἰνοπότην · καὶ , Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός ; καὶ πανταχοῦ αὐτὸν ἐξυπερίετο . Τί οὖν ; φησὶ κατὰ συγχρίνιν τοῦ Ἰωάννου μείζων ἦν ; Ἀπαγε . Οὐδὲ γὰρ Ἰωάννης ἔταν λέγῃ , Ἰσχυρότερός μου ἐστι , συγχρίνον λέγει · οὐδὲ Παῦλος , ὅταν Μωϋσέως μεμνημένος γράφῃ , Πλείονος γὰρ δόξης οὗτος παρὰ Μωϋσῆν ἠξίωται , συγχρίνον γράφει . Καὶ αὐτὸς δέ , Ἴδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε , λέγων , οὐχὶ συγχρίνον φησίν . Εἰ δ' ἄρα δοίην καὶ κατὰ συγχρίνιν εἰρῆσθαι παρ' αὐτοῦ τοῦτο , οἰκονομικῶς ἐγίνετο διὰ τὴν τῶν ἀκούοντων ἀσθένειαν . Καὶ γὰρ σφόδρα ἦσαν πρὸς αὐτὸν κεχηνότες οἱ ἄνθρωποι · τότε δὲ λαμπρότερον αὐτὸν καὶ τὸ δεσμοφυλάκιον ἐποίησε , καὶ ἡ πρὸς τὸν βασιλέα παρρησία , καὶ τὰς ἀτιμίας ἦν τέως τοῦτο δεχθῆναι παρὰ τοῖς πολλοῖς . Καὶ γὰρ καὶ ἡ Παλαὶα οὐδὲν οὕτω διορθοῦν τὰς τῶν παπλανημένων ψυχάς , τὰ ἀσύγκριτα κατὰ συγχρίνιν παραβάλλουσα · ὡς ὅταν λέγῃ · Οὐκ ἔστιν ὁμοῖος σοι ἐν θεοῖς , Κύριε · καὶ πάλιν , Οὐκ ἔστι θεὸς ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν . Τινὲς δὲ φασιν , ὅτι περὶ τῶν ἀποστόλων τοῦτο εἴρηκεν ὁ Χριστός · ἕτεροι δὲ περὶ ἀγγέλων . Ὅταν γὰρ τῆς ἀληθείας
Lemmas: στέλλω γάρ , φημί , ὁ ἄγγελος ἐγώ πρό πρόσωπον σύ · τουτέστιν , ἐγγύς σύ . καθά γάρ ἐπί ὁ βασιλεύς ὁ ἐγγύς ὁ ὄχημα εἰμί ἄνθρωπος , οὗτος ὁ ἄλλος εἰμί λαμπρός · οὗτος δή καί ὁ Ἰωάννης ἐγγύς αὐτός φαίνω ὁ παρουσία ἔρχομαι . Ὥρα πῶς καί ἐντεῦθεν ὁ ὑπεροχή δείκνυμι · καί οὐδέ ὕστερος ἵστημι , ἀλλά καί ὁ παρά ἑαυτοῦ λοιπός ἐπάγω ψῆφος , λέγω · Ἄμη λέγω σύ , οὐ ἐνάρχομαι ἐν γεννητός γυνή μείζων Ἰωάννης ὁ βαπτιστής . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὐ ἔχω γυνή οὗτος μείζων . καί ἀρκέω μέν καί ὁ ἀπόφασις · εἰμί δέ βούλομαι καί ἀπό ὁ πρᾶγμα μανθάνω , ἐννοέω αὐτός ὁ τράπεζα , ὁ διαγωγή , ὁ γνώμη ὁ ὕψος . ὡς γάρ ἐν οὐρανός , οὗτος διάγω , καί ὁ ὁ φύσις ἀνάγκη ἀνωτέρω γίγνομαι , ξένος τις ὀδεύω ὁδός , ἐν ἄνθρωπος καί εὐχή ὁ πᾶς διάγω χρόνος , καί ἄνθρωπος μέν οὐδείς , Θεός δέ ὅμοιος μόνος διηνεκής . οὐδέ γάρ εἴδε τις ὁ ομοολος , οὔτε ὀψθῆ τις οὗτος , οὐ γαλακτοτροφέω , οὖον κλίνη , οὖον στέγω , οὐ ἀγορά , οὐ ἄλλος τις · ἀπολαύω ὁ ἀνθρώπινος · καί ὁμῶς ἥμερος εἰμί ὁμοῦ καί σφοδρός . ἀκούω γοῦν πῶς μετά επικειλαας ὁ ἑαυτοῦ μαθητής διαλέγω , πῶς μετά ἀνδρεῖος ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος , πῶς μετά παρρησία ὁ βασιλεύς . Ζεύς οὗτος καί λέγω · οὐ ἐνάρχομαι ἐν γεννητός γυνή μείζων Ἰωάννης ὁ βαπτιστής . ἄλλος ἵνα μή πάλιν ὁ ὑπερβολή ὁ ἐγκαωμιῶν τέχνη τις ἀτοπία , προτιμάω αὐτός ὁ Χριστός ὁ Ἰουδαῖος , σκοπέω πῶς καί οὗτος διορθόω . καθά γάρ ἐκ ὅς ψιχοδομουντος ὁ μαθητής , λάπτω ὁ ὀβολός , εικολος αὐτός εἰμί νομίζω · οὗτος καί ἐκ ὅς θεραπεύω ὁ ὀβολός , μείζων εἄν γίγνομαι ὁ βλάβη , σερνοτέραν ὁ Χριστός περί αὐτός λαμβάνω αὐτός ὑπόνοια ἐκ ὁ εἴρω . Διὸ καί οὗτος ἀνύποπτος διορθόω λέγω · ὁ δέ μικρός ἐν ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός μείζων αὐτός εἰμί . μικρός κατά ὁ ἡλικία , καί κατά ὁ ὁ πολύς ὄψις · καί γάρ λέγω αὐτός ἐσθίω καί οἰνοπότης · καί , οὐχ οὗτος εἰμί ὁ ὁ τέκτων υἱός ; καί πανταχοῦ αὐτός εξυπεριαρτυω . τις οὖν ; φημί κατά συγχριος ὁ Ἰωάννης μείζων εἰμί ; ἀπάγω . οὐδέ γάρ Ἰωάννης ἔτης λέγω , ἰσχυρός ἐγώ εἰμί , συγκρίνω λέγω · οὐδέ Παῦλος , ὅταν Μωϋσῆς μιμνήσκω γράφω , πλείων γάρ δόξα οὗτος παρά Μωϋσῆς ἀξιόω , συγκρίνω γράφω . καί αὐτός δέ , ἰδού πλείων Σολομών ὧδε , λέγω , οὐ συγκρίνω φημί . εἰμί δέ ἄρα δήω καί κατά συγχριος εἴρω παρά αὐτός οὗτος , οἰκονομικός γίγνομαι διά ὁ ὁ ἀκούω ἀσθένεια . καί γάρ σφόδρα εἰμί πρός αὐτός χάσκω ὁ ἄνθρωπος · τότε δέ λαμπρός αὐτός καί ὁ δεσμοφύλαξ ποιέω , καί ὁ πρός ὁ βασιλεύς παρρησία , καί ὁ ἀτιμία εἰμί τέως οὗτος δέχομαι παρά ὁ πολύς . καί γάρ καί ὁ Παλαιός οὐδείς οὗτος διορθόω ὁ ὁ πλανιέμαι Ψυχή , ὁ ἀσύγκριτος κατά συγχριος παραβάλλω · ὡς ὅταν λέγω · οὐ εἰμί ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος · καί πάλιν , οὐ εἰμί θεός ὡς ὁ θεός ἐγώ . Τινές δέ φημί , ὅτι περί ὁ ἀπόστολος οὗτος εἴρω ὁ Χριστός · ἕτερος δέ περί ἄγγελος . ὅταν γάρ ὁ ἀλήθεια