joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0376.4
Σ . Σπουδάζωμεν94 τοῖνον τῆς τοιούτων γενέσθαι μερίδος , εἰ δὲ μὴ τούτων , χἂν τῶν ἐνταῦθα ἀπολουμένων11 τὰ ἁμαρτήματα . Καὶ γὰρ φοβερόν ἐκεῖνο τὸ κριτήριον , καὶ ἀπαραίτητος ἡ τιμωρία , καὶ ἀνέχεστος13 ἡ κόλασις . Εἰ δὲ βούλει μηδὲ ἐνταῦθα δῦναι δίκην , σαυτὴ δίκαισον , ἀπατήσων σαυτὸν εὐθύνως . " Ἀκούσον Παύλου λέγοντος , ὅτι Εἰ ἑαυτοὺς ἐκρίνομεν , [ 450 ] οὐχ ἂν ἐκρινόμεθα . " Αν τοῦτο ποιῆς , ὁρῶ προβαίνειν καὶ ἐπὶ στέφανον ἡξεις . Καὶ πῶς19 ἀπατήσομεν ἑαυτοὺς δίκην ; φησί . Ὁρήσων , στέναξον πιχρόν , ταπεινώσων σαυτὸν , κάκωσον , ἀνάγκεισον τῶν ἁμαρτημάτων κατ' εἶδος . Οὐ μικρὰ τοῦτο10 βάσανος ψυχῆς . Εἰ τις ἐν καταγνώσει γέγονεν , οὐδὲν ὅτι μάλιστα πάντων ἡ ψυχὴ τοῦτο18 κολάζεται . Εἰ τις γέγονεν ἐν ἁμαρτίαις μνήμη16 , οἶδε τὸν ἐντεῦθεν ὀδύνην . Διὰ τοῦτο δικαιοσύνην ἐπαθὼν τίθησι τὸ Θεὸς τῇ τοιαύτῃ μετανοίᾳ , λέγων · Λέγε σὺ πρῶτον τῆς ἁμαρτίας σου , ἵνα δικαιωθῆς . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἔστι μικρὸν εἰς διόρθωσιν , τὰ πάντα συναγαγόντας τὰ ἁμαρτήματα , κατ' εἶδος αὐτὰ στρέφειν συνεχῶς καὶ ἀναλογίζεσθαι . " Ὁ γὰρ τοῦτο ποιῶν οὐκὲ καταγνύγεται , ὡς μήτε τοῦ ζῆν ἄξιον ἑαυτὸν εἶναι νομίζειν · ὁ δὲ τοῦτο νομίζων , χηροῦ παντὸς ἀπαλώτερος ἔσται . Μὴ γὰρ μοι πορνείας εἴπης μόνον , μηδὲ μοιχείας , μηδὲ ταῦτα τὰ δηλὰ καὶ ὁμολογούμενα παρὰ πᾶσιν · ἀλλὰ καὶ τὰς λαθραίας ἐπιθυμίας , καὶ τὰς συχοφαντίας , καὶ τὰς κακηγορίας , καὶ τὰς κενοδοξίας , καὶ τὸν φθόνον , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα σύναγε . Οὐδὲ γὰρ ταῦτα μικρὰν οὐσίς κόλασιν . Καὶ γὰρ17 λοιδόρος εἰς γένναν ἐμπέσειεν · καὶ ὁ μεθῦον οὐδὲν ἔχει κοινὸν πρὸς τὴν βασιλείαν · καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν πλησίον οὕτω προσκρούει Θεῷ , ὡς μηδὲ μαρτυροῦντος αὐτοῦ ἀφελεῖσθαι · καὶ ὁ τῶν οὐκείων ἀμελῶν εἰς πίστιν ἡρηται · καὶ ὁ πέντης περιορῶν εἰς τὸ πῦρ πέμπεται . Μὴ τοῖνον μικρὰ ταῦτα ὑμῖς εἶναι , ἀλλὰ σύναγε πάντα , καὶ ὡς ἐν βιβλίῳ γράφε . " Αν γὰρ σὺ γράφῃς , ὁ Θεὸς ἐξαλείφει · ὡσπερ οὖν ἐὰν σὺ μὴ γράφῃς , ὁ Θεὸς καὶ ἐγγράφει , καὶ δίκην ἀπαιτεῖ . Πολὺ τοῖνον βέλτιον παρ' ἡμῶν αὐτὰ γραφῆναι καὶ ἀνθεῖν ἐξαλείφθησι , ἢ τούτων , ἡμῶν ἐπιλαθόντων18 , τὸν Θεὸν αὐτὰ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἐνεγκεῖν τῶν ἡμετέρων κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην . " Ἴν οὖν μὴ τοῦτο γένηται , πάντα μετὰ ἀκριβείας ἀναλογιζώμεθα , καὶ εὐρήσομεν πολλῶν ἑαυτοὺς ὑπενθύνους ὄντας . Τίς γὰρ πλεονεξίας καθαρός ; Μὴ γὰρ μοι τὸ μέτρον19 εἴπης , ἀλλ' ὅτι καὶ ἐν τῷ μικρῷ τὴν αὐτὴν δώσομεν δίκην , τοῦτο ἔνδει , καὶ μετανοεῖ . Τίς ὑβρεὼς ἀπήλλαχται ; τοῦτο δὲ εἰς γένναν ἐμβαλεῖ . Τίς λάθρα τὸν πλησίον οὐχ ἐκακηγόρησε ; [ τοῦτο δὲ βασιλείας ἀποστερεῖ20 . ] Τίς οὐχ ἀπενοήθη ; οὕτως δὲ πάντων ἀκαθαρτότερος . Τίς δ' οὐχ εἶδεν ἀκολάστως ὀφθαλμοῖς ; οὕτως δὲ μοιχὸς ἀπριετμένος . Τίς οὐχ ὠργίσθη τῇ ἀδελφῷ εἰκῇ ; οὕτως δὲ ἔνοχος τῇ συνεδρίᾳ . Τίς οὐχ ὠμοσε ; τοῦτο δὲ ἐκ τοῦ πονηροῦ21 . Τίς οὐχ ἐπιώρτηκεν ; οὕτως δὲ πλέον ἢ τοῦ πονηροῦ . Τίς οὐχ ἐδούλευσε τῷ μαμωνᾷ ; οὕτως
Lemmas: Σ . Σπουδάζωμεν94 τόνος ὁ τοιοῦτος γίγνομαι μερίς , εἰμί δέ μή οὗτος , εἷς ὁ ἐνταῦθα ἀπόλλυμι ὁ ἁμάρτημα . καί γάρ φοβερός ἐκεῖνος ὁ κριτήριον , καί ἀπαραίτητος ὁ τιμωρία , καί ἀνέχω ὁ κόλασις . εἰμί δέ βούλομαι μηδέ ἐνταῦθα δύο δίκη , σεαυτοῦ δικάζω , ἀπατάω σαυτοῦ εὔθυνος . " ἀκούω Παῦλος λέγω , ὅτι εἰμί ἑαυτοῦ κρίνω , [ 450 ] οὐ εἄν κρίνω . " Αν οὗτος ποιός , ὁράω προβαίνω καί ἐπί στέφανος ἥκω . καί πῶς ἀπατάω ἑαυτοῦ δίκη ; φημί . Ὁρήσων , στενάζω πιχρω , ταπεινόω σαυτοῦ , κακόω , αναγκεισος ὁ ἁμάρτημα κατά εἶδος . οὖον μικρός τοῦτος βάσανος Ψυχή . εἰμί τις ἐν κατάγνωσις γίγνομαι , οὐδείς ὅτι μάλιστα πᾶς ὁ ψυχή τοῦτος κολάζω . εἰμί τις γίγνομαι ἐν ἁμαρτία μνήμη , οἶδα ὁ ἐντεῦθεν ὀδύνη . Ζεύς οὗτος δικαιοσύνη πάσχω τίθημι ὁ θεός ὁ τοιοῦτος μετάνοια , λέγω · λέγω σύ πρῶτος ὁ ἁμαρτία σύ , ἵνα δικαιόω . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί μικρός εἰς διόρθωσις , ὁ πᾶς συνάγω ὁ ἁμάρτημα , κατά εἶδος αὐτός στρέφω συνεχῶς καί ἀναλογίζομαι . " ὁ γάρ οὗτος ποιέω οὔκω κατάγνυμι , ὡς μήτε ὁ ζῶ ἄξιος ἑαυτοῦ εἰμί νομίζω · ὁ δέ οὗτος νομίζω , χῆρος πᾶς ἁπαλός εἰμί . μή γάρ ἐγώ πορνεία εἶπον μόνος , μηδέ μοιχεία , μηδέ οὗτος ὁ δῆλος καί ὁμολογέω παρά πᾶς · ἀλλά καί ὁ λαθραῖος ἐπιθυμία , καί ὁ συκοφαντία , καί ὁ κακηγορία , καί ὁ κενοδοξία , καί ὁ φθόνος , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος συνάγω . οὐδέ γάρ οὗτος μικρός οὖσις κόλασις . καί Γάρ λοίδορος εἰς γέννα ἐμπίπτω · καί ὁ μεθύω οὐδείς ἔχω κοινός πρός ὁ βασίλειος · καί ὁ μή ἀγάπη ὁ πλησίος οὗτος προσκρούω Θεός , ὡς μηδέ μαρτυρέω αὐτός ἀφαιρέω · καί ὁ ὁ ουκειμαι ἀμελής εἰς πίστις αἱρέω · καί ὁ πέντη περιοράω εἰς ὁ πῦρ πέμπω . μή τόνος μικρός οὗτος ὑμῖς εἰμί , ἀλλά συνάγω πᾶς , καί ὡς ἐν βιβλίον γράφω . " Αν γάρ σύ γράφω , ὁ θεός ἐξαλείφω · ὡς οὖν ἐάν σύ μή γράφω , ὁ θεός καί ἐγγράφω , καί δίκη ἀπαιτέω . Πολύς τόνος ἀγαθός παρά ἐγώ αὐτός γράφω καί ἀνθέω ἐξαλείφω , ἢ οὗτος , ἐγώ ἐπιλανθάνομαι , ὁ θεός αὐτός πρό ὁ ὀφθαλμός φέρω ὁ ἡμέτερος κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . " εἶμι οὖν μή οὗτος γίγνομαι , πᾶς μετά ἀκρίβεια ἀναλογίζω , καί εὑρίσκω πολύς ἑαυτοῦ υπενθυνοος εἰμί . Τῖς γάρ πλεονεξία καθαρός ; μή γάρ ἐγώ ὁ μέτρον εἶπον , ἀλλά ὅτι καί ἐν ὁ μικρός ὁ αὐτός δίδωμι δίκη , οὗτος ἐνδέω , καί μετανοέω . Τῖς ὕβρις ἀπαλλάσσω ; οὗτος δέ εἰς γέννα ἐμβάλλω . Τῖς λάθρῃ ὁ πλησίος οὐ κακηγορέω ; [ οὗτος δέ βασίλεια ἀποστερέω . ] Τῖς οὐ ἀπονοέομαι ; οὕτως δέ πᾶς ἀκάθαρτος . Τῖς δέ οὐ ὁράω ἀκόλαστος ὀφθαλμός ; οὕτως δέ μοιχός ἀπριετμένος . Τῖς οὐ ὀργίζω ὁ ἀδελφός εἰκῇ ; οὕτως δέ ἔνοχος ὁ συνεδρία . Τῖς οὐ ομνύω ; οὗτος δέ ἐκ ὁ πονηρός . Τῖς οὐ ἐπιώρτηκεν ; οὕτως δέ πλέω ἢ ὁ πονηρός . Τῖς οὐ δουλεύω ὁ μαμωνᾶς ; οὕτως