joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0139.1
χαι πῶς τῆς οἰκείας οὐκ ἐπιλανθάνεται τέχνη . 'Αρ' οὖν γὰρ καὶ τὸν πρῶτον ἐξέβαλεν ἀνθρώπων , καὶ ἐξέρους 28 περιέβαλε κακούς , ἀπὸ τούτων καὶ ἐνταῦθα πλέκει τὸν δόλον , τῆς κατὰ τὴν γαστέρα ἀκρασίας λέγων . Πολλῶν γοῦν καὶ νῦν ἐστιν ἀκούσαι ἀνθρώπων , λεγόντων τὰ μυρία διὰ τὴν κοιλίαν κακὰ . 'Ο δὲ 29 Χριστὸς δεῖκνυσι , ὅτι τὸν ἐνάρσετον οὐδὲ αὐτὴ ἡ τυραννὶς καταναγκάζει τὸ τῶν μὴ προτιμῶντων ποιεῖν , καὶ παιδεύει , καὶ οὐχ ὑποκείσθαι τῇ ἐπιτάγματι , παιδεύων ἡμᾶς ἐν μηδενὶ πειθεῖσθαι τῷ διαβόλῳ . 'Επειδὴ γὰρ ὁ πρῶτος ἀνθρώπος ἐνεχείρισεν καὶ τῷ ὄφει προσέχρουσε , καὶ νόμον παρέθηκεν , ἐς περιουσίας σε διδάσκει , χἂν μὴ παραδῷς · ἢ τὸ παρ' αὐτοῦ κελευδόμενον , μηδὲ οὕτω πειθεσθαι . Καὶ τί λέγω παράδοσιν ; Κἂν γὰρ τὸ χρησίμων λέγωσιν οἱ δαίμονες , φησὶ μηδὲ οὕτω πρᾶξαι 30 αὐτοῖς . Οὕτω γοῦν καὶ τοὺς δαίμονας ἐπιστέμναι ἐκεῖνους , κηρύττοντας αὐτὸν Υἱὸν Θεοῦ . Καὶ ὁ Παῦλος δὲ πάλιν αὐτὸ τοῦτο βούλεται ἐπεξίμενος καὶ τοῦ λεγομένου χρησίμου ἢν · ἀλλ' ἐκ περιουσίας ἀτιμᾶσιν αὐτούς , καὶ ἀποκτείνων τὴν καθ' ἡμῶν ἐπιβουλὴν , καὶ σωτηρίαν δόγματα κηρύττοντας ἤλαυνεν , ἐκφράττων αὐτῶν τὰ ὀνόματα , καὶ σιγὴν κελεύων . Καὶ 31 διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐνταῦθα τοῖς λεγομένοις ἐπέκρινεν 32 · ἀλλὰ τὸ φρονεῖν 33 · Οὐχ ἐπ' ἀρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος . 'Ο δὲ λέγει , τοιούτῳ ἐστιν · ὅτι δύναται ὁ Θεὸς καὶ ῥήματι θρέψαι τὸν πεινῶντα , ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς φέρων αὐτῷ μαρτυρίαν Γραφῆς , καὶ παιδεύει , χἂν λιμώττῃς , χἂν οἴσιν πᾶχῃς , μηδέποτε ἀρξίσασθαι τοῦ Δεσπότου . 'Υ . Εἰ δὲ λέγοι τις , ὅτι καὶ μὴν ἐπιδείξαταί τι ἔργον , ἐροῖμεν ἄν αὐτῷ · Τίνος ἐνεκεν καὶ διὰ τί ; Οὐδὲ γὰρ ἵνα πιστεύσῃ , ταῦτα ἔλεγον ἐκεῖνος , ἀλλ' ἵνα , ὡς ἔξετο , εἰς ἀπίστιαν ἐλέγχει . 'Επεὶ καὶ τοὺς πρῶτους οὕτως ἠπάτησε καὶ ἤλεγξεν , οὐ σφόδρα πιστεύοντας τῷ Θεῷ . 'Εναντία γὰρ ἂν εἴπεν ὁ Θεός , ἐκεῖνος ὑποσχόμενος , καὶ κενᾶς αὐτοὺς ψυχῆς ἐλπίσι , καὶ εἰς ἀπίστιαν ἐμβαλὼν , οὕτω καὶ ἂν εἴχον ἀγαθὸν ἐξἐβάλεν . 'Αλλ' ὁ Χριστὸς δεῖκνυσιν ἐαυτόν , μῆτε τοῖς [ 171 ] τότε , μῆτε ὑστερον τοῖς ἐκ αὐτοῦ φρονούσιν 'Ιουδαίοις σημεία αὐτοῖς ἐπινέμσας 34 , πανταχῶ παιδεύων ἡμᾶς , χἂν δυνώμεθα τι ποιεῖν , μηδὲν πράττειν εἰκὶ καὶ μάτην , μηδὲ ἀνάγκης ἐπικειμένης πειθεσθαι τῷ διαβόλῳ . Τί οὖν ὁ μισθὸς οὗτος ; 'Ητ-θηλεῖς καὶ πείσαι 35 μὴ συνδῆς τῷ καλεουμένῳ ποιήσαι , καὶ ταῦτα πεῖνῃς ἐπικειμένης τούσδε , ἐφ' ἕτερον πρόσει , λέγων · Εἰ Υἱὸς εἰ τοῦ Θεοῦ , βάλε σεαυτὸν κάτω · γέγραπται γάρ · 'Οτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ , καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσιν σε , Τὶ δὴποτα καὶ ἄκάτην πέτραν τοῦτο προετίθησι , Εἰ Υἱὸς εἰ τοῦ Θεοῦ ; 'Ὅπερ ἐπὶ τῶν προτέρων 36 ἐποίησε , τοῦτο καὶ νῦν ποιεῖ . 'Ὅσπερ γὰρ τότε διέβαλε τὸν Θεόν , λέγων , ὅτι ἢν ἄρα γράφῃ , διανοησόμενοι ἄρα οἱ ὀφθαλμοὶ · διὰ τούτων δείκνυσι βουλομένους , ὅτι ἠπάτηται καὶ παρελογίσθησαν , καὶ οὐδὲν εἰσινηγρησμένοι · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα τὸ αὐτὸ τοῦτο ἀντίκειται λέγων , ὅτι Εἰχὶ σε ἐκάλεισεν Υἱόν , καὶ ἠπάτησε τὴν δωρεὰν · ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτο ἐστι , παράσχου ἡμῖν ἀποδείξιν τοῦ τῆς δυνάμεως εἶναι ἐκείνης . Εἴτα , ἐπειδὴ ἀπὸ Γραφῶν αὐτῷ διελέχθη , καὶ αὐτὸς τοῦ προφήτου παράγει μαρτυρίαν . Πῶς οὖν ὁ Χριστός ; Οὐχ ἠγανάκτησεν , οὐ παρωξύνθη , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς ἐπεικείας πάλιν ἀπὸ τῶν Γραφῶν αὐτῷ διαλέγεται λέγων · Οὐχ ἐπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου · παιδεύων ἡμᾶς , ὅτι τοῦ διαβόλου οὐ διὰ σημείων , ἀλλὰ δι' ἀνεξικακίας καὶ μακροθυμίας περιγιγνώσθαι χρή , καὶ μηδὲν πρὸς ἐπιδεῖξιν ποιεῖν καὶ φιλοτιμίαν ἀπλῶς . Σκόπει δὲ αὐτοῦ τὸ ἀνὸντον καὶ ἀπὸ τῆς μαρτυρίας αὐτῆς , ἥς παρήγαγεν . Αἱ μὲν γὰρ παρὰ τοῦ Κυρίου παρενεχθεῖσαι μαρτυρίαι σφόδρα ἀρμολῶς ἀμφοτέροις 37
Lemmas: Χάι πῶς ὁ οἰκεῖος οὐ ἐπιλανθάνομαι τέχνη . Αρ οὖν γάρ καί ὁ πρῶτος ἐκβάλλω ἄνθρωπος , καί ξερός 28 περιβάλλω κακός , ἀπό οὗτος καί ἐνταῦθα πλέκω ὁ δόλος , ὁ κατά ὁ γαστήρ ἀκράτεια λέγω . πολλες γοῦν καί νῦν εἰμί ἀκούω ἄνθρωπος , λέγω ὁ μυρίος διά ὁ κοιλία κακός . 'Ο δέ 29 Χριστός δείκνυμι , ὅτι ὁ ἐναίρω οὐδέ αὐτός ὁ τυραννίς καταναγκάζω ὁ ὁ μή προτιμάω ποιέω , καί παιδεύω , καί οὐ ὑπόκειμαι ὁ ἐπίταγμα , παιδεύω ἐγώ ἐν μηδείς πείθω ὁ διάβολος . Επειδή γάρ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐγχειρίζω καί ὁ ὄφις προσεχρουω , καί νόμος παρατίθημι , εἰς περιουσία σύ διδάσκω , εἷς μή παραδίδωμι · ἢ ὁ παρά αὐτός κελευδιδωμι , μηδέ οὗτος πείθω . καί τίς λέγω παράδοσις ; κἀν γάρ ὁ χρήσιμος λέγω ὁ δαίμων , φημί μηδέ οὗτος πράσσω 30 αὐτός . οὕτως γοῦν καί ὁ δαίμων ἐφίστημι ἐκεῖνος , κηρύσσω αὐτός υἱός Θεός . καί ὁ Παῦλος δέ πάλιν αὐτός οὗτος βούλομαι ἐπεξέρχομαι καί ὁ λέγω χρήσιμος εἄν · ἀλλά ἐκ περιουσία ἀτιμάζω αὐτός , καί ἀποκτείνω ὁ κατά ἐγώ ἐπιβουλή , καί σωτηρία δόγμα κηρύσσω ἐλαύνω , ἐκφράσσω αὐτός ὁ ὄνομα , καί σιγή κελεύω . καί 31 διά οὗτος οὐδέ ἐνταῦθα ὁ λέγω ἐπικρίνω 32 · ἀλλά ὁ φρονέω 33 · οὐχ ἐπί ἄρτος μόνος ζῶ ἄνθρωπος . 'Ο δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ὅτι δύναμαι ὁ θεός καί ῥῆμα τρέφω ὁ πεινάω , ἀπό ὁ Παλαιή φέρω αὐτός μαρτυρία γραφή , καί παιδεύω , εἷς λιμώσσω , εἷς ὅς Πάχης , μηδέποτε ἄρχω ὁ δεσπότης . 'Υ . εἰμί δέ λέγω τις , ὅτι καί μήv ἐπιδείκνυμι τίς ἔργον , εἴρω ἄν αὐτός · τίς ἕνεκα καί διά τίς ; οὐδέ γάρ ἵνα πιστεύω , οὗτος λέγω ἐκεῖνος , ἀλλά ἵνα , ὡς ἔχω , εἰς ἀπιστία ἔλεγχος . Εἶπος καί ὁ πρῶτος οὕτως ἀπατάω καί ἐλέγχω , οὖον σφόδρα πιστεύω ὁ Θεός . 'Εναντία γάρ εἄν εἶπον ὁ Θεός , ἐκεῖνος ὑπισχνέομαι , καί κενός αὐτός Ψυχή ἐλπίς , καί εἰς ἀπιστία ἐμβάλλω , οὗτος καί εἄν ἔχω ἀγαθός ἐκβάλλω . Αλ ὁ Χριστός δείκνυμι ἑαυτοῦ , μήτε ὁ [ 171 ] τότε , μήτε ὕστερος ὁ ἐκ αὐτός φρονέω Ἰουδαῖος σημεῖον αὐτός ἐπινέμω 34 , πανταχῶ παιδεύω ἐγώ , εἷς δύναμαι τίς ποιέω , μηδείς πράσσω ἴξ καί μάτην , μηδέ ἀνάγκη ἐπίκειμαι πείθω ὁ διάβολος . τις οὖν ὁ μισθός οὗτος ; 'Ητ-θηλεῖς καί πείθω 35 μή συνδέω ὁ καλέω ποιέω , καί οὗτος πεῖνα ἐπίκειμαι ὅδε , ἐπί ἕτερος πρόσειμι , λέγω · εἰμί υἱός εἰμί ὁ Θεός , βάλλω σαυτοῦ κάτω · γράφω γάρ · 'Οτι ὁ ἄγγελος αὐτός ἐντέλλω περί σύ , καί ἐπί χείρ ἀρόω σύ , τίς δὴποτα καί ἄκατος πέτρα οὗτος προτίθημι , εἰμί υἱός εἰμί ὁ Θεός ; Ὅπερ ἐπί ὁ πρότερος 36 ποιέω , οὗτος καί νῦν ποιέω . Ὅσπερ γάρ τότε διαβάλλω ὁ Θεός , λέγω , ὅτι εἄν ἄρα γράφω , διανοέομαι ἄρα ὁ ὀφθαλμός · διά οὗτος δείκνυμι βούλομαι , ὅτι ἀπατάω καί παραλογίζομαι , καί οὐδείς εἰσινηγρησμένοι · οὗτος δή καί ἐνταῦθα ὁ αὐτός οὗτος ἀντίκειμαι λέγω , ὅτι ὁμό-στιξ σύ καλέω υἱός , καί ἀπατάω ὁ δωρεά · ἐπεί εἰμί μή οὗτος εἰμί , παρέχω ἐγώ ἀπόδειξις ὁ ὁ δύναμις εἰμί ἐκεῖνος . εἴτα̅ , ἐπεί ἀπό Γραφής αὐτός διαλέγω , καί αὐτός ὁ προφήτης παράγω μαρτυρία . Πῶς οὖν ὁ Χριστός ; οὐχ ἀγανακτέω , οὖον παροξύνω , ἀλλά μετά πολύς ὁ ἐπείκεια πάλιν ἀπό ὁ Γραφής αὐτός διαλέγω λέγω · οὐχ πειράζω κύριος ὁ Θεός σύ · παιδεύω ἐγώ , ὅτι ὁ διάβολος οὖον διά σημεῖον , ἀλλά διά ἀνεξικακία καί μακροθυμία περιγίγνομαι χρή , καί μηδείς πρός ἐπίδειξις ποιέω καί φιλοτιμία ἀπλόος . σκοπάω δέ αὐτός ὁ ἄνειμι καί ἀπό ὁ μαρτυρία αὐτός , ἥς παράγω . ὁ μέν γάρ παρά ὁ κύριος παραφέρω μαρτυρία σφόδρα ἀρμολῶς ἀμφότερος 37