joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0175.2
ζ . Ὅρῃς πῶς οὐ μόνον ἡ ὁμώσθησεν , ἀλλὰ καὶ πολλὰς φιλαθρωπίας ἐστὶ τὰ ἐπιτάγματα ; Εἰ δὲ βαρύ διὰ ταῦτα καλεῖς τὸν νομοθέτην καὶ φορτικόν , ποῖον [ 213 ] ἐπιπονότερον , εἴπῃ μοι , καὶ βαρύτερον⁸² ; τὸ μὴ φονεῖν , ἢ τὸ μηδὲ⁸³ ὀργίζεσθαι ; τὶς σφοδρότερος ἢ , ὁ τοῦ φόνου δίκα ἀπαίνει , ἢ ὁ καὶ⁸⁴ τῆς ὀργῆς , ὁ τὸν μοιχὸν μετὰ τὴν πράξιν ὑποβάλλων τῇ τιμωρίᾳ , ἢ ὁ καὶ τῆς ἐπιθυμίας αὐτῆς κολῶν δικὰς διδόναι , καὶ δίκας ἀθανάτους ; Ὑπάρχει δὲ εἰ ; τοῦναντίον αὐτοῖς ὁ λόγος περιεστράφη ; καὶ ὁ μὲν τῆς Παλαιᾶς Θεός , ὃν φασιν ἡμῶν εἶναι , εὐρεθήσεται ἡμερος καὶ πρὸς · ὁ δὲ τῆς Καινῆς , τὸν ἀγαθὸν ὁμολογοῦσι , φορτικὸς καὶ βαρύς κατὰ τὴν ἐκείνων ἁνοιαν . Ἡμεῖς γὰρ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν φαμεν ἐκατέρων τῶν διαθηκῶν νομοθέτην , πρὸς τὸ δέον πάντα οἰκονομῆσαντα , καὶ τῇ τῶν καιρῶν διαφορᾷ τὴν διαφορὰν ἐκατέρας τῆς νουθεσίας ἀρμόσαντα . Οὐκοῦν οὔτε ἐκείνῃ ὁμὰ τὰ ἐπιτάγματα , οὔτε ταῦτα ἐπαχθῆ καὶ φορτικὰ , ἀλλὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς κηδεμονίας ἅπαντα . Ὅτι γὰρ καὶ τῇ Παλαιᾷ αὐτὸς ἐδωκεν⁸⁵ , ἀκούσον τί φησιν ὁ Προφήτης · μᾶλλον δὲ⁸⁶ τί ( χρὴ λέγειν ) ἐκεῖνος καὶ οὗτος · Διαθήσομαι ὑμῖν διαθήκην⁸⁷ , οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν διεθέμην τοῖς πατράσιν ὑμῶν . Εἰ δὲ οὐ δέχεται ταῦτα ὁ τὰ Μανιχαίων νοσῶν , ἀκούσεται τοῦ Παύλου λέγοντος τὸ αὐτὸ τοῦτο πάλιν · Ἀδριμᾶς γὰρ δύο υἱοὺς ἐσχεν , ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης , καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας . Αὐταὶ δὲ εἰσι δύο διαθήκαι . Ὦσπερ οὖν ἐκεῖ διάφοροι μὲν αἱ γυναῖκες , εἰς δὲ ὁ ἀνήρ · οὕτω καὶ ἐνταῦθα δύο μὲν αἱ διαθήκαι , εἰς δὲ ὁ νομοθέτης . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἡμερότητος ἦν , ἐκεῖ⁸⁸ μὲν φησιν , Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ · ἐνταῦθα δέ , Ἐὰν τίς σε ῥαπίσῃ εἰς τὴν δεξιὰν σιαγῶνα , στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην . Ὦσπερ γὰρ ἐκεῖ τῷ φόβῳ τοῦ πόνου σωφρονίζει τὸν ἀδικούντα , οὕτω καὶ ἐνταῦθα . Καὶ πῶς ,
Lemmas: ζ . ὄρνυμι πῶς οὖον μόνος ὁ ὁμόω , ἀλλά καί πολύς φιλαθρωπίας εἰμί ὁ ἐπίταγμα ; εἰμί δέ βαρύς διά οὗτος καλέω ὁ νομοθέτης καί φορτικός , ποῖος [ 213 ] ἐπίπονος , εἶπον ἐγώ , καί βαρύς ; ὁ μή φόνω , ἢ ὁ μηδέ ὀργίζω ; τις σφοδρός ἢ , ὁ ὁ φόνος δίκη ἀπαίνομαι , ἢ ὁ καί ὁ ὀργή , ὁ ὁ μοιχός μετά ὁ πρᾶξις ὑποβάλλω ὁ τιμωρία , ἢ ὁ καί ὁ ἐπιθυμία αὐτός κῶλον Δικᾶς δίδωμι , καί δίκη ἀθάνατος ; ὑπάρχω δέ εἰμί ; τουναντίον αὐτός ὁ λόγος περιστρέφω ; καί ὁ μέν ὁ Παλαιή Θεός , ὅς φημί ἐγώ εἰμί , εὑρίσκω ἥμερος καί πρός · ὁ δέ ὁ Καινή , ὁ ἀγαθός ὁμολογέω , φορτικός καί βαρύς κατά ὁ ἐκεῖνος ἄνοια . ἐγώ γάρ εἷς καί ὁ αὐτός φημί κατεράω ὁ διαθήκη νομοθέτης , πρός ὁ δήω πᾶς οἰκονομέω , καί ὁ ὁ καιρός διαφορά ὁ διαφορά ἑκάτερος ὁ νουθεσία ἀρμόζω . οὐκοῦν οὔτε ἐκεῖνος ὁμός ὁ ἐπίταγμα , οὔτε οὗτος ἐπαχθής καί φορτικός , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός κηδεμονία ἅπας . ὅτι2 γάρ καί ὁ Παλαιή αὐτός δίδωμι , ἀκούω τίς φημί ὁ Προφήτης · μᾶλλον δέ τίς ( χρή λέγω ) ἐκεῖνος καί οὗτος · διατίθημι σύ διατίθημι , οὖον κατά ὁ διαθήκη ὅς διατίθημι ὁ πατήρ σύ . εἰμί δέ οὖον δέχομαι οὗτος ὁ ὁ Μανιχαῖος νοσέω , ἀκούω ὁ Παῦλος λέγω ὁ αὐτός οὗτος πάλιν · αδριμαω γάρ δύο υἱός ἔχω , εἷς ἐκ ὁ παιδίσκη , καί εἷς ἐκ ὁ ἐλεύθερος . αὐτός δέ εἰμί δύο διαθήκη . ὥσπερ οὖν ἐκεῖ διάφορος μέν ὁ γυνή , εἰς δέ ὁ ἀνήρ · οὗτος καί ἐνταῦθα δύο μέν ὁ διαθήκη , εἰς δέ ὁ νομοθέτης . καί ἵνα μανθάνω ὅτι εἷς καί ὁ αὐτός ἡμερότης εἰμί , ἐκεῖ μέν φημί , ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός · ἐνταῦθα δέ , ἐάν τίς σύ ῥαπίζω εἰς ὁ δεξιά σιαγών , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος . ὥσπερ γάρ ἐκεῖ ὁ φόβος ὁ πόνος σωφρονίζω ὁ ἀδικέω , οὗτος καί ἐνταῦθα . καί πῶς ,