joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0083.1
Ἀποστέλλω γὰρ ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων , φησί · καὶ , Ἐπὶ ἡμερᾶς καὶ βωλοὺς ἀχθησέσθε · νυνὶ δὲ ἐπιστεμάνους μᾶλλον καὶ αὐστηρότερον . Τότε μὲν γὰρ θάνατον εἶπε μόνον · ἔνταῦθα δὲ καὶ σταυροῦ ἐμνημόνευσε , καὶ σταυροῦ διηνεχοῦς . Ἀράτω γάρ , φησὶ , τὸν σταυρὸν αὐτοῦ · τοῦτοῖν , Βασταζέτω διηνεκῶς , καὶ φερέτω . Καὶ τοῦτο ποιοῦν εἴωθε πανταχοῦ , οὐχ ἐξ ἀρχῆς , οὐδὲ ἐν προοιμίων , ἀλλ᾿ ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὸν τὰ μείζωα τῶν παραγγελμάτων εἰσάγων , ἵνα μὴ ξενίζονται οἱ ἀκούοντες . Εἶτα , ἐπειδὴ σφοδροῦν ἐδόκει εἶναι τὸ εἰρημένον , ὅρα πῶς αὐτὸ διὰ τῶν ἐξῆς παραμυθεῖται , καὶ τὸθους ἀπαθλὰ ὑπερβάλλεσιν τοὺς ἰδρώτας · καὶ οὐχ ἑπαθλὰ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς χακίας ἐπίχειρα . Καὶ γὰρ τούτοις ἐνδιατρίβει · μᾶλλον , ἢ ἐκείνοις · ἐπειδὴ οὐχ οὕτως ἡ τῶν ἀγαθῶν δόσις , ὡς ἡ τῶν αὐστηρῶν ἀπειλὴ τοὺς πολλοὺς σωφρονίζει εἴωθε . Ἐκπίπτει γοῦν πῶς καὶ ἐντεῦθεν ἄρχεται , καὶ εἰς τοῦτο τελευτᾷ . Ὅς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι , ἀπολέσει , φησίν , αὐτήν · ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ , εὑρήσει αὐτήν . Τὴ γὰρ ὠφελιζόμεθα ἄνθρωπος , ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ , καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ · ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα ὑπὲρ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ; Ὅ δὲ λέγει , τοιούτων ἕστιν · Οὐχ ἀφειδὺς ὧν , ἀλλὰ καὶ σφόδρα φειδόμενος , ταῦτα ἐπιτάττει . Καὶ γὰρ τὸν φειδόμενος τοῦ παιδίου αὐτοῦ , ἀπόλλυσιν αὐτό · ὃ δὴ τῇ φειδόμενος , διασώζει . Ὅ καὶ τις σοφὸς εἶπεν , ὅτι Ἐὰν παιδὸς τὸν υἱὸν σου ράβδῳ , οὐ μὴ ἀποθάνῃ · τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου λύσῃ · καὶ πάλιν , Ὁ περιγνῶν τὸν υἱὸν αὐτοῦ , καταθλίψει τραύματα αὐτοῦ . Τοῦτο καὶ ἐπὶ στρατοπέδου γίνεται . Ἄν γὰρ ὁ στρατηγὸς , φειδόμενος τῶν στρατιωτῶν , ἐνδον καθεῦ μένειν διατάττῃ , καὶ τοὺς ἔνδον αὐτοὺς προσαπολεῖ . Ἴν οὖν μὴ καὶ ἐφ᾿ ὑμῶν τοῦτο συμβαίνῃ , φησίν · Δεῦ πρός τὸν διηνεκῆ θάνατον ὑμᾶς παρατεταχάτε . Καὶ γὰρ καὶ νῦν πόλεμος ἀναρρίπτεσθαι μέλλει χαλεπός . Μὴ τοίνυν καθίσθες ἔνδον , ἀλλ᾿ ἐξέρχου καὶ πολέμει · κἂν πέσῃς ἐν τῇ παρατάξει , τότε ζήσῃς . Εἰ γὰρ ἐπὶ τῶν αἰσθητῶν πολέμων ὁ παρατεταγμένος εἰς σφαγὴν , οὗτος τῶν ἄλλων εὐδοκιμώτερος καὶ ἀνάλωτος μᾶλλον , καὶ τοὺς πολεμίους φοβερώτερος , καλοῦντες μετὰ θανάτου οὐκ ἰσχύνοντος αὐτὸν ἀναστάσης τοῦ βασιλέως , ὑπὲρ οὗ τὰ ὅπλα τίθεται · πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῶν πολέμων τούτων , ὅτε καὶ ἀναστάσεως ἐλπίδις τοῦται , ὁ προβαλλόμενος εἰς θάνατον τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν , εὐρήσει αὐτήν · ἐν μὲν τρόπῳ , ὅτι οὐ ταχέως ἀλώσεταί · δευτέρῳ δέ , ὅτι κἂν πέσῃ , ἐπὶ μελίσονα αὐτὴν χειραγωγήσει ζωήν .
Lemmas: ἀποστέλλω γάρ σύ ὡς πρόβατον ἐν μέσος λύκος , φημί · καί , ἐπί ἡμέρα καί βῶλος ἄγω · νυνί δέ ἐπιστεμάνους μᾶλλον καί αὐστηρός . τότε μέν γάρ θάνατος εἶπον μόνος · ἐνταῦθα δέ καί σταυρός μνημονεύω , καί σταυρός διαφέρω . ἀείρω γάρ , φημί , ὁ σταυρός αὐτός · οὗτος , βαστάζω διηνεκής , καί φέρω . καί οὗτος ποιέω εἴωθα πανταχοῦ , οὐ ἐκ ἀρχή , οὐδέ ἐν προοίμιον , ἀλλά ἡρέμα καί κατά μικρός ὁ μειώνω ὁ παράγγελμα εἰσάγω , ἵνα μή ξενίζω ὁ ἀκούω . εἶτα , ἐπεί σφοδρός δοκέω εἰμί ὁ εἴρω , ὁράω πῶς αὐτός διά ὁ ἑξῆς παραμυθέομαι , καί τίθημι ἀπαθλὰ ὑπερβάλλω ὁ ἱδρώς · καί οὐ ἔπαθλον μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ κακία ἐπίχειρα . καί γάρ οὗτος ἐνδιατρίβω · μᾶλλον , ἢ ἐκεῖνος · ἐπεί οὐ οὕτως ὁ ὁ ἀγαθός δόσις , ὡς ὁ ὁ αὐστηρός ἀπειλή ὁ πολύς σωφρονίζω εἴωθα . ἐκπίπτω γοῦν πῶς καί ἐντεῦθεν ἄρχω , καί εἰς οὗτος τελευτάω . ὅς γάρ εἄν ἐθέλω ὁ ψυχή αὐτός σῴζω , ἀπόλλυμι , φημί , αὐτός · ὅς δέ εἄν ἀπόλλυμι ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἕνεκα ἐγώ , εὑρίσκω αὐτός . ὅς γάρ ὀφείλω ἄνθρωπος , ἐάν ὁ κόσμος ὅλος κερδαίνω , καί ζημιόω ὁ ψυχή αὐτός · ἢ τίς δίδωμι ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα ὑπέρ ὁ Ψυχή αὐτός ; ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος ἕστiν · οὐχ ἀφίημι ὅς , ἀλλά καί σφόδρα φείδομαι , οὗτος ἐπιτάσσω . καί γάρ ὁ φείδομαι ὁ παιδίον αὐτός , ἀπόλλυμι αὐτός · ὅς δή ὁ φείδομαι , διασῴζω . ὅς καί τις σοφός εἶπον , ὅτι ἐάν παῖς ὁ υἱός σύ ῥάβδος , οὖον μή ἀποθνῄσκω · ὁ δέ ψυχή αὐτός ἐκ θάνατος λύω · καί πάλιν , ὁ Περιγνών ὁ υἱός αὐτός , κατάθλιψις τραῦμα αὐτός . οὗτος καί ἐπί στρατόπεδον γίγνομαι . ἄν γάρ ὁ στρατηγός , φείδομαι ὁ στρατιώτης , ἔνδον καθίημι μένω διατάσσω , καί ὁ ἔνδον αὐτός προσαπόλλυμι . εἶμι οὖν μή καί ἐπί σύ οὗτος συμβαίνω , φημί · Ζεύς πρός ὁ διηνεκής θάνατος σύ παρατάσσω . καί γάρ καί νῦν πόλεμος ἀναρρίπτω μέλλω χαλεπός . μή τοίνυν καθίζω ἔνδον , ἀλλά ἐξέρχομαι καί πολεμέω · κἀν πίπτω ἐν ὁ παράταξις , τότε ζῶ . εἰμί γάρ ἐπί ὁ αἰσθητής Πολέμων ὁ παρατάσσω εἰς σφαγή , οὗτος ὁ ἄλλος εὐδόκιμος καί ἀνάλωτος μᾶλλον , καί ὁ πολέμιος φοβερός , καλέω μετά θάνατος οὐ ἰσχύνω αὐτός ἀνίστημι ὁ βασιλεύς , ὑπέρ ὅς ὁ ὅπλον τίθημι · πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ Πολέμων οὗτος , ὅτε καί ἀνάστασις Ἐλπίδις τοῦτα , ὁ προβάλλω εἰς θάνατος ὁ ἑαυτοῦ ψυχή , εὑρίσκω αὐτός · ἐν μέν τρόπος , ὅτι οὖον ταχέως ἁλίσκομαι · δύο δέ , ὅτι κἀν πίπτω , ἐπί μελισσών αὐτός χειραγωγέω ζωή .