joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0287.3
μόνου ἐστὶ τὰ ἀπόρρητα εἰδέναι , ἄκουσον τῇ φωνῇ ὁ προφήτης · Σὺ ἐλίσσῃ καρδίας μονώτατος · καὶ παλὶν , Ἐτάζων καρδίας καὶ νεφροὺς ὁ Θεός . Καὶ ὁ Ἱερεμίας δὲ φησι 78 · Βαλεῖν τὰ καρδία παρὰ πάντα , καὶ ἀνθρώπος ἐστι , καὶ τις γνῶσιν αὐτόν ; καὶ , Ἄνθρωπος δὲ ἔμεν εἰς πρόσωπον , ὁ δὲ Θεὸς εἰς καρδίαν . Καὶ διὰ πολλῶν ἐστὶν ἰδεῖν , ὅτι Θεὸ μόνου ἐστὶ τὰ κατὰ διάνοιαν εἰδέναι . Δεικνύει τοῖνυν , ὅτι Θεὸς ἐστιν , ἴσος τῇ γεγεννηκέναι , ὅπερ 79 ἐν ἑαυτοῖς ἐλογιζοντο ( δεδιότες γὰρ 80 τὸ πλήθος , οὐχ ἐτόλμων αὐτῶν τὴν γνώμην εἰς τὸ μέσον ἐξενεγκεῖν ) , ταύτην ἐκκαλύπτει καὶ δήλην ποιεῖ , πολὺ καὶ ἐνταῦθα τὸ ἀνεπαχθὲς ἐνδεικνύμενος . Ἵνατί γὰρ , φησίν , ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν ; Καίτοιγε εἰ ἀναγκασθῆσι ἐχρῆν , τὸν κάμνοντα ἀναγκασθῆσι ἔδει ὡς διαπτηθέντα 81 , καὶ εἰπεῖν · Ἕτερον ἤλθον ἐς θεραπείαν , καὶ ἕτερον διορύσσω · πῶθεν γὰρ δήλον , ὅτι ἀφέωνται μοι αἱ ἁμαρτίαι ; Νυνὶ δὲ ἐκείνους μὲν οὐδὲν τοιοῦτον φθέγγεται 82 , ἀλλὰ δίδωσιν ἑαυτὸν τῇ τοῦ θεραπεύοντος ἐξουσία · αὐτοὶ δὲ περιπλὸν δυντες καὶ βάσανους , ταῖς ἑτέρων ἐπιβουλεύουσιν εὐεργεσίαις . Διὸ ἐπισκήπτει μὲν αὐτοῖς , μετ’ ἐπιεικείας δὲ ἀπάσης . Εἰ γὰρ ἀπίστευτε , φησίν , τῷ προτέρῳ , καὶ χώρον εἶναι νομίζετε τὸ λέχθεν , ἰδοὺ καὶ ἕτερον ἐκεῖνω προστίθημι , τὸ τὰ ἀπόρρητα ὑμῶν ἐκκαλύψει · καὶ μετ’ ἐκεῖνο παλὶν ἕτερον . Ποιῶν δὲ τοῦτο · Τὸ σῶμα τὸ σῶμα τοῦ παραλελυμένου . Καὶ ὅτε μὲν εἶπε τὸ παραλυτικόν , οὐ σαφῶς · τὴν ἐξουσίαν τὴν ἑαυτοῦ δηλῶν εἶπεν 83 · οὐ γὰρ εἶπεν , Ἀφῆμί σοι τὰς ἁμαρτίας , ἀλλ’ , Ἀφεωνταί σου 84 αἱ ἁμαρτίαι . Ἐπειδὴ δὲ ἐκεῖνοι ἠγάχασαν , τρανότεραν αὐτοῦ δείκνυσιν τὴν ἐξουσίαν , λέγων · Ἵνα δὲ εἰδῆτε , ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιεναί ἁμαρτίας . Ὅρᾶς ὅσον ἀπέχει τοῦ μὴ θέλειν νομίζεσθαι ἴσος τῷ Πατρὶ ; Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , οὐτὶ δεῖται ἑτέρου ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , ἢ ὅτι ἐδωκεν αὐτῷ ἐξουσίαν , ἀλλ’ ὅτι · Ἔξουσίαν ἔχει . Καὶ οὐδὲ αὐτὸ πρὸς φιλοτιμίαν λέγει 85 , ἀλλ’ Ἵνα ὑμᾶς πείσω , φησίν , ὅτι οὐ βλασφημῶ ἴσον ἑαυτὸν 86 ποιῶν τῷ Θεῷ . Πανταχοῦ γὰρ ἀποδείξεις βούλεται παρέχειν σαφεῖς καὶ ἀναντιρρήτους , ὡς ὅταν λέγῃ · Ὑπαγε , σωτηνὸν δείξω τῷ Ἰερεῖ · καὶ τὴν πενθερὰν Πέτρου δείκνυσι 87 διακονοῦσαν , καὶ τοὺς χοίρους συγχωρὶ καταχρημίζεσθαι . Οὕτω δὲ καὶ ἐνταῦθα , τῆς μὲν τῶν ἀμαρτημάτων ἀφέσεως τεκμήριον , τὴν τοῦ σώματος · σφίγναι ποιεῖται · τῆς δὲ σφίγξεως , τὸ βαττάζει τὸν κλῖδατόν · ὥστε μὴ νομιζομέναι φαντασία εἶναι τὴν γεγεννημένον . Καὶ οὐ πρότερον τοῦτο ποιεῖ , ἕως · αὐτοὺς ἠρώτησε . Τὴ γὰρ , φησίν , [ 345 ] εὐκολώτερον 88 ἐστὶν εἰπεῖν , Ἀφεωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι · ἢ εἰπεῖν , Ἄρον τὸν κλῖδατόν σου , καὶ ὕπαρε εἰς τὸν οἶκόν σου ; Ὅδὲ λέγει , τοιοῦτον ἐστι · Τί δοκεῖ ρῆσον ὑμῖν εἶναι , σῶμα σφίγξαι διωρισμένον 89 , ἢ ψυχὴς ἁμαρτήματα λύσαι ; Εὐδηλον ὅτι σῶμα σφίγξαι . Ὅσφ γὰρ ψυχὴ σώματος βελτίων , τοσοῦτον 90 τὸ ἁμαρτήματα λύσαι τοῦτο μειζον · ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ μὲν ἀφανές , τὸ δὲ φανερὸν , προστίθημι τὸ καταδεέστερον μὲν , φανερώτερον δὲ · Ἵνα καὶ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἀφανὲς διὰ σοῦτο λάβῃ τὴν ἀπόδειξιν , διὰ τῶν ἔργων προσαποκαλύπτων ἤδη τὸ ὑπὸ τοῦ Ἰουδαίου εἰρημένον , ὅτι αὐτὸς αἱρεῖ τὰς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου .
Lemmas: μόνος εἰμί ὁ ἀπόρρητος οἶδα , ἀκούω ὁ φωνή ὁ προφήτης · σύ Ἔλισσα Καρδία μόνος · καί πάλιν , ἐτάζω Καρδία καί νεφρός ὁ Θεός . καί ὁ Ἱερεμίας δέ φημί 78 · βάλλω ὁ καρδία παρά πᾶς , καί ἄνθρωπος εἰμί , καί τις γνῶσις αὐτός ; καί , Ἄνθρωπος δέ εἰμί εἰς πρόσωπον , ὁ δέ θεός εἰς Καρδία . καί διά πολύς εἰμί ὁράω , ὅτι Θεός μόνος εἰμί ὁ κατά διάνοια οἶδα . δείκνυμι τοίνυν , ὅτι θεός εἰμί , ἴσος ὁ γεννάω , ὅσπερ 79 ἐν ἑαυτοῦ λογίζομαι ( δείδω γάρ 80 ὁ πλήθος , οὐ τολμάω αὐτός ὁ γνώμη εἰς ὁ μέσος ἐκφέρω ) , οὗτος ἐκκαλύπτω καί δῆλος ποιέω , πολύς καί ἐνταῦθα ὁ ἀνεπαχθής ἐνδείκνυμι . Ἵνατί γάρ , φημί , ἐνθυμέομαι πονηρός ἐν ὁ Καρδία σύ ; καίτοι εἰμί ἀναγκάζω χρή , ὁ κάμνω ἀναγκάζω ἐσθίω ὡς διαπέτομαι 81 , καί εἶπον · ἕτερος ἔρχομαι εἰς θεραπεία , καί ἕτερος διορύσσω · πίνω γάρ δῆλος , ὅτι ἀφίημι ἐγώ ὁ ἁμαρτία ; νυνί δέ ἐκεῖνος μέν οὐδείς τοιοῦτος φθέγγομαι 82 , ἀλλά δίδωμι ἑαυτοῦ ὁ ὁ θεραπεύω ἐξουσία · αὐτός δέ περιπλέω δυντες καί βάσανος , ὁ ἕτερος ἐπιβουλεύω εὐεργεσία . Διὸ ἐπισκήπτω μέν αὐτός , μετά ἐπιείκεια δέ ἀπασάω . εἰμί γάρ απίστευτος , φημί , ὁ πρότερος , καί χῶρος εἰμί νομίζω ὁ λέγω , ἰδού καί ἕτερος ἐκεῖνος προστίθημι , ὁ ὁ ἀπόρρητος σύ ἐκκαλύπτω · καί μετά ἐκεῖνος πάλιν ἕτερος . ποιός δέ οὗτος · ὁ σῶμα ὁ σῶμα ὁ παραλύω . καί ὅτε μέν εἶπον ὁ παραλυτικός , οὖον σαφῶς · ὁ ἐξουσία ὁ ἑαυτοῦ δηλόω εἶπον 83 · οὖον γάρ εἶπον , Ἀφῆμί σύ ὁ ἁμαρτία , ἀλλά , ἀφίημι σύ 84 ὁ ἁμαρτία . ἐπεί δέ ἐκεῖνος ἄγω , τρανός αὐτός δείκνυμι ὁ ἐξουσία , λέγω · ἵνα δέ οἶδα , ὅτι ἐξουσία ἔχω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ ἀφίημι ἁμαρτία . ὁράω ὅσος ἀπέχω ὁ μή ἐθέλω νομίζω ἴσος ὁ πατήρ ; οὐδέ γάρ εἶπον , οὔτις δήω ἕτερος ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ἢ ὅτι δίδωμι αὐτός ἐξουσία , ἀλλά ὅτι · Ἐξουσία ἔχω . καί οὐδέ αὐτός πρός φιλοτιμία λέγω 85 , ἀλλά ἵνα σύ πείθω , φημί , ὅτι οὖον βλασφημέω ἴσος ἑαυτοῦ 86 ποιέω ὁ Θεός . πανταχοῦ γάρ ἀποδείκνυμι βούλομαι παρέχω σαφής καί ἀναντίρρητος , ὡς ὅταν λέγω · ὑπάγω , σωτηνὸν δείκνυμι ὁ Ἱερεύς · καί ὁ πενθερά Πέτρος δείκνυμι 87 διακονέω , καί ὁ χοῖρος συγχωρὶ καταχρημιζω . οὕτως δέ καί ἐνταῦθα , ὁ μέν ὁ ἁμάρτημα ἄφεσις τεκμήριον , ὁ ὁ σῶμα · σφίγναι ποιέω · ὁ δέ σφίγξις , ὁ βαττάζει ὁ χλιδάω · ὥστε μή νομίζω φαντασία εἰμί ὁ γεννάω . καί οὖον πρότερος οὗτος ποιέω , ἠώς · αὐτός ἐρωτάω . ὅς γάρ , φημί , [ 345 ] εὔκολος 88 εἰμί εἶπον , ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία · ἢ εἶπον , ἄρος ὁ χλιδάω σύ , καί ὑπαίρω εἰς ὁ οἶκος σύ ; ὅδε λέγω , τοιοῦτος εἰμί · τις δοκέω Ῥῆσος σύ εἰμί , σῶμα σφίγγω διορίζω 89 , ἢ Ψυχή ἁμάρτημα λύω ; ευδηλος ὅτι σῶμα σφίγγω . Ὅς γάρ ψυχή σῶμα ἀγαθός , τοσοῦτος 90 ὁ ἁμάρτημα λύω οὗτος μείζων · ἀλλά ἐπεί ὁ μέν ἀφανής , ὁ δέ φανερός , προστίθημι ὁ καταδεής μέν , φανερός δέ · ἵνα καί ὁ μείζων καί ὁ ἀφανής διά σός λαμβάνω ὁ ἀπόδειξις , διά ὁ ἔργον προσαποκαλυπτω ἤδη ὁ ὑπό ὁ Ἰουδαῖος εἴρω , ὅτι αὐτός αἱρέω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος .