joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0096.4
Μὴ γὰρ οὐχ εἰσὶ δίκαιαι ἐμπορίαι πολλαί ; αἱ τῶν ἀγρῶν , αἱ τῶν ποιμνίων , αἱ τῶν βουκολίων , αἱ τῶν θηριμάτων , αἱ τῶν χειρῶν , αἱ τῆς ἐπιμελείας τῶν ὀντων ; Τί μαλὴ καὶ παραπαλεῖς εἰλη γεωργὸν ἀχάνθας ; Ἄλλ’ ἐγούσιν ἀποσυχίας οἱ τῆς χειρὸς καπολ , καὶ χαλᾶν καὶ ἐργασίαν καὶ ἐπομβρίας ; Ἄλλ’ οὐ τοσαύτας , ὅσας οἱ τόκοι . Καὶ γὰρ ὅσα ἂν γένηται τοιαῦτα , περὶ τὴν πρόσοδον ἢ ζημία · τὸ δὲ κεφάλαιον ἔστηκεν , ὁ ἀγρός . Ἐνταῦθα δὲ πολλοὶ πολλάκις ἐν τῷ κεφαλαίῳ τὸ ναυάγιον ὑπέμειναν · καὶ πρὸ τῆς ζημίας δὲ τιν διηνεκεῖ εἰσὶν ἀθυμίᾳ . Οὐδέποτε γὰρ ἀποπαύει τῶν ὀντων ὁ δανειστής , οὐδ’ εὐχρίνεταί ἐπὶ τοῦτου , ἀλλ’ ὅταν ὁ τόκος ἐνεχθῇ , οὐ χαίρει , ὅτι πρόσοδος γέγονεν , ἀλλὰ λυπεῖται , ὅτι οὐδέπω τὸ κεφάλαιον ἐφθάσεν ὁ τόκος · καὶ πρὶν τὸ τελείων τεχθῆναι τὸ παχὺν γέννημα τοῦτο , καὶ αὐτὸ τίκτειν ἀναγκάζει , τοὺς τόκους κεφαλαίων ποιῶν , καὶ βιαζόμενος τὰ ἄωρα καὶ ἀμυλωθρίδια προενεγκεῖν 16 γεννήματα τῶν ἐχόντων . Τοιούτων γὰρ οἱ τόκοι · τῶν ὀτρίων ἐκείνων πολλὸν κατεσθίουσι καὶ σπαράττουσι τὰς τῶν ἀθλίων ψυχάς . Τοῦτο [ 575 ] σύνδεσμος ἀδικίας · τοῦτο στραγγαλὶ βιαίων συναλλαγμάτων . Διδωμί γάρ , φησίν , οὐχ ἵνα λάβῃς , ἀλλ’ ἵνα πλείονα ἀποδῷς . Καὶ ὁ μὲν Θεὸς οὐτε τὸ διδόμενον κελεύει λαβεῖν · Αἰδοῦτε γάρ , φησί , παρ’ ὧν οὐ προσδοκάτε λαβεῖν · σὺ δὲ καὶ τοῦ διδομένου 17 πλέον ἀπαιτεῖς , καὶ ὅπερ οὐχ ἔδωκας , τοῦτο ὡς ὀφειλόμενον ἀναγκάζεις καταθεῖναι τὸν εἰληφότα 18 . Καὶ σὺ μὲν νομίζεις τὴν οὐσίαν σοι πλεονάζειν ἐντεῦθεν · ἀντὶ δὲ τῆς οὐσίας τὸ πῦρ ἀνάπτεεις τὸ δεσποτεῖον . Τιν’ οὖν μὴ μᾶλ’ ἡγῆσθαι , ἐκκόψωμεν τὴν πονηρὰν νηδὺν τῶν τόκων , πρησώμεν τὰς παρανόμους ὠδίνας , ἀναζησώμεν τὴν ἀθλήριον ταύτην γαστέρα , καὶ τὰ ἄληθη καὶ μεγάλα χέρση διώκωμεν μόνα . Τίνα δὲ ταῦτά ἐστιν ; Ἄκουσον 19 Παύλου λέγοντος , ὅτι Μέγας πορισμὸς ἡ εὐσέβεια μετ’ ἀρταρκείας . Τοῦτον τοίνυν πλουτίζωμεν τὸν πλοῦτον μόνον , ἵνα καὶ ἐνταῦθα ἀδείας ἀπολαύσωμεν , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ψ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: μή γάρ οὐ εἰμί Δίκαιος ἐμπορία πολύς ; ὁ ὁ ἀγρός , ὁ ὁ ποίμνιον , ὁ ὁ Βουκολίων , ὁ ὁ θηριματη , ὁ ὁ χείρ , ὁ ὁ ἐπιμέλεια ὁ εἰμί ; τις Μαλή καί παραπάλλω εἵλη γεωργός ἄκανθα ; ἄλλος εγους αποσυχιος ὁ ὁ χείρ καπολ , καί χαλάω καί ἐργασία καί ἐπομβρία ; ἄλλος οὖον τοσοῦτος , ὅσος ὁ τόκος . καί γάρ ὅσος εἄν γίγνομαι τοιοῦτος , περί ὁ πρόσοδος ἢ ζημία · ὁ δέ κεφάλαιος ἵστημι , ὁ ἀγρός . ἐνταῦθα δέ πολύς πολλάκις ἐν ὁ κεφάλαιος ὁ ναυάγιον ὑπομένω · καί πρό ὁ ζημία δέ ὅς διηνεκής εἰμί ἀθυμία . οὐδέποτε γάρ ἀποπαύω ὁ εἰμί ὁ δανειστής , οὐδέ ευχρινω ἐπί οὗτος , ἀλλά ὅταν ὁ τόκος φέρω , οὖον χαίρω , ὅτι πρόσοδος γίγνομαι , ἀλλά λυπέω , ὅτι οὐδέπω ὁ κεφάλαιος φθάνω ὁ τόκος · καί πρίν ὁ τέλειος τίκτω ὁ παχύς γέννημα οὗτος , καί αὐτός τίκτω ἀναγκάζω , ὁ τόκος κεφάλαιος ποιέω , καί βιάζομαι ὁ ἄωρος καί ἀμβλωθρίδιος προφέρω 16 γέννημα ὁ ἔχω . τοιοῦτος γάρ ὁ τόκος · ὁ ὀτρίων ἐκεῖνος πολύς κατεσθίω καί σπαράσσω ὁ ὁ ἄθλιος Ψυχή . οὗτος [ 575 ] σύνδεσμος ἀδικία · οὗτος στραγγαλίς βίαιος συνάλλαγμα . δίδωμι γάρ , φημί , οὐ ἵνα λαμβάνω , ἀλλά ἵνα πλείων ἀποδίδωμι . καί ὁ μέν θεός οὐ ὁ δίδωμι κελεύω λαμβάνω · Αἰδοῦτε γάρ , φημί , παρά ὅς οὖον προσδοκάω λαμβάνω · σύ δέ καί ὁ δίδωμι 17 πλέω ἀπαιτέω , καί ὅσπερ οὐ δίδωμι , οὗτος ὡς ὀφείλω ἀναγκάζω κατατίθημι ὁ λαμβάνω 18 . καί σύ μέν νομίζω ὁ οὐσία σύ πλεονάζω ἐντεῦθεν · ἀντί δέ ὁ οὐσία ὁ πῦρ ἀνάπτω ὁ δεσποτέω . τις οὖν μή μῆλον ἡγέομαι , ἐκκόπτω ὁ πονηρός νηδύς ὁ τόκος , πέρνημι ὁ παράνομος ὠδίς , ἀναζῶ ὁ ἀθλήριον οὗτος γαστήρ , καί ὁ ἀληθής καί μέγας χράω διώκω μόνος . τίς δέ οὗτος εἰμί ; ἀκούω 19 Παῦλος λέγω , ὅτι Μέγας πορισμός ὁ εὐσέβεια μετά ἀρταρκείας . οὗτος τοίνυν πλουτίζω ὁ πλοῦτος μόνος , ἵνα καί ἐνταῦθα ἄδεια ἀπολαύω , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ψ ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ὁ πατήρ καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .