joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0163.2
αὐτὸν ἀπατεῖν . Μὴ δὴ οὖν τοσαύτην εὐκολίαν καὶ εὐπορίαν ἀφεῖς , παρ’ ἐμοῦ ζητεῖ λαβεῖν τοῦ μηδὲν ἔχοντος . Τίνος γὰρ ἐνεκεν ἐμοῦ ἐπιδεικνυσαι ἐλεῶν πέντη ; Μὴ γὰρ ἐγὼ σοι εἴπον , Δός ; μὴ γὰρ παρ’ ἐμοῦ ἠκουσας , ἵνα καὶ παρ’ ἐμοῦ ἀπατεῖν ; Αὐτὸς εἶπεν · Ὁ ἐλεῶν πέντη , δανείζει Θεῷ . Θεὸς ἐδάνεισας · αὐτῷ περίθεσ 69 . Ἄλλ’ οὐχ ἀποδιδωσι τὸ πᾶν νῦν . Καὶ τοῦτο ὑπὲρ σοῦ ποιεῖ . Τοιούτος γὰρ ἐστιν 70 φρειλέτης · οὐχ ὡς πολλοὶ τὸ δανεισθὲν σπουδαίως αὐτοῖς ἀποδοῦναι μόνον , ἀλλ’ ὥστε καὶ τὸ δοθὲν ἐν ἀσφαλείᾳ καταθεῖναι , πάντα πραγματεύεται καὶ ποιεῖ . Διὰ τοῦ 71 τοῦτο τὰ μὲν ἐνταῦθα καταβάλλει , τὰ δὲ ἔκει ταμιεύεται . Ἡ . Ταῦτ’ οὖν εἰδότες πολὺν ποιῶμεν τὸν Θεόν , καὶ πολλὴν τὴν φιλανθρωπίαν ἐπιδεικνύμεθα , καὶ διὰ χρηματῶν 72 , καὶ διὰ πραγμάτων . Κἂν ἴδωμεν τινὰ κακῶς πάσχοντα καὶ τυπτομένον ἀγορᾷ , καὶ ἀργυρίων δυνατὸν καταβαλεῖν , ποιῶμεν 73 · κἂν λόγος δυνατὸν διαλύσαι , μὴ ὀκνώμεν . Ἔστι γὰρ καὶ λόγος μισθός , μᾶλλον δὲ καὶ στεναγμῶν 74 · καὶ τοῦτο ὁ μακάριος Ἰὼβ ἔλεγεν · Ἐγὼ δὲ Ἐκλαυσα ἐπὶ πτωτῷ ἀδυνάτῳ , ἐστέκασα δὲ ἰδὼν ἄνδρα ἐν ἀνάγκαις . Εἰδὲ δακρύων καὶ στεναγμῶν ἐστι · μισθός , ὅταν καὶ λόγῳ καὶ σπουδῇ , καὶ πολλὰ ἑτέρα προσθῇ , ἐνδύσων γλῶχῃ ἢ ἀντιδοὺς γίνεται . Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς ἐχθροὶ ἦμεν τῷ Θεῷ · καὶ ὁ Μονογενὴς ἡμᾶς κατηλλάξε , μέσον ἡμῶν ἐμβαλὼν , καὶ πληγὰς ὑπὲρ ἡμῶν δεξάμενος 75 , καὶ θάνατον ὑπὲρ ἡμῶν ὑπομείνας . Σπουδαίως τε οὖν καὶ ἡμεῖς τοὺς ἐμπιπτόντας μυρίων ἀπαλλάττειν κακῶν , ἀλλὰ μὴ , ὡς νῦν ποιοῦμεν 76 , ἐπειδὰν ἴδωμεν τινὰς συγχρωμένους καὶ συρρήγνυμένους · ἀλλ’ ἡλῖς , ἐστέκαμεν 77 εὐφραινομένοις ταῖς ἑτέρων ἀτηγμοσύναις , καὶ θέατρον [ 200 ] περιιστάντες διαβολικόν · οὐ τὶ γένοντ’ ἂν ὑμῶτερον ; Ὁρᾷς κακῶς ἀχοῦντας , διαρρήγνυμένους , κατατέμνοντας τὴν ἐσθῆτα , συγχωμένους τὸ πρόσωπον , καὶ ὑπομένειν ἡσυγὴ παρεστάναι ; Μὴ γὰρ ἄρκοτος ἐστιν ὁ μαχόμενος ; μὴ γὰρ θηρίον ; μὴ γὰρ θρίξ ; Ἄνθρωπός ἐστιν ὁ πανταχῶν σοι κοινωνῶν , ἀδελφός ἐστι , μέλος ἐστι . Μὴ θεῶμε , ἀλλὰ διάλυσ · μὴ τέρπου , ἀλλὰ διορθῶ · μὴ ἑτέρους παρακινεῖ ἐπὶ τὴν ἀσχημοσύνην , ἀλλὰ καὶ τοὺς συνελελεγμένους ἀποσδὼ καὶ διάλυσ . Ἄνασχύνησον γὰρ καὶ οἰστροπιδὼν τὸ χαίρειν ταῖς τοιαύταις συμφοραῖς , καὶ καλαυμάτιν καὶ δυνων 78 ἀλόγων . Ὁρᾷς ἀνθρώπων ἀσχημονοῦντα , καὶ οὐχ ἡγῇ αὐτὸς ἀσχημονεῖν ; οὐδὲ εἰσέρχη μέσος , καὶ διασκεδάσεις τοῦ διαβόλου τὴν φάλαγγα , καὶ τὰ ἀνθρώπινα διαλύσεις κακά ; Ἵνα καὶ αὐτὸς πληγὴν λάβῃ , φησί · καὶ σὺ τοῦτο χελδεῖς ; Μάλιστα μέν οὐδὲ τοῦτο ποιεῖ · ἂν δὲ καὶ τοῦτο πάθῃ , μαρτυρίον σοι τὸ πράγμα ἐστὶ · διὰ γὰρ τὸν Θεὸν ἔπαθες . Εἰ δὲ πληγὰς ἀνκεῖς λαβεῖν , ἐννόησον ὅτι ὁ Δεσπότης σου σταυρὸν οὐχ ὤκνησεν ὑπομεῖναι διὰ σέ . Ἔκεῖνοι μὲν γὰρ μεθούσι καὶ ἐακύνονται , τοῦ θυμοῦ τυραννοῦντος καὶ στρατηγοῦντος αὐτοῖς , δέονται δὲ τινος ὑπαινόντος τοῦ βοηθήσοντος αὐτοῖς , ὁ τε ἀδίκων , ὁ τε ἀδικοῦμενος · ὁ μὲν , ἵνα ἀπαλλαγὴ πάσῃν κακῶν , ὁ δὲ , ἵνα παύσῃται ποιῶν κακῶν . Πάρελθε 79 τοίνυν καὶ χεῖρα δρεξον , ὁ νῆφον τὸ μεθούνη . Ἔστι γὰρ καὶ ὀργὴς μέθη , καὶ τῆς ἐκ τοῦ οἴνου χαλεπώτερα . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ναύτας , οἱ δταν ναναγὴν τινὰς περιπεσόντας ἴδωσι , τὰ 80 ἰστία πετάσαντες μετὰ πολλῆς ἀτέργονται σπουδῆς , ὥστε τοὺς ὀμοιόγους ἐξαρπάζσει τοῦ κλύδωνος ; Εἰ δὲ τέχνης κοινωνοὺ τοσαύτην ἐπιδεικνύνται προστασίαν , πῶς μᾶλλον τοὺς τῆς φύσεως κοινωνοὺς ταῦτα πάντα 81 ποιεῖν δίκαιον ; Καὶ
Lemmas: αὐτός ἀπατάω . μή δή οὖν τοσοῦτος εὐκολία καί εὐπορία ἀφίημι , παρά ἐγώ ζητέω λαμβάνω ὁ μηδείς ἔχω . τίς γάρ ἕνεκα ἐγώ ἐπιδείκνυμι ἐλεέω Πέντη ; μή γάρ ἐγώ σύ εἶπον , δίδωμι ; μή γάρ παρά ἐγώ ἀκούω , ἵνα καί παρά ἐγώ ἀπατάω ; αὐτός εἶπον · ὁ ἐλεέω Πέντη , δανείζω Θεός . θεός δανείζω · αὐτός περιτίθημι 69 . ἄλλος οὐ ἀποδίδωμι ὁ πᾶς νῦν . καί οὗτος ὑπέρ σύ ποιέω . τοιούτος γάρ εἰμί 70 φρειλέτης · οὐ ὡς πολύς ὁ δανείζω σπουδαῖος αὐτός ἀποδίδωμι μόνος , ἀλλά ὥστε καί ὁ δίδωμι ἐν ἀσφάλεια κατατίθημι , πᾶς πραγματεύομαι καί ποιέω . Ζεύς ὁ 71 οὗτος ὁ μέν ἐνταῦθα καταβάλλω , ὁ δέ ἐκεῖ ταμιεύω . ὁ . ταῦτα οὖν οἶδα πολύς ποιέω ὁ Θεός , καί πολύς ὁ φιλανθρωπία ἐπιδείκνυμι , καί διά χρῆμα 72 , καί διά πρᾶγμα . κἀν ὁράω τις κακῶς πάσχω καί τύπτω ἀγορά , καί ἀργύριον δυνατός καταβάλλω , ποιέω 73 · κἀν λόγος δυνατός διαλύω , μή ὀκνέω . εἰμί γάρ καί λόγος μισθός , μᾶλλον δέ καί στεναγμός 74 · καί οὗτος ὁ μακάριος Ἰώβ λέγω · ἐγώ δέ καλέω ἐπί πτωτός ἀδύνατος , στέκω δέ εἶδον ἀνήρ ἐν ἀνάγκη . ἀνάκλεις δάκρυ καί στεναγμός εἰμί · μισθός , ὅταν καί λόγος καί σπουδή , καί πολύς ἕτερος προστίθημι , ἐνδύω γλῶχῃ ἢ ἀντιδίδωμι γίγνομαι . καί γάρ καί ἐγώ ἐχθρός εἰμί ὁ Θεός · καί ὁ Μονογενής ἐγώ καταλλάσσω , μέσος ἐγώ ἐμβάλλω , καί πληγάς ὑπέρ ἐγώ δέχομαι 75 , καί θάνατος ὑπέρ ἐγώ ὑπομένω . σπουδαῖος τε οὖν καί ἐγώ ὁ ἐμπίπτω μυρίος ἀπαλλάσσω κακός , ἀλλά μή , ὡς νῦν ποιέω 76 , ἐπειδάν ὁράω τις συγχράομαι καί συρρήγνυμι · ἀλλά Ἠλίς , στέκω 77 εὐφραίνω ὁ ἕτερος ατηγμοσυναιας , καί θέατρον [ 200 ] περιίστημι διαβολικός · οὖον τίς γίγνομαι εἄν ὑμέτερος ; ὁράω κακῶς ἠχέω , διαρρήγνυμι , κατατέμνω ὁ ἐσθής , συγχωμένους ὁ πρόσωπον , καί ὑπομένω ἡσυγὴ παρίστημι ; μή γάρ Ἀρκότος εἰμί ὁ μάχομαι ; μή γάρ θηρίον ; μή γάρ θρίξ ; Ἄνθρωπος εἰμί ὁ πανταχῶν σύ κοινωνός , ἀδελφός εἰμί , μέλος εἰμί . μή θεάομαι , ἀλλά διαλέω · μή τέρπω , ἀλλά διορθῶ · μή ἕτερος παρακινέω ἐπί ὁ ἀσχημοσύνη , ἀλλά καί ὁ συλλέγω ἀποσδὼ καί διαλέω . ανασχυνησος γάρ καί οιστροπιδαω ὁ χαίρω ὁ τοιοῦτος συμφορά , καί καλαυμάτιν καί δύο 78 ἄλογος . ὁράω ἄνθρωπος ἀσχημονέω , καί οὐ ἡγέομαι αὐτός ἀσχημονέω ; οὐδέ εἰσέρχομαι μέσος , καί διασκεδάννυμι ὁ διάβολος ὁ φάλαγξ , καί ὁ ἀνθρώπινος διαλύω κακός ; ἵνα καί αὐτός πληγή λαμβάνω , φημί · καί σύ οὗτος χελδεῖς ; μάλιστα μέν οὐδέ οὗτος ποιέω · εἄν δέ καί οὗτος πάσχω , μαρτύριον σύ ὁ πράγμα εἰμί · διά γάρ ὁ θεός πάσχω . εἰμί δέ πληγάς ἀνίημι λαμβάνω , ἐννοέω ὅτι ὁ Δεσπότης σύ σταυρός οὐ ὀκνέω ὑπομένω διά σός . ἐκεῖνος μέν γάρ μεθέω καί εακυνοντ , ὁ θυμός τυραννέω καί στρατηγός αὐτός , δήω δέ τις ὑπαινέω ὁ βοηθέω αὐτός , ὁ τε ἄδικος , ὁ τε ἀδικέω · ὁ μέν , ἵνα ἀπαλλαγή πάσος κακός , ὁ δέ , ἵνα παύω ποιέω κακός . παρέρχομαι 79 τοίνυν καί χείρ δρεξον , ὁ νήφω ὁ μεθίημι . εἰμί γάρ καί ὀργή μέθη , καί ὁ ἐκ ὁ οἶνος χαλεπός . οὐχ ὁράω ὁ ναύτης , ὁ δ ναναγὴν τις περιπίπτω ὁράω , ὁ 80 ἱστίον πετάννυμι μετά πολύς ατεργοντ σπουδή , ὥστε ὁ ὀμοιόγους ἐξαρπάζω ὁ κλύδων ; εἰμί δέ τέχνη κοινωνός τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι προστασία , πῶς μᾶλλον ὁ ὁ φύσις κοινωνός οὗτος πᾶς 81 ποιέω Δίκαιος ; καί