joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0143.5
τῷ Θεῷ προσελθὼν , καὶ πειθὼν τὰ μέλλοντα ζητεῖν , καὶ εἰδέναι τὸ ⁶¹ δυνὲς ἀγαθόν , καὶ τὴν ρίζαν καὶ τὴν πηγὴν ἀπάντων , καὶ αὐτῷ τὰς τιμὰς ἀναφέρειν . Ἐπεὶ καὶ ὅταν λέγῃ , Μὴ καλέσῃς διδάσκαλον ἐπὶ τῆς γῆς , πρὸς ἀντιδιαστολὴν αὐτοῦ τοῦτο φησιν , καὶ ἵνα μάθῃ τις ἡ πρώτη τῶν δυνάμεων ἀπάντων ἀρχή . Οὐδὲ γὰρ μικρὸν ὁ νεανίσκος ἐπεδείξατο προθυμίαν τινά ⁶² , εἰς ἔρωτα τοιοῦτον ἐμπεσὼν , καὶ τῶν ἄλλων , τῶν μὲν πειραζόντων , τῶν δὲ ὑπὲρ νοσημάτων προσόντων , ἢ τῶν οἰκείων , ἢ τῶν ἀλλοτρίων , αὐτὸς ὑπὲρ ζωῆς αἰωνίου καὶ προσὼν καὶ διαλεγόμενος . Καὶ γὰρ λιαρὰ ἦν ἡ γῆ καὶ πίων . ἀλλὰ τῶν ἀκανθῶν τὸ πλῆθος τὸν σπόρον συνέτεινε . Σχόπει γοῦν πῶς ἐστι παρεσκευασμένος πῶς πρὸς τὴν τῶν ἐπιτηρημάτων ⁶³ ὑπακοήν . Τί γὰρ ποιήσας , φησὶ , ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω ; Οὕτως ἐτοιμος ἦν πρὸς ἔργασίαν τῶν λεχθησομένων . Εἰ δὲ πειράζων προσῆλθεν , ἐδήλωσεν ἂν ἡμῖν καὶ τοῦτο ὁ [ 629 ] εὐαγγελιστής , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ποιεῖ ⁶⁴ , ὡς ἐπὶ τοῦ νομικοῦ . Εἰ δὲ καὶ αὐτὸς ἐσῆψεν , ὁ Χριστὸς αὐτὸν οὐκ ἂν εἶπας λαθεῖν , ἀλλ᾽ ἠλεγξεν ἂν σαφῶς , ἢ καὶ ἠνέξατο . Ὥστε μὴ δόξαι ἠπατημέναι καὶ λανθάνειν , καὶ ταύτῃ βλαβῆναι . Εἰ ⁶⁵ πειράζων προσῆλθεν , οὐκ ἂν ἀπήλθε λυπουμένος ἐφ᾽ οἷς ἤκουσε . Τοῦτο γοῦν οὐδεὶς ποτε ἔπαθε τῶν φαρισαίων , ἀλλ᾽ ἠγριαίνοντο ἐπιστιγόμενοι . Ἀλλ᾽ οὐχ οὕτως ⁶⁶ · ἀλλ᾽ ἀπεισι κατηφὴς ὅπερ οὐ μικρὸν σημεῖον ἦν τοῦ μὴ μετὰ πονηρᾶς γνώμης αὐτὸν προσελθεῖν , ἀλλ᾽ ἀσθενεστέρας , καὶ ἐπιθυμεῖν μὲν τῆς ζωῆς , κατέχεσθαι δὲ ἐτέρῳ πάθει χαλεπωτάτῳ . Εἰπόντος τοίνυν τοῦ Χριστοῦ · Εἰ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς ⁶⁷ τὴν ζωήν , τήρησον τὰς ἐντολὰς · λέγει , Ποίας ; οὐχὶ πειράζω , μὴ γένοιτο · ἀλλὰ νομίζων ἑτέρας τινὰς παρὰ τὰς νομιζὰς εἶναι τὰς τῆς ζωῆς προένοῦς αὐτῷ γεννομένας · ὁ σφόδρα ἐπιθυμοῦντος ἦν . Εἶτα , ἐπειδὴ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἀπὸ τοῦ νόμου , φησὶ · Ταῦτα πάντα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου . Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα ἐστι , ἀλλὰ πάλιν ἐρωτᾷ , Τί ἔτι ὑστερῶ ; ἵ καὶ αὐτὸ σημεῖον ἦν ⁶⁸ τῆς σφοδρᾶς ἐπιθυμίας αὐτοῦ . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ τὸ νομίζειν αὐτὸν ὑστερεῖν , μετὰ ἡγεῖσθαι ἀρκεῖν τὰ εἰρημένα εἰς ⁶⁹ τὸ τυχεῖν ὧν ἐπιθυμεῖ . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Ἐπειδὴ ἐμελεῖ μέγα τι ἐπιτάττει , προστίθησι τὰ ἔπαθλα , καὶ φησιν · Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι , ὑπάγε , πώλησον σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς · καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς · καὶ ἕπεσθι ὀκολούθει μοι .
Lemmas: ὁ Θεός προσέρχομαι , καί πειθώ ὁ μέλλω ζητέω , καί οἶδα ὁ ⁶¹ δύο ἀγαθός , καί ὁ ῥίζα καί ὁ πηγή ἀπαντάω , καί αὐτός ὁ τιμή ἀναφέρω . ἐπεί καί ὅταν λέγω , μή καλέω διδάσκαλος ἐπί ὁ γῆ , πρός ἀντιδιαστολή αὐτός οὗτος φημί , καί ἵνα μανθάνω τις ὁ πρῶτος ὁ δύναμις ἀπαντάω ἀρχή . οὐδέ γάρ μικρός ὁ νεανίσκος ἐπιδείκνυμι προθυμία τις ⁶² , εἰς Ἔρως τοιοῦτος ἐμπίπτω , καί ὁ ἄλλος , ὁ μέν πειράζω , ὁ δέ ὑπέρ νόσημα πρόσειμι , ἢ ὁ οἰκέω , ἢ ὁ ἀλλότριος , αὐτός ὑπέρ ζωή αἰώνιος καί πρόσειμι καί διαλέγω . καί γάρ λιαρός εἰμί ὁ γῆ καί πίων . ἀλλά ὁ ἄκανθα ὁ πλῆθος ὁ σπόρος συντείνω . σκοπάω γοῦν πῶς εἰμί παρασκευάζω πῶς πρός ὁ ὁ ἐπιτηρημάτων ⁶³ ὑπακοή . τις γάρ ποιέω , φημί , ζωή αἰώνιος κληρονομέω ; οὕτως ἑτοῖμος εἰμί πρός ἐργασία ὁ λέγω . εἰμί δέ πειράζω πρόσειμι , δηλόω εἄν ἐγώ καί οὗτος ὁ [ 629 ] εὐαγγελιστής , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἄλλος ποιέω ⁶⁴ , ὡς ἐπί ὁ νομικός . εἰμί δέ καί αὐτός σήπω , ὁ Χριστός αὐτός οὐ εἄν εἶπον λανθάνω , ἀλλά ἐλέγχω εἄν σαφῶς , ἢ καί ἀνέχω . ὥστε μή δόξα ἀπατάω καί λανθάνω , καί οὗτος βλάπτω . εἰμί ⁶⁵ πειράζω πρόσειμι , οὐ εἄν ἀπέρχομαι λυπέω ἐπί ὅς ἀκούω . οὗτος γοῦν οὐδείς ποτός πάσχω ὁ Φαρισαῖος , ἀλλά ἀγριαίνω ἐπιστίζω . ἀλλά οὐ οὕτως ⁶⁶ · ἀλλά ἄπειμι κατηφής ὅσπερ οὖον μικρός σημεῖον εἰμί ὁ μή μετά πονηρός γνώμη αὐτός προσέρχομαι , ἀλλά ἀσθενής , καί ἐπιθυμέω μέν ὁ ζωή , κατέχω δέ ἔς πάθος χαλεπός . εἶπον τοίνυν ὁ Χριστός · εἰμί ἐθέλω εἰσέρχομαι εἰς ⁶⁷ ὁ ζωή , τηρέω ὁ ἐντολή · λέγω , Ποίας ; οὐ πειράζω , μή γίγνομαι · ἀλλά νομίζω ἕτερος τις παρά ὁ νομιζευς εἰμί ὁ ὁ ζωή πρόειμι αὐτός γίγνομαι · ὁ σφόδρα ἐπιθυμέω εἰμί . εἶτα , ἐπεί εἶπον ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀπό ὁ νόμος , φημί · οὗτος πᾶς φυλάσσω ἐκ νεότης ἐγώ . καί οὐδέ ἐνταῦθα εἰμί , ἀλλά πάλιν ἐρωτάω , τις ἔτι ὑστερέω ; ἵ καί αὐτός σημεῖον εἰμί ⁶⁸ ὁ σφοδρός ἐπιθυμία αὐτός . οὖον μικρός δέ καί ὁ νομίζω αὐτός ὑστερέω , μετά ἡγέομαι ἀρκέω ὁ εἴρω εἰς ⁶⁹ ὁ τυγχάνω ὅς ἐπιθυμέω . τις οὖν ὁ Χριστός ; ἐπεί μέλος μέγας τίς ἐπιτάσσω , προστίθημι ὁ ἔπαθλον , καί φημί · εἰμί ἐθέλω τέλειος εἰμί , ὑπάγω , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός · καί ἔχω θησαυρός ἐν οὐρανός · καί ἕπω οκολουθεω ἐγώ .