joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0152.1
ἂν ἄλλ' ὁπόῦν συναγάγῃς 84 ἀγαθὸν , ταπεινο-φροσύνης χωρὶς , διαφθεῖ καὶ ἀπώλλυται ἅπαντα . Ὀπερ οὖν καὶ ἐπὶ τοῦ Φαρισαίου γέγονε . Καὶ γὰρ μετὰ τὸ φθάσαι εἰς αὐτὴν τὴν χορυφὴν , πάντα ἀπώλεσε καθεῖδ , ἐπειδὴ τὴν μητέρα τῶν ἀγαθῶν οὐκ εἶχεν . Ὀπερ γὰρ ἡ ἀπὸνῳα πηγὴ κακίας ἀπάσης ἐστιν , οὕτως ἡ ταπεινοφροσύνη φιλοσοφίας ἀπάσης ἀρχή . Διὸ καὶ ἐντεῦθεν ἀρχεται , προρρίζων ἀναστῶν τὴν ἀλαζονίαν ἐκ τῆς τῶν ἀκούοντων ψυχῆς . Καὶ τὶ τοῦτο πρὸς τοὺς μαθητάς , φησίν , τοὺς πάντοθεν ὁρῶς ταπεινοὺς ; Οὐδὲ γὰρ εἶχον ἀφορμὴν ἀπνοίας τινά , ἀλεῖς καὶ πέντες ὄντες , καὶ δασμοὶ καὶ ἰδιῶται . Εἰ καὶ μὴ πρὸς τοὺς μαθητὰς ταῦτα 85 , ἀλλὰ πρὸς γε τοὺς παρόντας τότε , καὶ τοὺς μετὰ ταῦτα μέλλοντας αὐτοὺς ὑποδέχεσθαι , ἵνα μὴ διὰ ταῦτα αὐτῶν κατα-φρονῶσι · μᾶλλον δὲ καὶ πρὸς τοὺς μαθητάς . Εἰ γὰρ καὶ μὴ τότε , ἀλλ' ὕστερον ἐμελλον δεῖσθαι τῆς ὠφε-λείας ταύτης 86 , μετὰ τὰ σημεῖα καὶ τὰ θαύματα , καὶ τὴν τῆς [ 187 ] οἰκουμένης τιμὴν , καὶ τὴν πρὸς Θεὸν παρρησίαν . Οὔτε γὰρ πλοῦτος , οὔτε δυναστεία , οὐκ αὐτὴ ἡ βασιλεία οὕτω , ἐπάδει ἢν ἰχανῇ , ὡς τὰ ἐκεῖ-νοις ὑπάρχοντα . Ἄλλως δὲ καὶ πρὸ τῶν σφελῶν εἰχὲς ἦν αὐτοὺς καὶ τότε ἐπαρθῆναι , τὸ πλήθος ὁρῶν-τας καὶ τὸ θέατρον ἐκεῖνο τὸ περιεστῶχος τῶν διδά-σκαλον , καὶ παιδεῖν τὸ ἀνθρώπινον . Διόπερ αὐτῶν πολ-θῶς καταστέλλει τὸ φρόνημα . Καὶ οὐκ εἰσάγει ἐν ταῖς παραίνεσεσιν 87 τὰ λεγόμενα καὶ ἐπιταγμάτων , ἀλλ' ἐν καὶε μακαρισμῷ , ἀνεπαχέστερον τῶν λόγων ποιῶν , καὶ πᾶσιν ἀνοίγων τὸ τῆς διδασκαλίας στά-διον . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα , ἀλλ' , Οἱ ταῦτα ποιούντες μακάριοι πάντες . Ὡστε κἂν δοῦλος ἦς , κἂν πτωχός , κἂν 88 πένης , κἂν ξένος , κἂν ἰδιώτης , οὐδὲν ἐστι τὸ κωλύον σε ἅπασι μακάριον , ἂν τὴν ἀρετὴν τῶν ἄλλων ζηλῶν . Ἀρξάμενος τοίνυν ἐντεῦθεν , ὅθεν μάλιστα χρῆν , πρόσεισιν ἐφ' ἑτέραν ἐντολὴν , ἀπεναν-τίας 89 δοκοῦσαν εἶναι τῆς τῆς οἰκουμένης ψήφου . Ἄπάντων γὰρ τοὺς χαίροντας ζηλωτοὺς εἶναι νομι-ζόντων , τοὺς δὲ ἐν ἀθυμίᾳ καὶ πενίᾳ καὶ πένθει ἀθλίους , αὐτό , τούτους ἀντ' ἐκείνων μακαρίζει , λέγων οὕτως · Μακάριοι οἱ πενθοῦντες . Καίτοιπε ἅπαντες αὐτοὺς μαλακίνουσι . Διὰ γὰρ 90 τοῦτο προλαβὼν τὰ σημεῖα ἐργάσατο , ἵνα τοιαῦτα νομισθῶν ἀπίστος ἦ . Καὶ ἐνταῦθα δὲ πάλιν οὐχ ἀπλῶς τοὺς πενθοῦντας τέθεικεν , ἀλλὰ τοὺς ὑπὲρ ἁμαρτημάτων τοῦτο ποιούν-τας · ὡς τὸ γε ἕτερον καὶ σφόδρα ἐστὶ κεκωλυμέ-νον , τὸ ἐπὶ τινὶ τῶν βιωτικῶν θρηνεῖν . Ὀπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος ἐδίδαξεν λέγων , ὅτι Ἡ μὲν τοῦ κόσμου λύπη , θάνατον κατεργάζεται · ἡ δὲ κατὰ Θεὸν 91 , μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργά-ζεται .
Lemmas: εἄν ἄλλος Ὀποῦς συνάγω 84 ἀγαθός , ταπεινο-φροσύνη Χωρὶς , διαφθω καί ἀπόλλυμι ἅπας . ὅσπερ οὖν καί ἐπί ὁ Φαρισαῖος γίγνομαι . καί γάρ μετά ὁ φθάνω εἰς αὐτός ὁ χορυφημι , πᾶς ἀπόλλυμι καθοράω , ἐπεί ὁ μήτηρ ὁ ἀγαθός οὐ ἔχω . ὅσπερ γάρ ὁ ἀπὸνῳα πηγή κακία ἀπασάω εἰμί , οὕτως ὁ ταπεινοφροσύνη φιλοσοφία ἀπασάω ἀρχή . Διὸ καί ἐντεῦθεν ἀρχω , προρριζόω ἀνίστημι ὁ ἀλαζονίας ἐκ ὁ ὁ ἀκούω Ψυχή . καί τίς οὗτος πρός ὁ μαθητής , φημί , ὁ πάντοθεν ὁράω ταπεινός ; οὐδέ γάρ ἔχω ἀφορμή ἄπνοια τις , ἀλέω καί Πέντες εἰμί , καί δασμός καί ἰδιώτης . εἰμί καί μή πρός ὁ μαθητής οὗτος 85 , ἀλλά πρός γε ὁ πάρειμι τότε , καί ὁ μετά οὗτος μέλλω αὐτός ὑποδέχομαι , ἵνα μή διά οὗτος αὐτός καταφρονέω · μᾶλλον δέ καί πρός ὁ μαθητής . εἰμί γάρ καί μή τότε , ἀλλά ὕστερος μέλλω δήω ὁ ὠφέλεια οὗτος 86 , μετά ὁ σημεῖον καί ὁ θαῦμα , καί ὁ ὁ [ 187 ] οἰκέω τιμή , καί ὁ πρός θεός παρρησία . οὔτε γάρ πλοῦτος , οὔτε δυναστεία , οὐ αὐτός ὁ βασίλειος οὗτος , ἐπαείδω εἄν ἰχανάω , ὡς ὁ ἐκεῖνος ὑπάρχω . ἄλλος δέ καί πρό ὁ σφέλα ἔχω εἰμί αὐτός καί τότε ἐπαίρω , ὁ πλήθος ὁράω καί ὁ θέατρον ἐκεῖνος ὁ περιίστημι ὁ διδάσκαλος , καί παιδεύω ὁ ἀνθρώπινος . διόπερ αὐτός πολύς καταστέλλω ὁ φρόνημα . καί οὐ εἰσάγω ἐν ὁ παραίνεσις 87 ὁ λέγω καί ἐπίταγμα , ἀλλά ἐν καίω μακαρισμός , ἀνεπαχέστερον ὁ λόγος ποιέω , καί πᾶς ἀνοίγω ὁ ὁ διδασκαλία στάδιον . οὖον γάρ εἶπον , ὁ Δεῖνα καί ὁ Δεῖνα , ἀλλά , ὁ οὗτος ποιέω μακάριος πᾶς . ὡστε κἀν δοῦλος εἰμί , κἀν πτωχός , κἀν 88 πένης , κἀν ξένος , κἀν ἰδιώτης , οὐδείς εἰμί ὁ κωλύω σύ ἅπας μακάριος , εἄν ὁ ἀρετή ὁ ἄλλος ζηλόω . ἄρχω τοίνυν ἐντεῦθεν , ὅθεν μάλιστα χράω , πρόσειμι ἐπί ἕτερος ἐντολή , ἀπεναντίας 89 δοκέω εἰμί ὁ ὁ οἰκέω ψῆφος . ἅπας γάρ ὁ χαίρω ζηλωτός εἰμί νομίζω , ὁ δέ ἐν ἀθυμία καί πενία καί πένθος ἄθλιος , αὐτός , οὗτος ἀντί ἐκεῖνος μακαρίζω , λέγω οὕτως · Μακάριος ὁ πενθέω . καιτοιπος ἅπας αὐτός μαλακινους . Ζεύς γάρ 90 οὗτος προλαμβάνω ὁ σημεῖον ἐργάζομαι , ἵνα τοιοῦτος νομίζω Ἀπίστος εἰμί . καί ἐνταῦθα δέ πάλιν οὐ ἀπλόος ὁ πενθέω τίθημι , ἀλλά ὁ ὑπέρ ἁμάρτημα οὗτος ποιέω · ὡς ὁ γε ἕτερος καί σφόδρα εἰμί κωλύω , ὁ ἐπί τις ὁ βιωτικός θρηνέω . ὅσπερ οὖν καί ὁ Παῦλος διδάσκω λέγω , ὅτι ὁ μέν ὁ κόσμος λύπη , θάνατος κατεργάζομαι · ὁ δέ κατά θεός 91 , μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος κατεργάζομαι .