joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0112.4
α’ . Καὶ εἰ ἀνάγκη ἐστὶν ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα , ἐποιοι τις ἂν ἔπος τῶν ἐναντίων , τί ταλανίζει 1 τὸν κόσμον , δεόν ἀμύναι καὶ χεῖρα ὁρᾶσαι ; Τοῦτο γὰρ ἱατροῦ καὶ προστάτου 2 · ἐκεῖνο δὲ καὶ τοῦ τυχοῦντος . Τί οὖν ἐν ἐποιοιμεν πρὸς τὸν οὕτως ἀναίσχυντον γλῶτταν ; Καὶ τί τῆς θεραπείας ταύτῆς ἰσον ἐπιζητεῖς ; Καὶ γὰρ Θεὸς ὤν , ἀνθρώπους ἐγένετο διὰ σέ , καὶ δοῦλον μορφὴν ἔλαβε , καὶ τὰ ἔσχατα 3 πάντα ὑπέστη , καὶ οὐδὲν ἐνέλιπε τῶν εἰς αὐτὸν ἠχθέντων . Ἄλλ’ ἐπειδὴ πλεῖον οὐδὲν γέγονε τοῖς ἀγνώμοσι , διὰ τοῦτο αὐτοὺς ταλανίζει , διὰ μετὰ τὴν τοιαύτην θεραπείαν ἔμειναν ἐπὶ τῆς ἀρρώστιας . Ὡσπερ ἂν εἴ τις καὶ τὸν κάμνοντα πολλῆς ἀπολαύσαντα 4 ἐπιμελείας , καὶ οὐκ ἐδῆξαντα νόμοις πεισάμεναι ἰατρικοῖς , ὠργισθὼν λέγοι : 5 Οὐαὶ τῷ δεῖνι ἀνθρώπῳ ἀπὸ τῆς ἀρρώστιας , ἣν διὰ τῆς οἰκείας ἡδῆσης ῥᾳθυμίας ! Ἄλλ’ ἐκεῖ μὲν οὐδὲν ὀφειλο · ἀπὸ τοῦ ὀργῶν · ἐνταῦθα δὲ καὶ τοῦτο εἰδὼς θεραπείας ἐστὶ , τὸ προειπεῖν τὸ ἐσόμενον , καὶ ταλανίσαι . Πολλοὶ γὰρ πολλάκις συμβουλευθέντες μὲν οὐδὲν ὠφελήθησαν , ὠργηθέντες δὲ ἀνήγχαν 6 . Διὸ καὶ μάλιστα τὸ Οὐαὶ τῆθεκε , διεγείρων αὐτοὺς , καὶ ἐναγωνίους ποιῶν , καὶ ἐγρηγορέναι παρασκευάζων . Μετὰ δὲ τούτων καὶ τὴν εὐνοιαν ἐπιδεικνύεται τὴν περὶ αὐτοὺς ἔχουσαν , καὶ τὴν ἡμερότητα τὴν [ 504 ] αὐτοῦ , ὅτι καὶ ἀντειπόντας ὠργησεν , οὐ δυσχεραίνων μόνον , ἀλλὰ καὶ διορθοῦμενος καὶ τῷ ὀργῇ καὶ τῇ προφθῆσει , ὥστε αὐτοὺς ἀνακτήσασθαι . Καὶ πῶς ἂν τοῦτο ; φησίν . Εἰ γὰρ ἀνάγκη ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα , πῶς δυνατὸν ταῦτα διαφυγεῖν ; Ὅτι ἐλθεῖν μὲν τὰ σκάνδαλα ἀνάγκη · ἀπολέσθαι δὲ οὐ πάντως ἀνάγκη . Ὡσπερ κλὴν 7 ἰατρὸς ἐποιοι ( οὐδὲν γὰρ κωλύει τὴν αὐτὴν ὑποδείγματος χρήσασθαι πάλιν 8 ) , ἀνάγκη τὴν νόσον τὴνδε ἐπιστήγαι , ἀλλ’ οὐκ ἀνάγκη διαφθαρίναι πάντως ὑπὸ τῆς νόσου τὸν προσέχοντα . Τοῦτο ἐλέγεεν , ὅπερ ἔχει , μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοὺς μαθητὰς ἀφυπνίζειν . Ἴνα γὰρ μὴ νυστάζωσι , ὡς ἐπὶ εἰρήνην καὶ ἀτάραχον βίον πεπαιδευμένοι , πολλοὺς ἐφεστήκει αὐτοὺς δείκνυσιν πολέμους , ἐξώθεν , ἐσωθεν . Ὡπερ καὶ ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγεν · Ἐξωθεν μάχαι , ἐσωθεν φόβοι · καὶ , Κινδύνοις 9 ἐν ψευδαδέλφοις · καὶ Μιλησίοις δὲ διαλεγόμενος ἔφη · Καὶ 10 ἀνυστίσονται τινες ἐξ ὑμῶν λαλοῦντες διεστραμμένα . Καὶ αὐτὸς 11 δὲ ἔλεγεν · Ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκειακοὶ αὐτοῦ .
Lemmas: ὅς . καί εἰμί ἀνάγκη εἰμί ἔρχομαι ὁ σκάνδαλον , ποιέω τις εἄν ἔπος ὁ ἐναντίος , τίς ταλανίζω 1 ὁ κόσμος , δήω ἀμύνω καί χείρ ὁράω ; οὗτος γάρ ἰατρός καί προστάτης 2 · ἐκεῖνος δέ καί ὁ τυγχάνω . τις οὖν ἐν ποιέω πρός ὁ οὕτως ἀναίσχυντος γλῶσσα ; καί τίς ὁ θεραπεία οὗτος ἴσος ἐπιζητέω ; καί γάρ θεός εἰμί , ἄνθρωπος γίγνομαι διά σός , καί δοῦλος μορφή λαμβάνω , καί ὁ ἔσχατος 3 πᾶς ὑφίστημι , καί οὐδείς ἐλλείπω ὁ εἰς αὐτός ἄγω . ἄλλος ἐπεί πλείων οὐδείς γίγνομαι ὁ ἀγνώμων , διά οὗτος αὐτός ταλανίζω , διά μετά ὁ τοιοῦτος θεραπεία μένω ἐπί ὁ αρρώστια . ὡς εἄν εἰμί τις καί ὁ κάμνω πολύς ἀπολαύω 4 ἐπιμέλεια , καί οὐ ἐσθίω νόμος πείθω ἰατρικός , ὀργίζω λέγω : 5 οὐαί ὁ δεῖνα ἄνθρωπος ἀπό ὁ αρρώστια , ὅς διά ὁ οἰκεῖος ἄδησα ῥᾳθυμία ! ἄλλος ἐκεῖ μέν οὐδείς ὀφείλω · ἀπό ὁ ὀργάω · ἐνταῦθα δέ καί οὗτος εἰδοί θεραπεία εἰμί , ὁ προεῖπον ὁ εἰμί , καί ταλανίζω . πολλός γάρ πολλάκις συμβουλεύω μέν οὐδείς ὠφελέω , ὀργάω δέ ἀνάγω 6 . Διὸ καί μάλιστα ὁ οὐαί τίθημι , διεγείρω αὐτός , καί ἐναγώνιος ποιέω , καί ἐγείρω παρασκευάζω . μετά δέ οὗτος καί ὁ εὔνοια ἐπιδείκνυμι ὁ περί αὐτός ἔχω , καί ὁ ἡμερότης ὁ [ 504 ] αὐτός , ὅτι καί ἀντιλέγω ὀργάω , οὖον δυσχεραίνω μόνος , ἀλλά καί διορθόω καί ὁ ὀργή καί ὁ προφθάνω , ὥστε αὐτός ἀνακτάομαι . καί πῶς εἄν οὗτος ; φημί . εἰμί γάρ ἀνάγκη ἔρχομαι ὁ σκάνδαλον , πῶς δυνατός οὗτος διαφεύγω ; ὅτι2 ἔρχομαι μέν ὁ σκάνδαλον ἀνάγκη · ἀπόλλυμι δέ οὖον πάντως ἀνάγκη . ὡς κλῆς 7 ἰατρός ποιέω ( οὐδείς γάρ κωλύω ὁ αὐτός ὑπόδειγμα χράω πάλιν 8 ) , ἀνάγκη ὁ νόσος ὅδε ἐφίστημι , ἀλλά οὐ ἀνάγκη διαφθείρω πάντως ὑπό ὁ νόσος ὁ προσέχω . οὗτος λέγω , ὅσπερ ἔχω , μετά ὁ ἄλλος καί ὁ μαθητής ἀφυπνίζω . ἵνα γάρ μή νυστάζω , ὡς ἐπί εἰρήνη καί Ἀτάραχον βίος παιδεύω , πολύς ἐφίστημι αὐτός δείκνυμι πόλεμος , ἔξωθεν , ἔσωθεν . ὅσπερ καί ὁ Παῦλος δηλόω λέγω · ἐξωθεν μάχη , ἔσωθεν φόβος · καί , κίνδυνος 9 ἐν ψευδάδελφος · καί Μιλήσιος δέ διαλέγω φημί · καί 10 ἀνύω τις ἐκ σύ λαλέω διαστρέφω . καί αὐτός 11 δέ λέγω · ἐχθρός ὁ ἄνθρωπος ὁ οἰκειακός αὐτός .