joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0204.1
πρώτους · συ γὰρ ἀρκεῖ πρὸς πάντας εἰς καὶ ὁ αὐτὸς λόγος . Βούλεσθε οὖν 83 πρὸς τοὺς ἐπὶ ἐλεημοσύνη κενοδοξούντας ; Ἐμοῦτε δοκεῖ · καὶ γὰρ σφόδρα τὸ πρᾶγμα τοῦτο φιλοῦ , καὶ ἀλγῶ λυμαινούμενον ὁρῶν , καὶ καθάπερ τινὶ βασιλικῇ κόρῃ τροφοὺν προαγωγὴν 84 ἐπιδοῦσαὺσαν τὴν κενοδοξίαν . Τρέφει μὲν γὰρ αὐτήν , ἐπ᾽ αἰσχύνη δὲ καὶ ζημίᾳ , μαστροπεύουσα , καὶ τοῦ μὲν πατρὸς κελεύονσα καταφρονεῖν , καλλιῶσ᾽ ἐσθὰ δὲ πρὸς μαίρας καὶ καταπίπτουσι πολλὰς ἀνδρῶν ἀρσεναίας · καὶ τοιούτων αὐτὴ περιτίθησι κόσμον , οἷον οὐ ἔξω βούλονται , αἰσχρὸν καὶ ἀτίμιον , οὐχ οἷον ὁ πατήρ . Φέρει δὲ οὖν πρὸς τοὺς 85 ἀποτεινόμεθα , καὶ ἔστιν τις ἐλεημοσύνη γινωμένη μετὰ δαψιλείας · πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ἐπιδείξιν . Οὐκοῦν πρώτων 86 αὐτὴν ἐξάγει τοῦ θαλάμου τοῦ πατρικίου . Καὶ ὁ μὲν πατὴρ οὐδὲ τῇ ἀριστερᾷ φαίνεσθαι κελεύει 87 · αὐτὴ δὲ αὐτὴν τοῖς δούλοις · ἐπιδείκνυσιν καὶ τοῖς τυχοῦσι καὶ οὐδὲ εἰδόσιν αὐτήν . Εἶδες πόρνην καὶ μαστροπὸν εἰς ἔρωτα αὐτὴν ἐμβαλλούσαν ἀτόπων ἀνθρώπων , ἵνα ὡς ἂν ἐκεῖνοι κελεύωσιν , οὕτως αὐτὴ ρυθμίζεται ; Βούλει ἰδεῖν πῶς οὐ πόρνην μόνον , ἀλλὰ καὶ μανικὴν ποιεῖ τὴν τοιαύτην ψυχήν ; Οὐκοῦν καταμάνθανε αὐτὴς τὴν γνώμην Ὅταν γὰρ τὸν οὐρανὸν ἀφεῖσα τρέχῃ ὁπίσω δραπέτων καὶ οἰχοτρίβων , κατὰ τὰ ἀμφοδὰ τοὺς στενοποὺς διώκουσα τοὺς μισούντας αὐτήν , τοὺς αἰσχροὺς καὶ δυσειδεῖς , τοὺς 88 οὐδὲ ἰδεῖν αὐτὴν βουλομένους , τοὺς , ἐπειδὴ περικαλεῖται αὐτῶν , μισούντας αὐτήν , τί γένοιτ᾽ ἂν τοῦτο μανικώτερον ; Οὐδεὶν γὰρ οὕτω μισοῦσιν ὁ πολλοί , ὡς τοὺς δεομένους τῆς παρ᾽ αὐτῶν δόξης . Μυρίας γοῦν κατηγορίας κατ᾽ αὐτῶν πλέκουσι , καὶ ταύτων γίνεσθαι , οἷον ἂν εἰ τὰς παρθένους καὶ θυγατέρας βασιλέως ἀπὸ τοῦ θρόνου κατενεγκόν τῷ βασιλικῷ , κελεύοι 89 μονομάχοις ἀνδράσι καὶ διαπτύουσι αὐτὴν 90 ἐκτυπῆν ἐκδιδόναι . Οὕτοι μὲν οὖν , ὅσον αὐτοὺς διώκει , τοσοῦτόν σε ἀποστέφονται · ὁ δὲ Θεός , ἂν τὴν παρ᾽ αὐτοῦ δόξαν ζητῇς , τοσοῦτῳ μᾶλλον καὶ ἐφέλκεσθαι · σε καὶ ἐπαίνει , καὶ πολλὴν ἀποδιδωσί σοι τὴν ἀμοιβήν . Εἰ δὲ βούλει καὶ ἐκρωθεν αὐτῆς τὴν ζημίαν καταμαθεῖν , ὅταν δὴς πρὸς ἐπίδειξιν καὶ φιλοτιμίαν , ἀναλόγως πῶς σε λοιπὸν ἐπισκέψεται ἡ λύπη , καὶ πῶς δυνήσῃ τὴν ἄθυμια , παηγοῦντός σοι τοῦ Χριστοῦ , καὶ λέγοντος , ὅτι Πάντα ἀπολυεῖς σὸν τὸν μισθόν . Πανταχοῦ μὲν γὰρ κενοδοξία κακὴν , μάλιστα δὲ ἀπὸ φιλανθρωπίας 91 , ἐπὶ ἔχθρῃ ἐστὶν ὠμότης , τὰς ἀλλοτρίας ἐκπομπεύουσα συμφοράς , καὶ μόνον οὐχὶ ὀνειδίζουσα τοὺς ἐν πτωχείᾳ . Εἰ γὰρ τὸ τὰς ἰδίας λέγειν εὐεργεσίας ὀνειδίζειν ἐστι , τὸ καὶ εἰς ἐκάρους πολλοὺς ταύτας ἐξάγειν , τί οἴει εἶναι ; Πῶς οὖν διαφευξόμεθα τὸ δεῖνον ; Ἄν μάθωμεν ἐλεεῖν , [ 699 ] ἂν ἰδῶμεν τίνων τὴν δόξαν ἐπιζητοῦμεν . Εἴπε γὰρ μοι , τὶς ὁ τῆς ἐλεημοσύνης τεχνίτης ἐστιν ; Ὁ τὸ πρᾶγμα καταδεῖξας Θεὸς δηλοῖ · ὁ μάλιστα πάντων αὐτὸ εἰδώς , καὶ πρὸς ἀπειρον αὐτὸ μεταχειρίσων . Τί οὖν ; ἂν παιδαίσῃς μανθάνης , πρὸς τίνας ὁρᾷς , ἢ τισιν ἐπιδείκνυσιν ἐν 92 τῇ παλαιστρᾷ , τῷ λάχᾳ παιζόντες καὶ τοὺς ἰχθύας , ἢ τῷ παιδοτρίβῃ ; Καὶ μὴν οὐ μέν εἰσὶ πολλοί , ὁ δὲ εἰς . Τί οὖν , ἂν ἐκείνῳ θαυμάζοντος ἄλλοι καταγελάσωσι , οὐχὶ καὶ σύ καταγελάσῃ μετ᾽ ἐκείνου ; αὐτοῦ ; Τί δέ , ἂν πυκτατεύῃ μανθάνης ; οὐχ ὁμοίως πρὸς ἐκεῖνον δέει τοῦτο παιδεύειν εἰδότα ; Ἄν δὲ λόγους μετῆς , οὐχὶ τοῦ 93 οὐν om . G . H . K . πρᾶγμα ] τάγμα II . M . 84 τροφοὺν καὶ πρ . M . invito Ge . 85 τοὺς τοιούτους L . p . p . ἐλεημοσύνην μετὰ δὲ . πολλῶν πρὸς L . M . Mor . μετὰ δ . ] μετὰ δ . γιν . L . 86 πρώτων G . 87 κελεύει add . αὐτὴν G . II K . p . p . αὐτὴν dedii ex K . L . M . pro vulgato ἐκτυπῆν . 88 τοὺς ] καὶ τοὺς G . K . καὶ Edd . 89 τὴν π . χ . ὁ . τοῦ βασιλικοῦ L . M . κελεύει G . M . 90 κελεύει H . K . μονομάχοις ] Sic L . M . ceterii cum Interp . μοιχοῖς , ἀνδραπό ] ἀνθρώποις M . 91 αὐτὴν ἐκτυπῆν ] αὐτὴν G . H . αὐτὴς ἐκτυπῆν L . M . 92 οὐν ] γὰρ H . 93 φιλανθρωπίας L . Drindei est : ἔχθρας ἐὠμότητος G . H . ὁ τῆς ἐσχάτης ἐ . ὁ . Eddii . p . p . ἐκπομπεύειν M . 94 τίνων στήν ὁ ] τὴν ὁ . φν II . M . 95 τὶς L . H . ἥ ] καὶ L . ἥ om . M . 96 ἐν ] τὰ ἐν Eddii . p . p . τῷ τὰ λάχᾳ G . K . 97 ἐκείνῳ G . H . M . 98 οὐ καὶ , καὶ σκορπίζομεν G . 99 κλέπται διορύττουσι L . M . 100 τὰ δῶμα om . G . H . K . M . τοῦ δήμου om . L . Neutrum ex - pressit Ge . 101 ἐκκλησιασθῆναι K . L . M . 102 ἄνθρωπον om . M . p . p . τὴν ὁρᾶν id . 103 ἐστι δὲ ] ἐστι ἐλ . G . ἐστι ἐλ . εἰ H . L . M . ὁ ἐλ . K . Mediam lectionem , praeferre Barocc . 489 , praeferimus .
Lemmas: πρῶτος · σῦς γάρ ἀρκέω πρός πᾶς εἰς καί ὁ αὐτός λόγος . βούλομαι οὖν 83 πρός ὁ ἐπί ἐλεημοσύνη κενοδοξέω ; Ἐμός δοκέω · καί γάρ σφόδρα ὁ πρᾶγμα οὗτος φιλέω , καί ἀλγέω λυμαίνω ὁράω , καί καθάπερ τις βασιλικός κόρη τροφός προαγωγή 84 ἐπιδέω ὁ κενοδοξία . τρέφω μέν γάρ αὐτός , ἐπί αἰσχύνη δέ καί ζημία , μαστροπεύω , καί ὁ μέν πατήρ κελεύω καταφρονέω , Καλλιώση ἐσθής δέ πρός Μαῖρα καί καταπίπτω πολύς ἀνήρ ἀρσεναίας · καί τοιοῦτος αὐτός περιτίθημι κόσμος , οἷος οὖον ἔξω βούλομαι , αἰσχρός καί ἄτιμος , οὐ οἷος ὁ πατήρ . φέρω δέ οὖν πρός ὁ 85 ἀποτείνω , καί εἰμί τις ἐλεημοσύνη γινωμένος μετά δαψίλεια · πρός ὁ ὁ πολύς ἐπίδειξις . οὐκοῦν πρῶτος 86 αὐτός ἐξάγω ὁ θάλαμος ὁ πατρίκιος . καί ὁ μέν πατήρ οὐδέ ὁ ἀριστερός φαίνω κελεύω 87 · αὐτός δέ αὐτός ὁ δοῦλος · ἐπιδείκνυμι καί ὁ τυγχάνω καί οὐδέ οἶδα αὐτός . εἶδον πόρνη καί μαστροπός εἰς Ἔρως αὐτός ἐμβάλλω ἄτοπος ἄνθρωπος , ἵνα ὡς εἄν ἐκεῖνος κελεύω , οὕτως αὐτός ρυθμίζομαι ; βούλομαι ὁράω πῶς οὖον πόρνη μόνος , ἀλλά καί μανικός ποιέω ὁ τοιοῦτος Ψυχή ; οὐκοῦν καταμανθάνω αὐτός ὁ γνώμη ὅταν γάρ ὁ οὐρανός ἀφίημι τρέχω ὀπίσω δρέπω καί οιχοτριβη , κατά ὁ ἄμφοδον ὁ στενωπός διώκω ὁ μισέω αὐτός , ὁ αἰσχρός καί δυσειδής , ὁ 88 οὐδέ ὁράω αὐτός βούλομαι , ὁ , ἐπεί περικαλέω αὐτός , μισέω αὐτός , τίς γίγνομαι εἄν οὗτος μανικός ; οὖδας γάρ οὗτος μισέω ὁ πολύς , ὡς ὁ δήω ὁ παρά αὐτός δόξα . Μυρίας γοῦν κατηγορία κατά αὐτός πλέκω , καί οὗτος γίγνομαι , οἷος εἄν εἰμί ὁ παρθένος καί θυγάτηρ βασιλεύς ἀπό ὁ θρόνος καταφέρω ὁ βασιλικός , κελεύω 89 μονομάχος ἀνήρ καί διαπτύω αὐτός 90 ἐκτυπέω ἐκδίδωμι . οὕτος μέν οὖν , ὅσος αὐτός διώκω , τοσοῦτόν σύ ἀποστέφομαι · ὁ δέ Θεός , εἄν ὁ παρά αὐτός δόξα ζητέω , τοσοῦτος μᾶλλον καί ἐφέλκω · σύ καί ἐπαινέω , καί πολύς ἀποδίδωμι σύ ὁ ἀμοιβή . εἰμί δέ βούλομαι καί ἐκρωθεν αὐτός ὁ ζημία καταμανθάνω , ὅταν δήω πρός ἐπίδειξις καί φιλοτιμία , ἀνάλογος πῶς σύ λοιπός ἐπισκοπέω ὁ λύπη , καί πῶς δύναμαι ὁ ἀθυμία , παηγοῦντός σύ ὁ Χριστός , καί λέγω , ὅτι Πάν ἀπολύω σός ὁ μισθός . πανταχοῦ μέν γάρ κενοδοξία κακός , μάλιστα δέ ἀπό φιλανθρωπία 91 , ἐπί ἔχθρα εἰμί ὠμότης , ὁ ἀλλότριος ἐκπομπεύω συμφορά , καί μόνος οὐ ὀνειδίζω ὁ ἐν πτωχεία . εἰμί γάρ ὁ ὁ ἴδιος λέγω εὐεργεσία ὀνειδίζω εἰμί , ὁ καί εἰς καρόω πολύς οὗτος ἐξάγω , τίς οἴομαι εἰμί ; Πῶς οὖν διαφεύγω ὁ δεῖνος ; ἄν μανθάνω ἐλεέω , [ 699 ] εἄν ὁράω τίνω ὁ δόξα ἐπιζητέω . εἶπον γάρ ἐγώ , τις ὁ ὁ ἐλεημοσύνη τεχνίτης εἰμί ; ὁ ὁ πρᾶγμα καταδείκνυμι θεός δηλόω · ὁ μάλιστα πᾶς αὐτός οἶδα , καί πρός ἤπειρος αὐτός μεταχειρίζω . τις οὖν ; εἄν παιδαινυμι μανθάνω , πρός τίς ὁράω , ἢ τις ἐπιδείκνυμι ἐν 92 ὁ παλαίστρα , ὁ Λάχα παίζω καί ὁ ἰχθύς , ἢ ὁ παιδοτρίβης ; καί μήv οὖον μέν εἰμί πολύς , ὁ δέ εἰς . τις οὖν , εἄν ἐκεῖνος θαυμάζω ἄλλος καταγελάω , οὐ καί σῦς καταγελάω μετά ἐκεῖνος ; αὐτός ; τις δέ , εἄν πυκτεύω μανθάνω ; οὐ ὁμοίως πρός ἐκεῖνος δήω οὗτος παιδεύω οἶδα ; ἄν δέ λόγος μέτειμι , οὐ ὁ 93 ὀν om . G . H . K . πρᾶγμα ] τάγμα II . M . 84 τροφός καί ΠΡ . M . invito Ge . 85 ὁ τοιοῦτος L . p . p . ἐλεημοσύνη μετά δέ . πολύς πρός L . M . Mor . μετά δ . ] μετά δ . γιν . L . 86 πρῶτος G . 87 κελεύω add . αὐτός G . II K . p . p . αὐτός dedii ex K . L . M . pro vulgato ἐκτυπέω . 88 ὁ ] καί ὁ G . K . καί Edd . 89 ὁ π . χ . ὁ . ὁ βασιλικός L . M . κελεύω G . M . 90 κελεύω H . K . μονομάχος ] Sic L . M . ceterii cum Interp . μοιχός , ἀνδραπό ] ἄνθρωπος M . 91 αὐτός ἐκτυπέω ] αὐτός G . H . αὐτός ἐκτυπέω L . M . 92 ὀν ] γάρ H . 93 φιλανθρωπία L . Drindei est : ἔχθρα ὠμότης G . H . ὁ ὁ ἔσχατος εἰ . ὁ . Eddii . p . p . ἐκπομπεύω M . 94 τίνω ἵστημι ὁ ] ὁ ὁ . φν II . M . 95 τις L . H . ὅς ] καί L . ὅς om . M . 96 ἐν ] ὁ ἐν Eddii . p . p . ὁ ὁ Λάχα G . K . 97 ἐκεῖνος G . H . M . 98 οὖον καί , καί σκορπίζω G . 99 κλέπτης διορύσσω L . M . 100 ὁ δῶμα om . G . H . K . M . ὁ δῆμος om . L . Neutrum ex - pressit Ge . 101 ἐκκλησιάζω K . L . M . 102 ἄνθρωπος om . M . p . p . ὁ ὁράω id . 103 εἰμί δέ ] εἰμί Ελ . G . εἰμί Ελ . εἰμί H . L . M . ὁ Ελ . K . Mediam lectionem , praeferre Barocc . 489 , praeferimus .