joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0388.3
τινὶ θηρίῳ εἰκός . Εἰ γὰρ ἐνταῦθα τὸ αἰσθητὸν τοῦτο καὶ ἰλικὸν πῦρ , ὥσπερ θηρίον ἐκπηδῶσαν τῆς καμίνου , ἐφίλατο ⁸⁷ τοὺς ἔξω καθήμενους , τί οὐχ ἐργάσεται ἐκεῖνο τοῦ ἐμπροσθεν ⁸⁸ ; Ἀκούσον περὶ τῆς ἡμέρας ἐκείνης , λεγόντων τῶν προφητῶν · Ἡμέρα Κυρίου ἀρίστος , θυμοῦ καὶ ὀργῆς πλήρης . Οὐδὲ γὰρ ἐστὶν ὁ παριστάμενος ⁸⁹ , οὐδὲ ὁ ἐξαιρούμενος · οὐδαμοῦ τῷ Χριστῷ τὸ πρόσωπον τῷ ἡμέρον καὶ γαληνόν . Ἄλλ’ ὥσπερ οἱ τὰ μέταλλα ἐργαζόμενοι χαλεποῖς τισι παραδίδονται ἀνθρώποις , καὶ οὐδὲνα τῶν οἰκείων βλέπουσιν , ἀλλὰ τοὺς ἐξεστηκότας μόνους · οὕτω δὴ καὶ τότε · μᾶλλον δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ πολλῷ χαλεπώτερον . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ δυνατὸν καὶ προσελθεῖν καὶ δεῖξθαι τοὺς βασιλέας , καὶ λύσαι τὸν καταδικασθέντα · ἐκεῖ δὲ οὐκέτι · οὐ γὰρ ἐκείται ⁹⁰ · ἀλλὰ μένουσιν ἀποπηνιζόμενοι , καὶ τοσαύτην ὀδύνην ἔχοντες , ὥσπερ ⁹¹ οὐδὲ εἰπεῖν δυνατόν . Εἰ γὰρ τῶν ἐνταῦθα καιομένων τὰς δριμύας ἀληθύνους οὐδεὶς δύναται παραστήσαι λόγος , πολλῷ μᾶλλον τῶν ταῦτα ἔχει πασχόντων . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ ἐν βραχεῖα καιροῦ ὥρῃ τὸ πᾶν γίνεται · ἐκεῖ δὲ καίεται μέν , οὐ δαπανᾶται δὲ τὸ καύμενον . Τί τούτων ποιήσομεν ⁹² ἔχει ; Καὶ γὰρ πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα λέγω . Καὶ εἰ σὺ , φησίν , ὁ διδάσκαλος , περὶ σαυτοῦ ταῦτα λέγεις , οὐδὲν ἐμοὶ μέλει λοιπόν . Τί γὰρ θαυμαστὸν ἐμὲ χολάζεσθαι ; Μή , παρακαλῶ , μηδὲ ταῦτὸν ζητεῖτω τὴν παραμυθίαν · οὐ γὰρ ἐστιν αὐτῇ παραψυχή . Εἴπῃ γὰρ μοι , οὐχὶ ἀσώματος δύναμις ἦν ὁ διάβολος ; οὐ τῶν ἀνθρώπων βελτίων ; Ἄλλ’ ὅμως ἐξέπεσεν . Ἄρ’ οὖν ἐστιν ὅπως παραμυθίαν ἐκ τοῦ μετ’ ἐκείνου χολάζεσθαι λήψεται ; Οὐδαμῶς . Τί δὲ ⁹³ οἱ ἐν Αἰγύπτῳ πάντες ; οὐχὶ καὶ τοὺς ἐν ἀρχαῖς ἑώρων χολαζομένους , καὶ ἐκάστην οἰκίαν πένθος ἔχουσαν ; Ἄρ’ οὖν ἐντεῦθεν ἀνέπνευσαν καὶ παρεκλήθησαν ⁹⁴ ; Οὐ διότι · καὶ δῆλον ἐξ ὧν μετὰ ταῦτα ἐποίησαν , ὥσπερ ὑπὸ τινὸς φλογὸς μαστιζόμενοι , συνεπίσταντες τῷ βασιλεῖ , καὶ ἀναγκάζοντας ἐκβαλεῖν τὸν Ἑβραίων τὸν δῆμον . Καὶ γὰρ σφόδρα ψυχρὸς οὗτος ὁ λόγος , τὸ νομίζειν παραμυθίαν φέρειν τὸ μετὰ πάντων χολάζεσθαι · τὸ λέγειν , ὡς πάντες καὶ ἐγώ . Τί γὰρ χρὴ λέγειν τὴν γένεσιν ; Ἐννόησον μοι τοὺς ὑπὸ ποδαλίας κατεχομένους , οἱ ὅταν ὑπὸ δριμείας ὀδύνης κατατείνωνται , κἂν μυρίους δεῖξῃς χαλεπωτέρα πάσχοντας , οὐδ’ εἰς νοῦν λαμβάνουσι . Τὸ γὰρ ἐπιτεταμένον τῆς ἀληθύνους οὐ συγχω-ρεῖ τῷ λογισμῷ σχολὴν τινα ἔχειν , εἰς τὸ λογίζασθαι ἑτέρους καὶ παραμυθίαν εὑρεῖν . Μὴ τοίνυν ταῖς ψυχραῖς ταύταις ἐλπίσι τρεφώμεθα . [ 465 ] Τὴ γὰρ δεξάσθαι παραμυθίαν ἐκ τῶν τοῦ πέλᾶος κακῶν , ἐν τοῖς συμμέτροις γίνεται τῶν παθῶν · ὅταν δὲ ὑπερβῇ τὸ βάσανον , καὶ ζάλῃς ἢ πάντα μεστὰ ἢ ἕδον , καὶ μηδ’ ἑαυτὴν εἰδέναι ἢ ψυχὴ λοιπὸν ἔχῃ , πόθεν χαρπώσεται παραμυθίαν ; εἰ . Ὡστε γέλως πάντα ταῦτα τὰ ῥήματα , καὶ μῦθοι παιδίων ἀνοήτων εἰσίν . Τοῦτο γὰρ , ἢ λέγεις , ἐν ἀδυμίᾳ ⁹⁵ συμβαίνει , καὶ ἐν ἀδυμίᾳ συμβαίνει , ὅταν ἀκούσωμεν , ὅτι ὁ δεῖνα τὸ αὐτὸ ἔπαθεν · ἐστὶ δὲ ὅτε οὐδὲ ἐν ἀδυμίᾳ · εἰ δὲ ἐκεῖ σὐδερμὴν ἰσχὺν ἔχει , πολλῷ μᾶλλον ἐν ὀδύνη καὶ πόνῳ ἀρρήτῳ , ἢν ὁ βρυγμὸς τῶν πόνων δείκνυσι . Καὶ οἶδα μὲν φορτικῶς ὧν καὶ λυπῶν ὑμᾶς διὰ τῶν ῥημάτων τούτων · ἀλλὰ τί πάθω ; Οὐ γὰρ διὰ τοῦτὲ ταῖς ἐτέρων ῥαθυμίαις ἀφορῶντας ἡμᾶς καταπίπτειν
Lemmas: τις θηρίον εἰκός . εἰμί γάρ ἐνταῦθα ὁ αἰσθητός οὗτος καί ἱλήκω πῦρ , ὥσπερ θηρίον ἐκπηδάω ὁ κάμινος , φιλέω ⁸⁷ ὁ ἔξω καθήμενος , τίς οὐ ἐργάζομαι ἐκεῖνος ὁ ἔμπροσθεν ⁸⁸ ; ἀκούω περί ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , λέγω ὁ προφήτης · Ἡμέρα κύριος Αρίστος , θυμός καί ὀργή πλήρης . οὐδέ γάρ εἰμί ὁ παρίστημι ⁸⁹ , οὐδέ ὁ ἐξαιρέω · οὐδαμοῦ ὁ Χριστός ὁ πρόσωπον ὁ ἥμερος καί γαληνός . ἄλλος ὥσπερ ὁ ὁ μέταλλον ἐργάζομαι χαλεπός τις παραδίδωμι ἄνθρωπος , καί οὐδείς ὁ οἰκέω βλέπω , ἀλλά ὁ ἐξίστημι μόνος · οὗτος δή καί τότε · μᾶλλον δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί πολύς χαλεπός . ἐνταῦθα μέν γάρ δυνατός καί προσέρχομαι καί δείκνυμι ὁ βασιλεύς , καί λύω ὁ καταδικάζω · ἐκεῖ δέ οὐκέτι · οὖον γάρ κεῖμαι ⁹⁰ · ἀλλά μένω ἀποπηνίζομαι , καί τοσοῦτος ὀδύνη ἔχω , ὥσπερ ⁹¹ οὐδέ εἶπον δυνατός . εἰμί γάρ ὁ ἐνταῦθα καίω ὁ δριμυς αληθυνοος οὐδείς δύναμαι παρίστημι λόγος , πολύς μᾶλλον ὁ οὗτος ἔχω πάσχω . ἐνταῦθα μέν γάρ ἐν βραχύς καιρός ὥρα ὁ πᾶς γίγνομαι · ἐκεῖ δέ καίω μέν , οὖον δαπανάω δέ ὁ καίω . τις οὗτος ποιέω ⁹² ἔχω ; καί γάρ πρός ἑαυτοῦ οὗτος λέγω . καί εἰμί σύ , φημί , ὁ διδάσκαλος , περί σεαυτοῦ οὗτος λέγω , οὐδείς ἐγώ μέλος λοιπός . τις γάρ θαυμαστός ἐγώ χολαζομαι ; μὴ , παρακαλέω , μηδέ αὐτός ζητέω ὁ παραμυθία · οὖον γάρ εἰμί αὐτός Παραψυχή . εἶπον γάρ ἐγώ , οὐ ἀσώματος δύναμις εἰμί ὁ διάβολος ; οὖον ὁ ἄνθρωπος ἀγαθός ; ἄλλος ὅμως ἐκπίπτω . ἄρα οὖν εἰμί ὅπως παραμυθία ἐκ ὁ μετά ἐκεῖνος χολαζομαι λαμβάνω ; οὐδαμός . τις δέ ⁹³ ὁ ἐν Αἴγυπτος πᾶς ; οὐ καί ὁ ἐν ἀρχή ὁράω χολαζομενος , καί ἕκαστος οἰκίον πένθος ἔχω ; ἄρα οὖν ἐντεῦθεν ἀναπνέω καί παρακαλέω ⁹⁴ ; οὖον διότι · καί δῆλος ἐκ ὅς μετά οὗτος ποιέω , ὥσπερ ὑπό τις φλόξ μαστίζω , συνεπίσταμαι ὁ βασιλεύς , καί ἀναγκάζω ἐκβάλλω ὁ Ἑβραῖος ὁ δῆμος . καί γάρ σφόδρα Ψυχρὸς οὗτος ὁ λόγος , ὁ νομίζω παραμυθία φέρω ὁ μετά πᾶς χολαζομαι · ὁ λέγω , ὡς πᾶς καί ἐγώ . τις γάρ χρή λέγω ὁ γένεσις ; ἐννοέω ἐγώ ὁ ὑπό ποδαλίας κατέχω , ὁ ὅταν ὑπό δριμύς ὀδύνη κατατείνω , κἀν μυρίος δείκνυμι χαλεπός πάσχω , οὐδέ εἰς νόος λαμβάνω . ὁ γάρ ἐπιτείνω ὁ αληθυνοος οὖον συγχωρέω ὁ λογισμός σχολή τις ἔχω , εἰς ὁ λογίζομαι ἕτερος καί παραμυθία εὑρίσκω . μή τοίνυν ὁ ψυχρός οὗτος ἐλπίς τρέφω . [ 465 ] ὅς γάρ δέχομαι παραμυθία ἐκ ὁ ὁ Πελάος κακός , ἐν ὁ σύμμετρος γίγνομαι ὁ πάθος · ὅταν δέ ὑπερβαίνω ὁ βάσανος , καί ζάλη ἢ πᾶς μεστός ἢ ἐσθίω , καί μηδέ ἑαυτοῦ οἶδα ἢ ψυχή λοιπός ἔχω , πόθεν καρπόω παραμυθία ; εἰμί . ὡστε γέλως πᾶς οὗτος ὁ ῥῆμα , καί μῦθος παιδίον ἀνόητος εἰμί . οὗτος γάρ , ἢ λέγω , ἐν αδυεις ⁹⁵ συμβαίνω , καί ἐν αδυεις συμβαίνω , ὅταν ἀκούω , ὅτι ὁ Δεῖνα ὁ αὐτός πάσχω · εἰμί δέ ὅτε οὐδέ ἐν αδυεις · εἰμί δέ ἐκεῖ σὐδερμὴν ἰσχύς ἔχω , πολύς μᾶλλον ἐν ὀδύνη καί πόνος ἄρρητος , εἄν ὁ βρυγμός ὁ πόνος δείκνυμι . καί οἶδα μέν φορτικός ὅς καί λύπη σύ διά ὁ ῥῆμα οὗτος · ἀλλά τίς πάσχω ; οὖον γάρ διά τουτῶ ὁ ἕτερος ῥᾳθυμία ἀφοράω ἐγώ καταπίπτω