joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0275.2
ἐντεῦθεν , ἢ ἀπὸ τῶν μελλόντων ; Ἄλλὰ τῶν μελλόντων αὐτοὺς οὐ πολὺς ὁ λόγος · οὐκοῦν τὰ ἐνταῦθα ῥητέον . Πόσων γὰρ λίθων οὐ χαλεπωτέραι αἱ φροντίδες , οὐ κεφαλάς τιτρώσκουσαι , ἀλλὰ ψυχὴν διαπνύουσαι ; Δεδοῦκται γὰρ , μῆπως δικαίως ἐκ τῶν αὐτῶν οἰκίας ἐξέληψι καὶ ἀδίκως ἐπεσιολθόνα · τρέμουσιν ὑπὲρ τῶν ἐσχάτων , ὀργιζονται , παραβούνται , πρὸς οἰκείους , πρὸς ἀλλοτρίους · καὶ νῦν μὲν ἀθυμα , νῦν δὲ ὀρθος , νῦν δὲ θυμὸς αὐτοὺς διαδέχεται , καὶ καθάπερ χρησμὸς ἀπὸ χρημῶν διαβαίνοντες , καὶ τὰ μηδέπω κτηθέντα καὶ ἑκάστην καραδοκοῦσι τὴν ἡμέραν . Διόπερ οὐδὲ ἡδονται ὑπὲρ ὧν ἔχουσι , τῷ τε μὴ θαρρεῖν ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν , τῷ τε ὀλιγῇ διανοίᾳ πρὸς τὰ μηδέπω ληφθέντα κεχηνέναι . Καὶ καθάπερ ὁ διηνεκὸς διψῶν , κἂν μυρίας ἐκπῆ πηγᾶς , οὐχ αἰσθάνεται τῆς ἡδονῆς , διὰ τὸ μὴ λαμβάνειν χρόνον οὕτω καὶ οὗτοι , οὐ μόνον οὐχ ἡδονται , ἀλλὰ καὶ βασανιζονται , ὅσφ' 97 ἄν περιβάλλονται , τὴν μηδὲν εἰδέναι πέρας τῆς τοιαύτης ἐπιθυμίας . Καὶ τὰ μὲν ἐνταῦθα τοιούτα · εἴπωμεν δὲ καὶ περὶ τῆς μελλούσης ἡμέρας 98 . Εἰ γὰρ καὶ αὐτοὶ μὴ προσέχουσιν 99 , ἄλλ' ἡμῖν ἀναγκαῖον εἶπεν . Κατὰ τὴν μέλλουσαν οὖν ἡμέραν πανταχοῦ κολαζομένους ἴδοι τις ἐν τοὺς τοιούτους 100 . Καὶ γὰρ ὅταν λέγῃ , Ἐπειδὰν , καὶ οὐκ ἐδώκε μοι φαγεῖν · ἐδίψην , καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με , τούτους κολάζει · καὶ ὅταν λέγῃ , Πορευθεὶς εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον 101 τοῦ ἡτοιμασμένου τῷ διαβόλῳ , τοὺς κακοὺς πλουτοῦντας ἐκεῖ παραπέμπει . Καὶ ὁ δοῦλος ὁ πονηρός , ὁ μὴ δὼς τοῖς συνδούλοις τὰ ὑπάρχοντα τῷ δεσπόταις , τῆς τοῦτον μερίδος ἐστὶ · καὶ ὁ τὸ τάλαντον κατορύξας , καὶ αὶ πάντες παρόντες . Καὶ ὅπου δ' ἄν ἀπαλθῃ , τοὺς φιλαργύρους κολαζομένους ὄψει . Καὶ νῦν μὲν ἀκούουσι , Χάρις ἄστι 102 μεταξιθμῶν καὶ ὕμῶν · νῦν δὲ , Πορευθεὶς ἀπ' ἐμοῦ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἡτοιμασμένον 103 · καὶ νῦν μὲν διχτομηθέντες ἀπελεύσονται · ἐνθα ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων · καὶ πάντοθεν αὐτοὺς ἐλαυνόμενοι ἴδοι τις ἄν , καὶ οὐδαμοῦ χώραν ἔχοντας , ἄλλ' εἰς τὴν γένναν μόνην συναγρομένους . ε' . Τί τοίνυν τῆς ὀρθῆς ἡμῖν πίστεως ὀφελος εἰς σωτηρίαν , ὅταν 780 ταῦτα ἀκούσωμεν ; Ἐκεῖτο βρυγμὸς τῶν ὀδόντων , καὶ αὐτὸς ἐξώτερον , καὶ πῦρ το 104 ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ , καὶ ὁ διχτομηθὲν καὶ τὸ ἐλαυνέσθαι · ἐνταῦθα ἀπέχεσαι , κακηγορία , διαβολή , κίνδυνον , φροντίδες , ἐπιβουλαι , τὸ παρὰ πάντων μειζίσθαι , τὸ παρὰ πάντων βεβλυτέσθαι 105 , καὶ παρ' αὐτῶν τῶν δοκούντων κολακεύειν . Ὡστερ γὰρ τοὺς ἀγαθούς οὐχ οἱ ἀγαθοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ πονηροὶ θαυμαζοῦσιν , οὕτω τοὺς κακοὺς 106 οὐχ οἱ χρηστοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ φαῦλοι μισοῦσι . Καὶ ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἀληθές , τοὺς φιλαργύρους ἴδὼς ἄν ἐροίμην , εἰ μὴ πρὸς ἄλληλους ἀτρώως ἔχουσι 107 , καὶ τῶν τὰ μέγιστα ἡδικηκότων πολεμιωτέρους εἶναι νομίζουσιν , εἰ μὴ καὶ ἑαυτῶν κατηγοροῦσιν , εἰ μὴ ὑβριν τὸ πράγμα φασιν , ὅταν τις αὐτοὺς τοῦτο 108 προσενέγκῃ τὸ ὄνειδός . Καὶ γὰρ δνεῖδος ἔσχον τοῦτο , καὶ πολλῆς κακίας ἀποδείξεις . Εἰ γὰρ χρημάτων ὑπερἰδεῖν οὐκ ἀνέχῃ , τίνος περιέσῃ ποτὲ 109 ; ἐπιθυμίας , καὶ δοξομανίας , καὶ θυμοῦ , καὶ ὀργῆς ; Καὶ πῶς ἄν τις πεισθείη ; Ἐπιθυμίας μὲν γὰρ ἔνεκεν τῶν τῶν σωμάτων , καὶ ὀργῆς καὶ θυμοῦ , πολλοὶ καὶ τῆ τῆς σαρκὸς κατασκευὴ 110 λογίζονται , καὶ τὰς ὑπερβολὰς ἀνατιθέασιν ἰατρῶν παίδες · καὶ τὸν μὲν θερμότερον καὶ ὑγρότερον λαγνότερον εἶναι φασιν , τὸν δὲ πρὸς ξηρότητα ἐκπεσόντα δυσχρασίαν , ὀργμῆτιαν καὶ ἀκρόχολον καὶ θυμώδη . Φιλ - 106 αἰσχύνῃ K . p . p . ἀλλὰ τὸ σῶμα εἶδ . 107 αἰσχρὸν G . H . M . 108 γυμνότητα G . H . M . 109 γοῦν om . Sav . Nos distinctionem correximus . 110 κατασκευὴν G . p . p . ἀντιτιθᾶσιν idem .
Lemmas: ἐντεῦθεν , ἢ ἀπό ὁ μέλλω ; ἀλλά ὁ μέλλω αὐτός οὖον πολύς ὁ λόγος · οὐκοῦν ὁ ἐνταῦθα ῥητέος . πόσος γάρ λίθος οὖον χαλεπός ὁ φροντίς , οὖον κεφαλή τιτρώσκω , ἀλλά ψυχή διαπνέω ; Δεδοῦκται γάρ , μήπως δικαίως ἐκ ὁ αὐτός οἰκίον ἐκλαμβάνω καί ἄδικος ἐπεσιολθόνα · τρέμω ὑπέρ ὁ ἔσχατος , ὀργίζω , παραβαίνω , πρός οἰκεῖος , πρός ἀλλότριος · καί νῦν μέν άθυμος , νῦν δέ ὀρθός , νῦν δέ θυμός αὐτός διαδέχομαι , καί καθάπερ χρησμός ἀπό χρήμη διαβαίνω , καί ὁ μηδέπω κτάομαι καί ἕκαστος καραδοκέω ὁ ἡμέρα . διόπερ οὐδέ ἥδομαι ὑπέρ ὅς ἔχω , ὁ τε μή θαρσέω ὑπέρ ὁ ἀσφάλεια αὐτός , ὁ τε ὀλίγος διάνοια πρός ὁ μηδέπω λαμβάνω χάσκω . καί καθάπερ ὁ διηνεκός διψάω , κἀν μυρίος ἐκπίνω πηγή , οὐ αἰσθάνομαι ὁ ἡδονή , διά ὁ μή λαμβάνω χρόνος οὗτος καί οὗτος , οὖον μόνος οὐ ἥδομαι , ἀλλά καί βασανίζω , ὀσφῦς 97 ἄν περιβάλλω , ὁ μηδείς οἶδα πέρας ὁ τοιοῦτος ἐπιθυμία . καί ὁ μέν ἐνταῦθα τοιουταω · εἶπον δέ καί περί ὁ μέλλω ἡμέρα 98 . εἰμί γάρ καί αὐτός μή προσέχω 99 , ἄλλος ἐγώ ἀναγκαῖος εἶπον . κατά ὁ μέλλω οὖν ἡμέρα πανταχοῦ κολάζω ὁράω τις ἐν ὁ τοιοῦτος 100 . καί γάρ ὅταν λέγω , ἐπειδάν , καί οὐ δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · δίψος , καί οὐ ποτίζω ἐγώ , οὗτος κολάζω · καί ὅταν λέγω , πορεύω εἰς ὁ πῦρ ὁ αἰώνιος 101 ὁ ἑτοιμάζω ὁ διάβολος , ὁ κακός πλουτέω ἐκεῖ παραπέμπω . καί ὁ δοῦλος ὁ πονηρός , ὁ μή δώς ὁ σύνδουλος ὁ ὑπάρχω ὁ δεσπότης , ὁ οὗτος μερίς εἰμί · καί ὁ ὁ τάλαντον κατορύσσω , καί ὅς πᾶς πάρειμι . καί ὅπου δέ ἄν ἀπαλθαίνομαι , ὁ φιλάργυρος κολάζω ὁράω . καί νῦν μέν ἀκούω , Χάρις Άστι 102 μεταξιθμῶν καί ὑμεῖς · νῦν δέ , πορεύω ἀπό ἐγώ εἰς ὁ πῦρ ὁ ἑτοιμάζω 103 · καί νῦν μέν διχτομηθέντες ἀπέρχομαι · ἔνθα ὁ βρυγμός ὁ ὀδούς · καί πάντοθεν αὐτός ἐλαύνω ὁράω τις ἄν , καί οὐδαμοῦ χώρα ἔχω , ἄλλος εἰς ὁ γέννα μόνος συναγρομενος . εἰ . τις τοίνυν ὁ ὀρθός ἐγώ πίστις ὄφελος εἰς σωτηρία , ὅταν 780 οὗτος ἀκούω ; Κεῖμαι βρυγμός ὁ ὀδούς , καί αὐτός ἐξώτερος , καί πῦρ ὁ 104 ἑτοιμάζω ὁ διάβολος , καί ὁ διχτομηθὲν καί ὁ ἐλαύνω · ἐνταῦθα ἀπέχω , κακηγορία , διαβολή , κίνδυνος , φροντίς , ἐπιβουλή , ὁ παρά πᾶς μειζιεπομαι , ὁ παρά πᾶς βλύζω 105 , καί παρά αὐτός ὁ δοκέω κολακεύω . Ὡστερ γάρ ὁ ἀγαθός οὐ ὁ ἀγαθός μόνος , ἀλλά καί ὁ πονηρός θαυμάζω , οὗτος ὁ κακός 106 οὐ ὁ χρηστός μόνος , ἀλλά καί ὁ φαῦλος μισέω . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , ὁ φιλάργυρος Ἴδως ἄν εἴρω , εἰμί μή πρός ἀλλήλων ἀτρώως ἔχω 107 , καί ὁ ὁ μέγας ηδικηκοος πολέμιος εἰμί νομίζω , εἰμί μή καί ἑαυτοῦ κατηγορέω , εἰμί μή ὕβρις ὁ πράγμα φημί , ὅταν τις αὐτός οὗτος 108 προσφέρω ὁ ὄνειδος . καί γάρ δνεῖδος ἔχω οὗτος , καί πολύς κακία ἀποδείκνυμι . εἰμί γάρ χρῆμα ὑπεροράω οὐ ἀνέχω , τίς περίειμι ποτέ 109 ; ἐπιθυμία , καί δοξομανία , καί θυμός , καί ὀργή ; καί πῶς ἄν τις πείθω ; Ἐπιθυμία μέν γάρ ἐνέλκω ὁ ὁ σῶμα , καί ὀργή καί θυμός , πολύς καί τῆ ὁ σάρξ κατασκευή 110 λογίζομαι , καί ὁ ὑπερβολή ἀνατίθημι ἰατρός παῖς · καί ὁ μέν θερμός καί ὑγρός λάγνος εἰμί φημί , ὁ δέ πρός ξηρότης ἐκπίτνω δυσκρασία , ὀργμῆτιαν καί ἀκράχολος καί θυμώδης . φιλ - 106 αἰσχύνη K . p . p . ἀλλά ὁ σῶμα εἶδον . 107 αἰσχρός G . H . M . 108 γυμνότης G . H . M . 109 γοῦν om . Sav . Nos distinctionem correximus . 110 κατασκευή G . p . p . ἀντιτίθημι idem .