joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0207.2
Τετέ δ Ἰησοῦς ἐλάλησεν τοῖς ὁχλοῖς καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ , λέγων · Ἐπὶ τῆς Μωϋσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι . Πάντα οὖν ὅσα ἂν λέγωσιν ὑμῖν ποιεῖν , ποιεῖτε · κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε . α' . Τότε , πότε ; Ὅτε ταῦτα εἶπεν · ὅτε αὐτοὺς ἐπεστώμενεν · ὅτε ἐστησεν 17 εἰς τὸ μηκέτι τολμᾶν πειράζειν αὐτόν · ὅτε ἐθεῖξεν ἀνάτιξας ἔχοντας . Καὶ ἐπειδὴ κυρίως καὶ κυρίως ἐμηνάνδευσε , πάλιν ἐπὶ τὸν νόμον ἀντιστρέφει 18 . Καίτοι ὁ νόμος τοιοῦτον οὐδὲν εἶπε , φησίν · ἀλλὰ Κύριος ὁ Θεὸς σου , Κύριος εἰς ἐστίν . Ἄλλὰ δὲ λόγῳ ἢ Γραφὴ τῇν Παλαιάν [ 701 ] ἀπασαν καλεῖ . Ταῦτα δὲ λέγει , δεῖκνὺς διὰ πάντων τὴν πολλὴν πρὸς τὸν γεγεννηκότα ἁμῶν ἰαν . Εἰ γὰρ ἐναντίος ἦν , τοῦναντίον ἂν εἶπε περὶ τοῦ νόμου · οὐδὲ δὲ τοσαύτην περὶ αὐτῶν 19 ἐπιδείκνυσι καλεῖν τὴν αἰδῶ , ὡς καὶ διεφθαρχμένους ὄντων τῶν διδασκόντων αὐτῶν , ἐκεῖνον κελεύειν ἀντέχειν . Ἐνταῦθα δὲ καὶ περὶ βίου καὶ περὶ πολιτείας διαλέγεται , ἐπειδὴ τοῦτο μάλιστα αἴτιον τῆς ἀπιστίας αὐτῶς ἦν , ὁ διεφθαρμένος βίος , καὶ ὁ τῆς δόξης ἔρως . Διορθούμενος τοίνυν τοὺς ἀρχοτάς 20 , ὁ πρῶτον μάλιστα ἐστίν εἰς σωτηρίαν συντελοῦν , τὸν τῶν διδασκάλων μὴ καταφρονεῖν , μηδὲ καταεξανιστάσθαι τῶν ἱερῶν , τοῦτο ἂς περιουσίας κελεύει . Οὐ κελεύει δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ποιεῖ . Καὶ γὰρ διεφθαρχμένος ὢντας οὐ κατέαξ ἀπὸ τῆς τιμῆς · ἐκεῖνοις μὲν πλῆν τὸ κρῖμα ἐργαζόμενος , τοῖς δὲ μαθητευομένοις οὐδεμίαν παραλιμπάνων παρακοῆς πρόφασιν . Ἵνα γὰρ μὴ τις λέγῃ , ὅτι Ἐπειδὴ φαῦλος ὁ διδάσκαλος , διὰ τοῦτο βαθμίζοιτο γένους · καὶ ταύτην ἀναιρεῖ τὴν πρόφασιν . Οὕτω γοῦν αὐτῶν ἔστησε τὴν ἀρχήν , καίτοι πονηρῶν δυνάων , ὡς καὶ μετὰ τοσαύτην κατηγορίαν . εἶπεν · Πάντα ὅσα ἂν λέγωσιν ὑμῖν ποιεῖν , ποιεῖτε . Οὐ γὰρ τὰ ἑαυτῶν λέγουσιν , ἀλλὰ τὰ τοῦ Θεοῦ , ὁ διὰ Μωϋσέως ἐνομισθησεν . Καὶ σκόπει πῶς περὶ τὴν Μωϋσέα χέχρηται τιμῇ , πάλιν γὰς πρὸς τὴν Παλαιάν συμφωνίαν ἐνδεικνύμενος 21 , ὅπου γὰς καὶ ἐντεῦθεν αὐτοὺς αἰδεσίμους ποιεῖ . Ἐπὶ γὰρ τῆς Μωϋσέως καθέδρας ἐκάθισαν , φησίν . Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ εἶχεν αὐτοὺς ἀπὸ βίου ἀφιστάτους ποιῆσαι , ἀπὸ τῶν ἁγγραφουμένων τοῦτο ποιεῖ , τῆς καθέδρας καὶ τῆς ἐκείνου διαδοχῆς 22 . Πάντα δὲ ὅταν ἀκούσῃς , μὴ πᾶσαν ἀκούει τὴν νομοθεσίαν · οἷον , τὰ περὶ βρωμάτων , τὰ περά θυσιῶν , καὶ ὅσα τοιαῦτα · πῶς γὰρ ἔμελλε ταῦτα λέγειν , ἢ προλαβὼν ἀνείλεν ; ἀλλὰ Πάντα φησὶ τὰ διορθοῦντα ἦθος , καὶ βαλίστω ποιοῦντα τρόπον , καὶ τοῖς Καίνις συμβαίνοντα νόμοις , καὶ οὐκ ἀφέντα λοιπὸν ὑπὸ τῶν τοῦ νόμου ζυγῶν εἶναι . Διατὶ οὖν οὐκ ἀπὸ τοῦ νόμου τῆς χάριτος ταῦτα θεσπίζει , ἀλλ' ἀπὸ τοῦ Μωϋσέως ; Ὅτι οὐδεὶς κατὶρὸς ἦν πρὸ τοῦ σταυροῦ ταῦτα σαφῶς διαλέγεσθαι . Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ ἕτερον τι προ - 17 Ἐστησαν L . eij ] ἐπὶ G . sed in marg . alterum habet . ejs τῷ ὥστε Euth . 18 καταφεύγει G . H . K . 19 περὶ αὐτῶ L . M . Mor . Μοχ ὄντων τῶν διδασκάλων , τοῦ νόμου κελεύειν L . ἀντέχειν L . ἀντέχειν habet M . 20 τοὺς ἀρχ . | αὐτοὺς G . K . διδασκάλων ] Sic Ep . Euth . δογμάτων G . Ge . διδασκάλων K . 21 ἐπιδείκνυμενος L . M . p . p . καὶ ] om . iidem . 22 διαδοχῆς ] M . Ep . Ge . Mor . 23 ὧν ] Sic H . Ge . et duo apud Montef . οὐ K . ὁ ceteri cum Ep . et Edd . ante Ben . Eamdem confusioinem notavimus pp . 193 D . 652 A . 24 δυσκολίας ] Sic L . M . ceteri cum Ep . et Interpr . διδασκαλίας ; Μοχ αὐτὴν ἢ ἐκκλῆσις M .
Lemmas: Τετέ δ Ἰησοῦς λαλέω ὁ ὄχλος καί ὁ μαθητής αὐτός , λέγω · ἐπί ὁ Μωϋσῆς καθέδρα καθίζω ὁ Γραμματεύς καί ὁ Φαρισαῖος . Πάν οὖν ὅσος εἄν λέγω σύ ποιέω , ποιέω · κατά δέ ὁ ἔργον αὐτός μή ποιέω . ὅς . τότε , πότε ; ὅτε οὗτος εἶπον · ὅτε αὐτός ἐφίστημι · ὅτε ἵστημι 17 εἰς ὁ μηκέτι τολμάω πειράζω αὐτός · ὅτε τίθημι ανατιθελγω ἔχω . καί ἐπεί κύριος καί κύριος ἐμηνάνδευσε , πάλιν ἐπί ὁ νόμος ἀντιστρέφω 18 . καίτοι ὁ νόμος τοιοῦτος οὐδείς εἶπον , φημί · ἀλλά Κύριος ὁ θεός σύ , Κύριος εἰς εἰμί . ἀλλά δέ λόγος ἢ γραφή ὁ Παλαιός [ 701 ] ἅπας καλέω . οὗτος δέ λέγω , δείκνυμι διά πᾶς ὁ πολύς πρός ὁ γεννάω ἡμεῖς εἷς . εἰμί γάρ ἐναντίος εἰμί , τουναντίον εἄν εἶπον περί ὁ νόμος · οὐδέ δέ τοσοῦτος περί αὐτός 19 ἐπιδείκνυμι καλέω ὁ αἰδώς , ὡς καί διαφθείρω εἰμί ὁ διδάσκω αὐτός , ἐκεῖνος κελεύω ἀντέχω . ἐνταῦθα δέ καί περί βίος καί περί πολιτεία διαλέγω , ἐπεί οὗτος μάλιστα αἴτιος ὁ ἀπιστία αὔτως εἰμί , ὁ διαφθείρω βίος , καί ὁ ὁ δόξα Ἔρως . διορθόω τοίνυν ὁ αρχοος 20 , ὁ πρῶτος μάλιστα εἰμί εἰς σωτηρία συντελέω , ὁ ὁ διδάσκαλος μή καταφρονέω , μηδέ καταεξανιιστημι ὁ ἱερός , οὗτος ὅς περιουσία κελεύω . οὖον κελεύω δέ μόνος , ἀλλά καί αὐτός ποιέω . καί γάρ διαφθείρω εἰμί οὖον κατάγνυμι ἀπό ὁ τιμή · ἐκεῖνος μέν Πλῆν ὁ κρίμα ἐργάζομαι , ὁ δέ μαθητεύω οὐδείς παραλιμπάνω παρακοή πρόφασις . ἵνα γάρ μή τις λέγω , ὅτι ἐπεί φαῦλος ὁ διδάσκαλος , διά οὗτος βαθμιζεω γένος · καί οὗτος ἀναιρέω ὁ πρόφασις . οὕτως γοῦν αὐτός ἵστημι ὁ ἀρχή , καίτοι πονηρός δύναμαι , ὡς καί μετά τοσοῦτος κατηγορία . εἶπον · Πάν ὅσος εἄν λέγω σύ ποιέω , ποιέω . οὖον γάρ ὁ ἑαυτοῦ λέγω , ἀλλά ὁ ὁ Θεός , ὁ διά Μωϋσῆς νομίζω . καί σκοπέω πῶς περί ὁ Μωϋσῆς χράω τιμή , πάλιν γῆ πρός ὁ Παλαιός συμφωνία ἐνδείκνυμι 21 , ὅπου γῆ καί ἐντεῦθεν αὐτός αἰδέσιμος ποιέω . ἐπί γάρ ὁ Μωϋσῆς καθέδρα καθίζω , φημί . ἐπεί γάρ οὐ ἔχω αὐτός ἀπό βίος αφιστατος ποιέω , ἀπό ὁ αγγραφουμην οὗτος ποιέω , ὁ καθέδρα καί ὁ ἐκεῖνος διαδοχή 22 . Πάν δέ ὅταν ἀκούω , μή πᾶς ἀκούω ὁ νομοθεσία · οἷος , ὁ περί βρῶμα , ὁ περάω θυσία , καί ὅσος τοιοῦτος · πῶς γάρ μέλλω οὗτος λέγω , ἢ προλαμβάνω ἀναιρέω ; ἀλλά Πάν φημί ὁ διορθόω ἦθος , καί βάλλω ποιέω τρόπος , καί ὁ Καινίς συμβαίνω νόμος , καί οὐ ἀφίημι λοιπός ὑπό ὁ ὁ νόμος ζυγόν εἰμί . διατί οὖν οὐ ἀπό ὁ νόμος ὁ χάρις οὗτος θεσπίζω , ἀλλά ἀπό ὁ Μωϋσῆς ; ὅτι2 οὐδείς κατὶρὸς εἰμί πρό ὁ σταυρός οὗτος σαφῶς διαλέγω . ἐμός δέ δοκέω πρός ὁ εἴρω καί ἕτερος τίς προ - 17 ἵστημι L . eij ] ἐπί G . sed in marg . alterum habet . ejs ὁ ὥστε Euth . 18 καταφεύγω G . H . K . 19 περί αὐτός L . M . Mor . Μοχ εἰμί ὁ διδάσκαλος , ὁ νόμος κελεύω L . ἀντέχω L . ἀντέχω habet M . 20 ὁ ἀρχή . | αὐτός G . K . διδάσκαλος ] Sic Ep . Euth . δόγμα G . Ge . διδάσκαλος K . 21 ἐπιδείκνυμι L . M . p . p . καί ] om . iidem . 22 διαδοχή ] M . Ep . Ge . Mor . 23 ὅς ] Sic H . Ge . et duo apud Montef . οὖον K . ὁ ceteri cum Ep . et Edd . ante Ben . Eamdem confusioinem notavimus pp . 193 D . 652 A . 24 δυσκολία ] Sic L . M . ceteri cum Ep . et Interpr . διδασκαλία ; Μοχ αὐτός ἢ έκκληση M .