joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0136.1
τῶν βαπτιζομένων , εἰ μετὰ τὸ βάπτισμα μεῖζονας ὑπομένειν πειρασμούς , μὴ ταράττεται , ὡς παρὰ προσδοκίαν τοῦ πράγματος γιγνομένου , ἀλλὰ μένῃ γενναίας πάντα φέρων , ὡς κατὰ ἀκολουθίαν τούτων συμβαίνοντος . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο ἔλαθες ὅπλα , οὐχ ἵνα ἀργῇς , ἀλλ’ ἵνα πολεμῇς . Διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐπίους κωλύει τοὺς πειρασμούς ὁ Θεός · πρῶτον μὲν ἵνα μάθῃς ὅτι πολλῷ γέγονας ἰσχυρότερος · ἔπειτα ἵνα μένῃς μετριάζων , μηδὲ 19 τῷ μεγέθει τῶν δωρεῶν ἐπαρθῇς , τῶν πειρασμῶν συστῆλλειν σε δυναμένων · πρὸς τούτοις , ἵνα ὁ πονηρὸς δαίμων ἐκεῖνος , ὁ τέως 20 ἀμφιβάλλων περὶ τῆς σῆς ἀποστάσεως , ἀπὸ τῆς βασάνου τῶν πειρασμῶν πληροφορηθῇ , ὅτι τέλεον αὐτὴν ἐγκαταλιπὼν ἀπέστης · τέταρτον 21 , ἵνα ἰσχυρότερος καὶ σιδηρὸν παντὸς εὐνοήσεως ταύτῃ κατασκευασθῇς · πέμπτον , ἵνα ἀποδείξῃς λάβρῃ σαφῇ τῶν πιστευθέντων σοι θησαυρῶν . Οὐδὲ γὰρ ἂν ἐπῆλθεν ὁ διάβολος , εἰ μὴ σε ἐν μείζονι γενόμενον εἶδε τιμῇ . Ἐντεῦθεν γοῦν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐπανέστη τῷ Ἀδάμ , ἐπεὶδὴ πολλῆς αὐτὸν εἶδεν ἀπολαύσαντα τῆς ἀξίας . Διὰ τοῦτο παρετάξατο πρὸς τὸν Ἰῶβ , ἐπειδὴ στεφανοῦμενον αὐτὸν καὶ ἀνακροτητοῦμενον ἑθεάσατο παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ . Καὶ πῶς οὖν φησιν · Ἐδύσατο μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν ; Διὰ τοῦτο οὐκ ἀνίδνα αὐτὸν ἀπλῶς κειμένον σοὶ τὸν Ἰησοῦν , ἀλλὰ 22 ἀναγμένον κατὰ τὸν τῆς οἰκονομίας λόγον , αἰνιττόμενος διὰ τούτων , ὅτι οὐκ αὐτοῦς ἐπιτηδεύει χρῆ , ἀλλ’ ἐλκομένους ἐκτάναι γενναίας . Καὶ δρὰ ποῦ λαβὼν αὐτὸν τὸ Πνεῦμα ἀνήγαγεν · οὐχ εἰς πόλιν καὶ 23 ἀγορὰν , ἀλλ’ εἰς ἔρημον . Ἐπειδὴ γὰρ τὸν διάβολον ἐπισπάσασθαι ἐδούλευ , οὐ διὰ τῆς πείνης μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ τόπου διδωσιν αὐτῷ λαβήν . Τότε γὰρ μάλιστα ἐπιτίθεται ὁ διάβολος , ὅταν ἴδῃ μεμονωμένους καὶ καθ’ ἑαυτοὺς ὄντας . Οὕτω καὶ τῇ γυναικὶ παρὰ τὴν ἀρχὴν ἐπέθετο 24 , μόνην αὐτὴν ἀπολαβὼν , καὶ τοῦ ἀνδρὸς χωρὶς οὖσαν εὕρων . Ὅταν μὲν 25 γὰρ μεθ’ ἑτέρων ὄντας ἴδῃ καὶ συγκεχωρημένους , οὐχ ὁμοίως θαρρεῖ , οὐδὲ ἐπεσι . Διὸ χρὴ μάλιστα καὶ διὰ τοῦτο μετ’ ἀλλήλων ἀγελάζεσθαι συνεχῶς , ὥστε μὴ εὐχερῶς εἶναι τῷ διαβόλῳ . Εὕρων τοίνυν αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ , καὶ ἔρημον ἀδάτω ( ὅτι γὰρ τοιαύτῃ ἡ ἔρημος ἦν , ὁ Μάρκος ἐδήλωσεν εἰπών , ὅτι Μετὰ τῶν θηρίων ἦν ) · δρὰ μεθ’ ὧν προσέχρεται κακοουργίαι καὶ πονηρίας , καὶ ποῖον παρατηρεῖ καιρόν . Οὐδὲ γὰρ νηστεύοντι , ἀλλὰ πεινῶντι προσέρχεται · ἵνα σὺ μάθῃς , ἡλίκον ἡ νηστεία καλόν , καὶ πῶς ὅπλον ἐστὶ κατὰ τοῦ διαβόλου μέγιστον , καὶ ὅτι μετὰ τὸ λουτρὸν οὐ τρυφὴ καὶ μέθη καὶ τραπέζης πληθούση , ἀλλὰ νηστεία προσεχεῖν δεῖ . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐνηστευσεν , οὐχ 26 αὐτὸς ταύτης δεόμενος , ἀλλ’ ἡμᾶς παιδεύων . Ἐπειδὴ γὰρ τὰ ἁμαρτήματα τὰ πρὸ τοῦ λουτροῦ τὸ γαστρὶ δουλεύειν εἰσήγαγεν · ὥστε γὰρ εἰ τις νοσοῦντα ὑγιὴ ποιήσας , κελεύοι μὴ [ 169 ] ποιεῖν ἐκεῖνα , ἃ ἐκ τῆς νόσου γέγονεν · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα καὶ 27 αὐτὸς μετὰ τὸ λουτρὸν νηστεῖν εἰσήγαγεν . Καὶ γὰρ καὶ τὸν Ἀδὰμ ἡ ἄκρασία τῆς γαστρὸς ἐξέβαλεν τοῦ παραδείσου , καὶ τὸν κατακαλυμὼν τὸν ἐπὶ τοῦ Νώε αὐτὴ πεποίηκεν , καὶ τοὺς Σοδόμων κεραυνούς αὐτὴ κατήγαγεν . Εἰ γὰρ καὶ πορνείας ἐγκλημα ἦν , ἀλλ’ ὅμως ἐκατέρως τῆς κολάσεως ἡ ρίζα ἐντεῦθεν ἐφυ · ὅπερ καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ αἰνιττόμενος ἔλεγε · Πλῆν τοῦτο τὸ ἀνθρώπιον Σοδόμων , ὅτι ἐν ὑπερηφανίᾳ 19 μηδὲς καὶ μηδὲ D . E . F . 20 ὁ τέως ] ἄτε ὡς F . Mor . καὶ ἐξ εἰ μ . p . μετὰ τὴν ἐρήμην Edd . 21 ἐπεὶθὲτο F . 22 οὐχ ] οὐχ ὡς Ep . 23 καὶ οὐ . 24 ἐν om . C . E . F . ἐν αὐτὲ εὐθηνίας om . E . F . 25 οὐχ ] οὐδὲν A . 26 Sic E . « κραταιούμενοι MSS . multi . » Montef . Vulgo κρατοῦντες . 27 περὶ ἐνταῦθα ( bis ) C . F . et pr . D . 28 κατέρρηξεν pr . D . 29 προφέρειν ] Sic A . B . E . vulgo προσφέρειν . 30 Ὁθεν ἐκείνος ἄρχεται ἀπὸ E . Kai πῶθεν ἄρχεται ; 31 Ἀπὸ F . Ita nihil erubuit a necessitate ventris incipere . Gc . Clausulam sane quam molestam praetermisit Arm .
Lemmas: ὁ βαπτίζω , εἰμί μετά ὁ βάπτισμα μείζων ὑπομένω πειρασμός , μή ταράσσω , ὡς παρά προσδοκία ὁ πρᾶγμα γίγνομαι , ἀλλά μένω γενναῖος πᾶς φέρω , ὡς κατά ἀκολουθία οὗτος συμβαίνω . καί γάρ διά οὗτος λανθάνω ὅπλον , οὐ ἵνα ἀργέω , ἀλλά ἵνα πολεμέω . Ζεύς οὗτος οὐδέ ἔπιον κωλύω ὁ πειρασμός ὁ Θεός · πρῶτος μέν ἵνα μανθάνω ὅτι πολύς γίγνομαι ἰσχυρός · ἔπειτα ἵνα μένω μετριάζω , μηδέ 19 ὁ μέγεθος ὁ δωρεά ἐπαίρω , ὁ πειρασμός συστέλλω σύ δύναμαι · πρός οὗτος , ἵνα ὁ πονηρός δαίμων ἐκεῖνος , ὁ τέως 20 ἀμφιβάλλω περί ὁ σός ἀπόστασις , ἀπό ὁ βάσανος ὁ πειρασμός πληροφορέω , ὅτι τελέω αὐτός ἐγκαταλείπω ἀφίστημι · τέταρτος 21 , ἵνα ἰσχυρός καί σίδηρος πᾶς εὐνόησις οὗτος κατασκευάζω · πέμπτος , ἵνα ἀποδείκνυμι λάβρος σαφής ὁ πιστεύω σύ θησαυρός . οὐδέ γάρ εἄν ἐπέρχομαι ὁ διάβολος , εἰμί μή σύ ἐν μείζων γίγνομαι ὁράω τιμή . ἐντεῦθεν γοῦν καί ἐκ ἀρχή ἐπανίστημι ὁ Ἀδάμ , ἐπειδή πολύς αὐτός ὁράω ἀπολαύω ὁ ἄξιος . Ζεύς οὗτος παρατάσσω πρός ὁ Ἰώβ , ἐπεί στεφανόω αὐτός καί ἀνακροτέω θεάομαι παρά ὁ ὁ ὅλος Θεός . καί πῶς οὖν φημί · δύο μή εἰσέρχομαι εἰς πειρασμός ; Ζεύς οὗτος οὐ ἀνίδνα αὐτός ἀπλόος κεῖμαι σύ ὁ Ἰησοῦς , ἀλλά 22 ἀνάγω κατά ὁ ὁ οἰκονομία λόγος , αἰνίσσομαι διά οὗτος , ὅτι οὐ αὔτεος ἐπιτηδεύω χράω , ἀλλά ελκόμενος ἐκτείνω γενναῖος . καί δράω ποῦ λαμβάνω αὐτός ὁ πνεῦμα ἀνάγω · οὐ εἰς πόλις καί 23 ἀγορά , ἀλλά εἰς ἐρῆμος . ἐπεί γάρ ὁ διάβολος ἐπισπάω δουλεύω , οὖον διά ὁ πεῖνα μόνος , ἀλλά καί διά ὁ τόπος δίδωμι αὐτός λαβή . τότε γάρ μάλιστα ἐπιτίθημι ὁ διάβολος , ὅταν ὁράω μονόω καί κατά ἑαυτοῦ εἰμί . οὕτως καί ὁ γυνή παρά ὁ ἀρχή ἐπιτίθημι 24 , μόνος αὐτός ἀπολαμβάνω , καί ὁ ἀνήρ Χωρὶς εἰμί εὑρίσκω . ὅταν μέν 25 γάρ μετά ἕτερος εἰμί ὁράω καί συγχωρέω , οὐ ὁμοίως θαρσέω , οὐδέ ἔπος . Διὸ χρή μάλιστα καί διά οὗτος μετά ἀλλήλων ἀγελάζομαι συνεχῶς , ὥστε μή εὐχερής εἰμί ὁ διάβολος . εὑρίσκω τοίνυν αὐτός ἐν ὁ ἐρῆμος , καί ἐρῆμος ἀδάτω ( ὅτι γάρ τοιοῦτος ὁ ἐρῆμος εἰμί , ὁ Μάρκος δηλόω εἶπον , ὅτι μετά ὁ θηρίον εἰμί ) · δράω μετά ὅς προσέχω κακουργία καί πονηρία , καί ποῖος παρατηρέω καιρός . οὐδέ γάρ νηστεύω , ἀλλά πεινάω προσέρχομαι · ἵνα σύ μανθάνω , ἡλίκος ὁ νηστεία καλός , καί πῶς ὅπλον εἰμί κατά ὁ διάβολος μέγας , καί ὅτι μετά ὁ λουτρόν οὖον τρυφή καί μέθη καί τράπεζα πλήθω , ἀλλά νηστεία προσέχω δεῖ . Ζεύς γάρ οὗτος καί αὐτός νηστεύω , οὐ 26 αὐτός οὗτος δήω , ἀλλά ἐγώ παιδεύω . ἐπεί γάρ ὁ ἁμάρτημα ὁ πρό ὁ λουτρόν ὁ γαστήρ δουλεύω εἰσάγω · ὥστε γάρ εἰμί τις νοσέω ὑγιής ποιέω , κελεύω μή [ 169 ] ποιέω ἐκεῖνος , ὁ ἐκ ὁ νόσος γίγνομαι · οὗτος δή καί ἐνταῦθα καί 27 αὐτός μετά ὁ λουτρόν νῆστις εἰσάγω . καί γάρ καί ὁ Ἀδάμ ὁ ἀκράτεια ὁ γαστήρ ἐκβάλλω ὁ παράδεισος , καί ὁ κατακαλυμὼν ὁ ἐπί ὁ Νώε αὐτός ποιέω , καί ὁ Σόδομα κεραυνός αὐτός κατάγω . εἰμί γάρ καί πορνεία ἔγκλημα εἰμί , ἀλλά ὅμως Κατέρω ὁ κόλασις ὁ ρίζα ἐντεῦθεν φύω · ὅσπερ καί ὁ Ἰεζεκιήλ αἰνίσσομαι λέγω · Πλῆν οὗτος ὁ ἀνθρώπιον Σόδομα , ὅτι ἐν ὑπερηφανία 19 μηδὲς καί μηδέ D . E . F . 20 ὁ τέως ] αὔγ-ασμα ὡς F . Mor . καί ἐκ εἰμί μ . p . μετά ὁ ἐρῆμος Edd . 21 πείθω F . 22 οὐ ] οὐ ὡς Ep . 23 καί οὖον . 24 ἐν om . C . E . F . ἐν αὐτός εὐθηνία om . E . F . 25 οὐ ] οὐδείς A . 26 Sic E . « κραταιόω MSS . multi . » Montef . Vulgo κράτος . 27 περί ἐνταῦθα ( bis ) C . F . et pr . D . 28 καταρρήγνυμι pr . D . 29 προφέρω ] Sic A . B . E . vulgo προσφέρω . 30 ὅθεν ἐκείνος ἄρχω ἀπό E . Kai πίνω ἄρχω ; 31 ἀπό F . Ita nihil erubuit a necessitate ventris incipere . Gc . Clausulam sane quam molestam praetermisit Arm .