joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0247.4
Ἐσθίει γὰρ καὶ πίνει , φησι 21 , μετὰ τῶν μεθυσόντων , τὴν γαστριμαργίαν δηλῶν . Οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἔλαβες , ἵνα εἰς τρυφὴν 22 δαπανήσῃς , ἀλλ’ ἵνα εἰς ἐλεημοσύνην ἀναλώσῃς . Μὴ γὰρ τὸ σαυτοῦ ἔχεις ; Τὰ τῶν πενήτων ἐνεπιστευθὲν , κἂν ἐκ πόνων δικαίων , κἂν ἀπὸ 23 κληροῦ πατρῴου κεκτημένος τύχῃς . Μὴ γὰρ οὐχ ἡδύνατο ταῦτα ὁ Θεὸς ἀφελέσθαι σοῦ ; Ἄλλ’ οὐ ποιεῖ τοῦτο , αὐ κύριον ποιῶν τῆς εἰς τοὺς δεομένους φιλοτιμίας . Σὺ δὲ μοι σκοπεῖ , πῶς διὰ πασῶν τῶν παραβολῶν χολάζεις τοὺς εἰς τοὺς δεομένους 24 τοὺς χρήματα χρωμένους τοῖς ἰδίοις . Οὔτε γὰρ αἱ παρθένος ἥρπασαν τὰ ἀλλότρια , ἀλλ’ οὐκ ἔδωκαν τὰ ἴδια · οὔτε ὁ τὸν τάλαντον κατορύξας ἐπλεονέκτησεν , ἀλλ’ 25 οὐκ ἐδπλασίασεν · οὔτε οἱ πεινῶντας παριόντες , ἐπεὶδὴ τὰ ἀλλότρια ἥρπασαν , καλάζονται , ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ αὐτῶν οὐκ ἐχόρησαν , καδάπει καὶ ὁ δοῦλος οὗτος . Ἀκούσωμεν τοίνυν ὅσον γαστριζόμεθα , ὅσοι εἰς δεῖπνα πολυτελῆ τὸν πλοῦτον ἀναλίσκομεν τὸν οὐδὲν ἡμῖν προσῆκοντα , ἀλλὰ τῶν δεομένων ὄντα . Μὴ γὰρ ἐπειδὴ ἀπὸ φιλανθρωπίας πολλῆς ὡς ἐκ τῶν σῶν ἐκελεύσθης διδόναι , 26 διὰ τοῦτο καὶ σαυτοῦ νομίζεις 27 εἶναι ταῦτα . Ἐγρηγόρει σοι , ἵνα δυνηθῇς αὐδοκιμήσαι . Μὴ τοίνυν σὰ εἶναι νόμιζε , τὰ αὐτοῦ αὐτῷ διδούς . Οὐδὲ γὰρ εἰ σὺ ἐδάνεισας τινι , ἵνα ἀπαλλαγὴ δυνηθῇ τινὰς ἀφορμὰς λαβεῖν πόρων , ἐκεῖνον τὰ χρήματα ἔφησ ἄν 28 εἶναι . Καὶ σοὶ τοίνυν ἔδωκεν ὁ Θεός , ἵνα ἐμπορεύσῃ τῶν οὐρανῶν . Μὴ τοίνυν τὴν ὑπεροβολὴν τῆς φιλανθρωπίας ὑπόδεισον ἀγυμοσύνης ποίησιν 29 . Ἐννοῶσον ὅπως εὐτῆς ἔδειν ἦν , τὴν δυνηθῆσαι μετὰ τῆς δάπτειρας εὐρεῖν ὀδὸν [ 748 ] λύουσαν ἀμαρτήματα . Εἰ μὴ τοῦτο εἶπε , Ἄδε ἐλεημοσύνην , πόσοι ἄν εἶπον , Εἰδὲ ἡδύνατον χρήματα δούναί , καὶ ἀπαλλαγὴν τῶν κακῶν τῶν μελλόντων ; Ἐπειδὴ δὲ δυνατὸν τοῦτο γέγονε , πάλιν γεγόναι ὑπτιοι . Ἄλλὰ δίδωμι , φησι . Καὶ τί τοῦτο ; Οὐδέπω γὰρ ἔδωκας ὅσον τὸ τοὺς δύο δούλους καταβαλούςα · 30 πολλῶν δὲ οὐδὲ 31 τὸ ἥμισυ , οὐδὲ τὸ πολυπλοῦν ἐκείνης , ἀλλὰ τὰ πλείονα εἰς ἀνοήτους 32 ἐκβάλλεις δαπάνας , εἰς συμποσία καὶ μέθην καὶ ἀσωμίας ἐσάχην · σὺν μὲν καλοῖς , νῦν δὲ καλοῖς ; νῦν μὲν ἀναλίσκων , νῦν δὲ ἑτέρους ἀναλίσκων ἀναγκάζων · ὥστε καὶ διπλὴν σοι γενέσθαι τὴν κόλασιν , καὶ ἀφ’ ὧν αὐτὸς ποιεῖς , καὶ ἀφ’ ὧν ἐτείτρους προτρέπεις . Ὧρα γοῦν καὶ τούτων αὐτῶν τοῦτο 33 ἐγκαλούμενον τῷ οἰκέτῃ . Ἐσθίει γάρ , φησι , καὶ πίνει μετὰ τῶν μεθυσόντων . Οὐδὲ γὰρ τοὺς μεθυσόντας μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς μετ’ αὐτῶν ὄντας χολάζεις · καὶ μᾶλα εἰκότως , 34 μετὰ τῆς οἰκείας διαφθορᾶς καὶ τῆς τῶν πλησίων ὑπεροψίαν συντήρησις . Τὸν δὲ Θεὸν οὐδὲν οὕτω παραξύνει , ὡς τὸ ὑπεροπτικῶς ἔχειν τῶν τῷ πλησίον προσπιπτόντων . Διὸ καὶ τὸν θυμὸν ἐνδεικνύμενος , διχοτομηθῆναι αὐτὸν ἐκέλευσε . Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἀγάπην γνώρισμα 35 τῶν αὐτοῦ μαθητῶν ἔφησεν εἶναι · ἐπειδὴ πᾶσα ἀνάγκη , τὸν ἀγαπῶντα τὰ τοῦ ἀγαπαιμένου μεριμνᾶν . Ταύτης τοίνυν ἐχώμεθα τῆς ὁδοῦ · καὶ γὰρ αὐτὴ μάλιστα ἐστὶν ἡ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνάγωσα , ἡ τοῦ Χριστοῦ μιμητὰς ἐργαζομένη , ἡ τοῦ Θεοῦ κατὰ δύναμιν ὁμοίους ποιοῦσα . Ὧρα γοῦν καὶ τὰς ἀρετὰς ταύτας οὕσας ἀναγκαίους , αἱ παρὰ ταύτην ἐσχημέναι 36 τὴν ὁδὸν . Καὶ εἰ βούλεσθε , ποιήσωμεν αὐτῶν ἐξέτασιν , καὶ τὰς ψήφους ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ ἐνέγχωμεν 37 γνώμης .
Lemmas: ἐσθίω γάρ καί πίνω , φημί 21 , μετά ὁ μεθύσκω , ὁ γαστριμαργία δηλόω . οὖον γάρ διά οὗτος λαμβάνω , ἵνα εἰς τρυφή 22 δαπανάω , ἀλλά ἵνα εἰς ἐλεημοσύνη ἀναλίσκω . μή γάρ ὁ σεαυτοῦ ἔχω ; ὁ ὁ πένης ἐμπιστεύω , κἀν ἐκ πόνος Δίκαιος , κἀν ἀπό 23 κλῆρος πατρῷος κτάομαι τυγχάνω . μή γάρ οὐ ἡδύνω οὗτος ὁ θεός ἀφαιρέω σύ ; ἄλλος οὖον ποιέω οὗτος , αὖος κύριος ποιέω ὁ εἰς ὁ δήω φιλοτιμία . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς διά πᾶς ὁ παραβολή χολαζω ὁ εἰς ὁ δήω 24 ὁ χρῆμα χράω ὁ ἴδιος . οὔτε γάρ ὁ παρθένος ἁρπάζω ὁ ἀλλότριος , ἀλλά οὐ δίδωμι ὁ ἴδιος · οὔτε ὁ ὁ τάλαντον κατορύσσω πλεονεκτέω , ἀλλά 25 οὐ εδπλασιααω · οὔτε ὁ πεινάω πάρειμι , ἐπειδή ὁ ἀλλότριος ἁρπάζω , καλαζοντ , ἀλλά ἐπεί ὁ αὐτός οὐ χορώ , καδάπει καί ὁ δοῦλος οὗτος . ἀκούω τοίνυν ὅσος γαστρίζω , ὅσος εἰς δεῖπνον πολυτελής ὁ πλοῦτος ἀναλίσκω ὁ οὐδείς ἐγώ προσήκω , ἀλλά ὁ δήω εἰμί . μή γάρ ἐπεί ἀπό φιλανθρωπία πολύς ὡς ἐκ ὁ σός κελεύω δίδωμι , 26 διά οὗτος καί σεαυτοῦ νομίζω 27 εἰμί οὗτος . ἐγείρω σύ , ἵνα δύναμαι αυδοκιμηδομαι . μή τοίνυν σός εἰμί νομίζω , ὁ αὐτός αὐτός δίδωμι . οὐδέ γάρ εἰμί σύ δανείζω τις , ἵνα ἀπαλλαγή δύναμαι τις ἀφορμή λαμβάνω πόρος , ἐκεῖνος ὁ χρῆμα φημί ἄν 28 εἰμί . καί σύ τοίνυν δίδωμι ὁ Θεός , ἵνα ἐμπορεύομαι ὁ οὐρανός . μή τοίνυν ὁ ὑπερβολή ὁ φιλανθρωπία ὑποδείδω αγυμοσυνιημι ποίησις 29 . εννοωθεω ὅπως εὐτῆς δήω εἰμί , ὁ δύναμαι μετά ὁ δαπτειηρα εὑρίσκω ὁδός [ 748 ] λύω ἁμάρτημα . εἰμί μή οὗτος εἶπον , ἀείδω ἐλεημοσύνη , πόσος ἄν εἶπον , ἀνάκλεις ἡδύνω χρῆμα δίδωμι , καί ἀπαλλαγή ὁ κακός ὁ μέλλω ; ἐπεί δέ δυνατός οὗτος γίγνομαι , πάλιν γονεύς ὕπτιος . ἀλλά δίδωμι , φημί . καί τίς οὗτος ; οὐδέπω γάρ δίδωμι ὅσος ὁ ὁ δύο δοῦλος καταβάλλω · 30 πολύς δέ οὐδέ 31 ὁ ἥμισυς , οὐδέ ὁ πολυπλοος ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ πλείων εἰς ἀνόητος 32 ἐκβάλλω δαπάνη , εἰς συμποσία καί μέθη καί ἀσωμίας σάττω · σύν μέν καλός , νῦν δέ καλός ; νῦν μέν ἀναλίσκω , νῦν δέ ἕτερος ἀναλίσκω ἀναγκάζω · ὥστε καί διπλός σύ γίγνομαι ὁ κόλασις , καί ἀπό ὅς αὐτός ποιέω , καί ἀπό ὅς ἐτείτρους προτρέπω . ὤρα γοῦν καί οὗτος αὐτός οὗτος 33 ἐγκαλέω ὁ οἰκέτης . ἐσθίω γάρ , φημί , καί πίνω μετά ὁ μεθύσκω . οὐδέ γάρ ὁ μεθύσκω μόνος , ἀλλά καί ὁ μετά αὐτός εἰμί χολαζω · καί μῆλον εἰκότως , 34 μετά ὁ οἰκεῖος διαφθορά καί ὁ ὁ πλησίος ὑπεροψία συντήρησις . ὁ δέ θεός οὐδείς οὗτος παραξύνει , ὡς ὁ ὑπεροπτικός ἔχω ὁ ὁ πλησίος προσπίπτω . Διὸ καί ὁ θυμός ἐνδείκνυμι , διχοτομέω αὐτός κελεύω . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἀγάπη γνώρισμα 35 ὁ αὐτός μαθητής φημί εἰμί · ἐπεί πᾶς ἀνάγκη , ὁ ἀγάπη ὁ ὁ ἀγαπάω μεριμνάω . Ταύτη τοίνυν ἔχω ὁ ὁδός · καί γάρ αὐτός μάλιστα εἰμί ὁ πρός ὁ οὐρανός ἀνάγωσα , ὁ ὁ Χριστός μιμητής ἐργάζομαι , ὁ ὁ Θεός κατά δύναμις ὅμοιος ποιέω . ὤρα γοῦν καί ὁ ἀρετή οὗτος εἰμί ἀναγκαῖος , ὁ παρά οὗτος ἔχω 36 ὁ ὁδός . καί εἰμί βούλομαι , ποιέω αὐτός ἐξέτασις , καί ὁ ψῆφος ἀπό ὁ ὁ Θεός φέρω 37 γνώμη .