joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0107.1
ναοῦμ . Καὶ αὐτῷ μὲν οὐκ ἐτόλμησαν προσελθεῖν , τῷ Πέτρῳ δὲ · καὶ οὐδὲ τοῦτω μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος , ἀλλ’ ἐπεικέστερον . Οὐδὲ γὰρ ἐγκωλύετες , ἀλλ’ ἐρωτῶντες ἔλεγον · Ὁ Διδάσκαλος ὑμῶν οὐ τελεῖ τὰ δίδραχμα ; Τὴν μὲν γὰρ προσήκουσαν περὶ αὐτοῦ δόξαν οὐδὲμν εἶχον , ἀλλ’ ὡς περὶ ἀνθρώπου οὕτω διέκειντο · πλὴν ἀπένειμεν 44 τινὰ αὐτῷ καὶ τιμήν , διὰ τὰ προλαβόντα σημεῖα . Τί οὖν ὁ Πέτρος ; Ναί , φησί · καὶ τούτοις μὲν εἶπεν , ὅτι τελεῖ · αὐτῷ δὲ οὐκ εἶπεν , ἵσως ἐρυθριῶν ὑπὲρ τούτων αὐτῷ διαλεχθήναι . Διό 45 ὁ ἡμέρος καὶ πάντα σαφῶς εἰδὼς , προλαβὼν αὐτὸν φησι · Τί σοι δοκεῖ , Σίμων ; οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἀπὸ τίνων · λαμβάνουσι τέλη ἢ κῆνσον ; ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτῶν , ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ; Εἰπόντος δὲ 46 , Ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων , ἔφη · Ἄραγε ἐλευθέροι εἰσιν οἱ υἱοί . Ἵνα γὰρ μὴ νομίσῃ ὁ Πέτρος , δτι παρ’ ἐκείνων ἀρχοῦσι λέγει , προλαβὰς αὐτὸν , τοῦτο τε αὐτῷ δηλῶν , καὶ παρῆρξεν αὐτῷ παρέχειν ὀκνοῦντι προτέρο 47 περὶ τούτων εἰπεῖν . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτοί εστιν · Ἐλεύθερος μὲν εἰμι τοῦ δοναὶ κῆνσον . Εἰ γὰρ οἱ τῆς γῆς βασιλεῖς παρὰ τῶν υἱῶν αὐτῶν οὐ λαμβάνουσι , ἀλλὰ παρὰ τῶν ἀρχομένων 48 · πολλῷ μᾶλλον ἐμὲ ἀπηλλάχθαι δεῖ τῆς 49 ἀπαιτήσεως ταύτης , οὐδὲ ἰπτεῖν βασιλεῖας , ἀλλὰ τοῦ 50 τῶν οὐρανῶν ὄντα με Υἱόν , καὶ βασιλέα . Ὅπως πῶς διέστηλε τοὺς υἱούς , καὶ τοὺς οὐχ υἱούς ; Εἰ δὲ σὺν ἡ Υἱός , εἰκῆ καὶ τὸ ὑπόδειγμα παρήγαγε τῶν βασιλέων . Ναί , φησίν , Υἱός , ἀλλ’ οὐ γνήσιος . Οὐκοῦν οὐχ Υἱός ; εἰ δὲ οὐχ Υἱός , οὐδὲ γνήσιος , οὐδὲ αὐτοῦ , ἀλλ’ ἀλλοτρίος . Εἰ δὲ ἀλλοτρίος , οὐδὲ τὰ παραδείγματα ἔχει τὰν οἰκείαν ἰσχύν . Αὐτὸς γὰρ οὐ περὶ τῶν υἱῶν ἀπλῶς , ἀλλὰ περὶ τῶν γνησίων διαλέγεται , καὶ ἰδίων , καὶ τῶν κοινωνούντων τοῖς γεγεννηκόσι τῆς βασιλείας . Διὸ καὶ πρὸς ἀντιδιαστολὴν ἔθηκε τοὺς ἀλλοτρίους , ἀλλοτρίους 51 καλῶν τοὺς οὐκ ἐξ αὐτῶν γενηθέντας · τοὺς δὲ αὐτῶν , οὓς ἐξ αὐτῶν 52 γεγεννήκασιν . Σὺ δὲ μοι σκέπει κάκεινο , πῶς τὴν ἀποκαλύψεις τῷ Πέτρῳ γνώσιν καὶ ἐντεῦθεν βεβαιοῖ . Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα ἔστη , ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς συγκαταβάσεως τὸ αὐτὸ τοῦτο δηλοῖ , δπερ πολλῆς ἦν σοφίας . Καὶ γὰρ ταῦτα [ 586 ] εἰπών , φησίν · Ἵνα δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς , πορευθὲς βάλε δριγιστρὸν εἰς τὴν θάλασσαν , καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἄρον , καὶ εὑρήσεις ἐν αὐτῷ στατῆρα · ἐκεῖνον λαβὼν , ὁδὸς αὐτοῖς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ . Ὅρα πῶς οὔτε παρατείνει τὸν φόρον , οὔτε ἀπλῶς κελεύει δοναί , ἀλλὰ πρῶτον δεῖξας οὐχ ὄντα ὑπερθύνον , τότε δίδωσι · το μέν , ἵνα μὴ ἐκεῖνοι σκανδαλισθῶσι · τὸ δὲ , ἵνα μὴ οὗτοι . Οὐδὲ γὰρ ὡς ἀφειμέν διδωσιν , ἀλλ’ ὡς τὴν ἐκείνων ἀσθένειαν διορθοῦμενος . β . Ἄλλαχοῦ μέντοι καταφρονεῖ 53 τοῦ σκανδάλου , δτε περὶ βρωμάτων διέλεγε · διδάσκων ἡμᾶς εἰδέναι καιροὺς καθ’ οὓς δεῖ φροντίζειν 54 τῶν σκανδαλιζομένων , καὶ καθ’ οὓς δὲ καταφρονεῖν . Καὶ αὐτὸ δὲ τῷ τῆς ὁδσεως τρόπῳ δείκνυσιν 55 ἐκείνην αὐτὴν . Τίνος γὰρ ἔνεκεν οὐκ ἐξ ἀποκαμμένων καλεῖν δοναί ; Ἵν’ , ὅπερ ἔφην , καὶ ἐν τούτῳ δείξῃ θελν ἐκείνῳ ὄντα τῶν ὅλων , καὶ ὅτι καὶ τῆς θαλάττης χρεᾶται . Ἔδειξε μὲν γὰρ καὶ ἤδη ἐπιτιμήσας , καὶ τὸν Πέτρον τοῦτον αὐτὸν καλεῦσας ἐπιδηναὶ τῶν κωμάτων · δείκνυσιν δὲ καὶ νῦν τὸ αὐτὸ τοῦτο , ἐτέρῳ μὲν τρόπῳ , πολλῇ δὲ καὶ ἐν τούτῳ παρέχον τὴν ἐκπλήξιν . Οὐδὲ γὰρ μικρὸν ἦν ἀπὸ τῶν βυθῶν ἐκεῖθεν προεῖπαι , δτι καὶ πρῶτος ἐμπεσεῖται ὁ τῶν χρόνων 56 τελῶν ἰχθύς , καὶ ὡσπερ ἀμφιβλητήριον εἰς τὴν ἀδυσοιν ἐκείνην ἀφέντα αὐτοῦ τὸ πρόσταγμα , ἀγαγεῖν τὸν κομιζοντα τὸν στατῆρα · ἀλλὰ θέλας δυνάμεως καὶ ἀπορρήτου
Lemmas: Ναοῦμ . καί αὐτός μέν οὐ τολμάω προσέρχομαι , ὁ Πέτρος δέ · καί οὐδέ οὗτος μετά πολύς ὁ σφοδρότης , ἀλλά ἐπεικής . οὐδέ γάρ ἐγκωλύω , ἀλλά ἐρωτάω λέγω · ὁ Διδάσκαλος σύ οὖον τελέω ὁ δίδραχμα ; ὁ μέν γάρ προσήκω περί αὐτός δόξα οὐδὲμν ἔχω , ἀλλά ὡς περί ἄνθρωπος οὗτος διάκειμαι · πλήν ἀπονέμω 44 τις αὐτός καί τιμή , διά ὁ προλαμβάνω σημεῖον . τις οὖν ὁ Πέτρος ; Ναίς , φημί · καί οὗτος μέν εἶπον , ὅτι τελέω · αὐτός δέ οὐ εἶπον , ἴσως ἐρυθρίας ὑπέρ οὗτος αὐτός διαλέγω . διό 45 ὁ ἥμερος καί πᾶς σαφῶς εἰδοί , προλαμβάνω αὐτός φημί · τις σύ δοκέω , Σίμων ; ὁ βασιλεύς ὁ γῆ ἀπό τίνω · λαμβάνω τέλος ἢ κῆνσος ; ἀπό ὁ υἱός αὐτός , ἢ ἀπό ὁ ἀλλότριος ; εἶπον δέ 46 , ἀπό ὁ ἀλλότριος , φημί · ἄρα ἐλεύθερος εἰμί ὁ υἱός . ἵνα γάρ μή νομίζω ὁ Πέτρος , δ παρά ἐκεῖνος ἄρχω λέγω , προλαβή αὐτός , οὗτος τε αὐτός δηλόω , καί παραρρήγνυμι αὐτός παρέχω ὀκνέω πρότερος 47 περί οὗτος εἶπον . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · Ἐλεύθερος μέν εἰμί ὁ δόνος κῆνσος . εἰμί γάρ ὁ ὁ γῆ βασιλεύς παρά ὁ υἱός αὐτός οὖον λαμβάνω , ἀλλά παρά ὁ ἄρχω 48 · πολύς μᾶλλον ἐγώ ἀπαλλάσσω δεῖ ὁ 49 ἀπαίτησις οὗτος , οὐδέ ἴπτω βασίλεια , ἀλλά ὁ 50 ὁ οὐρανός εἰμί ἐγώ υἱός , καί βασιλεύς . ὅπως πῶς διαστέλλω ὁ υἱός , καί ὁ οὐ υἱός ; εἰμί δέ σύν ὁ υἱός , εἰκῇ καί ὁ ὑπόδειγμα παράγω ὁ βασιλεύς . Ναίς , φημί , υἱός , ἀλλά οὖον γνήσιος . οὐκοῦν οὐ υἱός ; εἰμί δέ οὐ υἱός , οὐδέ γνήσιος , οὐδέ αὐτός , ἀλλά ἀλλότριος . εἰμί δέ ἀλλότριος , οὐδέ ὁ παράδειγμα ἔχω ὁ οἰκεῖος ἰσχύς . αὐτός γάρ οὖον περί ὁ υἱός ἀπλόος , ἀλλά περί ὁ γνήσιος διαλέγω , καί ἴδιος , καί ὁ κοινωνέω ὁ γεννάω ὁ βασίλεια . Διὸ καί πρός ἀντιδιαστολή τίθημι ὁ ἀλλότριος , ἀλλότριος 51 καλός ὁ οὐ ἐκ αὐτός γίγνομαι · ὁ δέ αὐτός , ὅς ἐκ αὐτός 52 γεννάω . σύ δέ ἐγώ σκέπω ἐκεῖνος , πῶς ὁ ἀποκάλυψις ὁ Πέτρος γνῶσις καί ἐντεῦθεν βεβαιόω . καί οὐδέ ἐνταῦθα ἵστημι , ἀλλά καί διά ὁ συγκατάβασις ὁ αὐτός οὗτος δηλόω , δπερ πολύς εἰμί σοφία . καί γάρ οὗτος [ 586 ] εἶπον , φημί · ἵνα δέ μή σκανδαλίζω αὐτός , πορεύω βάλλω δριγιστρὸν εἰς ὁ θάλασσα , καί ὁ ἀναβαίνω πρῶτος ἰχθύς ἄρον , καί εὑρίσκω ἐν αὐτός στατήρ · ἐκεῖνος λαμβάνω , ὁδός αὐτός ἀντί ἐγώ καί σύ . Ὅρας πῶς οὔτε παρατείνω ὁ φόρος , οὔτε ἀπλόος κελεύω δόνη , ἀλλά πρῶτος δείκνυμι οὐ εἰμί ὑπερθύνον , τότε δίδωμι · ὁ μέν , ἵνα μή ἐκεῖνος σκανδαλίζω · ὁ δέ , ἵνα μή οὗτος . οὐδέ γάρ ὡς ἀφίημι δίδωμι , ἀλλά ὡς ὁ ἐκεῖνος ἀσθένεια διορθόω . Β . αλλαχού μέντοι καταφρονέω 53 ὁ σκάνδαλον , δ περί βρῶμα διαλέγω · διδάσκω ἐγώ οἶδα καιρός κατά ὅς δεῖ φροντίζω 54 ὁ σκανδαλίζω , καί κατά ὅς δέ καταφρονέω . καί αὐτός δέ ὁ ὁ ὁδσεως τρόπος δείκνυμι 55 ἐκεῖνος αὐτός . τίς γάρ ἐνέλκω οὐ ἐκ ἀποκάμνω καλέω δόνη ; ἵνα , ὅσπερ φημί , καί ἐν οὗτος δείκνυμι θελν ἐκεῖνος εἰμί ὁ ὅλος , καί ὅτι καί ὁ θάλασσα χράω . δείκνυμι μέν γάρ καί ἤδη ἐπιτιμάω , καί ὁ Πέτρος οὗτος αὐτός καλέω ἐπιδηναὶ ὁ κῶμα · δείκνυμι δέ καί νῦν ὁ αὐτός οὗτος , ἔς μέν τρόπος , πολύς δέ καί ἐν οὗτος παρέχω ὁ ἔκπληξις . οὐδέ γάρ μικρός εἰμί ἀπό ὁ βυθός ἐκεῖθεν προλέγω , δ καί πρῶτος ἐμπίπτω ὁ ὁ χρόνος 56 τέλος ἰχθύς , καί ὡς ἀμφιβλητήριον εἰς ὁ αδυσος ἐκεῖνος ἀφίημι αὐτός ὁ πρόσταγμα , ἄγω ὁ κομίζω ὁ στατήρ · ἀλλά θέλης δύναμις καί ἀπόρρητος