joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0128.1
σάκις οὖν αὐτὸν ὀφείλω φέρειν ἐλεγχόμενον [ 611 ] καὶ μετανοοῦντα ; ἀρχεῖ ἐπτάκις ; Τί οὖν ὁ Χριστός , ὁ φιλάνθρωπος καὶ ἀγαθὸς Θεός ; Οὐ λέγω σοι ἕως ἐπτάκις , ἀλλ’ ἕως ἐξοδημηροτάκις ἐπτά · οὐχ ἀριθμὸν ποιεῖς ἐνταῦθα , ἀλλὰ τὸ ἀπειρον καὶ διηνεκὲς καὶ ἀεί . Ὥσπερ γὰρ τῷ μυριάκις τὸ πολλάκις δηλοῖ , οὕτω καὶ ἐνταῦθα . Καὶ γὰρ τὸ , Στερεὰ ἔτεκεν ἐπτά , τὰ πολλά φησιν ἡ Γραφή . Ὡστε οὐχ ἀριθμῷ συνυπέλειπας τὴν ἀρετὴν , ἀλλὰ τὸ διηνεκὲς · ἐδῴουσε καὶ ἀεί . Τοῦτο γοῦν καὶ διὰ τῆς προαβολῆς τῆς ἐφεξῆς κειμένης ἐδείξεν . Ἴνα γὰρ μὴ δόξῃ ποτὶ μεγάλα καὶ φορτικὰ ἐπιτάττειν εἰπών , Ἐβδομηκοστὰκις ἐπτά , προσέθηκε τὴν παραβολὴν ταύτην , ὁμοῦ τε ἐνἀργον εἰς ὃπερ εἴρηκε , καὶ τὸν μέγαν φροντισμὸν ἐπὶ τοῦτο καταστήσας , καὶ δεῖξαις οὐ βαρὺ τὸ πρᾶγμα ὄν , ἀλλὰ καὶ σφόδρα εὐχολον . Διὰ τοῦτο τοῦτο αὐτοῦ φιλανθρωπίαν εἰς μέσον ἠγάγεν , ἵνα τῇ παραθέσει , φησὶ μᾶλῃ , ὅτι κἂν ἐβδομηκοστὰκις ἐπτά ἀρῃς , κἂν πάντα ἀπλῶς τὰ ἁμαρτήματα διηνεκῶς συγχωρῇς τῷ πλησίον , δσον σταγὼν ὕδατος πρὸς πελάγος , ἀπειρον , τοσοῦτον , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλέον ἀποδίσει σοι ἡ φιλανθρωπία πρὸς τὴν ἀπείρον ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ , ἥς ἐν χρείᾳ καὶέστηκας δικαίεσθαι · μέλλων καὶ εὐθὺς παρέχειν . Διὰ καὶ ἐπήγαγε λέγων · Ἄμωθὼν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βυσιδεῖ , ὅστις ἠδελφὸς συνάρα λόγον μετὰ τῶν δοὐλῶν αὐτοῦ . Ἀρξάμενον δὲ αὐτοῦ συναρίσαι , προσῆλθὼν αὐτῷ εἰς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων . Μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι , ἐκέλευσε πραθῆναι αὐτὸν , καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ τὰ τέκνα , καὶ πάντα ὅσα εἶχεν . Ἐπεὶ ἐπεὶδὴ φιλανθρωπίας ἀπῆλαυσεν οὗτος , ἐξελθὼν , ὁρῶντα αὐτῷ σύνδουλον ἑκατὸν δηνάρια ὀφείλοντα · καὶ τοῦτο κινήσας τὴν δεσπότην , παρεκράσεν εἰς δεσμωτήριον πάλιν αὐτὸν ἐμβαλεῖν , ἂν ἀποτίσῃ τὸ πᾶν . Εἶδες ὅσον τὸ μέσον τῶν εἰς ἀνθρώπων καὶ εἰς Θεὸν ἁμαρτημάτων ; Ὅσον τὸ μέσον μυρίων ταλάντων καὶ ἑκατὸν δηναρίων · μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλέον . Γινεται δὲ τοῦτο καὶ ἀπὸ τῆς διαφοράς τῶν προσώπων , καὶ ἀπὸ τῆς συνεχίας τῶν ἁμαρτημάτων . Ἀνθρώπῳ μὲν γὰρ ὁρώντος , καὶ ἀρισταμέλα , καὶ ὀνοῦμεν ἁμαρτάνειν · Θεοῦ δὲ καὶ ἑκάστης βλέποντος τὴν ἡμέραν , οὐχ ἀποχρῆ , ἀλλὰ καὶ πρᾶγματι ἀδύς ἀπαντα , καὶ φθεγγόμεθα . Οὐχ ἐντεῦθεν δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς εὐεργεσίας , καὶ ἀπὸ τῆς τιμῆς ἥς ἀπηλλάξαμεν , χλεψύτερα γίνεται τὰ ἁμαρτήματα . Καὶ εἰ βούλεσθε μαθεῖν , πῶς ἐστι μυρία τάλαντα , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ πλείονα τὰ εἰς αὐτὸν ἁμαρτήματα , δεῦτε περάσωμεν διὰ βραχέων . Ἄλλα φοβοῦμαι μὴ τοὺς πρὸς κακίαν μέποντας καὶ διηνεκῶς ἁμαρτάνειν φιλοῦσι · πλείονα παράσχῃ τὴν ἀδείαν , ἢ τοὺς ἐπισκεπτεροὺς εἰς ἀπογόνους ἐμβαλῶ , γὰ τοὺς μαθητῶν εἰπούσι . Τίς δύναται συνηθῆναι ; Πλὴν ἀλλὰ καὶ οὕτως ἐρῶ , ἵνα τοὺς προσέχοντας ἀσφαλεστέρας ἐργάσωμαι · καὶ ἐπισκεπτεροὺς . Οὗ γὰρ ἀνίατα νοσοῦντες καὶ ἀνάλγητοι , καὶ τοῦτον χωρὶς τῶν λόγων , οὐχ ἀρίσταται τῆς οἰκείας ῥῥθυμίας τε καὶ πονηρίας · εἰ δὲ καὶ ἐντεῦθεν πλείονα λαμβάνουν ἀφορμὴν ὀλιγωρίας , οὐ τῶν λεγομένων ἡ αἰτία , ἀλλὰ τῆς ἐκείνων ἀναίσθησίας · ὡς τὰ γε λεγόμενα καὶ συστέλλει δυνησεται καὶ καταναλίσκει τοὺς προσέχοντας μᾶλλον · οὐ τε ἐπισκεπτεροῖ , ὅταν ἴδωσι μὲν τὸν δῆλον τῶν ἁμαρτημάτων ,
Lemmas: Σάκις οὖν αὐτός ὀφείλω φέρω ἐλέγχω [ 611 ] καί μετανοέω ; ἄρχω ἑπτάκις ; τις οὖν ὁ Χριστός , ὁ φιλάνθρωπος καί ἀγαθός Θεός ; οὖον λέγω σύ ἠώς ἑπτάκις , ἀλλά ἠώς ἐξοδημηροτάκις ἑπτά · οὐ ἀριθμός ποιέω ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ ἤπειρος καί διηνεκής καί ἀεί . ὥσπερ γάρ ὁ μυριάκις ὁ πολλάκις δηλόω , οὗτος καί ἐνταῦθα . καί γάρ ὁ , Στερεός τίκτω ἑπτά , ὁ πολύς φημί ὁ γραφή . ὡστε οὐ ἀριθμός συνυπέλειπας ὁ ἀρετή , ἀλλά ὁ διηνεκής · δίδωμι καί ἀεί . οὗτος γοῦν καί διά ὁ προαβολεω ὁ ἐφεξῆς κεῖμαι δείκνυμι . ἵνα γάρ μή δόξα πρός μέγας καί φορτικός ἐπιτάσσω εἶπον , Ἐβδομηκοστὰκις ἑπτά , προστίθημι ὁ παραβολή οὗτος , ὁμοῦ τε ἐναργής εἰς ὅσπερ εἴρω , καί ὁ μέγας φροντισμός ἐπί οὗτος καθίστημι , καί δείκνυμι οὖον βαρύς ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά καί σφόδρα ευχολος . Ζεύς οὗτος οὗτος αὐτός φιλανθρωπία εἰς μέσος ἄγω , ἵνα ὁ παράθεσις , φημί μάλη , ὅτι κἀν ἐβδομηκοστὰκις ἑπτά Ἄρης , κἀν πᾶς ἀπλόος ὁ ἁμάρτημα διηνεκής συγχωρέω ὁ πλησίος , δίδωμι σταγών ὕδωρ πρός Πελάγος , ἤπειρος , τοσοῦτος , μᾶλλον δέ καί πολύς πλέω ἀποδίδωμι σύ ὁ φιλανθρωπία πρός ὁ ἤπειρος ἀγαθότης ὁ Θεός , ἥς ἐν χρεία καθίστημι δικαιόω · μέλλω καί εὐθύς παρέχω . Ζεύς καί ἐπάγω λέγω · ἄμωτον ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ἄνθρωπος βυσιδεῖ , ὅστις ἀδελφός συναίρω λόγος μετά ὁ δοῦλος αὐτός . ἄρχω δέ αὐτός συναρισος , προσέρχομαι αὐτός εἰς ὀφειλέτης μυρίος τάλαντον . μή ἔχω δέ αὐτός ἀποδίδωμι , κελεύω πέρνημι αὐτός , καί ὁ γυνή αὐτός , καί ὁ τέκνον , καί πᾶς ὅσος ἔχω . ἐπεί ἐπειδή φιλανθρωπία απολαμβάνω οὗτος , ἐξέρχομαι , ὁράω αὐτός σύνδουλος ἑκατόν δηνάριον ὀφείλω · καί οὗτος κινέω ὁ δεσπότης , παρακράζω εἰς δεσμωτήριον πάλιν αὐτός ἐμβάλλω , εἄν ἀποτίνω ὁ πᾶς . εἶδον ὅσος ὁ μέσος ὁ εἰς ἄνθρωπος καί εἰς θεός ἁμάρτημα ; ὅσος ὁ μέσος μυρίος τάλαντον καί ἑκατόν δηνάριον · μᾶλλον δέ καί πολύς πλέω . γίγνομαι δέ οὗτος καί ἀπό ὁ διαφορά ὁ πρόσωπον , καί ἀπό ὁ συνέχω ὁ ἁμάρτημα . Ἄνθρωπος μέν γάρ ὁράω , καί ἀρισταμέλα , καί ὀνέω ἁμαρτάνω · Θεός δέ καί ἕκαστος βλέπω ὁ ἡμέρα , οὐ ἀποχράω , ἀλλά καί πρᾶγμα ἡδύς ἅπας , καί φθέγγομαι . οὐχ ἐντεῦθεν δέ μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ εὐεργεσία , καί ἀπό ὁ τιμή ἥς ἀπαλλάσσω , χλεψυτερας γίγνομαι ὁ ἁμάρτημα . καί εἰμί βούλομαι μανθάνω , πῶς εἰμί μυρίος τάλαντον , μᾶλλον δέ καί πολύς πλείων ὁ εἰς αὐτός ἁμάρτημα , δεῦρο πέρνημι διά βραχύς . ἄλλος φοβέω μή ὁ πρός κακία μέποντας καί διηνεκής ἁμαρτάνω φιλέω · πλείων παρέχω ὁ ἄδεια , ἢ ὁ ἐπισκεπτεροὺς εἰς ἀπόγονος ἐμβάλλω , γε ὁ μαθητής εἶπον . Τῖς δύναμαι συνάπτω ; πλήν ἀλλά καί οὕτως εἴρω , ἵνα ὁ προσέχω ἀσφαλής ἐργάζομαι · καί ἐπισκεπτεροὺς . οὗ γάρ ἀνίατος νοσέω καί ἀνάλγητος , καί οὗτος Χωρὶς ὁ λόγος , οὐ ἀριστάω ὁ οἰκεῖος ῥᾳθυμία τε καί πονηρία · εἰμί δέ καί ἐντεῦθεν πλείων λαμβάνω ἀφορμή ὀλιγωρία , οὖον ὁ λέγω ὁ αἰτία , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ἀναισθησία · ὡς ὁ γε λέγω καί συστέλλω δύναμαι καί καταναλίσκω ὁ προσέχω μᾶλλον · οὖον τε ἐπισκεπτεροῖ , ὅταν ὁράω μέν ὁ δῆλος ὁ ἁμάρτημα ,