joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0023.2
τοῖνυν δεῖ προσοῦναι , καὶ τὸ τῶν βιωτικῶν ἀπέχεσθαι , καὶ τὸ ἐγρηγορὸτα 31 εἶναι . Ζητοῦντες γὰρ , φησὶ , καλούς μαργαρίτας · ὃς εὕρων ἕνα πολυτίμιον , πέπρακε πάντα , καὶ ἠγόρασεν αὐτόν . Μία γὰρ ἐστὶν ἡ ἀλήθεια , καὶ οὐ πολυχώρη . Καὶ καθάπερ ὁ τὸν μαργαρίτην ἔχων , αὐτὸς μὲν οὐδὲν εἰ πωλεῖ , τοῖς δὲ λοιποῖς οὐκ ἐστὶ γνώριμον · πολλάκις τῇ χειρὶ κατέχων · οὐ γὰρ ἐστιν ὄγκος σώματος · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ κηρύγματος , οἱ μὲν αὐτὸ κατέχοντες ἴσασι , ὅτι πλουτοῦσι , οἱ δὲ ἄπιστοι τὸν θησαυρὸν οὐκ εἰδότες τούτων , καὶ τὸν πλοῦτον ἡμῶν ἀγνοοῦσιν . Εἰτα ἵνα μὴ βαρβώμεν τῷ κηρύγματι μόνον , μηδ’ ἀρκεῖν τὴν πίστιν μόνην νομίζωμεν 32 εἰς σωτηρίαν ἡμῖν , λέγει καὶ ἑτέραν φοβερὰν παραβολὴν . Ποιᾶν δὴ ταύτην ; Τὴν τῆς σαγήνης . Ὁμοία γὰρ ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ 33 εἰς τὴν θάλασσαν , καὶ ἐκ παστὸς γένους συναγαγούσῃ · ἥν , ὅτε ἐπληρώθη , 490 ἀνενέγκαντες 34 εἰς τὸν αἰγιαλόν , καὶ 35 καθίσαντες , συνέλεξαν τὰ καλὰ εἰς ἀγγεῖα , τὰ δὲ σαφρὰ ἔξω ἔβαλον . Καὶ τὴ διέσχησιν αὐτὴ τῆς τῶν ζιζανίων παραβολῆς ; Καὶ γὰρ ἐκεῖ οἱ μὲν σῴζονται , οἱ δὲ ἀπόλλυνται · ἀλλ’ ἐκεῖ διὰ πονηρῶν δογμάτων αἱρεῖται · καὶ οἱ πρὸ τούτου δεῖ , διὰ τὸ μὴ προσέχειν τοῖς λεγομένοις · οὗτοι δὲ , διὰ βίου πονηρῶν · οἱ πάντων εἰσὶν ἀθλιώτεροι , τῆς μὲν γνώσεως ἐπιτυχόντες καὶ ἀλιευθέντες , οὐ δυνηθέντες δὲ οὐδὲ σώζωσθαι . Καίτοιγε ἀλλοχοῦ φησιν , ὅτι αὐτὸς ἀφορίζει ὁ ποιμὴν 36 , ἐνταῦθα δὲ τοῖς ἀγγέλοις τοῦτο ποιεῖν φησιν , καὶ 37 ἐπὶ τῶν ζιζανίων . Τί οὖν ἐστι ; Ποτὲ μὲν αὐτὸς παγὺντες διαλέγεται , ποτὲ δὲ ὑψηλοῦται . Καὶ ταύτην οὐδὲ ἐρωτῶν , τὴν παραβολὴν ἐρμηνεύει , ἀλλ’ αὐτομάτως ἀπὸ 38 τοῦ μέρους · αὐτὴν ἐγνώρισε , καὶ τὸν φόβον ἔθηκεν . Ἴνα γὰρ μὴ ἀκούσας , ὅτι 39 τὰ σαφρὰ ἔβαλον ἔξω , ἀκίνδυνον εἶναι νομίζης τὴν ἀπόλειψιν , διὰ τῆς ἐρμηνείας ἔδειξε τὴν κόλασιν , εἰπὼν , οἱ Εἰς κάμινον βαλοῦσι · καὶ τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων , καὶ τὴν ὀδύνην ἀρρήτον οὖσαν ἐνέφηνεν . Εἶδες πῶσαι τῆς ἀπωλείας αἱ ὁδοί ; Ἡ διὰ τῆς πέτρας , ἡ διὰ τῶν ἀκανθῶν , ἡ διὰ τῆς ὁδοῦ , ἡ διὰ τῶν ζιζανίων , ἡ διὰ τῆς σαγήνης . Οὐκ ἄρα ἀπεικῶς ἐλεγε , ὅτι Εὐρεῖά ἐστιν ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπόλειψιν , καὶ πολ.λοὶ εἰσὶν οἱ ἀπερχόμενοι 40 αὐτῆς . Ταῦτα τοῖνυν εἰπὼν , καὶ εἰς τὸ φοβερὸν κατακλείσας τὸν λόγον , καὶ πλείονα ταῦτα 41 δεῖξας ( μᾶλλον γὰρ αὐτοὺς ἐνδιέτριψε ) , φησὶ · Συνήκατε ταῦτα πάντα ; Λέγουσιν αὐτῷ · Ναί , Κύριε . Εἰσα ἐπιδη συγχων , πάλιν αὐτοὺς ἐπαινεῖ λέγων · Διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν , ὁμοίως ἐστὶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ , ὃστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά . Διὰ καὶ ἀλλοχοῦ φησιν · Ἀποσταλῶ ὑμῖν σοφοὺς καὶ γραμματέας . γ’ . Εἶδες , πῶς οὐκ ἐκκαλεῖ 42 τὴν Παλαιάν , ἀλλὰ καὶ ἐγκωμιάζει καὶ δημηγορεῖ 43 , θησαυρὸν αὐτὴν καλῶν ; Ὅστε ὅσοι τῶν δειλῶν εἰσὶν ἀπειροὶ Γραφῶν , οὐκ ἂν εἰσι οἰκοδεσπόται , ὅσοι μὴτε αὐτοὶ ἔχουσι , μὴτε παρ’ ἐτέροις λαμβάνουσιν , ἀλλὰ περιορίζουσι ταῦτοὺς λῃμῶ φειρομένους . Οὐχ οὕτω ἐξ μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ αἱρετικοὶ ἐκτὸς
Lemmas: τοίνυν δεῖ προσέρχομαι , καί ὁ ὁ βιωτικός ἀπέχω , καί ὁ ἐγείρω 31 εἰμί . ζητέω γάρ , φημί , καλός μαργαρίτης · ὅς εὑρίσκω εἷς πολύτιμος , πέρνημι πᾶς , καί ἀγοράζω αὐτός . Μία γάρ εἰμί ὁ ἀλήθεια , καί οὖον πολύχωρος . καί καθάπερ ὁ ὁ μαργαρίτης ἔχω , αὐτός μέν οὐδείς εἰμί πωλέω , ὁ δέ λοιπός οὐ εἰμί γνώριμος · πολλάκις ὁ χείρ κατέχω · οὖον γάρ εἰμί ὄγκος σῶμα · οὗτος δή καί ἐπί ὁ κήρυγμα , ὁ μέν αὐτός κατέχω οἶδα , ὅτι πλουτέω , ὁ δέ ἄπιστος ὁ θησαυρός οὐ οἶδα οὗτος , καί ὁ πλοῦτος ἐγώ ἀγνοέω . εἶτα ἵνα μή βαρβώμεν ὁ κήρυγμα μόνος , μηδέ ἀρκέω ὁ πίστις μόνος νομίζω 32 εἰς σωτηρία ἐγώ , λέγω καί ἕτερος φοβερός παραβολή . ποιός δή οὗτος ; ὁ ὁ σαγήνη . Ὁμοία γάρ εἰμί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός σαγήνη βάλλω 33 εἰς ὁ θάλασσα , καί ἐκ παστός γένος συνάγω · ὅς , ὅτε πληρόω , 490 ἀναφέρω 34 εἰς ὁ αἰγιαλός , καί 35 καθίζω , συλλέγω ὁ καλός εἰς ἀγγεῖον , ὁ δέ Σαφρά ἔξω βάλλω . καί ὅς διέχω αὐτός ὁ ὁ ζιζάνιον παραβολή ; καί γάρ ἐκεῖ ὁ μέν σῴζω , ὁ δέ ἀπόλλυμι · ἀλλά ἐκεῖ διά πονηρός δόγμα αἱρέω · καί ὁ πρό οὗτος δεῖ , διά ὁ μή προσέχω ὁ λέγω · οὗτος δέ , διά βίος πονηρός · ὁ πᾶς εἰμί ἄθλιος , ὁ μέν γνῶσις ἐπιτυγχάνω καί ἀλιεύω , οὖον δύναμαι δέ οὐδέ σῴζω . καίτοι αλλοχοω φημί , ὅτι αὐτός ἀφορίζω ὁ ποιμήν 36 , ἐνταῦθα δέ ὁ ἄγγελος οὗτος ποιέω φημί , καί 37 ἐπί ὁ ζιζάνιον . τις οὖν εἰμί ; ποτέ μέν αὐτός παγὺντες διαλέγω , ποτέ δέ ὑψηλόομαι . καί οὗτος οὐδέ ἐρωτάω , ὁ παραβολή ἑρμηνεύω , ἀλλά αὐτόματος ἀπό 38 ὁ μέρος · αὐτός γνωρίζω , καί ὁ φόβος τίθημι . ἵνα γάρ μή ἀκούω , ὅτι 39 ὁ Σαφρά βάλλω ἔξω , ἀκίνδυνος εἰμί νομίζω ὁ ἀπόλειψις , διά ὁ ἑρμηνεία δείκνυμι ὁ κόλασις , εἶπον , ὁ εἰς κάμινος βάλλω · καί ὁ βρυγμός ὁ ὀδούς , καί ὁ ὀδύνη ἄρρητος εἰμί ἐμφαίνω . εἶδον πίνω ὁ ἀπώλεια ὁ ὁδός ; ὁ διά ὁ πέτρα , ὁ διά ὁ ἄκανθα , ὁ διά ὁ ὁδός , ὁ διά ὁ ζιζάνιον , ὁ διά ὁ σαγήνη . οὐ ἄρα ἄποικος λέγω , ὅτι εὐρύς εἰμί ὁ ὁδός ὁ ἀπάγω εἰς ὁ ἀπόλειψις , καί πολύς εἰμί ὁ ἀπέρχομαι 40 αὐτός . οὗτος τοίνυν εἶπον , καί εἰς ὁ φοβερός κατακλείω ὁ λόγος , καί πλείων οὗτος 41 δείκνυμι ( μᾶλλον γάρ αὐτός ἐνδιατρίβω ) , φημί · συνίημι οὗτος πᾶς ; λέγω αὐτός · Ναίς , κύριος . ἵημι ἐπιδη συγχέω , πάλιν αὐτός ἐπαινέω λέγω · Ζεύς οὗτος πᾶς γραμματεύς μαθητεύω ἐν ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , ὁμοίως εἰμί ἄνθρωπος οἰκοδεσπότης , ὅστις ἐκβάλλω ἐκ ὁ θησαυρός αὐτός καινός καί παλαιός . Ζεύς καί αλλοχοω φημί · ἀποστέλλω σύ σοφός καί γραμματεύς . γε . εἶδον , πῶς οὐ ἐκκαλέω 42 ὁ Παλαιός , ἀλλά καί ἐγκωμιάζω καί δημηγορέω 43 , θησαυρός αὐτός καλός ; ὅστε ὅσος ὁ δειλός εἰμί ἤπειρος Γραφής , οὐ εἄν εἰμί οἰκοδεσπότης , ὅσος μήτε αὐτός ἔχω , μήτε παρά ἕτερος λαμβάνω , ἀλλά περιορίζω αὐτός λημάω φέρω . οὐχ οὗτος ἐκ μόνος , ἀλλά καί ὁ αἱρετικός ἐκτός