joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg57_0380.1
ἔνδον ἡ ἀρετή . Ἐξ ὧν ἐδείκνυ , ὅτι κάχεινους πονηροτέρους ἔχρῆν νομίζειν , ἢ τὰ ῥήματα ἐνδείκνυν , καὶ αὐτὸν ἀγαθώτερον , ἢ τὰ λεγόμενα ἐνέφαινε . Ὡσαυρὸν δὲ ῥησι , τὸ πλήθος ἐνδεικνύμενος . Εἶτα πάλιν πολὺν ἐπιτειχίζει τὸν φόβον . Μὴ γὰρ δή νομίζετε , φησι , μέχρι τοῦτῶν καὶ τῆς τῶν πολλῶν καταγνώσεως τὸ πρᾶγμα ἐστηκέναι : καὶ γὰρ τὴν ἐσχάτην δώσουσι δίκην ἀπαντες οἱ τὰ τοιαῦτα πονηρευόμενοι . Καὶ οὕκ εἶπεν , Ἵμείς · ὁμοῦ μὲν τὸ κοινὸν παιδεύειν γένος , ὁμοῦ δὲ ἀνεπαθέστερον τὸν λόγον ποιῶν . Λέγω δὲ ὑμῖν 97 , ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργόν , φησιν , ὃ εἰρ λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι , ἀποδώσονται περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως . Ἄργον δέ , τὸ μὴ κατὰ πρᾶγματος κείμενον , τὸ ψευδὲς , τὸ συκοφαντίαν ἔχον 98 · τινὲς δὲ φασιν , ὅτι καὶ τὸ μάταιον ὅσον , τὸ γέλως κινοῦν ἅπατον , ἢ τὸ αἰτῶν καὶ ἀναίσχυντον καὶ ἀνελεύθερον . Ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιοῦση , καὶ ἐκ τῶν λόγων σου κατακριθήση . Εἶδές πῶς ἀνεπαθὲς τὸ δικαστήριον ; πῶς ἡμεροὶ αἱ εὐθύναι ; Οὐ γὰρ ἐξ ὧν ἕτερος εἶπε περὶ σοῦ , ἀλλ᾽ ἐξ ὧν αὐτὸς ἐφύλαξο , τὰς ψήφους ὁ δικαστὴς οἴσει : ἕπερ ἀπάντων ἐστὶ δικαιότατον . Καὶ γὰρ οὐ κύριός εἰ καὶ τοῦ εἰπεῖν καὶ τοῦ μὴ εἰπεῖν . Οὐ τοίνυν 99 τοὺς κακηγορουμένους ἀγωνιᾶν δεῖ καὶ τρέμειν , ἀλλὰ τοὺς κακηγοροῦντας . Οὐ γὰρ ἐκεῖνοι ἀναγκάζονται ἀπολογεῖσθαι ὑπὲρ ὧν κακῶς ἠκούσαν , ἀλλ᾽ οὗτοι ὑπὲρ ὧν κακῶς εἶπον · καὶ τούτοις ἐπιχρῆματαί ὁ κίνδυνος · ἅπαξ . Ὡστε τοὺς μὲν κακῶς ἀκουομένους ἀμεριμνῶσαι δεῖ εἶναι · οὐ γὰρ παρεξοῦσιν εὐθύνας ὧν ἕτεροὶ εἶπον κακῶς · τοὺς δὲ κακῶς εἰρηκότας ἀγωνιᾶν καὶ τρέμειν , ὅτι αὐτοὺς μέλλοντας εἰ · τὸ δικαστήριον ὑπὲρ τούτων ἐλθεῖν . Καὶ γὰρ διαβολικὴ αὕτη παγίς 1 , καὶ ἁμαρτία οὐδεμιᾶν ἔχουσα [ 456 ] ἡδονήν , ἀλλὰ βλάβην μόνην . Καὶ γὰρ πονηρὸν ἐν τῇ ψυχῇ ὠσαυρὸν ἀποτίθεται ὁ τοιοῦτος . Εἰ δὲ ὁ χυμὸν πονηρὸν ἔχων , αὐτὸς καρποῦται πρῶτον τὴν νόσον , πολλῷ μᾶλλον ὁ τοῦ χολῆς πάσης πιχρότερον , τὴν πονηρίαν , ἐν ἑαυτῷ ὠσαυρίζων , τὰ ἔσχατα πεύεται , χαλεπὴν συνἄγων νόσον . Καὶ δῆλον ἐξ ὧν ἐρεύγεται . Εἰ γὰρ τοὺς ἄλλους οὕτως λυπεῖ , πολλῷ μᾶλλον τὴν πείκουσαν αὐτῷ ψυχὴν . Ὁ γὰρ ἐπιβουλεύων , ἑαυτὸν ἀναρρεῖ πρῶτον · καὶ γὰρ ὁ πῦρ πατῶν 2 , ἑαυτὸν κατακαλεῖ · καὶ ὁ ἀδάμαντα παίων , ἑαυτῷ ἐτρεφάζει · καὶ ὁ πρὸς κέντρα λακτίζων , ἑαυτὸν αἰμάττει .
Lemmas: ἔνδον ὁ ἀρετή . ἐς ὅς δείκνυμι , ὅτι καχεινοος πονηρός χρή νομίζω , ἢ ὁ ῥῆμα ἐνδείκνυμι , καί αὐτός ἀγαθός , ἢ ὁ λέγω ἐμφαίνω . Ὡσαυρὸν δέ ῥῆσις , ὁ πλήθος ἐνδείκνυμι . εἶτα πάλιν πολύς ἐπιτειχίζω ὁ φόβος . μή γάρ δή νομίζω , φημί , μέχρι οὗτος καί ὁ ὁ πολύς κατάγνωσις ὁ πρᾶγμα ἵστημι : καί γάρ ὁ ἔσχατος δίδωμι δίκη ἅπας ὁ ὁ τοιοῦτος πονηρεύομαι . καί οὐ εἶπον , Ἵμείς · ὁμοῦ μέν ὁ κοινός παιδεύω γένος , ὁμοῦ δέ ἀνεπαθέστερον ὁ λόγος ποιέω . λέγω δέ σύ 97 , ὅτι πᾶς ῥῆμα ἀργός , φημί , ὅς ΕΙΡ λαλέω ὁ ἄνθρωπος , πωλέω περί αὐτός λόγος ἐν ἡμέρα κρίσις . Ἄργος δέ , ὁ μή κατά πρᾶγμα κεῖμαι , ὁ ψευδής , ὁ συκοφαντία ἔχω 98 · τις δέ φημί , ὅτι καί ὁ μάταιος ὅσος , ὁ γέλως κινέω ἅπατος , ἢ ὁ αἰτέω καί ἀναίσχυντος καί ἀνελεύθερος . ἐκ γάρ ὁ λόγος σύ δικαιόω , καί ἐκ ὁ λόγος σύ κατακρίνω . ὁράω πῶς ἀνεπαθὲς ὁ δικαστήριον ; πῶς ἡμερόω ὁ εὐθύνω ; οὖον γάρ ἐκ ὅς ἕτερος εἶπον περί σύ , ἀλλά ἐκ ὅς αὐτός φυλάσσω , ὁ ψῆφος ὁ δικαστής φέρω : ἕπερ ἀπαντάω εἰμί Δίκαιος . καί γάρ οὖον κύριος εἰμί καί ὁ εἶπον καί ὁ μή εἶπον . οὖον τοίνυν 99 ὁ κακηγορέω ἀγωνιάω δεῖ καί τρέμω , ἀλλά ὁ κακηγορέω . οὖον γάρ ἐκεῖνος ἀναγκάζω ἀπολογέομαι ὑπέρ ὅς κακῶς ἀκούω , ἀλλά οὗτος ὑπέρ ὅς κακῶς εἶπον · καί οὗτος ἐπιχράομαι ὁ κίνδυνος · ἅπαξ . ὡστε ὁ μέν κακῶς ἀκούω ἀμεριμνάω δεῖ εἰμί · οὖον γάρ παρέχω εὐθύνω ὅς ἕτερος εἶπον κακῶς · ὁ δέ κακῶς λέγω ἀγωνιάω καί τρέμω , ὅτι αὐτός μέλλω εἰμί · ὁ δικαστήριον ὑπέρ οὗτος ἔρχομαι . καί γάρ διαβολικός οὗτος παγίς 1 , καί ἁμαρτία οὐδείς ἔχω [ 456 ] ἡδονή , ἀλλά βλάβη μόνος . καί γάρ πονηρός ἐν ὁ Ψυχή ὠσαυρὸν ἀποτίθημι ὁ τοιοῦτος . εἰμί δέ ὁ χυμός πονηρός ἔχω , αὐτός καρπόω πρῶτος ὁ νόσος , πολύς μᾶλλον ὁ ὁ χολή πᾶς πικρός , ὁ πονηρία , ἐν ἑαυτοῦ ωσαυριζα , ὁ ἔσχατος πεύθω , χαλεπός συνάγω νόσος . καί δῆλος ἐκ ὅς ἐρεύγομαι . εἰμί γάρ ὁ ἄλλος οὕτως λυπέω , πολύς μᾶλλον ὁ πέκω αὐτός ψυχή . ὁ γάρ ἐπιβουλεύω , ἑαυτοῦ ἀναρρέω πρῶτος · καί γάρ ὁ πῦρ πατέω 2 , ἑαυτοῦ κατακαλέω · καί ὁ ἀδάμας Παίων , ἑαυτοῦ τρέφω · καί ὁ πρός κέντρον λακτίζω , ἑαυτοῦ αἰμάσσω .