joannes-chrysostomus.in-matthaeum-homiliae-1-90 pg58_0040.2
ε’ . Φέρε οὖν αὐτὸ ἐξετάσωμεν , καὶ ἴδωμεν ὅποῖον 36 ἐστι κακόν . Ὅταν γὰρ τὰ νήματα τὰ σήρια , ἂ μηδὲ ἐν ἱματίοις ὑφαίνεσθαι καλόν , ταῦτα ἐν ὑποδήμασι διαρράπτητε , πῶς ὑβρεῖς , πῶς γέλους ταῦτα ἄξια ; Εἰ δὲ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς καταφρονεῖς , ἄκουσον τῆς τοῦ Παύλου φωνῆς , μετὰ πολλῆς τῆς ἀφοδότητος ταῦτα ἀπαγορευούσης , καὶ τότε αἰσθήσῃ τοῦ γέλους . Τί οὖν ἐκεῖνος φησί ; Μὴ ἐν πλεονεξίᾳ , ἢ χρυσῷ , ἢ μαργαρίταις , ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ . Τίνας οὖν ἂν εἴης συγγνώμης ἄξιος , ὅταν τῇ γεγαμημένῃ μὴ ἐπιτρέποντες Παύλῳ πολυτελεῖ ἱμάτια ἔχειν , οὐ καὶ ἐπὶ τὰ ὑπόδηματα τὴν βλακείαν ταύτην ἐξάγης , καὶ μυρία κατασκευάζῃς ὑπὲρ τῆς καταιγελάτου ὑβρεώς ; Καὶ γὰρ καὶ ναῦς πηγνύται , καὶ ἐρέται 38 καταλέγονται , καὶ πρῶρος καὶ κυβερνήτης , καὶ ἱστῖον ἀναπετάννυται , καὶ πέλᾶγος πλέεται , καὶ γυναῖκα καὶ παῖδα καὶ πατρίδα ἀφεῖς , καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὁ ἔμπορος ἐκδίδωσι κῦμασι , καὶ εἰς τὴν τῶν 39 βαρβάρων ἔρχεται χώραν , καὶ μυρίους ὑπομένει κινδύνους διὰ ταῦτα τὰ νήματα , ἵνα σὺ μετὰ πάντα ἐκείνα λαβὼν ἐπὶ τῶν ὑποδημάτων διαφράγῃς , καὶ τὸ δέρμα καλλυνθῇ . Καὶ τί ταύτης τῆς ἀλογίας χειρόν γένοιτ’ ἂν ; Ἄλλ’ οὐ τὰ πλεῖα τοιαῦτα , ἀλλ’ ἀνδρᾶ πρέποντα . Ὅθεν ἔγωγε προσδοκῶ , χρόνῳ προῖντος τοὺς νέους τοὺς παρ’ ἡμῖν 40 καὶ γυναῖκας ὑποδήματα σχήσειν , καὶ οὐκ ἄνθρωπους . Καὶ τὸ χαλεπώτερον , ὅτι οἱ πατέρες ταῦτα δρῶντες οὐκ ἀγανακτοῦσιν , ἀλλὰ καὶ ἀδιάφορον τὸ πρᾶγμα εἶναι νομίζουσι . Βούλεσθε εἴπω καὶ τὸ ἐπὶ χαλεπώτερον , ὅτι καὶ πενίχων δυνὲν πολλῶν ταῦτα γίνεται ; Βούλεσθε εἰς μέσον ἀγάγω τὸν Χριστὸν τὸν 41 λιμώτοντα , τὸν γυμνόν , τὸν ἀλῶμενον πανταχοῦ , τὸν δεδεμένον ; Καὶ πῶς οὐχ ἂν εἴπης σκῆπτρον ἄξιος , ἐκεῖνον μὲν τροφῆς ἀναγκίας ἀπορούμεν περιόρῶντες , τὰ δέρματα δὲ μετὰ τοσαύτης καλλυπίζοντες τῆς σπουδῆς ; Καὶ αὐτὸς μὲν [ 511 ] γνῶκα τοὺς μαθητὰς ἐνομοθέτει , οὐδὲ ἀπλῶς ὑπόδημα ἔχειν ἐπέτρεπεν · ἡμεῖς δὲ οὐ μόνον γυμνοὺς ποσὶν οὐκ ἀνεχόμεθα βαδίζειν , ἀλλ’ οὐδὲ ὑποδεδεμένους 42 ὡς ὑποδεδεῖσθαι δεῖ . Τί τοίνυν τῆς ἀσχομίας ταύτης χειρόν γένοιτ’ ἂν ; τὸ τοῦ γέλους ; Καὶ γὰρ ψυχῆς ἐστι μαλακιδούς τὸ πρᾶγμα , καὶ ἀπηχὺς καὶ ὀψης , καὶ περιέργου καὶ ματαιοπόνου . Πότε γὰρ δυνήσεται ἀναγκαίως τινὶ προσέχειν ὁ περὶ ταῦτα 43 τὰ περιττὰ σχολαζόμενος ; πότε ἀνέξεταί οἱ τοιούτος νέος ψυχῇ ἐπιμελησάμενος , ἢ ἐννοήσει ὅτι καὶ ψυχὴν ἔχει 44 ; Καὶ γὰρ μικρολόγος ἔσται ὁ τὰ τοιαῦτα θαυμάζων ἀναγκαζόμενος , καὶ ὡμὸς ὁ διὰ ταῦτα τῶν πνευμῶν ἀμελῶν , καὶ ἀρετῆς ἐρήμος · ὁ πᾶσαν εἰς ταῦτα καταλισχὼν τὴν σπουδήν . Ὁ γὰρ νημάτων ἀρετήν , καὶ χρωμάτων ἄνθος , καὶ τοὺς κισσούς τοὺς ἀπὸ τῶν τοιούτων ὑφασμάτων περιεργαζόμενος , πότε εἰς τῶν οὐρανῶν δυνήσεται ἰδεῖν ; πότε τὸ ἔχει θαυμάσει 45 κάλλος ; ὁ πρὸς κάλλος ἐπτοημένος δερμάτων , καὶ χαμαὶ κῦπτον ; Καὶ ὁ μὲν Θεὸς ἔτεινεν οὐρανόν , καὶ ἥλιον ἀνῆψεν , ἄνω σου τὰς θύεις Ἑλκων · σὺ δὲ κάτω σαυτὸν καὶ πρὸς τὴν γῆν κατὰ τοὺς χοίρους νεῖνει ἀναγκάζεις , καὶ τῷ διαβόλῳ πεῖθ . Καὶ γὰρ ὁ προηρὸς δαίμων οὕτως ταύτην ἐπενόησε τὴν ἀσχημοσύνην , ἐκεῖνου 46 σοῦ τοῦ κάλλους ἀπάγῃ . Διὰ τοῦτο σε ἐνταῦθα ἐλκυσιν , καὶ παρενδοκιματεῖν Θεὸν οὐρανὸν δεῖν ὑπὸ διαβόλου δερμάτινα δεῖν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ δέρματα · καὶ γὰρ καὶ ταῦτα ἔργα Θεοῦ · ἀλλὰ βλακείαν καὶ κακοτεχνίαν . Καὶ κάτω εἰς τὴν γῆν νεῖνον ὁ νέος περιεῖναι , ὁ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς φιλοσοφεῖν καλεσθείς , μᾶλλον ἐγκαλωπιζόμενος · τούτους , ἢ εἰ τῶν μεγάλων τὴν κατωρθωκὼς ἦν , καὶ ἀχθοῦνται ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς , καὶ λύπας καὶ ἀθυμίας ἐντεῦθεν τίκτον ἐαυτῷ περιττὰς , μὴ μοιχὴν τῇ πηλῷ χειμῶνος ἄντος , μὴ καλῶν τῷ κοινῷ θεοῦ ἐπιστάντος . Τί λέγεις , ἄνθρωπε ; τὴν ψυχὴν ἀπῆσας εἰς πηλὸν ἐρρίψας διὰ ταύτης τῆς ἀστωσίας , καὶ χαμαὶ συρμὴν
Lemmas: εἰ . φέρω οὖν αὐτός ἐξετάζω , καί ὁράω ὁποῖος 36 εἰμί κακός . ὅταν γάρ ὁ νῆμα ὁ σήρια , ὅς μηδέ ἐν ἱμάτιον ὑφαίνω καλός , οὗτος ἐν ὑπόδημα διαρράπτω , πῶς ὕβρις , πῶς γέλως οὗτος ἄξιος ; εἰμί δέ ὁ ἡμέτερος Ψυχή καταφρονέω , ἀκούω ὁ ὁ Παῦλος φωνή , μετά πολύς ὁ αφοδοτητη οὗτος ἀπαγορεύω , καί τότε αἰσθάνομαι ὁ γέλως . τις οὖν ἐκεῖνος φημί ; μή ἐν πλεονεξία , ἢ χρυσός , ἢ μαργαρίτης , ἢ ἱματισμός πολυτελής . τίς οὖν εἄν εἰμί συγγνώμη ἄξιος , ὅταν ὁ γαμέω μή ἐπιτρέπω Παῦλος πολυτελής ἱμάτιον ἔχω , οὖον καί ἐπί ὁ ὑπόδημα ὁ βλακεία οὗτος ἐξάγω , καί μυρίος κατασκευάζω ὑπέρ ὁ καταιγελάτου ὕβρις ; καί γάρ καί ναῦς πήγνυμι , καί ἐρέτης 38 καταλέγω , καί Πρῶρος καί κυβερνήτης , καί ἱστίον ἀναπετάννυμι , καί πέλαγος πλέω , καί γυνή καί παῖς καί πατρίς ἀφίημι , καί ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ὁ ἔμπορος ἐκδίδωμι κῦμα , καί εἰς ὁ ὁ 39 βάρβαρος ἔρχομαι χώρα , καί μυρίος ὑπομένω κίνδυνος διά οὗτος ὁ νῆμα , ἵνα σύ μετά πᾶς ἐκεῖνος λαμβάνω ἐπί ὁ ὑπόδημα διαφράσσω , καί ὁ δέρμα καλλύνω . καί τίς οὗτος ὁ ἀλογία χείρων γίγνομαι εἄν ; ἄλλος οὖον ὁ πλεῖος τοιοῦτος , ἀλλά ἀνήρ πρέπω . ὅθεν ἔγωγε προσδοκάω , χρόνος προΐημι ὁ νέος ὁ παρά ἐγώ 40 καί γυνή ὑπόδημα ἔχω , καί οὐ ἄνθρωπος . καί ὁ χαλεπός , ὅτι ὁ πατήρ οὗτος δράω οὐ ἀγανακτέω , ἀλλά καί ἀδιάφορος ὁ πρᾶγμα εἰμί νομίζω . βούλομαι εἶπον καί ὁ ἐπί χαλεπός , ὅτι καί Πενίχων δύο πολύς οὗτος γίγνομαι ; βούλομαι εἰς μέσος ἄγω ὁ Χριστός ὁ 41 λιμώσσω , ὁ γυμνός , ὁ ἀλάομαι πανταχοῦ , ὁ δήω ; καί πῶς οὐ εἄν εἶπον σκῆπτρον ἄξιος , ἐκεῖνος μέν τροφή ἀναγκίας ἀπορέω περιοράω , ὁ δέρμα δέ μετά τοσοῦτος καλλυπίζοντες ὁ σπουδή ; καί αὐτός μέν [ 511 ] γιγνώσκω ὁ μαθητής νομοθετέω , οὐδέ ἀπλόος ὑπόδημα ἔχω ἐπιτρέπω · ἐγώ δέ οὖον μόνος γυμνός πούς οὐ ἀνέχω βαδίζω , ἀλλά οὐδέ ὑποδέω 42 ὡς ὑποδέω δεῖ . τις τοίνυν ὁ ασχοεις οὗτος χείρων γίγνομαι εἄν ; ὁ ὁ γέλως ; καί γάρ Ψυχή εἰμί μαλακίδης ὁ πρᾶγμα , καί ἀπηχύς καί όψη , καί περίεργος καί ματαιοπόνος . πότος γάρ δύναμαι ἀναγκαῖος τις προσέχω ὁ περί οὗτος 43 ὁ περισσός σχολάζω ; πότε ἀνέχω ὁ τοιούτος νέος Ψυχή ἐπιμελέομαι , ἢ ἐννοέω ὅτι καί ψυχή ἔχω 44 ; καί γάρ μικρολόγος εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος θαυμάζω ἀναγκάζω , καί ὠμός ὁ διά οὗτος ὁ πνεύμων ἀμελής , καί ἀρετή ἐρῆμος · ὁ πᾶς εἰς οὗτος καταλιεχω ὁ σπουδή . ὁ γάρ νῆμα ἀρετή , καί χρῶμα ἄνθος , καί ὁ κισσός ὁ ἀπό ὁ τοιοῦτος ὕφασμα περιεργάζω , πότε εἰς ὁ οὐρανός δύναμαι ὁράω ; πότε ὁ ἔχω θαυμάζω 45 κάλλος ; ὁ πρός κάλλος πτοέω δέρμα , καί χαμαί κύπτω ; καί ὁ μέν θεός τείνω οὐρανός , καί ἥλιος ἀνάπτω , ἄνω σύ ὁ θύω ἕλκω · σύ δέ κάτω σαυτοῦ καί πρός ὁ γῆ κατά ὁ χοῖρος νέομαι ἀναγκάζω , καί ὁ διάβολος πείθω . καί γάρ ὁ προαιρέω δαίμων οὕτως οὗτος ἐπινοέω ὁ ἀσχημοσύνη , ἐκεῖνος 46 σύ ὁ κάλλος ἀπάγω . Ζεύς οὗτος σύ ἐνταῦθα ἕλκυσις , καί παρενδοκιματεῖν θεός οὐρανός δήω ὑπό διάβολος δερμάτινος δήω · μᾶλλον δέ οὐδέ δέρμα · καί γάρ καί οὗτος ἔργον Θεός · ἀλλά βλακεία καί κακοτεχνία . καί κάτω εἰς ὁ γῆ νέος ὁ νέος περίειμι , ὁ ὁ ἐν ὁ οὐρανός φιλοσοφέω καλέω , μᾶλλον ἐγκαλλωπίζομαι · οὗτος , ἢ εἰμί ὁ μέγας ὁ κατορθόω εἰμί , καί ἀχθέω ἐπί ὁ ἀγορά , καί λύπη καί ἀθυμία ἐντεῦθεν τίκτω αὐτός περισσός , μή μοιχή ὁ πηλός χειμών Ἄντος , μή καλός ὁ κοινός θεός ἐφίστημι . τις λέγω , ἄνθρωπος ; ὁ ψυχή ἀπᾴδω εἰς πηλός ῥίπτω διά οὗτος ὁ ἀστωσίας , καί χαμαί συρμή