joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0046.3
Ἀναψύψωμεν τοίνυν , ἀγαπητοί , καὶ τὸ πονηρὸν ἀποδυσώμεθα τοῦτο ἱμάτιον , καὶ διαρρήξωμεν καὶ ἀποτέμψωμεν ἄ , καὶ γενωμέθα ποτὲ ἐλεύθεροι · τὴν ἐλευθερίαν τὴν ἀληθῆ , καὶ λάβωμεν αἰσθητὸν τὴν εὐγενείαν τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ δεδομένης ἡμῖν · καταφρονήσωμεν τῆς τῶν πολλῶν δόξης . Οὐδὲν γὰρ οὕτω καταγέλαστον καὶ ἄτιμον , ὡς τοῦτο τὸ πάθος · οὐδὲν οὕτως αἰσχύνων γένω καὶ πολλῆς ἀδοξίας . Καὶ τοῦτο πολλάχθὲν ἴδοι τις ἂν , ὅτι τὸ μὲν δόξης ἐρᾷν , ἀδοξία , δόξα δὲ ὄντως , τὰ ταύτης ὑπερορᾷν , καὶ μηδὲνα αὐτῆς ποιεῖσθαι λόγον , ἀλλὰ πρὸς τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν ἅπαντα καὶ λέγειν καὶ ποιεῖν . Οὕτω γὰρ δυνήσόμεθα καὶ μισθὸν λαβεῖν παρὰ τοῦ τὰ ἡμέτερα ὁρῶντος ἀνθρώπου , ὅταν αὐτῷ μόνῳ ἀρχόμεθα θεατή . Τί γὰρ ἡμῖν καὶ ἑτέρων ὀφθαλμῶν δεῖ , τοῦ τιμᾶν μέλλοντος ἡμᾶς ὁρῶντος ἀεὶ τὰ γινόμενα παρ' ἡμῶν ; Πῶς δὲ οὐκ ἄτοπον , τὸν μὲν οἴχεσθαι πάντα ὅσαπερ ἂν ποιή , εἰς ἀρέσκοντες τῷ δεσπότῳ ποιεῖν , καὶ μηδὲν πλέον ἐπιζητεῖν τῆς θεωρίας τῆς τούτου , μηδὲ ἑτέρους ὀφθαλμούς ἐρεῖλεσθαι πρὸς τὴν πρᾶξιν , κἂν μεγάλοι οἱ θεωρούντες ὦσιν , ἀλλ' ἐν μόνον σκοπεῖν ὅπως ὁ δεσπότης θεάσεται · ἡμᾶς δὲ τοιούτου ἔχοντας Κύριον , ἑτέρους ἐπιζητεῖν θεατὰς τοὺς ὠφελήσει μὲν οὐδὲν , βλάψει δὲ ἐκ τῆς θεωρίας δυναμένους , καὶ κενώσαι πάντα τὸν πόνον ἡμῖν ; Μὴ , παρακαλῶ · ἀλλ' ὅθεν ἔχομεν τοὺς μισθούς λαβεῖν , [ 26 ] τοῦτον καλῶμεν ἐπαινέτην τῶν γινομένων , τοῦτον Θεατήν . Μηδὲν ἡμῖν καὶ ἀνθρωπίνους ὀφθαλμοὺς ἔστω . Εἰ γὰρ ἐθέλομεν καὶ ταύτης ἐπιτυχεῖν τῆς δόξης , τότε αὐτῆς ἐπιτευξόμεθα , ὅταν * τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ ζητῶμεν μόνην . Τοὺς γὰρ δοξάζοντας με δοξάζω , φησὶ Καὶ ὡσπερ χρημάτων τότε μάλιστα εὐποροῦμεν , ὅταν καταφρονῶμεν αὐτῶν , καὶ τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ ζητῶμεν πλοῦτον μόνον ( Ζητεῖτε γὰρ , φησὶ , τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν ) · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς δόξης , ὅταν ἡμῖν λοιπὸν ἀκίνδυνος ἡ δόσις ἡ ἑ καὶ ἡ τῶν χρημάτων καὶ ἡ τῆς δόξης , τότε αὐτὴν ἐπιδωψιλεύσεταί ὁ Θεός . Ἀκινδυνος δὲ τότε ἐστίν , ὅταν ἡμῖν μὴ κρατή , μηδὲ περιγίνηται , μηδὲ ὡς δούλους αὐτὴ ἐπιτάττη , ἀλλ' ὡς δεσπότισσα καὶ ὡς εὐεργέτις παραγίνεται . Διὰ γὰρ τοῦτο οὐδὲ βούλεται αὐτῶν ἡμᾶς ἐρᾷν , ἵνα μὴ κρατωμέθα παρ' αὐτῶν . Κἂν τοῦτο κατορθώσωμεν , δίδωσιν ἡμῖν αὐτὰ μετὰ πολλῆς τῆς διαλείας . Τί γὰρ Παύλου λαμπρότερον , εἰπὲ μοι , τοῦ λέγοντος ; Οὐ ζητοῦμεν παρὰ ἀνθρώπων δόξαν , οὔτε ἀφ' ὑμῶν , οὔτε ἀπ' ἄλλων ; τί δὲ εὐπρώτερον τοῦ μηδὲν ἔχοντος ; καὶ πάντα κατέχοντος ; Ὅταν γὰρ , ὅπερ ἔφην , μὴ κρατωμέθα ὑπ' αὐτῶν , τότε αὐτῶν κρατοῦμεν , τότε αὐτὰ ληψόμεθα . Εἰ τοίνυν ἐπιθυμοῦμεν ἐπιτυχεῖν δόξης , φεύγωμεν δόξαν · οὕτω γὰρ δυνήσόμεθα τοῦ Θεοῦ τοὺς νόμους ἀνύσαντες , τυχεῖν καὶ τῶν ἐνταῦθα καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν , χάριτι τοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: αναψυψαω τοίνυν , ἀγαπητός , καί ὁ πονηρός ἀποδύω οὗτος ἱμάτιον , καί διαρρήγνυμι καί ἀποτέμνω ὅς , καί γίγνομαι ποτέ ἐλεύθερος · ὁ ἐλευθερία ὁ ἀληθής , καί λαμβάνω αἰσθητός ὁ εὐγένεια ὁ παρά ὁ Θεός δίδωμι ἐγώ · καταφρονέω ὁ ὁ πολύς δόξα . οὐδείς γάρ οὗτος καταγέλαστος καί ἄτιμος , ὡς οὗτος ὁ πάθος · οὐδείς οὕτως αἰσχύνω γίνομαι καί πολύς ἀδοξία . καί οὗτος πολλάχθὲν ὁράω τις εἄν , ὅτι ὁ μέν δόξα ἐράω , ἀδοξία , δόξα δέ εἰμί , ὁ οὗτος ὑπεροράω , καί μηδείς αὐτός ποιέω λόγος , ἀλλά πρός ὁ ὁ Θεός δοκέω ἅπας καί λέγω καί ποιέω . οὕτως γάρ δύναμαι καί μισθός λαμβάνω παρά ὁ ὁ ἡμέτερος ὁράω ἄνθρωπος , ὅταν αὐτός μόνος ἄρχω θεατής . τις γάρ ἐγώ καί ἕτερος ὀφθαλμός δεῖ , ὁ τιμάω μέλλω ἐγώ ὁράω ἀεί ὁ γίγνομαι παρά ἐγώ ; Πῶς δέ οὐ ἄτοπος , ὁ μέν οἴχομαι πᾶς ὅσος εἄν ποιέω , εἰς ἀρέσκω ὁ δεσπότης ποιέω , καί μηδείς πλέω ἐπιζητέω ὁ θεωρία ὁ οὗτος , μηδέ ἕτερος ὀφθαλμός ἐρείδω πρός ὁ πρᾶξις , κἀν μέγας ὁ θεωρέω εἰμί , ἀλλά ἐν μόνος σκοπέω ὅπως ὁ δεσπότης θεάομαι · ἐγώ δέ τοιοῦτος ἔχω κύριος , ἕτερος ἐπιζητέω θεατής ὁ ὠφελέω μέν οὐδείς , βλάπτω δέ ἐκ ὁ θεωρία δύναμαι , καί κενόω πᾶς ὁ πόνος ἐγώ ; μή , παρακαλέω · ἀλλά ὅθεν ἔχω ὁ μισθός λαμβάνω , [ 26 ] οὗτος καλέω ἐπαινέτης ὁ γίγνομαι , οὗτος θεατής . μηδείς ἐγώ καί ἀνθρώπινος ὀφθαλμός ἵστημι . εἰμί γάρ ἐθέλω καί οὗτος ἐπιτυγχάνω ὁ δόξα , τότε αὐτός ἐπιτυγχάνω , ὅταν * ὁ παρά ὁ Θεός ζητέω μόνος . ὁ γάρ δοξάζω ἐγώ δοξάζω , φημί καί ὡς χρῆμα τότε μάλιστα εὐπορέω , ὅταν καταφρονέω αὐτός , καί ὁ παρά ὁ Θεός ζητέω πλοῦτος μόνος ( ζητέω γάρ , φημί , ὁ βασίλειος ὁ Θεός , καί οὗτος πᾶς προστίθημι σύ ) · οὗτος καί ἐπί ὁ δόξα , ὅταν ἐγώ λοιπός ἀκίνδυνος ὁ δόσις ὁ ὅς καί ὁ ὁ χρῆμα καί ὁ ὁ δόξα , τότε αὐτός επιδωψιλευσσω ὁ Θεός . ἀκίνδυνος δέ τότε εἰμί , ὅταν ἐγώ μή κρατέω , μηδέ περιγίγνομαι , μηδέ ὡς δοῦλος αὐτός ἐπιτάσσω , ἀλλά ὡς δεσπότης καί ὡς εὐεργέτις παραγίγνομαι . Ζεύς γάρ οὗτος οὐδέ βούλομαι αὐτός ἐγώ ἐράω , ἵνα μή κρατέω παρά αὐτός . κἀν οὗτος κατορθόω , δίδωμι ἐγώ αὐτός μετά πολύς ὁ διαλεια . τις γάρ Παῦλος λαμπρός , εἶπον ἐγώ , ὁ λέγω ; οὖον ζητέω παρά ἄνθρωπος δόξα , οὔτε ἀπό σύ , οὔτε ἀπό ἄλλος ; τίς δέ εὐπρώτερον ὁ μηδείς ἔχω ; καί πᾶς κατέχω ; ὅταν γάρ , ὅσπερ φημί , μή κρατέω ὑπό αὐτός , τότε αὐτός κρατέω , τότε αὐτός λαμβάνω . εἰμί τοίνυν ἐπιθυμέω ἐπιτυγχάνω δόξα , φεύγω δόξα · οὗτος γάρ δύναμαι ὁ Θεός ὁ νόμος ἀνύω , τυγχάνω καί ὁ ἐνταῦθα καί ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός , χάρις ὁ Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .