joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0381.2
μέσον ὄν ; Καὶ γὰρ ὅταν λέγῃ , " Ἄπ' ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλάλησα , οὐ τὴν ἐξουσίαν ἀφαιρούμενος λέγει , ἀλλὰ τὸ ἀλλότριον καὶ ἐναντίον ἀναιρεῖ . Εἰ γὰρ ἀνθρώπου κύριον ἑαυτῶν , πολλῷ μᾶλλον ὁ μονογενὴς Υἱός . Καὶ ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἀληθές , ἀκούσον τί φησιν ὁ Παῦλος f · " Ἐκεῖνος ἐκ τῶν , καὶ παρ' ἐκείνου , καὶ ἐν αὐτῷ . " Ἄλλ' ὅπερ ἔφη , δεῖνόν τῃ κενωθεῖν , δεῖνόν . Ἀληθὴ γὰρ καὶ ἐκείνους μὴ πιστεύειν , καὶ ἕτερους κακῶς πιστεύειν παρασκευάσαι , καὶ ἄ' ἐκείνους ἐλέγετο φιλανθρωπίας ἕνεκεν , ταῦτα εἰς ἀσάβειαν ἐκλαβόντες . γ . Φεύγωμεν τοίνυν τὸ θηρίον τοῦτο διὰ πάντων . Ποικίλον γὰρ ἐστι καὶ παντοδαπόν , καὶ πανταχοῦ διασπείρει τὸν οἰκεῖον ἰόν , καὶ ἐν χρήμασι , καὶ ἐν τροφῇ , καὶ ἐν κάλλει σωμάτων . Διὰ τοῦτο πανταχοῦ τὴν χρείαν ὑπερβαίνομεν · διὰ τοῦτο τὴν περὶ τὰ ἱμάτια πλεονεξίαν , ὁ πολὺς τῶν οἰκετῶν ἡμῶν · διὰ τοῦτο πανταχοῦ μὲν ἡ χρεία καταπεφρόνηται , καὶ ἐν οἰκίαις , καὶ ἐν ἱματίοις , καὶ ἐν τραπέζῃ · ἡ δὲ πλεονεξία κρατεῖ . Βούλει δόξης ἀπολαύειν ; " Ἐργασαῖ ἀλετμοσύνην · τότε σε ἐπαινέσονται οἱ ἄγγελοι · τότε σε ὁ Θεὸς ἀποδέξεται . Νῦν μὲν γὰρ τὸ θάυμα μέχρι τῶν χρημάτων ἐστηκε καὶ τῶν ὀψῶν · σὺ δὲ ἀσταφάωτος ἀναχωρεῖς , κατάρας ὁρῶσα σεαυτὴν δεχομένην πολλάκις . " Ἄν δὲ ταῦτα μὴ τῷ σώματι περιβῇ , ἀλλὰ τὰς γαστέρας τῶν πεινόντων κενώσῃς , πολὺς ὁ κρότος πανταχόθεν ἔσται , πολὺς ὁ ἐπαίνος . Τότε αὐτὰ ἔξεις , ὅταν ἑτέρους ὁψῃ · ἕως δ' ἀν μόνην κατέχῃς , οὐκ ἔχεις . Θεασαῖς τὴν ἑαυτοῦ ἢ οἰκία · ὁ Σταυρὸς δὲ βέβαιος αἱ τῶν πεντῶν χεῖρες . Τί τὸ σῶμα κοσμεῖς ; τῆς ψυχῆς ἡμεληκίας , ἀκαθαρσίᾳ κατεχομένης ; τί μὴ τοσαύτην ἀπονέμεις τῇ ψυχῇ πρόνοιαν , ὅσην τῷ σώματι ; Καίτοι γε πλείονα ἔδει · ἀλλ' ὅμως , ἀγαπητοί , ἂν τὴν ἰστην αὐτὴ παρέχῃς ἔδει πρόνοιαν . Εἴπε γὰρ μοι · εἰ τίς σε ἤρετο , τί βούλει , τὸ σῶμα σου εἶναι λαμπρὸν καὶ εὐέκτουν , καὶ ὥρα νικᾶν , καὶ ἱμάτια φορεῖν ἐσπελῆ · ἢ τοῦτο μὲν ἀντίρρον ἔχειν καὶ νόσον ἐμπεπλησμένον , καὶ χρυσοφορεῖν καὶ χαλλωπίζεσθαι ; οὐ πολλῷ μᾶλλον χρῆν ἐν τῇ φύσει τοῦ σώματος ἔχειν τὴν εὐμορφίαν , ἢ τῇ περιβολῇ τῶν ἱματίων ; εἰτα ἐπὶ μὲν τοῦ σώματος τοῦτο αἴρηται , ἐπὶ δὲ τῆς ψυχῆς τοῦναντίον , καὶ αἰσχρὰν αὐτὴν ἔχουσα καὶ δυσειδῆ καὶ μελαινάν · οἷς τὴν καρπουμένης ἀπὸ τῶν χρυσίων ; Καὶ πῶς ταῦτα ἀνοίας ; Σπεύδον τὸν κόσμον [ 412 ] τοῦτον ἐνδον , καὶ τὰ περιδέραια ταῦτα τῇ ψυχῇ περιίδες . Τὰ μὲν γὰρ σώματι περιεκείμενα οὔτε εἰς ὑγίειαν , οὔτε εἰς εὐμορφίαν αὐτοῦ τοῦτο δύνανσιν · οὔτε γὰρ τὸ μέλαν λευκὸν ἐργάζεται , οὔτε τὸ αἰσχρὸν καλὸν ἢ εὐειδές · τῇ δὲ ψυχῇ ἂν περιβῇς , ταχέως αὐτὴν ἀντὶ μελανίας λευκὴν ἐργάση , ἀντὶ αἰσχρᾶς καὶ δυσειδοῦς καλὴν καὶ εὐειδῆ . Καὶ οὐκ ἐμοῦ · ὁ λόγος , ἀλλ' αὐτοῦ τοῦ Κυρίου οὕτω λέγοντος · " Ἐὰν πᾶσα ἡ ἀμαρτία ὑμῶν ὡς φοινικοῦν , ὡς χιών λευκωθῶ · καὶ , Δότε ἐλεημοσύνην , καὶ πάντα ὑμῖν ἔσται καθαρά . Οὐ σαυτὴν δὲ μόνην , ἀλλὰ καὶ τὸν ἄνδρα οὕτως διακεσμένην καλὸν ποιήσεις . " Ἄν γὰρ ἴδωσι τὸν κόσμον τοῦτον ἀποθεμένας , οὐ πολλὴν ἔξουσιν σπαθάνην ἀνάγκην · οὐκ ἔχοντες δὲ , πλεονεξίας ἀποστήσονται πάσης , καὶ εἰς ἐλεημοσύνην ἔσονται εὐκολώτεροι , καὶ ὑμεῖς δὲ αὐτοῖς δυνησθε μετὰ παρρησίας συμβουλεύειν τὰ δέοντα . Νῦν μὲν γὰρ πᾶσαν παρήρησθε τὴν τοιαύτην ἐξουσίαν . Ποιῶ γὰρ στόματι ταῦτα διαλέξεσθε ; ποίοις δὲ ὀφθαλμοῖς
Lemmas: μέσος εἰμί ; καί γάρ ὅταν λέγω , " ἀπό ἐμαυτοῦ οὐ λαλέω , οὖον ὁ ἐξουσία ἀφαιρέω λέγω , ἀλλά ὁ ἀλλότριος καί ἐναντίος ἀναιρέω . εἰμί γάρ ἄνθρωπος κύριος ἑαυτοῦ , πολύς μᾶλλον ὁ μονογενής υἱός . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , ἀκούω τίς φημί ὁ Παῦλος f · " ἐκεῖνος ἐκ ὁ , καί παρά ἐκεῖνος , καί ἐν αὐτός . " ἄλλος ὅσπερ φημί , δεῖνος πῃ κενόω , δεῖνος . ἀληθής γάρ καί ἐκεῖνος μή πιστεύω , καί έτερος κακῶς πιστεύω παρασκευάζω , καί ἄι ἐκεῖνος λέγω φιλανθρωπία ἕνεκα , οὗτος εἰς ἀσάβειαν ἐκλαμβάνω . γ . φεύγω τοίνυν ὁ θηρίον οὗτος διά πᾶς . ποικίλος γάρ εἰμί καί παντοδαπός , καί πανταχοῦ διασπείρω ὁ οἰκέω εἶμι , καί ἐν χρῆμα , καί ἐν τροφή , καί ἐν κάλλος σῶμα . Ζεύς οὗτος πανταχοῦ ὁ χρεία ὑπερβαίνω · διά οὗτος ὁ περί ὁ ἱμάτιον πλεονεξία , ὁ πολύς ὁ οἰκέτης ἐγώ · διά οὗτος πανταχοῦ μέν ὁ χρεία καταφρονέω , καί ἐν οἰκίον , καί ἐν ἱμάτιον , καί ἐν τράπεζα · ὁ δέ πλεονεξία κρατέω . βούλομαι δόξα ἀπολαύω ; " ἐργάζομαι αλετμοσυνειμι · τότε σύ ἐπαινέω ὁ ἄγγελος · τότε σύ ὁ θεός ἀποδείκνυμι . νῦν μέν γάρ ὁ θαῦμα μέχρι ὁ χρῆμα ἵστημι καί ὁ ὄψον · σύ δέ ἀσταφάωτος ἀναχωρέω , κατάρα ὁράω σαυτοῦ δέχομαι πολλάκις . " ἄν δέ οὗτος μή ὁ σῶμα περιβαίνω , ἀλλά ὁ γαστήρ ὁ πείνω κενόω , πολύς ὁ κρότος πανταχόθεν εἰμί , πολύς ὁ ἔπαινος . τότε αὐτός ξέω , ὅταν ἕτερος ὁράω · ἠώς δέ εἰς μόνος κατέχω , οὐ ἔχω . Θεασαῖς ὁ ἑαυτοῦ ἢ οἰκίον · ὁ Σταυρός δέ βέβαιος ὁ ὁ πέντη χείρ . τις ὁ σῶμα κοσμέω ; ὁ Ψυχή ἡμεληκίας , ἀκαθαρσία κατέχω ; τίς μή τοσοῦτος ἀπονέμω ὁ Ψυχή πρόνοια , ὅσος ὁ σῶμα ; καίτοι γε πλείων ἐσθίω · ἀλλά ὅμως , ἀγαπητός , εἄν ὁ ἵστημι αὐτός παρέχω ἐσθίω πρόνοια . εἶπον γάρ ἐγώ · εἰμί τίς σύ ἔρομαι , τίς βούλομαι , ὁ σῶμα σύ εἰμί λαμπρός καί εὐεκτέω , καί ὥρα νικάω , καί ἱμάτιον φορέω εἰσπλέω · ἢ οὗτος μέν ἀντίρροος ἔχω καί νόσος ἐμπίμπλημι , καί χρυσοφορέω καί χαλλωπιζω ; οὖον πολύς μᾶλλον χράω ἐν ὁ φύσις ὁ σῶμα ἔχω ὁ εὐμορφία , ἢ ὁ περιβολή ὁ ἱμάτιον ; εἶτα ἐπί μέν ὁ σῶμα οὗτος ἀείρω , ἐπί δέ ὁ Ψυχή τουναντίον , καί αἰσχρός αὐτός ἔχω καί δυσειδής καί μέλας · ὅς ὁ καρπούμενος ἀπό ὁ χρυσίον ; καί πῶς οὗτος ἄνοια ; σπεύδω ὁ κόσμος [ 412 ] οὗτος ἔνδον , καί ὁ περιδέραιον οὗτος ὁ Ψυχή περιοράω . ὁ μέν γάρ σῶμα περιεκείμενα οὔτε εἰς ὑγίεια , οὔτε εἰς εὐμορφία αὐτός οὗτος δύνανσιν · οὔτε γάρ ὁ μέλας λευκός ἐργάζομαι , οὔτε ὁ αἰσχρός καλός ἢ εὐειδής · ὁ δέ Ψυχή εἄν περιβαίνω , ταχέως αὐτός ἀντί μελανία λευκός ἐργάζομαι , ἀντί αἰσχρός καί δυσειδής καλός καί εὐειδής . καί οὐ ἐγώ · ὁ λόγος , ἀλλά αὐτός ὁ κύριος οὗτος λέγω · " ἐάν πᾶς ὁ ἁμαρτία σύ ὡς Φοινικοῦς , ὡς χιών λευκόω · καί , δίδωμι ἐλεημοσύνη , καί πᾶς σύ εἰμί καθαρός . οὖον σεαυτοῦ δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀνήρ οὕτως διακοσμέω καλός ποιέω . " ἄν γάρ ὁράω ὁ κόσμος οὗτος ἀποτίθημι , οὖον πολύς ἔχω σπαθάνην ἀνάγκη · οὐ ἔχω δέ , πλεονεξία ἀφίστημι πᾶς , καί εἰς ἐλεημοσύνη εἰμί εὔκολος , καί σύ δέ αὐτός δύναμαι μετά παρρησία συμβουλεύω ὁ δήω . νῦν μέν γάρ πᾶς παραιρέω ὁ τοιοῦτος ἐξουσία . ποιός γάρ στόμα οὗτος διαλέγω ; ποῖος δέ ὀφθαλμός