joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0286.2
ώλε , καὶ πατρίδος καὶ ἐλευθερίας , καὶ ἀδείας , καὶ λατρείας ἐξέπεσον , καὶ πᾶσιν ἀπεστέρησαν εὐημερίας , καὶ γέγοντο δοῦλοι καὶ αἰχμάλωτοι . Ταῦτ’ οὖν εἰδότες , μηδὲν ἐπιβουλεύσωμεν ἑτέροις , μαθόντες ὅτι καθ’ ἑαυτῶν ἀκονούντων τὸ ξίφος , καὶ βαθυτέραν ἑαυτοὺς διδάξομεν τὴν πληγήν . Ἄλλ’ εὐηπεῖ τις , καὶ βούλει αὐτὸν ἀμύναι ; Μὴ ἀμύνῃ · οὐτὸς γὰρ ἀμύνασθαι δύνη . Ἐὰν δὲ ἀμύνῃ , οὐκ ἡμῶν . Καὶ μὴ νομίζεις ἀτιμίαν εἶναι τὸ εἰρημένον , ἀλλ’ ἀληθῆ λόγον . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ; Ὅτι σὺ μὲν ἀμυνόμενος , τὸν Θεὸν αὐτὸν καθιστῆς ἐχθρόν · ἀμυνόμενος δὲ , οὐχὶ τε . Ἐμοὶ γὰρ ἐκδίκησις , ἐγὼ ἀνταποδώσω , λέγει Κύριος . Εἰ γὰρ οἰκέτας ἔχομεν , κἂν πρὸς ἀλλήλους διενεχθέντες ε , μὴ τῆς δίκης καὶ τῆς κολάσεως ἡμῖν παραχωρήσωμεν , ἀλλ’ ἑαυτοὺς ἐπιτρέψωμεν , κἂν μαχίας προσελθῶμεν , οὐ μόνον οὐκ ἀμυνόμεθα , ἀλλὰ καὶ ἀγανακτοῦμεν . Δραπέτα , λέγοντες , καὶ , μαστιγία d , τὸ πᾶν ἡμῖν ἐπιτρέψαι ἐχρή · ἐπειδὴ δὲ σαυτὸν προλαβὼν ἡμῖν , μηδὲν ἐνδύεις λοιπόν · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ παραγγελίας αὐτὴν παραχωρεῖν ἀπάντων , τοῦτο ἐρεῖ . Πῶς γὰρ οὐκ ἄτοπον , ὅταν παρὰ μὲν παιδῶν τῶν ἡμετέρων τοσαύτην ἀπαίτωμεν φιλοσοφίαν καὶ ὑπακοήν · τῷ δὲ Δεσπότῃ μὴ παραχωρῶμεν ὡν βουλομένους τοὺς οἰκέτας ἡμῖν παραχωρεῖν ; Ταῦτα δὲ λέγω , διὰ τὸ πρόθυμον ὑμῶν περὶ τὴν ἀλλήλων κόλασιν · ἐπεὶ τὸν γε ἀληθῶς φιλοσοφοῦντα οὐδὲ τοῦτο χρή ποιεῖν , ἀλλὰ συγγινώσκειν καὶ ἀφιέναι τὰ ἁμαρτήματα , εἰ καὶ μὴ ἐκεῖνο ἦν τὸ μέγα ἄθελον , τὸ ἄρεσιν ἀντὶ τούτων λαμβάνειν . Εἰ γὰρ , εἴπέ μοι , καταγινώσκεις τοῦ ἁμαρτηκότος , τίνος ; [ 303 ] ἕνεκεν καὶ αὐτὸς ἁμαρτάνεις , καὶ τοῖς αὐτοῖς περιπίπτεις ; Ὑβρίζει ; Μὴ ἀνθυβρίσης · ἀπεὶ σαυτὸν ὑβρίσας . Ἐπλήξας ; Μὴ ἀντιπλήξῃς · ἀπεὶ τὸ διάφορον οὐδαμοῦ . Ἐλύπησε ; Μὴ ἀντιλύπησῃς · ἀπεὶ τὸ χέρος οὐδέν , ἀλλὰ γένονας ἐκείνων ὁ πάλιν ἴσος . Οὕτως αὐτὸν ἐντρέψαι δυνήση , ἂν μετὰ πραότητος ἐνέχῃς ἐπικεινῶς · οὕτως αὐτὸν καταδείξαι , οὕτως αὐτὸν ἐκφύσει τῆς ὀργῆς . Οὐδεὶς κακῷ κακὸν ἴσται , ἀλλ’ ἀγαθῷ τὸ κακόν . Ταῦτα παρ’ Ἑλλήσι τινες φιλοσοφοῦσιν . Αἰσχυνθῶμεν τοίνυν , εἰ παρ’ Ἑλλήσι τοῦ ἀνόητος τοσαύτην οὖσαν τῆς φιλοσοφίας , ἡμεῖς ἐλάττους φαίνομεθα . Πολλοὶ τριβήν , καὶ ἡγεῖν · πολλοὶ ἐνυχοφαντήσαν . καὶ οὐκ ἡμῖν · ἐπεβουλεύθησαν , καὶ εὐηπεῖσαν . Δέος δὲ οὐ μικρόν , μὴ μεῖζους ἡμῶν τινες παρ’ αὐτοὺς κατὰ τὸν βίον εὐρεθῶσι , καὶ σφοδρότεραι ἡμῖν τὴν κόλασιν ἐργάσωνται . Ὅταν γὰρ ὁ Πνεύματος μετεσχηκότες , ὁ βασιλείαν προσδοκῶντες , οἱ ὑπὲρ τῶν οὐρανῶν φιλοσοφοῦντες , οἱ μὴ δεδοικότες γένναν , οἱ καὶ σώμασι ἀγγελοὶ γίνεσθαι , ὁ μυστηρίων ἀπολαύοντες , μηδὲ εἰς τὴν αὐτὴν ἐκεῖνος φθάσωμεν ἀρετήν , ποῖαν ἔξομεν συγγνώμην ε ; Εἰ γὰρ Ἰουδαίους ὑπερβαλεῖν χρή ( Ἐὰν γὰρ μὴ περισσώτερος ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη , φησὶ , πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ) , πολλῷ μᾶλλον Ἑλλήνας · εἰ Φαρισαίους , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἀπίστους . Εἰ γὰρ μὴ ὑπερβάντων ἡμῶν τὴν ἐκείνων πολιτείαν , ἀποκλείεσθαι τὴς βασιλείας · ὅταν καὶ Ἑλλήνων φαινομένα χειρός , πῶς ἔξομεν ταύτης ἐπιτυχεῖν ; Πᾶσαν τοίνυν πικρίαν , καὶ ὀργήν , καὶ θυμὸν ἐκβάλωμεν . Τὰ αὐτὰ λέγειν , ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρῶ , ὑμῖν δὲ ἀσφαλές . Καὶ γὰρ καὶ ἰατροὶ τῷ αὐτῷ πολλάκις χρῶνται φαρμάκῳ . Καὶ ἡμεῖς οὐ παυσόμεθα τὰ αὐτὰ ἐντιχόντες , ἀναμιμνήσκοντες , διδάσκοντες , παρακαλοῦντες . Καὶ γὰρ πολύ
Lemmas: ὄλλυμι , καί πατρίς καί ἐλευθερία , καί ἄδεια , καί λατρεία ἐκπίπτω , καί πᾶς ἀποστερέω εὐημερία , καί γίγνομαι δοῦλος καί αἰχμάλωτος . ταῦτα οὖν οἶδα , μηδείς ἐπιβουλεύω ἕτερος , μανθάνω ὅτι κατά ἑαυτοῦ ἀκονέω ὁ ξίφος , καί βαθύς ἑαυτοῦ διδάσκω ὁ πληγή . ἄλλος εὐεπής τις , καί βούλομαι αὐτός ἀμύνω ; μή ἀμύνω · οὗτος γάρ ἀμύνω δύναμαι . ἐάν δέ ἀμύνω , οὐ ἐγώ . καί μή νομίζω ἀτιμία εἰμί ὁ εἴρω , ἀλλά ἀληθής λόγος . Πῶς καί τίς τρόπος ; ὅτι2 σύ μέν ἀμύνω , ὁ θεός αὐτός καθίστημι ἐχθρός · ἀμύνω δέ , οὐ τε . ἐμός γάρ ἐκδίκησις , ἐγώ ἀνταποδίδωμι , λέγω Κύριος . εἰμί γάρ οἰκέτης ἔχω , κἀν πρός ἀλλήλων διαφέρω ε , μή ὁ δίκη καί ὁ κόλασις ἐγώ παραχωρέω , ἀλλά ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω , κἀν Μαχιάς προσέρχομαι , οὖον μόνος οὐ ἀμύνω , ἀλλά καί ἀγανακτέω . Δραπέτης , λέγω , καί , μαστιγίας d , ὁ πᾶς ἐγώ ἐπιτρέπω χράω · ἐπεί δέ σαυτοῦ προλαμβάνω ἐγώ , μηδείς ἐνδύω λοιπός · πολύς μᾶλλον ὁ Θεός , ὁ παραγγελία αὐτός παραχωρέω ἀπαντάω , οὗτος εἴρω . Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , ὅταν παρά μέν παῖς ὁ ἡμέτερος τοσοῦτος ἀπαιτέω φιλοσοφία καί ὑπακοή · ὁ δέ δεσπότης μή παραχωρέω ὡς βούλομαι ὁ οἰκέτης ἐγώ παραχωρέω ; οὗτος δέ λέγω , διά ὁ πρόθυμος σύ περί ὁ ἀλλήλων κόλασις · ἐπεί ὁ γε ἀληθής φιλοσοφέω οὐδέ οὗτος χρή ποιέω , ἀλλά συγγιγνώσκω καί ἀφίημι ὁ ἁμάρτημα , εἰμί καί μή ἐκεῖνος εἰμί ὁ μέγας ἄθελος , ὁ ἄρεσις ἀντί οὗτος λαμβάνω . εἰμί γάρ , εἶπον ἐγώ , καταγιγνώσκω ὁ ἁμαρτάνω , τίς ; [ 303 ] ἕνεκα καί αὐτός ἁμαρτάνω , καί ὁ αὐτός περιπίπτω ; ὑβρίζω ; μή ἀνθυβρίζω · ἄπειμι σαυτοῦ ὑβρίζω . πλήσσω ; μή ἀντιπλήσσω · ἄπειμι ὁ διάφορος οὐδαμοῦ . λυπέω ; μή ἀντιλυπέω · ἄπειμι ὁ χείρ οὐδείς , ἀλλά γενοναω ἐκεῖνος ὁ πάλιν ἴσος . οὕτως αὐτός ἐντρέπω δύναμαι , εἄν μετά πραότης ἐνέχω επιεκεινος · οὕτως αὐτός καταδείκνυμι , οὕτως αὐτός ἔκφυσις ὁ ὀργή . οὐδείς κακός κακός ἵστημι , ἀλλά ἀγαθός ὁ κακός . οὗτος παρά Ἕλλην τις φιλοσοφέω . αἰσχύνω τοίνυν , εἰμί παρά Ἕλλην ὁ ἀνόητος τοσοῦτος εἰμί ὁ φιλοσοφία , ἐγώ μικρός φαίνω . πολλός τριβή , καί ἐγώ · πολύς ἐνυχοφαντήσαν . καί οὐ ἐγώ · ἐπιβουλεύω , καί ευηπεισαω . Δέος δέ οὖον μικρός , μή μείζων ἐγώ τις παρά αὐτός κατά ὁ βίος εὑρίσκω , καί σφοδρός ἐγώ ὁ κόλασις ἐργάζομαι . ὅταν γάρ ὁ πνεῦμα μετέχω , ὁ βασίλειος προσδοκάω , ὁ ὑπέρ ὁ οὐρανός φιλοσοφέω , ὁ μή δείδω γέννα , ὁ καί σῶμα ἀγγέλλω γίγνομαι , ὁ μυστήριον ἀπολαύω , μηδέ εἰς ὁ αὐτός ἐκεῖνος φθάνω ἀρετή , Ποίας ἔχω συγγνώμη ε ; εἰμί γάρ Ἰουδαῖος ὑπερβάλλω χρή ( ἐάν γάρ μή περισσός σύ ὁ δικαιοσύνη , φημί , πλείων ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ) , πολύς μᾶλλον Ἕλλην · εἰμί Φαρισαῖος , πολύς μᾶλλον ὁ ἄπιστος . εἰμί γάρ μή ὑπερβαίνω ἐγώ ὁ ἐκεῖνος πολιτεία , ἀποκλείω σής βασίλεια · ὅταν καί Ἕλλην φαίνω χείρ , πῶς ἔχω οὗτος ἐπιτυγχάνω ; πᾶσα τοίνυν πικρία , καί ὀργή , καί θυμός ἐκβάλλω . ὁ αὐτός λέγω , ἐγώ μέν οὐ ὀκνηρός , σύ δέ ἀσφαλής . καί γάρ καί ἰατρός ὁ αὐτός πολλάκις χράω φάρμακον . καί ἐγώ οὖον παύω ὁ αὐτός ἐντυγχάνω , ἀναμιμνήσκω , διδάσκω , παρακαλέω . καί γάρ πολύς