joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0462.1
ὑμᾶς ἐξέλαπεν · Οὐδὲν . Εἰ γὰρ θνητὸς ἦν καὶ ἀσθε - 505νῆς · καὶ σβέννυσθαι ἔμελλε , τί δεδοικατε τὰ γράμ-ματα λέγοντα , ὅτι βασιλεὺς ἐστι τῶν Ἰουδαίων ; Καὶ τί φασιν ; Εἴπε , ὅτι αὐτὸς εἶσιν . Νῦν μὲν γὰρ ἀπλᾶσις ἐστι καὶ κοινὴ ψῆφος · ἄν δὲ προτεθῇ , ὅτι Ἐκεῖνος εἶπε , τῆς αὐτοῦ προπενείας καὶ ἀλαζονείας δείκνυται τὸ ἔγκλημα ὄν . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Πιλᾶτος παρετράπη , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς προτέρας ἔστη γνώμης . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ ἐν-τεῦθεν οἰκονομεῖται , ἀλλὰ τὸ πᾶν . Ἐπειδὴ γὰρ κατ-εχύθη τοῦ σταυροῦ τὸ ξύλον , ὡς οὐδὲνς αὐτὸν ἀνελέ-σθαι σπουδάζοντος , τῷ καὶ φόβον ἐπικεισθαι , καὶ πρὸς ἕτερα κατεπείγοντο τοὺς πιστεύοντας σπεύδειν , ἔμελλε δὲ χρόνῳ ὑστερὸν ἐπιζητεῖσθαι , εἰκὼς δὲ τοὺς τρεῖς ὁμοῦ κεῖσθαι σταυροὺς · ἵνα μὴ ἀγνοῖται · οἱ γὰρ τῶν ληστῶν , μέσῳτον μὲν ἀπὸ τοῦ μέσου αὐτὸν κεῖσθαι , ἔπειτα δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ τίτλου δῆλος πᾶσιν ἐγένετο · οἱ γὰρ τῶν ληστῶν , τίτλους οὐκ εἶχον . Οἱ δὲ στρατιῶται διενεῖμαντο τὰ ἱμάτια , τὸν δὲ χιτῶνα οὐκ ἔτι . Ὅρα πανταχῶ δι’ ὧν ἐπῳηρημέντο τὰς προφητείας πληρουμένας . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἄνωθεν προείρητο . Καίτοι γε τρεῖς ἦσαν σταυ-ρούμενοι · ἀλλὰ τὸν προφητεύειν · ἐπ’ αὐτῷ ἐπηλ-ροῦτο . Διατὶ γὰρ μὴ ἐπὶ τῶν ἄλλων τοῦτο ἐποίησαν , ἀλλ’ ἐπὶ τούτου μόνου ; Σὺ δὲ μοι σκόπει προφητείας ἀκριβέσαν . Οὐ γὰρ ὁ τι ἐμερίσαντο μόνον , ἀλλ’ ὁ τι καὶ οὐκ ἐμερίσαντο εἶπεν ὁ προφήτης . Τὰ μὲν οὖν διενεῖ-μαντο , τὸν δὲ χιτῶνα οὐ διενεῖμαντο , ἀλλὰ κλῆρον τὸ πρᾶγμα ἐπέτρεψαν . Τὸ δὲ , Ἐκ τῶν ἄνδρῶν ὑγερᾶν , οὐχ ἀπλῶς πρόκειται · ἀλλ’ ὁ μὲν φασιν , ἀληγορῶν δι’ αὐτοῦ δηλοῦσθαι,ὅτι οὐχ ἀπλῶς ἄνθρωπος ἦν ὁ σταυ-ρούμενος , ἀλλὰ καὶ ἄνωθεν τὴν θεότητα εἶχε . β’ . Τινὲς δὲ αὐτὸ τοῦ εἴδους τοῦ χιτωνίσκου φασὶ τὸν εὐ-αγγελιστὴν ἱστορεῖν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν Παλαιστίνῃ δύο ράχη συμβάλλοντες , οὕτως ὑφαίνουσι τὰ ἱμάτια , δηλῶν τὸν Ἰωάννην , ὅτι τοιούτος ἦν ὁ χιτωνίσκος , φησιν , Ἐκ τῶν ἄνδρῶν ὑγερᾶν . Τοῦτο δὲ ἔμοι δοκεῖ λέγειν , αἰνιττό-μενος τὸ εὐτελὲς τῶν ἱματίων , καὶ ὅτι καθάπερ ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν , οὕτω καὶ ἐν τῇ στολῇ τὸν λυτὸν ἐδύσκε σχῆμα . Καὶ οἱ μὲν στρατιῶται · ταῦτα ἐποίησαν · αὐτὸς δὲ σταυρούμενος παρατίθεται τὴν μητέρα αὐτοῦ τῷ μα-θητῇ , παιδεύων ἡμᾶς μέχρις ἑσχάτης ἀναπνοῆς πᾶσαν ποιεῖσθαι ἐπιμέλειαν τῶν γεγεννηκότων . Ὅτε μὲν οὖν ἀκρίβως ἠρώτησε , λέγει · Τί ἐμοὶ καὶ σοί , γύναι ; καὶ , Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου ; ἐνταῦθα δὲ πολλὴν τὴν φι-λοστοργίαν ἐπιδείκνυται , καὶ παρατίθεται αὐτὴν τῷ μαθητῇ ὧν ἡγάπα . Πάλιν ἑαυτὸν κρύπτει ὁ Ἰωάννης μετριάζων · εἰ γὰρ ἐδούλετο κομπάζειν , καὶ τὴν αἰτίαν τὴν ἐνέθηκε , δι’ ἣν ἠγαπᾶτο · αὐτὴ γὰρ εἶλθεν τὴν μεγάλην τινὰ εἶναι καὶ θαυμαστήν . Τινὸς δὲ ἐνεκεν οὐδὲν ἕτερον τῷ Ἰωάννῃ διαλέγεται , οὐδὲ παραμυθεῖται · αὐτὸν κατη-φώντα b : Ὅτι καιρὸς · οὐκ ἦν τῆς τῶν ῥημάτων πα-ρακλήσεως . Καὶ ἄλλως δὲ , οὐ μικρὸν ἦν τὸ μητηθῆναι αὐτὸν τιμῇ τοιαύτῃ , καὶ τῆς παραμονῆς · λαβεῖν τὸν μισθὸν . Σὺ δὲ μοι σκόπει πῶς καὶ ἐσταυρωμένος · ἅπαντα ἀταράχως ἐπραττε , τῷ μαθητῇ διαλεγόμενος περὶ τῆς μητρός , προφητείας 506 πληρῶν , τῷ ληστῇ χρηστὰς ὑποτεινὼν ἐλπίδας . Καίτοι γε πρὸν ἡ σταυρωθῆναι φαί-νεται ἰδρῶν , ἀγωνιῶν , δεδοικώς . Τί ποτε οὖν τοῦτο ἐστιν ; Οὐδὲν ἀπορον , οὐδὲν ἀσαφές . Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἡ τῆς φύ-σεως ἀσθένεια ἐδείχθη · ἐνταῦθα δὲ ἡ τῆς δυνάμεως πε-ριουσία ἐδείκνυτο . Ἄλλως δὲ , καὶ ἡμᾶς δι’ ἀμφοτέρων παιδεύει τούτων , κἂν πρὸ τῶν δεινῶν θορυβώμεθα , μὴ διὰ τοῦτο ἀφίστασθαι · τῶν δεινῶν · ἐπειδὰν δὲ εἰς τὸν ἀγῶνα ἐμβύδωμεν , πάντα βέβαια καὶ εὐκολὰ γιγνέσθαι ε . a Morel . ἀλλὰ τὸ τῶν προφητικῶν . b Morel . κατηκόνια . c Ἡγισθὰ deest in quibusdam mss .
Lemmas: σύ ἐκλάπτω · οὐδείς . εἰμί γάρ θνητός εἰμί καί οἰδάνω - αἰνέω · καί σβέννυμι μέλλω , τίς δείδω ὁ γράμμα λέγω , ὅτι βασιλεύς εἰμί ὁ Ἰουδαῖος ; καί τίς φημί ; εἶπον , ὅτι αὐτός εἶμι . νῦν μέν γάρ ἀπλᾶσις εἰμί καί κοινός ψῆφος · ἄν δέ προτίθημι , ὅτι ἐκεῖνος εἶπον , ὁ αὐτός προπενείας καί ἀλαζονεία δείκνυμι ὁ ἔγκλημα εἰμί . ἄλλος οὐ ὁ Πιλᾶτος παρατρέπω , ἀλλά ἐπί ὁ πρότερος ἵστημι γνώμη . οὖον μικρός δέ καί ἐντίθημι οἰκονομέω , ἀλλά ὁ πᾶς . ἐπεί γάρ καταχέω ὁ σταυρός ὁ ξύλον , ὡς οὐδὲνς αὐτός ἀναιρέω σπουδάζω , ὁ καί φόβος επικειμαι , καί πρός ἕτερος κατεπείγω ὁ πιστεύω σπεύδω , μέλλω δέ χρόνος ὕστερος ἐπιζητέω , ἔοικα δέ ὁ τρεῖς ὁμοῦ κεῖμαι σταυρός · ἵνα μή ἀγνοέω · ὁ γάρ ὁ λῃστής , μεσόω μέν ἀπό ὁ μέσος αὐτός κεῖμαι , ἔπειτα δέ καί ἀπό ὁ τίτλος δῆλος πᾶς γίγνομαι · ὁ γάρ ὁ λῃστής , τίτλος οὐ ἔχω . ὁ δέ στρατιώτης διανέμω ὁ ἱμάτιον , ὁ δέ χιτών οὐ ἔτι . Ὅρας πανταχῶ διά ὅς ἐπορέω ὁ προφητεία πληρόω . καί γάρ καί οὗτος ἄνωθεν προλέγω . καίτοι γε τρεῖς εἰμί σταυρόω · ἀλλά ὁ προφητεύω · ἐπί αὐτός πληρόω . διατί γάρ μή ἐπί ὁ ἄλλος οὗτος ποιέω , ἀλλά ἐπί οὗτος μόνος ; σύ δέ ἐγώ σκοπέω προφητεία ἀκριβής . οὖον γάρ ὁ τίς μερίζω μόνος , ἀλλά ὁ τίς καί οὐ μερίζω εἶπον ὁ προφήτης . ὁ μέν οὖν διανέμω , ὁ δέ χιτών οὖον διανέμω , ἀλλά κλῆρος ὁ πρᾶγμα ἐπιτρέπω . ὁ δέ , ἐκ ὁ ἀναδράω ὑγερᾶν , οὐ ἀπλόος πρόκειμαι · ἀλλά ὁ μέν φημί , αληγοροος διά αὐτός δηλόω οὐ ἀπλόος ἄνθρωπος εἰμί ὁ σταυρόω , ἀλλά καί ἄνωθεν ὁ θεότης ἔχω . βε . Τινές δέ αὐτός ὁ εἶδος ὁ χιτωνίσκος φημί ὁ εὐαγγελιστής ἱστορέω . ἐπεί γάρ ἐν Παλαιστίνη δύο ράχη συμβάλλω , οὕτως ὑφαίνω ὁ ἱμάτιον , δηλόω ὁ Ἰωάννης , ὅτι τοιούτος εἰμί ὁ χιτωνίσκος , φημί , ἐκ ὁ ἀναδράω ὑγερᾶν . οὗτος δέ ἐγώ δοκέω λέγω , αἰνίσσομαι ὁ εὐτελής ὁ ἱμάτιον , καί ὅτι καθάπερ ἐν ὁ ἄλλος ἅπας , οὗτος καί ἐν ὁ στολή ὁ λυτός δύο σχῆμα . καί ὁ μέν στρατιώτης · οὗτος ποιέω · αὐτός δέ σταυρόω παρατίθημι ὁ μήτηρ αὐτός ὁ μαθητής , παιδεύω ἐγώ μέχρι ἔσχατος ἀναπνοή πᾶς ποιέω ἐπιμέλεια ὁ γεννάω . ὅτε μέν οὖν ἀκριβῶς ἐρωτάω , λέγω · τις ἐγώ καί σύ , γυνή ; καί , Τῖς εἰμί ὁ μήτηρ ἐγώ ; ἐνταῦθα δέ πολύς ὁ φιλοστοργία ἐπιδείκνυμι , καί παρατίθημι αὐτός ὁ μαθητής ὅς ἀγαπάω . πάλιν ἑαυτοῦ κρύπτω ὁ Ἰωάννης μετριάζω · εἰμί γάρ δουλόω κομπάζω , καί ὁ αἴτιος ὁ ἐντίθημι , διά ὅς ἀγαπάω · αὐτός γάρ εἶμι ὁ μέγας τις εἰμί καί θαυμαστός . τις δέ ἕνεκα οὐδείς ἕτερος ὁ Ἰωάννης διαλέγω , οὐδέ παραμυθέομαι · αὐτός καταφωνέω b : ὅτι2 καιρός · οὐ εἰμί ὁ ὁ ῥῆμα παράκληση . καί ἄλλως δέ , οὖον μικρός εἰμί ὁ μητηθῆναι αὐτός τιμή τοιοῦτος , καί ὁ παραμονή · λαμβάνω ὁ μισθός . σύ δέ ἐγώ σκοπέω πῶς καί σταυρόω · ἅπας ἀτάρακτος πράσσω , ὁ μαθητής διαλέγω περί ὁ μήτηρ , προφητεία 506 πληρόω , ὁ λῃστής χρηστός ὑποτείνω ἐλπίς . καίτοι γε πρόειμι ὁ σταυρόω φαίνω ἱδρόω , ἀγωνία , δείδω . τις ποτός οὖν οὗτος εἰμί ; οὐδείς ἄπορος , οὐδείς ἀσαφής . ἐκεῖ μέν γάρ ὁ ὁ φύσις ἀσθένεια δείκνυμι · ἐνταῦθα δέ ὁ ὁ δύναμις περιουσία δείκνυμι . ἄλλος δέ , καί ἐγώ διά ἀμφότερος παιδεύω οὗτος , κἀν πρό ὁ δεινός θορυβέω , μή διά οὗτος ἀφίστημι · ὁ δεινός · ἐπειδάν δέ εἰς ὁ ἀγών εμβυδηω , πᾶς βέβαιος καί εύκολος γίγνομαι ε . a Morel . ἀλλά ὁ ὁ προφητικός . b Morel . κατηκόνια . c Ἡγισθὰ deest in quibusdam mss .