joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0201.1
τούτους οὐκ εἴχεν ἤν πιστεύσαι , τῷ τε σημείῳ μηδὲν ἑωρακέναι , καὶ τῷ ἀπεχθῶς πρὸς Ἰουδαίους ἔχειν · ἀλλ’ ὅμως ἐπειδὴ τοῖς λεγομένοις μετὰ ἀληθείας ἐδίκαζον , οὐ προσέστην τοῦτο αὐτοῖς , ἀλλ’ ὑψηλότεραν τῶν χωλυμάτων ἔλαβον ἔνοιαν , καὶ ἐφρότιμοντο ἐπὶ τὸ [ 202 ] μειζόνου , θαυμάζειν αὐτόν · Τῇ γὰρ γυναικί , φησίν , εἶρηκεν · Οὐκέτι διὰ τὴν σὴν Ἰαλιὰν πιστεύομεν αὐτῷ · αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς ἠκούσαμεν καὶ οἴδαμεν , ὅτι οὗτος ἐστίν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός . Οἱ μαθηταὶ τοῦ διδασκάλου ὑπερηκένανται . Οὗτοι γὰρ καὶ τῶν Ἰουδαίων κατηγορήσαιεν ἂν δικαίως , καὶ τῷ πιστεύσαι καὶ τῷ δεξάσθαι . Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ὑπὲρ ὧν πᾶσαν τὴν πραγματείαν συνεστήσατο α , συνάγει αὐτὸν ἀλθαζόν · οὗτοι δὲ οὐδὲ πρὸς αὐτοὺς ὁρωμένοις ἐπίσκαν πρὸς ἑαυτούς . Καὶ οἱ μὲν μετὰ σημείων ἀδιόριζον μένουσιν · οὗτοι δὲ χωρὶς σημείων πολλὴν περὶ αὐτὸν τὴν πίστιν ἐπεδείξαντο , καὶ τούτῳ αὐτῷ φιλοτιμοῦνται , τῷ χωρὶς σημείων πιστεύσαι · ἔκεῖνοι δὲ οὐ πούονται καὶ σημεῖα ζητοῦντες b καὶ πειράζοντες . Οὕτως εὐγνώμονος ψυχῆς πανταχοῦ χρεία . Κἂν ἐπιλάθεται τοιαύτῃς ἢ ἀλήθεια , κρατεῖ βραδύως · κἂν μὲν κρατήσῃ , οὐ παρὰ τὴν αὐτὴς ἀσθένειαν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ταύτης ἀγνωμοσύνην τοῦτο γίνεται . Ἐπεὶ c καὶ ὁ ἥλιος ὅταν λάβῃ καθαροὺς ὀφθαλμούς , φωτίζει βραδίως · ἂν δὲ μὴ φωτίσῃ , τὴν ἑαυτοῦ ἀρρώστησιν τῇ ἀμαρτίᾳ , οὐ τῆς ἀσθενείας , τοῦτο . Ἄκουσον γοῦν οὗτοι τί λέγουσιν . Οἴδαμεν , φησίν , ὅτι οὗτος ἐστίν ἀληθῶς ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός . Ὅρᾷς πῶς εὐθέως ἐνόησαν ὅτι τὴν οἰκουμένην ἐπισκάψασθαι ἠμελλεν , καὶ ἐπὶ διορθώσει τῆς κοινῆς ἦλθε σωτηρίας , ὅτι οὐχ ἐν Ἰουδαίως ἠμελλεν ἀποκλείσαι αὐτοῦ τὴν πρόνοιαν , ἀλλὰ πανταχοῦ σπεῖρειν αὐτοῦ τὸν λόγον ; Ἄλλ’ οὐχ Ἰουδαῖοι οὗτοι · ἀλλὰ ζητοῦντες τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην στήσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάχθησαν . Οὗτοι δὲ ὁμολογοῦσιν ἅπαντας ἐν ἐπιτιμίᾳς εἶναι , ἐκεῖνο τὸ ἀποστολικὸν δηλοῦντες , ὅτι Πάντες ἁμαρτόνται ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ , δικαιουμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι . Εἰπόντες γὰρ ὅτι Σωτὴρ ἐστιν τοῦ κόσμου , ἔδειξαν ὅτι τοῦ ἀπολωλότος · καὶ οὐχ ἅπλως Σωτὴρ , ἀλλ’ ἐν σφόδρα μεγάλως . Ἦλθον μὲν γὰρ πολλοὶ σωῦσαι , καὶ προφήται καὶ ἄγγελοι · ἀλλ’ ὁ ἀληθινὸς Σωτὴρ οὗτός ἐστι , φησίν , ὁ τὴν ἀληθῆ σωτηρίαν παρέχων , οὐ τὴν πρόσκαιρον μόνον . Τοῦτο πίστεις εἰλικρινούς . Καὶ γὰρ εἰσιν ἀμφισβητῶν θαυμαστοί , καὶ ὅτι ἐπίστευσαν , καὶ ὅτι χωρὶς σημείων · οὓς καὶ ὁ Χριστὸς μακαρίζει λέγων · Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες · καὶ ὅτι εἰλικρινούς τοῦτο . Καίτοι τῆς γυναικὸς ἀμφιβολίας ἠρώτησε · ἀκούσαντες . Μήτε οὖν ἐστιν ὁ Χριστός · οὐχ εἶπον αὐτῷ . Διὲ Καὶ ἡμεῖς ὑποπτεύομεν , οὐδ’ ὅτι Νομίζομεν d , ἀλλ’ ὅτι Οἴδαμεν · καὶ οὐχ ἅπλως , ἀλλ’ ὅτι Οὗτος ἐστίν ἀληθῶς τοῦ κόσμου ὁ Σωτὴρ . Οὐ γὰρ ὡς ἕνα τῶν πολλῶν τὸν Χριστὸν ὡμολόγουν , ἀλλὰ τὸν ὀντως Σωτῆρα . Καίτοι τινὰ εἶδον αὐθέντα ; Τῶν ῥημάτων ἠκούσαν μόνον , καὶ εἶπον ἀπερ ἂν , εἰ καὶ θαύματα ἑθεάσαντο πολλὰ καὶ μεγάλα , εἶπον . Καὶ τινὲς ἕνεκεν ταῦτα οὐ λέγουσιν ἡμῖν οἱ εὐαγγελισται τὰ ῥήματα , καὶ ὅτι θαυμαστικῶς διελέχθη ; Ἴνα μάθῃς ὅτι πολλὰ τῶν μεγάλων παρατρέχουσιν , ἀπὸ δὲ τοῦ εἰκὼς τὸ πᾶν ἐξήλωσαν . Ἐπεὶσε γὰρ δῆμον [ 203 ] ἀδύλαχρον καὶ πάλιν δῆλον διὰ τῶν εἰρημένων . Ἐνοῦα μὲν γὰρ πειθοῦνται , τότε ἀναγκαζόνται λέγειν τὰ εἰρημένα ,
Lemmas: οὗτος οὐ ἔχω ἐάν πιστεύω , ὁ τε σημεῖον μηδείς ὁράω , καί ὁ ἀπεχθῶς πρός Ἰουδαῖος ἔχω · ἀλλά ὅμως ἐπεί ὁ λέγω μετά ἀλήθεια δικάζω , οὖον προσίστημι οὗτος αὐτός , ἀλλά ὑψηλός ὁ χωλυματη λαμβάνω νοια , καί ἐφρότιμοντο ἐπί ὁ [ 202 ] μειζονοος , θαυμάζω αὐτός · ὁ γάρ γυνή , φημί , εἴρω · οὐκέτι διά ὁ σός ἰαλία πιστεύω αὐτός · αὐτός γάρ ἐγώ ἀκούω καί οἶδα , ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής ὁ Σωτήρ ὁ κόσμος ὁ Χριστός . ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος ὑπερήκω . οὗτος γάρ καί ὁ Ἰουδαῖος κατηγορέω εἄν δικαίως , καί ὁ πιστεύω καί ὁ δέχομαι . ἐκεῖνος μέν γάρ ὑπέρ ὅς πᾶς ὁ πραγματεία συνίστημι ὅς , συνάγω αὐτός ἀλθαζόν · οὗτος δέ οὐδέ πρός αὐτός ὁράω επισκαω πρός ἑαυτοῦ . καί ὁ μέν μετά σημεῖον αδιοριζω μένω · οὗτος δέ Χωρὶς σημεῖον πολύς περί αὐτός ὁ πίστις ἐπιδείκνυμι , καί οὗτος αὐτός φιλοτιμέομαι , ὁ Χωρὶς σημεῖον πιστεύω · ἐκεῖνος δέ οὖον ποιέω καί σημεῖον ζητέω b καί πειράω . οὕτως εὐγνώμων Ψυχή πανταχοῦ χρεία . κἀν ἐπιλήθω τοιοῦτος ἢ ἀλήθεια , κρατέω βραδύως · κἀν μέν κρατέω , οὖον παρά ὁ αὐτός ἀσθένεια , ἀλλά παρά ὁ οὗτος ἀγνωμοσύνη οὗτος γίγνομαι . ἐπεί c καί ὁ ἥλιος ὅταν λαμβάνω καθαρός ὀφθαλμός , φωτίζω βρᾴδιος · εἄν δέ μή φωτίζω , ὁ ἑαυτοῦ ἄρρωστος ὁ ἁμαρτία , οὖον ὁ ἀσθένεια , οὗτος . ἀκούω γοῦν οὗτος τίς λέγω . οἶδα , φημί , ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής ὁ Σωτήρ ὁ κόσμος ὁ Χριστός . ὁράω πῶς εὐθύς νοέω ὅτι ὁ οἰκέω ἐπισκάπτω μέλλω , καί ἐπί διόρθωσις ὁ κοινός ἔρχομαι σωτηρία , ὅτι οὐ ἐν Ἰουδαῖος μέλλω ἀποκλείω αὐτός ὁ πρόνοια , ἀλλά πανταχοῦ σπείρω αὐτός ὁ λόγος ; ἄλλος οὐ Ἰουδαῖος οὗτος · ἀλλά ζητέω ὁ ἴδιος δικαιοσύνη ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω . οὗτος δέ ὁμολογέω ἅπας ἐν ἐπιτιμία εἰμί , ἐκεῖνος ὁ ἀποστολικός δηλόω , ὅτι πάνετες ἁμαρτάνω ὑστερέω ὁ δόξα ὁ Θεός , δικαιούμενος δωρεά ὁ αὐτός χάρις . εἶπον γάρ ὅτι σωτήρ εἰμί ὁ κόσμος , δείκνυμι ὅτι ὁ ἀπόλλυμι · καί οὐ ἁπλόω Σωτήρ , ἀλλά ἐν σφόδρα μέγας . ἔρχομαι μέν γάρ πολύς σῴζω , καί προφήτης καί ἄγγελος · ἀλλά ὁ ἀληθινός Σωτήρ οὗτος εἰμί , φημί , ὁ ὁ ἀληθής σωτηρία παρέχω , οὖον ὁ πρόσκαιρος μόνος . οὗτος πίστις εἰλικρινής . καί γάρ εἰμί ἀμφισβητέω θαυμαστός , καί ὅτι πιστεύω , καί ὅτι Χωρὶς σημεῖον · ὅς καί ὁ Χριστός μακαρίζω λέγω · Μακάριος ὁ μή ὁράω καί πιστεύω · καί ὅτι εἰλικρινής οὗτος . καίτοι ὁ γυνή ἀμφιβολία ἐρωτάω · ἀκούω . μήτε οὖν εἰμί ὁ Χριστός · οὐ εἶπον αὐτός . διέ καί ἐγώ ὑποπτεύω , οὐδέ ὅτι νομίζω d , ἀλλά ὅτι οἶδα · καί οὐ ἁπλόω , ἀλλά ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής ὁ κόσμος ὁ Σωτήρ . οὖον γάρ ὡς εἷς ὁ πολύς ὁ Χριστός ὁμολογέω , ἀλλά ὁ ὀντως Σωτήρ . καίτοι τις εἶδον αὐθέντης ; ὁ ῥῆμα ἀκούω μόνος , καί εἶπον ὅσπερ εἄν , εἰμί καί θαῦμα θεάομαι πολύς καί μέγας , εἶπον . καί τις ἕνεκα οὗτος οὖον λέγω ἐγώ ὁ εὐαγγελιστής ὁ ῥῆμα , καί ὅτι θαυμαστικός διαλέγω ; ἵνα μανθάνω ὅτι πολύς ὁ μέγας παρατρέχω , ἀπό δέ ὁ ἔοικα ὁ πᾶς ξηλώνω . πείθω γάρ δῆμος [ 203 ] ἀδύλαχρον καί πάλιν δῆλος διά ὁ εἴρω . Ἐνοῦα μέν γάρ πείθω , τότε ἀναγκάζω λέγω ὁ εἴρω ,