joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0058.1
γὰρ τούτων οἱ λοιποὶ διελέχθησαν εὐαγγελισταί ) , ἀπάγει μετὰ ταῦτα λέγων · Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο · ἀλλ’ οὐ τὸ Πνεῦμα · οὐδὲ γὰρ τῶν γεννητῶν τούτο , ἀλλὰ τῶν ὑπὲρ τὴν κτίσιν ἀπασαν . Ἄλλὰ τίς ἐγνώσκει τὸν ἐξῆν . Εἰπὼν γὰρ περὶ τῆς δημιουργίας ὁ Ἰωάννης , οἷον , ὅτι Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν τὸ γέγονεν · ἐπάγει καὶ τὸν περὶ τῆς προνοίας λόγον , Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν , λέγων . Καὶ γὰρ ἂν μηδὲς ἀπιστήση , πῶς τὰ τοσαῦτα καὶ τριχάκιτα δι’ αὐτοῦ γέγονεν , ἐπήγαγεν , ὅτι Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν . Καθάπερ οὖν ἐπὶ τῆς πηγῆς τῆς πικτούσης ἀύσσους , ὅσον ἂν ἀφελῇς , οὐδὲν ἧλάττωσας τὴν πηγὴν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἐνεργίας τοῦ Μονογενοῦς , ὅσα ἂν πιστεύσῃς παρήχθαι δι’ αὐτῆς , καὶ πεποιθήσῃ , οὐδὲν ἐλάττων αὕτη γέγονε · μᾶλλον δέ , ἂν οἰκειοτέρῳ χρησώμαι παραδείγματι , τοῦ τοῦ φωτὸς ἐρῶ , ὁ καὶ αὐτὸς ἐπήγαγεν εὐθέως , εἰπὼν · Καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς . Ὡςπερ οὖν τὸ φῶς , ὅσας ἂν φωτίσῃ μυριάδας , οὐδὲν εἰς τὴν οἰκείαν ἐλαττοῦται λαμπρότητα · οὕτω καὶ ὁ Θεός , καὶ πρὸ τοῦ ἐργάσασθαι , καὶ μετὰ τὸ ποιῆσαι , ὁμοίως ἀνελίληφε μένει , μηδὲν ἐλαττωμένος , μηδὲ ἀτονῶν ἐκ τῆς δημιουργίας τῆς πολλῆς · ἀλλὰ κἂν μυρίους δέη [ 39 ] γενέσθαι κόσμους τοιούτους , κἂν ἀπειρούς , ὁ αὐτὸς μένει πᾶσιν ἀρχὴν , οὐ πρὸς τὸ παραγαγεῖν αὐτούς · μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συγχραθῆναι μετὰ τὴν δημιουργίαν αὐτῶς . Τὸ γὰρ τῆς ζωῆς ὄνομα ἐνταῦθα οὐ τῆς δημιουργίας μόνον ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τῆς προνοίας τῆς κατὰ τὴν διαμονήν . Καὶ τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως δὲ λόγον προκαταβάλλεται ἡμῖν , καὶ τῶν θαυμαστῶν τούτων εὐαγγελίων ἀρχεται . Τῆς γὰρ ζωῆς παραγενομένης πρὸς ἡμᾶς , λελύται τοῦ θανάτου τὸ κράτος , καὶ τοῦ φωτὸς λάμψαντος ἡμῖν , οὐκ ἔτι τὸ σκότος ἐστιν . ἀλλὰ μένει ἐσπαντὸς ἐν ἡμῖν τὸ ζῆν , καὶ θάνατος αὐτοῦ περιγενέσθαι οὐ δύναται . Ὡστε δὲ περὶ τοῦ Πατρὸς εἴρηται , καὶ περὶ τούτου κυρίως ἂν λεχθείη , ὅτι Ἐν αὐτῷ ζωὴν , καὶ κινοῦμεθα , καὶ ἐσμέν . Ὁ Παῦλος δρῶν ἐλεγεν · Ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτισθη τὰ πάντα , καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε . Διὸ καὶ βίᾳ καὶ ὑσμείῳ εἴρηται .
Lemmas: γάρ οὗτος ὁ λοιπός διαλέγω εὐαγγελιστής ) , ἀπάγω μετά οὗτος λέγω · ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ κόσμος διά αὐτός γίγνομαι · ἀλλά οὖον ὁ πνεῦμα · οὐδέ γάρ ὁ γεννητής οὗτος , ἀλλά ὁ ὑπέρ ὁ κτίσις ἅπας . ἀλλά τίς γιγνώσκω ὁ ἔξεστι . εἶπον γάρ περί ὁ δημιουργία ὁ Ἰωάννης , οἷος , ὅτι Πάν διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς ὁ γίγνομαι · ἐπάγω καί ὁ περί ὁ πρόνοια λόγος , ἐν αὐτός ζωή εἰμί , λέγω . καί γάρ εἄν μηδὲς ἀπιστέω , πῶς ὁ τοσοῦτος καί τριχάκιτα διά αὐτός γίγνομαι , ἐπάγω , ὅτι ἐν αὐτός ζωή εἰμί . καθά οὖν ἐπί ὁ πηγή ὁ πικτουω ἀύσσους , ὅσος εἄν ἀφελής , οὐδείς ἐλασσόω ὁ πηγή · οὗτος καί ἐπί ὁ ἐνέργεια ὁ Μονογενώ , ὅσος εἄν πιστεύω παράγω διά αὐτός , καί πεποίθηση , οὐδείς μικρός οὗτος γίγνομαι · μᾶλλον δέ , εἄν οἰκεῖος χράω παράδειγμα , ὁ ὁ φάος εἴρω , ὁ καί αὐτός ἐπάγω εὐθύς , εἶπον · καί ὁ ζωή εἰμί ὁ φάος . ὡς οὖν ὁ φάος , ὅσος εἄν φωτίζω μυριάς , οὐδείς εἰς ὁ οἰκεῖος ἐλασσόω λαμπρότης · οὗτος καί ὁ Θεός , καί πρό ὁ ἐργάζομαι , καί μετά ὁ ποιέω , ὁμοίως ἀναλείφω μένω , μηδείς ελαττωμένος , μηδέ ἀτονέω ἐκ ὁ δημιουργία ὁ πολύς · ἀλλά κἀν μυρίος δήω [ 39 ] γίγνομαι κόσμος τοιοῦτος , κἀν ἤπειρος , ὁ αὐτός μένω πᾶς ἀρχή , οὖον πρός ὁ παράγω αὐτός · μόνος , ἀλλά καί πρός ὁ συγχράομαι μετά ὁ δημιουργία αὔτως . ὁ γάρ ὁ ζωή ὄνομα ἐνταῦθα οὖον ὁ δημιουργία μόνος εἰμί , ἀλλά καί ὁ πρόνοια ὁ κατά ὁ διαμονή . καί ὁ περί ὁ ἀνάστασις δέ λόγος προκαταβάλλω ἐγώ , καί ὁ θαυμαστός οὗτος εὐαγγέλιον ἀρχω . ὁ γάρ ζωή παραγίγνομαι πρός ἐγώ , λύω ὁ θάνατος ὁ κράτος , καί ὁ φάος λάμπω ἐγώ , οὐ ἔτι ὁ σκότος εἰμί . ἀλλά μένω ἐσπαντὸς ἐν ἐγώ ὁ ζῶ , καί θάνατος αὐτός περιγίγνομαι οὖον δύναμαι . ὡστε δέ περί ὁ πατήρ εἴρω , καί περί οὗτος κύριος εἄν λέγω , ὅτι ἐν αὐτός ζωή , καί κινέω , καί εἰμί . ὁ Παῦλος δράω λέγω · ὅτι2 ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι . Διὸ καί βία καί ὑσμείῳ εἴρω .