joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0197.1
τῶν ἐνεκεν , καὶ διατί · Δυοὺν ἐνεκεν προφάσεων α · μὲν , ὡστε ἐμφαντικώτερον γενέσθαι τὸν λόγον , καὶ μᾶλλον ὅπ’ ὧν ἐχειν τὰ λεγόμενα . Ἡ γὰρ διάνοια , τῆς συντρόφου τῶν πραγμάτων εἰκόνος ἐπιλαβομένη , διανίσταται μᾶλλον , καὶ ὡσπερ ἐν γραφῇ τὰ πράγματα ὁρῶσα , κατέχεται μείζονος . Ἐνὸς μὲν οὖν ἕνεκα τούτου · δευτέρου δέ , ὡστε καὶ γλυκαίνεσθαι τὴν διήγησιν , καὶ μνημονωτέραν εἶναι τῶν λεγομένων τὴν μνήμην . Οὐ γὰρ οὕτως ἀποφραδὴς χειροῦται καὶ ἐνάγει τὸν ἀκροατὴν τῶν πολὺν , ὡς ἡ διὰ τῶν πραγμάτων διήγησις , καὶ ἡ ὑπογραφὴ πείρασι β . Ὁ διὰ τῆς παραβολῆς ἐστι μετὰ πολλῆς γινόμενον ἰδεῖν τῆς σοφίας . Καὶ ὁ σπείρων , μισθὸν λαμβάνει , καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον . Ὁ μὲν γὰρ τοῦ ἀμῆτος τοῦτο καρπός , οὐχ εἰς αἰώνιον ζωὴν , ἀλλ’ εἰς τὴν πρόσκαιρον ταύτην προχειρίζει · ὁ δὲ πνευματικὸς , εἰς τὴν ἀγὴν καὶ ἀθάνατον . Ὅρᾷς πῶς αἰσθητὰ μὲν τὰ ῥήματα , πνευματικὰ δὲ τὰ νοήματα , καὶ δι’ αὐτῶν τῶν λέξεων διαιρεῖ τὰ γῆνα ἀπὸ τῶν οὐρανίων ; Ὅπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ ὕδατος διαλεγόμενος ἐποίησε , τοῦ ἰδιάζον αὐτοῦ θεὶς , ὅτι Ὁ πίνων τὸ ὕδωρ τοῦτο οὐ μὴ διψήσῃ , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ , τὸ εἰς ζωὴν αἰώνιον λέγων τὸν καρπὸν συνάγεσθαι τοῦτον . Ἴνα καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ , καὶ ὁ θερίζων . Τίς ἐστιν ὁ σπείρων , καὶ τίς ὁ θερίζων ; Οἱ προφήται εἰσιν οἱ σπείραντες · ἀλλ’ οὐχ αὐτοὶ ἐθερίσαν , ἀλλ’ οἱ ἀπόστολοι . Οὐ μὴν διὰ τοῦτο ἀπεστέργηται τῇ ἡδονῇ καὶ τῇ ἀμοιβῇ τῶν πόνων , ἀλλὰ συνήδοται καὶ χαίρουσι σὺν ἡμῖν , εἰ καὶ μὴ σὺν ἡμῖν θερίζουσιν . Οὐδὲ γὰρ ὁ ἀμητὸς ἔργον τοῦ σπόρου . Ἐνθά οὖν ἐλάττων ἐστὶ μὲν ἡ πόνος , μειζὼν δὲ ἡ ἡδονή , ἐνταῦθα ὑμᾶς ἐτήρησα , οὐχ ἐν τῷ σπόρῳ . Πολλὴ γὰρ ἐκεῖ ἡ ταλαιπωρία καὶ ὁ πόνος . Ἐν γὰρ τῷ ἀμητῷ ἡ μὲν πρόσοδος πολλή , πόνος δὲ οὐ τοσούτος , ἀλλὰ καὶ πολλὴ ἡ εὐχολία . Ἐνταῦθα δὲ βούλεται κατασκευάσαι διὰ τούτων , ὅτι Καὶ προφητῶν θέλημα τοῦτο ἐστι , τὸ ἔμολ τοὺς ἀνθρώπους προσλαβεῖν . Τοῦτο καὶ ὁ νόμος κατεσκεύαζεν . Διὰ τοῦτο καὶ ἐστείραν , ἵνα τούτου τὸ τέχῃ τὸν καρπὸν . Δείκνυσι δὲ ὅτι χαίρειν αὐτῷ ἀπέστειλε , καὶ ὅτι πολλὴ ἡ συγγένεια τῇ Καινῇ πρὸς τὴν Παλαιάν , καὶ πάντα ὁμοῦ διὰ τῆς παραβολῆς ταύτης κατασκευάζει . Μέμνηται δὲ καὶ λόγου παροιμίου · περιφερομένου [ 198 ] παρὰ πολλῶν . Ἐν γὰρ τούτῳ , φησίν , ὁ λόγος ἐστὶν ὁ ἀλήθης , ὅτι ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων , καὶ ἄλλος ὁ θερίζων . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν οἱ πολλοί , ἐποιοῦν ἄλλοι μὲν τοὺς πόνους ὑπέστησαν , ἄλλοι δὲ τοὺς καρποὺς ἐδρέποντο · καὶ λέγει , ὅτι οὕτως ὁ λόγος ἐνταῦθα μάλιστα τὴν ἀλήθειαν ἔχει . Ἐπιδύναμεν μὲν γὰρ οἱ προφῆται , ὑμεῖς δὲ τοὺς καρποὺς τοὺς ἐκ τῶν ἐκείνων πόνων ἀμάθε . Καὶ οὐχ εἶπε , τοὺς μισθούς · οὐδὲ γὰρ ἔκεινοις ὁμοίως · ὁ πολὺς ἔκεινος πόνος · ἀλλὰ , τοὺς καρποὺς . Τοῦτο καὶ Δανιὴλ ἐποίησε . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς παροιμίαν μέμνηται λεγούσης · Ἐξηλὼν ἐξ ἀνθρώπων πλημμέλεια . Καὶ ὁ Δαυὶδ ἐν τῷ ὁρνέιν μέμνηται τοιαύτης παροιμίας . Διὰ τοῦτο προλαβὼν εἶπε , Ἴνα καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων . Ἐπειδὴ γὰρ ἔμελλε λέγειν εἰς ἄλλο , ἔσπειρε , καὶ ἄλλος θερίζει , ἵνα μὴ τις , ὅπερ καὶ ἐποίησε , ἀπορήσθαι τοὺς προφήτας νομίσῃ τοῦ μισθοῦ , ξένον τι λέγει καὶ παράδοξον , καὶ τοῖς αἰσθητοῖς οὐ συμβαίνον , ἀλλὰ τῶν πνευματικῶν ἐξαιρετον ὄν . Ἐν μὲν γὰρ τοῖς πράγμασι τοῖς αἰσθητοῖς ἐὰν συμβῇ ἑτέρων σπεῖραι καὶ ἑτέρων θερίσαι , οὐχ ὁμοῦ χαίρουσιν , ἀλλὰ
Lemmas: ὁ ἕνεκα , καί διατί · δύω ἕνεκα πρόφασις ὅς · μέν , ὡστε ἐμφαντικός γίγνομαι ὁ λόγος , καί μᾶλλον ὑπό ὅς ἔχω ὁ λέγω . ὁ γάρ διάνοια , ὁ σύντροφος ὁ πρᾶγμα εἰκών ἐπιλαμβάνω , διανίσταμαι μᾶλλον , καί ὡς ἐν γράφω ὁ πρᾶγμα ὁράω , κατέχω μείζων . εἷς μέν οὖν ἕνεκα οὗτος · δύο δέ , ὡστε καί γλυκαίνω ὁ διήγησις , καί μνήμων εἰμί ὁ λέγω ὁ μνήμη . οὖον γάρ οὕτως ἀποφραδὴς χειρόομαι καί ἐνάγω ὁ ἀκροατής ὁ πολύς , ὡς ὁ διά ὁ πρᾶγμα διήγησις , καί ὁ ὑπογραφή πέρας Β . ὁ διά ὁ παραβολή εἰμί μετά πολύς γίγνομαι ὁράω ὁ σοφία . καί ὁ σπείρω , μισθός λαμβάνω , καί συνάγω καρπός εἰς ζωή αἰώνιος . ὁ μέν γάρ ὁ ἄμητος οὗτος καρπός , οὐ εἰς αἰώνιος ζωή , ἀλλά εἰς ὁ πρόσκαιρος οὗτος προχειρίζω · ὁ δέ πνευματικός , εἰς ὁ ἀγή καί ἀθάνατος . ὁράω πῶς αἰσθητός μέν ὁ ῥῆμα , πνευματικός δέ ὁ νόημα , καί διά αὐτός ὁ λέξις διαιρέω ὁ γῆνα ἀπό ὁ οὐράνιος ; ὅπερ γάρ ἐπί ὁ ὕδωρ διαλέγω ποιέω , ὁ ἰδιάζον αὐτός τίθημι , ὅτι ὁ πίνω ὁ ὕδωρ οὗτος οὖον μή διψάω , οὗτος καί ἐνταῦθα ποιέω , ὁ εἰς ζωή αἰώνιος λέγω ὁ καρπός συνάγω οὗτος . ἵνα καί ὁ σπείρω ὁμοῦ χαίρω , καί ὁ Θερίζων . Τῖς εἰμί ὁ σπείρω , καί τίς ὁ Θερίζων ; ὁ προφήτης εἰμί ὁ σπείρω · ἀλλά οὐ αὐτός θερίζω , ἀλλά ὁ ἀπόστολος . οὖον μήv διά οὗτος ἀποστέργω ὁ ἡδονή καί ὁ ἀμοιβή ὁ πόνος , ἀλλά συνήδομαι καί χαίρω σύν ἐγώ , εἰμί καί μή σύν ἐγώ θερίζω . οὐδέ γάρ ὁ ἄμητος ἔργον ὁ σπόρος . ἔνθα οὖν μικρός εἰμί μέν ὁ πόνος , μείζων δέ ὁ ἡδονή , ἐνταῦθα σύ τηρέω , οὐ ἐν ὁ σπόρος . Πολύς γάρ ἐκεῖ ὁ ταλαιπωρία καί ὁ πόνος . ἐν γάρ ὁ ἄμητος ὁ μέν πρόσοδος πολύς , πόνος δέ οὖον τοσούτος , ἀλλά καί πολύς ὁ ευχολιον . ἐνταῦθα δέ βούλομαι κατασκευάζω διά οὗτος , ὅτι καί προφήτης θέλημα οὗτος εἰμί , ὁ βλώσκω ὁ ἄνθρωπος προσλαμβάνω . οὗτος καί ὁ νόμος κατασκευάζω . Ζεύς οὗτος καί στεῖρα , ἵνα οὗτος ὁ τέχῃ ὁ καρπός . δείκνυμι δέ ὅτι χαίρω αὐτός ἀποστέλλω , καί ὅτι πολύς ὁ συγγένεια ὁ Καινεύς πρός ὁ Παλαιός , καί πᾶς ὁμοῦ διά ὁ παραβολή οὗτος κατασκευάζω . μιμνήσκω δέ καί λόγος παροίμιον · περιφέρω [ 198 ] παρά πολύς . ἐν γάρ οὗτος , φημί , ὁ λόγος εἰμί ὁ ἀλάομαι , ὅτι ἄλλος εἰμί ὁ σπείρω , καί ἄλλος ὁ Θερίζων . οὗτος δέ λέγω ὁ πολύς , ποιέω ἄλλος μέν ὁ πόνος ὑφίστημι , ἄλλος δέ ὁ καρπός1 δρέπω · καί λέγω , ὅτι οὕτως ὁ λόγος ἐνταῦθα μάλιστα ὁ ἀλήθεια ἔχω . Ἐπιδύναμεν μέν γάρ ὁ προφήτης , σύ δέ ὁ καρπός1 ὁ ἐκ ὁ ἐκεῖνος πόνος ἄμαθος . καί οὐ εἶπον , ὁ μισθός · οὐδέ γάρ ἐκεῖνος ὁμοίως · ὁ πολύς ἐκεῖνος πόνος · ἀλλά , ὁ καρπός1 . οὗτος καί Δανιήλ ποιέω . καί γάρ καί αὐτός παροιμία μιμνήσκω λέγω · ἐξηλόω ἐκ ἄνθρωπος πλημμέλεια . καί ὁ Δαυίδ ἐν ὁ ὄρνεον μιμνήσκω τοιοῦτος παροιμία . Ζεύς οὗτος προλαμβάνω εἶπον , ἵνα καί ὁ σπείρω ὁμοῦ χαίρω καί ὁ Θερίζων . ἐπεί γάρ μέλλω λέγω εἰς ἄλλος , σπείρω , καί ἄλλος θερίζω , ἵνα μή τις , ὅσπερ καί ποιέω , ἀπορέω ὁ προφήτης νομίζω ὁ μισθός , ξένος τίς λέγω καί παράδοξος , καί ὁ αἰσθητός οὖον συμβαίνω , ἀλλά ὁ πνευματικός ἐξαίρω εἰμί . ἐν μέν γάρ ὁ πρᾶγμα ὁ αἰσθητός ἐάν συμβαίνω ἕτερος σπείρω καί ἕτερος θερίζω , οὐ ὁμοῦ χαίρω , ἀλλά