joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0334.1
ἡμῶν προσῆχεται , ὅταν ἀκούσωμεν λέγειν τὰ φοβερὰ ῥήματα αὐτοῦ τοῦ δικαίου , λέγοντος καὶ ὀνειδίζοντος ἡμᾶς , ὅτι Πενιχὸν με οὐκ ἐθρέψατε · Ἐφ’ ὅσον γὰρ οὐκ ἐποιήσατε ἐνί , φησί , τῶν ἐλαχίστων τούτων , οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε · οὐ περὶ τῶν μαθητῶν λέγων ταῦτα μόνων , οὐδὲ περὶ τῶν ἀνηρημένων τῶν τῶν μοναχῶν βίου , ἀλλὰ περὶ παντὸς ἀνθρώπου πιστοῦ . Ὁ γὰρ τοιοῦτος , κἂν δοῦλος ᾖ , κἂν τῶν ἐν ἀγορᾷ πωλειούτων , πιστεύει δὲ εἰς τὸν Θεόν , δικαιον πάσης αὐτὸν ἀπολαύειν εὐνοίας . Κἂν περιϊώμεν τὸν τοιοῦτον γυμνὸν ἢ πεινῶντα , ταῦτα ἀκούσώμεθα τὰ ῥήματα · καὶ μᾶλα εἰκῶς . Τί γὰρ βαρύ , ἢ τί ἐπαχθὲς ἤττοε παρ’ ἡμῶν ; τί δὲ οὐ τῶν σφόδρα εὐχολοτάτων καὶ ῥαδίων ; Οὐδὲ γὰρ εἶπεν · Ἀσθενῶν ἦμην , καὶ οὐκ ἀνεστήσατέ με · ἀλλ’ , Οὐκ ἐπεσκεδάσαστέ με . Οὐκ εἶπεν · Ἐν φυλακῇ ἦμην , καὶ οὐκ ἐξεδάλτε με · ἀλλ’ , Οὐκ ἐλθέτε πρὸς με . Ὅσῳ τοίνυν κοῦφα τὰ ἐπιτηδεύματα , τοσοῦτο μειζῶν ἡ κόλασις τοῖς παρακούουσι . Τί γὰρ κουφότατον , εἰπὶ μοι , τοῦ βαδίζειν εἰς δεσμωτήριον εἰσελθεῖν ; τί δὲ ἧδιον ; Ὅταν γὰρ ἴδῃς τοὺς μὲν δεδεμένους , τοὺς δὲ αὐχωνίας , τοὺς δὲ χοιμῶντας , καὶ ῥάκια περιχειμένους , τοὺς δὲ ὑπὸ λιμοῦ φθειρομένους , καὶ ὡς πολὺς τοῖς ποσὶ προστρέχουσιν · ἑτέρους δὲ πλευρὰς διωρυγμένους , ἄλλους ἐκ τῆς ἀγορᾶς νῦν ἐπανιόντας διδεμένους , καὶ με’ ἡμέραν μὲν ἐπαιτούσας , καὶ οὐδὲ τὴν ἀναγκαίαν συλλέγοντας τροφήν , ἐν ἐσπέρα δὲ παρὰ τῶν ἐρεστώτων τὴν πονηρὰν ἐκείνην καὶ ὠμὴν ἀπαιτουμένους λειτουργίαν · κἂν λήψῃ τις ἢ , πάντως ἐσθ φιλανθρωπότερος · κἂν τὸν ὑγρὸν καὶ διαλελυμένον ζῶν βίον , πάντως ἐσθ φιλοσωφώτερος , τὰ ἀνθρώπινα πράγματα ἐπὶ ταῖς ἀλλοτρίαις ἐπισκοπῶν συμφοραῖς . Καὶ γὰρ τῆς φοβερᾶς ἐκείνης ἡμέρας ἔνοιαν λήψῃ πάντως , καὶ τῶν ποικίλων κολάσεων . Ταῦτα δὲ στρέφων καὶ λογιζόμενος , καὶ θυμὸν καὶ ἡδονὴν , καὶ τὸν τῶν βιωτικῶν πραγμάτων ἔρωτα ἐκβαλεῖς πάντως , καὶ παντὸς λιμένος γαληνοτάτου γαληνοτέραν ἐργάσῃ τὴν ψυχήν · καὶ περὶ τοῦ δικαστηρίου φιλοσοφήσεις ἐκεῖνον , ἐννοῶν ὅτι εἰ περὶ ἀνθρώποις τοσαύτη πρόνοια , καὶ τάξις , καὶ φόβος , καὶ ἀπειλαί , πολλῷ μᾶλλον παρὰ Θεῷ . Οὐ γὰρ ἔστιν ἐξουσία , εἰ μὴ παρὰ Θεοῦ . Ὁ τοίνυν τοὺς ἄρχοντας ταῦτα δούς διατάσσειν , πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς αὐτὰ ἐργάζεται . ε’ . Καὶ γὰρ εἰ μὴ οὕτως ἢ ὁ φόβος , πάντα ἂν ἀπολώλει · ὅπου γε τοσούτων κολάσεων ἐπικειμένων , πολλοὶ οἱ πρὸς τὴν κακίαν αὐτομολούντες εἰσι . Ταῦτα [ καὶ ] φιλοσοφῶν , καὶ πρὸς τὴν ἐλεημοσύνην ἐσθ προθυμότερος , καὶ πολλὴν καρπώσει τὴν ἡδονὴν , καὶ πολλῷ μειζόνα τῶν ἀπὸ θεάτρου καταδιωκόντων . Οἱ μὲν γὰρ ἐκεῖθεν ἀναστάντες , φλέγονται ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας καίνεσθαι . Ὅταν γὰρ ἴδωσι τὰς ἀνεπεριγράφους [ 558 ] λακείας ἐπὶ τῆς σκηνῆς γυμνάσαι , καὶ μυρία λάθουσι ἐκεῖθεν τραύματα , θαλάσσης κυμαινούσης οὐδὲν ἀμενον διακεισονται , τοῦ τύπου τῶν δὲμων , τῶν σχημάτων , τῶν ῥημάτων , τῆς βαδίσσεως , τῶν ἄλλων πάντων πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἰσταμένων , καὶ τὴν ψυχὴν αὐτὸς πολιορκούντων . Οἱ δὲ ἐντεῦθεν ἐξελθόντες , οὐδὲν ὑποστήσονται τοιοῦτον , ἀλλὰ πολλὴν καρπώσονται τὴν γαλήνην καὶ τὴν ἀταραξίαν . Ἡ γὰρ κατάνυξις ἢ ἐκ τῆς δὲως τῶν δεδεμένων ἐγγενωμένη , ἄπαν ἐκεῖνο σβέννυσι τὸ πῦρ . Κἂν ἀπαντῇ γυνὴ πορνευομένη καὶ ἀχάλαστος · ἐξελθόντι τῶν δεσμοτῶν , οὐδὲν αὐτὸν ἐργάσεται · χαλεπόν . Ὡς γὰρ ἄπλαστος λοιπὸν γενόμενος , οὕτως οὐχ ἀλώσεταί τοις δικτύοις τῆς δὲως ἐκείνης , ἀντὶ τῆς δὲως τῆς ἀκολάστου , τοῦ φόβου τῆς κρίσεως πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτῷ τότε κειμένου . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ πᾶν εἶδος τρυφῆς ἐπελθὼν ἐλεγε · Ἀγαθὸν
Lemmas: ἐγώ προσέχω , ὅταν ἀκούω λέγω ὁ φοβερός ῥῆμα αὐτός ὁ Δίκαιος , λέγω καί ὀνειδίζω ἐγώ , ὅτι Πενιχὸν ἐγώ οὐ τρέφω · ἐπί ὅσος γάρ οὐ ποιέω ἐν , φημί , ὁ μικρός οὗτος , οὐδέ ἐγώ ποιέω · οὖον περί ὁ μαθητής λέγω οὗτος μόνος , οὐδέ περί ὁ ανηρημένος ὁ ὁ μοναχός βίος , ἀλλά περί πᾶς ἄνθρωπος πιστός . ὁ γάρ τοιοῦτος , κἀν δοῦλος εἰμί , κἀν ὁ ἐν ἀγορά πωλέω , πιστεύω δέ εἰς ὁ Θεός , Δίκαιος πᾶς αὐτός ἀπολαύω εὔνοια . κἀν περίειμι ὁ τοιοῦτος γυμνός ἢ πεινάω , οὗτος ἀκούω ὁ ῥῆμα · καί μῆλον ἵημι . τις γάρ βαρύς , ἢ τίς ἐπαχθής ἄττομαι παρά ἐγώ ; τίς δέ οὖον ὁ σφόδρα ευχολοτηταω καί ῥᾴδιος ; οὐδέ γάρ εἶπον · ἀσθενής εἶμαι , καί οὐ ἀνίστημι ἐγώ · ἀλλά , οὐ ἐπισκεδάννυμι ἐγώ . οὐ εἶπον · ἐν φυλακή εἶμαι , καί οὐ ἐξεδάλτε ἐγώ · ἀλλά , οὐ ἔρχομαι πρός ἐγώ . ὅσος τοίνυν κοῦφος ὁ ἐπιτήδευμα , τοσοῦτος μείζων ὁ κόλασις ὁ παρακούω . τις γάρ κοῦφος , ἶψ ἐγώ , ὁ βαδίζω εἰς δεσμωτήριον εἰσέρχομαι ; τίς δέ ἡδύς ; ὅταν γάρ ὁράω ὁ μέν δέω , ὁ δέ αὐχωνίας , ὁ δέ χυμάω , καί ῥάκιον περιχέω , ὁ δέ ὑπό λιμός φθείρω , καί ὡς πολύς ὁ πούς προστρέχω · ἕτερος δέ πλευρά διορύσσω , ἄλλος ἐκ ὁ ἀγορά νῦν ἐπανέρχομαι δίδωμι , καί μου ἡμέρα μέν ἐπαιτέω , καί οὐδέ ὁ ἀναγκαῖος συλλέγω τροφή , ἐν ἑσπέρα δέ παρά ὁ ἐρέσσω ὁ πονηρός ἐκεῖνος καί ὠμός ἀπαιτέω λειτουργία · κἀν λαμβάνω τις ἢ , πάντως εἰμί φιλάνθρωπος · κἀν ὁ ὑγρός καί διαλύω ζῶ βίος , πάντως εἰμί φιλόσοφος , ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα ἐπί ὁ ἀλλότριος ἐπισκοπέω συμφορά . καί γάρ ὁ φοβερός ἐκεῖνος ἡμέρα νοια λαμβάνω πάντως , καί ὁ ποικίλος κόλασις . οὗτος δέ στρέφω καί λογίζομαι , καί θυμός καί ἡδονά , καί ὁ ὁ βιωτικός πρᾶγμα Ἔρως ἐκβάλλω πάντως , καί πᾶς λιμήν γαληνότατος γαληνός ἐργάζομαι ὁ Ψυχή · καί περί ὁ δικαστήριον φιλοσοφέω ἐκεῖνος , ἐννοέω ὅτι εἰμί περί ἄνθρωπος τοσοῦτος πρόνοια , καί τάξις , καί φόβος , καί ἀπειλή , πολύς μᾶλλον παρά Θεός . οὖον γάρ εἰμί ἐξουσία , εἰμί μή παρά Θεός . ὁ τοίνυν ὁ ἄρχω οὗτος δίδωμι διατάσσω , πολύς μᾶλλον αὐτός αὐτός ἐργάζομαι . εἰ . καί γάρ εἰμί μή οὕτως ἢ ὁ φόβος , πᾶς εἄν ἀπόλλυμι · ὅπου γε τοσοῦτος κόλασις ἐπίκειμαι , πολύς ὁ πρός ὁ κακία αὐτομολέω εἰμί . οὗτος [ καί ] φιλοσοφέω , καί πρός ὁ ἐλεημοσύνη εἰμί πρόθυμος , καί πολύς κάρπωσις ὁ ἡδονά , καί πολύς μείζων ὁ ἀπό θέατρον καταδιώκω . ὁ μέν γάρ ἐκεῖθεν ἀνίστημι , φλέγω ὑπό ὁ ἐπιθυμία καίνω . ὅταν γάρ ὁράω ὁ ανεπεριγραφος [ 558 ] λάχεια ἐπί ὁ σκηνή γυμνάζω , καί μυρίος λανθάνω ἐκεῖθεν τραῦμα , θάλασσα κυμαίνω οὐδείς οἰδάνω διάκειμαι , ὁ τύπος ὁ δέμω , ὁ σχῆμα , ὁ ῥῆμα , ὁ βάδισις , ὁ ἄλλος πᾶς πρό ὁ ὀφθαλμός ἵστημι , καί ὁ ψυχή αὐτός πολιορκέω . ὁ δέ ἐντεῦθεν ἐξέρχομαι , οὐδείς ὑφίστημι τοιοῦτος , ἀλλά πολύς καρπόω ὁ γαλήνη καί ὁ ἀταραξία . ὁ γάρ κατάνυξις ἢ ἐκ ὁ δὲως ὁ δέω1 ἐγγίγνομαι , ἅπας ἐκεῖνος σβέννυμι ὁ πῦρ . κἀν ἀπαντή γυνή πορνεύω καί ἀχάλαστος · ἐξέρχομαι ὁ δεσμοος , οὐδείς αὐτός ἐργάζομαι · χαλεπός . ὡς γάρ ἄπλαστος λοιπός γίγνομαι , οὕτως οὐ ἁλίσκομαι ὁ δίκτυον ὁ δὲως ἐκεῖνος , ἀντί ὁ δὲως ὁ ἀκόλαστος , ὁ φόβος ὁ κρίσις πρό ὀφθαλμός αὐτός τότε κεῖμαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ πᾶς εἶδος τρυφή ἐπέρχομαι λέγω · Ἀγαθός