joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0073.2
καὶ ὑπολοῖ , καὶ πάντες ἅμα ἠχρειώθησαν . καὶ οὐδεὶς ἐν αὐτοῖς ἐκζητεῖ τὸν Θεόν , ἄλλ’ ἐξέκλιναν πάντες , καὶ ὅσα τοιαῦτα , ἐπήγαγεν · Οὐδαμῶς δὲ ὅτε ὁνα ὁ νόμος λέγει , τοὺς ἐν τῷ νόμῳ λυλεῖ , ἵνα πᾶν στόμα σιγῇ . καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος τῷ Θεῷ . Πάντες γὰρ ἥμαρτον , καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Τί σὺν ἐπαίρεις σαυτόν , ὦ Ἰουδαῖε ; τί μέγα φρονεῖς ; Καὶ γὰρ καὶ τὸ σὸν ἐμπέπρακται στόμα , καὶ ἡ σὴ παρῆδρα ἀνθρωπία , καὶ μετὰ τοῦ κόσμου παντὸς καὶ σὺ γέγονας ὑπόδικος , καὶ ὁμοίως τοῖς ἄλλοις ἐν χρείᾳ καθέστηκας τοῦ δωρεὰν δικαιωθῆναι . Ἐχρὴν μὲν οὖν μηδὲ εἰ κατωρθωκὼς ἦς , καὶ παρῆσίαν πολλὴν εἶχες πρὸς τὸν Θεόν , μηδὲ οὕτω τοῖς μελλούσιν ἐλεεῖσθαι καὶ σωθῆναι διὰ φιλανθρωπίαν φθονεῖν . Πονηρίας γὰρ τοῦτο ἐχάτης , ἐπὶ τοῖς ἑτέρων τήχεσθαι ἀγαθοῖς , καὶ μάλιστα ὅτε μηδὲ μετὰ τῆς σῆς τοῦτο ἐμελλε γίνεσθαι ζημίας . Μὲν γὰρ ἡ τῶν ἄλλων σωτηρία τοῖς σοῖς ἐλυμαινετο καλοῖς , λόγον ἂν εἶχε τὸ ἀλγεῖν · καίτοι γε οὐδὲ τοῦτο κατὰ τὸν ἱμεθαπρόστα φιλοσοφεῖν . Εἰ δὲ μήτε κολαζομένου θάτερόν πλεονάζει σοι τὰ τῶν μισθῶν , μήτε εὖ πάσχοντος ἐλαττοῦται , τίνος ἕνεκεν οὐ σῦνταις σαυτὸν ὑπὲρ ὧν ἑτερος σώζεται δωρεάν ; Ἐχρὴν μὲν οὖν , ὅπερ ἔφη , μηδὲ εἰ τῶν εὐδοκιμηκότων ἦς , ἐπὶ τῇ κατὰ χάριν εἰς τὰ ἔθνη γινομένη δακνεῖσθαι σωτηρίᾳ · ὅταν δὲ τῶν αὐτῶν ὑπεύθυνος ὢν τῷ Δεσπότῃ , καὶ προσκεκρούμενος καὶ αὐτὸς δυσχεραίνειν ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς , καὶ μέγας φρονεῖς ὡς αὐτὸς ἀφείλιν μόνος τῆς χάριτος μετασχεῖν , ὡς βατχανίας μόνον καὶ ἀπονοίας , ἀλλὰ καὶ τῆς ἐσχάτης ἀνοίας , καὶ πάντων τῶν χαλεπωτάτων ἄν εἴης ὑπεύθυνος βασανιστηρίων · [ 56 ] τὴν γὰρ τῶν κακῶν βίξαν ἀπάντων ἐν σαυτῷ κατεργτεύσεως τὴν ὑπερφανίαν . Διὸ καὶ τις σοφὸς ἔλεγεν · Ἀρχὴ ἁμαρτίας ὑπερηφανία · τοῦτέστι , ρίζα καὶ πηγὴ καὶ μήτηρ . Οὕτω καὶ ὁ πρωτόπλαστος ἐξέπεσε τῆς [ 56 ] μακαρίας ἐκείνης διαγωγῆς · οὕτω καὶ ὁ τοῦτον ἀπατήσας διάβολος ἀπ’ ἐκείνου κατηνέγθη ἀπὸ τῆς ἀξίας ὑψους . Ὦδε εἰδὼς ὁ ἁμαρτὴς τῆς ἁμαρτίας ταύτης τὴν φύσιν ἰκανὴν οἴσαν καὶ ἐξ αὐτῶν καταβαλεῖν τῶν οὐρανῶν , ταύτην ἤλθε τὴν ὁδόν , ὅτε τὸν Ἀδάμ ἀπὸ τῆς τοσαύτης τοσαύτης κατανεγνύει ἐσπουδασε τιμῆς . Τῇ γὰρ ἐπαγγελίᾳ τῆς ἰσοθεΐας , φύσας αὐτόν , οὕτω κατέφρηνε καὶ κατέβαλεν εἰς αὐτὰ τοῦ ἄβου τὰ βάραθρα . Οὐδὲν γὰρ οὕτω τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἀλλοτριό , καὶ τῷ τῆς γεέννης παραδίδωσι πυρί , ὡς ἡ τῆς ὑπερφανίας τυραννίς . Ταύτῃ , γὰρ ἡμῖν πηρούσης , ἅπας ἡμῶν ὁ βίος ἀκάθαρτος γίνεται , κἂν σωφροσύνην , κἂν παρθενίαν , κἂν νηστείαν , κἂν εὐχάς , κἂν ἐλεημοσύνας , κἂν ὁσιότητι ἐπιτελῶμεν . Ἀκάλαρτος γάρ , φησὶ , παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκαρδίας . Καταστειλῶμεν οὖν τοῦτο τὸ φύσημα τῆς ψυχῆς , καὶ τὸν ὀχρον τοῦτον ἀνακόπτιμεν , εἰ γε ἐθελήσομεν εἶναι χαίροι , καὶ τῆς τῶν διαβόλου κειμένης ἀπιπλάγῃ καλύσεως . Ὅτι γὰρ τὸν ἀλάζονα τὰ αὐτὰ ἐκεῖνον παιδεῖ ἀνάγκη , ἄκουσον τοῦ Παύλου λέγοντος · Μὴ κατηφύρω , ἵνα μὴ τυφωθῇς , εἰς κρίμα ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου . Τί ἐστι κρίμα ; Εἰς τὴν αὐτήν , φησὶ , κατάβλησιν , εἰς τὴν αὐτὴν χίλασαν . Πῶς οὖν ἂν τὸν ἐκφυγὼ τοῦτο τὸ δεῖνον , φησίν ; Εἰ γε ἀναλογίσατο ἱ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , καὶ τῶν ἁμαρτημάτων τὸ πλήθος , καὶ τῶν ἐκεῖ βασανιστηρίων τὸ μέγεθος , καὶ τὸν ἐνταῦθα δοκοῦντων
Lemmas: καί ὑπολύω , καί πᾶς ἅμα ἀχρειόω . καί οὐδείς ἐν αὐτός ἐκζητέω ὁ Θεός , ἄλλος ἐκκλίνω πᾶς , καί ὅσος τοιοῦτος , ἐπάγω · οὐδαμός δέ ὅτε ἀδών ὁ νόμος λέγω , ὁ ἐν ὁ νόμος λύω , ἵνα πᾶς στόμα σιγή . καί ὑπόδικος γίγνομαι πᾶς ὁ κόσμος ὁ Θεός . πάνετες γάρ ἁμαρτάνω , καί ὑστερέω ὁ δόξα ὁ Θεός . τις σύν ἐπαίρω σεαυτοῦ , εἰμί Ἰουδαῖος ; τίς μέγας φρονέω ; καί γάρ καί ὁ σός ἐμπράσσω στόμα , καί ὁ σός παρῆδρα Ἀνθρωπία , καί μετά ὁ κόσμος πᾶς καί σύ γίγνομαι ὑπόδικος , καί ὁμοίως ὁ ἄλλος ἐν χρεία καθίστημι ὁ δωρεά δικαιόω . χρή μέν οὖν μηδέ εἰμί κατορθόω εἰμί , καί παρίημι πολύς ἔχω πρός ὁ Θεός , μηδέ οὗτος ὁ μέλλω ἐλεέω καί σῴζω διά φιλανθρωπία φθονέω . πονηρία γάρ οὗτος ἕκατος , ἐπί ὁ ἕτερος τήκω ἀγαθός , καί μάλιστα ὅτε μηδέ μετά ὁ σός οὗτος μέλλω γίγνομαι ζημία . μέν γάρ ὁ ὁ ἄλλος σωτηρία ὁ σός λυμαίνω καλός , λόγος εἄν ἔχω ὁ ἀλγέω · καίτοι γε οὐδέ οὗτος κατά ὁ ἱμεθαπρόστα φιλοσοφέω . εἰμί δέ μήτε κολάζω ἕτερος πλεονάζω σύ ὁ ὁ μισθός , μήτε εὕω πάσχω ἐλασσόω , τίς ἕνεκα οὖον σῦνταις σαυτοῦ ὑπέρ ὅς ἕτερος σῴζω δωρεά ; χρή μέν οὖν , ὅσπερ φημί , μηδέ εἰμί ὁ εὐδοκιμέω εἰμί , ἐπί ὁ κατά χάρις εἰς ὁ ἔθνος γίγνομαι δάκνω σωτηρία · ὅταν δέ ὁ αὐτός ὑπεύθυνος εἰμί ὁ δεσπότης , καί προσκρούω καί αὐτός δυσχεραίνω ἐπί ὁ ἀλλότριος ἀγαθός , καί μέγας φρονέω ὡς αὐτός αφειλις μόνος ὁ χάρις μετέχω , ὡς βατχανίας μόνος καί ἀπόνοια , ἀλλά καί ὁ ἔσχατος ἄνοια , καί πᾶς ὁ χαλεπός ἄν εἰμί ὑπεύθυνος βασανιστήριον · [ 56 ] ὁ γάρ ὁ κακός βίξαν ἀπαντάω ἐν σεαυτοῦ κατεργτεύσεως ὁ ὑπερφανίαν . Διὸ καί τις σοφός λέγω · Ἀρχή ἁμαρτία ὑπερηφανία · τουτέστι , ρίζα καί πηγή καί μήτηρ . οὕτως καί ὁ πρωτόπλαστος ἐκπίπτω ὁ [ 56 ] μακάριος ἐκεῖνος διαγωγεύς · οὗτος καί ὁ οὗτος ἀπατάω διάβολος ἀπό ἐκεῖνος καταφέρω ἀπό ὁ ἄξιος ὕψος . ὧδε εἰδοί ὁ ἁμαρτής ὁ ἁμαρτία οὗτος ὁ φύσις ἱκανός οἶδα καί ἐκ αὐτός καταβάλλω ὁ οὐρανός , οὗτος ἔρχομαι ὁ ὁδός , ὅτε ὁ Ἀδάμ ἀπό ὁ τοσοῦτος τοσοῦτος κατανεγνύει σπουδάζω τιμή . ὁ γάρ ἐπαγγελία ὁ ἰσοθεΐα , φύς αὐτός , οὗτος κατέφρηνε καί καταβάλλω εἰς αὐτός ὁ ἀβώ ὁ βάραθρον . οὐδείς γάρ οὗτος ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία αλλότριος , καί ὁ ὁ γέεννα παραδίδωμι πῦρ , ὡς ὁ ὁ ὑπερφανίας τυραννίς . Ταύτη , γάρ ἐγώ πηρόω , ἅπας ἐγώ ὁ βίος ἀκάθαρτος γίγνομαι , κἀν σωφροσύνη , κἀν παρθενίας , κἀν νηστεία , κἀν εὐχή , κἀν ἐλεημοσύνη , κἀν ὁσιότης ἐπιτελέω . Ἀκάλαρτος γάρ , φημί , παρά κύριος πᾶς ὑψηλοκάρδιος . καταστειλαω οὖν οὗτος ὁ φύσημα ὁ Ψυχή , καί ὁ ὀχρός οὗτος ἀνακόπτω , εἰμί γε ἐθέλω εἰμί χαίρω , καί ὁ ὁ διάβολος κεῖμαι ἀποπλήσσω καλύσεως . ὅτι2 γάρ ὁ ἀλαζών ὁ αὐτός ἐκεῖνος πεδέω ἀνάγκη , ἀκούω ὁ Παῦλος λέγω · μή καταφύρω , ἵνα μή τύφω , εἰς κρίμα ἐμπίπτω καί παγίς ὁ διάβολος . τις εἰμί κρίμα ; εἰς ὁ αὐτός , φημί , καταβάλλω , εἰς ὁ αὐτός χιλανθανω . Πῶς οὖν εἄν ὁ ἐκφεύγω οὗτος ὁ δεῖνος , φημί ; εἰμί γε ἀναλογίζομαι Ι ὁ ἑαυτοῦ φύσις , καί ὁ ἁμάρτημα ὁ πλήθος , καί ὁ ἐκεῖ βασανιστήριον ὁ μέγεθος , καί ὁ ἐνταῦθα δοκέω