joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0137.2
Ἴστε γὰρ δῆπου τοῦτο πάντες , ὅτι μάλιστα πάντων οἱ τὴν διακονίαν τῶν τοιούτων ἐμπεπιστευμένοι δεῖπνων , οὗτοι μάλιστα εἰσιν οἱ νήφοντες , ἐν ἔργῳ ἔχοντες , τὸ ἐν κόσμῳ καὶ ἐν τάξει πάντα διατιθέναι . διὰ τοῦτο τοῦ νήφουσαν αἰσθησιν ταύτην εἰς μαρτυρίαν τῶν γινομένων ἐκάλεσεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Οἰνοχόσατε τοῖς ἀνακειμένοις , ἀλλὰ , Φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ . Ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον , καὶ οὐχ ἤδει πόθεν ἐστίν ( οἱ δὲ διάκονοι ἤδεισαν ) , γνοὺς τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος . Καὶ τίνος ἕνεκεν μὴ τοὺς διακόνους ἐφώνησεν ; οὐτω γὰρ ἄν καὶ τὸ θαῦμα ἐξεκάλυφθη . Ὅτι οὐδὲ αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς ἐξεκάλυπτε τὸ γεγονὸς , ἀλλ’ ἠρέμα καὶ κατὰ μικρὸν ἐδούλευε γνωρισθῆναι ε τῶν σημείων τῇ δυνάμει . Εἰ μὲν οὖν τότε ἠλέγχθη , οὐχ ἄν διηγούμενοι οἱ διάκονοι ταῦτα ἄν ἐπιστεύθησαν · ἀλλ’ ἔδοξαν ἄν μαίνεσθαι , ἀνθρώπῳ φίλῳ τοὺς πολλοὺς εἶναι δοκοῦντι τότε τοιαῦτα μαρτυροῦντες . Αὐτοὶ μὲν γὰρ καὶ διὰ τῆς πείρας τὸ σαφὲς ἔγνωσαν · οὐ γὰρ δὴ ταῖς ἐαυτῶν χερσὶν ἐμελλον ἀπτεῖνται . [ 129 ] ἑτέρους δὲ πιστοῦσθαι οὐχ ἤσαν ἰκανοί . διὰ τοῦτο οὐδὲ αὐτὸς ἐξεκάλυψεν ἅπασιν , ἀλλὰ τῇ μάλιστα συνιδόν τὸ γεγονός · δυναμένῳ , τὴν σαφέστερον αὐτοῦ γνώσιν τῇ μελλούσῃ χρήσῃ τῇρῶν . Μετὰ γὰρ τὴν τῶν λοιπῶν σημείων ἐπίδειξιν , καὶ τοῦτο ἐμελλεν εἶναι πιστόν . Ὅτε γοῦν τοῦ βασιλειδικοῦ τὸν υἱὸν ὑστερον θεραπεύει , δι’ ὧν ἐκεῖ λέγει , δεῖκνυσιν ὁ εὐαγγελιστὴς ὅτι καὶ τοῦτο σαφέστερον γέγονε . διὰ γὰρ τοῦτο μάλιστα αὐτὸν ἐκάλεσεν ἐκεῖνος , ἐπειδὴ τὸ σημεῖον ἔγνωκώς ἡν , ὅπερ ἔφη . Ὁ καὶ δηλῶν Ἰωάννης ἔλεγεν Ἄλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας , ὅπου ἐποίησε τὸ ὕδωρ οἶνον · οὐχ ἄπλῶς δὲ οἶνον , ἀλλ’ οἶνον κάλλιστον . γ’ . Τοιαῦτα γὰρ τοῦ Χριστοῦ τὰ θαύματα , πολλῷ τῶν διὰ φύσεως τελουμένων ὡραιότερα γίνεται καὶ βελτῖω . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὅτε μέλος διώρθου σώματος χωλεῦον , τῶν ὑγιαίνοντων ἐδείκνυ τοῦτο ἠμείνον . Ὅτι μὲν οὖν οἶνος , καὶ οἶνος κάλλιστος ἡν ὁ γεγενημένος , οὐχ οἱ διάκονοι μόνοι , ἀλλὰ καὶ ὁ νυμφίος καὶ ὁ ἀρχιτρίκλινος μαρτυρεῖν ἐμελλον · ὅτι δὲ ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ γεγενημένος , οἱ τὸ ὕδωρ ἀντήλησαντες . Ἴστε εἰ καὶ μὴ τότε ἐξεκάλυφθη τὸ θαῦμα , ἀλλ’ ὅμως εἰς τέλος σιγηθῆναι οὐχ ἔχεν · οὕτω πολλάς καὶ ἀναγκαίας αὐτὴν πρὸς τὸ μέλλον προαπέθετο μαρτυρίας . Τοῦ μὲν γὰρ τὸ ὕδωρ οἶνον ποιῆσαι τοὺς διακόνους μάρτυρας εἶχε · τοῦ δὲ καλὸν γενέσθαι τὸν οἶνον , τὸν ἀρχιτρίκλινον καὶ τὸν νυμφίον . Εἰκὸς μὲν οὖν τὸν νυμφίον ἀποκρινασθαι τὶ πρὸς ταῦτα , καὶ εἰπεῖν · πλὴν ἀλλ’ ὁ εὐαγγελιστὴς ἐπεγύμνος πρὸς τὰ ἀναγκαιότερα τῶν πραγμάτων , ἀφάμνος τὸ σημεῖον τοῦτο μόνον , παρέδραμε τὰ λοιπά . Τὸ γὰρ ἀναγκαῖον ἡν μαθεῖν , ὅτι οἶνον τὸ ὕδωρ ἐποίησε , καὶ οἶνον καλόν · τὶ δὲ πρὸς τὸν ἀρχιτρίκλινον εἶπεν ὁ νυμφίος , οὐχ ἔτι ἀναγκαῖον ἐννόησεν εἶναι πρωτοῦνται . Πολλὰ γὰρ τῶν σημείων πρότερον ἄντα ἀμυδρότερα , τοῦ χρόνου προοντος σαφέστερα γέγονεν , ὑπὸ τῆς ἀρχῆς εἰδόντων αὐτὰ διπρόθερον ἀγγελλθέντα δ . Τότε μὲν οἴνουν ἐξ ὕδατος ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς · καὶ τότε δὲ καὶ νῦν προσιρεῖται χάννας καὶ διαφθούσας μεταβάλλων εἰς παύεται . Εἰσὶ γὰρ εἰσὶν ἄνθρωποι οὐδὲν ὕδατος διαφέρουτες , οὕτω ψυχροὶ καὶ χαυνοὶ καὶ οὐδέποτε ἐπτηχότες . Τοὺς δὲ οὕτω διακειμένους προσάψας τὴν Κυρίῳ , ὡστε αὐτῶν τὴν προαίρεσιν εἰς τὴν τοῦ οἴνου μεταθεῖναι ἐξεν , ὡστε μηκέτι διαρρεῖν , ἀλλ’ ἔχειν τὸ ἐπεστραμμένον , καὶ εὐφροσύνην καὶ ἔαυτοὺς καὶ ἑτέρους γίνεσθαι αἰτίους . Τίνες δ’ ἄν εἰεν οὗτοι οἱ ψυχροί , ἢ οἱ τοὺς λέουσι
Lemmas: οἶδα γάρ δήπου οὗτος πᾶς , ὅτι μάλιστα πᾶς ὁ ὁ διακονία ὁ τοιοῦτος ἐμπιστεύω δεῖπνον , οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ νήφω , ἐν ἔργον ἔχω , ὁ ἐν κόσμος καί ἐν τάξις πᾶς διατίθημι . διά οὗτος ὁ νήφω αἴσθησις οὗτος εἰς μαρτυρία ὁ γίγνομαι καλέω . οὖον γάρ εἶπον , οινοχοσαω ὁ ἀνάκειμαι , ἀλλά , φέρω ὁ ἀρχιτρίκλινος . ὡς δέ γεύω ὁ ἀρχιτρίκλινος ὁ ὕδωρ οἶνος γίγνομαι , καί οὐ ἦδος πόθεν εἰμί ( ὁ δέ διάκονος ἠδείδω ) , γιγνώσκω ὁ νυμφίος ὁ ἀρχιτρίκλινος . καί τίς ἕνεκα μή ὁ διάκονος φωνέω ; οὗτος γάρ ἄν καί ὁ θαῦμα ἐκκαλύπτω . ὅτι2 οὐδέ αὐτός ὁ Ἰησοῦς ἐκκαλύπτω ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἠρέμα καί κατά μικρός δουλεύω γνωρίζω ε ὁ σημεῖον ὁ δύναμις . εἰμί μέν οὖν τότε ἐλέγχω , οὐ ἄν διηγέομαι ὁ διάκονος οὗτος ἄν πιστεύω · ἀλλά δοκέω ἄν μαίνομαι , ἄνθρωπος φίλος ὁ πολύς εἰμί δοκέω τότε τοιοῦτος μαρτυρέω . αὐτός μέν γάρ καί διά ὁ πείρω ὁ σαφής γιγνώσκω · οὖον γάρ δή ὁ ἑαυτοῦ χείρ μέλλω ἀποτίνω . [ 129 ] ἕτερος δέ πιστόω οὐ ἀσάω ἱκανός . διά οὗτος οὐδέ αὐτός ἐκκαλύπτω ἅπας , ἀλλά ὁ μάλιστα συνοράω ὁ γίγνομαι · δύναμαι , ὁ σαφής αὐτός γνῶσις ὁ μέλλω χράω τηρέω . μετά γάρ ὁ ὁ λοιπός σημεῖον ἐπίδειξις , καί οὗτος μέλλω εἰμί πιστός . ὅτε γοῦν ὁ βασιλειδικεω ὁ υἱός ὕστερος θεραπεύω , διά ὅς ἐκεῖ λέγω , δείκνυμι ὁ εὐαγγελιστής ὅτι καί οὗτος σαφής γίγνομαι . διά γάρ οὗτος μάλιστα αὐτός καλέω ἐκεῖνος , ἐπεί ὁ σημεῖον γιγνώσκω ἐάν , ὅσπερ φημί . ὁ καί δηλόω Ἰωάννης λέγω Ἄλθος ὁ Ἰησοῦς εἰς ὁ Κανὰ ὁ Γαλιλαία , ὅπου ποιέω ὁ ὕδωρ οἶνος · οὐ ἁπλόος δέ οἶνος , ἀλλά οἶνος καλῶς . γε . τοιοῦτος γάρ ὁ Χριστός ὁ θαῦμα , πολύς ὁ διά φύσις τελέω ὡραῖος γίγνομαι καί ἀγαθός . οὕτως καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὅτε μέλος διορθόω σῶμα χωλεύω , ὁ ὑγιαίνω δείκνυμι οὗτος ἀγαθός . ὅτι2 μέν οὖν οἶνος , καί οἶνος καλός ἐάν ὁ γίγνομαι , οὐ ὁ διάκονος μόνος , ἀλλά καί ὁ νυμφίος καί ὁ ἀρχιτρίκλινος μαρτυρέω μέλλω · ὅτι δέ ὑπό ὁ Χριστός γίγνομαι , ὁ ὁ ὕδωρ ἀντλέω . οἶδα εἰμί καί μή τότε ἐκκαλύπτω ὁ θαῦμα , ἀλλά ὅμως εἰς τέλος σιγάω οὐ ἔχω · οὗτος πολύς καί ἀναγκαῖος αὐτός πρός ὁ μέλλω προαποτίθημι μαρτυρία . ὁ μέν γάρ ὁ ὕδωρ οἶνος ποιέω ὁ διάκονος μάρτυς ἔχω · ὁ δέ καλός γίγνομαι ὁ οἶνος , ὁ ἀρχιτρίκλινος καί ὁ νυμφίος . εἰκώς μέν οὖν ὁ νυμφίος ἀποκρίνω τίς πρός οὗτος , καί εἶπον · πλήν ἀλλά ὁ εὐαγγελιστής ἐπιγυμνόω πρός ὁ ἀναγκαῖος ὁ πρᾶγμα , ἀφάμνος ὁ σημεῖον οὗτος μόνος , παρατρέχω ὁ λοιπός . ὁ γάρ ἀναγκαῖος ἐάν μανθάνω , ὅτι οἶνος ὁ ὕδωρ ποιέω , καί οἶνος καλός · τίς δέ πρός ὁ ἀρχιτρίκλινος εἶπον ὁ νυμφίος , οὐ ἔτι ἀναγκαῖος εννοώ εἰμί πρωτουντ . Πολύς γάρ ὁ σημεῖον πρότερος ἄντα ἀμυδρός , ὁ χρόνος προΐημι σαφής γίγνομαι , ὑπό ὁ ἀρχή εἰδώ αὐτός διπροθερω ἀγγέλλω δ . τότε μέν οἰνόω ἐκ ὕδωρ ποιέω ὁ Ἰησοῦς · καί τότε δέ καί νῦν προσλέγω χάννη καί διαφθάνω μεταβάλλω εἰς παύω . εἰσί γάρ εἰμί ἄνθρωπος οὐδείς ὕδωρ διαφέρω , οὗτος ψυχρός καί χαῦνος καί οὐδέποτε πτήσσω . ὁ δέ οὗτος διάκειμαι προσάπτω ὁ κύριος , ὡστε αὐτός ὁ προαίρεσις εἰς ὁ ὁ οἶνος μετατίθημι ἐξίημι , ὡστε μηκέτι διαρρέω , ἀλλά ἔχω ὁ ἐπιστρέφω , καί Εὐφρόσυνος καί ἑαυτοῦ καί ἕτερος γίγνομαι αἴτιος . τίνω δέ ἄν ἄγω οὗτος ὁ ψυχρός , ἢ ὁ ὁ λέων