joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0218.1
οὐτω δὲ καὶ αὐτὸς ὅταν εἴπῃ , Οὐ δύναμαι ἀπ’ ἑαυτοῦ ποιεῖν οὐδὲν , τοῦτο λέγει , ὅτι ἄναντον καὶ ἀνεργώρητον ἔστιν ἐκὼ ποιῆσαι τὴν ἐναντίον τῇ Πατρὶ . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον , τὰ ἔξης ἐπελθόντες , ἴδωμεν τίνι ψήφισται ὁ Χριστὸς · ποιοῦν τοὺς παρ’ ἡμῶν λεχθέντας , ἢ τοὺς παρ’ ἑαυτοῦ . Σὺ μὲν γὰρ φῆς τὴν ἐξουσίαν ἀναιρεῖν τὸ ῥῆμα , καὶ τὴν προσήκουσαν αὐθεντίαν αὐτοῦ , καὶ τὴν δύναμιν ἀσθενῆ δεῖκνύναι · ἐγὼ δὲ λέγω τὴν τὴν ἰσότητα , καὶ τὴν ἀπαράλλακτον , καὶ τὸ ὁμοίως ἐκ μιᾶς γνώμης καὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως γιγνόμενον ἐμφαίνει τοῦτο . Οὐκοῦν αὐτὸν ἐρωτῶμεν τὸν Χριστόν , καὶ ἴδωμεν δι’ ὧν φησιν ἔξης , πότερον πρὸς τὴν σὴν ὑπόνοιαν , ἢ πρὸς τὴν ἡμετέραν ἐρμηνεύει τὰ εἰρημένα . Τί οὖν φησιν ; “ Ἀ γὰρ ἂν ὁ Πατὴρ ποιῇ , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ . Εἶδες πῶς ; προρρήξον ἀνελθε τὸ ὑμῆτερον , καὶ τὰ εἰρημένα παρ’ ἡμῶν ἐξεδίδαξεν ; Εἰ γὰρ ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐδὲν ποιεῖ , Ἐστα · οὐδὲ ὁ Πατὴρ ἀφ’ ἑαυτοῦ τί ποιοῦν , εἰ γε ὁμοίως αὐτὸ πάντα ποιεῖ b . Ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτό ἐστι , καὶ ἕτερον ἄτοπον εὕρεται . Οὐδὲ γὰρ εἴπεν , ὅτι τὸ εἶδε τὸν Πατέρα ποιούντα ἐποίησεν , ἀλλ’ , Ἐστὶ μὴ τι βλέψῃ τ’ ὁ Πατέρα ποιούντα , οὐ ποιεῖ , τῷ παντὶ παρατείνων χρόνῳ τὸν λόγον · καὶ ἔστι καθ’ ὑμᾶς ἀεὶ καὶ αὐτὰ μακυνόνων . Εἶδες πῶς ; τὸ μὲν νόμιμα ἐστὶν ὑψηλόν , ἡ δὲ ταπεινότης τοῦ ῥήματος καὶ τοὺς λλὰν ἀνασιγύντους καὶ μὴ βουλομένους ἀναγκάζει φυγεῖν τὸ χαμαίζηλον καὶ σφόδρα τῆς ἀξίας ἐκείνης ἀπθόνῳ ; Τίς γὰρ οὕτως ἀθλίος καὶ ταλαιπώρος , ὡς εἰπεῖν τὸν Υἱὸν καθ’ ἕκαστην ἡμέραν μα·θίνειν ἄ δεῖ ποιεῖν ; Πῶς δὲ ἔσται ἐκεῖνο ἀληθὲς , τὸ , Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλειψουσιν ; πῶς δὲ , Καὶ πάντα δι’ αὐτοῦ ἐφένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν · εἰ γε τὰ μὲν ὁ Πατὴρ ποιεῖ , τὰ δὲ αὐτὸς ὁρῶν ἐνεργεῖ ; Ὀρᾷς ὅτι καὶ ἐκ τῶν ἀνωθεν εἰρημένων , καὶ ἐκ τῶν μετὰ ταῦτα λεχθέντων δεῖκνυται τῆς αὐθεντίας ἡ ἀπόδειξις ; Εἰ δὲ ταπεινότερον προάγει τῶν ῥημάτων ἕνια , μὴ θαυμάσῃς . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἐδύωκον αὐτὸν , τὰ ὑψηλὰ ἀκούσαντες , καὶ ἀντίθεον εἶναι ἐνόμιζον , ὀλίγῳ καθευρεῖς διὰ τῶν ῥημάτων μόνων , πάλιν ἐπὶ τὰ ὑψηλότερα ἀνάγει τὸν λόγον · εἶτα πάλιν ἐπὶ τὰ ταπεινά , ποικιλλὼν αὐτοῦ τὴν διδασκαλίαν , ὥστε εὐπαραδέκτον γενέσθαι καὶ [ 223 ] τοὺς ἀγνώμονας . Σκόπει δὲ · Εἰπὼν , Ὁ Πατὴρ μου ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι · καὶ ἀποφήνας ἴσον ἑαυτὸν τῷ Θεῷ , πάλιν λέγει · Οὐ δύναται ἀφ’ ἑαυτοῦ ποιεῖν ὁ Υἱὸς οὐδὲν , ἀλλ’ μὴ τι βλέψῃ τὸν Πατέρα ποιούντα . Εἶτα πάλιν ἐπὶ τὸ ὑψηλότερον · “ Ἀ γὰρ ἂν ἐκεῖνος ποιῇ , ταῦτα καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ · πάλιν ἐπὶ τὸ ταπεινότερον · Ὁ Πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν Υἱόν , καὶ πάντα δεῖκνυσιν αὐτῷ , ὃ αὐτὸς ποιεῖ , καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα . Εἶδες ὅσον πάλιν τὸ ταπεινόν ; Εἰκῶς ; Ὁ γὰρ ἔφη ἐπιπὼν ε , καὶ λέγων οὐ παύσομαι , τοῦτο καὶ νῦν ἐρῶ · ὅτι ἡνίκα ἂν λέγῃ τι χαμαίζηλον καὶ ταπεινόν , μεθ’ ὑπερβολὴς αὐτὸ τίθησι , ἵνα καὶ τοὺς ἀγνώμονας ἢ τῶν ῥημάτων εὐτέλεια πείσῃ μετ’ εὐσεβοῦς διανοίας διδασθαι τὰ νοήματα . Ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτό ἐστιν , ἐννόησον πῶς ἄτοπον τὸ εἰρημένον , ἀπ’ αὐτῶν τῶν ῥημάτων γυμνάζων . Ὅταν γὰρ εἴπῃ , Καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα , εὐρεθήσεται πολλὰ μηδέπω μαθών · ὅπερ οὐδὲ περὶ ἀποστόλων ἐστιν εἰπεῖν . Τοῦ γὰρ Πνεύματος ἀπαξ λαβόντες τὴν χάριν , ἀθρόον πάντα καὶ ἤδεισαν καὶ ἐδύναντο ἐκαὶ - a Suspiciatur Savil . legendum παρ’ ὁμῶν . Et ita certe legendum videtur . Sed omnes mss . παρ’ ὁμῶν habent . b Sic Savil . Morel . ποιῶν , ὅτι τὸ ὁμοίως μέγν . Ἐπεὶ . c Morel . ταπεινῶν ; ὅστε εὐχότως ὅπερ ἔφη ἐπιπὼν . Savil . melius , quem sequimur .
Lemmas: οὗτος δέ καί αὐτός ὅταν εἶπον , οὖον δύναμαι ἀπό ἑαυτοῦ ποιέω οὐδείς , οὗτος λέγω , ὅτι ἄναντος καί ἀνεργώρητον εἰμί ἔκω ποιέω ὁ ἐναντίος ὁ πατήρ . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὗτος εἰμί ὁ λέγω , ὁ ἔξειμι ἐπέρχομαι , ὁράω τίς ψηφιστής ὁ Χριστός · ποιέω ὁ παρά ἐγώ λέγω , ἢ ὁ παρά ἑαυτοῦ . σύ μέν γάρ φημί ὁ ἐξουσία ἀναιρέω ὁ ῥῆμα , καί ὁ προσήκω αὐθεντία αὐτός , καί ὁ δύναμις ἀσθενής δείκνυμι · ἐγώ δέ λέγω ὁ ὁ ἰσότης , καί ὁ ἀπαράλλακτος , καί ὁ ὁμοίως ἐκ εἷς γνώμη καί ἐξουσία καί δύναμις γίγνομαι ἐμφαίνω οὗτος . οὐκοῦν αὐτός ἐρωτάω ὁ Χριστός , καί ὁράω διά ὅς φημί ἔξειμι , πότερος πρός ὁ σός ὑπόνοια , ἢ πρός ὁ ἡμέτερος ἑρμηνεύω ὁ εἴρω . τις οὖν φημί ; “ ὅς γάρ εἄν ὁ πατήρ ποιέω , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω . εἶδον πῶς ; προρρήγνυμι ἀνέρχομαι ὁ ὑμέτερος , καί ὁ εἴρω παρά ἐγώ ἐκδιδάσκω ; εἰμί γάρ ἀπό ἑαυτοῦ οὐδείς ποιέω , εἶμαι · οὐδέ ὁ πατήρ ἀπό ἑαυτοῦ τίς ποιέω , εἰμί γε ὁμοίως αὐτός πᾶς ποιέω b . ἐπεί εἰμί μή οὗτος εἰμί , καί ἕτερος ἄτοπος εὑρετής . οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι ὁ ὁράω ὁ πατήρ ποιέω ποιέω , ἀλλά , εἰμί μή τίς βλέπω τε ὁ πατήρ ποιέω , οὖον ποιέω , ὁ πᾶς παρατείνω χρόνος ὁ λόγος · καί εἰμί κατά σύ ἀεί καί αὐτός μακυνονα . εἶδον πῶς ; ὁ μέν νόμιμος εἰμί ὑψηλός , ὁ δέ ταπεινότης ὁ ῥῆμα καί ὁ λάω ἀνασιγύντους καί μή βούλομαι ἀναγκάζω φεύγω ὁ χαμαίζηλος καί σφόδρα ὁ ἄξιος ἐκεῖνος ἄφθονος ; Τῖς γάρ οὕτως ἄθλιος καί ταλαίπωρος , ὡς εἶπον ὁ υἱός κατά ἕκαστος ἡμέρα μα·θινεος ὅς δεῖ ποιέω ; Πῶς δέ εἰμί ἐκεῖνος ἀληθής , ὁ , σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω ; πῶς δέ , καί πᾶς διά αὐτός φένω , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς · εἰμί γε ὁ μέν ὁ πατήρ ποιέω , ὁ δέ αὐτός ὁράω ἐνεργέω ; ὁράω ὅτι καί ἐκ ὁ ἄνωθεν εἴρω , καί ἐκ ὁ μετά οὗτος λέγω δείκνυμι ὁ αὐθεντία ὁ ἀπόδειξις ; εἰμί δέ ταπεινός προάγω ὁ ῥῆμα ἕνος , μή θαυμάζω . ἐπειδή γάρ ἐδύωκον αὐτός , ὁ ὑψηλός ἀκούω , καί ἀντίθεος εἰμί νομίζω , ὀλίγος καθευρίσκω διά ὁ ῥῆμα μόνος , πάλιν ἐπί ὁ ὑψηλός ἀνάγω ὁ λόγος · εἶτα πάλιν ἐπί ὁ ταπεινός , ποικίλλω αὐτός ὁ διδασκαλία , ὥστε εὐπαράδεκτος γίγνομαι καί [ 223 ] ὁ ἀγνώμων . σκοπάω δέ · εἶπον , ὁ πατήρ ἐγώ ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι · καί ἀποφαίνω ἴσος ἑαυτοῦ ὁ Θεός , πάλιν λέγω · οὖον δύναμαι ἀπό ἑαυτοῦ ποιέω ὁ υἱός οὐδείς , ἀλλά μή τίς βλέπω ὁ πατήρ ποιέω . εἶτα πάλιν ἐπί ὁ ὑψηλός · “ ὅς γάρ εἄν ἐκεῖνος ποιέω , οὗτος καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω · πάλιν ἐπί ὁ ταπεινός · ὁ πατήρ ἀγαπάω ὁ υἱός , καί πᾶς δείκνυμι αὐτός , ὅς αὐτός ποιέω , καί μείζων οὗτος δείκνυμι αὐτός ἔργον . εἶδον ὅσος πάλιν ὁ ταπεινός ; ἵημι ; ὁ γάρ φημί πιπώ ε , καί λέγω οὖον παύω , οὗτος καί νῦν εἴρω · ὅτι ἡνίκα εἄν λέγω τίς χαμαίζηλος καί ταπεινός , μετά ὑπερβολή αὐτός τίθημι , ἵνα καί ὁ ἀγνώμων ἢ ὁ ῥῆμα Εὐτέλεια πείθω μετά εὐσεβής διάνοια διδάσκω ὁ νόημα . ἐπεί εἰμί μή οὗτος εἰμί , ἐννοέω πῶς ἄτοπος ὁ εἴρω , ἀπό αὐτός ὁ ῥῆμα γυμνάζω . ὅταν γάρ εἶπον , καί μείζων οὗτος δείκνυμι αὐτός ἔργον , εὑρίσκω πολύς μηδέπω μανθάνω · ὅσπερ οὐδέ περί ἀπόστολος εἰμί εἶπον . ὁ γάρ πνεῦμα ἅπαξ λαμβάνω ὁ χάρις , ἀθρόος πᾶς καί ἠδείδω καί δύναμαι καίμι - a Suspiciatur Savil . legendum παρά ὁμός . Et ita certe legendum videtur . Sed omnes mss . παρά ὁμός habent . b Sic Savil . Morel . ποιέω , ὅτι ὁ ὁμοίως μίγνυμι . ἐπεί . c Morel . ταπεινός ; ὅστε ευχοος ὅσπερ φημί πιπώ . Savil . melius , quem sequimur .