joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0050.2
γ . Πῶς δὲ καὶ ζωὴ ὤν , ἦν ποτε οὐκ ἦν ; Τὴν γὰρ ζωὴν ἀεὶ τε εἶναι , καὶ ἀνάργον εἶναι καὶ ἀτελεύτητος πάντες ἂν ὁμολογήσαιμεν , εἴπερ δυτως εἴη ζωή , ὥσπερ οὖν καὶ ἔστιν . Εἰ δὲ ἔστιν ὅτε οὐκ ἔστι , πῶς ἂν εἴη ζωὴ τῶν ἄλλων , αὕτη ποτε οὐκ οὖσα ; Πῶς οὖν , φησιν , ἀρχὴν ἔσχηκεν ὁ Ἰωάννης εἰπών , Ἐν ἀρχῇ ἦν ; Τῷ , Ἐν ἀρχῇ , προσάσχεις , καὶ τῷ , Ἦν , εἴπέ μοι · καὶ τῷ , Ὁ Λόγος ἦν , οὐκ ἐνοεῖς ; Τί δέ , ὅταν περὶ τοῦ Πατρὸς ὁ Προφήτης λέγῃ · Ἀπὸ τοῦ αἰῶνος , καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ · ἄρα ὅρους αὐτῷ τιθεῖς οὕτω φησίν ; Οὐδαμῶς , ἀλλὰ τὸ ἀτὶδον δηλῶν . Οὕτω τοίνυν καὶ ἐνταῦθα νόει . Οὐ γὰρ ὅρους τιθεῖς , τοῦτο εἴρηκεν . Οὐδὲ γὰρ εἴπεν , ἀρχὴν ἔσχεν , ἀλλ' , Ἐν ἀρχῇ ἦν , διὰ τοῦ , Ἦν , παραπέμπων σε ἐπὶ τὸ ἀναρχον ἐνοεῖν τὸν Υἱόν . Ἄλλ' ἰδοῦ , φησίν , ὁ Πατὴρ μετὰ τῆς τοῦ ἀδρόρου προσθήκης εἴρηται , ὁ δὲ Υἱὸς χωρὶς ταύτης . Τί οὖν , ὅταν ὁ Ἀπόστολος λέγῃ , Τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ · καὶ πάλιν , Ὁ ὤν ἐπὶ πάντων Θεός ; ἰδοὺ γὰρ ἐνταῦθα χωρὶς τοῦ ἀδρόρου τοῦ Υἱοῦ ἠνθιδύνευσε . Ποιεῖ δὲ τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Πατρὸς . Τοῖς γοῦν Φιλιππησίοις ἐπιστέλλων , οὕτω φησίν · Ὁς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ · καὶ Ῥωμαίοις δὲ πάλιν · Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς ἡμῶν , καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ . Ἄλλως τε καὶ περιττὸν ἦν ἐνταῦθα αὐτὸ προστεθῆναι , ὅν συνεχῶς προστεθὲν τῷ λόγῳ . Ὦσπερ γὰρ περὶ τοῦ Πατρὸς λέγων φησὶ , Πνεῦμα ὁ Θεός · καὶ οὐκ ἐπειδὴ τῷ Πνεύματι τὸ ἀδρόρον οὐ πρόσκειται , οὐκ ἀθετοῦμεν διὰ τοῦτο τὸ ἀσώματον τοῦ Θεοῦ · οὕτω καὶ ἐνταῦθα , χἂν μὴ πρόσκειται τῷ Υἱῷ τὸ ἀδρόρον , οὐ διὰ τοῦτο ἔστιν Θεὸς ὁ Υἱός . Τί δὲ ποτε ; Θεὸν γὰρ καὶ Θεὸν εἰπών , οὐκ ἐμφαίνει τι μέσον ἡμῖν τῆς θεότητος ταύτης , ἀλλὰ καὶ τὸν αὐτὸν εἶναι . Προεῖπεν γάρ , Καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος , ἵνα μὴ νομίση τις ἐλάττονα εἶναι τὴν θεότητα τοῦ Υἱοῦ , εὐθέως αὐτὸ καὶ τὰ γνωματικά τῆς γνησίας τίθησι θεότητος , τὸ τε ἀίδιον ἀναλαβών . Οὕτως γὰρ ἦν , φησίν , ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν · καὶ τὸ δημιουργικὸν προστίθεσι · Πάντα γὰρ δι' αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν , ὃ γέγονεν · ὁ μάλιστα καὶ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ διὰ τῶν προσφην ἀπαναγκαὶ τῆς οὐσίας τῆς αὐτοῦ γνωριστικὸν εἶναι φησι . Καὶ συνεχὲς τοῦτο τῆς ἀποδείξεως τὸ εἴδος [ 31 ] περιστρέφουσι οἱ προφῆται · καὶ οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τῶν οὐρανῶν ἀγωνιζόμενον δόξαν . Θεοὶ γάρ , φησίν , οἱ εἰν οὐρανοῖς καὶ τῇ γῇ οὐκ ἐποίησαν , ἀπολέσθωσαν · καὶ πάλιν · Ἐγὼ γὰρ χειρὶ μου ἐξέτεινα τὸν οὐρανόν · καὶ δεῖνως θεότητος εἶναι δηλωτικόν , πανταχοῦ αὐτὸ τίθησι . Αὐτὸς δὲ ὁ εὐαγγελιστὴς οὐδὲ τοῦτο ἡκούσθη τοῖς ῥήμασιν , ἀλλὰ καὶ ζωὴν αὐτὸν ἐχάλεσε καὶ φῶς . Ἐ τοίνυν δέ μετὰ τοῦ Πατρὸς ἦν , εἰ πάντα αὐτὸς ἐδημιούργησε , εἰ πάντα αὐτὸς παρήγαγε καὶ συγχροτεῖ ( τοῦτο γὰρ διὰ τῆς ζωῆς ἠνέλετο ) , εἰ πάντα φωτίζει · τὴς οὖτως ἀνύψους , ὡς εἰπεῖν , τὸν εὐαγγελιστὴν διὰ τούτων ἐσπουδαχέναι ἐλάττωσιν θεότητος εἰσηχησθαι , δι' ὧν μάλιστα ἰσότης καὶ ἀπαρλλαξίαν ἐνδείξασθαι δυνατόν ἐστι ; Μὴ δὴ συγχώμεν τὴν κτίσιν μετὰ τοῦ κτίσαντος , ἵνα μὴ καὶ ἡμεῖς ἀκούσωμεν , οἱ Ἐσεβάσθησαν τὰ κτίσις παρὰ τὸν κτίσαντα . Εἰ γὰρ καὶ περὶ οὐρανῶν λέγουσι τοῦτο εἰρήσθαι , ἀλλ' ὅμως ἐν τῷ περὶ τούτων λόγῳ παντελῶς ἀπίπτε τὸ μὴ δεῖν κτίσει λατρεύειν , ὡς Ἑλληνικὸν ἦν .
Lemmas: γ . Πῶς δέ καί ζωή εἰμί , εἰμί ποτός οὐ εἰμί ; ὁ γάρ ζωή ἀεί τε εἰμί , καί ἀνάργον εἰμί καί ἀτελεύτητος πᾶς εἄν ὁμολογέω , εἴπερ δυτως εἰμί ζωή , ὥσπερ οὖν καί εἰμί . εἰμί δέ εἰμί ὅτε οὐ εἰμί , πῶς εἄν εἰμί ζωή ὁ ἄλλος , οὗτος ποτός οὐ εἰμί ; Πῶς οὖν , φημί , ἀρχή ἔχω ὁ Ἰωάννης εἶπον , ἐν ἀρχή εἰμί ; ὁ , ἐν ἀρχή , προσέχω , καί ὁ , ἦς , εἶπον ἐγώ · καί ὁ , ὁ Λόγος εἰμί , οὐ νοέω ; τις δέ , ὅταν περί ὁ πατήρ ὁ Προφήτης λέγω · ἀπό ὁ αἰών , καί ἠώς ὁ αἰών σύ εἰμί · ἄρα ὅρος αὐτός τιθεῖς οὗτος φημί ; οὐδαμός , ἀλλά ὁ ἀτὶδον δηλόω . οὕτως τοίνυν καί ἐνταῦθα νοέω . οὖον γάρ ὅρος τιθεῖς , οὗτος εἴρω . οὐδέ γάρ εἶπον , ἀρχή ἔχω , ἀλλά , ἐν ἀρχή εἰμί , διά ὁ , ἦς , παραπέμπω σύ ἐπί ὁ ἄναρχος ἑνόω ὁ υἱός . ἄλλος ὁράω , φημί , ὁ πατήρ μετά ὁ ὁ αδροροος προσθήκη εἴρω , ὁ δέ υἱός Χωρὶς οὗτος . τις οὖν , ὅταν ὁ ἀπόστολος λέγω , ὁ μέγας Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός · καί πάλιν , ὁ εἰμί ἐπί πᾶς Θεός ; ἰδού γάρ ἐνταῦθα Χωρὶς ὁ αδροροος ὁ υἱός ηνθιδυνευω . ποιός δέ οὗτος καί ἐπί ὁ πατήρ . ὁ γοῦν Φιλιππήσιος ἐπιστέλλω , οὗτος φημί · ὅς ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ εἰμί ἴσος Θεός · καί Ῥωμαῖος δέ πάλιν · Χάρις σύ καί εἰρήνη ἀπό Θεός πατήρ ἐγώ , καί κύριος Ἰησοῦς Χριστός . ἄλλος τε καί περισσός εἰμί ἐνταῦθα αὐτός προστίθημι , ὅς συνεχῶς προστίθημι ὁ λόγος . ὥσπερ γάρ περί ὁ πατήρ λέγω φημί , πνεῦμα ὁ Θεός · καί οὐ ἐπεί ὁ πνεῦμα ὁ ἀδρόρον οὖον πρόσκειμαι , οὐ ἀθετέω διά οὗτος ὁ ἀσώματος ὁ Θεός · οὗτος καί ἐνταῦθα , εἷς μή πρόσκειμαι ὁ υἱός ὁ ἀδρόρον , οὖον διά οὗτος εἰμί θεός ὁ υἱός . τις δέ ποτός ; θεός γάρ καί θεός εἶπον , οὐ ἐμφαίνω τίς μέσος ἐγώ ὁ θεότης οὗτος , ἀλλά καί ὁ αὐτός εἰμί . προεῖπον γάρ , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος , ἵνα μή νομίζω τις μικρός εἰμί ὁ θεότης ὁ υἱός , εὐθύς αὐτός καί ὁ γνωματικά ὁ Γνησίας τίθημι θεότης , ὁ τε ἀίδιος ἀναλαμβάνω . οὕτως γάρ εἰμί , φημί , ἐν ἀρχή πρός ὁ Θεός · καί ὁ δημιουργικός προστίθημι · Πάν γάρ διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς , ὅς γίγνομαι · ὁ μάλιστα καί ὁ πατήρ αὐτός διά ὁ πρόσφημι ἀπαναγκαὶ ὁ οὐσία ὁ αὐτός γνωριστικός εἰμί φημί . καί συνεχής οὗτος ὁ ἀπόδειξις ὁ εἶδος [ 31 ] περιστρέφω ὁ προφήτης · καί οὐ ἀπλόος , ἀλλά καί πρός ὁ ὁ οὐρανός ἀγωνίζομαι δόξα . θεός γάρ , φημί , ὁ ἐν οὐρανός καί ὁ γῆ οὐ ποιέω , ἀπόλλυμι · καί πάλιν · ἐγώ γάρ χείρ ἐγώ ἐκτείνω ὁ οὐρανός · καί δεινῶς θεότης εἰμί δηλωτικός , πανταχοῦ αὐτός τίθημι . αὐτός δέ ὁ εὐαγγελιστής οὐδέ οὗτος ἀκούω ὁ ῥῆμα , ἀλλά καί ζωή αὐτός χαλάω καί φάος . εἰ τοίνυν δέ μετά ὁ πατήρ εἰμί , εἰμί πᾶς αὐτός δημιουργέω , εἰμί πᾶς αὐτός παράγω καί συγχροτεω ( οὗτος γάρ διά ὁ ζωή ἀναιρέω ) , εἰμί πᾶς φωτίζω · σής οὖτως ἀνυψόω , ὡς εἶπον , ὁ εὐαγγελιστής διά οὗτος σπουδάζω ἐλάττωσις θεότης εἰσέχω , διά ὅς μάλιστα Ἰσότης καί ἀπαρλλαξίαν ἐνδείκνυμι δυνατός εἰμί ; μή δή συγχέω ὁ κτίσις μετά ὁ κτίζω , ἵνα μή καί ἐγώ ἀκούω , ὁ σεβάζομαι ὁ κτίσις παρά ὁ κτίζω . εἰμί γάρ καί περί οὐρανός λέγω οὗτος εἴρω , ἀλλά ὅμως ἐν ὁ περί οὗτος λόγος παντελῶς ἀποπέτομαι ὁ μή δήω κτίζω λατρεύω , ὡς Ἑλληνικός εἰμί .