joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0241.2
οὐχ αὐτὸς μόνος , ἀλλὰ καὶ τοὺς μαθητὰς ἄγων , καὶ ἐκεῖθεν εἰς Καπερναοῦμ ; Ἡρέμα λοιπὸν ὑπεξῆλθε τὸν νόμον , ἀπορρίψ λαμβάνων ἀπὸ τῆς Ἰουδαϊκῆς · πονηρίας . Καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς , ὁρᾷ ὄχλον πολύ . Ἐνταῦθα δεῖξιν ὅτι οὐδὲποτε ἀπλῶς ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν , [ 249 ] ἀλλ' ἅσως ἀκροβολοῦμένους τι πρὸς αὐτοὺς καὶ διδάσκων ἦ , καὶ ἐπιστρέφων αὐτοὺς πρὸς ἑαυτόν , οὐ μάλιστα καὶ ἐντεῦθεν τὴν κηδεμονίαν ἐστὶ μαθεῖν , καὶ τὸ ταπεινὸν καὶ συγκαταβατικὸν τὸ πρὸς ἐκείνους . Συνεκάθηντο γὰρ αὐτῷ τάχα πρὸς ἀλλήλους ὁρώντες . Εἶτα ἀναβλέψας ὁρᾷ τὸν ὄχλον παραγεγόμενον πρὸς αὐτόν . Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι εὐαγγελισταὶ τοὺς μαθητὰς φασὶ προσειδότας ἐρωτῆσαι καὶ παρακαλεῖν , ὥστε μὴ ἀπολύσαι αὐτοὺς νήστεως · οὗτος δὲ εἰσάγει τὸν Φιλίππον ἐρωτηθῆναι παρὰ τοῦ Χριστοῦ . Καὶ μοι δοκεῖ ἀμφότερα εἶναι ἀληθῆ , οὐχ ἐπὶ τῶν αὐτῶν γενομένα δὲ ὧμως ἐν καιρῷ , ἀλλ' ἑκάτερα τούτων εἶναι πρεσβύτερα · ὥστε ἑτέρα μὲν ἐκεῖνα λοιπόν , ἑτέρα δὲ ταῦτά ἐστι . Τίνος οὖν ἔνεκεν τὸν Φιλίππον ἐρωτᾷ ; Ἡδεῖ τῶν μαθητῶν τοὺς μάλιστα πλείους δεομένους διδασκαλίας . Οὗτος γὰρ ἐστὶν ὁ μετὰ ταῦτα λέγων · Δεῖξον ἡμῖν τὸν Πατέρα , καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν . Διὰ τοῦτο ἄνωθεν αὐτὸν ἐρράθυμιζεν . Εἰ μὲν γὰρ ἀπλῶς τὸ σημεῖον ἐγένετο , οὐκ ἂν τοσοῦτον ἐφάνη τὸ θαῦμα · νῦν δὲ πρότερον αὐτὸν ἀναχάζει ὁμολογεῖν τὴν οὐσαν σπάνιν , ἵνα γνῶς ἐν τίσιν ἦν , ἀκριβέστερον οὕτω μᾶθη τοῦ μέλλοντος γίνεσθαι θαύματος τὸ μέγεθος . Καὶ ὅρα τι φησιν ἐκεῖνος · Πόθεν ἡμῖν ἄρτοι τοσοῦτω , ἵνα φαγῶσιν οὗτοι ; Οὕτω καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ πρὸς τὸν Μωϋσῆν ἐλεγεν . Οὐ γὰρ πρότερον τὸ σημεῖον ἐποίησεν , ἕως ἂν αὐτὸν ἠρώτησεν , Τί ποτὲ ἐστιν ἐν τῇ χειρὶ σου ; Ἐπειδὴ γὰρ τὰ παράδοξα καὶ ἀθρόων συμβαίνοντα , τῶν προτέρων ἡμᾶς εἰς λήθην ἐμβαλεῖν εἴωθε , πρότερον αὐτὸν ἐν τῇ τοῦ παρόντος κατεῖδεν ὁμολογία , ἵνα τῇ ἐκπλήξεως γενομένης , τὴν μνήμην τῶν ὁμολογηθέντων μὴ δυνηθῇ λοιπὸν ἐκβαλεῖν · εἰδ' οὕτως ἀπὸ τῆς συγχρίσεως μᾶθη καὶ τοῦ σημείου τὸ μέγεθος · ὁ δὲ καὶ ἐνταῦθα γίνεται . Καὶ ἐρωτηθεὶς ἀποκρίνεται λέγων · Διηκοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκούσιν , ἵνα ἑκάστους βραχὺ τι λάβῃ . Τοῦτο δὲ ἐλεγε περὶ αὐτῶν αὐτῶν · αὐτὸς γὰρ ἤδει τί ἐμελλε ποιεῖν . Τί ἐστι , Πειράζων αὐτόν ; Ἄρα γὰρ ἠγνόει τὸ μέλλον ὑπ' αὐτοῦ βρηθήσεσθαι ; Οὐχ ἔστι τοῦτο εἰπεῖν . β' . Ἄλλὰ τίς ποτε τῆς λέξεως ἡ διάνοια ; Ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς δυνατὸν αὐτὴν καταμαθεῖν . Καὶ γὰρ καὶ ἐκεῖ φησιν · Καὶ ἐγένετο μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα , καὶ ἐπειράσεν ὁ Θεὸς Ἀβραάμ , καὶ εἶπεν , Λάβε τὸν υἱὸν σου τὸν ἀγαπητόν , ὃν ἠγάπησας , τὸν Ἰσαάκ . Οὐδὲ γὰρ ἔχει τοῦτο λέγειν φαίνεσθαι , ὅτι ἀπὸ τῆς πείρας ἀνέμεινεν ἰδεῖν τὸ τέλος , εἰτε ὑπακούσεται , εἰτε μή · ( πῶς γὰρ ὁ τὰ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσεως αὐτῶν ; ) ἀλλ' ἀνθρωπίνως ἀμφοτέραις εἴρηται . Ὦσπερ γὰρ ὅταν λέγῃ , ὅτι Ἐρεύνη τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων , οὐχ ἄγνοια τὴν ἐρεύνην δεῖξιν ὅτι , ἀλλ' ἀκριβοῦς εἰδόσεως · οὕτω δὴ καὶ ὅταν λέγῃ ὅτι Ἐπειράσεν , οὐδὲν ἄλλο φησίν , ἀλλ' ἢ ὅτι τῇστατο ἀκριβῶς . Κἄν ἕτερον δὲ ἐστιν εἰπεῖν , ὅτι δοκιμώτερον αὐτὸν εἰργάζετο , ὡσπερ οὖν τὸν Ἀβραάμ τότε , οὕτω καὶ τοῦτον διὰ τῆς τοιαύτης ἐρωτήσεως · ἐνᾶν γὰρ
Lemmas: οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ μαθητής ἄγω , καί ἐκεῖθεν εἰς Καπερναούμ ; ἡρέμα λοιπός ὑπεξέρχομαι ὁ νόμος , ἀπορρίψ λαμβάνω ἀπό ὁ Ἰουδαϊκός · πονηρία . καί ἀναβλέπω ὁ ὀφθαλμός , ὁράω ὄχλος πολύς . ἐνταῦθα δεῖξις ὅτι οὐδέποτε ἀπλόος κάθημαι μετά ὁ μαθητής , [ 249 ] ἀλλά ἀσάω ἀκροβολέω τίς πρός αὐτός καί διδάσκω εἰμί , καί ἐπιστρέφω αὐτός πρός ἑαυτοῦ , οὖον μάλιστα καί ἐντεῦθεν ὁ κηδεμονία εἰμί μανθάνω , καί ὁ ταπεινός καί συγκαταβατικός ὁ πρός ἐκεῖνος . σύν-κάθημαι γάρ αὐτός τάχα πρός ἀλλήλων ὁράω . εἶτα ἀναβλέπω ὁράω ὁ ὄχλος παράγω πρός αὐτός . ὁ μέν οὖν ἄλλος εὐαγγελιστής ὁ μαθητής φημί προσείδω ἐρωτάω καί παρακαλέω , ὥστε μή ἀπολύω αὐτός νῆστις · οὗτος δέ εἰσάγω ὁ Φίλιππος ἐρωτάω παρά ὁ Χριστός . καί ἐγώ δοκέω ἀμφότερος εἰμί ἀληθής , οὐ ἐπί ὁ αὐτός γίγνομαι δέ ὠμός ἐν καιρός , ἀλλά ἑκάτερος οὗτος εἰμί πρέσβυς · ὥστε ἕτερος μέν ἐκεῖνος λοιπός , ἕτερος δέ οὗτος εἰμί . τίς οὖν ἐνέλκω ὁ Φίλιππος ἐρωτάω ; Ἡδύς ὁ μαθητής ὁ μάλιστα πλείων δήω διδασκαλία . οὗτος γάρ εἰμί ὁ μετά οὗτος λέγω · δείκνυμι ἐγώ ὁ πατήρ , καί ἀρκέω ἐγώ . Ζεύς οὗτος ἄνωθεν αὐτός ῥαθυμίζω . εἰμί μέν γάρ ἀπλόος ὁ σημεῖον γίγνομαι , οὐ εἄν τοσοῦτος φαίνω ὁ θαῦμα · νῦν δέ πρότερος αὐτός ἀναχάζομαι ὁμολογέω ὁ εἰμί σπάνις , ἵνα γιγνώσκω ἐν τίσις εἰμί , ἀκριβής οὗτος μανθάνω ὁ μέλλω γίγνομαι θαῦμα ὁ μέγεθος . καί ὁράω τίς φημί ἐκεῖνος · πόθεν ἐγώ ἄρτος τοσοῦτος , ἵνα ἐσθίω οὗτος ; οὕτως καί ἐν ὁ Παλαιή πρός ὁ Μωϋσῆς λέγω . οὖον γάρ πρότερος ὁ σημεῖον ποιέω , ἠώς εἄν αὐτός ἐρωτάω , τις ποτέ εἰμί ἐν ὁ χείρ σύ ; ἐπεί γάρ ὁ παράδοξος καί ἀθρόος συμβαίνω , ὁ πρότερος ἐγώ εἰς λήθη ἐμβάλλω εἴωθα , πρότερος αὐτός ἐν ὁ ὁ πάρειμι καθοράω ὁμολογία , ἵνα ὁ ἔκπληξις γίγνομαι , ὁ μνήμη ὁ ὁμολογέω μή δύναμαι λοιπός ἐκβάλλω · εἶδος οὕτως ἀπό ὁ σύγχρισις μανθάνω καί ὁ σημεῖον ὁ μέγεθος · ὁ δέ καί ἐνταῦθα γίγνομαι . καί ἐρωτάω ἀποκρίνω λέγω · διακόσιοι δηνάριον ἄρτος οὐ ἀρκέω , ἵνα ἕκαστος βραχύς τίς λαμβάνω . οὗτος δέ λέγω περί αὐτός αὐτός · αὐτός γάρ ἦδος τίς μέλλω ποιέω . τις εἰμί , πειράζω αὐτός ; ἄρας γάρ ἀγνοέω ὁ μέλλω ὑπό αὐτός βιβρώσκω ; οὐχ εἰμί οὗτος εἶπον . βε . ἀλλά τίς ποτός ὁ λέξις ὁ διάνοια ; ἀπό ὁ Παλαιή δυνατός αὐτός καταμανθάνω . καί γάρ καί ἐκεῖ φημί · καί γίγνομαι μετά ὁ ῥῆμα οὗτος , καί πειράζω ὁ θεός Ἀβραάμ , καί εἶπον , Λάβος ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀγαπάω , ὁ Ἰσαάκ . οὐδέ γάρ ἔχω οὗτος λέγω φαίνω , ὅτι ἀπό ὁ πείρω ἀναμένω ὁράω ὁ τέλος , εἴτε ὑπακούω , εἴτε μή · ( πῶς γάρ ὁ ὁ πᾶς εἰδοί πρίν γένεσις αὐτός ; ) ἀλλά ἀνθρώπινος ἀμφότερος εἴρω . ὥσπερ γάρ ὅταν λέγω , ὅτι ἔρευνα ὁ Καρδία ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἄγνοια ὁ ἐρευνάω δεῖξις ὅτι , ἀλλά ἀκριβής ειδοσις · οὗτος δή καί ὅταν λέγω ὅτι πειράζω , οὐδείς ἄλλος φημί , ἀλλά ἢ ὅτι τάσσω ἀκριβῶς . κἀν ἕτερος δέ εἰμί εἶπον , ὅτι δόκιμος αὐτός ἐργάζομαι , ὡς οὖν ὁ Ἀβραάμ τότε , οὗτος καί οὗτος διά ὁ τοιοῦτος ἐρώτησις · ένας γάρ