joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0190.1
τοὺς ᾿Ιουδαίους ἀπέκρινεν , οὐ τόπου τόπου προτιμῶν , ἀλλὰ ἀπὸ τῆς διανοίας ἐκείνης τὴν προεδρείαν ἰδοὺς , ὡσανεὶ ἔλεγεν · Τόπου μὲν ἕνεκεν , οὐδὲν δεῖ λυπῆν φιλονεικεῖν . ᾿Ιουδαῖοι μέγιστον τῷ τρόπῳ τῷ πλεῖον τῶν Σαμαρειτῶν ἔχον · Ἡμεῖς μὲν γάρ , φησὶ , προσκυνεῖτε δ οὐκ οἴδατε · ἡμεῖς δὲ προσκυνοῦμεν ὁ οἴδαμεν . Πῶς οὖν οὐκ ἤθεσαν οἱ Σαμαρεῖται δ προσκυνεῖν ; Ὅτι τοπικὸν καὶ μερικὸν Θεὸν ἐνόμιζον εἶναι ·· οὕτω γοῦν αὐτὸν καὶ ἐθεράπευον · οὕτω καὶ Πέτρος πειφάντες ἀπήγγειλαν , ὅτι Ὁ τοῦ τόπου τούτου Θεὸς ἡμῖν ἀφανίζεται , οὐδὲν πλέον περὶ αὐτοῦ κατὰ τοῦτο τῶν εἰδώλων φανταζόμενοι . Διόπερ ἔμενον καὶ δαιμόνας καὶ αὐτὸν θεραπεύοντας , καὶ τὰ δμικτα μιγνύντες . ᾿Ιουδαῖοι δὲ ταύτης ἦσαν ἀππλαγμένοι τῆς ὑπονοίας , καὶ τῆς οἰκουμένης αὐτὸν ἤθεσαν εἶναι δ Θεόν , εἰ καὶ μὴ πάντες . Διὰ τοῦτο φτσιν , Ἡμεῖς προσκυνεῖτε δ οὐκ οἴδατε · ἡμεῖς δὲ προσκυνοῦμεν · ὁ οἴδαμεν . Μὴ θαυμάσῃς · δὲ μετὰ ᾿Ιουδαίων ἐαυτὸν ἀριθμεῖ · πρὸς γὰρ τὴν ὑπόνοιαν τῶν γυναικός διαλέγεται , ὡς προφήτις ὤν ᾿Ιουδαίων c . Διὸ καὶ τὸ , Προσκυνοῦμεν , τέθεικεν . Ὅτι γὰρ τῶν προσκυνουμένων ἐστὶ , παντὶ πού δήλον . Τὸ μὲν γὰρ προσκυνεῖν , τῆς κτίσεως , τὸ δὲ προσκυνεῖσθαι , τοῦ τῆς κτίσεως δεσπότου . Ἄλλὰ τείως ὡς ᾿Ιουδαῖος διαλέγεται . Τὸ οὖν , Ἡμεῖς , ἐνταῦθα , Ἡμεῖς οἱ ᾿Ιουδαῖοι , φησίν . Ἐπάρας τοίνυν τὰ ᾿Ιουδαϊκὰ , πάλιν καθαρὸστον ἐαυτὸν ποιεῖ , καὶ πείθει μᾶλλον τοὺς ὑπ᾽ αὐτοῦ λεγομένους προσέχειν , ἀνύποπτον ποιῶν τὸν λόγον , καὶ δείκνυς ὅτι οὐ τῇ πρὸς τὸ ὁμόφυλον συγγενείᾳ τῇ ἐκείνων ἐπαίρει . Ὁ γὰρ περὶ τοῦ τόπου ταῦτα ἀποφηνύμενος , ἐφ᾽ ᾧ μάλιστα ἠχόουν ᾿Ιουδαῖοι καὶ πνευσευκέντι πάντων ἐνόμιζον , καὶ τὰ σκμνὰ τούτων καθελών , εὐδὴλον ὅτι οὐδὲ κατὰ ταῦτα πρὸς χάριν τινὰ ἔλεγεν , ἀλλὰ μετὰ ἀληθείας καὶ προφητικῇ δυνάμει . Ἐπεὶ οὖν τῶν τοιούτων λογισμῶν τέως δ ἀἔστησεν εἰπών , [ 191 ] Πιστεύσατέ μοι , γυναῖ , καὶ τὰ ἐξῆς , ἐπάγει , Ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων ἐστίν . Ὁ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · εἰ διὰ τὰ ἀγαθὰ τῇ οἰκουμένῃ ἐκεῖθεν γέγονε ( τὸ γὰρ εἰδέναι Θεὸν καὶ τὸ καταγιγνώσκειν εἰδώλων , ἐκεῖθεν τῇ ἀρχῇ ἔσγεν · καὶ τὰ ἄλλα πάντα δήγματα , καὶ παρ᾽ ὧν ἦν αὐτὸ τὸ τῆς προσκυνήσεως , εἰ καὶ μὴ ὀρθῶς , ἀπὸ γοῦν τῶν ᾿Ιουδαίων τῇ ἀρχῇ ἔλαβε ) σωτηρίαν οὖν δ ταῦτα δ τὴν ἐαυτοῦ παρουσίαν καλεῖ · μᾶλλον δὲ οὐκ ἄν τις ἀμάρτοι ἀμφοτέραι ταῦτα σωτηρίαν καλῶν , ἢν εἰπεν ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων εἶναι . Ὃπερ καὶ ὁ Παῦλος αἰνιττόμενος · ἔλεγεν · Ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα , ὁ ὧν ἐπὶ πάντων Θεός . Ὀρᾷς πῶς συγκροτεῖ τὴν Παλαῖαν , καὶ βίαν δείκνυσι τῶν ἀγαθῶν , καὶ διὰ πᾶντως οὐκ ἐναντίον ὄντα τῷ νόμῳ , εἶχε ἐν τῷν ᾿Ιουδαίων τὴν ὑπόθεσιν εἶναι πάντων τῶν ἀγαθῶν φτσιν ; Ἄλλ᾽ ἔρχεται ὥρα , καὶ νῦν ἐστιν , ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ . Πλεονεκτοῦμεν μὲν ὑμῶν , ὦ γυναῖ , φησὶ , τῷ τρόπῳ τῆς προσκυνήσεως · πλὴν ἀλλὰ καὶ οὕτως τέλος ἔχει λοιπόν . Οὐ γὰρ τὰ τῶν τόπων ἀμειφθήσεται μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ τοῦ τρόπου τῆς λατρείας , καὶ ταῦτα ἐπὶ θυραῖς ἔστηκεν · Ἔρχεται γὰρ ὥρα , καὶ νῦν ἐστιν . β . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ προφῆται πρὸ μακρῶν ἔλεγον χρόνων ἄπερ ἔλεγον , τοῦτο ἀναφαίνει ἐνταῦθα εἶπε , Καὶ νῦν ἐστι . Μὴ νομίζετε , φησὶ , ταύτην τοιαύτην εἶναι τὴν προφητείαν , ὡς μετὰ πολὺν γενήσεσθαι χρόνον . Τὰ γὰρ πράγματα ἐφέστηκεν ἤδη , καὶ ἐπὶ θύραις ἐστιν . Ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ . Εἰπὼν Savil . ἐνόμιζον ὄντα . Morel . ἔδεισαν ὄντα . Savil . ὧν ᾿Ιουδαῖος . Morel . σὺν λογισμῶν τέως .
Lemmas: ὁ Ἰουδαῖος ἀποκρίνω , οὖον τόπος τόπος προτιμάω , ἀλλά ἀπό ὁ διάνοια ἐκεῖνος ὁ προεδρεία ὁράω , ὡσανεί λέγω · τόπος μέν ἕνεκα , οὐδείς δεῖ λύπη φιλονεικέω . Ιουδαῖος μέγας ὁ τρόπος ὁ πλείων ὁ Σαμαρείτης ἔχω · ἐγώ μέν γάρ , φημί , προσκυνέω δ οὐ οἶδα · ἐγώ δέ προσκυνέω ὁ οἶδα . Πῶς οὖν οὐ τίθημι ὁ Σαμαρείτης δ προσκυνέω ; ὅτι2 τοπικός καί μερικός θεός νομίζω εἰμί ·· οὗτος γοῦν αὐτός καί θεραπεύω · οὗτος καί Πέτρος πειφημι ἀπαγγέλλω , ὅτι ὁ ὁ τόπος οὗτος θεός ἐγώ ἀφανίζω , οὐδείς πλέω περί αὐτός κατά οὗτος ὁ εἴδωλον φαντάζω . διόπερ μένω καί δαίμων καί αὐτός θεραπεύω , καί ὁ δμικτα μίγνυμι . Ιουδαῖος δέ οὗτος εἰμί ἀποπλήσσω ὁ ὑπόνοια , καί ὁ οἰκέω αὐτός τίθημι εἰμί δ Θεός , εἰμί καί μή πᾶς . Ζεύς οὗτος φτσιν , ἐγώ προσκυνέω δ οὐ οἶδα · ἐγώ δέ προσκυνέω · ὁ οἶδα . μή θαυμάζω · δέ μετά Ἰουδαῖος ἑαυτοῦ ἀριθμέω · πρός γάρ ὁ ὑπόνοια ὁ γυνή διαλέγω , ὡς προφήτις εἰμί Ἰουδαῖος c . Διὸ καί ὁ , προσκυνέω , τίθημι . ὅτι2 γάρ ὁ προσκυνέω εἰμί , πᾶς πού δῆλος . ὁ μέν γάρ προσκυνέω , ὁ κτίσις , ὁ δέ προσκυνέω , ὁ ὁ κτίσις δεσπότης . ἀλλά τείως ὡς Ἰουδαῖος διαλέγω . ὁ οὖν , ἐγώ , ἐνταῦθα , ἐγώ ὁ Ιουδαῖος , φημί . ἐπαίρω τοίνυν ὁ Ιουδαϊκός , πάλιν καθαρὸστον ἑαυτοῦ ποιέω , καί πείθω μᾶλλον ὁ ὑπό αὐτός λέγω προσέχω , ἀνύποπτος ποιέω ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὅτι οὖον ὁ πρός ὁ ὁμόφυλος συγγένεια ὁ ἐκεῖνος ἐπαίρω . ὁ γάρ περί ὁ τόπος οὗτος ἀποφαίνω , ἐπί ὅς μάλιστα ἠχέω Ιουδαῖος καί πνέω πᾶς νομίζω , καί ὁ σκμνὰ οὗτος καθαιρέω , ευδηλος ὅτι οὐδέ κατά οὗτος πρός χάρις τις λέγω , ἀλλά μετά ἀλήθεια καί προφητικός δύναμις . ἐπεί οὖν ὁ τοιοῦτος λογισμός τέως δ ἀἔστησεν εἶπον , [ 191 ] πιστεύω ἐγώ , γυνή , καί ὁ ἑξῆς , ἐπάγω , ὅτι2 ὁ σωτηρία ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · εἰμί διά ὁ ἀγαθός ὁ οἰκέω ἐκεῖθεν γίγνομαι ( ὁ γάρ οἶδα θεός καί ὁ καταγιγνώσκω εἴδωλον , ἐκεῖθεν ὁ ἀρχή εἰσγίγνομαι · καί ὁ ἄλλος πᾶς δῆγμα , καί παρά ὅς εἰμί αὐτός ὁ ὁ προσκύνησις , εἰμί καί μή ὀρθῶς , ἀπό γοῦν ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀρχή λαμβάνω ) σωτηρία οὖν δ οὗτος δ ὁ ἑαυτοῦ παρουσία καλέω · μᾶλλον δέ οὐ ἄν τις ἁμαρτάνω ἀμφότερος οὗτος σωτηρία καλός , εἄν εἶπον ἐκ ὁ Ἰουδαῖος εἰμί . ὅπερ καί ὁ Παῦλος αἰνίσσομαι · λέγω · ἐς ὅς ὁ Χριστός ὁ κατά σάρξ , ὁ ὅς ἐπί πᾶς Θεός . ὁράω πῶς συγκροτέω ὁ παλαία , καί βία δείκνυμι ὁ ἀγαθός , καί διά πάντως οὐ ἐναντίος εἰμί ὁ νόμος , ἔχω ἐν τῷ Ἰουδαῖος ὁ ὑπόθεσις εἰμί πᾶς ὁ ἀγαθός φτσιν ; ἄλλος ἔρχομαι ὥρα , καί νῦν εἰμί , ὅτε ὁ ἀληθινός προσκυνητής προσκυνέω ὁ πατήρ . πλεονεκτέω μέν σύ , εἰμί γυνή , φημί , ὁ τρόπος ὁ προσκύνησις · πλήν ἀλλά καί οὕτως τέλος ἔχω λοιπός . οὖον γάρ ὁ ὁ τόπος ἀμείβω μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ τρόπος ὁ λατρεία , καί οὗτος ἐπί θύρα ἵστημι · ἔρχομαι γάρ ὥρα , καί νῦν εἰμί . Β . ἐπεί γάρ ὁ προφήτης πρό μακρός λέγω χρόνος Ἄπερ λέγω , οὗτος ἀναφαίνω ἐνταῦθα εἶπον , καί νῦν εἰμί . μή νομίζω , φημί , οὗτος τοιοῦτος εἰμί ὁ προφητεία , ὡς μετά πολύς γίγνομαι χρόνος . ὁ γάρ πρᾶγμα ἐφίστημι ἤδη , καί ἐπί θύρα εἰμί . ὅτε ὁ ἀληθινός προσκυνητής προσκυνέω ὁ πατήρ ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια . εἶπον Savil . νομίζω εἰμί . Morel . δείδω εἰμί . Savil . ὅς Ἰουδαῖος . Morel . σύν λογισμός τέως .