joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0209.3
α’ . Μέγα τῶν δείων Γραφῶν τὸ κέρδος , καὶ διαρκὴς ἡ ἐξ αὐτῶν ὠφέλεια . Καὶ τοῦτο δεῖνις ὁ Παῦλος ἔλεγεν · Ὅσα γὰρ προεγράφη , εἰς νουθεσίαν ἡμῶν προεγράφη , εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησεν · ἵνα διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς παρακλήσεως τῶν Γραφῶν τὴν ἐλπίδα ἔχωμεν . Παντοδαπῶν γὰρ ἐστι φαρμάκων θησαυρός · τὰ δὲ ἕκαστα λόγια · ὥστε κἂν ἀπόνοιαν σβέσαι δέῃ , κἂν ἐπιθυμίαν κοιμίσαι , κἂν τὴν τῶν χρημάτων καταπαύσαι ἐρώτησιν , κἂν ὀδύνην ὑπερδεῖν , κἂν εὐθυμίαν ἐνθεῖναι , καὶ ὑπομονὴν κατασκευάσαι , πολλὴν ἐντεύξεται ἄν τις εὑροῖ τὴν ἀφορμὴν . Τίς γὰρ ἢ τῶν πενιᾶ μακρὰ παλαιόντων , ἢ τῶν νόσων χαλεπῇ κεχρημένων , ἀναγκοῦς τὸ προκειμένον χωρίον , οὐ πολλὴν δέξεται τὴν παρακλῆσιν ; Τριάκοντα γὰρ καὶ ὀκτὼ ἔτη παράλυτος μένων οὗτος , καὶ καθ’ ἕκαστον ἔτος ἑτέρους μὲν ἀπαλλάττομένους ὁρῶν , ἑαυτὸν δὲ κατεχόμενον τῷ νοσήματι , οὐκ ὡς ἄνπεσε καὶ ἀπέγνω · καίτοι γε οὐ μόνον ἢ τῶν παρεληλυθότων ἀθυμία , ἀλλὰ καὶ ἢ τῶν μελλόντων ἀνεπίστια ἰκανὴ ἦν αὐτὸν κατατείνειν . Ἀκούσον γοῦν οἷά φησι , καὶ μάθε τὴς τραγῳδίας τὸ μέγεθος . Ἐπεὶδὴ γὰρ εἶπεν ὁ Χριστός , Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι ; Ναί , Κύριε , ἀπεκρίθη · ἀλλ’ ἄνθρωπον οὐκ ἔχω , ἵνα , ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ , βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν . Τί τούτων τῶν ῥημάτων ἐλεεινότερον γένοιτ’ ἂν ; τί τῶν πραγμάτων περιπαθέστερον ; Εἶδες χαρδίων συντετριμμένην ὑπὸ τῆς μακρᾶς ἀρρωστίας ; εἶδες πᾶσαν φλεγμονὴν κατεσκαλμένην ; Οὐδὲ γὰρ ἐφεξῆς τὸ βλέψαι , οἷα τοῦ πολλοῦ ἀκούσιον ἐν ταῖς περιστάσεσιν · οὐ κατηράσατο αὐτοῦ τὴν ἡμέραν , οὐκ ἐδυσηχάρεν πρὸς τὴν ἐρώτησιν , οὐδὲ εἶπε · Διασῴσαι ἡμᾶς παραχρῆμα καὶ χωριώθαι , ὅτι ἔρωτος , εἰ θέλω ὑγιὴς γενέσθαι · ἀλλὰ πρῶς καὶ μετ’ ἐπιεικείας πολλῆς , Ναί , Κύριε . Καίτοι γε οὐδὲ ἤδει τις ποτὲ ἢν ὁ ἐρωτῶν , οὐδὲ ὅτι θεραπεύσειν αὐτὸν ἐμελλεν · ἀλλ’ ὅμως μετ’ ἐπιεικείας ἀπαντα ἀπηνέχθη , καὶ πλῆν οὐδὲν ἀπαίτει , ὡς πρὸς ἰατρὸν φθεγγόμενος , καὶ τὸ πάθος ἀπαγγέλλει μόνον βουλόμενος . Προσέθηκεν γὰρ ἵσως εἰς τοῦτο χρησιμεῦσιν αὐτῷ τὸν Χριστόν , εἰς τὸ ἐμβαλεῖν εἰς τὸ ὕδωρ , καὶ διὰ τούτων αὐτὸν ἐπισπάσασθαι τῶν ῥημάτων βούλεται . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Δεινῶς ὅτι λόγῳ πάντα δύναται ποιεῖν , Ἐγείραι , φησίν , ἆρον τὸν κράββατόν σου , καὶ περιπάτει . Τινὲς μὲν οὖν οἴονται τοῦτο εἶναι τὸν ἐν τῷ Ματθαίῳ κεῖμενον . Ἄλλ’ οὐκ ἔστι [ 212 ] καὶ τοῦτο πολλάχθὲν δῆλον ἔστι . Καὶ πρῶτον μὲν ἀπὸ τῆς ἐρήμιας τῶν προϊσταμένων . Ἐκεῖνος μέντοι πολλοὺς εἶχε τοὺς ἐπιμελουμένους καὶ φέροντας , οὗτος δὲ οὐδένα · διὸ καὶ ἔλεγεν , Ἄνθρωπον οὐκ ἔχω . Ἔπειτα καὶ ἐκ τῆς ἀποκρίσεως . Ὁ μὲν γὰρ οὐδὲν φθέγγεται · οὗτος δὲ πάντα διηγείται τὰ καθ’ ἑαυτόν . Καὶ τρίτον ἀπὸ τοῦ καιροῦ καὶ τοῦ χρόνου . Οὗτος μὲν γὰρ ἐν ἑορτῇ καὶ ἐν Σαββάτῳ , ἐκεῖνος δὲ ἐν ἑτέρᾳ ἡμέρᾳ . Καὶ ὁ τόπος δὲ ἐκατέρων διάφορος . Ὁ μὲν γὰρ ἐν οἰκίᾳ θεραπεύεται , ὁ δὲ παρὰ τὴν κολυμβήθραν . Καὶ ὁ τρόπος δὲ τῆς θεραπείας ἐγγλαυγμένος . Ἐκεῖ μὲν γὰρ φησι , Τέκνον , ἀφέωνται σοι αἱ ἁμαρτίαι · ἐνταῦθα δὲ τὸ σῶμα συσφίγγει πρῶτον , καὶ τότε τῆς ψυχῆς ἐπιμελεῖται . Κάκει μὲν φράσει · Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι , φησίν · ἐνταῦθα δὲ παραίνεσις καὶ ἀπειλὴ πρὸς τὸ μέλλον αὐτὸν ἀσφαλίζομένη . Μὴκέτι γὰρ , φησίν , ἁμάρτανε , ἵνα μὴ χεῖρόν τι γένηται . Καὶ τὰ ἐγκλήματα δὲ τῶν Ἰουδαίων διάφορα . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ τοῦ Σαββάτου τὴν ἐργασίαν προσφέρουσι , ἐκεῖ δὲ βλασφημίαν ἐγκαλοῦσιν αὐτῷ . Σὺ δὲ μοι σκόπει τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας τὴν ὑπεροχὴν . Οὐ γὰρ εὐθὺς αὐτὸν ἀνέστησεν , ἀλλὰ πρῶτον αὐτὸν οἰκειοῦται διὰ τῆς ἐρωτήσεως , τῇ μελλούσῃ προοδοποιῶν πίστει · καὶ οὐκ ἀνίστησι μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ κλινίδιον ἆραι κελεύει , ὥστε καὶ τὸ γινώσκειν πιστώσασθαι δαίμονα , καὶ μηδὲνα νομίζεσθαι φαντασίαν εἶναι τὸ γεγενημένον ἢ ὑπόκρισιν . Οὐδὲ γὰρ ἂν , εἰ μὴ βεβαίως καὶ σφόδρα συνεπάγη τὰ μέλη , τὴν κλίνην φέρειν ἠδύνατο . Ποιεῖ δὲ ταῦτα πολλάκις ὁ Χριστός , ἐκ περιουσίας τοὺς ἀναστρεφέντας βουλομένους ἐπιστομίζων . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄρτων , ἵνα μηδεὶς ἐπίῃ , ὅτι ἀπλῶς ἐχορῆσθησαν , καὶ φαντασία ἦν τὸ γεγενημένον , παρασκευάζει λείψανα γενέσθαι τῶν ἄρτων πολλά · καὶ τῷ καθαρωμένῳ δὲ λεπρῷ λέγει · Ὑπαγε , δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ · ὁμοῦ τε τοῦ καθαρμοῦ παρεχόμενος τὴν ἀπόδειξιν ἀκριβεστάτην , καὶ τῶν ἀντινοουμένων αὐτὸν λεγόντων τῷ Θεῷ τὰ ἀναίσχυνα ἐμφράττων στόματα . Καὶ ἐπὶ τοῦ ὀνοῦ δὲ τοῦτο ὁμοίως ἐποίησεν . Οὐ γὰρ ἀπλῶς ἔδειξε τὸν ὀνόν , ἀλλὰ καὶ τῷ ἀρχιτελίνῳ ἐνεχθῆναι παρεσκεύασεν , ὥστε τὸν οὐδὲν τῶν γεγενημένων εἰδότα ὁμολογοῦντα , ἀνύποπτον αὐτῷ παρασχῆναι τὴν μαρτυρίαν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς εἶπεν , ὅτι οὐκ ἤδει ὁ ἀρχιτελινός , πθόεν ἦν , τὸ ἀδέκαστον τῆς μαρτυρίας ἐμφαίνειν . Καὶ νεκρὸν ἀναστήσας ἀλλοχῷ λέγει · Λύστε αὐτῷ φαγεῖν , τῆς ἀκριβοῦς ἀναστάσεως τοῦτο παρεχόμενος σημεῖον · καὶ διὰ τούτων πάντων πειθῶν τοὺς ἀνοήτους , ὅτι οὐκ ἀπατεῶν τις ἦν , οὐδὲ φαντασιολόγος , ἀλλὰ διὰ σωτηρίαν παρεγένετο τῆς κοινῆς φύσεως τῶν ἀνθρώπων .
Lemmas: ὅς . Μέγης ὁ Δείων Γραφής ὁ κέρδος , καί διαρκής ὁ ἐκ αὐτός ὠφέλεια . καί οὗτος Δεῖνις ὁ Παῦλος λέγω · ὅσα γάρ προγράφω , εἰς νουθεσία ἐγώ προγράφω , εἰς ὅς ὁ τέλος ὁ αἰών κατά-ἀντάω · ἵνα διά ὁ ὑπομονή καί ὁ παράκλησις ὁ Γραφής ὁ ἐλπίς ἔχω . παντοδαπής γάρ εἰμί φάρμακον θησαυρός · ὁ δέ ἕκαστος λόγιος · ὥστε κἀν ἀπόνοια σβέννυμι δήω , κἀν ἐπιθυμία κοιμίζω , κἀν ὁ ὁ χρῆμα καταπαύω ἐρώτησις , κἀν ὀδύνη ὑπερδέω , κἀν εὐθυμία ἐντίθημι , καί ὑπομονή κατασκευάζω , πολύς ἐντυγχάνω ἄν τις εὑρίσκω ὁ ἀφορμή . Τῖς γάρ ἢ ὁ πενιά μακρός παλαίω , ἢ ὁ νόσος χαλεπός χράομαι , ἀναγκοῦς ὁ πρόκειμαι χωρίον , οὖον πολύς δέχομαι ὁ παράκλησις ; Τριάκοντα γάρ καί ὀκτώ ἔτος παράλυτος Μένων οὗτος , καί κατά ἕκαστος ἔτος ἕτερος μέν ἀπαλλάσσω ὁράω , ἑαυτοῦ δέ κατέχω ὁ νόσημα , οὐ ὡς ἀναπίπτω καί ἀπογιγνώσκω · καίτοι γε οὖον μόνος ἢ ὁ παρέρχομαι ἀθυμία , ἀλλά καί ἢ ὁ μέλλω ἀνεπίστια ἱκανός εἰμί αὐτός κατατείνω . ἀκούω γοῦν οἷος φημί , καί μανθάνω σής τραγῳδία ὁ μέγεθος . ἐπειδή γάρ εἶπον ὁ Χριστός , ἐθέλω ὑγιής γίγνομαι ; ναίς , κύριος , ἀποκρίνω · ἀλλά ἄνθρωπος οὐ ἔχω , ἵνα , ὅταν ταράσσω ὁ ὕδωρ , βάλλω ἐγώ εἰς ὁ κολυμβήθρα . τις οὗτος ὁ ῥῆμα ἐλεεινός γίγνομαι εἄν ; τίς ὁ πρᾶγμα περιπαθής ; εἶδον Χαρδίων συντρίβω ὑπό ὁ μακρός ἀρρωστία ; ὁράω πᾶς φλεγμονή κατεσκαλμένην ; οὐδέ γάρ ἐφεξῆς ὁ βλέπω , οἷος ὁ πολύς ἀεκούσιος ἐν ὁ περίστασις · οὖον καταράομαι αὐτός ὁ ἡμέρα , οὐ ἐδυσηχάρεν πρός ὁ ἐρώτησις , οὐδέ εἶπον · διασῴζω ἐγώ παραχρῆμα καί χωρίζω , ὅτι Ἔρως , εἰμί ἐθέλω ὑγιής γίγνομαι · ἀλλά πρός καί μετά ἐπιείκεια πολύς , Ναίς , κύριος . καίτοι γε οὐδέ ἦδος τις ποτέ εἄν ὁ ἐρωτάω , οὐδέ ὅτι θεραπεύω αὐτός μέλλω · ἀλλά ὅμως μετά ἐπιείκεια ἅπας ἀποφέρω , καί Πλῆν οὐδείς ἀπαιτέω , ὡς πρός ἰατρός φθέγγομαι , καί ὁ πάθος ἀπαγγέλλω μόνος βούλομαι . προστίθημι γάρ ἴσως εἰς οὗτος χρησιμεύω αὐτός ὁ Χριστός , εἰς ὁ ἐμβάλλω εἰς ὁ ὕδωρ , καί διά οὗτος αὐτός ἐπισπάω ὁ ῥῆμα βούλομαι . τις οὖν ὁ Χριστός ; δεινῶς ὅτι λόγος πᾶς δύναμαι ποιέω , ἐγείρω , φημί , ἀείρω ὁ κράββατος σύ , καί περιπατέω . Τινές μέν οὖν οἴομαι οὗτος εἰμί ὁ ἐν ὁ Ματθαῖος κεῖμαι . ἄλλος οὐ εἰμί [ 212 ] καί οὗτος πολλάχθὲν δῆλος εἰμί . καί πρῶτος μέν ἀπό ὁ ἐρημία ὁ προΐστημι . ἐκεῖνος μέντοι πολύς ἔχω ὁ ἐπιμελέομαι καί φέρω , οὗτος δέ οὐδείς · διό καί λέγω , Ἄνθρωπος οὐ ἔχω . ἔπειτα καί ἐκ ὁ ἀπόκρισις . ὁ μέν γάρ οὐδείς φθέγγομαι · οὗτος δέ πᾶς διηγέομαι ὁ κατά ἑαυτοῦ . καί τρίτος ἀπό ὁ καιρός καί ὁ χρόνος . οὗτος μέν γάρ ἐν ἑορτή καί ἐν σάββατον , ἐκεῖνος δέ ἐν ἕτερος ἡμέρα . καί ὁ τόπος δέ κατεράω διάφορος . ὁ μέν γάρ ἐν οἰκίον θεραπεύω , ὁ δέ παρά ὁ κολυμβήθρα . καί ὁ τρόπος δέ ὁ θεραπεία ἐγγλαυγμένος . ἐκεῖ μέν γάρ φημί , Τέκνος , ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία · ἐνταῦθα δέ ὁ σῶμα συσφίγγω πρῶτος , καί τότε ὁ Ψυχή ἐπιμελέομαι . κέω μέν φράζω · ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία , φημί · ἐνταῦθα δέ παραίνεσις καί ἀπειλή πρός ὁ μέλλω αὐτός ἀσφαλίζω . μηκέτι γάρ , φημί , ἁμαρτάνω , ἵνα μή κακός τίς γίγνομαι . καί ὁ ἔγκλημα δέ ὁ Ἰουδαῖος διάφορος . ἐνταῦθα μέν γάρ ὁ Σάββατο ὁ ἐργασία προσφέρω , ἐκεῖ δέ βλασφημία ἐγκαλέω αὐτός . σύ δέ ἐγώ σκοπέω ὁ ὁ Θεός σοφία ὁ ὑπεροχή . οὖον γάρ εὐθύς αὐτός ἀνίστημι , ἀλλά πρῶτος αὐτός οἰκειόω διά ὁ ἐρώτησις , ὁ μέλλω προοδοποιέω πίστις · καί οὐ ἀνίστημι μόνος , ἀλλά καί ὁ κλινίδιον ἀείρω κελεύω , ὥστε καί ὁ γιγνώσκω πιστόω δαίμων , καί μηδείς νομίζω φαντασία εἰμί ὁ γίγνομαι ἢ ὑπόκρισις . οὐδέ γάρ εἄν , εἰμί μή βεβαίως καί σφόδρα συμπήγνυμι ὁ μέλος , ὁ κλίνη φέρω δύναμαι . ποιός δέ οὗτος πολλάκις ὁ Χριστός , ἐκ περιουσία ὁ ἀναστρέφω βούλομαι ἐπιστομίζω . καί γάρ ἐπί ὁ ἄρτος , ἵνα μηδείς ἔπειμι , ὅτι ἀπλόος ἐχορῆσθησαν , καί φαντασία εἰμί ὁ γίγνομαι , παρασκευάζω λείψανον γίγνομαι ὁ ἄρτος πολύς · καί ὁ καθαρωμένῳ δέ λεπρός λέγω · ὑπάγω , δείκνυμι σαυτοῦ ὁ ἱερεύς · ὁμοῦ τε ὁ καθαρμός παρέχω ὁ ἀπόδειξις ἀκριβής , καί ὁ αντινοεω αὐτός λέγω ὁ Θεός ὁ ἀναίσχυνα ἐμφράσσω στόμα . καί ἐπί ὁ ὄνος δέ οὗτος ὁμοίως ποιέω . οὖον γάρ ἀπλόος δείκνυμι ὁ ὄνος , ἀλλά καί ὁ ἀρχιτελίνῳ φέρω παρασκευάζω , ὥστε ὁ οὐδείς ὁ γίγνομαι οἶδα ὁμολογέω , ἀνύποπτος αὐτός παρέχω ὁ μαρτυρία . Ζεύς οὗτος καί ὁ εὐαγγελιστής εἶπον , ὅτι οὐ ἦδος ὁ ἀρχιτελινός , πίνω εἰμί , ὁ ἀδέκαστος ὁ μαρτυρία ἐμφαίνω . καί νεκρός ἀνίστημι ἄλοχος λέγω · λύνω αὐτός ἐσθίω , ὁ ἀκριβής ἀνάστασις οὗτος παρέχω σημεῖον · καί διά οὗτος πᾶς πειθώ ὁ ἀνόητος , ὅτι οὐ ἀπατεός τις εἰμί , οὐδέ φαντασιολόγος , ἀλλά διά σωτηρία παραγίγνομαι ὁ κοινός φύσις ὁ ἄνθρωπος .