joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0029.2
ἔστιν ἑτέρως κερδάναι τι μέγα ἐντεῦθεν , μὴ πρότερον οὕτως ἀνακαθάραντα τὴν ψυχήν . Καὶ μὴ μοι λέγέτω τις ὅτι βραχὺς ὁ καιρὸς ὁ μεταξὺ τῆς συνάψεως · τῆς μελλούσης . Ἴξεστι γὰρ οὐχὶ ἐν πέντε μόνον ἡμέραις , ἀλλὰ καὶ ἐν μιᾷ βοηθὶ μεταθέσθαι τὸν βίον ἅπαντα . Τί γάρ , εἰπέ μοι , ληπτὸς καὶ ἀνδροφόνοῦ χειρόν ; οὐχὶ τὸ ἑσχάτον τούτου τῆς κακίας εἴδός ἐστιν ; Ἄλλ’ ὅμως εἰς τὸ ἄκρον τῆς ἀρετῆς εὐθὺς ἑφθάσε , καὶ εἰς αὐτὸν ἑχώρησε τὸν παράδεισον · οὐχ ἡμερίων δεηθείς , οὐχ ἡμίσους ἡμέρας , ἀλλὰ βραχεῖας βοηθῆς . Ἄστε ἑξεστιν ἅρῶν μεταθέσθαι , καὶ γενέσθαι χρύσεον ἀντὶ πηλίνου . Ἐπειδὴ γὰρ οὐ φύσει τὰ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς κακίας ; ἐστιν , εὐκολος ἡ μετάθεσις , πάσης ἀνάγκης ἀπηλλαγμένη . Ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσῃτε μοι , φησίν , τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς μέγεσθε . Ὅρᾶς ὅτι βουλήσεως δεῖ μόνης ; βουλήσεως , οὐ τῆς κοινῆς μόνον ταύτης , τῆς τῶν πολλῶν , ἀλλὰ τῆς ἐσπουδασμένης . Ἐπεὶ ἅπαντας οἶδα εἰς τὸν οὐρανὸν θέλοντας ; ἀναπτήναι νῦν , ἀλλὰ διὰ τῶν ἑργῶν δεῖ τὴν θέλησιν ἐπιδείξασθαι . Καὶ γὰρ ὁ ἑμπορος θέλει πλοῦτεῖν , ἀλλ’ οὐ μέχρι τῆς διανοίας τὸ θέλειν ἵστησι , ἀλλὰ καὶ πλοῖον κατασκευάζεται ο , καὶ σκάφηνα ναῦταις , καὶ παρακαλεῖ κυβερνήτην , καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν κατασκευάζει τὸ πλοῖον , καὶ χρυσίου δανείζεται , καὶ περὶ πέλαγος , καὶ εἰς ξένην ἀπείσι γῆν , καὶ κινδύνους ὑπομένει πολλούς , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἅπερ ἱσαίον οἱ τὴν θάλατταν πλέοντες . Οὕτω καὶ ἡμεῖς δεῖ τὴν βούλησιν ἐπιδείξασθαι . Πλέομεν γὰρ καὶ ἡμεῖς πλοῦν . οὐ τὸν ἀπὸ γῆς εἰς γῆν , ἀλλὰ τὸν ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανόν . Κατασκευάσωμεν οὖν τὸν λογισμὸν τὸν ἡμέτερον πρὸς κυβερνήσιν ἐπιτρέπειν τὴν ἄνω φέρουσαν , καὶ ναύτας αὐτῷ πειθηνούς , καὶ πλοῖον στερεόν , ὥστε μήτε περισταδὲι καὶ ἀθόμβια βαπτίζεσθαι βιωτ:κή , μήτε ἀλαζονείας ἐπαίρεσθαι πνεύματι , ἀλλ’ εὐζῶνον εἶναι καὶ κοῦφον . Ἄν οὕτω μὲν τὸ πλοῖον , οὕτω δὲ τὸν κυβερνήτην καὶ τοὺς ναύτας παρασκευασάμενοι , ἐξ οὐρανοῦ πλευσάμεθα , καὶ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν ἀληθῆ κυβερνητὴν ἐπισπασάμεθα πρὸς ἑαυτούς · ὅς οὐκ ἀφήσει βαπτισθῆναι τὸ σκάφος ἡμῶν , ἀλλὰ κἂν μυρίοι πνεῦμασιν ἠ δέμοι , καὶ τοῖς ἀνέμοις ἐπιτρέψῃ , καὶ τῇ θαλάττῃ , καὶ ἀντὶ σάλου πολλὴν ἐργάσεται τὴν γαλήνην . δ . [ 6 ] Κατασκευάσαντες τοίνυν ἑαυτοὺς οὕτως , τῇ ἐπιούσῃ παραγενέσθω τῇ ἐκκλησίᾳ , ἵς γε περισπουδάσωμὲν τι τῶν χρησίμων ἀκούσαι καὶ ἐναποθέσθαι ἐ τὰ λεγόμενα τῇ ψυχῇ . Μηδεὶς ὀδὸς ἑστω , μηδεὶς πέτρα , μηδεὶς ἀκανθῶν πεπληρωμένος . Ποιήσωμεν ἑαυτοὺς νεώματα · οὕτω γὰρ καὶ ἡμεῖς μετὰ προθυμίας τὰ σπέρματα καταβαλοῦμεν , ἐὰν ἴδωμεν τὴν γῆν καθαράν · ἐὰν δὲ λιθώδη καὶ τραχεῖαν , σὺγγωντες μὴ βουλομένους εἰκὴ πονεῖν · οὐδὲ γὰρ τὸ σπεῖρειν ἀρέσκει , ἀρδύεσθαι τὰς δάκνας ἐκχόπτεῖν , πάλιν ἑσχάτης ἀνοίας σπέρματα καταβαλεῖν εἰς ἀνέργαστον γῆν . Τὸν ταύτης ἀπολαύσων τῆς ἀκροάσεως , οὐ δεῖ τὰς δαιμονικὰς μετέχειν τραπέζας . Τὰς γὰρ κοινωνίας δικαιοσύνη καὶ ἀνομίᾳ ; Ἔστιν ἡκας ἀκούων Ἰωάννου , καὶ δι’ ἐκείνου τὰ τοῦ Πνεύματος μαθηδίων , καὶ μετὰ ταῦτα ἀπέρχη πορνῶν ἀκουσούσας γυναικῶν , αἰσχρὰ φθεγγομένων , αἰσχρότερα ὑποκρινομένων , καὶ μαλακῶν βαπτιζομένων τε καὶ βαπτίζοντων ἀλλήλους , Πῶς ; δυνήση καλῶς καθαρθῆναι , ἐγκαλινδούμενος βορβόρῳ τοιούτῳ ; Τί γὰρ δεῖ ταῦτὰ μέρος πᾶσαν καταλείπειν τὴν ἀσχημοσύνην τὴν αὐτοῦ ; Πάντα γὰρ ἑκεῖ γέλως .
Lemmas: εἰμί ἑτέρως κερδαίνω τίς μέγας ἐντεῦθεν , μή πρότερος οὕτως ἀνακαθαίρω ὁ Ψυχή . καί μή ἐγώ λέγω τις ὅτι βραχύς ὁ καιρός ὁ μεταξύ ὁ σύναψις · ὁ μέλλω . Ἴξεστι γάρ οὐ ἐν πέντε μόνος ἡμέρα , ἀλλά καί ἐν εἷς βοηθός μετατίθημι ὁ βίος ἅπας . τις γάρ , εἶπον ἐγώ , ληπτός καί ἀνδροφόνος χείρων ; οὐ ὁ σχάζω οὗτος ὁ κακία εἶδος εἰμί ; ἄλλος ὅμως εἰς ὁ ἄκρος ὁ ἀρετή εὐθύς φθάνω , καί εἰς αὐτός χωρέω ὁ παράδεισος · οὐ ἡμέριος δήω , οὐ ἥμισυς ἡμέρα , ἀλλά βραχῦς βοηθέω . Ἄστυ ἔξεστι ἀρόω μετατίθημι , καί γίγνομαι χρύσεος ἀντί πήλινος . ἐπεί γάρ οὖον φύσις ὁ ὁ ἀρετή καί ὁ κακία ; εἰμί , Εὔκολος ὁ μετάθεσις , πᾶς ἀνάγκη ἀπαλλάσσω . ἐάν ἐθέλω καί εἰσακούω ἐγώ , φημί , ὁ ἀγαθός ὁ γῆ μίγνυμι . ὁράω ὅτι βούλησις δεῖ μόνος ; βούλησις , οὖον ὁ κοινός μόνος οὗτος , ὁ ὁ πολύς , ἀλλά ὁ σπουδασμένος . ἐπεί ἅπας οἶδα εἰς ὁ οὐρανός ἐθέλω ; ἀναπέτομαι νῦν , ἀλλά διά ὁ ἔργον δεῖ ὁ θέλησις ἐπιδείκνυμι . καί γάρ ὁ ἔμπορος ἐθέλω πλουτέω , ἀλλά οὖον μέχρι ὁ διάνοια ὁ ἐθέλω ἵστημι , ἀλλά καί πλοῖον κατασκευάζω ὁ , καί σκάφηνα ναύτης , καί παρακαλέω κυβερνήτης , καί ὁ ἄλλος ἅπας κατασκευάζω ὁ πλοῖον , καί χρυσίον δανείζω , καί περί πέλαγος , καί εἰς ξένος ἄπειμι γῆ , καί κίνδυνος ὑπομένω πολύς , καί ὁ ἄλλος πᾶς ὅσπερ Ἰσαῖος ὁ ὁ θάλασσα πλέω . οὕτως καί ἐγώ δεῖ ὁ βούλησις ἐπιδείκνυμι . πλέω γάρ καί ἐγώ πλόος . οὖον ὁ ἀπό γῆ εἰς γῆ , ἀλλά ὁ ἀπό γῆ εἰς οὐρανός . κατασκευάζω οὖν ὁ λογισμός ὁ ἡμέτερος πρός κυβέρνησις ἐπιτρέπω ὁ ἄνω φέρω , καί ναύτης αὐτός πειθηνούς , καί πλοῖον στερεός , ὥστε μήτε περισταδὲι καί ἀθόμβια βαπτίζω βιωτικός , μήτε ἀλαζονεία ἐπαίρω πνεῦμα , ἀλλά εὔζωνος εἰμί καί κοῦφος . ἄν οὗτος μέν ὁ πλοῖον , οὗτος δέ ὁ κυβερνήτης καί ὁ ναύτης παρασκευάζω , ἐκ οὐρανός πλέω , καί ὁ υἱός ὁ Θεός ὁ ἀληθής κυβερνήτης ἐπισπάω πρός ἑαυτοῦ · ὅς οὐ ἀφίημι βαπτίζω ὁ σκάφος ἐγώ , ἀλλά κἀν μυρίος πνεῦμα ὁ δέμω , καί ὁ ἄνεμος ἐπιτρέπω , καί ὁ θάλασσα , καί ἀντί σάλος πολύς ἐργάζομαι ὁ γαλήνη . δ . [ 6 ] κατασκευάζω τοίνυν ἑαυτοῦ οὕτως , ὁ ἔπειμι παραγίγνομαι ὁ ἐκκλησία , ἴς γε περισπουδάζω τίς ὁ χρήσιμος ἀκούω καί ἐναποτίθημι εἰ ὁ λέγω ὁ Ψυχή . μηδείς οὐδός ἵστημι , μηδείς πέτρα , μηδείς ἄκανθα πληρόω . ποιέω ἑαυτοῦ νέωμα · οὗτος γάρ καί ἐγώ μετά προθυμία ὁ σπέρμα καταβάλλω , ἐάν ὁράω ὁ γῆ καθαρός · ἐάν δέ λιθώδης καί τραχύς , σὺγγωντες μή βούλομαι εἰκῇ πονέω · οὐδέ γάρ ὁ σπείρω ἀρέσκω , ἄρδω ὁ δάκνας ἐκκόπτω , πάλιν ἔσχατος ἄνοια σπέρμα καταβάλλω εἰς ἀνέργαστος γῆ . ὁ οὗτος ἀπολαύω ὁ ἀκρόασις , οὖον δεῖ ὁ δαιμονικός μετέχω τράπεζα . ὁ γάρ κοινωνία δικαιοσύνη καί ἀνομία ; ἔρτις ἵημι ἀκούω Ἰωάννης , καί διά ἐκεῖνος ὁ ὁ πνεῦμα μαθηδίων , καί μετά οὗτος ἀπέρχομαι πόρνη ἀκούω γυνή , αἰσχρός φθέγγομαι , αἰσχρός ὑποκρίνομαι , καί μαλακός βαπτίζω τε καί βαπτίζω ἀλλήλων , Πῶς ; δύναμαι καλῶς καθαίρω , ἐγκαλινδέομαι βόρβορος τοιοῦτος ; τις γάρ δεῖ οὗτος μέρος πᾶς καταλείπω ὁ ἀσχημοσύνη ὁ αὐτός ; Πάν γάρ ἐκεῖ γέλως .