joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0150.3
αὐτό , ἐπειδὴ ἐτι παχύτερον ἐκεῖνος διέκειτο . Τίθησι δὲ ἕτερον ὑπόδειγμα , ὁ μὴτε κοινωνίαν τινὰ πρὸς τὴν τῶν σωμάτων ἔχει παχύτητα , μὴτε εἰς τὴν τῶν ἀσωμάτων ἀνέβη φύσιν · ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ ἀνέμου φορά . Καὶ λοιπὸν ἀπὸ τοῦ ὕδατος ἄρχεται , τοῦ λεπτοτέρου μὲν τῆς γῆς , παχύτερου δὲ τοῦ ἀνέμου . Ὦσπερ γὰρ ἐν ἀρχῇ ὑπέλαβε στοιχεῖον ἡ γῆ , τὸ δὲ πᾶν τοῦ διαπλάττοντος ἡμῖν · οὕτω καὶ νῦν ὑποκείται μὲν στοιχεῖον τὸ ὕδωρ , τὸ δὲ πᾶν τῆς τοῦ Πνεύματος ἐστὶ χάρις · καὶ τότε μὲν εἰς ψυχὴν ζῶσαν ἀνέγνω ὁ ἄνθρωπος , νῦν δὲ εἰς Πνεῦμα ζωοποιόν . Πολλὸν δὲ τὸ μέσον ἐκατέρως . Ἡ μὲν γὰρ ψυχὴ οὐχ ἑτέρων παρέχει τὸ ζῆν , τὸ δὲ Πνεῦμα οὐ καθ’ ἑαυτὸ ζῇ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέροις παρέχει τοῦτο . Οὕτω γοῦν καὶ νεκροὺς ἀνέστησαν οἱ ἀπόστολοι . Καὶ τότε μὲν τῆς κτίσεως γενομένης , ὁ ἄνθρωπος ὕστερον πλάττεται · νῦν δὲ τοῦναντίον · πρὸ γὰρ τῆς καινῆς κτίσεως ὁ ἄνθρωπος ὁ νέος δημιουργεῖται . Καὶ γὰρ πρῶτος οὗτος γεννάται , καὶ τότε ὁ κόσμος μετασχηματίζεται . Καὶ καθάπερ ἐξ ἀρχῆς ὀλόκληρον ἐλάσεν , οὕτω καὶ νῦν ὀλόκληρον αὐτὸν δημιουργεῖ . Καὶ τότε μὲν φησί , Ποίησωμεν αὐτὸν βοηθόν · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιούτων . Ὁ γὰρ τὸν τοῦ Πνεύματος λαβὼν χάριν , τίνος δεήσειται βοηθοῦ ἑτέρου ; ὁ εἰς τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ τελῶν , ποίαν ἔχει λοιπὸν συμμεταχὴν χρείαν ; Τότε κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν τὸν ἄνθρωπον , νῦν αὐτὸν τῷ Θεῷ ἤνωσε · τότε ἰχθύων ἄρχειν καὶ θηρίων ἐκέλευσε , νῦν ὑπὲρανω τῶν οὐρανῶν τὴν ἀπαρχὴν ἡμῶν ἀνήγαγεν · τότε παραδέεσιν ἐδωκε τὴν δίαιταν , νῦν δὲ τὸν οὐρανὸν ἡμῖν ἀνέψαχε · τότε ἐπλάσθη τῇ ἑκτῇ ἡμέρᾳ , ἐπειδὴ ἐμελλε καὶ συντελεῖσθαι ὁ αἰών · νῦν δὲ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἐν προοιμίοις , ὅτε καὶ τὸ φῶς . Ἐξ ὧν πάντων ὁρῶν , ὅτι ἑτέρας ζωῆς ἀμείνονος τὰ τελούμενα ἦν , καὶ καταστάσεως πέρας οὐκ ἐχούσης . Ἡ μὲν οὖν προτέρα πλάσις ἀπὸ γῆς , ἡ τοῦ Ἀδάμ , καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἡ μετ’ ἐκείνην , ἡ τῆς γυναικός , καὶ ἀπὸ σπέρματος ἡ μετ’ αὐτήν , ἡ τοῦ Ἀβελ · ἀλλ’ ὅμως οὐδεμίας ἐφειχθῆσαι δυνάμεθα τούτων , οὐδὲ παραστήσθαι λόγῳ τὰ γενόμενα , καίτοι παχύτατα ὄντα . Πῶς οὖν περὶ τῆς νοητῆς τῆς διὰ τοῦ βαπτίσματος γεννήσεως δυνήσομεθα δοῦναι εὐθύναι τῆς πολλῶν τούτων ὑψηλοτέρας , καὶ λογισμῶν ἀπαιτεῖσθαι ; τῆς θαυμαστῆς καὶ παραδόξου ταύτης λογείας ; ἐπεὶ καὶ ἄγγελοι τῇ γεννήσει ταύτῃ παρεστήχασιν γενομένη . Εἰπεῖν δὲ τὸν τρόπον οὐκ ἔχει τῆς θαυμαστῆς ἐκείνης γεννήσεως τῆς διὰ τοῦ βαπτίσματος . Καὶ παρεστήχασιν τελουμένης μὲν οὐδὲν , μόνον ὁρῶντες δὲ τὰ γινόμενα . Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα πάντα [ 146 ] ἐργάζεται . Πειθώμεθα τοίνυν τῇ ἀποφάσει τοῦ Θεοῦ · δέωμε γὰρ εἰσὶν αὐτῇ πιστεύειν . Ἡ μὲν γὰρ ὅψις πολλοῦ καὶ σφάλλεται · ἐκείνην δὲ ἀμήχανον διαπεσεῖν . Πειθώμεθα τοίνυν αὐτῇ . Ἡ γὰρ τὰ μὴ δυνα παραλόγους , ἀξιόπιστος · ἀν εἴη καὶ περὶ τῆς φύσεως αὐτῶν διαλεγόμενῃ . Τί οὖν αὐτὴ φησίν ; Ὅτι γέννησις ἐστὶ τὸ τελούμενον . Εἰ δὲ τίς σοι λέγοι , Πῶς ; ἐπιστόμιζον αὐτὸν τῇ ἀποφάσει τοῦ Χριστοῦ , ἥπερ ἐστὶ μεγίστη καὶ σαφὴς ἀπόδειξις . Εἰ δὲ τις ἐρωτῶν , τίνος ἔνεκεν τὸ ὕδωρ παρελήφθη ; ἀντερωτήσωμεν καὶ ἡμεῖς · Τίνος δὲ ἔνεκεν ἡ γῆ παρὰ τὴν ἀρχὴν εἰς τὴν τοῦ ἀνθρώπου διάπλασιν παρήχθη ; Ὅτι γὰρ καὶ τῆς γῆς χωρὶς ποιήσαι ἄνθρωπον αὐτῷ δυνατὸν ἦν , πάντες που ὁρῶν . Μὴδὲν τοίνυν παριστᾶ -
Lemmas: αὐτός , ἐπεί ἔτι παχύς ἐκεῖνος διάκειμαι . τίθημι δέ ἕτερος ὑπόδειγμα , ὁ μήτε κοινωνία τις πρός ὁ ὁ σῶμα ἔχω παχύτης , μήτε εἰς ὁ ὁ ἀσώματος ἀναβαίνω φύσις · ὅσπερ εἰμί ὁ ὁ ἄνεμος φορός . καί λοιπός ἀπό ὁ ὕδωρ ἄρχω , ὁ λεπτός μέν ὁ γῆ , παχύτερος δέ ὁ ἄνεμος . ὥσπερ γάρ ἐν ἀρχή ὑπολαμβάνω στοιχεῖον ὁ γῆ , ὁ δέ πᾶς ὁ διαπλήσσω ἐγώ · οὗτος καί νῦν ὑπόκειμαι μέν στοιχεῖον ὁ ὕδωρ , ὁ δέ πᾶς ὁ ὁ πνεῦμα εἰμί χάρις · καί τότε μέν εἰς ψυχή ζώννυμι ἀναγιγνώσκω ὁ ἄνθρωπος , νῦν δέ εἰς πνεῦμα ζωοποιός . Πολύς δέ ὁ μέσος Κατέρω . ὁ μέν γάρ ψυχή οὐ ἕτερος παρέχω ὁ ζῶ , ὁ δέ πνεῦμα οὖον κατά ἑαυτοῦ ζῶ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος παρέχω οὗτος . οὕτως γοῦν καί νεκρός ἀνίστημι ὁ ἀπόστολος . καί τότε μέν ὁ κτίσις γίγνομαι , ὁ ἄνθρωπος ὕστερος πλάσσω · νῦν δέ τουναντίον · πρό γάρ ὁ καινός κτίσις ὁ ἄνθρωπος ὁ νέος δημιουργέω . καί γάρ πρῶτος οὗτος γεννάω , καί τότε ὁ κόσμος μετασχηματίζω . καί καθάπερ ἐκ ἀρχή ὁλόκληρος ἐλαύνω , οὗτος καί νῦν ὁλόκληρος αὐτός δημιουργέω . καί τότε μέν φημί , ποιέω αὐτός βοηθός · ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος . ὁ γάρ ὁ ὁ πνεῦμα λαμβάνω χάρις , τίς ἐσθίω βοηθός ἕτερος ; ὁ εἰς ὁ σῶμα ὁ Χριστός τέλος , ποῖος ἔχω λοιπός συμμεταχὴν χρεία ; τότε κατά εἰκών Θεός ποιέω ὁ ἄνθρωπος , νῦν αὐτός ὁ Θεός νοέω · τότε ἰχθύς ἄρχω καί θηρίον κελεύω , νῦν ὑπεράνω ὁ οὐρανός ὁ ἀπαρχή ἐγώ ἀνάγω · τότε παραδέω δίδωμι ὁ δίαιτα , νῦν δέ ὁ οὐρανός ἐγώ ἀνέψαχε · τότε πλάσσω ὁ ἑκτεύς ἡμέρα , ἐπεί μέλλω καί συντελέω ὁ αἰών · νῦν δέ ὁ πρῶτος ἡμέρα καί ἐν προοίμιον , ὅτε καί ὁ φάος . ἐς ὅς πᾶς ὁράω , ὅτι ἕτερος ζωή ἀγαθός ὁ τελέω εἰμί , καί κατάστασις πέρας οὐ ἔχω . ὁ μέν οὖν πρότερος πλάσις ἀπό γῆ , ὁ ὁ Ἀδάμ , καί ἀπό πλευρά ὁ μετά ἐκεῖνος , ὁ ὁ γυνή , καί ἀπό σπέρμα ὁ μετά αὐτός , ὁ ὁ Ἅβελ · ἀλλά ὅμως οὐδείς ἐφειχθῆσαι δύναμαι οὗτος , οὐδέ παρίστημι λόγος ὁ γίγνομαι , καίτοι παχύς εἰμί . Πῶς οὖν περί ὁ νοητός ὁ διά ὁ βάπτισμα γέννησις δύναμαι δίδωμι εὐθύνω ὁ πολύς οὗτος ὑψηλός , καί λογισμός ἀπαιτέω ; ὁ θαυμαστός καί παράδοξος οὗτος λογεία ; ἐπεί καί ἄγγελος ὁ γεννάω οὗτος παρίστημι γίγνομαι . εἶπον δέ ὁ τρόπος οὐ ἔχω ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος γέννησις ὁ διά ὁ βάπτισμα . καί παρίστημι τελέω μέν οὐδείς , μόνος ὁράω δέ ὁ γίγνομαι . πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα πᾶς [ 146 ] ἐργάζομαι . πείθω τοίνυν ὁ ἀπόφασις ὁ Θεός · δίδωμι γάρ εἰμί αὐτός πιστεύω . ὁ μέν γάρ ὄψις πολύς καί σφάλλω · ἐκεῖνος δέ ἀμήχανος διαπίπτω . πείθω τοίνυν αὐτός . ὁ γάρ ὁ μή δυνα παράλογος , ἀξιόπιστος · εἰς εἰμί καί περί ὁ φύσις αὐτός διαλέγω . τις οὖν αὐτός φημί ; ὅτι2 γέννησις εἰμί ὁ τελέω . εἰμί δέ τίς σύ λέγω , Πῶς ; ἐπιστομίζω αὐτός ὁ ἀπόφασις ὁ Χριστός , ὅσπερ εἰμί μέγας καί σαφής ἀπόδειξις . εἰμί δέ τις ἐρωτάω , τίς ἐνέλκω ὁ ὕδωρ παραλαμβάνω ; ἀντιλέγω καί ἐγώ · τίς δέ ἐνέλκω ὁ γῆ παρά ὁ ἀρχή εἰς ὁ ὁ ἄνθρωπος διάπλασις παράγω ; ὅτι2 γάρ καί ὁ γῆ Χωρὶς ποιέω ἄνθρωπος αὐτός δυνατός εἰμί , πᾶς ποῦ ὁράω . μηδείς τοίνυν παρίστημι -