joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0409.2
[ πῶς γὰρ , οἱ μηδὲ ὅτι ἀναστήσεται εἰδότες ; ) τὸν δὲ Πατέρα μέγαν εἶναι ἐνόμιζον . Λέγει οὖν , ὅτι Εἰ καὶ περὶ ἐμοῦ δεδοίκατε ὡς οὐκ ἀρχομένου ἐμαυτοῦ ὁ προσήκει , οὐδὲ θαρσεῖτε με μετὰ τὸν σταυρὸν πάλιν ὧδε ἔδομαι · ἀλλὰ ἀκούσαντες ὅτι πρὸς τὸν Πατέρα ἀπέρχομαι , ἐδεὶ χαίρειν λοιπὸν , ὅτι πρὸς τὸν μεῖζονα ἄπειμι , καὶ δυνατὸν πάντα λύσαι καὶ δεῖναι . Ὑμεῖς ἠκούσατε , ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν . Διὰ τοῦτο τέθεικεν , Ὅτι οὕτω σφόδρα θαρσῶ , φησίν , τοὺς γινομένους , ὡς καὶ προειπεῖν · οὕτως οὐ δέδοικα . Τοῦτο γοῦν καὶ μετὰ ταῦτα εἶπον ὑμῖν πρὶν γενέσθαι , ἵν’ , ὅταν γένηται , πιστεύσητε ὅτι ἐγὼ εἰμί . ὡσανεὶ ἔλεγε , Μὴ φοβεῖτε , εἰ μὴ ἐγὼ εἶπον ; οὐκ ἂν δὲ εἶπον , εἰ μὴ ἐθάρρουν . Εἰδὲς συγκαταβάσεως τὸν λόγον ἔντα ; Καὶ γὰρ ὅταν λέγῃ , Δοκεῖτε ὅτι οὐ δύναμαι παρακαλέσαι τὸν Πατέρα , καὶ παραστήσει μοι δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων ; πρὸς τὴν ὑπόνοιαν τῶν ἀκούοντων φθέγγεται . Οὐδὲ γὰρ ἐν ἐκείνῳ εἶποι τις ἂν , χῶν σφόδρα ἤ μεμηνώς · ὅτι οὐκ ἐδύνατο ἐκεῖνο βοηθῆσαι , ἀλλ’ ἀγγέλων ἐδεῖτο · ἀλλ’ ἐπειδὴ περὶ αὐτοῦ ὡς ἀνθρώπου δόξαν εἶχον , διὰ τοῦτο φησίν , Δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων . Καίτοι γε ἀπλῶς αὐτοὺς ἡρώτησε , καὶ ἔρριψεν εἰς τὰ ὀπίσω . Εἰ δὲ λέγοι τις μεῖζονα εἶναι τὸν Πατέρα καθ’ ὃ αὐτὸς τοῦ Υἱοῦ , οὐδὲ τοῦτο ἀντερούμεν . Ἀλλ’ οὐ μὴν τοῦτο ἕτερας εἶναι τὸν Υἱὸν οὐσίας ποιεῖ . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτῳν ἐστιν · Ἔως μὲν ἂν ἐνταῦθα ὦ , εἰκὸς νομίζειν ὑμᾶς ὅτι κινδυνεύομεν · ἐὰν δὲ ἐκεῖ ἀπέλθω , θαρσεῖτε ὅτι ἐν ἀσφαλείᾳ ἐσμέν · ἐκείνω γὰρ οὐδεὶς περιγενέσθαι δυνήσεται . Ταῦτα δὲ πάντα πρὸς [ 444 ] τὴν ἀσθένειαν τῶν μαθητῶν ἐλέγετο . Καὶ αὐτὸς μὲν γὰρ θαρσῶ δ , καὶ οὐ φροντίζων τοῦ θανάτου . Διὰ γὰρ τοῦτο εἶπε , Ταῦτα εἶπον ὑμῖν πρὶν γενέσθαι . Ἐπειδὴ δέ , φησίν , ὑμεῖς οὐδέπω δυνάσθε τὴν περὶ τούτων δέξασθαι λόγον , καὶ ἀπὸ τοῦ Πατρὸς , ὃν ὀνομάζετε μέγαν εἶναι , εἰσάγω τὴν παρακλήσιν . Παραμυθιζόμενος τοίνυν αὐτούς , πάλιν λέγει τὰ λυπηρά · Οὐκέτι λαλήσω μεθ’ ὑμῶν . Διὰτί ; Ἔρχεται γὰρ ὁ τοῦ κόσμου τούτου ἄρχων , καὶ ἐν ἐμοὶ ἔχει οὐδέν . Κόσμου δὲ ἄρχοντα τὸν διάβολον φησίν , καὶ τοὺς πονηροὺς ἀνθρώπους οὕτω καλῶν . Οὐ γὰρ οὐρανοῦ ἄρχει · καὶ γῆς , ἐπεὶ ἂν ἐνέτρεψε πάντα καὶ κατέσφαλε · ἄρχει δὲ τῶν ἑαυτοῦ παραδιδόντων αὐτῷ . Διὰ τοῦτο καὶ ἄρχοντα τοῦ αὐτοῦ τοῦ αὐτῶν τοῦτο καλεῖ , σκότος ἐνταῦθα πάλιν τὰς πονηρὰς πράξεις καλῶν . Τί οὖν ; ὁ διάβολος ἂν ἀναρῇ ; Οὐδαμῶς · οὐ γὰρ ἔχει ἐν ἐμοὶ οὐδέν . Πῶς οὖν ἂν ἀναιρούσιν ; Ἐπειδὴ βούλομαι , καὶ ἵνα γνῷ ὁ κόσμος , ὅτι ἀγαπῶ τὸν Πατέρα . Οὐ γὰρ ὑπεῖδον ἂν θανάτῳ , φησίν , οὐδὲ ὀφείλων αὐτῷ , διὰ δὲ τὴν ἀγάπην τὴν εἰς τὸν Πατέρα ὑπομείνω . Τοῦτο δὲ φησίν , ἵνα πάλιν αὐτῶν ἀναστήσῃ τὴν ψυχήν , καὶ μάθωσιν ὅτι οὐκ ἄκων , ἀλλ’ ἐκὼν ἐπὶ τοῦτο ἔρχεται , καὶ ὅτι καταφρονῶν τοῦ διαβόλου . Οὐ γὰρ ἤρκει τὸ εἰπεῖν , ὅτι Μικρὸν χρόνον μεθ’ ὑμῶν εἰμί , ἀλλὰ συνεχῶς αὐτὸ στρέφει τοῦτο τὸ λυπηρόν , εἰκῶτως , ὡς ἂν αὐτὸ παρ’ αὐτοὺς ἐπαραδέκτον ποιήσῃ , παρυφαίνων αὐτῷ τὰ χρηστὰ . Διὰ τοῦτο ποτὲ μὲν λέγει , Ὑπάγω καὶ ἔρχομαι · καὶ , ὅτι Ὅσον εἶμι ἐγώ , ἔντα καὶ ὑμεῖς ἦτε · καὶ , Οὐ δύνασθε μοι νῦν ἀκολουθῆσαι , ἀκολουθήσετε δὲ ὑστερον · καὶ , Πρὸς τὸν Πατέρα πορεύομαι · καὶ , Ὁ Πατὴρ μεῖζων μου ἐστι · καὶ , Πρὶν γενέσθαι εἶρηκα ὑμῖν · καὶ , ὅτι Οὐκ ἀπὸ ἀνάγκης ταῦτα πάσχω , ἀλλὰ δι’ ἀγάπην τοῦ Πατρὸς · ὥστε ἐννοῆσαι αὐτοὺς , ὅτι οὐκ ὀλιθρίων τὸ πρᾶγμα οὐδὲ βλάσφη ἔχον , εἰ γε ἐ τὸ σφόδρα αὐτὸν ἀγαπῶν , καὶ ὁ ἀγαπώμενος
Lemmas: [ πῶς γάρ , ὁ μηδέ ὅτι ἀνίστημι οἶδα ; ) ὁ δέ πατήρ μέγας εἰμί νομίζω . Λέγος οὖν , ὅτι εἰμί καί περί ἐγώ δείδω ὡς οὐ ἄρχω ἐμαυτοῦ ὁ προσήκω , οὐδέ θαρσέω ἐγώ μετά ὁ σταυρός πάλιν ὧδε ἐσθίω · ἀλλά ἀκούω ὅτι πρός ὁ πατήρ ἀπέρχομαι , ἐσθίω χαίρω λοιπός , ὅτι πρός ὁ μείζων ἄπειμι , καί δυνατός πᾶς λύω καί δεινός . σύ ἀκούω , ὅτι ἐγώ εἶπον σύ . Ζεύς οὗτος τίθημι , ὅτι2 οὗτος σφόδρα θαρσέω , φημί , ὁ γίγνομαι , ὡς καί προεῖπον · οὕτως οὖον δείδω . οὗτος γοῦν καί μετά οὗτος εἶπον σύ πρίν γίγνομαι , ἵνα , ὅταν γίγνομαι , πιστεύω ὅτι ἐγώ εἰμί . ὡσανεί λέγω , μή φοβέω , εἰμί μή ἐγώ εἶπον ; οὐ εἄν δέ εἶπον , εἰμί μή θαρσέω . ἀνάκλεις συγκατάβασις ὁ λόγος Έντα ; καί γάρ ὅταν λέγω , δοκέω ὅτι οὖον δύναμαι παρακαλέω ὁ πατήρ , καί παρίστημι ἐγώ δώδεκα λεγεών ἄγγελος ; πρός ὁ ὑπόνοια ὁ ἀκούω φθέγγομαι . οὐδέ γάρ ἐν ἐκεῖνος εἶπος τις εἄν , χόω σφόδρα ἤ μαίνομαι · ὅτι οὐ δύναμαι ἐκεῖνος βοηθέω , ἀλλά ἄγγελος δήω · ἀλλά ἐπεί περί αὐτός ὡς ἄνθρωπος δόξα ἔχω , διά οὗτος φημί , δώδεκα λεγεών ἄγγελος . καίτοι γε ἀπλόος αὐτός ἐρωτάω , καί ῥίπτω εἰς ὁ ὀπίσω . εἰμί δέ λέγω τις μείζων εἰμί ὁ πατήρ κατά ὅς αὐτός ὁ υἱός , οὐδέ οὗτος ἀντιλέγω . ἀλλά οὖον μήv οὗτος ἕτερος εἰμί ὁ υἱός οὐσία ποιέω . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ἔως μέν εἄν ἐνταῦθα εἰμί , εἰκός νομίζω σύ ὅτι κινδυνεύω · ἐάν δέ ἐκεῖ ἀπέρχομαι , θαρσέω ὅτι ἐν ἀσφάλεια εἰμί · ἐκεῖνος γάρ οὐδείς περιγίγνομαι δύναμαι . οὗτος δέ πᾶς πρός [ 444 ] ὁ ἀσθένεια ὁ μαθητής λέγω . καί αὐτός μέν γάρ θαρσέω δ , καί οὖον φροντίζω ὁ θάνατος . Ζεύς γάρ οὗτος εἶπον , οὗτος εἶπον σύ πρίν γίγνομαι . ἐπεί δέ , φημί , σύ οὐδέπω δύναμαι ὁ περί οὗτος δέχομαι λόγος , καί ἀπό ὁ πατήρ , ὅς ὀνομάζω μέγας εἰμί , εἰσάγω ὁ παράκλησις . Παραμυθίζομαι τοίνυν αὐτός , πάλιν λέγω ὁ λυπηρός · οὐκέτι λαλέω μετά σύ . διατί ; ἔρχομαι γάρ ὁ ὁ κόσμος οὗτος ἄρχω , καί ἐν ἐγώ ἔχω οὐδείς . Κόσμος δέ ἄρχω ὁ διάβολος φημί , καί ὁ πονηρός ἄνθρωπος οὗτος καλός . οὖον γάρ οὐρανός ἄρχω · καί γῆ , ἐπεί εἄν ἐντρέπω πᾶς καί κατέσφαλε · ἄρχω δέ ὁ ἑαυτοῦ παραδίδωμι αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ἄρχω ὁ αὐτός ὁ αὐτός οὗτος καλέω , σκότος ἐνταῦθα πάλιν ὁ πονηρός πρᾶξις καλός . τις οὖν ; ὁ διάβολος εἄν αναρή ; οὐδαμός · οὖον γάρ ἔχω ἐν ἐγώ οὐδείς . Πῶς οὖν εἄν ἀναιρέω ; ἐπεί βούλομαι , καί ἵνα γιγνώσκω ὁ κόσμος , ὅτι ἀγαπάω ὁ πατήρ . οὖον γάρ ὑπεῖδον εἄν θάνατος , φημί , οὐδέ ὀφείλω αὐτός , διά δέ ὁ ἀγάπη ὁ εἰς ὁ πατήρ ὑπομένω . οὗτος δέ φημί , ἵνα πάλιν αὐτός ἀνίστημι ὁ Ψυχή , καί μανθάνω ὅτι οὐ ἄκων , ἀλλά ἔκω ἐπί οὗτος ἔρχομαι , καί ὅτι καταφρονέω ὁ διάβολος . οὖον γάρ ἀρκέω ὁ εἶπον , ὅτι μικρός χρόνος μετά σύ εἰμί , ἀλλά συνεχῶς αὐτός στρέφω οὗτος ὁ λυπηρός , εἰκῶτως , ὡς εἄν αὐτός παρά αὐτός παραδέχομαι ποιέω , παρυφαίνω αὐτός ὁ χρηστός . Ζεύς οὗτος ποτέ μέν λέγω , ὑπάγω καί ἔρχομαι · καί , ὅτι ὅσος εἶμι ἐγώ , Έντα καί σύ εἰμί · καί , οὖον δύναμαι ἐγώ νῦν ἀκολουθέω , ἀκολουθέω δέ ὕστερος · καί , πρός ὁ πατήρ πορεύω · καί , ὁ πατήρ μείζων ἐγώ εἰμί · καί , πρίν γίγνομαι εἴρω σύ · καί , ὅτι οὐ ἀπό ἀνάγκη οὗτος πάσχω , ἀλλά διά ἀγάπη ὁ πατήρ · ὥστε ἐννοέω αὐτός , ὅτι οὐ ολιθριον ὁ πρᾶγμα οὐδέ βλάσφη ἔχω , εἰμί γε εἰ ὁ σφόδρα αὐτός ἀγάπη , καί ὁ ἀγαπάω