joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0065.3
λέγομεν δὲ τὸν μὲν Πατέρα πρὸς τὸ ἀναρχον εἶναι , μηδὲ γεγεννηθῆναι · τὸν δὲ Υἱὸν ἀναρχον εἶναι , γεγενημένον δὲ ἐκ τοῦ Πατρός · ποία ἀνάγκη ἐκ τῆς ἐνοίας ταύτης τὸν ἀσεβῆ λόγον ἐποιεῖν ἐπεταιλέγειν ; Οὐδεμία . Ἀπαύγασμα γὰρ ἐστι · τὸ δὲ ἀπαύγασμα συνεπινοεῖται τῇ φύσει , ἥς ἐστιν ἀπαύγασμα . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Πατὴρ τοῦτον οὕτως ἐκάλεσεν , ἵνα μηδὲν μέσον ὑποπτεύσῃ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ . Τοῦτο μὲν οὖν τοῦτο δηλωτικόν · τὸ δὲ ἐφεξῆς τοῦ ὑποδείγματος , τὴν ὁμοιότητα τῆς ζωῆς ἀνθρώπου ἀποπλῆν διορθοῦται . Μὴ γὰρ , ἐπεὶδὴ ἀπαύγασμα , φησίν , ἠκούσας , τῆς ἰδίας αὐτὸν ἀπεστερήσθαι νομίσῃς ὑποστάσεως . Ἄσεβες γὰρ τοῦτο , καὶ τῆς τῶν Σαβελλιανῶν καὶ τῶν ἀπὸ Μαρκέλλου μανίας . Ἡμεῖς δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ ἐν ἰδίᾳ αὐτὸν ὑποστάσει εἶναι φαμεν . Διὰ τοῦτο εἰπὼν αὐτὸν ἀπαύγασμα , ἐπήγαγε , ὅτι Καὶ χαρακτήρ ἐστι τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ , ἵνα τὴν ἰδίαν ὑπόστασιν δηλῷ καὶ τῆς αὐτῆς δυοῦ αὐτὸν οὐσίας , ἥς ἐστι καὶ χαρακτήρ . Οὐ γὰρ ἀρκεῖ μὴ λέξει , καθάπερ ἐφησιν εἰπών , τὰ περὶ Θεοῦ παραστήσαι δόγματα τοῖς ἀνθρώποις · ἀλλὰ ἀγαπητὸν , ἂν πολλὰ συμφερόντως , ἕκαστον τὸ πρέπον ἐπιλέξαι . Οὕτω γὰρ δυνήσομεθα τῆς ἀξίας ἐρικνεῖσθαι δοξολογίας · ἀξίας δὲ λέγω , κατὰ τὴν ἡμετέραν δύναμιν . Εἰ γὰρ τις πρὸς αὐτὴν τὴν δυοῦν ἀξίαν εἴπειν δυνάσθαι νομίζοι , καὶ φιλονεικοῖ , λέγων οὕτως εἰδέναι τὸν Θεὸν ὡς αὐτὸς οἶδεν ἑαυτόν , οὕτως μάλιστα ἐστιν ὁ τὸν Θεὸν ἀγνοῶν . Ταῦτ’ οὖν εἰδότες , μίμνυμεν κατέχοντες μετὰ ἀσφαλείας τὰ παρεδόσαν ἡμῖν ἀπ’ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γεγόναι τοῦ Λόγου , καὶ μηδὲν περαιτέρω περιεργαζώμεθα . Διὸ γὰρ τοῖς ταύτην νοοῦσι τὴν νόσον περιίσταται τὰ δεινὰ · τὸ τε εἰκῇ ταλαιπωρεῖσθαι , ζητοῦντας ἄπερ εὑρεῖν οὐ δυναντά · τὸ τε παροξύναι τὸν Θεόν , τοὺς παρ’ αὐτοῦ τεθέντας ὅρους ἀνατρέπεις ἐπιχειροῦντας . Ὦσπὴ δὲ τοῦτο κινεῖ τὴν ὀργήν , οὐδὲν δεῖ παρ’ ἡμῶν μαθεῖν , πάντας εἰδότες ὑμᾶς . Διὸ τῆς ἀπονοίας αὐτῶν ἀφεμένοι , τρέψωμεν αὐτοῖς τοὺς λόγους , ἵνα [ 47 ] διηνεκῶς ἡμᾶς τεύχῃ . Ἐπὶ τίνα γὰρ ἐπιβλέψω , φησίν , ἀλλ’ ἢ ἐπὶ τὸν πρῶτον καὶ ταπεινόν , καὶ ἡσύχιον , καὶ τρέμουσά μου τοὺς λόγους ; Ἀφέντες τοίνυν τὴν ὀλεθρίαν ταύτην πολυπραγμοσύνην , συντριψώμεν τὰς καρδίας , πενθῶμεν τὰ ἁμαρτήματα ἡμῶν , καθὼς προσέταξεν ὁ Χριστός , κατανυγώμεν ἐπὶ τοῖς πλημμεληθεῖσιν ἡμῖν , ἀναλογισώμεθα μετὰ ἀκριβείας τὰ κατὰ τὸν ἐμπροσθέν ἡμῖν ἀπαντα τολμηθέντα χρόνον , σπουδάσωμεν αὐτὰ ἀποτρίψασθαι παντοδαπῶς . Πολλὰς γὰρ εἰς τοῦτο ὁ Θεὸς ἀνέψεν ἡμῖν ὁδοὺς . Ἄδγε γὰρ σὺ , φησίν , πρῶτον , τὰς ἁμαρτίας σου , ἵνα δικαιωθῇς · καὶ πάλιν , Εἶπα ἰ , Τὴν ἀνομίαν μου ἐξαγορεύσω πατ’ ἐμοῦ , καὶ σὺ ἀφήσεις τὴν ἀσέβειαν τῆς καρδίας μου . Οὐδὲ γὰρ μικρὸν ἡμῖν συντελεῖ πρὸς τὴν μειώσει τῶν ἁμαρτημάτων τὸ μέγεθος ἢ συνεχὴς αὐτῶν κατηγορία καὶ μνημὴ . Ἔστι καὶ ἕτερα ταύτης ἐνεργεστέρη ὁδός , τὸ μηδενὶ τῶν εἰς ἡμᾶς ἁμαρτημάτων μνησικακεῖν , τὸ πᾶσι τοῖς εἰς ἡμᾶς πλημμεληθεῖσι συγχωρεῖν τὰ πλημμελήματα . Βούλει καὶ τρίτην μαθεῖν ; Ἀκούσον τοῦ Δαυὶδ λέγοντος · Διὰ τὰς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι , καὶ τὰς ἀνομίας σου ἐν οἰκτιρμοῖς περήσων . Ἔστι δὲ καὶ ἕτερα μετὰ ταύτης , ἢ τῶν εὐχῶν συνέχεια , καὶ τὸ
Lemmas: λέγω δέ ὁ μέν πατήρ πρός ὁ ἄναρχος εἰμί , μηδέ γεννάω · ὁ δέ υἱός ἄναρχος εἰμί , γίγνομαι δέ ἐκ ὁ πατήρ · ποῖος ἀνάγκη ἐκ ὁ ενοια οὗτος ὁ ἀσεβής λόγος ποιέω επεταιλεγω ; οὐδείς . ἀπαύγασμα γάρ εἰμί · ὁ δέ ἀπαύγασμα συνεπινοέω ὁ φύσις , ἥς εἰμί ἀπαύγασμα . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ πατήρ οὗτος οὕτως καλέω , ἵνα μηδείς μέσος ὑποπτεύω πατήρ καί υἱός . οὗτος μέν οὖν οὗτος δηλωτικός · ὁ δέ ἐφεξῆς ὁ ὑπόδειγμα , ὁ ὁμοιότης ὁ ζωή ἄνθρωπος ἀποπλέω διορθόω . μή γάρ , ἐπειδή ἀπαύγασμα , φημί , ἥκω , ὁ ἴδιος αὐτός ἀποστερέω νομίζω ὑπόστασις . ασεβής γάρ οὗτος , καί ὁ ὁ Σαβελλιανός καί ὁ ἀπό Μάρκελλος μανία . ἐγώ δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί ἐν ἴδιος αὐτός ὑπόστασις εἰμί φημί . Ζεύς οὗτος εἶπον αὐτός ἀπαύγασμα , ἐπάγω , ὅτι καί χαρακτήρ εἰμί ὁ ὑπόστασις αὐτός , ἵνα ὁ ἴδιος ὑπόστασις δηλόω καί ὁ αὐτός δύο αὐτός οὐσία , ἥς εἰμί καί χαρακτήρ . οὖον γάρ ἀρκέω μή λέγω , καθάπερ φημί εἶπον , ὁ περί Θεός παρίστημι δόγμα ὁ ἄνθρωπος · ἀλλά ἀγαπητός , εἄν πολύς συμφέρω , ἕκαστος ὁ πρέπω ἐπιλέγω . οὕτως γάρ δύναμαι ὁ ἄξιος ερικνειεπομαι δοξολογία · ἄξιος δέ λέγω , κατά ὁ ἡμέτερος δύναμις . εἰμί γάρ τις πρός αὐτός ὁ δύω ἄξιος εἶπον δυέναμαι νομίζω , καί φιλονεικέω , λέγω οὕτως οἶδα ὁ θεός ὡς αὐτός οἶδα ἑαυτοῦ , οὕτως μάλιστα εἰμί ὁ ὁ θεός ἀγνοέω . ταῦτα οὖν οἶδα , μίμνω κατέχω μετά ἀσφάλεια ὁ παραδίδωμι ἐγώ ἀπό ἀρχή αὐτόπτης καί ὑπηρέτης γονεύς ὁ Λόγος , καί μηδείς περαιτέρω περιεργάζω . Διὸ γάρ ὁ οὗτος νοέω ὁ νόσος περιίστημι ὁ δεινός · ὁ τε εἰκῇ ταλαιπωρέω , ζητέω Ἄπερ εὑρίσκω οὖον δυναντά · ὁ τε παροξύνω ὁ Θεός , ὁ παρά αὐτός τίθημι ὅρος ἀνατρέπω ἐπιχειρέω . Ὦσπὴ δέ οὗτος κινέω ὁ ὀργή , οὐδείς δεῖ παρά ἐγώ μανθάνω , πᾶς οἶδα σύ . Διὸ ὁ ἀπόνοια αὐτός ἀφίημι , τρέπω αὐτός ὁ λόγος , ἵνα [ 47 ] διηνεκής ἐγώ τεύχω . ἐπί τίς γάρ ἐπιβλέπω , φημί , ἀλλά ἢ ἐπί ὁ πρῶτος καί ταπεινός , καί Ἡσύχιος , καί τρέμω ἐγώ ὁ λόγος ; ἀφίημι τοίνυν ὁ ὀλέθριος οὗτος πολυπραγμοσύνη , συντρίβω ὁ Καρδία , πενθέω ὁ ἁμάρτημα ἐγώ , καθώς προστάσσω ὁ Χριστός , κατανυγέω ἐπί ὁ πλημμελέω ἐγώ , ἀναλογίζομαι μετά ἀκρίβεια ὁ κατά ὁ ἔμπροσθεν ἐγώ ἅπας τολμάω χρόνος , σπουδάζω αὐτός ἀποτρίβω παντοδαπής . Πολύς γάρ εἰς οὗτος ὁ θεός ἀνέψω ἐγώ ὁδός . αδʹ γάρ σύ , φημί , πρῶτος , ὁ ἁμαρτία σύ , ἵνα δικαιόω · καί πάλιν , εἶπον εἷς , ὁ ἀνομία ἐγώ ἐξαγορεύω πάτος ἐγώ , καί σύ ἀφίημι ὁ ἀσέβεια ὁ Καρδία ἐγώ . οὐδέ γάρ μικρός ἐγώ συντελής πρός ὁ μειόω ὁ ἁμάρτημα ὁ μέγεθος ἢ συνεχής αὐτός κατηγορία καί μνήμη . εἰμί καί ἕτερος οὗτος ἐνεργής ὁδός , ὁ μηδείς ὁ εἰς ἐγώ ἁμάρτημα μνησικακέω , ὁ πᾶς ὁ εἰς ἐγώ πλημμελέω συγχωρέω ὁ πλημμέλημα . βούλομαι καί τρίτος μανθάνω ; ἀκούω ὁ Δαυίδ λέγω · Ζεύς ὁ ἁμαρτία σύ ἐν ἐλεημοσύνη λυτρόω , καί ὁ ἀνομία σύ ἐν οἰκτιρμός περάω . εἰμί δέ καί ἕτερος μετά οὗτος , ἢ ὁ εὖχος συνέχεια , καί ὁ