joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0230.1
τῆς τέχνης ταύτης ἀπειρος ὤν , χρυσίον μὲν οὐχ ἐργάσεται , πάντα δὲ ἀπλῶς καὶ ὁμοῦ συγχέων , πόνον ἀνὄνητον ὑπομένει · καὶ ἐπιλαβή . Οὕτω καὶ τῶν θείων Γραφῶν οἱ τὴν ἀκολουθίαν οὐκ εἰδότες , οὐδὲ τὸ ἰδίωμα καὶ τοὺς νόμους αὐτῆς ἐξεταζόντες , ἀλλὰ ἀπλῶς καὶ ἐνὶ τρόπῳ πάντα ἐπιόντες , χρυσίον μετὰ γῆς φύροντες , οὐδέποτε τὸν ἐναποκειμένον αὐτῇ θησαυρὸν εὑρήσουσι . Ταῦτα δὲ εἰπὼν νῦν , ἐπειδὴ τὸ προκειμένον ἡμῖν χωρίον ἔχει μὲν πολὺν τὸν χρυσόν , οὐ μὴν κατάδηλον , ἀλλὰ πολλῇ κατακεχωσμένον δυνεὶ ἀσαφείᾳ . Διὸ χρή διασκάπτοντας καὶ διακαθαίροντας ἐπὶ τὰ γνήσια τῶν νοημάτων ἐλθεῖν . Τίς γὰρ οὐκ ἂν εὐθέως θορυβηθεὶ ἀκούων τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ἔὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ , ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής · Καὶ γὰρ πολλοχοῦ φαίνεται μαρτυρήσας ἑαυτῷ · τῇ γοῦν Σαμαρείτιδι διαλεγόμενος ἔλεγεν , Ἐγὼ εἰμὶ ὁ λαλῶν σοι · καὶ τῷ τυφλῷ ὁμοίως , Ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ , ἐκεῖνός ἐστι · καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἐπιτιμῶν , Ὑμεῖς λέγετε , ὅτι Βλασφημεῖς , ὅτι εἶπον , Υἱὸς τοῦ Θεοῦ εἰμι . Καὶ ἐπερωθὶ δὲ πολλοχοῦ τοῦτο ποιεῖ . Ἄν οὖν ἀπαντα ταῦτα ψευδῆ ἦ , τίς ἡμῖν ἔσται σωτηρίας ἐλπίς ; Πόθεν δὴ τὴν ἀλήθειαν εὑρήσομεν , ὅταν αὕτη ἡ ἀληθὴς λέγῃ , ὅτι Οὐκ ἔστιν ἡ μαρτυρία μου ἀληθής ; Οὐ τοῦτο δὲ δοκεῖ τὸ ἐναντίσμα εἶναι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτερον οὐχ ἕλαττον τοῦτου . Προφῶν γὰρ φησι · Καὶ ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ , ἡ μαρτυρία μου ἀληθὴς ἔστι . Ποῖον οὖν , εἶπέ μοι , δέδομαι ; ποῖον δὲ εἶναι νομίζω ψεῦδος ; Εἰ γὰρ οὕτως ἐκλάδομεν ἀπλῶς ως εἴρηται , μὴ πρόσωπον περιεργασάμενοι , μὴ αἰτίαν , μὴ ἄλλο τι τῶν τοιούτων οὐδὲν , ἀμφότερα ἔσται ψευδῆ . Εἰ γὰρ ἡ μαρτυρία αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀληθής , οὐδὲ τοῦτο αὐτῷ ἀληθές · οὐ τὸ δεύτερον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ πρότερον . Τί οὖν ἐστι τὸ εἰρημένον ; Πολλῆς ἡμῖν δεῖ τῆς ἀγρυπνίας , μᾶλλον δὲ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος , ἵνα μὴ τοῖς ῥήμασιν ἐναποκειμένοις ψιλῶς . Οὕτω γὰρ καὶ οἱ αἱρετικοὶ πλανῶνται , ὅτι μῆτε τὸν σκοπὸν ἐξετάζουσι τοῦ λέγοντος , μῆτε τὴν ξένην τῶν ἀκουόντων . Ἄν οὖν μὴ ταῦτα προσθῶμεν , καὶ ἕτερα δὲ , οἷον καιροὺς , καὶ τόπους , καὶ γνώμην ἀκροαστοῦ , πολλὰ ἔσεται τὰ ἄτοπα . Τί οὖν ἐστι τὸ εἰρημένον ; Ἐμελλον ὑποφάρειν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι · Ἐὰν σὺ μαρτυρῇς περὶ ἑαυτοῦ , ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής . Διὰ τοῦτο ταῦτα προλαβὼν εἶπεν , ὥσαπε [ 237 ] ἔλεγε · Πάντως ἐρεῖτέ μοι , ὅτι Σοὶ οὐ πιστεύσομεν · οὐδὲς γὰρ ποτε ἑαυτῷ ὁ μαρτυρῶν ἀξιόπιστός ἐστιν τῷ ἀνθρώπῳ . Τὸ οὖν , Οὐκ ἔστιν ἀληθής , οὐχ ἀπλῶς ἀναγνωστέον , ἀλλὰ πρὸς τὴν ἐκείνων ὑπόνοιαν ε , οἷον , ὅτι Ὑμῖν οὐκ ἔστιν ἀληθής . Οὐ τοῖυν πρὸς τὴν ἀξίαν τὴν αὐτοῦ , ἀλλὰ πρὸς τὴν ὑπόνοιαν τὴν ἐκείνων ἐφθέγγετο ταῦτα . Καὶ ὅταν μὲν λέγῃ , Ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής , τὴν γνώμην ἐλέγχει τὴν ἐκείνων , καὶ τὴν μέλλουσαν αὐτῷ παρ᾽ ἐκείνων ἀντίθεσιν ἐπάγεσθαι . Ὅταν δὲ , ὅτι Κἂν ἐγὼ περὶ ἐμαυτοῦ μαρτυρῶ , ἀληθὴς ἔστιν ἡ μαρτυρία μου , αὐτὴν δείκνυσιν τοῦ πράγματος τὴν φύσιν , ὡς Θεὸν ἀξιόπιστον αὐτὸν ἔδει νομίζειν καὶ περὶ ἑαυτοῦ λέγοντα . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ κρίσιν , καὶ ὅτι ὁ πιστεύσας αὐτῷ οὐ κρίνεται , ἀλλ᾽ εἰ ζωὴν ἔρχεται , καὶ ὅτι τὴν αὐτὴν ἐξουσίαν ἔχει τῷ Πατρὶ καὶ δύναμιν · μέλλων πάλιν ἀπαντα ταῦτα κατασκευάζειν καὶ ἐτέρως , ἀναγκαίως τὴν ἀντίθεσιν αὐτῶν τέθεικε πρῶ-ην .
Lemmas: ὁ τέχνη οὗτος ἤπειρος εἰμί , χρυσίον μέν οὐ ἐργάζομαι , πᾶς δέ ἀπλόος καί ὁμοῦ συγχέω , πόνος ἀναίνομαι ὑπομένω · καί ἐπιλαβή . οὕτως καί ὁ θεῖον Γραφής ὁ ὁ ἀκολουθία οὐ οἶδα , οὐδέ ὁ ἰδίωμα καί ὁ νόμος αὐτός ἐξετάζω , ἀλλά ἀπλόος καί ἐν τρόπος πᾶς ἔπειμι , χρυσίον μετά γῆ φύρω , οὐδέποτε ὁ εναποκειμαι αὐτός θησαυρός εὑρίσκω . οὗτος δέ εἶπον νῦν , ἐπεί ὁ πρόκειμαι ἐγώ χωρίον ἔχω μέν πολύς ὁ χρυσός , οὖον μήv κατάδηλος , ἀλλά πολύς καταχώννυμι δύο ἀσάφεια . Διὸ χρή διασκάπτω καί διακαθαίρω ἐπί ὁ γνήσιος ὁ νόημα ἔρχομαι . Τῖς γάρ οὐ εἄν εὐθύς θορυβούμαι ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · ἔαν ἐγώ μαρτυρέω περί ἐμαυτοῦ , ὁ μαρτυρία ἐγώ οὐ εἰμί ἀληθής · καί γάρ πολλοχοω φαίνω μαρτυρέω ἑαυτοῦ · ὁ γοῦν Σαμαρείτης διαλέγω λέγω , ἐγώ εἰμί ὁ λαλέω σύ · καί ὁ τυφλός ὁμοίως , ὁ λαλέω μετά σύ , ἐκεῖνος εἰμί · καί ὁ Ἰουδαῖος ἐπιτιμάω , σύ λέγω , ὅτι βλασφημέω , ὅτι εἶπον , υἱός ὁ Θεός εἰμί . καί ἐπέρομαι δέ πολλοχοω οὗτος ποιέω . ἄν οὖν ἅπας οὗτος ψευδής εἰμί , τίς ἐγώ εἰμί σωτηρία ἐλπίς ; πόθεν δή ὁ ἀλήθεια εὑρίσκω , ὅταν οὗτος ὁ ἀληθής λέγω , ὅτι οὐ εἰμί ὁ μαρτυρία ἐγώ ἀληθής ; οὖον οὗτος δέ δοκέω ὁ εναντισμαω εἰμί μόνος , ἀλλά καί ἕτερος οὐ μικρός οὗτος . προφάω γάρ φημί · καί ἐάν ἐγώ μαρτυρέω περί ἐμαυτοῦ , ὁ μαρτυρία ἐγώ ἀληθής εἰμί . Ποῖον οὖν , εἶπον ἐγώ , δίδωμι ; ποῖος δέ εἰμί νομίζω ψεῦδος ; εἰμί γάρ οὕτως κλάδω ἀπλόος ως εἴρω , μή πρόσωπον περιεργάζομαι , μή αἴτιος , μή ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος οὐδείς , ἀμφότερος εἰμί ψευδής . εἰμί γάρ ὁ μαρτυρία αὐτός οὐ εἰμί ἀληθής , οὐδέ οὗτος αὐτός ἀληθής · οὖον ὁ δύο μόνος , ἀλλά καί ὁ πρότερος . τις οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; Πολλῆς ἐγώ δεῖ ὁ ἀγρυπνία , μᾶλλον δέ ὁ ὁ Θεός χάρις , ἵνα μή ὁ ῥῆμα ἀποκλείω ψιλός . οὕτως γάρ καί ὁ αἱρετικός πλανάω , ὅτι μήτε ὁ σκοπός ἐξετάζω ὁ λέγω , μήτε ὁ ξένος ὁ ἀκούω . ἄν οὖν μή οὗτος προστίθημι , καί ἕτερος δέ , οἷος καιρός , καί τόπος , καί γνώμη ἀκροαστής , πολύς εἰμί ὁ ἄτοπος . τις οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; Μέλλω ὑποφέρω αὐτός ὁ Ἰουδαῖος · ἐάν σύ μαρτυρέω περί ἑαυτοῦ , ὁ μαρτυρία σύ οὐ εἰμί ἀληθής . Ζεύς οὗτος οὗτος προλαμβάνω εἶπον , ὥσαπε [ 237 ] λέγω · πάντως λέγω ἐγώ , ὅτι σοί οὖον πιστεύω · οὐδή γάρ ποτός ἑαυτοῦ ὁ μαρτυρέω ἀξιόπιστος εἰμί ὁ ἄνθρωπος . ὁ οὖν , οὐ εἰμί ἀληθής , οὐ ἀπλόος ἀναγνωστέον , ἀλλά πρός ὁ ἐκεῖνος ὑπόνοια ε , οἷος , ὅτι ὑμῖν οὐ εἰμί ἀληθής . οὖον τοῖος πρός ὁ ἄξιος ὁ αὐτός , ἀλλά πρός ὁ ὑπόνοια ὁ ἐκεῖνος φθέγγομαι οὗτος . καί ὅταν μέν λέγω , ὁ μαρτυρία ἐγώ οὐ εἰμί ἀληθής , ὁ γνώμη ἔλεγχος ὁ ἐκεῖνος , καί ὁ μέλλω αὐτός παρά ἐκεῖνος ἀντίθεσις ἐπάγω . ὅταν δέ , ὅτι κἀν ἐγώ περί ἐμαυτοῦ μαρτυρέω , ἀληθής εἰμί ὁ μαρτυρία ἐγώ , αὐτός δείκνυμι ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις , ὡς θεός ἀξιόπιστος αὐτός ἐσθίω νομίζω καί περί ἑαυτοῦ λέγω . ἐπεί γάρ εἶπον ἀνάστασις νεκρός καί κρίσις , καί ὅτι ὁ πιστεύω αὐτός οὖον κρίνω , ἀλλά εἰμί ζωή ἔρχομαι , καί ὅτι ὁ αὐτός ἐξουσία ἔχω ὁ πατήρ καί δύναμις · μέλλω πάλιν ἅπας οὗτος κατασκευάζω καί ἑτέρως , ἀναγκαῖος ὁ ἀντίθεσις αὐτός τίθημι πρῶν .