joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0169.1
δαιλαν γῆν αὐτὸς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , καὶ ἐκεῖ διέτριβε , καὶ ἐβάπτιζεν . Ἐν μὲν γὰρ ταῖς ἑορταῖς εἰ , τὴν πόλιν ἀνῆει , ὥστε ἐν μέσῳ αὐτῆς προἴθεναι τὰ δόγματα , καὶ τὴν ἀπὸ τῶν θαυμάτων ὠφέλειαν · μετὰ δὲ τὴν λυθῆναι τὰς ἑορτάς , ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πολλάκις ἤρχετο , ἐπειδὴ καὶ ἐνταῦθα πολλοὶ συνέτρεχον . Τοὺς δὲ πολυλογούντας αὶ καταλαμβάνει τόνους , οὐχ ἐπιδεικνύμενος οὐδὲ φιλοτιμούμενος , ἀλλὰ πλείους τὴν παρ’ ἑαυτοῦ παρέχειν ὠφέλειαν σπουδάζων . Καὶτοι προλῶν φησιν ὁ Εὐαγγελιστής , ὅτι Ἰησοῦς οὐχ ἐβάπτιζεν , ἀλλ’ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ · ὅθεν δῆλον , ὅτι καὶ ἐνταῦθα τοῦτο λέγει , ὅτι αὐτοὶ ἐβάπτιζον μόνον . Καὶ τίνος ἕνεκεν , φησίν , οὐχ ἐβάπτιζεν ; Προλαβὼν Ἰωάννης εἶπεν , ὅτι Αὐτὸς ὕμῖς βαπτίσει ἐν Πνεύματι ἁγίῳ , καὶ πυρί · Πνεῦμα δὲ οὐπω ἦν δεδομένον . Εἰκῶτος οὖν οὐχ ἐβάπτιζεν · εἰ δὲ μαθηταὶ τοῦτο ἐπράττον , βουλομένου πολλοὺς προσάγειν τῇ σωτηριώδει διδασκαλίᾳ . Καὶ τί δήποτε , τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ βαπτιζόντων , οὐχ ἐπαίστατο Ἰωάννης τοῦτο ποιοῦν , ἀλλὰ μενῶν καὶ αὐτὸς βαπτίζων , καὶ μέχρι τῆς εἰς τὸ δεσμωτήριον εἰσαγωγῆς τοῦτο ἐπράττε ; Τὸ γὰρ εἰπεῖν , Ἦν δὲ καὶ Ἰωάννης βαπτίζων ἐν Αἰνών · [ 165 ] καλῶς λέγειν , Οὕτω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακήν , δηλούντος ἦν , ὅτι ἕως τότε οὐχ ἐπαίστατο τοῦτο ποιοῦν . Καὶ τίνος , φησίν , ἕνεκεν ἕως τότε ἐβάπτιζεν ; καὶ τοῦ γε σεμνοτέρους ἂν ἀπέφηνε τοὺς μαθητὰς τοῦ Ἰησοῦ , εἰ γε ἐκείνων ἀρξάμενος αὐτὸς ἐπαίστατο . Τίνος οὖν ἕνεκεν ἐβάπτιζεν ; Ἴνα μὴ τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς εἰς πλείονα ζῆλον ἐμβάλῃ . καὶ φιλονεικωτέρους ἐργάσηται . Εἰ γὰρ μυριάδας βούων , καὶ τῶν πρωτείων ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ παραχωρῶν , καὶ τοσούτων ἑαυτὸν ἐλαττών , οὐχ ἐπεισεν αὐτοὺς αὐτῷ προσδραμεῖν · εἰ καὶ τοῦτο προσέθηκε , πολλῷ φιλονεικωτέρους ἂν ἐποίησεν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς τότε μάλιστα ἤρξατο κρύπτεσθαι , ὅτε ἐκποδὼν ὁ Ἰωάννης ἐγένετο . Οὐμὲν δὲ καὶ διὰ τοῦτο συγχωρηθῆναι τὴν τελευταίην Ἰωάννου καὶ ταχίστην αὐτῷ γενέσθαι , ὥστε πᾶσαν τοῦ πλήθους τὴν διάθεσιν ἐπὶ τὸν Χριστὸν μετελθεῖν , καὶ μηκέτι ταῖς περὶ ἀμφοτέρων ἑαυτοὺς σχίζεσθαι γνώμαις . Χωρὶς δὲ τούτων , καὶ ἐν τῷ βαπτίζειν οὐχ ἐπαίστατο συνεχῶς παραίνων , καὶ μεγάλα καὶ σεμνὰ δεῖξαι τὰ τοῦ Ἰησοῦ . Ἐβάπτιζε δὲ οὐδὲν ἕτερον , ἢ μόνον εἰς τὸν ἐρχόμενον μετ’ αὐτόν , ἵνα πιστεύσωσιν . Ὁ τοίνυν τοῦτο κρύπτων , πῶς ἂν σεμνοὺς ἀπέφηνε τοὺς μαθητὰς τοῦ Χριστοῦ ; Παντάμενος γὰρ , τοῦναντίον ἂν ἔδοξε ζηλῆ ἢ ὀργὴ τοῦτο ποιεῖν · τῷ δὲ ἀ ἐπιμελῶς κρύπτων , ἰσχυρότερα ταῦτα ἀπέφηνε . Οὐ γὰρ ἑαυτῷ τὴν δόξαν ἐκτάτο , ἀλλὰ τῷ Χριστῷ πρὸς ἑαυτὸν τοὺς ἀκροωμένους , καὶ οὐχ ἦττον τῶν μαθητῶν αὐτῷ συνέπραττον , ἀλλὰ καὶ πολλῷ μᾶλλον , ὅπου καὶ ἀνύποπτος αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἦν , καὶ πολλῷ μείζονα δόξαν παρὰ πᾶσιν ἔχεν ἐκεῖνος . Ὦπερ οὖν καὶ ὁ Εὐαγγελιστὴς αἰνιττόμενος ἔλεγεν , ὅτι Ἐξηργοντο , καὶ ἐβαπτίζοντο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου . Καὶ τῶν μαθητῶν δὲ βαπτιζόντων , οὐ διέλιπον πολλοὶ πρὸς αὐτὸν τρέχοντες . Εἰ δὲ τις ἐξετάζοι , καὶ τί πλεῖον εἶχε τὸ τῶν μαθητῶν βάπτισμα ἢ , τοῦ Ἰωάννου ; εὑρόμεν , μὴ οὐδὲν . Ἐκάτερον γὰρ ὁμοίως τῆς ἐκ τοῦ
Lemmas: δαιλαω γῆ αὐτός καί ὁ μαθητής αὐτός , καί ἐκεῖ διατρίβω , καί βαπτίζω . ἐν μέν γάρ ὁ ἑορτή εἰμί , ὁ πόλις ἄνειμι , ὥστε ἐν μέσος αὐτός προτίθημι ὁ δόγμα , καί ὁ ἀπό ὁ θαῦμα ὠφέλεια · μετά δέ ὁ λύω ὁ ἑορτή , ἐπί ὁ Ἰορδάνης πολλάκις ἄρχω , ἐπεί καί ἐνταῦθα πολύς συντρέχω . ὁ δέ πολυλογώ ὅς καταλαμβάνω τόνος , οὐ ἐπιδείκνυμι οὐδέ φιλοτιμέομαι , ἀλλά πλείων ὁ παρά ἑαυτοῦ παρέχω ὠφέλεια σπουδάζω . καίτοι προλαω φημί ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι Ἰησοῦς οὐ βαπτίζω , ἀλλά ὁ μαθητής αὐτός · ὅθεν δῆλος , ὅτι καί ἐνταῦθα οὗτος λέγω , ὅτι αὐτός βαπτίζω μόνος . καί τίς ἕνεκα , φημί , οὐ βαπτίζω ; προλαμβάνω Ἰωάννης εἶπον , ὅτι αὐτός ὕμῖς βαπτίζω ἐν πνεῦμα ἅγιος , καί πῦρ · πνεῦμα δέ οὔπω εἰμί δίδωμι . Εἰκῶτος οὖν οὐ βαπτίζω · εἰμί δέ μαθητής οὗτος πράσσω , βούλομαι πολύς προσάγω ὁ σωτηριώδης διδασκαλία . καί τίς δήποτε , ὁ μαθητής ὁ Ἰησοῦς βαπτίζω , οὐ παίζω Ἰωάννης οὗτος ποιέω , ἀλλά μένω καί αὐτός βαπτίζω , καί μέχρι ὁ εἰς ὁ δεσμωτήριον εἰσαγωγή οὗτος πράσσω ; ὁ γάρ εἶπον , ἦς δέ καί Ἰωάννης βαπτίζω ἐν Αἰνών · [ 165 ] καλῶς λέγω , οὕτως γάρ εἰμί βάλλω εἰς ὁ φυλακή , δηλόω εἰμί , ὅτι ἠώς τότε οὐ παίζω οὗτος ποιέω . καί τίς , φημί , ἕνεκα ἠώς τότε βαπτίζω ; καί ὁ γε σεμνός εἄν ἀποφαίνω ὁ μαθητής ὁ Ἰησοῦς , εἰμί γε ἐκεῖνος ἄρχω αὐτός παίζω . τίς οὖν ἕνεκα βαπτίζω ; ἵνα μή ὁ ἑαυτοῦ μαθητής εἰς πλείων ζῆλος ἐμβάλλω . καί φιλόνεικος ἐργάζομαι . εἰμί γάρ μυριάς βοῦα , καί ὁ πρωτεῖος ἀπό ὁ Χριστός παραχωρέω , καί τοσοῦτος ἑαυτοῦ μικρός , οὐ πείθω αὐτός αὐτός προστρέχω · εἰμί καί οὗτος προστίθημι , πολύς φιλόνεικος εἄν ποιέω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Χριστός τότε μάλιστα ἄρχω κρύπτω , ὅτε ἐκποδών ὁ Ἰωάννης γίγνομαι . Ούμε δέ καί διά οὗτος συγχωρέω ὁ τελευταῖος Ἰωάννης καί ταχύς αὐτός γίγνομαι , ὥστε πᾶς ὁ πλῆθος ὁ διάθεσις ἐπί ὁ Χριστός μετέρχομαι , καί μηκέτι ὁ περί ἀμφότερος ἑαυτοῦ σχίζω γνώμη . Χωρὶς δέ οὗτος , καί ἐν ὁ βαπτίζω οὐ παίζω συνεχῶς παραινέω , καί μέγας καί σεμνός δείκνυμι ὁ ὁ Ἰησοῦς . βαπτίζω δέ οὐδείς ἕτερος , ἢ μόνος εἰς ὁ ἔρχομαι μετά αὐτός , ἵνα πιστεύω . ὁ τοίνυν οὗτος κρύπτω , πῶς εἄν σεμνός ἀποφαίνω ὁ μαθητής ὁ Χριστός ; λήγω γάρ , τουναντίον εἄν δοκέω ζήλη ἢ ὀργή οὗτος ποιέω · ὁ δέ ὅς ἐπιμελής κρύπτω , ἰσχυρός οὗτος ἀποφαίνω . οὖον γάρ ἑαυτοῦ ὁ δόξα κτάομαι , ἀλλά ὁ Χριστός πρός ἑαυτοῦ ὁ ἀκροάζομαι , καί οὐ ἀίσσω ὁ μαθητής αὐτός συμπράσσω , ἀλλά καί πολύς μᾶλλον , ὅπου καί ἀνύποπτος αὐτός ὁ μαρτυρία εἰμί , καί πολύς μείζων δόξα παρά πᾶς ἔχω ἐκεῖνος . ὅσπερ οὖν καί ὁ εὐαγγελιστής αἰνίσσομαι λέγω , ὅτι Ἐξηργοντο , καί βαπτίζω πρός αὐτός πᾶς ὁ Ἰουδαῖος καί ὁ περίχωρος ὁ Ἰορδάνης . καί ὁ μαθητής δέ βαπτίζω , οὖον διαλείπω πολύς πρός αὐτός τρέχω . εἰμί δέ τις ἐξετάζω , καί τίς πλείων ἔχω ὁ ὁ μαθητής βάπτισμα ἢ , ὁ Ἰωάννης ; εὑρίσκω , μή οὐδείς . ἐκάς γάρ ὁμοίως ὁ ἐκ ὁ