joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0450.1
ταὶς δὴ γεγεννημένοις , ὁπλίζεται κατὰ τῶν ἐπελθόντῶν . Καὶ πῶς , φησίν , ὁ κελευσθεὶς μὴ πήραν ἔχειν , μὴ δύο χιτῶνας , μάχαιραν ἔχει ; Ἐμοὶ δοκεῖ τοῦτο οὐδὲ δεδοικὸς παρεσκευάσθαι πάλαι . Εἰ δὲ λέγεις , Πῶς ὁ κελευσθεὶς μὴ βαπτίζειν , ἀνδροφόνος γίνεται ; μάλιστα μὲν μὴ ἀμύνεσθαι προσεταχὴν · ἐνταῦθα δὲ οὐχ ἑαυτῷ ἡμωνεν , ἀλλὰ τῷ Διδασκάλῳ . Ἐπειτα δὲ , οὐδὲ τελείῳ πως καὶ ἀπηρημένοι ἦσαν . Σὺ δὲ , εἰ βούλει Πέτρον φιλοσοφούντα ἰδεῖν , ἴδε μετὰ ταῦτα τραυματιζόμενον , καὶ τρώδας φέροντα , καὶ μυρία πάσχοντα δεινὰ , καὶ οὐ παρουνόμενον . Ὁ δὲ Ἰησοῦς καὶ ἐνταῦθα θαυματουργεῖ , ὁμοῦ τε παιδεύων ὅτι τοὺς ποιούντας κακῶς εὐεργετεῖν χρή , καὶ τὴν δύναμιν ἐκκαλύπτων τὴν ἑαυτοῦ . Τοῦτω μὲν οὖν τὸ ὠτίον ἀπέδωκε , Πέτρον δὲ φησιν , οἱ Πάντες οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μάχαιρᾳ ἀπολοῦνται . Ὦσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ νιπτήρος ἐποίησε , δι’ ἀπειλῆς τὸν τόνον αὐτοῦ χαλάσας · οὕτω καὶ ἐνταῦθα . Τὸ δὲ ὄνομα τοῦ δούλου προστίθησιν ὁ εὐαγγελιστής , ἐπειδὴ πολὺ μέγα τὸ γινόμενον ἦν . οὐχ ὅτι ἐθεράπευσε μόνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ τὸν ἐπ’ αὐτῷ ἐλθόντα , καὶ μικρὸν ὕστερον μέλλοντα βαπτίζειν αὐτόν , καὶ ὅτι τὸν ἐντεῦθεν μέλλοντα ἀναρρίπτεσθαι πόλεμον κατὰ τῶν μαθητῶν ἐπέγει . Διὰ τοῦτο καὶ τὸ ὄνομα τέθεικεν ὁ εὐαγγελιστής , ὥστε τοὺς τότε ἀναγινώσκοντας ἐξεῖναι ζητῆσαι καὶ περιεργάσασθαι , εἰ γε ὡυτὸς γέγονε τὰ γεγεννημένα . Οὐχ ἀπλῶς δὲ καὶ τὸ δεξιὸν ὠτίον λέγει · ἀλλ’ ἐμοὶ δοκεῖ , τὴν ὀργὴν ἐπεῖν τοῦ Ἀποστόλου δελών , ὅτι σχεδὸν ἐπ’ αὐτὴν ὦρμῆσε τὴν κεφαλήν . Ἄλλ’ ὁ Ἰησοῦς οὐχ ἀπειλεῖ μόνον αὐτὸν κατέχει , ἀλλὰ καὶ ἑτέρους παραμυθεῖται , λέγων · Τὸ ποτήριον , ὃ δέδωκέ μοι ὁ Πατήρ , οὐ μὴ πίω αὐτό ; δεῖκνὺς δὲ οὐ τῆς ἐκείνων δυνάμεως τὸ γινόμενον , ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ συγχωρήσεως · καὶ δηλῶν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀντίθεός τις , ἀλλ’ ὑπήκοος μέχρι θανάτου τῷ Πατρί · Τότε λοιπὸν συλλαμβάνεται ὁ Ἰησοῦς , καὶ ἄγεται αὐτὸν καὶ ἀπήγαγον πρὸς Ἄνναν . Διὰτὶ πρὸς Ἄνναν ; Ὑπὸ τῆς ἡδονῆς ἐνεπώπευον τοὺς γινομένους , ὡς δὴ τρόποις στήσαντες . Ἡν δὲ οὗτος πενθερὸς τοῦ Καϊάφα · ὁ δὲ Καϊάφας οὗτος ἦν ὁ συμβουλεύσας τοῖς Ἰουδαίοις , ὅτι συμφέρει ἕνα ἀνθρώπου ἀποθανεῖν . Τί πάλιν ὑπἔμνησεν ἡμῶς τῆς προφητείας ὁ εὐαγγελιστής ; Δηλῶν ὅτι ὑπὲρ σωτηρίας ταῦτα γέγονε . Καὶ τοσαύτη τῆς ἀληθείας ἡ ὑπερβολή , ὡς καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτὰ προαναφωνεῖν . Ἵνα γὰρ μὴ δεσμοὺς ἀκούσας ὁ ἀκροατὴς θαρρήσαι , ἀναμιμνήσκει τῆς προφητείας ἐκείνης , ὅτι ἡ σωτηρία τῇ οἰκουμένῃ ὁ θάνατος αὐτοῦ ἦν . Ἀκολούθησε δὲ Πέτρος , καὶ ὁ ἄλλος μαθητής . Τίς ἐστιν ὁ ἄλλος μαθητής ; Αὐτὸς ὁ ταῦτα γράφας . Καὶ τίνος ἐνέκεν ἑαυτὸν οὐ λέγει ; Ὅτε μὲν γὰρ ἐπὶ τοῦ στίβου ἀνέπεσε τοῦ Ἰησοῦ , εἰκῶς ἑαυτὸν κρύπτει · νῦν δὲ τίνος ; Ἐνέκεν τούτου ποιεῖ ; Τῆς αὐτῆς ἐνέκεν αἰτίας . Καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα μέγα κατόρθωμα διηγείται , ὅτι , πάντων ἀποστηδητάντων b , αὐτὸς ἐπηκολούθει . Διὰ τοῦτο κρύπτει ἑαυτὸν καὶ προτίθησιν ἑαυτοῦ τὸν Πέτρον · [ 492 ] καἐαυτὸ δὲ ἡγνακάζει ἐπιμνησθῆναι νῦν , ἵνα μάθῃ , ὅτι ἀκριβέστερον διηγείται τῶν ἄλλων καὶ κατὰ τὴν ἀλήθειαν , ἄτε ἐνδον ὢν . Καὶ δρα πῶς ὑποτίμει τὸ ἴδιον ἐγκώμιον . Ἵνα γὰρ μὴ τις λέγῃ , Πῶς πάντων ἀναχωρησάντων , οὗτος καὶ ἐνδοτέρω τοῦ Σίμωνος εἰσῆλθε ; λέγει , Ὅτι καὶ τοῦ ἀρχιερέως γνῶριμος ἦν · ὡς μηδὲν θαυμάζειν , ὅτι ἠκολούθησε , μηδὲ ἐπὶ ἀνδρείᾳ αὐτὸν ἀνακρύπτειν . Τὸ δὲ θαῦμα ἐκεῖνο ἦν τὸ τοῦ Πέτρου , τὸν οὕτω περιδεῖς ὢν καὶ μέχρι τῆς αὐλῆς ἦλθε , τῶν ἄλλων ἀναχωρησάντων .
Lemmas: ὅς δή γεννάω , ὁπλίζω κατά ὁ ἐπέρχομαι . καί πῶς , φημί , ὁ κελεύω μή πήρα ἔχω , μή δύο χιτών , μάχαιρα ἔχω ; ἐμός δοκέω οὗτος οὐδέ δείδω παρασκευάζω πάλαι . εἰμί δέ λέγω , Πῶς ὁ κελεύω μή βαπτίζω , ἀνδροφόνος γίγνομαι ; μάλιστα μέν μή ἀμύνω προσταχή · ἐνταῦθα δέ οὐ ἑαυτοῦ ἡμωνεν , ἀλλά ὁ διδάσκαλος . ἔπειτα δέ , οὐδέ τέλειος πως καί ἀπεράω εἰμί . σύ δέ , εἰμί βούλομαι Πέτρος φιλοσοφέω ὁράω , ὁράω μετά οὗτος τραυματίζω , καί τρώδας φέρω , καί μυρίος πάσχω δεινός , καί οὖον παρουνομενω . ὁ δέ Ἰησοῦς καί ἐνταῦθα θαυμασιουργέω , ὁμοῦ τε παιδεύω ὅτι ὁ ποιέω κακῶς εὐεργετέω χρή , καί ὁ δύναμις ἐκκαλύπτω ὁ ἑαυτοῦ . οὗτος μέν οὖν ὁ οὖς ἀποδίδωμι , Πέτρος δέ φημί , ὁ πάνετες ὁ λαμβάνω μάχαιρα ἐν μάχαιρα ἀπόλλυμι . ὥσπερ καί ἐπί ὁ νιπτήρ ποιέω , διά ἀπειλή ὁ τόνος αὐτός χαλάω · οὗτος καί ἐνταῦθα . ὁ δέ ὄνομα ὁ δοῦλος προστίθημι ὁ εὐαγγελιστής , ἐπεί πολύς μέγας ὁ γίγνομαι εἰμί . οὐ ὅτι θεραπεύω μόνος , ἀλλά ὅτι καί ὁ ἐπί αὐτός ἔρχομαι , καί μικρός ὕστερος μέλλω βαπτίζω αὐτός , καί ὅτι ὁ ἐντεῦθεν μέλλω ἀναρρίπτω πόλεμος κατά ὁ μαθητής ἐπιγίγνομαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ ὄνομα τίθημι ὁ εὐαγγελιστής , ὥστε ὁ τότε ἀναγιγνώσκω ἔξεστι ζητέω καί περιεργάζομαι , εἰμί γε αὐτός γίγνομαι ὁ γεννάω . οὐχ ἀπλόος δέ καί ὁ δεξιός οὖς λέγω · ἀλλά ἐγώ δοκέω , ὁ ὀργή ἔπω ὁ ἀπόστολος δέλα , ὅτι σχεδόν ἐπί αὐτός ὁρμάω ὁ κεφαλή . ἄλλος ὁ Ἰησοῦς οὐ ἀπειλέω μόνος αὐτός κατέχω , ἀλλά καί ἕτερος παραμυθέομαι , λέγω · ὁ ποτήριον , ὅς δίδωμι ἐγώ ὁ Πατήρ , οὖον μή πίνω αὐτός ; δείκνυμι δέ οὖον ὁ ἐκεῖνος δύναμις ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ αὐτός συγχώρησις · καί δηλόω , ὅτι οὐ εἰμί ἀντίθεος τις , ἀλλά ὑπήκοος μέχρι θάνατος ὁ πατήρ · τότε λοιπός συλλαμβάνω ὁ Ἰησοῦς , καί ἄγω αὐτός καί ἀπάγω πρός Ἄννα . διατί πρός Ἄννα ; ὑπό ὁ ἡδονή ἐμπίνω ὁ γίγνομαι , ὡς δή τρόπος ἵστημι . ἐάν δέ οὗτος πενθερός ὁ Καϊάφας · ὁ δέ Καϊάφας οὗτος εἰμί ὁ συμβουλεύω ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι συμφέρω εἷς ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω . τις πάλιν υπομιμνήσκω μου ὁ προφητεία ὁ εὐαγγελιστής ; δηλόω ὅτι ὑπέρ σωτηρία οὗτος γίγνομαι . καί τοσοῦτος ὁ ἀλήθεια ὁ ὑπερβολή , ὡς καί ὁ ἐχθρός αὐτός προαναφωνέω . ἵνα γάρ μή δεσμός ἀκούω ὁ ἀκροατής θαρσέω , ἀναμιμνήσκω ὁ προφητεία ἐκεῖνος , ὅτι ὁ σωτηρία ὁ οἰκέω ὁ θάνατος αὐτός εἰμί . ακολουθώ δέ Πέτρος , καί ὁ ἄλλος μαθητής . Τῖς εἰμί ὁ ἄλλος μαθητής ; αὐτός ὁ οὗτος Γράφας . καί τίς ἕνεκα ἑαυτοῦ οὖον λέγω ; ὅτε μέν γάρ ἐπί ὁ στίβος ἀναπίπτω ὁ Ἰησοῦς , ἵημι ἑαυτοῦ κρύπτω · νῦν δέ τίς ; ἕνεκα οὗτος ποιέω ; ὁ αὐτός ἕνεκα αἴτιος . καί γάρ καί ἐνταῦθα μέγας κατόρθωμα διηγέομαι , ὅτι , πᾶς ἀποστηδητάντων b , αὐτός ἐπακολουθέω . Ζεύς οὗτος κρύπτω ἑαυτοῦ καί προτίθημι ἑαυτοῦ ὁ Πέτρος · [ 492 ] ἐαυτός δέ ἡγνακάζει ἐπιμιμνήσκομαι νῦν , ἵνα μανθάνω , ὅτι ἀκριβής διηγέομαι ὁ ἄλλος καί κατά ὁ ἀλήθεια , αὔγ-ασμα ἔνδον εἰμί . καί δράω πῶς υποτιμώ ὁ ἴδιος ἐγκώμιον . ἵνα γάρ μή τις λέγω , Πῶς πᾶς ἀναχωρέω , οὗτος καί ἐνδοτέρω ὁ Σίμων εἰσέρχομαι ; λέγω , ὅτι2 καί ὁ ἀρχιερεύς γνώριμος εἰμί · ὡς μηδείς θαυμάζω , ὅτι ἀκολουθέω , μηδέ ἐπί ἀνδρεῖος αὐτός ἀνακρύπτω . ὁ δέ θαῦμα ἐκεῖνος εἰμί ὁ ὁ Πέτρος , ὁ οὗτος περιδέω εἰμί καί μέχρι ὁ αὐλή ἔρχομαι , ὁ ἄλλος ἀναχωρέω .