joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0202.1
εἰσεῖδὼν ὁ υἱὸς μου . Κάκει μέν ἀπὸ τοῦ ὄρους · καταβὰς εἰς Καπερναοὺμ εἰσήλθεν · ἐνταῦθα δὲ ἀπὸ Σαμαρείας , καὶ οὐχ εἰς Καπερναοὺμ , ἀλλ’ εἰς Κανὰ ἐλθὼν παρέγεντο οὗτος . Κάκεινον μὲν ὁ παῖς παρέκει κατέκειτο · ὁ δὲ τοῦτο υἱὸς πυρετῷ . Καὶ εὐθὺς ἠρώτα Ἰνα ἴδωσιν αὐτοῦ τὸν υἱόν · ἡμεῖς γὰρ ἀποθνήσκειν . Τί οὖν εἶπεν ὁ Χριστός ; Ἐὰν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα ἴδητε , οὐ μὴ πιστεύσητε . Καὶ μὴν τοῦτο πίστεως ἦν , καὶ τὸ ἐλθεῖν καὶ τὸ παρακαλεῖν · καὶ μετὰ ταῦτα δὲ αὐτὸ μαρτυρεῖ ὁ εὐαγγελιστὴς λέγων , ὅτι εἰπόντος τοῦ Ἰησοῦ , Πορεύου , ὁ υἱός σου ζῇ , ἐπίστευσεν τῷ λόγῳ αὐτοῦ , καὶ ἐπορεύετο . Τί οὖν ἐστιν ὁ φτὸν ἐνταῦθα ; Ἡτοι τοὺς Σαμαρείτας θαυμάζων ἔλεγε ταῦτα , ὅτι σημείων χωρὶς ἐπίστευσαν · ἢ τῆς δοκούσης αὐτοῦ πλῆσεως εἶναι καταπτόμενος τῆς Καπερναοῦμ , ὅθεν οὗτος ἦν . Ἐπεὶ καὶ ἑτέρᾳ τις ἐν τῷ Λουκᾷ λέγων , Πιστεύω , Κύριε , βοήθει μοι τῇ ἀπιστίᾳ , ἔλεγε πάλιν . Ὥστε εἰ καὶ οὗτος ἐπίστευσεν , ἀλλ’ οὐχ ὁλοκλήρως , οὐδὲ ὑγιῶς . Καὶ τοῦτο δηλοῖ · ἐκ τοῦ συνδύνασθαι ποιῆσαι ὥρα ἀρχῆν αὐτὸν ὁ πυρετός . Ἐβούλετο γὰρ μαθεῖν , εἰτε αὐτομάτως , εἰτε ἐκ τῆς ἐπιταγῆς τοῦ Χριστοῦ τοῦτο γέγονεν . Ὡς οὖν ἔγνω ὅτι χθὲς ὥραν ἐξόδου μὴν , ἐπίστευσε καὶ αὐτὴς καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη . Ὡς , ὅτι τοῦτο ἐπίστευσεν , ὅτε οἱ παῖδες εἶπον , οὐχ ἡ ὁ Χριστός ; Τὴν διάνοιαν τοίνυν ἐλέγχει αὐτοῦ , μεθ’ ἧς προσελθόν , ταῦτα ἔλεγον · οὕτω γὰρ μᾶλλον καὶ εἰς πίστιν αὐτὸν ἐρείζετο · πρὸ γὰρ τοῦ σημεῖου οὐ σφόδρα ἦν πεπιστευκώς . Εἰ δὲ καὶ ἦλθε καὶ παρεκάλεσε , θαυμαστὸν οὐδέν . Εἰώθασιν γὰρ οἱ πατέρες ὑπὸ πολλῆς φιλίας ὁ οὐ μόνον οἱ ὀρθόδοξοι πατέρες προστεῖναι , ἀλλὰ καὶ οἱ μὴ ὀρθόδοξοι διαλέγεσθαι , μηδὲν ὅλως παραλιπεῖν βουλόμενοι . Ἐπεὶ οἱ ἐκ παραμύθου προσῆλθον , ὅτε ἦλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν , τότε αὐτὸν εἶδεν · ὡς εἰ γε τὴν σφόδρα αὐτὴν πεπιστευκώς , οὐκ ἂν ὤκνησε τοῦ παιδὸς μέλλοντος τελευτᾶν , εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἐλθεῖν . Εἰ δὲ εἰδόκε , οὐδὲ τοῦτο ἀνεκτόν . Ὡς γοῦν καὶ αὐτὰ τὰ ῥήματα πῶς ἐμφαίνει τὴν ἀσθένειαν τοῦ ἀνδρός ; Δέον γὰρ εἰ καὶ μὴ πρότερον , ἀλλ’ ὅμως μετὰ τὴν διάνοιαν ἐλέγχει , μέγα τι φαντασθῆναι περὶ αὐτοῦ , ἀκούσον πῶς ἐτι χαμαὶ στρέφεται . Κατάβηθι γὰρ , φησίν , πρὶν ἢ ἀποθάνῃ τὸ παιδίον μου · ὡς οὐ δυναμένους μετὰ τὸν θάνατον αὐτὸν ἀναστῆσαι , καὶ ὡς οὐκ εἰδότας οἷα τὰ τοῦ παιδίου πράγματα ἐστηκε [ 202 ] . Διὰ τοῦτο αὐτὸν ἐλέγχει καὶ τοῦ συνεδότου χαλᾶν · δεῖξαι ὅτι τὰ σημεῖα προηγούμενως τῆς ψυχῆς ἐνεκὲν ἐγένετο . Ἐνταῦθα γὰρ οὐχ ἤττον τοῦ παιδὸς τὸν πατέρα ἀσθενεῖν περὶ τὴν διάνοιαν θεραπεύει , πειθὼν ἡμᾶς μὴ ἀπὸ σημείων , ἀλλὰ ἀπὸ διδασκαλίας προσεῖναι αὐτῷ . Τὰ σημεῖα γὰρ οὐ τοῖς πιστοῖς , ἀλλὰ τοῖς ἀπίστοις καὶ παγχετροῖς . γ.Τότε μὲν οὖν ὑπὸ τοῦ πάθους οὐ σφόδρα προσεῖχε τοῖς λεγομένοις , ἢ μόνους τοῖς περὶ τοῦ παιδός . Ὑστερον δὲ ἡμεῖς τὸ λεχθὲν ἀναλαμβάνειν , καὶ τὰ μέγιστα ἐντεῦθεν κερδαίνειν · ὁ δὲ καὶ γέγονεν . Τί δὴποτε δὲ ἐπὶ μὲν τοῦ ἐκατοντάρχου ἀπεπράγμενος ὑπέχειτο παραγενέσθαι · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲ καλοῦμενος ἤπειτο ; Ὅτι ἐκεῖ μὲν ἡ πίστις ἀπρήτιστο . Διὸ καὶ ὑπέχειτο ἀπιέναι , ἵνα μάθωμεν τοῦ ἀνδρὸς τὴν εὐγνωμοσύνην .
Lemmas: εἰσοράω ὁ υἱός ἐγώ . κέω μέν ἀπό ὁ ὄρος · καταβαίνω εἰς Καπερναούμ εἰσέρχομαι · ἐνταῦθα δέ ἀπό Σαμάρεια , καί οὐ εἰς Καπερναούμ , ἀλλά εἰς Κανὰ ἔρχομαι παραγίγνομαι οὗτος . ἐκεῖνος μέν ὁ παῖς παρακεί κατάκειμαι · ὁ δέ οὗτος υἱός πυρετός . καί εὐθύς ἐρωτάω ἵνα ὁράω αὐτός ὁ υἱός · ἐγώ γάρ ἀποθνήσκω . τις οὖν εἶπον ὁ Χριστός ; ἐάν μή σημεῖον καί τέρας ὁράω , οὖον μή πιστεύω . καί μήv οὗτος πίστις εἰμί , καί ὁ ἔρχομαι καί ὁ παρακαλέω · καί μετά οὗτος δέ αὐτός μαρτυρέω ὁ εὐαγγελιστής λέγω , ὅτι εἶπον ὁ Ἰησοῦς , Πόρευος , ὁ υἱός σύ ζῶ , πιστεύω ὁ λόγος αὐτός , καί πορεύω . τις οὖν εἰμί ὁ φτὸν ἐνταῦθα ; ἤτοι ὁ Σαμαρείτης θαυμάζω λέγω οὗτος , ὅτι σημεῖον Χωρὶς πιστεύω · ἢ ὁ δοκέω αὐτός πλῆσις εἰμί καθάπτω ὁ Καπερναούμ , ὅθεν οὗτος εἰμί . ἐπεί καί ἕτερος τις ἐν ὁ Λουκᾶς λέγω , Πιστεύω , κύριος , βοηθέω ἐγώ ὁ ἀπιστία , λέγω πάλιν . ὥστε εἰμί καί οὗτος πιστεύω , ἀλλά οὐ ὁλόκληρος , οὐδέ ὑγιής . καί οὗτος δηλόω · ἐκ ὁ συνδύνω ποιέω ὥρα ἀρχή αὐτός ὁ πυρετός . βούλομαι γάρ μανθάνω , εἴτε αὐτόματος , εἴτε ἐκ ὁ ἐπιταγή ὁ Χριστός οὗτος γίγνομαι . ὡς οὖν γιγνώσκω ὅτι χθές ὥρα ἔξοδος μήv , πιστεύω καί αὐτός καί ὁ οἰκίον αὐτός ὅλος . ὡς , ὅτι οὗτος πιστεύω , ὅτε ὁ παῖς εἶπον , οὐ ὁ ὁ Χριστός ; ὁ διάνοια τοίνυν ἔλεγχος αὐτός , μετά ὅς προσέρχομαι , οὗτος λέγω · οὗτος γάρ μᾶλλον καί εἰς πίστις αὐτός ἐρίζω · πρό γάρ ὁ σημεῖον οὖον σφόδρα εἰμί πιστεύω . εἰμί δέ καί ἔρχομαι καί παρακαλέω , θαυμαστός οὐδείς . εἴωθα γάρ ὁ πατήρ ὑπό πολύς φίλιος ὁ οὖον μόνος ὁ ὀρθόδοξος πατήρ προστείνω , ἀλλά καί ὁ μή ὀρθόδοξος διαλέγω , μηδείς ὅλως παραλείπω βούλομαι . ἐπεί ὁ ἐκ παραμυθού προσέρχομαι , ὅτε ἔρχομαι εἰς ὁ Γαλιλαία , τότε αὐτός ὁράω · ὡς εἰμί γε ὁ σφόδρα αὐτός πιστεύω , οὐ εἄν ὀκνέω ὁ παῖς μέλλω τελευτάω , εἰς ὁ Ἰουδαῖος ἔρχομαι . εἰμί δέ οἶδα , οὐδέ οὗτος ἀνεκτός . ὡς γοῦν καί αὐτός ὁ ῥῆμα πῶς ἐμφαίνω ὁ ἀσθένεια ὁ ἀνήρ ; δέος γάρ εἰμί καί μή πρότερος , ἀλλά ὅμως μετά ὁ διάνοια ἔλεγχος , μέγας τίς φαντάζω περί αὐτός , ἀκούω πῶς ἔτι χαμαί στρέφω . καθάπτω γάρ , φημί , πρίν ἢ ἀποθνῄσκω ὁ παιδίον ἐγώ · ὡς οὖον δύναμαι μετά ὁ θάνατος αὐτός ἀνίστημι , καί ὡς οὐ οἶδα οἷος ὁ ὁ παιδίον πρᾶγμα ἵστημι [ 202 ] . Ζεύς οὗτος αὐτός ἔλεγχος καί ὁ συνεδοος χαλάω · δείκνυμι ὅτι ὁ σημεῖον προηγουμένως ὁ Ψυχή ἕνεκα γίγνομαι . ἐνταῦθα γάρ οὐ κακός ὁ παῖς ὁ πατήρ ἀσθενέω περί ὁ διάνοια θεραπεύω , πειθώ ἐγώ μή ἀπό σημεῖον , ἀλλά ἀπό διδασκαλία πρόσειμι αὐτός . ὁ σημεῖον γάρ οὖον ὁ πιστός , ἀλλά ὁ ἄπιστος καί παγχετροῖς . γ.Τότε μέν οὖν ὑπό ὁ πάθος οὖον σφόδρα προσέχω ὁ λέγω , ἢ μόνος ὁ περί ὁ παῖς . ὕστερος δέ ἐγώ ὁ λέγω3 ἀναλαμβάνω , καί ὁ μέγας ἐντεῦθεν κερδαίνω · ὁ δέ καί γίγνομαι . τις δήποτε δέ ἐπί μέν ὁ ἑκατόνταρχος ἀποπράσσω ὑπέχω παραγίγνομαι · ἐνταῦθα δέ οὐδέ καλέω ἐπέρχομαι ; ὅτι2 ἐκεῖ μέν ὁ πίστις ἀπαρτίζω . Διὸ καί ὑπέχω ἀφίημι , ἵνα μανθάνω ὁ ἀνήρ ὁ εὐγνωμοσύνη .