joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0166.2
ῶστα φόβου φόβον ἐκβαλεῖν , τὸν τε μὴ πιστεύοντα λέγων κρῖνεσθαι , καὶ τὸ μὴ πιστεῦειν ἀπὸ πονηρᾶς γίνεσθαι συνειδήσεως . Ἐπειδὴ γὰρ καὶ τῆς παρὰ τῶν ἀνθρώπων δόξης πολὺν ἐποιεῖτο λόγον , καὶ ταύτης μᾶλλον ἢ τῆς κολάσεως ( Πολλοὶ γὰρ , φησὶ , τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσον εἰς αὐτόν , διὰ δὲ τοὺς Ἰουδαίους οὐχ ὁμολογοῦν ) , καὶ ἀπὸ ταύτης αὐτοῦ καθάπτεται , καὶ δείκνυσι δι᾽ ὧν λέγει , ὅτι οὐχ ἑνεστὶ τὸν ἐμοὶ μὴ πιστεύοντα δι᾽ ἄλλο τι μὴ πιστεύειν , ἀλλ᾽ ἢ διὰ τὸ βίον ἀκαθάρτον ἔχειν . Καὶ προτίνει μὲν φησιν · Ἐγὼ εἰμὶ τὸ φῶς · ἐνταῦθα δὲ , Ἦλθε τὸ φῶς εἰς τὸν κόσμον . Ἐν γὰρ προσοίμοι · συνεισιασμένους μᾶλλον ἐφώτιγετο · προῖν δὲ , σαφέστερον . Ἀλλ᾽ ὅμως ὑπὸ τῆς δόξης ὁ ἄνθρωπος κατεῖχετο τῆς τῶν πολλῶν · διὸ καὶ οὐδὲ παρῆνθεσθαι τινεῖς ὡς ἐχρήν . Φεύγουσι γοῦν τινὲς κενῆς δόξης τοῦτο γὰρ ἐστὶ πάντων τὸ πάθος τυραννικώτερον . Ἐντεῦθεν πλεονεξία καὶ χρημάτων ἔργα · ἐντεῦθεν μῖσος καὶ πόλεμος καὶ μάχαι . Ὁ γὰρ τοῦ πλείονος ἐρῶν , οὐδαμοῦ στήσαι δυνησεται . Ἔρα δὲ οὐδαμοῦθεν ἄλλοθεν , ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ δόξης ἐρᾶν κενῆς . Τίνος γὰρ ἕνεκεν , εἴπέ μοι , πλήθος εὐνοῦντων , καὶ ἀνδραπόδων ἄγελας , καὶ πολλῶν οἱ πολλοὶ περιβάλλονται φαντασίας ; Οὐ χρημάτων ἕνεκεν , ἀλλ᾽ ὑπὲρ τοῦ μάρτυρας ἔχειν τῆς ἀκαίρου ταύτης φαντασίας τοὺς ἀπαντῶντας . Ἄν τοίνυν ταύτην ἀποτέμψωμεν , μετὰ τῆς κεφαλῆς καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας ἀνελύομεν ἢ μέλη , καὶ οὕδεν τὸ καλλίστον ἐστὶ τὴν γῆν ἡμᾶς οἰκεῖν ὡς τὸν οὐρανόν . Οὐδὲ γὰρ πρὸς κακίαν μόνον ὠθεῖ τοὺς ἀλόντας . ἀλλὰ καὶ ταῖς ἀρεταῖς παραφέστηκεν · καὶ ὅταν ἡμᾶς ἐκείθεν ἐκβαλεῖν μὴ δυνηθῇ , ἐν αὐτῇ τῇ ἀρετῇ πολλὴν τὴν ζημίαν ἐργάζεται , τοὺς μὲν πόνους ὑποστῆναι ἀναγκάζουσα , τῶν δὲ καρπῶν ἀποστεροῦσα . Ὁ γὰρ πρὸς ταύτην βλέπων , καὶ νηστεύων , καὶ εὐχόμενος , καὶ ἐλεῶν , ἀπέχει τὸν μισθὸν αὐτοῦ . Τί ταύτης τῆς ζημίας ἐλεεινότερον γένοιτ᾽ ἂν , ἀλλ᾽ ἢ ὅταν συμβαίη κόπτεσθαι εἰκῇ καὶ μάτην , καὶ καταγέλαστον γίνεσθαι , καὶ τῆς ἀνωθὲς ἐκπίπτειν δόξης ; Οὐ γὰρ ἐστὶν ἀμφοτέρων ἐφεύμενον ἀμφοτέροιν τυχεῖν . Τυχεῖν μὲν γὰρ ἐστὶν ἀμφοτέροιν τῆς δὲ μὴ ἀμφοτέροιν , ἀλλὰ τῆς μίας ἐθυμώμενε ὅταν ἐκ τῶν οὐρανῶν · ἀμφοτέροιν δὲ ἐρῶντα οὐκ ἐστὶ ἀμφοτέροιν τυχεῖν . Διόπερ εἰ βουλομέναι δόξης ἐπιτυγχάνειν , φευγώμεν τὴν ἀνθρωπίνην δόξαν , καὶ τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ μόνης ἐπιθυμώμεν . Οὕτω γὰρ κα ταύτης κἀκεῖνης ἐπιτυγχάνομεν · ἥς γένοιτο πάντα ἡμᾶς [ 164 ] ἀπολαύσαι b . χάριτι τοῦ φιλανθρωπίας το Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι᾽ οὗ καὶ μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν . e Morel . σαφέστερον . Οὕτως ὑπό . f Quilam ἀνεῖλόμε g Haec , τυχεῖν μὲν γὰρ ἐστὶν ἀμφοτέροιν , desunt iu quibud dam . h Morel . ἀπολαύσαι . Savil . ἐπιτυχεῖν .
Lemmas: ὤστης φόβος φόβος ἐκβάλλω , ὁ τε μή πιστεύω λέγω κρίνω , καί ὁ μή πιστεύω ἀπό πονηρός γίγνομαι συνείδησις . ἐπεί γάρ καί ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος δόξα πολύς ποιέω λόγος , καί οὗτος μᾶλλον ἢ ὁ κόλασις ( πολλός γάρ , φημί , ὁ ἄρχω πιστεύω εἰς αὐτός , διά δέ ὁ Ἰουδαῖος οὐ ὁμολογέω ) , καί ἀπό οὗτος αὐτός καθάπτω , καί δείκνυμι διά ὅς λέγω , ὅτι οὐ ἔνειμι ὁ ἐγώ μή πιστεύω διά ἄλλος τίς μή πιστεύω , ἀλλά ἢ διά ὁ βίος ἀκάθαρτος ἔχω . καί προτίνω μέν φημί · ἐγώ εἰμί ὁ φάος · ἐνταῦθα δέ , ἔρχομαι ὁ φάος εἰς ὁ κόσμος . ἐν γάρ προσοιεγω · συλλέγω μᾶλλον φωτίζω · Πρόιν δέ , σαφής . ἀλλά ὅμως ὑπό ὁ δόξα ὁ ἄνθρωπος κατέχω ὁ ὁ πολύς · διό καί οὐδέ παρανθέω τίνω ὡς χρή . φεύγω γοῦν τις κενός δόξα οὗτος γάρ εἰμί πᾶς ὁ πάθος τυραννικός . ἐντεῦθεν πλεονεξία καί χρῆμα ἔργον · ἐντεῦθεν μῖσος καί πόλεμος καί μάχη . ὁ γάρ ὁ πλείων ἐράω , οὐδαμοῦ ἵστημι δύναμαι . ἄρα δέ οὐδαμοῦθεν ἄλλοθεν , ἀλλά ἀπό ὁ δόξα ἐράω κενός . τίς γάρ ἕνεκα , εἶπον ἐγώ , πλήθος εὐνοέω , καί ἀνδράποδον ἀγέλη , καί πολύς ὁ πολύς περιβάλλω φαντασία ; οὖον χρῆμα ἕνεκα , ἀλλά ὑπέρ ὁ μάρτυς ἔχω ὁ ἄκαιρος οὗτος φαντασία ὁ ἀπαντάω . ἄν τοίνυν οὗτος ἀποτέμνω , μετά ὁ κεφαλή καί ὁ λοιπάς ὁ κακία ἀναλύω ἢ μέλος , καί οὐδείς ὁ καλῶς εἰμί ὁ γῆ ἐγώ οἰκέω ὡς ὁ οὐρανός . οὐδέ γάρ πρός κακία μόνος ὠθέω ὁ ἀλέω . ἀλλά καί ὁ ἀρετή παραφίστημι · καί ὅταν ἐγώ ἐκεῖθεν ἐκβάλλω μή δύναμαι , ἐν αὐτός ὁ ἀρετή πολύς ὁ ζημία ἐργάζομαι , ὁ μέν πόνος ὑφίστημι ἀναγκάζω , ὁ δέ καρπός ἀποστερέω . ὁ γάρ πρός οὗτος βλέπω , καί νηστεύω , καί εὔχομαι , καί ἐλεέω , ἀπέχω ὁ μισθός αὐτός . τις οὗτος ὁ ζημία ἐλεεινός γίγνομαι εἄν , ἀλλά ἢ ὅταν συμβαίνω κόπτω εἰκῇ καί μάτην , καί καταγέλαστος γίγνομαι , καί ὁ ἀνωθέω ἐκπίπτω δόξα ; οὖον γάρ εἰμί ἀμφότερος ἐφεύω ἀμφότερος τυγχάνω . τυγχάνω μέν γάρ εἰμί ἀμφότερος ὁ δέ μή ἀμφότερος , ἀλλά ὁ μίας θυμωμένος ὅταν ἐκ ὁ οὐρανός · ἀμφότερος δέ ἐράω οὐ εἰμί ἀμφότερος τυγχάνω . διόπερ εἰμί βούλομαι δόξα ἐπιτυγχάνω , φεύγω ὁ ἀνθρώπινος δόξα , καί ὁ παρά ὁ θεός μόνος ἐπιθυμέω . οὕτως γάρ ἄν οὗτος ἐκεῖνος ἐπιτυγχάνω · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ [ 164 ] ἀπολαύω b . χάρις ὁ φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν . e Morel . σαφής . οὕτως ὑπό . f Quilam ἀναιρέω g Haec , τυγχάνω μέν γάρ εἰμί ἀμφότερος , desunt iu quibud dam . h Morel . ἀπολαύω . Savil . ἐπιτυγχάνω .