joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0253.3
ἐρήμῳ . Καὶ ἐνὴν μὲν εἰπεῖν , ὅτι Μωϋσῆς μεῖζονα ἐξωσαυτούργησα νῦν , οὐ ράβδου δεηθείς , οὐκ εὐχῆς χρείαν ἔσχηκώς , ἀλλὰ πάντα ποιήσας ἀπ' ἑαυτοῦ · εἰ δὲ καὶ τὸ μᾶννα μέμνησθε , ἰδοὺ καὶ ἄρτον ὑμῖν παρέσχοιν . Ἄλλ' οὐχ ἡν ὁ καιρὸς τούτων τῶν λόγων νῦν , ἀλλ' ἡν ἡν τὸ σπουδαζόμενον , ἐπὶ τὴν πνευματικὴν αὐτοὺς ἀγαγεῖν τροφήν . Καὶ ὅρα τὴν ἀπειρον σύνεσιν , πῶς ἀποκρίνεται · Οὐ Μωϋσῆς ἔδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , ἀλλ' ὁ Πατὴρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν . Τί δὴποτε [ 263 ] σὺν οὐχ εἶπεν , Οὐχ ὁ Μωϋσῆς δέδωκεν , ἀλλ' ἐγώ ; ἀλλ' ἀντὶ μὲν Μωϋσέως τὸν Θεόν , ἀντὶ δὲ τοῦ μᾶννα ταυτὸν τέθηκεν ; Ὅτι πολλὴ τῶν ἀκούσασιν ἡ ἀσθένεια · καὶ ὅηλον ἐκ τῶν ἐξῆς . Καὶ γὰρ καὶ οὕτως εἰρηκώς , οὐδὲ οὕτως αὐτοὺς κατέλαβε , καίτοι γε ἀρχόμενος ἔλεγε , Ζητεῖτέ με , οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα , ἀλλ' ὅτι ἐσάγατε ἐκ τῶν ἄρτων , καὶ ἐχορτάσθητε . Καὶ ὅτι ταῦτα ζητοῦσι , καὶ διὰ τῶν ἐξῆς αὐτοὺς διωρίσατο , καὶ οὐδὲ οὕτως ἀφίστανται . Ἄλλ' οὐχ ὅτε τῇ Σαμαρεῖτιδι ὑπισχνεῖτο δώσειν τὸ ὕδωρ , ἐμνημόνευσε τοῦ Πατρὸς , ἀλλ' οὕτω πως εἶπεν · Εἰ ἠδεῖς τις ἐστὶν ὁ λέγων σοι , Δός μοι πιεῖν , σὺ ἂν ἠτήσας αὐτόν , καὶ ἔδωκεν ἂν σοι ὕδωρ ζῶν · καὶ πάλιν , Τὸ ὕδωρ ὁ ἐγὼ δώσω · καὶ οὐ παραπέμπει πρὸς τὸν Πατέρα . Ἐνταῦθα δὲ τοῦ Πατρὸς μέμνηται , ἵνα μάθῃ · πῶς μὲν τῆς Σαμαρεῖτιδος ἡ πίστις , πῶς δὲ τῶν Ἰουδαίων ἡ ἀδύνατος . Οὐχ ἄρα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦν τὸ μᾶννα ; πῶς ; οὐν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λέγεται ; Ἄσπερ Πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ , φησίν ἡ Γραφή · καὶ πάλιν , Καὶ ἐδρόμησεν ἐξ οὐρανοῦ ὁ Κύριος . Ἄρτον δὲ ἀληθινὸν καλεῖ ἐκεῖνον , οὐχ ἐπειδὴ ψευδὴς ἦν τὸ θαῦμα τὸ ἐπὶ τοῦ μᾶννα,ἀλλ' ὅτι τύπος ἦν , οὐχ αὐτοἀλήθεια . Μνησθεῖς δὲ Μωϋσέως , οὐχ ἑαυτὸν ἀντέθηκεν ἐκείνῳ · ὅσπῶ γὰρ αὐτὸν προετίμην Μωϋσέως , ἀλλ' ἐπὶ περὶ ἐκείνου μεῖζονα δόξαν εἶχον . Διὰ τοῦτο εἰπών , Οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν , οὐκ ἐπήγαγεν , ὅτι Ἐγὼ δίδωμι , ἀλλ' ἀντ' αὐτοῦ τὸν Πατέρα φησὶ διδόναι . Οἱ δὲ ἀκούσαντες , λέγουσι πάλιν , Δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον φαγεῖν . Ἐπὶ γὰρ αἰσθητὸν τὸ πρᾶγμα ἐνόμιζον εἶναι , ἔτι γαστρὸς ἀπολαίαις προσεδόκουν · διὸ καὶ ταχέως προσέδραμον.Τί οὖν ὁ Χριστός ; Ἄνάγων αὐτοὺς κατὰ μικρόν , ἔπαχε . Ὁ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ζωὴν διδὼν τῷ κόσμῳ · οὐχ Ἰουδαίους μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τῇ οἰκουμένῃ , φησὶ . Διὸ καὶ οὐκ εἶπεν ἀπλῶς τροφήν , ἀλλὰ ζωὴν ἑτέραν τινὰ καὶ ἐνγλαμένην ἑ , ὥστε δηλῶσαι , ἐπειδὴ ἅπαντες ἦσαν νενεκρωμένοι . Οἱ δὲ ἐπὶ κάτω νεύουσι καὶ λέγουσι · Δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον . Ἐλέγχων δὲ αὐτούς , ὅτι ἕως μὲν αἰσθητὴν ὑπέπτεινον εἶναι τὴν τράπεζαν , ἐπέτρεχον · ὅταν δὲ ἔμαθον , ὅτι πνευματικὴ τις ἐστιν , οὐχ ἔτι , λέγει πάλιν · Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς · ὁ ἐρχόμενος πρὸς με , οὐ μὴ πεινάσῃ · καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , οὐ μὴ διψήσῃ πώποτε . Ἄλλ' εἶπον ὑμῖν , ὅτι καὶ ὡράκατέ με , καὶ οὐ πιστεύετέ μοι .
Lemmas: ἐρῆμος . καί ἕνος μέν εἶπον , ὅτι Μωϋσῆς μείζων ἐξωσαυτούργησα νῦν , οὖον ῥάβδος δήω , οὐ εὐχή χρεία ἔχω , ἀλλά πᾶς ποιέω ἀπό ἑαυτοῦ · εἰμί δέ καί ὁ μάννα μιμνήσκω , ἰδού καί ἄρτος σύ παρέχω . ἄλλος οὐ ἐάν ὁ καιρός οὗτος ὁ λόγος νῦν , ἀλλά ἐάν ἐάν ὁ σπουδάζω , ἐπί ὁ πνευματικός αὐτός ἄγω τροφή . καί ὁράω ὁ ἤπειρος σύνεσις , πῶς ἀποκρίνω · οὖον Μωϋσῆς δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός , ἀλλά ὁ πατήρ ἐγώ δίδωμι σύ ὁ ἄρτος ἐκ ὁ οὐρανός ὁ ἀληθινός . τις δήποτε [ 263 ] σύν οὐ εἶπον , οὐχ ὁ Μωϋσῆς δίδωμι , ἀλλά ἐγώ ; ἀλλά ἀντί μέν Μωϋσῆς ὁ Θεός , ἀντί δέ ὁ μάννα τατός τίθημι ; ὅτι2 πολύς ὁ ἀκούω ὁ ἀσθένεια · καί ὅλος ἐκ ὁ ἑξῆς . καί γάρ καί οὕτως εἴρω , οὐδέ οὕτως αὐτός καταλαμβάνω , καίτοι γε ἄρχω λέγω , ζητέω ἐγώ , οὐ ὅτι ὁράω σημεῖον , ἀλλά ὅτι σάττω ἐκ ὁ ἄρτος , καί χορτάζω . καί ὅτι οὗτος ζητέω , καί διά ὁ ἑξῆς αὐτός διορίζω , καί οὐδέ οὕτως ἀφίστημι . ἄλλος οὐ ὅτε ὁ Σαμαρεῖτιδι ὑπισχνέομαι δίδωμι ὁ ὕδωρ , μνημονεύω ὁ πατήρ , ἀλλά οὗτος πως εἶπον · εἰμί ἡδύς τις εἰμί ὁ λέγω σύ , δίδωμι ἐγώ πίνω , σύ εἄν αἰτέω αὐτός , καί δίδωμι εἄν σύ ὕδωρ ζῶ · καί πάλιν , ὁ ὕδωρ ὁ ἐγώ δίδωμι · καί οὖον παραπέμπω πρός ὁ πατήρ . ἐνταῦθα δέ ὁ πατήρ μιμνήσκω , ἵνα μανθάνω · πῶς μέν ὁ Σαμαρεῖτιδος ὁ πίστις , πῶς δέ ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀδύνατος . οὐχ ἄρα ἐκ ὁ οὐρανός εἰμί ὁ μάννα ; πῶς ; ὀν ἐκ ὁ οὐρανός λέγω ; Ἄσπερ πετεινόν ὁ οὐρανός , φημί ὁ γραφή · καί πάλιν , καί τρομέω ἐκ οὐρανός ὁ Κύριος . Ἄρτος δέ ἀληθινός καλέω ἐκεῖνος , οὐ ἐπεί ψευδής εἰμί ὁ θαῦμα ὁ ἐπί ὁ μᾶννα,ἀλλ' ὅτι τύπος εἰμί , οὐ αὐτοἀλήθεια . μιμνήσκω δέ Μωϋσῆς , οὐ ἑαυτοῦ ἀντιτίθημι ἐκεῖνος · ὅσπῶ γάρ αὐτός προτίθημι Μωϋσῆς , ἀλλά ἐπί περί ἐκεῖνος μείζων δόξα ἔχω . Ζεύς οὗτος εἶπον , οὖον Μωϋσῆς δίδωμι , οὐ ἐπάγω , ὅτι ἐγώ δίδωμι , ἀλλά ἀντί αὐτός ὁ πατήρ φημί δίδωμι . ὁ δέ ἀκούω , λέγω πάλιν , δός ἐγώ ὁ ἄρτος οὗτος ἐσθίω . ἐπί γάρ αἰσθητός ὁ πρᾶγμα νομίζω εἰμί , ἔτι γαστήρ απολαιος προσδοκάω · διό καί ταχέως προσέδραμον.Τί οὖν ὁ Χριστός ; ἀνάγω αὐτός κατά μικρός , πάχω . ὁ ἄρτος ὁ Θεός εἰμί ὁ καταβαίνω ἐκ ὁ οὐρανός , καί ζωή δίδωμι ὁ κόσμος · οὐ Ἰουδαῖος μόνος , ἀλλά καί πᾶς ὁ οἰκέω , φημί . Διὸ καί οὐ εἶπον ἀπλόος τροφή , ἀλλά ζωή ἕτερος τις καί ἐνγλαμένην ὅς , ὥστε δηλόω , ἐπεί ἅπας εἰμί νεκρωμένος . ὁ δέ ἐπί κάτω νεύω καί λέγω · δός ἐγώ ὁ ἄρτος οὗτος . ἐλέγχω δέ αὐτός , ὅτι ἠώς μέν αἰσθητός ὑπέπτεινον εἰμί ὁ τράπεζα , ἐπιτρέχω · ὅταν δέ μανθάνω , ὅτι πνευματικός τις εἰμί , οὐ ἔτι , λέγω πάλιν · ἐγώ εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ζωή · ὁ ἐρχόμενος πρός ἐγώ , οὖον μή πεινάω · καί ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , οὖον μή διψάω πώποτε . ἄλλος εἶπον σύ , ὅτι καί ὁράω ἐγώ , καί οὖον πιστεύω ἐγώ .