joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0385.3
ἀλλ᾽ ἀπεῖλην ἐνδείξαι ; Ὅτι ἐκεῖνος μὲν οὐχ ἂν ἐπαίσθη . Εἰ γὰρ εἶπεν , Ἐασον , διὰ γὰρ τούτου παίδω ὑμᾶς ταπεινοφρονεῖν , ὑπέχετο τὴν μυριάδας τοῦτο , ὑπὲρ τοῦ μὴ τὴν λεσπόνην τοῦτο ποιήσαι . Νῦν δὲ τί φησίν ; Ὁ μάλιστα δεδοικὲς καὶ ἐτρεμε , τὸ διασχισθῆναι αὐτοῦ . Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ὁ συνεχῶς ἐρωτῶν , Ποῦ ὑπάγεις ; Διόπερ καὶ ἔλεγεν , εἰ . Καὶ τὴν ψυχὴν , φησίν , δώσω ὑπὲρ σοῦ . Εἰ γὰρ ἀκούσας , ὅτι Οὐκ οἶδας ὁ ποιῶ ἔργω , γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα , οὐδ᾽ οὕτως ἀπέστη , πολλῷ μᾶλλον , εἰ ἔμαθε . Διὰ γὰρ τοῦτο εἶπε , Γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα , εἰδὼς , ὅτι ἐὰν νῦν μάθῃ , ἀντιacleiσεται ἐτι . Καὶ οὐχ εἶπε , Διδάξω σὺν με , ἵνα ἀφῶ · ἀλλ᾽ ὁ πολλῷ σφορότερον ἦν , οὐδὲ μαθεῖν ἠθέλησεν , ἀλλ᾽ ἐνίσταται πάλιν , λέγων · Οὐ μὴ νίψῃς μου τοὺς πόδας . Ἐπειδὴ δ᾽ ἠπείλησεν , αὐθίς ἐχάλασε τὸν τόνον . Τί [ 416 ] δὲ ἐστι , Γνώσῃ μετὰ ταῦτα ; Μετὰ ταῦτα , πότε ; Ὅταν τὴν ἐμὴν δυνάμει δαιμόνια ἐκβάλῃς , φησίν · ὅταν ἴδῃς εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀναλαβόμενον · ὅταν παρὰ τοῦ Πνεύματος μάθῃς , ὅτι ἐχ δεξιῶν καθήμει · τότε εἰσὴ τὸ νῦν γινώμενον . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Ἐπειδὴ εἶπεν ὁ Πέτρος , Μὴ τοὺς πόδας μου μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν , Ὁ λελουμένος , φησίν , οὐ χρείαν ἔχει εἰ μὴ τοὺς πόδας νίψασθαι μόνον , ἀλλ᾽ ἐστι καθαρὸς ὅλος . Καὶ ὑμεῖς καθαροὶ ἐστε , ἀλλ᾽ οὐχὶ πάντες . Ἴδε γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν . Καὶ εἰ καθαροὶ εἰσιν , τίνος ἐνεκεν νίπτεις τοὺς πόδας ; Ὅστε μᾶς μετριάζειν μαθεῖν . Διὰ τοῦτο οὐχ ἐφ᾽ ἑτερον μέρος ἤλθεν , ἀλλ᾽ ὁ τῶν ἄλλων ἀτιμότερον εἶναι δοκεῖ . Τί δὲ ἐστιν , Ὁ λελουμένος ; Ἀντὶ τοῦ , Ὁ καθαρός . Ἀρ᾽ οὖν αὐτοὶ καθαροὶ ἦσαν ; οὐ γε οὐδὲν τῶν ἀμαρτημάτων ἦσαν ἀπηλλαγμένοι , οὐδὲ Πνεύματος ἔχρημενοι , ἀτε τῆς ἀμαρτίας ἐτι κρατούσης , τῆς κατάρας τοῦ χειρογράφου μένοντος , τοῦ Ἰσραὴλ οὐδὲπὸν προσενεχθέντος ; πῶς οὖν αὐτοὺς καθαροὺς εἶναι λέγει ; Ἀλλ᾽ ἵνα μὴ διὰ ταῦτα νομίζῃς αὐτοὺς καθαροὺς ὡς ἀμαρτημάτων ἀπηλλαγμένους , ἐπήγαγεν · Ἴδε ὑμεῖς καθαροὶ ἐστε διὰ τὸν λόγον ὃν ἐλάλησα ὑμῖν · τουνεστί , Ταύτη τῶ ἐστι καθαροί . Ἦδη τὸ φῶς ἐδείξατο , ἤδη τῆς πλάνης ἀπηλλάγητε τῆς Ἰουδαϊκῆς . Καὶ γὰρ ὁ προφήτης φησίν · Λούσασθε , καθαροὶ γίνεσθε , ἀρέλετε τὰς σκονίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν . Ὅστε ὁ τοιούτος λελοῦται καὶ καθαρὸς ἐστι . Ἐπεὶ οὖν πᾶσαν πονηρίαν ἐξέφειν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἐκεῖνοι , καὶ μετὰ εἰλικρινοὺς διανοίας συνῆσαν αὐτῷ , διὰ τοῦτο φησὶ κατὰ τὸν προφητικὸν λόγον , Ὁ λελουμένος ἤδη καθαρὸς ἐστι . Καὶ γὰρ ἔχει λουτρὸν οὐ τὸ δι᾽ ὕδατος λέγει τὸ Ἰουδαϊκὸν , ἀλλὰ τὸν τῆς συνειδήσεως καθαρμόν .
Lemmas: ἀλλά ἀπειλή ἐνδείκνυμι ; ὅτι2 ἐκεῖνος μέν οὐ εἄν παίω . εἰμί γάρ εἶπον , ἐάω , διά γάρ οὗτος παίδω σύ ταπεινοφρονέω , ὑπέχω ὁ μυριάς οὗτος , ὑπέρ ὁ μή ὁ λεσπονη οὗτος ποιέω . νῦν δέ τίς φημί ; ὁ μάλιστα δεδοικω καί τρέμω , ὁ διασχίζω αὐτός . αὐτός γάρ εἰμί ὁ συνεχῶς ἐρωτάω , πός ὑπάγω ; διόπερ καί λέγω , εἰμί . καί ὁ ψυχή , φημί , δίδωμι ὑπέρ σύ . εἰμί γάρ ἀκούω , ὅτι οὐ οἶδα ὁ ποιέω ἔργον , γιγνώσκω δέ μετά οὗτος , οὐδέ οὕτως ἀφίστημι , πολύς μᾶλλον , εἰμί μανθάνω . Ζεύς γάρ οὗτος εἶπον , γιγνώσκω δέ μετά οὗτος , εἰδοί , ὅτι ἐάν νῦν μανθάνω , ἀντιάω ἔτι . καί οὐ εἶπον , διδάσκω σύν ἐγώ , ἵνα ἀφίημι · ἀλλά ὁ πολύς σφοροτερος εἰμί , οὐδέ μανθάνω ἐθέλω , ἀλλά ἐνίστημι πάλιν , λέγω · οὖον μή νίζω ἐγώ ὁ πούς . ἐπεί δέ ἀπειλέω , αὖθις χαλάω ὁ τόνος . τις [ 416 ] δέ εἰμί , γιγνώσκω μετά οὗτος ; μετά οὗτος , πότε ; ὅταν ὁ ἐμός δύναμις δαιμόνιος ἐκβάλλω , φημί · ὅταν ὁράω εἰς ὁ οὐρανός ἀναλαμβάνω · ὅταν παρά ὁ πνεῦμα μανθάνω , ὅτι ἐκ δεξιός κάθημαι · τότε εἶμι ὁ νῦν γίγνομαι . τις οὖν ὁ Χριστός ; ἐπεί εἶπον ὁ Πέτρος , μή ὁ πούς ἐγώ μόνος , ἀλλά καί ὁ χείρ καί ὁ κεφαλή , ὁ λούω , φημί , οὖον χρεία ἔχω εἰμί μή ὁ πούς νίζω μόνος , ἀλλά εἰμί καθαρός ὅλος . καί σύ καθαρός εἰμί , ἀλλά οὐ πᾶς . εἶδον γάρ ὁ παραδίδωμι αὐτός . καί εἰμί καθαρός εἰμί , τίς ἕνεκα νίζω ὁ πούς ; ὅστε μᾶς μετριάζω μανθάνω . Ζεύς οὗτος οὐ ἐπί ἕτερος μέρος ἔρχομαι , ἀλλά ὁ ὁ ἄλλος ἄτιμος εἰμί δοκέω . τις δέ εἰμί , ὁ λούω ; ἀντί ὁ , ὁ καθαρός . ἀρά οὖν αὐτός καθαρός εἰμί ; οὖον γε οὐδείς ὁ ἁμάρτημα εἰμί ἀπαλλάσσω , οὐδέ πνεῦμα χράομαι , ἅτε ὁ ἁμαρτία ἔτι κράτος , ὁ κατάρα ὁ χειρόγραφος Μένων , ὁ Ἰσραήλ οὐδέπω προσφέρω ; πῶς οὖν αὐτός καθαρός εἰμί λέγω ; ἀλλά ἵνα μή διά οὗτος νομίζω αὐτός καθαρός ὡς ἁμάρτημα ἀπαλλάσσω , ἐπάγω · εἶδον σύ καθαρός εἰμί διά ὁ λόγος ὅς λαλέω σύ · τουνεστί , Ταύτη ὁ εἰμί καθαρός . ἤδη ὁ φάος δείκνυμι , ἤδη ὁ πλάνης ἀπαλλάσσω ὁ Ἰουδαϊκός . καί γάρ ὁ προφήτης φημί · λούω , καθαρός γίγνομαι , ἀρόω ὁ σκονίας ἀπό ὁ Ψυχή σύ . ὅστε ὁ τοιούτος λούω καί καθαρός εἰμί . ἐπεί οὖν πᾶς πονηρία ἐκφέρω ἀπό ὁ Ψυχή ἐκεῖνος , καί μετά εἰλικρινής διάνοια σύνειμι αὐτός , διά οὗτος φημί κατά ὁ προφητικός λόγος , ὁ λούω ἤδη καθαρός εἰμί . καί γάρ ἔχω λουτρόν οὖον ὁ διά ὕδωρ λέγω ὁ Ἰουδαικός , ἀλλά ὁ ὁ συνείδησις καθαρμός .