joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0326.3
δ’ . Διὸ , παρακαλῶ , μένουμένυπὸ τῷ ποιμένι · νεμόμενοι · μενούσης δέ , ἐὰν τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούωμεν , ἐὰν αὐτῷ πειθώμεθα , ἐὰν μὴ ἄλλοτρίᾳ ἐπιμείνῃ . Καὶ ποία αὐτοῦ ἐστιν ἡ φωνή ; Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ · μακάριοι οἱ ἐλεήμονες . Ἄν ταῦτα πράττωμεν , ὑπὸ τῷ ποιμένι μενούμεν , καὶ ὁ λύκος ἐνδὸν γενέσθαι οὐ δυνησεται · ἀλλὰ κἂν ἐπέλθῃ , ἐπὶ κακῇ τῷ ἐαυτοῦ τοῦτο ἐργάσῃται . Ποιμένα γὰρ ἔχομεν οὕτω φιλοῦντα ἡμᾶς , ὡς καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὲρ ἡμῶν ἐπιδοῦναι . Ὅταν οὖν καὶ δυνατὸς ἢ καὶ φίλη , τί τὸ καλοῦν ἡμᾶς ; σωθῆναι ; Οὐδὲν , εἰ μὴ ἡμεῖς αὐτοὺ ἀποστατήμεν . Πῶς δὲ ἀποστησόμεθα ; Ἄκουσον αὐτοῦ λεγόντος · Οὐ δύνασθε δυσὶ κυρίοις δουλεύειν . Θεῷ καὶ μαμμωνῇ . Ἄν τοίνυν τοῦτο δουλεύωμεν , οὐχ ὑποστησόμεθα τὴν ἐκείνου τυραννίδα . Καὶ γὰρ τυραννιδὸς ἀπάσης πιχρότερον ἢ τῶν χρημάτων ἐπιθυμία . Πόθουν μὲν γὰρ οὐδεμίαν ἔχει · φροντίδας δὲ καὶ φόβους , καὶ ἐπιβουλὰς , καὶ μίσους , καὶ συκοφαντίας , καὶ ἀρετῆς μυρία καλυμματα , βλαβίμια , ἀσέλγειας , πλεονεξίας , μῆνιν · ἀ καὶ τοὺς ἐλευθέρους δούλους ποιεῖ καὶ ἀργυρωμένους χειρίων , καὶ δούλους , οὐχ ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ τοῦ χαλεπωτέρου τῶν παθῶν καὶ τῶν νοσημάτων τῆς ψυχῆς . Ὁ τοιοῦτος πολλὰ τῶν καὶ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις μὴ ἀρεσκόντων τολμᾷ , δεδοικώς μὴ τις αὐτοῦ τὴν δεσποτείαν ἀφέληται ταύτην . Ὦ πιχρὰς δουλείας καὶ διαβολικῆς δυναστείας ! τοῦτο γὰρ μάλιστα πλάνων ἐστὶ τὸ χαλεπώτατον , ὅτι ἐν τοσοῦτοις κατεχόμενοι κακοῖς ἡδόμεθα , καὶ τὴν ἄλυσιν ἀσπαζόμεθα , καὶ δεσμοφόρων οἰκούντες σκότους πεπληρωμένον εἰς φῶς ἐξελθεῖν οὐ βουλόμεθα , ἀλλ’ ἐπαρίγωμεν ἐαυτοὺς τὰ κακὰ , καὶ ἐντράμεθα τῷ νοσήματι . Ὦδεν οὐδὲ ἀπαλλαγῆναι δύναμαι , [ 350 ] · ἀλλὰ τῶν τὰ μέγιστα ἐργαζομένων χαλεπώτερον διαχειόμεθα , τοὺς μὲν πόνους καὶ τὴν ταλαιπωρίαν ὑπομείνοντες , τῶν δὲ καρπῶν οὐκ ἀπολαύομεν . Καὶ τὸ δὲ χειρόν πάντων , ὅτι κἂν ἀπαλλαγῆ βουληθῇ τις τῆς πιχρᾶς ταύτης ἀλμυλωσίας ἡμᾶς , οὐκ ἀνεχόμεθα , ἀλλὰ καὶ δυσχεραίνωμεν καὶ ἀγανακτοῦμεν , οὐδὲν ἀμείνον τῶν μαρμαίρων διαχειμένοι ταύτη , ἀλλὰ καὶ πολλῷ πάντων ἐκείνων ἀθλιώτερον , καὶ τοσοῦτον , ὅσον οὐδὲ ἀπαλλαγῆναι τῆς μανίας ἐθέλομεν . Μὴ γὰρ διὰ τοῦτο παρήχθης εἰς τὸν κόσμον , ὦ ἄνθρωπε , τοῦτον ; μὴ γὰρ διὰ τοῦτο γέγονας ἄνθρωπος , ἵνα τὰ μέταλλα ταῦτα ἐργάζῃ , καὶ συλλέγῃ χρυσίον ; Οὐ διὰ ταῦτα ἐπλάσθης
Lemmas: δέ . Διὸ , παρακαλέω , μένουμένυπὸ ὁ ποιμήν · νέμω · Μένων δέ , ἐάν ὁ φωνή αὐτός ἀκούω , ἐάν αὐτός πείθω , ἐάν μή ἀλλότριος ἐπιμένω . καί ποῖος αὐτός εἰμί ὁ φωνή ; Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα · μακάριος ὁ καθαρός ὁ Καρδία · μακάριος ὁ ἐλεήμων . ἄν οὗτος πράσσω , ὑπό ὁ ποιμήν μένω , καί ὁ λύκος ἐνδίδωμι γίγνομαι οὖον δύναμαι · ἀλλά κἀν ἐπέρχομαι , ἐπί κακός ὁ ἑαυτοῦ οὗτος ἐργάζομαι . Ποιμένα γάρ ἔχω οὗτος φιλέω ἐγώ , ὡς καί ὁ ψυχή ὑπέρ ἐγώ ἐπιδίδωμι . ὅταν οὖν καί δυνατός ἢ καί φίλος , τίς ὁ καλέω ἐγώ ; σῴζω ; οὐδείς , εἰμί μή ἐγώ αὐτου ἀφίστημι . Πῶς δέ ἀφίστημι ; ἀκούω αὐτός λέγω · οὖον δύναμαι δύο κύριος δουλεύω . Θεός καί μαμμωνῇ . ἄν τοίνυν οὗτος δουλεύω , οὐ ὑφίστημι ὁ ἐκεῖνος τυραννίς . καί γάρ τυραννίς ἀπασάω πικρός ἢ ὁ χρῆμα ἐπιθυμία . ποθέω μέν γάρ οὐδείς ἔχω · φροντίς δέ καί φόβος , καί ἐπιβουλή , καί μῖσος , καί συκοφαντία , καί ἀρετή μυρίος κάλυμμα , βλαβιεις , ασέλγεια , πλεονεξία , μῆνις · ὅς καί ὁ ἐλεύθερος δοῦλος ποιέω καί ἀργυρόω χειριάω , καί δοῦλος , οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὁ χαλεπός ὁ πάθος καί ὁ νόσημα ὁ Ψυχή . ὁ τοιοῦτος πολύς ὁ καί Θεός καί ἄνθρωπος μή ἀρέσκω τολμάω , δείδω μή τις αὐτός ὁ δεσποτεία ἀφαιρέω οὗτος . ὦ πιχραω δουλεία καί διαβολικός δυναστεία ! οὗτος γάρ μάλιστα πλάνος εἰμί ὁ χαλεπός , ὅτι ἐν τοσοῦτος κατέχω κακός ἥδομαι , καί ὁ ἄλυς ἀσπάζομαι , καί δεσμοφόρος οἰκέω σκότος πληρόω εἰς φάος ἐξέρχομαι οὖον βούλομαι , ἀλλά ἐπαρίγωμεν ἑαυτοῦ ὁ κακός , καί ἐντρέπω ὁ νόσημα . ὧδε οὐδέ ἀπαλλάσσω δύναμαι , [ 350 ] · ἀλλά ὁ ὁ μέγας ἐργάζομαι χαλεπός διαχέω , ὁ μέν πόνος καί ὁ ταλαιπωρία ὑπομένω , ὁ δέ καρπός οὐ ἀπολαύω . καί ὁ δέ χείρων πᾶς , ὅτι κἀν ἀπαλλαγή βούλομαι τις ὁ πιχραω οὗτος ἀλμυλωσίας ἐγώ , οὐ ἀνέχω , ἀλλά καί δυσχεραίνω καί ἀγανακτέω , οὐδείς ἀμείνων ὁ μαρμαίρω διαχέω οὗτος , ἀλλά καί πολύς πᾶς ἐκεῖνος ἄθλιος , καί τοσοῦτος , ὅσος οὐδέ ἀπαλλάσσω ὁ μανία ἐθέλω . μή γάρ διά οὗτος παράγω εἰς ὁ κόσμος , εἰμί ἄνθρωπος , οὗτος ; μή γάρ διά οὗτος γίγνομαι ἄνθρωπος , ἵνα ὁ μέταλλον οὗτος ἐργάζομαι , καί συλλέγω χρυσίον ; οὖον διά οὗτος πλάσσω