joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0178.4
Ἄξιον δὲ εἰπεῖν καὶ πῶθεν οἱ Σαμαρεῖται συνῆστησαν . Καὶ γὰρ ὁ τόπος οὗτος ἅπας Σαμαρεία καλεῖται . Πόθεν οὖν τὴν προσωνυμίαν ἔλαβον ; Σαμβρ τὸ ὄρος ἐλέγετο ἀπὸ τοῦ κτησαμένου , καθάπερ καὶ Ἠσαΐας φησίν · Καὶ ἡ κεφαλὴ Σομόρων , Ἐρατμᾶ · ἀλλ’ οἱ κατοικοῦντες οὐ Σαμαρεῖται , ἀλλ’ Ἰσραηλίται ἐλέγοντο . Χρόνῳ δὲ προϊόντος , προσέκρουσαν τῷ Θεῷ · καὶ βασιλεύσαντος Φαχά , ἀνελθὼν Θεγλὰθ Φαλασάρ , πόλεις τε εἷλε πολλάς , καὶ ἐπέθετο τῷ Ἡλᾷ , καὶ ἀνελὼν αὐτόν , Ὦσπερ τὴν βασιλείαν ἔδωκεν . Ἐπὶ τούτων ἐλθὼν ὁ Σαλμανασάρ , εἷλε πόλεις ἑτέρας ε , καὶ ὑποζώρους ἐποίησε καὶ ὑποτελεῖς . Ἄλλ’ οὗτος τὸ μὲν πρῶτον εἶχεν ὑστερον δὲ ἀπόστη τῆς ἀρχῆς , καὶ πρὸς τὸν τῶν Αἰθιόπων κατέφυγε συμμαχίαν . Ἐγὼ τοῦτο ὁ Ἀσσύριος , καὶ ἐπιστρατεύσας , καὶ ἀνελὼν αὐτούς , οὐχ ἔτι τὸ ἔθνος ἐκεῖ μόνον ἀφῆσα , διὰ ταύς τοιαύτας τῆς ἀποστάσεως · ὑπομείας · ἀλλὰ τούτους μὲν εἰς Βαβυλῶνα ἤγαγε καὶ Μήδους , ἐκτέθεν δὲ ἔθνη ἐκ διαφόρων τόπων ἀγαγὼν , κατώκισεν ἐν τῇ Σαμαρείᾳ , ὥστε λοιπὸν ἀσφαλῆ αὐτῇ τὴν ἀρχὴν εἶναι , τῶν οἰκείων ἐχόντων τὸν τόπον . Τούτων δὲ γενομένων , Βουλημένος ὁ Θεὸς δεῖξαι τὴν αὐτοῦ δύναμιν , καὶ ὡς οὐ δι’ ἀσθένειαν ἐξέδωκεν Ἰουδαίους , ἀλλὰ δι’ ἁμαρτίας τῶν ἐκδοθέντων , ἐπαρξὶν λέοντας τοῖς βαρβάρους · οἵτινες λυμαίνοντο τὸ ἔθνος ἅπασι . Ἀπηγγέλη ταῦτα τῷ βασιλεῖ , καὶ πέμψει ἱερεὰ τινὰ τὸν παραδιδόντων αὐτοὺς τοῖς τοῦ Θεοῦ νόμοις . Ἄλλ’ ὡμὲς οὐδὲ οὕτως ἐξ ἀσελχοῦ τῆς ἀσελχείας [ 178 ] ἀπέστησαν , ἀλλ’ ἐξ ἡμισεῖας . Χρόνῳ δὲ προϊόντος ἑ , πάλιν τὸν μὲν εἰδώλων ἀπεπτήσσαν , ἔσεδον δὲ τὸν Θεόν . Τῶν οὖν πραγμάτων ἐν τοῖσιν δυναν , ἐπανελθόντες Ἰουδαῖοι λοιπὸν , ζηλοῦσι πρὸς αὐτοὺς εἰναν ἄτε πρὸς ἀλλοφύλους καὶ πολέμους , οὐ καὶ ἀπὸ τοῦ ὄρους Σαμαρεῖτας αὐτοὺς ἐκάλουν . Ἰουδαῖος δὲ οὐ μικρὰ ἦ καὶ ἐντεῦθεν ἤν πρὸς αὐτοὺς ἡ φιλονεικία . Οὐδὲ γὰρ ταῖς Γραφαῖς σάδ-ις ἐχόρηντο , ἀλλὰ τὰ Μωυσέως μόνον δεχόμενοι , τῶν προφητῶν οὐ πολὺν ἐποιούτο λόγον . Ἐφλινεύοντο μέντοι εἰς τὴν εὐγνειαν εἰσελθεῖν ἑαυτοὺς τῶν Ἰουδαίων , καὶ ἐφιλούμουντο ἐπὶ τῷ Ἀβραὰμ , καὶ πρόγονον αὐτῶν ἐπεγράφοντο , ἀπὲ ἀπὸ τῆς Χαλδαίας ὄντα · καὶ τὸν Ἰακὼβ δὲ πατέρα ἐκάλουν , ἄτε ἐκείνου ὄντα ἀπόγονον · οἱ δὲ Ἰουδαῖοι μετὰ πάντων τῶν τούτους ἐδδελιάσαντο · Ὦθεν καὶ τοῦ Χριστοῦ ταῦτα ἀνειδίζον λέγοντος · Σαμαρεῖτης εἶ σύ , καὶ δαιμόνιον ἔχεις · καὶ ἐπὶ τοῦ καταδάντος ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Ἱεριχώ , ταύτην ἕνεκεν τῆς ὑποθέσεως ὁ Χριστὸς Σαμαρεῖτην εἰσάγει · τὸν ἕνεκεν εἰς αὐτὸν πεποιθήκα , τὸν εὐτελῆ , τὸν εὐκαταφρόνητον , τὸν βδελυκτὸν παρ’ αὐτοῖς · καὶ ἐκ τῶν δέκα λεπρῶν , ἀλλογενῆ τὸν ἕνα φησὶ διὰ τοῦτ ( Σαμαρεῖτης γὰρ ἦν ) · καὶ αὐτὸς δὲ τοῖς μαθηταῖς οὕτω λέγων ἐκέλευσεν · Εἰς οὐδὲν ἔθνην μὴ ἀπέλθητε καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσέλθητε .
Lemmas: Ἄξιος δέ εἶπον καί πίνω ὁ Σαμαρείτης συνίστημι . καί γάρ ὁ τόπος οὗτος ἅπας Σαμάρεια καλέω . πόθεν οὖν ὁ προσωνυμία λαμβάνω ; Σαμβρ ὁ ὄρος λέγω ἀπό ὁ κτάομαι , καθάπερ καί Ἠσαΐας φημί · καί ὁ κεφαλή σομορον , Ἐρατμᾶ · ἀλλά ὁ κατοικέω οὖον Σαμαρείτης , ἀλλά Ἰσραηλίτης λέγω . Χρόνος δέ πρόειμι , προσκρούω ὁ Θεός · καί βασιλεύω Φαχά , ἀνέρχομαι Θεγλὰθ Φαλασάρ , πόλις τε αἱρέω πολύς , καί ἐπιτίθημι ὁ ἦλον , καί ἀναιρέω αὐτός , ὥσπερ ὁ βασίλειος δίδωμι . ἐπί οὗτος ἔρχομαι ὁ Σαλμανασάρ , αἱρέω πόλις ἕτερος ε , καί υποζωρος ποιέω καί ὑποτελής . ἄλλος οὗτος ὁ μέν πρῶτος ἔχω ὕστερος δέ ἀφίστημι ὁ ἀρχή , καί πρός ὁ ὁ Αἰθίοψ καταφεύγω συμμαχία . ἐγώ οὗτος ὁ Ἀσσύριος , καί ἐπιστρατεύω , καί ἀναιρέω αὐτός , οὐ ἔτι ὁ ἔθνος ἐκεῖ μόνος αφήνω , διά ταῦ τοιοῦτος ὁ ἀπόστασις · υπομειης · ἀλλά οὗτος μέν εἰς Βαβυλών ἄγω καί Μῆδος , ἐκτίθημι δέ ἔθνος ἐκ διάφορος τόπος ἄγω , κατοικίζω ἐν ὁ Σαμάρεια , ὥστε λοιπός ἀσφαλής αὐτός ὁ ἀρχή εἰμί , ὁ οἰκέω ἔχω ὁ τόπος . οὗτος δέ γίγνομαι , Βουλημένος ὁ θεός δείκνυμι ὁ αὐτός δύναμις , καί ὡς οὖον διά ἀσθένεια ἐκδίδωμι Ἰουδαῖος , ἀλλά διά ἁμαρτία ὁ ἐκδίδωμι , ἔπαρξις λέων ὁ βάρβαρος · ὅστις λυμαίνω ὁ ἔθνος ἅπας . ἀπαγγέλλω οὗτος ὁ βασιλεύς , καί πέμπω ἱερεύς τις ὁ παραδίδωμι αὐτός ὁ ὁ Θεός νόμος . ἄλλος ωμός οὐδέ οὕτως ἐκ ἀσελχοῦ ὁ ἀσελχείας [ 178 ] ἀφίστημι , ἀλλά ἐκ ἥμισυς . Χρόνος δέ πρόειμι ὅς , πάλιν ὁ μέν εἴδωλον ἀποπτήσσω , εἰσοράω δέ ὁ Θεός . ὁ οὖν πρᾶγμα ἐν ὅς δύο , ἐπανέρχομαι Ἰουδαῖος λοιπός , ζηλόω πρός αὐτός ἰνέω αὔγ-ασμα πρός ἀλλόφυλος καί πόλεμος , οὖον καί ἀπό ὁ ὄρος Σαμαρείτης αὐτός καλέω . Ἰουδαῖος δέ οὖον μικρός εἰμί καί ἐντεῦθεν ἐάν πρός αὐτός ὁ φιλονικία . οὐδέ γάρ ὁ γραφή σάδ-ις ἐχόρηντο , ἀλλά ὁ Μωυσῆς μόνος δέχομαι , ὁ προφήτης οὖον πολύς ποιέω λόγος . εφλινευαρτυω μέντοι εἰς ὁ εὐγνειαν εἰσέρχομαι ἑαυτοῦ ὁ Ἰουδαῖος , καί εφιλουμουντος ἐπί ὁ Ἀβραάμ , καί πρόγονος αὐτός ἐπιγράφω , ἀπό ἀπό ὁ Χαλδαία εἰμί · καί ὁ Ἰακώβ δέ πατήρ καλέω , αὔγ-ασμα ἐκεῖνος εἰμί ἀπόγονος · ὁ δέ Ἰουδαῖος μετά πᾶς ὁ οὗτος εδδελιααω · ὤθω καί ὁ Χριστός οὗτος ανειδιζω λέγω · Σαμαρείτης εἰμί σῦς , καί δαιμόνιον ἔχω · καί ἐπί ὁ καταδέω ἀπό Ἱεροσόλυμα εἰς Ἱεριχώ , οὗτος ἕνεκα ὁ ὑπόθεσις ὁ Χριστός Σαμαρείτης εἰσάγω · ὁ ἕνεκα εἰς αὐτός ποιέω , ὁ εὐτελής , ὁ εὐκαταφρόνητος , ὁ βδελυκτός παρά αὐτός · καί ἐκ ὁ δέκα λεπρός , ἀλλογενής ὁ εἷς φημί διά οὗτος ( Σαμαρείτης γάρ εἰμί ) · καί αὐτός δέ ὁ μαθητής οὗτος λέγω κελεύω · εἰς οὐδείς θνῄσκω μή ἀπέρχομαι καί εἰς πόλις Σαμαρείτης μή εἰσέρχομαι .