joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0214.2
καὶ ἀνακηρύττει τὸν εὐεργέτην , γνοῦδὲν ἔαπτον τοῦ τυποῦ . Τὶ γὰρ εἰκείνως φησιν ; Ἐποίησε πηλὴν , καὶ ἔχρισέ μου τούς ὀφθαλμούς · οὕτω καὶ οὕτως · Ἡσοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας με ὑγιῆ . Ἐδῴωχον οὖν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι , καὶ ἐξήρωσαν αὐτὸν ἀποκριθῆναι , ὅτι σαὺν ἐποίησε ἐν Σαββάτῳ . Τὶ οὖν ὁ Χριστός ; Ὁ Πατὴρ μου ὡς ἄχρι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι . Ὀτε μὲν γὰρ ὑπὲρ τῶν μαθητῶν ἀπολογεῖσθαι ἕδει , τὸν Δαυὶδ τὸν ὀφθαλμῶν [ 219 ] αὐτῶν εἰς μῖσον ἕρερεν , Οὐχ ἀνέγνωτε , λέγων , εἰ ἐποίησε Δαυὶδ , ὅτε ἐπεινασεν αὐτός ; Ὀτε δὲ περὶ αὐτοῦ , ἐπὶ τὴν Πατέρα κατέφυγεν , ἐκατέκρωσεν τὸ ὁμότιμον δεῖκνυς , τὶ τε Πατέρα εἶπεν ἰδιαζόντως , καὶ τῷ τὰ αὐτὰ πράττειν ἐκείνῳ . Καὶ διατὶ μὴ εἶπε τὰ περὶ τῇ ἱερῳ γενόμενα ; Ἀναγγελεῖν αὐτοὺς ἠθέλησεν ἀπὸ τῆς , ἵνα μηκέτι ὡς ἀνθρώπῳ προσέχωσιν , ἀλλ’ ὡς Θεῷ καὶ νομοθετῇ ὀφείλονται . Εἰ δὲ μὴ γνῶσις ἦν Σὺ καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας , ἡ ἀπολογία κατηργημένη ἦν ἔστιν . Οὐδὲ γὰρ εἰ τις ὑπάρχει νόμον βασιλικὸν μεταθεὶς , εἰτα ἐγχαλούμενος ἀπολογήσεται οὕτω , καὶ λέγω τὶ Καὶ γὰρ ὁ βασιλεὺς ἕλυσε , δυνατὴν διαφυγεῖν ἀλλὰ καὶ μείζον τὸ ἔγχαλημα οὕτως ἐργάσεται . Ἄλλ’ ἐνταῦθα ἐπειδὴ ἰσα τὰ σῆς ἀξίας , διὰ τοῦτο καὶ τὰ τῆ ἀπολογίᾳ ἀπὶ στοισι μετὰ ἀσφαλείας ἀπόσης . Ἄς ὡν γὰρ , φησιν , ἀπολύετε τὸν Θεὸν ἐγκλημάτων , ἀπτῶν αὐτῶν καὶ ἕμε . Διὰ τοῦτο καὶ προλαβὼν εἶρηχεν Ὁ Πατὴρ μου , ἵνα μὴ ἀχοντας πεῖσῃ τὰ αὐτὰ αὐτὶ συγγενεῖν , τὴν ἀκριβὴ γνῶσιν ἐστα αἰδεσθέντας . Ἡ δὲ λέγω τὶς ; Καὶ ποῦ ὁ Πατὴρ ἐργάζεται , ἐν τῇ ἡμέρῇ ἐδδόθῃ καταπαύσας ἀπὶ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ ; τὸν τρόπον μαθέτω καθ’ ὃν ἐργάζεται . Τὶς οὖ ὁ τρόπος τῆς ἐργασίας ; Προνοεῖ , συγχρεοτεῖ ε’ τὰ γινόμενα πάντα . Ὀρῶν τούτων χλῖον ἀνατέλλειν , κι σελήνην τρέχουσαν , καὶ λίμνας , καὶ πηγὰς , καὶ πταμοὺς , καὶ ὑποῦς , καὶ φύσεως δρόμον , τὸν ἐν τὸ σπέρματι , τὸν ἐν τοῖς σώμασι τοῖς ἡμετέροις καὶ το τῶν ἀλόγων , τὰ δὲλα πάντα δι’ ὧν τοῦτο τὸ πᾶν συἕστηκε , μάνθανε τὴν δυνάμιν τοῦ Πατρὸς ἐργάσται Ἀνατελλεῖ γὰρ , φησὶ , τὸν ἥλιον αὐτὸς ἐπὶ ποιροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδκους . Καὶ πάλιν · Εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ σήμερον ὄντα καὶ αὑρίον εἰς πῦρ βαλλόμενον , οὕτως ὁ Θεὸς ἀμφιέννυσιν · καὶ περὶ τῶν πτενιῶν διαλεμενο ; πάλιν · Ὁ Πατὴρ ὑμῶν οὐράνιος τρέφει αὐτγ’ . Ἐνταῦθα μὲν οὖν διὰ ῥημάτων τὸ πᾶν ἐποίησε ἐν Σαββάτῳ , καὶ οὐδὲν πάλον προσέθηκεν , ἀλλ’ ἀτῶν ἐν τῷ ἱερῳ γινομένων , καὶ ἀφ’ ὧν αὐτοὶ πρὸτούσι , λύει τὰ ἐγκλήματα · Ἐνθα δὲ καὶ ἔργον γεσθαι ἐχέλευσεν , οἷον τὸ τὴν χλίνην ἄραι , οὐδὲν μέπρὸς τὸ πρᾶγμα συντείνει , ἀλλ’ ἐν τοῦτο μόνον , ἕκνύων σαφῶς τὸ Σαββάτου τὴν λύσιν , ἐπὶ τὸ μεῖἀνάγει τὸν λόγον , μᾶλλον αὐτοὺς καταπλῆξαι βουμενος ἀπὸ τῆς τοῦ Πατρὸς ἀξίας , καὶ ἀναγαγεῖν ἰ τὸ ὑψηλότερον . Διὰ τοῦτο δταν περὶ Σαββάτου ἰ λόγος , οὐδε ὡς ἄνθρωπος μόνον ἀπολογεῖται . οὐ ὡς Θεὸς μόνον , ἀλλὰ ποτὲ μὲν οὕτως , ποτὲ δὲ ἐνως . Ἠβούλετο γὰρ ἀμφότερα πιστεύεσθαι , καὶ ὀἰκονομίᾳ τὴν συγκατάβασιν , καὶ τῆς θεότητος ἀξίωμα . Διὰ τοῦτο οὖν ὡς Θεὸς ἀπολογεῖται . Εἰ γ’ ἕμελλεν ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων αὐτός ; ἀει διαλέγεσθαι μόνον , ἕμεinen ἂν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ταπεινότητος . Δπερ ἵνα μὴ τοῦτο γένηται , τὸν Πατέρα εἰς μέἄγει . Καίτοι καὶ αὐτὴ [ 220 ] ἡ κτίσις ἐργάζεται ἐν Σαββάτῳ . Καὶ γὰρ ὁ ἥλιος τρέχει , καὶ ποντα ρέουσι , καὶ πηγὰι βρύουσι f , καὶ γυναῖκες τίκτου
Lemmas: καί ἀνακηρύσσω ὁ εὐεργέτης , γνοῦδὲν ἅπτω ὁ τύπτω . τίς γάρ ειεκεινος φημί ; ποιέω πηλός , καί χρίω ἐγώ ὁ ὀφθαλμός · οὗτος καί οὕτως · Ἡσοῦς εἰμί ὁ ποιέω ἐγώ ὑγιής . Ἐδῴωχον οὖν αὐτός ὁ Ἰουδαῖος , καί ἐξαιρέω αὐτός ἀποκρίνω , ὅτι σαὺν ποιέω ἐν σάββατον . τίς οὖν ὁ Χριστός ; ὁ πατήρ ἐγώ ὡς ἄχρι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι . ὅτε μέν γάρ ὑπέρ ὁ μαθητής ἀπολογέομαι ἕδος , ὁ Δαυίδ ὁ ὀφθαλμός [ 219 ] αὐτός εἰς μίσον Ερερέν , οὐχ ἀναγιγνώσκω , λέγω , εἰμί ποιέω Δαυίδ , ὅτε πεινάω αὐτός ; ὅτε δέ περί αὐτός , ἐπί ὁ πατήρ καταφεύγω , ἐκατέκρωσεν ὁ ὁμότιμος δείκνυμι , τίς τε πατήρ εἶπον ἰδιαζόντως , καί ὁ ὁ αὐτός πράσσω ἐκεῖνος . καί διατί μή εἶπον ὁ περί ὁ ἱερός γίγνομαι ; ἀναγγέλλω αὐτός ἐθέλω ἀπό ὁ , ἵνα μηκέτι ὡς ἄνθρωπος προσέχω , ἀλλά ὡς Θεός καί νομοθετέω ὀφείλω . εἰμί δέ μή γνῶσις εἰμί σύ καί ὁ αὐτός οὐσία , ὁ ἀπολογία καταργέω εἰμί εἰμί . οὐδέ γάρ εἰμί τις ὑπάρχω νόμος βασιλικός μετατίθημι , εἶτα ἐγχαλάω ἀπολογέομαι οὗτος , καί λέγω τίς καί γάρ ὁ βασιλεύς λύω , δυνατός διαφεύγω ἀλλά καί μείζων ὁ ἔγχαλημα οὕτως ἐργάζομαι . ἄλλος ἐνταῦθα ἐπεί ἴσος ὁ σός ἄξιος , διά οὗτος καί ὁ τῆ ἀπολογία ἀπύ στος μετά ἀσφάλεια ἀφίημι . ἄς ὡς γάρ , φημί , ἀπολύω ὁ θεός ἔγκλημα , απτός αὐτός καί ἐγώ . Ζεύς οὗτος καί προλαμβάνω λέγω ὁ πατήρ ἐγώ , ἵνα μή ἄχω πείθω ὁ αὐτός αὐτί συγγενής , ὁ ἀκριβής γνῶσις εἶμαι αἰδέομαι . ὁ δέ λέγω τις ; καί ποῦ ὁ πατήρ ἐργάζομαι , ἐν ὁ ἡμέρα δίδωμι καταπαύω ἀπύ πᾶς ὁ ἔργον αὐτός ; ὁ τρόπος μανθάνω κατά ὅς ἐργάζομαι . τις οὖον ὁ τρόπος ὁ ἐργασία ; προνοέω , συγχρεοτεω εἰ ὁ γίγνομαι πᾶς . Ὄρα οὗτος χλίω ἀνατέλλω , κις σελήνη τρέχω , καί λίμνη , καί πηγή , καί πταμοὺς , καί ὕπος , καί φύσις δρόμος , ὁ ἐν ὁ σπέρμα , ὁ ἐν ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος καί ὁ ὁ ἄλογος , ὁ Δέλα πᾶς διά ὅς οὗτος ὁ πᾶς συνίστημι , μανθάνω ὁ δυνάμις ὁ πατήρ ἐργαστής ἀνατέλλω γάρ , φημί , ὁ ἥλιος αὐτός ἐπί ποιερος καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἀδκους . καί πάλιν · εἰμί δέ ὁ χόρτος ὁ ἀγρός σήμερον εἰμί καί αὔριον εἰς πῦρ βάλλω , οὕτως ὁ θεός ἀμφιέννυμι · καί περί ὁ πτενιῶν Διαλεμένος ; πάλιν · ὁ πατήρ σύ οὐράνιος τρέφω αὐτός . ἐνταῦθα μέν οὖν διά ῥῆμα ὁ πᾶς ποιέω ἐν σάββατον , καί οὐδείς πάλος προστίθημι , ἀλλά ἄτη ἐν ὁ ἱερός γίγνομαι , καί ἀπό ὅς αὐτός προτους , λύω ὁ ἔγκλημα · ἔνθα δέ καί ἔργον γίγνομαι κελεύω , οἷος ὁ ὁ χλίνος ἀείρω , οὐδείς μέπρὸς ὁ πρᾶγμα συντείνω , ἀλλά ἐν οὗτος μόνος , κνύω σαφῶς ὁ Σάββατο ὁ λύσις , ἐπί ὁ μειαναγω ὁ λόγος , μᾶλλον αὐτός καταπλήσσω βουμην ἀπό ὁ ὁ πατήρ ἄξιος , καί ἀνάγω εἷς ὁ ὑψηλός . Ζεύς οὗτος δ περί Σάββατο εἷς λόγος , οὐ ὡς ἄνθρωπος μόνος ἀπολογέομαι . οὖον ὡς θεός μόνος , ἀλλά ποτέ μέν οὕτως , ποτέ δέ ἕνος . βούλομαι γάρ ἀμφότερος πιστεύω , καί οἰκονομία ὁ συγκατάβασις , καί ὁ θεότης ἀξίωμα . Ζεύς οὗτος οὖν ὡς θεός ἀπολογέομαι . εἰμί γε ἕιμλλω ἀπό ὁ ἀνθρώπινος αὐτός ; ἀει διαλέγω μόνος , ὅς εἄν ἐπί ὁ αὐτός ταπεινότης . Δρε ἵνα μή οὗτος γίγνομαι , ὁ πατήρ εἰς ἄγω . καίτοι καί αὐτός [ 220 ] ὁ κτίσις ἐργάζομαι ἐν σάββατον . καί γάρ ὁ ἥλιος τρέχω , καί πω ῥέω , καί Πηγαί βρύω f , καί γυνή τίκτω