joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0242.1
εἰς τὴν ἀκριβὴ τοῦ σημείου γνῶσιν . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς , ἵνα μὴ τῇ ἀσθενείᾳ τῆς λέξεως ἐναπομείνας , ὑποπτεύσῃ τι [ 250 ] ἄτοπον περὶ τῶν εἰρημένων , ἐπήγαγεν · Αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἐμελλε ποιεῖν . Πλὴν ἐκεῖνο παρατηρεῖν ἀναγκαῖον , πῶς , ὅταν ἡ ὑπόνοια πονηρά , εὐθὺς αὐτὴν ὁ εὐαγγελιστὴς μετὰ πολλῆς ἐπιδιώκωσιν ἁ τῆς σπουδῆς . Ὡσπερ οὖν ἐνταῦθα , ἵνα μὴ τι τοιούτων ὑποπτεύσωσιν οἱ ἀκούοντες , προσέθηκε τὴν ἐπιδιώρωσιν , εἰπών · Αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἐμελλε ποιεῖν · οὕτω καὶ ἔχει λέγων , ὅτι εἴδιωκον αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι . Οὐ μόνον δὲ εἶδεν τοῦ σάββατου , ἀλλ' ὅτι καὶ Πατέρα ἴδιον ἐλεγε τὸν Θεόν , Ἰσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ Θεῷ · εἰ μὴ ἀπόφασις ἦν αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ διὰ τῶν ἔργων βεβαιούμενη , προσέθηκεν ἂν χάκει τὴν ἐπιδιώρωσιν ταύτην . Εἰ γὰρ ἐν οἷς αὐτὸς λέγει , ὑφράται ὁ εὐαγγελιστὴς , μὴ τις ὑποπτεύσῃ · πολλῷ μᾶλλον ἐν οἷς ἕτεροι περὶ αὐτοῦ τοῦτο ἔλεγον , ὑπεθέτο ἂν , εἰ μὴ προσήκουσαν ἄωρα περὶ αὐτοῦ κρατοῦσαν ὑπόνοιαν . Ἄλλ' οὐκ ἐποίησεν · ᾔδει γὰρ αὐτοῦ τὴν γνῶμην οὕσαν τοῦτο καὶ ψῆφον ἀκίνητον . Διὰ τοῦτο εἰπών , Ἰσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ Θεῷ , οὐκ ἐχρῆσατο ἐπιδιώρωσει τινὶ τοιαύτῃ · οὐ γὰρ ἐκείνως ἦν ὑπόνοια διεφθαρμένη τῷ λεγόμενον , ἀλλ' ἀπόφασις αὐτοῦ κεχυρμένη διὰ τῶν ἔργων . Ἐρωτηθέντος τοίνυν τοῦ Φιλίππου , Φησίν Ἄνδρες ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρον · Ἔστιν ὧδε παιδάριον ἔχον πέντε ἄρτους κριθίνους , καὶ δύο ὀφάρια · ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους ; Ἵψηλότερος μὲν τοῦ Φιλίππου ὁ Ἀνδρέας , οὐ μὴν εἰς τὸ πᾶν ἔφθασε . Οἶμαι δὲ μὴδ' ἀπλῶς τοῦτο εἰπεῖν , ἀλλ' ἀπχρώστα αὐτὸν τῶν προφητῶν τὰ θαύματα , καὶ πῶς · Ἑλισσαῖος ἐποίησε τὸ ἐπὶ τῶν ἄρτων σημεῖον . Διὰ δὲ τοῦτο ἀνέβη μὲν ἐπὶ τὴν ὕψος τ , οὐκ ἔγνω δὲ πρὸς αὐτὴν φθάσαι τὴν κορυφήν . Μάθωμεν ἐντεῦθεν οἱ τῇ τρυφῇ προσέχοντες , τίνα ἐκπτόντου ὁ θαυμαστὸς ἀνδρὸς ἐκεῖνος καὶ μεγάλος , καὶ τῇ ποσότητι ἁ τῶν ἐπιφερομένων καὶ τῇ ποιότητι τὴν εὐτέλειαν αὐτῶν τῆς τραπέζης ἰδωμὲν τε καὶ μιμησώμεθα . Τὰ γοῦν ἐξὴς τούτων πολλῆς ἀσθενείας . Μετὰ γὰρ τὸ εἰπεῖν , Ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους , ἐπήγαγεν · Ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους ; Ἐνόμιζε γὰρ ὅτι ἀπὸ μὲν ἐλαττόνων ἐλάττονα , ἀπὸ δὲ πλειόνων πλείονα ἐμελλε ποιεῖν ὁ θαυματουργός · ὅπερ οὐκ ἦν . Ὁμοίως γὰρ ἦν αὐτῷ εὐχολον ἀπὸ τε πλειόνων , ἀπὸ τε ἐλαττόνων ποιήσαι πηγάσαι τῶν ἄρτων τὴν φύσιν . Οὐ γὰρ ὅλης ἐδεῖτο τῆς ὑποκειμένης · ἀλλ' ὥστε μὴ δόξαι τὴν κτισίν ἀλλοτρίαν εἶναι τῆς αὐτοῦ σοφίας , ὡς εἰ μετὰ ταῦτα διαβάλλοντες οἱ τὰ Μαρκίωνος νοήσαντες ἔλεγον , αὐτῇ τῇ κτισεὶ χερόνται πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τῶν θαυμασίων . Ἐπεὶ οὖν ἀπέγνωμεν ἀμφότεροι οἱ μαθηταί , τότε θαυματουργεῖ λοιπόν · οὕτω γὰρ μᾶλλον ἐκέρδαναν , πρότερον ὁμολογήσαντες τοῦ πράγματος τὴν δυσκολίαν , ἵνα ὅταν γένηται , μάθωσι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν . Ἐπεὶδὴ γὰρ γίνεσθαι σημεῖον ἐμελλε τὸ καὶ προφῆται κατορθωθῆναι , εἰ καὶ μὴ ὁμοίως · ἐμελλε δὲ καὶ εὐχαριστήσας αὐτὸ πρότερον ποιεῖν · ἵνα μὴ εἰς ἀσθενίαν τινὰ καταπέσωσιν ὑπόνοιαν , ὅρα πῶς αὐτὸ καὶ τῷ τρόπῳ διὰ [ 251 ] πάντων ἐπῆρε καὶ τὴν διαφροὺν ἔθεῖς . Οὕτω γὰρ τῶν ἄρτων φανέντων , τὸ θαῦμα ποιεῖ , ἵνα μάθῃ ὅτι τὰ μὴ δυνα ὡς δυνα αὐτῷ ὑφῆστηκε , καθάπερ ὁ Παῦλος φησίν · Ὁ καλῶν τὰ μὴ δυνα ὡς δυνα . Ὡς ἐτοίμην γὰρ καὶ παρεσκευασμένην τὴν τραπέζην , ἐκλέυσεν αὐτοῖς
Lemmas: εἰς ὁ ἀκριβής ὁ σημεῖον γνῶσις . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ εὐαγγελιστής , ἵνα μή ὁ ἀσθένεια ὁ λέξις ἐναπομένω , ὑποπτεύω τίς [ 250 ] ἄτοπος περί ὁ εἴρω , ἐπάγω · αὐτός γάρ οἶδα τίς μέλλω ποιέω . πλήν ἐκεῖνος παρατηρέω ἀναγκαῖος , πῶς , ὅταν ὁ ὑπόνοια πονηρός , εὐθύς αὐτός ὁ εὐαγγελιστής μετά πολύς ἐπιδιώκω ὅς ὁ σπουδή . ὡς οὖν ἐνταῦθα , ἵνα μή τίς τοιοῦτος ὑποπτεύω ὁ ἀκούω , προστίθημι ὁ ἐπιδιώρωσιν , εἶπον · αὐτός γάρ οἶδα τίς μέλλω ποιέω · οὗτος καί ἔχω λέγω , ὅτι διώκω αὐτός ὁ Ἰουδαῖος . οὖον μόνος δέ ὁράω ὁ Σάββατο , ἀλλά ὅτι καί πατήρ ἴδιος λέγω ὁ Θεός , Ἴσος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός · εἰμί μή ἀπόφασις εἰμί αὐτός ὁ Χριστός διά ὁ ἔργον βεβαιόω , προστίθημι εἄν χάσκω ὁ ἐπιδιώρωσιν οὗτος . εἰμί γάρ ἐν ὅς αὐτός λέγω , ὑφράται ὁ εὐαγγελιστής , μή τις ὑποπτεύω · πολύς μᾶλλον ἐν ὅς ἕτερος περί αὐτός οὗτος λέγω , ὑποτίθημι εἄν , εἰμί μή προσήκω ἄωρος περί αὐτός κράτος ὑπόνοια . ἄλλος οὐ ποιέω · οἶδα γάρ αὐτός ὁ γνώμη εἰμί οὗτος καί ψῆφος ἀκίνητος . Ζεύς οὗτος εἶπον , Ἴσος ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός , οὐ χράω ἐπιδιώρωσει τις τοιοῦτος · οὖον γάρ ἐκείνως εἰμί ὑπόνοια διαφθείρω ὁ λέγω , ἀλλά ἀπόφασις αὐτός χράω διά ὁ ἔργον . ἐρωτάω τοίνυν ὁ Φίλιππος , φημί ἀνήρ ὁ ἀδελφός Σίμων Πέτρος · ἔρτις ὧδε παιδάριον ἔχω πέντε ἄρτος κρίθινος , καί δύο ὀφάρια · ἀλλά οὗτος τίς εἰμί εἰς τοσοῦτος ; Ἴψηλος μέν ὁ Φίλιππος ὁ Ἀνδρέας , οὖον μήv εἰς ὁ πᾶς φθάνω . οἴμη δέ μηδέ ἀπλόος οὗτος εἶπον , ἀλλά ἀποχράω αὐτός ὁ προφήτης ὁ θαῦμα , καί πῶς · Ἑλισσαῖος ποιέω ὁ ἐπί ὁ ἄρτος σημεῖον . Ζεύς δέ οὗτος ἀναβαίνω μέν ἐπί ὁ ὕψος τ , οὐ γιγνώσκω δέ πρός αὐτός φθάνω ὁ κορυφή . Μάθωμεν ἐντεῦθεν ὁ ὁ τρυφή προσέχω , τίς ἐκπέτομαι ὁ θαυμαστός ἀνήρ ἐκεῖνος καί μέγας , καί ὁ ποσότης ὅς ὁ ἐπιφέρω καί ὁ ποιότης ὁ εὐτέλεια αὐτός ὁ τράπεζα ὁράω τε καί μιμέομαι . ὁ γοῦν ἑξῆς οὗτος πολύς ἀσθένεια . μετά γάρ ὁ εἶπον , ἔχις πέντε ἄρτος κρίθινος , ἐπάγω · ἀλλά οὗτος τίς εἰμί εἰς τοσοῦτος ; νομίζω γάρ ὅτι ἀπό μέν μικρός μικρός , ἀπό δέ πλείων πλείων μέλλω ποιέω ὁ θαυματουργός · ὅσπερ οὐ εἰμί . ὅμοιος γάρ εἰμί αὐτός ευχολος ἀπό τε πλείων , ἀπό τε μικρός ποιέω πηγάζω ὁ ἄρτος ὁ φύσις . οὖον γάρ ὅλος δήω ὁ ὑπόκειμαι · ἀλλά ὥστε μή δόξα ὁ κτίσις ἀλλότριος εἰμί ὁ αὐτός σοφία , ὡς εἰμί μετά οὗτος διαβάλλω ὁ ὁ Μαρκίων νοέω λέγω , αὐτός ὁ κτίζω χράω πρός ὁ ὑπόθεσις ὁ θαυμάσιος . ἐπεί οὖν ἀπογιγνώσκω ἀμφότερος ὁ μαθητής , τότε θαυμασιουργέω λοιπός · οὗτος γάρ μᾶλλον κερδαίνω , πρότερος ὁμολογέω ὁ πρᾶγμα ὁ δυσκολία , ἵνα ὅταν γίγνομαι , μανθάνω ὁ Θεός ὁ δύναμις . ἐπειδή γάρ γίγνομαι σημεῖον μέλλω ὁ καί προφήτης κατορθόω , εἰμί καί μή ὁμοίως · μέλλω δέ καί εὐχαριστέω αὐτός πρότερος ποιέω · ἵνα μή εἰς ἀσθενίαν τις καταπίπτω ὑπόνοια , ὁράω πῶς αὐτός καί ὁ τρόπος διά [ 251 ] πᾶς ἐπαίρω καί ὁ διαφρέω θέω . οὕτως γάρ ὁ ἄρτος φαίνω , ὁ θαῦμα ποιέω , ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ μή δυνα ὡς δυνα αὐτός ὑφίστημι , καθάπερ ὁ Παῦλος φημί · ὁ καλός ὁ μή δυνα ὡς δυνα . ὡς ἑτοῖμος γάρ καί παρασκευάζω ὁ τρέπω , κλέω αὐτός