joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0045.3
Τὰ μὲν οὖν ἄλλα πάθη , κἂν πολλὴν τὴν βλάβην ἔχῃ , φέρει γοῦν τινα καὶ ἡδονήν , εἰ καὶ πρότκαρον καὶ βραχέα . Καὶ γὰρ ὁ φιλοχρημάτης , καὶ ὁ φιλότιμος , καὶ ὁ φιλόγυνος , ἔχουσι τινα μετὰ τῆς βλάβης καὶ ἡδονήν , εἰ καὶ βραχέα · οἱ δὲ τοῦ πάθους αἰχμάλωτοι τούτου , διαπαντὸς κατάπικρον ζῶσι βίον καὶ ἡδονῆς ἀπεστερημένον . Οὐ γὰρ ἐπιτυγχάνουσιν οὐ δόξης ἐρωσι , δόξης λέγω τῆς παρὰ τῶν πολλῶν · ἀλλὰ βοῦσαι μὲν ἀπολαῦειν αὐτῆς , οὐκ ἀπολαύουσι δέ , διὰ τὸ μηδ' εἶναι δόξαν τὸ πρᾶγμα . Διὰ τοῦτο οὐδὲ δόξα , ἀλλὰ κενὴν δόξης πρᾶγμα εἶρηται τὸ πάθος · κενοδοξίαν δὲ αὐτὸ καὶ οἱ παλαιοὶ πάντες εἰκότως ἐκάλεσαν . Διάκενος γὰρ ἐστιν , ἕνδον οὐδὲν ἔχουσα λαμπρὸν καὶ ἐπίδοξον . Ἄλλ' ὡσπερ τὰ προσωπεῖα δοκεῖ μέν εἶναι λαμπρὰ καὶ ἐπέραστα , κενὰ δ' ἕνδον ἐστὶ · διὸ καὶ τῶν σωματικῶν ὀφειν εὐπρεπέστερα ε' ὄντα , οὐδὲνα οὐδὲποτε πρὸς τὴν ἐρωτα εἶλε τὸν αὐτῶν · οὕτω , μᾶλλον δὲ ἀθλιώτερον , καὶ ἡ παρὰ τῶν πολλῶν δόξα , τὸ δυσκαταγνώτιστον τοῦτο καὶ τυραννικὸν πάθος ἡμῖν ἐσχημάτισεν . Ὦψιν γὰρ ἔχει μόνην λαμπράν , τὰ δὲ ἕνδον αὐτῆς οὐχ ἔτι κενὰ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀτιμάς ἀνάμεστα , καὶ ὠμῆς γέμει τῆς τυραννίδος . Πόθεν οὖν τίθεται τοῦτο τὸ πάθος , οὕτως ἄλογον ἂν , καὶ ἡδονὴν οὐχ ἔχον , φησί ; Πόθεν ; Οὐχ ἐτερόθεν , ἀλλ' ἡ ἀπὸ ψυχῆς ταπεινῆς καὶ εὐτελοῦς ; Οὐ γὰρ ἐστὶ τὸν ὑπὸ δόξης ἀλόντα , μέγα τι καὶ νεανικὸν ἐννοῆσαι ταχέως · ἀλλ' αἰσχρὸν αὐτὸν εἶναι δεῖ , καὶ εὐτελῆ , καὶ ἀτιμον , καὶ μικρόν . Ὁ γὰρ δι' ἀρετὴν μέν μηδὲν ποιῶν , ἵνα δὲ ἀνδρατίων ἀρεσίαν μηδενὸς ἀξίως λόγου , καὶ πανταχοῦ τὴν ἐκεῖθεν ψυχὴν τιθέμενος τὴν ἐσφαλμένην καὶ πλανωμένην , πῶς ἂν ἀξίος εἴη τινός ; Σκόπει δέ . Εἰ τις ἱ αὐτὸν ἐρωτοῦ · Σὺ δὲ τί νομίζεις εἶναι τοὺς πολλούς ; εἴδηλον ὅτι μῆθιους καὶ ἡμιλημέους εἶναι . Τί δέ ; ἔλιοι ἂν γενέσθαι καὶ ἐκεῖνος ; Εἰ τις αὐτὸν ἐρωτῶ πάλιν , οὐχ ἂν μοι δοκεῖ θελῆσαι γενέσθαι . Πῶς οὖν οὐχ ἕσχατος γέλως , τὴν τούτων δό -
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἄλλος πάθος , κἀν πολύς ὁ βλάβη ἔχω , φέρω γοῦν τις καί ἡδονή , εἰμί καί πρότκαρον καί βραχύς . καί γάρ ὁ φιλοχρηματέω , καί ὁ φιλότιμος , καί ὁ φιλόγυνος , ἔχω τις μετά ὁ βλάβη καί ἡδονή , εἰμί καί βραχύς · ὁ δέ ὁ πάθος αἰχμάλωτος οὗτος , διαπαντός κατάπικρος ζῶ βίος καί ἡδονή ἀποστερέω . οὖον γάρ ἐπιτυγχάνω οὖον δόξα Ἔρως , δόξα λέγω ὁ παρά ὁ πολύς · ἀλλά Βοῦσαι μέν ἀπολαύω αὐτός , οὐ ἀπολαύω δέ , διά ὁ μηδέ εἰμί δόξα ὁ πρᾶγμα . Ζεύς οὗτος οὐδέ δόξα , ἀλλά κενός δόξα πρᾶγμα εἴρω ὁ πάθος · κενοδοξία δέ αὐτός καί ὁ παλαιός πᾶς εἰκότως καλέω . διάκενος γάρ εἰμί , ἔνδον οὐδείς ἔχω λαμπρός καί Ἐπίδοξον . ἄλλος ὡς ὁ προσωπεῖον δοκέω μέν εἰμί λαμπρός καί περαστός , κενός δέ ἔνδον εἰμί · διό καί ὁ σωματικός ὄφις εὐπρεπής εἰ εἰμί , οὐδείς οὐδέποτε πρός ὁ Ἔρως εἴλω ὁ αὐτός · οὗτος , μᾶλλον δέ ἄθλιος , καί ὁ παρά ὁ πολύς δόξα , ὁ δυσκαταγνώτιστον οὗτος καί τυραννικός πάθος ἐγώ σχηματίζω . ὤψ γάρ ἔχω μόνος λαμπρός , ὁ δέ ἔνδον αὐτός οὐ ἔτι κενός μόνος , ἀλλά καί ἀτιμάω ἀνάμεστος , καί ὠμός γέμω ὁ τυραννίς . πόθεν οὖν τίθημι οὗτος ὁ πάθος , οὕτως ἄλογος εἄν , καί ἡδονά οὐ ἔχω , φημί ; πόθεν ; οὐχ ἐτερόθεν , ἀλλά ὁ ἀπό Ψυχή ταπεινός καί εὐτελής ; οὖον γάρ εἰμί ὁ ὑπό δόξα ἀλέω , μέγας τίς καί νεανικός ἐννοέω ταχέως · ἀλλά αἰσχρός αὐτός εἰμί δεῖ , καί εὐτελής , καί ἄτιμος , καί μικρός . ὁ γάρ διά ἀρετή μέν μηδείς ποιέω , ἵνα δέ ἀνδρατίων ἀρέσιος μηδείς ἀξίως λόγος , καί πανταχοῦ ὁ ἐκεῖθεν ψυχή τίθημι ὁ σφάλλω καί πλανάω , πῶς εἄν Ἀξιός εἰμί τις ; σκοπάω δέ . εἰμί τις Ι αὐτός Έρως · σύ δέ τίς νομίζω εἰμί ὁ πολύς ; οἶδα ὅτι μῆθιους καί ἡμιλημέους εἰμί . τις δέ ; ἔλιος εἄν γίγνομαι καί ἐκεῖνος ; εἰμί τις αὐτός ἐρωτάω πάλιν , οὐ εἄν ἐγώ δοκέω ἐθέλω γίγνομαι . Πῶς οὖν οὐ ἔσχατος γέλως , ὁ οὗτος δίδωμι -