joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0161.2
ὁμοίως ἐμφαντικὰ , ὅπερ ἐπήγαγε λέγων · Ὅτι τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν · οὐ δούλον , οὐχ ἄγγελον , οὐχ ἀρχάγγελον φησι . Καίτοι γε οὐδ' ἐν περὶ παῖδα τὸν τοιαῦτον ἐπεδείξατο σπουδήν , ὅσον περὶ τοὺς οἰκέτας τοὺς ἀνθρώπους ὁ Θεός . Τὸ μένουν πᾶθος οὐ σφόδρα γυμνῶς ἐτίθησιν , ἀλλὰ συνεσταλμένως · τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ πλοῦτος κέρας , σαφῶς καὶ ἀνακεκαλυμμένως , λέγων οὕτως · Ἵνα πᾶς ὁ πιστεύσῃ εἰς αὐτόν , μὴ ἀπόληται , ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , Ἥγώθησα δεῖ , καὶ τὸν θάνατον ἡμῖζατο , ἵνα μὴ κατηφὴς ὁ ἀκροατὴς ἀπὸ τούτων γένηται τῶν ῥημάτων , ἀνθρωπίνον τι περὶ αὐτοῦ ὑποπέμπει , καὶ τὸν θάνατον αὐτοῦ νομίζεῖν ἀναπαραξίαν εἶναι , ἀκούει πῶς αὐτὸ διορθοῦται , ὅτι Θεοῦ λέγων εἶναι τὸν διδόντα , καὶ ζωῆς αἰτίαν εἶναι , καὶ ζωῆς αἰωνίου . Οὐχ ἄν δὲ τοῖς ἄλλοις ζωὴν παρέχων διὰ τοῦ θανάτου , αὐτὸς ἐμελλεν εἶναι ἐν τῷ θανάτῳ διηνεκῶς . Εἰ γὰρ οἱ πιστεύοντες εἰς τὸν ἐσταυρωμένον οὐχ ἀπόλλυνται , πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς σταυρωθεὶς οὐχ ἀπόλειται . Ὁ γὰρ τῶν ἄλλων τὴν ἀπώλειαν ἀναιρῶν , πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς παύσεται ἀπώλειας · ὁ τοῖς ἄλλοις παρέχων ζωὴν , πολλῷ μᾶλλον ἑαυτῷ πηγάσει ζωὴν . Ὀρᾷς ὅτι πανταχοῦ πίστει χρῆται ; Τὸν γὰρ σταυρὸν πηγὴν ζωῆς εἶναι φησίν , ὁ λογισμὸς μὲν οὐκ ἂν ῥάδιως παραδέχοιτο · καὶ μαρτυροῦσιν ἐκὶ καὶ νῦν Ἕλληνες καταγελῶντες · ἡ δὲ τῶν λογισμῶν ἀσθένειαν ὑπερβαίνουσα πίστις , ῥάδιως ἂν αὐτὸ καὶ δεξάται καὶ κατὰξοι . Πόθεν δὲ οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον ; Ἀλλοῦθεν μὲν οὐδαμῶν , ἐξ ἀγαθότητος δὲ μόνης . γ' . Ἐντραπόμεν τοίνυν αὐτοῦ τὴν ἀγάπην αἰσχυνόμεν [ 157 ] τὴς φιλανθρωπίας τὴν ὑπερβολήν . Αὐτὸς μὲν γὰρ οὐδὲ τοῦ Μονογενοῦς ἐφείσατο δι' ἡμᾶς · ἡμεῖς δὲ καὶ χρημάτων φειδόμεθα καθ' ἑαυτούς . Αὐτὸς καὶ τὸν γνήσιον Υἱὸν ἔδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν · ἡμεῖς δὲ οὐδὲ ἀργυρίου καταφρονοῦμεν ὑπὲρ αὐτοῦ , ἀλλ' οὐδὲ ὑπὲρ ἡμῶν . Καὶ πῶς ἂν εἴη ταῦτα συγγνώμῳ ἀξία ; Κλῶν μὲν ἀνθρώπων ὁμῶν κινδύνους καὶ θανάτους ὑπὲρ ἡμῶν κατεδέξαμεν , πάντων προτιθέμεν , καὶ τοὺς πρώτους ἀριθμοῦμεν τῶν φίλων , καὶ πάντα αὐτῷ τὰ ἡμέτερα ἐχαιρεῖζομεν , καὶ αὐτοῦ μᾶλλον ἢ ἡμέτερα εἶναι φαμεν · καὶ οὐδὲ οὕτως ἡγοῦμεθα ἀνείδους ἀξίαν αὐτῷ διδόναι . Ἐπὶ δὲ τοῦ Χριστοῦ οὐδὲ τοῦτο τὸ μέτρον τῆς εὐγνωμοσύνης φυλάττομεν · ἀλλ' ἐκεῖνος μὲν τὴν ψυχὴν ἔθηκεν ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ τὸ αἷμα τὸ τίμιον ἐξέχεε δι' ἡμᾶς , τοὺς οὐκ ἐνοῦς οὐδὲ ἀγαθοὺς γεγεννημένους · ἡμεῖς δὲ οὐδὲ χρήματα χέομεν δι' ἑαυτούς , ἀλλὰ περιορῶμεν αὐτὸν γυμνὸν καὶ ξένον ὑπὲρ ἡμῶν ἀποθανόντα . Καὶ τὴς ἡμῶς τῆς μελοσύνης ἐξαιρέται χολάσας ; Εἰ γὰρ μὴ ὁ Θεός , ἀλλ' ἡμεῖς ἑαυτοὺς ἐκολάζομεν , ἄρα οὐχ ἂν καθ' ἑαυτὸν τὴν ὀργὴν ἐξηγάγαμεν ; ἄρα οὐχ ἂν τῆς γεύσεως ἑαυτοῦ κατεδικάσαμεν πῦρ , τὸν ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν θέντα λιμῷ τηχόμενον περιορῶντες ; Καὶ λέγω χρήματα ; Εἰ γὰρ μυρίας εἶχομεν ψυχάς , οὐχ ἁπάσας ὑπὲρ αὐτοῦ θείναι δεῖ ; Καίτοι γε οὐδὲ οὕτως ἀξίων τῆς εὐεργεσίας ἐποιήσαμεν ἄν . Ὁ μὲν γὰρ πρώτως εὐεργετῶν , φανερὸν ἐπιδείκνυται τὴν χρηστότητα · ὁ δὲ εὐεργετούμενος , ὁ δὲ ἀντιδίδωσι , ὁφείλει ἀποδιδόναι , οὐ γάρ κατατίθεται · καὶ μάλιστα ὅταν ὁ κατάρξας ἐχθροὺς εὐεργετῶν εἴη , καὶ ὁ ἀντιδιδούς καὶ εἰς εὐεργετὴν κατατίθεται τὰ γινόμενα , καὶ αὐτὸς αὐτὸν ἀπολύει τὴν ἀντίδωσιν . Ἀλλ' ἡμᾶς οὐδὲ
Lemmas: ὁμοίως ἐμφαντικός , ὅσπερ ἐπάγω λέγω · ὅτι2 ὁ υἱός αὐτός ὁ μονογενής δίδωμι · οὖον δοῦλος , οὐ ἄγγελος , οὐ ἀρχάγγελος φημί . καίτοι γε οὐδέ ἐν περί παῖς ὁ τοιαυτος ἐπιδείκνυμι σπουδή , ὅσος περί ὁ οἰκέτης ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός . ὁ Μένουν πάθος οὖον σφόδρα γυμνός τίθημι , ἀλλά συνεσταλμένως · ὁ δέ ἀπό ὁ πλοῦτος κέρας , σαφῶς καί ἀνακεκαλυμμένως , λέγω οὕτως · ἵνα πᾶς ὁ πιστεύω εἰς αὐτός , μή ἀπόλλυμι , ἀλλά ἔχω ζωή αἰώνιος . ἐπεί γάρ εἶπον , Ἥγώθησα δεῖ , καί ὁ θάνατος ἡμῖζατο , ἵνα μή κατηφής ὁ ἀκροατής ἀπό οὗτος γίγνομαι ὁ ῥῆμα , ἀνθρώπινος τίς περί αὐτός ὑποπέμπω , καί ὁ θάνατος αὐτός νομίζω ἀναπαραξίαν εἰμί , ἀκούω πῶς αὐτός διορθόω , ὅτι Θεός λέγω εἰμί ὁ δίδωμι , καί ζωή αἴτιος εἰμί , καί ζωή αἰώνιος . οὐχ ἄν δέ ὁ ἄλλος ζωή παρέχω διά ὁ θάνατος , αὐτός μέλλω εἰμί ἐν ὁ θάνατος διηνεκής . εἰμί γάρ ὁ πιστεύω εἰς ὁ σταυρόω οὐ ἀπόλλυμι , πολύς μᾶλλον αὐτός σταυρόω οὐ ἀπόλλυμι . ὁ γάρ ὁ ἄλλος ὁ ἀπώλεια ἀναιρέω , πολύς μᾶλλον αὐτός παύω απώλεια · ὁ ὁ ἄλλος παρέχω ζωή , πολύς μᾶλλον ἑαυτοῦ πηγάζω ζωή . ὁράω ὅτι πανταχοῦ πίστις χράω ; ὁ γάρ σταυρός πηγή ζωή εἰμί φημί , ὁ λογισμός μέν οὐ εἄν ῥᾳδίως παραδέχομαι · καί μαρτυρέω ἐπίτεξ καί νῦν Ἕλλην καταγελάω · ὁ δέ ὁ λογισμός ἀσθένεια ὑπερβαίνω πίστις , ῥᾳδίως εἄν αὐτός καί δέχομαι καί κατάγω . πόθεν δέ οὕτως ἀγαπάω ὁ θεός ὁ κόσμος ; αλλούθε μέν οὐδαμός , ἐκ ἀγαθότης δέ μόνος . γε . Ἐντρέπω τοίνυν αὐτός ὁ ἀγάπη αἰσχύνω [ 157 ] σής φιλανθρωπία ὁ ὑπερβολή . αὐτός μέν γάρ οὐδέ ὁ Μονογενώ φείδομαι διά ἐγώ · ἐγώ δέ καί χρῆμα φείδομαι κατά ἑαυτοῦ . αὐτός καί ὁ γνήσιος υἱός δίδωμι ὑπέρ ἐγώ · ἐγώ δέ οὐδέ ἀργύριον καταφρονέω ὑπέρ αὐτός , ἀλλά οὐδέ ὑπέρ ἐγώ . καί πῶς εἄν εἰμί οὗτος σύγγνωμος ἄξιος ; κλάω μέν ἄνθρωπος ὁμός κίνδυνος καί θάνατος ὑπέρ ἐγώ καταδέχομαι , πᾶς προτίθημι , καί ὁ πρῶτος ἀριθμέω ὁ Φίλων , καί πᾶς αὐτός ὁ ἡμέτερος χαιρέω , καί αὐτός μᾶλλον ἢ ἡμέτερος εἰμί φημί · καί οὐδέ οὕτως ἡγέομαι ανειδιδωμι ἄξιος αὐτός δίδωμι . ἐπί δέ ὁ Χριστός οὐδέ οὗτος ὁ μέτρον ὁ εὐγνωμοσύνη φυλάσσω · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ὁ ψυχή τίθημι ὑπέρ ἐγώ , καί ὁ αἷμα ὁ τίμιος ἐκχέω διά ἐγώ , ὁ οὐ Ἑνοῦς οὐδέ ἀγαθός γεννάω · ἐγώ δέ οὐδέ χρῆμα χέω διά ἑαυτοῦ , ἀλλά περιοράω αὐτός γυμνός καί ξένος ὑπέρ ἐγώ ἀποθνῄσκω . καί σής μου ὁ μέλω ἐξαίρω χολάω ; εἰμί γάρ μή ὁ Θεός , ἀλλά ἐγώ ἑαυτοῦ κολάζω , ἄρα οὐ εἄν κατά ἑαυτοῦ ὁ ὀργή ἐξάγω ; ἄρα οὐ εἄν ὁ γεῦσις ἑαυτοῦ καταδικάζω πῦρ , ὁ ὑπέρ ἐγώ ὁ ψυχή θέω λιμός τήκω περιοράω ; καί λέγω χρῆμα ; εἰμί γάρ μυρίος ἔχω Ψυχή , οὐ ἅπας ὑπέρ αὐτός τίθημι δεῖ ; καίτοι γε οὐδέ οὕτως ἄξιος ὁ εὐεργεσία ποιέω ἄν . ὁ μέν γάρ πρῶτος εὐεργέτης , φανερός ἐπιδείκνυμι ὁ χρηστότης · ὁ δέ εὐεργετέω , ὁ δέ ἀντιδίδωμι , ὀφείλω ἀποδίδωμι , οὖον γάρ κατατίθημι · καί μάλιστα ὅταν ὁ κατάρχω ἐχθρός εὐεργέτης εἰμί , καί ὁ ἀντιδίδωμι καί εἰς εὐεργέτης κατατίθημι ὁ γίγνομαι , καί αὐτός αὐτός ἀπολύω ὁ ἀντιδίδωμι . ἀλλά ἐγώ οὐδέ