joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0350.3
μὴ τὴν ὑβριν ἀπολάβῃ , καὶ δείξαισιν ὅτι τὴν ἀνθρωπίνην φύσεως δακρύει γὰρ καὶ συγχέεται . Οὐδὲ γὰρ πᾶθος ἀνθρώπινον πᾶθος . Εἶτα ἐπιτιμᾶς τῷ πένθει ( τὸ γὰρ , Ἐνεβριμώσατο τῷ πνεύματι , [ 377 ] τοῦτο εἶναι ) ἐπέσχε τὴν σύγκρισιν , καὶ οὕτως ἐρωτᾷ , Ποῦ ἔθετε αὐτόν ; ὥστε μὴ μετὰ διαψυμοῦ γενέσθαι τὴν ἐρώτησιν . Τί ἤκοπτε δὲ ἐρωτᾷ ; Οὐ βουλόμενος ἑαυτὸν ἐπιρρίπτεσιν , ἀλλὰ πάντα παρ' ἐκείνων μαθόντες καὶ παρακαλούμενος ποιεῖν , ὥστε πίστις ὑποψίας ἀπαλλάξαι τὸ σημεῖον , λέγουσιν αὐτῷ · Ἔρχου καὶ ἴδε . Ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς . Ὅρας ὅτι οὐδὲν οὕτως ἀναστάσεως σημεῖον ἐπεδείκνυτο , οὐδὲ οὕτως ἀπεκείνως ὡς ἀναστάσεων , ἀλλ' ὡς δακρύσεων ; " Ὅτι γὰρ οὕτως ἀπέναι ἐδύκει , καὶ ἠργήναι , ἀλλ' οὐκ ὡς ἀναστάσεων , δηλοῦσιν Ἰουδαῖοι , οἱ δὲ καὶ ἔλεγον · Ἴδε πῶς ἠγάπα αὐτόν . Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπον · Οὐκ ἠδύνατο ὁ οὗτος ὁ ποιήσας ἀνοῖξαι τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ , ποιῆσαι ἵνα καὶ οὗτος μὴ ἀποθάνῃ ; Οὐδὲ ἐν ταῖς συγγραφαῖς τῆς ποιήσεως καθεύδειν . Καίτοι ὁ μέλλει ποιεῖν , πολὺ θαυμαστότερον . Τοῦ γὰρ στίχου τὸν θάνατον ἐπέναι , παραγενόμενον καὶ κρατήσαντα ἀπελάσαι , πολλῷ μεῖζόν ἐστιν . Ἐξ ὧν οὖν ἔχει θαυμάζειν αὐτοῦ τὴν δύναμιν , ἐκ τούτων αὐτὸν ἐξεδιάλουν . Τέρος ὁμολογοῦσιν ὅτι ἀνέμενε τοῦ τυφλοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς · καὶ ὅσον ὑπὲρ ἐκεῖνον θαυμάζειν , ἀπὸ τοῦτο καὶ ἐκείνιν ἐνδιδαλάκουν ὡς οὐδὲ γεγονός . Οὐκ ἐντεῦθεν δὲ μόνον δεῖχνυται πάντες διεφθαρμένοι · ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ μὴτι ἐλθόντων , μηδὲ ἐπιδειξαμένων , προλαμβάνειν αὐτοὺς ταῖς κατηγορίαις , οὐκ ἀναμείναντας τοῦ πράγματος τὸ τέλος . Εἶδες πῶς διεφθαρμένη αὐτῶν ἡ κρίσις ἦν ; β' . Ἐρχεται τοίνυν εἰς τὸ μνήμα , καὶ πάλιν ἐπιτιμᾷ τῷ πένθει . Τί ἤκοπτε δὲ περισπουδάσας ; ὁ εὐαγγελιστὴς ἄνω καὶ κάτω φησιν , ὅτι ἐδάκρυσεν , καὶ ὅτι ἐγεράμησεν ; " Ἴνα μάθῃς , ὅτι ἀληθῶς τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν περιεβάλετο . Ἐπειδὴ γὰρ μεγάλα περὶ αὐτοῦ δήλος ἐστὶ λέγων τῶν ἄλλων μᾶλλον οὗτος , καὶ ἐν τοῖς σωματικοῖς πολὺ ταπεινότερον ἐνταῦθα φθέγγεται i . Οὐδὲν γοῦν περὶ τοῦ θανάτου τοιούτον εἶπεν , οἷον οἱ λοιποὶ , ὅτι περιλύπῃς γέγονεν , ἐν ἐναγώνιος · ἀλλὰ · πῶς τοίνυν , ὅτι καὶ ὀπτιοῦς ἐργάτης . Τὸ γοῦν ἐλλειφθὲν ἔχει ἀνεπλήρωσεν ἐνταῦθα διὰ τοῦ πένθους . Περὶ γὰρ τοῦ θανάτου διαλεγόμενος , λέγει · Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου · καὶ οὐδὲν ταπεινὸν ἔχει φθέγγεται k . Διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐν τῷ πένθει πολὺ τὸ ἀνθρώπινον αὐτῷ προστάζουσιν , ἀπὸ τοῦτο δηλοῦντες ὅτι ἀληθῆ τὰ τῆς ὀικονομίας . Καὶ ὁ μὲν Ματθαῖος ἀπὸ τῆς ἀγωνίας καὶ τοῦ θυμοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ ἰδρωτὸς l · οὗτος δὲ ἀπὸ τοῦ πένθους πιστοῦται . Οὐκ ἄν δέ , εἰ μὴ τὴς φύσεως τὴν τῆς ἡμετέρας , ὑπὸ τοῦ πένθους ἐκρατήθη καὶ ἅπαξ καὶ δεύτερον . Τί δὲ ὁ Ἰησοῦς ; Τῶν μὲν ἐγκλημάτων ἐνεκεν οὐδὲν αὐτοῖς ἀπολογεῖται · τὶ γὰρ ἔδει διὰ ῥημάτων ἐπιστομίζειν μέλλοντας αὐτοῖς διὰ τῶν ἔργων τοῦτο πάσχειν , ὅπερ ἀνεπαχθέστερον ἦν , καὶ μᾶλλον κατασχύναι αὐτοὺς θήγειν ; φησὶ δέ , Ἄρατε τὸν λίθον . Τί δὴκοπτε δὲ οὐχὶ ἀπάντ' ἐκάλεσε καὶ παρέστησεν αὐτόν ; μᾶλλον δὲ διατὶ οὐχὶ τοῦ λίθου ἐπικειμένου εἴποισιν ἀναστήσαι ; Καὶ γὰρ ὁ θανάσιμος σῶμα
Lemmas: μή ὁ ὕβρις ἀπολαμβάνω , καί δείκνυμι ὅτι ὁ ἀνθρώπινος φύσις δάκρυ γάρ καί συγχέω . οὐδέ γάρ πάθος ἀνθρώπινος πάθος . εἶτα ἐπιτιμάω ὁ πένθος ( ὁ γάρ , Ἐνεβριμώσατο ὁ πνεῦμα , [ 377 ] οὗτος εἰμί ) ἐπέχω ὁ σύγκρισις , καί οὕτως ἐρωτάω , πός τίθημι αὐτός ; ὥστε μή μετά διαψυμοῦ γίγνομαι ὁ ἐρώτησις . τις κόπτω δέ ἐρωτάω ; οὖον βούλομαι ἑαυτοῦ ἐπιρρίπτω , ἀλλά πᾶς παρά ἐκεῖνος μανθάνω καί παρακαλέω ποιέω , ὥστε πίστις ὑποψία ἀπαλλάσσω ὁ σημεῖον , λέγω αὐτός · ἔρχομαι καί ὁράω . δάκρυ ὁ Ἰησοῦς . ὁράω ὅτι οὐδείς οὕτως ἀνάστασις σημεῖον ἐπιδείκνυμι , οὐδέ οὕτως απεκειναω ὡς ἀνάστασις , ἀλλά ὡς δάκρυσις ; " ὅτι2 γάρ οὕτως ἀφίημι εδυκεω , καί ἀργέω , ἀλλά οὐ ὡς ἀνάστασις , δηλόω Ἰουδαῖος , ὁ δέ καί λέγω · εἶδον πῶς ἀγαπάω αὐτός . Τινές δέ ἐκ αὐτός εἶπον · οὐ δύναμαι ὁ οὗτος ὁ ποιέω ἀνοίγω ὁ ὀφθαλμός ὁ τυφλός , ποιέω ἵνα καί οὗτος μή ἀποθνῄσκω ; οὐδέ ἐν ὁ συγγραφή ὁ ποίησις καθεύδω . καίτοι ὁ μέλλω ποιέω , πολύς θαυμαστός . ὁ γάρ στίχος ὁ θάνατος ἐπιφέρω , παραγίγνομαι καί κρατέω ἀπελαύνω , πολύς μέγας εἰμί . ἐς ὅς οὖν ἔχω θαυμάζω αὐτός ὁ δύναμις , ἐκ οὗτος αὐτός ἐκδιαλύω . τέρος ὁμολογέω ὅτι ἀναμένω ὁ τυφλός ὁ ὀφθαλμός · καί ὅσος ὑπέρ ἐκεῖνος θαυμάζω , ἀπό οὗτος καί ἐκεῖνος ἐνδιδαλάκουν ὡς οὐδέ γίγνομαι . οὐ ἐντεῦθεν δέ μόνος δείκνυμι πᾶς διαφθείρω · ἀλλά καί ἐκ ὁ μῆτις ἔρχομαι , μηδέ ἐπιδείκνυμι , προλαμβάνω αὐτός ὁ κατηγορία , οὐ ἀναμένω ὁ πρᾶγμα ὁ τέλος . εἶδον πῶς διαφθείρω αὐτός ὁ κρίσις εἰμί ; βε . ἔρχομαι τοίνυν εἰς ὁ μνήμη , καί πάλιν ἐπιτιμάω ὁ πένθος . τις κόπτω δέ περισπουδάζω ; ὁ εὐαγγελιστής ἄνω καί κάτω φημί , ὅτι δάκρυ , καί ὅτι ἐγεράμησεν ; " ἵνα μανθάνω , ὅτι ἀληθής ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος περιβάλλω . ἐπεί γάρ μέγας περί αὐτός δήλος εἰμί λέγω ὁ ἄλλος μᾶλλον οὗτος , καί ἐν ὁ σωματικός πολύς ταπεινός ἐνταῦθα φθέγγομαι i . οὐδείς γοῦν περί ὁ θάνατος τοιοῦτος εἶπον , οἷος ὁ λοιπός , ὅτι περίλυπος γίγνομαι , ἐν ἐναγώνιος · ἀλλά · πῶς τοίνυν , ὅτι καί ὀπτιοῦς ἐργάτης . ὁ γοῦν ἐλλείπω ἔχω ἀναπληρόω ἐνταῦθα διά ὁ πένθος . περι γάρ ὁ θάνατος διαλέγω , λέγω · Ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ · καί οὐδείς ταπεινός ἔχω φθέγγομαι k . Ζεύς οὗτος δέ καί ἐν ὁ πένθος πολύς ὁ ἀνθρώπινος αὐτός προστάζω , ἀπό οὗτος δηλόω ὅτι ἀληθής ὁ ὁ οἰκονομία . καί ὁ μέν Ματθαῖος ἀπό ὁ ἀγωνία καί ὁ θυμός καί ἀπό ὁ ἱδρώς l · οὗτος δέ ἀπό ὁ πένθος πιστόω . οὐ ἄν δέ , εἰμί μή σής φύσις ὁ ὁ ἡμέτερος , ὑπό ὁ πένθος κρατέω καί ἅπαξ καί δύο . τις δέ ὁ Ἰησοῦς ; ὁ μέν ἔγκλημα ἕνεκα οὐδείς αὐτός ἀπολογέομαι · τίς γάρ ἐσθίω διά ῥῆμα ἐπιστομίζω μέλλω αὐτός διά ὁ ἔργον οὗτος πάσχω , ὅσπερ ἀνεπαχθής εἰμί , καί μᾶλλον κατέχω αὐτός θήγω ; φημί δέ , Ἄρατος ὁ λίθος . τις δὴκοπτε δέ οὐ ἅπας καλέω καί παρίστημι αὐτός ; μᾶλλον δέ διατί οὐ ὁ λίθος ἐπίκειμαι εἶπον ἀνίστημι ; καί γάρ ὁ θανάσιμος σῶμα