joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0269.3
εἷς ἐξ ὑμῶν διάβολός ἐστι ; Κολακείας ἀπηλλαγμένην αὐτοῦ τὴν διδασκαλίαν δεῖν ὡς Ἐπειδὴ ὁ γὰρ πάντων αὐτὸν ἐγκαταλελειμμένων αὐτοῦ παραμείναν μόνον , καὶ διὰ τοῦ Πέτρου ὁμολογῶν εἶναι Χριστόν , ἵνα μὴ νομίσωσι ὅτι διὰ τοῦτο ἐμελλεν αὐτοῦ κολλακεῖν , ἀπάγει ταύτης τῆς ὑποψίας . Ὁ δὲ λέγει , τοιοῦτον ἐστιν · Οὐδὲν με δυσωπεῖ πρὸς τὸ τοῦς κακούς μὴ ἐλέγχειν · μὴ νομίζετε ὅτι ἐπειδὴ ἐπμεῖνατε , κολακεῖσαι ὑμᾶς αἰρήσομαι · ἢ ἐπειδὴ πολλοὺ θάσατε , οὐκ ἐλέγχω τοὺς πονηρούς . Ὁ γὰρ πολὺ τοῦτο μειζόν ἐστιν εἰς τὸ δυσωπήσαι τὸν διδασκάλον , οὐδὲ τοῦτο με δυσωπεῖ . Ὁ μὲν γὰρ παραμείνας , ὅς αὐτοῦ φιλοστοργίας παρέχεται τεκμήριον · ὁ δὲ ἐκλαγεὶς παρὰ τοῦ διδασκάλου , περιάπτει δόξαν ἀνοίας , ἐκπιπτόμενος παρὰ τοῖς ἀνοήτοις . Ἄλλ᾽ ὅμως οὐδὲ τοῦτο με ἀπάγει τῶν ἐλέγχων . Τοῦτο γοῦν καὶ νῦν ἐγκαλοῦσι τῷ Χριστῷ Ἕλληνες ψυχρῶς καὶ ἀνθίως . Οὐ γὰρ ἀνάγκη καὶ βίᾳ ποιεῖν ἀγαθούς ἐαυτὸν ὁ Θεός , οὐδὲ ἡ ἐκλογή αὐτοῦ καὶ ἡ ἀρεσις βιαστικὴ τῶν καλουμένων ἐστιν ἑ , ἀλλὰ προαιρετική . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐ βιάζεται ἡ κλῆσις , σκόπει πόσους συνέβη τῶν κληθέντων ἀπολέσθαι . Ὦθεν φανερὸν , ὅτι καὶ ἐν τῇ γνώμῃ κεῖται τῇ ἡμετέρᾳ , τὸ σωθῆναι καὶ ἀπολέσθαι . ε . Ταῦτα οὖν ἀκούσας , παιδεύσεσθαι νήφειν δὲ καὶ ἐγρηγορεῖν . Εἰ γὰρ ὁ εἰς τὸν ἄγιον ἐκεῖνον χορὸν τελέων , ὁ τοσαύτας ἀποκελευκὼς δωρεάς , ὁ σμμεῖα πεποιηκὼς ( καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς μετὰ τῶν ἄλλων ἦν τῶν περιεπιόντων νεκροὺς ἠγείρει καὶ λεπροὺς καθαρίζει ) , ἐπειδὴ ἄλλω νοσήματι δεῖν τῇ φιλαργυρίας κακῷ , καὶ τὸν Δεσπότην τὸν ἑαυτοῦ προδιδωκεν , οὐδὲν αὐτὸν ὧφέλησεν , οὔτε αἱ εὐεργεσίαι , οὐχ αἱ δωρεαί , οὐ τὸ μετ᾽ αὐτοῦ εἶναι , οὐ θεραπεῖν , οὐ τὸ τοὺς πόδας νίψαι , οὐ τὸ τῆς τραπέζης κοινωνήσαι , οὐ τὸ γλωσσοκόμον κατέχειν , ἀλλὰ καὶ ἐφόδια αὐτῷ ταῦτα κολάσεως γέγονε · φοβηθῶμεν καὶ ἡμεῖς , μὴ ποτε τὸν Ἰούδαν μιμησώμεθα διὰ τῆς φιλαργυρίας . Οὐ προδιδὼς τὸν Χριστόν , Ἄλλ᾽ ὅταν περιόρῃς πάντα λυμὴν τιμῶμενον , ἢ ὑπὸ ψύχου , διασβεβρόμενον , τὴν αὐτὴν καὶ αὐτὸς ἐφέλη καταδίκη ἑ . Καὶ ὅταν ἀναζῶμεν μετέχων τῶν μυστηρίων , ὁμοίως ἀπολλύμεθα τῶς χριστοκτόνοις . Ὡσὰν δὲ πᾶς ἄνθρωπος , ὅταν ἄρχωμεν τοὺς καταδεεστέρους , μεγίστην ἐπισποσώμεθα τῇ τιμωρίᾳ · καὶ μᾶλα εἰκῶς . Μέχρι γὰρ τινὸς ὁ ἔρως ἡμᾶς οὕτω κατέχει τῶν παρόντων πραγμάτων τῶν περιττῶν καὶ ἀνοήτων · Ὁ γὰρ πλοῦτος ἐν τοῖς περιττοῖς , ἐν οἷς [ 282 ] οὐδὲν ἔφελος γίνεται . Μέχρι τίνος προσήκωμεν τοῖς ματαίοις ; μέχρι τίνος οὐ διαποδιζόμεν ἐν τοῖς οὐρανοῖς , οὐ νήφωμεν , οὐ λαμβάνομεν χῶρον τῶν γνησίων τούτων καὶ παραρρέοντων ; οὐ παιδευσώμεθα διὰ τῆς πείρας αὐτῶν τὴν εὐτέλειαν ; Ἐννοήσωμεν τοὺς πρὸ ἡμῶν πλουτήσαντας . Οὐχὶ ὅν ἄν πάντα ἐκεῖνα ; οὐχὶ σκιά καὶ ἄνθος , οὐ βεβία παραρρέον ; οὐχὶ διήρημα καὶ μῦθος ; Ὁ δεῖνα πεπλούτηκε · καὶ πῶς νῦν ὁ πλοῦτος ; Ἀπώλετο καὶ διέφθαρται · ἀλλὰ τὰ δι᾽ αὐτὸν ἁμαρτήματα διαμένει , καὶ ἡ διὰ τὰ ἁμαρτήματα κολάσις . Μᾶλλον δέ , εἰ μὴ κολάσις ἦν , μηδὲ βασιλεία προύκειτο , τὸ ὁμόφυλον καὶ τὸ ὁμογενὲς αἰσθηθῆναι ἔχρη , τὸ δημοσιᾶσαι · ἐγνωπηθῆναι . Νῦν δὲ κύνας μὲν τρέφωμεν · πολλοὺς δὲ καὶ ὀνάγρους καὶ ἄρκτους , καὶ διάφορα θηρία · ἄνθρωπον δὲ περιεσώμεν λυμὴν τυχόντων , καὶ τιμιώτερον ἡμῖν τὸ ἀλλοτρίων τοῦ συγγενεῖς , καὶ ἀτιμότερον ἡμῖν τὸ οἰκεῖον τοῦ μὴ ὄντος οὐδὲ προσήκοντος . Ἄλλ᾽ οἰκοδομεῖσθαι λαμπρὰς οἰκίας καὶ πολλούς ἔχειν οικέτας , καὶ εἰς χρυσοῦν ὄροφον κατασκευεῖν δρῦν καλόν ; Περιττὸν μὲν οὖν καὶ ἀνύλητον . Ἔστιν ἄλλα οἰκοδομεῖσθαι , λαμπρότερα πολὺ καὶ σεμνότερα
Lemmas: εἷς ἐκ σύ διάβολος εἰμί ; κολακεία ἀπαλλάσσω αὐτός ὁ διδασκαλία δήω ὡς ἐπεί ὁ γάρ πᾶς αὐτός ἐγκαταλείπω αὐτός παραμένω μόνος , καί διά ὁ Πέτρος ὁμολογέω εἰμί Χριστός , ἵνα μή νομίζω ὅτι διά οὗτος μέλλω αὐτός κολλάω , ἀπάγω οὗτος ὁ ὑποψία . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὐδείς ἐγώ δυσωπέω πρός ὁ ὁ κακός μή ἐλέγχω · μή νομίζω ὅτι ἐπεί ἐπιμένω , κολακεύω σύ αἱρέω · ἢ ἐπεί πολύς θάζω , οὐ ἐλέγχω ὁ πονηρός . ὁ γάρ πολύς οὗτος μείζων εἰμί εἰς ὁ δυσωπέω ὁ διδάσκαλος , οὐδέ οὗτος ἐγώ δυσωπέω . ὁ μέν γάρ παραμένω , ὅς αὐτός φιλοστοργία παρέχω τεκμήριον · ὁ δέ ἐκλήγω παρά ὁ διδάσκαλος , περιάπτω δόξα ἄνοια , ἐκπίπτω παρά ὁ ἀνόητος . ἄλλος ὅμως οὐδέ οὗτος ἐγώ ἀπάγω ὁ ἐλέγχω . οὗτος γοῦν καί νῦν ἐγκαλέω ὁ Χριστός Ἕλλην ψυχρός καί ἄνθιος . οὖον γάρ ἀνάγκη καί βία ποιέω ἀγαθός ἑαυτοῦ ὁ Θεός , οὐδέ ὁ ἐκλογή αὐτός καί ὁ Ἄρεσις βιαστικός ὁ καλέω εἰμί ὅς , ἀλλά προαιρετικός . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον βιάζομαι ὁ κλῆσις , σκοπέω πόσος συμβαίνω ὁ καλέω ἀπόλλυμι . ὤθω φανερός , ὅτι καί ἐν ὁ γνώμη κεῖμαι ὁ ἡμέτερος , ὁ σῴζω καί ἀπόλλυμι . ε . οὗτος οὖν ἀκούω , παιδεύω νήφω δέ καί γρηγορέω . εἰμί γάρ ὁ εἰς ὁ ἀγάω ἐκεῖνος χορός τέλος , ὁ τοσοῦτος ἀποκέλλω δωρεά , ὁ σμμεῖα ποιέω ( καί γάρ καί αὐτός μετά ὁ ἄλλος εἰμί ὁ περιέπω νεκρός ἐγείρω καί λεπρός καθαρίζω ) , ἐπεί ἄλλος νόσημα δήω ὁ φιλαργυρία κακός , καί ὁ δεσπότης ὁ ἑαυτοῦ προδιώκω , οὐδείς αὐτός ὠφελέω , οὔτε ὁ εὐεργεσία , οὐ ὁ δωρεά , οὖον ὁ μετά αὐτός εἰμί , οὖον θεραπεῖν , οὖον ὁ ὁ πούς νίζω , οὖον ὁ ὁ τράπεζα κοινωνέω , οὖον ὁ γλωσσοκομεῖον καταχέω , ἀλλά καί ἐφόδια αὐτός οὗτος κόλασις γίγνομαι · φοβέω καί ἐγώ , μή ποτός ὁ Ἰούδας μιμέομαι διά ὁ φιλαργυρία . οὖον προδίδωμι ὁ Χριστός , ἄλλος ὅταν Περιόρης πᾶς λύω τιμάω , ἢ ὑπό ψύχω , διασβεβρομενω , ὁ αὐτός καί αὐτός Εφέλη καταδίκη ὅς . καί ὅταν ἀναζάω μετέχω ὁ μυστήριον , ὁμοίως ἀπόλλυμι Τῶς χριστοκτόνος . ὡσάν δέ πᾶς ἄνθρωπος , ὅταν ἄρχω ὁ καταδεής , μέγας ἐπισπάω ὁ τιμωρία · καί μῆλον ἵημι . μέχρι γάρ τις ὁ Ἔρως ἐγώ οὗτος κατέχω ὁ πάρειμι πρᾶγμα ὁ περισσός καί ἀνόητος · ὁ γάρ πλοῦτος ἐν ὁ περισσός , ἐν ὅς [ 282 ] οὐδείς ἔφελος γίγνομαι . μέχρι τίς προσήκω ὁ μάταιος ; μέχρι τίς οὖον διαποδίζω ἐν ὁ οὐρανός , οὖον νήφω , οὖον λαμβάνω χῶρος ὁ γνήσιος οὗτος καί παραρρέω ; οὖον παιδεύω διά ὁ πείρω αὐτός ὁ εὐτέλεια ; ἐννοέω ὁ πρό ἐγώ πλουτέω . οὐ ὅς ἄν πᾶς ἐκεῖνος ; οὐ σκιά καί ἄνθος , οὖον βιβάζω παραρρέω ; οὐ διαίρημα καί μῦθος ; ὁ Δεῖνα πλουτέω · καί πῶς νῦν ὁ πλοῦτος ; ἀπόλλυμι καί διαφθείρω · ἀλλά ὁ διά αὐτός ἁμάρτημα διαμένω , καί ὁ διά ὁ ἁμάρτημα κόλασις . μᾶλλος δέ , εἰμί μή κόλασις εἰμί , μηδέ βασίλειος πρόκειμαι , ὁ ὁμόφυλος καί ὁ ὁμογενής αἰσθάνομαι χράω , ὁ δημοσιαειδω · ἐγνωπηθῆναι . νῦν δέ κύω μέν τρέφω · πολύς δέ καί ὄναγρος καί ἄρκτος , καί διάφορος θηρίον · ἄνθρωπος δέ περισῴζω λύω τυγχάνω , καί τίμιος ἐγώ ὁ ἀλλότριος ὁ συγγενής , καί ἄτιμος ἐγώ ὁ οἰκέω ὁ μή εἰμί οὐδέ προσήκω . ἄλλος οἰκοδομέω λαμπρός οἰκίον καί πολύς ἔχω οἰκέτης , καί εἰς χρύσεος ὄροφος κατασκευάζω δρῦς καλός ; Περισσός μέν οὖν καί ἀναλύω . ἔρτις ἄλλος οἰκοδομέω , λαμπρός πολύς καί σεμνός