joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0265.2
Οὗτος ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς · οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες ὑμῶν τὸ μάννα , καὶ ἀπέθανον . Ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον , ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα . Συνεχῶς δὲ αὐτὸ περιστρέφει , ὥστε αὐτὸ ἐνευθῦσαι τῇ τῶν ἀκούοντων διανοίᾳ ( ἐχάτη γὰρ τις ἦν διδάσκαλα ἡ περὶ τούτων ) , καὶ τὸ περὶ ἀναστάσεως δῶμα πιστοῦσαι , καὶ τὸ περὶ ζωῆς αἰωνίου . Διὸ καὶ τὴν ἀνάστασιν προστιθῆσιν , ὁμοῦ μὲν ἐπειδὴ εἶπε , ζωὴς αἰωνίου , ὁμοῦ δὲ δείκνὺς ὅτι οὐ πᾶν ἐστιν αὐτῇ , ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀνάστασιν . Καὶ πᾶν ταῦτα δήλα , φησίν , Ἀπὸ τῶν Γραφῶν . Πανταχοῦ γὰρ αὐτοὺς ἔχει παραπέμψει , παρ’ αὐτῶν κελεύων ταῦτα μαθεῖν . Εἰπὼν δέ , Ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ , καὶ εἰς ζῆλον αὐτοὺς ἐνάγει , ὥστε κἂν ἀληγεῖντας ἐπὶ τῷ ἄλλως ἀπολαβεῖν τῆς δωρεᾶς , μὴ μείναι ἔξω . Συνεχῶς δὲ ἀναμιμνήσκει τοῦ μάννα , καὶ τὸ διάφορον παριστᾷ , καὶ αὐτοὺς εἰς πίστιν ἐνάγων . Εἰ γὰρ δυνατόν ἐγένετο τεσσαράκοντα ἔτεσιν ἁρπῆσαι χορὴς καὶ σίτου καὶ τῆς ἄλλης ἀκολουθίας διακράτησαι τὴν ἐκείνων ζωὴν · πολλῷ μᾶλλον νῦν , ἅτε ἐπὶ μείζονι παραγενομένου , δυνήσεται τοῦτο . Ἄλλως δέ , καὶ εἰ ἐκεῖνα τύποι τινὲς ἦσαν , καὶ χωρὶς ἰδρωτῶν καὶ πόνων συνέλεγον τοῦ φερόμενου · πολλῷ μᾶλλον νῦν τοῦτο ἔσται , ἔνθα πολλὴ ἡ διαφορά , καὶ τὸ μηδὲν τελευτᾶν , καὶ τὸ ζωῆς ἀπολαβεῖν τῆς ἀληθοῦς . Καλῶς δὲ ζωῆς πολλάκις μέμνηται , ἐπειδὴ τοῦτο ποθεινὸν ἀνθρώποις , καὶ οὐδὲν οὕτως ἤδύ , ὡς τὸ μὴ ἀποθνεῖναι . Ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ τοῦτο ἦν ἡ ὑπόσχεσις , μήκους βίου , καὶ πολλαὶ ἡμέραι · ἀλλὰ νῦν οὐκ ἐστι · μήκους ἀπλῶς , ἀλλὰ ζωῆς τέλος οὐκ ἔχουσα . Ἄμα δὲ καὶ δεῖξαι βούλεται , ὅτι τὴν ἐκ τῆς ἁμαρτίας [ 277 ] γενομένην χλάσιν ἀνακαλεῖται νῦν , τὴν ὑφ’ ἧρον λῦνν ἐκείνην τὴν θανατοῦσαν · καὶ ζωὴν οὐχ ἀπλῶς , ἀλλ’ αἰώνιον εἰσάγων , ἀπεναντίας τοῖς προτέροις . Ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδύσκων ἐν Καπερναούμ , ἔνθα αἱ πλεῖσται γεγένηνται δυνάμεις , ὥστε ἐχρὴν αὐτὸν ἀκουσθῆναι μάλιστα . β’ . Τίνας δὲ ἐνεκεν ἐν συναγωγῇ ἐδίδασκε , καὶ ἐν ἱερῷ ; Ὑμοῦ μὲν τὸ πλήθος , αὐτῶν ὑπηρεσίᾳ θεῶν , ὁμοῦ δὲ δεῖξαι βουλόμενος , ὅτι οὐκ ἐναντίοι , ἐστίν · Πατρί . Πολλοὶ δὲ ἐκ τῶν μαθητῶν ἀκούσαντες ἔλεγον · Σκληρὸς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος . Τί ἐστι , Σκληρὸς ἐστι ; Τραχὺς , ἐπίπονος , μόχθον ἔχων . Καὶ μὴν οὐδὲν τοιούτου ἔλεγεν · οὐδὲ γὰρ περὶ πολιτείας διελέγετο , ἀλλὰ περὶ δογμάτων , ἃν οὐ κατὶ στρέψιν τὴν πίστιν τὴν εἰς ἐαυτόν . Τί οὖν ἐστι , Σκληρὸς ἐστιν ὁ λόγος ; Ὅτι ζωὴν ἐπαγγέλεται καὶ ἀνάστασιν · ὅτι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔφη καταβέσθαι · ἀλλ’ ὅτι σωθῆναι ἀδύνατον τὸν μὴ φαγόντα αὐτοῦ τὴν σάρκα ; Ταῦτα οὖν , εἶπέ μοι , σκληρά ; Καὶ τίς ἂν ταῦτα εἴποι ; Τί οὖν ἐστι , Σκληρὸς ; Ἀσπαράδεστος , ὑπερθάλινον αὐτῶν τὴν ἀσθένειαν , πολὺν ἔχων τὸν φόβον . Ἐνδύζοι γὰρ μεῖζον τῆς οἰκείας φύσεως αὐτὸ ὑπὲρ αὐτόν . Διὸ καὶ λέγουν · Τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν ; ὑπὲρ ἐαυτῶν ἀπολοῦμενοι τάχα , ἐπειδὴ ἐμελλον ἀποπτησθῆν . Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν αὐτῷ , ὅτι τοιγυνοῦσιν οἱ μαθηταὶ περὶ τούτου ( καὶ γὰρ τοῦτο τῆς αὐτοῦ θεότητος , τὰ τὰ ἀπόρρητα φέρειν εἰς μέσον ) , εἶτα λέγει · Τοῦτο ὑμῖν σκανδαλίζει ; Ἄν οὖν ἴδητε τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα , ὅπου ἦν τὸ πρότερον . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Ναθαναὴλ ἐποίησε , λέγων , Ὀτι εἶδόν σοι ὅτι , Εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς , πιστεύσεις ; · μείζονα τούτων δῆγει · καὶ ἐπὶ Νικοδήμου , ὅτι Οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανόν , εἰ μὴ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ . Τί οὖν ; Ἀπορίας ἀπορίας συνάπτει ; Οὐχί · μὴ γένοιτο · ἀλλὰ τῷ μεγέθει τῶν δογμάτων καὶ τῷ πλήθει αὐτῶς ἐπαγαγέσθαι βούλεται . Ὁ μὲν γὰρ εἶπων ἀπλῶς , ὅτι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκε , καὶ μηδὲν πλὴν προσθεῖς , μᾶλλον ἂν ἐσκαδάλιζεν · ὁ δέ
Lemmas: οὗτος εἰμί ὁ ἄρτος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω · οὖον καθώς ἔφαγον ὁ πατήρ σύ ὁ μάννα , καί ἀποθνῄσκω . ὁ τρώγω οὗτος ὁ ἄρτος , ζῶ εἰς ὁ αἰών . συνεχής δέ αὐτός περιστρέφω , ὥστε αὐτός νεύω ὁ ὁ ἀκούω διάνοια ( Χάτης γάρ τις εἰμί διδάσκαλος ὁ περί οὗτος ) , καί ὁ περί ἀνάστασις δῶμα πιστόω , καί ὁ περί ζωή αἰώνιος . Διὸ καί ὁ ἀνάστασις προστίθημι , ὁμοῦ μέν ἐπεί εἶπον , ζωή αἰώνιος , ὁμοῦ δέ δείκνυμι ὅτι οὖον πᾶς εἰμί αὐτός , ἀλλά μετά ὁ ἀνάστασις . καί πᾶς οὗτος δῆλος , φημί , ἀπό ὁ Γραφής . πανταχοῦ γάρ αὐτός ἔχω παραπέμπω , παρά αὐτός κελεύω οὗτος μανθάνω . εἶπον δέ , Ζωή δίδωμι ὁ κόσμος , καί εἰς ζῆλος αὐτός ἐνάγω , ὥστε κἀν ἀληγεῖντας ἐπί ὁ ἄλλως ἀπολαμβάνω ὁ δωρεά , μή μένω ἔξω . συνεχής δέ ἀναμιμνήσκω ὁ μάννα , καί ὁ διάφορος παρίστημι , καί αὐτός εἰς πίστις ἐνάγω . εἰμί γάρ δυνατός γίγνομαι τεσσαράκοντα ἔτος ἁρπάζω Χόρης καί σῖτος καί ὁ ἄλλος ἀκολουθία διακρατέω ὁ ἐκεῖνος ζωή · πολύς μᾶλλον νῦν , ἅτε ἐπί μείζων παραγίγνομαι , δύναμαι οὗτος . ἄλλος δέ , καί εἰμί ἐκεῖνος τύπος τις εἰμί , καί Χωρὶς ἱδρώς καί πόνος συλλέγω ὁ φερόμενος · πολύς μᾶλλον νῦν οὗτος εἰμί , ἔνθα πολύς ὁ διαφορά , καί ὁ μηδείς τελευτάω , καί ὁ ζωή ἀπολαμβάνω ὁ ἀληθής . καλῶς δέ ζωή πολλάκις μιμνήσκω , ἐπεί οὗτος ποθεινός ἄνθρωπος , καί οὐδείς οὕτως ἡδύς , ὡς ὁ μή ἀποθνῄσκω . ἐπεί καί ἐν ὁ Παλαιή οὗτος εἰμί ὁ ὑπόσχεσις , μῆκος βίος , καί πολύς ἡμέρα · ἀλλά νῦν οὐ εἰμί · μῆκος ἀπλόος , ἀλλά ζωή τέλος οὐ ἔχω . ἄμη δέ καί δείκνυμι βούλομαι , ὅτι ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία [ 277 ] γίγνομαι χλάς ἀνακαλέω νῦν , ὁ ὑπό ἀείρω Λυνν ἐκεῖνος ὁ θανατόω · καί ζωή οὐ ἀπλόος , ἀλλά αἰώνιος εἰσάγω , απεναντίας ὁ πρότερος . οὗτος εἶπον ἐν συναγωγή διδυσκω ἐν Καπερναούμ , ἔνθα ὁ πλεῖστος γίγνομαι δύναμις , ὥστε χρή αὐτός ἀκούω μάλιστα . βε . τίς δέ ἕνεκα ἐν συναγωγή διδάσκω , καί ἐν ἱερός ; ὑμέτερος μέν ὁ πλήθος , αὐτός ὑπηρεσία θεός , ὁμοῦ δέ δείκνυμι βούλομαι , ὅτι οὐ ἐναντίος , εἰμί · πατήρ . πολλός δέ ἐκ ὁ μαθητής ἀκούω λέγω · σκληρός εἰμί ὁ λόγος οὗτος . τις εἰμί , σκληρός εἰμί ; τραχύς , ἐπίπονος , μόχθος ἔχω . καί μήv οὐδείς τοιοῦτος λέγω · οὐδέ γάρ περί πολιτεία διαλέγω , ἀλλά περί δόγμα , ἄν οὖον κράς στρέψις ὁ πίστις ὁ εἰς ἑαυτοῦ . τις οὖν εἰμί , σκληρός εἰμί ὁ λόγος ; ὅτι2 ζωή ἐπαγγέλλω καί ἀνάστασις · ὅτι ἐκ ὁ οὐρανός φημί καταβαίνω · ἀλλά ὅτι σῴζω ἀδύνατος ὁ μή ἐσθίω αὐτός ὁ σάρξ ; οὗτος οὖν , εἶπον ἐγώ , σκληρός ; καί τίς εἄν οὗτος εἶπον ; τις οὖν εἰμί , σκληρός ; Ἀσπαράδεστος , ὑπερθάλινον αὐτός ὁ ἀσθένεια , πολύς ἔχω ὁ φόβος . ενδυζεω γάρ μείζων ὁ οἰκεῖος φύσις αὐτός ὑπέρ αὐτός . Διὸ καί λέω · Τῖς δύναμαι αὐτός ἀκούω ; ὑπέρ ἑαυτοῦ ἀπόλλυμι τάχα , ἐπεί μέλλω ἀποπτάω . εἰδώς δέ ὁ Ἰησοῦς ἐν αὐτός , ὅτι τοιγυνους ὁ μαθητής περί οὗτος ( καί γάρ οὗτος ὁ αὐτός θεότης , ὁ ὁ ἀπόρρητος φέρω εἰς μέσος ) , εἶτα λέγω · οὗτος σύ σκανδαλίζω ; ἄν οὖν ὁράω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἀναβαίνω , ὅπου εἰμί ὁ πρότερος . οὗτος καί ἐπί ὁ Ναθαναήλ ποιέω , λέγω , ὅτι εἶδον σύ ὅτι , εἶδος σύ ὑποκάτω ὁ συκέα , πιστεύω ; · μείζων οὗτος δῆγει · καί ἐπί Νικόδημος , ὅτι οὐδείς ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός , εἰμί μή ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ὁ εἰμί ἐν ὁ οὐρανός . τις οὖν ; ἀπορία ἀπορία συνάπτω ; οὐ · μή γίγνομαι · ἀλλά ὁ μέγεθος ὁ δόγμα καί ὁ πλῆθος αὔτως ἐπάγω βούλομαι . ὁ μέν γάρ εἶπον ἀπλόος , ὅτι ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , καί μηδείς πλήν προστίθημι , μᾶλλον εἄν ἐσκαδάλιζεν · ὁ δέ