joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0437.3
Μυρίων ἄρα ἀξιοῖ δακρύων οἱ , τοσαύτης προκειμένης ; δόξης , διὰ νουθεσίας καὶ ὑπὸν ἐπιβουλευούσας λαυτοῖς · καὶ εἰ γέννα μὴ ἤν , ἀλιώτεροι πάντων , οἷς βασιλεύσαι παρὸν καὶ συνδοξασθῆναι τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ , τοσοῦτον ἑαυτοὺς ἀποστεροῦντες ἀγαθῶν . Εἰ γὰρ κατακοιμηναι ἔδει , εἰ γὰρ μυρίους ἀποθανεῖν θανάτους , ἂ μυρίας ἐπιδοῦναι ψυχάς , καὶ τοσαῦτα σώματα καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν · οὐχ ἔδει τοσαῦτα ὁ ὑποστῆναι ὑπὲρ τοσαύτης δόξης ; Νῦν δὲ οὐδὲ χρημάτων καταφρονήσωμεν , ὧνπερ ὑστερον καὶ ἄκοντες ἀποστησόμεθα · οὐ καταφρονήσωμεν χρημάτων , τῶν μυρίους ἡμᾶς περιβαλλόντων κακῶς , τῶν ἐνταῦθα μενόντων , τῶν οὐχ ἡμῶν . Τὰ γὰρ οὐχ ἡμῶν διοικούμεν , κἂν πατριὰ ἔχωμεν . Ὅταν δὲ καὶ γέννα προσῆ , καὶ σκώλης [ 476 ] ἀτελεύτητος , καὶ ἀσθετον πῦρ , καὶ βρωγμὸς δόδοντος · πῶς ὠλώμεν ταῦτα ; εἴπέ μοι . Μέγας τίς οὐ διαβλεπόμεν , ἀλλ᾽ εἰς μάχας καθημερινάς , καὶ φιλονεικίας , καὶ λόγους ἀνοήτους τὸ πᾶν δαπανῶμεν , τὴν γῆν τρέφοντες , τὸ σῶμα παινόντες , καὶ τῆς ψυχῆς ἀμελοῦντες , τῶν μὲν ἀναγκαίων οὐδὲν ποιούμενοι λόγον , τῶν δὲ περιττῶν καὶ ἀνοήτων πολλὴν τὴν φροντίδα ; Καὶ λαμπροὺς μὲν οἰκοδομοῦμεν τάφους , καὶ οἰκοῦμεθα πολυτελεῖς οἰκίας , καὶ παντοδαπῶν οἰκετῶν ἀγέλας περισώμεν , καὶ οἰκονόμους διαφόρους ἐπινοοῦμεν , ἀγρῶν , οἰκιῶν , χρημάτων ἄρχοντας , καὶ ἄρχοντας ἀρχόντων καθιστάντες · τῆς δὲ ψυχῆς ἡρημωμένης οὐδὲς ἡμῖν λόγος . Καὶ τί τοῦτον ἔσται τὸ πέρας ; οὐχὶ μίαν γαστέρα πληροῦμεν ; οὐχὶ ἕν σῶμα περιβάλλομεν ; τὶς ὁ πολὺς τῶν πραγμάτων θόρυβος ; τί δήποτε , καὶ διατὶ τὴν ψυχὴν ἡ , ἣν ἐλάχουμεν , κατακόπτομεν , σπαράττοντες εἰς τὴν τῶν τοιούτων λειτουργίαν , χαλεπὴν ἑαυτοῖς ἐπινοοῦντες δουλείαν ; Ὁ γὰρ πολλῶν δεόμενος , πολλῶν δοῦλός ἐστι , κἂν δοκῇ κρατεῖν τούτων . Ἐπεὶ καὶ τῶν οἰκετῶν δοῦλός ἐστιν ὁ δεσπότης , καὶ θεραπείας ἑτέρου εἰσφέρει τρόπον μεῖζονα · καὶ ἄλλως δὲ δοῦλος , χωρὶς ἐκείνων οὐκ εἰς ἀγορὰν ἐμβαλεῖν πολλῶν . οὐκ εἰς βαλανεῖον , οὐκ εἰς ἀγρόν · ὅ · οὕτω δὲ πολλάκις χωρὶς ἐκείνου πανταχοῦ περιλαίνει . Ἄλλ᾽ ὁ δοκῶν εἶναι κύριος , ἂν μὴ παρῶσιν οἱ δοῦλοι , οὐ τολμᾷ προελθεῖν οἴκοθεν , ἀλλὰ κἂν προκύψῃ τῆς οἰκίας μόνος , καταγέλαστον ἑαυτὸν εἶναι νομίζει . Τάχα τινὲς γελιοῦν ἡμᾶς · ταῦτα λέγοντας · ἀλλὰ δι᾽ αὐτὸ μὲν τοῦτο μυρίων δακρύων ἀξιοῖ τὸ εἶναι . Ὅτι γὰρ δουλεία τοῦτο , ἥδως ἂν σε ἐροίμην · ἐδοῦλοι δεῖσθαι τοῦ τὸν ψυχὴν τῷ στόματί σου προστιθέντος , ἢ τὴν κύλικα τοῖς χείλεσι προσάγοντος ; οὐχὶ δακρύων ἐνομιζες ἀξίαν εἶναι τὴν διακονίαν ταύτην ; Τί δέ , εἰ βασταζόντων νέων ἐδίου πρὸς τὴν βαλζεῖν διηνεκῶς , οὐκ ἂν σεαυτὸν ἐκείνῳ καὶ ἀλιώτερον ταύτῃ πάντων ἐνόμισας ; Οὐκοῦν καὶ νῦν οὕτω διακεῖσθαι ἔδει . Οὐδὲν γὰρ διαφέρει , εἰτε ὑπὸ ἀλόγων , εἰτε ὑπὸ ἄνθρώπων ταῦτα τις πάσχει . Τί δέ , εἴπέ μοι , οὐχὶ καὶ ταύτῃ διεστηκασιν ἡμῶν οἱ ἄγγελοι , ὅτι οὐ δέονται ὅσων ἡμεῖς ; Οὐκοῦν ὅπου μὲν ἂν ἐλαττόνων δεόμεθα , τοσοῦτω πρὸς ἐκείνους ὀφείλομεν · ὅπου δὲ ἂν πλείονος , τοσοῦτω πρὸς τὸν ἐπίκρημον τοῦτον καταπίπτωμεν βίον . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει , ἐρώτησον τοὺς γεγραφότας ποῖον μακαρίζουσι βίον , τὸν ὅτε ἐκρατοῦντο μᾶλλον , ἢ τὸν ὅτε αὐτῶν κρατοῦσι νῦν ; Διὰ γὰρ τοῦτο αὐτοὺς ἑκείνας ἐκαλάσαμεν , ἐπειδὴ οἱ ἐν νεότητι μεθύνοντες οὐδὲ ἴσασι τῆς δουλείας τὴν ὑπεροχὴν . Τί δὲ οἱ πυρέλοντες ; ὅταν πολλὰ διψήσωσι πολλὰ πίνωσι καὶ πολλῶν
Lemmas: μυρίος ἄρα ἀξιόω δάκρυ ὁ , τοσοῦτος πρόκειμαι ; δόξα , διά νουθεσία καί ὕπειμι ἐπιβουλεύω λαυος · καί εἰμί γέννα μή ἐάν , ἄλιος πᾶς , ὅς βασιλεύω πάρειμι καί συνδοξάζω ὁ υἱός ὁ Θεός , τοσοῦτος ἑαυτοῦ ἀποστερέω ἀγαθός . εἰμί γάρ κατακοιμάω ἐσθίω , εἰμί γάρ μυρίος ἀποθνῄσκω θάνατος , ὅς μυρίος ἐπιδίδωμι Ψυχή , καί τοσοῦτος σῶμα κατά ἕκαστος ἡμέρα · οὐ ἐσθίω τοσοῦτος ὁ ὑφίστημι ὑπέρ τοσοῦτος δόξα ; νῦν δέ οὐδέ χρῆμα καταφρονέω , ὅσπερ ὕστερος καί ἄκων ἀφίστημι · οὖον καταφρονέω χρῆμα , ὁ μυρίος ἐγώ περιβάλλω κακῶς , ὁ ἐνταῦθα μένω , ὁ οὐ ἐγώ . ὁ γάρ οὐ ἐγώ διοικέω , κἀν πατριά ἔχω . ὅταν δέ καί γέννα πρόσειμι , καί σκῶλος [ 476 ] ἀτελεύτητος , καί ἀσθετον πῦρ , καί βρωγμὸς δίδωμι · πῶς ὁλάω οὗτος ; εἶπον ἐγώ . Μέγας τίς οὖον διαβλέπω , ἀλλά εἰς μάχη καθημέριος , καί φιλονεικία , καί λόγος ἀνόητος ὁ πᾶς δαπανάω , ὁ γῆ τρέφω , ὁ σῶμα παίω , καί ὁ Ψυχή ἀμελέω , ὁ μέν ἀναγκαῖος οὐδείς ποιέω λόγος , ὁ δέ περισσός καί ἀνόητος πολύς ὁ φροντίς ; καί λαμπρός μέν οἰκοδομέω τάφος , καί οἰκέω πολυτελής οἰκίον , καί παντοδαπής οἰκέτης ἀγέλη περισῴζω , καί οἰκονόμος διάφορος ἐπινοέω , ἀγρός , οἰκίον , χρῆμα ἄρχω , καί ἄρχω ἄρχω καθίστημι · ὁ δέ Ψυχή ερημώνω οὐδή ἐγώ λόγος . καί τίς οὗτος εἰμί ὁ πέρας ; οὐ εἷς γαστήρ πληρόω ; οὐ εἷς σῶμα περιβάλλω ; τις ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα θόρυβος ; τίς δήποτε , καί διατί ὁ ψυχή ὁ , ὅς λαγχάνω , κατακόπτω , σπαράσσω εἰς ὁ ὁ τοιοῦτος λειτουργία , χαλεπός ἑαυτοῦ ἐπινοέω δουλεία ; ὁ γάρ πολύς δήω , πολύς δοῦλος εἰμί , κἀν δοκέω κρατέω οὗτος . ἐπεί καί ὁ οἰκέτης δοῦλος εἰμί ὁ δεσπότης , καί θεραπεία ἕτερος εἰσφέρω τρόπος μείζων · καί ἄλλως δέ δοῦλος , Χωρὶς ἐκεῖνος οὐ εἰς ἀγορά ἐμβάλλω πολύς . οὐ εἰς βαλανεῖον , οὐ εἰς ἀγρός · ὅς · οὗτος δέ πολλάκις Χωρὶς ἐκεῖνος πανταχοῦ περιλαίνει . ἄλλος ὁ δοκέω εἰμί κύριος , εἄν μή πάρειμι ὁ δοῦλος , οὖον τολμάω προέρχομαι οἴκοθεν , ἀλλά κἀν προκύπτω ὁ οἰκίον μόνος , καταγέλαστος ἑαυτοῦ εἰμί νομίζω . Τάχα τις γελιοῦν ἐγώ · οὗτος λέγω · ἀλλά διά αὐτός μέν οὗτος μυρίος δάκρυ ἀξιόω ὁ εἰμί . ὅτι2 γάρ δουλεία οὗτος , ἡδύς εἄν σύ εἴρω · δοῦλος δήω ὁ ὁ ψυχή ὁ στόμα σύ προστίθημι , ἢ ὁ κύλιξ ὁ χεῖλος προσάγω ; οὐ δάκρυ νομίζω ἄξιος εἰμί ὁ διακονία οὗτος ; τις δέ , εἰμί βαστάζω νέος δῖος πρός ὁ βάλλω διηνεκής , οὐ εἄν σαυτοῦ ἐκεῖνος καί ἄλιος οὗτος πᾶς νομίζω ; οὐκοῦν καί νῦν οὗτος διάκειμαι ἐσθίω . οὐδείς γάρ διαφέρω , εἴτε ὑπό ἄλογος , εἴτε ὑπό ἄνθρωπος οὗτος τις πάσχω . τις δέ , εἶπον ἐγώ , οὐ καί οὗτος διΐστημι ἐγώ ὁ ἄγγελος , ὅτι οὖον δήω ὅσος ἐγώ ; οὐκοῦν ὅπου μέν εἄν μικρός δήω , τοσοῦτος πρός ἐκεῖνος ὀφείλω · ὅπου δέ εἄν πλείων , τοσοῦτος πρός ὁ ἐπίκρημον οὗτος καταπίπτω βίος . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὗτος οὕτως ἔχω , ἐρωτάω ὁ γράφω ποῖος μακαρίζω βίος , ὁ ὅτε κρατέω μᾶλλον , ἢ ὁ ὅτε αὐτός κρατέω νῦν ; Ζεύς γάρ οὗτος αὐτός ἐκεῖνος καλέω , ἐπεί ὁ ἐν νεότης μεθύνοντες οὐδέ οἶδα ὁ δουλεία ὁ ὑπεροχή . τις δέ ὁ πυρέλοντες ; ὅταν πολύς διψάω πολύς πίνω καί πολύς