joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0245.3
παρὰ σοῦ , καὶ ζωὴν αἰώνιον τούτοις προσετίθησι . Τί τοίνυν βέλτιον , ἐν τῇ γῇ , ἢ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , ὑπὸ ἀνθρώπων , ἢ ὑπὸ Θεοῦ θαυμάζεσθαι ; ἐπὶ ἑνὸς , ἢ ἐπὶ χεράς ; στεφανοῦσθαι πρὸς μίαν ἡμέραν , ἢ πρὸς ἀπειρους αἰῶνας ; Ἄδε τῇ δεξιῇ , καὶ μὴ ὧς τῷ ὀρχομένῳ , ἵνα μὴ μετὰ τῶν σὲν χρημάτων καὶ τὴν ψυχὴν ἀπολέσῃς τὴν ἐκείνου . Σὺ γὰρ αἴτιος εἶ τῆς ἀπωλείας τῆς ἐκείνου διὰ τῆς ἀκαίρου φιλοτιμίας . Εἰ γὰρ οἱ ἐπὶ τῆς ὀρχήσεως φθίσαντες ὅτι τὸ ἐπιτηδέωμα αὐτοῖς ἀχερδὲς ἐμελλεν ἐσεσθαι , πάλαι ἂν ἐπαύσαντο ταῦτα ἐπιτηδεύοντες · ὅταν δὲ σε χροτοῦντα , συντρέχοντα , ἀναλαχόντα , ἅπαντα τὰ σαυτοῦ δαπανῶντα θεάσωνται , κἂν μὴ βούλωνται τοῦτο μετίναι , τῇ τοῦ κέρδους ἐπιθυμίᾳ κατέχονται . Εἰ δὲ ἐγνώσαν , ὅτι οὐδεὶς ἐκ ἐπαινεῖσε τὰ ἐκείνους , ταχέως ἂν ἀπέστησαν τῶν πόνων διὰ τὸ ἀχερδὲς · ὅταν δὲ ἴδωσι τὸ πρᾶγμα παρὰ πολλῶν θαυμάζομενον , γίνεται δέλεαρ αὐτοῖς ὁ τῶν ἄλλων ἐπαίνος . Ἀποτοίμωμεν τοίνυν τῆς ἀχεροῦς δαπάνης · μάθωμεν ἐπὶ τίσιν ἀναλίσκειν καὶ πότε χρή . Μὴ δὴ ἀφορτοῦσθω παροψιμωμεν τὸν Θεόν , καὶ συνάγωμεν ὅθεν οὐ χρή , καὶ σκορπίζοντες εἰς ἅπερ οὐ δεῖ . Πόσης γὰρ οὐκ ἂν δεῖον εἴη ὀργῆς , ὅταν τῇ πόρνη διδῶ , παρασχήσω τὴν πέντην ; Εἰ γὰρ καὶ ἐκ δικαίων πόνων παρέχειν , οὐχὶ ἔγκλημα ἦν τὸ πρᾶγμα , μιθοῦν κακίας παρέχειν , καὶ ὑπὲρ ὧν κολάζειν ἔχρῃ , ὑπὲρ τούτων τιμᾶν ; Ὅταν δὲ ἀνθρώπους ἀποθύνω , καὶ χήρας g ἀδεκῶν , τρέφῃς ἀσέλγαν , ἐνόησον ἡλίκον τοῖς ταῦτα τολμῶσι ἐστιν τὸ πῦρ . Ἄκουσον τί φησιν ὁ Παύλος · Οὐ μῶρον αὐτὰ ποιήσω , ἀλλὰ καὶ συνευδοκούσι τοῖς πρώτοις . Τάχα σοφὸς ὑμῶν χαίρήμαθα , ἀλλὰ κἂν ἡμεῖς μὴ καθαρώμεθα , αἱ διὰ τῶν πραγμάτων μένουσι τιμωρίαι τοῖς ἀδιόρθωτοι ἀμαρτάνουσι . Τί οὖν ὀφελος ἐν τοῖς λόγοις χαριζέσθαι τοῖς διὰ τῶν ἔργων κολάζεσθαι μέλλουσι ; Συνευδοκῶσι τῷ ὀρχομένῳ , ἐπαινέις καὶ θαυμάζεις ; [ 254 ] Οὐκοῦν ἐκεῖνον τέχνας χειρῶν . Τῷ μὲν γὰρ ἡ πεινία συγγνώμην διδῶσιν , εἰ καὶ λόγου οὐκ ἔχουσαν · σὺ δὲ καὶ ταύτης ἀπεστέρισας τῆς ἀπολογίας . Κάκεινον μὲν ἐὰν ἐρωτᾷ , τί ὅπιστος τῆς ἄλλας τέχνας ἀφεῖς , ἐπὶ ταύτην ἤλθες τὴν ἐναγὴ καὶ μαράν ; ἔρει , ὅτι ξέστιν ὀλίγα πονοῦντα , πολλὰ χαρποῦσθαι . Σὺ δὲ ἐὰν ἡ ἐρωτᾷ , τί ὅπιστος θαυμάζεις τὸν ἐν ἀτελεῖᾳ βιῶντα καὶ ἐπὶ λύμῃ ζῶντα πολλῶν ; οὐκ ἔχεις ἐπὶ τὴν αὐτὴν πρόφασιν καταφεύγειν , ἀλλὰ ἀνάγκη κάτω χῦπτεῖν , καὶ αἰσχύνεσθαι καὶ ἐρυθροῦν . Εἰ δὲ παρ’ ἡμῶν εὐθύναι ἀπαιτουμένος οὐδὲν ἂν σχοῖς εἰπεῖν i , ὅταν τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο καὶ ἀπαραίτητον παραχθῇται δικαστήριον , ἔνθα τῶν νομῶντων , καὶ πραγμάτων , καὶ πάντων τίνομεν εὐθύναις , πῶς στήσομεθα ; ποίοις ὀφθαλμοῖς τὸν χριτὴν ὀφμεθα ; τί ἐροῦμεν ; τί ἀπολογήσομεθα ; ποίαν εὐλογον , ποίαν λόγον προβαλοῦμεθα πρόφασιν ; τὴν τῆς δαπάνης ; τὴν τῆς τέχνης ; τὴν τῆς ἐτέρων ἀπωλείας ; οὐχ διὰ τῆς ἐκείνου τέχνης ἀπόλλυται ; Οὐχ ἔστιν οὐδὲν εἰπεῖν , ἀλλ’ ἀνάγκη κολάζεσθαι κολασιν τέλος οὐχ ἔχουσαν , πέρας οὐχ ἐπιστάμενην . Ὅπερ ἂν μὴ γένηται , ἐντεύθεν ἤδη πάντα φυλαξώμεθα , ἵνα μετὰ χρηστῆς ἐλπίδος ἀπελθόντες , τύχωμεν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχάρει , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: παρά σύ , καί ζωή αἰώνιος οὗτος προστίθημι . τις τοίνυν ἀγαθός , ἐν ὁ γῆ , ἢ ἐν ὁ οὐρανός , ὑπό ἄνθρωπος , ἢ ὑπό Θεός θαυμάζω ; ἐπί εἷς , ἢ ἐπί Χερᾶς ; στεφανόω πρός εἷς ἡμέρα , ἢ πρός ἤπειρος αἰών ; ἀείδω ὁ δεξιός , καί μή ὅς ὁ Ὀρχομενός , ἵνα μή μετά ὁ Σεν χρῆμα καί ὁ ψυχή ἀπόλλυμι ὁ ἐκεῖνος . σύ γάρ αἴτιος εἰμί ὁ ἀπώλεια ὁ ἐκεῖνος διά ὁ ἄκαιρος φιλοτιμία . εἰμί γάρ ὁ ἐπί ὁ ὄρχησις φθίω ὅτι ὁ ἐπιτηδέωμα αὐτός ἀκερδής μέλλω εἰμί , πάλαι εἄν παύω οὗτος ἐπιτηδεύω · ὅταν δέ σύ χροτουειντα , συντρέχω , ἀναλαγχάνω , ἅπας ὁ σεαυτοῦ δαπανάω θεάομαι , κἀν μή βούλομαι οὗτος μέτειμι , ὁ ὁ κέρδος ἐπιθυμία κατέχω . εἰμί δέ γιγνώσκω , ὅτι οὐδείς ἐκ ἐπαινέω ὁ ἐκεῖνος , ταχέως εἄν ἀφίστημι ὁ πόνος διά ὁ ἀκερδής · ὅταν δέ ὁράω ὁ πρᾶγμα παρά πολύς θαυμάζω , γίγνομαι δέλεαρ αὐτός ὁ ὁ ἄλλος ἔπαινος . αποτοιμαω τοίνυν ὁ άκερος δαπάνη · μανθάνω ἐπί τίσις ἀναλίσκω καί πότε χρή . μή δή αφορτουω παροψιμαω ὁ Θεός , καί συνάγω ὅθεν οὖον χρή , καί σκορπίζω εἰς ὅσπερ οὖον δεῖ . Πόσις γάρ οὐ εἄν δείδω εἰμί ὀργή , ὅταν ὁ πόρνη δίδωμι , παρέχω ὁ πέντη ; εἰμί γάρ καί ἐκ Δίκαιος πόνος παρέχω , οὐ ἔγκλημα εἰμί ὁ πρᾶγμα , μεθίημι κακία παρέχω , καί ὑπέρ ὅς κολάζω χράω , ὑπέρ οὗτος τιμάω ; ὅταν δέ ἄνθρωπος ἀποτίθημι , καί χήρα g ἀδεκῶν , τρέφω ἀσέλγω , νοέω ἡλίκος ὁ οὗτος τολμάω εἰμί ὁ πῦρ . ἀκούω τίς φημί ὁ Παύλος · οὖον μωρός αὐτός ποιέω , ἀλλά καί συνευδοκέω ὁ πρῶτος . Τάχα σοφός σύ χαίρω , ἀλλά κἀν ἐγώ μή καθαίρω , ὁ διά ὁ πρᾶγμα μένω τιμωρία ὁ αδιόρθωτος ἁμαρτάνω . τις οὖν ὄφελος ἐν ὁ λόγος χαρίζομαι ὁ διά ὁ ἔργον κολάζω μέλλω ; Συνευδοκέω ὁ Ὀρχομενός , ἐπαινέω καί θαυμάζω ; [ 254 ] οὐκοῦν ἐκεῖνος τέχνη χείρ . ὁ μέν γάρ ὁ πηνίον συγγνώμη δίδωμι , εἰμί καί λόγος οὐ ἔχω · σύ δέ καί οὗτος ἀποστερίζω ὁ ἀπολογία . ἐκεῖνος μέν ἐάν ἐρωτάω , τίς ὅπιστος ὁ ἄλλος τέχνη ἀφίημι , ἐπί οὗτος ἔρχομαι ὁ ἐναγή καί Μαράν ; ἔρομαι , ὅτι ξέστης ὀλίγος πονέω , πολύς χαρπουω . σύ δέ ἐάν ὁ ἐρωτάω , τίς ὅπιστος θαυμάζω ὁ ἐν ἀτέλεια βιάω καί ἐπί λύμη ζῶ πολύς ; οὐ ἔχω ἐπί ὁ αὐτός πρόφασις καταφεύγω , ἀλλά ἀνάγκη κάτω χέω , καί αἰσχύνω καί ἐρυθρόω . εἰμί δέ παρά ἐγώ εὐθύνω ἀπαιτέω οὐδείς εἄν ἔχω εἶπον i , ὅταν ὁ φοβερός ἐκεῖνος καί ἀπαραίτητος παράγω δικαστήριον , ἔνθα ὁ νομαω , καί πρᾶγμα , καί πᾶς τίνω εὐθύνω , πῶς ἵστημι ; ποῖος ὀφθαλμός ὁ χριος ὁρμέω ; τίς εἴρω ; τίς ἀπολογέομαι ; ποῖος εὐλογέω , ποῖος λόγος προβάλλω πρόφασις ; ὁ ὁ δαπάνη ; ὁ ὁ τέχνη ; ὁ ὁ ἕτερος ἀπώλεια ; οὐ διά ὁ ἐκεῖνος τέχνη ἀπόλλυμι ; οὐχ εἰμί οὐδείς εἶπον , ἀλλά ἀνάγκη κολάζω κόλασις τέλος οὐ ἔχω , πέρας οὐ ἐφίστημι . ὅπερ εἄν μή γίγνομαι , ἐντεῦθεν ἤδη πᾶς φυλάσσω , ἵνα μετά χρηστός ἐλπίς ἀπέρχομαι , τυγχάνω ὁ αἰώνιος ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυχάρει , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .