joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0238.3
γ' . Διὸ γὰρ πᾶσαν κακίαν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἐκβαλόντας , μεγέθη πλέκνειν μηδέποτε δόλον . Πρὸς γὰρ τοὺς σκολλιοὺς σχολίας ὁδοὺς<sup>f</sup> ὁ Θεὸς , φησιν , ἀποστέλλει . Καὶ , Ἅγιον πνεῦμα σοφίας φεύξεται δόλον , καὶ ἀπαναστήσεται ἀπὸ λογισμῶν δυνεύτων . Οὐδὲν γὰρ οὕτω ποιεῖ ἀμωροὺς , ὡς πονηρία . Ὅταν γὰρ ὑποψιὸς ἡ τις , ὅταν ἀμωρῶν , ὅταν ἀχάριστος ( ταῦτα δὲ τῆς πονηρίας τὰ εἴδη ) , ὅταν μηδὲν ἱδίκιμον λυπῇ , ὅταν πλῆχῃ δόλους , πῶς οὐχ ἑαυτὸς ἀνοίας ἐξοίσει δεῖγμα ; Οὐδὲν οὕτω ποιεῖ φρονίμους , ὡς ἀρετή . Καὶ γὰρ εὐχαϋστοῦντες καὶ εὐγνώμονες · ἐργάζεσθαι , φιλανθρώπους , ἡμέρους , πράους , ἐπιεικεῖς · τὰ ἄλλα ἅπαντα ἀγαθὰ αὐτὴ τίκτειν εἴωθε . Τί δὲ τοῦ οὕτω διακειμένου συνεωτέρου ; Πῆ γὰρ δυνὲς καὶ βίκα<sup>g</sup> φρονήσεως ἐστὶν ἡ ἀρετή , ὡσπερ οὖν καὶ πᾶσα πονηρία ἐξ [ 247 ] ἀνοίας ἔχει τὴν ἀρχήν . Καὶ γὰρ ὁ ἀλαζὼν καὶ ὁ ὀργίλος ἐξ ἐνδείας φρονήσεως ὑπὸ τῶν παθῶν ἀλίσκονται . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ προφήτης ἔλεγε · Οὐκ ἔστιν ἰαυὶς ἐν τῇ σαρκὶ μου . Προσώκονταρ καὶ ἐτάπασαν οἱ μᾶλλον μοῦ ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου · ἐκινεῦς ὅτι πᾶσα ἁμαρτία τὴν ἀρχὴν ἐξ ἀφροσύνης ἔχει · ὡςπερ ὁ ἄνθρωπος<sup>h</sup> καὶ φόβον ἔχων Θεοῦ , πάντων ἐστὶ συνετώτερος . Διὰ καὶ σοφὸς τις λέγει , Ἀρχὴ σοφίας , φόβος Κυρίου . Εἰ τοίνυν τὸ φοβεῖσθαι τὸν Θεόν , σοφίαν ἐστὶν ἔχειν , ὁ δὲ πονηρὸς τοῦτο οὐχ ἔχει , τῆς ὧτως σοφίας ἐστέρηται · τῆς δὲ σοφίας ἐστερημένος τῆς δυνάμεως , πάντων ἐστὶν ἀνωστότερος . Καίτοι γε πολλοὶ τοὺς πονηροὺς θαυμάζουσιν , ὡς ἰκανοὺς ὄντας ἀδικεῖν καὶ βλάπτειν , οὐχ εἰδότες ὅτι μάλιστα πάντων αὐτοὺς ταλανίζειν χρὴ , ὅτι νομίζοντες ἑτέρους βλάπτειν , καθ' ἑαυτῶν τὸ ξίφος ὠθοῦσιν · ὅπερ ἀνοδίας ἐστὶν ἑαυτῶν , ἐκείνους πλῆττειν , μηδὲ αὐτὸ τοῦτο εἰδέναι , ἀλλ' ἑτερὸν δοκεῖν ἀδικεῖν , ἐν τῷ κατασφάττειν ἑαυτόν . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος εἶδως , ὅτι ἐν τῷ πλῆττειν ἑτέρους ἑαυτοὺς ἀναίρουμέν , ἔλεγε · Διὰ τὸ μὴ μᾶλλον ἀδικεῖσθε · διὰ τὸ μὴ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε · Τὸ γὰρ μὴ ἀδικεῖσθαι ἐν τῷ μὴ ἀδικεῖν κεῖται · ὡσπερ οὖν τὸ μὴ παγεῖν κακῶν ἐν τῷ μὴ ποιεῖν κακῶς · πᾶν ἀνίχνυμα εἶναι δοκῇ τὸ λεγόμενον τοῖς πολλοῖς καὶ φιλοσοφεῖν οὐχ ἐθέλουσι . Ταῦτ' οὖν εἰδότες , μὴ τοὺς ἀδικοῦμένους · μηδὲ τοὺς ἐπηρεαζομένους , ἀλλὰ τοὺς ταῦτα ποιούνας ταλανίζωμεν καὶ δακρύωμεν . Οὕτοι γὰρ εἰσὶν οἱ μάλιστα ἱδικιμένοι , οἱ τὸν Θεὸν ἑαυτοῖς ἐκπολεμοῦντες , καὶ μυρίων κατηγορῶν ἀνόητους σῶματα , καὶ πονηρὰν κτῶμενοι κατὰ τὸν παρόντα βίον ὑπόψιαν , καὶ μεγάλην τὸν κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα ἐπιστημένοι κόλασιν · ὡς οἱ γε ἀδικοῦμενοι καὶ πάντα φέροντες γενναίως , τὸν τὸ Θεὸν ἔχουσι Πισιν , καὶ πάντας συναλγοῦντας αὐτοῖς , καὶ ἐπαινούντας , καὶ ἀποδεχομένους . Οἱ τοιούτοι καὶ κατὰ τὸν παρόντα βίον πολλὴς ἀπολαύουσι τῆς εὐημερίας , φιλοσοφίας μεγίστον παρεχόμενοι δεῖγμα , καὶ κατὰ τὴν μέλλουσαν ζωὴν τῶν αἰωνίων μετέξουσιν ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γε . Διὸ γάρ πᾶς κακία ἀπό ὁ Ψυχή ἐκβάλλω , μέγεθος πλέκω μηδέποτε δόλος . πρός γάρ ὁ σκολιός σκολιός ὁράω ὁ θεός , φημί , ἀποστέλλω . καί , Ἅγιον πνεῦμα σοφία φεύγω δόλος , καί ἀπανίστημι ἀπό λογισμός δυνευος . οὐδείς γάρ οὗτος ποιέω ἄμωρος , ὡς πονηρία . ὅταν γάρ ὑπόψιος ὁ τις , ὅταν ἀμόρα , ὅταν ἀχάριστος ( οὗτος δέ ὁ πονηρία ὁ εἶδος ) , ὅταν μηδείς ἱδίκιμον λυπέω , ὅταν πλήσσω δόλος , πῶς οὐ εαυτός ἄνοια ἐκφέρω δεῖγμα ; οὐδείς οὗτος ποιέω φρόνιμος , ὡς ἀρετή . καί γάρ εὐχαϋστοῦντες καί εὐγνώμων · ἐργάζομαι , φιλάνθρωπος , ἥμερος , πρᾶος , ἐπιεικής · ὁ ἄλλος ἅπας ἀγαθός αὐτός τίκτω εἴωθα . τις δέ ὁ οὗτος διάκειμαι συνεος ; πῇ γάρ δύο καί ὅς φρόνησις εἰμί ὁ ἀρετή , ὡς οὖν καί πᾶς πονηρία ἐκ [ 247 ] ἄνοια ἔχω ὁ ἀρχή . καί γάρ ὁ ἀλαζών καί ὁ ὀργίλος ἐκ ἔνδεια φρόνησις ὑπό ὁ πάθος ἁλίσκομαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ προφήτης λέγω · οὐ εἰμί ἰαυὶς ἐν ὁ σάρξ ἐγώ . Προσώκονταρ καί ἐτάπασαν ὁ μᾶλλον ἐγώ ἀπό πρόσωπον ὁ ἀφροσύνη ἐγώ · ἐκινεῦς ὅτι πᾶς ἁμαρτία ὁ ἀρχή ἐκ ἀφροσύνη ἔχω · ὡς ὁ ἄνθρωπος καί φόβος ἔχω Θεός , πᾶς εἰμί συνετός . Ζεύς καί σοφός τις λέγω , Ἀρχή σοφία , φόβος κύριος . εἰμί τοίνυν ὁ φοβέω ὁ Θεός , σοφία εἰμί ἔχω , ὁ δέ πονηρός οὗτος οὐ ἔχω , ὁ ὅς σοφία στερέω · ὁ δέ σοφία στερέω ὁ δύναμις , πᾶς εἰμί ἄνοστος . καίτοι γε πολύς ὁ πονηρός θαυμάζω , ὡς ἱκανός εἰμί ἀδικέω καί βλάπτω , οὐ οἶδα ὅτι μάλιστα πᾶς αὐτός ταλανίζω χρή , ὅτι νομίζω ἕτερος βλάπτω , κατά ἑαυτοῦ ὁ ξίφος ὠθέω · ὅσπερ ἀνοδία εἰμί ἑαυτοῦ , ἐκεῖνος πλήσσω , μηδέ αὐτός οὗτος οἶδα , ἀλλά ἕτερος δοκέω ἀδικέω , ἐν ὁ κατασφάζω ἑαυτοῦ . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος οἶδα , ὅτι ἐν ὁ πλήσσω ἕτερος ἑαυτοῦ ἀναιρέω , λέγω · Ζεύς ὁ μή μᾶλλον ἀδικέω · διά ὁ μή μᾶλλον ἀποστερέω · ὁ γάρ μή ἀδικέω ἐν ὁ μή ἀδικέω κεῖμαι · ὡς οὖν ὁ μή πάγω κακός ἐν ὁ μή ποιέω κακῶς · πᾶς ἀνίχνυμα εἰμί δοκέω ὁ λέγω ὁ πολύς καί φιλοσοφέω οὐ ἐθέλω . ταῦτα οὖν οἶδα , μή ὁ ἀδικέω · μηδέ ὁ ἐπηρεάζω , ἀλλά ὁ οὗτος ποιέω ταλανίζω καί δάκρυ . οὕτος γάρ εἰμί ὁ μάλιστα ιδικιμενω , ὁ ὁ θεός ἑαυτοῦ ἐκπολεμέω , καί μυρίος κατηγορέω ανόητος σῶμα , καί πονηρός κτάομαι κατά ὁ πάρειμι βίος ὑποψία , καί μέγας ὁ κατά ὁ μέλλω αἰών ἐφίστημι κόλασις · ὡς ὁ γε ἀδικέω καί πᾶς φέρω γενναῖος , ὁ ὁ θεός ἔχω πισί , καί πᾶς συναλγέω αὐτός , καί ἐπαινέω , καί ἀποδέχομαι . ὁ τοιοῦτος καί κατά ὁ πάρειμι βίος πολύς ἀπολαύω ὁ εὐημερία , φιλοσοφία μέγας παρέχω δεῖγμα , καί κατά ὁ μέλλω ζωή ὁ αἰώνιος μετέχω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .