joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0289.5
α’ . Οὐδὲν τῆς ἀληθείας σκέψεται , οὐδὲν ἀπλοῦ-στερον , ἐὰν μὴ κακοεργώμεν ἡμεῖς · ὥσπερ οὖν κακο-ουργούντων οὐδὲν δυσκολύτερον . Ἵοῦ γὰρ οἱ μὲν Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς , οἱ δήθεν δοκοῦντες εἶναι σοφώτατοι , συνόντες δὲ τῷ Χριστῷ , ἐπιβουλής ἐνα-ixin , καὶ θαύματα ὁρώντες , καὶ Γραφὰς ἀναγινώ-σκοντες , οὐδὲν ἀπώναντο , ἀλλὰ καὶ ἐδιδάχθησαν · οἱ δὲ ὑπηρέται , οὐδὲν τούτων ἔχοντες εἰπεῖν , ἀπὸ μιᾶς μόνης δημηγορίας ἐχειρούθησαν , καὶ ἀπελθόντες ὥστε τ’ αὐτὸν δεῖσαι , ἐπανελθόν δεθέντες τὸ θαῦματι . Οὐ τὴν σύνεσιν δι’ αὐτῶν θαυμάζει · μόνον ἔστιν , ὅτι σημείων οὐκ ἐδείχθησαν , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς διδασκαλίας μόνης ἐά-λωσαν ( ὡς γὰρ εἶπον , ὅτι Οὐδεὶς ποτὲ ἐδασματούργησεν ἄνθρωπος οὕτως · ἀλλὰ τί ; Οὐδεὶς ποτὲ ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος ) · οὐ τοίνυν τὴν σύνεσιν αὐτῶν μόνον ἔστι · θαυ-μάζει , ἀλλὰ καὶ τὴν παράρτησιν , ὅτι πρὸς τοὺς ἀποστεί-λαντας ταῦτα εἶλεγον , πρὸς τοὺς Φαρισαίους , πρὸς τοὺς πολυεμούντας , καὶ πάντα ὑπὲρ τούτου τρέπτοντας . Ἠλλοῦ γὰρ , φησίν , οἱ ὑπηρέται , καὶ δείξουσιν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι · Διὰτὶ οὐκ ἡγάγετε αὐτόν ; Τὸ δὲ εἰδεῖν , πολλῷ μεῖζον ἦν τῷ μεῖναι . Τότε μὲν γὰρ ἀπηλλάγησαν ἀν ἦν · τοῦτον ἐπαχθειας · νυνὶ δὲ κέρ-δους γίνεται τῆς τοῦ Χριστοῦ σοφίας , καὶ μειζόνως ἐνδείκνυνται τὴν παράρτησιν · καὶ οὐ λέγουσιν , Οὐχ ἡδυνήθημεν διὰ τὸν ὄχλον , ὅτι ὡς προφήτην προσῆλθον · ἀλλὰ τί ; Οὐδεὶς ποτὲ ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος . Καὶ-τοῖν γε τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον εἰπεῖν τὸν ἀπολογίαν · ἀλλ’ ἐμφαίνουσιν ἑαυτῶν τὴν ὀρθὴν γνώμην . Τοῦτο γὰρ οὐχὶ θαυμάζοντων ἐκεῖνον μόνον ἦν , ἀλλὰ καὶ τού-των κατηγορούντων , ὅτι ἔμεψαν θάσσονς αὐτῶν αὐτούς , οὐ ἀκούειν ἔχρην . Καίτοι γε οὐδὲ μακρὰς ἔχουσι δημηγορίας , ἀλλὰ βραχείας . Ὅταν γὰρ ἡ διάνοια διδάσκεται , ἢ οὐδὲ μακρῶν λόγων δεῖ . Τοιούτου γὰρ ἡ ἀλήθεια . Τί οὖν οἱ Φαρισαῖοι ; Δέον καταγνωγ-ναι , τὸ ἐναντίον ποιοῦσιν , ἀνεγκριλᾶσιν αὐτοῖς , Μὴ καὶ ὑμεῖς ἐσπλαγχνισθε ; λέγοντες . Ἔτι αὐτοὺς κολακίζουσι , καὶ οὐ καταφοριζοῦσι · κέχρηται τῷ λόγῳ , διδάσκας μὴ τέλεον ἀποχρίσιν ποιῆν · ἀλλὰ τὸν ὄχλον ἐμφαίνοι , καὶ μετὰ ρεῖθους φθίγγονται . Δέον γὰρ ἐρωτῆσαι , τί ἐλάλησε , καὶ θαυμάσαι τὰ ἰσχύοντα , τοῦτο μὲν οὐ ποιούντων · φθέγγεται γὰρ ὅτι ἀπλῶς εἶχον · ἀπλὴ δὲ τακμηρίῳ σφόδρα ἀνοῖτου αὐτοὺς συλλογίζονται . Διὰτὶ γὰρ οὐδεὶς , φησίν , τῶν ἀρχιερέων ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν ; Τοῦτο οὖν τῷ Χριστῷ ἐγκαλεῖς , [ 505 ] εἰπὶ μοι , καὶ οὐχὶ τοῖς ἀπιστήσασιν ; Ἀλλ’ ὁ ὄχλος , φησίν , ὁ μὴ γνωσάων τὸν νόμον , ἐπικαταρῶται εἰσίν . Αὕτη γὰρ ὑμῶν ἡ μεῖζων κατηγορία . ὅτι ὁ μὲν ὄχλος ἐπί-στευσεν , ὑμεῖς δὲ ἥπιστήσατε . Καὶ μὴν τὰ τῶν γινω-σκόντων τὸν νόμον ἐποιοῦν ἐκεῖνοι · πῶς οὖν ἐπέρα-τοῦ εἰσιν ; Ἵμεῖς γὰρ ἐπάραιτο , οἱ μὴ τρεῦντες τὸν νόμον · οὐκ ἐκεῖνοι , οἱ τῷ νόμῳ πεπαιδευμένοι . Ἔχρην δὲ οὐχ ἀπὸ τῶν ἀπιστούντων διαβάλλειν τὸν ἀπιστοῦ-μενον . Οὐ γὰρ ὀρθὸς τρόπος οὗτος . Ἔπει δὲ ὑμεῖς ἐπιστεύσατε τῷ Θεῷ , καλοῦς Παῦλός φησι · Τί γάρ , εἰ ἄπιστόν τινες ; Μὴ ἡ ἀπιστία αὐτῶν τὴν πίστιν τοῦ Θεοῦ καταργήσει ; Μὴ γένοιτο . Καὶ γὰρ οἱ προφῆται αὐτοῖς ἀν ἐνεκάλουν λέγοντες · Ἀκούσατε , ἄρχοντες Σοδομῶν · καὶ , Οἱ ἄρχοντες σου ἀπειθοῦσι · καὶ πάλιν , Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι τὸ κῆμα ; Καὶ πανταχοῦ σφοδρότερον ἐπιτίθενται αὐτοῖς . Τί οὖν ; Καὶ τῷ Θεῷ τίς ἐγκαλέσει διὰ τοῦτο ; Ἄπαγε . Ἐκεῖνων γὰρ τοῦτο τὸ ἔγκλημα . Ποῖον δ’ ἄν ἄλλο τις ποίησαι σημείον τοῦ μὴ γινώσκειν ὑμᾶς τὸν νόμον , ἢ τὸ μὴ πειθεσθαι ; Ἔπειδὴ δὲ εἶπον , ὅτι Μὴ τῶν ἀρχόντων τις ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν ; καὶ ὅτι Οἱ μὴ γινώσκοντες τὸν νόμον , ἀκολούθως αὐτῶν καθ-άπτεται ὁ Νικόδημος , οὕτως λέγων · Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον , ἕως μὴ ἀκούσῃ αὐ-τοῦ πρότερον ; Δεῖκνυσι γὰρ αὐτοὺς μὴτε γινώ-σκοντας τὸν νόμον , μὴτε ποιούντας τὸν νόμον . Εἰ γὰρ ἐκεῖνοι , μὲν οἴδενα καλεῖν ἀποκρινυῦναι ἄνθρωπον μὴ πρότερον ἀκούσαντας , οὕτω δὲ πρὶν ἀκούσαι ἐκ-τοῦτο ὡρμήσαν , παραβάται εἰσὶ τοῦ νόμου . Καὶ ἐπειδὴ εἶπον , Καὶ οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν , διὰ τοῦτο ἐπισημαίνεται ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι εἰς ἓν ἐξ αὐτῶν , δεῖκνυσι ὅτι καὶ ἄρχοντες ἐπίστευ-σαν εἰς αὐτόν . Παρρησίαν μὲν γὰρ οὐδὲπω τὴν προσ-ήκουσαν ἐπεδείκνυντο · πλήν φανερῶν τῷ Χριστῷ . Ὅρα δὲ πῶς καὶ μετὰ ρεῖθους τὸν ἔλεγχον ἐπάγει . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὑμεῖς δὲ βούλεσθε αὐτὸν ἀποκτεῖναι , καὶ ἀπλῶς καταδικάζετε τὸν ἄνθρωπον ὡς πλάνον . Ἀλλ’ οὐχ οὕτως εἶπεν , ἀλλὰ προσενέστερον b , τὴν ἄμωτον αὐτῶν ὀργὴν ἐγκόπτων , καὶ τὸ ἀπεκτεν καὶ φονικόν . Διὰ τοῦτο ἐπὶ τὸν νόμον τρέπει τὸν λόγον , λέγων · Ἔαν μὴ ἀκούσῃ ἀκριβῶς , καὶ γνῷ τί ποιῇ . Ὦστε οὐδὲ ἀκροάσεως δεῖ φιλίας , ἀλλὰ καὶ ἀκριβοῦς . Τοῦτο γὰρ ἔστιν , Καὶ γνῷ τί ποιεῖ , τί βούλεται , καὶ διατί , καὶ ἐπὶ τινι , προτερὸν ἐπ’ ἀνατροπὴν τῆς πολι-τείας καὶ ὡς ἐθρὸς . Ἀπορθόντες τείνυν ἐπειδὴ εἶπον , Οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν , οὔτε σφοδρῶς , οὔτε μετὰ ρεῖθους · αὐτῷ προσήνχ-θησαν .
Lemmas: ὅς . οὐδείς ὁ ἀλήθεια σκέπτομαι , οὐδείς ἀπλοῦ-στερον , ἐάν μή κακοεργέω ἐγώ · ὥσπερ οὖν κακουργέω οὐδείς δυσκολυτερος . ἰός γάρ ὁ μέν Φαρισαῖος καί ὁ γραμματεύς , ὁ δήθεν δοκέω εἰμί σοφός , σύνειμι δέ ὁ Χριστός , επιβουλή ὅς , καί θαῦμα ὁράω , καί γραφή ἀναγιγνώσκω , οὐδείς ἀπονίναμαι , ἀλλά καί διδάσκω · ὁ δέ ὑπηρέτης , οὐδείς οὗτος ἔχω εἶπον , ἀπό εἷς μόνος δημηγορία χειρόομαι , καί ἀπέρχομαι ὥστε τε αὐτός δείδω , ἐπανέρχομαι δέω ὁ θαῦμα . οὖον ὁ σύνεσις διά αὐτός θαυμάζω · μόνος εἰμί , ὅτι σημεῖον οὐ δείκνυμι , ἀλλά ἀπό ὁ διδασκαλία μόνος εἴλω ( ὡς γάρ εἶπον , ὅτι οὐδείς ποτέ ἐδασματούργησεν ἄνθρωπος οὕτως · ἀλλά τίς ; οὐδείς ποτέ λαλέω οὕτως ἄνθρωπος ) · οὖον τοίνυν ὁ σύνεσις αὐτός μόνος εἰμί · θαυμάζω , ἀλλά καί ὁ παράρτησιν , ὅτι πρός ὁ ἀποστέλλω οὗτος λέγω , πρός ὁ Φαρισαῖος , πρός ὁ πολυεμεω , καί πᾶς ὑπέρ οὗτος τρέπω . ἅλλομαι γάρ , φημί , ὁ ὑπηρέτης , καί δείκνυμι αὐτός ὁ Φαρισαῖος · διατί οὐ ἄγω αὐτός ; ὁ δέ εἴδω , πολύς μείζων εἰμί ὁ μένω . τότε μέν γάρ ἀπαλλάσσω εἰς εἰμί · οὗτος ἐπάχθεια · νυνί δέ κέρδος γίγνομαι ὁ ὁ Χριστός σοφία , καί μέγας ἐνδείκνυμι ὁ παράρτησιν · καί οὖον λέγω , οὐχ δύναμαι διά ὁ ὄχλος , ὅτι ὡς προφήτης προσέρχομαι · ἀλλά τίς ; οὐδείς ποτέ λαλέω οὕτως ἄνθρωπος . Καῖτοι γε ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος εἶπον ὁ ἀπολογία · ἀλλά ἐμφαίνω ἑαυτοῦ ὁ ὀρθός γνώμη . οὗτος γάρ οὐ θαυμάζω ἐκεῖνος μόνος εἰμί , ἀλλά καί τοῦτος κατηγορέω , ὅτι μέμφομαι θάσσος αὐτός αὐτός , οὖον ἀκούω χρή . καίτοι γε οὐδέ μακρός ἔχω δημηγορία , ἀλλά βραχύς . ὅταν γάρ ὁ διάνοια διδάσκω , ἢ οὐδέ μακρός λόγος δεῖ . τοιοῦτος γάρ ὁ ἀλήθεια . τις οὖν ὁ Φαρισαῖος ; Δέος καταγιγνώσκω , ὁ ἐναντίος ποιέω , ἀνεγκριλᾶσιν αὐτός , μή καί σύ σπλαγχνίζω ; λέγω . ἔτι αὐτός κολακιζεω , καί οὖον καταφοριζεω · χράομαι ὁ λόγος , διδάσκω μή τελέω αποχρισις ποιός · ἀλλά ὁ ὄχλος ἐμφαίνω , καί μετά ῥέω φθίω . Δέος γάρ ἐρωτάω , τίς λαλέω , καί θαυμάζω ὁ ἰσχύω , οὗτος μέν οὖον ποιέω · φθέγγομαι γάρ ὅτι ἀπλόος ἔχω · ἁπλόος δέ τακμηρίῳ σφόδρα ανοιος αὐτός συλλογίζομαι . διατί γάρ οὐδείς , φημί , ὁ ἀρχιερεύς πιστεύω εἰς αὐτός ; οὗτος οὖν ὁ Χριστός ἐγκαλέω , [ 505 ] ἶψ ἐγώ , καί οὐ ὁ ἀπιστέω ; ἀλλά ὁ ὄχλος , φημί , ὁ μή γιγνώσκω ὁ νόμος , ἐπικαταράομαι εἰμί . ἄτη γάρ σύ ὁ μείζων κατηγορία . ὅτι ὁ μέν ὄχλος πιστεύω , σύ δέ ἀπιστέω . καί μήv ὁ ὁ γιγνώσκω ὁ νόμος ποιέω ἐκεῖνος · πῶς οὖν πέρνημι εἰμί ; Ἵμεῖς γάρ ἐπαίρω , ὁ μή τρέω ὁ νόμος · οὐ ἐκεῖνος , ὁ ὁ νόμος παιδεύω . χρή δέ οὐ ἀπό ὁ ἀπιστέω διαβάλλω ὁ ἀπιστέω . οὖον γάρ ὀρθός τρόπος οὗτος . ἔπος δέ σύ πιστεύω ὁ Θεός , Καλοῦς Παῦλος φημί · τις γάρ , εἰμί ἄπιστος τις ; μή ὁ ἀπιστία αὐτός ὁ πίστις ὁ Θεός καταργέω ; μή γίγνομαι . καί γάρ ὁ προφήτης αὐτός εἰς ἐγκαλέω λέγω · ἀκούω , ἄρχω Σόδομα · καί , ὁ ἄρχω σύ ἀπειθέω · καί πάλιν , οὐχ σύ εἰμί γιγνώσκω ὁ κῆμος ; καί πανταχοῦ σφοδρός ἐπιτίθημι αὐτός . τις οὖν ; καί ὁ Θεός τίς ἐγκαλέω διά οὗτος ; ἄπαγε . ἐκεῖνος γάρ οὗτος ὁ ἔγκλημα . Ποῖον δέ ἄν ἄλλος τις ποιέω σημεῖον ὁ μή γιγνώσκω σύ ὁ νόμος , ἢ ὁ μή πείθω ; ἔπειδη δέ εἶπον , ὅτι μή ὁ ἄρχω τις πιστεύω εἰς αὐτός ; καί ὅτι ὁ μή γιγνώσκω ὁ νόμος , ἀκόλουθος αὐτός καθάπτω ὁ Νικόδημος , οὕτως λέγω · μή ὁ νόμος ἐγώ κρίνω ὁ ἄνθρωπος , ἠώς μή ἀκούω αὐ-τός πρότερος ; δείκνυμι γάρ αὐτός μήτε γιγνώσκω ὁ νόμος , μήτε ποιέω ὁ νόμος . εἰμί γάρ ἐκεῖνος , μέν οἶδα καλέω ἀποκρίνω ἄνθρωπος μή πρότερος ἀκούω , οὗτος δέ πρίν ἀκούω ἐκ-τοῦτο ὁρμάω , παραβάτης εἰμί ὁ νόμος . καί ἐπεί εἶπον , καί οὐδείς ὁ ἄρχω πιστεύω εἰς αὐτός , διά οὗτος ἐπισημαίνω ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι εἰς εἷς ἐκ αὐτός , δείκνυμι ὅτι καί ἄρχω πιστεύω εἰς αὐτός . Παρρησία μέν γάρ οὐδέπω ὁ προσοικέω ἐπιδείκνυμι · πλήν φανερός ὁ Χριστός . Ὅρας δέ πῶς καί μετά ῥέω ὁ ἔλεγχος ἐπάγω . οὖον γάρ εἶπον , σύ δέ βούλομαι αὐτός ἀποκτείνω , καί ἀπλόος καταδικάζω ὁ ἄνθρωπος ὡς πλάνος . ἀλλά οὐ οὕτως εἶπον , ἀλλά προσφέρω b , ὁ ἄμωτον αὐτός ὀργή ἐγκόπτω , καί ὁ ἀποκτείνω καί φονικός . Ζεύς οὗτος ἐπί ὁ νόμος τρέπω ὁ λόγος , λέγω · ἐάω μή ἀκούω ἀκριβῶς , καί γιγνώσκω τίς ποιέω . ὥστε οὐδέ ἀκρόασις δεῖ φίλιος , ἀλλά καί ἀκριβής . οὗτος γάρ εἰμί , καί γιγνώσκω τίς ποιέω , τίς βούλομαι , καί διατί , καί ἐπί τις , πρότερος ἐπί ἀνατροπή ὁ πολιτεία καί ὡς θρους . Ἀπορθόντες τείνω ἐπεί εἶπον , οὐδείς ὁ ἄρχω πιστεύω εἰς αὐτός , οὔτε σφοδρός , οὔτε μετά ῥέω · αὐτός προσφέρω .