joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0165.2
ἔργα . Καὶ μὴν οὐ κρίνων οὐδὲ ἐξετάζων ἤλθεν , ἀλλὰ συγχωρῶν καὶ ἀφίεις τὰ πλημμεληθέντα , καὶ ἀπὸ πίστεως σωτηρίαν διδούς . Πῶς οὖν ἔφυγον ; Εἰ μὲν γὰρ εἰς δικαστήριον ἐλθὼν ἐκάθισεν , εἶχε τινα λόγον τὸ εἰρημένον · ὁ γὰρ πονηρὰ συνειδὼς ἑαυτῷ , τὸν δικάζοντα φεύγειν εἰωθε · τῷ δὲ συγχωροῦντι καὶ προστρέχουσι οἱ πεπλημμεληκότες . Εἰ τοίνυν συγχωρῶν ἤλθε , τούτους μάλιστα προσδραμεῖν εἰκὸς ἦν , τοὺς πολλὰ συνειδότες ἑαυτοῖς ἁμαρτήματα · ὅπερ οὐν καὶ ἐπὶ πολλῶν γέγον . Καὶ γὰρ καὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἐλθόντες , συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ . Τί οὖν ἐστι τὸ λεγόμενον ; Περὶ τῶν αἰρουμένων διαπαντὸς ἐν κακίᾳ μένειν ταῦτα λέγει . Αὐτὸς μὲν γὰρ διὰ τοῦτο ἤλθεν , ἵνα τὰ μὲν πρότερα ἀμὴ ἁμαρτήματα , πρὸς δὲ τὰ μέλλοντα ἀσφαλίσῃ . Ἐπειδὴ δὲ τινὲς εἰσιν οὕτω χαῦνοι καὶ διαλελυμένοι πρὸς τοὺς τῆς ἀρετῆς · ε πόνους , ὡς εἰς ἐσχάτας ἀναπνοὰς βουλεύεσθαι προσεδρεύειν τῇ πονηρίᾳ , καὶ μηδεὶς πῶς αὐτὴς ἀφίστασθαι , τούτους ἐπισκώπτων ἐνταῦθα δηλοῖ . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Χριστιανισμὸς καὶ τὸ τῆς β τῶν δογμάτων ὀρθότητος καὶ πολιτείας ὑγιαινούσης ἀπαιτεῖ , δεδιόκασιν , φησίν , μεταβαλεῖν πρὸς τῷ , ἐπειδὴ μὴ βουλομένοι βίον ὀρθὸν ἐπιδείξασθαι . Τὸν μὲν γὰρ ἐν Ἑλληνισμῷ ζῶντα οὐδεὶς ἂν διέλεγξεν · ὁ γὰρ θεοὺς τοιούτους ἔχων , καὶ ὁρτάς ὁμοίας τοῖς θεοῖς αἰσχρὰς καὶ καταγελάστους , ἄξια τῶν δογμάτων καὶ τὰ ἔργα ἐπιδείκνυται · οἱ δὲ τοῦ Θεοῦ , ῥαδίμως ζῶντες , ἀπαντας εὐθύνους ἔχουσι καὶ κατηγορούς · τοσοῦτον καὶ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τῆς ἀληθείας ἐστὶ τὸ θαῦμα . Ὅρα τοίνυν πῶς μετὰ ἀκριβείας τίθησι φησιν . Οὐ γὰρ εἶπεν , ὁ φαῦλα πράξας οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς · ἀλλ’ , ὁ πράσσων ἄν , τοῦτέστιν , ὁ δὲ βουλόμενος ἐγκαλινδεῖσθαι τῷ τῆς ἁμαρτίας βορβόρῳ , οὐ βούλεται τοῖς νόμοις ἑαυτὸν ὑποβάλλειν τοῖς ἐμοῖς , ἀλλ’ ἔξω μένων πορνεύει μετὰ ἀδείας , καὶ τὰ ἄλλα πάντα πράττει τὰ κεκωλυμένα . Ἐνταῦθα γὰρ ἐλθὼν , ὡς ἐν φωτὶ κλέπτης , κατάδηλος γίνεται . Διὰ ταῦτα τὴν ἀρχὴν φεύγει τὴν ἐμὴν . Πολλοὺν γοῦν ἐστιν ἀκούσαι καὶ νῦν Ἑλλήνων λεγόντων , διὰ τοῦτο μὴ δύνασθαι πρὸς τὴν πίστιν τὴν ἡμετέραν προσελθεῖν , διὰ τὸ μὴ δύνασθαι μέθης , καὶ πορνείας , καὶ τῶν τοιούτων ἀρίστασθαι πλημμελημάτων . Τί οὖν ; φησίν · οὐκ εἰσί , καὶ Χριστιανοὶ τὰ φαῦλα πράσσοντες , καὶ Ἑλληνες ἐν φιλοσοφίᾳ ζῶντες ; Χριστιανοὶ μὲν ὅτι φαῦλα πράσσοντες εἰσιν , οἶδα καγώ · εἰ δὲ καὶ Ἕλληνες ὀρθῶς βιοῦντες , τοῦτο οὐκ ἐστὶ οἶδα σαφῶς . Μὴ γὰρ μοι τοὺς ἀπὸ φύσεως εἴπης ἐπικειεῖς καὶ κοσμίους · οὐ [ 162 ] γὰρ ἐστι τοῦτο ἀρετὴ · ἀλλ’ εἰπέ μοι πολλὴν ἀπὸ τῶν παθῶν στρεψαίμενον βίαν καὶ φιλοσοφουμένον . Ἀλλ’ οὐχ ἂν ἔχοις . Εἰ γὰρ βασιλείας ἐπαγγελία , καὶ γεέννης ἀπειλὴ , καὶ ἄλλη διδασκαλία τοσαύτη , μὴλὲς κατέχουσι τοὺς ἀνθρώπους ἐν ἀρετῇ · σχολὴ γ’ ἄν οἱ περὶ μηδεὶς πεπεισμένοι τούτων μετελθοῖεν ἀρετῇ . Εἰ δὲ τινες καὶ ὑποκρίνονται , δόξης ἕνεκεν τοῦτο ποιούσιν · ὁ δὲ δόξης ἕνεκα τοῦτο ποιῶν , ὅταν ἐξῆ λалеῖν , οὐ φείσεται τοῦ χρήσασθαι ταῖς ἐπιθυμίαις ταῖς πονηραῖς . Πλὴν ἀλλ’ ἵνα μὴ δοξῶμεν τισιν εἶναι φιλόνεικοι , συγχωρήσωμεν ὀρθῶς βιοῦντας εἶναι ἄν Ἑλλῆσιν · οὐδὲποτε γὰρ τοῦτο ἐναντιοῦται τῷ λόγῳ . Τὸ γὰρ ἐπὶ πολὺ συμβαδόν εἴπεν , οὐ τὸ σπανιάδις γινόμενον .
Lemmas: ἔργον . καί μήv οὖον κρίνω οὐδέ ἐξετάζω ἔρχομαι , ἀλλά συγχωρέω καί ἀφίημι ὁ πλημμελέω , καί ἀπό πίστις σωτηρία δίδωμι . Πῶς οὖν φεύγω ; εἰμί μέν γάρ εἰς δικαστήριον ἔρχομαι καθίζω , ἔχω τις λόγος ὁ εἴρω · ὁ γάρ πονηρός σύνοιδα ἑαυτοῦ , ὁ δικάζω φεύγω εἴωθα · ὁ δέ συγχωρέω καί προστρέχω ὁ πλημμελέω . εἰμί τοίνυν συγχωρέω ἔρχομαι , οὗτος μάλιστα προστρέχω εἰκός εἰμί , ὁ πολύς σύνοιδα ἑαυτοῦ ἁμάρτημα · ὅσπερ ὀν καί ἐπί πολύς γίγνομαι . καί γάρ καί τελώνης καί ἁμαρτωλός ἔρχομαι , συνανάκειμαι ὁ Ἰησοῦς . τις οὖν εἰμί ὁ λέγω ; περι ὁ αἱρέω διαπαντός ἐν κακία μένω οὗτος λέγω . αὐτός μέν γάρ διά οὗτος ἔρχομαι , ἵνα ὁ μέν πρότερος ἁμός ἁμάρτημα , πρός δέ ὁ μέλλω ἀσφαλίζω . ἐπεί δέ τις εἰμί οὗτος χαῦνος καί διαλύω πρός ὁ ὁ ἀρετή · ε πόνος , ὡς εἰς ἔσχατος ἀναπνοή βουλεύω προσεδρεύω ὁ πονηρία , καί μηδείς πῶς αὐτός ἀφίστημι , οὗτος ἐπισκώπτω ἐνταῦθα δηλόω . ἐπεί γάρ ὁ χριστιανισμός καί ὁ ὁ Β ὁ δόγμα ὀρθότης καί πολιτεία ὑγιαίνω ἀπαιτέω , διώκω , φημί , μεταβάλλω πρός ὁ , ἐπεί μή βούλομαι βίος ὀρθός ἐπιδείκνυμι . ὁ μέν γάρ ἐν Ἑλληνισμός ζῶ οὐδείς εἄν διελέγχω · ὁ γάρ θεός τοιοῦτος ἔχω , καί ἑορτή ὅμοιος ὁ θεός αἰσχρός καί καταγέλαστος , ἄξιος ὁ δόγμα καί ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι · ὁ δέ ὁ Θεός , ραδιμαω ζῶ , ἅπας Εὐθύνους ἔχω καί κατήγορος · τοσοῦτος καί παρά ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια εἰμί ὁ θαῦμα . Ὅρας τοίνυν πῶς μετά ἀκρίβεια τίθημι φημί . οὖον γάρ εἶπον , ὁ φαῦλος πράσσω οὐ ἔρχομαι πρός ὁ φάος · ἀλλά , ὁ πράσσω ἄν , τουτέστιν , ὁ δέ βούλομαι ἐγκαλινδέομαι ὁ ὁ ἁμαρτία βόρβορος , οὖον βούλομαι ὁ νόμος ἑαυτοῦ ὑποβάλλω ὁ ἐμέω , ἀλλά ἔξω Μένων πορνεύω μετά ἄδεια , καί ὁ ἄλλος πᾶς πράσσω ὁ κωλύω . ἐνταῦθα γάρ ἔρχομαι , ὡς ἐν φάος κλέπτης , κατάδηλος γίγνομαι . Ζεύς οὗτος ὁ ἀρχή φεύγω ὁ ἐμός . Πολλοῦς γοῦν εἰμί ἀκούω καί νῦν Ἕλλην λέγω , διά οὗτος μή δύναμαι πρός ὁ πίστις ὁ ἡμέτερος προσέρχομαι , διά ὁ μή δύναμαι μέθη , καί πορνεία , καί ὁ τοιοῦτος ἀριστάω πλημμέλημα . τις οὖν ; φημί · οὐ εἰμί , καί Χριστιανός ὁ φαῦλος πράσσω , καί Ἕλλην ἐν φιλοσοφία ζῶ ; Χριστιανός μέν ὅτι φαῦλος πράσσω εἰμί , οἶδα κἀγώ · εἰμί δέ καί Ἕλλην ὀρθῶς βία , οὗτος οὐ εἰμί οἶδα σαφῶς . μή γάρ ἐγώ ὁ ἀπό φύσις εἶπον ἐπίκειμαι καί κόσμιος · οὖον [ 162 ] γάρ εἰμί οὗτος ἀρετή · ἀλλά εἶπον ἐγώ πολύς ἀπό ὁ πάθος στρέφω βία καί φιλοσοφέω . ἀλλά οὐ εἄν ἔχω . εἰμί γάρ βασίλεια ἐπαγγελία , καί γέεννα ἀπειλή , καί ἄλλος διδασκαλία τοσοῦτος , μῆλος κατέχω ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀρετή · σχολή γε ἄν ὁ περί μηδείς πείθω οὗτος μετέρχομαι ἀρετή . εἰμί δέ τις καί ὑποκρίνομαι , δόξα ἕνεκα οὗτος ποιέω · ὁ δέ δόξα ἕνεκα οὗτος ποιέω , ὅταν ἔξεστι λῖς , οὖον φείδομαι ὁ χράω ὁ ἐπιθυμία ὁ πονηρός . πλήν ἀλλά ἵνα μή δοκέω τις εἰμί φιλόνεικος , συγχωρέω ὀρθῶς βία εἰμί ἄν Ἕλλην · οὐδέποτε γάρ οὗτος ἐναντιόομαι ὁ λόγος . ὁ γάρ ἐπί πολύς συμβαδόν εἶπον , οὖον ὁ σπανιάς γίγνομαι .