joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0285.2
Ἐν δὲ τῇ ἑσχάτῃ ἡμέρᾳ , τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς , εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς , καὶ ἔκραξέ λέγων · Ἔὰν τις διψᾷ , ἐρχέσθω πρὸς με , καὶ πινέτω . Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν ὕδατος ζῶντος . α'.Τοὺς προσιόντας τῷ θείῳ κηρύγματι , καὶ τῇ πίστει προσέχοντας , τὸν τῶν διψῶντων ἔρωτα ἐπιδεικνύσασα χρή , καὶ τοσαύτην ἀνάπνευσιν ἐπιθυμίαν ἐν ἑαυτῷ . Οὕτω γὰρ δυνήσονται καὶ τὰ λεγόμενα μετὰ πολλῆς κατασχεῖν τῆς ψυχῆς . Καὶ γὰρ οἱ διψῶντες , ἐπειδὰν κύλικα λάβωσι , μετὰ πολλῆς αὐτὴν ἔλκουςιν τῆς προθυμίας , καὶ τότε διαναπαύονται . Οὕτω τοίνυν καὶ οἱ τῶν θείων ἀκούοντες λογίων , εἰ διψῶντες προσλάβοιεν , οὐδέποτε καμοῦνται ἕως ἐν ἐκπλήσει . Ὅτι γὰρ ἀεὶ χρή διψᾶν καὶ πεινᾶν · Μακάριοι , φησίν , οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην . Καὶ ἐνταῦθά φησιν ὁ Χριστός · Εἰ τις διψᾷ , ἐρχέσθω πρὸς με , καὶ πινέτω . Ὁ δὲ λέγει τοιούτων ἔστιν · Οὐδὲν ἀνάγκη καὶ βία ἐφέλκομαι · ἀλλ' εἰ τις ἔχει προθυμίαν πολλήν , εἰ τις ἐκκαλεῖται τὴν πόθον , τοῦτον ἐγὼ καλῶ . Τίνος δὲ ἕνεκεν ἐπεσημήνατο ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι Ἐν τῇ ἑσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ ; Καὶ γὰρ ἡ πρώτη καὶ ἡ τελευταία μεγάλη ἦν · τὰς γὰρ μεταξὺ μᾶλλον εἰς τρυφὴν ἀνήλισκον . Τίνος οὖν ἕνεκεν Ἐν τῇ ἑσχάτῃ λέγει ; Ὅτι ἐν αὐτῇ πάντες ἦσαν συνηγερημένοι . Τῇ μὲν γὰρ πρώτῃ οὐ παρεγένετο , καὶ τὴν αἰτίαν εἶπε πρὸς τοὺς ἀδελφούς . Ἀλλ' οὐδὲ ἐν τῇ δευτέρᾳ καὶ τρίτῃ τι τοιούτων λέγει , ὥστε μὴ ἐκλυθῆναι τὰ λεγόμενα , μελλόντων αὐτῶν εἰς τρυφὴν ἰέναι . Τῇ δὲ ἑσχάτῃ , ὅτε ἀνέχωρουν ὀκκαδε , ἐφόδια αὐτοῖς δίδωσι πρὸς σωτηρίαν , καὶ κράζει · τοῦτο μὲν , τὴν παρῆλθιαν αὐτῶν ἐμπαίνων · τοῦτο δὲ , διὰ τὸν πολὺν ὄχλον , καὶ ὅλῳν ὅτι περὶ τοῦ νοητοῦ διέλεγο πώματος , ἐπάγει · Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν ὕδατος ζῶντος . Κοιλίαν ἐνταῦθα τὴν καρδίαν φησι , καθάπερ καὶ ἀλλοχόῦ φησι · Καὶ τὸν νόμον σου ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου α . Καὶ ποῦ εἶπεν ἡ Γραφή , ὅτι Ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν ὕδατος ζῶντος ; Οὐδαμοῦ . Τί οὖν ἔστιν ; Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή ; Ἐνταῦθα ὑποστίξαι δεῖ , ἵνα ἢ τὸ Ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν , τῆς αὐτοῦ ἀποφάσεως . Ἐπειδὴ γὰρ ἔλεγον πολλοί , Οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός · καί , Ὁ Χριστὸς ὅταν ἔλθῃ , μὴ ἀείροτα σημεῖα ποιήσει ; δείκνυσιν , ὅτι διωρθωμένην δὴ τὴν γνώσιν ἔχεν , καὶ οὐχ ἀπὸ τῶν σημείων ὡς , ὡς ἀπὸ τῶν Γραφῶν πιστεύσασθαι . Πολλοὶ γοῦν αὐτὸν καὶ θαυματουργοῦντα ἰδόντες , οὐχ ὡς Χριστὸν ἐδέξαντο · Ἐμελλον δὲ λέγειν , ὅτι Οὐχὶ αἱ Γραφαὶ λέγουσιν , ὅτι ὁ Χριστὸς ἀπὸ τοῦ σπέρματος τοῦ Δαυὶδ ἔρχεται ; Καὶ ταῦτα ἄνω καὶ κάτω ἐστρέφε , δείκας [ 300 ] βουλομένων β , ὅτι οὐ φεύγει τὴν διὰ τούτων ἀπόδειξιν , πάλιν αὐτοὺς εἰς τὰς Γραφὰς παραπέμπει . Καὶ γὰρ ἄνω ἔλεγεν , Ἐρευνᾶτε τὰς Γραφάς · καὶ πάλιν , Ἔστι τεκμηριόμενον ἐν τοῖς προφήταις , Καὶ ἔστιν πάντες διδασκάλου Θεοῦ · καί , Μωϋσῆς ὑμῶν κατηγορεῖ · καὶ ἐνταῦθα , Καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ρεύσουσιν , τὸ δαψιλὲς καὶ ἄφθονον τῆς χάριτος ἀντιτίθεται . Ὅπερ ἀλλοχόῦ φησι · Πηγὴ ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον · τοῦτο , πολλὴν ἔχει χάριν . Ἀλλὰ γοῦ μὲν οὖν , Ζωὴν αἰώνιον , λέγει · ἐνταῦθα δὲ ,
Lemmas: ἐν δέ ὁ ἔσχατος ἡμέρα , ὁ μέγας ὁ ἑορτή , ἵστημι ὁ Ἰησοῦς , καί κράζω λέγω · ἔαν τις διψάω , ἔρχομαι πρός ἐγώ , καί πίνω . ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ . α'.Τοὺς πρόσειμι ὁ θεῖον κήρυγμα , καί ὁ πίστις προσέχω , ὁ ὁ διψάω Ἔρως ἐπιδείκνυμι χρή , καί τοσοῦτος ἀνάπνευσις ἐπιθυμία ἐν ἑαυτοῦ . οὕτως γάρ δύναμαι καί ὁ λέγω μετά πολύς κατέχω ὁ Ψυχή . καί γάρ ὁ διψάω , ἐπειδάν κύλιξ λαμβάνω , μετά πολύς αὐτός ἕλκω ὁ προθυμία , καί τότε διαναπαύω . οὕτως τοίνυν καί ὁ ὁ θεῖον ἀκούω λόγιος , εἰμί διψάω προσλαμβάνω , οὐδέποτε κάμνω ἠώς ἐν ἐκπίμπλημι . ὅτι2 γάρ ἀεί χρή δίψα καί πεινάω · μακάριος , φημί , ὁ πεινάω καί διψάω ὁ δικαιοσύνη . καί ἐνταῦθα φημί ὁ Χριστός · εἰμί τις διψάω , ἔρχομαι πρός ἐγώ , καί πίνω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · οὐδείς ἀνάγκη καί βία ἐφέλκω · ἀλλά εἰμί τις ἔχω προθυμία πολύς , εἰμί τις ἐκκαλέω ὁ πόθος , οὗτος ἐγώ καλέω . τίς δέ ἕνεκα ἐπισημαίνω ὁ εὐαγγελιστής , ὅτι ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα ὁ μέγας ; καί γάρ ὁ πρῶτος καί ὁ τελευταῖος μέγας εἰμί · ὁ γάρ μεταξύ μᾶλλον εἰς τρυφή ἀναλίσκω . τίς οὖν ἕνεκα ἐν ὁ ἔσχατος λέγω ; ὅτι2 ἐν αὐτός πᾶς εἰμί συνεγείρω . ὁ μέν γάρ πρῶτος οὖον παραγίγνομαι , καί ὁ αἴτιος εἶπον πρός ὁ ἀδελφός . ἀλλά οὐδέ ἐν ὁ δύο καί τρίτος τίς τοιοῦτος λέγω , ὥστε μή ἐκλύω ὁ λέγω , μέλλω αὐτός εἰς τρυφή εἶμι . ὁ δέ ἔσχατος , ὅτε ἀναχωρέω Όκκα , ἐφόδια αὐτός δίδωμι πρός σωτηρία , καί κράζω · οὗτος μέν , ὁ παρέρχομαι αὐτός εμπαιναω · οὗτος δέ , διά ὁ πολύς ὄχλος , καί ὅλος ὅτι περί ὁ νοητός διαλέγω πῶμα , ἐπάγω · ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ . κοιλία ἐνταῦθα ὁ Καρδία φημί , καθάπερ καί αλλοχοω φημί · καί ὁ νόμος σύ ἐν μέσος ὁ κοιλία ἐγώ ὅς . καί ποῦ εἶπον ὁ γραφή , ὅτι Ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ ; οὐδαμός . τις οὖν εἰμί ; ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς εἶπον ὁ γραφή ; ἐνταῦθα ὑποστίζω δεῖ , ἵνα ἢ ὁ Ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω , ὁ αὐτός ἀπόφασις . ἐπεί γάρ λέγω πολύς , οὗτος εἰμί ὁ Χριστός · καί , ὁ Χριστός ὅταν ἔρχομαι , μή ἀείρω σημεῖον ποιέω ; δείκνυμι , ὅτι διορθόω δή ὁ γνῶσις ἔχω , καί οὐ ἀπό ὁ σημεῖον ὡς , ὡς ἀπό ὁ Γραφής πιστεύω . πολλός γοῦν αὐτός καί θαυματουργέω ὁράω , οὐ ὡς Χριστός δέχομαι · Μέλλω δέ λέγω , ὅτι οὐ ὁ γραφή λέγω , ὅτι ὁ Χριστός ἀπό ὁ σπέρμα ὁ Δαυίδ ἔρχομαι ; καί οὗτος ἄνω καί κάτω στρέφω , δείκνυμι [ 300 ] βούλομαι Β , ὅτι οὖον φεύγω ὁ διά οὗτος ἀπόδειξις , πάλιν αὐτός εἰς ὁ γραφή παραπέμπω . καί γάρ ἄνω λέγω , ἐρευνάω ὁ γραφή · καί πάλιν , εἰμί τεκμηριόω ἐν ὁ προφήτης , καί εἰμί πᾶς διδάσκαλος Θεός · καί , Μωϋσῆς σύ κατηγορέω · καί ἐνταῦθα , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ ὁ κοιλία αὐτός ῥέω , ὁ δαψιλής καί ἄφθονος ὁ χάρις ἀντιτίθημι . ὅπερ αλλοχοω φημί · Πηγή ὕδωρ αλλομενω εἰς ζωή αἰώνιος · οὗτος , πολύς ἔχω χάρις . ἀλλά γου μέν οὖν , Ζωή αἰώνιος , λέγω · ἐνταῦθα δέ ,