joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0478.3
Ὁ χρημάτων ἔρων , οὐ χρήσται αὐτοῖς δι’ ἡμέρας · ποτε , ἀλλὰ δοῦλος ἔσται καὶ φύλαξ , οὐ δεσπότης . Πλείονα γὰρ δεῖ ποιεῖν σπουδῶν , οὐδαμοῦ ἀναλίσκειν ἐλευθερίαν · συγχθίζει δὲ ἑαυτῷ , καὶ πάντων πενθῖνος πενθέτερος διακείμενος , ὡς οὐδαμοῦ τῆς εὐθυμίας ἰστάμενος . Καίτοι γε χρήματα , οὐχ ἵνα φυλάξωμεν , ἀλλ’ ἵνα χρώμεθα , γεγόνασιν · εἰ δὲ μέλλοιμεν αὐτὰ κατορύττειν ἐντὸς τῆς γῆς , οὐκ ἂν ἡμῶν ἀθλιώτερον , οὐ περιτρέχομεν τὰ πάντα συλλαβεῖν σπουδάζοντες , ἵνα ἀποκλείσωμεν ἐνδόν , καὶ τὴν κοινὴν ἐκκόψωμεν χρείαν ; Ἔστι καὶ ἑτέρα νόσος ταύτης οὐχ ἧττων . Οἱ μὲν γὰρ εἰς τὴν γῆν κατορύττουσιν , οἱ δὲ εἰς τὴν γαστέρα , καὶ ἡδονὴν , καὶ μέθη , μετὰ τῆς ἀδικίας καὶ τῆς ἀσελγείας προστιθέντες ἑαυτοῖς κόλασιν . Καὶ οἱ μὲν παρασιτοῦσι καὶ κόλαζιν , οἱ δὲ κύβους καὶ πόρναις , οἱ δὲ ἐτέρας τοιαύτας λειτουργίας δαπάναις , μυρίας τέμνοντες ἑαυτοῖς εἰς γένναν φερούσας ὀδούς , τὴν ὀρθὴν καὶ νενομιωμένην ἀρέσκοντες , τὴν πρὸς τὸν οὐρανὸν φέρουσαν . Καίτοι γε οὐχὶ κέρδος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡδονὴν μεῖζονα τῶν εἰρημένων ἔχει . Ὁ μὲν γὰρ πόρναις [ 525 ] διδούς , καταγέλαστος ἔσται καὶ αἰσχρός , καὶ πολλοὺς ἔχει πολέμους , καὶ βραχέαν τὴν ἡδονὴν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ βραχέαν · ὅσα γὰρ ἂν διδῷ ταῖς ἐταιριζομέναις γυναιξίν , οὐδεμίαν χάριν αὐτῷ εἰσονται . Πᾶς γὰρ τετρημένος ἐστὶν οἶκος Ἀλλοτρίος . Καὶ ἄλλως δὲ , ἰσχυμὸν τὸ γένος ἔκτιν , καὶ τῷ βδὲ προσεισάγει αὐτῇ τὸν ἔρωτα παρέβαλεν ὁ Σολομὼν · καὶ τότε ἵσταται μόνον , ὅταν πάντων γυμνωθέντα ἴδῃ τὸν ἐραστήν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τότε ἵσταται , ἀλλὰ καὶ ἐπικαλλωπίζεται μειζόνως , καὶ ἐπεμβαίνει χειμὼν , καὶ πολὺν κατ’ αὐτοῦ κίνει γέλωτα , καὶ τοιαῦτα αὐτὸν ἐργάζεται κακὰ , ὅσα οὐδὲ ἐπλεῖν λόγῳ δυνατόν . Ἀλλ’ οὐχ ἡ ἡδονὴ τῶν σωφρόνων τοιαύτη · οὔτε γὰρ ἀντερεασθὴν ἔχει τις ἐνταῦθα , ἀλλὰ πάντες χαίρουσι , καὶ ἀγάλλονται , οἱ τε εὖ πάσχοντες , οἱ τε δρώντες . Οὐ θυμός , οὐκ ἀθυμία , οὐκ αἰσχύνη καὶ ὄνειδος τῷ τοιούτῳ πολιορκεῖ ψυχὴν · ἀλλὰ πολλὴ μὲν εὐφροσύνη τοῦ συνειδότος , πολλὴ δὲ ἡ τῶν μελλόντων ἐλπίς · λαμπρὰ δὲ ἡ δόξα καὶ πολλὴ ἡ περιφάνεια , καὶ πλείων παρὰ τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ εὐνοία καὶ ἀσφάλεια · καὶ χρημὸς οὐδὲ εἷς , οὐδὲ ὑποψία , ἀλλὰ λιμὴν ἀκύμαντος , καὶ γαλήνη . Ταῦτα οὖν ἀπαντα ἐννοοῦντες , καὶ ἡδονὴν ἡδονῇ παραβάλλοντες , ἐνώμεθα τὴν βελτίω a , ἵνα καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλἀνθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ χρῆμα Ἔρως , οὖον χρή αὐτός διά ἡμέρα · ποτός , ἀλλά δοῦλος εἰμί καί φύλαξ , οὖον δεσπότης . πλείων γάρ δεῖ ποιέω σπουδή , οὐδαμοῦ ἀναλίσκω ἐλευθερία · συγχθιζεω δέ ἑαυτοῦ , καί πᾶς πενθῖνος πενθέτερος διάκειμαι , ὡς οὐδαμοῦ ὁ εὐθυμία ἰστάμενος . καίτοι γε χρῆμα , οὐ ἵνα φυλάσσω , ἀλλά ἵνα χράω , γίγνομαι · εἰμί δέ μέλλω αὐτός κατορύσσω ἐντός ὁ γῆ , οὐ εἄν ἐγώ ἄθλιος , οὖον περιτρέχω ὁ πᾶς συλλαμβάνω σπουδάζω , ἵνα ἀποκλείω ἐνδίδωμι , καί ὁ κοινός ἐκκόπτω χρεία ; εἰμί καί ἕτερος νόσος οὗτος οὐ κακός . ὁ μέν γάρ εἰς ὁ γῆ κατορύσσω , ὁ δέ εἰς ὁ γαστήρ , καί ἡδονά , καί μέθη , μετά ὁ ἀδικία καί ὁ ἀσέλγεια προστίθημι ἑαυτοῦ κόλασις . καί ὁ μέν παρασιτέω καί κόλαζ , ὁ δέ κύβος καί πόρνη , ὁ δέ ἕτερος τοιοῦτος λειτουργία δαπάνη , μυρίος τέμνω ἑαυτοῦ εἰς γέννα φέρω ὀδούς , ὁ ὀρθός καί νομίζω ἀρέσκω , ὁ πρός ὁ οὐρανός φέρω . καίτοι γε οὐ κέρδος μόνος , ἀλλά καί ἡδονά μείζων ὁ εἴρω ἔχω . ὁ μέν γάρ πόρνη [ 525 ] δίδωμι , καταγέλαστος εἰμί καί αἰσχρός , καί πολύς ἔχω πόλεμος , καί βραχύς ὁ ἡδονά · μᾶλλον δέ οὐδέ βραχύς · ὅσος γάρ εἄν δίδωμι ὁ εταιριζομεναι γυνή , οὐδείς χάρις αὐτός εἶμι . Πᾶς γάρ τετραίνω εἰμί οἶκος ἀλλότριος . καί ἄλλως δέ , ἰσχυμὸν ὁ γένος ἐπίτεξ , καί ὁ βδέω προσεισάγω αὐτός ὁ Ἔρως παραβάλλω ὁ Σολομών · καί τότε ἵστημι μόνος , ὅταν πᾶς γυμνόω ὁράω ὁ ἐραστής · μᾶλλον δέ οὐδέ τότε ἵστημι , ἀλλά καί ἐπικαλλωπίζομαι μέγας , καί ἐπεμβαίνω χειμών , καί πολύς κατά αὐτός κινέω γέλως , καί τοιοῦτος αὐτός ἐργάζομαι κακός , ὅσος οὐδέ πλέω λόγος δυνατός . ἀλλά οὐ ὁ ἡδονή ὁ σώφρων τοιοῦτος · οὔτε γάρ ἀντιλέγω ἔχω τις ἐνταῦθα , ἀλλά πᾶς χαίρω , καί ἀγάλλομαι , ὁ τε εὕω πάσχω , ὁ τε δράω . οὖον θυμός , οὐ ἀθυμία , οὐ αἰσχύνη καί ὄνειδος ὁ τοιοῦτος πολιορκέω ψυχή · ἀλλά πολύς μέν Εὐφρόσυνος ὁ σύνοιδα , πολύς δέ ὁ ὁ μέλλω ἐλπίς · λαμπρός δέ ὁ δόξα καί πολύς ὁ περιφάνεια , καί πλείων παρά ὁ παρά ὁ Θεός εὔνοια καί ἀσφάλεια · καί χρήμη οὐδέ εἷς , οὐδέ ὑποψία , ἀλλά λιμήν ἀκύμαντος , καί γαλήνη . οὗτος οὖν ἅπας ἐννοέω , καί ἡδονά ἡδονή παραβάλλω , νάω ὁ ἀγαθός a , ἵνα καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .