joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0137.1
τῷ θαύματι · διὸ καὶ τοὺς διακόνους προσῆγεν ἅ . Ἦσαν δὲ ἐκεῖ ὕδριαι λίθιναι κείμεναι ἐξ κατὰ τὴν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων , χωροῦσαι ἄνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς . λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἐμπλήσατε τὰς ὕδριας ὕδατος . Καὶ ἀνέπλησαν ἕως ἄνω . Οὐχ ἄπλως εἶπεν , Κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων , ἀλλ’ ἵνα μὴ τινες τῶν ἀπίστων ὑποπτευσάων , ὅτι τρυγὸς ἔνδον ἀπομεινάσης , εἴτα τοῦ ὕδατος ἐπιδηθημένου καὶ κραθεῖντος , οἶνος λεγομένατος γέγονε . διὰ τοῦτο φησι , Κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων , δεικνὺς ὅτι οὐδέποτε ἐκεῖνα οἶνον τήνουν δοχεῖα τὰ σκεύη . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἄνθρωπός ἐστιν ἡ Παλαιστίνη , καὶ οὐχ ἡν πολλοῦ χρήμας καὶ πηγὰς εὑρίσκειν , ἐπλήρουν ἀπὶ τὰς ὕδριας ὕδατος , ὡςπε μὴ τρέχειν εἰς ποταμούς , ἐποιο ἀκάθαρτοι γένοιντο . ἀλλ’ ἐγγύθεν ἔχειν τοῦ καθαρίου τὸν τρόπον . Καὶ τί ἤκοπτε πρὶν ἢ γεμίσει οὐχ ἐποίησε τὸ σημεῖον , ἀλλ’ ἐπλὴν θαυμαστώσας ἡν ; Ἐτερον γὰρ πολλὴν ὕλην ὑποκειμένην εἰς ποιότητα μεταβαλεῖν , καὶ αὐτὴν τὴν οὐσίαν ἐξ οὐχ ὄντων ποιῆσαι · θαυμαστότερον μὲν γὰρ τῶν . Ἄλλ’ οὐχ οὕτως ἄν ἐδόξεν εἶναι πρὸς τοὺς πολλούς . διὰ τοῦτο γοῦν πολλάκις τῶν θαυμάτων περιχόπτε τὸ μέγεθος ἐκίνω , ὡστε εὐπαρδεκτον μᾶλλον γενέσθαι . Καὶ τίνω , ἔνεκεν , φησίν , οὐχὶ τὸ ὕδωρ αὐτὸς παρήγαγε , καὶ τότε τὸν οἶνον ἐδείξεν , ἀλλὰ τοῖς διακόνοις ἐκέλευσε ; διὰ τὴν αὐτὴν πάλιν αἰτίαν , καὶ ἵνα αὐτοὺς μάρτυρας ἔχῃ τὴν γινομένου τοὺς ἀντήσαντας , καὶ ὅτι οὐδεμία φαντασία τῷ τελούμενῳ . Εἰ γὰρ ἐμελλον τινες ἀναγνῶται , ἡδύναντο πρὸς αὐτοὺς λέγειν οἱ διακονοῦντες · Ἡμεῖς τὸ ὕδωρ ἠντήσαμεν . Πρὸς δὲ τοὺς εἰρημένους καὶ τὰ κατὰ [ 128 ] τὴν Ἐκκλησίαν ἀναφερόμενα δηγᾶται ἀνατρέπεται . Ἐπειδὴ γὰρ εἴσι τινες οἱ τοῦ κόσμου δημιουργὸν ἕτερον εἶναι φασί , καὶ οὐχ αὐτοῦ ἔργα τὰ ὁρώμενα , ἀλλ’ ἑτέρου τινὸς · ἐναντίου θεοῦ · καὶ τοῦτον ἐπιστομίζε τὴν μανίαν , οὕτω τὰ πλείονα ποιεῖ τῶν θαυμάτων ἐκ τῶν ὑποκειμένων οὐσιῶν . Εἰ γὰρ ἐνεκίνησεν ὁ δημιουργὸς τὴν αὐτήν , οὐχ ἄν τοῖς ἀλλοτρίοις ἐχρήσατο πρὸς τὴν τῆς οἰκείας δυνάμεως ἐπίδειξιν . Νῦν μέντοι δεικνὺς , ὅτι αὐτὸς ἐστὶν ὁ ἐν ταῖς ἀμπελὸς τὸ ὕδωρ μεταβάλλων , καὶ τὸν ὕετον διὰ τῆς βίης εἰς οἶνον τράπων , ὅπερ ἐν τῷ φωτὶ διὰ πολλοῦ χρόνου γίνεται , τοῦτο ἀθρόον ἐν τῷ γάμῳ εἰργάσατο . Ἐπειδὴ δὲ ἐνέπλησαν τὰς ὕδριας , φησίν · Ἀντήσατε νῦν , καὶ φέρετε τῷ ἀρχιτρίκλινῳ . Καὶ ἤνεγκαν . Ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον , καὶ οὐχ ἤδει πόθεν ἐστίν ( οἱ δὲ διάκονοι ἤδεισαν οἱ ἠντήκητες τὸ ὕδωρ ) , γνοὺς τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος , καὶ λέγει αὐτῷ · Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησι , καὶ ὅταν μεθυσθῶσι , τότε τὸν ἐλιώσω . Σὺ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι . Πλὴν ἐνταῦθα τινες ἐπισκοπτοῦσι ε λέγοντες · Οὕτω μεθυστῶν ἄνθρώπων ὁ σύλλογος ; ἤν , καὶ ἡ αἴσθησις τῶν χρονόντων διεφθαρμένη , καὶ οὐχ ἰκανὴ ἀντιλαβέσθαι τῶν γινομένων , οὐδὲ κρίνει τοῖς πραττομένοις , ὡς μὴδὲ εἰδέναι πότερον ὕδωρ ἢ οἶνος τὸ γινόμενον ἦν · ὅτι γὰρ ἐμέθυσον , αὐτὸς ὁ ἀρχιτρίκλινος · ἐδείξε δι’ ἐν εἶπεν . Μάλιστα μὲν καὶ τοῦτο γελοῖον · πλὴν ἀλλὰ καὶ ταύτην αὐτῶν ἐξέκοψε τὴν ὑπόνοιαν ὁ εὐαγγελιστής . Οὐ γὰρ τοὺς διατυμῶνας εἶναι φησι τοὺς ψηφευομένους περὶ τοῦ γενομένου , ἀλλὰ τὸν ἀρχιτρίκλινον τὸν νήφοντα · καὶ οὐδεὶς οὐδὲν γεγευμένον .
Lemmas: ὁ θαῦμα · διό καί ὁ διάκονος προσάγω ὅς . εἰμί δέ ἐκεῖ ὑδρία λίθινος κεῖμαι ἐκ κατά ὁ καθαρισμός ὁ Ἰουδαῖος , χωρέω ἀνά μετρητής δύο ἢ τρεῖς . λέγω αὐτός ὁ Ἰησοῦς · ἐμπίμπλημι ὁ ὑδρία ὕδωρ . καί ἀναπίμπλημι ἠώς ἄνω . οὐχ ἁπλόος εἶπον , κατά ὁ καθαρισμός ὁ Ἰουδαῖος , ἀλλά ἵνα μή τις ὁ ἄπιστος ὑποπτεύω , ὅτι τρύξ ἔνδον ἀπομένω , εἴτα̅ ὁ ὕδωρ ἐπιδέω καί κραθεῖντος , οἶνος λέγω γίγνομαι . διά οὗτος φημί , κατά ὁ καθαρισμός ὁ Ἰουδαῖος , δείκνυμι ὅτι οὐδέποτε ἐκεῖνος οἶνος τῆνος δοχεῖον ὁ σκεῦος . ἐπειδή γάρ ἄνθρωπος εἰμί ὁ Παλαιστίνη , καί οὐ ἐάν πολύς χρήμη καί πηγή εὑρίσκω , πληρόω ἀπύ ὁ ὑδρία ὕδωρ , ὁράω μή τρέχω εἰς ποταμός , ἕπω ἀκάθαρτος γίγνομαι . ἀλλά ἐγγύθεν ἔχω ὁ καθάρειος ὁ τρόπος . καί τίς κόπτω πρίν ἢ γεμίζω οὐ ποιέω ὁ σημεῖον , ἀλλά ἐπλὴν θαυμαστόω ἐάν ; ἕτερος γάρ πολύς ὕλη ὑπόκειμαι εἰς ποιότης μεταβάλλω , καί αὐτός ὁ οὐσία ἐκ οὐ εἰμί ποιέω · θαυμαστός μέν γάρ ὁ . ἄλλος οὐ οὕτως ἄν δοκέω εἰμί πρός ὁ πολύς . διά οὗτος γοῦν πολλάκις ὁ θαῦμα περικόπτω ὁ μέγεθος κινέω , ὡστε εὐπαρδεκτον μᾶλλον γίγνομαι . καί τίνω , ἐνέλκω , φημί , οὐ ὁ ὕδωρ αὐτός παράγω , καί τότε ὁ οἶνος δείκνυμι , ἀλλά ὁ διάκονος κελεύω ; διά ὁ αὐτός πάλιν αἴτιος , καί ἵνα αὐτός μάρτυς ἔχω ὁ γίγνομαι ὁ ἀντάω , καί ὅτι οὐδείς φαντασία ὁ τελέω . εἰμί γάρ μέλλω τις ἀναγιγνώσκω , ἡδύνω πρός αὐτός λέγω ὁ διακονέω · ἐγώ ὁ ὕδωρ ἀντάω . πρός δέ ὁ εἴρω καί ὁ κατά [ 128 ] ὁ ἐκκλησία ἀναφέρω δηγᾶται ἀνατρέπω . ἐπεί γάρ εἰμί τις ὁ ὁ κόσμος δημιουργός ἕτερος εἰμί φημί , καί οὐ αὐτός ἔργον ὁ ὁράω , ἀλλά ἕτερος τις · ἐναντίος θεός · καί οὗτος ἐπιστομίζω ὁ μανία , οὗτος ὁ πλείων ποιέω ὁ θαῦμα ἐκ ὁ ὑπόκειμαι οὐσία . εἰμί γάρ ἐγκινέω ὁ δημιουργός ὁ αὐτός , οὐ ἄν ὁ ἀλλότριος χράω πρός ὁ ὁ οἰκεῖος δύναμις ἐπίδειξις . νῦν μέντοι δείκνυμι , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ ἐν ὁ ἀμπελός ὁ ὕδωρ μεταβάλλω , καί ὁ ὕω διά ὁ βίαιος εἰς οἶνος τρέπω , ὅσπερ ἐν ὁ φάος διά πολύς χρόνος γίγνομαι , οὗτος ἀθρόος ἐν ὁ γάμος ἐργάζομαι . ἐπεί δέ ἐμπίμπλημι ὁ ὑδρία , φημί · ἀντάω νῦν , καί φέρω ὁ ἀρχιτρίκλινος . καί φέρω . ὡς δέ γεύω ὁ ἀρχιτρίκλινος ὁ ὕδωρ οἶνος γίγνομαι , καί οὐ ἦδος πόθεν εἰμί ( ὁ δέ διάκονος ἠδείδω ὁ ἀντάω ὁ ὕδωρ ) , γιγνώσκω ὁ νυμφίος ὁ ἀρχιτρίκλινος , καί λέγω αὐτός · Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτος ὁ καλός οἶνος τίθημι , καί ὅταν μεθύσκω , τότε ὁ λιώνω . σύ τηρέω ὁ καλός οἶνος ἠώς ἄρτι . πλήν ἐνταῦθα τις ἐπισκοπέω ε λέγω · οὕτως μέθυσος ἄνθρωπος ὁ σύλλογος ; ἐάν , καί ὁ αἴσθησις ὁ χρόνω διαφθείρω , καί οὐ ἱκανός ἀντιλαμβάνω ὁ γίγνομαι , οὐδέ κρίνω ὁ πράσσω , ὡς μηδέ οἶδα πότερος ὕδωρ ἢ οἶνος ὁ γίγνομαι εἰμί · ὅτι γάρ μεθύσκω , αὐτός ὁ ἀρχιτρίκλινος · δείκνυμι διά ἐν εἶπον . μάλιστα μέν καί οὗτος γελοῖος · πλήν ἀλλά καί οὗτος αὐτός ἐκκόπτω ὁ ὑπόνοια ὁ εὐαγγελιστής . οὖον γάρ ὁ διατυμῶνας εἰμί φημί ὁ ψηφευομενος περί ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἀρχιτρίκλινος ὁ νήφω · καί οὐδείς οὐδείς γεύω .