joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0118.1
γ . Ἄλλως δὲ καὶ · εἰ περιριστῶν ταῦτα ἐλεγεν , ἔδοξεν ἂν ἐκ σπουδῆς τινος ἀνθρωπίνης γίνεσθαι τὰ γινόμενα , καὶ ὑποψίας ἤν μεστὴν τὸ χρέημα . Καὶ β ἤκουσαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ οἱ δύο , καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ . Καὶτοι γε καὶ ἕτεροὶ ἦσαν αὐτῷ μαθηταί , ἀλλ’ ἐκεῖνοι οὐ μόνον οὐκ ἠκολούθησαν , ἀλλὰ καὶ ζηλοῦντες [ 107 ] πρὸς αὐτὸν διετέθησαν . Ῥαββὶ γάρ , φησίν , ὃς ἦν μετὰ σοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου , ὃ σύ μαρτυρήκας , ἰδε οὗτος βαπτίζει , καὶ πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν . Καὶ πάλιν οὗτοι φαίνονται ε ἠχολούτες · Διατί ἡμεῖς νηστεύομεν , καὶ οἱ μαθηταὶ σου οὐ νηστεύουσιν ; Ἄλλ’ οἱ τῶν ἄλλων βελτίους οὐδὲν τοιοῦτον ἐπαθον , ἀλλ’ ὁμοῦ τε ἤκουσαν καὶ ἠκολούθησαν . Ἠκολούθησαν δὲ , οὐχ ὡς τοῦ διδασκάλου καταγρονήσαντες , ἀλλ’ ὡς αὐτὸ μάλιστα πεισθέντες , καὶ δεῖγμα μέγιστον τοῦ κρῖτος λογισμῷ δρᾷ τούτο ποιῶν ἐξεγενήσαντες . Οὐδὲ γὰρ παρακληθέντες αὐτὸ ἠπίθησαν , ὅπερ ὑποτον ἦν , ἀλλ’ ἐπειδὴ προεῖπε μόνον τὸ μέλλον , ὅτι βαπτίζει ἐν Πενταεῖ ἀγῳ , ἠκολούθησαν αὐτῷ . Οὐ τοίνυν ἀπέστησαν τοῦ διδασκάλου , ἀλλ’ ἐδωλῆθησαν μαθεῖν , τί πλέον φέρει τοῦ Ἰωάννου . Καὶ δρᾷ τὴν σπουδὴν μετὰ αἰδοῦς γινωμένην . Οὐδὲ γὰρ εὐθέως προσελθόντες ἐπηρώτησαν τὸν Ἰησοῦν ὑπὲρ ἀναγκαίων καὶ μεγίστων πραγμάτων , οὐδὲ δημῶσι παρόντων ἀπάντων ἀπλῶς καὶ ὡς ἔτυχαν , ἀλλ’ ἰδίᾳ διαλεγόμενοι αὐτῷ ἐπυθῶν . Ἡδεισαν γὰρ οὐ ταπεινοφροσύνην , ἀλλ’ ἀληθείας δυντα τοῦ διδασκάλου τὰ ῥήματα . Ἦν Ἄνδρεως , φησίν , οὐδὲ Ἰάκωβος Σίμωνος Πέτρου , εἰς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκολουθάντων Ἰωάννου , καὶ ἀκολουθάντων αὐτῷ . Τίνος οὖν ἔνεκεν καὶ τὸ τοῦ ἑτέρου οὐκ ἐγνώρισεν ὄνομα ; Τινὲς φασὶ διὰ τὸ αὐτὸν εἶναι τὸν γράφοντα τὸν ἠκολούθηκота · τινὲς δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ὅτι ἐκεῖνος οὐχὶ τῶν ἐπισημῶν ἦν . Οὐδὲν οὖν πλέον τῶν ἀναγκαίων λέγειν ἐχρῆν . Τί γὰρ ὄφελος ἐκ τοῦ μαθεῖν ἐκείνου τὴν προσηγορίαν , ἐπεὶ οὐδὲ τῶν ἐδωρήκοντα δύο λέγει τὰ ὀνόματα ; Τοῦτο καὶ παρὰ Παύλῳ ἐστίν ἰδεῖν δ · Συνεσκέψατο γὰρ αὐτῷ , φησίν , τὴν ἀδελφὴν ἐν πολλοῖς πολλάκις σπουδαίων ὄντα , οὐ δὲ ἐπαύσατο ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ . Τοῦ δ’ Ἄνδρεως μέμνηται καὶ δι’ ἑτέραν αἰτίαν . Ποίαν δὲ ταύτην ; Ἵνα , ὅταν ἀκούσῃς ὅτι Σίμων ἀκούσας μετ’ αὐτοῦ , δεῦτε ὁπίσω μου , καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἀλιεῖς ἀνθρώπων , οὐ διπρόρησε πρὸς τὴν παράδοξον ταύτην ὑπόσχεσιν , μάθῃς ὅτι τὰς ἀρχὰς τῆς πίστεως ἀδελφὸς ἤδη προκατεδίδαλετο ε . Στραφεὶς δὲ δ’ Ἰησοῦς καὶ ἰδὼν αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας , λέγει αὐτοῖς · Τί ζητεῖτε ; Ἐντεῦθεν παιδεύομεθα , ὅτι οὐ φθάνει τῆς βουλῆσεως ἡμῶν δ Θεὸς ταῖς δωρεαῖς · ἀλλ’ ὅταν ἡμεῖς ἀρξώμεθα , ὅταν τὸ θέλειν παράσχῶμεν , τότε καὶ αὐτὸς πολλάκις δίδωσιν ἡμῖν τῆς σωτηρίας τὰς ἀφορμὰς . Τί ζητεῖτε ; Τί τοῦτο ; δ εἰδὼς τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων , οἷς λογισμοῖς ἡμῶν ἐμβατεύων , οὕτως ἐρωτᾷ ; Ἄλλ’ οὐχ ἵνα μάθῃ ( πῶς γάρ ; ) , ἀλλ’ ἵνα διὰ τῆς ἐρωτήσεως μᾶλλον αὐτοῦς σκευώσῃ , καὶ πλείους μεταδῷ τῆς παρηρησίας , καὶ δείξῃ τὰς ἀκροάσεως δυνὰς ἀξίους . Εἰκὸς γὰρ ἦν ἐρυθρῆσαι καὶ δεδιεῖναι , ὅτε ἀγνῶτας ὄντας , καὶ λήρους περὶ αὐτοῦ τοῦ διδασκάλου μαρτυρούντος ἀκροάσεως . Ταῦτ’ οὖν ἐπαντα λύων , τὴν αἰδῶ , τὸν [ 108 ] φόβον , ἐρωτᾷ , καὶ οὐκ εἶασε σιγῆ μέχρι τῆς οἰκίας · ἐλθεῖν · καὶ τὸ αὐτὸ ἂν ἐγένετο , καὶ εἰ μὴ ἠρώτησε . Παρέμεναν γὰρ ἂν ἀκολουθοῦντες αὐτῷ , καὶ κατὰ πόδας βαδίζοντες ἐπέστησαν τῇ οἰκίᾳ . Τίνος οὖν ἔνεκεν ἐρωτᾷ ; Τοῦτπερ εἶπον κατασκευάζων , καταπραΰνων τε αὐτοῖς τὸν λογισμὸν ἐρυθρῶσαι , ἐπὶ καὶ ἀγωνιῶσαι , καπαρέμεν ὁφθῆναι . Οὐ διὰ τῆς ἀκολουθίας δὲ μόνοτον πόθον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐρωτήσεως ἐφανέρωσαν . Οὐδὲ γὰρ οὐδὲπὼν μαθόντες παρ’ αὐτοῦ , οὐδὲ ἀκούσαντες , διδάσκαλον αὐτὸν καλοῦσι , εἰς τοὺς μαθητὰς εἰσάδοντες ἑαυτούς , καὶ τὴν αἰτίαν δεῖκνύντες , διἣν ἠκολούθουν , ὡς τι τῶν χρησίμων ἀκούσοντες . Θεὰ δὲ μοι καὶ τὴν σύνεσιν . Οὐχ εἶπον · Δίδαξον ἡμᾶς περὶ δογμάτων ἢ τινος ἑτέρου τῶν ἀναγκαίων · ἀλλτί ; Ποῦ μένεις ; Μετὰ γὰρ ἡσυχίας , ὅπερ ἐμπροσθε εἶρη , καὶ εἰπεῖν τί πρὸς αὐτόν , καὶ ἀκούσαι τί παρ’ αὐτοῦ , καὶ μαθεῖν ἠθέλον . Διόπερ οὐδὲ ἀνεβάλλον οὐδὲ εἶπον · Ἦξομεν πάντως ἀύριον , καὶ ἀκούσομεθ διαλεγόμενου σου δημόσια · ἀλλὰ τὴν πολλὴν σπουδὴν ἣν εἶχον περὶ τὴν ἀκρόασιν ἐπιδείκνυνται , τῷ μὴ ὑπὸ τῆς ὥρας ἀποτραπῆναι . Καὶ γὰρ ἔτυχε λοιπὴ πρὸς δυσμὰς δ ἥλιος ὤν . Ὅρα γὰρ ἤν ὡς δεκάτην ὥραν . Διὰ τοῦτο καὶ δ Χριστὸς οὐ λέγει τὰ σημεῖτῆς οἰκίας , οὐδὲ τὸν τόπον , ἀλλ’ ἐπιστῆται πλεῖαὐτοὺς πρὸς τὴν ἀκολουθίαν , δεῖκνὺς ὅτι αὐτοῦ ἀπεδέξατο . Καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ αὐτὸς τοιοῦτὶ εἶπεν · Δκαρπὸν ἐστιν εἰς οἰκίαν νῦν ὑμᾶς εἰσελθεῖν ἀκούσασθαι ἀύριον εἰ τί βούλεσθε , ἀναγνώρισασθαι δὲ νῦν · ἀλλ’ ὡς πρὸς φίλους καὶ πολὺν αὐτσυγγενεστάτους χρόνον , οὕτω διαλέγεται . Πῶς οἱ ἀλλοχοῦ φησίν · Ὁ δὲ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ ἡ · ἐνταῦθα δὲ λέγει · Ἔρχεσθε καὶ ἴδετε ποῦ μένω ; Ὅτι τὸ , Οὐκ ἔχποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ , δηλοῦσιν ἐστι τοῦ μηἰδίου καταχωρίων κεκτῆσθαι , οὐχ ὅτι ἐν οἰκίᾳ οὐ καἔμενε · καὶ γὰρ καὶ ἡ παραβολὴ τοῦτο βούλεται Ὅτι μὲν οὖν παρ’ αὐτῷ ἐμεῖναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἶπεν δ Εὐαγγελιστής · τίνος δὲ ἔνεκεν , οὐκ ἐτι προἔθηκεν , ὡς δῆλον τῆς αἰτίας οὖσης . Οὐδὲ γὰρ ἑτέρτινὸς ἔνεκεν οὐτὲ αὐτῷ ἠκολούθησαν , οὔτε δ Χρισταὐτοὺς ἐπεσπάσατο , ἀλλ’ ἢ διὰ τὴν διδασκαλίαν · ἵοὕτω δαψιλῶς καὶ προθύμως ἀπελάυσαν , καὶ νυκτὶ μιᾷ , ὡς εὐθέως ἑτέρους καὶ ἐφ’ ἑτέρων θιραν ἰ ἐλθεῖν .
Lemmas: γ . ἄλλος δέ καί · εἰμί περιριστῶν οὗτος λέγω , δοκέω εἄν ἐκ σπουδή τις ἀνθρώπινος γίγνομαι ὁ γίγνομαι , καί ὑποψία ἐάν μεστός ὁ χρέωμα . καί Β ἀκούω ὁ μαθητής αὐτός ὁ δύο , καί ἀκολουθέω αὐτός . καίτοι γε καί ἕτερος εἰμί αὐτός μαθητής , ἀλλά ἐκεῖνος οὖον μόνος οὐ ἀκολουθέω , ἀλλά καί ζηλόω [ 107 ] πρός αὐτός διατίθημι . ῥαββί γάρ , φημί , ὅς εἰμί μετά σύ πέραν ὁ Ἰορδάνης , ὅς σῦς μαρτυρέω , μάργηλις οὗτος βαπτίζω , καί πᾶς ἔρχομαι πρός αὐτός . καί πάλιν οὗτος φαίνω ε ηχολουτος · διατί ἐγώ νηστεύω , καί ὁ μαθητής σύ οὖον νηστεύω ; ἄλλος ὁ ὁ ἄλλος ἀγαθός οὐδείς τοιοῦτος πάσχω , ἀλλά ὁμοῦ τε ἀκούω καί ἀκολουθέω . ἀκολουθέω δέ , οὐ ὡς ὁ διδάσκαλος καταγρονήσαντες , ἀλλά ὡς αὐτός μάλιστα πείθω , καί δεῖγμα μέγας ὁ κρίτος λογισμός δράω οὗτος ποιέω ἐκγίγνομαι . οὐδέ γάρ παρακαλέω αὐτός πείθω , ὅσπερ υποος εἰμί , ἀλλά ἐπεί προεῖπον μόνος ὁ μέλλω , ὅτι βαπτίζω ἐν Πενταεῖ ἄγω , ἀκολουθέω αὐτός . οὖον τοίνυν ἀφίστημι ὁ διδάσκαλος , ἀλλά δηλόω μανθάνω , τίς πλέω φέρω ὁ Ἰωάννης . καί δράω ὁ σπουδή μετά αἰδώς γίγνομαι . οὐδέ γάρ εὐθύς προσέρχομαι ἐπερωτάω ὁ Ἰησοῦς ὑπέρ ἀναγκαῖος καί μέγας πρᾶγμα , οὐδέ δέμω πάρειμι ἀπαντάω ἀπλόος καί ὡς τυχαίνω , ἀλλά ἴδιος διαλέγω αὐτός Πυθώ . οἶδα γάρ οὖον ταπεινοφροσύνη , ἀλλά ἀλήθεια δυντα ὁ διδάσκαλος ὁ ῥῆμα . ἦς Ἄνδρεως , φημί , οὐδέ Ἰάκωβος Σίμων Πέτρος , εἰς ἐκ ὁ δύο ὁ ἀκολουθάντων Ἰωάννης , καί ἀκολουθάντων αὐτός . τίς οὖν ἐνέλκω καί ὁ ὁ ἕτερος οὐ γνωρίζω ὄνομα ; Τινές φημί διά ὁ αὐτός εἰμί ὁ γράφω ὁ ἀκολουθέω · τις δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὅτι ἐκεῖνος οὐ ὁ ἐπίσημος εἰμί . οὐδείς οὖν πλέω ὁ ἀναγκαῖος λέγω χρή . τις γάρ ὄφελος ἐκ ὁ μανθάνω ἐκεῖνος ὁ προσηγορία , ἐπεί οὐδέ ὁ δωρέω δύο λέγω ὁ ὄνομα ; οὗτος καί παρά Παῦλος εἰμί ὁράω δ · Συνεσκέψατο γάρ αὐτός , φημί , ὁ ἀδελφή ἐν πολύς πολλάκις σπουδαῖος εἰμί , οὖον δέ παύω ἐν ὁ Εὐαγγέλιος . ὁ δέ Ἄνδρεως μιμνήσκω καί διά ἕτερος αἴτιος . Ποίας δέ οὗτος ; ἵνα , ὅταν ἀκούω ὅτι Σίμων ἀκούω μετά αὐτός , δεῦρο ὀπίσω ἐγώ , καί ποιέω σύ ἁλιεύς ἄνθρωπος , οὖον διπρορησος πρός ὁ παράδοξος οὗτος ὑπόσχεσις , μανθάνω ὅτι ὁ ἀρχή ὁ πίστις ἀδελφός ἤδη προκατεδιδαλετος ε . στρέφω δέ δέ Ἰησοῦς καί εἶδον αὐτός ἀκολουθέω , λέγω αὐτός · τις ζητέω ; ἐντεῦθεν παιδεύω , ὅτι οὖον φθάνω ὁ βούλησις ἐγώ δ θεός ὁ δωρεά · ἀλλά ὅταν ἐγώ ἄρχω , ὅταν ὁ ἐθέλω παρέχω , τότε καί αὐτός πολλάκις δίδωμι ἐγώ ὁ σωτηρία ὁ ἀφορμή . τις ζητέω ; τις οὗτος ; δ εἰδοί ὁ Καρδία ὁ ἄνθρωπος , ὅς λογισμός ἐγώ ἐμβατεύω , οὕτως ἐρωτάω ; ἄλλος οὐ ἵνα μανθάνω ( πῶς γάρ ; ) , ἀλλά ἵνα διά ὁ ἐρώτησις μᾶλλον αὔτεος σκευάζω , καί πλείων μεταδίδωμι ὁ παρηρησίας , καί δείκνυμι ὁ ἀκρόασις δύο ἄξιος . εἰκώς γάρ εἰμί ἐρυθρόω καί δείδω , ὅτε ἀγνώς εἰμί , καί λῆρος περί αὐτός ὁ διδάσκαλος μαρτυρέω ἀκρόασις . ταῦτα οὖν πᾶς λύω , ὁ αἰδώς , ὁ [ 108 ] φόβος , ἐρωτάω , καί οὐ ἐάω σιγή μέχρι ὁ οἰκίον · ἔρχομαι · καί ὁ αὐτός εἄν γίγνομαι , καί εἰμί μή ἐρωτάω . παραμένω γάρ εἄν ἀκολουθέω αὐτός , καί κατά πούς βαδίζω ἐφίστημι ὁ οἰκίον . τίς οὖν ἐνέλκω ἐρωτάω ; οὗτος εἶπον κατασκευάζω , καταπραύνω τε αὐτός ὁ λογισμός ἐρυθρόω , ἐπί καί ἀγωνιάω , καπαρέμεν ὁράω . οὖον διά ὁ ἀκολουθία δέ μονόω πόθος , ἀλλά καί διά ὁ ἐρώτησις φανερόω . οὐδέ γάρ οὐδέπω μανθάνω παρά αὐτός , οὐδέ ἀκούω , διδάσκαλος αὐτός καλέω , εἰς ὁ μαθητής εἰσάδοντες ἑαυτοῦ , καί ὁ αἴτιος δείκνυμι , δῖος ἀκολουθέω , ὡς τίς ὁ χρήσιμος ἀκούω . θεά δέ ἐγώ καί ὁ σύνεσις . οὐχ εἶπον · διδάσκω ἐγώ περί δόγμα ἢ τις ἕτερος ὁ ἀναγκαῖος · ἀλλτί ; πός μένω ; μετά γάρ ἡσυχία , ὅσπερ ἔμπροσθεν εἴρω , καί εἶπον τίς πρός αὐτός , καί ἀκούω τίς παρά αὐτός , καί μανθάνω ἐθέλω . διόπερ οὐδέ ἀναβάλλω οὐδέ εἶπον · ἥκω πάντως αὔριον , καί ἀκούω διαλέγω σύ δημόσιος · ἀλλά ὁ πολύς σπουδή ὅς ἔχω περί ὁ ἀκρόασις ἐπιδείκνυμι , ὁ μή ὑπό ὁ ὥρα ἀποτρέπω . καί γάρ τυγχάνω λοιπός πρός δυσμή δ ἥλιος εἰμί . Ὅρας γάρ ἐάν ὡς δέκατος ὥρα . Ζεύς οὗτος καί δ Χριστός οὖον λέγω ὁ σημειος οἰκίον , οὐδέ ὁ τόπος , ἀλλά ἐφίστημι πλεῖος πρός ὁ ἀκολουθία , δείκνυμι ὅτι αὐτός ἀποδείκνυμι . καί διά οὗτος οὐδέ αὐτός τοιοῦτος εἶπον · Δκαρπὸν εἰμί εἰς οἰκίον νῦν σύ εἰσέρχομαι ἀκούω αὔριον εἰμί τίς βούλομαι , ἀναγνωρίζω δέ νῦν · ἀλλά ὡς πρός φίλος καί πολύς αὐτσυγγενεστάτους χρόνος , οὗτος διαλέγω . Πῶς ὁ αλλοχοω φημί · ὁ δέ υἱός ὁ ἄνθρωπος οὐ ἔχω ποῦ ὁ κεφαλή κλίνη ὁ · ἐνταῦθα δέ λέγω · ἔρχομαι καί ὁράω ποῦ μένω ; ὅτι2 ὁ , οὐ ἔχω ὁ κεφαλή κλίνη , δηλόω εἰμί ὁ μηιδιος καταχωρίζω κτάομαι , οὐ ὅτι ἐν οἰκίον οὖον καίω · καί γάρ καί ὁ παραβολή οὗτος βούλομαι ὅτι2 μέν οὖν παρά αὐτός μένω ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος εἶπον δ εὐαγγελιστής · τίς δέ ἐνέλκω , οὐ ἔτι προτίθημι , ὡς δῆλος ὁ αἴτιος εἰμί . οὐδέ γάρ ἑτέρτινὸς ἐνέλκω οὔτε αὐτός ἀκολουθέω , οὔτε δ χρισταυος ἐπισπάω , ἀλλά ἢ διά ὁ διδασκαλία · ἰόω δαψιλής καί προθύμως ἀπολαύω , καί νύξ εἷς , ὡς εὐθύς ἕτερος καί ἐπί ἕτερος θιραν εἷς ἔρχομαι .