joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0029.1
τοῦτον · καὶ τὴν Παράκλητον ἔχει φθεγγομένον ἐν ἑαυτῷ τὸν πανταχοῦ παρόντα , τὸν οὕτως ἀκριβῶς εἰδότα τὰ τοῦ Θεοῦ , ὡς τὰ ἑαυτῆς οἶδεν ἡ τῶν ἀνθρώπων ψυχή · τὸ Πνεῦμα τῆς ἀγιοῦντος , τὸ Πνεῦμα τὸ εἰδὸς , τὸ ἡγεμονικόν , τὸ χειραγωγοῦν εἰς τοὺς οὐρανοὺς , τὸ ποιοῦν ὀφθαλμοὺς ἑτέρους , τὸ παρασκευάζον τὰ μέλλοντα ὡς τὰ παρόντα ὁρᾶν , τὸ καὶ μετὰ σαρκοῦς τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς κατοπτεύειν παρέχον . Πολλῶν τοίνυν παρόντων σοι τὴν ἑαυτῆς διὰ παντὸς αὐτῶ τοῦ βίου · μηδεὶς νοῦθος , μηδεὶς ὑπηπλῆς , μηδεὶς ῥυπωδὴς ἐνταῦθα εἰσίωι μενετῶν · ἀλλὰ μεταστήσῃμεν ἑαυτοὺς πρὸς τὸν οὐρανόν · ἐκεῖ γὰρ ταῦτα φθεγγεται τοῖς ἐκεῖ πολιτευομένοις . Κἂν μεινῶμεν ἐπὶ τῆς γῆς , οὐδὲν κερδανοῦμεν ἐντεῦθεν μέγα . Οὐδὲν γὰρ πρὸς τοὺς οὐ βουλομένους ἀπαλλαγῆναι τοῦ χοιροῦδος βίου τὰ Ἰωάννου , ὥσπερ οὐδὲ πρὸς ἐκεῖνον τὰ ἐνταῦθα . Ἡ μὲν οὖν βροντὴ καταπλήττει τὰς ἡμετέρας ψυχάς , δῆλον ἔχουσα τὴν ἄχνην · ἡ δὲ τοῦτου φωνὴ θορυβεῖ μὲν οὐδένα τῶν πιστῶν , ἀλλὰ καὶ ἀνίψιν θορύβου καὶ ταραχῆς · καταπλήττει δὲ δαιμόνας μόνους καὶ τοὺς ἑκείνους δουλεύοντας . Ἵν’ οὖν ἴδωμεν ὅπως αὐτὸς καταπληττῇ , πολλὴν παρέχεται τὴν σιγὴν καὶ τὴν ἐξωθεν καὶ τὴν κατὰ διάνοιαν καὶ ταύτην μάλιστα . Τί γὰρ δρελεὸς σοῦ στόματος ἡρεμοῦντος , ὅταν ἡ ψυχὴ θορυβῆται καὶ πολλὴν ἔχῃ τὴν ζάλην ; Ἐκεῖνιν ἐγὼ ζητῶ τὴν ἡσυχίαν , τὴν ἀπὸ διανοίας , τὴν ἀπὸ ψυχῆς · ἐπειδὴ καὶ τῆς ἀκοῆς ἐκείνης δέομαι . Μηδεμία τοίνυν ἐνοχλεῖς χρημάτων ἐπιθυμία , μηδὲ δίψης ἔρως , μηδὲ θυμοῦ τυραννίς , μηδὲ τῶν ἄλλων παθῶν ὁ λοιπὸς ὄχλος . Οὐ γὰρ ἔστι μὴ καθαρθείσαν τὴν ἄκοην ἰδεῖν τῶν λεγομένων τὸ ὕψος , ὡς ἰδεῖν χρῆ , οὐδὲ γνῶναι ὡς δεῖ τῶν μυστηρίων τούτων τὸ φρικτὸν καὶ ἀπόρρητον , καὶ τὴν ἄλλην ἀπασαν ἀρετὴν τὴν ἐν τοῖς θείοις τούτοις χρησμοῖς . Εἰ γὰρ μέλος αὐλητικὸν καὶ κιθαρισθῆν οὐκ ἂν τις μάθοι καλῶς , μὴ πᾶσιν συντείνας τὸν νοῦν , πῶς μυστικῶν φωνῶν καθἡμενος ἀκροατής ; ἐπακούσαι δυνήσεται ῥαθυμοῦσα ψυχή ; γ . Διὰ τοῦτο καὶ Χριστὸς παρήγγει , λέγων · Μὴ δῶτε τὰ ἅγια τοῖς κυσί , μηδὲ ρίψῃτε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ὑπόσεν τῶν χοίρων . Μαργαρίτας ; δὲ ταῦτα τὰ ῥήματα ἐκάλεισε , καίτοι πολλῷ τιμιώτερα τούτων ὄντα , ἐπειδὴ ταύτες τῆς ὑλῆς οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἑτέρα τιμιώτερα . Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἡδονὴν αὐτὴν μέλει πολλάκις παραβάλλειν εἰωθέν , οὐκ ἐπειδὴ τοσοῦτον αὐτῆς τὸ μέτρον μόνον , ἀλλ’ ὅτι τούτου οὐδὲν ἔστιν ἑτερον ἥδιον παρ’ ἡμῖν . Ἐπεὶ ὅτι γε καὶ λίθων φύσιν τιμῶν , καὶ παντὸς μέλιτο ; ἡδονὴν , κατὰ πολλὴν νικᾷ τὴν ὑπερβολὴν , ἀκούσον τοῦ Προφήτου λέγοντος περὶ αὐτῶν , καὶ τὴν ὑπερβολὴν ταύτην δεῖκνύντος · Ἐπιδυμητὰ γάρ , φησίν , ὑπὲρ χρυσίου καὶ λίθων σμύρον πολὺ δ , καὶ γλυκύτερα ὑπὸ μέλι καὶ κηρίον · ἀλλὰ τοῖς ὑγιαίνοσι ; διό ἐπηγγαγε . Καὶ γὰρ ὁ δοῦλός σου φυλάσσει αὐτά . Καὶ [ 5 ] ἀλλοχοῦ πάλιν , εἰπὼν αὐτὰ γλυκεῖα , προσέθηκε , Τῷ λάτρῃ μου . Ὥς γλυκεῖα γάρ , φησίν , τῷ λάτρῃ μου τὰ λόγια σου . Καὶ τὴν ὑπερβολὴν πάλιν διατηρεῖ , λέγων · Ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον τῷ στόματί μου · ἐπειδὴ σφόδρα ὑγιαίνει . Μὴ τοίνυν μηδὲ ἡμεῖς νοσούντες προσερχώμεθα τούτοις · ἀλλὰ θεραπευσαντες τὴν ψυχὴν , οὕτω δεχώμεθα τὴν ἐστίασιν . Διὰ γὰρ τοῦτο τοσαῦτα προειπών , οὐδέπω καθῆκε εἰς τὰς ῥήσεις ταύτας . Ἵνα ἕκαστος πάντα ἀποθέμενος ; ἀρρώστιας ; τρόπον , ὥσπερ εἰς αὐτὴν εἰσίωι τὸν οὐρανόν , οὕτως εἰσίη καθαρὸς καὶ θυμοῦ , καὶ φροντίδος , καὶ ἀγωνίας βιωτικῆς , καὶ τῶν ἄλλων ἑ ἀπηλλαγμένος ; παθῶν . Οὐ γὰρ
Lemmas: οὗτος · καί ὁ Παράκλητος ἔχω φθέγγομαι ἐν ἑαυτοῦ ὁ πανταχοῦ πάρειμι , ὁ οὕτως ἀκριβῶς οἶδα ὁ ὁ Θεός , ὡς ὁ ἑαυτοῦ οἶδα ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή · ὁ πνεῦμα ὁ ἀγιοῦντος , ὁ πνεῦμα ὁ οἶδα , ὁ ἡγεμονικός , ὁ χειραγωγέω εἰς ὁ οὐρανός , ὁ ποιέω ὀφθαλμός ἕτερος , ὁ παρασκευάζω ὁ μέλλω ὡς ὁ πάρειμι ὁράω , ὁ καί μετά Σαρκοῦς ὁ ἐν ὁ οὐρανός κατοπτεύω παρέχω . πολλες τοίνυν πάρειμι σύ ὁ ἑαυτοῦ διά πᾶς αὐτός ὁ βίος · μηδείς νοῦθος , μηδείς ὑπηπλῆς , μηδείς ῥυπωδὴς ἐνταῦθα εἰσέρχομαι μενετός · ἀλλά μεθίστημι ἑαυτοῦ πρός ὁ οὐρανός · ἐκεῖ γάρ οὗτος φθέγγομαι ὁ ἐκεῖ πολιτεύω . κἀν μένω ἐπί ὁ γῆ , οὐδείς κερδαίνω ἐντεῦθεν μέγας . οὐδείς γάρ πρός ὁ οὖον βούλομαι ἀπαλλάσσω ὁ χοιρουδωρ βίος ὁ Ἰωάννης , ὥσπερ οὐδέ πρός ἐκεῖνος ὁ ἐνταῦθα . ὁ μέν οὖν βροντή καταπλήσσω ὁ ἡμέτερος Ψυχή , δῆλος ἔχω ὁ ἄχνη · ὁ δέ οὗτος φωνή θορυβέω μέν οὐδείς ὁ πιστός , ἀλλά καί ανίψι θόρυβος καί ταραχή · καταπλήσσω δέ δαίμων μόνος καί ὁ ἐκεῖνος δουλεύω . ἵνα οὖν ὁράω ὅπως αὐτός καταπλήσσω , πολύς παρέχω ὁ σιγή καί ὁ ἐξωθεν καί ὁ κατά διάνοια καί οὗτος μάλιστα . τις γάρ δρελεὸς σύ στόμα ἠρεμέω , ὅταν ὁ ψυχή θορυβέω καί πολύς ἔχω ὁ ζάλη ; εκειος ἐγώ ζητέω ὁ ἡσυχία , ὁ ἀπό διάνοια , ὁ ἀπό Ψυχή · ἐπεί καί ὁ ἀκοή ἐκεῖνος δήω . μηδείς τοίνυν ἐνοχλέω χρῆμα ἐπιθυμία , μηδέ δίψα Ἔρως , μηδέ θυμός τυραννίς , μηδέ ὁ ἄλλος πάθος ὁ λοιπός ὄχλος . οὖον γάρ εἰμί μή καθαίρω ὁ ἀκοή ὁράω ὁ λέγω ὁ ὕψος , ὡς ὁράω χράω , οὐδέ γιγνώσκω ὡς δεῖ ὁ μυστήριον οὗτος ὁ φρικτός καί ἀπόρρητος , καί ὁ ἄλλος ἅπας ἀρετή ὁ ἐν ὁ θεῖον οὗτος χρησμός . εἰμί γάρ μέλος αὐλητικός καί κιθαρίζω οὐ εἄν τις μανθάνω καλῶς , μή πᾶς συντείνω ὁ νόος , πῶς μυστικός φωνή κάθημαι ἀκροατής ; ἐπακούω δύναμαι ῥαθυμέω ψυχή ; γ . Ζεύς οὗτος καί Χριστός παράγω , λέγω · μή δίδωμι ὁ ἅγιος ὁ κύω , μηδέ ῥίπτω ὁ μαργαρίτης σύ ὑφίστημι ὁ χοῖρος . Μαργαρίτα ; δέ οὗτος ὁ ῥῆμα καλέω , καίτοι πολύς τίμιος οὗτος εἰμί , ἐπεί ταυαιρεω ὁ ὕλη οὐ εἰμί ἐγώ ἕτερος τίμιος . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἡδονά αὐτός μέλος πολλάκις παραβάλλω εἴωθα , οὐ ἐπεί τοσοῦτος αὐτός ὁ μέτρον μόνος , ἀλλά ὅτι οὗτος οὐδείς εἰμί ἕτερος ἡδύς παρά ἐγώ . ἐπεί ὅτι γε καί λίθος φύσις τιμή , καί πᾶς Μελίτος ; ἡδονά , κατά πολύς νικάω ὁ ὑπερβολή , ἀκούω ὁ Προφήτου λέγω περί αὐτός , καί ὁ ὑπερβολή οὗτος δείκνυμι · Ἐπιδυμητὰ γάρ , φημί , ὑπέρ χρυσίον καί λίθος σμῦρος πολύς δ , καί γλυκύς ὑπό μέλι καί κηρίον · ἀλλά ὁ ὑγιαίνω ; διό ἐπάγω . καί γάρ ὁ δοῦλος σύ φυλάσσω αὐτός . καί [ 5 ] αλλοχοω πάλιν , εἶπον αὐτός γλυκύς , προστίθημι , ὁ λάτρης ἐγώ . ὥ γλυκύς γάρ , φημί , ὁ λάτρης ἐγώ ὁ λόγιος σύ . καί ὁ ὑπερβολή πάλιν διατηρέω , λέγω · ὑπέρ μέλι καί κηρίον ὁ στόμα ἐγώ · ἐπεί σφόδρα ὑγιαίνω . μή τοίνυν μηδέ ἐγώ νοσέω προσέρχομαι οὗτος · ἀλλά θεραπεύω ὁ ψυχή , οὗτος δέχομαι ὁ ἑστίασις . Ζεύς γάρ οὗτος τοσοῦτος προεῖπον , οὐδέπω καθίημι εἰς ὁ ῥῆσις οὗτος . ἵνα ἕκαστος πᾶς ἀποτίθημι ; αρρώστια ; τρόπος , ὥσπερ εἰς αὐτός εἰσέρχομαι ὁ οὐρανός , οὕτως εἰσέρχομαι καθαρός καί θυμός , καί φροντίς , καί ἀγωνία βιωτικός , καί ὁ ἄλλος ὅς ἀπαλλάσσω ; πάθος . οὖον γάρ