joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0422.1
ἀρχῆς οὐκ εἶπον ὑμῖν , ὅτι μεθ’ ὑμῶν ἤμην . Νῦν δὲ a ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με , καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐρωτᾷ με , Ποῦ ὑπάγεις ; Ἄλλ’ ὅτι ταῦτα λελαλήκασι ὑμῖν , ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν . Δεινὸν γὰρ τῇ ταύτης ἀμετρίᾳ , δεινὸν , καὶ θανάτῳ κατασκευαστικόν . Διὰ τοῦτο ὁ Παῦλος ἔλεγε · Μὴ πως τῇ περίσσοτερᾷ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος . Ταῦτα δὲ ἐξ ἀρχῆς οὐκ εἶπον ὑμῖν , φησί . Τίνος δὲ ἕνεκεν ἐξ ἀρχῆς οὐκ εἶπεν ; Ἵνα μὴ τις λέγῃ , ὅτι ἀπὸ τῶν πολλάκις συμβάντων στοχαζόμενος ἔλεγε . Καὶ τί δόπότε πράγματι ἐπιχειρεῖ τοσαύτην ἔχοντι δυσκολίαν ; Ἦδεὶν μὲν , φησίν , αὐτὰ καὶ ἐξ ἀρχῆς , καὶ οὐ διὰ τὸ μὴ εἰδέναι οὐκ ἔλεγον · ἀλλ’ Ὅτι μεθ’ ὑμῶν ἤμην . Καὶ τοῦτο ἀνθρώπινον ; πάλιν · Ὡσαὶν ἔλεγεν , Ὅτι ἐν ἀσφαλείᾳ ἦτε , καὶ ἐξὼν ἦν ἐρωτᾶν ὅτε ἀ ἐβούλεσθε , καὶ ἐπ’ ἐμὲ ὁ πόλεμος ἅπας ἀνερίπτο·ετο , καὶ περιττὸν ἦν εἰπεῖν ταῦτα ἐξ ἀρχῆς . Ἄρ’ οὖν τοῦτο οὐκ εἶπεν ; οἷχί · τοὺς δὲδοχα καλέσας ἔλεγεν · Ἐπὶ ἡγμονίας καὶ βασιλείας ἀχθήσεσθε , καὶ μαστιγώσονται ὑμᾶς ἐν ταῖς συναγωγαῖς ; πῶς οὖν φησιν , ὅτι Ἀπ’ ἀρχῆς οὐκ εἶπον ; Ὅτι μάστιγας καὶ ἀπαγωγὰς προανεφώνησε , οὐ μὴν ὅτι οὐτω δόξει ὁ θάνατος αὐτῶν εἶναι περισπουδάστος , ὡς καὶ λατρείαν τῷ πράγμα νομίζεσθαι . Τοῦτο γὰρ πάντων μᾶλλον ἠκάνον ἦν αὐτοὺς καταπλήξαι , εἰ γε ἔμελλον ὡς ἀσβεῖς καὶ λυμιῶνες χρησθήσεσθαι . Πρὸς τούτοις δὲ κάκεινο ἐστὶν εἰπεῖν , ὅτι ἔχει μὲν ἀ παρὰ τῶν ἑθνῶν ἐμελλον πάσχειν εἰπεῖν , ἐνταῦθα δὲ [ 459 ] καὶ τὰ Ἰουδαϊκὰ προσέθηκε μετὰ πλείονος τῆς ὑπερβολῆς , καὶ τὸ ἐπὶ θύρας ἐστιν ἐδίδαξε . Νῦν δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με , καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν λέγει · Ποῦ ὑπάγεις ; Ἄλλ’ ὅτι ταῦτα λελαλήκα ὑμῖν , ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν . Οὐ μικρὰ καὶ αὕτη παραμυθία τὸ μαθεῖν αὐτούς , ὅτι ἤδει τῆς ἀθλίας τὴν ὑπεροχὴν . Ὑπὸ γὰρ τῆς ἀγωνίας · τῆς διὰ τὴν ἐρημίαν τὴν αὐτοῦ , καὶ τοῦ τὸ λεγόμενον ἐκδέχεσθαι αὐτοῦ ; δεινὰ ( οὐδὲ γὰρ ἤλασαν εἰ δυσήνεσιν ἀνδρεῖσις ἐνεγχεῖν ) ἐξέστησαν . Τίνος οὖν ἕνεκεν οὐ μετὰ ταῦτα εἶπεν αὐτοῖς , ὅτε τοῦ Πνεύματος κατηξιώθησαν ; Ἵνα μᾶλλον , ὅτι ἀφόβως ἦσαν ἐνάρστοι . Εἰ γὰρ μετὰ τὸ Πνεύματος καταξιωθέντες οὐκ ἀπετήθησαν , τῇ λύπῃ καταχωθέντες , ἐνῴουν τινες ἐμελλον ἐσσεσθαι τῆς χάριτος ; ἀπολαύσαντες . Εἰ γὰρ τότε ἀκούσαντες ἠγένησαν , τῷ Πνεύματι ἂν τὸ πᾶν ἐλογισάμεθα · νῦν δὲ ἀλάληρος τῆς διανοίας , αὐτῶν ἐστιν ὁ καρπός , καὶ σαφὴς τοῦ πόθου τοῦ περὶ τὸν Χριστὸν ἀπόδειξις , γυμνὴν ἐπὶ τὴν διάνοιαν βασιλεύοντος . Ἄλλ’ ἄνὰ τὴν ἀληθεῖαν ὑμῖν λέγω . Ὅρα πῶς παραμυθεῖται αὐτούς ; πάλιν . Οὐ γὰρ πρὸς χάριν λέγω , φησίν , ἀλλὰ , χὰν μικριὰς λυπηθῆτε , τὸ συμφέρον ἀκούσατε δεῖ . Ὅμιν μὲν γὰρ κατὰ γνώμην ἐστὶν ἐμὲ παραεἶναι · τὸ δὲ συμφέρον ἕτερον . Κτδομένω δὲ ἐστι , τὸ μὴ ἐπὶ τοῖς συμφέρουσι τῶν γνωρίμων φειδεσθαι καὶ ἀπάγειν τοῖς λυσιτελοῦντος αὐτοῖς . Ἐὰν γὰρ ἐγὼ μὴ ἀπέλθω , φησίν , ὁ Παράκλητος οὐ μὴ ἐλθῇ . Τί λέγουσιν ἐνταῦθα οἱ τῇ προσέχουσαν περὶ τοῦ Πνεύματος ; οὐκ ἔχοντες δόξαν ; συμφέρει δεσποτικὴ ἀπελθεῖν , καὶ δοῦλον παραμενεῖν ; Ὁρᾷς πῶς πολλῇ τοῦ Πνεύματος ἡ ἀξία ; Ἐὰν δὲ ἀπέλθω , πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς . Καὶ τί τὸ κέρδος ; Ἐκεῖνος ἐλθὼν , ἐλέγξει τὸν κόσμον · τούτ’εστιν , Οὐκ ἀτιμωρητὶ ταῦτα πράξουσιν , ἀνέλευσιν ἐλθῇ . Ἰκανὰ μὲν γὰρ καὶ τὰ ἤδη γεγενημένα ἐπιστομίσαι αὐτούς · ὅταν δὲ καὶ δι’ ἐκείνου ταῦτα γίνηται , καὶ διδάγματα τελειώτερα καὶ σημεῖα μεῖζονα , πολλῷ μᾶλλον καταχριθήσονται , ὁρῶντες τοσαῦτα ἐν τῷ ὀνόματί μου γινόμενα ·
Lemmas: ἀρχή οὐ εἶπον σύ , ὅτι μετά σύ εἰμί . νῦν δέ a ὑπάγω πρός ὁ πέμπω ἐγώ , καί οὐδείς ἐκ σύ ἐρωτάω ἐγώ , πός ὑπάγω ; ἄλλος ὅτι οὗτος λαλέω σύ , ὁ λύπη πληρόω σύ ὁ Καρδία . δεινός γάρ ὁ οὗτος ἀμετρία , δεινός , καί θάνατος κατασκευαστικός . Ζεύς οὗτος ὁ Παῦλος λέγω · μή πως ὁ πολύς λύπη καταπίνω ὁ τοιοῦτος . οὗτος δέ ἐκ ἀρχή οὐ εἶπον σύ , φημί . τίς δέ ἕνεκα ἐκ ἀρχή οὐ εἶπον ; ἵνα μή τις λέγω , ὅτι ἀπό ὁ πολλάκις συμβαίνω στοχάζομαι λέγω . καί τίς δίδωμι πρᾶγμα ἐπιχειρέω τοσοῦτος ἔχω δυσκολία ; οἶδα μέν , φημί , αὐτός καί ἐκ ἀρχή , καί οὖον διά ὁ μή οἶδα οὐ λέγω · ἀλλά ὅτι2 μετά σύ εἰμί . καί οὗτος ἀνθρώπινος ; πάλιν · ὅσος λέγω , ὅτι2 ἐν ἀσφάλεια εἰμί , καί ἔχω εἰμί ἐρωτάω ὅτε ὅς βούλομαι , καί ἐπί ἐγώ ὁ πόλεμος ἅπας ἀναρρίπτω , καί περισσός εἰμί εἶπον οὗτος ἐκ ἀρχή . ἄρα οὖν οὗτος οὐ εἶπον ; οἷ · ὁ δοκέω καλέω λέγω · ἐπί ἡγμονίας καί βασίλεια ἄγω , καί μαστιγόω σύ ἐν ὁ συναγωγή ; πῶς οὖν φημί , ὅτι ἀπό ἀρχή οὐ εἶπον ; ὅτι2 μάστιξ καί ἀπαγωγή προαναφωνέω , οὖον μήv ὅτι οὗτος δοκέω ὁ θάνατος αὐτός εἰμί περισπούδαστος , ὡς καί λατρεία ὁ πράγμα νομίζω . οὗτος γάρ πᾶς μᾶλλον καίνω εἰμί αὐτός καταπλήσσω , εἰμί γε μέλλω ὡς ἀσβεῖς καί λυμιαβρων χράω . πρός οὗτος δέ ἐκεῖνος εἰμί εἶπον , ὅτι ἔχω μέν ὅς παρά ὁ ἔθνος μέλλω πάσχω εἶπον , ἐνταῦθα δέ [ 459 ] καί ὁ Ἰουδαικός προστίθημι μετά πλείων ὁ ὑπερβολή , καί ὁ ἐπί θύρα εἰμί διδάσκω . νῦν δέ ὑπάγω πρός ὁ πέμπω ἐγώ , καί οὐδείς ἐκ σύ λέγω · πός ὑπάγω ; ἄλλος ὅτι οὗτος λαλέω σύ , ὁ λύπη πληρόω σύ ὁ Καρδία . οὖον μικρός καί οὗτος παραμυθία ὁ μανθάνω αὐτός , ὅτι ἦδος ὁ ἄθλιος ὁ ὑπεροχή . ὑπό γάρ ὁ ἀγωνία · ὁ διά ὁ ἐρημία ὁ αὐτός , καί ὁ ὁ λέγω ἐκδέχομαι αὐτός ; δεινός ( οὐδέ γάρ ἐλαύνω εἰμί δυσήνεσιν ανδρειτις φέρω ) ἐξίστημι . τίς οὖν ἕνεκα οὖον μετά οὗτος εἶπον αὐτός , ὅτε ὁ πνεῦμα καταξιόω ; ἵνα μᾶλλον , ὅτι ἄφοβος εἰμί ἐνάρστοι . εἰμί γάρ μετά ὁ πνεῦμα καταξιόω οὐ ἀποτίθημι , ὁ λύπη καταχώννυμι , νοέω τις μέλλω εἰμί ὁ χάρις ; ἀπολαύω . εἰμί γάρ τότε ἀκούω ἄγω , ὁ πνεῦμα εἄν ὁ πᾶς λογίζομαι · νῦν δέ ἄλαλος ὁ διάνοια , αὐτός εἰμί ὁ καρπός , καί σαφής ὁ πόθος ὁ περί ὁ Χριστός ἀπόδειξις , γυμνός ἐπί ὁ διάνοια βασιλεύω . ἄλλος ἀνά ὁ ἀλήθεια σύ λέγω . Ὅρας πῶς παραμυθέομαι αὐτός ; πάλιν . οὖον γάρ πρός χάρις λέγω , φημί , ἀλλά , χήν Μικρίας λυπέω , ὁ συμφέρω ἀκούω δεῖ . Ὅμιν μέν γάρ κατά γνώμη εἰμί ἐγώ παραεἶναι · ὁ δέ συμφέρω ἕτερος . Κτδομένω δέ εἰμί , ὁ μή ἐπί ὁ συμφέρω ὁ γνώριμος φείδομαι καί ἀπάγω ὁ λυσιτελέω αὐτός . ἐάν γάρ ἐγώ μή ἀπέρχομαι , φημί , ὁ Παράκλητος οὖον μή ἔρχομαι . τις λέγω ἐνταῦθα ὁ ὁ προσέχω περί ὁ πνεῦμα ; οὐ ἔχω δόξα ; συμφέρω δεσποτικός ἀπέρχομαι , καί δοῦλος παραμένω ; ὁράω πῶς πολύς ὁ πνεῦμα ὁ ἄξιος ; ἐάν δέ ἀπέρχομαι , πέμπω αὐτός πρός σύ . καί τίς ὁ κέρδος ; ἐκεῖνος ἔρχομαι , ἐλέγχω ὁ κόσμος · τούτ’εστιν , οὐ ἀτιμωρητί οὗτος πράσσω , ἀνέλευσις ἔρχομαι . ἱκανός μέν γάρ καί ὁ ἤδη γίγνομαι ἐπιστομίζω αὐτός · ὅταν δέ καί διά ἐκεῖνος οὗτος γίγνομαι , καί δίδαγμα τέλειος καί σημεῖον μείζων , πολύς μᾶλλον καταχρίω , ὁράω τοσοῦτος ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ γίγνομαι ·