joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0166.1
γ . Ὅρα δὲ πῶς καὶ ἐτέρωθεν ἀποστρεφει πάσης ἀπολογίας αὐτούς , εἰπών , ὅτι Ἦλθε τὸ φῶς εἰς τὸν κόσμον . Μὴ γὰρ αὐτοῖ , φησιν , αὐτὴ ἐξήτησεν · μὴ γὰρ ἔκαμον · μὴ γὰρ ἐπώνησαν ἵνα εὕρωσιν · Αὐτὸ τὸ φῶς ἦλθε πρὸς αὐτούς , καὶ οὐδὲ οὕτως προσέδραμον . Ψλὴν ἐπεὶ αἱ τινὰς καὶ παρὰ Χριστιανοῖς εἶναι · πονηρὰς βιοῦντας , ἐκεῖνο ἂν εἰποιμὲν , ὅτι οὐ περὶ τῶν ἐξ ἀρχῆς γενομένων Χριστιανῶν , καὶ ἐκ προγόνων διαδεξαμένων τὴν εὐσέβειαν τοῦτο λέγει · εἰ καὶ τὰ μάλιστα καὶ οὗτοι πολλάκις ἀπὸ βίου πονηροῦ ἐκ τῶν τῶν δογμάτων ἀχριδείας παρεσάλευθησαν · ἀλλ᾽ ὅμως οὐ περὶ τούτων αὐτὸν οἶμαι νῦν λέγειν , ἀλλὰ περὶ τῶν ἐξ Ἑλλήνων ἢ Ἰουδαίων ὁρμληνῶν πρὸς τὴν ὁρθὴν μεταθέσθαι πίστιν b . Δεῖκνυσι γὰρ ὅτι οὐδεὶς ἂν ἐλοιτο ἐν πλάνῃ ζῶν ἐπὶ τῇ πίστει λείπειν , μὴ πρότερον ἐπιγράψας ἑαυτῷ βίον ὀρθόν · καὶ οὐδεὶς ἂν ἐν ἀπιστίᾳ μείνειε , μὴ πρότερον ἐλόμενος διαπαντὸς εἶναι κακός . Μὴ γὰρ μοι τοῦτο εἴπης , ὅτι σωφρονεῖ , καὶ οὐχ ἀρτάζει · οὐ γὰρ δι᾽ ταῦτα μόνον ἐστιν ἀρετή . Τί γὰρ ὠφελος , ὅταν ταῦτα μὲν ἔχῃ , δόξης δὲ ἢ δούλος κενῆς , καὶ φιλοῦν ἐταιρᾶν αἰσχυνόμενος ἐπὶ τῆς πλάνης μένῃ ; Τοῦτο γὰρ οὐκ ἐστὶν ὀρθὸς βίος . Ὁ δόξης δοῦλος τοῦ πορνεύοντος οὐχ ἐλάττων ἐστίν · οὗτος οὐ πολλῷ πλείονα καὶ γαλεπώτερα ἐργάζεται κακὰ ἔχεινου . Ἀλλ᾽ εἴπε μοί τινα πάντων χαλεπᾶτα μενόν τῶν πλάνων , καὶ πάσης κακίας ἐλευθέρον , καὶ μένοντα παρ᾽ Ἑλλήσιν . Ἀλλ᾽ οὐχ ἂν ἔχοις . Καὶ γὰρ οἱ τὰ μεγάλα παρ᾽ αὐτοῖς κομπάζαντες , καὶ χρημάτων καὶ γαστρὸς περιγεγόμενοι , καθὼς φασιν d , δόξης μάλιστα πάντων ἀνθρώπων ἐδουλώθησαν · ὁ πάντων αἴτιον ἐστι τῶν κακῶν . Οὕτω καὶ οἱ Ἰουδαῖοι μεμενηκασιν . Διὸ καὶ ἐγκαλῶν αὐτοῖς ἔλεγε · Πῶς δύνασθε πιστεύειν , δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες ; Καὶ τί ἤδη ποτε τὸ Ναθαναήλ , ὃ καὶ ἀληθεῖαν ἐμαρτύρησεν , οὐ διελέληθι περὶ τούτων , οὐδὲ ἐξέτεινε λόγον μακρόν ; Ὅτι οὐδὲ ἐκεῖνος μετὰ τοσαύτης παρεγένετο σπουδῆς . Οὕτως μὲν γὰρ τοῦτο ἔργον ἐτίθετο , καὶ ὅν ἄλλοι καιρὸν ἀναπαύσεως εἶχον , τοῦτον οὕτως καιρὸν ἀχρόασιως ἐποιεῖτο . Ἐκεῖνος δὲ παρ᾽ ἑτέρου πεισθεὶς ἀφίκετο · [ 163 ] πλὴν οὐδὲ ἐκείνῳ παρέδραμε · πρὸς γὰρ ἐκεῖνον φησιν · Ἀπάρει δὲν ὄσε τοὺς οὐρανούς ἀνεφωμένους , καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας . Τοῦτο δὲ τούτων μὲν οὐδὲν εἶπε , περὶ δὲ τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς διελέχεται , διαφόρως ἑκάστῳ πρὸς τὴν ὑποκειμένην προαίρεσιν φθεγγόμενος . Ἐκεῖνο μὲν γὰρ , ἐπειδὴ καὶ τὰ τῶν προφητῶν ἤπιστατο . καὶ οὐδὲ διὰ τοῦτο οὕτως ἤν , ἤρκει τοσούτων ἀκούσαι μόνον · οὕτως δὲ ἐπειδὴ δαίλιὰ ἐπὶ κατεῖχετο , σαφῶς μὲν αὐτῷ τὸ πᾶν οὐχ ἐξεκάλυψε , κατέτεισε δὲ αὐτοῦ τὴν γνώμην , a Savil . ed col I . 703 , 706 , ei δὲ τινες ... εἰν ... βιούντες . b Savil . τὴν ὁρθὴν πίστιν λείπειν . c Savil . in marg . οὕτως οἱ μοι ἐργάζεται ἐκείνου . d Alii καθὼς φρά .
Lemmas: γ . Ὅρας δέ πῶς καί ἑτέρωθεν ἀποστρέφω πᾶς ἀπολογία αὐτός , εἶπον , ὅτι ἔρχομαι ὁ φάος εἰς ὁ κόσμος . μή γάρ αὐτός , φημί , αὐτός ἐξαιτέω · μή γάρ κάμνω · μή γάρ πονέω ἵνα εὑρίσκω · αὐτός ὁ φάος ἔρχομαι πρός αὐτός , καί οὐδέ οὕτως προστρέχω . Ψλὴν ἐπεί ὁ τις καί παρά Χριστιανός εἰμί · πονηρός βία , ἐκεῖνος εἄν εἶπον , ὅτι οὖον περί ὁ ἐκ ἀρχή γίγνομαι Χριστιανός , καί ἐκ πρόγονος διαδέχομαι ὁ εὐσέβεια οὗτος λέγω · εἰμί καί ὁ μάλιστα καί οὗτος πολλάκις ἀπό βίος πονηρός ἐκ ὁ ὁ δόγμα ἀχριδείας παρασαλεύω · ἀλλά ὅμως οὖον περί οὗτος αὐτός οἴομαι νῦν λέγω , ἀλλά περί ὁ ἐκ Ἕλλην ἢ Ἰουδαῖος ὁρμληνῶν πρός ὁ ὀρθός μετατίθημι πίστις b . δείκνυμι γάρ ὅτι οὐδείς εἄν αἱρέω ἐν πλάνη ζῶ ἐπί ὁ πίστις λείπω , μή πρότερος ἐπιγράφω ἑαυτοῦ βίος ὀρθός · καί οὐδείς εἄν ἐν ἀπιστία μένω , μή πρότερος αἱρέω διαπαντός εἰμί κακός . μή γάρ ἐγώ οὗτος εἶπον , ὅτι σωφρονέω , καί οὐ ἀρτάζω · οὖον γάρ διά οὗτος μόνος εἰμί ἀρετή . τις γάρ ὠφελής , ὅταν οὗτος μέν ἔχω , δόξα δέ ἢ δούλος κενός , καί φιλέω ἑταίρα αἰσχύνω ἐπί ὁ πλάνης μένω ; οὗτος γάρ οὐ εἰμί ὀρθός βίος . ὁ δόξα δοῦλος ὁ πορνεύω οὐ μικρός εἰμί · οὗτος οὖον πολύς πλείων καί γαλεπώτερα ἐργάζομαι κακός χείνω . ἀλλά εἶπον ἐγώ τις πᾶς χαλεπᾶτα Μενόν ὁ πλάνος , καί πᾶς κακία ἐλεύθερος , καί Μένων παρά Ἕλλην . ἀλλά οὐ εἄν ἔχω . καί γάρ ὁ ὁ μέγας παρά αὐτός κομπάζω , καί χρῆμα καί γαστήρ περιγίγνομαι , καθώς φημί d , δόξα μάλιστα πᾶς ἄνθρωπος δουλόω · ὁ πᾶς αἴτιος εἰμί ὁ κακός . οὕτως καί ὁ Ἰουδαῖος μένω . Διὸ καί ἐγκαλέω αὐτός λέγω · Πῶς δύναμαι πιστεύω , δόξα παρά ἄνθρωπος λαμβάνω ; καί τίς ἤδη ποτός ὁ Ναθαναήλ , ὅς καί ἀλήθεια μαρτυρέω , οὖον διέρχομαι περί οὗτος , οὐδέ ἐκτείνω λόγος μακρός ; ὅτι2 οὐδέ ἐκεῖνος μετά τοσοῦτος παραγίγνομαι σπουδή . οὕτως μέν γάρ οὗτος ἔργον τίθημι , καί ὅς ἄλλος καιρός ἀνάπαυσις ἔχω , οὗτος οὕτως καιρός ἀχρόασιως ποιέω . ἐκεῖνος δέ παρά ἕτερος πείθω ἀφικνέομαι · [ 163 ] πλήν οὐδέ ἐκεῖνος παρατρέχω · πρός γάρ ἐκεῖνος φημί · ἀπαίρω δέν ὅσος ὁ οὐρανός ἀνεφωμένους , καί ὁ ἄγγελος ὁ θεός ἀναβαίνω καί καταβαίνω . οὗτος δέ οὗτος μέν οὐδείς εἶπον , περί δέ ὁ οἰκονομία καί ὁ αἰώνιος ζωή διαλέγω , διάφορος ἕκαστος πρός ὁ ὑπόκειμαι προαίρεσις φθέγγομαι . ἐκεῖνος μέν γάρ , ἐπεί καί ὁ ὁ προφήτης ἐπίσταμαι . καί οὐδέ διά οὗτος οὕτως ἐάν , ἀρκέω τοσοῦτος ἀκούω μόνος · οὕτως δέ ἐπεί δαίλιὰ ἐπί κατέχω , σαφῶς μέν αὐτός ὁ πᾶς οὐ ἐκκαλύπτω , κατατείνω δέ αὐτός ὁ γνώμη , a Savil . ed col I . 703 , 706 , ei δέ τις ... ἐν ... βία . b Savil . ὁ ὀρθός πίστις λείπω . c Savil . in marg . οὕτως ὁ ἐγώ ἐργάζομαι ἐκεῖνος . d Alii καθώς φρά .