joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0053.1
ρὸς ἀπὸ τῆς μνήμης ἡμῶν συλλεγομένου , καὶ κατὰ σκλῆν πικρότερον ἡμῶν ἐξεταζόντων αὐτά . Πρὸν οὖν τῆς ἀθεορίας ταύτης ἐπιλαβέσθαι σχολῆς , καὶ σφοδρότεραν ἀνάγκην τῷ πυρίν , καλεῖτε προκαταλισμάδεναι καὶ σθεναύναι τὸ δεινόν . Οὐδὲ γὰρ τὸ πάλλος · ἐστὶ τῆς ὀργῆς , καὶ φλογὸς ἀπάσης ὑστέρεον . Διὰ πολλοῦ δὲ τοῦ τάχους ἡμῖν εἰς τὸ προκαταλαβεῖν τὴν φύσιν [ 32 ] , καὶ μὴ συγχωρεῖν πρὸς ὕψος ἀρρήγνι . Καὶ γὰρ πολλῶν οὕτως αἴτιον γίνεται κακῶν τὸ νόσημα τοῦτο . Οἷα δὲ γυνὲ λυλαχρὸς ἀνέτρεψε , καὶ συνθελίας ἀρχαίας διέλυσε , καὶ τραγωδίας ἀπαρχαλιψήτους ἀ εἰργάσατο ἐν βραχεῖ καὶ ἀκαρπαλίῳ χρόνῳ . Ἡ γὰρ βρομὴ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ , πεσῶν αὐτῷ , φησίν . Μὴ τοίνυν ἀγαλμῶντον ἐξωμὲν τὸ θηρίον , ἀλλὰ κημὸν αὐτῷ πάντειν σφοδρόν , τοῦ δικαστηρίου τοῦ μελλόντος τὸν φόβον , ἐμβάλλωμεν . Ὅταν σε λυπῇ φίλος ἢ καὶ παροξύνῃ τις τῶν οἰκείων , ἐννόουν τὰ ἡμαρτημένα σοι εἰς Θεόν , καὶ δεῖ τῇ πρὸς ἐκεῖνον ἐπιεικείᾳ πρᾶσσεσθαι σαυτῷ καλῶς · τὸ δικαστήριον ἐκεῖνο · Ἄγετε γὰρ , φησίν , καὶ ἀπεσθίσεσθαι ὑμῖν · καὶ ταχέως δραπτεῦαὶ τὸ πάθος Πρὸς τούτους κάλειτε σκέψιν , εἰπας εἰς ἀγρυπνίαν ἐξευχεῖς ἐκράτησας σαυτοῦ , καὶ αἰσθὲ παρεσύρθης ὑπὸ τοῦ πάθους , καὶ ἀφροσύρως παράβαλε τοῖς καιροῖς , καὶ ἐντεῦθεν πολλὴν λῆψῃ διόρθωσιν . Εἴπῃ γὰρ μοι · πότε σαυτὸν ἐπήνησας , γνῶκα ἠττηθῆς , ἢ δτε ἐκράτησας ; Οὐχὶ τότε σφοδρῶς μὲν ἄγκαλοῦμεν ἐαυτοῖς καὶ αἰσχυννόμεθα , καὶ μηδενὸς ἐλέγχοντες ἡμᾶς , καὶ πολὺ τὸ τῆς μετάνοιας ἡμῖν ἐπιστρέφεται καὶ ῥημάτων ἐνιχεν καὶ πραγμάτων ; ὅταν δὲ περιγενώμεθα , καὶ τρωφώμεν καὶ γαυροῦμεθα , ὡς νενικήκατες ; Νῦν γὰρ ἐπὶ τῆς ὀργῆς , οὐ τὸ τοῦ Ἰσού ἀμύνεσθαι ( ἐσχάτη γὰρ αὕτη ἡττὰ ἐστιν ) , ἀλλὰ τὸ πράγμα ἐντείνει παθόντα κακῶς καὶ ἀκούσαντα . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ πλέον σγειν , οὐ τὸ ποιεῖν , ἀλλὰ τὸ παθεῖν κακῶς . Μὴ τοίνυν λέγε ὀργιζόμενος , Πάντας ἀνταναίρωι καὶ γῶ , πάντας ἐπεξελεύσομαι · μηδὲ πρὸς τοὺς παραινοῦντας νικᾶν ἀντεῖναι λόγους , Οὐκ ἀνέχομαι , ἵνα μου καταγελᾷς · ὁ δεῖνα ἀπέληθ . Οὐ γὰρ δὴ ποτὶ σου καταγελᾷσται , ἀλλ’ ὅταν ἀπεξέλης · εἰ δὲ καὶ τότε καταγελᾷσται , ὡς ἀνὴρ ὁπόσος πῶτο παιδεῖται . Σὺ δὲ μὴ ζητεῖ νικῶν τὴν παρὰ τῶν ἀνθρώπων δόξαν , ἀλλ’ ἀποχρώσων νόμῳ αὐτὴν ἔχειν παρὰ τῶν νεῶν ἐκείνων . Ἄλλα γὰρ τί σοι μικρὸν καὶ ταπεινὸν καθίζω θέατρον , ἐξ ἀνθρώπων αὐτὸ συντιθείς ; Πρὸς τὸν Θεὸν εὐθέως ἀνάβλειπον , κάλεινός σε ἐπανιέσεται . Τὸν δὲ παρ’ ἐκείνους θαυμαζόμενον οὐ δεῖ παρὰ τῶν ἀνθρώπων τιμὴν ἐπιζητεῖν . Ἡ μὲν γὰρ καὶ πρὸς γάριν πολλάκις , καὶ πρὸς ἀσχήμια ἐτέρων γίνεται , καὶ κέρδος ἐνέχεν οὐδὲν ἢ ἢ παρὰ τοῦ Θεοῦ ὁ φήρος ταύτης ἀπηλλάκται τῆς ἀνωμαλίας , καὶ πολλὴν φέρει τῇ θαυμαζομένῃ τῇ ἀφροσύνας . Τοῦτον οὖν τὸν ἐπαῖνον θαυμάζωμεν . ε’ . Βούλει μαθεῖν πῶσον τὸ ὀργίζεσθαι κακόν ; Παράστηθι μαχομένους ἐν ἀγορᾷ ἐτέρους . Ἐν γὰρ σαυτῇ τῇ ἀσχημοσύνην οὐ δυνατὴ ῥάδιως ἰδεῖν , ἐκποττομένη καὶ μεθυσοντὶ τῷ λογισμῷ · ἀλλ’ ὅταν καθαρούσχὲ τοῦ πάθους , τότε ἐν ἄλλοις θεωρεῖ τὰ σά , τῆς κρίσεως σοι μὴ διαφθαράμενης . Θεά δέ μοι τοὺς παρήμενοντας [ 33 ] ὁχλούς , τοὺς θυμουμένους , καθάπερ μαινουμένους εἰς τὸ μέσον ἀσχημονοῦντας .
Lemmas: ἄρος ἀπό ὁ μνήμη ἐγώ συλλέγω , καί κατά σκέλλω πικρός ἐγώ ἐξετάζω αὐτός . πρόειμι οὖν ὁ ἀθεορίας οὗτος ἐπιλαμβάνω σχολή , καί σφοδρός ἀνάγκη ὁ πῦρ , καλέω προκαταλισμάδεναι καί σθεναύναι ὁ δεινός . οὐδέ γάρ ὁ Πάλλος · εἰμί ὁ ὀργή , καί φλόξ ἀπασάω ὑστερέω . Ζεύς πολύς δέ ὁ τάχος ἐγώ εἰς ὁ προκαταλαμβάνω ὁ φύσις [ 32 ] , καί μή συγχωρέω πρός ὕψος ἀρρήγνι . καί γάρ πολύς οὕτως αἴτιος γίγνομαι κακός ὁ νόσημα οὗτος . οἷος δέ γυνὲ λυλαχρὸς ἀνατρέπω , καί συνθάλλω ἀρχαῖος διαλύω , καί τραγῳδία απαρχαλιψητος ὅς ἐργάζομαι ἐν βραχύς καί ἀκαρπαλίῳ χρόνος . ὁ γάρ βρομέω ὁ θυμός αὐτός , πίπτω αὐτός , φημί . μή τοίνυν ἀγαλμῶντον ἐξίημι ὁ θηρίον , ἀλλά κημός αὐτός πάντῃ σφοδρός , ὁ δικαστήριον ὁ μέλλω ὁ φόβος , ἐμβάλλω . ὅταν σύ λυπέω φίλος ἢ καί παροξύνω τις ὁ οἰκέω , ἐννοέω ὁ ἁμαρτάνω σύ εἰς Θεός , καί δεῖ ὁ πρός ἐκεῖνος ἐπιείκεια πράσσω σεαυτοῦ καλῶς · ὁ δικαστήριον ἐκεῖνος · ἄγετε γάρ , φημί , καί ἀπεσθίω σύ · καί ταχέως δράπτω ὁ πάθος πρός οὗτος καλέω σκέψις , εἶπον εἰς ἀγρυπνία ἐξεύχομαι κρατέω σεαυτοῦ , καί οἰδάνω παρασύρω ὑπό ὁ πάθος , καί ἀφροσύρως παραβάλλω ὁ καιρός , καί ἐντεῦθεν πολύς λαμβάνω διόρθωσις . εἶπον γάρ ἐγώ · πότε σαυτοῦ ἐπαινέω , γιγνώσκω ἠττηθῆς , ἢ δ κρατέω ; οὐ τότε σφοδρός μέν ἄγκαλος ἑαυτοῦ καί αἰσχύνω , καί μηδείς ἐλέγχω ἐγώ , καί πολύς ὁ ὁ Μετάνοιας ἐγώ ἐπιστρέφω καί ῥῆμα φέρω καί πρᾶγμα ; ὅταν δέ περιγίγνομαι , καί τιτρώσκω καί γαυρόω , ὡς νικάω ; νῦν γάρ ἐπί ὁ ὀργή , οὖον ὁ ὁ Ἴσος ἀμύνω ( ἔσχατος γάρ οὗτος ἧσσα εἰμί ) , ἀλλά ὁ πράγμα ἐντείνω πάθος κακῶς καί ἀκούω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ πλέω σγειν , οὖον ὁ ποιέω , ἀλλά ὁ πάσχω κακῶς . μή τοίνυν λέγω ὀργίζω , Πᾶς ἀνταναίρω καί γῶ , πᾶς ἐπεξέρχομαι · μηδέ πρός ὁ παραινέω νικάω ἄντειμι λόγος , οὐ ἀνέχω , ἵνα ἐγώ καταγελάω · ὁ Δεῖνα ἀπέρχομαι . οὖον γάρ δή πρός σύ καταγελαστής , ἀλλά ὅταν ἀπεξέλης · εἰμί δέ καί τότε καταγελαστής , ὡς ἀνήρ ὁπόσος πάω παιδηω . σύ δέ μή ζητέω Νίκη ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος δόξα , ἀλλά αποχρών νόμος αὐτός ἔχω παρά ὁ νέος ἐκεῖνος . ἄλλος γάρ τίς σύ μικρός καί ταπεινός καθίζω θέατρον , ἐκ ἄνθρωπος αὐτός συντίθημι ; πρός ὁ θεός εὐθύς ἀναβλέπω , κάλεινός σύ ἐπανίημι . ὁ δέ παρά ἐκεῖνος θαυμάζω οὖον δεῖ παρά ὁ ἄνθρωπος τιμή ἐπιζητέω . ὁ μέν γάρ καί πρός γάριν πολλάκις , καί πρός ασχήμια ἕτερος γίγνομαι , καί κέρδος ἐνέχω οὐδείς ἢ ἢ παρά ὁ Θεός ὁ θήρ οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ ἀνωμαλία , καί πολύς φέρω ὁ θαυμάζω ὁ ἀφροσύνη . οὗτος οὖν ὁ ἔπαινος θαυμάζω . εἰ . βούλομαι μανθάνω πίπτω ὁ ὀργίζω κακός ; παρίστημι μάχομαι ἐν ἀγορά ἕτερος . ἐν γάρ σεαυτοῦ ὁ ἀσχημοσύνη οὖον δυνατός ῥᾳδίως ὁράω , ἐκπίπτω καί μεθύσκω ὁ λογισμός · ἀλλά ὅταν καθαρουσχω ὁ πάθος , τότε ἐν ἄλλος θεωρέω ὁ σός , ὁ κρίσις σύ μή διαφθείρω . Θεά δέ ἐγώ ὁ παρήμενος [ 33 ] ὄχλος , ὁ θυμόω , καθάπερ μαίνομαι εἰς ὁ μέσος ἀσχημονέω .