joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0305.2
ἠγαλλιάσατο , ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν , καὶ εἶδε , καὶ ἠγάπη . Πάλιν δείκνυσιν αὐτοὺς ὄντας ἀλλοτρίους ἐκείνου , εἰ γε ἐφ’ οἷς ἐκεῖνος ἠγαῖρεν , οὗτοι ἀλγοῦσι . Τὴν δὲ ἡμέραν ἐνταῦθα μοι δοκεῖ λέγειν τὴν τοῦ σταυροῦ , ἣν ἐν τῇ τῷ χριστῷ προσφορᾷ καὶ τῇ τοῦ Ἰσαὰκ προδιετύπωσεν . [ 324 ] Τί οὖν ἐκεῖνοι ; Τεσσαράκοντα ἔτη οὐδὲν ἔχεις καὶ Ἀβραὰμ ἑώρακας ; Ἐς ἄγνῃς τὸν τεσσαράκοντα ἐτῶν λοιπὸν εἶναι τὸν Χριστόν . Λέγει αὐτοῖς · Πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι , ἐγὼ εἰμί . Καὶ ἔλαβον λίθους , ἵνα βάλῃσιν ἐπ’ αὐτόν . Ὅρθῶς πῶς τὸ μειζόνα εἶναι τοῦ Ἀβραὰμ κατεσκευάσατο ; Ὁ γὰρ χαιρεῖ , ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν , καὶ περισπουδάζον αὐτὸ θέμενος , ἐδήλωσεν ὅτι τὴν ἐπὶ εὐεργεσίᾳ γενομένην , καὶ ὡς μειζόνος . Ἐπειδὴ γὰρ ἔλεγεν · Ὁ τοῦ τέκτονος υἱός , καὶ οὐδὲν πλὴν ἐραντάζον , πατὰ μικρὸν αὐτοὺς ἐνάγει πρὸς ὑψηλὴν διάνοιαν . Ὅτι μὲν οὖν ἤκουσαν , ὅτι Οὐχ οἴδατε τὸν Θεόν , οὐχ ἠλγησάν · ὅτε δὲ ἤκουσαν , Πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι , ἐγὼ εἰμί , ὡς τῆς εὐγενείας αὐτὸν ταπεινοῦντα , ἠγριάσθησαν καὶ ἠλγησάν . Εἶδε τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν , καὶ ἠγάπη . Δείκνυσιν ὅτι οὐχ ἄκων ἐπὶ τὸ πάθος ἔρχεται , εἰ γε ἐπαινεῖ τὸν ἡθόντα ἐπὶ τῷ σταυρῷ . Τοῦτο γὰρ σωτηρία τῆς οἰκουμένης ἦν . Οὐ δὲ λόγους ἔβαλλον · οὕτω πρὸς φόνους ἐτοῖμοι ἦσαν , καὶ δι’ ἐαυτῶν ταῦτα ἐπραττον , μηδὲν ἐξετάζοντες . Διατί δὲ μὴ εἶπε , Πρὸ τοῦ Ἀβραὰμ γενέσθαι , ἐγὼ ἦμην · ἀλλ’ Ἐγὼ εἰμί ; Ὅστερ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ ταύτῃ κέχρηται τῇ λέξει τῇ Εἰμί · οὕτω καὶ αὐτός . Τοῦ διηνεκῶς γὰρ εἶναι σημαντική αὕτη , παντὸς ἀπηλλαγμένη χρόνου · διὰ τοῦτο καὶ βλάσφημον αὐτοῖς εἶναι δοκεῖ τὸ ῥῆμα . Εἰ δὲ τὴν πρὸς Ἀβραὰμ σύγκρισιν οὐχ ἠγέγχα , καὶτοι γε μικρὰν οὖσαν · εἰ συνεχῶς ἐαυτὸν ἐξίου τῷ Πατρὶ , ἄρα ἄν θελίπων αὐτὸν βάλλοντες ; Εἶτα φεύγει πάλιν ἀνθρωπίνως , καὶ κρύπτεται , ἰκανὴν διδασκαλίαν αὐτοῖς παραδίδους · καὶ τὰ αὐτοῦ πληρώσας , ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ , καὶ ἀνέχωρσεν ἐπὶ τὴν Ἰασιν τοῦ τυφλοῦ , διὰ τῶν ἔργων πιστούμενος , ὅτι πρὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἐστιν . Ἄλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις · Τίνος ἕνεκεν οὐχ ἐξέλιπεν αὐτὸν τὴν δύναμιν ; οὕτω γὰρ ἄν ἐπίστευον . Παραλαμβάνον ἐθεράπευσεν , καὶ οὐχ ἐπίστευσαν · ἀλλὰ μυρία εἰργάσατο , καὶ ἐν αὐτῷ τὸ πάθος ἐδήλωσεν αὐτοῖς ὁπτιούς , καὶ ἐσχότων αὐτὸν τὰς ὀφείας , καὶ οὐχ ἐπίστευσαν · καὶ πῶς ἄν ἐπίστευσαν , εἰ τὴν δύναμιν αὐτὸν ἐξέλιπε ; Ψυχῆς γὰρ ἁπεγνωκυίας χειρὸν οὐδὲν · κἂν σημεία ἴδῃ , κἂν τέρατα , μένει τὴν αὐτὴν ἀνεισχυτῖαν ἔχουσα . Καὶ γὰρ ὁ Φαραὼ μυρίας δεχόμενος πληγὰς , ὅτε ἐκολάζετο πόλιν , ἐσωφρονεῖτο , καὶ μέχρι τῆς ἐσχάτης ἡμέρας τοιούτος ἔμεινε , διώκων οὐς ἀπέλυσε . Διὰ τοῦτο ἄνω καὶ κάτω ὁ Παῦλος φησί · Μὴ σχληρυνθῆ τις ἐξ ὑμῶν ἀπάτη τῆς ἁμαρτίας . Καθάπερ γὰρ οἱ στυλοῖ τοῦ σώματος νευροῦνται λοιπόν , καὶ οὐδεμίας ἀίσθησιν ἔχουσιν · οὕτω καὶ ψυχή , ὅταν πολλοῖς κατασχθῇ πάθεσι , νεκροῦνται πρὸς τὴν ἀρετήν . Κἂν εἰποιὺν προσενέγκης , οὐ λαμβάνει τοῦ πράγματος αἴσθησιν · ἀλλὰ κἂν κλάσιν , κἂν στίου ἀπειλήσης , ἀνάλητος μένει .
Lemmas: ἀγαλλιάω , ἵνα ὁράω ὁ ἡμέρα ὁ ἐμός , καί ὁράω , καί ἀγάπη . πάλιν δείκνυμι αὐτός εἰμί ἀλλότριος ἐκεῖνος , εἰμί γε ἐπί ὅς ἐκεῖνος ἠγαῖρεν , οὗτος ἀλγέω . ὁ δέ ἡμέρα ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω λέγω ὁ ὁ σταυρός , ὅς ἐν ὁ ὁ χριστός προσφορά καί ὁ ὁ Ἰσαάκ προδιατυπόω . [ 324 ] τις οὖν ἐκεῖνος ; τεσσαράκοντα ἔτος οὐδείς ἔχω καί Ἀβραάμ ὁράω ; ἐς ἁγνός ὁ τεσσαράκοντα ἔτος λοιπός εἰμί ὁ Χριστός . Λέγος αὐτός · πρίν Ἀβραάμ γίγνομαι , ἐγώ εἰμί . καί λαμβάνω λίθος , ἵνα βάλλω ἐπί αὐτός . ὀρθῶς πῶς ὁ μείζων εἰμί ὁ Ἀβραάμ κατασκευάζω ; ὁ γάρ χαίρω , ἵνα ὁράω ὁ ἡμέρα , καί περισπουδάζω αὐτός τίθημι , δηλόω ὅτι ὁ ἐπί εὐεργεσία γίγνομαι , καί ὡς μείζων . ἐπεί γάρ λέγω · ὁ ὁ τέκτων υἱός , καί οὐδείς πλήν ἐραντάζον , πατά μικρός αὐτός ἐνάγω πρός ὑψηλός διάνοια . ὅτι2 μέν οὖν ἀκούω , ὅτι οὐχ οἶδα ὁ Θεός , οὐ ἀλγέω · ὅτε δέ ἀκούω , πρίν Ἀβραάμ γίγνομαι , ἐγώ εἰμί , ὡς ὁ εὐγένεια αὐτός ταπεινόω , ἐγείρω καί ἀλγέω . εἶδον ὁ ἡμέρα ὁ ἐμός , καί ἀγάπη . δείκνυμι ὅτι οὐ ἄκων ἐπί ὁ πάθος ἔρχομαι , εἰμί γε ἐπαινέω ὁ ἥδομαι ἐπί ὁ σταυρός . οὗτος γάρ σωτηρία ὁ οἰκέω εἰμί . οὖον δέ λόγος βάλλω · οὗτος πρός φόνος ἐτοῖμος εἰμί , καί διά ἑαυτοῦ οὗτος πράσσω , μηδείς ἐξετάζω . διατί δέ μή εἶπον , πρό ὁ Ἀβραάμ γίγνομαι , ἐγώ εἶμαι · ἀλλά ἐγώ εἰμί ; Όστερ ὁ πατήρ αὐτός οὗτος χράομαι ὁ λέγω ὁ εἰμί · οὗτος καί αὐτός . ὁ διηνεκής γάρ εἰμί σημαντικός οὗτος , πᾶς ἀπαλλάσσω χρόνος · διά οὗτος καί βλάσφημος αὐτός εἰμί δοκέω ὁ ῥῆμα . εἰμί δέ ὁ πρός Ἀβραάμ σύγκρισις οὐ ἐγχέω , καίτοι γε μικρός εἰμί · εἰμί συνεχῶς ἑαυτοῦ ἐξιόω ὁ πατήρ , ἄρα ἄν θελιπαω αὐτός βάλλω ; εἶτα φεύγω πάλιν ἀνθρώπινος , καί κρύπτω , ἱκανός διδασκαλία αὐτός παραδίδωμι · καί ὁ αὐτός πληρόω , ἐξέρχομαι ἐκ ὁ ἱερός , καί ἀναχωρέω ἐπί ὁ ἵημι ὁ τυφλός , διά ὁ ἔργον πιστόω , ὅτι πρό ὁ Ἀβραάμ εἰμί . ἄλλος ἴσως εἴρω τις · τίς ἕνεκα οὐ ἐκλείπω αὐτός ὁ δύναμις ; οὗτος γάρ ἄν πιστεύω . παραλαμβάνω θεραπεύω , καί οὐ πιστεύω · ἀλλά μυρίος ἐργάζομαι , καί ἐν αὐτός ὁ πάθος δηλόω αὐτός ὁπτιούς , καί ἔχω αὐτός ὁ ὄφειος , καί οὐ πιστεύω · καί πῶς ἄν πιστεύω , εἰμί ὁ δύναμις αὐτός ἐκλείπω ; Ψυχή γάρ ἀπογιγνώσκω χείρων οὐδείς · κἀν σημεῖον ὁράω , κἀν τέρας , μένω ὁ αὐτός ἀνεισχυτῖαν ἔχω . καί γάρ ὁ Φαραώ μυρίος δέχομαι πληγάς , ὅτε κολάζω πόλις , σωφρονέω , καί μέχρι ὁ ἔσχατος ἡμέρα τοιούτος μένω , διώκω οὖς ἀπολύω . Ζεύς οὗτος ἄνω καί κάτω ὁ Παῦλος φημί · μή σχληρυνθῆ τις ἐκ σύ ἀπάτη ὁ ἁμαρτία . καθά γάρ ὁ Στυλό ὁ σῶμα νευρόω λοιπός , καί οὐδείς αἴσθησις ἔχω · οὗτος καί ψυχή , ὅταν πολύς κατέχω πάθος , νεκρόω πρός ὁ ἀρετή . κἀν εἶπον προσφέρω , οὖον λαμβάνω ὁ πρᾶγμα αἴσθησις · ἀλλά κἀν κλάσις , κἀν στίου ἀπειλέω , ἄναλος μένω .