joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0193.2
οὗτοι πρὸς ἀλλήλους εἶχον ἀγάπην . Οὕτω γοῦν καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν ὁμοῦ φαίνονται ἀναβαίνοντες καὶ κοινῇ δημηγοροῦντες . Καίτοι γε ὁ Πέτρος θερμότερον πολ-λαχοῦ καὶ κινεῖται καὶ φθόγγεται · καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ ἀποκτεῖ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Πέτρε , φιλεῖς με πλῆον τούτων ; Ὁ δὲ πλῆον τούτων ἀγαπᾶν , ἐδ-δηλον ὅτι καὶ ἠγαπᾶτο . Ἄλλὰ τοῦτο μὲν ἐκ τοῦ ἀγα-πᾶν τὸν Ἰησοῦν , ἐκεῖνο δὲ ἐκ τοῦ ἀγαπᾶσθαι παρὰ τοῦ Ἰησοῦ δῆλον ἐγένετο . Τί οὖν ἐστιν , ὅ τῃ [ 194 ] ἐξαίρετον ἀγάπην ἐποίησεν ; Ἐμοὶ δοκεῖ πολλὴν τῶν ἀνδρῶν ἐπικειοιαν ἐπιδεικνυσθαι καὶ πραότητα · διό-περ οὐδὲ παρρησιαζόμενος πολλοῦ φαινεταὶ . Τοῦτο δὲ ἡλίχιον ἐστιν , καὶ ἀπὸ τοῦ Μωυσέως δῆλον . Καὶ γὰρ ἐκεῖνον τοσούτων καὶ τηλικοῦτον τοῦτο εἰργάσατο . Οὐδὲν γὰρ ταπεινοφροσύνης Ἰσον . Διὰ τοῦτο τῶν μακαρισμῶν ἐντεῦθεν ἤρξατο ὁ Χριστός . Ὅσπερ γὰρ τινὰ θεμελίον καὶ κρηπίδα μεγίστης οἰκοδομῆς κατα-βάλλεσθαι ἱ μέγαλον , οὕτω τὴν ταπεινοφροσύνην πρώ-την ἔθηκεν . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ὅστιν ταύτης σωθῆναι χωρὶς · ἀλλὰ χάλν νηστιαῖς τις , χάλν εὐχαῖς , χάλν ἐλεη-μοσύνη ποίῃ μετ’ ἀπονοίας , βδελυκτὰ πάντα ἐ , ταύ-της μὴ παρούσης · ὡσπερ οὖν ποιεῖναι καὶ ἐπέραστα , παρούσης , καὶ μετ’ ἀσφαλείας πάντα γίνεται . Με-τριάζωμεν τοίνυν , ἀγαπητοί , μετριάζωμεν . Καὶ γὰρ σφόδρα βραδίων τὸ κατορθῶσαι , ἐὰν νήσωμεν . Τὴ γὰρ ὅλος ἐστὶ τὸ πρὸς ἀπονοιὰν σε ἐπαίρον , ἄνθρωπε ; Οὐχ ὅραφες τὸ τῆς φύσεως εὐτελές ; τῆς προαιρέσεως τὸ εὐλόγιστον ; Ἐννόησον σαυτοῦ τὴν τελευτὴν · ἐννόη-σον τῶν ἁμαρτημάτων τοῦ πλήθος . Ἄλλ’ ἴσως πολλὰ κατορθῶν μέγα φρονεῖς ; Αὐτὴ μὲν οὖν ἐπαίρει πάν-τα ἡ ἀπολεῖς . Διόπερ οὐχ οὕτω τὸν ἁμαρτάνοντα , ὡς τὸν κατορθοῦντα σπουδάζειν χρῆ μετριάζειν . Τὶ δὴ-ποτε ; Ὅτι ὁ μὲν ἔχει τὴν ἀνάγκην τοῦ συνευθίδους · ὁ δὲ ἂν μὴ σφόδρα νήσῃ , ταχέως , ὡσπερ ὑπὸ τινὸς πνεύματος ἀναρριπτισθεὶς , αἱρεταὶ τε καὶ ἀφανίζεται καθάπερ ὁ Φαρισαῖος . Ἄλλὰ πένυχα παρίεσθαι ; Ἄλλ’ οὐ τὰ σά , ἀλλὰ τὰ τοῦ Δεσπότου , τὰ κοινὰ τῶν ὁμο-δούλων . Καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ταπεινοῦσθαι χρῆ , ἐν ταῖς τῶν ὁμογενῶν συμφοραῖς τὰ ἑαυτοῦ προορῶντα , καὶ τὴν οἰκείαν φύσιν ἐν ἐκείνοις μανθάνοντα . Ἰσως καὶ ἡμεῖς τοιούτων ἦμεν προγόνων . Εἰ δὲ μετέστη πρὸς ἡμᾶς ὁ πλοῦτος , ἀλλ’ εἴχες ἱ αὐτὸν καὶ καταλι-πεῖν πάλιν ἡμᾶς . Τί δὲ διὰς ; καὶ ὁ πλοῦτός ἐστιν ; Σκιὰ ἀδρανής , καπνὸς διαλυόμενος , ἄνθος χόρτου , μᾶλλον δὲ καὶ ἄνθους εὐτελέστερος . Τί οὖν ἐπὶ χόρτῳ μέγα φρονεῖς ; Οὐχὶ καὶ λόγαις παραγίνεται πλοῦ-τος , καὶ μαλαχοῖς , καὶ πρῶταις , καὶ τυμβωρύχοις ; Τοῦτο οὖν σε ἐπαίρει , ὅτι τοιούτοις ἔχεις κοινωνοὺς τοῦ κτήματος ; Ἄλλὰ τιμῆς ἐρῆς ; Ἄλλ’ οὐδὲν εἰς τι-μῆς λόγον ἐλεημοσύνης ἐπιτηδειότερον . Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ κατηχηγασμένα εἰσὶν καὶ μετὰ μίσους , αἱ τι-μαὶ αὐ τοῦ πλοῦτου καὶ τῆς δυναστείας , αὐταὶ δὲ ἐκ προαιρέσεως καὶ ἀπὸ συνευθίδος τῶν τιμούντων . Διό-περ οὐδὲ ἐκβάλλειν αὐτὰς δύνανται ποτε οἱ τιμῶντες . Εἰ δὲ ἄνθρωποι τοσαύτην τῆς ἐλεημοσύνης ἀπονεμοῦσι τὴν αἰδῶ , καὶ πάντα αὐτοῖς συνεύχονται · τὰ ἀγαθὰ , ἐννόησον πλῆθιν παρὰ τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ λήψο-ναι τὴν ἀντίδοσιν , οἷαν τὴν ἀμοιβήν . Τοῦτον τοίνυν ζητῶμεν τὸν πλοῦτον , τὸν ἀεὶ μένοντα , καὶ μηδέποτε δραππετεύοντα · ἵνα καὶ ἐνταῦθα μεγάλοι καὶ ἐκεῖ ἐν-νόμενοι λαμπροί , τῶν αἰωνίων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῇ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἀγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώ-νων . Ἀμήν .
Lemmas: οὗτος πρός ἀλλήλων ἔχω ἀγάπη . οὕτως γοῦν καί ἐπί ὁ ἱερόν ὁμοῦ φαίνω ἀναβαίνω καί κοινός δημηγορέω . καίτοι γε ὁ Πέτρος θερμός πολλαχοῦ καί κινέω καί φθογγέω · καί πρός ὁ τέλος δέ ἀποκτείνω ὁ Χριστός λέγω · Πέτρος , φιλέω ἐγώ πίμπλημι οὗτος ; ὁ δέ πίμπλημι οὗτος ἀγαπάω , δηλόω ὅτι καί ἀγαπάω . ἀλλά οὗτος μέν ἐκ ὁ ἀγαπάω ὁ Ἰησοῦς , ἐκεῖνος δέ ἐκ ὁ ἀγαπάω παρά ὁ Ἰησοῦς δῆλος γίγνομαι . τις οὖν εἰμί , ὅς πῃ [ 194 ] ἐξαίρω ἀγάπη ποιέω ; ἐμός δοκέω πολύς ὁ ἀνήρ επικειοιος ἐπιδείκνυμι καί πραότης · διόπερ οὐδέ παρρησιάζομαι πολύς φαίνω . οὗτος δέ ηλιχιος εἰμί , καί ἀπό ὁ Μωυσῆς δῆλος . καί γάρ ἐκεῖνος τοσοῦτος καί τηλικόσδε οὗτος ἐργάζομαι . οὐδείς γάρ ταπεινοφροσύνη Ἴσος . Ζεύς οὗτος ὁ μακαρισμός ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ Χριστός . ὅσπερ γάρ τις θεμέλιος καί κρηπίς μέγας οἰκοδομεύς καταβάλλω Ι μέγαλος , οὗτος ὁ ταπεινοφροσύνη πρώτης τίθημι . οὖον γάρ εἰμί , οὐ Όστιν οὗτος σῴζω Χωρὶς · ἀλλά χάλος νηστιος τις , χάλος εὐχή , χάλος ἐλεημοσύνη ποῖος μετά ἀπόνοια , βδελυκτός πᾶς εἰ , ταύτη μή πάρειμι · ὡς οὖν ποιέω καί περαστός , πάρειμι , καί μετά ἀσφάλεια πᾶς γίγνομαι . Μετριάζω τοίνυν , ἀγαπητός , μετριάζω . καί γάρ σφόδρα βραδιά ὁ κατορθόω , ἐάν νέος . ὅς γάρ ὅλος εἰμί ὁ πρός ἀπόνοια σύ ἐπαίρω , ἄνθρωπος ; οὐχ ὁράω ὁ ὁ φύσις εὐτελής ; ὁ προαίρεσις ὁ εὐλόγιστος ; ἐννοέω σεαυτοῦ ὁ τελευτή · ἐννοέω ὁ ἁμάρτημα ὁ πλήθος . ἄλλος ἴσως πολύς κατορθόω μέγας φρονέω ; αὐτός μέν οὖν ἐπαίρω πήν-τος ὁ ἀπόλλυμι . διόπερ οὐ οὗτος ὁ ἁμαρτάνω , ὡς ὁ κατορθόω σπουδάζω χράω μετριάζω . τίς δήποτε ; ὅτι2 ὁ μέν ἔχω ὁ ἀνάγκη ὁ συνευθιδιδωμι · ὁ δέ εἄν μή σφόδρα νέος , ταχέως , ὡς ὑπό τις πνεῦμα ἀναρρίπτω , αἱρετός τε καί ἀφανίζω καθάπερ ὁ Φαρισαῖος . ἀλλά πένυχα παρίημι ; ἄλλος οὖον ὁ σός , ἀλλά ὁ ὁ δεσπότης , ὁ κοινός ὁ ὁμό-δουλος . καί διά οὗτος μάλιστα ταπεινόω χράω , ἐν ὁ ὁ ὁμογενής συμφορά ὁ ἑαυτοῦ προοράω , καί ὁ οἰκεῖος φύσις ἐν ἐκεῖνος μανθάνω . ἴσως καί ἐγώ τοιοῦτος εἰμί πρόγονος . εἰμί δέ μεθίστημι πρός ἐγώ ὁ πλοῦτος , ἀλλά ἔχω Ι αὐτός καί καταλείπω πάλιν ἐγώ . τις δέ Διᾶς ; καί ὁ πλοῦτος εἰμί ; σκιά ἀδρανής , καπνός διαλύω , ἄνθος χόρτος , μᾶλλον δέ καί ἄνθος εὐτελής . τις οὖν ἐπί χόρτος μέγας φρονέω ; οὐ καί λογή παραγίγνομαι πλοῦτος , καί μαλακός , καί πρῶτος , καί τυμβωρύχος ; οὗτος οὖν σύ ἐπαίρω , ὅτι τοιοῦτος ἔχω κοινωνός ὁ κτῆμα ; ἀλλά τιμή εἴρω ; ἄλλος οὐδείς εἰς τιμή λόγος ἐλεημοσύνη ἐπιτήδειος . ἐκεῖνος μέν γάρ κατηχέω εἰμί καί μετά μῖσος , ὁ τιμή αὖος ὁ πλοῦτος καί ὁ δυναστεία , αὐτός δέ ἐκ προαίρεσις καί ἀπό συνευθίδος ὁ τιμέω . Διόπερ οὐδέ ἐκβάλλω αὐτός δύναμαι ποτός ὁ τιμή . εἰμί δέ ἄνθρωπος τοσοῦτος ὁ ἐλεημοσύνη ἀπονέμω ὁ αἰδώς , καί πᾶς αὐτός συνεύχομαι · ὁ ἀγαθός , ἐννοέω πλῆθι παρά ὁ φιλάνθρωπον Θεός λαμβάνω ὁ ἀντίδοσις , οἷος ὁ ἀμοιβή . οὗτος τοίνυν ζητέω ὁ πλοῦτος , ὁ ἀεί Μένων , καί μηδέποτε δραπετεύω · ἵνα καί ἐνταῦθα μέγας καί ἐκεῖ ἐννοέω λαμπρός , ὁ αἰώνιος ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .