joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0314.1
ἵνα τὴν πονηρὰν αὐτῶν γνώμην ἐνδείξηται , καὶ τὴν εἰς ἄν , δι' ἣν ἔζητον , ὡς λαβὴν δῆλον εὑρίσκοντες , καὶ δυνάμενοι τὸ ὀσῦμα διασκάλλειν , διὰ τὴν δοκοῦντες εἶναι τοῦ νόμου παραβάσεως . Καὶ τοῦτο δῆλον ἐκ τοῦ εὐλέως ἰδόντας αὐτὸν μηδὲν ἄλλα εἰπεῖν , ἀλλ' ἢ , Πῶς ἀνέφεξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς ; Καὶ ὅρα πῶς λέγουσι ν . Οὐ γὰρ εἶπον , Πῶς ἀνέβλεψας ; ἀλλ' , Πῶς ἀνέφεξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς ; διδὼν αὐτῷ πρόφασιν τοῦ διδάλλειν αὐτὸν ἐπ' ἔργασια . 'Ο δὲ ὡς πρὸς ἀρχηδότας συντομώτερον φθέγγεται . Οὐτε γὰρ τὸ ὄνομα εἶπεν , οὔτε , ὅτι Εἶπé μοι , Ὦσαγε , νῦν , εὐθὲως φησί · Πηλὸν ἐπέθηκεν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς μου , καὶ ἐτιγιάμην , καὶ βλέπω . Ὦς πολλὰς τῆς γεγενημένης διαβολῆς , κάκεινὸν εἰρηκῶν , Ἰδε ὁ Ἰησοῦς οἷα ἐργάζεται ἐν σαββάτῳ , πηλὸν χρεῖ . Σὺ δέ μου σκόπει , πῶς οὐ παράταται οὐ τυχὸν . Ὦτε μὲν γὰρ ἐπ' ἐκείνων ἔλεγεν ἀκινδύνως ἐρωτῶμενος , οὐχ οὕτω μέγα ἦν τὸ τὴν ἀλήθειαν εἰπεῖν · τὸ δὲ ὀνομαστέιν αὐτὸν νῦν , ὅτι καὶ ἐν πλείονι φόβῳ καταστάς , οὔτε ἀρνείται , οὔτε ἐναντία λέγει τοῖς πρεσβείροις . Τί οὖν οἱ Φαρισαῖοι ; μᾶλλον δὲ καὶ οἱ ἄλλοι ; Ἦγαγον μὲν αὐτὸν ὡς ἀρνησόμενον · τοῦναντίον δὲ ἔπαθον ὅπερ οὐκ ἐβούλοντο , καὶ ἀκριβέστερον ἔμαθον . Καὶ τοῦτο πανταχοῦ τῶν σημείων ὑπομένει · μᾶλλον δὲ ἐν τοῖς ἐξῆς τοῦτο σαφέστερον ἀποδείξομεν . Τί οὖν οἱ Φαρισαῖοι ; Ἐλεγον τινες , οὐ πάντες , ἀλλ' οἱ ἰσαμώτεροι · Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἐστιν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ , ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ . Ἄλλοι ἔλεγον , Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν ; Ὀρᾷς δὲ ἀπὸ τῶν σημείων ἀνήγοντο ; Οὐ γὰρ πρὸ τούτου πέμπλακτες , ὡς ἄγαγαν αὐτὸν , ἀκούσον τί λέγουσι νῦν , εἰ καὶ μὴ πάντες . Καὶ γὰρ ἄρχοντες ὄντες ὑπὸ τῆς φιλοδοξίας εἰς ἀπιστίαν ἐπίπτον . Ὦμως δὲ καὶ τῶν ἄρχόντων οἱ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν · οὐχ ὁμολόγουν δέ . Ὦ μὲν οὖν πολὺς λαὸς ἐνκαταρρύντος ἦν , ἄτε μηδὲ μέγα συντελῶν εἰς τὴν συγγωγὴν αὐτῶν · οἱ δὲ ἄρχοντες μᾶλλον περιβλέπτοι ὄντες , δυσκολώτερον ἐπαρρησιάζοντο . Τοὺς μὲν γὰρ φιλαρχία κατεῖχε , τοὺς δὲ δειλία καὶ ὁ παρὰ τῶν πολλῶν φόβος . Αὐὶ καὶ Ἐλεγε · Πῶς δύνασθε πιστεύειν , δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες ; Καὶ αὐτοὶ μὲν φονεύειν ζητοῦντες ἀδίκως , τοῦ Θεοῦ ἄγειν εἶναι · τὸν δὲ τυφλὸν θεραπεύοντα οὐ δύνασθαι εἶναι ἐκ τοῦ Θεοῦ , διὰ τὸ σάββατον μὴ τηρεῖν . Πρὸς ταῦτα ἀντέστηκαν οὗτοι , οἱ ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα οὐ δύναται ποιεῖν . Ἐκεῖνοι μὲν οὖν κακοῦργοι , τὸ γεγονός αἰγῶντες , τὴν δοκοῦσαν εἶναι παράβασιν εἰς μέσον ἔφερον . Οὐ γὰρ ἔλεγον , ὅτι ἐν τῷ σαββάτῳ θεραπεύει , ἀλλ' ὅτι Τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ · οὗτοι δὲ πάλιν ἀσθενῶς . Αὐὸν γὰρ ἐπιδείξα πῶς τὸ σάββατον οὐ λύεται , ἀπὸ τῶν σημείων ἰσχυρίζονται μόνον · καὶ εἰκῶς . Ἐπὶ γὰρ ἀνθρώπων αὐτὸν ἐνομίζον εἶναι . Ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτο ἦν , καὶ ἑτέρως εἶχον ἀπολογήσασθαι , ὅτι τοῦ σαββάτου κύριος ἦν , καὶ αὐτὸ [ 335 ] αὐτὸ πεποίηκεν · ἀλλ' οὐδὲν κατ' ἄνθρωπον τὴν γνώμην . Οὐδεὶς μέντοι αὐτῶν ἐτόλμα ἀπερ ἐν ἑλίστο φανερῶς εἰπεῖν , οὐδὲ ἐν ἀποφάσει , ἀλλ' ἐν ἀγριλασθήσει , οἱ μὲν διὰ τὴν ἀπαρρησιάστον , οἱ δὲ διὰ φιλαρχίαν . Σχίσμα οὖν ἦν ἐν αὐτοῖς . Τοῦτο τὸ σχίσμα πρῶτον ἠρᾶτο ἐν τῷ λαῷ · εἶτα ὑστερον καὶ ἐν τοῖς ἄρχουσι . Καὶ οἱ μὲν ἔλεγον , ὅτι Ἄγαλός ἐστιν , ἄλλοι δέ , Οὐχί , ἀλλ' ἀπατᾷ τὸν ὄχλον . Ὀρᾷ ; πῶς ἀνυπεύθυντοι τῶν πολλῶν οἱ ἄρχοντες σχισθέντες ὑστερον ; Ἄλλὰ μετὰ τὸ σχισθῆναι πάλιν ,
Lemmas: ἵνα ὁ πονηρός αὐτός γνώμη ἐνδείκνυμι , καί ὁ εἰς ἄν , διά ὅς ζῶ , ὡς λαβή δῆλος εὑρίσκω , καί δύναμαι ὁ ὀσῦμα διασκάλλω , διά ὁ δοκέω εἰμί ὁ νόμος παράβασις . καί οὗτος δῆλος ἐκ ὁ ὗλις ὁράω αὐτός μηδείς ἄλλος εἶπον , ἀλλά ἢ , Πῶς ἀνέφεξέ σύ ὁ ὀφθαλμός ; καί ὁράω πῶς λέγω Ν . οὖον γάρ εἶπον , Πῶς ἀναβλέπω ; ἀλλά , Πῶς ἀνέφεξέ σύ ὁ ὀφθαλμός ; δίδωμι αὐτός πρόφασις ὁ διδαλλω αὐτός ἐπί ἐργασία . 'Ο δέ ὡς πρός ἄρχω σύντομος φθέγγομαι . οὐ γάρ ὁ ὄνομα εἶπον , οὔτε , ὅτι Εἶπος ἐγώ , ὠθέω , νῦν , εὐθύς φημί · Πηλός ἐπιτίθημι ἐπί ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , καί ἐτιγιάμην , καί βλέπω . οὖς πολύς ὁ γίγνομαι διαβολή , ἐκεῖνος εἴρω , μάργηλις ὁ Ἰησοῦς οἷος ἐργάζομαι ἐν σάββατον , πηλός χρῷ . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς οὖον παρατείνω οὖον τυγχάνω . Ὦτος μέν γάρ ἐπί ἐκεῖνος λέγω ἀκίνδυνος ἐρωτάω , οὐ οὗτος μέγας εἰμί ὁ ὁ ἀλήθεια εἶπον · ὁ δέ ονομάζω αὐτός νῦν , ὅτι καί ἐν πλείων φόβος καθίστημι , οὔτε ἀρνέομαι , οὔτε ἐναντίος λέγω ὁ πρεσβειροος . τις οὖν ὁ Φαρισαῖος ; μᾶλλον δέ καί ὁ ἄλλος ; ἄγω μέν αὐτός ὡς ἀρνέομαι · τουναντίον δέ πάσχω ὅσπερ οὐ βούλομαι , καί ἀκριβής μανθάνω . καί οὗτος πανταχοῦ ὁ σημεῖον ὑπομένω · μᾶλλον δέ ἐν ὁ ἑξῆς οὗτος σαφής ἀποδείκνυμι . τις οὖν ὁ Φαρισαῖος ; λέγω τις , οὖον πᾶς , ἀλλά ὁ ἴσαμος · οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐ εἰμί ἀπό ὁ Θεός , ὅτι ὁ σάββατον οὖον τηρέω . ἄλλος λέγω , Πῶς δύναμαι ἄνθρωπος ἁμαρτωλός τοιοῦτος σημεῖον ποιέω ; ὁράω δέ ἀπό ὁ σημεῖον ἀνάγω ; οὖον γάρ πρό οὗτος πέμπλακτες , ὡς ἄγω αὐτός , ἀκούω τίς λέγω νῦν , εἰμί καί μή πᾶς . καί γάρ ἄρχω εἰμί ὑπό ὁ φιλοδοξία εἰς ἀπιστία πίπτω . ὠμός δέ καί ὁ ἄρχω ὁ πολύς πιστεύω εἰς αὐτός · οὐ ὁμολογέω δέ . ὦ μέν οὖν πολύς λαός ἐνκαταρρύντος εἰμί , αὔγ-ασμα μηδέ μέγας συντελής εἰς ὁ συγγωγὴν αὐτός · ὁ δέ ἄρχω μᾶλλον περίβλεπτος εἰμί , δύσκολος παρρησιάζομαι . ὁ μέν γάρ φιλαρχία κατέχω , ὁ δέ δειλία καί ὁ παρά ὁ πολύς φόβος . Αὐὶ καί λέγω · Πῶς δύναμαι πιστεύω , δόξα παρά ἄνθρωπος λαμβάνω ; καί αὐτός μέν φονεύω ζητέω ἄδικος , ὁ Θεός ἄγω εἰμί · ὁ δέ τυφλός θεραπεύω οὖον δύναμαι εἰμί ἐκ ὁ Θεός , διά ὁ σάββατον μή τηρέω . πρός οὗτος ἀνθίστημι οὗτος , ὁ ἁμαρτωλός τοιοῦτος σημεῖον οὖον δύναμαι ποιέω . ἐκεῖνος μέν οὖν κακοῦργος , ὁ γίγνομαι αἰγών , ὁ δοκέω εἰμί παράβασις εἰς μέσος φέρω . οὖον γάρ λέγω , ὅτι ἐν ὁ σάββατον θεραπεύω , ἀλλά ὅτι ὁ σάββατον οὖον τηρέω · οὗτος δέ πάλιν ἀσθενής . ἰαύω γάρ ἐπιδείκνυμι πῶς ὁ σάββατον οὖον λύω , ἀπό ὁ σημεῖον ἰσχυρίζομαι μόνος · καί ἵημι . ἐπί γάρ ἄνθρωπος αὐτός νομίζω εἰμί . ἐπεί εἰμί μή οὗτος εἰμί , καί ἑτέρως ἔχω ἀπολογέομαι , ὅτι ὁ σάββατον κύριος εἰμί , καί αὐτός [ 335 ] αὐτός ποιέω · ἀλλά οὐδείς κατά ἄνθρωπος ὁ γνώμη . οὐδείς μέντοι αὐτός τολμάω ὅσπερ ἐν ἁλίζω φανερῶς εἶπον , οὐδέ ἐν ἀπόφασις , ἀλλά ἐν ἀγριλασθήσει , ὁ μέν διά ὁ απαρρησιαστος , ὁ δέ διά φιλαρχία . σχίσμα οὖν εἰμί ἐν αὐτός . οὗτος ὁ σχίσμα πρῶτος ἀράομαι ἐν ὁ λαός · εἶτα ὕστερος καί ἐν ὁ ἄρχω . καί ὁ μέν λέγω , ὅτι Αγάλος εἰμί , ἄλλος δέ , οὐ , ἀλλά ἀπατάω ὁ ὄχλος . ὁράω ; πῶς ἀνυπεύθυντοι ὁ πολύς ὁ ἄρχω σχίζω ὕστερος ; ἀλλά μετά ὁ σχίζω πάλιν ,