joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0045.2
ε' . Ἀλλὰ γὰρ δεινὸν ἡ κενοδοξία καὶ πρὸς τὰ λίαν φανερὰ ἀποτυφλῶσαι τὴν διάνοιαν τῶν ὑπ' αὐτῆς ἀλισκομένων , καὶ τοὺς ὀψιλογημένους πείσαι φιλοπνεῖν · ἑτέρους δὲ καὶ σφῶρα εἰδότας τάληθες καὶ πεπεισμένους , εἰς ὑπόκρισιν καὶ ἀντίστασιν ἀλείφει . Ταῦτα καὶ ἐπὶ τῶν Ἰουδαίων ἐγένετο . Οὐ γὰρ δι' ἄνοιαν ἠρνοῦντο τὸν τοῦ Θεοῦ Υἱόν , ἀλλ' ἕνα τῆς παρὰ τῶν πολλῶν τύχουσι τιμῆς . Καὶ γάρ , Ἐπιστεύον εἰς αὐτόν , φησίν , ἀλλ' ἐφοβοῦντο ἵνα μὴ ἀποσυνάγωγοι γένωνται , καὶ τὴν αὐτῶν προέτιναν β' σωτηρίαν ἑτέρους . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐκ ἐστὶ τὸν οὕτως σφοδρῶς τῇ παρούσῃ δουλεύοντα δόξῃ , τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ τυχεῖν . Αὐτὸ καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς , εἰπών · Πῶς δύνασθε πιστεύειν , δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες , καὶ τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ μὴ ζητοῦντες ; Μέθη γὰρ τις ἐστὶ βαθεῖα · καὶ διὰ δυσανάγωγον τὸν χειρωθέντα ποιεῖ τοῦτο τὸ πάθος . Αὐτὴ τὴν ἀλόγουν τὴν ψυχὴν ἀποσπάσασα τῶν οὐρανῶν , τῇ γῇ προσήλοι , καὶ πρὸς τὸ φῶς ἀναβλέπειν τὸ ἀληθινὸν οὐκ ἀφήσει , ἀλλ' ἐν τῷ βορβόρῳ διαπαντὸς καλινδεῖσθαι πείθει , κατασκευάζουσα δεσπότας αὐτοῖς οὕτω δυνατοὺς , ὡς χωρὶς ἐπιταγμάτων αὐτῶν κρατεῖν . Ὁ γὰρ τοῦτο νοσῶν τὸ νόσημα , καὶ μηδενὸς κελεύοντος , αὐτομάτως ποιεῖ πάντα , ὅσαπερ ἂν οἴηται τέρπειν αὐτοῦ τοὺς κυρίους . Καὶ γὰρ ἰαμάτια καλὰ περιτίθεται δι' ἐκεῖνους , καὶ καλλωπίζει τὴν ὄψιν , οὐχ ἕνεχεν τοῦτο , ἀλλ' ἑτέρους ἐπιτηδεύων , καὶ ἀκολούθους περιάγει κατὰ τὴν ἀγορὰν , ἵνα θαυμάζῃται παρ' ἑτέρων · καὶ πάντα ἃ ποιεῖ τῆς τῶν ἄλλων ἕνεκεν ἀρεσκείας ὑπομείνει μόνης . Ἄρα γένοιτ' ἄν τι τοῦτο χαλεπώτερον πάθος ; Ἵνα ἕτεροι ε' θαυμάσωσιν αὐτόν , καταχρημίζεται συνεχῶς . Ἵκανά μέν οὖν καὶ τὰ εἰρημένα παρὰ τοῦ Χριστοῦ , δεῖξαι πᾶσαν αὐτοῦ τὴν τυραννίδα · πλὴν καὶ ἐντεῦθεν ἐστιν αὐτὴν συνιδεῖν . Εἰ γὰρ ἐθελήσεις ἐρωτῆσαι τινὰ τῶν πολιτευομένων καὶ τὰ πολυτελῆ δαπανούντων δαπανήματα , τίνος ἕνεκεν τοσοῦτον κενοῦσι χρυσίον , καὶ τί βούλεται αὐτοῖς ἡ τοιαύτη δαπάνη , οὐδὲν ἕτερον ἀκούση παρ' αὐτῶν , ἀλλ' ἢ τοῦ δήμου τὴν ἀρέσκειαν . Εἰ δὲ πάλιν ἐρωτῶ τί δὴποτε ὁ δήμος ἐστιν , ἐροῦσι , Πρᾶγμα θορύβου γέμον καὶ ταραχώδες , καὶ ἐξ ἀνοίας τὸ πλεῖον συγκεῖμενον , ἀπλῶς φερόμενον , κατὰ τὰ τῆς θαλάττης κύματα , πολυλάκις καὶ τις ποικίλου καὶ μαχομένου συνιστάμενον γνῶμης . Ὅταν οὖν τις τοιούτου ἔχῃ δεσπότην , τίνος ἐλεεινότερος οὐχ [ 24 ] ἂν εἴη ; Ἄλλα τὸ μὲν ἀνθρώπους βιωτικοὺς περὶ ταῦτα ἐπιστήσαι , οὐχ οὕτω δεινόν · καὶ περ δὲ δεινόν · τὸ δὲ τοὺς τοῦ κόσμου λέγοντας ἀποπτήσθαι μὲν καὶ αὐτὰ νοεῖν , μᾶλλον δὲ χαλεπαίνει , τοῦτο μάλιστα ἐστὶ τὸ δεινόν . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ μέχρι χρημάτων ἢ ζημία · ἐνταῦθα δὲ μέχρι ψυχῆς ὁ κίνδυνος . Ὅταν γὰρ διὰ δόξαν πίστιν ἀμελδωσιν ὀρθήν , καὶ ἵνα αὐτοῖς δοξάζωνται , τὸν Θεὸν ἀτιμάζωσι , τίνὰ ὑπερβολὴν οὐχ ἂν ἔχοι βλακείας δ' καὶ μανίας τὸ γινόμενον ; εἴπέ μοι .
Lemmas: εἰ . ἀλλά γάρ δεινός ὁ κενοδοξία καί πρός ὁ λίαν φανερός ἀποτυφλόω ὁ διάνοια ὁ ὑπό αὐτός ἁλίσκομαι , καί ὁ ὀψιλογημένους πείθω φιλοπνεω · ἕτερος δέ καί σφῶρα οἶδα τάλλω καί πείθω , εἰς ὑπόκρισις καί ἀντίστασις ἀλείφω . οὗτος καί ἐπί ὁ Ἰουδαῖος γίγνομαι . οὖον γάρ διά ἄνοια ἀρνέομαι ὁ ὁ Θεός υἱός , ἀλλά εἷς ὁ παρά ὁ πολύς τυγχάνω τιμή . καί γάρ , πιστεύω εἰς αὐτός , φημί , ἀλλά φοβέω ἵνα μή ἀποσυνάγωγος γίγνομαι , καί ὁ αὐτός προτείνω βε σωτηρία ἕτερος . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί ὁ οὕτως σφοδρός ὁ πάρειμι δουλεύω δόξα , ὁ παρά ὁ Θεός τυγχάνω . αὐτός καί ἐπιτιμάω αὐτός , εἶπον · Πῶς δύναμαι πιστεύω , δόξα παρά ἄνθρωπος λαμβάνω , καί ὁ παρά ὁ Θεός μή ζητέω ; Μέθη γάρ τις εἰμί βαθύς · καί διά δυσανάγωγος ὁ χειρόω ποιέω οὗτος ὁ πάθος . αὐτός ὁ ἀλογέω ὁ ψυχή ἀποσπάω ὁ οὐρανός , ὁ γῆ προσηλόω , καί πρός ὁ φάος ἀναβλέπω ὁ ἀληθινός οὐ ἀφίημι , ἀλλά ἐν ὁ βόρβορος διαπαντός καλινδέομαι πείθω , κατασκευάζω δεσπότης αὐτός οὗτος δυνατός , ὡς Χωρὶς ἐπίταγμα αὐτός κρατέω . ὁ γάρ οὗτος νοσέω ὁ νόσημα , καί μηδείς κελεύω , αὐτόματος ποιέω πᾶς , ὅσος εἄν οἴομαι τέρπω αὐτός ὁ κύριος . καί γάρ ἴαμα καλός περιτίθημι διά ἐκεῖνος , καί καλλωπίζω ὁ ὄψις , οὐ ἐνέχω οὗτος , ἀλλά ἕτερος ἐπιτηδεύω , καί ἀκόλουθος περιάγω κατά ὁ ἀγορά , ἵνα θαυμάζω παρά ἕτερος · καί πᾶς ὁ ποιέω ὁ ὁ ἄλλος ἕνεκα ἀρέσκεια υπομένω μόνος . ἄρας γίγνομαι ἄν τίς οὗτος χαλεπός πάθος ; ἵνα ἕτερος εἰ θαυμάζω αὐτός , καταχρημιζω συνεχῶς . Ἱκανός μέν οὖν καί ὁ εἴρω παρά ὁ Χριστός , δείκνυμι πᾶς αὐτός ὁ τυραννίς · πλήν καί ἐντεῦθεν εἰμί αὐτός συνοράω . εἰμί γάρ ἐθέλω ἐρωτάω τις ὁ πολιτεύω καί ὁ πολυτελής δαπανόω δαπάνημα , τίς ἕνεκα τοσοῦτος κενόω χρυσίον , καί τίς βούλομαι αὐτός ὁ τοιοῦτος δαπάνη , οὐδείς ἕτερος ἀκούω παρά αὐτός , ἀλλά ἢ ὁ δῆμος ὁ ἀρέσκεια . εἰμί δέ πάλιν ἐρωτάω τίς δήποτε ὁ δήμος εἰμί , εἴρω , πρᾶγμα θόρυβος γέμω καί ταραχώδης , καί ἐκ ἄνοια ὁ πλείων σύγκειμαι , ἀπλόος φέρω , κατά ὁ ὁ θάλασσα κῦμα , πολυλάκις καί τις ποικίλος καί μάχομαι συνίστημι γνώμη . ὅταν οὖν τις τοιοῦτος ἔχω δεσπότης , τίς ἐλεεινός οὐ [ 24 ] εἄν εἰμί ; ἄλλος ὁ μέν ἄνθρωπος βιωτικός περί οὗτος ἐφίστημι , οὐ οὗτος δεινός · καί περ δέ δεινός · ὁ δέ ὁ ὁ κόσμος λέγω ἀποπτάω μέν καί αὐτός νοέω , μᾶλλον δέ χαλεπαίνω , οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ δεινός . ἐκεῖνος μέν γάρ μέχρι χρῆμα ἢ ζημία · ἐνταῦθα δέ μέχρι Ψυχή ὁ κίνδυνος . ὅταν γάρ διά δόξα πίστις ἀμελδωσιν ὀρθός , καί ἵνα αὐτός δοξάζω , ὁ θεός ἀτιμάζω , τις ὑπερβολή οὐ εἄν ἔχω βλακεία δέ καί μανία ὁ γίγνομαι ; εἶπον ἐγώ .