joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0053.2
Ὅταν γὰρ περὶ τὸ στήθος ὁ θυμὸς ζέσας διανιστῆται καὶ ἀγριαίνῃ , πῦρ πνέει τὸ στόμα , πῦρ ἀφίεισιν οἱ ὀφθαλμοί , οἶδὲ πάντοθεν ἡ δμί , ἀτάκτως αἱ χεῖρες κατείνονται , καταπελάσταις πηδίοσι οἱ πόδες καὶ ἐναλλόνται τοῖς κατέχουσι , καὶ μαινουμένων οὐδὲν διεστηκασί πρὸς ταῦτα πάντα ἀναίσχυντοντες , ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ἀνθρώπων δυνή , λακτιζόντες , δάκνοντες . Ὄντως ἀνὴρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων . Εἶτα , μετὰ τὸν πολὺν γέλωντα τούτων , ἀναχωρήσαντες οἰκάδε , καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἐπανελθόντες , μεῖζον ἔχουσι τὴν οδύνην καὶ πολὺ τὸ δέος , ἐννοοῦντες ἄρα τίνες οἱ παρόντες ἦσαν γνῶκα ὡργίζοντο . Καθάπερ γὰρ οἱ παραπαίνοντες τοὺς παρόντας ἀγνοοῦσιν , ὅταν σωφρονήσωσι , τότε ταῦτα λογίζονται , Ἄρα μὴ φρίσω , ἄρα μὴ πολέμιοι καὶ ἐχθροὶ οἱ θεασάμενοι ; καὶ γὰρ ὁμοίως ὑπὲρ ἀμετρότητος δεδιόται · τῶν μὲν , ὡς καταγνωσμένων καὶ μεῖζονα ποιησόντων τὴν αἰσχύνην · τῶν δὲ , ὡς ἐφησθησομένων . Ἄν δὲ καὶ πληγὰς τείναντες χαλίσων · ἄλληλοις , χαλεπώτερον τὸ δέος , οἷον μὴ τι τῶν χαλεπωτάτων συμβαλῇ περὶ τὸν παθόντα , ἢ πυρετὸς ἀκολουθήσας ἐπενέγκωι θάνατον , ἢ οἰδήμα ἀναστάς δυσίατον εἰς τὸν περὶ τῶν ὀχθῶν καταστατήσῃ κίνδυνον . Καὶ , τὸ γὰρ μοι μάχης ἐδεῖ ; τί δὲ ὑβρεων καὶ φιλονεικίας ; ἀπόλοιτο τὰ καὶ τά . Καὶ πᾶσι καταρῶνται τοῖς πράγμασι λοιπὸν τοῖς ἐπιχρείοις τούτοις , καὶ παραχρῆμα αὐτοῖς τὴν ἀρχήν . Οἱ δὲ ἀλόγιστοί τε καὶ δαιμόνια πονηροῖς καὶ ὡραν αἰτιῶνται κακὴν τῶν γεγενημένων . Ἄλλ’ οὐκ ἐστιν ὥρας κακῆς · οὐδὲ γὰρ ἐστιν ὥρα κακὴ ποτε · οὐδὲ δαιμόνων ταῦτα πονηρῶ , ἀλλὰ τῆς πονηρίας τῶν ἐαλωκότων . Οὕτω γὰρ καὶ τοὺς δαίμονας ἐπισπώνται , καὶ πάντα ἑαυτοῖς ἐπάγουσι τὰ δεινά . Ἄλλ’ οἴδατε , φησίν , ἡ καρδία , καὶ ταῖς ὑβρεσι δάκνεσται . Οἶδα καγώ · διὰ γὰρ τοῦτο τοὺς κρατοῦντας τοῦ δαινοῦ τούτου θηρίου θαυμάζω . Ἄν γὰρ θέλωμεν , δυνατὸν διακρούσασθαι τὸ πάθος . Διὰ γὰρ , ἀρχόντων ἡμᾶς ὑβρισμάτων , τοῦτο μὴ πάσχουμεν ; Ἄρ’ οὐχ ὅστι φόβος ἀντίρροπος ἐστὶν τῷ πάθους , ἡμᾶς ἐκδειματῶν , καὶ οὐδὲ φύσι τὴν ἀρχὴν συγχωρῶν ; Διὰ τί δὲ καὶ οἱ οἰκέται παρ’ ἡμῶν ὑβρισθέντες μωρία , σιγῇ πάντα φέρουσιν ; Ἄρ’ οὐχ ὅτι καὶ αὐτοὶ τὸν αὐτὸν αὐτοῖς ἐπικειμένον ἔχουσι δεσμόν ; Σὺ δὲ μὴ μόνον ἐννοήσης τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ φόβον , ἀλλ’ ὅτι σε καὶ αὐτὸς ὁ Θεὸς ὑβρίζει τόσε , ὁ κλεῖνον σιγῇ , καὶ πάντα ὑπείσεις πρᾶως . Καὶ εἴπῃ πρὸς τὸν ἐπιόντα · Τί σοι πάθω ; ἄλλο ; μου κατέχει καὶ τὴν δεξιὰν καὶ τὴν γλῶτταν ; καὶ γενέσθαι καὶ σοὶ κακῶν φιλοσοφίας ὑπόθεσις τὸ ῥῆμα . Νῦν δὲ ἀνθρώπων μὲν ἐνεχεν καὶ τὰ ἀφόρητα φέρομεν , καὶ πρὸς τοὺς ὑβριστάς λέγομεν πολλάκις · Ὁ δεῖνα με ὑβρίσεν , οὐ σύ · ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐδὲ ταύτην ἔχομεν τὴν εὐλάβειαν ; Καὶ ποία ἡμῖν ἔσται συγγνώμη ; Ἐφύμεν καὶ πρὸς τὴν ἡμετέραν ψυχήν · Ὁ Θεὸς ἡμᾶς ὑβρίζει νῦν , ὁ κατέχων [ 54 ] ἡμῶν τὰς χεῖρας · μὴ σκιρτῶμεν , μηδὲ ἔστω ὁ Θεὸς ἀνθρώπων ἀτιμότεροί ἡμῖν . Ἐφρίξατε πρὸς τὸ ῥῆμα ; Ἄλλ’ οὐχὶ πρὸς τὰ ῥήματα βουλοῦσθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν πρᾶξιν φρίττειν ὑμᾶς ἡ . Ἐκέλευσε γὰρ ὁ Θεὸς ῥαπτιζομένους μὴ μόνον φέρειν , ἀλλὰ καὶ παρέγειν ἑαυτοὺς πρὸς τὸ χεῖρον τὸ παθεῖν . Ἡμεῖς δὲ μετὰ τοσαύτης ἀφορότητος ἐναντιούμεθα , ὡς μὴ μόνον μὴ παρέχειν ἑαυτοὺς εἰς τὸ κακῶς παθεῖν , ἀλλὰ καὶ ἀμύνεσθαι , πολλάκις δὲ καὶ ἄρχειν χειρῶν ἀδίκων , καὶ ἐλαττοῦσθαι νομίζεν , ἂν μὴ πράξωμεν τὰ αὐτά . Καὶ γὰρ τὸ δεινὸν τοῦτ’
Lemmas: ὅταν γάρ περί ὁ στήθος ὁ θυμός ζέω διανίστημι καί ἀγριαίνω , πῦρ πνέω ὁ στόμα , πῦρ ἀφίημι ὁ ὀφθαλμός , οἶδα πάντοθεν ὁ δμί , ἄτακτος ὁ χείρ καταφέρω , καταπλάσσω πηδιαδων ὁ πούς καί ἐνάλλω ὁ κατέχω , καί μαίνομαι οὐδείς διΐστημι πρός οὗτος πᾶς ἀναίσχυντος , ἀλλά οὐδέ ὁ ἄνθρωπος δύναμαι , λακτίζω , δάκνω . ὄντως ἀνήρ θυμώδης οὐ Εὐσχήμων . εἶτα , μετά ὁ πολύς γέλων οὗτος , ἀναχωρέω οἴκαδε , καί πρός ἑαυτοῦ ἐπανέρχομαι , μείζων ἔχω ὁ ὀδύνη καί πολύς ὁ δέος , ἐννοέω ἄρα τίς ὁ πάρειμι εἰμί γιγνώσκω ὀργίζω . καθά γάρ ὁ παραπαίω ὁ πάρειμι ἀγνοέω , ὅταν σωφρονέω , τότε οὗτος λογίζομαι , ἄρας μή φρίζω , ἄρα μή πολέμιος καί ἐχθρός ὁ θεάομαι ; καί γάρ ὁμοίως ὑπέρ αμετροτητη δείδω · ὁ μέν , ὡς καταγιγνώσκω καί μείζων ποιέω ὁ αἰσχύνη · ὁ δέ , ὡς ἐφίημι . ἄν δέ καί πληγάς τείνω χαλισος · ἀλλήλων , χαλεπός ὁ δέος , οἷος μή τίς ὁ χαλεπός συμβάλλω περί ὁ πάθος , ἢ πυρετός ἀκολουθέω ἐπιφέρω θάνατος , ἢ οἴδημα ἀνίστημι δυσίατος εἰς ὁ περί ὁ ὄχθη καθίστημι κίνδυνος . καί , ὁ γάρ ἐγώ μάχη ἐσθίω ; τίς δέ ὕβρις καί φιλονεικία ; ἀπόλλυμι ὁ καί ὁ . καί πᾶς καταράομαι ὁ πρᾶγμα λοιπός ὁ ἐπίχρειον οὗτος , καί παραχρῆμα αὐτός ὁ ἀρχή . ὁ δέ ἀλόγιστος τε καί δαιμόνιος πονηρός καί ὥρα αἰτιάομαι κακός ὁ γίγνομαι . ἄλλος οὐ εἰμί ὥρα κακός · οὐδέ γάρ εἰμί ὥρα κακός ποτός · οὐδέ δαίμων οὗτος πονηρός , ἀλλά ὁ πονηρία ὁ ἔρχομαι . οὕτως γάρ καί ὁ δαίμων ἐπισπάω , καί πᾶς ἑαυτοῦ ἐπάγω ὁ δεινός . ἄλλος οἶδα , φημί , ὁ καρδία , καί ὁ ὕβρις δάκνω . οἶδα κἀγώ · διά γάρ οὗτος ὁ κράτος ὁ δαίνυμι οὗτος θηρίον θαυμάζω . ἄν γάρ ἐθέλω , δυνατός διακρούω ὁ πάθος . Ζεύς γάρ , ἄρχω ἐγώ ὕβρισμα , οὗτος μή πασχέω ; ἄρα οὐ ὅστις φόβος ἀντίρροπος εἰμί ὁ πάθος , ἐγώ ἐκδειματόω , καί οὐδέ φύσις ὁ ἀρχή συγχωρέω ; Ζεύς τίς δέ καί ὁ οἰκέτης παρά ἐγώ ὑβρίζω μωρία , σιγή πᾶς φέρω ; ἄρα οὐ ὅτι καί αὐτός ὁ αὐτός αὐτός ἐπικείμενος ἔχω δεσμός ; σύ δέ μή μόνος ἐννοέω ὁ παρά ὁ Θεός φόβος , ἀλλά ὅτι σύ καί αὐτός ὁ θεός ὑβρίζω τόσος , ὁ κλεινός σιγή , καί πᾶς ὑπέρχομαι πρᾶος . καί εἶπον πρός ὁ ἔπειμι · τις σύ πάσχω ; ἄλλος ; ἐγώ κατέχω καί ὁ δεξιά καί ὁ γλῶσσα ; καί γίγνομαι καί σύ κακός φιλοσοφία ὑπόθεσις ὁ ῥῆμα . νῦν δέ ἄνθρωπος μέν ἐνέχω καί ὁ ἀφόρητος φέρω , καί πρός ὁ ὑβριστής λέγω πολλάκις · ὁ Δεῖνα ἐγώ ὑβρίζω , οὖον σῦς · ἐπί δέ ὁ Θεός οὐδέ οὗτος ἔχω ὁ εὐλάβεια ; καί ποῖος ἐγώ εἰμί συγγνώμη ; φύω καί πρός ὁ ἡμέτερος Ψυχή · ὁ θεός ἐγώ ὑβρίζω νῦν , ὁ κατέχω [ 54 ] ἐγώ ὁ χείρ · μή σκιρτάω , μηδέ ἵστημι ὁ θεός ἄνθρωπος ἄτιμος ἐγώ . φρίσσω πρός ὁ ῥῆμα ; ἄλλος οὐ πρός ὁ ῥῆμα βούλομαι μόνος , ἀλλά καί πρός ὁ πρᾶξις φρίσσω σύ ὁ . κελεύω γάρ ὁ θεός ῥάπτω μή μόνος φέρω , ἀλλά καί παραγίγνομαι ἑαυτοῦ πρός ὁ χείρων ὁ πάσχω . ἐγώ δέ μετά τοσοῦτος αφοροτητη ἐναντιόομαι , ὡς μή μόνος μή παρέχω ἑαυτοῦ εἰς ὁ κακῶς πάσχω , ἀλλά καί ἀμύνω , πολλάκις δέ καί ἄρχω χείρ ἄδικος , καί ἐλασσόω νομίζω , εἄν μή πράσσω ὁ αὐτός . καί γάρ ὁ δεινός οὗτος