joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0309.3
Διὰ τοῦτο οὐχ ἀπλῶς , ἀλλ’ ἐκεῖνον τῷ τρόπῳ τὰ ὀμματα ἐδημιούργησεν . Εἰ γὰρ καὶ μικρὸν τὸ μέγεθος τὸ μᾶλλον , ἀλλ’ ὅλου τοῦ σώματος ἐστιν ἀναγκαϊότερον . Καὶ τοῦτο Παῦλος δηλῶν ἐλεγεν · Ἐὰν εἴσῃ ἡ ἀκοή , ὅτι Οὐκ εἰμὶ ὀφθαλμός , οὐκ εἰμὶ δὲ τοῦ σώματος · οὐ διὰ τοῦτο b οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος · τοῦ ; Πάντα μὲν γὰρ τὰ ἐν ἡμῖν τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἐστιν ἀπόδειξις · πολλῷ δὲ μᾶλλον ὀφθαλμός . Τοῦτο γὰρ τὸ πᾶν διακυβερνῶν σῶμα , τοῦτο τῷ παντὶ σώματι τὸ κάλλος ἐργάζεται , τοῦτο κοσμεῖ τὴν θείν , τοῦτο λύχνος ἐστιν ἀπάντων τῶν μελῶν . Ὦπερ γὰρ ἥλιος κατὰ τὴν οἰκουμένην , τοῦτο ὀφθαλμὸς ἐν τῷ σώματι . Ἄν σβέσῃς τὸν ἥλιον , πάντα ἀπόλειπας καὶ συνταράξας · ἄν σβέσῃς τοὺς ὀφθαλμοὺς , καὶ πὸδες ἀχρηστοί , καὶ χεῖρες καὶ ψυχή . Οἴχεται γὰρ ἡ γνῶσις , πηρωθέντων τούτων · διὰ γὰρ τούτων τὸν Θεὸν ἐγνώκαμεν . Τὰ γὰρ δόρατα αὐτοῦ , ἀπὸ κτισέως κόσμου , τοῖς ποιήμασι γνωσμενα καθοράται . Οὐχ ἄρα τῷ σώματι λύχνος ὁ ὀφθαλμὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸ τοῦ σώματος τῇ ψυχῇ . Διὅπερ ὅσπερ ἐν τινὶ βασιλικῇ χωρίῳ ἵδρυται , τὴν ἀνω λήξιν c λαχὼν , καὶ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων προκαθῆμενος . Τοῦτον οὖν διαπλάττει . Εἶτα , ἵνα μὴ νομίζῃς ὅτι ὕλης δεῖται ὅταν ποιῇ , καὶ ἵνα μᾶλλος ἢ οὐδὲ παρὰ τὴν ἀρχὴν πηλοῦ χρείαν εἶχεν ( ὁ γὰρ οὐκ ὄσας οὐσίας τὰς μεῖζον ; παραγαγὼν , πολλῷ μᾶλλον ταύτην χωρὶς ὕλης ἐποίησεν ) · ἵνα οὖν μᾶλλος ὅτι οὐ χρεία ἐνεκεν τοῦτο ποιεῖ , ἀλλὰ διδάσκων ἑαυτὸν εἶναι [ 329 ] δημιουργὸν τῶν ἐν ἀρχῇ , χρείας τὸν πηλὸν φησίν · Ἄσπελος , νήγυια , τοῦ εἰδὲς ὅτι οὐ πηλὸν δεομαι πρὸς τὸ ποιήσαι ὀφθαλμοὺς , ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ ἐν αὐτῷ ἡ δόξα ἡ ἐμή . Ὅτι γὰρ περὶ ἑαυτοῦ φησιν , εἴτῶν , Ἵνα φανερωθῇ ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ , ἐπήγαγεν · Ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με · τουἐστίν , Ἐμὲ δεῖ φανερώσαι ἐμαυτόν , καὶ ποιήσαι τὰ δυνάμενα με δεῖξαι τὰ αὐτὰ τῷ Πατρὶ ποιήσαντα , οὐ τοιαῦτα , ἀλλὰ τὰ αὐτά , ὁ μειζονό ; ἐστιν ἀπαρλλαξεία , καὶ ὅπερ ἐπὶ τῶν οὐδὲ κατὰ μικρὸν διεστηκότων λέγεται . Τί ; οὖν ἀντιδλέλει λοιπόν , ὁρῶν αὐτὸν τὰ αὐτὰ δυνάμενον τῷ Πατρὶ ; Οὐ γὰρ ἐπλάσε μόνον ὀφθαλμοὺς , οὐδὲ ἀνέψεν , ἀλλὰ καὶ τοῦ ὀφθαλμοῦ ὅπερ τακμὴρ ἐστι τοῦ καὶ ψυχὴν ἐμοχρήσθαι . Ἐκεῖνης γὰρ μὴ ἐνεργοῦσης , ὀφθαλμὸς κἂν ἀπρητισμένος ἦ , οὐχ ἂν ἴδοι ποτὲ οὐδέν . Ὦστε καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἐνέργειαν d ἐχαρίσατο , καὶ τὸ μέλος ἐδωκε πάντα ἔχειν , καὶ ἀρτηρίας , καὶ νεῦρα , καὶ χλείδας , καὶ αἷμα , καὶ τὰ ἄλλα πάντα , ἐξ ὧν σύγκειται ἡμῖν τὸ σῶμα . Ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι ὡς ἡμέρα ἐστὶ . Τί ταῦτα βούλεται τὰ ῥήματα ; ποίαν δὲ σχολουδίαν ἔχει ; Πολλήν . Ὁ γὰρ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · Ἐως ἡμέρα ἐστιν , ἕως ἔξεστι τοῖς ἀνθρώποις πιστεύειν εἰς ἐμέ , ἕως ὁ βίος οὗτος ἐνέστηκε , δεῖ με ἐργάζεσθαι . Ἐρχεται γὰρ , τοῦτέστιν , ὁ μέλλων καιρός · ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι . Οὐχ εἶπεν , Ὅτε ἐγὼ οὐ δύναμαι ἐργάζεσθαι · ἀλλ’ Ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι , τουτέστιν , ὅτε οὐχ ἐτι πίστις ἐστιν , οὔτε πόνος , οὔτε μετάνοια . Ὅτι γὰρ ἔργον τὴν πίστιν λέγει , λέγουσιν αὐτῷ · Τί ποιήσωμεν , ἵνα ἐργασώμεθα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ; Λέγει · Τοῦτο ἐστι τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ , ἵνα πιστεύσητε εἰς τὸ ἀπέστειλεν ἐκεῖνος . Πῶς οὖν τοῦτο τὸ ἔργον οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι τότε ; Ὅτι οὔτε πίστις ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἔχοντες καὶ ἄχοντες ὑπἀκούουσιναι . Ἵνα γὰρ μὴ τις εἴπῃ , ὅτι φιλοτιμούμενος τοῦτο ποιεῖ , δείκνυσιν ὅτι φειδόμενος αὐτῶν πάντα ἐργάζεται , ἐνταῦθα μόνον ἔξουσιαν ἔχόντων πιστεύειν ,
Lemmas: Ζεύς οὗτος οὐ ἀπλόος , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ τρόπος ὁ ὄμμα δημιουργέω . εἰμί γάρ καί μικρός ὁ μέγεθος ὁ μᾶλλον , ἀλλά ὅλος ὁ σῶμα εἰμί ἀναγκαῖος . καί οὗτος Παῦλος δηλόω λέγω · ἐάν εἶμι ὁ ἀκοή , ὅτι οὐ εἰμί ὀφθαλμός , οὐ εἰμί δέ ὁ σῶμα · οὖον διά οὗτος b οὐ εἰμί ἐκ ὁ σῶμα · ὁ ; Πάν μέν γάρ ὁ ἐν ἐγώ ὁ ὁ Θεός σοφία εἰμί ἀπόδειξις · πολύς δέ μᾶλλον ὀφθαλμός . οὗτος γάρ ὁ πᾶς διακυβερνάω σῶμα , οὗτος ὁ πᾶς σῶμα ὁ κάλλος ἐργάζομαι , οὗτος κοσμέω ὁ θέω , οὗτος λύχνος εἰμί ἀπαντάω ὁ μέλος . ὅσπερ γάρ ἥλιος κατά ὁ οἰκέω , οὗτος ὀφθαλμός ἐν ὁ σῶμα . ἄν σβέννυμι ὁ ἥλιος , πᾶς ἀπολείπω καί συνταράσσω · ἄν σβέννυμι ὁ ὀφθαλμός , καί πούς ἄχρηστος , καί χείρ καί ψυχή . οἴχομαι γάρ ὁ γνῶσις , πηρόω οὗτος · διά γάρ οὗτος ὁ θεός γιγνώσκω . ὁ γάρ δόρυ αὐτός , ἀπό κτίσις κόσμος , ὁ ποίημα γιγνώσκω καθοράω . οὐχ ἄρα ὁ σῶμα λύχνος ὁ ὀφθαλμός μόνος , ἀλλά καί πρό ὁ σῶμα ὁ Ψυχή . διόπερ ὅσπερ ἐν τις βασιλικός χωρίον ἱδρύω , ὁ ἄνω λῆξις c λαγχάνω , καί ὁ ἄλλος αἴσθησις πρό-κάθημαι . οὗτος οὖν διαπλήσσω . εἶτα , ἵνα μή νομίζω ὅτι ὕλη δήω ὅταν ποιέω , καί ἵνα μᾶλλος ἢ οὐδέ παρά ὁ ἀρχή πηλός χρεία ἔχω ( ὁ γάρ οὐ ὅσος οὐσία ὁ μείζων ; παράγω , πολύς μᾶλλον οὗτος Χωρὶς ὕλη ποιέω ) · ἵνα οὖν μᾶλλος ὅτι οὖον χρεία ἕνεκα οὗτος ποιέω , ἀλλά διδάσκω ἑαυτοῦ εἰμί [ 329 ] δημιουργός ὁ ἐν ἀρχή , χρεία ὁ πηλός φημί · Ἄσπελος , νήγυια , ὁ ἀνάκλεις ὅτι οὖον πηλός δήω πρός ὁ ποιέω ὀφθαλμός , ἀλλά ἵνα φανερόω ἐν αὐτός ὁ δόξα ὁ ἐμός . ὅτι2 γάρ περί ἑαυτοῦ φημί , ἔτος , ἵνα φανερόω ὁ δόξα ὁ Θεός , ἐπάγω · ἐγώ δεῖ ἐργάζομαι ὁ ἔργον ὁ πέμπω ἐγώ · τουειμι , ἐγώ δεῖ φανερόω ἐμαυτοῦ , καί ποιέω ὁ δύναμαι ἐγώ δείκνυμι ὁ αὐτός ὁ πατήρ ποιέω , οὖον τοιοῦτος , ἀλλά ὁ αὐτός , ὁ μειζονό ; εἰμί ἀπαρλλαξεία , καί ὅσπερ ἐπί ὁ οὐδέ κατά μικρός διίστημι λέγω . τις ; οὖν ἀντιδλέλει λοιπός , ὁράω αὐτός ὁ αὐτός δύναμαι ὁ πατήρ ; οὖον γάρ πλάσσω μόνος ὀφθαλμός , οὐδέ ἀνέψω , ἀλλά καί ὁ ὀφθαλμός ὅσπερ τακμὴρ εἰμί ὁ καί ψυχή εμοχραω . ἐκεῖνος γάρ μή ἐνεργέω , ὀφθαλμός κἀν ἀπαρτίζω εἰμί , οὐ εἄν ὁράω ποτέ οὐδείς . ὥστε καί ὁ ἀπό ὁ Ψυχή ἐνέργεια d χαρίζομαι , καί ὁ μέλος δίδωμι πᾶς ἔχω , καί ἀρτηρία , καί νεῦρον , καί χλειδαις , καί αἷμα , καί ὁ ἄλλος πᾶς , ἐκ ὅς σύγκειμαι ἐγώ ὁ σῶμα . ἐγώ δεῖ ἐργάζομαι ὡς ἡμέρα εἰμί . τις οὗτος βούλομαι ὁ ῥῆμα ; ποῖος δέ σχολουδιος ἔχω ; Πολλήν . ὁ γάρ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ἠώς ἡμέρα εἰμί , ἠώς ἔξεστι ὁ ἄνθρωπος πιστεύω εἰς ἐγώ , ἠώς ὁ βίος οὗτος ἐνίστημι , δεῖ ἐγώ ἐργάζομαι . ἔρχομαι γάρ , τουτέστιν , ὁ μέλλω καιρός · ὅτε οὐδείς δύναμαι ἐργάζομαι . οὐχ εἶπον , ὅτε ἐγώ οὖον δύναμαι ἐργάζομαι · ἀλλά ὅτε οὐδείς δύναμαι ἐργάζομαι , τουτέστιν , ὅτε οὐ ἔτι πίστις εἰμί , οὔτε πόνος , οὔτε μετάνοια . ὅτι2 γάρ ἔργον ὁ πίστις λέγω , λέγω αὐτός · τις ποιέω , ἵνα ἐργάζομαι ὁ ἔργον ὁ Θεός ; Λέγος · οὗτος εἰμί ὁ ἔργον ὁ Θεός , ἵνα πιστεύω εἰς ὁ ἀποστέλλω ἐκεῖνος . Πῶς οὖν οὗτος ὁ ἔργον οὐδείς δύναμαι ἐργάζομαι τότε ; ὅτι2 οὔτε πίστις εἰμί , ἀλλά καί ἔχω καί ἄχω ὑπακούω . ἵνα γάρ μή τις εἶπον , ὅτι φιλοτιμέομαι οὗτος ποιέω , δείκνυμι ὅτι φείδομαι αὐτός πᾶς ἐργάζομαι , ἐνταῦθα μόνος ἐξουσία ἔχοω πιστεύω ,