joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0065.1
ψυχῆς · τῆς δὲ ὑγιαίνοντος λογισμοῦ · Ἦκουσας , ὅτι Ἥν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν . Τί φιλονεικεῖς εἰκῇ καὶ μάτην ὑπεραχονταῖς τῇ λογισμῷ τὴν ἀπειρον ταύτην ζωὴν ; Οὐδὲ γὰρ οἶόν τε . Τί ζητεῖς τὰ ἀξήτητα ; τί περιεργάζῃ τὰ ἀκατάληπτα ; τί ἐρευνᾷς τὰ ἀνεξερεύνητα ; Κατανόησον τῶν ἡλικιῶν αὐτῶν τὴν μέγαν αὐτὴν ἄλλ’ οὐ δυνήσῃ , καὶ ὅμως οὐκ ἀγανακτεῖς , οὐδὲ δυσχεραίνεις ἐπὶ τῇ ἀθενείᾳ . Πῶς οὖν ἐν τοῖς μείζοσι τολμηρὸς γέγονας καὶ προπετής ; Ὁ τῆς βροντῆς υἱὸς Ἰωάννης , ὁ ἀπὸ τῆς σάλπιγγος ἤχων τῆς πνευματικῆς , τὸ , Ἥν , ἀκούσας παρὰ τοῦ Πνεύματος , οὐδὲν ἐπεζήτησε πλέον · σὺ δὲ ὁ τῆς χάριτος ἀλοῖρῶν τῆς ἐκείνου , καὶ ὁ ἀπὸ τῶν δειλῶν φθεγόμενος λογισμῶν , ὑπερβῆναι τὸ μέτρον τῆς ἐκείνου γνώσεως φιλονεικεῖς ; Ἄλλὰ τοῦτο τοιγαροῦν οὐδὲ πρὸς τὸ μέτρον τῆς ἐκείνου γνώσεως ἀφικεῖσθαι δυνήσῃ . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ διαβόλου μεθοδεῖα · ἐξάγει μὲν τόνους παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ὧρων ἡμῖν τοὺς πεισμομένους αὐτῷ , ὡς ἐπὶ πολλῷ μείζονι · ὅταν δὲ ταῖς ἐλπίσι ταύταις δελεάσας ἐκβάλῃ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος , τότε λοιπὸν οὐ μόνον οὐδὲν πλέον προσθίδειν , ( πῶς γὰρ διάβολος ὤν ; ) ἀλλ’ οὐδὲ εἰς τὰ πρότερα , ἔνθα ἀσφαλῶς καὶ βεβαίως διετριβόμεν , ἀφήσιν ἐπανελθεῖν , ἀλλὰ πανταχοῦ περιάγει πλανωμένων , καὶ οὐκ ἔχοντας οὐδαμοῦ στήναι . Οὕτω μὲν τὸν πρωτόπλαστον ἐκ τῆς τοῦ παραδείσου διαγωγῆς ἐπολίσειν ἐκπέσειν . Προσδοκία γὰρ μείζονος γνώσεως καὶ τιμῆς φυτῶσε αὐτόν , καὶ τῶν τότε ὑπαρχόντων αὐτῷ μετὰ ἀδείας ἐξέβαλεν . Οὐ γὰρ μόνον ἰσόθεος οὐ γέγονε , καθὼς ὑπὸ γεινεῖτο αὐτῷ , ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν τοῦ θανάτου τυραννίδα ἐξέπεσεν , οὐ μόνον οὐδὲν πλέον ἀπὸ τῆς τοῦ ἑαυτοῦ βρώσεως προσλαβών , ἀλλὰ καὶ τῆς γνώσεως ἧς εἶχεν οὐ μικρὸν ἀπολέσας , ἐλπίδι πλείονος γνώσεως . Τότε γὰρ ἠλαγχύνεσθαι καὶ καταδιδεσθαι ἐπὶ τῇ γυμνότητι , τότε αὐτῷ προσεγένετο , πρὸ τῆς ἀπάτης ἀνωστέως ταύτης ὅντι τῆς αἰσχύνης . Αὐτὸ τε γὰρ τὸ ὁρᾶν ἑαυτὸν γυμνὸν ἦντα , καὶ δεῖσθαι λοιπὸν τῆς ἀπὸ τῶν ἱματίων περιβολῆς , καὶ ἕτερα αὐτῷ πλείονα ἐπενέθεν ἐφ’ ἣν πᾶσιν τότε . Ὑπερ ἣν μὴ καὶ ἡμεῖς πώσωμεν , πειθώμεθα τῷ Θεῷ , καὶ μένωμεν ἐν οἷς αὐτὸς ἡμῖν προσέταξε , καὶ μηδὲν περαιτέρω πολυπραγμονώμεν , ἵνα μὴ καὶ τῶν ἤδη δοθέντων ἡμῖν ἐπιμενῶς ἀγαθῶν , χαλάρῃ καὶ οὕτω πεπθώμεν . Τῆς γὰρ ἀνάγκου ζωῆς ἀρχὴν ἐπιζητοῦντες εὑρεῖν , [ 46 ] καὶ ἄπερ ἠδύναντο ἔχειν ἀπώλεσαν . Οὐτε γὰρ τὸ ζητουμένον εὑρον ( οὐδὲ γὰρ ἐστὶ δυνατόν ) , καὶ τῆς ὑγίους περὶ τοῦ Μονογενοῦς ἐξέπεσον πίστεως . Ἄλλ’ ἡμεῖς μὴ μεταλαμψόμεν ὥρια αἰώνια , ἄθεστοι οἱ πατέρες ἡμῶν . Ἄλλ’ εἰκώμεν πανταχοῦ τοῖς τοῦ Πνεύματος νόμοις , καὶ ἀκούοντες ἔτι , Ἥν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν , μηδὲν πλέον ἐπιζητῶμεν εὑρεῖν · οὐδὲ γὰρ ἔνι ταύτην ὑπερβῆναι τὴν ὁρᾶν . Εἰ μὲν γὰρ ὡς ἀνθρώπου ἐγένετο , ἀνάγκη μέσον εἶναι τι τοῦ γεννῶντος καὶ τοῦ γενομένου · ἐπεὶ δὲ ἀρρήτως ὡς ὡς Θεῷ πρέπον ἐστι , τοῦ πρὸ καὶ τοῦ μετὰ ἀναχωρεῖ τῶν χρόνων γὰρ ταῦτα ὀνόματα · ὁ δὲ Υἱὸς καὶ τῶν αἰώνων πάντων ἐστὶ ποιητής .
Lemmas: Ψυχή · ὁ δέ ὑγιαίνω λογισμός · ἀκούω , ὅτι ὅς ὁ φάος ὁ ἀληθινός . τις φιλονεικέω εἰκῇ καί μάτην ὑπεραχονταῖς ὁ λογισμός ὁ ἤπειρος οὗτος ζωή ; οὐδέ γάρ οἶος τε . τις ζητέω ὁ ἀξήτητα ; τίς περιεργάζω ὁ ἀκατάληπτος ; τίς ἐρευνάω ὁ ἀνεξερεύνητος ; κατανοέω ὁ ἡλικία αὐτός ὁ μέγας αὐτός ἄλλος οὖον δύναμαι , καί ὅμως οὐ ἀγανακτέω , οὐδέ δυσχεραίνω ἐπί ὁ ἀθενείᾳ . Πῶς οὖν ἐν ὁ μείζων τολμηρός γίγνομαι καί προπετής ; ὁ ὁ βροντή υἱός Ἰωάννης , ὁ ἀπό ὁ σάλπιγξ ἦχος ὁ πνευματικός , ὁ , ὅς , ἀκούω παρά ὁ πνεῦμα , οὐδείς ἐπιζητέω πλέω · σύ δέ ὁ ὁ χάρις ἀλός ὁ ἐκεῖνος , καί ὁ ἀπό ὁ δειλός φθέγγομαι λογισμός , ὑπερβαίνω ὁ μέτρον ὁ ἐκεῖνος γνῶσις φιλονεικέω ; ἀλλά οὗτος τοιγάρ οὐδέ πρός ὁ μέτρον ὁ ἐκεῖνος γνῶσις ἀφικνέομαι δύναμαι . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ διάβολος μεθοδεία · ἐξάγω μέν τόνος παρά ὁ Θεός δίδωμι ὁράω ἐγώ ὁ πείθω αὐτός , ὡς ἐπί πολύς μείζων · ὅταν δέ ὁ ἐλπίς οὗτος δελεάζω ἐκβάλλω ὁ ὁ Θεός χάρις , τότε λοιπός οὖον μόνος οὐδείς πλέω προσθιδηω , ( πῶς γάρ διάβολος εἰμί ; ) ἀλλά οὐδέ εἰς ὁ πρότερος , ἔνθα ἀσφαλῶς καί βεβαίως διατρίβω , ἀφίημι ἐπανέρχομαι , ἀλλά πανταχοῦ περιάγω πλανάω , καί οὐ ἔχω οὐδαμοῦ ἵστημι . οὕτως μέν ὁ πρωτόπλαστος ἐκ ὁ ὁ παράδεισος διαγωγεύς πολίζω ἐκπίπτω . Προσδοκία γάρ μείζων γνῶσις καί τιμή φυτῶσε αὐτός , καί ὁ τότε ὑπάρχω αὐτός μετά ἄδεια ἐκβάλλω . οὖον γάρ μόνος ἰσόθεος οὖον γίγνομαι , καθώς ὑπό γείνομαι αὐτός , ἀλλά καί εἰς ὁ ὁ θάνατος τυραννίς ἐκπίπτω , οὖον μόνος οὐδείς πλέω ἀπό ὁ ὁ ἑαυτοῦ βρῶσις προσλαμβάνω , ἀλλά καί ὁ γνῶσις ὅς ἔχω οὖον μικρός ἀπόλλυμι , ἐλπίς πλείων γνῶσις . τότε γάρ ηλαγχυνω καί καταδίδημι ἐπί ὁ γυμνότης , τότε αὐτός προσγίγνομαι , πρό ὁ ἀπάτη ἀνωστέως οὗτος εἰμί ὁ αἰσχύνη . αὐτός τε γάρ ὁ ὁράω ἑαυτοῦ γυμνός ἀντάω , καί δήω λοιπός ὁ ἀπό ὁ ἱμάτιον περιβολή , καί ἕτερος αὐτός πλείων ἐπιφέρω ἐπί ὅς πᾶς τότε . ὑπερ ὅς μή καί ἐγώ πίνω , πείθω ὁ Θεός , καί μένω ἐν ὅς αὐτός ἐγώ προστάσσω , καί μηδείς περαιτέρω πολυπραγμονέω , ἵνα μή καί ὁ ἤδη δίδωμι ἐγώ ἐπιμένω ἀγαθός , Χαλάρη καί οὗτος πίπτω . ὁ γάρ ἀνάγχω ζωή ἀρχή ἐπιζητέω εὑρίσκω , [ 46 ] καί Ἄπερ δύναμαι ἔχω ἀπόλλυμι . οὐ γάρ ὁ ζητέω εὑρίσκω ( οὐδέ γάρ εἰμί δυνατός ) , καί ὁ ὑγιής περί ὁ Μονογενώ ἐκπίπτω πίστις . ἄλλος ἐγώ μή μεταλαμβάνω ὥριος αἰώνιος , ἄθεστος ὁ πατήρ ἐγώ . ἄλλος ἵημι πανταχοῦ ὁ ὁ πνεῦμα νόμος , καί ἀκούω ἔτι , ὅς ὁ φάος ὁ ἀληθινός , μηδείς πλέω ἐπιζητέω εὑρίσκω · οὐδέ γάρ ἐν οὗτος ὑπερβαίνω ὁ ὁράω . εἰμί μέν γάρ ὡς ἄνθρωπος γίγνομαι , ἀνάγκη μέσος εἰμί τίς ὁ γεννάω καί ὁ γίγνομαι · ἐπεί δέ ἄρρητος ὡς ὡς Θεός πρέπω εἰμί , ὁ πρό καί ὁ μετά ἀναχωρέω ὁ χρόνος γάρ οὗτος ὄνομα · ὁ δέ υἱός καί ὁ αἰών πᾶς εἰμί ποιητής .