joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0273.1
μαστος τε γεγονεναι . Καίτοι γε οὗτοι καὶ ἐν Καμφ παρήσαν , τοῦ υἱοῦ γενομένου · ἀλλ' οὐδὲν ἀπώνουντο τῷ . Πόθεν δὲν αὐτοὺς ἡ τοσαύτη ἀποτία ; Ἀπὸ σωνηρὲς γνώμης α καὶ φθόνου · τὸ γὰρ συγγενὲς ὑπὲρχον εἰωθὲ πως διαφθολεῖσθαι παρὰ τῶν οὐ πονήτων . Τινὲς δὲ ἐνταῦθα λέγουσι τοὺς μαθητάς · Τὸν ὅλον τὸν παρεπόμενον , οὐ τοὺς δώδεκα . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Ὦρα πῶς προσήκων [ 285 ] ἀπεκρίνατο . Οὐ γὰρ εἶπεν Ὑμεῖς , ὅ τινας ἐστὶ ταῦτα συμβουλεύοντες καὶ διδάσκοντες ; ἀλλὰ τί ; Ὁ καιρὸς ὁ ἡμῶν οὕτω παρέστηκεν . Ἐνταῦθά μοι δοκεῖ καὶ ἐπερὸν τι αἰνίττεσθαι . Ἵσως γὰρ αὐτὸν καὶ προδοῦναι ἐβουλεύοντο , βασκαίνοντες , τοῖς Ἰουδαίοις . Διὸ καὶ τοῦτο ἐμφανῶς φησίν , Ὁ καιρὸς ὁ ἡμῶν οὕτω πάρεστι · τουνέκον , ὁ τοῦ σταυροῦ καὶ τοῦ θανάτου . Τί οὖν πρὸ καιροῦ κατεπελὲγετε ἀνελεῖν ; Ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πᾶντοτε ἐτοῖμός ἐστιν . Ἵδελ Ἔλεγεν Ὑμεῖς κἂν τὰς συνήθες τοῖς Ἰουδαίοις , οὐκ ἀναγρήσουντι ὑμᾶς τὰ αὐτὰ ζηλοῦντας αὐτούς · ἐμὲ δὲ εὐθὲς βουλήσονται ἀνελεῖν . Ὡστε ὑμῖν μὲν ἀεὶ καὶ καιρὸς συνέβαινε μὴ κινδυνεύουσι · ἐμοὶ δὲ τότε καὶρὸς , ὅταν ὁ τοῦ σταυροῦ καιρὸς ἐπιστή , ὅταν δὴ ἀκθάνειν . Καὶ γὰρ ὅτι τοῦτο λέγει , δῆλον διὰ τῆς ἐπαγγελίας . β Οὐ δύναται ὁ κόσμος μισεῖν ὑμᾶς . Πῶς γὰρ τοὺς τὰ αὐτὰ βουλομένους , καὶ ὑπὲρ τῶν αὐτῶν τρέχοντας ; Ἔμὲ δὲ μισεῖ , ὅτι ἐλέγχω αὐτόν , ὅτι σκόνην εἰσιν αὐτοῦ τὰ ἔργα , τουτιστίν , ὅτι Καθάπτομαι καὶ ἐλέγχω , διὰ τοῦτο μισοῦμαι . Ἀπὸ τούτων παιδευόμεθα κρατεῖν ὀργῆς , καὶ μὴ ἀναλαίνειν , καὶ εὐτελεῖς ὡσὶν ὁ συμβουλεύοντες . Εἰ γὰρ τοὺς οὐ πιστεύοντας ὁ Χριστὸς συμβουλεύοντας , ἠνέγκα πρᾶως , καὶ συμβουλεύοντας τὰ μὴ ὄντα , καὶ σὺνδουλεύοντας τὰ οὐχ ἀπὸ προαιρέσως ἀγαθῆς , τίνος ἡμεῖς τευδόμεθα συγγνώμης , γῆ καὶ σποδὸς ὄντες , καὶ πρὸς τοὺς συμβουλεύοντας , συγχειροῦντες , κἂν ὀλίγον εὐτελέστεροι τοῦτο ποιοῦντες ὡσιν , ἀνάξιον ἐκείνων ἡγούμενοι τοῦτο ; Σχέτε γοῦν πῶς μετὰ πραότητος πάσης ἀποκρίνεσθαι τὴν κατηγορίαν . Εἰπόντων γὰρ ἐκείνων , Φατάρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ , αὐτὸς φησίν · Οὐ δύναται ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖν , ἐμὲ δὲ ὁ κόσμος μισεῖ · ἀναιρῶν αὐτῶν τὴν κατηγορίαν . Τοσοῦτον γὰρ ἀπέχω , φησίν , ζητεῖν τὴν παρὰ ἀνθρώπων δόξαν , ὅτι οὐ διαλειπόμεν ἐλέγχων αὐτούς · καὶ ταῦτα εἰδὼς μίσους ἐκ τούτου τικτόμενον , καὶ θάνατον κατασκευαζόμενον . Καὶ ποῦ ἠλγέγε , φησίν ; Πότε γὰρ ἐπαύσατο τοῦτο ποιῶν ; οὐχί Ἔλεγεν Μὴ δοκεῖτε , ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν Πατέρα ; Ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωῦσης · καὶ , Ἐγὼ ἐργαζομαι ὡμῶς , ὅτι τὴν ἠμέραν τοῦ Θεοῦ οὐχ ἔχετε · καὶ , Πῶς δύνασθε πιστεύειν , δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες , καὶ τὴν χαρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ οὐ ἠπεύοντες ; Εἰδὲς πῶς ἐδαεῖς διὰ πάντων , ὅτι ὁ πρὸς αὐτὸν μῖσος ἐκποῖς ὁ Ἐλεγχὸς ὁ πεπαρήρησάμενος , οὐχ ἡ τοῦ σαββάτου λύσις ; Τί δῆποτε δὲ αὐτοὺς πέμπει εἰς τὴν ἱστορίαν , λέγων Ἀνέδρετε εἰς τὴν ἱστορίαν , ὅφω οὐχ ἀναβαίνω ὅρι ; Δεικνύς ὅτι ταῦτα εἶπεν , οὐχὶ ἐάμενος αὐτῶν , οὐδὲ κολακεύεσθαι θέλων , ἀλλὰ σὺνχωρῶν τὰ Ἰουδαῖκά ποιεῖν . Πῶς οὖν , φησίν , ἀνέδρε , εἶπεν , Οὐχ ἀναβαίνω ; Οὐχ εἶπεν καθάπαξ , Οὐχ ἀναβαίνω · ἀλλὰ , Νῦν , εἶπεν , τούτεστι , μεθ' ὀλίγον Ὅτι ὁ καιρὸς ὁ ἡμῶν οὕτως ἐπελήφροται . Καὶ μὴν τῷ μάλιστα Πάσχα σταυροῦσθαι ἐμελλε . Ἵδὲς οὖν οὐχ ἀνέδρε καὶ αὐτός ; Εἰ γὰρ ἐπειδὴ ὁ καιρὸς οὕτως παρήν , διὰ τοῦτο οὐχ ἀνέδρε , ἠχρήν μηδὲ [ 286 ] ὅμως ἀναδραῖν . Ἀλλ' οὐ διὰ τοῦτο ἀνέβαινεν , ἵνα πάθῃ , ἀλλ' ἵνα αὐτοὺς παιδεύσῃ . Τίνος δὲ ἐνεκεν λάθρα ; Καὶ γὰρ οὕτωσαν φανερῶς ἀνελθὼν ἐν τῷ μέσῳ τε εἶναι , καὶ κατέχειν αὐτῶν τὴν ὀργὴν τὴν ἀτακτον , ὁ πολλάκις ἐποίησεν . Ἀλλ' οὐχ ἐβούλετο συνεχὲς τοῦτο ποιεῖν . Εἰ γὰρ ἀνέδρε φανερῶς , καὶ πάλιν αὐτοὺς ἐπήρωσε , μειζόνων , ἂν τὴν ἑαυτοῦ Θεότητα διαλαμπεῖν ἐποίησε , ὁ τέως οὐχ ἔδει , καὶ μᾶλλον αὐτὴν ἐξεκάλυπτεν . δ Ἐπειδὴ δὲ ἐνῆν καὶ ἐκεῖνοι δειλίας εἶναι τὸ μένειν , δείκνυσιν αὐτοὺς τοῦναντίον , καὶ ὅφροσιν δὲ καὶ οἰκονομίαν · καὶ ὅτι τὸν καιρὸν προειδὼς καθ' ὃν πεῖσεται , ἔτε λοιπὸν ἐπιστή , τότε μάλιστα ὁ βουλήσεται εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα ἀναδραῖν . Ἔμοι δὲ δοκεῖ καὶ τῷ μὲν εἰπεῖν , Ἀνέδρετε ὑμεῖς , τοῦτο λέγειν · μὴ νομίζετε , ὅτι ἀναγκάζω ὑμᾶς σὺν ἐμοὶ μένειν μὴ βουλομένους · τῷ δὲ ἐπαγαγεῖν , Ὡσπερ ἐπελήφροται ὁ καιρὸς μου , δῆλον ποιεῖν , ὅτι ἔδει καὶ σήματα γενέσθαι , καὶ δημηγορίας λεχθῆναι , ὡστε καὶ δολοὺς πιστεύσαι πλείους , καὶ τοὺς μαθητὰς στερρότερους γενέσθαι , τὴν παρρησίαν ὁρώντας τοῦ διδασκάλου , καὶ ἐπαθε . γ . Μάθωμεν τοίνυν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν εἰρημένων τὴν ἐπιείκειαν , τὴν πραότητα · Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ , ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ · καὶ πᾶσαν πικρίαν ἐκβάλλομεν ε . Κἂν ἐπαίρηται τις καθ' ἡμῶν , ἡμεῖς ταπεινοὶ γινώμεθα · κἂν θρασυνθῇ τις , Θεραπεύσωμεν · κἂν δάκνη καὶ κατασθῇ σκιώπων καὶ κωμωδῶν , ἡμεῖς μὴ νικώμεθα , μὴ ἀμυνόμενοι ἑαυτοὺς ἀνάλωμεν ἑαυτούς . Καὶ γὰρ θηρίων ἐστὶν ὁ θυμοῦ , θηρίων δὲ καὶ θερμῶν . Ἐπαθώμεν τοίνυν ἑαυτοὺς τὰς ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς ἐπιβάς , καὶ λέγωμεν , ὅτι Γῆ εἰ καὶ σποδὸς · καὶ , Τί ὑπερηφανεύεται γῆ καὶ σποδός ; καὶ , ὅτι Ἡ ρομφαὶ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ , πένους αὐτῷ · καὶ , ὅτι Ἄνθρω θυμοδῆς , οὐχ εὐσχήμων . Οὐδὲν γὰρ αἰσχρότερον ὁψεως θυμοῦμένης , οὐδὲν δυσδιεξέρτου . Εἰ δὲ δέος , πολλῷ μᾶλλον ψυχῆς . Καθάπερ γὰρ ἀνακυκλούμενου βορβόρου ε δυσωδία εἴωθε γίνεσθαι · οὕτω ψυχῆς ταρασσομένης ὑπὸ θυμοῦ , πολλὴ ἔσται ἡ ἀχρημοσύνη καὶ ἀτδία . Ἀλλ' οὐ φέρω , φησίν , τὴν παρὰ τῶν ἐχθρῶν ὑβριν . Τίνες ἐνεκεν ; εἶπέ . Ἄν μὲν γὰρ ἀληθῆς ἢ , καὶ πρὸ ἐκείνου ὀφείλες κατανυττεσθαι , καὶ χάριν ἔχειν αὐτῷ τῶν ἐλέγχων · ἂν δὲ ψευδῆς , κατασφρόνδσον . Εἶπε πέννη ; Καταγέλασον . Εἶπε δυσγενὴς τῇ ἀνόητον ; Στέναξον ὑπὲρ ἐκείνου λοιπόν . Ὁ γὰρ εἰκῶς τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ , Μωρὲ , ἐνοχος ἔσται εἰς τὴν γένναν τοῦ πύρος . Ὅταν οὖν ὑβρισῃ , ἐννόουν τὴν κόλασιν ἣν κολάζεται , καὶ οὐ μόνον οὐχ ἔξεις ὀργήν , ἀλλὰ καὶ δάκρυα ἀφήσεις . Οὐδὲ γὰρ πρὸς τὸν πυρετοῦντα τις παροξύνεται , οὔτε πρὸς τὸν φρενελαινοῦντα , ἀλλ' ἐλεεῖ πάντας τοὺς τοιούτους καὶ δακρύει . Τοιούτου γὰρ ἐστι ψυχῆς ὀργιζομένης . Ἀλλὰ , κἂν ἀμυνάσθαι βούλῃ , σίγησον , καὶ καιρίαν ἔδωκας αὐτῷ τὴν πληγήν . Ἄν δὲ λοιδορίαν λοιδορίᾳ συνάψῃς , τὸ πῦρ ἀντήσας . [ 287 ] Ἀλλ' ἀσθένειαν καταγινώσκουσιν οἱ παρόντες , φησίν . Ἄν σιγώμεν . Οὐχ ἀσθένειαν καταγινώσκονται , ἀλλ' ἐπὶ φιλοσοφία θαυμάζονται . Ἄν δὲ ὑβρισθεῖς ὀργῆθες , ὑβρίσας · ὀργηθεῖς δὲ , ἀναγκάζεις ἀληθῆ νομίζεσθαι τὰ λεγόμενα . Διὰτί , εἶπέ μοι , ὁ πλούσιος γελά ἀκούων πένης ; ἀρ' οὐχ ὅτι μὴ σύνοιδεν ἑαυτῷ πενίαν ; Οὕτω καὶ ὑμεῖς , ἂν μᾶλλον γελάσωμεν ἐπὶ ταῖς ὑβρεσι , μεγίστην ἀποδείξεται παρέξομεν τοῦ μὴ <pg>272</pg>
Lemmas: μαστός τε γίγνομαι . καίτοι γε οὗτος καί ἐν Καμφ πάρειμι , ὁ υἱός γίγνομαι · ἀλλά οὐδείς ἀπονοέω ὁ . πόθεν δέν αὐτός ὁ τοσοῦτος ἀποτία ; ἀπό σωνηρὲς γνώμη ὅς καί φθόνος · ὁ γάρ συγγενής ὑπέρχομαι εἴωθα πως διαφθολειεπομαι παρά ὁ οὖον πονέω . Τινές δέ ἐνταῦθα λέγω ὁ μαθητής · ὁ ὅλος ὁ παρεπόμενον , οὖον ὁ δώδεκα . τις οὖν ὁ Χριστός ; ὤρα πῶς προσήκω [ 285 ] ἀποκρίνω . οὖον γάρ εἶπον σύ , ὅς τις εἰμί οὗτος συμβουλεύω καί διδάσκω ; ἀλλά τίς ; ὁ καιρός ὁ ἐγώ οὗτος παρίστημι . ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω καί ἐπέρομαι τίς αἰνίσσομαι . ἴσως γάρ αὐτός καί προδίδωμι βουλεύω , βασκαίνω , ὁ Ἰουδαῖος . Διὸ καί οὗτος ἐμφανής φημί , ὁ καιρός ὁ ἐγώ οὗτος πάρειμι · τουνέκον , ὁ ὁ σταυρός καί ὁ θάνατος . τις οὖν πρό καιρός καταπλήσσω ἀναιρέω ; ὁ δέ καιρός ὁ ὑμέτερος πάντοτε ἑτοῖμος εἰμί . Ἵδελ λέγω σύ κἀν ὁ συνηθέω ὁ Ἰουδαῖος , οὐ ἀναγράφω σύ ὁ αὐτός ζηλόω αὐτός · ἐγώ δέ εὐθύς βούλομαι ἀναιρέω . ὡστε σύ μέν ἀεί καί καιρός συμβαίνω μή κινδυνεύω · ἐγώ δέ τότε καιρός , ὅταν ὁ ὁ σταυρός καιρός ἐφίστημι , ὅταν δή ἀκθάνειν . καί γάρ ὅτι οὗτος λέγω , δῆλος διά ὁ ἐπαγγελία . Β οὖον δύναμαι ὁ κόσμος μισέω σύ . Πῶς γάρ ὁ ὁ αὐτός βούλομαι , καί ὑπέρ ὁ αὐτός τρέχω ; ἐγώ δέ μισέω , ὅτι ἐλέγχω αὐτός , ὅτι σκόνη εἰμί αὐτός ὁ ἔργον , τουτιειμι , ὅτι καθάπτω καί ἐλέγχω , διά οὗτος μισέω . ἀπό οὗτος παιδεύω κρατέω ὀργή , καί μή αναλαινεος , καί εὐτελής οὖς ὁ συμβουλεύω . εἰμί γάρ ὁ οὖον πιστεύω ὁ Χριστός συμβουλεύω , φέρω πρᾶος , καί συμβουλεύω ὁ μή εἰμί , καί συνδουλεύω ὁ οὐ ἀπό προαίρεσις ἀγαθός , τίς ἐγώ τευδιδωμι συγγνώμη , γῆ καί σποδός εἰμί , καί πρός ὁ συμβουλεύω , συγχειροῦντες , κἀν ὀλίγος εὐτελής οὗτος ποιέω οὖς , ἀνάξιος ἐκεῖνος ἡγέομαι οὗτος ; ἔχω γοῦν πῶς μετά πραότης πᾶς ἀποκρίνω ὁ κατηγορία . εἶπον γάρ ἐκεῖνος , Φατάρωσον σαυτοῦ ὁ κόσμος , αὐτός φημί · οὖον δύναμαι ὁ κόσμος σύ μισέω , ἐγώ δέ ὁ κόσμος μισέω · ἀναιρέω αὐτός ὁ κατηγορία . τοσοῦτος γάρ ἀπέχω , φημί , ζητέω ὁ παρά ἄνθρωπος δόξα , ὅτι οὖον διαλείπω ἐλέγχω αὐτός · καί οὗτος εἰδοί μῖσος ἐκ οὗτος τίκτω , καί θάνατος κατασκευάζω . καί ποῦ ἀλγέω , φημί ; πότος γάρ παύω οὗτος ποιέω ; οὐ λέγω μή δοκέω , ὅτι ἐγώ κατηγορέω σύ πρός ὁ πατήρ ; ἔρτις ὁ κατηγορέω σύ Μωυσῆς · καί , ἐγώ ἐργάζομαι ὠμός , ὅτι ὁ ἡμέρα ὁ Θεός οὐ ἔχω · καί , Πῶς δύναμαι πιστεύω , δόξα παρά ἄνθρωπος λαμβάνω , καί ὁ χαρά ὁ μόνος Θεός οὖον ἀπεύω ; ἀνάκλεις πῶς ἐδάην διά πᾶς , ὅτι ὁ πρός αὐτός μῖσος ἐκπίνω ὁ Ἔλεγχος ὁ πεπαρήρησάμενος , οὐ ὁ ὁ σάββατον λύσις ; τις δήποτε δέ αὐτός πέμπω εἰς ὁ ἱστορία , λέγω Ἀνέδρετε εἰς ὁ ἱστορία , ὅς οὐ ἀναβαίνω μνήστωρ ; δείκνυμι ὅτι οὗτος εἶπον , οὐ οἰδάνω αὐτός , οὐδέ κολακεύω ἐθέλω , ἀλλά σὺνχωρῶν ὁ ιουδαϊκός ποιέω . Πῶς οὖν , φημί , ἀνατρέχω , εἶπον , οὐχ ἀναβαίνω ; οὐχ εἶπον καθάπαξ , οὐχ ἀναβαίνω · ἀλλά , νῦν , εἶπον , τουτέστι , μετά ὀλίγος ὅτι2 ὁ καιρός ὁ ἐγώ οὕτως ἐπιλαμβάνω . καί μήv ὁ μάλιστα Πάσχα σταυρόω μέλλω . ὁράω οὖν οὐ ἀνατρέχω καί αὐτός ; εἰμί γάρ ἐπεί ὁ καιρός οὕτως πάρειμι , διά οὗτος οὐ ἀνατρέχω , χρή μηδέ [ 286 ] ὅμως ἀναδραῖν . ἀλλά οὖον διά οὗτος ἀναβαίνω , ἵνα πάσχω , ἀλλά ἵνα αὐτός παιδεύω . τίς δέ ἕνεκα λάθρῃ ; καί γάρ οὐτάω φανερῶς ἀνέρχομαι ἐν ὁ μέσος τε εἰμί , καί καταχέω αὐτός ὁ ὀργή ὁ ἄτακτος , ὁ πολλάκις ποιέω . ἀλλά οὐ βούλομαι συνεχής οὗτος ποιέω . εἰμί γάρ ἀνατρέχω φανερῶς , καί πάλιν αὐτός πηρόω , μείζων , εἄν ὁ ἑαυτοῦ θεότης διαλάμπω ποιέω , ὁ τέως οὐ ἐσθίω , καί μᾶλλον αὐτός ἐκκαλύπτω . δ ἐπεί δέ ἐν-εἰμί καί ἐκεῖνος δειλία εἰμί ὁ μένω , δείκνυμι αὐτός τουναντίον , καί ὅφροσιν δέ καί οἰκονομία · καί ὅτι ὁ καιρός πρόοιδα κατά ὅς πείθω , ἵημι λοιπός ἐφίστημι , τότε μάλιστα ὁ βούλομαι εἰς ὁ Ἱερουσαλήμ ἀναδραῖν . ἐγώ δέ δοκέω καί ὁ μέν εἶπον , Ἀνέδρετε σύ , οὗτος λέγω · μή νομίζω , ὅτι ἀναγκάζω σύ σύν ἐγώ μένω μή βούλομαι · ὁ δέ ἐπάγω , ὡς ἐπιλαμβάνω ὁ καιρός ἐγώ , δῆλος ποιέω , ὅτι ἐσθίω καί σῆμα γίγνομαι , καί δημηγορία λέγω , ὡστε καί δόλος πιστεύω πλείων , καί ὁ μαθητής στερρός γίγνομαι , ὁ παρρησία ὁράω ὁ διδάσκαλος , καί πάσχω . γ . Μάθωμεν τοίνυν αὐτός ἀπό ὁ εἴρω ὁ ἐπιείκεια , ὁ πραότης · μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία · καί πᾶς πικρία ἐκβάλλω ε . κἀν ἐπαίρω τις κατά ἐγώ , ἐγώ ταπεινός γίγνομαι · κἀν θρασύνω τις , θεραπεύω · κἀν δάκνω καί καθίστημι σκιωψ καί κωμωδός , ἐγώ μή νικάω , μή ἀμύνω ἑαυτοῦ ἀναλόω ἑαυτοῦ . καί γάρ θηρίον εἰμί ὁ θυμός , θηρίον δέ καί θερμός . πάσχω τοίνυν ἑαυτοῦ ὁ ἀπό ὁ θεῖος γραφή ἐπιβαίνω , καί λέγω , ὅτι Γῆ εἰμί καί σποδός · καί , τις ὑπερηφανεύω γῆ καί σποδός ; καί , ὅτι ὁ ρομφαὶ ὁ θυμός αὐτός , πένος αὐτός · καί , ὅτι ἄνθρω θυμοδηω , οὐ Εὐσχήμων . οὐδείς γάρ αἰσχρός ὄψις θυμόω , οὐδείς δυσδιεξέρτου . εἰμί δέ δέος , πολύς μᾶλλον Ψυχή . καθά γάρ ἀνακυκλόω βόρβορος ε δυσωδία εἴωθα γίγνομαι · οὗτος Ψυχή ταράσσω ὑπό θυμός , πολύς εἰμί ὁ ἀχρημοσύνη καί ἀτδία . ἀλλά οὖον φέρω , φημί , ὁ παρά ὁ ἐχθρός ὕβρις . τίνω ἕνεκα ; εἶπον . ἄν μέν γάρ ἀληθής ἢ , καί πρό ἐκεῖνος ὀφέλλω κατανύσσω , καί χάρις ἔχω αὐτός ὁ ἐλέγχω · εἄν δέ ψευδής , κατασφρόνδσον . εἶπον Πεννή ; καταγελάω . εἶπον δυσγενής ὁ ἀνόητος ; στενάζω ὑπέρ ἐκεῖνος λοιπός . ὁ γάρ ἵημι ὁ ἀδελφός αὐτός , Μωρός , ἔνοχος εἰμί εἰς ὁ γέννα ὁ Πῦρος . ὅταν οὖν ὑβρίζω , ἐννοέω ὁ κόλασις ὅς κολάζω , καί οὖον μόνος οὐ ξέω ὀργή , ἀλλά καί δάκρυ ἀφίημι . οὐδέ γάρ πρός ὁ πυρετέω τις παροξύνω , οὔτε πρός ὁ φρενελαινουειντα , ἀλλά ἐλεέω πᾶς ὁ τοιοῦτος καί δάκρυ . τοιοῦτος γάρ εἰμί Ψυχή ὀργίζω . ἀλλά , κἀν ἀμύνω βούλομαι , σιγάω , καί καίριος δίδωμι αὐτός ὁ πληγή . ἄν δέ λοιδορία λοιδορία συνάπτω , ὁ πῦρ ἀντάω . [ 287 ] ἀλλά ἀσθένεια καταγιγνώσκω ὁ πάρειμι , φημί . ἄν σιγάω . οὐχ ἀσθένεια καταγιγνώσκω , ἀλλά ἐπί φιλοσοφία θαυμάζω . ἄν δέ ὑβρίζω ὀργάω , ὑβρίζω · ὀργάω δέ , ἀναγκάζω ἀληθής νομίζω ὁ λέγω . διατί , εἶπον ἐγώ , ὁ πλούσιος γελάω ἀκούω πένης ; ἀρά οὐ ὅτι μή σύνοιδα ἑαυτοῦ πενία ; οὕτως καί σύ , εἄν μᾶλλον γελάω ἐπί ὁ ὕβρις , μέγας ἀποδείκνυμι παρέχω ὁ μή <pg>272</pg>