joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0105.3
ταζύρωι γεγόμενοι , ἐφ’ ἕτερον ἔρχονται , καὶ λέγουσι · Τί οὖν ; [ 92 ] Ἠλίας εἶ σύ ; Καὶ λέγει · Οὐκ εἰμί . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτον προσεδόκουν ἔχειν , καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς φησιν . Ἐροῦνται γὰρ τῶν μαθητῶν · Πῶς οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν , ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον ; αὐτὸς ἔλεγεν · Ἠλίας μὲν ἔρχεται , καὶ ἀποκαταστήσει πάντα . Εἶτα ἐρωτῶσι · Ὁ προφήτης εἶ σύ ; Καὶ ἀπεκρίθη , Οὔ . Καὶ μὴν προφήτης ἦν . Τίνος οὖν ἕνεκεν ἀρνεῖται ; Πάλιν πρὸς τὴν διάνοιαν βλέπων τῶν ἐρωτῶντων . Προσεδόκουν γὰρ τινὰ προφήτην ἐξαιρετον ἔχειν , διὰ τὸ λέγειν Μωϋσῆς · Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν , ὡς ἐμὲ · αὐτῷ ἀκού-σεσθε . Οὕτως δὴν ὁ Χριστός . Διὰ τοῦτο οὖν λέγουσι , Προφήτης εἶ σύ ; ἕνα τῶν πολλῶν αἰνιττόμενοι · ἀλλὰ μετὰ τοῦ ἄθρου , Ὁ προφήτης εἶ σύ ; ἐκεῖνος , φησίν , ὁ πρὸ Μωϋσέως προανακηρυθείς . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ οὕτως τρηνῆσατο , οὐ τὸν προφήτην εἶναι , ἀλλὰ τὸν , ἐκεῖνον · ὁ προφήτης . Εἴποι οὖν αὐτῷ · Τίς εἶ ; Ἴνα ἀπόκρισιν δώμεν τοῖς πέμψασιν ἡμᾶς . Τί λέγει περὶ ἑαυτοῦ ; Ὄρῃ τοὺς μὲν ἀφορτότερους ἐπικειμένους · καὶ ἐπεγίναντες · καὶ ἐρωτῶσι πάλιν , καὶ οὐχ ἀριστακμοῦντες · τὸν δὲ μετ’ ἐπικεισίας πρότερον τῆς οὐκ ὀσίας ὑπονοίας ἀναιροῦντα , καὶ τότε τὴν ὀσίαν τιθέντα ; Ἐγὼ γὰρ , φησίν , φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ · Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν Κυρίου , καθὼς εἶπεν Ἠσαΐας ὁ προφήτης . Ἐπεὶδὴ γὰρ μέγα τι καὶ ψυχῇν ἐξηλάσατο περὶ τοῦ Χριστοῦ , ὡς πρὸς τὴν ἐκεῖνον ὑπόνοιαν , ἐπὶ τὸν Προφήτην εὐθὺς κατέφυγεν , ἀξιόπιστον καὶ ἐντεῦθεν τὸν λόγον ποιῶν . Καὶ οἱ ἀπεσταλμένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων , φησίν · καὶ ἐπηρώτησαν αὐτόν , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Τί οὖν βαπτίζεις , εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ Χριστός , οὔτε Ἠλίας , οὔτε ὁ προφήτης ; Ὄρῃ ὡς οὐ μᾶλλον ἔλεγεν , ὅτι εἰς τοῦτο αὐτὸν ἀναγαγεῖν ἠθελούσα ; Καὶ ἐξ ἀρχῆς μὲν αὐτὸ οὐκ ἔλεγεν , ἵνα μὴ καταφρονεῖ γεγόμενοι ἀπασαν . Εἶτα ἐπειδὴ εἶπεν , Οὐκ εἰμὶ ὁ Χριστός , πάλιν ἐκείνου συσκάσει βουλόμενοι , ἄπερ ἐνδον ἐτύ-ρευον , ἐπὶ τὸν Ἠλίαν ἔρχονται καὶ τὸν προφήτην . Ὡς δὲ ἔφραγε μηδὲ ἐκεῖνον τις εἶναι , ἀπορούμενοι λοιπὸν , καὶ τὸν προσώπων βλέποντες , γυμνῇ τῇ κεφαλῇ τὴν διάνοιαν αὐτῶν ἐμφαίνουσι γυμνῶν , λέγοντες · Τί οὖν βαπτίζεις , εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ Χριστός ; Εἶτα πάλιν συσκάσει βουλόμενοι , καὶ τοὺς ἄλλους προσιθέασιν , τὸν Ἠλίαν λέγω καὶ τὸν προφήτην . Ἐπεὶδὴ γὰρ κολα-κεῖα οὐκ ἔχουσαν ὑποσκελισαί , ἐγχειματὶ προσεδόκουν αὐτὸν δύνασθαι ἀναγκάσειν · ὅπερ οὐχ ἦν εἰπεῖν · ἀλλ’ οὐκ ἔχουσαν . Ὦ τῆς ἀνοίας ! Ὦ τῆς ἀλαζονείας καὶ τῆς ἀκαίρου περιεργίας ! Ἀπεστάλκατε μαθησόμενοι παρ’ αὐτοῦ τίς εἴη καὶ πῶθεν , οὐχὶ καὶ νόμους αὐτῷ θέσετε ; Τοῦτο γὰρ πάλιν ἀναγκαζόντων ἦν ὁμολογήσαι ἑαυτὸν Χριστόν . Ἄλλ’ ὅμως οὐδὲ νῦν ἀγα-νακτεῖ , οὐδὲ λέγει τι τοιούτων πρὸς αὐτούς , οὐδ’ εἷς · ὑμεῖς ἐμοὶ διατάττεσθε καὶ νομοθετεῖτε ; ἀλλὰ πολλῇ πάλιν τῇ ἐπικεισίᾳ [ 93 ] ἐπιδείκνυται . Ἐγὼ μὲν γὰρ , φησίν , βαπτίζω ἐν ὕδατι · μέσος δὲ ὧν ἐν μέσῳ ὑμῶν ἔστηκεν , ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε . Οὗτός ἐστιν ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος , ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν , ὃν οὐκ εἰμὶ ἄξιος ἵνα λύσω τὴν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος .
Lemmas: ταζύρωι γίγνομαι , ἐπί ἕτερος ἔρχομαι , καί λέγω · τις οὖν ; [ 92 ] Ἠλίας εἰμί σῦς ; καί λέγω · οὐ εἰμί . καί γάρ καί οὗτος προσδοκάω ἔχω , καθώς καί ὁ Χριστός φημί . εἴρω γάρ ὁ μαθητής · Πῶς οὖν ὁ γραμματεύς λέγω , ὅτι Ἠλίας δεῖ ἔρχομαι πρῶτος ; αὐτός λέγω · Ἠλίας μέν ἔρχομαι , καί ἀποκαθίστημι πᾶς . εἶτα ἐρωτάω · ὁ προφήτης εἰμί σῦς ; καί ἀποκρίνω , οὖον . καί μήv προφήτης εἰμί . τίς οὖν ἕνεκα ἀρνέομαι ; πάλιν πρός ὁ διάνοια βλέπω ὁ ἐρωτάω . προσδοκάω γάρ τις προφήτης ἐξαίρω ἔχω , διά ὁ λέγω Μωϋσῆς · προφάω σύ ἀνίστημι Κύριος ὁ θεός ἐκ ὁ ἀδελφός σύ , ὡς ἐγώ · αὐτός ἀκούω . οὕτως δήν ὁ Χριστός . Ζεύς οὗτος οὖν λέγω , Προφήτης εἰμί σῦς ; εἷς ὁ πολύς αἰνίσσομαι · ἀλλά μετά ὁ ἀθρέω , ὁ προφήτης εἰμί σῦς ; ἐκεῖνος , φημί , ὁ πρό Μωϋσῆς προανακηρυθεω . Ζεύς δή οὗτος καί οὕτως τετραίνω , οὖον ὁ προφήτης εἰμί , ἀλλά ὁ , ἐκεῖνος · ὁ προφήτης . εἶπον οὖν αὐτός · Τῖς εἰμί ; ἵνα ἀπόκρισις δήω ὁ πέμπω ἐγώ . τις λέγω περί ἑαυτοῦ ; ὄρνυμι ὁ μέν ἄφορτος ἐπίκειμαι · καί ἐπιγίγνομαι · καί ἐρωτάω πάλιν , καί οὐ ἀριστακμοῦντες · ὁ δέ μετά ἐπικεισίας πρότερος ὁ οὐ ὅσιος ὑπόνοια ἀναιρέω , καί τότε ὁ ὅσιος τίθημι ; ἐγώ γάρ , φημί , φωνή βοῦς ἐν ὁ ἐρῆμος · εὐθύνω ὁ ὁδός κύριος , καθώς εἶπον Ἠσαΐας ὁ προφήτης . ἐπειδή γάρ μέγας τίς καί Ψυχή ἐξελαύνω περί ὁ Χριστός , ὡς πρός ὁ ἐκεῖνος ὑπόνοια , ἐπί ὁ προφάω εὐθύς καταφεύγω , ἀξιόπιστος καί ἐντεῦθεν ὁ λόγος ποιέω . καί ὁ ἀποστέλλω εἰμί ἐκ ὁ Φαρισαῖος , φημί · καί ἐπερωτάω αὐτός , καί εἶπον αὐτός · τις οὖν βαπτίζω , εἰμί σύ οὐ εἰμί ὁ Χριστός , οὔτε Ἠλίας , οὔτε ὁ προφήτης ; ὄρνυμι ὡς οὖον μᾶλλον λέγω , ὅτι εἰς οὗτος αὐτός ἀνάγω ἐθέλω ; καί ἐκ ἀρχή μέν αὐτός οὐ λέγω , ἵνα μή καταφρονέω γίγνομαι ἅπας . εἶτα ἐπεί εἶπον , οὐ εἰμί ὁ Χριστός , πάλιν ἐκεῖνος συσκαω βούλομαι , Ἄπερ ἔνδον τυρεύω , ἐπί ὁ Ἠλίας ἔρχομαι καί ὁ προφήτης . ὡς δέ φράσσω μηδέ ἐκεῖνος τις εἰμί , ἀπορέω λοιπός , καί ὁ πρόσωπον βλέπω , γυμνός ὁ κεφαλή ὁ διάνοια αὐτός ἐμφαίνω γυμνός , λέγω · τις οὖν βαπτίζω , εἰμί σύ οὐ εἰμί ὁ Χριστός ; εἶτα πάλιν συσκαω βούλομαι , καί ὁ ἄλλος προσίημι , ὁ Ἠλίας λέγω καί ὁ προφήτης . ἐπειδή γάρ κολακεία οὐ ἔχω ὑποσκελισμός , ἐγχειματὶ προσδοκάω αὐτός δύναμαι ἀναγκάζω · ὅσπερ οὐ εἰμί εἶπον · ἀλλά οὐ ἔχω . ὦ ὁ ἄνοια ! ὦ ὁ ἀλαζονεία καί ὁ ἄκαιρος περιεργία ! ἀποστέλλω μανθάνω παρά αὐτός τίς εἰμί καί πίνω , οὐ καί νόμος αὐτός θέτω ; οὗτος γάρ πάλιν ἀναγκάζω εἰμί ὁμολογέω ἑαυτοῦ Χριστός . ἄλλος ὅμως οὐδέ νῦν ἀγανακτέω , οὐδέ λέγω τίς τοιοῦτος πρός αὐτός , οὐδέ εἷς · σύ ἐγώ διατάσσω καί νομοθετέω ; ἀλλά πολύς πάλιν ὁ επικειθεος [ 93 ] ἐπιδείκνυμι . ἐγώ μέν γάρ , φημί , βαπτίζω ἐν ὕδωρ · μέσος δέ ὅς ἐν μέσος σύ ἵστημι , ὅς σύ οὐ οἶδα . οὗτος εἰμί ὁ ὀπίσω ἐγώ ἐρχόμενος , ὅς ἔμπροσθεν ἐγώ γίγνομαι , ὅς οὐ εἰμί ἄξιος ἵνα λύω ὁ ἱμάς ὁ ὑπόδημα .