joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0142.1
μανίας | Σημείου γὰρ χρεία ἦν , ὥστε τὰ κακῶς γινόμενα παῦσαι , καὶ τὸν οἶκον ἀπαλλάξαι τοσαύτης · αἰσχύνης , τὸ δὲ ζῆλον τοιούτον λαβεῖν ὑπὲρ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ , οὐ μέγιστονον σημεῖον ἀρετῆς ἦν ; Οὐ γοῦν εὐγνώμονες καὶ ἐντεῦθεν ἐδείκνυντο . Καὶ γὰρ ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ τότε , φησίν , ὅτι ἐστι γραφμένον · Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου καταφάγεται με . Ἄλλ’ οὐχ ἐκεῖνοι τῆς προφητείας ἐμνήσθησαν , ἀλλὰ , Τί σημείον δεῖκνύεις ἡμῖν ; ἔλεγον , ἄμα μὲν ὑπὲρ τῆς αἰσχροπρεβείας τῆς ἑαυτῶν ἀγνοίας ἐκκοπτομένης , καὶ προσδοκῶντες ταύτῃ κωλύειν αὐτόν , καὶ ἐκκαλεσάσθαι εἰς ὀαύμα βουλομένους , καὶ ἐπισχῆσαι τοῖς γινομένοις . Διὰ τοῦτο οὐδὲ διδῶσιν αὐτοῖς σημεῖον . Ἐπεὶ καὶ πρότερον προσελθούσι καὶ αἰτοῦσι , τὸ αὐτὸ ἀπεκρίνατο · Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλίς σημείον ἀπαιτεῖ , καὶ σημείον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ . Ἄλλὰ τότε μὲν πασέχερον , νυνὶ δὲ αἰνιγματωδέστερον . Ποιεῖ δὲ τοῦτο διὰ τὴν ἑαγὴν αὐτῶν ἀναίσθησίαν . Οὐ γὰρ ἂν δὴ μὴ αἰτοῦντας προλαμβάνων b καὶ σημεῖα διδούς , οὕτως αἰτοῦντας ἂν ἀπεστράφη , εἰ μὴ τὴν διάνοιαν αὐτῶν εἶδος πονηρὰν οὖσαν καὶ δολερὰν , καὶ ὑπουλοῦν αὐτῶν τὴν προαίρεσιν . Αὐτὸ γὰρ εὐθέως τὸ ἐρώτημα ἐνῆνθεν ὅστις κακίας μεστόν ἦν . Δέον γὰρ αὐτὸν ἀποδέξασθαι τὴς σπουδῆς καὶ τοῦ ζήλου , ὅδον ἐκπληγῆναι , ὅτι τοσαύτην τοῦ οἴκου ποιεῖται πρόνοιαν , οἱ δὲ ἐγκλοῦσι , καπηλεύειν ἐξεῖναι λέγοντες , λύειν δὲ τὴν καπηλείαν οὐχ ἐξῆν εἶναι , ἂν μὴ σημεῖόν τι ἐπιδείξηται . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν . Πολλὰ τοιαῦτα ψύγεται , τοῖς μὲν τότε ἀκούουσι οὐχ δυνα δήλα , τοῖς δὲ μετὰ ταῦτα , ἔδοξεν . Τίνος δὲ ἕνεκεν τοῦτο ποιεῖ ; Ἵνα δεξιῶθῃ προειδώς · ἀνῴθεν τὰ μετὰ ταῦτα , ὅταν ἐξελθῇ καὶ τῆς προφητείας τὸ τέλος · ὅ δὴ καὶ ἐπὶ τῆς προφητείας ταύτης γέγονεν . Ὅτε γὰρ , φησίν , ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν , τότε ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι τοῦτο ἔλεγε · καὶ ἐπίστευσαν τῇ Γραφῇ , καὶ τῷ λόγῳ ὃν εἶπεν ὁ Ἰησοῦς . [ 135 ] Ὅτε δὲ ἐλέγετο . οἱ μὴ ἠποροῦντο τί ποτ’ ἦν τὸ εἰρημένον , οἱ δὲ ἀμφέβαλλον , λέγοντες · Τεσσαράκοντα καὶ ἕξ ἔτεσιν ᾠκοδομεῖτο ὁ ναὸς οὗτος , καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν ; Τεσσαράκοντα δὲ καὶ ἕξ ἔτη ἔλεγον , τὴν ὑστέρων οἰκοδομὴν δηλοῦντες · ἡ γὰρ προτέρα εἰς εἴκοσιν ἔτων ἠπρητήθη c χρόνον . γ’ . Τίνοι ; συνένεκεν οὐχ ἔλυσε τὸ αἴνυμα , καὶ εἶπεν , ὅτι ὑπὲρ τοῦ ναοῦ λέγω τούτου , ἀλλὰ περὶ τῆς σαρκὸς τῆς ἐμῆς , ἀλλ’ ὁ μὲν εὐαγγελιστὴς ὕστερον γράφων τὸ Εὐαγγέλιον , ἐρμηνεύει τὸ εἰρημένον , αὐτὸς δὲ εἶπης τότε ; Τίνος οὖν ἕνεκεν ἐσίησεν ; Ὅτι οὐχ ἂν τὸν λόγον ἐδίδασκε . Εἰ γὰρ μηδὲ οἱ μαθηταὶ ἴκανοὶ πως συνίεναι τὸ λεχθὲν ἦσαν , πολλῷ μᾶλλον οἱ ὀλοῖ . Ὅτε γὰρ , φησίν , ἀνέστη ὁ Ἰησοῦς ἐκ τῶν νεκρῶν , τότε ἐμνήσθησαν καὶ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ καὶ τῇ Γραφῇ . Αὐὸ γὰρ ἦν αὐτοῖς · τὰ προϊστάμενα d τέως · ἐν μὲν δὲ τῆς ἀναστάσεως , ἕτερον δὲ τοῦ τοῦτο μειζόν , εἰ Θεὸς ἦν ὁ ἐνδὸν οἴκων · ἀπερ ἀμφότερα ἠνέξατο εἰπών · Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν · ὅπερ καὶ ὁ Παῦλος οὐ μικρὸν εἶναι σημεῖον φησὶν θεότητος , οὕτω λέγων · Τοῦ δρισθέντος Υἱοῦ Θεοῦ ἐν δυνάμει κατὰ Πνεῦμα ἁγιωσύνης ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . Διατὶ δὲ καὶ ἔχει αὐτ’ ἐνταῦθα τοῦτο διδῶσι σημεῖον , καὶ πανταχοῦ , νῦν μὲν λέγων , Ὅταν a Ἄμα δὲ καὶ ἐκκ . αὐτῶν Savil . i καὶ ἐκκ . αὐτῶν cod . 703 , καὶ ἐκκ . αὐτῶν cod . 706 , qui paulo ante ἄμα δὲ καὶ προσδοκῶντες . b Quidam προσιλαμβανόμεν . Mox Savil . et codd . 703 , 706 αὐτῶν proi ὑποουλὸν omittunt . c Quidam προτέρα εἰκοσιτατῇ ἀπ . d προϊστάμενα Savil . ei cod . 706 .
Lemmas: μανία | σημεῖον γάρ χρεία εἰμί , ὥστε ὁ κακῶς γίγνομαι παύω , καί ὁ οἶκος ἀπαλλάσσω τοσοῦτος · αἰσχύνη , ὁ δέ ζῆλος τοιοῦτος λαμβάνω ὑπέρ ὁ οἶκος ὁ Θεός , οὖον μέγιστος σημεῖον ἀρετή εἰμί ; οὖον γοῦν εὐγνώμων καί ἐντεῦθεν δείκνυμι . καί γάρ μιμνήσκω ὁ μαθητής αὐτός τότε , φημί , ὅτι εἰμί γράφω · ὁ ζῆλος ὁ οἶκος σύ κατεσθίω ἐγώ . ἄλλος οὐ ἐκεῖνος ὁ προφητεία μιμνήσκω , ἀλλά , τις σημεῖον δείκνυμι ἐγώ ; λέγω , ἄμη μέν ὑπέρ ὁ αἰσχροπρεβείας ὁ ἑαυτοῦ ἄγνοια ἐκκόπτω , καί προσδοκάω οὗτος κωλύω αὐτός , καί ἐκκαλέω εἰς ὀαύμα βούλομαι , καί ἐπέχω ὁ γίγνομαι . Ζεύς οὗτος οὐδέ δίδωμι αὐτός σημεῖον . ἐπεί καί πρότερος προσέρχομαι καί αἰτέω , ὁ αὐτός ἀποκρίνω · γενεά πονηρός καί μοιχαλίς σημεῖον ἀπαιτέω , καί σημεῖον οὖον δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον Ἰωνᾶς . ἀλλά τότε μέν πασέχερον , νυνί δέ αἰνιγματώδης . ποιός δέ οὗτος διά ὁ ἄγνυμι αὐτός ἀναισθησία . οὖον γάρ εἄν δή μή αἰτέω προλαμβάνω b καί σημεῖον δίδωμι , οὕτως αἰτέω εἄν ἀποστρέφω , εἰμί μή ὁ διάνοια αὐτός εἶδος πονηρός εἰμί καί δολερός , καί ὑπολύω αὐτός ὁ προαίρεσις . αὐτός γάρ εὐθύς ὁ ἐρώτημα ἔνειμι ὅστις κακία μεστός εἰμί . Δέος γάρ αὐτός ἀποδείκνυμι σής σπουδή καί ὁ ζηλόω , ὀδούς ἐκπλήσσω , ὅτι τοσοῦτος ὁ οἶκος ποιέω πρόνοια , ὁ δέ ἐγκλάω , καπηλεύω ἔξεστι λέγω , λύω δέ ὁ καπηλεία οὐ ἔξεστι εἰμί , εἄν μή σημεῖον τίς ἐπιδείκνυμι . τις οὖν ὁ Χριστός ; λύω ὁ ναός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . Πολύς τοιοῦτος ψύγω , ὁ μέν τότε ἀκούω οὐ δυνα δῆλος , ὁ δέ μετά οὗτος , δοκέω . τίς δέ ἕνεκα οὗτος ποιέω ; ἵνα δεξιόομαι πρόοιδα · ἄνωθεν ὁ μετά οὗτος , ὅταν ἐξέρχομαι καί ὁ προφητεία ὁ τέλος · ὅς δή καί ἐπί ὁ προφητεία οὗτος γίγνομαι . ὅτε γάρ , φημί , ἐγείρω ἐκ νεκρός , τότε μιμνήσκω ὁ μαθητής αὐτός ὅτι οὗτος λέγω · καί πιστεύω ὁ γραφή , καί ὁ λόγος ὅς εἶπον ὁ Ἰησοῦς . [ 135 ] ὅτε δέ λέγω . ὁ μή ἀπορέω τίς πρός εἰμί ὁ εἴρω , ὁ δέ ἀμφιβάλλω , λέγω · τεσσαράκοντα καί ἕξ ἔτος οἰκοδομέω ὁ ναός οὗτος , καί σύ ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός ; τεσσαράκοντα δέ καί ἕξ ἔτος λέγω , ὁ ὕστερος οἰκοδομή δηλόω · ὁ γάρ πρότερος εἰς εἴκοσι ἵημι ἀπαρτάω c χρόνος . γε . τίνω ; συμφέρω οὐ λύω ὁ αἴνυμα , καί εἶπον , ὅτι ὑπέρ ὁ ναός λέγω οὗτος , ἀλλά περί ὁ σάρξ ὁ ἐμός , ἀλλά ὁ μέν εὐαγγελιστής ὕστερος γράφω ὁ Εὐαγγέλιος , ἑρμηνεύω ὁ εἴρω , αὐτός δέ εἶπον τότε ; τίς οὖν ἕνεκα εἰσέρχομαι ; ὅτι2 οὐ εἄν ὁ λόγος διδάσκω . εἰμί γάρ μηδέ ὁ μαθητής ἱκανός πως συνίημι ὁ λέγω3 εἰμί , πολύς μᾶλλον ὁ ὄλλυμι . ὅτε γάρ , φημί , ἀνίστημι ὁ Ἰησοῦς ἐκ ὁ νεκρός , τότε μιμνήσκω καί πιστεύω ὁ λόγος καί ὁ γραφή . Αὐὸ γάρ εἰμί αὐτός · ὁ προϊστάμενος d τέως · ἐν μέν δέ ὁ ἀνάστασις , ἕτερος δέ ὁ οὗτος μείζων , εἰμί θεός εἰμί ὁ ἐνδίδωμι οἶκος · ὅσπερ ἀμφότερος ἀνέχω εἶπον · λύω ὁ ναός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός · ὅσπερ καί ὁ Παῦλος οὖον μικρός εἰμί σημεῖον φημί θεότης , οὗτος λέγω · ὁ δρισθέντος υἱός Θεός ἐν δύναμις κατά πνεῦμα ἁγιωσύνη ἐκ ἀνάστασις νεκρός Ἰησοῦς Χριστός . διατί δέ καί ἔχω αὐτω ἐνταῦθα οὗτος δίδωμι σημεῖον , καί πανταχοῦ , νῦν μέν λέγω , ὅταν a Ἄμη δέ καί ΕΚΚ . αὐτός Savil . i καί ΕΚΚ . αὐτός cod . 703 , καί ΕΚΚ . αὐτός cod . 706 , qui paulo ante ἄμη δέ καί προσδοκάω . b Quidam προσλαμβάνω . Mox Savil . et codd . 703 , 706 αὐτός proi υποολος omittunt . c Quidam πρότερος εικοσιτηταω ἀπό . d προϊστάμενος Savil . ei cod . 706 .