joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0197.2
ἀλγοῦσιν οἱ σπείραντες , ὅτε ἕτεροὺς καμόντες , χαίρουσι δὲ οἱ θερίζοντες μόνοι . Ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ οἱ μὴ θερίζοντες ὅπερ ἐσπεραν , ὁμοίως τοῖς ἀμυσι χαίρουσιν · ὅθεν δῆλον , ὅτι καὶ αὐτοὶ κοινωνοῦσι τῶν μισθῶν . Ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς ἐκοπίασατε · ἄλλοι ἐκοπίασατε , καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε . Ταύτη προτρέχει μᾶλλον αὐτούς . Ἐπειδὴ γὰρ ἐδῴκει ἐπίπονον εἶναι τὸ πρᾶγμα τὴν οἰκουμένην περιελθεῖν καὶ κηρύξαι , δείκνυσιν ὅτι καὶ ῥᾴστων ἐστι δ . Τὸ γὰρ σφόδρα ἐπίπονον ἐκεῖνο ἦν , ὃ πολλοῦ καμάτου ἐδεῖτο , τὸ καταβαλεῖν τὰ σπέρματα , καὶ ψυχὴν ἀμύνην ἐναγαγεῖν εἰς θεογνωσίαν . Τίνος δὲ ἐνεκεν ταῦτα φθέγγεται ; Ἴνα ὅταν αὐτοὺς ἀποστείλῃ εἰς τὴν κηρύξιν , μὴ θορυβηθῶσιν , ὡς εἰς πρᾶγμα ἐπίπονον παμπόνηρον . Τὸ γὰρ ἐπίπονώτερον τῶν προφητῶν ἦν , φησί , καὶ μαρτυρεῖ τὸ ἔργον σὺν λόγῳ , ὅτι ὑμεῖς ἐπὶ τὰ εὐκολὰ ἤλθετε . Ὅσπερ γὰρ ἐπὶ θερισμοῦ μετ’ εὐχολίας μὲν ὁ καρπὸς συνάγεται , καὶ ἐν μιᾷ ῥοπῇ ἢ ἄλλως πληροῦται τῶν δραγμάτων , οὕχ ἀναμενόντων τὰς τῶν καιρῶν τροπὰς , καὶ χειμῶνα καὶ ἕαρ καὶ ὀμβρον · οὕτω καὶ νῦν γίνεται · καὶ τὰ ἔργα βοᾷ . Μεταξὺ οὖν λέγοντος αὐτοῦ ταῦτα , ἔξεσαν οἱ Σαμαριταὶ καὶ συνέγνω ἀθρόον ὁ καρπός . Διὰ τοῦτο εἶπεν Ἄρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν , καὶ βλέπετε τὰς χώρας , ὅτι λευκαὶ εἰσιν . Εἶπε ταῦτα , καὶ τὸ ἔργον ἐφάνη , καὶ τὰ ῥήματα ἐκ τῶν πραγμάτων ἐφράστο . [ 199 ] Ἐκ γὰρ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοί , φησίν , ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός , μαρτυροῦσης ὅτι Εἶπé μοι πάντα ὅσα ἐποίησα . Συνεῴρων γὰρ ὅτι οὐχ ἄν ἐθαύμασα ἱ πρὸς χάριν ἡ γυνὴ τὸν διελέχθαι αὐτῆς τὰ πλημμελήματα , οὐδ’ ἄν ὑπὲρ τοῦ χαρίσασθαι ἑτέρῳ τὸν ἑαυτῆς ἐξεπόμπευσεν βίον . γ . Μιμησόμεθα δὴ τὴν γυναῖκα καὶ ἡμεῖς , καὶ ἐπὶ τοῖς οἰκείοις ἀμαρτήμασι μὴ αἰσχυνόμεθα ἀνθρώπους , ἀλλὰ φοβούμεθα ὡς χρὴ Θεὸν τὸν καὶ νῦν ὁρῶντα τὰ γινόμενα , καὶ τότε κολάζοντα τοὺς μὴ μετανοήσαντας · νῦν ὡς νῦν γε τούναντιον ποιούμεν . Τὸν μὲν γὰρ μέλλοντα κρίνειν , οὐ δεδοίκαμεν · τοὺς δὲ οὐδὲν ἡμᾶς παραβλάπτοντας , τοὺτους φρίττομεν , καὶ τὴν παρ’ αὐτῶν αἰσχύνην τρέμομεν . Διὰ τοῦτο ἐν ψὼ δεδοίκαμεν , ἐν τούτῳ τὴν τιμωρίαν διδομεν . Ὁ γὰρ αἰσχύνην ἀνθρώπων ὑφορώμενος νῦν μόνον , Θεοῦ δὲ ὁρῶντος · μὴ αἰσχυνόμενος πράξει τὸ ἄτοπον , μὴ θέλων μετανοῆσαι καὶ μεταβαλέσθαι , ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ οὐχ ἐνώπιον ἑνὸς καὶ δευτέρου , ἀλλὰ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης ὁρῶσης παραιτιματίεται . Ὅτε γὰρ καὶ τῶν ἀγαθῶν πράξεων , καὶ τῶν οὐ τοιούτων μέγα θέατρον ἔχει κάθηται , ἡ τῶν προφῆτων καὶ τῶν ἐφήμων παραβολὴ θαυμάσιος ἐστι , καὶ ὁ μακάριος Παῦλος , λέγων Δεὶ γὰρ ἡμᾶς , φησί , παραστῆναι ἐμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ , ἵνα κομισηται ἕκαστος τὸ διὰ τοῦ σώματος ὅσα ἐποίησε , εἴτε ἀγαθόν , εἴτε κακόν · καὶ πάλιν , Ὅς φανερώσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους . Ἐπράξας τὴν πονηρόν , ἡ ἐνενόησας , καὶ κρύπτεις ἀνθρώποις ; Ἄλλα τὸν Θεὸν οὐ κρύπτεις . Ἄλλ’ οὐδὲν τούτων σοι μέλει · οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ τῶν ἀνθρώπων , τοῦτο σοι φόβος . Οὐκοῦν ἐννόησον ὅτι οὐδὲ ἀνθρώπους λασεῖν δύναση κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην . Πάντα γὰρ ὡς ἐν εἰκόνι τότε στήσεται κατ’ ὀφθαλμοὺς ἡμῶν , ὡς αὐτοκατάκριτον ἕκαστον γενέσθαι . Καὶ τοῦτο ὁρῶν καὶ ἀπὸ τοῦ πλουσίου . Καὶ γὰρ καὶ τὸν ὑπεροφθέντα πέντη , τὸν Λάζαρον λέγω ,
Lemmas: ἀλγέω ὁ σπείρω , ὅτε ἕτερος κάμνω , χαίρω δέ ὁ θερίζω μόνος . ἐνταῦθα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί ὁ μή θερίζω ὅσπερ ἑσπέρα , ὁμοίως ὁ ἀμύω χαίρω · ὅθεν δῆλος , ὅτι καί αὐτός κοινωνέω ὁ μισθός . ἐγώ ἀποστέλλω σύ θερίζω ὅς οὐ σύ κοπιάω · ἄλλος κοπιάω , καί σύ εἰς ὁ κόπος αὐτός εἰσέρχομαι . Ταύτη προτρέχω μᾶλλον αὐτός . ἐπεί γάρ δίδωμι ἐπίπονος εἰμί ὁ πρᾶγμα ὁ οἰκέω περιέρχομαι καί κηρύσσω , δείκνυμι ὅτι καί ῥᾴδιος εἰμί δ . ὁ γάρ σφόδρα ἐπίπονος ἐκεῖνος εἰμί , ὅς πολύς κάματος δήω , ὁ καταβάλλω ὁ σπέρμα , καί ψυχή ἀμύνη ἐνάγω εἰς θεογνωσία . τίς δέ ἕνεκα οὗτος φθέγγομαι ; ἵνα ὅταν αὐτός ἀποστέλλω εἰς ὁ κῆρυξ , μή θορυβέω , ὡς εἰς πρᾶγμα ἐπίπονος παμπόνηρος . ὁ γάρ ἐπίπονος ὁ προφήτης εἰμί , φημί , καί μαρτυρέω ὁ ἔργον σύν λόγος , ὅτι σύ ἐπί ὁ εύκολος ἔρχομαι . ὅσπερ γάρ ἐπί θερισμός μετά εὐκολία μέν ὁ καρπός1 συνάγω , καί ἐν εἷς ῥοπή ἢ ἄλλως πληρόω ὁ δράγμα , οὐ ἀναμένω ὁ ὁ καιρός τροπή , καί χειμών καί ἔαρ καί ὄμβρος · οὗτος καί νῦν γίγνομαι · καί ὁ ἔργον βοάω . μεταξύ οὖν λέγω αὐτός οὗτος , ξέω ὁ Σαμαρείτης καί συγγιγνώσκω ἀθρόος ὁ καρπός . Ζεύς οὗτος εἶπον Ἄρατος ὁ ὀφθαλμός σύ , καί βλέπω ὁ χώρα , ὅτι λευκός εἰμί . εἶπον οὗτος , καί ὁ ἔργον φαίνω , καί ὁ ῥῆμα ἐκ ὁ πρᾶγμα φράζω . [ 199 ] ἐκ γάρ ὁ πόλις ἐκεῖνος πολύς , φημί , πιστεύω εἰς αὐτός ὁ Σαμαρείτης διά ὁ λόγος ὁ γυνή , μαρτυρέω ὅτι Εἶπος ἐγώ πᾶς ὅσος ποιέω . συνοράω γάρ ὅτι οὐ ἄν θαυμάζω Ι πρός χάρις ὁ γυνή ὁ διαλέγω αὐτός ὁ πλημμέλημα , οὐδέ ἄν ὑπέρ ὁ χαρίζομαι ἕτερος ὁ ἑαυτοῦ ἐκπομπεύω βίος . γ . μιμέομαι δή ὁ γυνή καί ἐγώ , καί ἐπί ὁ οἰκέω ἁμάρτημα μή αἰσχύνω ἄνθρωπος , ἀλλά φοβέω ὡς χρή θεός ὁ καί νῦν ὁράω ὁ γίγνομαι , καί τότε κολάζω ὁ μή μετανοέω · νῦν ὡς νῦν γε τουναντίον ποιέω . ὁ μέν γάρ μέλλω κρίνω , οὖον δείδω · ὁ δέ οὐδείς ἐγώ παραβλάπτω , οὗτος φρίσσω , καί ὁ παρά αὐτός αἰσχύνη τρέμω . Ζεύς οὗτος ἐν ψάω δείδω , ἐν οὗτος ὁ τιμωρία δίδωμι . ὁ γάρ αἰσχύνη ἄνθρωπος ὑφοράω νῦν μόνος , Θεός δέ ὁράω · μή αἰσχύνω πρᾶξις ὁ ἄτοπος , μή ἐθέλω μετανοέω καί μεταβάλλω , ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα οὐ ἐνώπιος εἷς καί δύο , ἀλλά ὁ οἰκέω ἀπασάω ὁράω παραιτιματιετης . ὅτε γάρ καί ὁ ἀγαθός πρᾶξις , καί ὁ οὖον τοιοῦτος μέγας θέατρον ἔχω κάθημαι , ὁ ὁ προφήτης καί ὁ φήμη παραβολή θαυμάσιος εἰμί , καί ὁ μακάριος Παῦλος , λέγω Δεύς γάρ ἐγώ , φημί , παρίστημι ἔμπροσθεν ὁ βῆμα ὁ Χριστός , ἵνα κομίζω ἕκαστος ὁ διά ὁ σῶμα ὅσος ποιέω , εἴτε ἀγαθός , εἴτε κακός · καί πάλιν , ὅς φανέρωσις ὁ κρυπτός ὁ σκότος . πράσσω ὁ πονηρός , ὁ ἐννοέω , καί κρύπτω ἄνθρωπος ; ἄλλος ὁ θεός οὖον κρύπτω . ἄλλος οὐδείς οὗτος σύ μέλος · ὁ δέ ὀφθαλμός ὁ ἄνθρωπος , οὗτος σύ φόβος . οὐκοῦν ἐννοέω ὅτι οὐδέ ἄνθρωπος λασῶ δύνασις κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . Πάν γάρ ὡς ἐν εἰκών τότε ἵστημι κατά ὀφθαλμός ἐγώ , ὡς αὐτοκατάκριτος ἕκαστος γίγνομαι . καί οὗτος ὁράω καί ἀπό ὁ πλούσιος . καί γάρ καί ὁ ὑπεροράω Πέντη , ὁ Λάζαρος λέγω ,