joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0297.2
γ . Ἄν οὖν τοῦν θέλωμεν τὰς Γραφὰς ἐρευνᾶν μετὰ ἀκριβείας καὶ μὴ ἀπλῶς , δυνήσομεθα τῆς σωτηρίας τῆς ἡμετέρας ἐπιτυχεῖν · ἂν δὲ παντὸς αὐτὰς ἐνδιδώμεν , καὶ δογμάτων ὀρθότητι , καὶ βίον εἰσόμεθα ἡκριβωμένον . Κἂν σφόδρα σκληρὸς τις εἴη , καὶ ἀπηχὺς , καὶ χαῦνος , κἂν μηδὲν κερδαίνῃ ἐν τοῖς ἄλλοις χρόνοις , τὸν χρόνον γοῦν καρπωσάμενος τοῦτον , καὶ λήψεται τινα ὠφέλειαν , εἰ καὶ μὴ τοσαύτην , ὡς αἰσθῆναι ἔχειν , ἀλλ᾽ ὅμως λήψεται . Εἰ γὰρ μυρεψίοις τις παριὼν καὶ προσκαθήμενος ἐργαστηρίοις τοιούτοις , καὶ ἀκων ἀναχαινύται ἐκ τῆς εὐωδίας · πολλῷ μᾶλλον εἰς ἐκκλησίαν ἀπιών . Ὦσπερ γὰρ ἐξ ἀργίας ἀργία τίκτεται · οὕτω καὶ ἐκ τῆς ἐνεργείας προθυμία γεννᾶται . Κἂν μυρίων ἡς γέμων κακῶν , κἂν ἀκάθαρτος , μὴ φύγῃς τὴν ἐνταῦθα διατριβήν . Τί οὖν , φησίν , ὅτι ἀκούων οὐ ποιῶ ; Οὐ μικρὸν τὸ κέρδος · ταλαίνίζειν ἑαυτὸν · οὐκ ἀχρηστὸς οὕτως ὁ φρόνος · οὐκ ἀχαιρον τοῦτο τὸ δῶρον . Ἐὰν στενάζῃς μόνον , ὅτι ἀκούων οὐ ποιῶ , πάντως καὶ ἐπὶ τὸ ποιεῖν ἥξεις ποτέ . Οὐ γὰρ ἔνεστι τῷ διὰ διαλογισμῶν , καὶ ἀκούοντι Θεοῦ διαλεγομένῳ , μὴ κερδαίνειν . Εὐθὺς · γοῦν συστελλόμεθα , καὶ τὰς χεῖρας νιπτρόμεθα , ὅταν βιβλίον βουλώμεθα λαβεῖν . Ὅρᾳ ; καὶ πρὸ τῆς ἀναγνώσεως · πόση εὐλάβεια ; Ἄν δὴ καὶ μετὰ ἀκριβείας ἐπιλέγωμεν , πολλὴν καρπωσόμεθα τὴν ὠφέλειαν . Οὐ γὰρ ἂν , εἰ μὴ ἐν εὐλαβείᾳ καθίστη τὴν ψυχήν , τὰ ; χειρὰς ἂν ἀπενιψάμεθα · καὶ γυνὴ , κἂν ἀκατακάλυπτος ; ἢ , περιθεῖται εὐθέως τὸ κάρος , τῆς ἐνδόντος εὐλαβείας τὸ διῆγν ἀνθεκινωμένη · καὶ ἀνήρ , εἰν κατακεκαλυμμένος ἦ , γυμνοῖ τὴν κεφαλήν . Ὅρᾳ πῶς χρὴ γε γίνεται τῆς ἐνδόν εὐλαβείας τὸ ἔξωθεν σχῆμα ; Εἶτα καὶ εἰς ἀκροάσειν καθίσας b , ἐστέναξας πολλάκις , καὶ κατέγνω τοῦ [ 514 ] βίου τοῦ παρόντος . Προσέχωμεν τοίνυν ταῖς Γραφαῖς , ἀγαπητοί · καὶ εἰ μηδὲν ἕτερον , τὰ γοῦν εὐαγγέλια περισπουδάσατε ἡμῖν γινέσθω , καὶ ταῦτα μεταχειριζόμεθα . Εὐθὺς γὰρ , ἀναπτύξας ὁ βιβλίον , τοῦ Χριστοῦ τὸ ὄνομα δὴ ἐγκειμένον , καὶ ἀκούσῃ εὐθὺς · λέγοντος · Τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις ἦν οὕτως . Μηποτενοῦσθεις γὰρ τὴς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ , εὐθὺς ἦν γαστὲρ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου . Ὁ δὲ ταῦτα ἀκούων , ἐπιθυμεῖ παραδείας εὐθὺς , θαυμάζει τὸν τόκον , ἀπολλυρήσεται τῆς γῆς . Οὐ μικρὸν καὶ ταῦτα , ὅταν ἴδῃς καὶ Πνεύματος καταξιωμένην τὴν παρθένον , καὶ ἄγγελον αὐτῇ διαλεγόμενον . Καὶ ταῦτα μὴ ἐπιπολῆς · εἰ δὲ ἐπιμεῖναι μέχρι τέλους ἐπιών , πάντα εὐθὺς διαπτεῖσεις τὰ βιωτικά , πάντων καταγελάσῃ τῶν ἐνταῦθα · κἂν πλούσιος ἦς , οὐδὲν ἠγήσῃ τὸν πλοῦτον , ἀκούσας ὅτι τέκτονος οὖσα ἐχείνη καὶ ταπεινῆς οἰκίας , μήτηρ τοῦ Δεσπότου σου γέγονε · κἂν πένῃς ἦς , οὐκ ἐπασχυνθῆ τὴν πεινίαν , μαθὼν ὅτι τὴν ἐντελεστάτην οἰκίαν οὐκ ἐπασχύνθη ὁ τοῦ κόσμου Δημιουργός . Ταῦτα ἐνοοῦν , οὐχ ἀπάτεται , οὐ πλεονεκτήσεις , οὐ λήψῃ τὰ τῶν ἑτέρων σὺ · ἀλλ᾽ ἐραστής ἐσῃ μᾶλλον πεινίας , καὶ ὑπερόψῃ τὸν πλοῦτον . Ἄν δὲ τοῦτο γένηται , πάντα ἐκρούσεις τὰ κακά . Πάλιν ὅταν ἴδῃς αὐτὸν ἐπὶ γάστρης κεῖμενον , οὐ σπουδάσεις τῷ παιδίῳ σου περιδεῖνα · κόσμον χρυσούν , οὐδὲ τῇ γυναικὶ ἀργυροῦνσεν ποίησαι · κλίνην . Ταῦτα δὴ μὴ σπουδάσων d , οὐδὲ τὰς ἐκ τούτων ἐργάσῃ πλεονεξίας καὶ ἀποχάς . Πολλὰ καὶ ἕτερα ἐστι κερδαίνει , ἀπὸρ οὐκ ἔνεστι νῦν κατὰ μέρος λέγειν · εἰσονται δὲ εἰ πείραν εἰληφότες . Διὸ παρακαλῶ καὶ κτᾶσθαι βιβλία , καὶ μετὰ τῶν βιβλίων τὰ νοήματα κατέχειν , καὶ ταῖς διανοίαις ἐγγράφεσθαι . Οἱ μὲν γὰρ Ἰουδαῖοι , ἐπειδὴ οὐ προσέσχον , τῶν χειρῶν ἐκλειπόντο τὰ βιβλία ἐξαρπίζημεῖς · οὐ οὖτε ἐν χερσίν , ἀλλ᾽ ἐν οἰκίᾳ τίθεμεν , διὸν ἐντυποῦν τῇ καρδίᾳ . Οὕτω γὰρ τὸν παρόντα ἐκκαθαίροντες βίον , τευξόμεθα τῶν μελλόντων ἀγαθῶν · ὧν γένου·το πάντες ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι᾽ οὗ καὶ μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γ . ἄν οὖν τοῦν ἐθέλω ὁ γραφή ἐρευνάω μετά ἀκρίβεια καί μή ἀπλόος , δύναμαι ὁ σωτηρία ὁ ἡμέτερος ἐπιτυγχάνω · εἄν δέ πᾶς αὐτός ἐνδίδωμι , καί δόγμα ὀρθότης , καί βίος εἶμι ἀκριβόω . κἀν σφόδρα σκληρός τις εἰμί , καί ἀπηχύς , καί χαῦνος , κἀν μηδείς κερδαίνω ἐν ὁ ἄλλος χρόνος , ὁ χρόνος γοῦν καρπόω οὗτος , καί λαμβάνω τις ὠφέλεια , εἰμί καί μή τοσοῦτος , ὡς αἴδομαι ἔχω , ἀλλά ὅμως λαμβάνω . εἰμί γάρ μυρέψιον τις πάρειμι1 καί προσκάθημαι ἐργαστήριον τοιοῦτος , καί ἄκων αναχαινυος ἐκ ὁ εὐωδία · πολύς μᾶλλον εἰς ἐκκλησία ἄπειμι . ὥσπερ γάρ ἐκ ἀργία ἀργία τίκτω · οὗτος καί ἐκ ὁ ἐνέργεια προθυμία γεννάω . κἀν μυρίος εἰμί γέμω κακός , κἀν ἀκάθαρτος , μή φεύγω ὁ ἐνταῦθα διατριβή . τις οὖν , φημί , ὅτι ἀκούω οὖον ποιέω ; οὖον μικρός ὁ κέρδος · ταλαίνω ἑαυτοῦ · οὐ ἄχρηστος οὕτως ὁ φρόνος · οὐ Ἀχέρων οὗτος ὁ δῶρον . ἐάν στενάζω μόνος , ὅτι ἀκούω οὖον ποιέω , πάντως καί ἐπί ὁ ποιέω ἥκω ποτός . οὖον γάρ ἔνειμι ὁ διά διαλογισμός , καί ἀκούω Θεός διαλέγω , μή κερδαίνω . εὐθύς · γοῦν συστέλλω , καί ὁ χείρ νιπτρομεθη , ὅταν βιβλίον βούλομαι λαμβάνω . ὁράω ; καί πρό ὁ ἀνάγνωσις · πόσος εὐλάβεια ; ἄν δή καί μετά ἀκρίβεια ἐπιλέγω , πολύς καρπόω ὁ ὠφέλεια . οὖον γάρ εἄν , εἰμί μή ἐν εὐλάβεια καθίστημι ὁ Ψυχή , ὁ ; χειράς εἄν ἀπονίπτω · καί γυνή , κἀν ἀκατακάλυπτος ; ἢ , περιθέω εὐθύς ὁ κάρος , ὁ ἐνδίδωμι εὐλάβεια ὁ διάγω ανθεκιναω · καί ἀνήρ , ἐν κατακαλύπτω εἰμί , γυμνόω ὁ κεφαλή . ὁράω πῶς χρή γε γίγνομαι ὁ ἐνδίδωμι εὐλάβεια ὁ ἔξωθεν σχῆμα ; εἶτα καί εἰς ἀκροάομαι καθίζω b , στενάζω πολλάκις , καί καταγιγνώσκω ὁ [ 514 ] βίος ὁ πάρειμι . προσέχω τοίνυν ὁ γραφή , ἀγαπητός · καί εἰμί μηδείς ἕτερος , ὁ γοῦν εὐαγγέλιον περισπουδάζω ἐγώ γίγνομαι , καί οὗτος μεταχειρίζω . εὐθύς γάρ , ἀναπτύσσω ὁ βιβλίον , ὁ Χριστός ὁ ὄνομα δή ἔγκειμαι , καί ἀκούω εὐθύς · λέγω · ὁ δέ Ἰησοῦς Χριστός ὁ γέννησις εἰμί οὕτως . μηποτενουω γάρ σής μήτηρ αὐτός Μαρία ὁ Ἰωσήφ , εὐθύς εἰμί γαστήρ ἔχω ἐκ πνεῦμα ἅγιος . ὁ δέ οὗτος ἀκούω , ἐπιθυμέω παραδείας εὐθύς , θαυμάζω ὁ τόκος , ἀπόλλυμι ὁ γῆ . οὖον μικρός καί οὗτος , ὅταν ὁράω καί πνεῦμα καταξιόω ὁ παρθένος , καί ἄγγελος αὐτός διαλέγω . καί οὗτος μή ἐπιπολή · εἰμί δέ ἐπιμένω μέχρι τέλος ἔπειμι , πᾶς εὐθύς διαπτεῖσεις ὁ βιωτικός , πᾶς καταγελάω ὁ ἐνταῦθα · κἀν πλούσιος εἰμί , οὐδείς ἡγέομαι ὁ πλοῦτος , ἀκούω ὅτι τέκτων εἰμί χείνω καί ταπεινός οἰκίον , μήτηρ ὁ δεσπότης σύ γίγνομαι · κἀν πένης εἰμί , οὐ ἐπασχυνθῆ ὁ πηνιάω , μανθάνω ὅτι ὁ ἐντελής οἰκίον οὐ ἐπέχω ὁ ὁ κόσμος Δημιουργός . οὗτος νοέω , οὐ ἀπατάω , οὖον πλεονεκτέω , οὖον λαμβάνω ὁ ὁ ἕτερος σύ · ἀλλά ἐραστής εἰμί μᾶλλον πηνιάω , καί ὑπεροράω ὁ πλοῦτος . ἄν δέ οὗτος γίγνομαι , πᾶς κρούω ὁ κακός . πάλιν ὅταν ὁράω αὐτός ἐπί γάστρα κεῖμαι , οὖον σπουδάζω ὁ παιδίον σύ περιδένω · κόσμος χρύσεος , οὐδέ ὁ γυνή ἀργυρόω ποιέω · κλίνη . οὗτος δή μή σπουδάζω d , οὐδέ ὁ ἐκ οὗτος ἐργάζομαι πλεονεξία καί ἀποχή . Πολύς καί ἕτερος εἰμί κερδαίνω , ἀπὸρ οὐ ἔνειμι νῦν κατά μέρος λέγω · εἶμι δέ εἰμί πείρω λαμβάνω . Διὸ παρακαλέω καί κτάομαι βιβλίον , καί μετά ὁ βιβλίον ὁ νόημα καταχέω , καί ὁ διάνοια ἐγγράφω . ὁ μέν γάρ Ἰουδαῖος , ἐπεί οὖον προσέχω , ὁ χείρ ἐκλείπω ὁ βιβλίον ἐξαρπίζημεῖς · οὖον οὔτε ἐν χείρ , ἀλλά ἐν οἰκίον τίθημι , δείδω ἐντυπόω ὁ Καρδία . οὕτως γάρ ὁ πάρειμι ἐκκαθαίρω βίος , τυγχάνω ὁ μέλλω ἀγαθός · ὅς γένου·το πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .