joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0138.1
τοῦ παρόντος βίου προσέχοντες πράγμασιν , οἱ μὴ καταγελῶντες τῆς ἐνταῦθα τρυφῆς , οἱ δόξης καὶ δυναστείας ἐρασταί · Ταῦτα γὰρ πάντα ρέματά ἐστιν , ἰστάμενα μὲν οὐδαμοῦ , κατὰ δὲ πραινούς ἀεὶ φερόμενα μετὰ πολλῆς τῆς ῥύμης . Καὶ γὰρ ὁ σήμερον πλούσιος , αὔριον πένης · ὁ σήμερον μετὰ χήρους καὶ ζώης καὶ ὀχήματος καὶ πολλῶν τῶν βαδίζοντων φαινόμενος , πολλάκις τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ τὸ δεσμωτήριον ἤχθη , ἐτέρω καὶ ἄκων τῆς φαντασίας παραχωρήσας ἐκεῖνης . Ὁ τρυφῶν πάλιν καὶ διασπώμενος , ἐπειδὰν διαρρήξῃ τὴν ἑαυτοῦ γαστέρα , [ 150 ] μέχρι μιᾶς ἡμέρας οὐ δύναται τὴν ἐκ τούτων ἐγνευμένην αὐτῷ χορηγίαν κατασχεῖν , ἀλλὰ , διαπνευσθείσης ἐκείνης , ἀναγκάζεται πάλιν ἕτερα ἐπερβάλλειν , οὐδὲν διαφέρων χειμάρρου . Καθάπερ γὰρ ἑκεῖ τοῦ προτέρου ρεύματος προχωροῦντος , ἕτερα ἐπέρχεται πάλιν · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα , τῆς προτέρας ἐξισταμένης τροφῆς , ἑτέρας ἡμῖν δεῖ πάλιν . Καὶ τοιαύτη τῶν βρωτικῶν ἡ φύσις , τὸ μηδέποτε ἐκτάνειν λαχοῦσα , ἀλλ' ἀεὶ μεῖν καὶ παρασύρεσθαι . Ἐπὶ δὲ τῆς τρυφῆς , οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ παραρρεῖν καὶ παρατρέχειν , ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἡμῖν ἕτερα παρέχει πράγματα . Ἐν τῷ γὰρ παρίνει μετὰ ῥύμης τοῦ τε ἰσχυρὸν ἀποφεύει τοῦ σώματος , τὸ τε ἀνδρείον παρασῴζει τῆς ψυχῆς · καὶ οὐχ οὕτω τὰ σφοδρὰ τῶν ποταμίων ρευμάτων τὰς ὀχθὰς ἐλαφὲ διατρίβειν , καὶ ποιεῖν ὑζιζάνειν , ὡς τρυφὴ καὶ σπατάλη τὰ τῆς ὑγείας ἡμῶν ἐρείσματα πάντα ὑποσῴρει ράδιως . Κἂν ἐλθὼς εἰς ἰατρεῖον , καὶ προσελθὼν ἐρωτήσῃς , πῶς ἂν σκεδὼν τῶν νυσμάτων τὰς αἰτίας , ἐκεῖθεν εὕρῃς · οὕσας . Ἡ μὲν γὰρ ἐστέλεισα καὶ ἡ λυτὴ τράπεζα , ὑγείας μήτηρ ἐστίν . Διὰ τοῦτο καὶ ἰατρῶν παῖδες οὕτως αὐτὴν ὠνόμασαν , τὸ γε μὴ χορέγγυσθαι , ὑγείας καλέσαντες . Ἀκορίη γὰρ τροφή , ὑγείη · τὸ τε ἐνδὲως ἐστιοῦσθαι , μητέρα ὑγείας ἐπώντες . Εἰ δὴ ἡ ἐνδεία μήτηρ ὑγείας , εὐδηλον ὅτι ἡ πλησμονὴ μήτηρ νόσου καὶ ἀρρώστιας ἐστὶ , καὶ τίκτει πίθη καὶ αὐτὸν ὑπερβαίνοντα τῶν ἰατρῶν τὴν τέχνην . Καὶ γὰρ ποδαλγίαι , καὶ καρπεθρίαι , καὶ ἀμβλυωπίαι χειραλγίαι , καὶ τρόμοι , καὶ παρῆσεις , καὶ ἰρος , καὶ πυρετοὶ μαχροὶ καὶ φλογώδεις , καὶ ἐκείνων πολλὰ πλείονα ( οὐ γὰρ καιρὸς πάντα ἐπὶ τοῦς ἀπὸ ἐνδείας καὶ φιλοσόφου διαίτης , ἀλλ' ἐξ ὀχίας καὶ πλησμονῆς τίκτεσθαι πέφυκεν . Εἰ δὲ λει καὶ τῆς ψυχῆς τὰς νόσους ἰδεῖν τὰς ἐντεῦθεν μένας , δὲς οὐ πλεονεξίαν , ῥακείαν , μελαγχωνουθεσίαν , ἀσέλγειαν , ἀμαθίαν πᾶσα ἐντεῦθεν ἔχει ἀρχήν . Ὅνυν γὰρ οὐδὲν ἀμενον ἀπὸ τῶν τοιούτραπεζῶν οὐ τρυφῶσαι γίνονται ψυχαί , ὑπὸ τοιούδιασπώμεναι ὠρίων . Εἴπω καὶ λύπας ὅσας ἐ , καὶ ἀθλίους οἱ προσδεχομένους τὴν τρυφήν · Ἀλλὰ πμὲν ἐπελαθεῖν οὐ δυνατὸν · ἐνὶ δὲ καὶ πλείονα καὶ τὸ πᾶν ποίησον φανερὸν . Τῆς γὰρ τραπέζης , ταδὲ λέγω τῆς πολυτελοῦς , μελ' ἡδονήν · οὐδέποτε γεύονται . Ἡ μὲν γὰρ ἐνδεία , ὥσπερ ὑγείας , οὕτω ἡδονῆς μήτηρ ἐστίν · ἡ πλησμονὴ δὲ , ὥσπερ νοῦτον καὶ ἀθλίαν ἐστὶ πηγή καὶ ρίζα . Ἐνδία γὰρ κόρος , ἐπιθυμίαν εἶναι οὐκ ἐστίν · ἐπιθυμίας δὲ οὐσίας , πῶς ἂν εἴη ποτὲ ἡδονή ; Διὰ τοῦτο οὐ συννεωτέρους καὶ ὑγιεινότερους τοὺς πεινῶντας πλουσίους εὐρωμεν , ἀλλὰ καὶ πλείονα καρπὸν νοῦς τὴν εὐφροσύνην . Ἄπερ πάντα ἐννοήσαντες γομεν μέλην τε καὶ τρυφήν , μὴν τὴν ἐν τραπμόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἄλλην ἁπάσσαν τὴν ἐν πράβιωτικοῖς · καὶ ἀντ' ἐκείνης ἀνταλλάξωμεθα τὴν τῶν πνευματικῶν ἡδονήν , καὶ κατὰ τὸν Προκαταστροφισμὸν τοῦ Κυρίου ( Καταστροφισμοτοῦ Κυρίου , εἴποι , καὶ δώῃ σοι τὰ αἰτήματκαρδίας σου ) · ἵνα καὶ τῶν ἐνταῦθα καὶ τῶν λόντων [ 151 ] ἀπολαύσωμεν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ ὁρωπῇ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι' μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματοῖς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ πάρειμι βίος προσέχω πρᾶγμα , ὁ μή καταγελάω ὁ ἐνταῦθα τρυφή , ὁ δόξα καί δυναστεία ἐραστής · οὗτος γάρ πᾶς Ρέματα εἰμί , ἵστημι μέν οὐδαμοῦ , κατά δέ πραινοος ἀεί φέρω μετά πολύς ὁ ῥύμη . καί γάρ ὁ σήμερον πλούσιος , αὔριον πένης · ὁ σήμερον μετά χῆρος καί ζῶ καί ὄχημα καί πολύς ὁ βαδίζω φαίνω , πολλάκις ὁ ἑξῆς ἡμέρα ὁ δεσμωτήριον ἄγω , ἕτερος καί ἄκων ὁ φαντασία παραχωρέω ἐκεῖνος . ὁ τρυφάω πάλιν καί διασπάω , ἐπειδάν διαρρήγνυμι ὁ ἑαυτοῦ γαστήρ , [ 150 ] μέχρι εἷς ἡμέρα οὖον δύναμαι ὁ ἐκ οὗτος γίγνομαι αὐτός χορηγία κατέχω , ἀλλά , διαπνέω ἐκεῖνος , ἀναγκάζω πάλιν ἕτερος ἐπερβάλλειν , οὐδείς διαφέρω χειμάρρους . καθά γάρ ἐκεῖ ὁ πρότερος ῥεῦμα προχωρέω , ἕτερος ἐπέρχομαι πάλιν · οὗτος δή καί ἐνταῦθα , ὁ πρότερος ἐξίστημι τροφή , ἕτερος ἐγώ δεῖ πάλιν . καί τοιοῦτος ὁ βρωτικός ὁ φύσις , ὁ μηδέποτε κτείνω λαγχάνω , ἀλλά ἀεί ἐπιθυμέω καί παρασύρω . ἐπί δέ ὁ τρυφή , οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ παραρρέω καί παρατρέχω , ἀλλά καί πολύς ἐγώ ἕτερος παρέχω πρᾶγμα . ἐν ὁ γάρ παρίνει μετά ῥύμη ὁ τε ἰσχυρός ἀποφύω ὁ σῶμα , ὁ τε ἀνδρεῖος παρασῴζω ὁ Ψυχή · καί οὐ οὗτος ὁ σφοδρός ὁ Ποταμίων ῥεῦμα ὁ ὄχθη ἔλαφος διατρίβω , καί ποιέω ὑζιζάνειν , ὡς τρυφή καί σπατάλη ὁ ὁ ὑγεία ἐγώ ἔρεισμα πᾶς ὑποσῴρει ῥᾳδίως . κἀν ἔρχομαι εἰς ἰατρεῖον , καί προσέρχομαι ἐρωτάω , πῶς εἄν σκεδάννυμι ὁ νυσμαω ὁ αἴτιος , ἐκεῖθεν εὑρίσκω · εἰμί . ὁ μέν γάρ στέλλω καί ὁ λυτός τράπεζα , ὑγεία μήτηρ εἰμί . Ζεύς οὗτος καί ἰατρός παῖς οὕτως αὐτός ὀνομάζω , ὁ γε μή χορεγγυεπομαι , ὑγεία καλέω . ἀκορία γάρ τροφή , ὑγείη · ὁ τε ἐνδεής στίζω , μήτηρ ὑγεία ἐφίημι . εἰμί δή ὁ ἔνδεια μήτηρ ὑγεία , ευδηλος ὅτι ὁ πλησμονή μήτηρ νόσος καί αρρώστια εἰμί , καί τίκτω πείθω καί αὐτός ὑπερβαίνω ὁ ἰατρός ὁ τέχνη . καί γάρ ποδαλγία , καί καρπεθρίαι , καί ἀμβλυωπία χειραλγία , καί τρόμος , καί παρίημι , καί ἱερός , καί πυρετός μακρός καί φλογώδης , καί ἐκεῖνος πολύς πλείων ( οὖον γάρ καιρός πᾶς ἐπί ὁ ἀπό ἔνδεια καί φιλόσοφος δίαιτα , ἀλλά ἐκ οχιά καί πλησμονή τίκτω φύω . εἰμί δέ λέι καί ὁ Ψυχή ὁ νόσος ὁράω ὁ ἐντεῦθεν Μένας , δες οὖον πλεονεξία , ῥάκος , μελαγχωνουθεσίαν , ἀσέλγεια , ἀμαθία πᾶς ἐντεῦθεν ἔχω ἀρχή . Ὅνυ γάρ οὐδείς οἰδάνω ἀπό ὁ τοιουτραπεζα οὖον τρυφάω γίγνομαι Ψυχή , ὑπό τοιούδιασπώμεναι Ὠρίων . εἶπον καί λύπη ὅσος εἰ , καί ἄθλιος ὁ προσδέχομαι ὁ τρυφή · ἀλλά πέμπω πελάθω οὖον δυνατός · ἐν δέ καί πλείων καί ὁ πᾶς ποιέω φανερός . ὁ γάρ τράπεζα , ὅδε λέγω ὁ πολυτελής , μέλι ἡδονή · οὐδέποτε γεύω . ὁ μέν γάρ ἔνδεια , ὥσπερ ὑγεία , οὗτος ἡδονή μήτηρ εἰμί · ὁ πλησμονή δέ , ὥσπερ νοέω καί ἄθλιος εἰμί πηγή καί ρίζα . ἔνδιον γάρ κόρος , ἐπιθυμία εἰμί οὐ εἰμί · ἐπιθυμία δέ οὐσία , πῶς εἄν εἰμί ποτέ ἡδονή ; Ζεύς οὗτος οὖον συννεωτέρους καί υγιεινός ὁ πεινάω πλούσιος εὑρίσκω , ἀλλά καί πλείων καρπός νόος ὁ Εὐφρόσυνος . Ἄπερ πᾶς ἐννοέω γόμος μέλη τε καί τρυφή , μήv ὁ ἐν τρέπω , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ ἐν πραβιωτικος · καί ἀντί ἐκεῖνος ἀνταλλάσσω ὁ ὁ πνευματικός ἡδονή , καί κατά ὁ Προκαταστροφισμὸν ὁ κύριος ( Καταστροφισμός κύριος , εἶπον , καί δίδωμι σύ ὁ αἰτήματκαρδίας σύ ) · ἵνα καί ὁ ἐνταῦθα καί ὁ λόντος [ 151 ] ἀπολαύω ἀγαθός , χάρις καί ὁράω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνευματόω αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .