joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0097.1
γ . Ἐλεημοσύνης οὖν ἄρα καὶ οἰκτιρμῶν καὶ χάριτος τὸν νόμον λαβεῖν . Διὰ τοῦτο εἰπὼν , Χάριν διτὶ χάριτος , ἐτι θερμότερον ἐπαγωγίζομενος τὸ μέγεθος τῶν δεδομένων , ἐπάγει λέγων Ὁ νόμος διὰ Μωϋσέως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . Εἶδες πῶς ἡρέμα καὶ κατὰ μικρὸν τὰ ῥήματα , ὃ τε Βαπτιστὴς Ἰωάννης , ὃ τε μαθητὴς πρὸς τὴν ὑψηλοτάτην τοὺς ἀκροατὰς ἐν-άγουσι γνῶνιν , πρότερον τοὺς ταπεινοτάτους ἐγυμνάσαντες ; Ἐκεῖνο ; μὲν γὰρ πρὸς ἐντοὺν συγχρίνας τὸν ἀσυγχρίτον , b ἀπάντων ὑπερέχοντα , οὕτως αὐτὸ μετὰ ταῦτα δείκνυσιν τὴν ὑπεροχὴν λέγων , Ὦς ἐμ-προσθεὸν μου γέγοντες · εἶτα ἐπάγων τὸ , Πρώτος μου ἦν · οὕτως δὲ ἐκεῖνον μὲν πολλῷ μεῖον ἐποίησε , τῆς δι ἀξίας τῆς τοῦ Μονογενοῦς · Ἐλαττον . Οὐ γὰρ πρὸς Ἰωάννην , ἀλλὰ πρὸς τὸν ἐκείνῳ μᾶλλον θαυμαζόμενον παρὰ Ἰουδαίοις ποιεῖται τὴν σύγκρισιν , τὸν [ 82 ] Μωϋσέα λέγω · Ὁ νόμος γάρ , φησί , διὰ Μωϋσέως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο . Καὶ θεὰ τὴν σύνεσιν · Οὐ τοῦ προσώπου ποιεῖται τὴν ἐξέτασιν , ἀλλὰ τῶν πραγμάτων . Τούτων γὰρ ἀποδεικνύντων πολλῷ μεῖονα c , ἐξ ἀνάγκης καὶ τοὺς ἀγνώμονας εἰκὸς ἦν παραδέξασθαι τὴν ψή-φον καὶ τὴν ὑπόνοιαν περὶ τοῦ Χριστοῦ . Ὅταν γὰρ τὰ πράγματα μετρητῇ , τὰ μηδεμιᾶν ἔχοντα ὑπομίαν ὡς d πρὸς γάριν τινὰ , ἡ καὶ πρὸς ἀπέγλειαν τοῦτο ποιούντων , ἀναγκιασθῆναι καὶ τοὺς ἀγνώμους τὴν ψή-φον παρίσασιν . Οἷα γὰρ ἐν αὐτὰ διαβιῶν οἱ ποιήσαντες , τοιαῦτα μένει φαινόμενα · διὸ μάλιστα πάντων ἀνθρώπος ἡ παρὰ τούτων ἐστὶ μαρτυρία . Ὅρα δὲ καὶ πῶς ἀνεπαχθῶ ποιεῖται τὴν παράβασιν παρὰ τοὺς ἀσθενεστέρους . Οὐ γὰρ κατασκευάζει τῷ λόγῳ τὴν ὑπεροχὴν , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ὀνομάτων γυμνῶν τὴν διαφορὰν παραδείκνυσιν , χάριν καὶ ἀλήθειαν ἀντι-θεὶς νόμῳ , καὶ τῷ , Ἐγένετο , τῷ , Ἐδόθη . Πολλὸ δὲ τῷ μέσῳ ἐκστήσεν . Τὸ μὲν γὰρ διακονουμένου ἢν τῷ , Ἐδόθη , λαβόντος παρ’ ἑτέρου καὶ δόντος οἷς προσ-εστάτη δούναί · τὸ δὲ , Ἐγένετο , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια , βασιλικῶς μετ’ ἐξουσίας πάντα ἀφέντος τὰ ἀμαρτήματα , καὶ αὐτοῦ κατασκευάζοντος τὴν δωρεάν . Διὸ λέγειν · Ἀφεωνται σοι αἱ ἁμαρτίαι · καὶ πάλιν Ἴνα δὲ εἴδητε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀν-θρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας , λέγει τῷ παρα-λυτικῷ · Ἐγείρεθὲ ἀρὰν τὸν κλῖνὴν σου , καὶ ὑπάγε εἰς τὸν οἶκόν σου . Ὁρᾷς πῶς ἡ χάρις γίνεται δι’ αὐτοῦ ; Σκέψαι δὲ καὶ τὴν ἀλήθειαν . Τὴν μὲν οὖν χάριν , καὶ ταῦτα καὶ τὰ κατὰ τὸν ληστήν , καὶ ἡ τοῦ βαπτίσματος δωρεά , καὶ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , ἡ δι’ αὐτοῦ δοθῆναι δείκνυσιν · εἰ , καὶ ἕτερος πολλά · τὴν δὲ ἀλήθειαν σαφεστέρως εἰσώθαι , τὸν τοῦ τύπου καταρμάζωμεν . Τὰς γὰρ μαλούσας ἐπιτελεῖσθαι ἐν τῇ Καινῇ οἰκονομίᾳ προλαβόντες προδιέγραψαν οἱ τύποι · ὡς τύποι · εἰδὼν δὲ ἐπετέλεσεν αὐτὴν ὁ Χρι-στός . Ἴδωμεν τοίνυν καὶ τοὺς τύπους ἐν ὀλίγοις · οὐδὲ γὰρ ἀπαντα διεῖλεν τὰ τῶν τύπων τοῦ νῦν καιροῦ · e ἀρ’ ἄν δὲ παραβῆσομαί τινα μαθόντες , καὶ τὰ λοιπὰ εἰς τοῦ . Βούλεσθε οὖν ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πάθους ἀρξόμεθα ; Τί οὖν φησιν ὁ τύπος ; Ἀλάετε ἀρνίων κατ’ οἰκίας , καὶ θύσατε , καὶ ποιήσατε ὡς προσέταξεν αὐ-ἰνομοθέτησεν . Ὁ δὲ Χριστὸς οὐχ οὕτως · οὐ γὰρ προσταττεῖ τοῦτο γενέσθαι · ἀλλ’ αὐτὸς αὐτὸ γίνεται .
Lemmas: γ . ἐλεημοσύνη οὖν ἄρα καί οἰκτιρμός καί χάρις ὁ νόμος λαμβάνω . Ζεύς οὗτος εἶπον , Χάρις διτὶ χάρις , ἔτι θερμός ἐπαγωγίζομενος ὁ μέγεθος ὁ δίδωμι , ἐπάγω λέγω ὁ νόμος διά Μωϋσῆς δίδωμι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . εἶδον πῶς ἡρέμα καί κατά μικρός ὁ ῥῆμα , ὅς τε βαπτιστής Ἰωάννης , ὅς τε μαθητής πρός ὁ ὑψηλός ὁ ἀκροατής ἐνάγω γιγνώσκω , πρότερος ὁ ταπεινός γυμνάζω ; ἐκεῖνος ; μέν γάρ πρός ἐντός συγχριναω ὁ ασυγχριος , b ἀπαντάω ὑπερέχω , οὕτως αὐτός μετά οὗτος δείκνυμι ὁ ὑπεροχή λέγω , οὖς ἐμπίμπρημι ἐγώ γίγνομαι · εἶτα ἐπάγω ὁ , Πρώτος ἐγώ εἰμί · οὕτως δέ ἐκεῖνος μέν πολύς μείων ποιέω , ὁ Ζεύς ἄξιος ὁ ὁ Μονογενώ · Μικρός . οὖον γάρ πρός Ἰωάννης , ἀλλά πρός ὁ ἐκεῖνος μᾶλλον θαυμάζω παρά Ἰουδαῖος ποιέω ὁ σύγκρισις , ὁ [ 82 ] Μωϋσῆς λέγω · ὁ νόμος γάρ , φημί , διά Μωϋσῆς δίδωμι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια διά Ἰησοῦς Χριστός γίγνομαι . καί θεά ὁ σύνεσις · οὖον ὁ πρόσωπον ποιέω ὁ ἐξέτασις , ἀλλά ὁ πρᾶγμα . οὗτος γάρ ἀποδείκνυμι πολύς μείων c , ἐκ ἀνάγκη καί ὁ ἀγνώμων εἰκός εἰμί παραδέχομαι ὁ ψῆφος καί ὁ ὑπόνοια περί ὁ Χριστός . ὅταν γάρ ὁ πρᾶγμα μετρητός , ὁ μηδείς ἔχω υποεις ὡς d πρός γάριν τις , ὁ καί πρός ἀπέγλειαν οὗτος ποιέω , αναγκιαειδω καί ὁ άγνωμος ὁ ψῆφος παρίζω . οἷος γάρ ἐν αὐτός διαβιόω ὁ ποιέω , τοιοῦτος μένω φαίνω · διό μάλιστα πᾶς ἄνθρωπος ὁ παρά οὗτος εἰμί μαρτυρία . Ὅρας δέ καί πῶς ἀναπάσσω ποιέω ὁ παράβασις παρά ὁ ἀσθενής . οὖον γάρ κατασκευάζω ὁ λόγος ὁ ὑπεροχή , ἀλλά ἀπό ὁ ὄνομα γυμνός ὁ διαφορά παραδείκνυμι , χάρις καί ἀλήθεια ἀντιάω νόμος , καί ὁ , γίγνομαι , ὁ , δίδωμι . Πολλὸ δέ ὁ μέσος ἐξίστημι . ὁ μέν γάρ διακονέω εἄν ὁ , δίδωμι , λαμβάνω παρά ἕτερος καί δίδωμι ὅς προσ-εστάτη δίδωμι · ὁ δέ , γίγνομαι , ὁ χάρις καί ὁ ἀλήθεια , βασιλικός μετά ἐξουσία πᾶς ἀφίημι ὁ ἁμάρτημα , καί αὐτός κατασκευάζω ὁ δωρεά . Διὸ λέγω · ἀφίημι σύ ὁ ἁμαρτία · καί πάλιν ἵνα δέ οἶδα ὅτι ἐξουσία ἔχω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἀφίημι ἐπί ὁ γῆ ἁμαρτία , λέγω ὁ παραλυτικός · Ἐγείρω ἀρή ὁ κλίνη σύ , καί ὑπάγω εἰς ὁ οἶκος σύ . ὁράω πῶς ὁ χάρις γίγνομαι διά αὐτός ; σκέπτομαι δέ καί ὁ ἀλήθεια . ὁ μέν οὖν χάρις , καί οὗτος καί ὁ κατά ὁ λῃστής , καί ὁ ὁ βάπτισμα δωρεά , καί ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ὁ διά αὐτός δίδωμι δείκνυμι · εἰμί , καί ἕτερος πολύς · ὁ δέ ἀλήθεια σαφής εἰσοράω , ὁ ὁ τύπος καταρμάζωμεν . ὁ γάρ μαλέω ἐπιτελέω ἐν ὁ Καινεύς οἰκονομία προλαμβάνω προδιαγράφω ὁ τύπος · ὡς τύπος · ἀνάκλεις δέ ἐπιτελέω αὐτός ὁ Χριστός . εἶδον τοίνυν καί ὁ τύπος ἐν ὀλίγος · οὐδέ γάρ ἅπας διαιρέω ὁ ὁ τύπος ὁ νῦν καιρός · e ἀρά ἄν δέ παραβαίνω τις μανθάνω , καί ὁ λοιπάς εἰς ὁ . βούλομαι οὖν ἀπό αὐτός ὁ πάθος ἄρχω ; τις οὖν φημί ὁ τύπος ; ἀλάω ἀρνίον κατά οἰκίον , καί θύω , καί ποιέω ὡς προστάσσω αὐ-ἰνομοθέτησεν . ὁ δέ Χριστός οὐ οὕτως · οὖον γάρ προστάσσω οὗτος γίγνομαι · ἀλλά αὐτός αὐτός γίγνομαι .