joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0290.3
γ’ . Τί οὖν ἂν εἴποιμεν ε ἐνταῦθα οἱ αἱρετικοί ; Τί πλέον ἔχει τῶν ἀνθρώπων , εἰ ἀπλῶς οὕτως ἐκλάθοιμεν τὸ λεχθέν ; Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων διὰ τοῦτο ὡρισται τοῦτο , ἐπειδὴ καθ’ ἑαυτὸν οὐκ ἐστιν ἀξιόπιστός τις · ἀπὶ δὲ Θεοῦ , πῶς ἂν ἔχοι τοῦτο λεχόν ; Πῶς οὖν εἴρηται τὸ δύο ; Ἄρα ἐπειδὴ δύο , ἡ ἐπειδὴ ἄνθρωποι διὰ τοῦτο δύο ; Εἰ γὰρ ἐπειδὴ δύο εἰσί , τίνος ἕνεκεν οὐ κατέφυγεν ἐπὶ τὸν Ἰωάννην , οὐδὲ εἶπεν , Μαρτυρῶ ἐγὼ περὶ ἐμαυτοῦ , καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ Ἰωάννης ; τίνος ; ἕνεκεν ἐπὶ τὸν ἀγγέλον ; τίνος ἕνεκεν ἐπὶ τοὺς προφήτας ; καὶ γὰρ μυρίας ἂν εὑρεν ἄλλας μαρτυρίας . Ἀλλ’ οὐ τοῦτο βούλεται δεῖξαι μόνον , ὅτι δύο , ἀλλ’ ὅτι καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας . Λέγουσιν αὐτῷ · Οὐχ ἔστιν ὁ Πατὴρ σου ; Εἶτα φησιν · Οὐδε ἐμὲ οἴδατε , οὔδε τὸν Πατέρα μου . Ἐπειδὴ γὰρ εἰδότες ὡς οὐκ εἰδότες ἔλεγον καὶ ὡς πειράζοντες αὐτὴν , οὐδὲ ἀποκρίσεως αὐτοὺς ἀξιοῖ . Διὰ τοῦτο λέγει λοιπὸν τρανότερον ἅπαντα καὶ μετὰ πλείονος παρρησίας , ἀπὸ τε τῶν σημείων καὶ τῆς διδασκαλίας τῶν ἀκολουθούντων τὴν μαρτυρίαν λαβὼν , τῷ ἔργῳ εἶναι τὸν σταυρὸν . Οἶδα γὰρ , φησὶ , πόθεν ἔρχομαι . Τοῦτο οὐ σφόδρα ἂν αὐτῶν καθῆφτατο · τὸ δὲ ἐπαγαγεῖν , Καὶ δπου ἐγὼ ὑπάγω , μᾶλλον αὐτοὺς ἐκθόψαν ἂν , ὡς οὐ μέλλοντος αὐτοῦ μένειν ἐν τῇ ἀνατῇ . Διατὶ δὲ οὐκ εἶπεν , ὅτι Οἶδα ὅ , ὅτι Θεός εἰμι , ἀλλ’ ὅτι Οἶδα πόθεν ἔρχομαι ; Ἀεὶ τὰ ταπεινὰ ἀναμνήσκει τοὺς ὑψηλοὺς , καὶ αὐτὰ τὰ ταῦτα περιστελλάζει . Εἰπὼν γὰρ , ὅτι Ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ , καὶ τοῦτο δεῖξας , ἤλθεν ἐπὶ τὸ ταπεινότερον , ὡσανεὶ ἔλεγεν · Οἶδα παρὰ τίνος ἀπέσταλμαι , καὶ πρὸς τίνα ἀπέρχομαι . Οὕτω γὰρ οὐδὲν ἂν ἔσχον ἀντειπεῖν , ἀκούσαντες [ 308 ] ὅτι παρ’ ἐκείνου ἀπέσταλται , καὶ πρὸς ἐκεῖνον ἄπεισιν . Οὐ γὰρ ἂν εἴποιεν , φησὶ , τὸ ψεῦδος , ἐκεῖθεν τε ἤκων , καὶ ἐκεῖ ἀπιὼν , πρὸς τὸν ἀληθῆ Θεόν . Ὑμεῖς δὲ οὐκ ἴστε τὸν Θεόν · διὰ τοῦτο κατὰ τὴν σάρκα κρίνετε . Οἱ γὰρ τοσούτων ἀκούσαντες τεχνημέν τε καὶ ἐλέγχων , ἔτι λέγετε , Οὐκ ἔστιν ἀληθής · καὶ Μωϋσέα ἀξιόπιστον ἡγεῖσθε , καὶ ὑπερ ὧν περὶ ἄλλων , καὶ ὑπὲρ ὧν περὶ ἑαυτοῦ λέγει · τὸν δὲ Χριστὸν οὐκέτι . Τοῦτο κατὰ σάρκα κρίνειν ἐστιν . Ἐγὼ δὲ οὐ κρίνω οὐδένα . Καὶ μὴν φησιν , ὅτι Ὁ Πατὴρ οὐ κρίνει οὐδένα . Πῶς οὖν ἐνταῦθα φησὶ , Καὶ ἐὰν κρίνω δὲ , ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστιν , ὅτι οὐκ εἰμὶ μόνος ; Πάλιν πρὸς τὸν ὑπόληψιν τὴν ἐκείνων φθίγγεται · τοιούτων , Ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ τοῦ Πατρὸς ἐστιν · οὐχ ἂν ἄλλως ἐκρινεν ὁ Πατὴρ κρίνων , εἰ μὴ ὡς ἐγώ · καὶ οὐχ ἂν ἄλλως ἐγώ , εἰ μὴ ὡς ὁ Πατήρ . Τίνο ; δὲ ἕνεκεν καὶ τοῦ Πατρὸς ἐμνημόνευσεν ; Οὐ γὰρ ἐνόμιζον ἀξιόπιστον εἶναι τὸν Υἱόν , εἰ μὴ τοῦ Πατρὸς τὴν μαρτυρίαν προσέλαβεν · ἄλλως δέ , οὐδὲ ἔστιν τὸ λεχθέν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων , ὅταν δύο ἄλλοτριῶι πράγματι μαρτυρῶσι , τότε ἡ μαρτυρία ἐστὶν ἀληθής · τοῦτο γὰρ ἐστι δύο μαρτυρεῖν · εἰ δὲ μέλλοι τις ἐαυτῷ μαρτυρεῖν , οὐχ ἂν δύο εἴσιν . Ὅρᾳ ὅτι δι’ οὐδὲν ἕτερον τοῦτο εἴρηκεν , ἢ ἵνα δεῖξῃ ὁμοούσιον ἔαντον , καὶ δι’ ἑαυτοῦ πάλιν δεῖξῃ οὐ δεόμενον αὐτὴν ἄλλης μαρτυρίας · καὶ δεῖξῃ οὐδὲν ἔλαττον ἔχοντα τοῦ Πατρός · Ὅρα γοῦν τὴν αὐθεντίαν . Ἐγὼ εἰμὶ ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμαυτοῦ , καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ πέμψας με Πατήρ . Οὐχ ἂν δὲ εἰ ἐλάττονος · οὐσίας ἦν , τοῦτο ἂν ἔθηκεν . Νυνὶ δέ , ἵνα μὴ νομίσης ὅτι ἀριθμοῦ ἕνεκεν παρελήπται , ἴδε τὴν ἐξουσίαν οὐδὲν
Lemmas: γε . τις οὖν εἄν εἶπον ε ἐνταῦθα ὁ αἱρετικός ; τις πλέω ἔχω ὁ ἄνθρωπος , εἰμί ἀπλόος οὕτως κλάω ὁ λέγω ; ἐπί μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος διά οὗτος ὁρίζω οὗτος , ἐπεί κατά ἑαυτοῦ οὐ εἰμί ἀξιόπιστος τις · ἀπύ δέ Θεός , πῶς εἄν ἔχω οὗτος λεχώ ; Πῶς οὖν εἴρω ὁ δύο ; ἄρας ἐπεί δύο , ὁ ἐπεί ἄνθρωπος διά οὗτος δύο ; εἰμί γάρ ἐπεί δύο εἰμί , τίς ἕνεκα οὖον καταφεύγω ἐπί ὁ Ἰωάννης , οὐδέ εἶπον , μαρτύρομαι ἐγώ περί ἐμαυτοῦ , καί μαρτυρέω περί ἐγώ ὁ Ἰωάννης ; τίς ; ἕνεκα ἐπί ὁ ἄγγελος ; τίς ἕνεκα ἐπί ὁ προφήτης ; καί γάρ μυρίος εἄν εὑρίσκω ἄλλος μαρτυρία . ἀλλά οὖον οὗτος βούλομαι δείκνυμι μόνος , ὅτι δύο , ἀλλά ὅτι καί ὁ αὐτός οὐσία . λέγω αὐτός · οὐχ εἰμί ὁ πατήρ σύ ; εἶτα φημί · οὐ ἐγώ οἶδα , οὐδέ ὁ πατήρ ἐγώ . ἐπεί γάρ οἶδα ὡς οὐ οἶδα λέγω καί ὡς πειράω αὐτός , οὐδέ ἀπόκρισις αὐτός ἀξιόω . Ζεύς οὗτος λέγω λοιπός τρανής ἅπας καί μετά πλείων παρρησία , ἀπό τε ὁ σημεῖον καί ὁ διδασκαλία ὁ ἀκολουθέω ὁ μαρτυρία λαμβάνω , ὁ ἔργον εἰμί ὁ σταυρός . οἶδα γάρ , φημί , πόθεν ἔρχομαι . οὗτος οὖον σφόδρα εἄν αὐτός καθάπτω · ὁ δέ ἐπάγω , καί δπου ἐγώ ὑπάγω , μᾶλλον αὐτός ἐκτρέπω εἄν , ὡς οὖον μέλλω αὐτός μένω ἐν ὁ ἀνατῇ . διατί δέ οὐ εἶπον , ὅτι οἶδα ὅς , ὅτι Θεός εἰμί , ἀλλά ὅτι οἶδα πόθεν ἔρχομαι ; ἀείς ὁ ταπεινός ἀναμιμνήσκω ὁ ὑψηλός , καί αὐτός ὁ οὗτος περιστέλλω . εἶπον γάρ , ὅτι ἐγώ μαρτυρέω περί ἐμαυτοῦ , καί οὗτος δείκνυμι , ἔρχομαι ἐπί ὁ ταπεινός , ὡσανεί λέγω · οἶδα παρά τίς ἀποστέλλω , καί πρός τίς ἀπέρχομαι . οὕτως γάρ οὐδείς εἄν ἔχω ἀντιλέγω , ἀκούω [ 308 ] ὅτι παρά ἐκεῖνος ἀποστέλλω , καί πρός ἐκεῖνος ἄπειμι . οὖον γάρ εἄν εἶπον , φημί , ὁ ψεῦδος , ἐκεῖθεν τε ἥκω , καί ἐκεῖ ἀπέρχομαι , πρός ὁ ἀληθής Θεός . σύ δέ οὐ οἶδα ὁ Θεός · διά οὗτος κατά ὁ σάρξ κρίνω . ὁ γάρ τοσοῦτος ἀκούω τεχνάομαι τε καί ἐλέγχω , ἔτι λέγω , οὐ εἰμί ἀληθής · καί Μωϋσῆς ἀξιόπιστος ἡγέομαι , καί ὑπερ ὅς περί ἄλλος , καί ὑπέρ ὅς περί ἑαυτοῦ λέγω · ὁ δέ Χριστός οὐκέτι . οὗτος κατά σάρξ κρίνω εἰμί . ἐγώ δέ οὖον κρίνω οὐδείς . καί μήv φημί , ὅτι ὁ πατήρ οὖον κρίνω οὐδείς . Πῶς οὖν ἐνταῦθα φημί , καί ἐάν κρίνω δέ , ὁ κρίσις ὁ ἐμός Δίκαιος εἰμί , ὅτι οὐ εἰμί μόνος ; πάλιν πρός ὁ ὑπόληψις ὁ ἐκεῖνος φθίω · τοιοῦτος , ὁ κρίσις ὁ ἐμός ὁ πατήρ εἰμί · οὐ εἄν ἄλλως κρίνω ὁ πατήρ κρίνω , εἰμί μή ὡς ἐγώ · καί οὐ εἄν ἄλλως ἐγώ , εἰμί μή ὡς ὁ Πατήρ . Τίνος ; δέ ἕνεκα καί ὁ πατήρ μνημονεύω ; οὖον γάρ νομίζω ἀξιόπιστος εἰμί ὁ υἱός , εἰμί μή ὁ πατήρ ὁ μαρτυρία προσλαμβάνω · ἄλλως δέ , οὐδέ εἰμί ὁ λέγω . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος , ὅταν δύο ἄλλος πρᾶγμα μαρτυρέω , τότε ὁ μαρτυρία εἰμί ἀληθής · οὗτος γάρ εἰμί δύο μαρτυρέω · εἰμί δέ μέλλω τις αὐτός μαρτυρέω , οὐ εἄν δύο εἰμί . ὁράω ὅτι διά οὐδείς ἕτερος οὗτος εἴρω , ἢ ἵνα δείκνυμι ὁμοούσιος ἐάω , καί διά ἑαυτοῦ πάλιν δείκνυμι οὖον δήω αὐτός ἄλλος μαρτυρία · καί δείκνυμι οὐδείς μικρός ἔχω ὁ πατήρ · Ὅρας γοῦν ὁ αὐθεντία . ἐγώ εἰμί ὁ μαρτυρέω περί ἐμαυτοῦ , καί μαρτυρέω περί ἐγώ ὁ πέμπω ἐγώ Πατήρ . οὐχ εἄν δέ εἰμί μικρός · οὐσία εἰμί , οὗτος εἄν τίθημι . νυνί δέ , ἵνα μή νομίζω ὅτι ἀριθμός ἕνεκα παραλαμβάνω , ὁράω ὁ ἐξουσία οὐδείς