joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0034.3
θεν πρῶτον ποιεῖται τὴν ἀρχήν , καὶ προῦν καὶ Θεὸν φησιν εἶναι · καὶ οὐχ ὡς Μάωτον , τὸν μὲν νοῦν , τὸν δὲ ψυχὴν λέγων εἶναι · ταῦτα γὰρ πέρα τοῦ Θεᾶς καὶ ἀνθρωπίνου φύσεως . Οὐδὲ γὰρ ἔχει τι κοινὸν πρὸς ἡμᾶς , ἀλλὰ ἀναχώρηκε τῆς πρὸς τὴν κτίσιν κοινωνίας , τῆς κατ’ οὐσίαν λόγῳ , οὐ μὴν τῆς κατὰ τὴν σχέσιν . Διὰ τοῦτο καὶ τὸν λόγον αὐτὸν ἐκάλεισεν . Ἐπειδὴ γὰρ μέλει διδάσκειν , ὅτι οὗτος ὁ Λόγος μονογενὴς ἐστιν Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , ἵνα μὴ παθῇ τὴν ὑπολάβοι τις τὴν γέννησιν , προλαβὼν τῇ τοῦ Λόγου προσφωρίᾳ , πᾶσαν ἀναιρεῖ τὴν πονηρὰν ὑποψίαν , τὸ τε ἐξ αὐτοῦ τὸν Υἱὸν εἶναι δηλῶν , καὶ τὸ ἀπαύλιον . Ὅρᾷς ὅτι , ὅπερ εἶπον , οὐδὲ τὴν Πατέρα ἐν τοῖς περὶ τοῦ Υἱοῦ λόγοις ἀπεσιώπησεν ; Εἰ δὲ οὐκ ἀρκεῖ ταῦτα τὰ ὑποδείγματα παραστήσαι τὸ πᾶν , μὴ θαυμάσῃς . Περί Θεοῦ γὰρ ἡμῖν ὁ λόγος , ὅν οὔτε εἰπεῖν , οὔτε νοῆσαι κατ’ ἀξίαν δυνατόν . Διὸ καὶ οὗτος οὐσία μὲν οὐδαμοῦ τῆσιν ὄνομα · οὐδὲ γὰρ δυνατόν εἰπεῖν αὐτὸ ὅ τι ποτὲ ἐστι τὴν οὐσίαν ὁ Θεός · πανταχοῦ δὲ ἡμῖν αὐτὸν ἀπὶ τῶν ἐνεργειῶν δηλοῖ . Τὸν δὲ λόγον τούτων ἴδου τις ἂν μικρὸν ὑστερον καὶ φῶς λεγόμενον , καὶ τὸ φῶς πάλιν ὀνομαζόμενον ζωὴν e . Οὐ ταύτης δὲ μόνον ἐνεκεν τῆς αἰτίας οὕτως ὀνόμασε αὐτόν · ἀλλὰ πρῶτον μὲν ταύτης · δεύτερον δὲ , ἐπειδὴ τὸ τοῦ Πατρὸς ἡμῖν ἐμελλεν ἀπαγγελεῖν · Πάντα γάρ , φησίν , ὅσα ἠκούσα παρὰ τοῦ Πατρὸς , ἀνήγγειλα ὑμῖν . Καλῶ δὲ αὐτὸν καὶ ζωὴν καὶ φῶς · τὸ γὰρ ἀπὸ τῆς γνώσεως φῶς ἡμῖν ἐξαργάσιν , καὶ τὴν ἐντεύξει ζωὴν . Καὶ ὅμως οὐκ ἐστιν ὄνομα ἐν ἀρχοῦν , οὐδὲ δύο καὶ τρία , οὐδὲ πλείω διδάξαι τὰ περὶ Θεοῦ · ἀλλ’ ἀγαπητὸν διὰ πολλῶν γοῦν δυνηθῆναι καὶ ἀμυδρῶς περιδράσασθαι τῶν προσόντων αὐτῷ . Οὐχ ἀπλῶς δὲ αὐτὸν Λόγον εἴρηκεν , ἀλλὰ μετὰ τῆς τοῦ ἄρθρου προσθήκης , τῶν λοιπῶν αὐτὸ καὶ ταύτῃ χωρίζων . Ὅρᾷς ὡς οὐ μάτην ἔλεγεν , ὅτι ἀπὸ τῶν οὐρανῶν φθέγγεται ἡμῖν ὁ εὐαγγελιστής ; [ 13 ] οὕτως ; Ὅρα γοῦν εὐθέως ἐκ προοιμίων ποῦ τὴν ψυχὴν πετράσας καὶ τὴν διάνοιαν ἀνήγαγε τῶν ἀκούοντων . Πάντων γὰρ τῶν αἰσθητῶν ἄνωτερον στήσας αὐτήν , πρὸ γῆς , πρὸ θαλάσσης , πρὸ οὐρανοῦ , καὶ ὑπὲρ τοὺς ἀγγέλους χειραγωγεῖ , καὶ ὑπεράνω τῶν Χερουβὶμ καὶ τῶν Σεραφὶμ , καὶ ὑπὲρ τοὺς θρόνους , καὶ ὑπὲρ τὰς ἀρχάς , καὶ ὑπὲρ τὰς ἐξουσίας , καὶ πάσης ἀπλῶς ἐπέκεινα κτίσεως ὁδοποιεῖν ἀναπαύει . Τί οὖν ; ἄρα πρὸς τοσοῦτον ἀναγαγὼν ὑψος , ἐνταῦθα γοῦν ἡμᾶς στήσαι ἴσχυεν ; Οὐδαμῶς · ἀλλ’ ὥσπερ εἰ τις τὸν ἐκτῶτα παρ’ αἰγιαλόν , καὶ βλέποντα πόλεις , καὶ ἀκτάς , καὶ λιμένας , ἐπειδὰν εἰς μέσον ἀγάγῃ πελάγους , τῶν μὲν προτέρον ἀπέστησεν , οὐ μὴν ἔστησέ που τὸ ὄμμα αὐτοῦ , ἀλλ’ εἰς ἀπειρον ἤγαγε θεωρίαν · οὕτω καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς πάσης ἡμᾶς ἀνωτέρω τῆς κτίσεως ἀγαγὼν , καὶ πρὸς τοὺς ἄνωτερον ταύτης παραπέμψας αἰῶνας , μετέωρον τὸ ὄμμα ἀφήσιν , τοῦ διδοὺς ἐπιλαβέσθαι τινὸς τέλους εἰς τὸ ἄνω , ἐπειδὴ μηδὲ ἐστιν . Ἀναλῶν γὰρ εἰς ἀρχὴν ὁ λόγος , ζητεῖ ποίαν ἀρχήν · εἶτα τὴν Ἡν εὑρίσκων , καὶ φάδων αὐτὴν τὴν διάνοιαν , οὐχ ἔχει ποῦ στήσαι τὴν λογισμόν , ἀλλ’ ἀτενὲς ἐνορῶν καὶ μηδαμοῦ λήψαι δυναμένος , ἀποκαμὼν ὑποστρέφει πάλιν ἐπὶ τὰ κάτω . Τὸ γάρ , Ἐν ἀρχῇ ἦν , οὐδὲν ἕτερον ἐστιν , ἀλλ’ ἢ τοῦ εἶναι δει δηλωτικὴν , καὶ ἀπείρους εἶναι . Εἶδές φιλοσοφίαν ἀληθῆ καὶ δόγματα θεία , οὐχ ὅσα τῶν Ἑλλήνων , χρόνους τιθέντων , καὶ τοὺς μὲν πρεσβυτέρους , τοὺς δὲ νεωτέρους εἶναι λεγόντων θεούς ; Ἄλλ’ οὐδὲν τοιούτων α’ παρ’ ἡμῖν . Εἰ γὰρ Θεὸς
Lemmas: τίθημι πρῶτος ποιέω ὁ ἀρχή , καί προέρχομαι καί θεός φημί εἰμί · καί οὐ ὡς Μάωτον , ὁ μέν νόος , ὁ δέ ψυχή λέγω εἰμί · οὗτος γάρ πέρα ὁ θεός καί ἀνθρώπινος φύσις . οὐδέ γάρ ἔχω τίς κοινός πρός ἐγώ , ἀλλά ἀναχωρέω ὁ πρός ὁ κτίσις κοινωνία , ὁ κατά οὐσία λόγος , οὖον μήv ὁ κατά ὁ σχέσις . Ζεύς οὗτος καί ὁ λόγος αὐτός καλέω . ἐπεί γάρ μέλος διδάσκω , ὅτι οὗτος ὁ Λόγος μονογενής εἰμί υἱός ὁ Θεός , ἵνα μή πάθος ὁ ὑπολαμβάνω τις ὁ γέννησις , προλαμβάνω ὁ ὁ Λόγος προσφωρίᾳ , πᾶς ἀναιρέω ὁ πονηρός ὑποψία , ὁ τε ἐκ αὐτός ὁ υἱός εἰμί δηλόω , καί ὁ ἀπαυλία . ὁράω ὅτι , ὅσπερ εἶπον , οὐδέ ὁ πατήρ ἐν ὁ περί ὁ υἱός λόγος ἀποσιωπάω ; εἰμί δέ οὐ ἀρκέω οὗτος ὁ ὑπόδειγμα παρίστημι ὁ πᾶς , μή θαυμάζω . Περί Θεός γάρ ἐγώ ὁ λόγος , ὅς οὔτε εἶπον , οὔτε νοέω κατά ἄξιος δυνατός . Διὸ καί οὗτος οὐσία μέν οὐδαμοῦ τῆσιν ὄνομα · οὐδέ γάρ δυνατός εἶπον αὐτός ὅς τίς ποτέ εἰμί ὁ οὐσία ὁ Θεός · πανταχοῦ δέ ἐγώ αὐτός ἀπύ ὁ ἐνέργεια δηλόω . ὁ δέ λόγος οὗτος ὁράω τις εἄν μικρός ὕστερος καί φάος λέγω , καί ὁ φάος πάλιν ὀνομάζω ζωή e . οὖον οὗτος δέ μόνος ἕνεκα ὁ αἴτιος οὕτως ονομάζω αὐτός · ἀλλά πρῶτος μέν οὗτος · δύο δέ , ἐπεί ὁ ὁ πατήρ ἐγώ μέλλω ἀπαγγέλλω · Πάν γάρ , φημί , ὅσος ἥκω παρά ὁ πατήρ , ἀναγγέλλω σύ . καλῶς δέ αὐτός καί ζωή καί φάος · ὁ γάρ ἀπό ὁ γνῶσις φάος ἐγώ ἐξαργάσιν , καί ὁ ἐντυγχάνω ζωή . καί ὅμως οὐ εἰμί ὄνομα ἐν άρχω , οὐδέ δύο καί τρεῖς , οὐδέ πλείων διδάσκω ὁ περί Θεός · ἀλλά ἀγαπητός διά πολύς γοῦν δύναμαι καί ἀμυδρός περιτρέχω ὁ πρόσειμι αὐτός . οὐχ ἀπλόος δέ αὐτός Λόγος εἴρω , ἀλλά μετά ὁ ὁ ἄρθρον προσθήκη , ὁ λοιπός αὐτός καί οὗτος χωρίζω . ὁράω ὡς οὖον μάτην λέγω , ὅτι ἀπό ὁ οὐρανός φθέγγομαι ἐγώ ὁ εὐαγγελιστής ; [ 13 ] οὕτως ; Ὅρας γοῦν εὐθύς ἐκ προοίμιον ποῦ ὁ ψυχή πετράσας καί ὁ διάνοια ἀνάγω ὁ ἀκούω . Πάντων γάρ ὁ αἰσθητής ανώτερος ἵστημι αὐτός , πρό γῆ , πρό θάλασσα , πρό οὐρανός , καί ὑπέρ ὁ ἄγγελος χειραγωγέω , καί ὑπεράνω ὁ χερουβίν καί ὁ σεραφίμ , καί ὑπέρ ὁ θρόνος , καί ὑπέρ ὁ ἀρχή , καί ὑπέρ ὁ ἐξουσία , καί πᾶς ἀπλόος ἐπέκεινα κτίσις ὁδοποιέω ἀναπαύω . τις οὖν ; ἄρα πρός τοσοῦτος ἀνάγω ὕψος , ἐνταῦθα γοῦν ἐγώ ἵστημι ἰσχύω ; οὐδαμός · ἀλλά ὥσπερ εἰμί τις ὁ ἐκτίνω παρά αἰγιαλός , καί βλέπω πόλις , καί ἀκτή , καί λιμήν , ἐπειδάν εἰς μέσος ἄγω πέλαγος , ὁ μέν πρότερος ἀφίστημι , οὖον μήv ἵστημι ποῦ ὁ ὄμμα αὐτός , ἀλλά εἰς ἤπειρος ἄγω θεωρία · οὗτος καί ὁ εὐαγγελιστής πᾶς ἐγώ ἀνωτέρω ὁ κτίσις ἄγω , καί πρός ὁ ανώτερος οὗτος παραπέμπω αἰών , μετέωρος ὁ ὄμμα ἀφίημι , ὁ δίδωμι ἐπιλαμβάνω τις τέλος εἰς ὁ ἄνω , ἐπεί μηδέ εἰμί . ἀναλίσκω γάρ εἰς ἀρχή ὁ λόγος , ζητέω ποῖος ἀρχή · εἶτα ὁ ἐάν εὑρίσκω , καί φάδος αὐτός ὁ διάνοια , οὐ ἔχω ποῦ ἵστημι ὁ λογισμός , ἀλλά ἀτενής ἐνοράω καί μηδαμοῦ λαμβάνω δύναμαι , ἀποκάμνω ὑποστρέφω πάλιν ἐπί ὁ κάτω . ὁ γάρ , ἐν ἀρχή εἰμί , οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἀλλά ἢ ὁ εἰμί δεῖ δηλωτικός , καί ἤπειρος εἰμί . ὁράω φιλοσοφία ἀληθής καί δόγμα θεῖος , οὐ ὅσος ὁ Ἕλλην , χρόνος τίθημι , καί ὁ μέν πρέσβυς , ὁ δέ νέος εἰμί λέγω θεός ; ἄλλος οὐδείς τοιοῦτος ὅς παρά ἐγώ . εἰμί γάρ θεός