joannes-chrysostomus.in-joannem-homiliae-1-88 pg059_0442.1
μιζοντα μολυβδοῦ νόμισμα , καὶ κατακύπτοντα ὡστε ἀνέλεσθαι , καὶ καταγνώση πολλὴν αὐτοῦ τὴν πενίαν · σὺ δὲ τὰ τοῦτων εὐτελέστερα συνάγων , ἐν τοῖς πλουτοῦσι σιγῶν ἀ ἀριθμεῖς · καὶ πῶς ἂν ἔχοι τοῦτο λόγον ; Πλούσιον γὰρ ἐχέτωσιν εἴναι φήσομεν , τὸν ὑπερορώντα τῶν παρόντων ἀπάντων . Οὐδεὶς γάρ , οὐδὲς τῶν μικρῶν τούτων , ἀργύρου καὶ χρυσοῦ καὶ τῆς ἄλλης φαντασίας σὶρθεσαι καταγέλασαι , ἂν μὴ τῶν μειζόνων τὸν πόθον ἔχῃ , ὥσπερ οὐν οὐδὲ τοῦ μολυβδοῦνὸ ὁ νομίσματος , ἂν μὴ χρυσᾶ νομίσματα κεκτημένος ἦ . Καὶ σὺ τοίνυν , ὅταν ἰδῇς ἀνθρώπων πάντα τὸν κόσμον παρατρέχοντα , μηδαμῶνεν ἄλλοθεν νόμιζε τοῦτο ποιεῖν , ἢ ἀπὸ τοῦ πρὸς μειζονα βλέπειν κόττον . Οὕτω καὶ γεωργὸς τῶν ὀλίγων πυρῶν καταφρονεῖ , ὅταν μειζόνα προσδοκήσῃ τὸν ἀμητόν . Εἰ δὲ ἀδύτον τῆς ἐλπίδος ὁσῆς , τῶν ὄντων καταφρονοῦμεν · πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῆς βεβαίας προσδοκίας τοῦτο δεῖ ποιεῖν . Διὸ δὴ δέομαι καὶ παρακαλῶ , μὴ ἐχνοῦν ἐαυτούς , μηδὲ βόρβορον κατέχοντας ἀποστερεῖν ἐαυτοὺς τῶν ἀλῶνεν θησαυρῶν , μετὰ καλᾶς καὶ ἀχύρου τὸ πλοῦν εἰς τοὺς λιμένας ἄγοντας . Ὁ βούλεται τις λεγέτω περὶ ἡμῶν , δυσχεραίνετω πρὸς τὸ συνεχὲς τῆς παραινέσεως , φλυαροὺς καλεῖτω , προκοπῶν , ἐπαχθεῖς · οὐχ ἀποστησόμεθα συνεχῶς ὑπὲρ αὐτῶν παραινούντες , καὶ συνεχῶς ἐκεῖνο τὸ τοῦ προφήτου 482 πᾶσιν ὀπρωνούντες ὑμῖν · Τὰς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λῦτρωσαι , καὶ τὰς ἀνομίας σου ἐν οἰκτιρμοῖς περιήσων , καὶ ἀραγῆναι αὐτὰς ἐπὶ σῇ τραπέζῃ . Μὴ σήμερον μὲν ποίησῃς , αὔριον δὲ ἀποστήσῃ . Καὶ γὰρ τὸ σῶμα τοῦτο καθημερινῆς δεῖται τροφῆς . Οὕτω καὶ ἡ ψυχή , καὶ πολλῷ μᾶλλον ἐκεῖνη · κἂν μὴ καταβάλῃ ε , ἀσθενεστέρα γίνεται καὶ ἀλγχοτέρα . Μὴ δὴ περιδῶμεν ἀπολλυμένην , ἀγχομένην . Πολλὰ λαμβάνει καθ' ἑκάστην ἡμέραν τραύματα , ἐπιθυμοῦσα , ὀργιζομένη , βλαψμοῦσα , λοιδορουμένη , ἀμυνομένη , βασκαίνουσα . Δεῖ τοίνυν αὐτῇ καὶ φάρμακα κατασκευάζειν . Οὐ μικρὸν δὲ τὸ τῆς ἐλεημοσύνης φάρμακον , πᾶσι τοῖς τραύμασιν ἐπιτεθῆναι δυνάμενον . Δεῖς γὰρ ἐλεημοσύνην , φησὶ , καὶ πάντα ὑμῖν ἔσται καὶφαρμὰ ἐλεημοσύνην , μὴ πλεονεξίαν · τὰ γὰρ ἐκ πλεονεξίας οὐ μένει , κἂν τις δεσμίους · δῶς . Ἐλεημοσύνη γάρ , ἡ πάσης ἀπηλλαγμένη ἀδικίας ἐστίν · αὕτη πάντα ποιεῖ καθαρά . Τοῦτο καὶ νηστεία · βέλτιον καὶ χαμενία . Καίτοι γε ἐκεῖνα μοχθηρότερα καὶ ἐπιπονώτερα , ἀλλ' αὕτη κερδαλωτέρα · φωτίζει ψυχήν , λυπαίνει , καλὴν καὶ ὡραίαν ποιεῖ . Οὐχ οὕτω τοὺς ἀθλητὰς ὁ τῆς ἑλαίας καρπὸς ἀνέχει , ὡς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς εὐσεβείας τοῦτο τὸ ἑλαῖον ἀνακτάται . Ἀλείψωμεν τοίνυν τὰς χεῖρας , ἵνα πρὸς τὸν ἀντίπλον ἀντάρωμεν καλῶς . Ὁ μελετῶν ἐλεεῖν τὸν δεόμενον , ταχέως καὶ τοῦ πλεονεκτεῖν ἀποστήσεται . Ὁ διατελῶν ἐν τῷ διδόναι πένθῃ , ταχέως καὶ ὀργῆς ἀποστήσεται , καὶ οὐδὲ μέγα φρονήσει ποτέ . Καθάπερ γὰρ τοὺς τετραπτασμένους συνεχῶς θεραπεύοντες ἰατροί , συστέλλεται ῥάδιως , ἐν ταῖς ἐτέραις συμφοραῖς τὴν ἀνθρωπίνην καθορῶν φύσιν · οὕτω καὶ ἡμεῖς · ἐὰν ταῖς ἀ τῶν πενήτων συνεισάγωμεν ἐπικουρίας , φιλοστόργους ἐαυτοὺς εὕρομεν , καὶ οὐ δαυμασόμεθα πλούτου , οὐδὲ μέγα τι τὰ παρόντα ἡγησόμεθα , ἀλλὰ καταφρονήσομεν πάντων , καὶ μεταστῶσι γεγόμενοι πρὸς τὸν οὐρανόν , εὐχλώπως ἐπισκέψόμεθα τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν , γάρει καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: μιθεριζω μόλυβδος νόμισμα , καί κατακύπτω ὡστε ἀναιρέω , καί καταγνοέω πολύς αὐτός ὁ πενία · σύ δέ ὁ τοῦτις εὐτελής συνάγω , ἐν ὁ πλουτέω σιγάω ὅς ἀριθμέω · καί πῶς εἄν ἔχω οὗτος λόγος ; Πλούσιος γάρ ἔχω εἶμι φημί , ὁ ὑπεροράω ὁ πάρειμι ἀπαντάω . οὐδείς γάρ , οὐδή ὁ μικρός οὗτος , ἄργυρος καί χρυσός καί ὁ ἄλλος φαντασία σέρνω καταγελάω , εἄν μή ὁ μείζων ὁ πόθος ἔχω , ὥσπερ ὀν οὐδέ ὁ μολυβδόω ὁ νόμισμα , εἄν μή χρύσεος νόμισμα κτάομαι εἰμί . καί σύ τοίνυν , ὅταν οἶδα ἄνθρωπος πᾶς ὁ κόσμος παρατρέχω , μηδαμῶνεν ἄλλοθεν νομίζω οὗτος ποιέω , ἢ ἀπό ὁ πρός μείζων βλέπω Κόττον . οὕτως καί γεωργός ὁ ὀλίγος πυρά καταφρονέω , ὅταν μείζων προσδοκάω ὁ ἄμητος . εἰμί δέ ἄδυτος ὁ ἐλπίς ὅσος , ὁ εἰμί καταφρονέω · πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ βέβαιος προσδοκία οὗτος δεῖ ποιέω . Διὸ δή δήω καί παρακαλέω , μή χνόος ἑαυτοῦ , μηδέ βόρβορος κατέχω ἀποστερέω ἑαυτοῦ ὁ αλώνω θησαυρός , μετά καλός καί ἄχυρον ὁ πλόος εἰς ὁ λιμήν ἄγω . ὁ βούλομαι τις λέγω περί ἐγώ , δυσχεραίνω πρός ὁ συνεχής ὁ παραίνεσις , φλύαρος καλέω , προκοπή , ἐπαχθής · οὐ ἀφίστημι συνεχῶς ὑπέρ αὐτός παραινέω , καί συνεχῶς ἐκεῖνος ὁ ὁ προφήτης 482 πᾶς ὀπρωνούντες σύ · ὁ ἁμαρτία σύ ἐν ἐλεημοσύνη λυτρόω , καί ὁ ἀνομία σύ ἐν οἰκτιρμός περιέρχομαι , καί ἀράσσω αὐτός ἐπί σός τράπεζα . μή σήμερον μέν ποίηδω , αὔριον δέ ἀφίστημι . καί γάρ ὁ σῶμα οὗτος καθημερινός δήω τροφή . οὕτως καί ὁ ψυχή , καί πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος · κἀν μή καταβάλλω ε , ἀσθενής γίγνομαι καί αλγχοτερας . μή δή περιδάω ἀπόλλυμι , ἄγχω . Πολύς λαμβάνω κατά ἕκαστος ἡμέρα τραῦμα , ἐπιθυμέω , ὀργίζω , βλάπτω , λοιδορέω , ἀμύνω , βασκαίνω . Δεύς τοίνυν αὐτός καί φάρμακον κατασκευάζω . οὖον μικρός δέ ὁ ὁ ἐλεημοσύνη φάρμακον , πᾶς ὁ τραῦμα ἐπιτίθημι δύναμαι . δήω γάρ ἐλεημοσύνη , φημί , καί πᾶς σύ εἰμί καιφαρμος ἐλεημοσύνη , μή πλεονεξία · ὁ γάρ ἐκ πλεονεξία οὖον μένω , κἀν τις δέσμιος · δίδωμι . ἐλεημοσύνη γάρ , ὁ πᾶς ἀπαλλάσσω ἀδικία εἰμί · οὗτος πᾶς ποιέω καθαρός . οὗτος καί νηστεία · ἀγαθός καί χαμενία . καίτοι γε ἐκεῖνος μοχθηρός καί ἐπίπονος , ἀλλά οὗτος κερδαλωτέρα · φωτίζω Ψυχή , λιπαίνω , καλός καί ὡραῖος ποιέω . οὐχ οὗτος ὁ ἀθλητής ὁ ὁ ἐλαία καρπός1 ἀνέχω , ὡς ὁ ἀγωνιστής ὁ εὐσέβεια οὗτος ὁ ἔλαιον ανακτώ . ἀλείφω τοίνυν ὁ χείρ , ἵνα πρός ὁ ἀντίπλοος ἀνταίρω καλῶς . ὁ μελέτη ἐλεέω ὁ δήω , ταχέως καί ὁ πλεονεκτέω ἀφίστημι . ὁ διατελέω ἐν ὁ δίδωμι πένθος , ταχέως καί ὀργή ἀφίστημι , καί οὐδέ μέγας φρόνησις ποτός . καθά γάρ ὁ τρέπω συνεχῶς θεραπεύω ἰατρός , συστέλλω ῥᾳδίως , ἐν ὁ ἕτερος συμφορά ὁ ἀνθρώπινος καθοράω φύσις · οὗτος καί ἐγώ · ἐάν ὁ ὅς ὁ πένης συνεισάγω ἐπικουρία , φιλόστοργος ἑαυτοῦ εὑρίσκω , καί οὖον δαύω πλοῦτος , οὐδέ μέγας τίς ὁ πάρειμι ἡγέομαι , ἀλλά καταφρονέω πᾶς , καί μεθίστημι γίγνομαι πρός ὁ οὐρανός , εὐχλώπως ἐπισκοπέω ὁ αἰώνιος ἀγαθός , γάρει καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .