joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0028.1
παλὶ γενέσθαι , τὴν ἄκρατον ἀγάπην τὴν περὶ αὐτοὺς ἀνδεικνύμενος · καὶ ὡς περὶ ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς πολλάχῳ διαλέγεται , οὐχ ἵνα εἰς ἀνθρωπίνην παχύτητα κατενήχῃ τῶν λόγων , ἀλλ’ ἵνα διὰ τῶν συντερόφων αὐτοῦ πραγμάτων ἐπὶ τῇ γνώσει τῆς τοῦ θεοῦ χειραγωγῆσωσιν αὐτοὺς φιλοστοργίας · ὅμοῦ δὲ καὶ αἰτῆρῳ τῆς προσηγρίας καλῶς θασαι βούλονται . Πιστὴ · τοὐτέστιν , ἡ εὐσεβὴς καὶ πάσης ἀρετῆς γεμούσα · ὥστε καὶντεῦθεν δῆλον , ὅτι πορνεῖαν οὐ τῶν σωμάτων λέγει · περὶ εἴπεν ἄν , πόλις ἡ σώφρων · οὕτω γὰρ ἦν τὸ ἀντιδιαστελλόμενον τῇ πόρνη · νῦν δὲ δεικνύς , ὅτι τὴν ἀσέβειαν αἰνίττεται διὰ τῆς πορνείας , ὁ ἀντεικίζει μεν αὐτῇ τὴν πίστιν , τὴν πίστιν ὁ . Πλήρης κρίσεως · τοὐτέστι , πλήρης δικαιοσῦνης . Πάλιν μέγιστον ἐγκλημα , οὐχ ὅτι πρὸς ὀλιχλῆρον τὴν κακίαν ὑπομύλησαν , ἀλλ’ ὅτι καὶ ὀλιχλῆρον προἔδωκαν τὴν ἀρετὴν , καὶ τὸν πλοῦτον ἀπαντα τῶν ἀγαθῶν ἀδρῶν ἀπὸ τῶν χειρῶν [ 14 ] βήσαντες , καὶ πρὸς ἐσχάτὴν τῶν κακῶν κατενέχθησεν πενίαν . Ἐν ᾧ δικαιοσύνη ἐκοιμήθη ἐν αὐτῇ . Ἡλλύστη , φησὶ κατεσκήψατο , τοὐτὶστι , πεφύτευται , ἐρρίζωτο , μετὰ προθυμίας ὑπὸ πάντων κατωρθοῦτο τῶν πολιτῶν . Ἐνδιατρίβει τοὺς ἐργαμὼς τοὺς προτέροις , ὅμοῦ μὲν αὐξὼν τὴν κατηφίαν τῶν τὴν ἐκ τῆς μεταβολῆς , ὅμοῦ δὲ χρηστὰς ὑποτεινὼν τὰς ἐλπίδας , καὶ δεικνύς , ὅτι ἄφθονοι αὐτοὺς ἀναπεπτασθαι πάλιν . Νῦν δὲ φορνεῦται . Ἀνδροφόνῳ , φησὶ . Τὸ ἀργύριον ὑμῶν ἀδόκιμον . Τοὐτέστι , παράσημον , νόθον , κέδδηλον . Οἱ κάπηλοι σου μίσγουνσιν οἶνον ὕδατι . Ἐπειδὴ προσκαλῶμενος οὐ κατ’ εἶδος εἶπεν αὐτῶν τὴν κακίαν , ἀλλ’ ὅτι ἠθέτησαν , καὶ ὅτι σπέρμα πονηρὸν ἦσαν , καὶ υἱοὶ ἀνομοῦ , δ λοιδορίας ἴδιος μᾶλλον , ἢ κατηγορίας εἶναι · ἐνταῦθα καὶ αὐτὰ τίθησι κατ’ εἶδος τὰ ἐγκλήματα , καὶ πρῶτον , ὁ πρῶτον ἐστὶ καὶ μέσον καὶ τελευταῖον τῶν κακῶν , τὴν φιλαργυρίαν , καὶ τὴν περὶ τὰ συμβόλαια καπηλείαν . Ἄλλα τινες οὐ συνέντες ο τὴν ἀπαστον τοῦ θεοῦ σοφίαν , κατ’ ἀναγωγὴν τὸ εἰρημένον ἐλάμβον . Οὐ γὰρ ἄν , φησίν , ὁ μέγας καὶ ὑψηλὸς Ἅστας ὑπὲρ τραπεζῶντων καχωργίας , καὶ καπηλίας διαφθορὰς διελύθη · ἀλλὰ ἀργύριον ἐνταῦθα τὰ λόγια φησι τοῦ θεοῦ , καὶ οἶνον τὴν διδασκαλίαν , ἣν ἰθόλων ἐπεισάγοντες αὐτῶν τὰ διδάγματα . Ἐγὼ δὲ οὔτε ταύτην ἐτιμάζω τὴν ἐξήτησιν , καὶ τὴν ἑτέραν ἀληθεστέραν εἶναι φημι . Οὐ γὰρ μόνον οὐκ ἀνάξιον τοῦ προφήτου περὶ τούτων διαλέγεσθαι , ἀλλὰ καὶ σφόδρα δεῖον καὶ αὐτοῦ καὶ τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας . Καὶ τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν ; Ὅτι ἄ γοῦν τὰ ὑψηλὰ διδάγματα φέρων ἤλθεν ὁ μονογενὴς τοῦ θεοῦ Παῖς , οὐχ ἕν τῶν ἀγγέλων καταστρεῦσαι ἐμελλε πολιτείας , οὐχ ὀλίγα περὶ μέτρων καὶ αὐτῆς διελέχθαι , καὶ τῶν τούτων εὐτελεστέρων εἶναι δοκοῦντων , ἀσπασμῶν , καὶ μεσαυτῶν , καὶ πρωτοκλιτῶν . Τὰ γὰρ μικρὰ ταῦτα εἶναι δοκοῦντα παραμελοῦντα μεγάλα ἀμαρτημάτων ὑπικκαύματα γίνεται . Εἰ δὲ ἐπὶ τῆς Καινῆς ταῦτα δυσφοθοῦσθαι δεῖ , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῆς Παλαιᾶς , ὅτε καὶ παχύτροποι οἱ ἄκροαται , καὶ πᾶς αὐτῶν ὁ βίος ἐντεῦθεν ὠρθοῦτο , τοῦ δήμου οὕτω πλῆν ον τοῦτοισι παιδευσμένου , πᾶρῃμ πάσης ἀδικίας γίνεσθαι , καὶ ἐν μηδενὶ τῶν πλησίων πλεονεκτεῖν , μηδὲ τὰς τῶν καταδεεστέρων ἐπιτρίβειν πενίας τῇ καχωργίᾳ τῆς καπηλείας . Ἡ . Τοῦτον γοῦν ἀμελουμένων καὶ πόλεως πολλάκις ἀνετράπησαν , καὶ ἀπὸ ὀρῶν ἄρχοντες κατενέχθησαν , καὶ πόλεως ἀσπονδὸς γέγονεν ὡςπερ κατορθομένων εἰρήνη πολλὰ καὶ εὐνομία καὶ ἀσφάλεια πρὸς ἀρετὴν χειραγωγοῦσα . Οἱ ἄρχοντές σου ἀπειθοῦσι . Μεγίστης νόσου καὶ διαστροφῆς σημεῖον , ὅταν οἱ λατροὶ τὰς νόσους ἐπιτριβῶσι . Ἄρχοντων γὰρ τοῦ δήμου τὰς ἀτασίας καταστελεῖν , καὶ πρὸς τὸ δεῖν βυβαλίζειν , [ 15 ] καὶ τῷ νόμῳ ποιεῖν καταπαθεῖς · ὅταν δὲ αὐτοὶ πρώτοι τοὺς νόμους παραβαίνωσι , πῶς ἄν ἐπαρὼς γένοιτο διδάσκαλοι ; Τὸ γὰρ , Ἀπειθοῦσι , τοὐτέστιν , οὐ παιδονται τῷ νόμῳ , οὐχ ἀνέχονται τῶν ἐντολῶν · δ καὶ Παῦλος ἐγκαλεῖ λέγων · Ὁ οὐ διδάσκων ἑαυτῷ , σεαυτὸν δὲ διδάσκεις ; Ὅταν οὖν ἡ βίλα διαφθαμένη ἦ , τὶ χρηστὸν ἐστι περὶ τῶν κλάδων ὑποποιεῖν ; Κοινωνοὶ · κλεπτοὶ . Προσθήκη κατηγορίας , ὅτι οὐ μόνον οὐ καταστρέψουσι ο τὰ δεινὰ , ἀλλὰ καὶ ἀντειτινοῦσιν · οὐ μόνον οὐ πολεμοῦσι τοὺς κλέπταις , ἀλλὰ καὶ συμπεράττουσι , ἐκ διαμέτρου τῆς προσηκούσης ἀρετῆς ἄρχοντι τὴν κακίαν μειδόντες . Ἀγαπῶντες δῶρα . Ἐτερον φιλοχρυσίας εἶδος χалатес , εὐπρόσωπον μὲν ὑπόθεσιν ἔχον , ἐν προσχήματι δὲ φιλοφροσύνης τὴν ἐσχάτην πλεονεξίαν ἐπιδεικνύμενον . Διώκοντες ἀτακθόδομα . Μηνησκαούντες τοὺς ἄθροοὺς , ἀνταποδοῦναι σπουδάζοντες τοὺς λελυπηκόσιν , ὅπερ μέγιστον κακίας εἶδος . Δι’ οὐχ ἐν τῇ Καινῇ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ μετὰ πολλῆς εἰργασται τῆς σπουδῆς . Κικλιων γὰρ ἕκαστος , φησὶ , τοῦ πλησίου αὐτοῦ μὴ μηνισκακτεῖν ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν . Μάλιστα μὲν γὰρ καὶ τὸ δημοσίον , πολλῷ δὲ μᾶλλον οἱ ἄρχοντα ταύτῃ δεῖ καθαρεύειν τῆς κακίας , καὶ τοῦ πρὸς ἀπέχεσιν ψυφίζεσθαι τοὺς κρινομένους ἀπηλλάχθαι , ἵνα μὴ τὸ λεμὴ σκόπελος γένηται . Ὀργανοὶ οὐ κρίνοντες . Τοὐτέστιν , οὐ προϊστάμενοι , ὡς καὶ τῶν δικαίων τυχεῖν . Καὶ κρίσει χερῶν οὐ προσέχοντες . Παρατηρητέον ὅτι οὐ τὸ καχοποιεῖν , ἀλλ’ ὅτι καὶ τὸ ἀγαθὸν μὴ ἐργάζεσθαι ἐνταῦθα κεῖται πονηρίας , καθάπερ οὐν καὶ ἐν τῇ Καινῇ . Οἱ γὰρ πεινῶντες μὲ θρέψαντες , οὐχ ὅτι τὰ ἀλλήτρια ἡρπασαν , ἀλλ’ ὅτι τὰ αὐτῶν οὐ προήκαντο τοὺς δεομένοις , εἰς τὸ τῆς γεέννης πέμπτονται πῦρ ὡσπερ οὖν καὶ οὗτοι νῦν ἐγκαλοῦνται , οὐχ ὅτι πλεονεκτοῦσιν , οὐδ’ ὅτι καταδυναστεοῦσιν , ἀλλ’ ὅτι καὶ τοὺς δεομένους τῆς αὐτῶν βοηθείας οὐχ ὁρέγυνται χεῖρα . Διὰ τοῦτο ταδε λέγει ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαὼθ , ὁ δυνατὸς τοῦ Ἰσραὴλ · τοὐτέστι , τοῦ λαοῦ . Οὐχ ἀπλῶς δὲ τέθεικεν , Ὁ δυνατὸς τοῦ , ἀλλὰ ἀναμιμνήσκων αὐτοὺς καὶ τῶν παρ’ ἐλπίδας εὐεργεσιῶν , καὶ τῶν χαλεπῶν κολάσεων ἃς ὑπτες , καὶ πολλῆς ἀπολαύοντες τῆς μακροθυμίας , εἰς βραθυμίαν ἐπίπτου , τοῦτο ἐνδείξασθαι βούλεται , ὅτι δυνατὸν ὅτε βούλεται ἐκπελαθεῖν , καὶ οὐ δεῖται καὶ τῶν , οὐδὲ χρῆται , ἀλλ’ ἐτοιμα αὐτῷ πάντα καὶ παρεσκευασμένα . Οὐδὲ τοὺς ἰσχύουσι ἐν Ἰσραὴλ · οὐ παύσεται γὰρ μου ὁ θυμὸς ἐν τοῖς ὑπερακτοῖς μου Τί γὰρ ἀλλώτερον τῶν τὸν θεὸν πολεμῶν ἔχοντων ; Οὐ παύσονται δὲ λέγειν , οὐχ
Lemmas: πάλιν γίγνομαι , ὁ ἄκρατος ἀγάπη ὁ περί αὐτός ἀναδείκνυμι · καί ὡς περί ἀνήρ καί γυνή πολλάχῳ διαλέγω , οὐ ἵνα εἰς ἀνθρώπινος παχύτης καταφέρω ὁ λόγος , ἀλλά ἵνα διά ὁ συντρέφω αὐτός πρᾶγμα ἐπί ὁ γνῶσις ὁ ὁ θεός χειραγωγέω αὐτός φιλοστοργία · ὁμοῦ δέ καί αιτηρεω ὁ προσηγρίας καλῶς θεάομαι βούλομαι . πιστός · ἑτέστιν , ὁ εὐσεβής καί πᾶς ἀρετή γέμω · ὥστε καὶντεῦθεν δῆλος , ὅτι πορνεία οὖον ὁ σῶμα λέγω · περί εἶπον ἄν , πόλις ὁ σώφρων · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἀντιδιαστέλλω ὁ πόρνη · νῦν δέ δείκνυμι , ὅτι ὁ ἀσέβεια αἰνίσσομαι διά ὁ πορνεία , ὁ αντεικιζεω μέν αὐτός ὁ πίστις , ὁ πίστις ὁ . Πλήρης κρίσις · ἑτέστι , πλήρης δικαιοσύνη . πάλιν μέγας ἔγκλημα , οὐ ὅτι πρός ὀλιχλῆρον ὁ κακία υπομυλανθανω , ἀλλά ὅτι καί ὀλιχλῆρον προδίδωμι ὁ ἀρετή , καί ὁ πλοῦτος ἅπας ὁ ἀγαθός ἁδρός ἀπό ὁ χείρ [ 14 ] βαίνω , καί πρός ἔσχατος ὁ κακός καταφέρω πενία . ἐν ὅς δικαιοσύνη κοιμάω ἐν αὐτός . Ἡλλύστη , φημί κατασκήπτω , τουτιειμι , φυτεύω , ῥιζόω , μετά προθυμία ὑπό πᾶς κατορθόω ὁ πολίτης . ἐνδιατρίβω ὁ ἐργαμὼς ὁ πρότερος , ὁμοῦ μέν αὐξάνω ὁ κατηφιάω ὁ ὁ ἐκ ὁ μεταβολεύς , ὁμοῦ δέ χρηστός ὑποτείνω ὁ ἐλπίς , καί δείκνυμι , ὅτι ἄφθονος αὐτός ἀναπετάννυμι πάλιν . νῦν δέ φορέω . ἀνδροφόνος , φημί . ὁ ἀργύριον σύ ἀδόκιμος . ἑτέστι , παράσημον , νόθος , κέδδηλον . ὁ κάπηλος σύ μίσγω οἶνος ὕδωρ . ἐπεί προσκαλέω οὖον κατά εἶδος εἶπον αὐτός ὁ κακία , ἀλλά ὅτι ἀθετέω , καί ὅτι σπέρμα πονηρός εἰμί , καί υἱός ἄνομος , δ λοιδορία ἴδιος μᾶλλον , ἢ κατηγορία εἰμί · ἐνταῦθα καί αὐτός τίθημι κατά εἶδος ὁ ἔγκλημα , καί πρῶτος , ὁ πρῶτος εἰμί καί μέσος καί τελευταῖος ὁ κακός , ὁ φιλαργυρία , καί ὁ περί ὁ συμβόλαιος καπηλεία . ἄλλος τις οὖον συνίημι ὁ ὁ ἄπαστον ὁ θεός σοφία , κατά ἀναγωγή ὁ εἴρω λαμβάνω . οὖον γάρ ἄν , φημί , ὁ μέγας καί ὑψηλός ἀστή ὑπέρ τραπεζῶντων καχωργίας , καί καπηλίας διαφθορά διαλύω · ἀλλά ἀργύριον ἐνταῦθα ὁ λόγιος φημί ὁ θεός , καί οἶνος ὁ διδασκαλία , ὅς ιθολαω ἐπεισάγω αὐτός ὁ δίδαγμα . ἐγώ δέ οὔτε οὗτος τιμάζω ὁ ἐξήτησις , καί ὁ ἕτερος ἀληθής εἰμί φημί . οὖον γάρ μόνος οὐ ἀνάξιος ὁ προφήτης περί οὗτος διαλέγω , ἀλλά καί σφόδρα δείδω καί αὐτός καί ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία . καί τίς δεῖ ὁ πολύς λέγω ; ὅτι2 ὅς γοῦν ὁ ὑψηλός δίδαγμα φέρω ἔρχομαι ὁ μονογενής ὁ θεός Παῖς , οὐ εἷς ὁ ἄγγελος καταστρευσος μέλλω πολιτεία , οὐ ὀλίγος περί μέτρον καί αὐτός διαλέγω , καί ὁ οὗτος εὐτελής εἰμί δοκέω , ἀσπασμός , καί μεσαυος , καί πρωτόκλιτος . ὁ γάρ μικρός οὗτος εἰμί δοκέω παραμελέω μέγας ἁμάρτημα υπικκαυματη γίγνομαι . εἰμί δέ ἐπί ὁ Καινή οὗτος δυσφοθουω δεῖ , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ Παλαιή , ὅτε καί παχύς ὁ ἀκροάομαι , καί πᾶς αὐτός ὁ βίος ἐντεῦθεν ὀρθόω , ὁ δῆμος οὗτος Πλῆν εἰμί οὗτος παιδεύω , πάρειμι πᾶς ἀδικία γίγνομαι , καί ἐν μηδείς ὁ πλησίος πλεονεκτέω , μηδέ ὁ ὁ καταδεής ἐπιτρίβω πενία ὁ καχωργίᾳ ὁ καπηλεία . ὁ . οὗτος γοῦν ἀμελέω καί πόλις πολλάκις ἀνατρέπω , καί ἀπό ὄρος ἄρχω καταφέρω , καί πόλις ἄσπονδος γίγνομαι ὡς κατορθόω εἰρήνη πολύς καί Εὐνομία καί ἀσφάλεια πρός ἀρετή χειραγωγέω . ὁ ἄρχων σύ ἀπειθέω . Μεγίστη νόσος καί διαστροφή σημεῖον , ὅταν ὁ λατροὶ ὁ νόσος ἐπιτρίβω . ἄρχω γάρ ὁ δῆμος ὁ ἀτασίας καταστέλω , καί πρός ὁ δήω βυβαλιζεω , [ 15 ] καί ὁ νόμος ποιέω καταπαθής · ὅταν δέ αὐτός πρῶτος ὁ νόμος παραβαίνω , πῶς ἄν ἐπαίρω γίγνομαι διδάσκαλος ; ὁ γάρ , ἀπειθέω , ἑτέστιν , οὖον παιδοντ ὁ νόμος , οὐ ἀνέχω ὁ ἐντολή · δ καί Παῦλος ἐγκαλέω λέγω · ὁ οὖον διδάσκω ἑαυτοῦ , σαυτοῦ δέ διδάσκω ; ὅταν οὖν ὁ βίλα διαφθάνω εἰμί , τίς χρηστός εἰμί περί ὁ κλάδος ὑποποιέω ; κοινωνός · κλέπτω . προσθήκη κατηγορία , ὅτι οὖον μόνος οὖον καταστρέφω ὁ ὁ δεινός , ἀλλά καί αντειτινω · οὖον μόνος οὖον πολεμέω ὁ κλέπτης , ἀλλά καί συμπεραττους , ἐκ διάμετρος ὁ προσήκω ἀρετή ἄρχω ὁ κακία μειδάω . Ἀγάπη Δῶρα . ἕτερος φιλοχρυσία εἶδος χалатес , εὐπρόσωπος μέν ὑπόθεσις ἔχω , ἐν πρόσχημα δέ φιλοφροσύνη ὁ ἔσχατος πλεονεξία ἐπιδείκνυμι . διώκω ἀτακθόδομα . Μηνησκαούντες ὁ ἀθρόος , ἀνταποδίδωμι σπουδάζω ὁ λυπέω , ὅσπερ μέγας κακία εἶδος . διά οὐ ἐν ὁ Καινεύς μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ Παλαιή μετά πολύς ἐργάζομαι ὁ σπουδή . κυκλικός γάρ ἕκαστος , φημί , ὁ πλησίος αὐτός μή μηνισκακτεῖν ἐν ὁ Καρδία σύ . μάλιστα μέν γάρ καί ὁ δημόσιος , πολύς δέ μᾶλλον ὁ ἄρχω οὗτος δεῖ καθαρεύω ὁ κακία , καί ὁ πρός ἀπέχω ψυφιζω ὁ κρίνω ἀπαλλάσσω , ἵνα μή ὁ Λέμη σκόπελος γίγνομαι . ὀργανόω οὖον κρίνω . ἑτέστιν , οὖον προΐστημι , ὡς καί ὁ Δίκαιος τυγχάνω . καί κρίσις χείρ οὖον προσέχω . παρατηρητέον ὅτι οὖον ὁ κακοποιέω , ἀλλά ὅτι καί ὁ ἀγαθός μή ἐργάζομαι ἐνταῦθα κεῖμαι πονηρία , καθάπερ ὀν καί ἐν ὁ Καινεύς . ὁ γάρ πεινάω ἐγώ τρέφω , οὐ ὅτι ὁ ἀλλήτρια ἁρπάζω , ἀλλά ὅτι ὁ αὐτός οὖον προΐημι ὁ δήω , εἰς ὁ ὁ γέεννα πέμπω πῦρ ὡς οὖν καί οὗτος νῦν ἐγκαλέω , οὐ ὅτι πλεονεκτέω , οὐδέ ὅτι καταδυναστεύω , ἀλλά ὅτι καί ὁ δήω ὁ αὐτός βοήθεια οὐ ὁράω χείρ . Ζεύς οὗτος ὅδε λέγω ὁ Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ , ὁ δυνατός ὁ Ἰσραήλ · ἑτέστι , ὁ λαός . οὐχ ἀπλόος δέ τίθημι , ὁ δυνατός ὁ , ἀλλά ἀναμιμνήσκω αὐτός καί ὁ παρά ἐλπίς εὐεργεσία , καί ὁ χαλεπός κόλασις ὅς ὑπτες , καί πολύς ἀπολαύω ὁ μακροθυμία , εἰς βραθυεις πίπτω , οὗτος ἐνδείκνυμι βούλομαι , ὅτι δυνατός ὅτε βούλομαι ἐκπελαθεῖν , καί οὖον δήω καί ὁ , οὐδέ χράω , ἀλλά ἑτοῖμος αὐτός πᾶς καί παρασκευάζω . οὐδέ ὁ ἰσχύω ἐν Ἰσραήλ · οὖον παύω γάρ ἐγώ ὁ θυμός ἐν ὁ ὑπερακτοῖς ἐγώ τις γάρ ἄλλος ὁ ὁ θεός πολεμέω ἔχω ; οὖον παύω δέ λέγω , οὐ