joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0049.1
νόμον · ὁφείδοντες γοῦν αἰσχύνεσθαι ἐπὶ τούτῳ καὶ ἐρυθριῆν , ἐγκαλύπτεσθαι καὶ κάτω κύπτειν , οἱ δὲ καὶ ἐπαγινῶνται τοῖς προτέροις , μετὰ τοῦ μὴ ποιεῖν καὶ ἐπισταγμένα καὶ φορτικὰ [ 38 ] φθεγγόμενοι ῥήματα · ὁφανεῖ οἰκείας τις ἀγνώμων , ἐγκαταλιπώνων τὰ ἐπατάγματα τοῦ δεσπότου , ἐπὶ καὶ θρασύνοιν . Διὸ τὴν ἐπασκενῶσθῆ τῆ δόξα αὐτοῦ , καὶ ἡ αἰσχύνη τοῦ σκροσάμενος αὐτοῦ ἀντέστη αὐτοῖς . Πάλιν δὲ μέλλων ὡς παρηληθότα λέγει , τῷ συνθεῖ κεχρημένος νόμῳ τῆς προφητείας . Ταπεινῶσιν δὲ δόξης τὴν αἰχμαλωσίαν καλεῖ . Οὐ γὰρ τῆς τυχοῦσης αἰσχύνης ἦν , τοὺς ἐν τάξει τῶν βασιλευόντων τῆς οἰκουμένης ὄντας , τοὺς ἀνθρώπους βαθείους καὶ βαρβάρους ὑποστέχθαι . Αἰσχύνην δὲ τρωσοῦν ἐνταῦθα τὴν ἀπὸ τῆς ἀμαρτίας ἐγγυμμένην φησὶ . Τοσοῦτος γὰρ ἦν αὐτῶν ὁ βίος . Ἐπεὶ οὖν προλαβόντες ἑαυτοὺς κατηχύναν , δι’ ὧν ἐπράττον , διὰ δὲ τοῦτο ὁ Θεὸς τῆς δόξης αὐτῶς ἐξέθελε , ἐλάττον παραδιδοὺς τιμωρίᾳ τῆς ὑπ’ αὐτῶν ἐπανενχείσης αὐτοῖς . Οὐ γὰρ οὕτως ἦσαν ἐπανεῖδοι τὴν ἀλλοτρίαν οἰκοῦντες · ὡς δὲ τὴν μητρόπολιν ἔχοντας παρηγώνουν . Τότε μὲν γὰρ καὶ ἐνεκόπτετο αὐτοῖς · τὰ τῆς χαλίας · ἐπὶ δὲ τῆς πατρίδος καὶ πρὸς τὸ μεῖζον ἤρετο . Μέγα τοίνυν αὐτοὺς ὁ προφήτης ἐπαίδευσε δόγμα , πανταχοῦ πεῖλῶν πρὸ τῆς κολάσεως τὴν πονηρίαν φεύγειν , καὶ ἐγκαλύπτεσθαι καὶ αἰσχύνεσθαι · οὐχ ὅταν βάρβαροι λαβόντες · δούλους ἀπαγώνων,ἀλλ’ ὅταν ἡ τῆς ἀμαρτίας τυραννίας αἰχμαλώτους ἔχῃ . Τὴν δὲ ἁμαρτίαν αὐτῶν , ὡς Σοδόμων , Ἀνῆγγειλαν καὶ ἐνεφάνισαν ε . Ὁ πολλάκις εἶπον , λέγω καὶ νῦν · ὅτι δεῖνις τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν ὁ προφήτης , οὐχ ἡ μέλλουσι πάσχον προλέγει , ἀλλὰ καὶ ἡ παθεῖν ἦσαν ἐξιοι . Τὰ μὲν γὰρ ἁμαρτημένα αὐτοῖς Ἰσα Σοδόμοις ἦν , τὰ δὲ τῆς τιμωρίας καταδεέστερα . Οὐ γὰρ προρρίζου · αὐτοὺς ἀνθρώποις , οὐδ’ ἐκ βάθρων τὴν πόλιν ἀνέσπασεν b , οὐδὲ λείψανα τοῦ γένους ἔφάνισεν . Τὸ δὲ , Ἀνῆγγειλαν καὶ ἐνεφάνισαν , ἀνθρωπινώτερον εἴρηται . Οὐ γὰρ τότε μανθάνει ὁ Θεὸς τὰ γεγενημένα , ὅταν γένηται ( πῶς εἶδος ὁ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσθαις αὐτῶν ; ) , ἀλλ’ ἵνα δεῖξῃ τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς οὕτως εἶπεν . e . Ὡσπερ γὰρ ἀλαχοῦ φησιν , Ἀνέβη ἡ κραυγὴ τῆς χαλίας αὐτῶν πρὸς με , οὐχὶ τὴν δὲν ἀποικίζων που πόρρω , καὶ εἰς τὸν οὐρανὸν περιχελῶν , ταῦτά σχην , ἀλλὰ τὸ μέγεθος τῆς ἁμαρτίας δηλῶν · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα , Ἀνῆγγειλαν , τὴν ὑπερβολὴν τῆς πονηρίας δεικνύμενος λέγει . Τὰ μὲν γὰρ · καταδεέστερα τῶν ἁμαρτημάτων καὶ λαλεῖν δύνατ’ ἄν · τὰ δὲ ὑπερβάλλοντα καὶ μεγάλα πᾶσιν ἐστι γνῶριμα καὶ καταφανῆ , κἂν μηδὲς ὁ κατηγορῶν ἦ , μηδὲ ἐλέγχων . Αὐτὰ γὰρ ἑαυτὰ καταγγέλλει καὶ δήλα ποιεῖ . Δουλεύων δὲ ὁ προφήτης ἐνταῦθα δεῖξασθαι τὸ μέγεθος τῶν κακῶν , φησίν , Ἀνῆγγειλαν καὶ ἐνεφάνισαν , τοῦτέστι , μετὰ πολλῆς τῆς ὑπερβολῆς , μετὰ πολλῆς τῆς ὑπερηφανίας τὰ κακὰ ἐπράττον , οὐδὲ αἰσχυνόμενοι , οὐδ’ ἐγκαλυπτόμενοι , ἀλλὰ μελέτην τὴν πονηρίαν ποιούμενοι . Οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν , διότι βεβούλευται βουλήν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν , εἰπόντες · Διώσωμεν τὸν δίκαιον , ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν . Ἐπίστασι πονηρίας
Lemmas: νόμος · οφειδιδωμι γοῦν αἰσχύνω ἐπί οὗτος καί ἐρυθριάω , ἐγκαλύπτω καί κάτω κύπτω , ὁ δέ καί ἐπαγινέω ὁ πρότερος , μετά ὁ μή ποιέω καί ἐπιστάζω καί φορτικός [ 38 ] φθέγγομαι ῥῆμα · ὁφανεῖ οἰκεῖος τις ἀγνώμων , ἐγκαταλείπω ὁ πάταγμα ὁ δεσπότης , ἐπί καί θρασύνω . Διὸ ὁ ἐπασκενῶσθῆ τῆ δόξα αὐτός , καί ὁ αἰσχύνη ὁ σκροσάμενος αὐτός ἀνθίστημι αὐτός . πάλιν δέ μέλλω ὡς παρέρχομαι λέγω , ὁ συνθέω χράομαι νόμος ὁ προφητεία . ταπείνωσις δέ δόξα ὁ αἰχμαλωσία καλέω . οὖον γάρ ὁ τυγχάνω αἰσχύνη εἰμί , ὁ ἐν τάξις ὁ βασιλεύω ὁ οἰκέω εἰμί , ὁ ἄνθρωπος βαθύς καί βάρβαρος ὑφίστημι . αἰσχύνη δέ τιτρώσκω ἐνταῦθα ὁ ἀπό ὁ ἁμαρτία ἐγγυμμένην φημί . τοσοῦτος γάρ εἰμί αὐτός ὁ βίος . ἐπεί οὖν προλαμβάνω ἑαυτοῦ κατηχυναω , διά ὅς πράσσω , διά δέ οὗτος ὁ θεός ὁ δόξα αὔτως ἐξέρχομαι , ἐλάσσων παραδίδωμι τιμωρία ὁ ὑπό αὐτός ἐπανέχω αὐτός . οὖον γάρ οὕτως εἰμί ἐπαναδίδωμι ὁ ἀλλότριος οἰκέω · ὡς δέ ὁ μητρόπολις ἔχω παρηγώνουν . τότε μέν γάρ καί ἐγκόπτω αὐτός · ὁ ὁ χαλία · ἐπί δέ ὁ πατρίς καί πρός ὁ μείζων ἔρομαι . Μέγης τοίνυν αὐτός ὁ προφήτης παιδεύω δόγμα , πανταχοῦ πέλω πρό ὁ κόλασις ὁ πονηρία φεύγω , καί ἐγκαλύπτω καί αἰσχύνω · οὐ ὅταν βάρβαρος λαμβάνω · δοῦλος ἀπαγώνων,ἀλλ’ ὅταν ὁ ὁ ἁμαρτία τυραννία αἰχμάλωτος ἔχω . ὁ δέ ἁμαρτία αὐτός , ὡς Σόδομα , ἀναγγέλλω καί ἐμφανίζω ε . ὁ πολλάκις εἶπον , λέγω καί νῦν · ὅτι Δεῖνις ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία ὁ προφήτης , οὐ ὁ μέλλω πάσχω προλέγω , ἀλλά καί ὁ πάσχω εἰμί ἔξειμι . ὁ μέν γάρ ἁμαρτάνω αὐτός Ἴσος Σόδομα εἰμί , ὁ δέ ὁ τιμωρία καταδεής . οὖον γάρ πρόρριζος · αὐτός ἄνθρωπος , οὐδέ ἐκ βάθρον ὁ πόλις ἀνασπάω b , οὐδέ λείψανον ὁ γένος φανίζω . ὁ δέ , ἀναγγέλλω καί ἐμφανίζω , ἀνθρώπινος εἴρω . οὖον γάρ τότε μανθάνω ὁ θεός ὁ γίγνομαι , ὅταν γίγνομαι ( πῶς εἶδος ὁ πᾶς εἰδοί πρίν γίγνομαι αὐτός ; ) , ἀλλά ἵνα δείκνυμι ὁ μέγεθος ὁ συμφορά οὕτως εἶπον . e . ὡς γάρ ἀλαχοῦ φημί , ἀναβαίνω ὁ κραυγή ὁ χαλία αὐτός πρός ἐγώ , οὐ ὁ δέν ἀποικίζω ποῦ πόρρω , καί εἰς ὁ οὐρανός περιχελῶν , οὗτος σχην , ἀλλά ὁ μέγεθος ὁ ἁμαρτία δηλόω · οὗτος δή καί ἐνταῦθα , ἀναγγέλλω , ὁ ὑπερβολή ὁ πονηρία δείκνυμι λέγω . ὁ μέν γάρ · καταδεής ὁ ἁμάρτημα καί λαλέω δύο ἄν · ὁ δέ ὑπερβάλλω καί μέγας πᾶς εἰμί γνώριμος καί καταφανής , κἀν μηδὲς ὁ κατηγορέω εἰμί , μηδέ ἐλέγχω . αὐτός γάρ ἑαυτοῦ καταγγέλλω καί δῆλος ποιέω . δουλεύω δέ ὁ προφήτης ἐνταῦθα δείκνυμι ὁ μέγεθος ὁ κακός , φημί , ἀναγγέλλω καί ἐμφανίζω , τουτέστι , μετά πολύς ὁ ὑπερβολή , μετά πολύς ὁ ὑπερηφανία ὁ κακός πράσσω , οὐδέ αἰσχύνω , οὐδέ ἐγκαλύπτω , ἀλλά μέλω ὁ πονηρία ποιέω . οὐαί ὁ Ψυχή αὐτός , διότι βουλεύω βουλή πονηρός κατά ἑαυτοῦ , εἶπον · διωθέω ὁ Δίκαιος , ὅτι δύσχρηστος ἐγώ εἰμί . Ἐπίστασις πονηρία