joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0093.1
φησιν · ὃπερ ἦν ἡ Ἰουδαία , καὶ ἡ Παλαιστίνη πᾶσα ἀπὸ Περσίδος ἐπανίουσι . [ 87 ] Ταῦτα οὖν ἅπαντα ἀφανεῖ , φησίν , ἄρδην . Κεφαλήν τε καὶ τρίχα καὶ πώγωνα καὶ πόδας , ὁλόκληρον τὴν χώραν φησι τῇ παραβολῇ τοῦ σώματος , πᾶσαν αὐτῶν τὴν χώραν περιλαμβάνων τῷ λόγῳ , ὥσπερ καὶ ἀρχήνως ἔλεγε · Πᾶσα κεφαλὴ εἰς πόνον , καὶ πᾶσα καρδία εἰς λύπην . Ἄπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ ὁλοκληρία · ὁ περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου λέγων , ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν χώραν ἐνὶ σώματι παραβάλλων . Τοῦτο δὲ καὶ ἐνταῦθὰ φησιν , ὅτι καὶ χαλεπὴν ὑποστήσεται τιμωρίαν πᾶσα ἡ γῆ . Καὶ τὸ μὲν διὰ τοῦ Εὐροῦ , τὸ δὲ διὰ τῆς σώματος εἰκόνος ἐνέφην , δηλῶν ὅτι Εὐροῦ παντὸς χαλεπώτερον καὶ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἀναλύσει · ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ φερομένη ψήφος , καὶ γυμνὴ αὐτὴν καὶ ἔρμην καταλείψει . Εἶτα τὴν ἔρμιν αὐτὴν δι’ ἑτέρας εἰκόνος ἐνδείκνυται . Ποιεῖ δὲ αὐτό , ὅστε διὰ πάντων ἀκμάζοντα μένειν τὸν φόβον , καὶ μὴ καταπαραινεῖσθαι τῷ μήκει τοῦ λόγου τὴν ἀγωνίαν . Καὶ δοκεῖ μὲν τοῖς οὐ προσέχουσι χρηστῶν τινῶν ἐπαγγελίαν · εἶναι τὸ λεγόμενον · οἱ δὲ ἀκριβῶς ἐξετάζοντες ἴσασιν ὅτι ἐπιτεταμένης ἔρμιας ἐστὶν ἀπόδειξις . Τί γὰρ φησι ; Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , ὀρᾷς ἀνθρώπου δάμαλιν βοῶν , καὶ δύο προβάτα . Καὶ ἔσται , ἀπὸ τοῦ πλείστου πιεῖν γάλα , φράγεται βοῦν · ὅτι βοῦν · καὶ μέλι φράγεται πᾶς ὁ καταλειφθεὶς ἐκ τῆς γῆς . Ταῦτα πολλὰ , ὡς ἔφησιν εἰπών , ἔρμιν ἐνδείκνυται . Ἡ γὰρ πυρὸς καὶ κριθᾶς φέρουσα γῆ , τῶν ἀνθρώπων ἔρμιν ἐσται , δαψιλῆ παρέξει νομὴν τοῖς προβάτοις , καὶ οὐκ δαψιλῆ , ὡς διὰ τὴν εὐθηνίαν τῆς τοιαύτης τραπέζης ἀρκεῖ καὶ δύο πρόβατα καὶ δάμαλιν μίαν πηγὰς τῷ κακηνμένῳ παρέχειν γάλακτος . Ὡστε ἡ εὐθηνία τῆς εὐωχίας τῶν ἀλόγων , τῆς τῶν ἀνθρώπων ἔρμιας · μεγίστον ἐστι τεκμήριον . Καὶ τὸ μέλι δὲ τοῦτο αἰνίττεται · εἰδῶσιν γὰρ ταῖς ἔρμιοις ἐμφιλογωρεῖν αἱ μέλιτται , καὶ ἐνθα ἂν πολλὰ νομὴς ἀπολαύσωσι , καὶ ἐνθα μηδεὶς ὁ ἀνυολῶν ἦ . Καὶ τὰ μάθη διὰ τὴν ἐπιτεταμένην ἔρμιν αἰνίττεται , τὰ δὲ δὴ ὁλοῖ · Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , οὐ δὴν ὡς τὰ χείλια ἀμπελῶν χειλῶν σκλάων , εἰς χέροσιν ἔσονται , καὶ εἰς ἀκανθῶν . Μετὰ βέλου καὶ τοξεύματος εἰσλεύσονται ἐκεῖ , ὅτι χέρσος καὶ ἀκανθῶν ἔσται πᾶσα ἡ γῆ . Πολλῆς καὶ τοῦτο δυσπραγίας σημεῖον , ὅτι μὴ δρὴ καὶ νάπαι , ἀλλ’ αὐτὴ ἡ βαθυτεῖος καὶ πολλῆς ἀπολαύουσα τῆς ἐπιμελείας ἀκάνθας φέρει . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς · τὸ τίμημα τῶν ἀμπελῶν τέθεικεν , ἀλλ’ ἵνα καὶ τὴν φύσιν τῆς γῆς ἐπιδείξῃ , καὶ τὴν πολλὴν τῶν γεωργῶν ἐπιμέλειαν . Ἄλλ’ ὅμως ἐκεῖνα τὰ οὐτως εὐθηνούμενα , φησίν , καὶ γεωργικῶν ἀπολαύοντα χειρῶν , εἰς τοσαύτην καταστραφήσεται τὴν ἔρμιν , ὡς ἀκάνθας μὲν ἀντὶ ἀμπελῶν φέρειν , τοσοῦτον δὲ παρέχειν τοῖς εἰσιούσι τὸν φόβον , ὡς μηδεὶς τολμῆν γυμνὸν καὶ ὅπλον εἰσιέναι . Τοῦτο δὲ λέγει , τὴν ἔρμιν ἐμφαίνειν τοῦ τόπου , καὶ τὴν πολλὴν αὐτῆς τῶν θηρίων διατριβὴν . Καταστήσας τούτων αὐτῶν τὴν διάνοιαν , καὶ μετὰ ἀκριβείας κατεργασάμενος αὐτοῖς τὸν φόβον , πάλιν ἀνέψιν ὀλίγον , τὰ χρηστὰ ἀναμίξας , καὶ τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολὴν , ἵνα ἐκατέρωθεν μάθωσι τοῦ Θεοῦ τὴν ἰσχύν . [ 88 ] Ἄλλα τοὺς μὲν φοβεροὺς ἐνδιατρίβει , τὰ δὲ χρηστὰ εὐθὲς εἰπὼν ἀπαλλάττεται . Τί δὴ ποτε ; Ὅτι μάλιστα τοῦτον ἐδίδου τοῦ
Lemmas: φημί · ὅσπερ εἰμί ὁ Ἰουδαῖος , καί ὁ Παλαιστίνη πᾶς ἀπό Περσίς ἐπανέρχομαι . [ 87 ] οὗτος οὖν ἅπας ἀφανής , φημί , ἄρδην . Κεφαλήν τε καί θρίξ καί πώγων καί πούς , ὁλόκληρος ὁ χώρα φημί ὁ παραβολή ὁ σῶμα , πᾶς αὐτός ὁ χώρα περιλαμβάνω ὁ λόγος , ὥσπερ καί ἀρχήνως λέγω · πᾶσα κεφαλή εἰς πόνος , καί πᾶς καρδία εἰς λύπη . ἀπό πούς ἠώς κεφαλή οὐ εἰμί ἐν αὐτός ὁλοκληρία · ὁ περί εἷς ἄνθρωπος λέγω , ἀλλά ὁλόκληρος ὁ χώρα ἐν σῶμα παραβάλλω . οὗτος δέ καί ἐνταῦθα φημί , ὅτι καί χαλεπός ὑφίστημι τιμωρία πᾶς ὁ γῆ . καί ὁ μέν διά ὁ εὑρίσκω , ὁ δέ διά ὁ σῶμα εἰκών ἐμφαίνω , δηλόω ὅτι εὑρίσκω πᾶς χαλεπός καί ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀνάλυσις · ὁ παρά ὁ Θεός φέρω ψήφος , καί γυμνός αὐτός καί Ἑρμῆς καταλείπω . εἶτα ὁ ἑρμίς αὐτός διά ἕτερος εἰκών ἐνδείκνυμι . ποιός δέ αὐτός , ὅστε διά πᾶς ἀκμάζω μένω ὁ φόβος , καί μή καταπαραινεομαι ὁ μῆκος ὁ λόγος ὁ ἀγωνία . καί δοκέω μέν ὁ οὖον προσέχω χρηστός τις ἐπαγγελία · εἰμί ὁ λέγω · ὁ δέ ἀκριβῶς ἐξετάζω οἶδα ὅτι ἐπιτείνω Ἑρμίας εἰμί ἀπόδειξις . τις γάρ φημί ; καί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ὁράω ἄνθρωπος δάμαλις βοῦς , καί δύο πρόβατον . καί εἰμί , ἀπό ὁ πλεῖστος πίνω γάλα , φράσσω βοῦς · ὅτι βοῦς · καί μέλι φράσσω πᾶς ὁ καταλείπω ἐκ ὁ γῆ . οὗτος πολύς , ὡς ἐφίημι εἶπον , ἑρμίς ἐνδείκνυμι . ὁ γάρ πυρός καί κριθή φέρω γῆ , ὁ ἄνθρωπος ἑρμίς εἰμαι , δαψιλής παρέχω νομή ὁ πρόβατον , καί οὐ δαψιλής , ὡς διά ὁ εὐθηνία ὁ τοιοῦτος τράπεζα ἀρκέω καί δύο πρόβατον καί δάμαλις εἷς πηγή ὁ κακηνμένῳ παρέχω γάλα . ὡστε ὁ εὐθηνία ὁ εὐωχία ὁ ἄλογος , ὁ ὁ ἄνθρωπος Ἑρμίας · μέγας εἰμί τεκμήριον . καί ὁ μέλι δέ οὗτος αἰνίσσομαι · οἶδα γάρ ὁ Ἔρμιος ἐμφιλογωρεῖν ὁ μέλισσα , καί ἔνθα εἄν πολύς νομή ἀπολαύω , καί ἔνθα μηδείς ὁ ανυολος εἰμί . καί ὁ μανθάνω διά ὁ ἐπιτείνω ἑρμίς αἰνίσσομαι , ὁ δέ δή ὄλλυμι · καί εἰμί ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , οὖον δήν ὡς ὁ χείλιον ἀναπελάω χεῖλος σκέλα , εἰς χέροσιν εἰμί , καί εἰς ἄκανθα . μετά Βέλου καί τόξευμα εἰσέρχομαι ἐκεῖ , ὅτι χέρσος καί ἄκανθα εἰμί πᾶς ὁ γῆ . Πολλῆς καί οὗτος δυσπραγία σημεῖον , ὅτι μή δρὴ καί νάπη , ἀλλά αὐτός ὁ βαθύς καί πολύς ἀπολαύω ὁ ἐπιμέλεια ἄκανθα φέρω . οὐδέ γάρ ἀπλόος · ὁ τίμημα ὁ ἀναπελάω τίθημι , ἀλλά ἵνα καί ὁ φύσις ὁ γῆ ἐπιδείκνυμι , καί ὁ πολύς ὁ γεωργός ἐπιμέλεια . ἄλλος ὅμως ἐκεῖνος ὁ οὕτως εὐθηνέω , φημί , καί γεωργικός ἀπολαύω χείρ , εἰς τοσοῦτος καταστρέφω ὁ ἑρμίς , ὡς ἄκανθα μέν ἀντί ἀναπελάω φέρω , τοσοῦτος δέ παρέχω ὁ εἴσειμι ὁ φόβος , ὡς μηδείς τόλμη γυμνός καί ὅπλον εἴσειμι . οὗτος δέ λέγω , ὁ ἑρμίς ἐμφαίνω ὁ τόπος , καί ὁ πολύς αὐτός ὁ θηρίον διατριβή . καθίστημι οὗτος αὐτός ὁ διάνοια , καί μετά ἀκρίβεια κατεργάζομαι αὐτός ὁ φόβος , πάλιν ανέψι ὀλίγος , ὁ χρηστός ἀναμίσγω , καί ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή , ἵνα ἑκατέρωθεν μανθάνω ὁ Θεός ὁ ἰσχύς . [ 88 ] ἄλλος ὁ μέν φοβερός ἐνδιατρίβω , ὁ δέ χρηστός εὐθύς εἶπον ἀπαλλάσσω . τις δή ποτός ; ὅτι2 μάλιστα οὗτος δίδωμι ὁ