joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0048.1
καὶ Τιμώθεος νέος ἦν , καὶ μυρίων γεγηρακότων σοφώτε-ρον τῆς Ἐκκλησίας διώρθωσε · καὶ Σολομὼν ἡνίκα μὲν δωδεκαέτης ἦν , τῷ Θεῷ διέλεχτο , καὶ πολλῆς ἀπήλλαξε παρθενίας , καὶ ἀνεκρύπτετο , καὶ ἐστεφανοῦτο , καὶ θεα-τρὸν ἀπὸ τῶν βαρβάρων τῆς αὐτοῦ σοφίας ἐκάθισε , καὶ οὐκ ἄνδρες μόνον , ἀλλὰ κἂν ἡ γυναικὲς πόρθευσεν ἐπισῦσαι , ταύτην μόνην τῆς ἀποδημίας τὴν ὑπόδεισιν εἶχεν , το μαθεῖν τι καὶ ἀκούσαι παρὰ τῆς ἐκείνου φων-ῆς · ἐπειδὴ δὲ εἰς γῆρας ἦλθε , πολλῇ τῆς ἀρετῆς καθυ-ψῆκε . Καὶ τοῦτοῦ δὲ πατὴρ ὁ μακάριος Δαυὶδ τὴν χα-λεπὴν ἁμαρτίαν ἐκεῖνην οὐχ ἡνίκα παὶς καὶ μειράκιον ἦν , ἀλλ’ ἡνίκα τὴν ἡλικίαν ὑπερέβη ταύτην , τότε ἠμαρ-τεν . Ὅτε δὲ παιδίον μικρὸν ἐτύγχανεν ὧν , καὶ τρόπαιον ἀνέστησε θαυμαστὸν , καὶ τὸν [ 56 ] βάρβαρον κατέηνγκε , καὶ πᾶσαν ἐπεδείξατο φιλοσοφίαν , καὶ οὐδὲν ἢ νεότης αὐτῷ πρὸς τὰ κατορθώματα ταῦτα κώλυμα γέγονε . Καὶ τὸν Ἰερεμίαν δὲ τὴν ἀπὸ τῆς ἡλικίας προβαλλόμενον παραίτησιν οὐκ ἀπεδέξατο ὁ Θεός , ἀλλ’ ἐξήγαγεν ἐπὶ τὸν τῶν Ἰουδαίων δῆμον , οὐδὲν ἐνεῦθεν αὐτὸν κω-λύεσθαι λέγων , εἰ καὶ τῆς διανοίας ἐρρωμένος εἴη . Ταύ-την δὴν τὴν ἡλικίαν , μᾶλλον δὲ καὶ ταύτης ἐλάττονα πολλῇ , τοὺς πρεσβυτέρους ἔκρινεν ὁ Δανιήλ . Καὶ Ἰωσίας δὲ οὐδὲ δέκα ἐτὴ γεγονὼς ἦδε , ἐπὶ τοῦ τῆς βασιλείας ἀνέβη θρόνου · καὶ τότε μὲν εὐδοκίαν , μετὰ δὲ ταῦτα καταλιγωρήσας μικρὸν , ἐλυμήνατο τὴν τῆς ψυχῆς ἀρετήν . Τί δὲ ὁ Ἰωσήφ ; Οὐχὶ νέος ὧν , καὶ σφόδρα νέος , τῶν γαλεπῶν ἐκείνων ἀνέλειπε πόλεμον , οὐχὶ πρὸς ἀνθρώ-πους , ἀλλὰ πρὸς αὐτὴν τῆς φύσεως τὴν τυραννίδα μα-χόμενος , καὶ ἐκ μέσου καμίνου καὶ φλογὸς πολὺ τῆς Περσικῆς χαλεπωτέρας ἐξεπῆδησεν ἀσὴνς , τῶν τριῶν παιδῶν οὐκ ἔλαττον ἀβλαβὴς διαμεῖνας ; Ἄσπερ γὰρ ἐκεῖνοι τὰ σώματα μετ’ αὐτῶν τῶν τριγῶν ἀκέραια τότε ἐξαγόντες ἔδειξαν , ὡς ἀπὸ πηγῆς μᾶλλον ἢ καμίνου ἐξόντες · οὕτω δὴ καὶ οὗτος τῶν ἐν ἀγῶνι τῆς Αἰγυπτίας χειρῶν ἀπαλλαγείς a , ἐξῆσε , μήτε ἀπὸ τῆς ἀφῆς , μήτε ἀπὸ τῶν ῥημάτων , μήτε ἀπὸ τῆς ὄψεως , μήτε ἀπὸ τῶν ἰματίων , μήτε ἀπὸ τῶν μύρων , ἢ κλημάτων · καὶ πᾶ-σης χαλεπωτέραν ἀνῆπτε τῆς ἐπιθυμίας τὴν φλόγα , μήτε ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἡλικίας παθὼν τι τοιούτον , οἷον εἴωθε ἀνθρώπων ὄντα παιδεία . Καὶ αὐτοὶ δὲ οἱ παῖδες οὗ τρεῖς , οὕτοι ἐν αὐτῇ τῆς ἡλικίας ὄντες τῷ ἀνθεῖ , καὶ γαστρὸς ἐκράτησαν , καὶ θανάτου φόβον ἐπάτησαν , καὶ στρατοπέδου τοσούτου καὶ βασιλέως αὐτῆς τῆς καμίνου σφοδρότερον ἀριέντος θυμὸν περιεγένοντο , καὶ οὐδὲν αὐτοὺς κατέκλινεν , ἀλλ’ ἔμειναν διηνεκεῖς ἀδούλωτοι τὸ φρόνημα ἔχοντες . Οὐ τοίνυν τὴν ἡλικίαν διαβάλλων ταῦτά φησιν · ἐπεὶ καὶ ὁ Παῦλος , ὅταν λέγῃ , Μὴ νεόφυ-τον , Ἰνα μὴ τυφωθείς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβό-λου , οὐ τὸν νέον τὴν ἡλικίαν φησιν , ἀλλὰ τὸν νεωστὶ φυτευθέντα , τοῦτέστι , κατηχηθέντα · φυτεῖσθαι γὰρ τὸ κατηχῆσαι φησι καὶ διδάσκει , ὡσπερ ὅταν λέγῃ · Ἐγὼ ἐφύτευσα , Ἀπολλὼς ἐπότισεν . Καὶ Χριστὸς φυτεῖν τὸ τοιοῦτο καλεῖ λέγων · Πᾶσα φυτεία , ἣν οὐχ ἐφύτευ-σεν ὁ Πατὴρ μου ὁ οὐράνιος , ἐκριζώθησεται . Ἐπεὶ εἰ νεόφυτον τὸν νέον ἔλεγεν , οὐκ ἂν Τιμόθεον σφόδρα νέον , καὶ οὕτω νέον , ὡς λέγεται , Μηδὲς σὸν τῆς νεότη-τος καταφρονεῖτω , πρὸς τοσούτον ὕψους ἀρχῆς ἀνήγαγεν
Lemmas: καί Τιμώθεος νέος εἰμί , καί μυρίος γηράσκω σοφός ὁ ἐκκλησία διορθόω · καί Σολομών ἡνίκα μέν δωδεκαέτης εἰμί , ὁ Θεός διαλέγω , καί πολύς ἀπαλλάσσω παρθενίη , καί ἀνακρύπτω , καί στεφανόω , καί θέατρον ἀπό ὁ βάρβαρος ὁ αὐτός σοφία καθίζω , καί οὐ ἀνήρ μόνος , ἀλλά κἀν ὁ γυνή πορθέω ἐπισσεύω , οὗτος μόνος ὁ ἀποδημία ὁ ὑποδείδω ἔχω , ὁ μανθάνω τίς καί ἀκούω παρά ὁ ἐκεῖνος φων-ή · ἐπεί δέ εἰς γῆρας ἔρχομαι , πολύς ὁ ἀρετή καθυ-ψῆκε . καί οὗτος δέ πατήρ ὁ μακάριος Δαυίδ ὁ χαλεπός ἁμαρτία ἐκεῖνος οὐ ἡνίκα παῖς καί μειράκιον εἰμί , ἀλλά ἡνίκα ὁ ἡλικία ὑπερβαίνω οὗτος , τότε ἁμαρτάνω . ὅτε δέ παιδίον μικρός τυγχάνω ὅς , καί τρόπαιον ἀνίστημι θαυμαστός , καί ὁ [ 56 ] βάρβαρος καταφέρω , καί πᾶς ἐπιδείκνυμι φιλοσοφία , καί οὐδείς ἢ νεότης αὐτός πρός ὁ κατόρθωμα οὗτος κώλυμα γίγνομαι . καί ὁ Ἰερεμίας δέ ὁ ἀπό ὁ ἡλικία προβάλλω παραίτησις οὐ ἀποδείκνυμι ὁ Θεός , ἀλλά ἐξάγω ἐπί ὁ ὁ Ἰουδαῖος δῆμος , οὐδείς νεύω αὐτός κωλύω λέγω , εἰμί καί ὁ διάνοια ῥώννυμι εἰμί . Ταύτη δήν ὁ ἡλικία , μᾶλλον δέ καί οὗτος μικρός πολύς , ὁ πρέσβυς κρίνω ὁ Δανιήλ . καί Ἰωσίας δέ οὐδέ δέκα ἐτός γίγνομαι ἀείδω , ἐπί ὁ ὁ βασίλεια ἀναβαίνω θρόνος · καί τότε μέν εὐδοκία , μετά δέ οὗτος καταλιγωρήσας μικρός , λυμαίνομαι ὁ ὁ Ψυχή ἀρετή . τις δέ ὁ Ἰωσήφ ; οὐ νέος ὅς , καί σφόδρα νέος , ὁ γαλεπῶν ἐκεῖνος ἀναλείφω πόλεμος , οὐ πρός ἄνθρωπος , ἀλλά πρός αὐτός ὁ φύσις ὁ τυραννίς μάχομαι , καί ἐκ μέσος κάμινος καί φλόξ πολύς ὁ Περσική χαλεπός ἐκπηδάω ἀσὴνς , ὁ τρεῖς παῖς οὐ μικρός ἀβλαβής διαμένω ; Ἄσπερ γάρ ἐκεῖνος ὁ σῶμα μετά αὐτός ὁ τριγών ἀκέραιος τότε ἐξάγω δείκνυμι , ὡς ἀπό πηγή μᾶλλον ἢ κάμινος ἔχω · οὗτος δή καί οὗτος ὁ ἐν ἀγών ὁ Αἰγύπτιος χείρ ἀπαλλάσσω a , ἐξίημι , μήτε ἀπό ὁ ἀφῆς , μήτε ἀπό ὁ ῥῆμα , μήτε ἀπό ὁ ὄψις , μήτε ἀπό ὁ ἱμάτιον , μήτε ἀπό ὁ Μύρων , ἢ κλῆμα · καί πᾶσις χαλεπός ἀνάπτω ὁ ἐπιθυμία ὁ φλόξ , μήτε ἀπό αὐτός ὁ ἡλικία πάσχω τίς τοιοῦτος , οἷος εἴωθα ἄνθρωπος εἰμί παιδεία . καί αὐτός δέ ὁ παῖς ὅς τρεῖς , οὕτος ἐν αὐτός ὁ ἡλικία εἰμί ὁ ἀνθέω , καί γαστήρ κρατέω , καί θάνατος φόβος πατέω , καί στρατόπεδον τοσοῦτος καί βασιλεύς αὐτός ὁ κάμινος σφοδρός ἀριέντος θυμός περιγίγνομαι , καί οὐδείς αὐτός κατακλίνω , ἀλλά μένω διηνεκής ἀδούλωτος ὁ φρόνημα ἔχω . οὖον τοίνυν ὁ ἡλικία διαβάλλω οὗτος φημί · ἐπεί καί ὁ Παῦλος , ὅταν λέγω , μή νεόφυτος , ἵνα μή τύπτω εἰς κρίμα ἐμπίπτω ὁ διάβολος , οὖον ὁ νέος ὁ ἡλικία φημί , ἀλλά ὁ νεωστί φυτεύω , τουτέστι , κατηχέω · φυτεύω γάρ ὁ κατηχέω φημί καί διδάσκω , ὡς ὅταν λέγω · ἐγώ φυτεύω , Ἀπολλῶς ποτίζω . καί Χριστός φύω ὁ τοιοῦτος καλέω λέγω · πᾶσα φυτεία , ὅς οὐ φυτεύω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ οὐράνιος , ἐκριζόω . ἐπεί εἰμί νεόφυτος ὁ νέος λέγω , οὐ εἄν Τιμόθεος σφόδρα νέος , καί οὗτος νέος , ὡς λέγω , Μηδὲς σός ὁ νεότης καταφρονέω , πρός τοσοῦτος ὕψος ἀρχή ἀνάγω