joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0061.4
θέσεως τοῦ τόπου τοῦτο ποιεῖ · τὸ γὰρ , Ἐν κέρατι , ἐν τόπῳ πλινί , τὸ μὲν τὴν φύσιν τῆς γῆς ἐπαινῶν ἔλεγε , τὸ δὲ τὴν θέσιν · ὅπερ καὶ ὁ Δαυὶδ ψάλλων ἔφησεν . ὅτι Ἱερουσαλὴμ , Ὄρη κύκλῳ αὐτῆς , καὶ Κύριος κύκλῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ . Ἐτείχισος μὲν γὰρ αὐτὴν , φησιν , καὶ τῇ θέσει τοῦ τόπου · πλὴν οὐχὶ χρείαν τοῦτο , ἀλλὰ τὸ μέγιστον τείχος αὐτὸς αὐτὴ γέγονεν · ὁ δὴ αὐτὸς αἰνίττεται λέγων , Ἐν κέρατι , τὸ τε ἀγείρωτον καὶ τὸ ἀκαταγώνιστον τοῦ τόπου , καὶ πρὸ τούτου , τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ βοήθειαν δηλῶν , ἀπὸ μεταφορᾶς τοῦ κέρας τοῦ βοός . Καὶ γὰρ καὶ παροιμία τοιαύτη δημοδῶς ἐξενήνεται περὶ τῶν εἰς ἀσφαλές τι χωρίον καταφευγόντων . Ἐπειδὴ γὰρ ἰσχυρότερον πάντων ὁ ταῦρος , αὐτοῦ δὲ τοῦ ζῴου τὸ ἰσχυρότερον τὸ κέρας · διὸ γὰρ αὐτὸ κέχρηται · διὰ τὸ δυσχείρωτον , τοῦτο · εἰδῶσαι λέγειν ὁ πολλοι · καὶ ἡ Γραφὴ τὰ πολλάκις κέρας μονοκέρωτος καλεῖ τοὺς ἐν ἀσφαλεῖ ὄντας . Ἐν κέρατι οὖν ἐνταῦθα φησιν , ἐν ἀσφαλεῖ , ἐν ὑφεῖ , ὅπερ ἀρχόμενος ἔλεγε · Ὑῖος δ' ἐγέννησα , καὶ ὑψώσω . Ἐν τόπῳ πλινί · ὅπερ ὁ Μωϋσῆς εἶπε , Γῆν μένουσα γάλα καὶ μέλι . Καὶ ἐραγμὸν περιέθηκα , καὶ ἐχαράκωσα . Φραγμὸν ἢ τὸ τεῖχος φησιν , ἢ τὸν νόμον , ἢ τὴν αὐτοῦ πρόνοιαν . Καὶ γὰρ ὁ νόμος τείχους ἀσφαλέστερον αὐτοῖς περιέμεν . Καὶ ἐχαράκωσα , τοῦτέστιν , Ἴσχυρὰν τὴν ἀσφάλειαν ἐποιήσαμην . Ἐπειδὴ γὰρ πολλάκις φραγμὸς εὐτεχίζεται , καὶ ἕτερα , φησιν , περιέθετο αὐτοῖς συμβαίνει . Καὶ ἐντεῦσε ἀμπελῶν Σωρήν . Ἐπιμένει τῇ μεταφορᾷ , ἡν οὐ διὰ λέξιν ἐρμηνεύει , ἀλλὰ τὸν σκοπὸν εἰδῶσαι ἀρχεῖσθαι τοῦτο . Σωρὴν δὲ ἐνταῦθα ἀληθινὴν φησιν , ἐννεν , οὐχὶ τῶν φαιλῶν φυτῶν , οὐδὲ τῶν καταβεσετέρων , ἀλλὰ τῶν δοκίμων καὶ πρώτων . Πολλὰ γὰρ [ 53 ] ἀμπελῶν γένη . Καὶ ὠκοδόμησα πύργον καὶ προλήνιον ἐν μέσῳ αὐτοῦ . Τινὲς τὸν ναὸν φασι , καὶ προλήνιον τὸ θυσιαστήριον , ὅτε τῶν καρπῶν εἰκὶ συναγομένων τῆς ἀρετῆς τῆς ἐκάστου , καὶ τῶν πρεσβυρίων , καὶ τῶν θυσιῶν ἀπασῶν · ἐγὼ μέντοι τοῦτο , ὅπερ ἔφη ἐπιών , καὶ νῦν ἐρῶ , ὅτι τῷ σκοπῷ δεῖ προσέχειν τῆς μεταφορᾶς . Διὸ γὰρ πάντων τοῦτο βούλεται εἰπεῖν , ὅτι τὰ παρ' ἐμαντοῦ πάντα ἐπλήρωσα , πᾶσαν ἐπιμέλειαν ἐπεδείξατο . Οὐ κατένεινα χαμάτισ , οὐ συνέτριψα πόνους , οὐχ αὐτοὺς οἰκοδομήσει ἐκέλευσα , οὐχ αὐτοὺς σκάψαι , οὐχ αὐτοὺς φυτεύσαι , ἀλλ' ἀπετρίψαμεν τὸ ἔργον παρέδωκα . Καὶ οὐδὲ μέχρι τοῦτου τὰς τῆς φιλανθρωπίας ἔστησα μόνον , ἀλλὰ Καὶ ἐμεῖνα τοῦ ποιήσαι σταφυλὴν , καὶ ἀνέμενα τὴν προσήκοντα καιρὸν τῆς καρποφορίας , μακροθυμίᾳ πολλῇ χρησάμενος . Τὸ γὰρ , Ἐμεῖνα , τοῦτο δηλοῖ . Ἐποίησε δὲ ἀκάθος . Τὸν ἀκάρατον αὐτῶν βίον ἐνδεικνύται , τὸν τραχὺν τὸν ἀχλῆν . Τίνος οὖν ἐν εἰς συγχώμησι δεῖο μετὰ τοσαύτην ἐπιμέλειαν τούτους ἀποδόντες τῷ γεωργῷ τοὺς καρπούς ; Καὶ νῦν , ἄνθρωποι τοῦ Ἰουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ἱερουσαλὴμ , κρίνατε ἐν ἐμοὶ καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ἀμπελῶνός μου . Πολλὴ τῶν δικαιωμάτων ἡ περίοδος , ὅταν αὐτοὺς τοὺς ὑπευθύνους δικαστὰς καλοῖς τοὺς ὑπ' αὐτοῦ γεγενημένους , καὶ τοὺς ὑπ' ἐκεῖνων . Καὶ νῦν . Οὐ λέγω τὰ παλαιά , φησιν , ἀλλὰ καὶ σήμερον ἐτοίμως εἰμὶ δικάζεσθαι . Οὕτως οὐδέποτε διαλείπω τὰ ἐμαντοῦ πληρῶν , οὐδὲ ὑμεῖς καὶ λαυτοὶ πληροῦτε . Τί ποίησω ἐκ τῶν ἀμπελῶνί μου ; · εἶδὶ ἐμεῖνα , ἐνα ποιήσῃ σταφυλὴν , ἐποίησε δὲ ἀκάθους . Ἡ συνθήκη
Lemmas: θέσις ὁ τόπος οὗτος ποιέω · ὁ γάρ , ἐν κέρας , ἐν τόπος πλινί , ὁ μέν ὁ φύσις ὁ γῆ ἐπαινέω λέγω , ὁ δέ ὁ θέσις · ὅσπερ καί ὁ Δαυίδ ψάλλω φημί . ὅτι Ἱεροσόλυμα , Ὄρος κύκλος αὐτός , καί Κύριος κύκλος ὁ λαός αὐτός . Ἐτείχισος μέν γάρ αὐτός , φημί , καί ὁ θέσις ὁ τόπος · πλήν οὐ χρεία οὗτος , ἀλλά ὁ μέγας τείχος αὐτός αὐτός γίγνομαι · ὁ δή αὐτός αἰνίσσομαι λέγω , ἐν κέρας , ὁ τε ἀγείρωτον καί ὁ ἀκαταγώνιστος ὁ τόπος , καί πρό οὗτος , ὁ παρά ὁ Θεός βοήθεια δηλόω , ἀπό μεταφορά ὁ κέρας ὁ βοῦς . καί γάρ καί παροιμία τοιοῦτος δημοδῶς ἐκφέρω περί ὁ εἰς ἀσφαλής τίς χωρίον καταφεύγω . ἐπεί γάρ ἰσχυρός πᾶς ὁ ταῦρος , αὐτός δέ ὁ ζῷον ὁ ἰσχυρός ὁ κέρας · διό γάρ αὐτός χράομαι · διά ὁ δυσχείρωτος , οὗτος · οἰδέω λέγω ὁ πολύς · καί ὁ γραφή ὁ πολλάκις κέρας μονόκερως καλέω ὁ ἐν ἀσφαλής εἰμί . ἐν κέρας οὖν ἐνταῦθα φημί , ἐν ἀσφαλής , ἐν ὕφος , ὅσπερ ἄρχω λέγω · υἱός δέ γεννάω , καί ὑψόω . ἐν τόπος πλινί · ὅσπερ ὁ Μωϋσῆς εἶπον , Γῆ μένω γάλα καί μέλι . καί ἐραγμὸν περιτίθημι , καί χαρακόω . φραγμός ἢ ὁ τεῖχος φημί , ἢ ὁ νόμος , ἢ ὁ αὐτός πρόνοια . καί γάρ ὁ νόμος τεῖχος ἀσφαλής αὐτός περίειμι . καί χαρακόω , τουτέστιν , Ἰσχυρός ὁ ἀσφάλεια ποιέω . ἐπεί γάρ πολλάκις φραγμός ευτεχιζω , καί ἕτερος , φημί , περιτίθημι αὐτός συμβαίνω . καί ἐντεῦσε ἀναπελάω Σωρήν . ἐπιμένω ὁ μεταφορά , ἐάν οὖον διά λέξις ἑρμηνεύω , ἀλλά ὁ σκοπός οἰδέω ἄρχω οὗτος . Σωρός δέ ἐνταῦθα ἀληθινός φημί , Έννε , οὐ ὁ φαιλαω φυτός , οὐδέ ὁ καταβεσετέρων , ἀλλά ὁ δόκιμος καί πρῶτος . Πολύς γάρ [ 53 ] ἀναπελάω γένος . καί ὀκοδομέω πύργος καί προλήνιον ἐν μέσος αὐτός . Τινές ὁ ναός φημί , καί προλήνιον ὁ θυσιαστήριον , ὅτε ὁ καρπός ἴξ συνάγω ὁ ἀρετή ὁ ἕκαστος , καί ὁ πρεσβυριον , καί ὁ θυσία ἀπασάω · ἐγώ μέντοι οὗτος , ὅσπερ φημί ἔπειμι , καί νῦν εἴρω , ὅτι ὁ σκοπός δεῖ προσέχω ὁ μεταφορά . Διὸ γάρ πᾶς οὗτος βούλομαι εἶπον , ὅτι ὁ παρά μαντός πᾶς πληρόω , πᾶς ἐπιμέλεια ἐπιδείκνυμι . οὖον κατανέω χάμα , οὖον συντρίβω πόνος , οὐ αὐτός οἰκοδομέω κελεύω , οὐ αὐτός σκάπτω , οὐ αὐτός φυτεύω , ἀλλά ἀποτρίβω ὁ ἔργον παραδίδωμι . καί οὐδέ μέχρι οὗτος ὁ ὁ φιλανθρωπία ἵστημι μόνος , ἀλλά καί μένω ὁ ποιέω σταφυλή , καί αναμένω ὁ προσήκω καιρός ὁ καρποφορία , μακροθυμία πολύς χράω . ὁ γάρ , Μένω , οὗτος δηλόω . ποιέω δέ ἀκάθης . ὁ ἀκάρατον αὐτός βίος ἐνδείκνυμι , ὁ τραχύς ὁ ἀχλή . τίς οὖν ἐν εἰς συγχώμησι δείδω μετά τοσοῦτος ἐπιμέλεια οὗτος ἀποδίδωμι ὁ γεωργός ὁ καρπός ; καί νῦν , ἄνθρωπος ὁ Ἰουδά καί ὁ κατοικέω Ἱεροσόλυμα , κρίνω ἐν ἐγώ καί ἀνά μέσος ὁ ἀμπελών ἐγώ . Πολύς ὁ δικαίωμα ὁ περίοδος , ὅταν αὐτός ὁ ὑπεύθυνος δικαστής καλός ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος . καί νῦν . οὖον λέγω ὁ παλαιός , φημί , ἀλλά καί σήμερον ἑτοίμως εἰμί δικάζω . οὕτως οὐδέποτε διαλείπω ὁ μαντός πληρόω , οὐδέ σύ καί λαυος πληρόω . τις ποιέω ἐκ ὁ ἀμπελών ἐγώ ; · ἀνάκλεις μένω , εἷς ποιέω σταφυλή , ποιέω δέ ἀκάθης . ὁ συνθήκη