ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.43
ἐκαστος ὑπὸ τῶν οἰκείων λογισμῶν προδοθεῖς ἦν .
Lemmas: ἕκαστος ὑπό ὁ οἰκέω λογισμός προδίδωμι εἰμί .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.44
Τί οὖν ὁ Θεός ; Προλέγει τὴν ἀπαλλαγὴν , καὶ τότε
Lemmas: τις οὖν ὁ Θεός ; προλέγω ὁ ἀπαλλαγή , καί τότε
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.45
αὐτὴν ἐργάζεται , ἵνα μὴ ἄλλω τινὶ λογίζωνται πάλιν
Lemmas: αὐτός ἐργάζομαι , ἵνα μή ἄλλος τις λογίζομαι πάλιν
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.46
τὴν τῆς πολέως λυσιμερίαν , καὶ πάμπαν τὸν προφήτην
Lemmas: ὁ ὁ Πολέως λυσιμερίαν , καί πάμπαν ὁ προφήτης
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.47
προαναφωνοῦντα τὰ μέλλοντα . Εἶπε γάρ , φησίν , Κύριος
Lemmas: προαναφωνέω ὁ μέλλω . εἶπον γάρ , φημί , Κύριος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.48
πρὸς Ἠσαΐαν · Ἐξελθε εἰς συνάντησιν τοῦ
Lemmas: πρός Ἠσαΐας · ἐξέρχομαι εἰς συνάντησις ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.49
Ἄχαζ , σὺ καὶ ὁ καταλειφθείς Ἰασοῦδ ὁ υἱός σου ,
Lemmas: Ἄχαζ , σύ καί ὁ καταλείπω Ἰασοῦδ ὁ υἱός σύ ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.50
πρὸς καλυμώδωρ τῆς ἀνόδου τοῦ ἀγροῦ τοῦ
Lemmas: πρός καλυμώδωρ ὁ ἄνοδος ὁ ἀγρός ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.51
γραφέως . Καὶ ἔρεις αὐτῷ · Φύλαξαι τοῦ ἡσυχάσαι ,
Lemmas: γραφεύς . καί εἴρω αὐτός · φυλάσσω ὁ ἡσυχάζω ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.52
καὶ μὴ φοβοῦ , μηδὲ ἡ ψυχή σου ἀσθενείτω ·
Lemmas: καί μή φοβέω , μηδέ ὁ ψυχή σύ ἀσθενέω ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.53
μηδὲ φοβοῦμε ἀπὸ τῶν δύο ξύλων τῶν δαλῶν
Lemmas: μηδέ φοβέω ἀπό ὁ δύο ξύλον ὁ δαλός
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.54
τῶν καπνιζομένων τούτων . Ὅταν γὰρ ὀργὴ τοῦ
Lemmas: ὁ καπνίζω οὗτος . ὅταν γάρ ὀργή ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.55
θυμοῦ μου γένηται , πάλιν ἴδωμεν . Τί ἐστιν , Ἐξ -
Lemmas: θυμός ἐγώ γίγνομαι , πάλιν ὁράω . τις εἰμί , ἐς -
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.56
εῖλθε εἰς συνάντησιν ; Ἀπὸ τοῦ φόβου καὶ τῆς ἀγωνίας
Lemmas: ἔρχομαι εἰς συνάντησις ; ἀπό ὁ φόβος καί ὁ ἀγωνία
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.57
οὐχ ὑψάγεται βασιλεὺς , οὐδὲ οἶκοι [ 77 ] μένειν παρέσθαι .
Lemmas: οὐ ὑψάγεται βασιλεύς , οὐδέ οἶκος [ 77 ] μένω παρίημι .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.59
χετο c , ἀλλ' ὅπερ ἔθος τοῖς πολιορκοῦμένοις ὑπομὲνειν ,
Lemmas: χετ c , ἀλλά ὅσπερ ἔθος ὁ πολιορκέω ὑπομένω ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.60
συνεχῶς ἐξῆει , τὰ τεῖχη περισχοπῶν , πρὸς ταῖς
Lemmas: συνεχῶς ἔξειμι , ὁ τεῖχος περισχοπαω , πρός ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.61
πύλαις γιγνόμενος , περιεγραφόμενος καὶ πολυπραγμονῶν ,
Lemmas: πύλη γίγνομαι , περιγράφω καί πολυπραγμονέω ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.62
πῶς τὰ τῶν πολεμίων διδάσεται πράγματα . Διὰ
Lemmas: πῶς ὁ ὁ πολέμιος διδάσκω πρᾶγμα . Ζεύς
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.63
τοῦτο φησίν · Ἐξελθε εἰς συνάντησιν . Τί δέ ἐστι ,
Lemmas: οὗτος φημί · ἐξέρχομαι εἰς συνάντησις . τις δέ εἰμί ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.64
Σὺ καὶ ὁ καταλειφθείς Ἰασοῦδ ὁ υἱός σου ; Ἰα -
Lemmas: σύ καί ὁ καταλείπω Ἰασοῦδ ὁ υἱός σύ ; Ἰά -
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.65
σοῦδ τῇ Ἑβραίων γλώττῃ ἡ ἀναστρόφὴ λέγεται , καὶ
Lemmas: σοῦς ὁ Ἑβραῖος γλῶσσα ὁ ἀναστροφή λέγω , καί
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.66
τῇ διαγωγῇ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Ἰεσοῦλ πέμπων τὸν
Lemmas: ὁ διαγωγή . Ζεύς οὗτος καί ὁ Ἰεσοῦλ πέμπω ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.67
Δαυὶδ ἔλεγε · Καὶ τὸ Ἰασοῦδ αὐτῶν Ἀλήγῃ · τοὔτεστι ,
Lemmas: Δαυίδ λέγω · καί ὁ Ἰασοῦδ αὐτός αληγής · τουτέστι ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.68
τὴν ἀναστρόφην αὐτῶν ἀπαγγελεῖς μοι , καὶ τί διάγουσι
Lemmas: ὁ ἀναστροφή αὐτός ἀπαγγέλλω ἐγώ , καί τίς διάγω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.69
πράττοντες .
Lemmas: πράσσω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.70
γ . Καὶ ἐνταῦθα τοίνυν , ἐμοὶ δοκεῖ , ὁ προφήτης κα -
Lemmas: γ . καί ἐνταῦθα τοίνυν , ἐγώ δοκέω , ὁ προφήτης ἄν -
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.71
λεῦται d πλήθος μεθ' ἑαυτοῦ λαβεῖν , ἵν' ὅταν ἴδῃ
Lemmas: λευος d πλήθος μετά ἑαυτοῦ λαμβάνω , ἵνα ὅταν ὁράω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.72
τὰ γεγενημένα , μὴ ἔχῃ ἀγνοοῦντες τὸ βασιλεὺς , ὡς
Lemmas: ὁ γίγνομαι , μή ἔχω ἀγνοέω ὁ βασιλεύς , ὡς
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.73
οὐδὲν τούτων ἀγνοοῦντα παρὰ τοῦ προφήτου . Ὁ οὖν
Lemmas: οὐδείς οὗτος ἀγνοέω παρά ὁ προφήτης . ὁ οὖν
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.74
φησίν , τοῦτο ἐστιν · Ἐξελθε εἰς συνάντησιν , σὺ καὶ οἱ
Lemmas: φημί , οὗτος εἰμί · ἐξέρχομαι εἰς συνάντησις , σύ καί ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.75
ἀναστρεφόμενοι μετὰ σοῦ , οἱ καταλειφθέντες τοῦ
Lemmas: ἀναστρέφω μετά σύ , ὁ καταλείπω ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.76
λαοῦ . Μὴ θαυμάσῃς δὲ εἰ υἱὸν αὐτὸν καλεῖ τὸν λαόν ·
Lemmas: λαός . μή θαυμάζω δέ εἰμί υἱός αὐτός καλέω ὁ λαός ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.77
καὶ γὰρ προφῆται φησίν · Ἰδοὺ ἐγώ , καὶ τὰ παιδία ,
Lemmas: καί γάρ προφήτης φημί · ἰδέ ἐγώ , καί ὁ παιδίον ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.78
ἀ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός . Καὶ γὰρ πατέρων τάξιν ἐπεῖχον
Lemmas: ὅς ἐγώ δίδωμι ὁ Θεός . καί γάρ πατήρ τάξις ἐπέχω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.79
οἱ ἄγιοι , τῇ ἀγάπῃ καὶ τῇ χρηστότητι τῇ περὶ
Lemmas: ὁ ἅγιος , ὁ ἀγάπη καί ὁ χρηστότης ὁ περί
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.80
τὸν δῆμον φανέντες τοῖς τῆς φύσεως ἀποκρύπτοντες
Lemmas: ὁ δῆμος φαίνω ὁ ὁ φύσις ἀποκρύπτω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.81
πατέρας . Καταλειφθέντας δέ φησι , διὰ τὸ
Lemmas: πατήρ . καταλείπω δέ φημί , διά ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.82
πολλοὺς ἀπενεχθῆναι ὑπὸ τῶν πολεμίων . Ἐν τῇ ὁδῷ
Lemmas: πολύς ἀποφέρω ὑπό ὁ πολέμιος . ἐν ὁ ὁδός
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.83
τοῦ ἀγροῦ τοῦ γραφέως . Πολλὰς μοι ἀπορίας καὶ
Lemmas: ὁ ἀγρός ὁ γραφεύς . Πολύς ἐγώ ἀπορία καί
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.84
τοῦτο εἶναι δοκεῖ , εἰ γε οἱ συγκεκλεισμένοι , καὶ πολιορκοῦμενοι ,
Lemmas: οὗτος εἰμί δοκέω , εἰμί γε ὁ συγκλείω , καί πολιορκέω ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.85
καὶ μηδὲ προκῦναι τολμῶντες , ἐξω
Lemmas: καί μηδέ προκῦναι τολμάω , ἐξω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.86
πυλῶν ἐφαίνοντο . Καὶ γὰρ ἐξω τειχῶν ἡ ὁδὸς αὕτη
Lemmas: πύλη φαίνω . καί γάρ ἐξω τεῖχος ὁ ὁδός οὗτος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.87
φαίνεται . Πῶς οὖν ἡ λύσις τῆς ἀπορίας
Lemmas: φαίνω . Πῶς οὖν ὁ λύσις ὁ ἀπορία
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.88
ταύτης ; Ὅτι τὸ παλαιὸν ἕτερον περιεβδόλητο τεῖχος ·
Lemmas: οὗτος ; ὅτι2 ὁ παλαιός ἕτερος περιβολέω τεῖχος ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.89
καὶ γὰρ διπλὰ τὰ τεῖχη τῇ πόλει ἦν · καὶ τοῦτο
Lemmas: καί γάρ διπλός ὁ τεῖχος ὁ πόλις εἰμί · καί οὗτος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.90
μάδιον ἐξ ἑτέρου προφήτου κατεῖδεν ἔστι τοῖς βουλομένοις
Lemmas: μάδιον ἐκ ἕτερος προφήτης καθοράω εἰμί ὁ βούλομαι
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.91
προσέχειν . Ἐξελθὼν τοίνυν ἀνίστησιν αὐτῶν
Lemmas: προσέχω . ἐξέρχομαι τοίνυν ἀνίστημι αὐτός
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.92
τὰ φρονήματα καταπεπτικώτα , καὶ κελεύει θαρσεῖν
Lemmas: ὁ φρόνημα καταπίπτω , καί κελεύω θαρσέω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.93
ὑπὲρ τῶν μελλόντων . Ἡσύχασον γάρ , φησίν , καὶ μὴ
Lemmas: ὑπέρ ὁ μέλλω . ἡσυχάζω γάρ , φημί , καί μή
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.94
φοβοῦ · καὶ δαλούς ξύλων καλεῖ τοὺς βασιλεῖς , ὁμοῦ
Lemmas: φοβέω · καί δαλός ξύλον καλέω ὁ βασιλεύς , ὁμοῦ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.95
μὲν αὐτῶν τὸ σφοδρόν , ὁμοῦ καὶ τὸ εὐχείρωτον ἐνδεικνύμενος .
Lemmas: μέν αὐτός ὁ σφοδρός , ὁμοῦ καί ὁ εὐχείρωτος ἐνδείκνυμι .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.96
Καὶ γὰρ τὸ , Καπνιζομένων , διὰ τοῦτο
Lemmas: καί γάρ ὁ , καπνίζω , διά οὗτος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.97
προσέθηκε , τοὔτεστιν , ἐγγὺς ἐνεὼν τοῦ σβεσθῆναι
Lemmas: προστίθημι , τουτέστιν , ἐγγύς ἔνειμι ὁ σβέννυμι
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.98
λοιπόν . Εἶτα δηλῶν , ὡς οὐ τῆς ἐκείνων δυνάμεως ,
Lemmas: λοιπός . εἶτα δηλόω , ὡς οὖον ὁ ἐκεῖνος δύναμις ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.99
ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ συγχωρήσεως ἡ ἔκδοσις ἦν , φησίν ·
Lemmas: ἀλλά ὁ αὐτός συγχώρησις ὁ ἔκδοσις εἰμί , φημί ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.100
Ὅταν γὰρ ὀργὴ τοῦ θυμοῦ μου γένηται , πάλιν
Lemmas: ὅταν γάρ ὀργή ὁ θυμός ἐγώ γίγνομαι , πάλιν
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.101
ἴδωμεν . Καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ἄραμ , καὶ ὁ υἱὸς τοῦ
Lemmas: ὁράω . καί ὁ υἱός ὁ Ἀράμ , καί ὁ υἱός ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.102
Ῥωμαίου , ὅτι ἐδουλεύσαντο βουλήν ποτηράν ,
Lemmas: Ῥωμαῖος , ὅτι δουλεύω βουλή ποτηρά ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.103
Ἐφραὶμ καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ῥωμαίου κατὰ σοῦ λέγοντες ·
Lemmas: Ἐφραίμ καί ὁ υἱός ὁ Ῥωμαῖος κατά σύ λέγω ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.104
Ἀναβησόμεθα εἰς τὴν Ἰουδαίαν , καὶ
Lemmas: ἀνάπτω εἰς ὁ Ἰουδαῖος , καί
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.105
κακώσομεν αὐτήν e , καὶ συλλαβόντες ἀποστρέψομεν
Lemmas: κακόω αὐτός e , καί συλλαμβάνω ἀποστρέφω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.106
αὐτοὺς πρὸς ἡμᾶς , καὶ βασιλεύσομεν
Lemmas: αὐτός πρός ἐγώ , καί βασιλεύω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.107
αὐτῆς τὸν υἱὸν Ταβεῖλ . Τὰδε λέγεις [ 78 ] Κύριε
Lemmas: αὐτός ὁ υἱός Ταβεῖλ . ὅδε λέγω [ 78 ] κύριος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.108
Σαβαώθ · Οὐ μὴ μείγῃ ἡ βουλὴ αὕτη , οὐδὲ ἔσται ·
Lemmas: Σαβαώθ · οὖον μή μίγνυμι ὁ βουλή οὗτος , οὐδέ εἰμί ·
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.109
ἀλλ' ἡ κεφαλὴ Ἄραμ Δαμασκός , καὶ ἡ κεφαλὴ
Lemmas: ἀλλά ὁ κεφαλή Ἀράμ Δαμασκός , καί ὁ κεφαλή
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.110
Δαμασκοῦ Ῥασῖν f . Καὶ ἐπὶ ἐξήκοντα καὶ πέντε
Lemmas: Δαμασκός Ράσιν f . καί ἐπί ἐξήκω καί πέντε
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.111
ἔτη , καὶ ἐκλείσει ἡ βασιλεία Ἐφραὶμ ἀπὸ Ἰαοῦ .
Lemmas: ἔτος , καί καλέω ὁ βασίλειος Ἐφραίμ ἀπό ἰάομαι .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.112
Καὶ ἡ κεφαλὴ Ἐφραὶμ Σομόρων , καὶ ἡ κεφαλὴ
Lemmas: καί ὁ κεφαλή Ἐφραίμ σομορον , καί ὁ κεφαλή
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.113
Σομόρων ὁ υἱὸς τοῦ Ῥωμαίου . Καὶ ἐὰν μὴ πιστεύσητε ,
Lemmas: σομορον ὁ υἱός ὁ Ῥωμαῖος . καί ἐάν μή πιστεύω ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.114
οὐδὲ μὴ συνήτε . Πάλιν ὁ προφήτης μεγίστην
Lemmas: οὐδέ μή συνίημι . πάλιν ὁ προφήτης μέγας
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.115
ἀπόδειξιν παρέχεται τῆς προφητείας . Ἐπειδὴ
Lemmas: ἀπόδειξις παρέχω ὁ προφητεία . ἐπεί
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0084.116
e Hæc , καὶ κακώσομεν αὐτήν , non sunt in textu τῶν O' .
Lemmas: e Hæc , καί κακόω αὐτός , non sunt in textu ὁ O' .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0085.1
γὰρ ὁ φόβος κατέσεισε , καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν ἦν τὰ θεινά , καὶ δὲ χρηστὰ ἐν ἐλπίσι , καὶ προσδοκίαν ὑπερβαίνουσα πᾶσαν , καὶ οἱ ἀπροσμένοι οὐ σφόδρα πιστοῦ , ὅρα τί ποιεῖ . Ἀλθύνει σημεῖον μέγιστον τῶν ἀθησομένων , τὰ βουλεύματα τῶν πολεμίων εἰς μέσον ἐκφέρει . Δέγει γὰρ αὐτῶν τὴν γνώμην , μὴδ' ἥς ἐπεστράτευσαν τῇ πόλει , καὶ τί πρὸς ἀλλήλους συλλχήσονται , καὶ τί συνθέντες ἐπανελθόντες , καὶ δείκνυσι τὴν προδοσίαν τὸ πρᾶγμα ὅν ( Συλλαλησάμενοι γὰρ , φησίν , αὐτοῖς , ἀποστρέψομεν αὐτοὺς πρὸς ἡμᾶς ) , ἡ πολλὴ ἡ ἀπονοία μαθόντας , καὶ νομίζοντας μηδὲ ὀλίγων αὐτοὺς δεῖν , μηδὲ παρατάξεως καὶ συμβολῆς εἰς τὸ τὴν πόλιν λαβεῖν . Ἄρκει γὰρ ἡμῖν φαίνεσθαι , φησίν , μόνον καὶ διαλεγθῆναι , καὶ πάντας αἰχμαλώτους λαβόντας ἀπελθεῖν . Εἶτα , ὅπερ πάσχουσιν οἱ ἀλαζόνες , ὑπὸ τῆς ἐλπίδος ταύτης ψυφθέντες καὶ παρὰ βασιλέως βουλεύονται , ὡς ἥκῃ τῆς πόλεως ἀλωσαι , καὶ τίνα ἐπιστήσαι δεῖ τῇ μητροπόλει . Καὶ τὰ μὲν ἐκείνων τοιαῦτα , φησίν · τὰ δὲ τοῦ Θεοῦ πάντων ἐκείνων ἀναιρετικά . Διὸ καὶ ἐπηγάγε · Τὸδε λέγει Κύριος · καὶ οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ προσέθηκε , Σαμβώθ . Ὅταν γὰρ τι μέγα ἀπαγγέλλειν μέλλῃ , τῆς δυνάμεως ἀναμνησσαι τοῦ Θεοῦ , καὶ τῆς βασιλείας τῆς ἁγίας , καὶ θαυμασιότης ἐκείνης ἀρχῆς καὶ παραδόξου . Τὸ οὖν φησιν ὁ Θεός · Οὐ μὴ μείνῃ ἡ βουλὴ αὐτῇ , οὐδὲ ἔσται · ἀλλ' ἡ κεφαλὴ Ἀρὰμ Δαμασκός . Ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ , φησίν , ἡ ἔξουσία αὐτοῦ ἐν Δαμασκῷ στήσεται , καὶ περαιτέρω οὐ προθήσεται . Καὶ ἡ κεφαλὴ Δαμασκού Ῥασίν . Καὶ ὁ ἄρχων Δαμασκού , φησίν , καὶ ὁ κρατῶν Ῥασίν ἔσται · τοὔστιν , ἐν τοῖς αὐτοῦ μενεῖ καὶ πλείονα οὐ προσθήσει δύναμιν αὐτῷ . Καὶ ἔτι ἐξήκουσα καὶ πλεῖν ἔτη , καὶ ἀπελθεῖν ἡ βασιλεία Ἐφραὶμ ἀπὸ λαοῦ .
Lemmas: γάρ ὁ φόβος κατασείω , καί πρό ὀφθαλμός εἰμί ὁ θεινά , καί δέ χρηστός ἐν ἐλπίς , καί προσδοκία ὑπερβαίνω πᾶς , καί ὁ απρόσμενος οὖον σφόδρα πιστός , ὁράω τίς ποιέω . Ἀλθύνει σημεῖον μέγας ὁ ἠθέω , ὁ βούλευμα ὁ πολέμιος εἰς μέσος ἐκφέρω . Δέγει γάρ αὐτός ὁ γνώμη , μηδέ ἥς ἐπιστρατεύω ὁ πόλις , καί τίς πρός ἀλλήλων συλλέγω , καί τίς συντίθημι ἐπανέρχομαι , καί δείκνυμι ὁ προδοσία ὁ πρᾶγμα ὅς ( Συλλαλέω γάρ , φημί , αὐτός , ἀποστρέφω αὐτός πρός ἐγώ ) , ὁ πολύς ὁ ἀπόνοια μανθάνω , καί νομίζω μηδέ ὀλίγος αὐτός δήω , μηδέ παράταξις καί συμβολή εἰς ὁ ὁ πόλις λαμβάνω . ἀρκέω γάρ ἐγώ φαίνω , φημί , μόνος καί διαλέγω , καί πᾶς αἰχμάλωτος λαμβάνω ἀπέρχομαι . εἶτα , ὅσπερ πάσχω ὁ ἀλαζών , ὑπό ὁ ἐλπίς οὗτος ψύχω καί παρά βασιλεύς βουλεύω , ὡς ἥκω ὁ πόλις αλώνω , καί τίς ἐφίστημι δεῖ ὁ μητρόπολις . καί ὁ μέν ἐκεῖνος τοιοῦτος , φημί · ὁ δέ ὁ Θεός πᾶς ἐκεῖνος ἀναιρετικός . Διὸ καί ἐπάγω · Τόδε λέγω Κύριος · καί οὐ εἰμί , ἀλλά προστίθημι , Σαμβώθ . ὅταν γάρ τίς μέγας ἀπαγγέλλω μέλλω , ὁ δύναμις ἀναμιμνήσκω ὁ Θεός , καί ὁ βασίλεια ὁ ἅγιος , καί θαυμασιότης ἐκεῖνος ἀρχή καί παράδοξος . ὁ οὖν φημί ὁ Θεός · οὖον μή μένω ὁ βουλή αὐτός , οὐδέ εἰμί · ἀλλά ὁ κεφαλή Ἀράμ Δαμασκός . ὁ ἀρχή αὐτός , φημί , ὁ ἐξουσία αὐτός ἐν Δαμασκός ἵστημι , καί περαιτέρω οὖον προτίθημι . καί ὁ κεφαλή Δαμασκός Ράσιν . καί ὁ ἄρχω Δαμασκός , φημί , καί ὁ κράτος Ράσιν εἰμί · ἔτος , ἐν ὁ αὐτός μένω καί πλείων οὖον προστίθημι δύναμις αὐτός . καί ἔτι ἐξακούω καί πλέω ἔτος , καί ἀπέρχομαι ὁ βασίλειος Ἐφραίμ ἀπό λαός .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0085.2
δ . Μεγίστην τῆς ἀληθείας ἀπόδειξιν , ὅταν καὶ τοὺς καιροὺς προλέγωσιν οἱ προφῆται , παρέχοντες τοῖς βουλομένοις ἐξετάζειν μετὰ ἀκριβείας τῆς προφητείας τὴν δύναμιν . Νῦν μὲν γὰρ , φησίν , ἀποστήσουται τῆς πόλεως · μετὰ δὲ πέντε καὶ ἐξήκοντα ἔτη ὁλολήρησιν ἀπολεῖται τὸ ἔθνος , καὶ οἱ πολέμιοι λαβόντες αὐτοὺς , ἀπελάσονται πάντας . Νῦν μέντοι πρὸ τῆς ἀλώσεως ἐκείνης οὐδὲν πλέον τῶν οἰκείων λήψονται . Ἵνα γὰρ μὴ ἀκούσῃς ὁ βασιλεύς , ὅτι μετὰ ἐξήκοντα πέντε ἔτη ἀπολοῦνται , λέγῃ πρὸς ἑαυτὸν · Τί οὖν ; ἐὰν νῦν ἡμᾶς λαβόντες , τότε ἀπολοῦνται , τί τὸ ὠφελες ἡμῖν ; ὁάρρει , καὶ περὶ τῶν παρόντων . Ἀλλοῦνται γὰρ τότε πάντες · νῦν μέντοι πλέον οὐδὲν τῶν οἰκείων [ 79 ] ἔξουσιν . Ἄλλ' ἔσται ἡ κεφαλὴ Ἐφραὶμ , τοὔστιν , τῶν δίκαι φίλων , ἡ Σαμάρεια · ἐκεῖ γὰρ ἦν αὐτοῖς ἡ βασιλεία · καὶ οὐκ ἐκταθήσεται περαιτέρω · καὶ ἡ κεφαλὴ Σαμαρείας ὁ βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ . ὅπερ ἐπὶ τοῦ Δαμασκηνοῦ ἔλεγεν , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα δηλῶν , ὅτι οὐδὲν πλέον ἔξουσιν , ἢ ταῦτα δὲ νῦν κατέχονται . Εἶτα , ἐπειδὴ πράγματα εἰπειν ὑπερβαίνοντα λόγον ἀνθρώπινον , καὶ ἀνώτερα τῆς τῶν λογισμῶν ἀκολουθίας , καὶ προφητεία τὸ λεγόμενον ἦν , εἰκότως ἐπηγάγε · Ἐὰν μὴ πιστεύσητε , οὐδὲ μὴ συνῆτε . Μὴ ζητεῖ , φησίν , πῶς καὶ εἰνι τρόπῳ ταῦτα ἔσται · Θεὸς γὰρ ἐστιν ὁ ἐργαζόμενος , καὶ πίστεώς σοι δεῖ μόνης , καὶ ἔννοήσεις τοῦ
Lemmas: δ . Μεγίστη ὁ ἀλήθεια ἀπόδειξις , ὅταν καί ὁ καιρός προλέγω ὁ προφήτης , παρέχω ὁ βούλομαι ἐξετάζω μετά ἀκρίβεια ὁ προφητεία ὁ δύναμις . νῦν μέν γάρ , φημί , ἀφίστημι ὁ πόλις · μετά δέ πέντε καί ἐξήκω ἔτος ολοληρησις ἀπόλλυμι ὁ ἔθνος , καί ὁ πολέμιος λαμβάνω αὐτός , ἀπελαύνω πᾶς . νῦν μέντοι πρό ὁ ἅλωσις ἐκεῖνος οὐδείς πλέω ὁ οἰκέω λαμβάνω . ἵνα γάρ μή ἀκούω ὁ βασιλεύς , ὅτι μετά ἐξήκω πέντε ἔτος ἀπόλλυμι , λέγω πρός ἑαυτοῦ · τις οὖν ; ἐάν νῦν ἐγώ λαμβάνω , τότε ἀπόλλυμι , τίς ὁ ὀφείλω ἐγώ ; ὁράω , καί περί ὁ πάρειμι . Ἀλλοῦς γάρ τότε πᾶς · νῦν μέντοι πλέω οὐδείς ὁ οἰκέω [ 79 ] ἔχω . ἄλλος εἰμί ὁ κεφαλή Ἐφραίμ , ἔτος , ὁ δίκη Φίλων , ὁ Σαμάρεια · ἐκεῖ γάρ εἰμί αὐτός ὁ βασίλειος · καί οὐ ἐκτείνω περαιτέρω · καί ὁ κεφαλή Σαμάρεια ὁ βασιλεύς ὁ Ἰσραήλ . ὅσπερ ἐπί ὁ Δαμασκηνός λέγω , οὗτος καί ἐνταῦθα δηλόω , ὅτι οὐδείς πλέω ἔχω , ἢ οὗτος δέ νῦν κατέχω . εἶτα , ἐπεί πρᾶγμα εἶπον ὑπερβαίνω λόγος ἀνθρώπινος , καί ἀνώτερος ὁ ὁ λογισμός ἀκολουθία , καί προφητεία ὁ λέγω εἰμί , εἰκότως ἐπάγω · ἐάν μή πιστεύω , οὐδέ μή συνίημι . μή ζητέω , φημί , πῶς καί εἰνι τρόπος οὗτος εἰμί · θεός γάρ εἰμί ὁ ἐργάζομαι , καί πίστις σύ δεῖ μόνος , καί ἐννοέω ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0088.3
ζ' . Καὶ τίνος ἕνεκεν οὐ προσέθηκε , φησίν , ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου ὁ τόκος ἔσται ; Προφητεία ἦν τὸ λεγόμενον , καὶ συνεκπαιδευμένος ἀπαγγελεῖν ἔδει , ὅ πολλὰκις εἶπον , [ 82 ] διὰ τὴν τῶν ἀκούοντων ἀγνοημοσύνην , ἵνα μὴ σαφῶς πάντα μανθάνοντες , καὶ τὰ βιβλία πάντα κατακαύσωσιν . Εἰ γὰρ τῶν προφητείων οὐκ ἐφείσαντο , πολλῷ μᾶλλον τῶν γραμμάτων οὐκ ἂν ἀπέσχοντο . Καὶ ὅτι οὐ στοιχασμὸς τὸ εἰρημένον , ἕτερός τις βασιλεὺς ἐπὶ τοῦ Ἱερουσαλὴμ αὐτὰ τὰ βιβλία λαβὼν κατέτρεψεν καὶ πυρὶ παρεδίδου . Εἶδες μανίαν ἀφόρητον ; εἶδες ὀργὴν ἀλόγιστον ; Οὐκ ἤρκεσεν αὐτῷ τὸ ἀφανίσαι τὰ γράμματα , ἀλλὰ καὶ ἐνέφρησεν , τὸ ἀλόγιστον αὐτοῦ πλῆθος πληρώσαι βουλόμενος . Ἄλλ' ὅμως καὶ ἀσφαλῶς εἰπὼν ὁ θαυμασίως οὗτος προφήτης , τὸ πᾶν ἐνεδείξατο . Παρθένος γὰρ , ἕως ἀν μὴν παρθένος , ποθὲν ἄν ἐλαβεν κυήσειν , εἰ μὴ ἀπὸ Πνεύματος ἁγίου ; Τὸ γὰρ νόμῳ λύσαι φύσεως οὐδὲν ἕτερόν ἦν , ἀλλ' ἡ τοῦ δημιουργοῦ τῆς φύσεως . Ὡστε εἰπὼν , ὅτι τέξεται ἡ παρθένος , τὸ πᾶν ἐνέφρησεν . Εἰπὼν τολίν τὸν τόκον , λέγει καὶ τὸ ὄνομα τοῦ τικτομένου , οὐ τὸ τεθνη , ἀλλὰ τὸ ἀπὸ τῶν πραγμάτων . Ὡσπερ γὰρ τὴν Ἱερουσαλὴμ καλεῖ πολὺν δικαιοσύνης , καλεῖ γὰρ οὐδαμοῦ δικαιοσύνης ἐκλήθη πόλις , ἀλλὰ ἀπὸ τῶν πραγμάτων παύτην εἶχε τὴν προσφωρίαν , διὰ τὸ πολλὴν γενέσθαι τὴν ἐν αὐτῇ δικαιοσύνην , καὶ τὴν τοῦ δικαίου προστασίαν ( καὶ γὰρ ὅταν πόρνην καλῇ , οὐχ ὡς τῆς
Lemmas: γῆ . καί τίς ἕνεκα οὖον προστίθημι , φημί , ὅτι ἐκ πνεῦμα ἅγιος ὁ τόκος εἰμί ; προφητεία εἰμί ὁ λέγω , καί συνεκπαιδεύω ἀπαγγέλλω ἐσθίω , ὅς πολλάκις εἶπον , [ 82 ] διά ὁ ὁ ἀκούω αγνοημοσυνη , ἵνα μή σαφῶς πᾶς μανθάνω , καί ὁ βιβλίον πᾶς κατακαίω . εἰμί γάρ ὁ προφητεία οὐ φείδομαι , πολύς μᾶλλον ὁ γράμμα οὐ εἄν ἀπέχω . καί ὅτι οὖον στοιχασμὸς ὁ εἴρω , ἕτερος τις βασιλεύς ἐπί ὁ Ἱεροσόλυμα αὐτός ὁ βιβλίον λαμβάνω κατατρέπω καί πῦρ παραδίδωμι . εἶδον μανία ἀφόρητος ; ὁράω ὀργή ἀλόγιστος ; οὐ ἀρκέω αὐτός ὁ ἀφανίζω ὁ γράμμα , ἀλλά καί ἐμπίμπρημι , ὁ ἀλόγιστος αὐτός πλῆθος πληρόω βούλομαι . ἄλλος ὅμως καί ἀσφαλῶς εἶπον ὁ θαυμάσιος οὗτος προφήτης , ὁ πᾶς ἐνδείκνυμι . Παρθένος γάρ , ἠώς εἰς μήv παρθένος , ποθεν ἄν ἐλαβω κύω , εἰμί μή ἀπό πνεῦμα ἅγιος ; ὁ γάρ νόμος λύω φύσις οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ δημιουργός ὁ φύσις . ὡστε εἶπον , ὅτι τίκτω ὁ παρθένος , ὁ πᾶς ἐμπίμπρημι . εἶπον τολίν ὁ τόκος , λέγω καί ὁ ὄνομα ὁ τίκτω , οὖον ὁ θνῄσκω , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα . ὡς γάρ ὁ Ἱεροσόλυμα καλέω πολύς δικαιοσύνη , καλέω γάρ οὐδαμοῦ δικαιοσύνη καλέω πόλις , ἀλλά ἀπό ὁ πρᾶγμα παυος ἔχω ὁ προσφορία , διά ὁ πολύς γίγνομαι ὁ ἐν αὐτός δικαιοσύνη , καί ὁ ὁ Δίκαιος προστασία ( καί γάρ ὅταν πόρνη καλός , οὐ ὡς ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0089.1
πόλεως οὐδὲ ποτὲ κληθείσης , ἀλλὰ ἀπὸ τῆς κακίας τὸ ὄνομα τῇθσιν · οὕτω δὲ καὶ μετὰ ταῦτα ἀπὸ τῆς ἀρετῆς ) τὸ αὐτὸ τοῖυν καὶ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ λεχτέον , ὅτι τὸ ἀπὸ τῶν πραγμάτων αὐτῷ ὄνομα τέθηκε . Τότε γὰρ μέλιστα μεθ' ἡμῶν ὁ Θεὸς γέγονεν , ἐπὶ τῆς γῆς ὁρθεὶς , καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναναστρεφόμενος , καὶ τὴν πολλὴν ἐπιδεικνύμενος περὶ ἡμᾶς κηδεμονίαν . Οὐκέτι γὰρ ἄγγελος , οὐδὲ ἀρχάγγελος μεθ' ἡμῶν , ἀλλ' αὐτὸς καταβὰς ὁ Δεσπότης τὴν πᾶσαν ἀνέδειξεν διόρθωσιν , πόρναις διαλεγόμενος , τελώνας συνανακείμενος , εἰς ἁμαρτωλῶν οἰκίας εἰσὼν , λῃσταῖς παρηγοσίαν διδούς , μάγους ἐρελκόμενος , πάντα περιιών καὶ διορθούμενος , καὶ αὐτὴν τὴν φύσιν ἐνὼν πρὸς ἑαυτόν . Ταῦτα οὖν πάντα ὁ προφήτης προαναφαίνει , ὁμοῦ καὶ τὸν τόκον λέγων , καὶ τὸ χέρος τῶν ωδίνων τὸ ἄρατον ἐκεῖνο καὶ ἀπειρον . Ὅταν γὰρ ὁ Θεὸς μετὰ ἀνθρώπων ᾖ , οὐδὲν δεῖ λοιπὸν δεικνύειν , οὐδὲ τρέμειν , ἀλλ' ὑπὲρ ἀπάντων θαρρεῖν · ὅπερ οὖν καὶ ἐγένετο . Καὶ γὰρ τὰ ἄρχαία ἐκεῖνα καὶ ἀκίνητα ἐλύθη κακῶ , καὶ ἡ κατὰ τοῦ κοινοῦ γένους ἀπόφασις ἀνῃρέθη , καὶ τῆς ἁμαρτίας τὰ νεῦρα ἐκκόπη , καὶ διαβόλου τυραννὶς κατελύετο , καὶ ὁ πᾶσιν ἄρατος παράδεισος ἀνθρώποισι καὶ λῃσταῖς προῦνοι ἠνοίγετο , καὶ οὐράνιοι θύρεες ἀνεπετάοντο , καὶ ἄγγελοις ἄνθρωπος συναμειγνύτο , καὶ πρὸς τὸν βασιλικὸν θρόνον ἡ φύσις ἡ ἡμετέρα ἀνῆγετο , καὶ τοῦ ἡδου τὸ δεσπωτήριον ἄρχιστον ἦν . [ 83 ] καὶ ὁ θάνατος ὄνομα λοιπὸν ἐμμενόν , πράγματος ἀποστερημένον · καὶ μαρτύρων χοροί , καὶ γυναῖκες κατακλάσασαι τοὺς ἡδου τὰ νέτρα .
Lemmas: πόλις οὐδέ ποτέ καλέω , ἀλλά ἀπό ὁ κακία ὁ ὄνομα τίθημι · οὗτος δέ καί μετά οὗτος ἀπό ὁ ἀρετή ) ὁ αὐτός τοῖος καί ἐπί ὁ Χριστός λέγω , ὅτι ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα αὐτός ὄνομα τίθημι . τότε γάρ μέλις μετά ἐγώ ὁ θεός γίγνομαι , ἐπί ὁ γῆ ὄρνυμι , καί ὁ ἄνθρωπος συναναστρέφω , καί ὁ πολύς ἐπιδείκνυμι περί ἐγώ κηδεμονία . οὐκέτι γάρ ἄγγελος , οὐδέ ἀρχάγγελος μετά ἐγώ , ἀλλά αὐτός καταβαίνω ὁ Δεσπότης ὁ πᾶς ἀναδείκνυμι διόρθωσις , πόρνη διαλέγω , τελώνης συνανάκειμαι , εἰς ἁμαρτωλός οἰκίον ἴσος , λῃστής παρηγοσίαν δίδωμι , μάγος ἐρελκόμενος , πᾶς περίειμι καί διορθόω , καί αὐτός ὁ φύσις ἔνειμι πρός ἑαυτοῦ . οὗτος οὖν πᾶς ὁ προφήτης προαναφαίνω , ὁμοῦ καί ὁ τόκος λέγω , καί ὁ χείρ ὁ ὠδίς ὁ ἀείρω ἐκεῖνος καί ἤπειρος . ὅταν γάρ ὁ θεός μετά ἄνθρωπος εἰμί , οὐδείς δεῖ λοιπός δείκνυμι , οὐδέ τρέμω , ἀλλά ὑπέρ ἀπαντάω θαρσέω · ὅσπερ οὖν καί γίγνομαι . καί γάρ ὁ ἀρχαῖος ἐκεῖνος καί ἀκίνητος λύω κακόω , καί ὁ κατά ὁ κοινός γένος ἀπόφασις ἀναιρέω , καί ὁ ἁμαρτία ὁ νεῦρον ἐκκοπή , καί διάβολος τυραννίς καταλύω , καί ὁ πᾶς Ἄρατος παράδεισος ἄνθρωπος καί λῃστής προῦνος ἀνοίγνυμι , καί οὐράνιος θύρα ἀναπετάννυμι , καί ἄγγελος ἄνθρωπος συμμείγνυμι , καί πρός ὁ βασιλικός θρόνος ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος ἀνάγω , καί ὁ ἀείδω ὁ δεσπωτήριον ἄρχιστον εἰμί . [ 83 ] καί ὁ θάνατος ὄνομα λοιπός ἐμμένω , πρᾶγμα ἀποστερέω · καί μάρτυς χορός , καί γυνή κατακλάω ὁ ἀείδω ὁ έντρα .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0089.2
Ταῦτα οὖν πάντα προορῶν ὁ προφήτης ἐσκήρτα καὶ ἔγραψε , καὶ δι' ἑνὸς ῥήματος ἡμῖν αὐτὰ ἐναδείκνυτο , προφητεύσων ἡμῖν τὸν Ἐμμανουήλ . Βούτωροι καὶ μέλει γράφεται , πρὶν ἢ γνῶναι αὐτὸν ἢ προελθεῖν ποτηρά , ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν . Διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον ἀγαθόν , ἢ κακόν , ἀκεῖθαι ποτηρία , τοῦ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν . Ἐπειδὴ δὲ τικτόμενον παιδίον οὔτε ἄνθρωπος ἦν φίλος , οὔτε Θεὸς μόνον , ἀλλὰ Θεὸς ἐν ἀνθρώπῳ , εἰκότως καὶ ὁ προφήτης ποικιλίζει · τὸν λόγον , νῦν μὲν τοῦτο , νῦν δὲ ἐκεῖνο λέγων , καὶ τὰ παράδοξα τῇθεῖς , καὶ οὐκ ἀφείς ἀποστηθῆναι τὴν οἰκονομίαν διὰ τὴν τοῦ θαύματος ὑπερβολήν . Εἰπὼν γὰρ , ὅτι τέξεταί ἡ παρθένος , ὅπερ ἦν ἀνωτέρων φύσεως , καὶ ὅτι κληθήσεται Ἐμμανουήλ , ὃ καὶ αὐτὸ μεῖζον προσδοκίας ἦν , ἵνα μὴ τις τὸν Ἐμμανουὴλ ἀκούσας , τὰ Μαρκίωνος πλάθῃ , καὶ νοσήσῃ τὰ τοῦ Οὐαλεντίνου , διὰ τὴν οἰκονομίαν , διαβρήδην ἐπήγαγε καὶ τῆς οἰκονομίας σαφεστάτην ἀπόδειξιν , ἀπὸ τῆς τραπέζης αὐτὴν πιστοῦμενος . Τί γὰρ φησι ; Βούτωρρο καὶ μέλει γράφεται . Τοῦτο δὲ οὐκ ἂν εἴη θεότρος , ἀλλὰ τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας . Διὰ γὰρ τοῦ τοῦτο ὁ οὐδὲ ἄνθρωπον ἀπλῶς πλάσας ἐνίκησεν ἐν αὐτῇ , ἀλλὰ καὶ τὰς κυήσεως ἠνάγκετο , καὶ ταύτης ἐννεαμηνίαν , καὶ ωδίνων καὶ σπαργάνων , καὶ τῆς ἐκ πρώτης ἡλικίας τροφῆς , ἵνα διὰ πάντων ἐμφράδῃ τὰ στόματα τῶν ἀρνεῖσθαι τὴν οἰκονομίαν ἐπιχειρούντων . Ταῦτα οὖν ἐνθεν προορῶν ὁ προφήτης , οὐχὶ τὰς ωδῖνας λέγει , καὶ τὸν θαυμαστὸν τόκον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν πρώτῃ ἡλικίᾳ τροφήν , τὴν ἐν αὐτοῖς τοῖς σπαργάνοις , οὐδὲν τῶν λοιπῶν ἐξαιλλάττοντα ἀνθρώπων , οὐδὲ τι ἕνιον κατὰ τοῦτο ἔχουσαν . Οὐτε γὰρ ἔπαυσεν ἐξηλαγ -
Lemmas: οὗτος οὖν πᾶς προοράω ὁ προφήτης ἐσκήρτα καί γράφω , καί διά εἷς ῥῆμα ἐγώ αὐτός ἐναδείκνυτο , προφητεύω ἐγώ ὁ Ἐμμανουήλ . Βούτωροι καί μέλος γράφω , πρίν ἢ γιγνώσκω αὐτός ἢ προέρχομαι Ποτηρά , ἐκλέγω ὁ ἀγαθός . διότι πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ παιδίον ἀγαθός , ἢ κακός , ἀκέω ποτηρία , ὁ ἐκλέγω ὁ ἀγαθός . ἐπεί δέ τίκτω παιδίον οὔτε ἄνθρωπος εἰμί φίλος , οὔτε θεός μόνος , ἀλλά θεός ἐν ἄνθρωπος , εἰκότως καί ὁ προφήτης ποικιλιζω · ὁ λόγος , νῦν μέν οὗτος , νῦν δέ ἐκεῖνος λέγω , καί ὁ παράδοξος τήθω , καί οὐ ἀφίημι ἀφίστημι ὁ οἰκονομία διά ὁ ὁ θαῦμα ὑπερβολή . εἶπον γάρ , ὅτι τίκτω ὁ παρθένος , ὅσπερ εἰμί ἀνώτερος φύσις , καί ὅτι καλέω Ἐμμανουήλ , ὅς καί αὐτός μείζων προσδοκία εἰμί , ἵνα μή τις ὁ Ἐμμανουήλ ἀκούω , ὁ Μαρκίων πελάζω , καί νοσέω ὁ ὁ Οὐαλεντῖνος , διά ὁ οἰκονομία , διαβρέχω ἐπάγω καί ὁ οἰκονομία σαφής ἀπόδειξις , ἀπό ὁ τράπεζα αὐτός πιστόω . τις γάρ φημί ; Βούτωρρο καί μέλος γράφω . οὗτος δέ οὐ εἄν εἰμί θέος , ἀλλά ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος . Ζεύς γάρ ὁ οὗτος ὁ οὐδέ ἄνθρωπος ἀπλόος πλάσσω νικάω ἐν αὐτός , ἀλλά καί ὁ κύησις ἀνάγω , καί οὗτος ἐννεαμήνιος , καί ὠδίς καί σπάργανον , καί ὁ ἐκ πρῶτος ἡλικία τροφή , ἵνα διά πᾶς ἐμφράζω ὁ στόμα ὁ ἀρνέομαι ὁ οἰκονομία ἐπιχειρέω . οὗτος οὖν ἐν προοράω ὁ προφήτης , οὐ ὁ ὠδίς λέγω , καί ὁ θαυμαστός τόκος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐν πρῶτος ἡλικία τροφή , ὁ ἐν αὐτός ὁ σπάργανον , οὐδείς ὁ λοιπός ἐξαλλάσσω ἄνθρωπος , οὐδέ τίς ἔνειμι κατά οὗτος ἔχω . οὐ γάρ παύω ἐξηλαγ -
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0089.3
μένα ἦν αὐτῇ , οὔτε πάντα κοινά . Τὸ μὲν γὰρ ἐκ γυναικὸς τεχθῆναι , κοινόν · τὸ δὲ ἀπὸ παρθένου , μεῖζον ἢ καθ' ἡμᾶς . Τὸ τρεφθῆναι καλὶν τῇ κοινῇ τῆς φύσεως νόμῳ καὶ τῷ αὐτῷ τοῖς πολλοῖς , κοινόν · τὸ δὲ ἄρατον γενέσθαι πονηρίᾳ τὴν νῦν ἐκεῖνον , καὶ μηδὲ εἰς πείραν ἐλθεῖν πονηρίας , τοῦτο ἕνιον καὶ παράδοξον , καὶ αὐτοῦ μόνου . Διὸ δὴ κακείνοι καὶ τοῦτο ἐδείκεν . Οὐ γὰρ μετὰ τὴν πείραν τῆς κακίας ἀπέστη τῆς κακίας , φησίν , ἀλλὰ ἀνωθεν καὶ ἐκ προοιμίων αὐτῶν πάντων ἀρετὴν ἐπιδείκνυτο . Ὁ καὶ αὐτὸς ἔλεγε · Τίς δὲ αὐτῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας ; καὶ , Ἐρχεται ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου , καὶ ἐν ἐμοὶ ἔχει οὐδέν .
Lemmas: Μένα εἰμί αὐτός , οὔτε πᾶς κοινός . ὁ μέν γάρ ἐκ γυνή τίκτω , κοινός · ὁ δέ ἀπό παρθένος , μείζων ἢ κατά ἐγώ . ὁ τρέπω Καλίν ὁ κοινός ὁ φύσις νόμος καί ὁ αὐτός ὁ πολύς , κοινός · ὁ δέ ἀείρω γίγνομαι πονηρία ὁ νῦν ἐκεῖνος , καί μηδέ εἰς πείρω ἔρχομαι πονηρία , οὗτος ἔνειμι καί παράδοξος , καί αὐτός μόνος . Διὸ δή ἐκεῖνος καί οὗτος δείκνυμι . οὖον γάρ μετά ὁ πείρω ὁ κακία ἀφίστημι ὁ κακία , φημί , ἀλλά ἄνωθεν καί ἐκ προοίμιον αὐτός πᾶς ἀρετή ἐπιδείκνυμι . ὁ καί αὐτός λέγω · Τῖς δέ αὐτός ἔλεγχος ἐγώ περί ἁμαρτία ; καί , ἔρχομαι ὁ ἄρχω ὁ κόσμος οὗτος , καί ἐν ἐγώ ἔχω οὐδείς .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0092.1
Θεὸς ἐπὶ σὲ , καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου , καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς σου ἡμέρας , αἱ οὐκ ἠκωσιν , ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀφεῖλεν Ἑφραὶμ ἀπὸ Ἰουδα τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων . διὰ γὰρ τοὺς τῶν βαρβάρων τὴν ἔφοδον ὁπλῶ , δι’ ἧς τὴν πόλιν προρρίζον ἀνέσπασαν , καὶ λαβόντες αὐτοὺς ἀχίμολοις ἀπήλθον . καὶ προλέγει ταῦτα , οὐχ ἵνα γένηται , [ 85 ] ἀλλ’ ἵνα τῷ φόβῳ γινώμενοι σωφρονέστεροι , τὴν ἀπειλὴν ἀποκρουούσιναι . Ἐπειδὴ δὲ οὔτε ὑπὸ τῶν χρηστῶν , ὧν παρ’ ἀξίαν ἀπηύλασαν , ἐγένοντο βελτίους ( ὅτι δὲ παρ’ ἀξίαν ἀπήλαυσαν , ἔδειξεν ἡ γνώμη τοῦ βασιλέως καὶ ἡ ὑπερβάλλουσα ἀπιστία ) , οὔτε τῇ ἀπειλῇ τῶν φοβερῶν μετεβάλλοντο , ἀλλὰ πρὸς ἐκάτερον τῆς ὠφελείας τὸ φάρμακον ἀνέστησαν χαλεπῶς , ἐπάγει λοιπὸν βαθυντέραν τὴν τοιμὴν , τὴν σπενδὲν ἐκείνων , καὶ τοὺς ἀνίατα νοσοῦντας ἐκποτιν . Τί δέ ἐστιν , Ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀφεῖλεν Ἑφραὶμ ἀπὸ Ἰουδα τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων ; Ἐπηλθον οἱ βάρβαροι , πάντας αὐτοὺς ἀναπασάσμενοι · ἀλλ’ ἀφέντες τὸν Ἰουδα , καὶ τὰς δύο φυλὰς , ἐτράπησαν κατὰ τοῦ Ἰσραήλ . Ὁ τοίνυν λέγει , τοῦτο ἐστιν · Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης , ἀφ’ ἧς αἱ δέκα φυλαὶ πρὸς ἑαυτὰς ἐφελίσχοντο τὸ τῶν βαρβάρων στρατόπεδον , ὧμῶν ἀποστήσαντες , τῇ τῆς οἰκείας ἀμαρτίας ὑπαρβολῇ , καὶ καθ’ ἑαυτῶν καλῶντας αὐτοὺς ἀπενεχθῶσιν , ἀπ’ ἐκείνης χρή δεδοξέναι καὶ φοβεῖσθαι λοιπὸν . Ὅθι γὰρ προβαλλόντες καὶ ἀφ’ ὧρας ἤθουν , οὐ μὴ μεταβάλ[λ]οισθε . Καὶ φησιν · Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐπῆλθε αὐτοῖς . Οὐ γὰρ ὁμοῦ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπενεχθέντων , χάκεινοι ἔαλυσαν , ἀλλὰ βραχὺς μεταξὺ γέγονε χρόνος .
Lemmas: θεός ἐπί σύ , καί ἐπί ὁ λαός σύ , καί ἐπί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ ἡμέρα , ὁ οὐ ἥκω , ἀπό ὅς ἡμέρα ἀφαιρέω Ἐφραίμ ἀπό Ἰουδά ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος . διά γάρ ὁ ὁ βάρβαρος ὁ ἔφοδος ὅπλον , διά ὅς ὁ πόλις προρριζόω ἀνασπάω , καί λαμβάνω αὐτός αχιβλωσκω ἀπέρχομαι . καί προλέγω οὗτος , οὐ ἵνα γίγνομαι , [ 85 ] ἀλλά ἵνα ὁ φόβος γινωμένος σώφρων , ὁ ἀπειλή ἀποκρούω . ἐπεί δέ οὔτε ὑπό ὁ χρηστός , ὅς παρά ἄξιος απηυλανθανω , γίγνομαι ἀγαθός ( ὅτι δέ παρά ἄξιος ἀπελαύω , δείκνυμι ὁ γνώμη ὁ βασιλεύς καί ὁ ὑπερβάλλω ἀπιστία ) , οὔτε ὁ ἀπειλέω ὁ φοβερός μεταβάλλω , ἀλλά πρός ἐκάς ὁ ὠφέλεια ὁ φάρμακον ἀνίστημι χαλεπῶς , ἐπάγω λοιπός βαθύς ὁ τέῳ , ὁ σπένδω ἐκεῖνος , καί ὁ ἀνίατος νοσέω εκποος . τις δέ εἰμί , ἀπό ὅς ἡμέρα ἀφαιρέω Ἐφραίμ ἀπό Ἰουδά ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος ; ἐπέρχομαι ὁ βάρβαρος , πᾶς αὐτός ἀναπάσσω · ἀλλά ἀφίημι ὁ Ἰουδά , καί ὁ δύο φυλή , τρέπω κατά ὁ Ἰσραήλ . ὁ τοίνυν λέγω , οὗτος εἰμί · ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ἀπό ὅς ὁ δέκα φυλή πρός ἑαυτοῦ ἐφέλκω ὁ ὁ βάρβαρος στρατόπεδον , ὦμος ἀφεστήξω , ὁ ὁ οἰκεῖος ἁμαρτία ὑπαρβολῇ , καί κατά ἑαυτοῦ καλώ αὐτός ἀποφέρω , ἀπό ἐκεῖνος χρή δοκέω καί φοβέω λοιπός . ὅθι γάρ προβάλλω καί ἀπό ἀείρω ἠθέω , οὖον μή μεταβάλλω . καί φημί · ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἐπέρχομαι αὐτός . οὖον γάρ ὁμοῦ ὁ Ἰσραηλίτης ἀποφέρω , χακεινοος ἔρχομαι , ἀλλά βραχύς μεταξύ γίγνομαι χρόνος .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0092.3
Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐυρήσει Κύριος τῷ Ἑφρώμ τῷ μεμεθυσμένῳ . Ἀδῆσας τὸν φόβον ἀπὸ τῶν στρατοπέδων , ἐπιτείνει πάλιν αὐτόν , ἐπὶ τὸν ὀφειλόν τὸν λόγον ἀνάγων , δείκνυς ὅτι οὐ βάρβαροι τινες Αἰγύπτιοι καὶ Πέρσαι , ἀλλ’ ὁ Θεὸς ἐστιν ὁ πολεμῶν τοῖς Ἰουδαίοις . Ἐφρὸν δὲ ἐνταῦθα τὴν ἀφόρητον ὀργὴν αὐτοῦ φησι , καὶ ἣν οὐδεὶς ὑποστήναι δυνήσεται , μετ’ εὐκολίας ἐπισύσαν καὶ ἀναλίσκουσαν . Ὦσπερ γὰρ αἱ τρίχες τοῦ σώματος τοῦ Ἑφρώμ τὴν ἀκμὴν οὐκ ἀντὶνγχαίεν , ἀλλ’ εἰκούντι ἐπέθετο , καὶ παραχωροῦσιν · οὕτω δὴ καὶ τὰ Ἰουδαϊκὰ πράγματα τὴν θελητοὺν ὀργὴν ἐκείνην οὐκ ἀν ὑποσταλῆναι ποτε , φησίν .
Lemmas: ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος εὑρίσκω Κύριος ὁ Ἑφρώμ ὁ μεθύσκω . ἄδησα ὁ φόβος ἀπό ὁ στρατόπεδον , ἐπιτείνω πάλιν αὐτός , ἐπί ὁ ὀφέλλω ὁ λόγος ἀνάγω , δείκνυμι ὅτι οὖον βάρβαρος τις Αἰγύπτιος καί Πέρσης , ἀλλά ὁ θεός εἰμί ὁ πολεμέω ὁ Ἰουδαῖος . Έφρον δέ ἐνταῦθα ὁ ἀφόρητος ὀργή αὐτός φημί , καί ὅς οὐδείς ὑφίστημι δύναμαι , μετά εὐκολία ἐπισσεύω καί ἀναλίσκω . ὥσπερ γάρ ὁ θρίξ ὁ σῶμα ὁ Ἑφρώμ ὁ ἀκμή οὐ ἀντὶνγχαίεν , ἀλλά εἰκών ἐπιτίθημι , καί παραχωρέω · οὗτος δή καί ὁ Ἰουδαικός πρᾶγμα ὁ θελητός ὀργή ἐκεῖνος οὐ εἰς ὑποστέλλω ποτός , φημί .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0092.4
Θ . Συρὸν τοίνυν μεμεθυσμένον τὴν ἀκμὴν ἔχουσαν , τὴν μεμετισμένην τοῦ Θεοῦ ὀργὴν , τὴν πεπληρωμένην ἀπόφασιν ἡμῖν ἐνδείκνυται . Πέραν δὲ τοῦ καταμοῦ βασιλῆως Ἀσσυρίων , τὰ τῆς τῶν Εὐφράτου
Lemmas: Θ . Σύρος τοίνυν μεθύσκω ὁ ἀκμή ἔχω , ὁ μεμετισμένην ὁ Θεός ὀργή , ὁ πληρόω ἀπόφασις ἐγώ ἐνδείκνυμι . πέρα δέ ὁ καταμοῦ βασιλεύς Ἀσσύριος , ὁ ὁ ὁ Εὐφράτης
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0093.2
τῆς ἐπιτιμῆσεως φαρμάχου τότε · διὸ δὴ αὐτὸ μετὰ δαψιλίας ἐπιθεῖς , ὥστε ἐνδοῦναι μικρὸν ἀπανεῦσαι , καὶ ταῦτα πάλιν εἰς ἀρετὴν ἐκκάλεσθαι , καὶ τὰ χρηστὰ ἀναμίξαι , λέγων · Πᾶν δρὸς δροτηρώμενον δροτηρώσεται . Ὡσπερ γὰρ ἐν τῇ ὀρφῇ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ βαθυτεῖος ἔρημος ἔσται , οὕτω καὶ ἐν τῇ καταλλαγῇ πάλιν καὶ ἡ τραχεῖα τῆς λυπαρᾶς ἐπιδείξεως τῆς , δροτρον δεχομένη καὶ σπέρμα . Τοιούτων δὲ γενομένων , καὶ τὰ ἐκ τούτων ἅπαντα ἔσται , εἰρήνη καὶ ἄδεια , καὶ τὸ θαρσεῖν , καὶ μὴ δειδοῖναι , καθάπερ ἐμπροσθεν . Οὐ γὰρ μὴ ἐπέλθῃ , φησίν , ἀκὴ φόβος . Ἔσται δὲ ἀπὸ τῆς χέρσου καὶ ἀπὸ τῆς ἀκάνθης εἰς βόσκημα προβάτου καὶ σκέπασμα βοός . Καὶ διὰ τούτων πάλιν τὴν εὐθηνίαν αἰνίττεται , ὥσπερ καὶ μικρότερον προῖν λέγει · Μακάριος ὁ σπεῖρων ἐπὶ πᾶν ὄδωρ , οὐ βοὺς καὶ ὄνος πατεῖ . Ὡσπερ γὰρ , ὅταν ἔρμιναν παραστήσῃ βοῦλῃται , Σαῖρην καὶ Ὀνοκενταύρους εἰς μέσον ἄγει τῷ λόγῳ · οὕτως , ὅταν εἰρήνην καὶ ἀσφάλειαν , τὰ χειροθῆ καὶ τιθέασθαι τῶν ζῴων , καὶ συνεργαζόμενα τῶν γεωργικῶν ἔργων ἡμῖν , ταῦτα πανταχοῦ δείκνυσι φαινόμενα , ἀπὸ τούτων τὰ ἐκ τούτων ἐμφαίνων , γεωργίαν καὶ τὴν ἄλλην αὐτῶν διακονίαν .
Lemmas: ὁ επιτίμηση φάρμακον τότε · διό δή αὐτός μετά δαψιλίας ἐπιτίθημι , ὥστε ἐνδίδωμι μικρός απανευσος , καί οὗτος πάλιν εἰς ἀρετή ἐκκαλέω , καί ὁ χρηστός ἀναμίσγω , λέγω · Πᾶν ἀνήρ δροτηρώμενον δροτηρώσεται . ὡς γάρ ἐν ὁ Ὀρφεύς ὁ Θεός καί ὁ βαθύς ἐρῆμος εἰμί , οὗτος καί ἐν ὁ καταλλαγή πάλιν καί ὁ τραχύς ὁ λιπαρός ἐπίδειξις ὁ , δροτρος δέχομαι καί σπέρμα . τοιοῦτος δέ γίγνομαι , καί ὁ ἐκ οὗτος ἅπας εἰμί , εἰρήνη καί ἄδεια , καί ὁ θαρσέω , καί μή δείδω , καθάπερ ἔμπροσθεν . οὖον γάρ μή ἐπέρχομαι , φημί , ἀκή φόβος . εἰμί δέ ἀπό ὁ χέρσος καί ἀπό ὁ ἄκανθα εἰς βόσκημα πρόβατον καί σκέπασμα βοῦς . καί διά οὗτος πάλιν ὁ εὐθηνία αἰνίσσομαι , ὥσπερ καί μικρός Πρόιν λέγω · Μακάριος ὁ σπείρω ἐπί πᾶς ὄδωρ , οὖον βοῦς καί ὄνος πατέω . ὡς γάρ , ὅταν ερμιναω παρίστημι βούλομαι , Σαῖρα καί Ὀνοκένταυρος εἰς μέσος ἄγω ὁ λόγος · οὕτως , ὅταν εἰρήνη καί ἀσφάλεια , ὁ χειρόομαι καί τίθημι ὁ ζῷον , καί συνεργάζομαι ὁ γεωργικός ἔργον ἐγώ , οὗτος πανταχοῦ δείκνυμι φαίνω , ἀπό οὗτος ὁ ἐκ οὗτος ἐμφαίνω , γεωργία καί ὁ ἄλλος αὐτός διακονία .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0093.3
ΚΕΦΑΛ . Η .
Lemmas: ΚΕ . ὁ .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0093.4
Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς μέ · Ἄδδε σεαυτῷ τὸμὲν χέριον καὶνόν , μέγαν , καὶ γράφον · εἰς αὐτὸν γραφὶ δι’ ἀνθρώπου , τοῦ δέους προνομη ποιήσαι σαύλῳ . Πάρεστι γὰρ · καὶ μάρτυρας μοι ποιήσον πιστοὺς ἀνθρώπους , τὸν Οὐρίαν τὸν Ιερεά , καὶ Σαχαρίαν υἱὸν Βαραχίου . Καὶ προσήλθον πρὸς τὴν προφήτιν , καὶ ἐν γαστρὶ ἐλαβε , καὶ ἐτεκέν υἱόν . Καὶ εἶπὲ μοι Κύριος · Κάλεσον τὸ ὄνομα αὐτοῦ , Ταχὺς σκύλιςιν , ὁδεὺς προορῶμενος . Διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ μητέρα , λήψεται εὐρώμαν Δαμασκοῦ , καὶ τὰ σκύλα Σαμαρείας ἐναντὶ Βασιλέως Ἀσσυρίων .
Lemmas: καί εἶπον Κύριος πρός ἐγώ · αδʹ σεαυτοῦ τόμος χέριον καινός , μέγας , καί γράφω · εἰς αὐτός γραφίς διά ἄνθρωπος , ὁ δέος προνομή ποιέω σαῦλος . πάρειμι γάρ · καί μάρτυς ἐγώ ποιέω πιστός ἄνθρωπος , ὁ οὐρία ὁ Ἱερεύς , καί Σαχαρίας υἱός Βαραχίας . καί προσέρχομαι πρός ὁ προφήτης , καί ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός . καί εἶπον ἐγώ Κύριος · καλέω ὁ ὄνομα αὐτός , ταχύς σκύλιςιν , ὁδεύω προοράω . διότι πρίν ἢ γιγνώσκω ὁ παιδίον καλέω πατήρ ἢ μήτηρ , λαμβάνω εὐρώμαν Δαμασκός , καί ὁ σκύλα Σαμάρεια ἐναντίος Βασιλίς Ἀσσύριος .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0093.5
α’ . Δοκεῖ μὲν ἀπηρηκέναι κατὰ τὴν λέξιν ταῦτα τὰ δύο προστάγματα , καὶ μηδὲν κοινὸν ἔχειν · πρὸς ἄλληλα · εἰ δὲ τὰς ἀκριβῶς ἐξετάσεις τῶν νοημάτων τὴν δύναμιν , πολλὴν φθεῖται τὴν συγγένειαν , καὶ τὸν σκοπὸν ἕνα . Ἀναγκαῖον δὲ πρῶτον εἰπεῖν , τίνος ἕνεκεν τὸ τῆς προφητείας εἴδος εἰς τὸν τῶν ἀνθρώπων εἰσῆλθεν βίον . Τίνος οὖν ἕνεκεν εἰσηγήθη , ἀναγκαῖον εἰπεῖν . Μέλλειν εἰδέναι ὁ Θεὸς καὶ βραδύνειν πρὸς τὰς τῶν ἀμαρτανόντων τιμωρίας , ὥσπερ οὖν ταχὺς ἐστι καὶ οὐκ εἰς τὰς τῶν κατορθούντων εὐεργεσίας . Τοῦτο τοῖς [ 89 ] ῥαθυμοτέροις ἀναπτεῖν παρασκευάζει , τὰ μὲν κατὰ πόδας ἐπαθεῖν τῶν πλημμελημάτων τὴν δίκην . Ἵνα οὖν καὶ ὁ Θεὸς τὴν μακροθυμίαν ἐπιδεικνύσθαι τὸν ἑαυτοῦ , καὶ μηδὲν ἐντεῦθεν ἐκεῖνοι γίνωνται ῥαθυμώτεροι , τὸ τῆς προφητείας κατασκευάζει φάρμακον , οὐ τῇ παῖρα τῶν καλαζόντων , ἀλλὰ τῇ προγνώσει παιδεύων τοὺς ἀμαρτάνοντας , ἵνα δὲ μὴν βελτίους γίνωνται τὰς ἀπειλὰς ἀκούοντες , τὴν διὰ τῆς πείρας κολασιν διακροῦσθαι · ἄν δὲ ἐπιμελῶς ἀνασθῶσιν , τότε δὴ καὶ τὴν τιμωρίαν αὐτοῖς ἐπαγγέλλει . Τοῦτο συνιδὼν ὁ διάβολος , καὶ τὸ χέρος ἡλκὸν εἶναι ἐννοῶν , τοὺς ψευδοπροφήτας ἀνέχει , οἱ τοὺς προφήτας ἀπειλοῦσι λιμοὺς , λοιμοὺς , πολέμους , βαρβάρων ἐφοδόν , ἀνέλεγον , χρηστὰ ἀπαγγέλλοντες . Ὡσπερ γὰρ ὁ Θεὸς τῷ φόβῳ τῶν ῥημάτων ἀδούλευε τὴν διὰ τῆς πείρας ἀποκρουσθαι τιμωρίαν , οὕτω καὶ ὁ διάβολος τοὺς ναντίον εἰργάζετο · τῇ χάριτι τὸν λόγον ἐκλύων καὶ ῥαθυ -
Lemmas: ὅς . δοκέω μέν ἀπαρέσκω κατά ὁ λέξις οὗτος ὁ δύο πρόσταγμα , καί μηδείς κοινός ἔχω · πρός ἀλλήλων · εἰμί δέ ὁ ἀκριβῶς ἐξέτασις ὁ νόημα ὁ δύναμις , πολύς φθίω ὁ συγγένεια , καί ὁ σκοπός εἷς . ἀναγκαῖος δέ πρῶτος εἶπον , τίς ἕνεκα ὁ ὁ προφητεία εἶδος εἰς ὁ ὁ ἄνθρωπος εἰσέρχομαι βίος . τίς οὖν ἕνεκα εἰσηγέομαι , ἀναγκαῖος εἶπον . Μέλλω οἶδα ὁ θεός καί βραδύνω πρός ὁ ὁ ἁμαρτάνω τιμωρία , ὥσπερ οὖν ταχύς εἰμί καί οὐ εἰς ὁ ὁ κατορθόω εὐεργεσία . οὗτος ὁ [ 89 ] ῥᾴθυμος ἀνάπτω παρασκευάζω , ὁ μέν κατά πούς πάσχω ὁ πλημμέλημα ὁ δίκη . ἵνα οὖν καί ὁ θεός ὁ μακροθυμία ἐπιδείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ , καί μηδείς ἐντεῦθεν ἐκεῖνος γίγνομαι ῥάθυμος , ὁ ὁ προφητεία κατασκευάζω φάρμακον , οὖον ὁ Πάϊρας ὁ καλαζόντων , ἀλλά ὁ πρόγνωσις παιδεύω ὁ ἁμαρτάνω , ἵνα δέ μήv ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἀπειλή ἀκούω , ὁ διά ὁ πείρω κόλασις διακρούω · ἄν δέ ἐπιμελής ἀνάσσω , τότε δή καί ὁ τιμωρία αὐτός ἐπαγγέλλω . οὗτος σύν-εἶδον ὁ διάβολος , καί ὁ χείρ ἕλκω εἰμί ἐννοέω , ὁ ψευδοπροφήτης ἀνέχω , ὁ ὁ προφήτης ἀπειλέω λιμός , λοιμός , πόλεμος , βάρβαρος ἔφοδος , ἀναλέγω , χρηστός ἀπαγγέλλω . ὡς γάρ ὁ θεός ὁ φόβος ὁ ῥῆμα αδουλευω ὁ διά ὁ πείρω ἀποκρούω τιμωρία , οὗτος καί ὁ διάβολος ὁ νηντίος ἐργάζομαι · ὁ χάρις ὁ λόγος ἐκλύω καί ῥαθν -
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0097.1
μοσύνη τῶν τὴν πόλιν οἰκοῦντων . Ἐπεὶ γὰρ βασιλέα ἔχοντες , φησίν , ἐπεισῆλ καὶ πρᾶον καὶ ἡμέρον , ἀπεσκήρτησαν , καὶ τυράννους ἐπεθύμησαν , καὶ πρὸς ἀλλοτρίαν ἀρχὴν αὐτομόλησαι ἠπειλήσαν , τὴν οἰκείαν εὐπραγίαν οὐ φέροντες , μετὰ πλείονος α τῆς περιουσίας πληρώσω τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν , βαρβάρων τινα καὶ ἀνήμερον ἄγων ἀνθρώπων . Κέχρηται δὲ μεταφορικῶς ταῖς λέξεσι , τὸ τε ἦθος τοῦ ἐγχωρίου δηλῶν βασιλέως , καὶ τὴν δύναμιν τοῦ βαρβάρου · ποιεῖ δὲ αὐτό , ὅπερ ἔφη δει , τὸν λόγον ἐμφαντικώτερον κατασκευάζων . Διὰ τοῦτο φησίν · Διὰ τὸ μὴ βουλεσθαι αὐτοὺς τὸ ὕδωρ τοῦ Σιλωάμ · οὗ περὶ ὕδατος λέγων , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ πηγὴ ἥρεμα καὶ ἀφορητὶ πρέει , τὸν ἀτάρακτον καὶ ἐπιεικὴ τὸν τρόπον τοῦ τότε βασιλεύοντος τῇ ἡρέμῃ τῶν ὑδάτων β διεψῆ παραβάλλει , καὶ Σιλωὰμ αὐτὸν καλεῖ , διὰ τὸ ἀνεπαχθὲς καὶ ἡρεμον · δ μεγίστην φέρει τοῖς ἀρχομένοις κατηγορίαν , ὅτι μὴ βαρὺν ἔχοντες ζυγὸν , νεωτερίζοντες ἐπείγειρον , καὶ ἀλλοτρίους ἑαυτοὺς διδόναι βασιλεύσει . Ἐπεὶ οὖν οὐ βούλονται , φησίν , τὸν ἡμέρον καὶ ἐπιεικῆ , ἀλλὰ τὸν Ῥααὶν καὶ τὸν υἱὸν τοῦ Ῥωμελίου , ἐπάγων , φησίν , τὸν Βαβυλῶνιον · καὶ τὸ ῥαγδαῖον αὐτοῦ τῆς στρατιᾶς , ὅδωρ ποταμοῦ φησὶ πολὺ καὶ ἰσχυρόν .
Lemmas: μοσύνη ὁ ὁ πόλις οἰκέω . ἐπεί γάρ βασιλεύς ἔχω , φημί , ἐπεισέρχομαι καί πρᾶος καί ἥμερος , ἀπεσκήρτησαν , καί τύραννος ἐπιθυμέω , καί πρός ἀλλότριος ἀρχή αὐτομολέω ἀπειλέω , ὁ οἰκεῖος εὐπραγία οὖον φέρω , μετά πλείων ὅς ὁ περιουσία πληρόω ὁ ἐπιθυμία αὐτός , βάρβαρος τις καί ἀνήμερος ἄγω ἄνθρωπος . χράω δέ μεταφορικός ὁ λέξις , ὁ τε ἦθος ὁ ἐγχώριος δηλόω βασιλεύς , καί ὁ δύναμις ὁ βάρβαρος · ποιέω δέ αὐτός , ὅσπερ φημί δεῖ , ὁ λόγος ἐμφαντικός κατασκευάζω . Ζεύς οὗτος φημί · Ζεύς ὁ μή βούλομαι αὐτός ὁ ὕδωρ ὁ Σιλωάμ · ὅς περί ὕδωρ λέγω , ἀλλά ἐπεί ὁ πηγή ἤρεμος καί ἀφορητὶ πρέπω , ὁ ἀτάρακτος καί ἐπιεικής ὁ τρόπος ὁ τότε βασιλεύω ὁ ἠρεμέω ὁ ὕδωρ Β διέπω παραβάλλω , καί Σιλωάμ αὐτός καλέω , διά ὁ ἀνεπαχθής καί ἤρεμος · δ μέγας φέρω ὁ ἄρχω κατηγορία , ὅτι μή βαρύς ἔχω ζυγόν , νεωτερίζω ἐπείγειρον , καί ἀλλότριος ἑαυτοῦ δίδωμι βασιλεύω . ἐπεί οὖν οὖον βούλομαι , φημί , ὁ ἥμερος καί ἐπιεικής , ἀλλά ὁ Ῥαία καί ὁ υἱός ὁ Ρωμελιού , ἐπάγω , φημί , ὁ βαβυλώνιος · καί ὁ ῥαγδαῖος αὐτός ὁ στρατιά , ὅδωρ ποταμός φημί πολύς καί ἰσχυρός .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0097.2
γ . Εἶτα ἐρμηνεύων τὴν μεταφορὰν φησίν · Τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων . Ὅρᾳ πῶς ἀδιάπτωτος ὁ λόγος ὁ ἐμπροσθεν ἡμῖν λεχθὲς φαίνεται · ὅτι πανταχοῦ ἐν ταῖς μεταφοραῖς ἐαυτὴν ἐρμηνεύειν εἴωθεν ἡ Γραφή · ὅθ’ ὅ καὶ ἐνταῦθα πεποίηκεν . Εἰποῦσα γὰρ ποταμὸν , [ 92 ] οὐκ ἐναπέμεινε τῇ μεταφορᾷ , ἀλλ’ εἶπε , τινα φησὶ ποταμόν , Τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων , καὶ πᾶσαν τὴν δόξαν αὐτοῦ . Καὶ ἀναθήσει ἐπὶ πᾶσαν φάραγγα ὁμῶν , καὶ περιπατήσει ἐπὶ πᾶν τεῖχος ὁμῶν . Καὶ ἀρελεῖ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας ἀνθρώπων , ὃς δυνησεται κεφαλὴν ἄραι , ἢ δυσατὸν συντελέσασθαι τι . Καὶ ἔσται ἡ παρεμβολὴ αὐτοῦ , ὥστε πληρώσαι τὸ πλάτος τῆς χώρας σου . Δεικνύς ὅτι οὐκ ἀνθρωπίνη δύναμις , ἀλλ’ ὀργὴ θεηλάτω συμβήσεται τὰ λεγόμενα , οὐχ ὡς πολέμιον αὐτὸν παραταττόμενον ὑπογράφει , ἀλλ’ ὡς ἐπὶ παρασκευασμένην ἄρπαγην ἔχοντα . Οὐ γὰρ στήσεται , φησίν , καὶ παρατάξεται , ἀλλὰ τῷ πλήθει τῶν σωμάτων καλύψει τῆς γῆς τὴν ὄψιν , καὶ μετ’ εὐκολίας περιέσται . Εἶτα καὶ ἐν τῇ ὀργῇ πολὺ τὸ τῆς φιλανθρωπίας . Οὐ γὰρ ἀνασπάσασθαι ε αὐτῶν τὴν πόλιν ἀπειλεῖ , ἀλλ’ αἰχμαλωσίαν τινα καὶ ἀπαγωγὴν προλέγει , τοὺς λειπομένους βουλόμενος τῇ τῶν ληφθέντων τιμωρίᾳ σωφρονεστέρους ποιῆσαι . Ἀρελεῖ γὰρ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας , φησίν , ἀνθρώπων , ὃς δυνησεται κεφαλὴν ἄραι . Τοὺς ἐν δυναστείᾳ , φησίν , τοὺς πάντα ἄγοντας
Lemmas: γ . εἶτα ἑρμηνεύω ὁ μεταφορά φημί · ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος . ὁράω πῶς ἀδιάπτωτος ὁ λόγος ὁ ἔμπροσθεν ἐγώ λέγω φαίνω · ὅτι πανταχοῦ ἐν ὁ μεταφορά ἑαυτοῦ ἑρμηνεύω εἴωθα ὁ γραφή · ὅτι ὅς καί ἐνταῦθα ποιέω . εἶπον γάρ ποταμός , [ 92 ] οὐ απομένω ὁ μεταφορά , ἀλλά εἶπον , τις φημί ποταμός , ὁ βασιλεύς ὁ Ἀσσύριος , καί πᾶς ὁ δόξα αὐτός . καί ἀνατίθημι ἐπί πᾶς φάραγξ ὁμός , καί περιπατέω ἐπί πᾶς τεῖχος ὁμός . καί ἀρελεῖ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος ἄνθρωπος , ὅς δύναμαι κεφαλή ἀείρω , ἢ δυσατὸν συντελέω τίς . καί εἰμί ὁ παρεμβολή αὐτός , ὥστε πληρόω ὁ πλάτος ὁ χώρα σύ . δείκνυμι ὅτι οὐ ἀνθρώπινος δύναμις , ἀλλά ὀργή θεήλατος συμβαίνω ὁ λέγω , οὐ ὡς πολέμιος αὐτός παρατάσσω ὑπογράφω , ἀλλά ὡς ἐπί παρασκευάζω ἁρπάγη ἔχω . οὖον γάρ ἵστημι , φημί , καί παρατάσσω , ἀλλά ὁ πλῆθος ὁ σῶμα καλύπτω ὁ γῆ ὁ ὄψις , καί μετά εὐκολία περίειμι . εἶτα καί ἐν ὁ ὀργή πολύς ὁ ὁ φιλανθρωπία . οὖον γάρ ἀνασπάω ε αὐτός ὁ πόλις ἀπειλέω , ἀλλά αἰχμαλωσία τις καί ἀπαγωγή προλέγω , ὁ λείπω βούλομαι ὁ ὁ λαμβάνω τιμωρία σώφρων ποιέω . Ἀρελεῖ γάρ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος , φημί , ἄνθρωπος , ὅς δύναμαι κεφαλή ἀείρω . ὁ ἐν δυναστεία , φημί , ὁ πᾶς ἄγω