ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
Lemmas: ὁ ΕΝ Ἅγιος πατήρ Ἥμων
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.2
ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Lemmas: Ἰωάννης ὁ Χρυσοστόμου
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.3
ΤΑ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ
Lemmas: ὁ ΑΣ Πᾶς
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.4
ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Lemmas: ἑρμηνεία
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.5
ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΗΣΑΙΑΝ .
Lemmas: εἰς ὁ Προφήτης Ἠσαΐας .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.6
Τοῦ προφήτου τούτου τὸ ἐξαίρετον μάλιστα μὲν καὶ αὐτὸθεν ἐστὶν ἰδεῖν , δείκνυσι δὲ αὐτὸ ἐντελέστερον ὁ πάντων ἀκριβέστερον τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ εἰδὼς Παῦλος , ὅτε Πνεύματι τοσοῦτον φθεγγόμενος . Τὴν γὰρ ἐλευθεροστομίαν αὐτοῦ , καὶ τὸ φρόνημα τὸ ἀδούλωτον , καὶ τὴν ὑψηλὴν γνώμην , καὶ τὴν πολλὴν ἐν τῇ περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητείᾳ σαφήνειαν ἐνδεικνύμενος , ἅπαντα ταῦτα ἐνὶ ῥήματι παρέστησεν εἰπών · Ἡσαΐας δὲ ἀποσολιμὴ καὶ λέγει · Εὐρέθη τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν · ἐφανῆς ἐτενόμηρ τοῖς ἐμὲ μὴ ἐκπερωσῶσι . Πολλὸ δὲ αὐτοῦ καὶ τὸ συμπάθες . Οὐ γὰρ δὴ μόνον κατεξανίστατο τῆς τοῦ δήμου μανίας , οὐδὲ ἐλευθέρα γλώττῃ καὶ διηλοτέραν γνώμῃ τὰ μέλλοντα αὐτοὺς καταλήψεσθαι λυπηρὰ μετὰ πολλῆς ἐπήγγειλε τῆς παρρησίας , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς τῶν πραγμάτων περιστάσεσιν αὐτῶν οὐκ ἔλατον τῶν ἐμπιπτόντων ἄλγει καὶ δάκνεται , καὶ πικρότερον τῶν ἀλόντων ὀδύρεται . Καὶ πάντων δέ , ὡς εἰπεῖν , τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἁγίων τοιούτων τὸ ἦθος · πατέρων φιλοστοργίαν τῇ περὶ τοὺς ἀρχομένους ἀπέκρυψαν διαθέσει , καὶ τὴν τῆς φύσεως τυραννίδα ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος [ 2 ] ὑπερηχάντισαν . Οὐδεὶς γάρ , οὐδεὶς ποτε φιλάπαις οὕτω τῶν ἐκγόνων περιεκλείτο , ὡς οὗτοι τῶν ἀρχομένων ὑπὲρἐπῆδησκον , ὀδυρόμενοι , θρηνούντες , κακῶς πασχόντων αὐτῶν τὸν Θεὸν παρακαλοῦντες , συναπαγόμενοι , κοινωνούντες τῷ δεινῷ , πάντα καὶ ποιούντες καὶ πάσχοντες , ὥστε αὐτοὺς ἐκλείσθαι καὶ τῆς ἀνῴδεν ὁρῆς , καὶ τῆς τῶν πραγμάτων ἐπιδρομῆς . Καὶ γὰρ οὐδὲν οὕτως ἐπιτθέσιον εἰς ἀρχῆς αἵρεσιν , ὡς ψυχὴ φιλόσοφος καὶ συνἀλγεῖν
Lemmas: ὁ προφήτης οὗτος ὁ ἐξαίρω μάλιστα μέν καί αὐτόθεν εἰμί ὁράω , δείκνυμι δέ αὐτός ἐντελής ὁ πᾶς ἀκριβής ὁ ἀρετή αὐτός εἰδοί Παῦλος , ὅτε πνεῦμα τοσοῦτος φθέγγομαι . ὁ γάρ ἐλευθεροστομία αὐτός , καί ὁ φρόνημα ὁ ἀδούλωτος , καί ὁ ὑψηλός γνώμη , καί ὁ πολύς ἐν ὁ περί ὁ Χριστός προφητεία σαφήνεια ἐνδείκνυμι , ἅπας οὗτος ἐν ῥῆμα παρίστημι εἶπον · Ἠσαΐας δέ ἀποσολιμὴ καί λέγω · εὑρίσκω ὁ ἐγώ μή ζητέω · φαίνω ἐτενόμηρ ὁ ἐγώ μή ἐκπεράω . Πολλὸ δέ αὐτός καί ὁ συμπαθής . οὖον γάρ δή μόνος κατεξανίσταμαι ὁ ὁ δῆμος μανία , οὐδέ ἐλεύθερος γλῶσσα καί διηλοτέραν γνώμη ὁ μέλλω αὐτός καταλαμβάνω λυπηρός μετά πολύς ἐπαγγέλλω ὁ παρρησία , ἀλλά καί ἐν αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα περίστασις αὐτός οὐ ἐλαύνω ὁ ἐμπίπτω ἄλγος καί δάκνω , καί πικρός ὁ ἁλίσκομαι ὀδύρομαι . καί πᾶς δέ , ὡς εἶπον , ὁ προφήτης καί ὁ ἅγιος τοιοῦτος ὁ ἦθος · πατήρ φιλοστοργία ὁ περί ὁ ἄρχω ἀποκρύπτω διάθεσις , καί ὁ ὁ φύσις τυραννίς ἐκ πολύς ὁ περίειμι [ 2 ] υπερηχαντισαω . οὐδείς γάρ , οὐδείς ποτός φιλαμπω οὗτος ὁ ἔκγονος περικλείω , ὡς οὗτος ὁ ἄρχω ὑπερπηδάω , ὀδύρομαι , θρηνέω , κακῶς πάσχω αὐτός ὁ θεός παρακαλέω , συναπάγω , κοινωνέω ὁ δεινός , πᾶς καί ποιέω καί πάσχω , ὥστε αὐτός καλέω καί ὁ ἀνοιδέω ὁράω , καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἐπιδρομή . καί γάρ οὐδείς οὕτως ἐπιτίθημι εἰς ἀρχή αἵρεσις , ὡς ψυχή φιλόσοφος καί συναλγέω
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0016.7
ἐπισταμένη . Διὰ τοῦτο καὶ Μωϋσέα τὸν μέγαν ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς δημαγωγίας ἀνέβασαν ὁ Θεός , ἐπειδὴ προλαβὼν διὰ τῶν ἔργων ἐπεδείξατο τὴν ὑπὲρ τοῦ δήμου φιλοστοργίαν , καὶ μετὰ ταῦτα ἔλεγεν , Εἰ μὴν ἄφεις αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄφες · ἀπεὶ καμὲ ἐξλείψωγ ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἔγραψας . Καὶ αὐτὸς οὕτως ὁρῶν ἀπολλυμένους αὐτοὺς a , ἔλεγεν · Ἀφεσέ με , πικρῶς κλαύσομαι . Μὴ κατισχύσατε παρακαλεῖν με ἐπὶ τὸ σύντριμμα τῆς θυγατρὸς τοῦ γένους μου . Ὁ δὲ Ἰερεμίας καὶ θρήνους μακροὺς συνέθηκε , τῆς πόλεως κατενεχθείσης . Ἰεζεκιὴλ δὲ καὶ συναπτήλε , καὶ τὴν ἀλλοτριαν τῆς οἰκίας κουφοτέραν εἶναι ἐνόμιζε , μέγιστον εἰς παραμυθίαν τῆς συμφορᾶς ἔχων τὸ παρεῖναι τοῖς κάμνουσι , καὶ διορθοῦν τὰ ἑτέρων πράγματα . Καὶ ὁ Δανιὴλ δὲ ὑπὲρ τῆς ἀνδρὸς τῆς ἐστῶν εἴκοσι καὶ πλείους ἡμέρας ἔκρεμεν b ἄστος , καὶ πᾶσαν σπουδὴν ἐπεδείξατο , τὸν Θεὸν ἱκετεύων ἀφεθῆναι τῆς πικρᾶς δουλείας αὐτούς . Καὶ τῶν ἁγίων δὲ ἕκαστος ἐντεῦθεν φαίνεται λάμπων . Οὕτω καὶ ὁ Δαυὶδ ὁρῶν τὴν ὀσλίστον ὀργὴν ἐκείνην ἐπὶ τὸν δῆμον φερομένην , ἐφ’ ἑαυτὸν ἐκάλει τὴν πληγήν , λέγων · Ἐγὼ δὲ ποιμὴρ ἥμαρτον , καὶ ἐγὼ ὁ ποιμὴρ ἐκακοποίησα · καὶ οὗτοι , τὸ πολμιον , τί ἐποίησαν ; Γενέσθω ἡ χεὶρ σου ἐπ’ ἐμοί , καὶ ἐπ’ τῷ οἴκῳ τοῦ
Lemmas: ἐφίστημι . Ζεύς οὗτος καί Μωϋσῆς ὁ μέγας ἐπί ὁ θρόνος ὁ δημαγωγία ανεβάζω ὁ Θεός , ἐπεί προλαμβάνω διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι ὁ ὑπέρ ὁ δῆμος φιλοστοργία , καί μετά οὗτος λέγω , εἰμί μήv ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι · ἄπειμι Καμέ ἐκλείπω ἐκ ὁ Βίβλος ὅς γράφω . καί αὐτός οὕτως ὁράω ἀπολύω αὐτός a , λέγω · Ἀφεσέ ἐγώ , πικρός καλέω . μή κατισχύω παρακαλέω ἐγώ ἐπί ὁ σύντριμμα ὁ θυγάτηρ ὁ γένος ἐγώ . ὁ δέ Ἰερεμίας καί θρῆνος μακρός συντίθημι , ὁ πόλις καταφέρω . Ἰεζεκιήλ δέ καί συναπτήλε , καί ὁ ἀλλότριος ὁ οἰκίον κοῦφος εἰμί νομίζω , μέγας εἰς παραμυθία ὁ συμφορά ἔχω ὁ πάρειμι ὁ κάμνω , καί διορθόω ὁ ἕτερος πρᾶγμα . καί ὁ Δανιήλ δέ ὑπέρ ὁ ἀνήρ ὁ εἰμί εἴκοσι καί πλείων ἡμέρα ἐκρέμω b Ἄστος , καί πᾶς σπουδή ἐπιδείκνυμι , ὁ θεός ἱκετεύω ἀφίημι ὁ πικρός δουλεία αὐτός . καί ὁ ἅγιος δέ ἕκαστος ἐντεῦθεν φαίνω λάμπω . οὕτως καί ὁ Δαυίδ ὁράω ὁ ὀσλίστον ὀργή ἐκεῖνος ἐπί ὁ δῆμος φέρω , ἐπί ἑαυτοῦ καλέω ὁ πληγή , λέγω · ἐγώ δέ ποιμὴρ ἁμαρτάνω , καί ἐγώ ὁ ποιμὴρ κακοποιέω · καί οὗτος , ὁ πολμιον , τίς ποιέω ; γίγνομαι ὁ χείρ σύ ἐπί ἐγώ , καί ἐπί ὁ οἶκος ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.1
πατρὸς μου . Καὶ ᾿Αβραὰμ ὁ πατριάρχης πᾶρόρμ τῶν παθῶν ἐστηκώς , καὶ οὐδὲν ἔχων κοινὸν πρὸς τὰ κατα-ληφθῆναι τοὺς a ἐν Σοδόμοις κακά , ὡς ἐν αὐτοῖς μέσους τοὺς δεινοὺς ἐμπεδηκώς , οὕτω παρακάλει καὶ ἐδέετο τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐδ’ ἂν ἀπίστη πάντα ποιῶν καὶ λέγων , ὥστε λύσαι τὸν χαλεπὸν ἐμπρησθῆναι ἐκεῖνον , εἰ μὴ ὁ Θεὸς αὐτὸν ἀφεὶς ἀπήλθεν . Οἱ δὲ ἐν τῇ Καινῇ καὶ μείζονα ἐπεδείξαντο ταύτης τῆς ἀρετῆς , ὅτε καὶ πλείονος ἀπο-λλυομένης χήριτος , καὶ πρὸς μακρότερα κληθέντες σκάνματα . Διὰ τοῦτο καὶ Πέτρος ἀκούων τοῦ Χριστοῦ λέγοντος , ὅτι τοὺς πλουτοῦσι δυσκολωτάτη ἡ πρὸς τὸν οὐρανὸν εἴσοδος , ἠγώνια καὶ ἔτρεμε , καὶ πεῦσιν προσήγα λέγων · Τίς ἄρα δύναται σωθῆναι ; καίτοι γε ὑπὲρ τῶν καθ’ ἑαυτὸν θαρρῶν πραγμάτων . Οὐ γὰρ τὸ ἑαυ-τῶν ἐκτόπων , ἀλλὰ τῆς ἀποκρυμμένης ἔτρυφῆς . Καὶ Παῦλος δὲ δι’ ὧν τοῦτο ἡμῖν ἐνδεικνύται τῶν ἐπιστο-λῶν b · οὐδὲ τὸν Χριστὸν ἰδεῖν ἠγάσθη πρὸς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας , οὕτω λέγων · Τὸ ἀναλῦσαι δὲ σὲν Χριστῷ εἶναι , κρεῖσσον , τὸ δὲ ἐξαιρεῖναι τῇ σαρκὶ ἀπραγμοτέρων δι’ ἡμᾶς . Τοιούτων καὶ οὗτος ἡμῖν δια-τηρεῖ τὸν χαρακτῆρα ὁ προφήτης , καὶ λέγων τὰς ἀπο-φάσεις τοῦ Θεοῦ μετὰ πολλῆς c τῆς παρρησίας , καὶ ἐπιτιμῶν τοῖς ἀμαρτάνουσι , καὶ παρακαλῶν αὐτὸν συν-εχῶς καὶ διὰ μακρῶν τῶν λόγων παραβομβόμενον κατ’ αὐτῶν · καὶ τοῦτο μάλιστα πρὸς τῷ τέλει τῆς προφητείας ἐστιν ἰδεῖν , τῶς δὲ αὐτῶν ἀναγκαῖον ἀρδεσθαι τῶν προ-οιμίων .
Lemmas: πατήρ ἐγώ . καί Αβραάμ ὁ πατριάρχης πᾶρόρμ ὁ πάθος ἵστημι , καί οὐδείς ἔχω κοινός πρός ὁ καταλαμβάνω ὁ a ἐν Σόδομα κακός , ὡς ἐν αὐτός μέσος ὁ δεινός ἐμπεδάω , οὗτος παρακαλέω καί δήω ὁ Θεός , καί οὐδέ εἄν ἀπιστέω πᾶς ποιέω καί λέγω , ὥστε λύω ὁ χαλεπός ἐμπίμπρημι ἐκεῖνος , εἰμί μή ὁ θεός αὐτός ἀφίημι ἀπέρχομαι . ὁ δέ ἐν ὁ Καινεύς καί μείζων ἐπιδείκνυμι οὗτος ὁ ἀρετή , ὅτε καί πλείων ἀπολύω χῆρις , καί πρός μακρός καλέω σκάνματα . Ζεύς οὗτος καί Πέτρος ἀκούω ὁ Χριστός λέγω , ὅτι ὁ πλουτέω δύσκολος ὁ πρός ὁ οὐρανός εἴσοδος , ἀγώνιος καί τρέμω , καί πεῦσις προσάγω λέγω · Τῖς ἄρα δύναμαι σῴζω ; καίτοι γε ὑπέρ ὁ κατά ἑαυτοῦ θαρσέω πρᾶγμα . οὖον γάρ ὁ ἑαυτός ἔκτοπος , ἀλλά ὁ αποκρυμμένος τρυφή . καί Παῦλος δέ διά ὅς οὗτος ἐγώ ἐνδείκνυμι ὁ ἐπιστολή b · οὐδέ ὁ Χριστός ὁράω ἄγαμαι πρός ὁ ἄνθρωπος σωτηρία , οὗτος λέγω · ὁ ἀναλύω δέ Σεν Χριστός εἰμί , κρατύς , ὁ δέ ἐξαιρέω ὁ σάρξ απραγμοτερας διά ἐγώ . τοιοῦτος καί οὗτος ἐγώ διατηρέω ὁ χαρακτήρ ὁ προφήτης , καί λέγω ὁ ἀπόφασις ὁ Θεός μετά πολύς c ὁ παρρησία , καί ἐπιτιμάω ὁ ἁμαρτάνω , καί παρακαλέω αὐτός συνεχής καί διά μακρός ὁ λόγος παραβομβομενω κατά αὐτός · καί οὗτος μάλιστα πρός ὁ τέλος ὁ προφητεία εἰμί ὁράω , Τῶς δέ αὐτός ἀναγκαῖος ἄρδω ὁ προοίμιο .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.2
Α ΚΕΦΑΛ . Α .
Lemmas: Α ΚΕ . Α .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.3
Ὁρασις , ἣν εἶδεν Ἡσαΐας .
Lemmas: ὅρασις , ὅς ὁράω Ἠσαΐας .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.4
α . Ὁρασιν καλεῖ τὴν προφητείαν , ἥ διὰ τὸ πολλά τῶν ἐκδησομένων ἐπ’ αὐτῆς ὀρᾶν τῆς ὄψεως · ὡς ὁ Μιχαίας εἶδε τὸν λαὸν ἐσπαρμένον · καὶ ὁ Ἰεζεκιὴλ τὴν αἰχμαλω-σίαν καὶ τὴν παρανομίαν τῶν τῶν Ἰλίων προσινοῦντων καὶ τὸν Θαμωζὴν · d ἡ διὰ τὴν ἀκοὴν τῶν προφητῶν τὴν ἐκ τοῦ Θεοῦ γενομένην αὐτοὺς μηδὲν διαττον ἔχειν τῆς ὄψεως , ἀλλ’ ὁμοίως πληροφορεῖ , ὅπερ ἐν τοῖς βιω-ταιχοῖς οὐκ ἔνι . Ὅτι γὰρ ἑτέρως ἤκουον παρὰ τῶν λοι-·οὺς τῶν ἀνθρώπων , φησὶ · Προσέθηκε μοι ὠτίον ἀκοῦσαι . Ποιεῖ δὲ καὶ τὸν λόγον ἀξιόπιστον , ὁρασιν εἰ-πών , καὶ ἀνίστησι τὸν ἀκροατήν , καὶ παραπέμπει πρὸς τὸν τὰ πράγματα δεῖξαι . Ἔθος γὰρ αὐτοῖς ἅπαν τοὺς παρὰ τοῦ Θεοῦ διαπορθμεύουσι τὰ λεγόμενα , τοῦτο πρὸ τῶν ἄλλων κατασκευάζειν , ὡς οὐδὲν οἴκουν φθέγγονται , ἀλλ’ ὅτι θεοὶ χρησμοὶ τινὲς εἰσι τὰ λεγόμενα , καὶ γράμματα ἐκ τῶν οὐρανῶν καταβαίνον . Οὕτω καὶ ὁ Δανιὴλ · Ἡ γλώσσά μου κάλαμος γραμματέως δευ-γράφου . Μὴ τοίνυν σοὶ κάλαμον νόμιζε εἶναι τὰ γράμ-ματα , ἀλλὰ τῆς κατεχοῦσης αὐτὸν δεξιᾶς , τοῦτ’ ἐστι , μὴ τῆς γλώττης τοῦ Δανιὴλ , ἀλλὰ τῆς χειρὸς αὐτῷ χάρι-τος . Καὶ ἕτερος δὲ προφήτης τοῦτο αὐτὸ ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν , ὅτι Ἀλκάλος ἤμην , φησὶ , συνάμυνα κηζῶν · ἵνα μὴ ἀνθρωπίνη σοφία τὰ λεγόμενα τῆς λογίσεως . Καὶ οὐδὲ τοῦτῳ ἡρκέσθη μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέρων τι προστέ-θεικεν εἰπών · Ἀλλὰ μὴρ ἐνθ’ ἐνεκλήσθησεν Ἰσχύος ἐν Πνεύματι Κυρίου , καὶ κήριστος , καὶ δυναστείας . Οὐ γὰρ δὴ μόνον σοφοὺς αὐτοὺς ἡ χάρις , ἀλλὰ καὶ ἰσχυ-ροὺς εἰργάζετο , οὐ τῷ τοῦ σώματος κατασκευῇ , ἀλλὰ τῇ
Lemmas: ὅς . ὅρασις καλέω ὁ προφητεία , ὅς διά ὁ πολύς ὁ ἐκδέω ἐπί αὐτός ὁράω ὁ ὄψις · ὡς ὁ Μιχαίας ὁράω ὁ λαός σπείρω · καί ὁ Ἰεζεκιήλ ὁ αἰχμαλωσία καί ὁ παρανομία ὁ ὁ Ἴλιος προσινόω καί ὁ Θαμωζὴν · d ὁ διά ὁ ἀκοή ὁ προφήτης ὁ ἐκ ὁ Θεός γίγνομαι αὐτός μηδείς δίαττος ἔχω ὁ ὄψις , ἀλλά ὁμοίως πληροφορέω , ὅσπερ ἐν ὁ βιω-ταιχοω οὐ ἐν . ὅτι2 γάρ ἑτέρως ἀκούω παρά ὁ λοι-·οὺς ὁ ἄνθρωπος , φημί · προστίθημι ἐγώ οὖς ἀκούω . ποιός δέ καί ὁ λόγος ἀξιόπιστος , ὅρασις εἶπον , καί ἀνίστημι ὁ ἀκροατής , καί παραπέμπω πρός ὁ ὁ πρᾶγμα δείκνυμι . ἔθος γάρ αὐτός ἅπας ὁ παρά ὁ Θεός διαπορθμεύω ὁ λέγω , οὗτος πρό ὁ ἄλλος κατασκευάζω , ὡς οὐδείς οἰκέω φθέγγομαι , ἀλλά ὅτι θεός χρησμός τις εἰμί ὁ λέγω , καί γράμμα ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω . οὕτως καί ὁ Δανιήλ · ὁ γλῶσσα ἐγώ κάλαμος γραμματεύς δευ-γράφου . μή τοίνυν σύ κάλαμος νομίζω εἰμί ὁ γράμμα , ἀλλά ὁ κατέχω αὐτός δεξιός , οὗτος εἰμί , μή ὁ γλῶσσα ὁ Δανιήλ , ἀλλά ὁ χείρ αὐτός χάριος . καί ἕτερος δέ προφήτης οὗτος αὐτός ἐνδείκνυμι λέγω , ὅτι Ἀλκάλος εἰμί , φημί , συναμύνω κηζῶν · ἵνα μή ἀνθρώπινος σοφία ὁ λέγω ὁ λόγισις . καί οὐδέ τοῦτῳ ἀρκέω μόνος , ἀλλά καί ἕτερος τίς προστίθημι εἶπον · ἀλλά ΜΗΡ ἔνθα ἐγκαλέω ἰσχύς ἐν πνεῦμα κύριος , καί κήριστος , καί δυναστεία . οὖον γάρ δή μόνος σοφός αὐτός ὁ χάρις , ἀλλά καί ἰσχυρός ἐργάζομαι , οὖον ὁ ὁ σῶμα κατασκευή , ἀλλά ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.5
γνώμῃ . Ἐπεὶδὴ γὰρ πρὸς δῆμον εἶχον e ἰταμὸν καὶ ἀναίσχυντον , αἰμάτων διόψιν προφητικὴν , καὶ σφαγαὶς ἁγίων ἐκμελετώτα , εἰκότως πολλῆς ἐδεῖτο τῆς δυνα-μέως , ὥστε μὴ καταπλαγῆναι τὴν ἀρατον αὐτῶν δύμην . Διὰ τοῦτο τῷ μὲν Ἰερεμὶα φησὶ , Τάδεσιν σε ὡς στίλιον σιδηροῦν , καὶ ὡς τείχος χαλκοῦν · τῷ δὲ Ἰεζεκιὴλ f , Ἐν μέσῳ σκορπίων σὺ κατοικεῖς , μὴ φοβηθῇς ἀπὸ προσώπων αὐτῶν , μηδὲ πτοηθῇς . Καὶ Μωϋσεὶ δέ , ἡνίκα ἀπεστάλη , οὐχὶ τὸν Φαραὼ δεδι-κώς , ἀναδύεσθαι μοι δοκεῖ μόνον , ἀλλ’ αὐτὸν μάλιστα τὸν δῆμον τῶν Ἰουδαίων . g Τῷ γοῦν Θεῷ διαλεγόμε-νος , καὶ τὸν Βάρβαρον ἀφεὶς , μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς μαθεῖν ἐζήτει , τί δεῖ πρὸς αὐτοὺς εἰπεῖν ἀπιστοῦντας , ὅτι δὴ παρὰ Θεοῦ ἀφηγμένος εἴη · καὶ τὰ σημεῖα τῆς ἐκείνων ἐνεκεν ἐλάμβανε γνώμης · καὶ μάλα εἰκῶς . Εἰ γὰρ εἰς αὐτὸν οὕτως ἐφόβησε , καὶ ταῦτα εὐεργετη-θεὶς , τί εἰκὸς πρὸς αὐτὸν παθεῖν ἀνουνούσης τὸν ἀτακτον δῆμον ἰσχύειν ; Διὰ τοῦτο οὐχὶ σοφίας μόνον , ἀλλὰ καὶ δυναμέως ἐλάμβανε Πνεῦμα , καὶ λέγειν · Ἐνεκλή-σθη ἰσχύος ἐν Πνεύματι Κυρίου , καὶ κήριστος , καὶ δυναστείας . Καὶ ἕτερος δὲ παλίν · Ῥήμα Θεοῦ ἐφέ-νετο πρὸς Ἰερεμίαν τὸν τοῦ Χελκίου . Καὶ ἕτερος δὲ παλίν · Λήμμα Νινευὶ . Βιβλίον · ὁ ὁρῶσας Ναυμ τοῦ Ἐλκασανίου . Καὶ αὐτὸς γὰρ οὗτος ἐτέρῳ ῥήματι τὸ αὐτὸ τοῖς προτέροις ἀνδείκνυται , τοῦ Πνεύματος τὴν κατοχὴν λήμμα καλῶν . Ἐπεὶδὴ γὰρ λαμβάνομενοι ὑπὸ τοῦ Πνεύματος οὕτως λέγειν , τὴν ἐνέργειαν τῆς χάριτος οὕτως ὀνόμασε .
Lemmas: γνώμη . ἐπειδή γάρ πρός δῆμος ἔχω e ἰταμός καί ἀναίσχυντος , αἷμα δίοψις προφητικός , καί σφαγή ἅγιος ἐκμελετάω , εἰκότως πολύς δήω ὁ δύναμις , ὥστε μή καταπλήσσω ὁ ἀείρω αὐτός Δύμη . Ζεύς οὗτος ὁ μέν Ἰερεμίας φημί , Τάδες σύ ὡς στίλιον Σιδηροῦς , καί ὡς τείχος χάλκεος · ὁ δέ Ἰεζεκιήλ f , ἐν μέσος σκορπίος σύ κατοικέω , μή φοβέω ἀπό πρόσωπον αὐτός , μηδέ πτοέω . καί Μωϋσῆς δέ , ἡνίκα ἀποστέλλω , οὐ ὁ Φαραώ δείδω , ἀναδύνω ἐγώ δοκέω μόνος , ἀλλά αὐτός μάλιστα ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος . g ὁ γοῦν Θεός διαλέγω , καί ὁ βάρβαρος ἀφίημι , μετά πολύς ὁ σπουδή μανθάνω ζητέω , τίς δεῖ πρός αὐτός εἶπον ἀπιστέω , ὅτι δή παρά Θεός ἀφάσσω εἰμί · καί ὁ σημεῖον ὁ ἐκεῖνος ἕνεκα λαμβάνω γνώμη · καί μάλα ἵημι . εἰμί γάρ εἰς αὐτός οὕτως φοβέω , καί οὗτος εὐεργετέω , τίς εἰκός πρός αὐτός πάσχω ἀνοέω ὁ ἄτακτος δῆμος ἰσχύω ; Ζεύς οὗτος οὐ σοφία μόνος , ἀλλά καί δύναμις λαμβάνω πνεῦμα , καί λέγω · Ἐνεκλή-σθη ἰσχύς ἐν πνεῦμα κύριος , καί κήριστος , καί δυναστεία . καί ἕτερος δέ πάλιν · ῥῆμα Θεός φέρω πρός Ἰερεμίας ὁ ὁ Χελκιος . καί ἕτερος δέ πάλιν · λήμμα Νινευὶ . βιβλίον · ὁ ὁράω Ναυμ ὁ Ἐλκασανίου . καί αὐτός γάρ οὗτος ἔς ῥῆμα ὁ αὐτός ὁ πρότερος ἀναδείκνυμι , ὁ πνεῦμα ὁ κατοχή λήμμα καλός . ἐπειδή γάρ λαμβάνω ὑπό ὁ πνεῦμα οὕτως λέγω , ὁ ἐνέργεια ὁ χάρις οὕτως ονομάζω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0017.6
Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος πανταχοῦ προτιθῆσι τῶν Ἐπιστολῶν τὸ τῆς ἀποστολῆς ὄνομα , ὅπερ οἱ προ-φῆται ἐποιοῦν διὰ τοῦ λέγειν , ὁρασις , καὶ λόγος , καὶ λήμμα , καὶ ῥήμα , τοῦτο διὰ τοῦ τῆς ἀποστολῆς κατα-σκευάζει ὀνόματος . Ὡσπερ γὰρ ὁ λέγων ὁρασιν καὶ ῥήμα Θεοῦ , οὐ τὰ οἰκεῖα φθέγγεται , οὕτω καὶ ὁ ἀπόστο-λον ἑαυτὸν καλῶν , οὐ τὰ παρ’ ἑαυτοῦ διδάσκει , ἀλλ’ ὅπερ ὁ ἀπόστολος ἐκέλευσεν h . Ἀπόστολοι γὰρ ἀξίωμα , μηδὲν οἴκουν ἐπιδείαν . Διὸ καὶ ὁ Χριστὸς ἔλεγε · Μὴ καλέσθε διδάσκαλοι ἐπὶ τῆς γῆς · εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ διδάσκαλος ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς · δεῖνως , ὅτι πᾶσα τῶν παρ’ ἡμῖν δογμάτων ἡ ἀρχὴ τὴν ῥίζαν ἀνωθεν ἔλαβεν ἐκ τοῦ τῶν οὐρανῶν Δεσπότου , κλᾶν ἀνθρώπου ὡς πρὸς τὰ λεγόμενα διακονοῦμενοι . Ἐν εἶδεν Ἡσαΐας . Τὸ πῶς ὁρῶσιν οἱ προφῆται ταῦτα , ὅπερ ὁρῶσιν , οὐχ ἡμέτερον εἰπεῖν · οὐ γὰρ δυνατὸν ἐρμηνευθῆναι λόγῳ τὸν τρόπον τῆς ὄψεως · ἀλλ’ ἐκεῖνος μόνος οἶδε σαφῶς , ὁ τὴν πείραν μαθών . Εἰ γὰρ φύσεως ἔργα καὶ πάθη πολ-λάκις οὐδεὶς ἂν παραστήσειε λόγῳ , πολλῷ μᾶλλον τὸν τρόπον τῆς τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας . Εἰ δὲ ἀμυδρὰς εἰκόνας ἀποχρώσασιν δεῖ κατατελίσαι , οὐχ ὥστε τὸ σαφὲς παραστῆσαι i , ἀλλ’ ὥστε αἰνίγματι παραχεῖν , ἐμοὶ δοκεῖ ταῦτὸ καὶ ἐπὶ τῶν προφητῶν γίγνεσθαι , οἷον ἂν εἴ τις καθαρὰν ὑδάτων φύσιν ἡλιακὰς ἀκτῖνας δεξα-μένην καταγνοασθεῖ , οὕτω καὶ τῶν προφητῶν τὰς ψυχὰς , καθαρινομένας οἰκείᾳ ἀρετῇ πρῶτον , ὑποδέχεσθαι τὸν τοῦ Πνεύματος δωρεάν , καὶ πρὸς τὴν λαμπρότητα ποιουμένας ἐκείνην , οὕτω δέχεσθαι τῶν μελλόντων τὴν γνῶσιν . Ὡς
Lemmas: Ζεύς οὗτος καί Παῦλος πανταχοῦ προτίθημι ὁ Ἐπιστολή ὁ ὁ ἀποστολή ὄνομα , ὅσπερ ὁ προφήτης ποιέω διά ὁ λέγω , ὅρασις , καί λόγος , καί λήμμα , καί ῥῆμα , οὗτος διά ὁ ὁ ἀποστολή κατασκευάζω ὄνομα . ὡς γάρ ὁ λέγω ὅρασις καί ῥῆμα Θεός , οὖον ὁ οἰκεῖος φθέγγομαι , οὗτος καί ὁ ἀπόστολος ἑαυτοῦ καλός , οὖον ὁ παρά ἑαυτοῦ διδάσκω , ἀλλά ὅσπερ ὁ ἀπόστολος κελεύω h . ἀπόστολος γάρ ἀξίωμα , μηδείς οἰκέω ἐπιδείαν . Διὸ καί ὁ Χριστός λέγω · μή κάλημι διδάσκαλος ἐπί ὁ γῆ · εἷς γάρ σύ εἰμί ὁ διδάσκαλος ὁ ἐν ὁ οὐρανός · δεινῶς , ὅτι πᾶς ὁ παρά ἐγώ δόγμα ὁ ἀρχή ὁ ῥίζα ἄνωθεν λαμβάνω ἐκ ὁ ὁ οὐρανός δεσπότης , κλάω ἄνθρωπος ὡς πρός ὁ λέγω διακονέω . ἐν ὁράω Ἠσαΐας . ὁ πῶς ὁράω ὁ προφήτης οὗτος , ὅσπερ ὁράω , οὐ ἡμέτερος εἶπον · οὖον γάρ δυνατός ἐρμηνεύω λόγος ὁ τρόπος ὁ ὄψις · ἀλλά ἐκεῖνος μόνος οἶδα σαφῶς , ὁ ὁ πείρω μανθάνω . εἰμί γάρ φύσις ἔργον καί πάθος πολλάκις οὐδείς εἄν παρίστημι λόγος , πολύς μᾶλλον ὁ τρόπος ὁ ὁ πνεῦμα ἐνέργεια . εἰμί δέ ἀμυδρός εἰκών ἀποχράω δεῖ κατατελισος , οὐ ὥστε ὁ σαφής παρίστημι i , ἀλλά ὥστε αἴνιγμα παραχέω , ἐγώ δοκέω αὐτός καί ἐπί ὁ προφήτης γίγνομαι , οἷος εἄν εἰμί τις καθαρός ὕδωρ φύσις ἡλιακός ἀκτίς δείκνυμι καταγιγνώσκω , οὗτος καί ὁ προφήτης ὁ ψυχή , καθαίρω οἰκεῖος ἀρετή πρῶτος , ὑποδέχομαι ὁ ὁ πνεῦμα δωρεά , καί πρός ὁ λαμπρότης ποιέω ἐκεῖνος , οὗτος δέχομαι ὁ μέλλω ὁ γνῶσις . ὡς
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0020.1
Ἄμμώς . Τίνος ἕνεκεν τοῦ πατρὸς μέμνηται ; Ἡ διὰ τὰς ὠμνυμίας , ἅ ὥστε μαθεῖν οὐ οὐδὲν εὐτέλεια πατρὸς ἐπανάκτει πειθὼς ἀρετὴν · οὐδὲ εὐγένεια τοῦτο τὸ ἐκ μεγάλων φυλαί , ἀλλὰ τὸ μεγάλους αὐτοὺς γενέσθαι . Οὕτός τε ἀσῆμον πατρὸς ὢν , πάντων φαυλότερος γέγονε , τῇ τῆς οἰκίας ἀρετῆς λάμπας ὑπαρβολή . Ἡν εἰδὲ κατὰ τὴν Ἰουδαίας καὶ κατὰ Ἱερουσαλήμ .
Lemmas: Αμμώς . τίς ἕνεκα ὁ πατήρ μιμνήσκω ; ὁ διά ὁ ωμνυεις , ὅς ὥστε μανθάνω οὖον οὐδείς Εὐτέλεια πατήρ ἐπανάκτει πειθός ἀρετή · οὐδέ Εὐγένεια οὗτος ὁ ἐκ μέγας Φυλή , ἀλλά ὁ μέγας αὐτός γίγνομαι . οὗτος τε ἄσημος πατήρ εἰμί , πᾶς φαῦλος γίγνομαι , ὁ ὁ οἰκίον ἀρετή λάμπω ὑπαρβολή . ἐάν ἀνάκλεις κατά ὁ Ἰουδαῖος καί κατά Ἱερουσαλήμ .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0020.3
[ 6 ] ἐρήμῳ , τὰ ἐν Παλαιστίνῃ ἐνὶ ῥήματι παρέδραμεν . Ἔθος γὰρ τῷ θεῷ τοῦτο , διὰ τὴν περιουσίαν τῶν εὐεργεσιῶν μὴ καταμικρὸν ἐνδιατρίβειν τῇ διηγέσει τῶν γεγονότῶν . Αὐτοὶ δὲ μὴ θέλησαν . Παρέδωσαν μου , φησίν , τὸν νόμον , τὰ προσταγμάτα κατέλιπον . Ἐγὼ βούς τὸν κτησιόμενον , καὶ δρος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ . Αἱ συγχρίσεις αὐξήσιν τῆς κατηγορίας ποιοῦσι , καὶ μάλιστα ὅταν ἐξ ἀνίων ὡς · καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς φησι · Ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης , καὶ κατακρινούσιν αὐτήν · καὶ πάλιν · Βασιλίσσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει , καὶ κατακρινεῖ τὴν γενεὰν ταύτην , ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκούσαι τὴν σοφίαν Σαλομῶντος . Καὶ Ἱερεμίας δὲ πάλιν φησίν · Πορεύθητε εἰς τῆς γῆς Χετιμ , καὶ ἴδετε εἰς Καδὼρ . Ἀποστείλατε εἰς τὴν Ἰνδα , καὶ ἀλλὰξομαι ἐσθὲ θεοὺς αὐτῶν · ὁ δὲ λαὸς μου ἠλλάξατο τὴν δόξαν αὐτοῦ , ἐξ ἧς οὐκ ὠφελήθησεται . Τὸ ἀνεπαχὲς τῆς νομοθεσίας δείκνυσι , καὶ δσον ἀπατεῖ παρὰ τῶν ἀνθρώπων μέτρων , ὁ δαι ἀλόγοις εὐκολον κατορθῶσαι , καὶ ἀλόγοις τοὺς ἀνοητοτέρους . Ἄλλ’ ἔρει τις , ὅτι ἐκεῖνα ἐν τῇ φύσει ἔχει τὸ γνωρίζεσθαι . Ἄλλὰ δυνατὸν τὰ φύσει κατορθούμενα ἐκαίνοις ἐκ προαιρέσεως ὑφ’ ἡμῶν γίνεσθαι . Ἐγὼ βούς τὸν κτησιόμενον · οὐ τῷ ἐξαιρετῷ τῆς δωρεᾶς τιθεὶς αὐτοὺς , ἀλλὰ καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῆς κακίας αὐτῶν αὐξεῖ τὴν κατηγορίαν . Ὡσπερ γὰρ εἰς ἐντροπὴν αὐτῶν τὰ στοιχεῖα καλεῖ , οὕτω πάλιν οὐχ ἀνθρώποις , ἀλλὰ ἀλόγοις αὐτοὺς συγχρίνει , καὶ τούτων τοὺς ἀνοητοτάτους , καὶ δείκνυσι χειρῶν χάλειων .
Lemmas: [ 6 ] ἐρῆμος , ὁ ἐν Παλαιστίνη ἐν ῥῆμα παρατρέχω . ἔθος γάρ ὁ θεός οὗτος , διά ὁ περιουσία ὁ εὐεργεσία μή καταμικρὸν ἐνδιατρίβω ὁ διηγέομαι ὁ γίγνομαι . αὐτός δέ μή θέλω . παραδίδω ἐγώ , φημί , ὁ νόμος , ὁ πρόσταγμα καταλείπω . ἐγώ βοῦς ὁ κτάομαι , καί δρ ὁ φάτνη ὁ κύριος αὐτός . ὁ συγχρίω αὔξησις ὁ κατηγορία ποιέω , καί μάλιστα ὅταν ἐκ Ἀνίων ὡς · καθώς καί ὁ Χριστός φημί · ἀνήρ Νινευῖται ἀνίστημι ἐν ὁ κρίσις μετά ὁ γενεά οὗτος , καί κατακρίνω αὐτός · καί πάλιν · Βασιλίσσα νότος ἐγείρω ἐν ὁ κρίσις , καί κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος , ὅτι ἔρχομαι ἐκ ὁ πέρας ὁ γῆ ἀκούω ὁ σοφία Σολομών . καί Ἱερεμίας δέ πάλιν φημί · πορεύω εἰς ὁ γῆ Χετιμ , καί ὁράω εἰς Καδὼρ . Ἀποστείλατε εἰς ὁ Ἰνδα , καί ἀλλάσσω ἵημι θεός αὐτός · ὁ δέ λαός ἐγώ ἀλλάσσω ὁ δόξα αὐτός , ἐκ ὅς οὐ ὠφελέω . ὁ ἀνεπαχὲς ὁ νομοθεσία δείκνυμι , καί δίδωμι ἀπατάω παρά ὁ ἄνθρωπος μέτρον , ὁ δή ἄλογος Εὔκολον κατορθόω , καί ἄλογος ὁ ἀνόητος . ἄλλος ἔρομαι τις , ὅτι ἐκεῖνος ἐν ὁ φύσις ἔχω ὁ γνωρίζω . ἀλλά δυνατός ὁ φύσις κατορθόω καίνω ἐκ προαίρεσις ὑπό ἐγώ γίγνομαι . ἐγώ βοῦς ὁ κτάομαι · οὖον ὁ ἐξαίρω ὁ δωρεά τίθημι αὐτός , ἀλλά καί ὁ ὑπερβολή ὁ κακία αὐτός αὐξάνω ὁ κατηγορία . ὡς γάρ εἰς ἐντροπή αὐτός ὁ στοιχεῖον καλέω , οὗτος πάλιν οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά ἄλογος αὐτός συγκρίνω , καί οὗτος ὁ ἀνόητος , καί δείκνυμι χείρ χαλία .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0020.4
γ . Οὕτω καὶ Ἱερεμίας ποιεῖ , τρυγόντα καὶ χελιδόνα παράγων εἰς μέσον , καὶ ὁ Σολομὼν δὲ νῦν πρὸς τὴν μύρμηχα , νῦν δὲ πρὸς τὴν μέλιτταν πέμπων τὸν ἀργὸν βίον ζῶντα . Ἰσραὴλ δὲ με οὐκ ἔγνω . Ἐπίστας κακίας , ὅταν καὶ οἱ φκειμένοι , καὶ μετὰ τοσαύτας τιμὰς , καὶ πάντες ἀθρόον πρὸς τὴν κακίαν ὡσιν ὑπόμολχότες . Οὐχ εἶπεν , Ἰακὼβ , ἀλλ’ Ἰσραὴλ , ὥστε τῇ ἀρετῇ τοῦ προγόνου τῶν ἔχοντων μειζονα δεῖξαι τὴν ἀγνωμοσύνην . Ὁ μὲν γὰρ τῇ τῆς ψυχῆς ἀρετῇ τὴν εὐλογίαν ἐπεσπάσατο τὴν τῆς προσγγορίας , οἱ δὲ διὰ τῆς παρανομίας αὐτὴν προέδωκαν . Καὶ ὁ λαὸς μου ἐμε οὐ συνήθην · Ἐμέ , φησίν , τὸν τοῦ ἡλίου φανερωτέρον . Οὐαὶ ὅλος ἀμαρτωλῶν . Καὶ τοῦτο τοὺς προφήταις ἔθος , τοὺς τὰ ἄντια νοσοῦντας ὀρηνεῖν . Οὕτω καὶ Ἱερεμίας πολλάκοι · οὕτω καὶ Χριστὸς λέγων · Οὐαὶ σοι Χωραλῆ , οὐαὶ σοι Βηθσαϊδὰ . Ἐπεὶ καὶ τοῦτο διδασκαλίας εἶδος . Ὅν γὰρ οὐκ ἀνεκτήσεται λόγος , τοῦτον πολλάκις διώρθωσε ὀρηνῶν . Λαὸς πλῆθος ἀμαρτιῶν . Ἄλλη προσθήκη κατηγορίας , τὸ καὶ πάντα , καὶ με’ ἐπιτάσεως . Σπέρμα πονηρόν . Οὐ τὴν γένεσιν αὐτῶν διαβάλλει , ἀλλὰ δείκνυσιν ἐκ πρώτης ἡλικίας ὄντας κακοὺς . Ὡσπερ γὰρ ὁ Ἰωάννης λέγων , Ὄφεις , γεννήματα ἐχιδνῶν , οὐ τὴν φύσιν [ 7 ] ἀτιμάζει · οὐ γὰρ ἂν εἶπε , Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας , ἢ φύσει καὶ ἀπὸ γεννήσεως ἦσαν τοιοῦτοι · οὕτω καὶ ἐνταῦθα λέγων , Σπέρμα πονηρόν , οὐ τὴν γέννησιν αὐτῶν διαβάλλει . Υἱοὶ ἀνομοι . Οὐχ εἶπε , παράνομοι , ἀλλ’ , Ἄνομοι , τῶν οὐδαμῶς
Lemmas: γ . οὕτως καί Ἱερεμίας ποιέω , τρυγάω καί χελιδών παράγω εἰς μέσος , καί ὁ Σολομών δέ νῦν πρός ὁ μύρμηξ , νῦν δέ πρός ὁ μέλισσα πέμπω ὁ ἀργός1 βίος ζῶ . Ἰσραήλ δέ ἐγώ οὐ γιγνώσκω . ἐφίστημι κακία , ὅταν καί ὁ φκειμενω , καί μετά τοσοῦτος τιμή , καί πᾶς ἀθρόος πρός ὁ κακία οὖς υπομολχοαιρεω . οὐχ εἶπον , Ἰακώβ , ἀλλά Ἰσραήλ , ὥστε ὁ ἀρετή ὁ πρόγονος ὁ ἔχω μείζων δείκνυμι ὁ ἀγνωμοσύνη . ὁ μέν γάρ ὁ ὁ Ψυχή ἀρετή ὁ εὐλογία ἐπισπάω ὁ ὁ προσγγορίας , ὁ δέ διά ὁ παρανομία αὐτός προδίδωμι . καί ὁ λαός ἐγώ ἐγώ οὖον συνάγω · ἐγώ , φημί , ὁ ὁ ἥλιος φανερός . οὐαί ὅλος ἁμαρτωλός . καί οὗτος ὁ προφήτης ἔθος , ὁ ὁ Άντια νοσέω ὀρίνω . οὕτως καί Ἱερεμίας πολλάκις · οὗτος καί Χριστός λέγω · οὐαί σύ Χώραλη , οὐαί σύ Βηθσαϊδά . ἐπεί καί οὗτος διδασκαλία εἶδος . ὅς γάρ οὐ ἀνακτάομαι λόγος , οὗτος πολλάκις διορθόω ὄρνη . λαός πλῆθος ἁμαρτία . ἄλλη προσθήκη κατηγορία , ὁ καί πᾶς , καί μου ἐπίτασις . σπέρμα πονηρός . οὖον ὁ γένεσις αὐτός διαβάλλω , ἀλλά δείκνυμι ἐκ πρῶτος ἡλικία εἰμί κακός . ὡς γάρ ὁ Ἰωάννης λέγω , ὄφις , γέννημα ἔχιδνα , οὖον ὁ φύσις [ 7 ] ἀτιμάζω · οὖον γάρ εἄν εἶπον , ποιέω οὖν καρπός1 ἄξιος ὁ μετάνοια , ἢ φύσις καί ἀπό γέννησις εἰμί τοιοῦτος · οὗτος καί ἐνταῦθα λέγω , σπέρμα πονηρός , οὖον ὁ γέννησις αὐτός διαβάλλω . υἱός ἄνομος . οὐχ εἶπον , παράνομος , ἀλλά , ἄνομος , ὁ οὐδαμῶς
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0021.2
δ . Μέγα τι ἔχουσι καὶ αἱ εἰκόνες , καὶ μάλιστα αἱ ἐν τῇ Γραφῇ , εἰς παράστασιν τῶν λεγομένων . Τὴν Ἱερουσαλήμ
Lemmas: δ . Μέγης τίς ἔχω καί ὁ εἰκών , καί μάλιστα ὁ ἐν ὁ γραφή , εἰς παράστασις ὁ λέγω . ὁ Ἱερουσαλήμ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0021.4
Τί μοι πλήθος , φησί , τῶν θυσιῶν ὑμῶν ; λέγει Κύριος . Πλήρης εἰμὶ ὁλοκαυτωμάτων κριῶν , καὶ στέαρ ἀρόν , καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλομαι . Ὁ ψαλμὸς ὁ τεσσαρακοστὸς ἕνατος ὅπως τῷ χωρίῳ τούτῳ προεσοῖχε , δι’ ἑτέρων μὲν ῥημάτων , διὰ τῶν αὐτῶν δὲ ὑφαινόμενος νοημάτων . Τῷ γὰρ ἐν τῷ ψαλμῷ , Προσκαλεῖσθαι τὸν σύραφον ἄνω καὶ τὴν γῆν , τοῦ διακρίναι τὸν λαὸν αὐτοῦ , ἴσον ἐστὶ τῷ , Ἀκουε , ὁδυνά , καὶ ἐνωτίσω , γῆ , ὅτι Κύριος ἐλάλησε · καὶ τὰ ἕξης δὲ τοιαῦτα . Ὦσπερ γὰρ ὁ Δαυὶδ φησιν , Οὐκ ἐκὶ ταῖς θυσίαις σου ἐλδέξω σε , καὶ δὲ ὁλοκαυτώσεσθαι σου ἐνώπιόν μου ἐστὶ διακατὸς · οὕτω καὶ ὁ Ἠσαΐας φησί , Τί μοι πλήθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν ; λέγει Κύ-ριος . Καὶ πάλιν ὁ μὲν Δαυὶδ φησιν , Οὐ δέξομαί ἐκ τοῦ οἴκου σου μόσχους , οὐδὲ ἐκ τῶν ποιμνίων σου τράγους · ὁ δὲ Ἠσαΐας , Ὀλοκαυτώματα κριῶν , καὶ στέαρ ἀρόν , καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βού-λομαι . Ἐπειδὴ γὰρ ἐγκαλοῦμενοι συνεχῶς ἐπὶ τῷ τῆς
Lemmas: τις ἐγώ πλήθος , φημί , ὁ θυσία σύ ; λέγω Κύριος . Πλήρης εἰμί ὁλοκαύτωμα κριός , καί στέαρ Αρόν , καί αἷμα ταῦρος καί τράγος οὖον βούλομαι . ὁ ψαλμός ὁ τεσσαρακοστός ἔνατος ὅπως ὁ χωρίον οὗτος προσέχω , διά ἕτερος μέν ῥῆμα , διά ὁ αὐτός δέ ὑφαίνω νόημα . ὁ γάρ ἐν ὁ ψαλμός , προσκαλέω ὁ συραπτω ἄνω καί ὁ γῆ , ὁ διακρίνω ὁ λαός αὐτός , ἴσος εἰμί ὁ , ἀκουω , ὀδύνη , καί ἐνωτίζω , γῆ , ὅτι Κύριος λαλέω · καί ὁ έξειμι δέ τοιοῦτος . ὥσπερ γάρ ὁ Δαυίδ φημί , οὐ ἐπίτεξ ὁ θυσία σύ ἐλδέξω σύ , καί δέ ὁλοκαυτόω σύ ἐνώπιον ἐγώ εἰμί Διακάτος · οὗτος καί ὁ Ἠσαΐας φημί , τις ἐγώ πλήθος ὁ θυσία σύ ; λέγω Κύριος . καί πάλιν ὁ μέν Δαυίδ φημί , οὖον δέχομαι ἐκ ὁ οἶκος σύ μόσχος , οὐδέ ἐκ ὁ ποίμνιον σύ τράγος · ὁ δέ Ἠσαΐας , ολοκαύτωμα κριός , καί στέαρ Αρόν , καί αἷμα ταῦρος καί τράγος οὖον βούλομαι . ἐπεί γάρ εγκαλούμενος συνεχῶς ἐπί ὁ ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0023.1
Τὸ γὰρ λέξανον γῆρας ἡμῶν ( a ) .
Lemmas: ὁ γάρ λέγω γῆρας ἐγώ ( a ) .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0024.1
19 ἕλλης ἀρετῆς εἰναι ἔρημοι , ἀντὶ μεγίστης ἀπολογίας τὰς θυσίας προσβάλλοντος , ὡς συνεχῶς αὐτὰς ἐπιτελοῦντες , εἰκῶς ἐκτάτερον οἱ προφήται , μᾶλλον δὲ καὶ οἱ ἄλλοι πάντες , ταύτης ἐκβάλλουσιν αὐτοὺς τῆς ἀπολογίας . " Οὐδὲν δήλοι , ὅτι οὐ προηγούμενως αὐταὶ ἐδόθησαν , ἀλλ' ὥστε παιδαγωγίαν γενέσθαι · τῆς ἄλλης ἐντεῦθεν αὐτοὺς ποιλιτείας . Ἐπεὶ δὲ τῶν ἀναγκαίων κατεπειγόντων ἀμελούντες , ἐν τούτοις ἀσχοληθέν , οὐδὲ ταύτας λοιπὸν προσἄσθαι φησιν ὁ θεός . Οὐδὲ δὴ ἔρχεσθαι δεῖξαι μοι . Ἐὰν παραγενήσθε , φησίν , εἰς τὸν ναόν . Τίς γὰρ ἐξἐῆψε τὰ ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; Καὶ μὴν ὁλόκληρον σύγκειται βιβλίον τὸ Λευιτικὸν λεγόμενον , περὶ τῆς τῶν θυσιῶν ἀκριβείας νομοθετοῦν . Καὶ ἐν τῷ Δευτερονομίῳ δὲ καὶ ἐν ἑτέροις πλείοσι πολλοὶ περὶ τούτων εἰσὶ διεσπαρμένοι νόμοι . Πῶς οὖν φησι , Τίς ἐξεῖρήσθαι ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; " Ἵνα μάθῃ , ὅτι οὐ προηγούμενον ἦν θεοῦ θέλημα , τὰ τοιαῦτα νομοθετεῖν , ἀλλ' ἀπὸ τῆς αὐτῶν ἀσθενείας τὴν ἀρχὴν ἔλαβεν ἡ περὶ τούτων νομοθεσία . " Ὅπερ γὰρ οὐκ ἐδούλετο γυναικὰς ἐκβάλλεσθαι τὴν ἑαυτῷ συνανθοῦσαν , μειζόνων δὲ ἐκπτώσεων κακῶν , τὸ μὴ κυλιωμένους ἐκβάλλειν , ἀναγκάζεσθαι φάσκειν ἔχον οὐσίας καὶ μισουμένας , τὸ Πάτρον συνεχώρησεν · οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα , κυλίαν τὸ λαῖμω διέναι , κατεδέξατο ὁπερ οὐκ ἐβούλετο , ἵν' ὅπερ ἰδοῦσι καταφρονεῖν . Τοῦτο γοῦν αὐτὸ πάλιν Ἀμὼς ὁ προφήτης ἐνδεικνύμενος ἔλεγεν · Μὴ σφάγια καὶ θυσίας προσφηνήματέ μοι ἐπὶ τασσαράκοντα ; λέγει Κύριος . Καὶ ὁ Ἱερεμίας δὲ φησιν · Οὐ ταῦτά ἐστιν , ἃ ἐνετειλάμην τοῖς πατράσιν ὑμῶν .
Lemmas: 19 Ἕλλη ἀρετή εἰναι ἐρῆμος , ἀντί μέγας ἀπολογία ὁ θυσία προσβάλλω , ὡς συνεχῶς αὐτός ἐπιτελέω , ἵημι ἐκτάτερον ὁ προφήτης , μᾶλλον δέ καί ὁ ἄλλος πᾶς , οὗτος ἐκβάλλω αὐτός ὁ ἀπολογία . " οὐδείς δῆλος , ὅτι οὖον προηγουμένως αὐτός δίδωμι , ἀλλά ὥστε παιδαγωγία γίγνομαι · ὁ ἄλλος ἐντεῦθεν αὐτός ποιλιτείας . ἐπεί δέ ὁ ἀναγκαῖος κατεπείγω ἀμελέω , ἐν οὗτος ἀσχολέω , οὐδέ οὗτος λοιπός προΐημι φημί ὁ θεός . οὐδέ δή ἔρχομαι δείκνυμι ἐγώ . ἐάν παραγίγνομαι , φημί , εἰς ὁ ναός . Τῖς γάρ ἐξάπτω ὁ ἐκ ὁ χείρ σύ ; καί μήv ὁλόκληρος σύγκειμαι βιβλίον ὁ Λευιτικός λέγω , περί ὁ ὁ θυσία ἀκρίβεια νομοθετέω . καί ἐν ὁ Δευτερονόμιον δέ καί ἐν ἕτερος πλείων πολύς περί οὗτος εἰμί διασπείρω νόμος . Πῶς οὖν φημί , Τῖς ἐξεῖπον οὗτος ἐκ ὁ χείρ σύ ; " ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον προηγούμενος εἰμί θεός θέλημα , ὁ τοιοῦτος νομοθετέω , ἀλλά ἀπό ὁ αὐτός ἀσθένεια ὁ ἀρχή λαμβάνω ὁ περί οὗτος νομοθεσία . " ὅπερ γάρ οὐ δουλόω γυναικάς ἐκβάλλω ὁ ἑαυτοῦ συνανθέω , μείζων δέ ἔκπτωσις κακός , ὁ μή κυλιωμενος ἐκβάλλω , ἀναγκάζω φάσκω ἔχω οὐσία καί μισέω , ὁ Πάτρων συγχωρέω · οὗτος δή καί ἐνταῦθα , κυλίας ὁ λαιμός δίειμι , καταδέχομαι ὅσπερ οὐ βούλομαι , ἵνα ὅσπερ ὁράω καταφρονέω . οὗτος γοῦν αὐτός πάλιν Ἀμώς ὁ προφήτης ἐνδείκνυμι λέγω · μή σφάγιον καί θυσία προσφηνήματέ ἐγώ ἐπί τασσαρακοειντα ; λέγω Κύριος . καί ὁ Ἱερεμίας δέ φημί · οὖον οὗτος εἰμί , ὁ ἐντέλλω ὁ πατήρ σύ .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0024.3
21 " Ὅταν τὰς χεῖρας ὑμῶν ἐκτείνητε πρὸς με , ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀφ' ὑμῶν · καὶ ἂν πλειόντην τὴν δέησιν , οὐκ εἰσακούσομαι . " Ὅθεν δήλοι , ὅτι εὐχὴς ὠφελος οὐδὲν , καὶ μακρὰς γενομένης , ὅταν ἐπιμείνῃ τοῖς ἁμαρτήμασι τὸ εὐχόμενος . Οὐδὲν γὰρ ἀρετῆς ἴσον , καὶ τῆς ἀπὸ τῶν ἔργων φανῆς . Αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν αἵματος πλήρεις · τοῦτέστι , φονικαί · ἀλλ' οὐκ εἶτε φονικαί , ἀλλὰ , Πλήρεις αἵματος , δεικνύς
Lemmas: 21 " ὅταν ὁ χείρ σύ ἐκτείνω πρός ἐγώ , ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀπό σύ · καί εἄν πλείω ὁ δέησις , οὐ εἰσακούω . " ὅθεν δῆλος , ὅτι εὐχή ὠφελής οὐδείς , καί μακρός γίγνομαι , ὅταν ἐπιμένω ὁ ἁμάρτημα ὁ εὔχομαι . οὐδείς γάρ ἀρετή ἴσος , καί ὁ ἀπό ὁ ἔργον φανός . ὁ γάρ χείρ σύ αἷμα πλήρης · τουτέστι , φονικός · ἀλλά οὐ ἄγω φονικός , ἀλλά , Πλήρης αἷμα , δείκνυμι
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0024.4
22 Τὸ γὰρ λάχομεν γέρας ἡμεῖς .
Lemmas: 22 ὁ γάρ λαγχάνω γέρας ἐγώ .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0024.5
23 Αὐτὸς δὲ οὐκ ἐξ ἀρχῆς ἦπτε , καὶ ἡνίκα ἐκέλευσεν , ἔδειξεν , ὅτι οὐχὶ βουλόμενος τοῦτο ἐπέτρεψεν · οὐ ταύτῃ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ καλοῦσαι ταχέως αὐτὰς , καὶ ἡνίκα ἐπετελοῦντο , μὴ προσέσεσθαι · καὶ διὰ πάντων ἀπαξιαλῶς ἐδηλοῦ ὅτι πολλῷ τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ τῆς λατρείας οὕτως ὁ τρόπος ἀνάξιος . Τοῦτο οὖν φησι νῦν , ὅτι Δι' ἡμᾶς τοῦτο ἠνειχόμην , οὐκ αὐτὰς τούτων ἐδεδόμην . Πάτεσθαι μου τὴν αὐλὴν οὐ προσήξεσται . Ἡ τὴν αἰχμαλωσίαν προλέγει , ἢ ἀπαγορεύει τοῦτο αὐτοῖς , ἐπειδὴ οὐ μετ' ὀρθῆς εἰσήσαν γνώμης . Ἐὰν φέρητέ μοι σμὴδαλὸν , μάταιον . Τῶν γὰρ ἐπαγγεμάτων τὰ μὲν δι' ταυτά , τὰ δὲ δι' ἕτερα γίνεσθαι ἐκελεύετο · οὐν τὸν θεὸν εἰδέναι , τὸ μὴ φονεύειν , μὴ μοιχεύειν , καὶ ὅσα τοιαῦτα , διὰ τὴν ἐξ αὐτῶς ὠφελείαν ἐνομοθετεῖτο · τὸ μέντοι θύσαι , καὶ θυμίαμα προσενεγκεῖν , καὶ τῆρῆσαι σάββατον , καὶ ὅσα τοιαῦτα πάλιν , οὐχ ἵνα αὐτὰ ταῦτα γίνηται ἀπλῶς , ἀλλ' ἵνα ἐκ τῆς τούτων μελέτης τῆς τῶν δαιμονίων ἀπάγεται θεραπείας . Ἐπεὶ οὖν οὐκ ταῦτα
Lemmas: 23 αὐτός δέ οὐ ἐκ ἀρχή ἅπτω , καί ἡνίκα κελεύω , δείκνυμι , ὅτι οὐ βούλομαι οὗτος ἐπιτρέπω · οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ καλέω ταχέως αὐτός , καί ἡνίκα ἐπιτελέω , μή πρόσειμι · καί διά πᾶς ἀπαξιαλῶς δηλέομαι ὅτι πολύς ὁ μεγαλωσύνη αὐτός ὁ λατρεία οὕτως ὁ τρόπος ἀνάξιος . οὗτος οὖν φημί νῦν , ὅτι διά ἐγώ οὗτος ἀνέχω , οὐ αὐτός οὗτος δίδωμι . πάσχω ἐγώ ὁ αὐλή οὖον προσήκω . ὁ ὁ αἰχμαλωσία προλέγω , ἢ ἀπαγορεύω οὗτος αὐτός , ἐπεί οὖον μετά ὀρθός εἴσειμι γνώμη . ἐάν φέρω ἐγώ σμὴδαλὸν , μάταιος . ὁ γάρ ἐπαγγεμάτων ὁ μέν διά Ούτος , ὁ δέ διά ἕτερος γίγνομαι κελεύω · ὀν ὁ θεός οἶδα , ὁ μή φονεύω , μή μοιχεύω , καί ὅσος τοιοῦτος , διά ὁ ἐκ αὔτως ὠφέλεια νομοθετέω · ὁ μέντοι θύω , καί θυμίαμα προσφέρω , καί τηρέω σάββατον , καί ὅσος τοιοῦτος πάλιν , οὐ ἵνα αὐτός οὗτος γίγνομαι ἀπλόος , ἀλλά ἵνα ἐκ ὁ οὗτος μελέτη ὁ ὁ δαιμόνιος ἀπάγω θεραπεία . ἐπεί οὖν οὐ οὗτος
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0025.1
δει μαλέτην ἐποιούντο τὴν ἁμαρτίαν , καὶ πανταχοῦ μετ’ ἐπιτάσεως .
Lemmas: δεῖ μαλέτην ποιέω ὁ ἁμαρτία , καί πανταχοῦ μετά ἐπίτασις .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0025.2
ζ’ . Καὶ τοῦτο δὲ τῆς ἡμερότητος αὐτοῦ , τὸ ἀπειλοῦντα ἀπολογισθαι . Τίθησι γὰρ τὰς αἰτίας , δι’ ἧς οὐ προσλεται τὴν εὐχὴν . Λούσασθε , καθαροὶ γίνεσθε . Πῶς , εἴπω , Οὐκέτι ἀντιῆς τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν , συμβουλεύει , καὶ δείξας ἄναιτα νοσοῦντας , διόρθωσιν εἰσάγει ; “ Ἔθος τῷ Θεῷ , καὶ ἡνίκα ἂν ἀπειλῇ , ἀπαγορεύειν τὴν σωτηρίαν , ὥστε αὐξῆσαι τὸν φόβον , καὶ μὴ ἐνταῦθα καταλύειν τὸν λόγον , ὥστε χρηστὰς ὑποτείνει τὰς ἐλπίδας , καὶ ταύτην πάλιν εἰς μετάνοιαν ἐπανάγειν . Καὶ τοῦτο πανταχοῦ γινόμενον ἴδοι τις ἂν . Ἐπὶ μέντοι τῶν Νινευιτῶν οὐ διὰ ῥημάτων , ἀλλὰ διὰ πραγμάτων αὐτὸ πεποίηκεν . Ἐν γὰρ τοῖς λόγοις οὐδὲν χρηστὸν ὑποσχόμενος , ἀλλὰ γυμνὴν ἐπὶ τῆς ἀπειλῆς καθεῖται τὴν τιμωρίαν ἀφείς , ἐπειδὴ τὰ παρ’ αὐτῶν ἐπεδείξαντο πάντες οἱ βάρβαροι , ταχέως ἤλυσε τὴν ὀργήν . Οὕτω καὶ ἐν τῷ ψαλμῷ πάλιν ὁ Δαυὶδ · Ἐφθην γὰρ εἰπεῖν , ὅτι ὅλις δι’ ὅλου τῷ προοιμῳ τοῦτο προσέοικε · καὶ ὡσπερ οὗτος φησιν · Λούσασθε , καθαροὶ γίνεσθε , μετὰ τὰς ἀπειλὰς · οὕτω καὶ ἐκεῖνος μετὰ τὸ εἰπεῖν , Ἐλέγχω σε , καὶ παραστήσω κατὰ πρόσωπόν σου τὰς ἀνομίας σου , ἐπήγαγε · Θυσία αἰρέδσεως δοξάσει με , καὶ ἐκεῖ ὅδός , ἢ δεῖξω αὐτοῖς τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ · αὐεῖν λέγων τὴν διὰ τῶν ἔργων δοξολογίαν , καὶ τὴν ἐπίγνωσιν τὴν εἰς αὐτόν .
Lemmas: γῆ . καί οὗτος δέ ὁ ἡμερότης αὐτός , ὁ ἀπειλέω ἀπολογίζομαι . τίθημι γάρ ὁ αἴτιος , διά ὅς οὖον προσλέγω ὁ εὐχή . λούω , καθαρός γίγνομαι . Πῶς , εἶπον , οὐκέτι ἀντιάω ὁ ἁμαρτία σύ , συμβουλεύω , καί δείκνυμι ἄναιτος νοσέω , διόρθωσις εἰσάγω ; “ ἔθος ὁ Θεός , καί ἡνίκα εἄν ἀπειλέω , ἀπαγορεύω ὁ σωτηρία , ὥστε αὐξάνω ὁ φόβος , καί μή ἐνταῦθα καταλύω ὁ λόγος , ὥστε χρηστός ὑποτείνω ὁ ἐλπίς , καί οὗτος πάλιν εἰς μετάνοια ἐπανάγω . καί οὗτος πανταχοῦ γίγνομαι ὁράω τις εἄν . ἐπί μέντοι ὁ Νινευίτης οὖον διά ῥῆμα , ἀλλά διά πρᾶγμα αὐτός ποιέω . ἐν γάρ ὁ λόγος οὐδείς χρηστός ὑπισχνέομαι , ἀλλά γυμνός ἐπί ὁ ἀπειλή καθίημι ὁ τιμωρία ἀφίημι , ἐπεί ὁ παρά αὐτός ἐπιδείκνυμι πᾶς ὁ βάρβαρος , ταχέως λύω ὁ ὀργή . οὕτως καί ἐν ὁ ψαλμός πάλιν ὁ Δαυίδ · φθάνω γάρ εἶπον , ὅτι ὅς διά ὅλος ὁ προοιμος οὗτος προσέοικα · καί ὡς οὗτος φημί · λούω , καθαρός γίγνομαι , μετά ὁ ἀπειλή · οὗτος καί ἐκεῖνος μετά ὁ εἶπον , ἐλέγχω σύ , καί παρίστημι κατά πρόσωπον σύ ὁ ἀνομία σύ , ἐπάγω · Θυσία αἰρέδσεως δοξάζω ἐγώ , καί ἐκεῖ ὁδός , ἢ δείκνυμι αὐτός ὁ σωτήριος ὁ Θεός · ἰαύω λέγω ὁ διά ὁ ἔργον δοξολογία , καί ὁ ἐπίγνωσις ὁ εἰς αὐτός .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0025.4
λεγόντων τῶν Ἰουδαίων c . Εἰ δὲσω πρωτότοκά μου ὑπὲρ ἀσεβείας μου , χαρπὸν κοιλίας μου ὑπὲρ ἁμαρτίας ψυχῆς μου , ἐπήγαγε λέγων · Ἀπαγγέλλω σοι , ὀρθωσκε , τί καλόν , καὶ τί Κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ , ἀλλ’ ἢ τοῦ ποιεῖν κρίμα καὶ ἀγαπᾶν ἔλεον , καὶ ἐτοιμοῦν εἶναι τοῦ πορεύεσθαι σε σὺν Κυρίῳ τοῦ Θεοῦ σου . Καὶ πάλιν ὁ προφήτης Δαυὶδ ἔλεγεν · Ἔλεον καὶ κρίσιν ἤσθμαι σοι , Κύριε . Καὶ δεῦτε δή , Πρότερον τοὺς δικαιώμασιν ὁπλίσας , τότε ἐπὶ τὸ δικαστήριον ἕλκει , καὶ διδάξας ὅπως ἂν ἀποδύσαιντο τὰ ἐγκλήματα , τότε ἀπατεῖ τὰς εὐθύνας , ἵνα μὴ γυμνοὺς αὐτοὺς τῆς ἀπολογίας λαβὼν κατακρίνῃ . Καὶ διαλεχθῶμεν , Δικαιώμεθα , φησίν . Ὁ δικαιούμενος συνηγόρος γίνεται καὶ ἰατρός . Εἶτα δείκνυσι , ὅτι κἂν μεγάλα ἐργασώμεθα , εἰ τῆς αὐτοῦ δεόμεθα φιλανθρωπίας εἰς τὰ τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγῆναι , φησίν · Ἐὰν ὡσιν ὑμῶν αἱ ἁμαρτίαι ὡς φοινικοῦν , ὡς χιόνα λευκανῶ · τὰς δὲ διαμμέτρου ποιήσας ἐναντίας λαβὼν , καὶ ὑποσχόμενος πρὸς τὸ ἐναντίον μεταστῆσαι αὐτό d . Ἐὰν δὲ ὡσιν ὡς κόκκινον , ὡς ἔριον λευκανῶ . Πολλὴ τῶν χρηστῶν προστασίας ἡ δύναμις , [ 13 ] εἰ γε τὸν οὕτω καταρρυθμισμένας ψυχῆς , ὡς καὶ αὐτὸ βαρὺν δείξασθαι πονηρίας , μὴ μόνον ἀπαλλάττει τῆς κακίας , ἀλλὰ καὶ λαμπρὰν οὕτως ἐργάζεται . Καὶ ἐὰν θέλητε , καὶ εἰσακούσητέ μου , τὰ ἀγαλὰ τῆς γῆς φάγεσθε . Ἐὰν δὲ μὴ θέλητε , μηδὲ εἰσακούσητέ μου , μάχαιρα ὑμᾶς κατεῖδεσται . Τὸ γὰρ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα . Ἐπειδὴ γὰρ τοὺς παχυτεροὺς οὐχ οὕτως ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγὴ ποιεῖν καὶ εὐσυνετοὺς , ὡς τῶν ἐν τῷ παρόντι βίῳ δοκούντων εἶναι καλῶν ἡ ἀπόλαυσις , μετ’ ἐκείνων καὶ ταῦτα ἐπαγγέλλεται · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἐξ ἐκείνου .
Lemmas: λέγω ὁ Ἰουδαῖος c . εἰμί δένω πρωτότοκος ἐγώ ὑπέρ ἀσέβεια ἐγώ , καρπός κοιλία ἐγώ ὑπέρ ἁμαρτία Ψυχή ἐγώ , ἐπάγω λέγω · ἀπαγγέλλω σύ , ὀρθόω , τίς καλός , καί τίς Κύριος ἐκζητέω παρά σύ , ἀλλά ἢ ὁ ποιέω κρίμα καί ἀγαπάω ἔλεος , καί ἑτοιμάζω εἰμί ὁ πορεύω σύ σύν κύριος ὁ Θεός σύ . καί πάλιν ὁ προφήτης Δαυίδ λέγω · Ἔλεος καί κρίσις ἀείδω σύ , κύριος . καί δεῦρο δή , Πρότερος ὁ δικαίωμα ὁπλίζω , τότε ἐπί ὁ δικαστήριον ἕλκω , καί διδάσκω ὅπως εἄν ἀποδύω ὁ ἔγκλημα , τότε ἀπατάω ὁ εὐθύνω , ἵνα μή γυμνός αὐτός ὁ ἀπολογία λαμβάνω κατακρίνω . καί διαλέγω , δικαιόω , φημί . ὁ δικαιόω Συνηγόρος γίγνομαι καί ἰατρός . εἶτα δείκνυμι , ὅτι κἀν μέγας ἐργάζομαι , εἰμί ὁ αὐτός δήω φιλανθρωπία εἰς ὁ ὁ ἁμάρτημα ἀπαλλάσσω , φημί · ἐάν οὖς σύ ὁ ἁμαρτία ὡς Φοινικοῦς , ὡς χιών λευκαίνω · ὁ δέ διαμμέτρου ποιέω ἐναντίος λαμβάνω , καί ὑπισχνέομαι πρός ὁ ἐναντίος μεθίστημι αὐτός d . ἐάν δέ οὖς ὡς κόκκινος , ὡς ἔριον λευκαίνω . Πολύς ὁ χρηστός προστασία ὁ δύναμις , [ 13 ] εἰμί γε ὁ οὗτος καταρρυθμίζω Ψυχή , ὡς καί αὐτός βαρύς δείκνυμι πονηρία , μή μόνος ἀπαλλάσσω ὁ κακία , ἀλλά καί λαμπρός οὕτως ἐργάζομαι . καί ἐάν ἐθέλω , καί εἰσακούω ἐγώ , ὁ ἀγαλὰ ὁ γῆ ἐσθίω . ἐάν δέ μή ἐθέλω , μηδέ εἰσακούω ἐγώ , μάχαιρα σύ καταδέω . ὁ γάρ στόμα κύριος λαλέω οὗτος . ἐπεί γάρ ὁ παχύς οὐ οὕτως ἁμάρτημα ἀπαλλαγή ποιέω καί εὐσύνετος , ὡς ὁ ἐν ὁ πάρειμι βίος δοκέω εἰμί καλός ὁ ἀπόλαυσις , μετά ἐκεῖνος καί οὗτος ἐπαγγέλλω · καί γάρ καί οὗτος ἐκ ἐκεῖνος .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0025.5
ζ’ . Εἶτα δείκνυσι ὅτι εὐχωλὴ ἡ ἀρετή , ἐν τῷ θέλειν αὐτὴν τίθεσθαι μόνον . Ἄστε δὲ μὴ τοὺς χρηστοὺς ἐκλύσαι , πάλιν εἰς τὰς φοβερὰς κατακλίνει τοὺς λόγους , ἀξιόπιστον ποιεῖ τὴν δύναμιν τοῦ ταῦτα ἀποφηνάμενου . Πῶς ἐγένετο πόρνη πόλις πιστῆς Σιών ; Καὶ τῆς οὐσίας τοῦ λέγοντος , καὶ τῆς πολλῆς τῶν Ἰουδαίων ἀναστροφῆς τῇ διαφθορῆς , καὶ τοῦ παρ’ ἐλπίδα γενέσθαι τὸ γεγενημένον . Τοιαῦτα καὶ Παῦλος τῷ Γαλατῶν διαπορεῖ λέγων · Θαυμάζω ὅτι οὕτως ταχέως μετατίθεσθε · ὅπερ ἐν ἐγκλημάτων τάξει καὶ προτροπῆς εἴδος ἐστι , πρὸς ἀρετὴν ἀνακαλουμένου . Εἰ γὰρ καὶ θαυμαστὸν τὸ λεγόμενον , καὶ ἐγκωμίῳ ἀναμεμιχται , τῇ κατηγορίᾳ τὴν κατηγορίαν χαλεπωτέραν ποιοῦν . Οὐ γὰρ οὕτω κακίζομεν τοὺς οὐδὲν δυντας , καὶ φαύλους μετιόντας βίον , ὡς τοὺς σπουδαίους μὲν εἶναι δόξαντας ἐμπροσθεν , τὰ δὲ σῶν πονηρῶν ὑστερον ἐπδειχνυμένους . Πόρνην δὲ ἐνταῦθα καλεῖ , οὐ σωματικὴν ἀσελγείαν αἰνιττόμενος , ἀλλὰ τὴν περὶ Θεὸν ἀγνοίαν , ὡς πορνείας ἐκείνης ἐστὶ χαλεπωτέραν . Ἐκεῖ μένγὰρ ἄνθρωπος ὑβριζόμενος , ἐνταῦθα δὲ Θεὸς ὁ ἀθετούμενος . Ποιεῖ δὲ καὶ αὐτὸ οὕτως καὶ οἱ ἄλλοι πάντες προφήται · ἐπειδὴ καὶ ὁ Θεὸς κατηξίωσεν ἐν ἄνδρος τάξει τῇ
Lemmas: γῆ . εἶτα δείκνυμι ὅτι εὐχωλή ὁ ἀρετή , ἐν ὁ ἐθέλω αὐτός τίθημι μόνος . Ἄστυ δέ μή ὁ χρηστός ἐκλύω , πάλιν εἰς ὁ φοβερός κατακλίνω ὁ λόγος , ἀξιόπιστος ποιέω ὁ δύναμις ὁ οὗτος ἀποφαίνω . Πῶς γίγνομαι πόρνη πόλις πιστός Σιών ; καί ὁ οὐσία ὁ λέγω , καί ὁ πολύς ὁ Ἰουδαῖος ἀναστροφή ὁ διαφθορεύς , καί ὁ παρά ἐλπίς γίγνομαι ὁ γίγνομαι . τοιοῦτος καί Παῦλος ὁ Γαλάτης διαπορέω λέγω · θαυμάζω ὅτι οὕτως ταχέως μετατίθημι · ὅσπερ ἐν ἔγκλημα τάξις καί προτροπή εἶδος εἰμί , πρός ἀρετή ἀνακαλέω . εἰμί γάρ καί θαυμαστός ὁ λέγω , καί ἐγκώμιον ἀναμείγνυμι , ὁ κατηγορία ὁ κατηγορία χαλεπός ποιέω . οὖον γάρ οὗτος κακίζω ὁ οὐδείς δυντας , καί φαῦλος μέτειμι1 βίος , ὡς ὁ σπουδαῖος μέν εἰμί δόξα ἔμπροσθεν , ὁ δέ σός πονηρός ὕστερος επδειχνυμενος . πόρνη δέ ἐνταῦθα καλέω , οὖον σωματικός ἀσέλγεια αἰνίσσομαι , ἀλλά ὁ περί θεός ἄγνοια , ὡς πορνεία ἐκεῖνος εἰμί χαλεπός . ἐκεῖ μένγὰρ ἄνθρωπος ὑβρίζω , ἐνταῦθα δέ θεός ὁ ἀθετέω . ποιός δέ καί αὐτός οὕτως καί ὁ ἄλλος πᾶς προφήτης · ἐπεί καί ὁ θεός καταξιόω ἐν Ἄνδρος τάξις ὁ
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0026.1
ἵνα τὸ αἷμα , ἢν δὲν δ' ἄν τῷ προσώπῳ τούτῳ ὁφείλῃ .
Lemmas: ἵνα ὁ αἷμα , εἄν δέν δέ ἄν ὁ πρόσωπον οὗτος ὀφείλω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0026.2
δικαζώμεθα , φησίν ,
Lemmas: δικάζω , φημί ,
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0026.3
Καὶ ἄν ὡσιν ἡμῶν αἱ ἁμαρτίαι , ὡς φοινικόν , ὡς χιόνα λευκανῶ .
Lemmas: καί ἄν οὖς ἐγώ ὁ ἁμαρτία , ὡς φοίνικος , ὡς χιών λευκαίνω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0027.1
τὰς νόσους ἀντιγράφειν .
Lemmas: ὁ νόσος ἀντιγράφω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0027.2
εἰς τὰς νόσους ἀντιγράφειν .
Lemmas: εἰς ὁ νόσος ἀντιγράφω .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0029.1
ἵνα εἰς ἀπόγνωσιν ἐμβάλλῃ , ἀλλ' ἵνα αὐξήσας τὸν φόβον εἰς μετάνοιαν καλέσῃ . [ 16 ] Τοῦ γάρ « , Οὐ παύσεται ὁ θυμὸς , φοβερωτέρων τῶ , Ἐν τοῖς ὀσφύσασιν μου . Οὐδὲν γὰρ οὕτω τὸν Θεὸν παροξύνειν ὑπέθε , ὡς ἡ κατὰ τῶν πτωχῶν ἀδικία κατ' αὐτοὺς γινομένη . Οὗτοι δὲ τοῖς ἰσχυούσιν λέγουσι , οὐχ ἀπλῶς τὴν δύναμιν διαβάλλου , ἀλλὰ τὴν ἐπὶ κακῇ δύναμιν . Ἵγὼν δὲ ἐνταῦθα οὐ τῷ τοῦ σώματος φησιν , ἀλλὰ τῇ ἀπὸ τῶν πραγμάτων περιβολῇς δυναστείᾳ . Καὶ κλίσιν ποιήσω ἐκ τῶν ἐχθρῶν μου . Κολάσω τοὺς ἐχθροὺς μου , ἐχθροὺς αὐτοῦ λέγων τοὺς τῶν πτωχῶν ἐχθροὺς διὰ τὸ ὑπηρετεῖν ὄντας · τοῦτο δὲ ἔλεγε , ἵνα μάθῃ τῆς ἀδικίας τὸ μέγεθος . Καὶ ἐπάζω τὴν χεῖρά μου ἐπὶ σέ , καὶ πυρώσω σε εἰς καθαρόν . Ἵνα μάθῃ , ὅτι οὐ ἂν ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ τιμωρία , οὐχ ἐπὶ κακῷ ἄ καὶ τὸ δούναλ δίκην γίνεται μόνον , ἀλλ' ἐπὶ βελτίους γενέσθαι καὶ αὐτοὺς τοὺς κολαζομένους . Καὶ πυρώσω σε , φησιν , εἰς καθαρόν . Οὐ τοίνυν ὅταν κολαζώμεθα , ἀλλ' ὅταν ἀμαρτάνωμεν , τότε ἀληθῶ δικαιοῦ τὸ μέγα βύσσον , τὸ δὲ καθαρὸν ἐργάζεται . Τί δὲ ἐστιν , Εἰς καθαρόν ; Ὡς μὴδ' ἴχνος εἶναι παρὰ σοὶ κηλίδος . Ὦσπερ γὰρ ἐστι τῇ χρυσίῳ τὸ πῦρ , τοῦτο τοῖς ῥαβδίοις ἡ τιμωρία . Τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας ἀπολώσω , καὶ ἀρελῶ πάντας ἀνόμους ἀπὸ σοῦ , καὶ πάντας ὑπερηφάνους ταπεινώσω . Οὐ γὰρ ἀνίατα νοσοῦντες , φησὶ , καὶ οὐδ' ἀνίαρ μίαις εἰκόντες , ἀπολοῦνται . Τί γὰρ ὠφελος τῆς τούτων ζωῆς , ὅταν καὶ ἑαυτοὺς καὶ ἑτέρους ἐκπολιούσιιν ἐν τῇ ζῇ ; Οὐ δὲ ἐκ τῆς ἐκείνων τιμωρίας δυνάμενοι βελτίους γενέσθαι , μενοῦσι . Δοκεῖ δὲ μοι ἐνταῦθα καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν αἰνίττεσθαι . Καὶ ἐπιστήσω τοὺς κηδεῖς σου , ὡς τὸ πρότερον , καὶ τοὺς συμβούλους σου , ὡς τὸ ἀπ' ἀρχῆς .
Lemmas: ἵνα εἰς ἀπόγνωσις ἐμβάλλω , ἀλλά ἵνα αὐξάνω ὁ φόβος εἰς μετάνοια καλέω . [ 16 ] ὁ γάρ « , οὖον παύω ὁ θυμός , φοβερός ὁ , ἐν ὁ ὀσφύσασιν ἐγώ . οὐδείς γάρ οὗτος ὁ θεός παροξύνω ὑποτίθημι , ὡς ὁ κατά ὁ πτωχός ἀδικία κατά αὐτός γίγνομαι . οὗτος δέ ὁ ἰσχύω λέγω , οὐ ἀπλόος ὁ δύναμις διαβάλλω , ἀλλά ὁ ἐπί κακός δύναμις . μάστ-ιξ δέ ἐνταῦθα οὖον ὁ ὁ σῶμα φημί , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα περιβολή δυναστεία . καί κλίσις ποιέω ἐκ ὁ ἐχθρός ἐγώ . κολάζω ὁ ἐχθρός ἐγώ , ἐχθρός αὐτός λέγω ὁ ὁ πτωχός ἐχθρός διά ὁ ὑπηρετέω εἰμί · οὗτος δέ λέγω , ἵνα μανθάνω ὁ ἀδικία ὁ μέγεθος . καί ἐπάζω ὁ χείρ ἐγώ ἐπί σός , καί πυρόω σύ εἰς καθαρός . ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον εἄν ὁ ὀργή ὁ Θεός καί ὁ τιμωρία , οὐ ἐπί κακός ὅς καί ὁ δουναλʹ δίκη γίγνομαι μόνος , ἀλλά ἐπί ἀγαθός γίγνομαι καί αὐτός ὁ κολάζω . καί πυρόω σύ , φημί , εἰς καθαρός . οὖον τοίνυν ὅταν κολάζω , ἀλλά ὅταν ἁμαρτάνω , τότε ἀλάομαι δικαιόω ὁ μέγας βύσσος , ὁ δέ καθαρός ἐργάζομαι . τις δέ εἰμί , εἰς καθαρός ; ὡς μηδέ ἴχνος εἰμί παρά σύ κηλίς . ὥσπερ γάρ εἰμί ὁ χρυσίον ὁ πῦρ , οὗτος ὁ ῥαβδίον ὁ τιμωρία . ὁ δέ ἀπειθέω ἀπόλλυμι , καί ἀρελῶ πᾶς ἄνομος ἀπό σύ , καί πᾶς ὑπερήφανος ταπεινόω . οὖον γάρ ἀνίατος νοσέω , φημί , καί οὐδέ ἄνιος μῖος εἴκω , ἀπόλλυμι . τις γάρ ὠφελής ὁ οὗτος ζωή , ὅταν καί ἑαυτοῦ καί ἕτερος ἐκπολίζω ἐν ὁ ζῶ ; οὖον δέ ἐκ ὁ ἐκεῖνος τιμωρία δύναμαι ἀγαθός γίγνομαι , μένω . δοκέω δέ ἐγώ ἐνταῦθα καί ὁ αἰχμαλωσία αἰνίσσομαι . καί ἐφίστημι ὁ κήδω σύ , ὡς ὁ πρότερος , καί ὁ σύμβουλος σύ , ὡς ὁ ἀπό ἀρχή .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0029.2
Θ' . Ἐνταῦθα τὴν ἐπάνοδον φησὶ . Τῶν τε γὰρ ἀνίατα νοσοῦντων ἀναῖρεθέντων , τῶν τε ἐπιμελείας ἀνδείξασθαι ε δυναμένων διορθωθέντων , εὐχαιρῶς καὶ τὸ λοιπὸν τῆς θεραπείας εἴδος προστίθεται , δοκίμων ἀρχόντων ἐπιστάσει , καὶ συμβούλων ἀγαθῶν φορὰ , ἵνα καὶ τοῦ σώματος ἔχοντος τοὺς φαρμάκους , καὶ τῶν ἰατρῶν ἀρίστων δυναι , πανταχόθεν πρὸς ὑγίειαν ἐπανή τὰ τῆς πόλεως μέρη . Οὐ γὰρ μικρὸν εὐεργεσίας εἴδος , ἀρχόντων ἐπιτυγχάνειν ἀγαθῶν . Καὶ μετὰ ταῦτα κληθήση πόλις δικαιοσύνης , μητροπολις Σιών πιστή . Καὶ τιν γε οὐδαμοῦ τοῦτο εὐρίσκωμεν τὸ ὄνομα τῇ πόλει τῶν Ἱεροσολύμων ἐπιτεθῆναι . Τί οὖν ἂν εἴποιμεν ; Ὅτι τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων προσῃγορίαν ἐνταῦθὰ φησι .
Lemmas: ὁ . ἐνταῦθα ὁ ἐπάνοδος φημί . ὁ τε γάρ ἀνίατος νοσέω ἀναιρέω , ὁ τε ἐπιμέλεια ἀναδείκνυμι ε δύναμαι διορθόω , εὐχερής καί ὁ λοιπός ὁ θεραπεία εἶδος προστίθημι , δόκιμος ἄρχω ἐπίστασις , καί σύμβουλος ἀγαθός φορά , ἵνα καί ὁ σῶμα ἔχω ὁ φαρμακός , καί ὁ ἰατρός Ἀρίστων δύο , πανταχόθεν πρός ὑγίεια ἐπανίημι ὁ ὁ πόλις μέρος . οὖον γάρ μικρός εὐεργεσία εἶδος , ἄρχω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός . καί μετά οὗτος καλέω πόλις δικαιοσύνη , Μητρόπολις Σιών πιστός . καί ὅς γε οὐδαμοῦ οὗτος εὑρίσκω ὁ ὄνομα ὁ πόλις ὁ Ἱερουσαλήμ ἐπιτίθημι . τις οὖν εἄν εἶπον ; ὅτι2 ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα προσηγορία ἐνταῦθα φημί .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0029.3
Τοῦτο δὲ ἡμῖν οὐ μικρὸν συμβαλεῖται ἄ , ὅταν ἀπαιτώσιν ἡμᾶς Ἰουδαῖοι τοῦ Ἐμμανουὴλ τὴν ἐρμηνείαν . Ἐπειδὴ γὰρ Ἠσαΐας ἔφησε τὸν Χριστὸν οὕτως ὀνομασθήσεσθαι , οὐδαμοῦ δὲ ὀνόμασται , εἴποιμεν ἂν πρὸς αὐτούς , ὅτι τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων σημασίαν ἔφησεν ὄνομα εἶναι · ὡσπερ οὖν καὶ ἐνταῦθα . Μετὰ γὰρ κήματος σωθήσεται ἡ αἰχμαλωσία αὐτῆς , καὶ μετὰ ἐλεημοσύνης . Μετὰ κήματος , τοῦτέστι , [ 17 ] μετὰ δίκης καὶ κολάσεως
Lemmas: οὗτος δέ ἐγώ οὖον μικρός συμβάλλω ὅς , ὅταν ἀπαιτέω ἐγώ Ἰουδαῖος ὁ Ἐμμανουήλ ὁ ἑρμηνεία . ἐπεί γάρ Ἠσαΐας φημί ὁ Χριστός οὕτως ὀνομάζω , οὐδαμοῦ δέ ὀνομάζω , εἶπον εἄν πρός αὐτός , ὅτι ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα σημασία φημί ὄνομα εἰμί · ὡς οὖν καί ἐνταῦθα . μετά γάρ χῆμα σῴζω ὁ αἰχμαλωσία αὐτός , καί μετά ἐλεημοσύνη . μετά χῆμα , τουτέστι , [ 17 ] μετά δίκη καί κόλασις
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0029.4
καὶ τιμωρίας τῶν πολεμίων . Μετὰ ἐλεημοσύνης , τοῦτέστι , πολλῆς τῆς φιλανθρωπίας . Αὐτὸ ἐνταῦθα ἐπαγγέλλεται · μέγιστα αὐτοὺς δῦρα , τὸ τε δίχνυ δοῦναι τοὺς ἐπαγαγόντας , τὸ τε αὐτοὺς πολλῆς ἀπολαῦσαι τῆς εὐημερίας , ὧν ἕκαστον καὶ καθ' ἑαυτὸ μεγίστην ἰκανὸν παρασχέιν ἡδονήν · ὅταν δὲ καὶ ἀμφοτέραι συνδράμῃ , δέαστος γένοιτ' ἂν ἡ εὐφροσύνη . Ἄλλως τε καὶ δεῖξαι βουλόμενος , ὅτι καὶ μετὰ τὴν μακρὰν αἰχμαλωσίαν , οὐ διὰ τὸ δοῦναι δίχνυ ἀξίαν , καὶ τὸ τὰ ἀμαρτήματα ἀποκειράσθαι ε , ἀλλὰ διὰ τὴν φιλανθρωπίαν τὴν αὐτοῦ πρὸς τὴν οἰκείαν ἐπαναγόνται , καὶ ἐλεοῦ μᾶλλον ἐστιν ἡ σωτηρία , ἢ ἀντιδόσις , καὶ ἀμοιβή , ἐπήγαγε , Καὶ μετ' ἐλεημοσύνης . Καὶ συντριβήσονται οἱ ἄνομοι καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἄμα . Τρίτον καὶ τοῦτο εὐεργεσίας εἴδος , τὸ μηδὲν εἶναι τὰν παρασύροντα καὶ πρὸς ἀπάτην ἔλκοντα , ἀλλ' ἐκποθῶν γενέσθαι τοὺς τῆς πονηρίας διδασκάλους . Καὶ οἱ ἐγκαταλειπόντες τὸν Κύριον συντελεσθήσονται . Οὐ δὲ ἀσθελεῖ , φησιν , ἀπολοῦνται .
Lemmas: καί τιμωρία ὁ πολέμιος . μετά ἐλεημοσύνη , τουτέστι , πολύς ὁ φιλανθρωπία . αὐτός ἐνταῦθα ἐπαγγέλλω · μέγας αὐτός δῦρα , ὁ τε δίχνυ δίδωμι ὁ ἐπάγω , ὁ τε αὐτός πολύς ἀπολαύω ὁ εὐημερία , ὅς ἕκαστος καί κατά ἑαυτοῦ μέγας ἱκανός παρέχω ἡδονή · ὅταν δέ καί ἀμφότερος συντρέχω , δέας γίγνομαι εἄν ὁ Εὐφρόσυνος . ἄλλος τε καί δείκνυμι βούλομαι , ὅτι καί μετά ὁ μακράν αἰχμαλωσία , οὖον διά ὁ δίδωμι δίχνυ ἄξιος , καί ὁ ὁ ἁμάρτημα ἀποκείρω ε , ἀλλά διά ὁ φιλανθρωπία ὁ αὐτός πρός ὁ οἰκεῖος ἐπανάγω , καί ἐλεέω μᾶλλον εἰμί ὁ σωτηρία , ἢ Ἀντίδοσις , καί ἀμοιβή , ἐπάγω , καί μετά ἐλεημοσύνη . καί συντρίβω ὁ ἄνομος καί ὁ ἁμαρτωλός ἄμη . Τρίτος καί οὗτος εὐεργεσία εἶδος , ὁ μηδείς εἰμί ὁ παρασύρω καί πρός ἀπάτη ἕλκω , ἀλλά ἐκπίνω γίγνομαι ὁ ὁ πονηρία διδάσκαλος . καί ὁ ἐγκαταλείπω ὁ κύριος συντελέω . οὖον δέ ἀσθελεῖ , φημί , ἀπόλλυμι .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0032.1
ἔργασίαι αὐτῶν ὡς σπινθὴρ πυρός . Ἐνταῦθα δαῖκυσιν ὅτι οἴκοθεν τὰ κακὰ , καὶ αὐτοὶ τὴν αἰχμαλωσίαν ἔσχον , καὶ τὴν χῶμον ἀνῆλθον . Ὄσπερ γὰρ σπινθῆρες ἱμπίπτοντες πῦρ ἀνεγείροντο , οὕτω καὶ ἀμαρτήματα τούτων συναχθέντα τοῦ Θεοῦ τὴν ὀργὴν ἀνῆλθε . Καὶ κατακαυθήσονται οἱ δρομοὶ καὶ οἱ ἀμαρτωλοὶ ἅμα , καὶ οὐχ ἕσται ὁ σβέσων . Πάλιν ἀπαγορεύει τὴν σωτηρίαν διὰ τὴν αὐτὴν πάλιν αἰτίαν , οὐχ ἵνα ἀπογνῶσιν , ἀλλ’ ἵνα ταύτῃ γοῦν ἀκαμόντα τὸν φόβον δεξάμενοι , τὴν πολλὴν ἀποτινάξωνται βλαβίαν . Καὶ ἕτερον δὲ τι ἐνταῦθα αἰνίττεται , τὸ ἄμαχον αὐτοῦ τῆς δυνάμεως , καὶ ὅτι κολάζοντος αὐτοῦ , καὶ τιμωρουμένου , οὐδεὶς ἀντιστῆναι καὶ καταλύσαι δυνήσεται τὰ δεινὰ .
Lemmas: ἐργασία αὐτός ὡς σπινθήρ πῦρ . ἐνταῦθα δαικυω ὅτι οἴκοθεν ὁ κακός , καί αὐτός ὁ αἰχμαλωσία ἔχω , καί ὁ χῶμα ἀνέρχομαι . ὅσπερ γάρ σπινθήρ ιμπιπτω πῦρ ἀνεγείρω , οὗτος καί ἁμάρτημα οὗτος συνάγω ὁ Θεός ὁ ὀργή ἀνέρχομαι . καί κατακαίω ὁ δρόμος καί ὁ ἁμαρτωλός ἅμα , καί οὐ ἕννυμι ὁ σβέννυμι . πάλιν ἀπαγορεύω ὁ σωτηρία διά ὁ αὐτός πάλιν αἴτιος , οὐ ἵνα ἀπογιγνώσκω , ἀλλά ἵνα οὗτος γοῦν ἀκάμων ὁ φόβος δέχομαι , ὁ πολύς ἀποτινάσσω βλαβίαν . καί ἕτερος δέ τίς ἐνταῦθα αἰνίσσομαι , ὁ ἄμαχος αὐτός ὁ δύναμις , καί ὅτι κολάζω αὐτός , καί τιμωρέω , οὐδείς ἀνθίστημι καί καταλύω δύναμαι ὁ δεινός .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0032.2
# ΚΕΦΑΛ . Β .
Lemmas: # ΚΕ . Β .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0032.3
Ὁ λόγος ὁ γερόμενος πρὸς Ἠσαΐαν υἱὸν Ἀμώς α .
Lemmas: ὁ λόγος ὁ γίγνομαι πρός Ἠσαΐας υἱός Ἀμώς ὅς .
joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0032.5
Χριστὸς προαναφωνῶν . Οὔτε γὰρ προσδοκία ἰδόντων Ἰουδᾶς γέγονεν , οὔτε τότε ἐλαμψεν ἡ φυλή , ὅτε ἐξέλιπεν αὐτῶν ἡ πολιτεία · ἀλλὰ ταῦτα πάντα , ὅτε ὁ Χριστὸς παρεγένετο , γέγονεν .
Lemmas: Χριστός προαναφωνέω . οὔτε γάρ προσδοκία ὁράω Ἰούδας γίγνομαι , οὔτε τότε λάμπω ὁ φυλή , ὅτε ἐκλείπω αὐτός ὁ πολιτεία · ἀλλά οὗτος πᾶς , ὅτε ὁ Χριστός παραγίγνομαι , γίγνομαι .