joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0064.3
ἀμπελῶν Κυρίου Σαβαὼθ οἶκος τοῦ Ἰσραὴλ ἐστιν . Οὐ γὰρ περὶ φυτῶν ὁ λόγος μοι , φησίν , οὐδὲ περὶ ψυχῆς ἀνθρώπου , οὐδὲ περὶ λίθων καὶ τοίχων , ἀλλὰ περὶ δήμου τοῦ ἡμετέρου . Διὸ καὶ ἐπήγαγε · Καὶ ἄνθρωπος τοῦ Ἰουδα νεόφυτον ἡσκημένον · ἐπειδὴ πλεῖον τι εἶχε τῶν δέκα φυλῶν , καὶ ὁ ναὸς αὐτοῦ πλησίον ἦν , καὶ ἡ λοιπὴ θεραπεία , καὶ τῶν ἄλλων μᾶλλον ἠνδε , καὶ βασι-λικωτέρα ἦν ἡ φυλὴ καὶ δυνατωτέρα . Ἡσκημένον δὲ εἶπε , πάλιν αὐτῶν καθαπτόμενος , ὅτι περὶ τὸν σοφορὸν ἐραστὴν τοιούτου γεγονάσι . Τοιούτος γὰρ τῶν φιλοῦν-των ὁ νόμος , μηδ' ἐν αὐτοῖς τοῖς ἐγκλήμασι κρύπτειν τῆς οἰκείας ἀγάπης τὴν ὑπεροχὴν . Ἐντεῦθεν οὖ μὴ χρόν καὶ ἔτερον μανθάνομεν . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Πὸ ποτε καὶ τίνὰ ἀλληγορεῖν χρή τῶν Γραφῶν · καὶ ὡς οὐκ ἐστὶν κύριοι τῶν νόμων τούτων αὐτοί , ἀλλὰ δεῖ αὐτῇ τῇ δια-νοίᾳ τῆς Γραφῆς ἐπορμῶνους , οὕτω τῷ τῆς ἀλληγορίας καχεχθῆναι τρόπῳ . Ὁ δὲ λέγω , τοιούτων ἐστιν · Εἰπὼν ἀμπελῶνα νῦν ἢ Γραφὴ , φραγμὸν , προλήγιον · οὐκ ἀφήκε κύριον γενέσθαι τὸν ἀκροατὴν ἀρμῶσαι τὰ εἰρημένα οἷς ἐθούλετο πράγμασιν , ἢ προσώποις , ἀλλὰ προλοῦσα ἑαυ-τὴν ἡρμήνευσεν , εἰποῦσα · Ὁ γὰρ ἀμπελῶν Κυρίου Σαβαὼθ οἶκος τοῦ Ἰσραὴλ ἐστι . Καὶ [ 55 ] ὁ Ἰεζεκὴλ διὰ πάλιν δεῦτο καλῶν μέγαν καὶ μεγαλοπρεγὲν εἰσῦντα εἰς τὸν Λιβανον , καὶ ἀποκλίζοντα τὸν ἄκρον τῆς κέδρου , οὐδὲ ἐκεῖ ἀφήσιν ἐπὶ τῇ γνώμῃ τῶν ἀκροατῶν κεῖσθαι τῆς ἀλληγορίας τὴν ἐρμηνείαν , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς λέγει , τίνὰ μὲν τὸν δεῦτο φησι , τίνὰ δὲ τὴν κέδρον . Καὶ οὕτως διὰ πάλιν προελὼν , ποταμὸν τινὰ σοφορὸν ἀνάγει , λέγων , ἐπὶ τὴν Ἰουδαίαν , ἵνα μὴ ἐξὴ τῷ ἀκούοντι κατὰ τὴν οἰκείαν γνώμην ἀρμῶζειν τὸ εἰρημένον προσώπῳ ὃ βού-λεται , εἴπε καὶ τὸν βασιλέα τούτου , ἐν ποταμὸν ἐκάλεσε . Καὶ πανταχοῦ τῆς Γραφῆς οὕτος ὁ νόμος , ἐπειδὴν ἀλ-ληγορῇ , λέγειν καὶ ἀλληγορίας τὴν ἐρμηνείαν , ὡστε μὴ ἀπλῶς , μηδὲ ὡς ἔτυχε τὴν ἀκολάστω ἐπιθυμίαν τῶν ἀλληγορεῖν βουλομένων πλανᾶσθαι καὶ πανταχοῦ φέρε-σθαι . Καὶ τὶ θαυμαζεῖς , εἰ οὐ προφήται ; Καὶ ὁ Πα-ρωμιαστὴς δὲ οὗτος ἐστι . Εἰπὼν γάρ , Ἐλαφρος φιλαίας , καὶ πῶλος τῶν χαρίτων ὠμλεῖτο σοι · καὶ ἡ πηγὴ τοῦ ὕδατος σου ἐστω σοι μόνη · ἡρμήνευσε τινὸς ἐνε-κεν ταῦτα λέγων , ὅτι περὶ γυναικὸς ἐνδου καὶ ἐλυσ-θῆρας , ἀποτρέπων πόρνης καὶ ἄλλοτρίας ἀπτεσθαι . Οὕτω διὰ καὶ οὗτος ἐνταῦθα εἶπε , τίνὰ ἔφησε τὴν ἀμπελῶνα εἶναι . Εἶτα ἐπειδὴ εἶπεν αὐτῶν τὰ ἐγκλήματα , εἶπε τὰς τιμωρίας · πάλιν πρὸς τῷ τέλει τὴν ἀπολογίαν τίθησι λέγων · Ἐμενα , ἵνα ποιήσῃ κρίσιν , ἐποίησε δὲ ἀνο-μίαν , καὶ οὐ δικαιωσύνην , ἀλλὰ κραυγήν . Ὅτι δι-καιώς , φησίν , ἀπαίτω δίκην . Ἀνέμενα γάρ , Ἴνα ποιήσῃ κρίσιν , τοῦτέστι , δικαιωσύνην · αὐτοὶ δὲ τὰ ἐναντία ἐπεδείξαντο , ἀνομίαν , ἀδικίαν καὶ κραυγήν . Κραυγὴν ἐνταῦθα τὴν πλεονεξίαν λέγει . τὴν δίκιον θυ-μὸν , τὴν ὀργὴν τὴν ἀλόγιστον , τὰς μάχας , τὰς φιλονει-κίας . Οὗτοι οἱ συνάπτοντες οἰκίαν πρὸς οἰκίαν , καὶ ἀγρὸν πρὸς ἀγρὸν ὀργίζοντες , ἵνα τοῦ πλησίον ἀρ-έλωται τι . Εἰπὼν ὅτι κραυγὴν ἐποίησε , τοῦτέστι πλεον-εξίαν , ἀρπαγὰς , λέγει καὶ τὸ εἶδος τῆς ἀδικίας · πολλῆς ἐμπεπλημμένου τῆς κακοουργίας . Καὶ πάλιν ἀπὸ θηρίων ἄρχεται ο , τὸ μέγεθος τῶν ἁμαρτημάτων ἐνδεικνύμενος , καὶ τοὺς τὰ ἄνλατα νοσοῦντας ἐμφαίνων .
Lemmas: ἀναπελάω κύριος Σαβαώθ οἶκος ὁ Ἰσραήλ εἰμί . οὖον γάρ περί φυτός ὁ λόγος ἐγώ , φημί , οὐδέ περί Ψυχή ἄνθρωπος , οὐδέ περί λίθος καί τοῖχος , ἀλλά περί δῆμος ὁ ἡμέτερος . Διὸ καί ἐπάγω · καί ἄνθρωπος ὁ Ἰουδά νεόφυτος ἀσκέω · ἐπεί πλείων τίς ἔχω ὁ δέκα Φυλή , καί ὁ ναός αὐτός πλησίος εἰμί , καί ὁ λοιπός θεραπεία , καί ὁ ἄλλος μᾶλλον ἐάν , καί βασιλικός εἰμί ὁ φυλή καί δυνατός . ἀσκέω δέ εἶπον , πάλιν αὐτός καθάπτω , ὅτι περί ὁ σοφορος ἐραστής τοιοῦτος γίγνομαι . τοιούτος γάρ ὁ φιλέω ὁ νόμος , μηδέ ἐν αὐτός ὁ ἔγκλημα κρύπτω ὁ οἰκεῖος ἀγάπη ὁ ὑπεροχή . ἐντεῦθεν οὖον μή χρῷ καί ἕτερος μανθάνω . Ποῖον δέ οὗτος ; Πόα ποτός καί τις ἀλληγορέω χρή ὁ Γραφής · καί ὡς οὐ εἰμί κύριος ὁ νόμος οὗτος αὐτός , ἀλλά δεῖ αὐτός ὁ διάνοια ὁ γραφή ἐπορμῶνους , οὗτος ὁ ὁ ἀλληγορία χάσκω τρόπος . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · εἶπον ἀμπελών νῦν ἢ γραφή , φραγμός , προλήγιον · οὐ ἀφίημι κύριος γίγνομαι ὁ ἀκροατής ἀρμῶσαι ὁ εἴρω ὅς ἐθούλετο πρᾶγμα , ἢ πρόσωπον , ἀλλά προλέγω ἑαυτός ἑρμηνεύω , εἶπον · ὁ γάρ ἀναπελάω κύριος Σαβαώθ οἶκος ὁ Ἰσραήλ εἰμί . καί [ 55 ] ὁ Ιεζεκήλ διά πάλιν δετός καλός μέγας καί μεγαλοπρεγὲν εἰσέρχομαι εἰς ὁ Λίβανος , καί ἀποκλίνω ὁ ἄκρος ὁ κέδρος , οὐδέ ἐκεῖ ἀφίημι ἐπί ὁ γνώμη ὁ ἀκροατής κεῖμαι ὁ ἀλληγορία ὁ ἑρμηνεία , ἀλλά καί αὐτός λέγω , τις μέν ὁ δετός φημί , τις δέ ὁ κέδρος . καί οὕτως διά πάλιν προαιρέω , ποταμός τις σοφορος ἀνάγω , λέγω , ἐπί ὁ Ἰουδαῖος , ἵνα μή ἔξεστι ὁ ἀκούω κατά ὁ οἰκεῖος γνώμη ἀρμόζω ὁ εἴρω πρόσωπον ὅς βούλομαι , εἶπον καί ὁ βασιλεύς οὗτος , ἐν ποταμός καλέω . καί πανταχοῦ ὁ γραφή οὗτος ὁ νόμος , ἐπειδή ἀλληγορέω , λέγω καί ἀλληγορία ὁ ἑρμηνεία , ὡστε μή ἀπλόος , μηδέ ὡς τυγχάνω ὁ ἀκόλαστος ἐπιθυμία ὁ ἀλληγορέω βούλομαι πλανάω καί πανταχοῦ φέρω . καί τίς θαυμάζω , εἰμί οὖον προφήτης ; καί ὁ πα-ρωμιαστη δέ οὗτος εἰμί . εἶπον γάρ , ἐλαφρός φιλαῖος , καί πῶλος ὁ Χαρίτων ὠμλεῖτο σύ · καί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ σύ ἵστημι σύ μόνος · ἑρμηνεύω τις ἐνίημι οὗτος λέγω , ὅτι περί γυνή ἐνδέω καί ἐλυσ-θῆρας , ἀποτρέπω πόρνη καί ἀλλότριος ἅπτω . οὕτως διά καί οὗτος ἐνταῦθα εἶπον , τις φημί ὁ ἀμπελών εἰμί . εἶτα ἐπεί εἶπον αὐτός ὁ ἔγκλημα , εἶπον ὁ τιμωρία · πάλιν πρός ὁ τέλος ὁ ἀπολογία τίθημι λέγω · Μένω , ἵνα ποιέω κρίσις , ποιέω δέ ἀνομία , καί οὖον δικαιόω , ἀλλά κραυγή . ὅτι2 δικαιόω , φημί , ἀπαιτέω δίκη . αναμένω γάρ , ἵνα ποιέω κρίσις , τουτέστι , δικαιόω · αὐτός δέ ὁ ἐναντίος ἐπιδείκνυμι , ἀνομία , ἀδικία καί κραυγή . κραυγή ἐνταῦθα ὁ πλεονεξία λέγω . ὁ δικιων θυμός , ὁ ὀργή ὁ ἀλόγιστος , ὁ μάχη , ὁ φιλονεικία . οὗτος ὁ συνάπτω οἰκίον πρός οἰκίον , καί ἀγρός πρός ἀγρός ὀργίζω , ἵνα ὁ πλησίος ἀρ-έλωται τίς . εἶπον ὅτι κραυγή ποιέω , τουτέστι πλεονεξία , ἁρπάγη , λέγω καί ὁ εἶδος ὁ ἀδικία · πολύς ἐμπίμπλημι ὁ κακουργία . καί πάλιν ἀπό θηρίον ἄρχω ὁ , ὁ μέγεθος ὁ ἁμάρτημα ἐνδείκνυμι , καί ὁ ὁ ἄνλατα νοσέω ἐμφαίνω .