joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0072.1
θυμώσης δὲ , εἰ περὶ θεοῦ διαλεγόμενος , οὕτω παχυτάμεῖζον τῆς ἀξίας ἐφρόνησεν . Καὶ ἐπειδὴ βασιλεὺς ἦν , <pg>68</pg> ταῖς κήρται λέξει · πρὸς γὰρ τὴν ἀνοιαν τῶν ἀκούονἐνδύμενος αὐτῷ προσήχεν ἱερόσθαι , καὶ ἐπεσπόδησε τῷ των σημαίνει τὰ ῥήματα , ἐν βουλόμενος δεῖξαι διὰ ναῷ , καὶ εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων εἰσῆλθε , καὶ τοῦ ἱερέως πάντων , ὅτι καὶ τῷ θεῷ ῥάδιον τοῦτο , καὶ ὅτι πάντες κωλύοντος καὶ ἀπαγορευόντος αὐτῷ τὴν εἴσελιν εἰσῆλθεν , ἀπαντᾶσθαι · διὰ καὶ ἐπήγγυε λέγων · Καὶ ἰδοὺ ταχὺ οὐχ ἠνέχετο , ἀλλ’ ἐνέμεινε τῇ μανίᾳ , ὀλίγον τοῦ ἱερέως πῦρ ἐρχεται . Οὐ πεινάσουσιν , οὐδὲ κοπιάσουσιν , ποιουμένου λόγον . Ταύτης ἐνεκεν τῆς ἀναίσχυντος ἐποὐδὲ νυστάξουσιν . Ταῦτα ὑπερβολικῶς εἴρηται . Πῶς γὰρ αφήκεν αὐτῷ λέπραν ὁ θεὸς κατὰ τοῦ μετώπου . Βουλήἐνὶ μὴτε πεινῆν , μὴτε καθεύδειν , ἀνθρώπους ὄντας , καὶ θεις γὰρ πλείονα τῆς οὐσίας τιμὴν λαβεῖν , καὶ ἥς εἶχεν τὴν κοινὴν λαχόντας λῆξιν ; Ἀλλὰ τὸ τάχος τῆς στραἐξέπεσεν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἱερωσύνην οὐ προσέλαβεν , τιᾶς , τὴν εὐκολίαν , τὴν ταχύτητα , ὅπερ ἔσθην εἰπών , ἀλλὰ καὶ γενόμενος ἀκάθαρτος , τῶν βασιλέων ἐξεβάλδιὰ πάντων ἐνδείκνυται . Οὐδὲ λύσουσι τὰς ζώνας αὐλετο , καὶ τὸν ἅπαντα χρόνον ἐν οὐκ τινὶ κεχρυμμένος τῶν ἀπὸ τῆς δεξιᾶς αὐτῶν , οὐδὲ μὴ βαγῶσι οἱ κατέκει , τὴν αἰσχύνην οὐ φέρων . Καὶ ὁ λαὸς δὲ συνἱππεῖς τῶν ὑποδημάτων αὐτῶν . Ὅτι τὰ βέλη ὀξεᾶ απήλαυσεν ἅπας τῆς τοιαύτης ὀργῆς , ὅτι τοῦ τοῦ θεοῦ ἐστι , καὶ τὰ τόξα αὐτῶν ἐκτεταμένα . Οἱ πόδες τῶν νόμῳ · περιεῖδε , καὶ τὴν ἱερωσύνην ὀβριζόμενον οὐκ ἵππων αὐτῶν ὡς στερεὰ πέτρα ἐλογοῦνται , οἱ τροἐξειδίκησαν . Πῶς οὖν συναπήλαυσεν τῆς ὀργῆς ; Τῷ τὴν χοὶ τῶν ἀρμάτων αὐτῶν ὡς καταῖριδες . Ὀρμῶσιν ὡς προφητείαν ἀνασταλῆναι · ὀργιζόμενος γὰρ αὐτοὺς ὁ λέοντες , καὶ παρεστήσασιν ὡς σκύμνοι λεόντων . θεὸς πρὸς οὐδένος [ 84 ] οὐδὲν ἀπεκρίνατο . Ἀλλ’ οὐ μέχρι Καὶ ἐκλιήψεται , καὶ βοήσει ὡς θηρίον , καὶ ἐκβαλεῖ · παντὸς τοῦτο ἐποίησεν , ἀλλὰ τῷ μέτρῳ τῆς ζωῆς τοῦ καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ρύσμενος αὐτοὺς . Καὶ βοητήσει δι’ βασιλέως καὶ μέτρον τῆς τιμωρίας ὥρισεν . Ὁμοῦ γοῦν αὐτοὺς τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ , ὡς φωνὴ θαλάσσης κυμαἐκεῖνον καταλύσας τὴν ζωήν , καὶ ὁ θεὸς τὴν ὀργὴν νούσης . Καὶ ἐμβαλεῖται εἰς τὸν οὐρανὸν ἄνω , καὶ κατέλυσε , καὶ τὰς θύρας πάλιν τῆς προφητείας ἀνέῳξε . εἰς τὴν τὴν κάτω · καὶ ἰδοὺ σκότος σκληρόν , σκόΤοῦτο γοῦν αἰνιττόμενος ὁ προφήτης ἀνέμειξεν ἡμᾶς τος ἐν τῇ ἀπορίᾳ αὐτῶν . Διὰ πάντων τὸν λόγον ἐξτοῦ καιροῦ τῆς τελευτῆς τοῦ βασιλέως . ῶσας , καὶ τὸν φόβον ἐπῆρε , κατὰ μικρὸν ἕκαστα διΔιόπερ οὕτως ἄρχεται τῆς προφητείας , λέγων · Ἐγένεηγούμενος , τὰ περὶ τῆς γνώμης , τὰ περὶ τῆς ἰσχῦος , τὰ το τοῦ ἔτους , οὗ ἀπέθανεν Ὀζίας βασιλεύς , εἶδον περὶ τῶν ὅπλων , [ 83 ] τὰ περὶ τῶν ἵππων , τὰ περὶ τῶν τὸν Κύριον καθήμενον . Καὶ τοῦτο Χριστὸς φησι · θεὸν ἀρμάτων , ὥστε τῇ πλήθει τῶν λεγομένων πολλὴν ποιῆοὐδεὶς ὁρᾷς ὁρᾷς . Ὁ μονογενὴς Υἱός , ὁ ὢν εἰς σαι τὴν ἀγνοιαν , καὶ τῇ σαφενείᾳ τῶν εἰκόνων ἐγγύς τὸν κόλπον τοῦ Πατρὸς , ἐκεῖνος ὁρᾷ . Καὶ πάλιν · Οὐχ ὅτι τὸν Πατέρα τις ὁρᾷ , εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τὰ πράγματα αὐτοὺς ἀγαγεῖν b . Διὸ καὶ λέγουσιν αὐτοὺς τοῦ θεοῦ · οὗτος ὁρᾷ τὸν Πατέρα . Καὶ πρὸς τὸν παραβάλλει , καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα ἔστιν τοῦ παραδείγματος , Μωϋσέα αὐτὸς φησιν · Οὐδεὶς δύναται τὸ πρόσωπόν ἀλλὰ καὶ φωνὴν ἀναπλάττει καὶ ὀργὴν τοῦ θηρίου , καὶ μου καὶ ζήσεται . Πῶς οὖν οὗτος φησιν εὐραχάναι τὸν ἐπιμένει τῇ μεταφορᾷ , καὶ πολλὴν ποιεῖται τὴν τροφήν . Κύριον ; Εἶδον γὰρ , φησὶ τὸν Κύριον · οὐκ ἐναντία τοῖς Καὶ ἐντεῦθεν ἐπὶ θαλάσσαν ἐξάγει τὸν λόγον , λέγων , τοῦ Χριστοῦ λέγων , ἀλλὰ καὶ σφόδρα συνφθᾷ . Ὁ μὲν γὰρ ὅτι τοσοῦτος ἔσται ὁ θόρυβος , τοσαύτη ἡ ταραχή , ὅση Χριστὸς τὴν ἀκριβῆ κατανόησιν φησιν , ἣν οὐδεὶς εἶδε · ἂν γένοιτο μαινομένης θαλάσσης καὶ κύματα διεγειρογυμνὴν γὰρ τὴν θεότητα καὶ ἀπαραίτητον οὐδεὶς οὐμεν · καὶ πάντα κινεῖ τρόπον , αἰδῶν τὸν φόβον , ὥστε δεὶς εἶδεν , πλὴν τοῦ Μονογενοῦς · ὁ δὲ προφήτης τὴν μὴ ἐσθῆναι αὐτοὺς τῆς διὰ τῶν πραγμάτων πείρας . αὐτῷ δυνατὴν ἰδεῖν ἀπαγγέλλει . Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ὅπερ Καὶ τὸ δὲ χαλεπώτερον , ὅτι οὐδὲ ὁ παραστησόμενος ἐστιν ὁ θεὸς ἰδεῖν ἠδυνήθη , ἀλλὰ σημασιώδως αὐτὸν ἔσται , φησιν , οὐκ ἀπὸ τῆς γῆς , οὐκ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν · θεωρεῖ · καὶ τοσοῦτον καταδάναν , ὅσον ἀναβῆναι ἢ τοῦ ἀλλ’ ἐρμῶσι καὶ τῆς ἄνωθεν συμμάχιας , καὶ τῆς κάτωθεωροῦντος ἀσθένεια ἔχωμεν . Ὅτι γὰρ οὐ γυμνὴν εἶδε θεν βοηθείας , ἐκδοθήσονται τοῖς πολεμίοις . Σκότος δὲ τὴν θεότητα , οὔτε αὐτὸς , οὔτε ἄλλος οὐδεὶς , ἀπ’ αὐἐνταῦθα φησι τὸ ἀπὸ τῆς συμφορᾶς αὐτοῖς ἐγγιγνόμενον , τῶν ὧν ἀπαγγέλλουσιν εὐθύνον . Εἶδον γὰρ , φησὶ , τὸν οὐχ ὡς τῆς ἀκτῖνος ἀφανιζομένης , ἀλλὰ τῆς διαθέσεως Κύριον καθήμενον . Θεὸς δὲ οὐ κάθεται · σωμάτων τῶν πασχόντων ἐν μέσῃ τῇ μεσημβρίᾳ ἀντὶ φωτὸς σκόγὰρ ὁ σηματισμός . Καὶ οὐχ ἀπλῶς , Καθήμενον , ἀλλ’ τος ὁρώντων · ὅπερ τοῖς ὀδυνομένοις καὶ θλιβομένοις Ἐπὶ θρόνου . Θεὸς δὲ οὐ περιέχεται · πῶς γὰρ , ὁ πανσυμβαίνειν εἴωθε . Καὶ ἵνα μᾶθῃς , ὅτι οὐ τῆς φύσεως ταχοῦ παρὼν , καὶ τὰ πάντα πληρῶν , οὐ ἐν τῇ χειρὶ τὰ τιν’ ἄερος τὸ σκότος ἦν , ἀλλὰ τῆς ἐκείνων διαθέσεως , πέρατα τῆς γῆς ; Ὁδεὶς δήλον , ὅτι συγκαθιδάσας ἦν ἐπήγαγε · Σκληρὸν σκότος ἐν τῇ ἀπορίᾳ αὐτῶν . τὸ ὁρώμενον . Οὕτω γοῦν ἕτερος προφήτης αἰνιττόμενος ἐλεγεῖν ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ · Ἐγὼ ὁράσεις ἐπλήθυνα , τοῦταῖ , διαφόρως ὤφθην . Εἰ δὲ αὕτη ἡ οὐσία τιμὴν ἔφαινετο , οὐκ ἂν διαφόρως ἐφάνη · ἀλλ’ ἐπειδὴ συγκαταβαίνων · νῦν μὲν τούτῳ τῷ τρόπῳ , νῦν δὲ ἐκείνῳ τοῖς προφήταις ἐαυτὸν ἐδείκνυεν , καταλλήλιως τοῖς ὑποκειμένοις καιροῖς σημασιάζων τὰς δυνάμεις , διὰ τοῦτο φησιν · Ἐγὼ ὁράσεις ἐπλήθυνα , καὶ ἐν χειρὶ προσεχῶν ὁμοιώθην . Οὐχ ὅσπερ ἡμῖν , ἐφάνην , φησιν , ἀλλ’ ὁμοιώθην πρὸς ὅπερ ἰδεῖν ἠδύνατο οἱ θεωροῦντες . Ὅρᾶς γοῦν αὐτὸν νῦν μὲν καθήμενον , νῦν δὲ ὀπλισμένον , νῦν δὲ τρίχα πολὺν ἔχοντα , νῦν δὲ ἐν ἀβρᾷ , νῦν δὲ ἐν πυρὶ , νῦν δὲ ἐκ τῶν ὀπισθίων φαινομένου , νῦν δὲ ἐπὶ τῶν Χερουδίων , καὶ πρὸς μεταλλικῶν ὀλῶν λαμπρότητα τῶν
Lemmas: θυμόω δέ , εἰμί περί θεός διαλέγω , οὗτος παχυτάμεῖζον ὁ ἄξιος φρονέω . καί ἐπεί βασιλεύς εἰμί , <pg>68</pg> ὁ κήρται λέγω · πρός γάρ ὁ ἄνοια ὁ ἀκούω αὐτός προσάγω ἱερόω , καί επεσποδηω ὁ ὁ σημαίνω ὁ ῥῆμα , ἐν βούλομαι δείκνυμι διά ναός , καί εἰς ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος εἰσέρχομαι , καί ὁ ἱερεύς πᾶς , ὅτι καί ὁ θεός ῥούδιον οὗτος , καί ὅτι πᾶς κωλύω καί ἀπαγορεύω αὐτός ὁ εἰσέρχομαι εἰσέρχομαι , ἀπαντάω · διά καί ἐπάγω λέγω · καί ἰδού ταχύς οὐ ἀνέχω , ἀλλά ἐμμένω ὁ μανία , ὀλίγος ὁ ἱερεύς πῦρ ἔρχομαι . οὖον πεινάω , οὐδέ κοπιάω , ποιέω λόγος . Ταύτη ἕνεκα ὁ ἀναίσχυντος ἕπω νυστάζω . οὗτος ὑπερβολικός εἴρω . Πῶς γάρ ἀφίημι αὐτός λέπρα ὁ θεός κατά ὁ μέτωπον . Βουλή μήτε πεινάω , μήτε καθεύδω , ἄνθρωπος εἰμί , καί θέω γάρ πλείων ὁ οὐσία τιμή λαμβάνω , καί ἥς ἔχω ὁ κοινός λαγχάνω λῆξις ; ἀλλά ὁ τάχος ὁ στραἐξέπεσεν . οὖον γάρ δή μόνος ἱερωσύνη οὖον προσλαμβάνω , Τίας , ὁ εὐκολία , ὁ ταχύτης , ὅσπερ ἕννυμι εἶπον , ἀλλά καί γίγνομαι ἀκάθαρτος , ὁ βασιλεύς ἐκβάλλω πᾶς ἐνδείκνυμι . οὐδέ λύω ὁ ζώνη αὐλέω , καί ὁ ἅπας χρόνος ἐν οὐ τις κρύπτω ὁ ἀπό ὁ δεξιός αὐτός , οὐδέ μή βάζω ὁ κατέχω , ὁ αἰσχύνη οὖον φέρω . καί ὁ λαός δέ συνιππεύς ὁ ὑπόδημα αὐτός . ὅτι2 ὁ βέλος ὀξύς απολαμβάνω ἅπας ὁ τοιοῦτος ὀργή , ὅτι ὁ ὁ θεός εἰμί , καί ὁ τόξον αὐτός ἐκτείνω . ὁ πούς ὁ νόμος · περιοράω , καί ὁ ἱερωσύνη οβριζομενω οὐ ἵππος αὐτός ὡς στερεός πέτρα λογέω , ὁ τροἐξειδίκησαν . Πῶς οὖν συναπήλαυσεν ὁ ὀργή ; ὁ ὁ χοῦς ὁ ἄρμα αὐτός ὡς καταῖριδες . ὁρμάω ὡς προφητεία ἀναστέλλω · ὀργίζω γάρ αὐτός ὁ λέων , καί παρίστημι ὡς σκύμνος λέων . θεός πρός ὁδένος [ 84 ] οὐδείς ἀποκρίνω . ἀλλά οὖον μέχρι καί ἐκλείπω , καί βοάω ὡς θηρίον , καί ἐκβάλλω · πᾶς οὗτος ποιέω , ἀλλά ὁ μέτρον ὁ ζωή ὁ καί οὐ εἰμί ὁ ῥύομαι αὐτός . καί βοηθέω διά βασιλεύς καί μέτρον ὁ τιμωρία ὁρίζω . ὁμός γοῦν αὐτός ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ὡς φωνή θάλασσα κυμαἐκεῖνον καταλύω ὁ ζωή , καί ὁ θεός ὁ ὀργή νέω . καί ἐμβάλλω εἰς ὁ οὐρανός ἄνω , καί καταλύω , καί ὁ θύρα πάλιν ὁ προφητεία ἀνοίγω . εἰς ὁ ὁ κάτω · καί ἰδού σκότος σκληρός , σκοουτος γοῦν αἰνίσσομαι ὁ προφήτης ἀναμίσγω ἐγώ ὅς ἐν ὁ ἀπορία αὐτός . Ζεύς πᾶς ὁ λόγος Ἔξος καιρός ὁ τελευτή ὁ βασιλεύς . ὠθέω , καί ὁ φόβος ἐπαίρω , κατά μικρός ἕκαστος διδιοσπερ οὕτως ἄρχω ὁ προφητεία , λέγω · εγενεηγουμην , ὁ περί ὁ γνώμη , ὁ περί ὁ ἰσχύς , ὁ ὁ ὁ ἔτος , ὅς ἀποθνῄσκω Ὀζίας βασιλεύς , εἶδον περί ὁ ὅπλον , [ 83 ] ὁ περί ὁ ἵππος , ὁ περί ὁ ὁ κύριος κάθημαι . καί οὗτος Χριστός φημί · θεός ἄρμα , ὥστε ὁ πλῆθος ὁ λέγω πολύς ποιηουδεω ὁράω ὁράω . ὁ μονογενής υἱός , ὁ εἰμί εἰς σός ὁ ἄγνοια , καί ὁ σαφενείᾳ ὁ εἰκών ἐγγύς ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ἐκεῖνος ὁράω . καί πάλιν · οὐχ ὅτι ὁ πατήρ τις ὁράω , εἰμί μή ὁ εἰμί παρά ὁ πρᾶγμα αὐτός ἄγω b . Διὸ καί λέγω αὐτός ὁ θεός · οὗτος ὁράω ὁ πατήρ . καί πρός ὁ παραβάλλω , καί οὐδέ ἐνταῦθα εἰμί ὁ παράδειγμα , Μωϋσῆς αὐτός φημί · οὐδείς δύναμαι ὁ πρόσωπον ἀλλά καί φωνή ἀναπλάσσω καί ὀργή ὁ θηρίον , καί ἐγώ καί ζῶ . Πῶς οὖν οὗτος φημί εὐραχάναι ὁ ἐπιμένω ὁ μεταφορά , καί πολύς ποιέω ὁ τροφή . κύριος ; εἶδον γάρ , φημί ὁ κύριος · οὐ ἐναντίος ὁ καί ἐντεῦθεν ἐπί θάλασσα ἐξάγω ὁ λόγος , λέγω , ὁ Χριστός λέγω , ἀλλά καί σφόδρα συνθάπτω . ὁ μέν γάρ ὅτι τοσοῦτος εἰμί ὁ θόρυβος , τοσοῦτος ὁ ταραχή , ὅσος Χριστός ὁ ἀκριβής κατανόησις φημί , ὅς οὐδείς ὁράω · εἄν γίγνομαι μαίνομαι θάλασσα καί κῦμα διεγείρω γάρ ὁ θεότης καί ἀπαραίτητος οὐδείς Ούμε · καί πᾶς κινέω τρόπος , ἀνδρό-παις ὁ φόβος , ὥστε δήω ὁράω , πλήν ὁ Μονογενώ · ὁ δέ προφήτης ὁ μή ἐσθίω αὐτός ὁ διά ὁ πρᾶγμα πείρω . αὐτός δυνατός ὁράω ἀπαγγέλλω . οὐδέ γάρ αὐτός ὅσπερ καί ὁ δέ χαλεπός , ὅτι οὐδέ ὁ παρίστημι εἰμί ὁ θεός ὁράω δύναμαι , ἀλλά σημασιώδως αὐτός εἰμί , φημί , οὐ ἀπό ὁ γῆ , οὐ ἀπό ὁ οὐρανός · θεωρέω · καί τοσοῦτος καταδάναν , ὅσος ἀναβαίνω ἢ ὁ ἀλλά ἐράω καί ὁ ἄνωθεν συμμαχία , καί ὁ κάτωθεωροῦντος ἀσθένεια ἔχω . ὅτι2 γάρ οὖον γυμνός ὁράω τίθημι βοήθεια , ἐκδίδωμι ὁ πολέμιος . Σκότος δέ ὁ θεότης , οὔτε αὐτός , οὔτε ἄλλος οὐδείς , ἀπό αὐἐνταῦθα φημί ὁ ἀπό ὁ συμφορά αὐτός ἐγγίγνομαι , ὁ ὅς ἀπαγγέλλω εὐθύνω . εἶδον γάρ , φημί , ὁ οὐ ὡς ὁ ἀκτίς ἀφανίζω , ἀλλά ὁ διάθεσις κύριος κάθημαι . θεός δέ οὖον κάθομαι · σῶμα ὁ πάσχω ἐν μέσος ὁ μεσημβρία ἀντί φάος σκόγὰρ ὁ σηματισμός . καί οὐ ἀπλόος , κάθημαι , ἀλλά ὅς ὁράω · ὅσπερ ὁ ὄζω καί θλίβω ἐπί θρόνος . θεός δέ οὖον περιέχω · πῶς γάρ , ὁ πανσυμβαινω εἴωθα . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον ὁ φύσις Τάχου πάρειμι , καί ὁ πᾶς πληρόω , οὖον ἐν ὁ χείρ ὁ τις ἀήρ ὁ σκότος εἰμί , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος διάθεσις , πέρας ὁ γῆ ; Ὁδεὶς δῆλος , ὅτι συγκαθίζω εἰμί ἐπάγω · σκληρός σκότος ἐν ὁ ἀπορία αὐτός . ὁ ὁράω . οὕτως γοῦν ἕτερος προφήτης αἰνίσσομαι λέγω ἐκ πρόσωπον ὁ θεός · ἐγώ ὅρασις πληθύνω , τοῦτος , διάφορος ὁράω . εἰμί δέ οὗτος ὁ οὐσία τιμή φαίνω , οὐ εἄν διάφορος φαίνω · ἀλλά ἐπεί συγκαταβαίνω · νῦν μέν οὗτος ὁ τρόπος , νῦν δέ ἐκεῖνος ὁ προφήτης ἑαυτοῦ δείκνυμι , κατάλληλος ὁ ὑπόκειμαι καιρός σημασιαζω ὁ δύναμις , διά οὗτος φημί · ἐγώ ὅρασις πληθύνω , καί ἐν χείρ προσεχής ὁμοιόω . οὐχ ὅσπερ ἐγώ , φαίνω , φημί , ἀλλά ὁμοιόω πρός ὅσπερ ὁράω δύναμαι ὁ θεωρέω . ὁράω γοῦν αὐτός νῦν μέν κάθημαι , νῦν δέ ὀπλίζω , νῦν δέ θρίξ πολύς ἔχω , νῦν δέ ἐν ἁβρός , νῦν δέ ἐν πῦρ , νῦν δέ ἐκ ὁ ὀπίσθιος φαίνω , νῦν δέ ἐπί ὁ χερουδιον , καί πρός μεταλλικός ὄλλυμι λαμπρότης ὁ