joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0060.1
Ἐπειδὴ σφόδρα κατέσεισε τὴν διάνοιαν αὐτῶν τῇ τῶν λυπηρῶν ἀπειλῇ , καὶ τὴν συμφορὰν ἰκανῶς ἐτραγῳδῆσε , καὶ μακρὸν ἀπέτεινε λόγον τὰ φοβερὰ δεηγούμενος , μεταβάλλει λοιπὸν ἐπὶ τὰ χρηστότερα . Τοῦτο γὰρ λατρείας ἀρίστως τρόπος , μὴ τέμνειν μηδὲ καλεῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκείθεν γινομένας ὀδύνας προσηνέκει παραμυθεῖσθαι φαρμάκοις · τοῦτο δὴ καὶ αὐτὸς ποιεῖ . Οὐ γὰρ δὴ εἰς τὰ σκληρῶς καταλύειν ἔφθασε τὸ πᾶν , ἀλλὰ τῶν πονηρῶν ἐκ μέσου ληφθέντων διεδέχεσθαι τὰ χρηστότερα · καὶ οὐκ ἀπαλλαγὴν ἔσεσθαι μόνον τῶν ἀθλῶν , ἀλλὰ καὶ πολλὴν τὴν περιφάνειαν καὶ μεγάλην τὴν λαμπρότητα . Τοῦτο γὰρ ἐπιλαμφὼν Θεοῦ καλεῖ , τὸ σκότος τῆς ἀθυμίας λύουσαν , καὶ φαιδρὰν ποιούσαν ἡμέραν , καὶ περιφανεῖς καθιστούσαν . Τὸ δέ , Ἐν βουλῇ , ὅτι συνευξῶ , φησί , πάντα ἐργάσεται , καὶ μετὰ τῆς προσκομίζους αὐτῷ σοφίας . Καὶ ἔσται τὸ καταλειφθὲν τοῦ Ἰσραὴλ ἐν Σιὼν , καὶ τὸ καταλειφθὲν ἐν Ἱερουσαλὴμ , ἄγιοι κληθήσονται πάντες οἱ γραφέντες εἰς ζωὴν ἐν Ἱερουσαλὴμ . Ἵνα μάθῃς ὅτι οὐ συντυχίας τις ἢ σωτηρία γέγονε τῶν διαφυγόντων τὸν κίνδυνον , ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀνωθεν φάθου τευχισθέντες , καὶ ἐν μέσῳ τοῦ δεινοῦ δὲτες οὐχ ἐάλωσαν , διὰ τοῦτο φησιν · Ἅγιοι κληθήσονται πάντες οἱ γραφέντες εἰς ζωὴν ἐν Ἱερουσαλὴμ . Οἱ ἀφορισθέντες , φησίν , οἱ δοκιμασθέντες , οἱ τυπωθέντες , μηδὲν παθεῖν δεινόν . Εἰκῶς δὲ αὐτοὺς ἁγίους καλεῖ , δεῖκνὺς ὅτι οὐχ ἀπλῶς ὁ ἀφορίσας αὐτοὺς ἀπέλλαξε , οὐδ’ ἀπλῶς ἡ τοῦ Θεοῦ ψήφος · ἀλλὰ κὶ καὶ ἡ τῶν τράπων εἰσῆλθεν ἀρετή , εἴτε προτέρα , εἴτε μετὰ ταῦτα . Εἰ γὰρ καὶ χρυσοῖ τινες ἦσαν καὶ ἐπεικείς , ἀλλ’ ὅμως ὑπὸ τῶν χρηστῶν βελτίους γένοντο καὶ ἀκριβέστεροι . Καθάπερ γὰρ τὸ χρυσίον τῷ πυρὶ παραδιδόμενον πᾶσαν ἀποτίθεται χλῖδα , οὕτω καὶ οἱ σπουδαῖοι σπουδαιότεροι καθίστανται ἐν τοῖς πειρασμοῖς , πᾶσαν ἀποτιττόμενοι ῥάθυμiam . Ὅσι ἐκπλυνεῖ Κύριος τὸν μύκον τῶν νιῶν καὶ τῶν θυγατέρων Σιὼν , καὶ τὸ αἷμα ἐκαθαριεῖ ἐκ μέσου αὐτῶν πνεύματι κρίσεως καὶ πνεύματι καύσεως . Διπλοῦν ἐνταῦθα μοι δοκεῖ λέγειν καθαρίαν , καὶ τὸ δοῦναι δίκην ὧν ἥμαρτον , καὶ τὸ σπουδαιότερους γενέσθαι πρὸς τὸ μέλλον ἐνταῦθεν . Αἷμα δὲ Ἱερουσαλὴμ τοῖς φθόνος λέγει , τὰς σφαγὰς τὰς αἰχίους . Εἶτα ἀδεῶν τὸ Ἐγλημὰ φησιν · Ἐκ μέσου αὐτῶν . Οὐδὲ γὰρ λανθάνοντες καὶ κρυπτόμενοι τὰς ἀνδροφονίας ἐτόλμων , ἀλλὰ τῶν ληστῶν καὶ τῶν τὰς λεωφόρους ἐκδρευσόντων χειρῶν . Ἐκεῖνοι γὰρ καὶ τῷ σκότῳ κρυπτόμενοι · καὶ ταῖς ἑρημίαις τολμοῦσι τὰ εἰωθότα · οὗτοι δὲ ἐν μέσαις ταῖς ἀγοραῖς , ἐν μέσῃ τῇ πόλει , ἐν αὐτοῖς τοῖς δικαστηρίοις τὰ ἐκείνων παρηγόρουν . Ἄλλα καὶ τὴν ἐκείθεν , φησί , γενομένην χλῖδα ἐπλήσιν ὁ πόλεμος ἀναλῴσει . Καὶ γὰρ ἐν τῷ καιρῷ τῶν χρηστῶν ὑπὲρ τῶν προτέρων ἀπολογεῖται λυπηρῶν , ὅτι καὶ αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ συμβάντα διὰ τοῦτο συνέβη , [ 50 ] ἵνα ἐκπλυθῶσιν , ἵνα καθαρθῶσιν , ἵνα πυρωθῶσιν , ἵνα πᾶσαν ἀποτίθησι χλῖδα , ἵνα δι’ ἐκ τῶν ἁμαρτημάτων καὶ τῶν σφαγῶν ἀπονίψεται δεινός . Τί δέ ἐστιν ὅ φησι , Πνεύματι κρίσεως καὶ πνεύματι καύσεως ; Τῇ μεταφορᾷ τῶν χωνευομένων ὕλῶν ἐκείνεν . Ὅπερ γὰρ ἐκεῖ τὸ πνεῦμα εἰς τὸ χωνευτήριον ἐμπέπτον καὶ τὴν φλόγα ἀναρρίπτον , καὶ θερμότερους ποιοῦν τοὺς ἄνθρακας , ἀπαντα δαπανᾷ μύκον · οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἡ θελματος ὀργή , καὶ ἡ τῶν πολεμίων ἐφόδος ἐπεσοῦσα , ἀντὶ πυρὸς τῇ πόλει γέγονε , πυρὸς οὐκ ἀπολλύντος , ἀλλὰ καίουσιν , καὶ καθαίροντος , καὶ κολάζοντος , καὶ διορθοῦντος . Τὸ γὰρ Πνεύματι κρίσεως , τοῦτ’ ἐστι , κολάσεως , τιμωρίας , ἐκδικήσεως . Καὶ ἥξει Κύριος . Παρουσία αὐτοῦ τὴν ἐνέργειαν καλεῖ . Καὶ ἔσται πᾶς τόπος τοῦ ὄρους Σιὼν , καὶ πάντα τὰ περιχώλια αὐτῆς σκιάδες νεφέλης ἡμέρας , καὶ ὡς κακνοῦ , καὶ ὡς φωτὸς πυρὸς καυομένου νυκτός , πᾶσιν τῇ δόξῃ σκεπασθήσεται . Καὶ ἔσται εἰς σκιάς ἡμέρας ἀπὸ καύματος , καὶ ἐν σκέπῃ καὶ ἐν ἀποκρύφῳ ἀπὸ σκληρότητος καὶ δετοῦ . Νεφέλην ἐνταῦθα τὴν ἐκ τῶν κακῶν ἐγγινομένην παραμυθίαν φησι · πυρὰν δὲ τὴν μετὰ τῆς παραμυθίας περιφάνειαν προεγινωμένην . Ὅπερ γὰρ ἐστὶν ἐν καύματι νεφέλη , τοῦτο ἐν σκότῳ καὶ νυκτὶ βαθυτάτῃ πυρὰ λαμπροῦ ἀναπτομένη . Ἡ μὲν γὰρ τὸν αὐχμὸν ἀποκρύπτει , ἡ δὲ διαλύει τὸν ζόφον . Τὴν μὲν οὖν περιφάνειαν τῇ λαμπρότητι τῆς πυρὸς , τὴν δὲ ἀνεσιν τῇ σκιᾷ τῆς νεφέλης παρέδωκεν . Εἶτα δεῖκνὺς ὡς οὐ κατὰ μικρὸν τῶν δεινῶν λυομένων ταῦτα ἔσται , ἀλλὰ ἀθρόον ἐν αὐτῇ τῇ λυπηρῶν ἀκμῇ ἡ μεταβολὴ γενήσεται , ἵνα καὶ ἐντεῦθεν μάθωσιν , ὅτι οὐχὶ ἐκ περιφοράς τινος καὶ συντυχίας ἡ πρὸς τὸ βέλτιον γέγονε μετάστασις , ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀνωθεν δυνάμεως τὸ πᾶν κατιώθεται . Ὅς πυρὸς καυομένου νυκτός , φησίν , οὕτως ἡ μεταβολὴ γενήσεται . Καὶ ἔσται εἰς σκιάς ἡμέρας . Τίς ἔσται ; Ἡ τοῦ Θεοῦ βοηθεῖα , φησί , καὶ ἡ συμμάχη , ὡςπερ σκιά ἐν καύματι , καὶ ὡςπερ δροσὴς ἡ κατάδυσις τῆς σπηλαίου , ὑδροῦ καταρρήγνυμένου σφοδροῦ , ἐν ἀσφαλείᾳ τὸν ἐκεῖ καταφυγόντα διατηροῦσα · οὕτω δὴ καὶ ἡ τοῦ Θεοῦ συμμάχη οὐκ ἀφήσει δεινὸν οὐδὲν παθεῖν , καὶ τοσοῦτον καταρρήγνυμένου πολέμου , ὅς ἂν ἐληται ἐξ ἀρχῆς διασῴσαι .
Lemmas: ἐπεί σφόδρα κατασείω ὁ διάνοια αὐτός ὁ ὁ λυπηρός ἀπειλέω , καί ὁ συμφορά ἱκανῶς τραγῳδέω , καί μακρός ἀποτείνω λόγος ὁ φοβερός δέχομαι , μεταβάλλω λοιπός ἐπί ὁ χρηστός . οὗτος γάρ λατρεία Ἀρίστως τρόπος , μή τέμνω μηδέ καλέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐκεῖθεν γίγνομαι ὀδύνη προσφέρω παραμυθέομαι φάρμακον · οὗτος δή καί αὐτός ποιέω . οὖον γάρ δή εἰς ὁ σκληρός καταλύω φθάνω ὁ πᾶς , ἀλλά ὁ πονηρός ἐκ μέσος λαμβάνω διαδέχομαι ὁ χρηστός · καί οὐ ἀπαλλαγή εἰμί μόνος ὁ ἀθλέω , ἀλλά καί πολύς ὁ περιφάνεια καί μέγας ὁ λαμπρότης . οὗτος γάρ ἐπιλαμβάνω Θεός καλέω , ὁ σκότος ὁ ἀθυμία λύω , καί φαιδρός ποιέω ἡμέρα , καί περιφανής καθίστημι . ὁ δέ , ἐν βουλή , ὅτι συνεύχομαι , φημί , πᾶς ἐργάζομαι , καί μετά ὁ προσκομίζω αὐτός σοφία . καί εἰμί ὁ καταλιμπάνω ὁ Ἰσραήλ ἐν Σιών , καί ὁ καταλιμπάνω ἐν Ἱεροσόλυμα , ἅγιος καλέω πᾶς ὁ γράφω εἰς ζωή ἐν Ἱεροσόλυμα . ἵνα μανθάνω ὅτι οὖον συντυχία τις ἢ σωτηρία γίγνομαι ὁ διαφεύγω ὁ κίνδυνος , ἀλλά ἐκ ὁ ἄνωθεν φαίνω τεύχω , καί ἐν μέσος ὁ δεινός δέτης οὐ ἁλίσκομαι , διά οὗτος φημί · Ἅγιος καλέω πᾶς ὁ γράφω εἰς ζωή ἐν Ἱεροσόλυμα . ὁ ἀφορίζω , φημί , ὁ δοκιμάζω , ὁ τυπόω , μηδείς πάσχω δεινός . ἵημι δέ αὐτός ἅγιος καλέω , δείκνυμι ὅτι οὐ ἀπλόος ὁ ἀφορίζω αὐτός ἀπολαγχάνω , οὐδέ ἀπλόος ὁ ὁ Θεός ψήφος · ἀλλά κίς καί ὁ ὁ τρέπω εἰσέρχομαι ἀρετή , εἴτε πρότερος , εἴτε μετά οὗτος . εἰμί γάρ καί χρύσεος τις εἰμί καί πέκω , ἀλλά ὅμως ὑπό ὁ χρηστός ἀγαθός γίγνομαι καί ἀκριβής . καθά γάρ ὁ χρυσίον ὁ πῦρ παραδίδωμι πᾶς ἀποτίθημι χλίδα , οὗτος καί ὁ σπουδαῖος σπουδαῖος καθίστημι ἐν ὁ πειρασμός , πᾶς αποτιττομενω ἄθυμος . Αἵμων ἐκπλύνω Κύριος ὁ μυκάομαι ὁ Νίων καί ὁ θυγάτηρ Σιών , καί ὁ αἷμα καθαρίζω ἐκ μέσος αὐτός πνεῦμα κρίσις καί πνεῦμα καῦσις . διπλόος ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω λέγω καθάριος , καί ὁ δίδωμι δίκη ὅς ἁμαρτάνω , καί ὁ σπουδαίος γίγνομαι πρός ὁ μέλλω ἐνταῦθεν . αἷμα δέ Ἱεροσόλυμα ὁ φθόνος λέγω , ὁ σφαγή ὁ αιχιος . εἶτα ἀδεής ὁ Ἐγλημὰ φημί · ἐκ μέσος αὐτός . οὐδέ γάρ λανθάνω καί κρύπτω ὁ ἀνδροφονία τολμάω , ἀλλά ὁ λῃστής καί ὁ ὁ λεωφόρος ἐκτρέχω χείρ . ἐκεῖνος γάρ καί ὁ σκότος κρύπτω · καί ὁ ἐρημία τολμέω ὁ εἴωθα · οὗτος δέ ἐν μέσος ὁ ἀγορά , ἐν μέσος ὁ πόλις , ἐν αὐτός ὁ δικαστήριον ὁ ἐκεῖνος παρηγορέω . ἄλλος καί ὁ ἐκεῖθεν , φημί , γίγνομαι χλίδα ἐπλήσιν ὁ πόλεμος ἀναλίσκω . καί γάρ ἐν ὁ καιρός ὁ χρηστός ὑπέρ ὁ πρότερος ἀπολογέομαι λυπηρός , ὅτι καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ συμβαίνω διά οὗτος συμβαίνω , [ 50 ] ἵνα ἐκπλύνω , ἵνα καθαίρω , ἵνα πυρόω , ἵνα πᾶς ἀποτίθημι χλίδα , ἵνα διά ἐκ ὁ ἁμάρτημα καί ὁ σφαγή ἀπονίπτω δεινός . τις δέ εἰμί ὅς φημί , πνεῦμα κρίσις καί πνεῦμα καῦσις ; ὁ μεταφορά ὁ χοανεύω ὕλη εκείνος . ὅπερ γάρ ἐκεῖ ὁ πνεῦμα εἰς ὁ χωνευτήριον ἐμπίπτω καί ὁ φλόξ ἀναρρίπτω , καί θερμός ποιέω ὁ ἄνθραξ , ἅπας δαπανάω μυκάομαι · οὗτος καί ἐνταῦθα ὁ θέλμα ὀργή , καί ὁ ὁ πολέμιος ἔφοδος πίπτω , ἀντί πυρός ὁ πόλις γίγνομαι , πυρός οὐ ἀπόλλυμι , ἀλλά καίω , καί καθαίρω , καί κολάζω , καί διορθόω . ὁ γάρ πνεῦμα κρίσις , οὗτος εἰμί , κόλασις , τιμωρία , ἐκδίκησις . καί ἥκω Κύριος . παρουσία αὐτός ὁ ἐνέργεια καλέω . καί εἰμί πᾶς τόπος ὁ ὄρος Σιών , καί πᾶς ὁ περιχώλια αὐτός σκιά νεφέλη ἡμέρα , καί ὡς Κάκνου , καί ὡς φάος πυρός καίω νύξ , πᾶς ὁ δόξα σκεπάζω . καί εἰμί εἰς σκιά ἡμέρα ἀπό καῦμα , καί ἐν σκέπη καί ἐν ἀπόκρυφος ἀπό σκληρότης καί δετός . νεφέλη ἐνταῦθα ὁ ἐκ ὁ κακός ἐγγίγνομαι παραμυθία φημί · πυρή δέ ὁ μετά ὁ παραμυθία περιφάνεια προγιγνώσκω . ὅπερ γάρ εἰμί ἐν καῦμα νεφέλη , οὗτος ἐν σκότος καί νύξ βαθύς πυρά λαμπρός ἀνάπτω . ὁ μέν γάρ ὁ αὐχμός ἀποκρύπτω , ὁ δέ διαλύω ὁ ζόφος . ὁ μέν οὖν περιφάνεια ὁ λαμπρότης ὁ πυρός , ὁ δέ ἄνεσις ὁ σκιά ὁ νεφέλη παραδίδωμι . εἶτα δείκνυμι ὡς οὖον κατά μικρός ὁ δεινός λύω οὗτος εἰμί , ἀλλά ἀθρόος ἐν αὐτός ὁ λυπηρός ἀκμή ὁ μεταβολή γίγνομαι , ἵνα καί ἐντεῦθεν μανθάνω , ὅτι οὐ ἐκ περιφορά τις καί συντυχία ὁ πρός ὁ ἀγαθός γίγνομαι μετάστασις , ἀλλά ἐκ ὁ ἄνωθεν δύναμις ὁ πᾶς κατιόομαι . ὅς πυρός καίω νύξ , φημί , οὕτως ὁ μεταβολή γίγνομαι . καί εἰμί εἰς σκιά ἡμέρα . Τῖς εἰμί ; ὁ ὁ Θεός βοήθεια , φημί , καί ὁ συμμάχομαι , ὡς σκιά ἐν καῦμα , καί ὡς Δρόσης ὁ κατάδυσις ὁ σπήλαιον , ὕδρος καταρρήγνυμι σφοδρός , ἐν ἀσφάλεια ὁ ἐκεῖ καταφεύγω διατηρέω · οὗτος δή καί ὁ ὁ Θεός συμμάχομαι οὐ ἀφίημι δεινός οὐδείς πάσχω , καί τοσοῦτος καταρρήγνυμι πόλεμος , ὅς εἄν αἱρέω ἐκ ἀρχή διασῴζω .