joannes-chrysostomus.in-isaiam pg056_0049.2
[ 39 ] , ὅταν μὴ μόνον ἁμαρτάνωσι , μηδὲ μὴ μόνον μετὰ παρρησίας ἁμαρτάνωσιν , ἀλλ’ ὅταν καὶ τοὺς δυναμένους · τὰ τοιαῦτα διορθοῦν ἀπελαύνωσι . Ὡσπερ γὰρ οἱ φρεντείς παραγόμενοι τὸν λατρὸν πολλάκις συνέχονται , οὕτω δὴ καὶ οὗτοι τοῦ νοσεῖν ἀντὶα μέγιστον δείγμα τοῦτο ἐξέφερον , τὸ τοὺς δικαίους ἐκβάλλειν . Τοιοῦτον γὰρ ἡ ἀρετὴ · καὶ φαινομένη μόνον , ἀρχαὶ λυπησὰ τὸν ἐν κακίᾳ ὄντα . Τοιούτου δὲ κακία · οὐδὲ ἐλεγχόμενὴ πολλάκις , καὶ τὴν παρουσίαν αὐτὴν βαρύνεται τῶν ἐν ἐπικειλᾳ προαιρουμένων . Διπλὴ δὲ ἐνταῦθα ἡ κατηγορία , καὶ τὸ δεσμεῖν τὸν δίκαιον , καὶ τὸ ὡς ἄχρηστον ὁ δεσμεῖν . Ὅταν οὖν τις τὰ ἀφελούνα μὴ μόνον οὐ προσίεται , ἀλλὰ καὶ βλαβερά αὐτὴ νομίζῃ εἶναι , ποία λείπεται λοιπὸν διορθώσεως πρόφασις ; Διὸ καὶ ὁ προφήτης ἰδὼν εἰς ἔσχατον ἐξοχελιαντας , ἀπὸ θρήνων ἄρχεται πάλιν , οὐκ ἀπὸ κατηγορίας καὶ ἐγχειλμάτων , λέγων · Οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν · καὶ τὸ ἐξὴς μετὰ πολλῆς συν ἐσεως · Ὅτι βεβούλευται βουλήν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν . Καίτοι τὸ γενόμενον δοκεῖ κατὰ τοῦ δικαίου τολμάσθαι · ἀλλ’ εἰ τις ἀκριβῶς ἐξετάζειν , οὐ κατὰ τοῦ πάσχοντος , ἀλλὰ τῶν ποιούντων ἡ βουλὴ τρέπεται . Ἐνταῦθα μανθάνομεν , ὅτι ὁ μὲν καλός , κἂν μυρία πάσχῃ δεινὰ , οὐδὲν βεβλάφεται παρὰ τῶν ποιούντων · οἱ δὲ ἐπιβουλεύοντες , οὕτοι μελλόν εἰσιν οἱ καθ’ ἑαυτῶν τὸ ξίφος ὠθούσες , καθάπερ καὶ οὗτοι . Τὸν μὲν γὰρ δίκαιον οὐδὲν βλάπτον δεσμεύσες , ἑαυτοὺς δὲ ἐν πλεῖον ζῶφ καὶ ἐρημίᾳ καθίσταν , τὸν λύχνον ἐκποδὸν ἀρτάζοντες . Τοίνυν τὰ γεννήματα τῶν ἔργων αὐτῶν φάγεται . Τοιούτων γὰρ ἡ κακία · αὐτὴ ἐν ἑαυτῇ τὴν τιμωρίαν ἔχει . Καὶ δ’ ἐνταῦθα φησι , τοῦτ’ ἐστιν · Ἀπολαύσονται τῶν καρπῶν αὐτῶν , ἐν πλεῖον καθιστῶντες αὐτοὺς ἐρημίᾳ , καὶ πολλοὺς κατασκανθόντες τοὺς χρημνούς . Οὕτω τῷ ἀνθρώπῳ · ποτηρὰ γὰρ συμβαίσει αὐτῷ κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ . Ὅρῃς παρ’ ἡμῶν τὰ μέτρα τῆς τιμωρίας ἀεὶ καὶ τὰς ἀρχὰς γινομένας ; Διὰ δὲ τοῦτο πάλιν ὁ προφήτης θρηνεῖ καὶ οδύρεται καὶ διασπάτεται , ὅτι αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἐπεβούλευον οἱ Ἰουδαῖοι , καὶ πολυμίῳ παντὸς χαλεπώτερον τὴν ἑαυτῶν ἐλυμήναντο σωτηρίαν · οὐ τί γένοιτ’ ἐν ἀθλιώτερον ; Λαὸς μου , οἱ ἀρχάτορες ὑμῶν καλεῖν ὑμῖς . Τοῦτο ἀρίστου διδασκάλου , ποικιλίζει τὸν λόγον , καὶ μήτε τραχύνει μόνον , μήτε προσνην ποιεῖ , ἀλλὰ νῦν μὲν τοῦτο , νῦν δὲ ἐκεῖνο μεταχειρίζεται τοῦ εἴδος , ὥστε πολλὴν ἐκ τῆς μίξεως γενέσθαι τὴν ὠφελείαν . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ὁ προφήτης οὐκ ἐγκαλεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ θρηνεῖ , ὁ βαρύτερον μὲν ἐστὶ τῶν ἐγχειλμάτων , ἐλάττονα δὲ παρέχει τὴν ὀδύνην · καὶ τὸ θαυμαστὸν τοῦτο , ὅτι ἐν βαθυτέρᾳ τῇ τομῇ προσνεστέρε ἡ ἀλγήσει . Καὶ οὐ θρηνεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ θεραπεύει , καὶ ἕτερον πάλιν θαυμαστὸν διδασκαλίας ἀνακίνει τρόπον . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Τὸ μὴ πᾶσιν ὁρ’ ἐν ἐπιτιμῶν , ἀλλὰ ἀποσχίσας τὸν δῆμον τῶν ἀρχόντων , καὶ εἰς τὸν ἐκείνων ἐπιτρέψας κεφαλαὶν τὰ ἐγκλήματα . Τοσοῦτον γὰρ ἄστι [ 40 ] τοῦτο τοῦ εἴδους τὸ κέρδος , ὡς τὸν Μωϋσέα καὶ μετὰ πλείονος αὐτὸ ποιήσαι τῆς ὑπερβολῆς . Οὕτος μὲν γὰρ , πάντων βυτὲν ὑπεύθυνων τοὺς ἐγχειλμασι , ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας τρέπει τὸν λόγον · ὁ δὲ Μωϋσῆς εὑρὼν τὸν
Lemmas: [ 39 ] , ὅταν μή μόνος ἁμαρτάνω , μηδέ μή μόνος μετά παρρησία ἁμαρτάνω , ἀλλά ὅταν καί ὁ δύναμαι · ὁ τοιοῦτος διορθόω ἀπελαύνω . ὡς γάρ ὁ φρεντείς παράγω ὁ λάτρον πολλάκις συνόχωκα , οὗτος δή καί οὗτος ὁ νοσέω ἀντίος μέγας δείγμα οὗτος ἐκφέρω , ὁ ὁ Δίκαιος ἐκβάλλω . τοιοῦτος γάρ ὁ ἀρετή · καί φαίνω μόνος , ἀρχή λυπώ ὁ ἐν κακία εἰμί . τοιοῦτος δέ κακία · οὐδέ ἐλέγχω πολλάκις , καί ὁ παρουσία αὐτός βαρύνω ὁ ἐν ἐπικειλᾳ προαιρέω . Διπλή δέ ἐνταῦθα ὁ κατηγορία , καί ὁ δεσμέω ὁ Δίκαιος , καί ὁ ὡς ἄχρηστος ὁ δεσμέω . ὅταν οὖν τις ὁ ἀφαιρέω μή μόνος οὖον προσίημι , ἀλλά καί βλαβερός αὐτός νομίζω εἰμί , ποῖος λείπω λοιπός διόρθωσις πρόφασις ; Διὸ καί ὁ προφήτης εἶδον εἰς ἔσχατος εξοχελιανταω , ἀπό θρῆνος ἄρχω πάλιν , οὐ ἀπό κατηγορία καί ἐγχειλμάτων , λέγω · οὐαί ὁ Ψυχή αὐτός · καί ὁ ἑξῆς μετά πολύς σῦς εἰμί · ὅτι2 βουλεύω βουλή πονηρός κατά ἑαυτοῦ . καίτοι ὁ γίγνομαι δοκέω κατά ὁ Δίκαιος τολμάω · ἀλλά εἰμί τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , οὖον κατά ὁ πάσχω , ἀλλά ὁ ποιέω ὁ βουλή τρέπω . ἐνταῦθα μανθάνω , ὅτι ὁ μέν καλός , κἀν μυρίος πάσχω δεινός , οὐδείς βλάπτω παρά ὁ ποιέω · ὁ δέ ἐπιβουλεύω , οὕτος μέλλω εἰμί ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ ξίφος ωθώ , καθάπερ καί οὗτος . ὁ μέν γάρ Δίκαιος οὐδείς βλάπτω δεσμεύω , ἑαυτοῦ δέ ἐν πλείων ζῶφ καί ἐρημία καθίστημι , ὁ λύχνος ἐκποδός ἀρτάω . τοίνυν ὁ γέννημα ὁ ἔργον αὐτός ἐσθίω . τοιοῦτος γάρ ὁ κακία · αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ τιμωρία ἔχω . καί δέ ἐνταῦθα φημί , οὗτος εἰμί · ἀπολαύω ὁ καρπός αὐτός , ἐν πλείων καθιστάω αὐτός ἐρημία , καί πολύς κατασκανθόντες ὁ κρημνός . οὕτως ὁ ἄνθρωπος · Ποτηρά γάρ συμβαίνω αὐτός κατά ὁ ἔργον ὁ χείρ αὐτός . ὄρνυμι παρά ἐγώ ὁ μέτρον ὁ τιμωρία ἀεί καί ὁ ἀρχή γίγνομαι ; Ζεύς δέ οὗτος πάλιν ὁ προφήτης θρηνέω καί ὀδύρομαι καί διασπάω , ὅτι αὐτός ἑαυτοῦ ἐπιβουλεύω ὁ Ἰουδαῖος , καί πολυμίῳ πᾶς χαλεπός ὁ ἑαυτοῦ λυμαίνομαι σωτηρία · οὖον τίς γίγνομαι ἐν ἄθλιος ; λαός ἐγώ , ὁ ἀρχάτορες σύ καλέω ὑμῖς . οὗτος ἀγαθός διδάσκαλος , ποικιλιζω ὁ λόγος , καί μήτε τραχύνω μόνος , μήτε προσνέω ποιέω , ἀλλά νῦν μέν οὗτος , νῦν δέ ἐκεῖνος μεταχειρίζω ὁ εἶδος , ὥστε πολύς ἐκ ὁ μίξις γίγνομαι ὁ ὠφέλεια . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ προφήτης οὐ ἐγκαλέω μόνος , ἀλλά καί θρηνέω , ὁ βαρύς μέν εἰμί ὁ ἐγχειλμάτων , μικρός δέ παρέχω ὁ ὀδύνη · καί ὁ θαυμαστός οὗτος , ὅτι ἐν βαθύς ὁ τομή προσνεστέρε ὁ ἀλγέω . καί οὖον θρηνέω μόνος , ἀλλά καί θεραπεύω , καί ἕτερος πάλιν θαυμαστός διδασκαλία ἀνακινέω τρόπος . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ μή πᾶς ὀρός ἐν ἐπιτιμάω , ἀλλά ἀποσχίζω ὁ δῆμος ὁ ἄρχω , καί εἰς ὁ ἐκεῖνος ἐπιτρέπω κεφαλή ὁ ἔγκλημα . τοσοῦτος γάρ Άστι [ 40 ] οὗτος ὁ εἶδος ὁ κέρδος , ὡς ὁ Μωϋσῆς καί μετά πλείων αὐτός ποιέω ὁ ὑπερβολή . οὗτος μέν γάρ , πᾶς βυτὲν υπεύθυνος ὁ ἐγχειλμασι , ἐπί ὁ ἄρχω τρέπω ὁ λόγος · ὁ δέ Μωϋσῆς εὑρίσκω ὁ