joannes-chrysostomus.in-illud-vidua-eligatur pg051_0337.2
17 . Ἐνῴδησεν εἰς τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας ἔνιψε , καὶ παῦσαί μοι περὶ εὐγενείας διαλογιζόμενος . Ὁ κοινὸς τῆς οἰκουμενῆς Δεσπότης , ὁ τῶν ἀγγέλων βασιλεὺς καὶ ἔνιψε καὶ λέντιον περιεζώσατο , καὶ οὐχὶ τῷ μαθητῇ μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ προδότου . Εἶδες πόσον τὸ μέσον τοῦ νιπτόντος καὶ τῶν νιπτομένων ; Ἄλλ᾽ ὅμως τὸ μέσον ἅπαν τοῦτο κατέβη , καὶ ὁ Δεσπότης τὸν δοῦλον ἔνιψεν , ἵνα ἡ δουλίη τὸν σύνβουλον μὴ ἐπαισχύνῃται . Διὰ τοῦτο καὶ τοῦ προδότου , ἵνα μὴ μᾶλλῃ λῆγεις , δι᾽ εὐτέλειας καὶ εὐκαταφρόνητος ὁ μὲλλων ἀπολᾶσαι τῆς θεραπείας . Εἰ γὰρ καὶ εὐτέλης καὶ εὐκαταφρόνητος , ἀλλ᾽ οὕτω κατὰ τὸν Ἰουδαῖον ἐστίν , οὐδὰ τοιαῦτά σοι διέθηκεν , εἰς τὸν Δεσπότην ἔλθις , μετὰ τὰς μυρίας εὐεργεσίας ἐπὶ προδοσίαν ἐλθὼν . Ἄλλ᾽ ὅμως ἅπαντα ταῦτα προειδὼς ἔνιψεν α , ἡμῖν νόμους τιθείς , ἵνα πᾶν ἅπαντων ὡς ὑψηλότεροι , πᾶν ἅπαντων λαμπρότεροι καὶ περιφανέστεροι , πᾶν ἅπαντων χειρός οἱ μέλλοντες πρὸς ἡμᾶς καταγέσθαι , μὴ διὰ τοῦτο αὐτῶν φειγώμεν τὴν θεραπείαν , μὴδὲ τὴν εὐτέλειαν ἐπαισχυνώμεθα . Σὺ δέ , ὦ γύναι , ἄν μὲν τινὰ ἴδῃς ἐν τοῖς βιοτικοῖς καὶ βοηθοῦσα πράγμασιν , ἢ ἐν δικαστηρίῳ συμπράττοντα , ἢ ἐν ἄλλῳ τινὶ τοιούτῳ , καὶ ἀπαντῇς , καὶ μετὰ πολλῆς δόξης τῆς εὐνοίας , καὶ χεῖρας καταφιλεῖς , καὶ ἀργύριον καταβάλλεις , καὶ τὰ τῶν θεραπαινίδων ποιεῖς · ἄν δὲ τὸν Χριστὸν εἰσελθόντα ἴδῃς b , ἀνείς καὶ καταδύῃ πρὸς τὴν αὐτοῦ θεραπείαν ; Εἰ μὴ ὡς τὸν Χριστὸν σὺν δόξῃ τὸν ξένον , μὴ δέξῃ · εἰ δὲ ὡς τὸν Χριστὸν δέξῃ , μὴ ἐπαισχυνθῇς τοῦ Χριστοῦ νίψαι τοὺς πόδας . Οὐχ ὁρᾷς πόσοι τῶν ἐπηρεαζομένων εἰς ἀνδριάντων κατῴφυγον πόδας ; Καίτοι γε ἀναίσθητος ἡ ὕλη , καὶ ἀβυχος · ὁ γαλχός · ἀλλ᾽ ὅμως ἐπειδὴ βασιλέων εἰσὶν εἰκόνες , προσεδέξατο τινὰ καρποῦσθαι παρὰ τῶν ποδῶν ἐκείνων ὠφελείαν . Σὺ δὲ οὐχ ἀναίσθητους πόδας , οὐδὲ ἀβυχον ὕλην , ἀλλ᾽ εἰκόνα ἔνδον ἔχουσαν τὸν βασιλέα θεωροῦσα πρὸς οὗ εἰσιούσαν , οὐ προστρέχεις , εἴπέ μοι , καὶ τοὺς πόδας κατέχεις , καὶ παντὶ θεραπευτῇ τρόπῳ ; Καὶ ποῦ ταῦτα συγγνώμης ἄξια ; πῶς ; ὅτι οὐχ ἂν εἴη τοῦτο αἰσχύνῃς ; Ἐνῴδησεν τινὶ κοινῶς καὶ φυτωμένη , καὶ πρὸς ἀλάσιναν ἐπαιρομένη , καὶ τοῦ ξένου τὴν θεραπείαν αἰσχυνομένη . Τὸ διαδύλω δηλοῦσι · Ἐκεῖνο γὰρ ἡ ὑπερφανία νόημα . Ἄν δὲ προσδράμῃς , ἔννδησον τινὰ μίμη.Τὸν Δεσπότην σὺν αἰσχύνῃ , καὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ ποιεῖς ἔργον . Ποῖα τοίνυν αἰσχύνῃ ; ἢ ποθὸν θνείοις τῇ Δεσποτῇ κοινωνεῖν , εἴπέ μοι ; Αἰσχύνῃ μὲν οὖν τὸ ταῦτα ἐπαισχύνεσθαι , καὶ νομίζειν θνείοις εἶναι , ὅπερ ποιεῖν ὁ Χριστὸς μεγάλᾳ δύναται πόδες ἀγίων εἰς οἰκίας εἰσιόντες · αὐτὸ τὸ ἴδιος ἀγιάζουσι , θησαυρὸν μυρίων εἰσάγουσιν ἀγαθῶν , φύσιν παπρησμένην διορθοῦνται , λελυσι λῦσαι , πολλὴν εἰσάγουσι [ 324 ] τὴν εὐποιίαν . Οὕτω καὶ οἱ πόδες τοῦ Ἡλίου εἰς τὴν οἰκίαν τῆς χήρας εἰσελθόντες
Lemmas: 17 . ἐνοιδέω εἰς ὁ μαθητής ὁ πόδι νίζω , καί παύω ἐγώ περί εὐγένεια διαλογίζομαι . ὁ κοινός ὁ οἰκέω Δεσπότη , ὁ ὁ ἄγγελος βασιλεύς καί νίζω καί λέντιον περιζώννυμαι , καί οὐ ὁ μαθητής μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ προδότης . εἶδον πόσος ὁ μέσος ὁ νίπτω καί ὁ νίπτω ; ἄλλος ὅμως ὁ μέσος ἅπας οὗτος καταβαίνω , καί ὁ Δεσπότη ὁ δοῦλος νίζω , ἵνα ὁ δουλία ὁ συνβοιαλλω μή ἐπαισχύνω . Ζεύς οὗτος καί ὁ προδότης , ἵνα μή Μάλλη λήγω , διά ευτέλεια καί εὐκαταφρόνητος ὁ μέλλω ἀπόλλυμι ὁ θεραπεία . εἰμί γάρ καί Εὐτέλης καί εὐκαταφρόνητος , ἀλλά οὕτως κατά ὁ Ἰουδαῖος εἰμί , οὐδή τοιοῦτος σύ διατίθημι , εἰς ὁ δεσπότης ἔρχομαι , μετά ὁ μυρίος εὐεργεσία ἐπί προδοσία ἔρχομαι . ἄλλος ὅμως ἅπας οὗτος πρόοιδα νίζω α , ἐγώ νόμος τίθημι , ἵνα πᾶς ἅπας ὡς ὑψηλός , πᾶς ἅπας λαμπρός καί περιφανής , πᾶς ἅπας χείρ ὁ μέλλω πρός ἐγώ κατάγω , μή διά οὗτος αὐτός φέρω ὁ θεραπεία , μηδέ ὁ εὐτέλεια ἐπαισχύνω . σύ δέ , ὦ γυνή , ἄν μέν τις ἰδέω ἐν ὁ βιοτικός καί βοηθέω πρᾶγμα , ἢ ἐν δικαστήριον συμπράσσω , ἢ ἐν ἄλλος τις τοιοῦτος , καί ἀπαντή , καί μετά πολύς δόξα ὁ εὔνοια , καί χείρ καταφιλέω , καί ἀργύριον καταβάλλω , καί ὁ ὁ θεραπαινίς ποιέω · ἄν δέ ὁ Χριστός εἰσέρχομαι ἰδέω b , ἀνίημι καί καταδύω πρός ὁ αὐτός θεραπεία ; εἰμί μή ὡς ὁ Χριστός σύν δόξα ὁ ξένος , μή δέχομαι · εἰμί δέ ὡς ὁ Χριστός δέχομαι , μή ἐπαισχύνομαι ὁ Χριστός νίζω ὁ πόδι . οὐχ ορώ πόσος ὁ ἐπηρεάζω εἰς ἀνδριάς κατωφυγος πόδι ; καίτοι γε ἀναίσθητος ὁ ὕλη , καί ἀβυχος · ὁ γαλχός · ἀλλά ὅμως ἐπεί βασιλεύς εἰμί εἰκών , προσδέχομαι τις καρπόω παρά ὁ πούς ἐκεῖνος ὠφέλεια . σύ δέ οὐ αναίσθητος πόδι , οὐδέ ἀβυχον ὕλη , ἀλλά εἰκών ἔνδον ἔχω ὁ βασιλεύς θεωρέω πρός ὅς εἴσειμι , οὐ προστρέχω , λέγω ἐγώ , καί ὁ πόδι κατέχω , καί πᾶς θεραπευτής τρόπος ; καί ποῦ οὗτος συγγνώμη ἄξιος ; πῶς ; ὅτι οὐ ἄν εἰμί οὗτος αἰσχύνω ; ἐνοιδέω τις κοινός καί φοιτάω , καί πρός αλασιναω ἐπαίρω , καί ὁ ξένος ὁ θεραπεία αἰσχύνω . Τέ διαδύλω δηλόω · ἐκεῖνος γάρ ὁ ὑπερφανία νόημα . ἄν δέ προστρέχω , ἐνδέω τις Τίμη δεσπότης σύν αἰσχύνη , καί ὁ ὁ Χριστός ποιέω ἔργον . Ποίας τοίνυν αἰσχύνω ; ἢ πόθος θνῄσκω ὁ Δεσπότη κοινωνέω , λέγω ἐγώ ; αἰσχύνη μέν οὖν ὁ οὗτος ἐπαισχύνομαι , καί νομίζω θνῄσκω ἔρχομαι , ὅς ποιέω ὁ Χριστός μέγας δύναμαι πούς ἅγιος Καπετώλιον οἰκία εἰσέρχομαι · αὐτός ὁ ἴδιος ἁγίζω , θησαυρός μυρίος εἰσάγω ἀγαθός , φύσις πάρειμι διορθόω , λύσις λύω , πολύς εἰσάγω [ 324 ] ὁ εὐποιία . οὕτως καί ὁ πούς ὁ Ἡλίας εἰς ὁ οἰκία ὁ χῆρος εἰσέρχομαι