joannes-chrysostomus.in-illud-vidua-eligatur pg051_0333.3
ε' . Ταῦτα καὶ ἡμεῖς , καὶ ζῶντες , καὶ μέλλοντες τελευτῆν , πρὸς τοὺς παῖδας τοὺς ἑαυτῶν διαλεγόμεθα , καὶ παιδὼμεν αὐτούς , οὐ μέγας πλοῦτος , καὶ κληρονομία ἀδιάπτωτος , καὶ θησαυρὸς ἀνεπηρεάστος ὁ τοῦ Θεοῦ φόβος ἐστὶ · καὶ σπουδάζομεν μὴ χρήματα αὐτοὺς καταλείπαιεν τὰ ἀπολλύμενα , ἀλλὰ εὐσεβείαν τὴν μένουσαν καὶ μὴ δαπανωμένην . Εὐσεβείας μὲν γὰρ οὐδὲ οὐδὲν τὰ ὄντα ἀπόλλυται · χρήματα μετὰ θανάτου καὶ τῆς ἐσχάτης αἰσχύνης · ταύτης δὲ παραούσης καὶ τὰ οὐχ ὄντα προσγίνεται . Ἕαν ἀναθρώσῃς 320 οὐ καλῶς τὸ παιδίον , οὕτω κάκεινος τὸν υἱὸν τὸν ἑαυτοῦ , καὶ οὕτως τὸν υἱόν · καὶ καθάπερ σειρὰ τις καὶ ἀκολουθία πολιτείας ἀρίστης μέχρι παντὸς βαδίζεται , παρὰ σοῦ λαβούσα τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ἄλμαν , καὶ τῶν ἐγγόνων ἐπιμελείας σοι φέρουσα τοὺς καρπούς . Εἰ μετὰ ἀκριβείας οἱ πατέρες τοὺς ἑαυτῶν παιδεύουσι παῖδας , οὐ νόμων , οὐ δικαστηρίων ἕξει , οὐ τιμωρίων καὶ κολάσεων καὶ τῶν δημοσίων φόνων . Δικαίως γὰρ , φησὶ , νόμος οὐ κείται . Ἐπειδὴ δὲ καταφρονεῖν αὐτῶν , διὰ τοῦτο μεῖζον αὐτοὺς περιβάλλομεν παθοῖς , καὶ ταῖς τῶν δημίων ἐκδίδωμεν χερσὶ καὶ εἰς τὰ βάραθρα συνεχῶς ἀθούμεν · Ὁ γὰρ περιφύγων τὸν υἱὸν τὸν ἑαυτοῦ , καταδεσμεύσει τὰ τραύματα αὐτοῦ , φησὶ . Τί ἐστιν Ὁ περιφύγων ; Ὁ λείων , ὁ κολακεύων , ὁ θεραπεύων ὑπὲρ τὸ μέτρον . Σφοδρότερος γὰρ οὗτος καὶ ἐπιμελείας δεῖται καὶ ράβδων . Ταῦτα λέγω οὐχ ἵνα λίαν τῆς τραχεῖας ὦμεν τοὺς παισίν , ἀλλ' ἵνα μὴ εὐκαταφρόνητοι πρὸς αὐτοὺς φαίνωμεθα . Εἰ γὰρ γυνὴ τὸν ἄνδρα φοβέσθαι ὀφείλει , πολλῷ μᾶλλον τὸ παιδίον τὸν πατέρα . Καὶ μὴ μοι λέγε , ὅτι ἀδύνατον περιγενέσθαι τῆς νεότητος . Εἰ γὰρ γῆραν γυναικὰ ἀπαιτεῖ τὴν πρόνοιαν ταύτην ὁ Παῦλος , πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἄνδρας · εἰ ἀδύνατον ἦν , οὐχ ἂν ἐπέταξεν . Ἄλλ' ἡ πᾶσα πονηρία παρὰ τὴν ἡμετέραν γίνεται ράθυμιν , καὶ τὸ μὴ ἐξ ἀρχῆς , μηδὲ ἐκ πρώτης ἡλικίας εἰς εὐλάβειαν ἐνάγειν αὐτούς . Ἄλλ' ὅπως μὴ τῆς ἐξωθεν μετασχόναι παιδείας , καὶ εἰς στρατείαν τελέσασιν , σπουδάζομεν , καὶ χρήματα καταβάλλομεν , καὶ φίλους ἀξιοῦμεν , καὶ πολλάκις κεχρήμεθα ταῖς περιδρομαῖς · ὅπως δὲ εὐδοκιμήσαιεν παρὰ τῷ βασιλεῖ τῶν ἀγγέλων , οὐδὲν ποιοῦμεθα λόγον . Καὶ εἰς θεάματα μὲν συνεχῶς συγχωροῦμεν ἀναβαίνειν , εἰς ἐκκλησίαν δὲ οὐχ ἀναγκαίομεν οὐδέποτε · ἀλλὰ κἂν ἅπαξ ἡ δεύτερον παραγενήται τὸ παιδίον , ἀπλῶς καὶ εἰκὴ καὶ μάτην καὶ ψυχαγωγίας ἕνεκεν ἐναυθὰ παραγίνεται . Οὐχ ἔχειν δὲ οὕτως · ἀλλ' ὡςπερ εἰς διδασκαλεῖον πέμποντες τὸν μαθημάτων ἀπαιτοῦμεν τὰς εὐθύνας , οὕτω καὶ εἰς ἐκκλησίαν πέμποντες , μᾶλλον δὲ ἄγοντες . Οὐ γὰρ ἔτροπος αὐτοὺς ἐπιτρέπαι , ἀλλ' αὐτοὺς κατέχοντας ἐνταῦθα εἰσάγειν ἔχειν , καὶ τῆς ἐνταῦθα ἀκροάσεως καὶ διδασκαλίας τὴν μνήμην ἀπαιτεῖν ἕξει . Οὕτω γὰρ , οὕτω ρῶμιν ἐγίνετο καὶ εὐκολος ἡμῖν ἡ τῶν παίδων διόρθωσις · εἰ γὰρ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ διαπαντὸς ἤκουον ὑμῶν διαλεγμένων περὶ φιλοσοφίας , καὶ συμβουλευόντων αὐτοὺς τὰ δέοντα , καὶ τὰ ἐνταῦθα αὐτοὺς προστεθὲτο μετ' ἐκείνων , καὶ ταχέως ἐν τῶν καλῶν τούτων σπερμάτων γενναῖον ἡμῖν ἐπαδείξαντο καρπόν . Ἄλλ' οὐδὲν τούτων ποιοῦμεν , ἀλλὰ πάρειργα ἡμῖν τὰ ἀναγκαῖα · κἂν παραίνεσῃ
Lemmas: εἰ . Ταΰς καί ἐγώ , καί ζάω , καί μέλλω τελευτή , πρός ὁ παῖς ὁ ἑαυτοῦ διαλέγω , καί παιδεμένος αὐτός , οὐ μέγας πλοῦτος , καί κληρονομία ἀδιάπτωτος , καί θησαυρός ανεπηρέαστος ὁ ὁ θεός φόβος εἰμί · καί σπουδάζω μή χρῆμα αὐτός καταλείπω ὁ ἀπόλλυμι , ἀλλά εὐσέβεια ὁ μένω καί μή δαπανάω . Εὐσέβεια μέν γάρ οὐδέ οὐδείς ὁ εἰμί ἀπόλλυμι · χρῆμα μετά θάνατος καί ὁ ἔσχατος αἰσχύνη · οὗτος δέ παραφέρω καί ὁ οὐ εἰμί προσγίγνομαι . ἐάν ἀναθρῴσκω 320 οὐ καλός ὁ παιδίον , οὕτως κενός ὁ υἱός ὁ ἑαυτοῦ , καί οὕτως ὁ υἱός · καί καθά σειρά τις καί ἀκολουθία πολιτεία ἀγαθός μέχρι πᾶς βαδίζω , παρά σύ λαμβάνω ὁ ἀρχή καί ὁ ἁλμάω , καί ὁ ἔγγονος ἐπιμέλεια σύ φέρω ὁ καρπός . εἰμί μετά ἀκρίβεια ὁ πατήρ ὁ ἑαυτοῦ παιδεύω παῖς , οὐ νόμος , οὐ δικαστήριον ἔχω , οὐ τιμωρία καί κόλασις καί ὁ δημόσιος φόνος . δίκαιος γάρ , φημί , νόμος οὐ κεῖμαι . Ἐπειδή δέ καταφρονέω αὐτός , διά οὗτος μέγας αὐτός περιβάλλω πάσχω , καί ὁ ὁ δήμιος ἐκδίδωμι χείρ καί εἰς ὁ βάραθρον συνεχής ἠθέω · ὁ γάρ Περιφύγων ὁ υἱός ὁ ἑαυτοῦ , καταδεσμεύω ὁ τραῦμα αὐτός , φημί . Τι εἰμί ὁ Περιφύγων ; ὁ λεῖος , ὁ κολακεύω , ὁ θεραπεύω ὑπέρ ὁ μέτρον . σφοδρός γάρ οὗτος καί ἐπιμέλεια δέω καί ῥάβδος . Ταΰς λέγω οὐ ἵνα λίαν ὁ τραχύς εἰμί ὁ παῖς , ἀλλά ἵνα μή εὐκαταφρόνητος πρός αὐτός φαίνω . εἰμί γάρ γυνή ὁ ἀνήρ φοβέω ὀφείλω , πολύς μᾶλλον ὁ παιδίον ὁ πατέρας . καί μή ἐγώ λέγω , ὅτι ἀδύνατος περιγίγνομαι ὁ νεότης . εἰμί γάρ γῆρος γυναικάς ἀπαιτέω ὁ πρόνοια οὗτος ὁ Παῦλος , πολύς μᾶλλον ὁ ἀνήρ · εἰμί ἀδύνατος εἰμί , οὐ ἄν ἐπιτάσσω . ἄλλος ὁ πᾶς πονηρία παρά ὁ ἡμέτερος γίγνομαι ῥάθυμος , καί ὁ μή ἐκ ἀρχή , μηδέ ἐκ πρῶτος ἡλικία εἰς εὐλάβεια ἐνάγω αὐτός . ἄλλος ὅπως μή ὁ ἐξωθεν μετέχω παιδεία , καί εἰς στρατεία τελέω , σπουδάζω , καί χρῆμα καταβάλλω , καί φίλος ἀξιόω , καί πολλάκις χράω ὁ περιδρομή · ὅπως δέ εὐδοκιμέω παρά ὁ βασιλεύς ὁ ἄγγελος , οὐδείς ποιέω λόγος . καί εἰς θέαμα μέν συνεχής συγχωρέω ἀναβαίνω , εἰς ἐκκλησία δέ οὐ ἀναγκάζω οὐδέποτε · ἀλλά κἀν ἅπαξ ὁ δεύτερος παραγίγνομαι ὁ παιδίον , ἀπλόος καί εἰκῇ καί μάτην καί ψυχαγωγία ἕνεκα ἐναυθὰ παραγίγνομαι . οὐχ ἔχω δέ οὕτως · ἀλλά ὡς εἰς διδασκαλεῖον πέμπω ὁ μάθημα ἀπαιτέω ὁ εὔθυνα , οὕτως καί εἰς ἐκκλησία πέμπω , μᾶλλον δέ ἄγω . οὐ γάρ τρόπος αὐτός ἐπιτρέπω , ἀλλά αὐτός κατέχω ἐνταῦθα εἰσάγω ἔχω , καί ὁ ἐνταῦθα ἀκρόασις καί διδασκαλία ὁ μνήμη ἀπαιτέω ἔχω . οὕτως γάρ , οὕτως ρώμι γίνομαι καί εὔκολος ἐγώ ὁ ὁ παῖς διόρθωσις · εἰμί γάρ καί ἐν ὁ οἰκία διαπαντός ἀκούω σύ διαλεγμένος περί φιλοσοφία , καί συμβουλεύω αὐτός ὁ δέω , καί ὁ ἐνταῦθα αὐτός προστίθημι μετά ἐκεῖνος , καί ταχέως ἐν ὁ καλός οὗτος σπέρμα γενναῖος ἐγώ επαδειξαντος καρπός . ἄλλος οὐδείς οὗτος ποιέω , ἀλλά παρείργω ἐγώ ὁ ἀναγκαῖος · κἀν παραίνεση