joannes-chrysostomus.in-illud-vidi-dominum-homiliae-1-6 pg056_0105.2
Τοιαύτη χαρὰ χαίρουσιν ἐκεῖσε , τοιαύτη εὐφροσύνη ἀγάλιονται , καὶ οὐ μόνον τὰ πρόσωπα καλύπτουσι , ἀλλὰ καὶ τοὺς πόδας . Τίνος ἕνεκεν τοῦτο ποιοῦσι ; Τὰς μὲν γὰρ ὀφθαλμοὺς διὰ τὸ φοβερόν τοῦ θαύματος , καὶ τὸ μὴ δύνασθαι ἀντοφθαλμεῖν τῇ ἀπρόσιτῳ δόξῃ τοὺς πόδας δὲ διὰ τί συγκαλύπτουσι ; Καὶ ἰδοὺ ὁλμὴν μὲν ὑμῖν τοῦτο καταλιπεῖν , ὥστε ποιεῖν ὑμᾶς περὶ τὴν αὐτοῦ λύσιν , καὶ ἐργογόνους ποιεῖν τὴν τῶν πνευματικῶν ἐρευνῶν . Ἴνα δὴ μὴ ἀσχολούμενη τῇ ὑμετέρᾳ διάνοιᾳ εἰς τὴν αὐτοῦ ζήτησιν καταλίπῃ , ἀμελείν τῆς παραίνεσεως παρασκευάσω , ἀναγκαῖον αὐτὸ ἐπιλύσασθαι . Διὰ τί οὖν τοὺς πόδας κατακαλύπτουσιν ; Ἀπλητον εἶ τὴν πρὸς τὴν Κτίστην εὐλάβειαν ἐνδείκνυσθαι σπαῖδουσι , πολλὴν τὴν ἀγνοιὰν καὶ διὰ τοῦ σχήματος , καὶ διὰ τῆς φωνῆς , καὶ διὰ τῆς δέξεως , καὶ δι’ αὐτῆς τῆς στάσεως · πειρώμενα δεῖκνυσθαι . Ἐπειδὴ γε καὶ οὕτω τοῦ ἐπιθυμουμένου καὶ τοῦ προσήκοντος ἀποτυγχάνουσι , τῷ συγκαλύπτεσθαι πανταχθεν τὸ ἐλάχιστον περιχρύπτουσι . Ἄρα ἐνόησεν τοῦ εἰρημένου , ἢ πάλιν ἀναλαβεῖν αὐτὸ δίκαιον ; Ἄλλ’ ἵνα σαφέστερον τοῦτο γένηται , ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν παραδειγμάτων , [ 100 ] φανερὸν αὐτὸ ποιήσω πειράσομαι . Παρίσταται τις τῷ ἐπικεινῷ βασιλεῖ , διὰ πάντων μηχανεῖται , ὥστε πολλὴν τὴν πρὸς αὐτὸν εὐλάβειαν ἐπιδείξασθαι , ἵνα διὰ τούτου πλείονα τὴν ἐξ αὐτοῦ ἐπισπάσθαι εὐνοιαν . Τούτου χάριν καὶ διὰ τοῦ τῆς κεφαλῆς σχήματος , καὶ διὰ τῆς φωνῆς , καὶ διὰ τοῦ δεσμοῦ τῶν χειρῶν , καὶ τῶν ποδῶν συζεύξεως , καὶ τῆς συστολῆς τοῦ ὅλου σώματος τὴν τοιαύτην εὐλάβειαν ἐπιτηδεύει . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἀσωμάτων ἐκείνων γίνεται δυνάμεων . Πολλὴν γὰρ ἔχοντα τῆς πρὸς τὸν Κτίστην εὐλάβειαν τὴν ἐπιθυμίαν , καὶ ταύτην πανταχθεν μηχανώμενα περιποιεῖσθαι , εἶτα τῆς ἐφέσεως ἀποτυγχάνοντα , τὸ ὑστερόν τῆς ἐπιθυμίας τῷ καλύμματι ἐπικρύπτουσι . Διὰ τοῦτο τοίνυν τὰς τε ὀφθαλμοὺς καὶ τοὺς πόδας κατακαλύπτουσι λέγοντες . Εἰ καὶ ἀλλὰ τις ἐστὶ μυστικώτερος θεωρία ἢ περὶ τοῦτο θεωρούμενη · οὐχὶ δὲ πόδας καὶ πρόσωπα ἔχουσι ( ἀσώματα γὰρ ἐστιν , ὥσπερ καὶ ὁ Θεός ) , ἀλλ’ ἵνα διὰ τούτων ὁ λόγος ἐπιδείξη πανταχθεν αὐτὰ συντελλόμενα , φόβῳ τε καὶ εὐλαβείᾳ λειτουργεῖν τῷ Δεσπότῃ . Οὕτω δὲ καὶ ἡμᾶς παρίστασθαι τῇ τοιαύτῃ αὐτῷ δοξολογίᾳ προσφέροντας , δεδοικότας καὶ τρέμοντας , καὶ ὡς αὐτὸν ἐκείνον τοῖς τῆς διανοίας ὁρῶντας ὀφθαλμοῖς . Πάρεστι γὰρ ἐνταῦθα πάντων ὁ μηδενὶ τόπῳ περιγραφόμενος , καὶ τὰς φωνὰς ἀπάντων ἀπογράφεται δ . Οὕτω τοίνυν συντετριμμένη καρδίᾳ καὶ τεταπεινωμένη τὴν ἀνέσεσιν ἀναπέμψαντες , εὐπρόσεκτον αὐτὴν ποιήσωμεν , καὶ ὡς εὐδὲς θυμίαμα πρὸς οὐρανὸν ἀναπέμψαντες . Καρδίαν γὰρ , φησί , συντετριμμένην , καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουθεύσει . Ἄλλ’ ὁ προφήτης , φησίν , ἀλαλαγμὸν ποιεῖσθαι τὴν δοξολογίαν προτρέπεται . Ἀλαλάξατε γὰρ τῷ Κυρίῳ , πᾶσα ἡ γῆ . Ἄλλ’ οὐδὲ ἡμῖν τὸν τοιοῦτον διακωλύειν ἀλαλαγμὸν , ἀλλὰ τὴν ἀσημον βοήν · οὐδὲ τὴν φωνὴν τῆς ἀνέσεως , ἀλλὰ τὴν φωνὴν τῆς ἀταξίας , τὰς πρὸς ἀλλήλους φιλονεικίας , τὰς εἰκὶ καὶ μάτην ἐπαιρουμένας χεῖρας ἐν τῷ ἀέρι , τοὺς ἱππαζομένους πόδας , τὰ ἀκόσμη καὶ διακεκλασμένα ἥθη , ἅπερ τῶν τῶν θεάτρων καὶ τῶν ἱπποδρομίων σχολαστέρων ἐστὶ παίσιν . Ἐκαὶθεν ἡμῖν τὰ ὀλέθρια ταῦτα παρεισέρχονται · διδάγματα , ἐκεῖθεν αἱ ἀνελεύθεροι αἰτίαι καὶ δημοτικαὶ φωναί , ἐκεῖθεν αἱ τῶν χειρῶν ἀταξίαι , αἱ ἔριδες , αἱ φιλονεικίαι , τὰ ἄπακτα ἥθη .
Lemmas: τοιοῦτος χαρά χαίρω ἐκεῖσε , τοιοῦτος Εὐφρόσυνος ἀγάλλω , καί οὖον μόνος ὁ πρόσωπον καλύπτω , ἀλλά καί ὁ πούς . τίς ἕνεκα οὗτος ποιέω ; ὁ μέν γάρ ὀφθαλμός διά ὁ φοβερός ὁ θαῦμα , καί ὁ μή δύναμαι ἀντοφθαλμέω ὁ ἀπρόσιτος δόξα ὁ πούς δέ διά τίς συγκαλύπτω ; καί ἰδού ὁλμὴν μέν σύ οὗτος καταλείπω , ὥστε ποιέω σύ περί ὁ αὐτός λύσις , καί εργογονος ποιέω ὁ ὁ πνευματικός ἔρευνα . ἵνα δή μή ασχολούμαι ὁ ὑμέτερος διάνοια εἰς ὁ αὐτός ζήτησις καταλείπω , ἀμελέω ὁ παραίνεσις παρασκευάζω , ἀναγκαῖος αὐτός ἐπιλύω . Ζεύς τίς οὖν ὁ πούς κατακαλύπτω ; Ἀπλητον εἰμί ὁ πρός ὁ Κτίστης εὐλάβεια ἐνδείκνυμι σπαιδηω , πολύς ὁ ἄγνοια καί διά ὁ σχῆμα , καί διά ὁ φωνή , καί διά ὁ δέξις , καί διά αὐτός ὁ στάσις · πειράω δείκνυμι . ἐπεί γε καί οὗτος ὁ ἐπιθυμέω καί ὁ προσήκω ἀποτυγχάνω , ὁ συγκαλύπτω πανταχθεν ὁ μικρός περιχρυπτους . ἄρας νοέω ὁ εἴρω , ἢ πάλιν ἀναλαμβάνω αὐτός Δίκαιος ; ἄλλος ἵνα σαφής οὗτος γίγνομαι , ἐκ ὁ παρά ἐγώ παράδειγμα , [ 100 ] φανερός αὐτός ποιέω πειράζω . παρίστημι τις ὁ επιεκεινος βασιλεύς , διά πᾶς μηχανάομαι , ὥστε πολύς ὁ πρός αὐτός εὐλάβεια ἐπιδείκνυμι , ἵνα διά οὗτος πλείων ὁ ἐκ αὐτός ἐπισπάω εὔνοια . οὗτος χάρις καί διά ὁ ὁ κεφαλή σχῆμα , καί διά ὁ φωνή , καί διά ὁ δεσμός ὁ χείρ , καί ὁ πούς σύζευξις , καί ὁ συστολή ὁ ὅλος σῶμα ὁ τοιοῦτος εὐλάβεια ἐπιτηδεύω . οὗτος καί ἐπί ὁ ἀσώματος ἐκεῖνος γίγνομαι δύναμις . πολύς γάρ ἔχω ὁ πρός ὁ Κτίστης εὐλάβεια ὁ ἐπιθυμία , καί οὗτος πανταχθεν μηχανάομαι περιποιέω , εἶτα ὁ ἔφεσις ἀποτυγχάνω , ὁ ὕστερος ὁ ἐπιθυμία ὁ κάλυμμα ἐπικρύπτω . Ζεύς οὗτος τοίνυν ὁ τε ὀφθαλμός καί ὁ πούς κατακαλύπτω λέγω . εἰμί καί ἀλλά τις εἰμί μυστικός θεωρία ἢ περί οὗτος θεωρέω · οὐ δέ πούς καί πρόσωπον ἔχω ( ἀσώματος γάρ εἰμί , ὥσπερ καί ὁ Θεός ) , ἀλλά ἵνα διά οὗτος ὁ λόγος ἐπιδείκνυμι πανταχθεν αὐτός συντέλλω , φόβος τε καί εὐλάβεια λειτουργέω ὁ δεσπότης . οὕτως δέ καί ἐγώ παρίστημι ὁ τοιοῦτος αὐτός δοξολογία προσφέρω , δείδω καί τρέμω , καί ὡς αὐτός ἐκεῖνος ὁ ὁ διάνοια ὁράω ὀφθαλμός . πάρειμι γάρ ἐνταῦθα πᾶς ὁ μηδείς τόπος περιγράφω , καί ὁ φωνή ἀπαντάω ἀπογράφω δ . οὕτως τοίνυν συντρίβω Καρδία καί ταπεινόω ὁ ἄνεσις ἀναπέμπω , εὐπρόσεκτος αὐτός ποιέω , καί ὡς εὐδές θυμίαμα πρός οὐρανός ἀναπέμπω . Καρδία γάρ , φημί , συντρίβω , καί ταπεινόω ὁ θεός οὐ εξουθεω . ἄλλος ὁ προφήτης , φημί , ἀλαλαγμός ποιέω ὁ δοξολογία προτρέπω . ἀλαλάζω γάρ ὁ κύριος , πᾶς ὁ γῆ . ἄλλος οὐδέ ἐγώ ὁ τοιοῦτος διακωλύω ἀλαλαγμός , ἀλλά ὁ ἄσημος βοή · οὐδέ ὁ φωνή ὁ ἄνεσις , ἀλλά ὁ φωνή ὁ ἀταξία , ὁ πρός ἀλλήλων φιλονεικία , ὁ ἴξ καί μάτην ἐπαίρω χείρ ἐν ὁ ἀήρ , ὁ ἱππάζομαι πούς , ὁ ἀκοσμέω καί διακλάω ἦθος , ὅσπερ ὁ ὁ θέατρον καί ὁ ιππόδρομος σχολαστέρων εἰμί παῖς . Ἐκαὶθεν ἐγώ ὁ ὀλέθριος οὗτος παρεισέρχομαι · δίδαγμα , ἐκεῖθεν ὁ ἀνελεύθερος αἰτία καί δημοτικός φωνή , ἐκεῖθεν ὁ ὁ χείρ ἀταξία , ὁ Ἔρις , ὁ φιλονικία , ὁ ἄπαξ ἦθος .