joannes-chrysostomus.in-illud-si-esurierit-inimicus pg051_0185.2
Τὴν μὲν οὖν φιλοσοφίαν ἐκ τούτων ἐστὶν ἰδεῖν , ὅτι οὐ μόνον οὐκ ἔπραξε , τοιαύτης οὖσης ἀνάγκης , ἀλλ’ οὐδὲ ῥῆμα βλάψαινον εἰς αὐτὸν ἐξέφθεγξεν , καὶ ταῦτα μὴ μέλλοντας αὐτοῦ ἀποκτεῖναι τοῦ ὑβρισμοῦνου . Καίτοι γε ἡμεῖς καὶ φίλους λέγομεν πολλάκις [ 170 ] κακῶς ἀπέντας , ἔχαινε δὲ οὐδὲ τὸν ἐχθρὸν καὶ τοσαῦτα ἠδικημένον . Τιν μὲν οὖν φιλοσοφίαν ἐκ τούτων ἐστὶν ἰδεῖν · τὴν δὲ φιλανθρωπίαν , καὶ τὴν ἄλλην χρηστονίαν , ἐξ ὧν μετὰ ταῦτα ἐποίησε . Τὸ γὰρ κράσπεδον κώμας τοῦ ἱματίου , καὶ τὸν φακὸν τοῦ ὀδόντος ἀφελόμενος , ἀπαλῶν πέρβωσεν , καὶ οὕτως ἐθῆσε , καὶ τῷ διασωθέντι ταῦτα ὑπέδειξεν , οὐχὶ πρὸς ἐπίδεῖξιν καὶ φιλοσομίαν τοῦτο ποιῶν , ἀλλὰ · διὰ τῶν ἔργων αὐτὸν παίζει βουλόμενος , ὅτι εἰκὴ καὶ μάτην αὐτὸν ὑπέπτευσεν ὡς ἐχθρὸν , καὶ διὰ τοῦτο αὐτὸν πρὸς φιλίαν ἐπισπάσασθαι ἐπεδίωκν . Ἄλλ’ ὅμως οὐδὲ οὕτως αὐτὸν παύσας , καὶ δυνάμενος διαγερίασθαι , πάλιν εἴπετο μᾶλλον ἀκροατὴν τῆς πατρίδος καὶ ἄν ἀλλοτρίᾳ διατρίβειν , καὶ καθ’ ἑκάστην ταλαιπυρούμενος ἡμέραν , τὴν ἀναγχλίαν αὐτῷ παρίζειν τροφήν , ἢ μένων οἴκοι λυπαλὴν τὸν ἐπίβουλον . Τί γένοιτ’ ἄν ἡμερώτερον τῆς ἐκείνου ψυχῆς ; Ὦντως δικαίως · ἔλεγε , Μνήσθητι , Κύριε , τοῦ Δαυὶδ , καὶ πάσης τῆς πραΰτητος αὐτοῦ . Τοῦτον καὶ ἡμεῖς μιμησώμεθα , καὶ μὴτε λέγωμεν , μὴτε ποιῶμεν κακῶς τοὺς ἐχθροὺς , ἀλλὰ καὶ εὐεργετῶμεν κατὰ δύναμιν · ἡμεῖς γὰρ ἐαυτοὺς εὐ ποιήσομεν μᾶλλον , ἢ ἐκείνους . Ἄν γὰρ ἀφήτῃς , φησὶ , τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν , ἀφεθήσεσθε ὑμῖν . Ἄρες δουλικὰ ἁμαρτήματα , ἵνα λάβῃς · συγχώρησιν δεσποτικὴν ἁμαρτημάτων · εἰ δὲ μεγάλα ἠδίκησεν , ὡσπερ ἄν μείζονα ἀφῃς , τοσοῦτω μείζονα λήψῃ τὴν συγχώρησιν . Διὰ γὰρ τοῦτο ἐδιδάχθην λέγειν , Ἄφεσ ἡμῖν , καθὼς ἀφίεμεν , ἵνα μάθωμεν , ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀφέσεως παρ’ ἡμῶν πρῶτον λαμβάνει τὴν ἀρχήν . Ὦστε , ὡσπερ ἄν χαλεπώτερα ὁ ἐχθρὸς ἐργάσηται κακὰ , τοσοῦτω μείζονας εὐεργετεῖ . Σπεύδωμεν τοίνυν καὶ ἐπαινώμεθα καταλλάττεσθαι πρὸς τοὺς λελυπηκότας , ἄν τε δικαίως , ἄν τε ἀδίκως ὀργίζωνται . Ἄν μὲν γὰρ ἐνταῦθα καταλλαγῇς , ἀπηλλάγης τῆς ἐκείνῃ χρείας · ἐὰν δὲ , μεταξὺ μενούσης τῆς ἐχθρας , θάνατος ἐπιστὰς ἀπαγάγῃ τὴν ἀπόχθειαν μεσολαβήσας , ἔχει λοιπὸν εἰσαχθῆναι τὴν δίψην ἀνάγκη . Καθὰπερ οὖν πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων πρὸς ἀλλήλους ἀμφισβητοῦντες ,
Lemmas: ὁ μέν οὖν φιλοσοφία ἐκ οὗτος εἰμί ὁράω , ὅτι οὐ μόνος οὐ πράσσω , τοιοῦτος σέω ἀνάγκη , ἀλλά οὐδέ ῥῆμα βλάπτω εἰς αὐτός ἐκφθέγγομαι , καί οὗτος μή μέλλω αὐτός ἀποκτείνω ὁ υβρισμουνοος . καίτοι γε ἐγώ καί φίλος λέγω πολλάκις [ 170 ] κακῶς ἀφίημι , χαίνω δέ οὐδέ ὁ ἐχθρός καί τοσοῦτος ἀδικέω . ὅς μέν οὖν φιλοσοφία ἐκ οὗτος εἰμί ὁράω · ὁ δέ φιλανθρωπία , καί ὁ ἄλλος χρηστονίαν , ἐκ ὅς μετά οὗτος ποιέω . Τέ γάρ κράσπεδον κώμη ὁ ἱμάτιον , καί ὁ φακός ὁ ὀδούς ἀφαιρέω , ἁπαλός πέρβωσεν , καί οὕτως θέω , καί ὁ διασῴζω οὗτος ὑποδείκνυμι , οὐ πρός ἐπίδειξις καί φιλοσοεις οὗτος ποιέω , ἀλλά · διά ὁ ἔργον αὐτός παίζω βούλομαι , ὅτι εἰκῇ καί μάτην αὐτός ὑποπτεύω ὡς ἐχθρός , καί διά οὗτος αὐτός πρός φίλιος ἐπισπάω ἐπιδιώκω . ἄλλος ὅμως οὐδέ οὕτως αὐτός παύω , καί δύναμαι διαγεριοιδανω , πάλιν λέγω μᾶλλον ἀκροατής ὁ πατρίς καί ἄν ἀλλότριος διατρίβω , καί κατά ἕκαστος ταλαιπυροω ἡμέρα , ὁ ἀναγχλίαν αὐτός παρίζω τροφή , ἢ μένω οἴκοι λυπαλη ὁ ἐπίβουλος . τις γίγνομαι ἄν ἥμερος ὁ ἐκεῖνος ψυχή ; εἰμί δίκαιος · λέγω , μιμνήσκω , κύριος , ὁ Δαυίδ , καί πᾶς ὁ πραΰτης αὐτός . οὗτος καί ἐγώ μιμέομαι , καί μήτε λέγω , μήτε ποιέω κακῶς ὁ ἐχθρός , ἀλλά καί εὐεργετέω κατά δύναμις · ἐγώ γάρ ἑαυτοῦ εὕω ποιέω μᾶλλον , ἢ ἐκεῖνος . ἄν γάρ ἀφίημι , φημί , ὁ ἐχθρός σύ , ἀφίημι σύ . Άρες δουλικός ἁμάρτημα , ἵνα λαμβάνω · συγχώρησις δεσποτικός ἁμάρτημα · εἰμί δέ μέγας ἀδικέω , ὡς ἄν μέγας ἀφίημι , τοσοῦτος μέγας λαμβάνω ὁ συγχώρησις . Ζεύς γάρ οὗτος διδάσκω λέγω , ἄφες ἐγώ , καθώς ἀφίημι , ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ μέτρον ὁ ἄφεσις παρά ἐγώ πρῶτος λαμβάνω ὁ ἀρχή . Ὥστος , ὡς ἄν χαλεπός ὁ ἐχθρός ἐργάζομαι κακός , τοσοῦτος μέγας εὐεργετέω . σπεύδω τοίνυν καί ἐπαινέω καταλλάσσω πρός ὁ λυπέω , ἄν τε δίκαιος , ἄν τε ἄδικος ὀργίζω . ἄν μέν γάρ ἐνταῦθα καταλλαγή , ἀπαλλάσσω ὁ ἐκεῖνος χρεία · ἐάν δέ , μεταξύ μένω ὁ ἔχθρα , θάνατος ἐφίστημι ἀπάγω ὁ αποχθεια μεσολαβέω , ἔχω λοιπός εἰσάγω ὁ δίψος ἀνάγκη . καθά οὖν πολύς ὁ ἄνθρωπος πρός ἀλλήλων ἀμφισβητέω ,