joannes-chrysostomus.in-illud-salutate-priscillam-et-aquilam-sermones-1-2 pg051_0193.2
καὶ δύο καὶ τρεῖς μόνον , ἀλλὰ πᾶσαν ὅμοι τὴν πανηρίαν . Διὰ τοῦτο καὶ τις σοφὸς δεικνύς , ὅτι πᾶσαν τὴν κακίαν ἐδίδαξεν ἡ ἀργία , καὶ περὶ οἰκτῶν διαλεγόμενος φησίν · Ἐμβαλε αὐτὸν εἰς ἔργον , ἵνα μὴ ἀργῇ . Ὑπερ γὰρ ἐστιν ὁ χαλινὸς τῷ ἵππῳ , τοῦτο τὸ ἔργον τῇ φύσει τῇ ἡμετέρᾳ . Εἰ καλὸν ἦν ἡ ἀργία , πάντα τὰ ἄσπαρτα καὶ ἀνήρποτα ἡ γῆ ἀνεβάλλασθεν · ἀλλ’ οὐδὲν τοιούτον ἐργάζεται . Πρῶτον μὲν οὖν ἐκάλευσεν ἄνθρωπα πάντα ἐκβαλεῖν ὁ Θεός · νυνὶ δὲ οὐκ ἐποίησεν οὕτως , ἀλλὰ καὶ ζεύξαι βόας , καὶ ἄροτρον ἐλκύσαι , καὶ ἀύλακα ἀνατεμεῖν , καὶ σπέρματα καταβάλλειν , καὶ ἑτέροις πολλοῖς τρόποις θεραπεύσαι καὶ ἄμπελον καὶ δένδρα καὶ σπέρματα τοὺς ἀνθρώπους ἐνομοθέτησεν , ἵν’ ἡ τῆς ἐργασίας ἀσχολία πάσας ἀπάγῃ πονηρίας τὸν τῶν ἐργαζομένων διάνοιαν . Ἐξ ἀρχῆς μὲν οὖν , ἵνα τὴν δύναμιν ἐπιδείξηται τὴν ἑαυτοῦ , χωρὶς τῶν πόνων τῶν ἡμετέρων πάντα ἀναδόθηνα παρεσκεύασεν · Βλαστησάτω γὰρ ἡ γῆ βοτάνην χόρτον , φησί · καὶ πάντα ἔδωκα εὐθὲς · μετὰ δὲ ταῦτα οὐχ οὕτως · ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἡμετέρων αὐτὴ πόνων ἐκφέρουσα ἐκέλευσεν ἐκ τῆς γῆς . Ἴνα μάθῃς δτι διὰ τὸν χόρτον ἡμῖν καὶ λυσσῆται τὸν πόνον εἰσήγαγε . Καὶ δοκεῖ μὲν εἶναι κόλασις καὶ τιμωρία τὸ ἀκούσαι , Ἐν ἰδρώσει τοῦ προσώπου σου φάγη τὸν ἄρτον σου · τὸ δὲ ἀληθὲς , νεύθεσία τις ἐστὶ καὶ σωφροσύνη , καὶ τῶν τραυμάτων τῶν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας γενομένων φάρμακον . Διὰ ταῦτα καὶ Παῦλος εἰργάζετο διηνεκῶς , οὐχ ἐν ἡμέρᾳ μόνῃ , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νυκτί · καὶ τοῦτο βρὸ λέγων · Νυκτὸς γὰρ καὶ ἡμέρας εἰργάζομενοι , ὅπως μὴ ἐν ἐκκλήσει τινι ὑμῶν . Καὶ οὐχ ἀπλῶς τέχνας ἐνεκεν καὶ ψυχαγωγίας τὸ ἔργον μετεῖχε , καθάπερ πολλοὶ τῶν ἀδείλων , ἀλλὰ τοσούτῳ ἐπεδείκνυτο [ 179 ] περὶ αὐτὸ πόνον , ὡς καὶ ἑτέροις δυνηθῆναι ἐπικουρῆσαι . Ταῖς γὰρ χερσὶν μου , φησί , καὶ τοὺς ὀδὸν μετ’ ἐμοῦ ὑπηρετήσαντας χείρας αὐτὰς . Ἄνθρωπος δαίμων ἐπιτάττων , τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος ὤν , τοῦ τὴν γῆν οἰκοῦντας ἀπαντας ἐπιτραπέζι , καὶ τὰς ὑ’ ἡλίου χειμῶνας Ἐκκλησίας ἀπάσας , καὶ δήμους καὶ ἔθνη καὶ πόλεις μετὰ πολλῆς θεραπείας ἐπιμελείας , νύκτα καὶ ἡμέραν εἰργάζετο , καὶ οὐδὲ μικρὸν ἀνέπνει τῶν πόνων ἐκείνων . Ἡμεῖς δὲ , οὐδὲ τὸ μυριοστὸν τῆς ἐκείνου φροντίδος μετόντες , μᾶλλον δὲ οὐδὲ εἰς νοῦν λαβόντες δυνάμενοι , βατελοῦμεν ἐν ἀργίᾳ ζῶντες διηνεκῶς . Καὶ ποίαν ἔχομεν ἀπολογίαν , ἢ τίνα συγγνώμην , εἴπ’ μοι ; Ἐντεῦθεν ἀπαντα εἰς τὸν βίον εἰσέρχεται τὰ κακὰ , ὅτι πολλὸν μεγίστην ἀξίαν εἶναι νομίζομεν , τὸ μὴ τὰς τέχνας ἐπιδεικνύμεθα τέχνας , καὶ ἐσχάτην κατηγορίαν , τὸ φαίνεσθαι τοιούτων εἰδότας . Καὶ Παῦλος μὲν οὐχ ἡσχύνετο ὅμοι καὶ σμῆλιν μεταχειρίζων , καὶ δέριματα ράπτων , καὶ τοὺς ἐν ἀξιώσει διαλεγόμενος , ἀλλὰ καὶ ἐνεκαλωπίζετο τῷ πράγματι , μυρίων πρὸς αὐτὸν λαμπρῶν καὶ ἐπισήμων ἀριχινουμένων ἀνθρώπων . Καὶ οὐ μὴν οὐχ ἐπηργύνετο ταῦτα ποιῶν , ἀλλὰ καὶ καθάπερ ἐν στήλῃ χαλκῇ ταῖς ἐπιστολαῖς ἐξεπόμπευσεν ἑαυτοῦ τὸ ἐπιτήδευμα Ὑπερ οὖν ἐξ ἀρχῆς ἐμαθε , καὶ μετὰ ταῦτα αὐτὸ μετεχείριζε , καὶ τοῦτο μετὰ τὸ εἰς ὀρανὸν τρίτον ἀπαχθῆναι , μετὰ τὸ εἰς παράδεισον ἀπενεχθῆναι , μετὰ τὸ κοινωνῆσαι ῥημάτων ἀπόρ -
Lemmas: καί δύο καί τρεῖς μόνος , ἀλλά πᾶς ὅμοιος ὁ πανηρίαν . Ζεύς οὗτος καί τις σοφός δείκνυμι , ὅτι πᾶς ὁ κακία διδάσκω ὁ ἀργία , καί περί οἶκτος διαλέγω φημί · ἐμβάλλω αὐτός εἰς ἔργον , ἵνα μή ἀργέω . ὑπερ γάρ εἰμί ὁ χαλινός ὁ ἵππος , οὗτος ὁ ἔργον ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος . εἰμί καλός εἰμί ὁ ἀργία , πᾶς ὁ ἄσπαρτος καί ἀνήρποτα ὁ γῆ ἀναβάλλω · ἀλλά οὐδείς τοιοῦτος ἐργάζομαι . Πρῶτος μέν οὖν καλέω άνθρωπας πᾶς ἐκβάλλω ὁ θεός · νυνί δέ οὐ ποιέω οὕτως , ἀλλά καί ζεύγνυμι βοῦς , καί ἄροτρον ἕλκω , καί αύλακα ἀνατέμνω , καί σπέρμα καταβάλλω , καί ἕτερος πολύς τρόπος θεραπεύω καί ἄμπελος καί δέντρο καί σπέρμα ὁ ἄνθρωπος νομοθετέω , ἵνα ὁ ὁ ἐργασία ἀσχολία πᾶς ἀπάγω πονηρία ὁ ὁ ἐργάζομαι διάνοια . ἐκ ἀρχή μέν οὖν , ἵνα ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ , Χωρὶς ὁ πόνος ὁ ἡμέτερος πᾶς ἀναδίδωμι παρασκευάζω · βλαστάνω γάρ ὁ γῆ βοτάνη χόρτος , φημί · καί πᾶς δίδωμι εὐθύς · μετά δέ οὗτος οὐ οὕτως · ἀλλά καί διά ὁ ἡμέτερος αὐτός πόνος ἐκφέρω κελεύω ἐκ ὁ γῆ . ἵνα μανθάνω δ διά ὁ χόρτος ἐγώ καί λυσσητής ὁ πόνος εἰσάγω . καί δοκέω μέν ἔρχομαι κόλασις καί τιμωρία ὁ ἀκούω , ἐν ἱδρόω ὁ πρόσωπον σύ ἐσθίω ὁ ἄρτος σύ · ὁ δέ ἀληθής , νεύω τις εἰμί καί σωφροσύνη , καί ὁ τραῦμα ὁ ἀπό ὁ ἁμαρτία γίνομαι Φάρμακος . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος ἐργάζομαι διηνεκής , οὐ ἐν ἡμέρα μόνος , ἀλλά καί ἐν αὐτός ὁ νύξ · καί οὗτος βρὸ λέγω · Νύξ γάρ καί ἡμέρα ἐργάζομαι , ὅπως μή ἐν ἔκκλησις τις σύ . καί οὐ ἀπλόος τέχνη ἕνεκα καί ψυχαγωγία ὁ ἔργον μετέχω , καθά πολύς ὁ ἄδειλος , ἀλλά τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι [ 179 ] περί αὐτός πόνος , ὡς καί ἕτερος δύναμαι ἐπικουρέω . Τά γάρ χείρ ἐγώ , φημί , καί ὁ ὁδός μετά ἐγώ ὑπηρετέω χήρα αὐτός . Ἄνθρωπος δαίμων ἐπιτάσσω , ὁ οἰκουμένη διδάσκαλος εἰμί , ὁ ὁ γῆ οἰκέω ἀπαντάω ἐπιτρέπω , καί ὁ υἱός ἥλιος χειμών ἐκκλησία ἅπας , καί δῆμος καί ἔθνος καί πόλις μετά πολύς θεραπεία ἐπιμέλεια , νύξ καί ἡμέρα ἐργάζομαι , καί οὐδέ μικρός ἀναπνέω ὁ πόνος ἐκεῖνος . Ἡμεῖς δέ , οὐδέ ὁ μυριοστός ὁ ἐκεῖνος φροντίς μέτειμι , μᾶλλον δέ οὐδέ εἰς νόος λαμβάνω δύναμαι , βαταλέω ἐν ἀργία ζάω διηνεκής . καί ποῖος ἔχω ἀπολογία , ἢ τίς συγγνώμη , εἶπον ἐγώ ; ἐντεῦθεν ἀπαντάω εἰς ὁ βίος εἰσέρχομαι ὁ κακός , ὅτι πολύς μέγας ἄξιος ἔρχομαι νομίζω , ὁ μή ὁ τέχνη ἐπιδείκνυμι τέχνη , καί ἔσχατος κατηγορία , ὁ φαίνω τοιοῦτος οἶδα . καί Παῦλος μέν οὐ αἰσχύνω ὅμοιος καί σμῆλιν μεταχειρίζω , καί δεριματη ῥάπτω , καί ὁ ἐν ἀξίωσις διαλέγω , ἀλλά καί ενεκαλωπιζετος ὁ πρᾶγμα , μυρίος πρός αὐτός λαμπρός καί ἐπίσημος αριχινουμην ἄνθρωπος . καί οὐ μήν οὐ ἐπηργύνετο οὗτος ποιέω , ἀλλά καί καθά ἐν στήλη χάλκεος ὁ ἐπιστολή ἐκπομπεύω ἑαυτοῦ ὁ ἐπιτήδευμα ὑπερ οὖν ἐκ ἀρχή μανθάνω , καί μετά οὗτος αὐτός μεταχειρίζω , καί οὗτος μετά ὁ εἰς οὐρανός τρίτος ἀπάγω , μετά ὁ εἰς παράδεισος ἀποφέρω , μετά ὁ κοινωνέω ῥῆμα ἀπόρ -