joannes-chrysostomus.in-illud-salutate-priscillam-et-aquilam-sermones-1-2 pg051_0192.1
ἄφ᾽ ὧν μετὰ ταῦτα ἠμαρτύρησον . Εἰπὼν γάρ , Ἀσπάσασθε Πρίσκιλλαν καὶ Ἀκύλαν , προσέθηκεν αὐτῶν καὶ τὸ ὀἴκιωμα . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Οὐχ εἰπε τοῖς πλουσίοις , τοὺς περιφανεῖς , τοὺς εὐπάτριδας · ἀλλὰ μὴ · Τοὺς συνεργούς μου ἐν Κυρίῳ . Τοῦτο δὲ οὐδὲν ἴσον εἰς ἀρετῆς γένους · ἄν λόγῳ · καὶ οὐχ ἑντεῦθεν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐξ ὧν παρ᾽ αὐτὸς ἔμεινεν , οὐχὶ ἡμέραν μίαν , δύο καὶ τρεῖς , ἀλλ᾽ ἑνιαυτὸς ὁλοκλήρους δύο , τὴν αὐτῶν ἔστιν ἀρετὴν ἰδεῖν . Ὦσπερ γὰρ οἱ τῶν ἔξωθεν ἄρχοντες οὐχ ἂν ἔλοιντο παρ᾽ εὐτελεῖ καὶ ταπεινῷ καταχθῆναι ποτε , ἀλλ᾽ ἐπιζητοῦσι λαμπρὰς οἰκίας ἐπισήμων ἀνδρῶν τινων , ὥστε μὴ τὴν τῶν ὑποδεχομένων αὐτοὺς εὐδαιμονίαν τῷ μεγέθει τῆς ἀξίας λυμηνάσθαι · οὕτω καὶ οἱ ἀπόστολοι ἐποιοῦν · οὐ πρὸς τυχόντας κατέχοντο , ἀλλ᾽ ὧσπερ ἐκεῖνοι οἰκίας λαμπρότητας , οὕτω τῆς ψυχῆς ἀρετὴν ἐπεζήτουν οὕτω , καὶ μετὰ ἀκριβείας διερευνώμενοι τοὺς ἐπιπθελοὺς αὐτοῖς , πρὸς ἐκείνους κατέχοντο . Καὶ γὰρ καὶ νόμος παρὰ τοῦ Χριστοῦ τοῦτο κελεύειν ἔχειτο . Εἰς ἣν γὰρ σκλίαν , φησίν , ἡ οἰκίαν εἰσέλθης , ἀροτήσεται εἰς ἐν αὐτῇ δεῖός ἐστι , κακεί μέινετε . Ὦστε δεῖοι Παύλου ἦσαν οὗτοι · εἰ δὲ δεῖοι Παύλου , τῶν ἀγγέλων ἦσαν δεῖοι . Ἐγὼ τὸ δωμάτιον ἐκεῖνο , καὶ οὐρανὸν καὶ Ἐκκλησίαν θαρρῶν ἂν προσειποιμι . Ὦπου γὰρ Παῦλος ἦν , ἐκεῖ καὶ ὁ Χριστὸς ἦν . Εἰ δοκιμὴν ἐπιζητεῖτε , φησί , τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ · Ὦπου δὲ Χριστὸς ἦν , ἐκεῖ καὶ ἄγγελοι συνεχῶς ἐφοίτων . Οὐ δὲ καὶ πρὸ τοῦτο παρασχόντες ἑαυτοὺς δεῖους τῆς τοῦ Παύλου θεραπείας , ἐνέδησον τίνες ἄγοντο , ἔπει δύο συνοικοῦντες αὐτῷ , καὶ σχῆμα , καὶ βλάδεσμα , καὶ βλῆμα , καὶ τρόπον στολῆς , καὶ εἰσόδους καὶ ἐξόδους , καὶ τὰλλα πάντα παρατηροῦντες . Ἐπὶ γὰρ τῶν ἁγίων οὐχὶ τὰ ῥήματα ταῦτα μόνον , οὐδ᾽ αἱ διδασκαλίαι καὶ αἱ παραίνεσεις , ἀλλὰ καὶ ἡ λοιπὴ τοῦ βίου πᾶσα ἀναστρεφὴ ἀρξοῦσα γένους · ἄν τοῖς [ 176 ] προσήκουσι διδασκαλία φιλοσοφίας . Ἐννόησον ἠλίκον ἦν ἰδεῖν Παῦλον , καὶ δεῖπνοποιοῦμενον , καὶ ἐπιτιμῶντα , καὶ παρακαλοῦντα , καὶ εὐχόμενον , καὶ δακρύοντα , ἐξῶντα καὶ εἰσῶντα . Εἰ γὰρ δεκατέσσαρας ἐπιστολὰς ἔχοντες μόνον , πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης αὐτὰς περιφέρομεν , οἱ τὴν πηγὴν τῶν ἐπιστολῶν ἔχοντες , οἱ τὴν γλῶτταν τῆς οἰκουμένης , οἱ τὸ φῶς τῶν Ἐκκλησιῶν , οἱ τὸν θεμέλιον τῆς πίστεως , οἱ τὸν στῦλον καὶ τὸ ἔδραιωμα τῆς ἀληθείας , τίνες οὐχ ἂν ἠξίουντο ἀγγέλοις τοιούτω συζῶντες ; Εἰ γὰρ τὰ ἰμάτια αὐτοῦ δελεασιν τινὰ φοβερά , καὶ τοσαύτην εἶχον ἰσχύν , ἡ συνοίκησις αὐτοῦ πόσῳν οὐχ ἂν ἐπεσπάσατο Πνεύματος χάριν ; Τὸ γὰρ τὴν κλίνην ὀρᾶν τὴν Παύλου , τὸ γὰρ τὴν στρωμνὴν , τὸ γὰρ τὰ ὑποδήματα , οὐχ ἂν ἤρκεσεν αὐτοῖς εἰς ὑπόθεσιν κατανύξεως διηγετικοῦ ; Εἰ γὰρ οἱ δαιμόνες ὁρῶντες αὐτοῦ τὰ ἰμάτια ἔφριττον , πολλῷ μᾶλλον οἱ πιστοὶ καὶ αὐθῆντες αὐτῷ κατενύσσαντο βλέποντες αὐτά . Ἄδειον δὲ χάνατο ἐξετάσαι , τίνος ἕνεκεν , προσαγορευῶν , τὴν Πρίσκιλλαν προτέθεκε τοῦ ἀνδρός . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἀσπάσασθε Ἀκύλαν καὶ Πρίσκιλλαν , ἀλλὰ , Πρίσκιλλαν καὶ Ἀκύλαν . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο ἀπλῶς ἐποίησεν , ἀλλ᾽ ἐμοὶ δοκεῖ τελείαν αὐτῇ συνεδόναι τοῦ ἀνδρὸς εὐλάβειαν . Καὶ ὅτι οὐ στοχαμὴς τὸ εἰρημένον , ἔξεστι καὶ ἀπὸ τῶν 192 Πράξεων τοῦτο μαθεῖν . Τὸν γὰρ Ἀπολλὼν , ἄνδρα λόγιον ὄντα καὶ δυνατὸν ἐν ταῖς Γραφαῖς , καὶ τὸ βάπτισμα Ἰωάννου μόνον εἰδότα , ἀπὴ λαβοῦσα κατεἥχησε τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ , καὶ διδάσκαλον ἐπηρτισμένον ἐποίησεν . Οὐ γὰρ αἱ περὶ τοὺς ἀποστόλους γυναῖκες ταῦτα ἐμερίμνουν , ὥσπερ αἱ νῦν , ὅπως λαμπρὰ ἱμάτια περιδιδόντο , καὶ ἐπιτριμμαὶ καὶ ὑπογραφαὶ τὴν ὄψιν τὴν ἑαυτῶν καλλωπίζοιεν , καὶ τοὺς ἀνδρας τοὺς ἑαυτῶν ἐντάχουσαι , τῆς τετένους καὶ τῆς ὁμοίμου πολυτελεστέραν ἀναγκάζουσι πρίσθαι στολὴν , καὶ λευκοὺς ἡμῖνους , καὶ χρυσοπάτασας χαλινούς , καὶ θεραπεῖας εὐώδων , καὶ πολὺν θεραπαινῶν ὁρμὴν , καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν τὴν καταγέλαστον φαντασίαν · ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἀποσαρώμεναι , καὶ τὸν κοσμικὸν ἀποβαλοῦσαι τύπον , ἐν μόνῳ ἐζήτουν , ὅπως κοινωνοὶ γένωνται τῶν ἀποστόλων , καὶ τῆς θήρας αὐτῶν μετάσχουν τῆς αὐτῆς . Διὰ τοῦτο οὐχ αὕτη μὲν τοιαύτη , ἀλλὰ καὶ αἱ λοιπαὶ πᾶσαι . Καὶ γὰρ περὶ Περσίδος τινὸς φησιν , Ἦτις πολλά ἐκοπίασεν εἰς ἡμᾶς , καὶ Μαριαν καὶ Τρύφαιναν ἀπὸ τοῦτον θαυμάζει τῶν γυναικῶν , ὅτι ἐκοπίασεν μετὰ τῶν ἀποστόλων , καὶ πρὸς τοὺς αὐτοὺς ἀγῶνας ἀπεδίωτο . Καὶ πῶς Τιμοθέῳ γράφων φησί , Γυναικὶ δὲ διδάσκειν οὐκ ἐπιτρέπω , οὐδὲ αὐθεντεῖν τοῦ ἀνδρός · Ὦταν καὶ ὁ ἀνὴρ εὐλαβὴς ἦ , καὶ τὴν αὐτὴν πίστιν κεκτημένος , καὶ τῆς αὐτῆς σοφίας μετέχων · ὅταν δὲ ἀπιστος · ἢ καὶ πεπλανημένος , οὐχ ἀποστερεῖ τὴν αὐθεντίαν τῆς διδασκαλίας αὐτῆς . Κερυνθίοις γοῦν ἐπιστέλλων λέγει · Καὶ γυνὴ ἥτις ἔχει ἄνδρα ἀπιστον , μὴ ἀφίέτω αὐτόν . Τὶ γὰρ οἶδας , γύναι , εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις ; Πῶς δὲ τὴν ἔσωσεν ἢ πιστὴ γυνὴ τὸν ἄνδρα τὸν ἀπιστον ; Κατηχούσα ὁλονότι καὶ διδάσκουσα [ 177 ] καὶ ἀνάγουσα πρὸς τὴν πίστιν , ὥσπερ σὺν καὶ αὕτη Ἀπολλὼν ἡ Πρίσκιλλα . Ἄλλως δέ , ὅταν λέγῃ , Γυναικὶ διδάσκειν οὐκ ἐπιτρέπω , περὶ τῆς ἐν τῷ θήματι διδασκαλίας λέγει , περὶ τῆς ἐν κοινῷ διαλέξεως , καὶ τῆς κατὰ τὸν ἱερουσίαν λόγον · ἰδίᾳ δὲ παραίνειν καὶ συμβουλεύειν οὐκ ἐκώλυσεν . Οὐ γὰρ ἂν , εἰ κεκωλυμένον ἦν , ταύτην ἐπήνεσε τοῦτο ποιοῦσαν . Ὁ . Ἀκούετωσαν ἄνδρες , ἀκούετωσαν ταῦτα καὶ γυναῖκες · ἐκεῖναι μὲν , ἵνα τὴν ὁμόφυλον καὶ συγγενῆ μιμήσωνται · οὗτοι δέ , ἵνα μὴ γυναῖκας ἀσθενέστερος φαίνωνται . Τινὰ γὰρ ἔξομεν ἀπολογίαν , τίνὰ συγγνώμην , ὅταν γυναῖκας τοσαύτην προθυμίαν ἐπιδεικνυμένας καὶ τοσαύτην φιλοσοφίαν , ἡμεῖς τοὺς τοῦ κόσμου πράγμασιν ὅμεν συνδεδεμένοι διηνεκῶς ; Ταῦτα καὶ ἄρχοντες μανθάνετωσαν , καὶ ἄρχόμενοι · καὶ ἱερεῖς , καὶ οἱ τῶν λαϊκῶν τὴν τάξιν ἔχοντες , ἔκεινοι μὲν μὴ τοὺς πλουτοῦντας θαυμάζωσι , μηδὲ τὰς περιφανεῖς διώκωσιν οἰκίας , ἀλλ᾽ ἀρετὴν μετὰ πενίας ζητῶσι , καὶ τοὺς πτωχοτέρους τῶν ἀδελφῶν μὴ ἐπαισχύνωνται , μηδὲ τὸν σκηνποιοῦν , καὶ τὸν βυρσοδέψην , καὶ τὸν πορφυροπώλην , καὶ τὸν χαλκοτύπον κατατρέχοντες , τοὺς ἐν δυναστείαις θεραπεύοσιν · οἱ δὲ ἄρχομενοι , ἵνα μὴ νομίζωσιν εἶναι κῦλυμα πρὸς τὴν ὑποδοχὴν τῶν ἁγίων , ἀλλ᾽ ἐννοοῦντες
Lemmas: ἀπό ὅς μετά οὗτος μαρτυρέω . εἶπον γάρ , ἀσπάζομαι Πρισκίλλα καί Ἀκύλας , προστίθημι αὐτός καί ὁ οικιωμος . Ποῖον δέ οὗτος ; οὐχ εἶπον ὁ πλούσιος , ὁ περιφανής , ὁ εὔπατρις · ἀλλά μή · Τούς συνεργός ἐγώ ἐν κύριος . Τοῦτης δέ οὐδείς ἴσος εἰς ἀρετή γένος · ἄν λόγος · καί οὐ ἐντεῦθεν μόνος , ἀλλά καί ἐκ ὅς παρά αὐτός μένω , οὐ ἡμέρα εἷς , δύο καί τρεῖς , ἀλλά ἐνιαυτός ὁλόκληρος δύο , ὁ αὐτός εἰμί ἀρετή ὁράω . ὥσπερ γάρ ὁ ὁ ἔξωθεν ἄρχω οὐ εἄν αἱρέω παρά εὐτελής καί ταπεινός κατάσσω ποτέ , ἀλλά ἐπιζητέω λαμπρός οἰκία ἐπίσημος ἀνήρ τις , ὥστε μή ὁ ὁ ὑποδέχομαι αὐτός εὐδαιμονία ὁ μέγεθος ὁ ἄξιος λυμαίνω · οὕτως καί ὁ ἀπόστολος ποιέω · οὐ πρός τυγχάνω κατέχω , ἀλλά ὡς ἐκεῖνος οἰκία λαμπρότης , οὕτως ὁ ψυχή ἀρετή ἐπιζητέω οὕτως , καί μετά ἀκρίβεια διερευνάω ὁ ἐπιπθελοὺς αὐτός , πρός ἐκεῖνος κατέχω . καί γάρ καί νόμος παρά ὁ Χριστός οὗτος κελεύω χέω . εἰς ὅς γάρ σκλία , φημί , ὁ οἰκία εἰσ́λημι , ἀρόω εἰς ἐν αὐτός δῖος εἰμί , κέω μένω . Ὥστος δέω Παῦλος ἥδω οὗτος · εἰμί δέ δέω Παῦλος , ὁ ἄγγελος ἥδω δέω . ἐγώ ὁ δωμάτιον ἐκεῖνος , καί οὐρανός καί ἐκκλησία θαρσέω ἄν προσεῖπον . ὦπον γάρ Παῦλος εἰμί , ἐκεῖ καί ὁ Χριστός εἰμί . εἰμί δοκιμή ἐπιζητέω , φημί , ὁ ἐν ἐγώ λαλέω Χριστός · ὦπον δέ Χριστός εἰμί , ἐκεῖ καί ἄγγελος συνεχής φοιτάω . οὐ δέ καί πρό οὗτος παρέχω ἑαυτοῦ δέος ὁ ὁ Παῦλος θεραπεία , ἐνδέω τίς ἄγω , ἐπέρχομαι δύο συνοικέω αὐτός , καί σχῆμα , καί βλάδεσμα , καί βλῆμα , καί τρόπος στολή , καί εἴσοδος καί ἔξοδος , καί ἄλλος πᾶς παρατηρέω . ἐπί γάρ ὁ ἅγιος οὐ ὁ ῥῆμα οὗτος μόνος , οὐδέ ὁ διδασκαλία καί ὁ παραίνεση , ἀλλά καί ὁ λοιπός ὁ βίος πᾶς ἀναστρέφω ἄρχω γένος · ἐάν ὁ [ 176 ] προσήκω διδασκαλία φιλοσοφία . ἐννοέω ἡλίκος εἰμί ὁράω Παῦλος , καί δειπνοποιέω , καί ἐπιτιμάω , καί παρακαλέω , καί εὔχομαι , καί δακρύω , ἐξίημι καί εἰσέρχομαι . εἰμί γάρ δεκατέσσαρες ἐπιστολή ἔχω μόνος , πανταχοῦ ὁ οἰκουμένη αὐτός περιφέρω , ὁ ὁ πηγή ὁ ἐπιστολή ἔχω , ὁ ὁ γλῶττα ὁ οἰκουμένη , ὁ ὁ φάος ὁ ἐκκλησία , ὁ ὁ θεμέλιος ὁ πίστη , ὁ ὁ στῦλος καί ὁ ἑδραίωμα ὁ ἀλήθεια , τίς οὐ ἄν ἀξιόω ἄγγελος τοιοῦτος συζάω ; εἰμί γάρ ὁ ἱμάτιον αὐτός δέλεαρ τις φοβερός , καί τοσοῦτος ἔχω ἰσχύς , ὁ συνοίκησις αὐτός πόσος οὐ ἄν ἐπισπάω πνεῦμα χάρις ; Τέ γάρ ὁ κλίνη ὁράω ὁ Παῦλος , ὁ γάρ ὁ στρωμνή , ὁ γάρ ὁ ὑπόδημα , οὐ ἄν ἀρκέω αὐτός εἰς ὑπόθεσις κατάνυξις διηγετικος ; εἰμί γάρ ὁ δαίμων ὁράω αὐτός ὁ ἱμάτιον φρίσσω , πολύς μᾶλλον ὁ πιστός καί αὐθῆντες αὐτός κατανύω βλέπω αὐτός . Ἄδειος δέ χανάτο ἐξετάζω , τίς ἕνεκα , προσαγορεύω , ὁ Πρισκίλλα προτίθημι ὁ ἀνήρ . οὐ γάρ λέγω , ἀσπάζομαι Ἀκύλας καί Πρισκίλλα , ἀλλά , Πρισκίλλα καί Ἀκύλας . οὐδέ γάρ οὗτος ἀπλόος ποιέω , ἀλλά ἐγώ δοκέω τέλειος αὐτός συνδονέω ὁ ἀνήρ εὐλάβεια . καί ὅτι οὐ στοχαμὴς ὁ λέγω , ἔξεστι καί ἀπό ὁ 192 Πρᾶξις οὗτος μανθάνω . Τώς γάρ Ἀπολλῶς , ἀνήρ λόγιος εἰμί καί δυνατός ἐν ὁ γραφή , καί ὁ βάπτισμα Ἰωάννης μόνος οἶδα , ἄπειμι λαμβάνω καταχέω ὁ ὁδός ὁ θεός , καί διδάσκαλος ἐπαρτίζω ποιέω . οὐ γάρ ὁ περί ὁ ἀπόστολος γυνή οὗτος μεριμνέω , ὥσπερ ὁ νῦν , ὅπως λαμπρός ἱμάτιον περιδίδωμι , καί ἐπιτριμμός καί ὑπογραφή ὁ ὄψις ὁ ἑαυτοῦ καλλωπίζω , καί ὁ ἀνήρ ὁ ἑαυτοῦ ἐντάσσω , ὁ τείνω καί ὁ ομοιμας πολυτελής ἀναγκάζω πρίω στολή , καί λευκός ημινοος , καί χρυσοπάτασας χαλινός , καί θεραπεία εὐώδης , καί πολύς θεράπαινα ὁρμή , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ καταγέλαστος φαντασία · ἀλλά οὗτος πᾶς αποσαρωμένος , καί ὁ κοσμικός ἀποβάλλω τύπος , ἐν μόνος ζητέω , ὅπως κοινωνός γίγνομαι ὁ ἀπόστολος , καί ὁ θήρα αὐτός μετέχω ὁ αὐτηες͂ς . Ζεύς οὗτος οὐ οὗτος μέν τοιοῦτος , ἀλλά καί ὁ λοιπός πᾶς . καί γάρ περί Περσίς τις φημί , ὅστις πολύς κοπιάω εἰς ἐγώ , καί Μαρία καί Τρύφαινα ἀπό οὗτος θαυμάζω ὁ γυνή , ὅτι κοπιάω μετά ὁ ἀπόστολος , καί πρός ὁ αὐτός ἀγών ἀποδιώκω . καί πῶς Τιμόθεος γράφω φημί , γυνή δέ διδάσκω οὐ ἐπιτρέπω , οὐδέ αὐθεντέω ὁ ἀνήρ · Ἄτη καί ὁ ἀνήρ εὐλαβής ἠμί , καί ὁ αὐτός πίστις κτάομαι , καί ὁ αὐτηες͂ς σοφία μετέχω · ὅταν δέ ἄπιστος · ἢ καί πλανάω , οὐ ἀποστερέω ὁ αὐθεντία ὁ διδασκαλία αὐτηες͂ς . Κερυνθίοις γοῦν ἐπιστέλλω λέγω · καί γυνή ὅστις ἔχω ἀνήρ ἄπιστος , μή ἀφίημι αὐτός . Τι γάρ οἶδα , γυνή , εἰμί ὁ ἀνήρ σῴζω ; πῶς δέ ὁ σῴζω ἢ πιστός γυνή ὁ ἀνήρ ὁ ἄπιστος ; κατηχέω ὁλονότι καί διδάσκω [ 177 ] καί ἀνάγω πρός ὁ πίστις , ὥσπερ σύν καί οὗτος Ἀπολλῶς ὁ Πρίσκιλλα . ἄλλως δέ , ὅταν λέγω , γυνή διδάσκω οὐ ἐπιτρέπω , περί ὁ ἐν ὁ θῆμα διδασκαλία λέγω , περί ὁ ἐν κοινός διάλεξις , καί ὁ κατά ὁ ἱερός λόγος · ἴδιος δέ παραινέω καί συμβουλεύω οὐ κωλύω . οὐ γάρ ἄν , εἰμί κωλύω εἰμί , οὗτος ἐπαινέω οὗτος ποιέω . ὁ . Ἀκούετωσαν ἀνήρ , ἀκούω οὗτος καί γυνή · ἐκεῖνος μέν , ἵνα ὁ ὁμόφυλος καί συγγενής μιμέομαι · οὗτος δέ , ἵνα μή γυνή ἀσθενής φαίνω . τις γάρ ἔχω ἀπολογία , τις συγγνώμη , ὅταν γυνή τοσοῦτος προθυμία ἐπιδείκνυμι καί τοσοῦτος φιλοσοφία , ἐγώ ὁ ὁ κόσμος πρᾶγμα ἀρτύω συνδέω διηνεκής ; Ταΰς καί ἄρχων μανθάνετωσαν , καί ἄρχω · καί ἱερεύς , καί ὁ ὁ λαϊκός ὁ τάξις ἔχω , ἐκεῖνος μέν μή ὁ πλουτέω θαυμάζω , μηδέ ὁ περιφανής διώκω οἰκία , ἀλλά ἀρετή μετά πενία ζητέω , καί ὁ πτωχός ὁ ἀδελφός μή ἐπαισχύνω , μηδέ ὁ σκηνοποιέω , καί ὁ βυρσοδέψης , καί ὁ πορφυροπώλης , καί ὁ χαλκοτύπος κατατρέχω , ὁ ἐν δυναστεία θεραπεύω · ὁ δέ ἄρχω , ἵνα μή νομίζω ἔρχομαι κῦλυμα πρός ὁ ὑποδοχή ὁ ἅγιος , ἀλλά ἐννοέω