joannes-chrysostomus.in-illud-salutate-priscillam-et-aquilam-sermones-1-2 pg051_0204.1
Ἄγαθὸν ἐκεῖνον μόνος · ἠλεγξε μετὰ πολλῆς ἀνδρείας , ὡς γὰρ οὕτως ἐλευθεροστομεῖν παρασκευάζει , καὶ θαρρεῖν ἐν ἀπασὶ πᾶσιν τοῖς θεοῖς , καὶ ἀναλώτους ἐργάζεσθαι καὶ ἰσχυροὺς , ὡς τὸ μηδὲν κακίζεσθαι , μηδὲ περιβολὴν τινὰ πραγμάτων ἔχειν . Ὅστε εἰ τις βουλοῖτο πολλὴν κακίζεσθαι δύναμιν , ἀποσώζοιτο πενίαν , καταφρονεῖν τῆς παρούσης ζωῆς , μὴν ἂν νομίζῃ τὸν θάνατον . Οὕτως οὐχὶ τῶν εὐπόρων μόνον , οὐδὲ τῶν ἀρχόντων , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν βασιλευόντων πλείστους τῆς Ἐκκλησίας ἀφελήσεται . [ 189 ] δυνήσεταί . Οἱ μὲν γὰρ βασιλεύοντες καὶ οἱ εὐποροῦντες , ὅσα ἂν ποιήσωσιν , ἀπὸ χρημάτων ποιοῦσιν · ὁ δὲ τοιούτος πολλάκις καὶ ἀπὸ κινδύνων καὶ ἀπὸ θανάτων πολλὰ καὶ μεγάλα συνετέλεσεν . Ὅσπερ δὲ χρυσίου παντὸς τιμιώτερον αἷμα , τοιούτω βελτίων ἐκεῖνός ἐστιν ἡ εἰσφορά . Τοιούτοι τινὲς ἦσαν καὶ οὗτοι οἱ Παύλου ξενούμενοι , ἡ Πρίσκιλλα καὶ ὁ Ἀκύλας , οἱ χρημάτων μὲν περιουσίαν οὐκ εἶχον , πλούτου δὲ πάντων εὐπορωτέραν ἐκείνην γνῶμην , καθ’ ἣν ἕκαστον ἀποδιδόναι προοδῶντες ἠρέσκον , καὶ ἐν σφαγαῖς καὶ αἱμασι ζῶντες , καὶ διὰ παντὸς μαρτυροῦντες τῷ χριστῷ . Διὰ τοῦτο ἡγοῦνται ἡμέτερα κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκεῖνους , ὅτι οὕτω μὲν οἱ μαθηταὶ τοῦ διδασκάλου , οὕτω δὲ οἱ διδάσκαλοι συνθέμενοι τοῦ μαθητοῦ . Οὐ γὰρ ἦν περὶ τούτων μόνον περὶ τοῦ Παύλου , ἀλλὰ καὶ περὶ ἑτέρων πολλῶν . Καὶ γὰρ Ἑβραίοις καὶ Θεσσαλονικεῦσι γράφων καὶ Γαλάταις , καλῶς ἀπασὶ μαρτυρεῖ πειρασμῶν ἐπαγωγὴν καὶ θείαν δι’ ἣν ἐπιστέλλει , καὶ περὶ ἡλίου καὶ τῆς κατ’ ἡμέραν ἐξέπεσιν , καὶ τὰς οὐσίας ἀκώλυτον , καὶ μέχρις αὐτοῦ τοῦ αἵματος ἐκινδύνευσαν καὶ ἀπας ἐναγωνίζεσθαι τὸν βίον · ἢν , καὶ αὐτὰ δὲ ἀνθρωπινισθήναι τὰ μέλη οὐκ ἄν ὑπὲρ τῶν διδασκάλων παρήστησαν . Τοῖς γοῦν Γαλάταις ἐπιστέλλει Ὅτι · Μαρτυρεῖ τῷ ὑμῖν , ὅτι εἰ δυνατὸν , τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες ἀν ἐδίδουτέ μοι . Καὶ τὸν Ἐπαφρᾶν δὲ τὸν ἐν Κολοσσαῖς ἐπὶ τοῦς αὐτοὺς ἀποδείκνυσι πάλιν , εἰπὼν , ὅτι · Ὑπόσθησι παρακαλῆσαι τὸν ὁσιώτατον , καὶ ἠλέησεν αὐτὸν ὁ Θεός , οὐκ αὐτὸν δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς , ἵνα μὴ λύπην ἐπὶ λύπην σχῶ . Οὕτως δὲ εἴπε δεῖντως , ὅτι διπλασίως ἐμελλεν ἀλγεῖν ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ μαθητοῦ . Καὶ τὴν ἀρετὴν δὲ αὐτοῦ πάλιν ἐκλαύσεται πάλιν , οὕτω λέγων , ὅτι · Ἵνα γὰρ μέχρι θανάτου παραδοὺς λευθαιμερος τῇ φύσει , ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸ ὑμῶν ὑστέρημα τῆς πρὸς με λειτουργίας . Τί γένοι ; Ἄν ἐκεῖνον μακαριώτερον , τί δὲ ἡμῶν ἀθλιώτερον ; εἰ γὰρ ἐκεῖνοι μὲν καὶ τὸ αἷμα , καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν διδασκάλων προθέντες , ἡμεῖς δὲ οὐδὲ ῥῆμα ψιλὸν πολλάκις προθεῖναι τολμῶμεν ὑπὲρ τῶν κοινῶν πατέρων , ἀλλὰ ἀκούοντες αὐτοὺς βλασφημουμένους , λοιδορουμένους , κακῶς καὶ παρὰ τῶν οἰκείων καὶ παρὰ τῶν ἀλλοτρίων , οὐκ ἐπιστομίζομεν τοὺς λέγοντας , οὐκ καλοῦμεν , οὐκ ἐλέγχομεν . Εἰ δὲ μὴ οὕτω αὐτοὶ τῆς κακηγορίας ἠρχόμεθα ταύτης . Νυνὶ δὲ οὐ τοσαῦτα παρὰ τῶν ἀπίστων σκῆμματα καὶ ὀνειδῆ , ὅσα παρὰ τῶν δοκούντων εἶναι πιστῶν καὶ καθ’ ἡμῶν τεταγμένοι γινόμενοι εἰς τοὺς ἄρχοντας ἔχειν ἡμᾶς . Ἐπεὶ οὖν ζητήσωμεν πότερον ῥαθυμία τῶν πατέρων καὶ εὐλαβείας ὑπεροψία γέγονεν , ὅταν οὕτως ὡμεν ἀπαθῶς πρὸς τοὺς πατέρας διακείμενοι τοὺς ἡμετέρους ; Οὐ γὰρ ἐστίν , οὐχ ἕστιν οὐδὲν , ὁ καταλύει καὶ διαφθείρει · Ἐκκλησίαν δύναται · ἄν , μᾶλλον δὲ οὐκ ἔστιν οὕτω γενέσθαι τοῦτο ἀλλαγὸν ῥαδίως , ἀλλ’ ἢ ὅταν οἱ μαθηταὶ τοῖς διδασκάλοις , καὶ τοῖς πατράσιν οἱ παῖδες , καὶ τοῖς ἄρχουσι οἱ ἄρχομενοι μὴ μετὰ πολλῆς ὡς συνδεσμένου τῆς ἀκριβείας . Εἰτα ἄν μὲν τὸν ἀδελφόν , τις
Lemmas: Ἀγαθός ἐκεῖνος μόνος · ἐλέγχω μετά πολύς ἀνδρεία , ὡς γάρ οὕτως ἐλευθεροστομέω παρασκευάζω , καί θαρσέω ἐν ἅπας πᾶς ὁ θεός , καί ἀνάλωτος ἐργάζομαι καί ἰσχυρός , ὡς ὁ μηδείς κακίζω , μηδέ περιβολή τις πρᾶγμα ἔχω . ὅστε εἰμί τις βούλομαι πολύς κακίζω δύναμις , ἀποσῴζω πενία , καταφρονέω ὁ παρών ζωή , μήν ἄν νομίζω ὁ θάνατος . οὕτως οὐ ὁ εὔπορος μόνος , οὐδέ ὁ ἄρχων , ἀλλά καί αὐτός ὁ βασιλεύω πλεῖστος ὁ ἐκκλησία ἀφαιρέω . [ 189 ] δύναμαι . ὁ μέν γάρ βασιλεύω καί ὁ εὐπορέω , ὅσος ἄν ποιέω , ἀπό χρῆμα ποιέω · ὁ δέ τοιούτος πολλάκις καί ἀπό κίνδυνος καί ἀπό θάνατος πολύς καί μέγας συντελέω . ὅς δέ χρυσίον πᾶς τίμιος αἷμα , τοιοῦτος ἀγαθός ἐκεῖνος εἰμί ὁ εἰσφορά . τοιοῦτος τις ἥδω καί οὗτος ὁ Παῦλος ξενόω , ὁ Πρίσκιλλα καί ὁ Ἀκύλας , ὁ χρῆμα μέν περιουσία οὐ ἔχω , πλοῦτος δέ πᾶς εὔπορος ἐκεῖνος γνώμη , κατά ὅς ἕκαστος ἀποδίδωμι προοδῶντες ἀρέσκω , καί ἐν σφαγή καί αἷμα ζάω , καί διά πᾶς μαρτυρέω ὁ χριστός . Ζεύς οὗτος ἡγέομαι ἡμέτερος κατά ὁ καιρός ἐκεῖνος , ὅτι οὕτως μέν ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος , οὕτως δέ ὁ διδάσκαλος συντίθημι ὁ μαθητής . οὐ γάρ εἰμί περί οὗτος μόνος περί ὁ Παῦλος , ἀλλά καί περί ἕτερος πολύς . καί γάρ Ἑβραῖος καί Θεσσαλονικεύς γράφω καί Γαλάτης , καλός ἅπας μαρτυρέω πειρασμός ἐπαγωγή καί θεῖος διά ὅς ἐπιστέλλω , καί περί ἥλιος καί ὁ κατά ἡμέρα ἐκπίπτω , καί ὁ οὐσία ἀκώλυτος , καί μέχρι αὐτός ὁ αἷμα κινδυνεύω καί ἅπας ἐναγωνίζομαι ὁ βίος · εἄν , καί αὐτός δέ ἀνθρωπινισθήναι ὁ μέλος οὐ ἄν ὑπέρ ὁ διδάσκαλος παρίστημι . ὁ γοῦν Γαλάτης ἐπιστέλλω Ὅτι · μαρτύρομαι ὁ σύ , ὅτι εἰμί δυνατός , ὁ ὀφθαλμός σύ ἐξορύσσω οἰδάνω δίδωμι ἐγώ . καί ὁ ἐπαφράω δέ ὁ ἐν Κολοσσαί ἐπί τού αὐτός ἀποδείκνυμι πάλιν , λέγω , ὅτι · Ὑπόσθησι παρακαλέω ὁ ὅσιος , καί ἐλεέω αὐτός ὁ θεός , οὐ αὐτός δέ μόνος , ἀλλά καί ἐγώ , ἵνα μή λύπη ἐπί λύπη ἔχω . οὕτως δέ λέγω δέω , ὅτι διπλάσιος μέλλω ἀλγέω ἐπί ὁ τελευτή ὁ μαθητής . καί ὁ ἀρετή δέ αὐτός πάλιν καλέω πάλιν , οὕτως λέγω , ὅτι · ἵνα γάρ μέχρι θάνατος παραδίδωμι λευθαιμερος ὁ φύσις , ἵνα ἀναπληρόω ὁ σύ ὑστέρημα ὁ πρός ἐγώ λειτουργία . Τι γίγνομαι ; ἀνά ἐκεῖνος μακάριος , τίς δέ ἐγώ ἄθλιος ; εἰμί γάρ ἐκεῖνος μέν καί ὁ αἷμα , καί ὁ ψυχή ὑπέρ ὁ διδάσκαλος προτίθημι , ἐγώ δέ οὐδέ ῥῆμα ψιλός πολλάκις προτίθημι τολμάω ὑπέρ ὁ κοινός πατήρ , ἀλλά ἀκούω αὐτός βλασφημέω , λοιδορέω , κακῶς καί παρά ὁ οἰκεῖος καί παρά ὁ ἀλλότριος , οὐ ἐπιστομίζω ὁ λέγω , οὐ καλέω , οὐ ἐλέγχω . εἰμί δέ μή οὕτως αὐτός ὁ κακηγορία ἄρχω οὗτος . νυνί δέ οὐ τοσοῦτος παρά ὁ ἄπιστος σκῆμα καί ὄνειδος , ὅσος παρά ὁ δοκέω ἔρχομαι πιστός καί κατά ἐγώ τάσσω γίγνομαι εἰς ὁ ἄρχων ἔχω ἐγώ . ἐπεί οὖν ζητέω πότερος ῥᾳθυμία ὁ πατήρ καί εὐλάβεια ὑπεροψία γίγνομαι , ὅταν οὕτως εἰμί ἀπαθής πρός ὁ πατέρας διάκειμαι ὁ ἡμέτερος ; οὐ γάρ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς , ὁ καταλύω καί διαφθείρω · ἐκκλησία δύναμαι · ἄν , μᾶλλον δέ οὐ εἰμί οὕτως γίγνομαι οὗτος ἀλλάσσω ῥᾴδιος , ἀλλά ἢ ὅταν ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος , καί ὁ πατήρ ὁ παῖς , καί ὁ ἄρχων ὁ ἄρχω μή μετά πολύς ὡς συνδέω ὁ ἀκρίβεια . εἶτα ἄν μέν ὁ ἀδελφός , τις