joannes-chrysostomus.in-illud-pater-si-possibile-est-transeat pg051_0051.1
καὶ πολλὴν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν ἐλπίδα , ἢ πάντως χρυσίου καὶ πάσης εὐτορίας ἐστί τιμιωτέρα . Ὁ μὲν γὰρ αἰσθητὸς πλοῦτος καὶ λυστὸν ἐπιθυμίας [ 35 ] πρόκειται , καὶ συκοφαντῶν στόμασι , καὶ τοιχωρύχων χερσὶ καὶ οἰχετῶν κακουργίας , καὶ ὅταν ἀπαντα ταῦτα διαφύγῃ , τότε καὶ κειμηλίων μεγίστων ἐπιάγει πολλάκις τὸν ἔλεθρον , βασκάνων ὀφθαλμοὺς διεγείρων , καὶ μυρίους ἐκ τούτου τίκτων χειμῶνας . Ὁ δὲ πνευματικὸς πλοῦτος ἀπάσας ταύτας διέφυγε τὰς λαβὰς , καὶ πάσης ἐπιβλαβὲς ἐστὶν ἀνώτερος τοιαύτης , καὶ λυστῶν καὶ τοιχωρύχων καὶ βασκανῶν καὶ συκοφαντῶν καὶ αὐτοῦ καταγελᾶν τοῦ θανάτου . Οὐδὲ γὰρ θανάτῳ διαφεύγεται τοῦ κειμηλίου , ἀλλὰ τότε μάλιστα ἀσφαλεστέρα ἡ κτῆσις αὐτοῦ τοῖς ἔχουσι γίνεται , καὶ συναποδημεῖ , καὶ συμβεβληται πρὸς τὴν μέλλουσαν ζωὴν , καὶ συνήγορος γίνεται θαυμαστος , οἷς ἂν ἔχει συναπελθῇ , καὶ Ἰησοῦ καθίστησιν αὐτοῖς τὸν διδάξαντα . Τούτων καὶ ἡμεῖς τὸν πλοῦτον καὶ πολλῆς τῆς δαψιλείας εὐήχημεν ἐν τῇ τοῦ παραλυτικοῦ καταορυγμένον ψυχή . Καὶ μάρτυρες ὑμεῖς οἱ μετὰ πολλῆς αὐτὸν ἐξανελήσαντες τῆς προθυμίας , οὐ κανώσαντες δέ . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ πνευματικοῦ πλούτου φύσις · τὰς τῶν ὑδάτων ἐπιβόλας μιμεῖται , μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων νικᾷ τὴν ἀφθονίαν , τότε πλεονάζουσα μᾶλλον , ὅταν πολλοὺς ἔχῃ τοὺς ἀρουμένους αὐτήν . Εἰς γὰρ τὴν ἑκάστου ψυχὴν εἰσιὼν , οὐ μεριζεται , οὐδὲ ἐλαττοῦται , ἀλλ’ ὁλόκληρος ἑκάστῳ παραγιγνόμενος ἀνάλωτος μένει διηνεκῶς , οὐδέποτε ἐπλαιπεῖν δυνάμενος · ὁ δὲ καὶ τότε συνθέμενος . Τοσοῦτον γὰρ ἐπιπασόντων τῷ θησαυρῷ , καὶ πάντων τὰ κατὰ δύναμιν ἀρουμένων ἐκείθεν · καὶ τί λέγω περὶ ὑμῶν , ὅπου γε ἐξ ἐκείνου τοῦ χρόνου μέχρι τῆς παρούσης ἡμέρας μυρίους ποιήσας εὐπόρους , ἐπὶ τῆς οἰκείας τελειότητος μένει ; Μὴ τοίνυν ἀποκάψωμεν πρὸς τὴν πνευματικὴν ταύτην εὐπορίαν · ἀλλ’ ὅσον δυνατὸν καὶ τὴν ἐξαντλήσωμεν , καὶ ἰδῶμεν φιλάνθρωπον Δεσπότην , ἰδῶμεν καρτερικὸν οἰκετήν . Τριάκοντα γοῦν καὶ ὀκτὼ ἔτη ἀρρώστια παλαιῶν ἀνιάτω καὶ μαστιζόμενος διηνεκῶς , οὐκ ἐδυσχέρανεν , οὐκ ἀφήκε ῥῆμα βλάσφημον , οὐ κατηγόρησε τοῦ πεποιηκότος , ἀλλὰ γενναίως καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιεικείας τὴν συμφορὰν ἔφερεν ἐκείνην . Καὶ πῶθεν τοῦτο δῆλον ; φησίν · οὐδὲν γὰρ περὶ τῆς ἄνω ζωῆς αὐτοῦ σαφῶς ἡμᾶς ἐδίδαξεν ἡ Γραφή , ἀλλὰ ὅτι μὴν τριάκοντα ὀκτὼ ἔτη εἶχεν ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ , δῆλον ἐποίησεν · ὅτι δὲ οὐκ ἐδυσχέρανεν , οὐδὲ ἠγανάκτησεν , οὐδὲ ἀπεδυστερήσε , τοῦτο οὐκ εἶτι προσέθηκεν . Καὶ μὴν καὶ τοῦτο δῆλον ἐποίησεν , εἰ τις ἀκριβῶς προσέχῃ , καὶ μὴ παρέργως , μηδὲ ἀπλῶς . Ὅταν γὰρ ἀκούσῃς ὅτι ἐπιστάτει Χριστῷ καὶ οὐχ ὅντι γνωρίμῳ , ἀλλ’ ἀνθρώπῳ νομιζομένῳ ψιλῷ , μετὰ τοιαύτης ἐπικειλάς διελήφθω αὐτό , καὶ τὴν ἐμπροσθεν αὐτοῦ φιλοσοφίαν δυνήσῃ θεάσασθαι . Εἰπόντι γὰρ αὐτῷ , Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι ; οὐδὲν εἶπεν οἷον εἴκως ἦν , ὅτι Ὀρᾷς με παραλελυμένον χρόνον τοσοῦτον κατακειμένον , καὶ ἐρωτᾷς εἰ βούλομαι γενέσθαι ὑγιής ; ἐπεμβάλην μοι τοὺς κακοὺς ; ἤλθες , ἄνειδίσαι , καὶ καταγελᾶσαι , καὶ κυμωθῆσαι τὴν συμφορὰν ; Οὐδὲν [ 34 ] τοιοῦτον οὐδὲ εἶπεν , οὐδὲ ἐνεῶσιν , ἀλλὰ μετ’ ἐπιεικείας · Ναί , Κύριε , φησίν . Εἰ δὲ μετὰ τριάκοντα ἐπὶ ἔτη οὕτω πρὸς ἦν , οὐτως ἐπείκεις , τῆς εὐτονίας αὐτῷ καταβληθείσης ἀπάσης καὶ τῆς δυνάμεως τῶν λογισμῶν , ἐννόησον ὅποιον εἶδος εἶναι τοῦτον ἐν τοῖς προοιμίοις τῶν δεῖνων . Τότε γὰρ δῆπον πάντες , δτι οὐχ ὁμοίως εἰσὶ δυσαρεστοὶ οἱ νοσοῦντες ἐν ἀρχῇ τῆς ἀρρώστιας καὶ πολλοῦ προῦντος τοῦ χρόνου · τότε γὰρ μάλιστα δυσχερεῖς γίνονται οἱ νοσοῦντες , ὅταν εἰς μήκος εἰδὼ τὸ νόημα , τότε πᾶσιν ἀφόρητον . Ὁ δὲ μετὰ τοσαῦτα ἔτη οὕτω φιλοφρων , οὕτως ἀνεξίμαχος ἀποκρινομένος , εὐδηλον δτι καὶ τὸν ἐμπροσθεν χρόνον μετὰ πολλῆς τῆς εὐχαριστίας , τὴν συμφορὰν ἔφερεν ἐκείνην . Ταῦτα οὖν καὶ ἡμεῖς λογιζόμενοι μιμώμεθα τὴν ὁμοιότητα τοῦ συνβόλου · ἰκανὴ γὰρ ἡ παράλυσις ἐκείνου ἡμῖς ἡμετέρας ἐπιστροφῆς ψυχᾶς · οὐδεὶς γὰρ οὕτω νωθρὸς καὶ παρεσιώπας , ὡς τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς ἐννοήσας ἐκείνης , μὴ πάντα γενναίως ἐνεγκεῖν τὰ προσπίπτοντα δεῖνὰ , κἂν ἀπάντων ἀφόρητότερα ἦ . Οὔτε γὰρ ἡ ὑγίεια αὐτοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡ νόσος μεγίστης ἡμῖν ὠφελείας γέγονεν αἰτία · ἡ τε γὰρ θεραπεία πρὸς δοξολογίαν τοῦ Δεσπότου καὶ τὰς τῶν ἀκούοντων ἡγεῖται ψυχάς · ἡ τε νόσος καὶ ἡ ἀρρώστια πρὸς ὑπομονὴν ἡμᾶς ἡλεῖ , καὶ πρὸς τὸν Ἰησοῦν παρακάλεισε ζηλῶν · μᾶλλον δὲ καὶ αὐτὴν τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν ἐνδείξατο . Καὶ γὰρ αὐτὴ τὴν παραδοῦν τοιοῦτον νοσήματι , καὶ τὸν χρόνον ἐκτείνει τοσοῦτον τὴν ἀρρώστιαν , μεγίστης χρηδεύουσα ἐστίν . Καθάπερ γὰρ χρυσοχόος εἰς χυνευτήριον ἐμβαλὼν χρυσίον μέχρι τοσοῦτο ἐπιτρέψαι βασανιζέσθαι τῷ πυρί , ἕως ἂν ἴδῃ γέννεμον καθαρώτερον · οὕτω δὴ καὶ ὁ Θεὸς μέχρι τοσοῦτο τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἀφήσιν ἐξετάζεσθαι ἐν δεινοῖς , ἕως ἂν γένωνται καθαραὶ καὶ διειδείς , καὶ πολλὴν ἀπὸ τῆς βασάνου ταύτης τὴν δοξολογίαν καρπωσάμεναι · ὥστε καὶ τοῦτο εὐεργεσίας εἶδος ἐστὶ τὸ μέγιστον . β’ . Μὴ τοίνυν θορυβώμεθα , μηδὲ ἀλύωμεν , πειρασμὼν ἐμπεσόντων ἡμῖν . Εἰ γὰρ ὁ χρυσοχόος εἰδε πόσον μὲν ἀφεῖναι ἐν τῇ καμίνῳ χρόνον δεῖ τὸ χρυσίον , πότε δὲ ἀνασπάσαι , καὶ οὐκ ἀφήσει μέχρι τοῦ διαφθαρῆναι καὶ κατακαυθῆναι μένειν ἐν τῷ πυρί · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεὸς τοῦτο ἐπίσταται , καὶ ὅταν ἴδῃ καθαρευτέρους γενομένους , ἀφήσει τῶν πειρασμῶν , ὥστε μὴ τῷ πλεονασμῷ τῶν κακῶν ὑποσκελισθῆναι καὶ καταπεσεῖν . Μὴ τοίνυν δυσχεραίνωμεν , μηδὲ μικροψυχῶμεν , ἐπειδὰν τι τῶν ἀδοκτῶν ἐμπέσῃ · ἀλλὰ παραχωρῶμεν τῷ ταῦτα μετὰ ἀκριβείας εἰδότι , ἕως ἂν βούλοιτο , πυροῦν τὴν διάνοιαν τὴν ἡμετέραν · συμφερόντως γὰρ τοῦτο ποιεῖ καὶ ἐπὶ κέρδει τῶν πειραζομένων . Διὰ τοῦτο σοφὸς τις παραίνει λέγων · Τέκνον , εἰ προσέρχῃ δουλεύειν τῷ Θεῷ , ἐτοιμάσον τὴν ψυχήν σου εἰς πειρασμόν , ἐδύρουν τὴν καρδίαν σου , καὶ καρτέρησον , καὶ μὴ σπεύσῃς ἐν καιρῷ ἐπαγωγῆς . Αὐτῷ παραχώρησον , φησίν , ἀπάντων · οἶδε γὰρ ἀκριβῶς πότε ἡμᾶς ἀνελείσθαι ἐκ τῆς καμῖνου δεῖ τῶν κακῶν . Χρὴ τοίνυν αὐτῷ πανταχοῦ παραχωρεῖν , καὶ διὰ παντὸς εὐχαριστεῖν , καὶ πάντα φέρειν [ 35 ] εὐγνωμόνως , κἂν εὐεργετῇ , κἂν καλᾷσῃ ,
Lemmas: καί πολύς ὁ πρός ὁ θεός ἐλπίς , ἢ πάντως χρυσίον καί πᾶς εὐτορίας εἰμί τίμιος . ὁ μέν γάρ αἰσθητός πλοῦτος καί λας ἐπιθυμία [ 35 ] πρόκειμαι , καί συκοφάντης στόμα , καί τοιχωρύχος χείρ καί οἴχω κακουργία , καί ὅταν ἅπας οὗτος διαφεύγω , τότε καί κειμήλιον μέγας ἔπειμι πολλάκις ὁ ἔρχομαι , βάσκανος ὀφθαλμός διεγείρω , καί μυρίος ἐκ οὗτος τίκτω χειμών . ὁ δέ πνευματικός πλοῦτος ἅπας οὗτος διαφεύγω ὁ λαβή , καί πᾶς ἐπιβλαβής εἰμί ἀνώτερος τοιοῦτος , καί λίστα καί τοιχωρύχος καί βάσκανος καί συκοφάντης καί αὐτός καταγελάω ὁ θάνατος . οὐδέ γάρ θάνατος διαφεύγω ὁ κειμήλιον , ἀλλά τότε μάλιστα ἀσφαλής ὁ κτῆσις αὐτός ὁ ἔχω γίγνομαι , καί συναποδημέω , καί συμβάλλω πρός ὁ μέλλω ζωή , καί συνήγορος γίγνομαι θαυμαστός , ὅς εἄν ἔχω συναπέρχομαι , καί Ἰησοῦς καθίστημι αὐτός ὁ διδάσκω . οὗτος καί ἐγώ ὁ πλοῦτος καί πολύς ὁ δαψίλεια εὐήχημεν ἐν ὁ ὁ παραλυτικός καταορυγμένον ψυχή . καί μάρτυς σύ ὁ μετά πολύς αὐτός ἐξαναιρέω ὁ προθυμία , οὖον καίνω δέ . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ πνευματικός πλοῦτος φύσις · ὁ ὁ ὕδωρ ἐπιβολή μιμέομαι , μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος νικάω ὁ ἀφθονία , τότε πλεονάζω μᾶλλον , ὅταν πολύς ἔχω ὁ ἀράομαι αὐτός . εἰς γάρ ὁ ἕκαστος ψυχή εἴσειμι , οὖον μερίζω , οὐδέ ἐλασσόω , ἀλλά ὁλόκληρος ἕκαστος παραγίγνομαι ἀνάλωτος μένω διηνεκής , οὐδέποτε ἐπλαιπεῖν δύναμαι · ὁ δέ καί τότε συντίθημι . τοσοῦτος γάρ ἐπιπάσσω ὁ θησαυρός , καί πᾶς ὁ κατά δύναμις ἀρόω ἐκεῖθεν · καί τίς λέγω περί σύ , ὅπου γε ἐκ ἐκεῖνος ὁ χρόνος μέχρι ὁ πάρειμι ἡμέρα μυρίος ποιέω εὔπορος , ἐπί ὁ οἰκεῖος τελειότης μένω ; μή τοίνυν ἀποκάμπτω πρός ὁ πνευματικός οὗτος εὐπορία · ἀλλά ὅσος δυνατός καί ὁ ἐξαντλέω , καί ὁράω φιλάνθρωπον δεσπότης , ὁράω καρτερικός οἰκέτης . Τριάκοντα γοῦν καί ὀκτώ ἔτος αρρώστια παλαιός ἀνιάω καί μαστίζω διηνεκής , οὐ δυσχεραίνω , οὐ ἀφίημι ῥῆμα βλάσφημος , οὖον κατηγορέω ὁ ποιέω , ἀλλά γενναῖος καί μετά πολύς ὁ ἐπιείκεια ὁ συμφορά φέρω ἐκεῖνος . καί πίνω οὗτος δῆλος ; φημί · οὐδείς γάρ περί ὁ ἄνω ζωή αὐτός σαφῶς ἐγώ διδάσκω ὁ γραφή , ἀλλά ὅτι μήv τριάκοντα ὀκτώ ἔτος ἔχω ἐν ὁ ἀσθένεια αὐτός , δῆλος ποιέω · ὅτι δέ οὐ δυσχεραίνω , οὐδέ ἀγανακτέω , οὐδέ απεδυστερω , οὗτος οὐ ἄθεμ-ις προστίθημι . καί μήv καί οὗτος δῆλος ποιέω , εἰμί τις ἀκριβῶς προσέχω , καί μή πάρεργον , μηδέ ἀπλόος . ὅταν γάρ ἀκούω ὅτι ἐπιστατέω Χριστός καί οὐ εἰμί γνώριμος , ἀλλά ἄνθρωπος νομίζω ψιλός , μετά τοιοῦτος επικειλαας διαλαμβάνω αὐτός , καί ὁ ἔμπροσθεν αὐτός φιλοσοφία δύναμαι θεάομαι . εἶπον γάρ αὐτός , ἐθέλω ὑγιής γίγνομαι ; οὐδείς εἶπον οἷος ἵημι εἰμί , ὅτι ὁράω ἐγώ παραλύω χρόνος τοσοῦτος κατάκειμαι , καί ἐρωτάω εἰμί βούλομαι γίγνομαι ὑγιής ; ἐπεμβάλλω ἐγώ ὁ κακός ; ἔρχομαι , ανειδισος , καί καταγελάω , καί κυμωθῆσαι ὁ συμφορά ; οὐδείς [ 34 ] τοιοῦτος οὐδέ εἶπον , οὐδέ νεάω , ἀλλά μετά ἐπιείκεια · Ναίς , κύριος , φημί . εἰμί δέ μετά τριάκοντα ἐπί ἔτος οὗτος πρός εἰμί , οὕτως πέκω , ὁ εὐτονία αὐτός καταβάλλω ἀπασάω καί ὁ δύναμις ὁ λογισμός , ἐννοέω ὁποῖος εἶδος εἰμί οὗτος ἐν ὁ προοίμιον ὁ Δείνων . τότε γάρ δῆπον πᾶς , δ οὐ ὁμοίως εἰμί δυσαρεστέω ὁ νοσέω ἐν ἀρχή ὁ αρρώστια καί πολύς προΐημι ὁ χρόνος · τότε γάρ μάλιστα δυσχερής γίγνομαι ὁ νοσέω , ὅταν εἰς μήκος Εἰδώ ὁ νόημα , τότε πᾶς ἀφόρητος . ὁ δέ μετά τοσοῦτος ἔτος οὗτος φιλόφρων , οὕτως ανεξιμηχος ἀποκρίνω , ευδηλος δ καί ὁ ἔμπροσθεν χρόνος μετά πολύς ὁ εὐχαριστία , ὁ συμφορά φέρω ἐκεῖνος . οὗτος οὖν καί ἐγώ λογίζομαι μιμέομαι ὁ ὁμοιότης ὁ συνβόλου · ἱκανός γάρ ὁ παράλυσις ἐκεῖνος ἡμεῖς ἡμέτερος ἐπιστροφή Ψυχᾶς · οὐδείς γάρ οὗτος νωθρός καί παρασιωπάω , ὡς ὁ μέγεθος ὁ συμφορά ἐννοέω ἐκεῖνος , μή πᾶς γενναῖος φέρω ὁ προσπίπτω δεῖνα , κἀν ἀπαντάω ἄφορος εἰμί . οὔτε γάρ ὁ ὑγίεια αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ νόσος μέγας ἐγώ ὠφέλεια γίγνομαι αἰτία · ὁ τε γάρ θεραπεία πρός δοξολογία ὁ δεσπότης καί ὁ ὁ ἀκούω ἡγέομαι Ψυχή · ὁ τε νόσος καί ὁ αρρώστια πρός ὑπομονή ἐγώ Ἡλί , καί πρός ὁ Ἰησοῦς παρακαλέω ζηλόω · μᾶλλον δέ καί αὐτός ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία ἐνδείκνυμι . καί γάρ αὐτός ὁ παραβλέπω τοιοῦτος νόσημα , καί ὁ χρόνος ἐκτείνω τοσοῦτος ὁ ἀρρωστία , μέγας χρῄζω εἰμί . καθά γάρ χρυσοχόος εἰς χυνευτήριον ἐμβάλλω χρυσίον μέχρι τοσοῦτος ἐπιτρέπω βασανίζω ὁ πῦρ , ἠώς εἄν ὁράω γίγνομαι καθαρός · οὗτος δή καί ὁ θεός μέχρι τοσοῦτος ὁ ὁ ἄνθρωπος ψυχή ἀφίημι ἐξετάζω ἐν δεινός , ἠώς εἄν γίγνομαι καθαρός καί διειδής , καί πολύς ἀπό ὁ βάσανος οὗτος ὁ δοξολογία καρπόω · ὥστε καί οὗτος εὐεργεσία εἶδος εἰμί ὁ μέγας . βε . μή τοίνυν θορυβέω , μηδέ ἀλύω , πειρασμός ἐμπίπτω ἐγώ . εἰμί γάρ ὁ χρυσοχόος ὁράω πόσος μέν ἀφίημι ἐν ὁ κάμινος χρόνος δεῖ ὁ χρυσίον , πότε δέ ἀνασπάω , καί οὐ ἀφίημι μέχρι ὁ διαφθείρω καί κατακαίω μένω ἐν ὁ πῦρ · πολύς μᾶλλον ὁ θεός οὗτος ἐπίσταμαι , καί ὅταν ὁράω καθαρευτέρους γίγνομαι , ἀφίημι ὁ πειρασμός , ὥστε μή ὁ πλεονασμός ὁ κακός ὑποσκελίζω καί καταπίπτω . μή τοίνυν δυσχεραίνω , μηδέ μικροψυχέω , ἐπειδάν τίς ὁ αδοκτεω ἐμπίπτω · ἀλλά παραχωρέω ὁ οὗτος μετά ἀκρίβεια οἶδα , ἠώς εἄν βούλομαι , πυρόω ὁ διάνοια ὁ ἡμέτερος · συμφέρω γάρ οὗτος ποιέω καί ἐπί κέρδος ὁ πειράζω . Ζεύς οὗτος σοφός τις παραινέω λέγω · Τέκνος , εἰμί προσέρχομαι δουλεύω ὁ Θεός , ἑτοιμάζω ὁ Ψυχή σύ εἰς πειρασμός , εδυροος ὁ Καρδία σύ , καί καρτερέω , καί μή σπεύδω ἐν καιρός ἐπαγωγή . αὐτός παραχωρέω , φημί , ἀπαντάω · οἶδα γάρ ἀκριβῶς πότε ἐγώ ἀναιρέω ἐκ ὁ κάμινος δεῖ ὁ κακός . χρή τοίνυν αὐτός πανταχοῦ παραχωρέω , καί διά πᾶς εὐχαριστέω , καί πᾶς φέρω [ 35 ] εὐγνωμόνως , κἀν εὐεργέτης , κἀν Καλάση ,