joannes-chrysostomus.in-illud-pater-si-possibile-est-transeat pg051_0054.1
ἔπει καὶ τοῦτο εὐεργεσίας ἐστὶν εἶδος . Καὶ γὰρ ἰατρὸς οὐχ ὅταν λούῃ , καὶ τρέφῃ , καὶ εἰς παραδείσους ἐξάγῃ τὸν νόσημα μόνον , ἀλλ’ ὅταν καὶ καίῃ , καὶ τέμνῃ , οὕτως ἐστὶν ἰατρὸς · καὶ πατὴρ οὐχ ὅταν θεραπεύῃ τὸν υἱὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐκδιώκῃ τῆς οἰκίας , καὶ ὅταν ἐπιτιμᾷ , καὶ μαστίγῃ , ὁμοίως ἐστὶ πατήρ , καὶ οὐχ ἦτον , ἢ ὅταν ἐπαινῇ . Εἰδὼς τοίνυν ὅτι καὶ φιλοῦν ἀπάντων φιλοστοργώτερος ὁ Θεός , μὴ περιεργάζου , μηδὲ ἀπαίτει τὰς εὐθύναις αὐτὸν τῆς ἰατρίας , ἀλλ’ ἂν τε ἀνείναι , βούληται , ἂν τε κολάζῃ , πρὸς ἑκάτερα ὁμοίως παρέχουσα ἑαυτούς · δι’ ἑκατέρων γὰρ πρὸς ὠφελίαν ἡμᾶς ἐπανάγει , καὶ πρὸς τὴν οἰκειώσεων τὴν ἑαυτοῦ , καὶ οὐδὲν ἂν ἑκάστος χρείαν ἔχομεν , καὶ τί συμφέρου ἐκάστου , καὶ πῶς καὶ τὴν τρόπον σωθῆναι δεῖ , καὶ ταύτην ἡμᾶς ἀγει τὴν ὁδόν . Ἐπιώμεθα τοίνυν οἷπερ ἂν αὐτὸς καλέσῃ , καὶ μηδὲν ἀκριβολογούμεθα , εἴτε διὰ ῥαβδίας καὶ εὐχολίου , εἴτε διὰ χαλεπῆς καὶ τραχυτέρας οὕτω βαθείας καλεῖ · ὡσπερ οὖν καὶ τὸν παράλυτον τοῦτο . Ἐν μέν οὖν τοῦτο εὐεργεσίας εἶδος ἦν τὸ χρόνον τοσοῦτον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καθαίρειν , ὡσπερ χωνευτήριον τινὶ τῇ πυρώσει τῶν πειρασμῶν αὐτὴν παραδοῦναι · ἕτερον δὲ οὐκ ἔλαττον τοῦτο , τὸ καὶ ἂν αὐτὸς παραίνοι τοῖς πειρασμοῖς , καὶ πολλὴν αὐτῷ παρέχειν τὴν παραμυθίαν . Αὐτὸς ἦν ὁ διακράσων αὐτὸν καὶ συνήγων , καὶ χειρα ὁρῶν , καὶ οὐχ ἀφείς καταπατεῖν . Ὅταν δὲ ἀκούσῃς δὲ αὐτὸς ἦν , μὴ ἀποστέρησῃς τῶν ἐγχειμίων τὸν παράλυτον , μήτε ἑαυτὸν , μήτε ἄλλον τινὰ πειραζόμενον ἀνθρώπων καὶ καρτεροῦντα . Κἄν γὰρ μυριάκις φιλοσοφῶμεν , κἂν ἀπάντων ὡμεν ἰσχυρότεροι καὶ δυνατώτεροι , τῆς παρ’ αὐτοῦ βοηθείας ἀπούσης , οὐδὲ πρὸς τὸ τυχόντα ἀντιστῆναι δυνησόμεθα πειρασμῶν . Καὶ τί λέγω περὶ ἡμῶν τῶν εὐτελῶν καὶ ἀπερίμενων ; Κἂν γὰρ Παῦλος τις ἦ ; καὶ Πέτρος , κἂν Ἰάκωβος , κἂν Ἰωάννης , τῆς ἀνωθεν βοηθείας ἀποστερηθείς ἐλέγχεται ῥαδίως , καὶ ὑποκαλύπτεται , καὶ καταπίνει . Καὶ ὑπὲρ τούτων αὐτὸν τοῦ Χριστοῦ φωνὴν ὑμῖν ἀναγνώσομαι · τῷ γὰρ Πέτρῳ φησίν · Ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἠτήσατο , ἵνα σινίδη ὑμᾶς ὡς τὸν σῖτον · κἀγὼ ἐδεήθην περὶ σοῦ , ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου . Τί ἐστι , σινίδειν ; Ἄγαγεῖν , περιάγειν , σαλεύσαι , κινῆσαι , διαδοῦναι , βασανίσαι , ὅπερ ἐπὶ τῶν κοσκινιζομένων γίνεται · ἀλλ’ ἐγώ , φησίν , ἐπεύχον , εἰδὼς ὅτι τῶν πειρασμῶν ἐνεχθὴν οὐ δύνασαι · τὸ γὰρ εἰπεῖν · Ἴνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου , δηλοῦντός ἐστιν , ὅτι εἰ συνεχώρησεν , ἐξέλειπεν ἂν αὐτοῦ ἡ πίστις . Εἰ δὲ Πέτρος ὁ θερμὸς ἐραστὴς τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὲρ αὐτοῦ μυριάκις ἐποιοῦ , καὶ προφητῶν ἀεὶ τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων , καὶ παρὰ τοῦ διδασκάλου μακαριζόμενος , καὶ διὰ τοῦτο Πέτρος κληθεὶς , ἐπειδὴ ἀσπίσιν εἶχε καὶ ἀσπίδι τερπὸν τὴν πίστιν , ἠνέγκη δὲ καὶ τῆς ὁμολογίας ἐξέπεσεν , εἰ συνεχώρησεν ὁ Χριστὸς τῷ διαβόλῳ πειράσαι · ὅσον ἡβούλετο , τὸς ἕτερος στήναι δυνησεται χωρὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας ; Διὰ [ 36 ] τοῦτο καὶ Παῦλος φησίν · Πιστὸς δὲ ὁ Θεός , ὅτι οὐκ ἀδώσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ ὁ δύνασθε , ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἐκβάσιν τοῦ δύνασθαι ὑμᾶς ὑπομένειν . Οὐ μόνον γάρ , φησίν , πειρασμοῖν ὑπὲρ δυνάμεων οὐχ ἀφήσει ἐπενεχθῆναι , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῷ τῷ κατὰ δύναμιν ἐπαγομένῳ παρέσται διαβαστάζων
Lemmas: ἔπος καί οὗτος εὐεργεσία εἰμί εἶδος . καί γάρ ἰατρός οὐ ὅταν λούω , καί τρέφω , καί εἰς παράδεισος ἐξάγω ὁ νόσημα μόνος , ἀλλά ὅταν καί καίω , καί τέμνω , οὕτως εἰμί ἰατρός · καί πατήρ οὐ ὅταν θεραπεύω ὁ υἱός μόνος , ἀλλά καί ὅταν ἐκδιώκω ὁ οἰκίον , καί ὅταν ἐπιτιμάω , καί μαστιγέω , ὁμοίως εἰμί πατήρ , καί οὐ εἰμί , ἢ ὅταν ἐπαινέω . εἰδώς τοίνυν ὅτι καί φιλέω ἀπαντάω φιλόστοργος ὁ Θεός , μή περιεργάζομαι , μηδέ ἀπαιτέω ὁ εὐθύνω αὐτός ὁ ἰάτρια , ἀλλά εἄν τε ἄνειμι , βούλομαι , εἄν τε κολάζω , πρός ἑκάτερος ὁμοίως παρέχω ἑαυτοῦ · διά ἑκάτερος γάρ πρός ὠφέλεια ἐγώ ἐπανάγω , καί πρός ὁ οἰκείωσις ὁ ἑαυτοῦ , καί οὐδείς εἄν ἕκαστος χρεία ἔχω , καί τίς συμφέρω ἕκαστος , καί πῶς καί ὁ τρόπος σῴζω δεῖ , καί οὗτος ἐγώ ἄγω ὁ ὁδός . πίνω τοίνυν οἷπερ εἄν αὐτός καλέω , καί μηδείς ἀκριβολογέομαι , εἴτε διά ραβδιά καί ευχολιον , εἴτε διά χαλεπός καί τραχύς οὗτος βαθύς καλέω · ὡς οὖν καί ὁ παράλυτος οὗτος . ἐν μέν οὖν οὗτος εὐεργεσία εἶδος εἰμί ὁ χρόνος τοσοῦτος ὁ ψυχή αὐτός καθαίρω , ὡς χωνευτήριον τις ὁ πυρόω ὁ πειρασμός αὐτός παραδίδωμι · ἕτερος δέ οὐ μικρός οὗτος , ὁ καί εἄν αὐτός παραινέω ὁ πειρασμός , καί πολύς αὐτός παρέχω ὁ παραμυθία . αὐτός εἰμί ὁ διακράζω αὐτός καί συνάγω , καί χείρ ὁράω , καί οὐ ἀφίημι καταπατέω . ὅταν δέ ἀκούω δέ αὐτός εἰμί , μή αποστέρηση ὁ ἐγχειμίων ὁ παράλυτος , μήτε ἑαυτοῦ , μήτε ἄλλος τις πειράζω ἄνθρωπος καί καρτερέω . κἀν γάρ μυριάκις φιλοσοφέω , κἀν ἀπαντάω εἰμί ἰσχυρός καί δυνατός , ὁ παρά αὐτός βοήθεια ἄπειμι , οὐδέ πρός ὁ τυγχάνω ἀνθίστημι δύναμαι πειρασμός . καί τίς λέγω περί ἐγώ ὁ εὐτελής καί ἀπεῖπον ; κἀν γάρ Παῦλος τις εἰμί ; καί Πέτρος , κἀν Ἰάκωβος , κἀν Ἰωάννης , ὁ ἄνωθεν βοήθεια ἀποστερέω ἐλέγχω ῥᾳδίως , καί ὑποκαλύπτω , καί καταπίνω . καί ὑπέρ οὗτος αὐτός ὁ Χριστός φωνή σύ ἀναγιγνώσκω · ὁ γάρ Πέτρος φημί · ἰδέ ὁ Σατανᾶς αἰτέω , ἵνα Σίνις σύ ὡς ὁ σῖτος · ἐγώ δήω περί σύ , ἵνα μή ἐκλείπω ὁ πίστις σύ . τις εἰμί , σινιδηω ; ἄγω , περιάγω , σαλεύω , κινέω , διαδίδωμι , βασανίζω , ὅσπερ ἐπί ὁ κοσκινίζω γίγνομαι · ἀλλά ἐγώ , φημί , ἐπεύχω , εἰδοί ὅτι ὁ πειρασμός ἐνέχω οὖον δύναμαι · ὁ γάρ εἶπον · ἵνα μή ἐκλείπω ὁ πίστις σύ , δηλόω εἰμί , ὅτι εἰμί συγχωρέω , ἐκλείπω εἄν αὐτός ὁ πίστις . εἰμί δέ Πέτρος ὁ θερμός ἐραστής ὁ Χριστός καί ὁ ψυχή ὑπέρ αὐτός μυριάκις ποιέω , καί προφήτης ἀεί ὁ χορός ὁ ἀπόστολος , καί παρά ὁ διδάσκαλος μακαρίζω , καί διά οὗτος Πέτρος καλέω , ἐπεί ἀσπίς ἔχω καί ἀσπίς τέρπω ὁ πίστις , φέρω δέ καί ὁ ὁμολογία ἐκπίπτω , εἰμί συγχωρέω ὁ Χριστός ὁ διάβολος πειράζω · ὅσος βούλομαι , τός ἕτερος ἵστημι δύναμαι Χωρὶς ὁ αὐτός βοήθεια ; Ζεύς [ 36 ] οὗτος καί Παῦλος φημί · πιστός δέ ὁ Θεός , ὅτι οὐ ἀείδω σύ πειράζω ὑπέρ ὁ δύναμαι , ἀλλά ποιέω σύν ὁ πειρασμός καί ὁ ἔκβασις ὁ δύναμαι σύ ὑπομένω . οὖον μόνος γάρ , φημί , πειρασμός ὑπέρ δύναμις οὐ ἀφίημι ἐπιφέρω , ἀλλά καί ἐν αὐτός ὁ κατά δύναμις ἐπάγω πάρειμι διαβαστάζω