joannes-chrysostomus.in-illud-pater-meus-usque-modo-operatur pg063_0435.1
ἔλθε εἰς τὴν πατρίδα , ἰδὼ τὴν γυναῖκα , ἰδὼ τὰ παιδία μετὰ τῶν ἑμῶν συγγενῶν · παρόντων ἐκείνων καὶ συνοφθαλμόντων ἐμοί , οὕτως ἀπολῦσάμει τοῦ βαπτίσματος , οὕτω μαθεῖν τῆς χάριτος . Ἄλλ’ οὐχ ὁ βάρβαρος τότε ἐκεῖνος ταῦτα εἶπε τὰ ῥήματα , καὶ ταῦτα Ἰουδαῖος ὧν καὶ πολλὴν τῶν τόπων ποιεῖν τὴν παραστήρησιν παπαιδεύμενος , καὶ μάλιστα συνεχεῖς · ἐνχυοῦντος αὐτῷ , ὅτι δεῖ τηρεῖν τοῦ τόπου τὴν φυλακήν , καὶ διὰ τοῦτο μακρὰν ἀποδημίαν στείλαμενος , ἵνα ἐν τῷ τόπῳ ᾧ ἐκλέυσεν ὁ Θεὸς προσκυνήσῃ · Ἄλλ’ ἀθρόον πᾶσαν ἐκείνην τὴν συνήθειαν ἐκβαλὼν καὶ ἀποστάς τῆς τοιαύτῆς παρατηρήσεως · ἐπειδὴ ἀπηρίστη ὁ λόγος , καὶ πᾶν τὸ εἶδε παρὰ τὴν ὄψιν , φησίν · Ἰδοὺ ἴδωρ , τί κωλύει με βαπτισθῆναι ; Εἶδες τὸν θερισμὸν πάλιν ἀπαρτιζόμενον ; εἶδες οὐδένα χρόνον ἀναλωθέντα , ἀλλ’ ὁμοῦ τὴν γῆν δεδεμένην , καὶ τὸν στάχυν κομψῶς ἐκβαλούσαν , καὶ πέπαιρον τὸν βότρυν γενόμενον ; Ἰδοὺ ὕδωρ , φησίν . Οὐ τοῖχους ἔχῃσιν , οὐχ ὀροφον χρυσούν , οὐχ ἱματίων κατασκευὴν , οὐχ ὑποδήματα · Ἄλλ’ ἐπειδὴ γνώμην εἶχε παρεσκευασμένην καὶ ἔχει τῷ πόθῳ καὶ ἀνίησι τὴν προθυμίαν , ἐπὶ τὴν χάριν εὐθὺς ἔδραμε , καὶ κατεσχεῖ τὸν διδάσκαλον πρὸς τὴν μυσταγωγίαν αὐτὸν χειραγωγῆσαι , καὶ μεταδοῦναι τῶν ἀθανάτων ἐκείνων καὶ φρικτῶν μυστηρίων . Διὰ κάκιντος εὐθὺς ἐπένυσεν , τὴν προθυμίαν ἀποδεξάμενος , καὶ ἐβάπτισεν αὐτόν . Διὰ τοῦτο θερισμὸν τὸ Εὐαγγέλιον καλεῖ , διὰ τὴν εὐκολίαν ἣν παρεῖχεν αὐτοῖς . Καὶ γὰρ καὶ ἀλλαγὸν φησιν , ὅτι προσέχουν τοὺς λεγομένους ὑπὸ τοῦ Παύλου · καὶ γὰρ ὁ Κύριος διηνοῖξε τὴν καρδίαν αὐτῶν προσέχειν τοὺς λαλουμένους ὑπ’ αὐτοῦ . Ὅταν δὲ ἀκούσης , ὅτι ὀργὴ ταπεινοῖ , καὶ θερισμὸν ἐργάζεται , καὶ ὀψίμως ποιεῖ τὴν καρπὸν , καὶ πολλὴν κατασκευάζει τὴν εὐκολίαν , μὴ ἀποστερήσης τοὺς πιστεύοντας τῶν μεγίστων κατορθωμάτων · οὐδὲ γὰρ ἐδιδάσκε τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης , οὐδὲ ἐλυμαινετο τὸ αὐτεξούσιον , ἀλλὰ συνέπαινε καὶ ἐδοκίμαι καὶ χεῖρα ὤρεξεν . Εἰ γὰρ τὸ πᾶν αὐτοῦ ἦν , οὐδὲν ἐκώλυεν ἅπαντας σώζεσθαι · νῦν δὲ τὸ μὲν αὐτοῦ ἐγίνετο , τὸ δὲ τῶν προσόντων · τῶν μὲν προσόντων τὸ βουληθῆναι καὶ ἐλθεῖν , καὶ πολλὴν ἐπιδειξάσθαι τὴν προθυμίαν καὶ γενναίαν τὴν πίστιν , τοῦ δὲ τὸ παρἔχειν τὰ δῶρα , καὶ εὐσημον ποιῆσαι τὸν λόγον καὶ σαφῆ τὴν διδασκαλίαν , καὶ τὰ στέρεμα καταβαλεῖν , καὶ βοηθῆσαι πρὸς τὸ ὀψίμως γενέσθαι τὴν ἀκρόασιν . Ταῦτ’ οὖν ἐπαντα ἰννοοῦντες , καὶ εἰς τὸν ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς πόνον αὐτὸν λάβωμεν σύμμαχον καὶ βοηθόν , τὰ παρ’ ἑαυτῶν πάντα εἰσφέροντες . Εἰ γὰρ πρᾶγμα τοσαύτην ἔχον δυσκολίαν , οὕτω ῥάδιως κατώρθωσεν , οὐχ ἐν μιᾷ καὶ διὸ καὶ εἴκοσι πόλει , ἀλλὰ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης , λέγω δὴ τὴν χῆρυγμα καὶ τὴν διδασκαλίαν , καὶ εἰς ὅσην ἤδη ἐφορᾷ τὴν ἄπασαν αὐτὴν καταστρατεῖ καὶ βρῆσι τῷ καλλίστῳ τοῦτω καρπῷ · εὐδηλον ὅτι καὶ εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς ἰδρώτας συνεφάμεται ἡμῖν , μόνον ἐὰν μὴ ὑπτιοὶ καὶ ἀναπεπτωκότες ὧμεν ἡμεῖς , [ 395 ] ἀλλὰ τὰ παρ’ ἑαυτῶν συνεσφάμεν , προθυμίαν , σπουδήν , βούλησιν , γνώμην , ἀγρυπνίαν , φροντίδα , τὸ τῶν βιωτικῶν ἀπαλλαγθῆναι πραγμάτων , τὸ ζητεῖν τὸ μέλλοντα , τὸ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν αὐτῶν ἐργῶν . Ἄν γὰρ ταῦτα μετὰ ἀκριβείας παράχωμεν , καὶ τὰ παρ’ αὐτοῦ πάντα ἔχεται · καὶ γενωμέν · ἐκείνων τετράχθαι τῶν οὐρανίων ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἄμήν .
Lemmas: ἔρχομαι εἰς ὁ πατρίς , βλέπω ὁ γυνή , βλέπω ὁ παιδίον μετά ὁ ἐμός συγγενής · πάρειμι ἐκεῖνος καί συνοφθαλμόντων ἐγώ , οὕτως ἀπόλλυμι ὁ βάπτισμα , οὕτως μανθάνω ὁ χάρις . ἄλλος οὐ ὁ βάρβαρος τότε ἐκεῖνος οὗτος λέγω ὁ ῥῆμα , καί οὗτος Ἰουδαῖος ὅς καί πολύς ὁ τόπος ποιέω ὁ παρίστημι παπαιδεύμενος , καί μάλιστα συνεχής · ἐνχυοῦντος αὐτός , ὅτι δέω τηρέω ὁ τόπος ὁ φυλακή , καί διά οὗτος μακρός ἀποδημία στέλλω , ἵνα ἐν ὁ τόπος ὅς κλέω ὁ θεός προσκυνέω · ἄλλος ἀθρόος πᾶς ἐκεῖνος ὁ συνήθεια ἐκβάλλω καί ἀφίστημι ὁ τοιοῦτος παρατήρησις · ἐπεί ἀπηρίστη ὁ λόγος , καί πᾶς ὁ ὁράω παρά ὁ ὄψις , φημί · ἰδέ ἶδρος , τίς κωλύω ἐγώ βαπτίζω ; εἶδον ὁ θερισμός πάλιν ἀπαρτίζω ; ὁράω οὐδείς χρόνος ἀναλίσκω , ἀλλά ὁμοῦ ὁ γῆ δέω , καί ὁ στάχυς κομψός ἐκβάλλω , καί πάρειμι ὁ βότρυς γίγνομαι ; ἰδέ ὕδωρ , φημί . Οὐ τοῖχος ἔχω , οὐ ὄροφος χρύσεος , οὐ ἱμάτιον κατασκευή , οὐ ὑπόδημα · ἄλλος ἐπεί γνώμη ἔχω παρασκευάζω καί ἔχω ὁ πόθος καί ἀνίημι ὁ προθυμία , ἐπί ὁ χάρις εὐθύς τρέχω , καί κατέχω ὁ διδάσκαλος πρός ὁ μυσταγωγία αὐτός χειραγωγέω , καί μεταδίδωμι ὁ ἀθάνατος ἐκεῖνος καί φρικτός μυστήριον . Ζεύς κάκις εὐθύς πνέω , ὁ προθυμία ἀποδέχομαι , καί βαπτίζω αὐτός . Ζεύς οὗτος θερισμός ὁ Εὐαγγέλιος καλέω , διά ὁ εὐκολία ὅς παρέχω αὐτός . καί γάρ καί ἀλλάσσω φημί , ὅτι προσέχω ὁ λέγω ὑπό ὁ Παῦλος · καί γάρ ὁ κύριος διανοίγω ὁ καρδία αὐτός προσέχω ὁ λαλέω ὑπό αὐτός . ὅταν δέ ἀκούω , ὅτι ὀργή ταπεινόω , καί θερισμός ἐργάζομαι , καί ὄψιμος ποιέω ὁ καρπός , καί πολύς κατασκευάζω ὁ εὐκολία , μή ἀποστερέω ὁ πιστεύω ὁ μέγας κατόρθωμα · οὐδέ γάρ διδάσκω ὁ ἐλευθερία ὁ γνώμη , οὐδέ λυμαίνω ὁ αὐτεξούσιος , ἀλλά συνέπαινος καί δοκιμή καί χείρ ὀρέγω . εἰμί γάρ ὁ πᾶς αὐτός εἰμί , οὐδείς κωλύω ἅπας σῴζω · νῦν δέ ὁ μέν αὐτός γίνομαι , ὁ δέ ὁ πρόσειμι · ὁ μέν πρόσειμι ὁ βούλομαι καί ἔρχομαι , καί πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ προθυμία καί γενναῖος ὁ πίστις , ὁ δέ ὁ παρέχω ὁ δῶρον , καί εὔσημος ποιέω ὁ λόγος καί σαφής ὁ διδασκαλία , καί ὁ στέρεμα καταβάλλω , καί βοηθέω πρός ὁ ὄψιμος γίγνομαι ὁ ἀκρόασις . ταῦτα οὖν πᾶς ἰνέω , καί εἰς ὁ ὑπέρ ὁ ἀρετή πόνος αὐτός λαμβάνω σύμμαχος καί βοηθός , ὁ παρά ἑαυτοῦ πᾶς εἰσφέρω . εἰμί γάρ πρᾶγμα τοσοῦτος ἔχω δυσκολία , οὕτως ῥᾳδίως κατορθόω , οὐ ἐν εἷς καί διό καί εἴκοσι πόλις , ἀλλά πανταχοῦ ὁ οἰκουμένη , λέγω δή ὁ χῆρυγμα καί ὁ διδασκαλία , καί εἰς ὅσος ἤδη ἐφοράω ὁ ἅπας αὐτός καταστρατέω καί βρῆσι ὁ καλός οὗτος καρπός · ευδηλος ὅτι καί εἰς ὁ ὑπέρ ὁ ἀρετή ἱδρώς συμφαίνω ἐγώ , μόνος ἐάν μή ὕπτιος καί ἀναπίπτω ἵημι ἐγώ , [ 395 ] ἀλλά ὁ παρά ἑαυτοῦ συσφάζω , προθυμία , σπουδή , βούλησις , γνώμη , ἀγρυπνία , φροντίς , ὁ ὁ βιωτικός ἀπαλλάσσω πρᾶγμα , ὁ ζητέω ὁ μέλλω , ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα αὐτός ἔργον . ἄν γάρ οὗτος μετά ἀκρίβεια παραχέω , καί ὁ παρά αὐτός πᾶς ἔχω · καί γένωμα · ἐκεῖνος τρέχω ὁ οὐράνιος ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .