joannes-chrysostomus.in-illud-pater-meus-usque-modo-operatur pg063_0423.3
α’ . Σφῶρα καθηψάμεν ὑμῶν πρῶην περὶ θεάτρων καὶ ἱπποδρομίας διαλεχθεῖ · διὰ τοῦτο χαίρω καὶ εὐφρανομαι κατὰ τὴν ἀποστολικὴν φωνὴν τὴν λέγουσαν · Καὶ τίς ὑστὶν ὁ σύφραινων με , εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ ; Πολὺν γὰρ ὁρῶ καρπὸν ἀπὸ τῆς λύπης βλαστάνοντα ταύτης . Ἐπεὶ καὶ τὰ φάρμακα τὰ διορθοῦντα τὰ ἔλκη πρότερον δάκνει τὰ τραύματα , καὶ τότε ἀπαλλάττει τῆς σπενδόος · οὕτω καὶ [ ὁ ] λόγος καλῶνούμενος ἀχραστοῦ , ἀρχὴν ποιεῖται διορθώσεως . Καλῶπερ γὰρ ἐπὶ τῶν σφμάτων τῶν ἡμετέρων ἡ μὲν ἀπὰς νεχρούμενος σάρξ οὐ τολμῆ , οὐ φαρμάκων , οὐ καυστῆρος αἰσθάνεται · διόπερ οὐδ’ ἄν μυρία γένηται , πρὸς ὑγιεῖαν ἐπαναθεῖν δύναται , τὴν ἀρχὰν καὶ τὴν ὑπόθεσιν τῆς θεραπείας ἀπολέσασα · ἡ δὲ αἰσθανομένη καὶ σιδηρίου καὶ πυρός καὶ φαρμάκων , ταχέως ἄν πρὸς τὸ ὑγιαίνειν ἐπανέλθοι · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ψυχῶν , αἱ μὲν ἀναληψίας διακειμέναι οὐκ ἄν ῥαδίως μεταβληθεῖν , αἱ δὲ εἰδυῖαι καὶ αἰσχυνόμεναι καὶ ἐρυθριζὲν καὶ ἀλγεῖν καὶ ὀδυνάζεσθαι ἐν ταῖς ἀμαρτίαις , μεγίστην ἡμῖν παρέχουσι ἀπόδειξιν τοῦ ταχῶς ἀποστησεσθαι τῆς κακίας . Διὸ δὴ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος , ταῦτα εἰδώς , τοὺς μὲν λυπηθέντας σφόδρα ἀπεδέχετο , καὶ ἔχαιρεν ἐπὶ αὐτοῖς , τῶν δὲ οὐχ οὕτω διακειμένων ἀπεγίνωσκε λέγων · Οἵτινες ἀπηληχότες ἑαυτοὺς παρέδωκαν τῇ ἀσέλγειᾳ εἰς ἔργασίαν ἀκαθαρσίας ἀπάσης ἐν πλεονεξίᾳ . Ὁ γὰρ οὐχ εἰδὼς ἀλγεῖν πώ , ἄν διορθωθεῖν ποτέ , πλὴν εἰ μὴ πρότερον τοῦτο αὐτὸ μάθῃ ; Ἐπεὶ οὖν τοῦτο ὑμῖν κατωρθώται , σφόδρα θαρρῶμεν ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης · εἰ γὰρ μία διάλεξις οὕτως ἔδρασε , καὶ εἰς τοσαύτην ἀγνίαν κατέστησεν , ὡς καὶ ἀθυμεῖν καὶ θορυβεῖσθαι καὶ ταράττεσθαι , εὐθὲν ὅτι δευτέρα καὶ τρίτη προσγεννομένη , πάσης ἀπαλλάξει τῆς ἀρρώστιας . Καὶ ἵνα μάθῃτε ὅτι οὐ κολακεύων ὑμᾶς λέγω ταῦτα , δι’ ὧν τῇ προτεραίᾳ ἐπαδείξασθε , διὰ τούτων ἐμαρτυράσθε τοὺς παρ’ ἡμῶν εἰρημένους ἀληθεῖν . Καὶ γὰρ οἱ οὕτω δηχθέντες , οἱ οὕτως ὀδυνηθέντες , οἱ οὕτω ἀληγεῖντες καὶ ἀθυμηθέντες , ἐπιούσης τῆς κυριακῆς τῆς μετ’ ἐκείνην λαμπρότερον ἡμῖν τὸ θέατρον ἐποίησατε , καὶ πλείονα τὴν σύλλογον καὶ μεῖζονα τὴν προθυμίαν , καὶ πάντες ἦτε πάνσοφοι , καλῶπερ νεοτὸι χελιδόνες τῆς καλῆς ἐκπεπταμένοι , καὶ πρὸς ἡμετέραν κεκηνότες γλῶτταν . Εἰτα ἐπειδὴ ἀδελφὸν ἡμῶν ἀπὸ Γαλατίας ἀφικόμενον , καὶ δι’ αὐτὸν τῆς ἐκκλησίας τὸν νόμον τῶν ξένους οὕτως ὑπδέχεσθαι καλοῦντα , καὶ διὰ τὴν λαμπρὰν πόλιν τιμῶντας , παρεχωρήσαμεν αὐτῷ τοῦ λόγου , καταδιδόντες ἀνεχωρεῖτε , δεινῶποιούντες , ὡς μακρὸν [ ὁδὺ ] χρόνον λυμὴν ὑπομέναντες , καὶ τὴν ἡμιτέραν ποθοῦντες γλῶτταν τὴν τερούσαν , τὴν ἐπιτιμήσασαν , τὴν καλῶμένην , τὴν ὀδυνήσασαν · ταῦτόν ποιούντες , ὅσον ἂν τὸ παιδίον τυπτόμενον , ἐπιτιμώμενον , μηδὲ οὕτως ἀποσταῖν τῆς μητρός , ἀλλὰ κλαυθμυρίζομενον ἔποιο , τῶν ἱματίων τῆς μητρὸς ἐκ πλαγίων ἐχόμενον , καὶ ἐπισύρομενον αὐτῇ μετὰ τῶν ὀδυρμῶν . Διὰ ταῦτα σκιρτῶ καὶ πέτομαι ὑπὸ τῆς ἡδονῆς , καὶ μακάριον ἑμαυτὸν εἶναι φημὶ ἐν τοσοῦτοις ἐρασταῖς · ἀγωνιζόμενος , οὕτως ἐκπεπταμένους ὑμᾶς ἔχων τῆς ἡμετέρας γλώττης . Τοῦτο ἐμοὶ τῆς ἀκτίνος ταύτης · γλυκύτερον , τοῦτο φωτὸς ἡδίων , τοῦτο ζωῆ . τὸ οὕτως εὐγνῶμον ἐπιτυγχάνειν ἀκροατῶν , οὐχ ἀπλῶς κροτήσε , ἀλλὰ διορθωθῆναι βουλομένων , ἐπιτιμωμένων , καὶ μὴ ἀποσκιρτούντων , ἀλλὰ πρὸς τὸν ἐπιτιμῶντα καταφευγόντων . Διὰ δὴ τὸτο καὶ αὐτὸς μετὰ πλείονος τῆς προθυμίας τῆς πρὸς ὑμᾶς ἀσπομαι διαλέξεως , καὶ τὰ λειφάμενα τῶν πρῶην ὑμῖν ὑποδυνάμεν ἀποδοῦναι βούλομαι σήμερον , τὴν ἐπιτιμὴν νῦν ἀφεὶς , ἵνα μὴ πάλιν τοὺς ῥαθύμους ἐγκαινίζοντες , τοὺς σπουδαίους ζηλώσωμεν , ὁλλήλῳ τὴν διάλεξιν εἰς τὸν ἀκλῆν ἀναλαβόντες ἔλεγχο . Εἰ γὰρ καὶ μηδὲν παρ’ ἡμῶν εἴρητο , ἰκανὸν τὸ χθὲς γενόμενον καὶ τοῖς σφόδρα μεμηνηκὸς καὶ λυσσούσας περὶ τὴν ἱπποδρομίαν ἀποστήσαι τῆς ἀκαίρου ταύτης ἐπιθυμίας . Καὶ γὰρ τραγωδίας τὴν πόλιν ἡμῖν ἐνέπλησαν ὁ φόνος ὁ χθὲς ἐν τῇ ἱπποδρομίᾳ συμβὰς , χορὸς γυναικῶν παρείστασεν , κωκωτῶν πολλῶν τὴν ἀγορὰν ἐπλήρωσε , τοῦ διὰ τῶν ἀρμάτων ἀποτμηθέντος οὐσως ἐλεεινῶς διὰ μέσου φερομένου τοῦ δήμου . Οὗτος γὰρ , ὡς ἔγνω , τῇ ἐπουσίᾳ μέλλων γαμηλίους λαμπάδας ἀνάπτειν , τῶν πασσάδων ὀφαινεύσων καὶ τῶν πρὸς τὸν γάμον ἡμέτερομένων ἀπάντων , ὑπὸ τὴν τάξιν τὴν τοῦ ἐπάρχου τελῶν ἐν τῷ σταδίῳ κάτῳ διατρεχὼν , ἐπελθόντων τῶν ἡνιχῶν καὶ πρὸς ἀλλήλους φιλονεικοῦντων , μέσος ἀπηληθὲς , τὸν βίαιον τοῦτον καὶ ἐλεεινὸν ὑπέμειν θάνατον , τὴν κεφαλὴν μετὰ τῶν ἄκρων ἀποτμηθείς .
Lemmas: ὅς . Σφῶρα καθάπτω σύ πρώιος περί θέατρον καί ἱπποδρομία διαλέγομαι · διά οὗτος χαίρω καί εὐφραίνω κατά ὁ ἀποστολικός φωνή ὁ λέγω · καί τίς ὑστίς ὁ συφραιναω ἐγώ , εἰμί μή ὁ λυπέω ἐκ ἐγώ ; πολύς γάρ ὁράω καρπός ἀπό ὁ λύπη βλαστάνω οὗτος . Ἐπεί καί ὁ φάρμακον ὁ διορθόω ὁ ἕλκος πρότερος δάκνω ὁ τραῦμα , καί τότε ἀπαλλάσσω ὁ σπενδόος · οὕτως καί [ ὁ ] λόγος καλωνουμην ἀχραστοῦ , ἀρχή ποιέω διόρθωσις . καλέω γάρ ἐπί ὁ σφμάτων ὁ ἡμέτερος ὁ μέν Ἀπᾶς νεχρουμην σάρξ οὐ τόλμα , οὐ Φάρμακος , οὐ καυστήρ αἰσθάνομαι · διόπερ οὐδέ ἄν μύριοι γίγνομαι , πρός ὑγίεια ἐπαναθέω δύναμαι , ὁ ἀρχή καί ὁ ὑπόθεσις ὁ θεραπεία ἀπόλλυμι · ὁ δέ αἰσθάνομαι καί σιδήριος καί πῦρ καί Φάρμακος , ταχέως ἄν πρός ὁ ὑγιαίνω ἐπανέρχομαι · οὕτως δή καί ἐπί ὁ ψυχή , ὁ μέν ἀνάληψις διάκειμαι οὐ ἄν ῥᾴδιος μεταβάλλομαι , ὁ δέ οἶδα καί αἰσχύνω καί ἐρυθριζὲν καί ἀλγέω καί ὀδυνάζεσθαι ἐν ὁ ἁμαρτία , μέγας ἐγώ παρέχω ἀπόδειξις ὁ Τάχως ἀφίστημι ὁ κακία . Διὸ δή καί ὁ μακάριος Παῦλος , οὗτος οἶδα , ὁ μέν λυπέω σφόδρα ἀποδέχομαι , καί χαίρω ἐπί αὐτός , ὁ δέ οὐ οὕτως διάκειμαι ἀπογιγνώσκω λέγω · Οἵτινες απηληχοαιρεω ἑαυτοῦ παραδίδωμι ὁ ασέλγεια εἰς ἐργασία ἀκαθαρσία ἀπασάω ἐν πλεονεξία . ὁ γάρ οὐ οἶδα ἀλγέω πω , ἄν διορθώνω ποτέ , πλήν εἰμί μή πρότερος οὗτος αὐτός μανθάνω ; Ἐπεί οὖν οὗτος σύ κατορθόω , σφόδρα θαρσέω ὑπέρ ὁ ὑμέτερος ἀγάπη · εἰμί γάρ εἷς διάλεξις οὕτως δράω , καί εἰς τοσοῦτος ἀγνίαν καθίστημι , ὡς καί ἀθυμέω καί θορυβέω καί ταράσσω , εὐθύ ὅτι δεύτερος καί τρίτος προσγίγνομαι , πᾶς ἀπαλλάσσω ὁ αρρώστια . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ κολακεύω σύ λέγω οὗτος , διά ὅς ὁ προτεραῖος ἐπαδείξασθε , διά οὗτος μαρτυρέω ὁ παρά ἐγώ λέγω ἀλήθω . καί γάρ ὁ οὕτως δάκνω , ὁ οὕτως ὀδυνάω , ὁ οὕτως ἀληγεῖντες καί ἀθυμέω , ἐπέρχομαι ὁ κυριακός ὁ μετά ἐκεῖνος λαμπρός ἐγώ ὁ θέατρον ποιέω , καί πολύς ὁ σύλλογος καί μέγας ὁ προθυμία , καί πᾶς εἰμί πάνσοφος , καλέω νεοσσός χελιδών ὁ καλός ἐκπετάννυμι , καί πρός ἡμέτερος καίνω γλῶττα . εἶτα ἐπεί ἀδελφός ἐγώ ἀπό Γαλατία ἀφικνέομαι , καί διά αὐτός ὁ ἐκκλησία ὁ νόμος ὁ ξένος οὕτως ὑποδέχομαι καλέω , καί διά ὁ λαμπρός πόλις τιμάω , παραχωρέω αὐτός ὁ λόγος , καταδίδωμι ἀναχωρέω , δεινοποιέω , ὡς μακρός [ ὁδός ] χρόνος λύμη ὑπομένω , καί ὁ ἡμιτέραν ποθέω γλῶττα ὁ τείρω , ὁ ἐπιτιμάω , ὁ καλέω , ὁ ὀδυνάω · αὐτός ποιέω , ὅσον ἄν ὁ παιδίον τύπτω , ἐπιτιμάω , μηδέ οὕτως ἀφίστημι ὁ μήτηρ , ἀλλά κλαυθμυρίζω ἕπομαι , ὁ ἱμάτιον ὁ μήτηρ ἐκ πλάγος ἔχω , καί ἐπισύρω αὐτός μετά ὁ ὀδυρμός . Ζεύς οὗτος σκιρτάω καί πέτομαι ὑπό ὁ ἡδονή , καί μακάριος ἐμαυτοῦ ἔρχομαι φημί ἐν τοσοῦτος ἐραστής · ἀγωνίζομαι , οὕτως ἐκπετάννυμι σύ ἔχω ὁ ἡμέτερος γλῶττα . οὗτος ἐγώ ὁ ἀκτίς οὗτος · γλυκύς , οὗτος φάος ἡδύς , οὗτος ζωή . ὁ οὕτως ευγνώμων ἐπιτυγχάνω ἀκροατής , οὐ ἀπλόος κροτώ , ἀλλά διορθόω βούλομαι , ἐπιτιμάω , καί μή αποσκιρτεω , ἀλλά πρός ὁ ἐπιτιμάω καταφεύγω . Ζεύς δή Τότο καί αὐτός μετά πολύς ὁ προθυμία ὁ πρός σύ ασπομης διάλεξις , καί ὁ λείπω ὁ πρώην σύ ὑποδύνω ἀποδίδωμι βούλομαι σήμερον , ὁ ἐπιτιμή νῦν ἀφίημι , ἵνα μή πάλιν ὁ ῥάθυμος ἐγκαινίζω , ὁ σπουδαῖος ζηλόω , ὁλλήλῳ ὁ διάλεξις εἰς ὁ ἀκλῆς ἀναλαμβάνω έλεγχος . εἰμί γάρ καί μηδείς παρά ἐγώ λέγω , ἱκανός ὁ χθές γίγνομαι καί ὁ σφόδρα μιμνήσκω καί λύω περί ὁ ἱπποδρομία ἀφίστημι ὁ ἄκαιρος οὗτος ἐπιθυμία . καί γάρ τραγῳδία ὁ πόλις ἐγώ ἐμπίμπλημι ὁ φόνος ὁ χθές ἐν ὁ ἱπποδρομία συμβαίνω , χορός γυνή παρίστημι , κωκωτῶν πολύς ὁ ἀγορά πληρόω , ὁ διά ὁ ἄρμα ἀποτέμνω οὐσως ἐλεεινός διά μέσος φέρω ὁ δῆμος . οὗτος γάρ , ὡς γινώσκω , ὁ ἐπουσία μέλλω γαμήλιος λαμπάς ἀνάπτω , ὁ πασσάς οφαινευω καί ὁ πρός ὁ γάμος ἡμέτερομένων ἀπαντάω , ὑπό Τάν τάξις ὁ ὁ ἔπαρχος τέλος ἐν ὁ στάδιον κάτος διατρέχω , ἐπέρχομαι ὁ ηνιχοω καί πρός ἀλλήλων φιλονεικέω , μέσος ἀπηληθὲς , ὁ βίαιος οὗτος καί ἐλεεινός ὑπομένω θάνατος , ὁ κεφαλή μετά ὁ ἄκρος ἀποτέμνω .