joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0508.3
Οὐ γὰρ ἂν δυνηθεῖ διαθράναι τοσαύτας λαβδὰς , ἀλλὰ κατέγεται μετ' ἀσφαλείας , καὶ πλείων γίνεται . Καὶ τί καταλείψω σοι ; παιδίους ; φησί . Μάλιστα μὲν οὖν οὐ πάντα σοι ἀναγκάζω κενοῦν · εἰ δὲ καὶ πάντα , ταύτην μᾶλλον τοὺς παῖδας εὐπρωτεύρους ποιήσεις , ἀντὶ χρημάτων τὸν Θεὸν αὐτοῖς καταλιμπάνων Ἰλεω , τὴν ἀπὸ τῆς ἐλεημοσύνης εὐπρίαν , μυρίους προστάτας καὶ εὐεργέτας αὐτῶν ἐν ἀνθρώποις . Ὅσπερ γὰρ τοὺς πλεονἐκτας , κἂν μὴ ἀδικηθῶμεν , μισοῦμεν · οὕτως τοὺς ἐλεεῖν εἰδότας , κἂν μὴ αὐτοὶ τῆς φιλοτιμίας ἀπολαύσωμεν , αἰδοῦμεθα , καὶ ποθοῦμεν , οὐχ ἐκείνους μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκείνων παῖδας . Ἐνθούσον τοίνυν ἡλκος κόσμος τοὺς παῖδας δρῶμενος μυρίους ἔχειν ἐραστάς , καὶ πάντα ταῦτα λέγειν τὰ ῥήματα , εἰ εἰς τὴν τῶν δεομένων [ 523 ] διατρεφὴν ἀναλαίσκοι · τὸ πλοῦτος · ὁ τοῦ φιλονόωτου , ὁ τοῦ ἐλεήμονος υἱός . Ἀλλὰ οὐ τὸν μὲν ἀναίσθητον καλλωπίζει εἰκὴ καὶ μάτην · ἀναίσθητον γὰρ ἐστιν ὁ λίθος , κἂν μυρία τάλαντα αὐτῷ περιβῆς χρυσοῦν · τὸν δὲ αἰσθανόμενον καὶ λυπὸν τηχόμενον οὕδὲ τῆς ἀναγκαίας ποιεῖς μεταλαμπάνειν τροφῆς . Ὅταν οὖν τὸ φοβερόν βῆμα φανῇ , καὶ οἱ τοῦ πυρὸς ποταμοί , καὶ τῶν πετραγμάτων τὰς εὐθύνας ἀπαιτούμεθα , τί ἔρεις ὑπὲρ τῆς τοσαύτης βλακείας , ὑπὲρ τῆς τοσαύτης ἀνοίας ; καὶ ὠμότητος , καὶ ἀπανθρωπίας ; ποίαν πρόφασιν εὕρησον ; Ὅσπερ γὰρ ἐκάστου τῶν ἄλλων σκεπὸς τὸς ὅστις καὶ λόγος · αἱ ὁ γεωργός , ἐὰν ἀπαιτήσῃς αὐτὸν εὐθύνας , ἔρει τινὸς ἐνεκεν καὶ βόας ἔζευξας , καὶ αὐλάκας ἔτειρε , καὶ ἄροτρον εἴλυχες · καὶ ὁ ἐμπορος , τινὸς ἐνεκεν τὸ πλοῖον καθεῖλυσε , καὶ ἐργάτας ἐμισθώσατο , καὶ χρήματα ἐναπέθετο · καὶ ὁ οἰκοδόμος , καὶ ὁ ὑποδηματορράφος , καὶ ὁ χαλκοτύπος , καὶ ὁ ἀρτοποιός , καὶ ἕκαστος τῶν ἡγνισαὐν μετιόντων τέχνην ἀποδίδοσι τὸν λόγον καὶ τὴν αἰτίαν · οὕτω καὶ σύ , ὁ τὴν κλίνην τῷ ἀργύρῳ περιβάλλων , ὁ τὸν ἵππον καὶ τὸν λίθον χρυσῶν , ὁ τὰ θέρματα τοιαῦτα κατασκευάζων , ἂν ἀπαιτηθῇς εὐθὺνας καὶ λόγον , ποίαν ἔρεις αἰτίαν ; ποῖον τρόπον ; Ἡδίων ὁ ὕπνος ἐκ τῆς τοιαύτης γίνεται κλίνης ; Ἀλλ' οὐχ ἂν ἔχοις εἰπεῖν , ἀλλ' εἰ χρή τι καὶ παράδοξον εἰπεῖν , καὶ ἀθρότερος φρονεῖς γὰρ πλείων , καὶ ἀγωνία μειζών . Ἀλλ' ἀσφαλέστερα ἡ οἰκοδομὴ ἀπὸ τοῦ χρυσοῦν ; Ἀλλ' οὐδὲ τοῦτο . Ἀλλ' ἀμείνων ὁ ἵππος ἀπὸ τοῦ χαλινού ; ἀλλ' ὁ οἰκέτης ; Τοῦναντίον μὲν ἅπαν καὶ ἐνταῦθα . Τίνος οὖν ἕνεκα τοσαύτην ἀπειροχαλίαν ἐπιδείκνυσε διὰ πάντων τούτων ; Πάντως ἔρειτε , ὅτι δόξαν ὑμῖν λαμπροτέραν κατασκευάζοντες . Εἰτα οὐχ ἡκίστως καὶ ἐν προοιμῷ τοῦ λόγου , ὅτι ταῦτα οὐχ ἔστιν ἀνθρώπου δόξα , ἀλλὰ τοῦναντίον ἅπαν , ἀτιμία καὶ ὄνειδός , καὶ κατηγορία καὶ γέλως ; Ἐκ τούτων τίκτεται φθόνος καὶ βασκανία , καὶ τὰ μυρία δεινὰ καὶ ὅση μονιμώτερα τὰ κτήματα , τοσούτῳ καὶ ἡ κατηγορία διαρχῆς · καὶ αἱ μεγάλα αὐτὰ καὶ λαμπραὶ οἰκίαι ἐστίχασαι φωνὴν ἀφείσαι , καὶ μετὰ τελευτὴν τῶν χρησαμένων , κατηγορῶσι πικροτάτῳ καὶ τὸ μὲν σῶμα τῇ γῇ παραδιδόται , ἡ δὲ θὴς τῶν οἰκημάτων οὐχ ἀφήσει συγκαταχωσθῆναι τῇ σαρκὶ τῆς πλεονεξίας τὴν μνήμην · ἀλλ' ἕκαστος παριών , καὶ πρὸς τὸ ὕψος καὶ μέγεθος ἀφορῶν τῆς λαμπρῆς καὶ μεγάλης οἰκίας , ἢ πρὸς ἑαυτόν , ἢ πρὸς τὸν πλη -
Lemmas: οὐ γάρ ἄν δύναμαι διαθράναι τοσοῦτος Λαβδᾶς , ἀλλά καταγίγνομαι μετά ἀσφάλεια , καί πολύς γίγνομαι . καί τίς καταλείπω σύ ; παίδιος ; φημί . μάλιστα μέν οὖν οὐ πᾶς σύ ἀναγκάζω κενόω · εἰμί δέ καί πᾶς , οὗτος μᾶλλον ὁ παῖς ευπρωτευροος ποιέω , ἀντί χρῆμα ὁ θεός αὐτός καταλείπω Ἵλαος , ὁ ἀπό ὁ ἐλεημοσύνη εὐπρίαν , μυρίος προστάτης καί εὐεργέτης αὐτός ἐν ἄνθρωπος . ὅς γάρ ὁ πλεονέκτης , κἀν μή ἀδικέω , μισέω · οὕτως ὁ ἐλεέω οἶδα , κἀν μή αὐτός ὁ φιλοτιμία ἀπολαύω , αἰδέομαι , καί ποθέω , οὐ ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐκεῖνος παῖς . ενθουω τοίνυν Ήλκος κόσμος ὁ παῖς δράω μυρίος ἔχω ἐραστής , καί πᾶς οὗτος λέγω ὁ ῥῆμα , εἰμί εἰς ὁ ὁ δέω [ 523 ] διατρέφω ἀναλάσκω · ὁ πλοῦτος · ὁ ὁ φιλόνοος , ὁ ὁ ἐλεήμων γιός . ἀλλά οὐ ὁ μέν ἀναίσθητος καλλωπίζω εἰκῇ καί μάτην · ἀναίσθητος γάρ εἰμί ὁ λίθος , κἀν μύριοι τάλαντον αὐτός περιβαίνω χρύσεος · ὁ δέ αἰσθάνομαι καί λυπέω τήκω οὐδέ ὁ ἀναγκαῖος ποιέω μεταλαμπάνειν τροφή . ὅταν οὖν ὁ φοβερός βῆμα φαίνω , καί ὁ ὁ πυρός ποταμός , καί ὁ πετραγμάτων ὁ εὔθυνα ἀπαιτέω , τίς ῥέω ὑπέρ ὁ τοσοῦτος βλακεία , ὑπέρ ὁ τοσοῦτος ἄνοια ; καί ὠμότης , καί ἀπανθρωπία ; ποῖος πρόφασις εὑρίσκω ; ὅς γάρ ἕκαστος ὁ ἄλλος σκεπός τώς ὅστις καί λόγος · ὁ ὁ γεωργός , ἐάν ἀπαιτέω αὐτός εὔθυνα , ἔρομαι τις ἕνεκα καί βοῦς ζεύγνυμι , καί αύλακα τείρω , καί ἄροτρον λύζω · καί ὁ ἔμπορος , τις ἕνεκα ὁ πλοῖον καθαιρέω , καί ἐργάτης μισθόω , καί χρῆμα ἐναπέθω · καί ὁ οἰκοδόμος , καί ὁ ὑποδηματορράφος , καί ὁ χαλκοτύπος , καί ὁ ἀρτοποιός , καί ἕκαστος ὁ ἡγνισαὐν μετέρχομαι τέχνη ἀποδίδωμι ὁ λόγος καί ὁ αἰτία · οὕτως καί σῦς , ὁ ὁ κλίνη ὁ ἄργυρος περιβάλλω , ὁ ὁ ἵππος καί Τώς λίθος χρύσεος , ὁ ὁ θέρμα τοιοῦτος κατασκευάζω , εἄν ἀπαιτέω εὔθυνα καί λόγος , ποῖος ῥέω αἰτία ; ποῖος τρόπος ; Ἡδύς ὁ ὕπνος ἐκ ὁ τοιοῦτος γίγνομαι κλίνη ; ἀλλά οὐ ἄν ἔχω λέγω , ἀλλά εἰμί χράω τίς καί παράδοξος λέγω , καί ἀθρότερος φρονέω γάρ πολύς , καί ἀγωνία μέγας . ἀλλά ἀσφαλής ὁ οἰκοδομή ἀπό ὁ χρύσεος ; ἀλλά οὐδέ οὗτος . ἀλλά ἀγαθός ὁ ἵππος ἀπό ὁ χαλινός ; ἀλλά ὁ οἰκέτης ; τουναντίον μέν ἅπας καί ἐνταῦθα . Τίνος οὖν ἕνεκα τοσοῦτος απειροχαλια ἐπιδείκνυμι διά πᾶς οὗτος ; πάντως εἴρω , ὅτι δόξα σύ λαμπρός κατασκευάζω . εἶτα οὐ ἥκιστος καί ἐν προοιμος ὁ λόγος , ὅτι οὗτος οὐ εἰμί ἄνθρωπος δόξα , ἀλλά τουναντίον ἅπας , ἀτιμία καί ὄνειδος , καί κατηγορία καί γέλως ; ἐκ οὗτος τίκτω φθόνος καί βασκάνιον , καί ὁ μύριοι δεινός καί ὅσος μόνιμος ὁ κτῆμα , τοσοῦτος καί ὁ κατηγορία διάρχω · καί ὁ μέγας αὐτός καί λαμπρός οἰκία στείχω φωνή ἀφίημι , καί μετά τελευτή ὁ χράω , κατηγορέω πικρός καί ὁ μέν σῶμα ὁ γῆ παραδίδωμι , ὁ δέ θής ὁ οἴκημα οὐ ἀφίημι συγκαταχώννυμι ὁ σάρξ ὁ πλεονεξία ὁ μνήμη · ἀλλά ἕκαστος παρέρχομαι , καί πρός ὁ ὕψος καί μέγεθος ἀφοράω ὁ λαμπρός καί μέγας οἰκία , ἢ πρός ἑαυτοῦ , ἢ πρός ὁ πλος -