joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0501.2
πράγμα ὑψηλὸν καὶ φιλόσοφον , δι' ἑαυτοῦ ποιεῖ · τὴν φιλοξενίαν οὐκ ἐπέτρεψεν οἰκέτῃ , ἀλλὰ τῇ γυναικὶ καὶ ἑαυτῷ · ὅτε δὲ γυνὴ καὶ γάμος ὑφαινέτο , Ἀπελθε λέγει τῷ οἰκέτῃ . Ἦδε τὸ ἐναντίον ποιῶσιν αἱ γυναῖκες . Ἐὰν μὲν θέλῃ χρυσῷ διαλεγόμενοι , οὐκ αἰσχύνονται , ἀλλ' ἐξέρχονται αὐταὶ δι' ἑαυτῶν , καὶ παρακαλεῦσονται , ἵνα μὴ ὁ χρυσὸς κλαπῇ , καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν χρημάτων [ 516 ] ἀφήσιν αὐτὰς καταπραγμάσει τῆς εὐσχημοσύνης καὶ τῆς σεμνότητος . Ἀλλ' ὁ Ἀβραὰμ οὐχ οὕτως , ἀλλ' ὅτε ξένους ἤδειν ὑποδέχεσθαι , δι' ἑαυτοῦ καὶ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ · ὅτε δὲ τὸν γάμον , διὰ τοῦ οἰκέτου . Τί δ' οὖν μέμνησαι τοῦ Ἀβραὰμ ; Ὅτι πλούσιος ἦν . Ταῦτα καὶ σὺ ἐννοεῖ τοῦ Ἀβραὰμ , καὶ οὐδέποτε καταφρονήσεις τινός . Ἀλλὰ πῶς ἐξέβη ταῦτα εἰπεῖν ; Τὸν προφήτην λαβὼν καὶ τὴν βακτηρίαν ἐκείνην , Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος . Ἐκεῖνος γὰρ ὁ στίχος πάντα ταῦτα ἔσχε . Καὶ ἰδοὺ θησαυρὸν εὕρηκας χρυσῷ γέμοντα . Μὴ φοβοῦ . ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος . Λάβε τὴν βακτηρίαν ταύτην , τὴν δυναμένην ὑποτρομόσαι τὰ σώματα ἀνθρώπων . Οὐδὲ γὰρ οὕτω βακτηρία ὑπότρομα δυνά τὰ σώματα τῶν παλαιῶν καὶ γεγηρακότων ἀνθρώπων τῷ ὑπὸχον , ὡς ὁ στίχος οὗτος τῶν νέων καὶ γεγρακότων ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καὶ ὑπὸ τῆς ἀμαρτίας πολιορκομένων ὑπότρομον οἷσαν τὴν διάνοιαν ἐγείρει . Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος . Τί δέδοικας ἀνθρώπων , οὐχ ὄντα ἀνθρώπων , ἀλλὰ λύκων ; Τί δέδοικας ἀνθρώπων ἀσεβημάτων γέμοντα , καὶ χρυσῷ πολιορκομένον ; Τί δέδοικας ἀνθρώπων ἀπὸ τῆς δικίας τὰ ἑαυτοῦ προδιδωκόντα , καὶ τὸν πολέμιον ἐνδὸς πολλὰκις ἔχοντα ; Ἀλλ' ἀπεφήνθαι μοι ὁ προφήτης λέγων · Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος . Εἴπε μοι λοιπὸν καὶ τὸν τρόπον , δι' ὃν οὐκ ὀφείλει φοβεῖσθαι τὸν πλούσιον . Ἡ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ . Τί ; Ἡ εὐγένεια λέγεις ; Πῶς ἐν διηγῆσαι καὶ διδασκαλία φιλοσοφίας εἰσῆλθεν ; Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος , ἢ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ ; Οὐκ εἶπε , Καὶ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα αὐτοῦ , ἀλλ' , Ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ . Ὅταν γὰρ εἰσέλθῃς εἰς οἰκίαν τινὸς πλουσίου , καὶ ἴδῃς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ κίονας ὑπεραίροντας τῷ μεγέθει , καὶ χρυσὰς κεφαλίδας , καὶ μάρμαρα τῷ τοιχῷ προσπεπηγότα , καὶ κρήνας ρέουσας , καὶ πηγὰς καὶ περιπάτους , καὶ δένδρα τῷ ἀνέμῳ καμπτόμενα , καὶ πάντα ἡφριδίων γέμοντα , καὶ εὐνῶν χρυσοφορούντων ἀγέλην , καὶ οἰκετῶν πλήθος , καὶ τάππας ἐπὶ τοῦ ἐδάφους κειμένους , καὶ τράπεζαν ἐκλάμπουσαν τῷ χρυσῷ , καὶ κοινῶνας κεκοσμημένους · ταῦτα πάντα δόξα οἴκου ἐστιν , οὐ δόξα ἀνθρώπου . Δόξα γὰρ ἀνθρώπου εὐλάβεια , ἐπιείκεια , ἐλεημοσύνη , πραότης , ταπεινοφροσύνη , εἰρήνη , δικαιοσύνη , ἀγάπη ἀνυπόκριτος πρὸς πάντα . Ταῦτα πάντα δόξα ἀνθρώπου . Τί φοβῇ τὸν πλούσιον . Οὐκοῦν τὴν οἰκίαν αὐτοῦ μᾶλλον φοβοῦ . Ἐκεῖνι γὰρ ἐστιν ἡ πλουτοῦσα , οὐχ ὁ οἶκων . Ἀλλ' οὐ φοβοῦμαι ταύτην , φησί . Διὰ τί ; Ὅτι ὁ χρυσὸς ἀχύλος ἐστιν ὑλή . Ἀλλὰ τὸν ἀνθρώπον φοβῇ ; Ναί . Διὰ τί ; μὴ γὰρ αὐτοῦ ἐστιν ὁ πλοῦτος ; Τῆς οἰκίας ἡ περιφάνεια . Μάρμαρα ἔχει τὸ τοῖχος . Τί σὺν πρὸς τὸν οἰκοῦντα ; Χρυσούς ὁ βροφος . Τί σὺν πρὸς τὸν κεκτημένον ; Αἱ κεφαλίδες τῶν e Τὰ σώματα ἀναστῆσαι , sic quidam . f Quidam mss . ἀπὸ ἀδικίας τὸν ἑαυτοῦ ἔχοντα πλούτον , καὶ τὸν πόλεμον ἐνδὸς ἔχοντα · ἀλλ' ἀπεφήνατο . Sequuntia lidem brevius efferunt . g Unus kai πασῶν . h Unus ἡ περιφάνεια . Λέγεις , μάρμαρα ἔχει .
Lemmas: πρᾶγμα ὑψηλός καί φιλόσοφος , διά ἑαυτοῦ ποιέω · ὁ φιλοξενία οὐ ἐπιτρέπω οἰκέτης , ἀλλά ὁ γυνή καί ἑαυτοῦ · ὅτε δέ γυνή καί γάμος ὑφαίνω , ἀπέρχομαι λέγω ὁ οἰκέτης . ἀείδω ὁ ἐναντίος ποιέω ὁ γυνή . ἐάν μέν ἐθέλω χρυσός διαλέγω , οὐ αἰσχύνω , ἀλλά ἐξέρχομαι αὐτός διά ἑαυτοῦ , καί παρακαλέω , ἵνα μή ὁ χρυσός κλέπτω , καί ὁ ἐπιθυμία ὁ χρῆμα [ 516 ] ἀφίημι αὐτός καταπραγμάσει ὁ εὐσχημοσύνη καί ὁ σεμνότης . ἀλλά ὁ Ἀβραάμ οὐ οὕτως , ἀλλά ὅτε ξένος Ἠείδω ὑποδέχομαι , διά ἑαυτοῦ καί ὁ γυνή αὐτός · ὅτε δέ ὁ γάμος , διά ὁ οἰκέτης . Τι δέ οὖν μιμνήσκω ὁ Ἀβραάμ ; ὅτι πλούσιος εἰμί . Ταΰς καί σύ ἐννοέω ὁ Ἀβραάμ , καί οὐδέποτε καταφρονέω τις . ἀλλά πῶς ἐκβαίνω οὗτος λέγω ; Τώς προφήτης λαμβάνω καί ὁ βακτηρία ἐκεῖνος , μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . ἐκεῖνος γάρ ὁ στίχος πᾶς οὗτος ἔχω . καί ἰδού θησαυρός εὑρίσκω χρυσός γέμω . Μή φοβέω . ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . λαμβάνω ὁ βακτηρία οὗτος , ὁ δύναμαι ὑποτρομέω ὁ σῶμα ἄνθρωπος . οὐδέ γάρ οὕτως βακτηρία ὑπότρομος δυάς ὁ σῶμα ὁ παλαιός καί γηράσκω ἄνθρωπος ὁ ὕποχος , ὡς ὁ στίχος οὗτος ὁ νέος καί γράω ἐν ὁ ἐπιθυμία καί ὑπό ὁ ἁμαρτία πολιορκέω ὑπότρομος οἴομαι ὁ διάνοια ἐγείρω . μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . Τι δείδω ἄνθρωπος , οὐ εἰμί ἄνθρωπος , ἀλλά λύκος ; τις δείδω ἄνθρωπος ἀσέβημα γέμω , καί χρυσός πολιορκέω ; τις δείδω ἄνθρωπος ἀπό ὁ δικός ὁ ἑαυτοῦ προδιώκω , καί ὁ πολέμιος ἐνδίδωμι πολλάκις ἔχω ; ἀλλά ἀποφαίνω ἐγώ ὁ προφήτης λέγω · μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . λέγω ἐγώ λοιπός καί ὁ τρόπος , διά ὅς οὐ ὀφείλω φοβέω ὁ πλούσιος . ὁ ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός . Τι ; ὁ εὐγένεια λέγω ; Πῶς ἐν διηγέομαι καί διδασκαλία φιλοσοφία εἰσέρχομαι ; Μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος , ἢ ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός ; οὐ λέγω , καί ὅταν πληθύνω ὁ δόξα αὐτός , ἀλλά , ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός . ὅταν γάρ εἰσέρχομαι εἰς οἰκία τις πλούσιος , καί ἰδέω ἐν ὁ οἶκος αὐτός κίων ὑπεραίρω ὁ μέγεθος , καί χρύσεος κεφαλίς , καί μάρμαρο ὁ τοῖχος προσπήγνυμι , καί κρήνη ρέω , καί πηγή καί περίπατος , καί δέντρο ὁ ἄνεμος κάμπτω , καί πᾶς ἡφριδίων γέμω , καί εὐνή χρυσοφορέω ἀγέλη , καί οἰκέτης πλήθος , καί Τάππας ἐπί ὁ ἔδαφος κεῖμαι , καί τράπεζα ἐκλάμπω ὁ χρυσός , καί κοινός κοσμέω · οὗτος πᾶς δόξα οἶκος εἰμί , οὐ δόξα ἄνθρωπος . Δόξα γάρ ἄνθρωπος εὐλάβεια , ἐπιείκεια , ἐλεημοσύνη , πραότης , ταπεινοφροσύνη , εἰρήνη , δικαιοσύνη , ἀγάπη ἀνυπόκριτος πρός πᾶς . Ταΰς πᾶς δόξα ἄνθρωπος . Τι φοβέω ὁ πλούσιος . οὐκοῦν ὁ οἰκία αὐτός μᾶλλον φοβέω . Ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ πλουτέω , οὐ ὁ οἶκος . ἀλλά οὐ φοβέω οὗτος , φημί . Ζεύς τίς ; ὅτι ὁ χρυσός ἄχυλος εἰμί ὕλη . ἀλλά ὁ ἄνθρωπος φοβέω ; Ναίς . Ζεύς τίς ; μή γάρ αὐτός εἰμί ὁ πλοῦτος ; ὁ οἰκία ὁ περιφάνεια . Μάρμαρα ἔχω ὁ τοῖχος . τις σύν πρός ὁ οἰκέω ; Χρυσοῦς ὁ βροφος . Τι σύν πρός ὁ κτάομαι ; ὁ κεφαλίς ὁ e Τά σῶμα ἀνίστημι , sic quidam . f Quidam mss . ἀπό ἀδικία ὁ ἑαυτοῦ ἔχω πλοῦτος , καί ὁ πόλεμος ἐνδίδωμι ἔχω · ἀλλά ἀποφαίνω . Sequuntia lidem brevius efferunt . g Unus kai πᾶς . h Unus ὁ περιφάνεια . λέγω , μάρμαρο ἔχω .