ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0492.1
ΕΙΣ ΤΟ ΡΗΤΟΝ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΔΑΥΙΔ .
Lemmas: εἰς το ῥητός ὁ Προφήτης Δαυΐδ .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0492.2
Τὸ λέγον , « Μὴ φοβοῦ ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος , ἢ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ , » καὶ περὶ φιλοξενίας .
Lemmas: Τέ λέγω , « μή φοβέω ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος , ἢ ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός , » καί περί φιλοξενία .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0492.4
νῦν οὖσαν , καὶ αὐριον οὐκ οὖσαν ; τί δρέπη τὰ ἄνθη , καὶ ἀφῆς τὸν χαρπόν ; τί τρέχεις ὁπίσω τῆς σκιᾶς , καὶ οὐ καταλαμβάνεις τὴν ἀλήθειαν ; τί διώκεις τὰ ἀπολλύμενα , καὶ οὐ ζητεῖς τὰ μένοντα ; Ὅτι Πᾶσα σάρξ χόρτος , καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπων ὡς ἄνθος χόρτου . Ἐξηράνθη ὁ χόρτος , καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσε · τὸ δὴ ῥῆμα Κυρίου μένει εἰς τὸν αἰῶνα . Γέγονας εὐπορος χρήμασι ; Καὶ τί τοῦτο πρὸς τὴν ψυχήν ; Εὐπορώτερος χρήμασι , καὶ πενέστερος τῇ ψυχῇ , κομῆς τοῖς φύλλοις , καὶ πένῃ τῷ καρπῷ . Τί ὀφελος ; εἰπέ μοι . Ἔλαβες χρήματα , ἂ μέλλεις ἐνταῦθα καταλιμπάνειν ; Ἔλαβες ἀρχήν , ἐξ ἧς ἐπιβουλὴ τίκτεται . Ἔλθε , ἀπόλωσον λόγων φιλοσόφων · διαπάνησόν σου τὰ ἁμαρτήματα , ἀνάλωσόν σου τὰ παρανομήματα , καθαρόν σου ποιήσον τὸ συνειδὲς c , μετάριον ποιήσον τὸν λογισμόν · γενοῦ ἄγγελος καὶ ἄνθρωπος . Κατάλιπε τῆς σαρκὸς τὴν φύσιν , καὶ λάβε κοῦφρον τὸ πτερόν τῆς ζωῆς , ἀπάλαξον σαυτὸν τῶν ὁρατῶν , καὶ κρέμασον σεαυτὸν ἐν τοῖς ἀοράτοις . Ἄνάβα εἰς τοὺς οὐρανοὺς , χόρευε μετὰ τῶν ἀγγέλων , παράστηθι τῷ βήματι τῷ ἄνω , τῷ ὑψηλῷ · κατάλιπε τὸν καπνόν , καὶ τὴν σκιάν , καὶ τὸν χόρτον , καὶ τὴν ἀρχήν · οὐδὲ γὰρ ὄνομα οἶδα ἄξιον τῆς εὐτελείας ταύτης ἐπιθεῖναι . Ταῦτα δὲ λέγω , καὶ λέγων οὐ παύσομαι . Ἔλθε , καὶ γενοῦ ἄνθρωπος , ἵνα μὴ ἐπιφεύδηταί σου ἡ προστυχία τῆς φύσεως d . Ἄρα συνήχθαι τὸ λεχθὲν πρὸς ὑμᾶς ; Ἄνθρωπός ἐστι , φησίν , ἀλλ’ ἄνθρωπος μὲν τὸ ὄνομα πολλάκις , οὐχ ἄνθρωπος δὲ τὸ φρόνημα . Ὅταν γὰρ ἴδω σε ἀλόγως βιοῦντα , πῶς σε καλέσω ἄνθρωπον , ἀλλ’ οὐχὶ βοῦν ; Ὅταν ἴδω σε ἀρπάζοντα , πῶς σε καλέσω ἄνθρωπον , ἀλλ’ οὐχὶ λύκον ; Ὅταν ἴδω σε πορνεύοντα , πῶς σε καλέσω ἄνθρωπον , ἀλλ’ οὐχὶ χοῖρον ; Ὅταν
Lemmas: νῦν εἰμί , καί αὔριον οὐ εἰμί ; τίς δρέπω ὁ ἄνθος , καί ἀφίημι ὁ χάρπος ; τίς τρέχω ὀπίσω ὁ σκιά , καί οὐ καταλαμβάνω ὁ ἀλήθεια ; τίς διώκω ὁ ἀπόλλυμι , καί οὐ ζητέω ὁ μένω ; Ὅτι πᾶσα σάρξ χόρτος , καί πᾶς δόξα ἄνθρωπος ὡς ἄνθος χόρτος . ξηραίνω ὁ χόρτος , καί ὁ ἄνθος ἐκπίπτω · ὁ δή ῥῆμα κύριος μένω εἰς ὁ αἰών . γίγνομαι εὔπορος χρῆμα ; καί τίς οὗτος πρός ὁ ψυχή ; εὔπορος χρῆμα , καί πένης ὁ ψυχή , κομέω ὁ φύλλον , καί πένης ὁ καρπός . Τι ὄφελος ; λέγω ἐγώ . λαμβάνω χρῆμα , ὅς μέλλω ἐνταῦθα καταλείπω ; λαμβάνω ἀρχή , ἐκ ὅς ἐπιβουλή τίκτω . ἔρχομαι , ἀπόλλυμι λόγος φιλόσοφος · διαπάνησόν σύ ὁ ἁμάρτημα , ἀναλίσκω σύ ὁ παρανόμημα , καθαρός σύ ποιέω ὁ συνοράω c , μετάριον ποιέω ὁ λογισμός · γίγνομαι ἄγγελος καί ἄνθρωπος . καταλείπω ὁ σάρξ ὁ φύσις , καί λαμβάνω κοῦφρον ὁ πτερόν ὁ ζωή , ἀπαλλάσσω σεαυτοῦ ὁ ὁρατός , καί κρεμάννυμι σεαυτοῦ ἐν ὁ ἀόρατος . ανάβω εἰς ὁ οὐρανός , χορεύω μετά ὁ ἄγγελος , παρίστημι ὁ βῆμα ὁ ἄνω , ὁ ὑψηλός · καταλείπω ὁ καπνός , καί ὁ σκιά , καί ὁ χόρτος , καί ὁ ἀρχή · οὐδέ γάρ ὄνομα οἶδα ἄξιος ὁ εὐτέλεια οὗτος ἐπιτίθημι . Ταΰς δέ λέγω , καί λέγω οὐ παύω . ἔρχομαι , καί γίγνομαι ἄνθρωπος , ἵνα μή επιφευδηω σύ ὁ προστυχιά ὁ φύσις d . Ἀρά συνάγω ὁ λέγω πρός σύ ; Ἄνθρωπος εἰμί , φημί , ἀλλά ἄνθρωπος μέν ὁ ὄνομα πολλάκις , οὐ ἄνθρωπος δέ ὁ φρόνημα . ὅταν γάρ ὁράω σύ ἄλογος βία , πῶς σύ καλέω ἄνθρωπος , ἀλλά οὐ βοῦς ; ὅταν ὁράω σύ ἀρπάζω , πῶς σύ καλέω ἄνθρωπος , ἀλλά οὐ λύκος ; ὅταν ὁράω σύ πορνεύω , πῶς σύ καλέω ἄνθρωπος , ἀλλά οὐ χοῖρος ; ὅταν
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0493.2
β’ . Καὶ πῶς γένομαι ἄνθρωπος ; φησίν . Εἰ κρατεῖς τῶν λογισμῶν τῆς σαρκός , ἐκείνων τῶν ἀλόγων , εἰ ἐξέβαλες πορνείαν , εἰ ἐξέβαλες ἐπιθυμίαν χρήματων ἀκαίρων , εἰ ἐξέβαλες τὴν πονηρὰν ἐκείνην ὑβριανόν , εἰ καθαρὸν σαυτοῦ τὸ χωρίον εἰργάσω . “ Ἄλλὰ πῶς γίνοι ἄνθρωπος ; “ Ἕὰν ἕλθῃς , ὦδε , ὅπου ὁμιλοῦργοῦνται ἄνθρωποι . “ Ἕὰν λάβω σε ἱππον , ποῖό σε ἄνθρωπον · ἕὰν λάβω σε λύκον , ποῖό σε ἄνθρωπον · ἕὰν λάβω σε δρῖν , ποῖό σε ἄνθρωπον , οὐ μεταβάλλων τὴν φύσιν , ἀλλὰ μετατιθεὶς τὴν προαίρεσιν . “ Ἄλλὰ τί φησι ; Τέχνα ἔχω , οἰκίας προΐσταμαι , γυναῖκας ἐπιμελοῦμαι , πενίᾳ κατέχομαι , ἐπὶ τὴν ἀναγκαίαν σπουδὴν τροφήν . Σκήψεις ταῦτα καὶ προφάσεις . Εἰ μὲν γὰρ δι’ ὅλου σε κατεῖχεν ἐνταῦθα , καὶ οὐδὲ μικράναι καιροῦ ῥοπὴν τοῖς ἕξω σε συνεχόρων ἐκδιδόαι πράγμασιν , εἶχες ἂν ἀπολογήσασθαι μοι καὶ εἰπεῖν , ὅτι Τέχνα ἔχω , καὶ οἰκίας προΐσταμαι · καὶ καλῶς ἂν ταῦτα ἔλεγες · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τότε ταῦτα λέγειν ἐχρῆν . Ἰκανὸς δ γὰρ σοι ὁ Θεὸς ἐνταῦθα ἀχολουμένῳ πλείονος εὐπορίας τὰ σὰ πάντα διατυπώσαι . Νῦν δὲ οὐδὲν τούτων σε ἀναγκάζω , οὐδὲ λέγω , Καθ’ ἑκάστην ἡμέραν σχόλαζε , ἀλλὰ δεύτερον τῆς ἕβδομάδος . Τί βαρύ , τί φορτικόν ; Οὐδὲ δλὴν τὴν ἡμέραν , ἀλλὰ μικράναι καιροῦ ῥοπὴν ἕλλθ’ εἰς τὴν ἐκκλησίαν · δεῦξαι
Lemmas: βε . καί πῶς γίνομαι ἄνθρωπος ; φημί . εἰμί κρατέω ὁ λογισμός ὁ σάρξ , ἐκεῖνος ὁ ἄλογος , εἰμί ἐκβάλλω πορνεία , εἰμί ἐκβάλλω ἐπιθυμία χρῆματον ἄκαιρος , εἰμί ἐκβάλλω ὁ πονηρός ἐκεῖνος ὑβριανόν , εἰμί καθαρός σεαυτοῦ ὁ χωρίον ἐργάζομαι . “ ἀλλά πῶς γίνος ἄνθρωπος ; “ ἐάν ἔρχομαι , ὧδε , ὅπου ομιλουργουντ ἄνθρωπος . “ ἐάν λαμβάνω σύ ἵππος , ποῶ σύ ἄνθρωπος · ἐάν λαμβάνω σύ λύκος , ποῶ σύ ἄνθρωπος · ἐάν λαμβάνω σύ δρι , ποῶ σύ ἄνθρωπος , οὐ μεταβάλλω ὁ φύσις , ἀλλά μετατίθημι ὁ προαίρεσις . “ ἀλλά τίς φημί ; Τέχνη ἔχω , οἰκία προΐσταμαι , γυνή ἐπιμελέομαι , πενία κατέχω , ἐπί ὁ ἀναγκαῖος σπουδή τροφή . σκήπτω οὗτος καί πρόφασις . εἰμί μέν γάρ διά ὅλος σύ κατέχω ἐνταῦθα , καί οὐδέ μικραίνω καιρός ῥοπή ὁ ἔσσομαι σύ συνεχοροος ἐκδίδωμι πρᾶγμα , ἔχω ἄν ἀπολογέομαι ἐγώ καί λέγω , ὅτι Τέχνη ἔχω , καί οἰκία προΐσταμαι · καί καλός ἄν οὗτος λέγω · μᾶλλον δέ οὐδέ τότε οὗτος λέγω χρή . ἰκανός δέ γάρ σύ ὁ θεός ἐνταῦθα αχολουμενοω πολύς εὐπορία ὁ σός πᾶς διατυπόω . νῦν δέ οὐδείς οὗτος σύ ἀναγκάζω , οὐδέ λέγω , κατά ἕκαστος ἡμέρα σχολάζω , ἀλλά δεύτερος ὁ ἑβδομάς . Τι βαρύς , τίς φορτικός ; οὐδέ δή ὁ ἡμέρα , ἀλλά μικραίνω καιρός ῥοπή αἱρέω εἰς ὁ ἐκκλησία · δευξαγι
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0493.3
[ 507 ] νοερὰ νοήματα , ἵνα μὴ δέσῃ τραῦματα · οὐχ ἵνα ἄλλους καταβάλλῃς , ἀλλ’ ἵνα ποιήσῃς τὴν ἀγορὰν ἐκκλησίαν . “ Ἕλλθ’ , λάβε ὅπλον , ἵνα ἐν τῷ ὅπλῳ μὴ δέσῃ τὴν πληγὴν βλαβεράν . Στῆθι ἐπὶ τῆς παρατάξεως , μόνον ὡπλισμένος · στῆθι ἐν τόπῳ ἀγίῳ , μόνον καθαρὰ ἔχων τὰ δήματα · Ἕμβηθι εἰς τὸν λέοντα , μόνον μετ’ ἀκριβείας · α σαλεύων τὸ πλοῖον . Ταῦτα ἐνταῦθα δύνασαι μαθεῖν · καὶ οὐ θέλεις , ἀλλ’ ἐξέρχῃ ἐν παρατάξει κοσμικῇ γυμνὸς τῶν τοῦ Θεοῦ ἐντολῶν . Ἕννόησον ἡλίκον ἐστὶν ἐξεῖναι ἀπὸ ἐκκλησίας πάντων τῶν ἀνθρωπίνων ὑπερορῶντα , καὶ τὰ λυπηρὰ πατοῦντα , καὶ χρηστῶν ὑψηλότερον γινόμενον , οὔτε ἐν ἐκείνοις ἐπαίρομενον , οὔτε ἐν τούτοις πιεζόμενον · οὐς ἤν ὁ Ἰῖδς , οὐς ὑπὸ τῆς πεινίας βαπτιζόμενος , οὔτε ὑπὸ τοῦ πλοῦτου ἐπαίρομενος , ἀλλ’ ἐν τῇ ἀνωμαλία τῶν πραγμάτων ἴσην τὴν ἑαυτοῦ γνώμην διατηροῦν .
Lemmas: [ 507 ] νοερός νόημα , ἵνα μή δέση τραῦμα · οὐ ἵνα ἄλλος καταβάλλω , ἀλλά ἵνα ποιέω ὁ ἀγορά ἐκκλησία . “ Ἕλλα , λαμβάνω ὅπλον , ἵνα ἐν ὁ ὅπλον μή δέση ὁ πληγή βλαβερός . ἵστημι ἐπί ὁ παράταξις , μόνος ὁπλίζω · ἵστημι ἐν τόπος ἅγιος , μόνος καθαρός ἔχω ὁ δῆμα · Ἕμβηθι εἰς ὁ λέων , μόνος μετά ἀκρίβεια · α σαλεύω ὁ πλοῖον . Ταΰς ἐνταῦθα δύναμαι μανθάνω · καί οὐ θέλω , ἀλλά ἐξέρχομαι ἐν παράταξις κοσμικός γυμνός ὁ ὁ θεός ἐντολή . ἐννοέω ἡλίκος εἰμί ἔξεστι ἀπό ἐκκλησία πᾶς ὁ ἀνθρώπινος ὑπεροράω , καί ὁ λυπηρός πατέω , καί χρηστός ὑψηλός γίγνομαι , οὔτε ἐν ἐκεῖνος ἐπαίρω , οὔτε ἐν οὗτος πιέζω · οὖς ἐάν ὁ Ἰῖδς , οὖς ὑπό ὁ πηνιάω βαπτίζω , οὔτε ὑπό ὁ πλοῦτος ἐπαίρω , ἀλλά ἐν ὁ ἀνωμαλία ὁ πρᾶγμα ἴσος ὁ ἑαυτοῦ γνώμη διατηρέω .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0493.5
γ’ . Τί γὰρ ἀφαλερώτερον τῶν ἀνθρωπίνων [ 508 ] πραγμάτων ; “ Ὁ πολλάκις εἴπον , ὅτι ποταμίων μενεμάτων μιμεῖται φύσιν , ὅμοῦ τε φαίνεται καὶ πιζετρέχει , ὅμοῦ κατέχεται καὶ ἀποπλῆ . Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτῆσῃ ἄνθρωπος . Τοῦτον λάβε τὸν λόγον ,
Lemmas: γε . Τι γάρ ἄφαλος ὁ ἀνθρώπινος [ 508 ] πρᾶγμα ; “ ὁ πολλάκις λέγω , ὅτι ποτάμιος μένημα μιμέομαι φύσις , ὁμοῦ τε φαίνω καί πιζετρέχει , ὁμοῦ κατέχω καί ἀποπλέω . Μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . οὗτος λαμβάνω ὁ λόγος ,
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0496.1
τὴν ψῆφον τὴν πνευματικήν . Ὅταν γὰρ εἰσέλθῃ ὁ φθόνος , ἐπισελφῆ δὲ καὶ ὁ στίχος , ἀπαλλάττει τὸ βῆμα τὸ πάθος . Μὴ σοβού , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος . Ταῦτά μου τὰ φάρμακα οὐ χρημάτων δέομενα , ἀλλὰ οὐρανόν . Οὐ γὰρ σῶμα θεραπεύω , ἀλλὰ ψυχὴν ἰατρεύω · οὐ τὴν ὑπερέτιν δὲ λέγω μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμαυτοῦ . Εἰ γὰρ καὶ διδασκάλος εἰμι , ἀλλ’ ἀνθρώπος εἰμι , τῇ κοινῇ φύσει ὑποκείμενος , κοινὴν καὶ τὴν διδασκαλίαν παρέχω .
Lemmas: ὁ ψῆφος ὁ πνευματικός . ὅταν γάρ εἰσέρχομαι ὁ φθόνος , ἐπισελφῆ δέ καί ὁ στίχος , ἀπαλλάσσω ὁ βῆμα ὁ πάθος . μή σοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος . ταῦτα ἐγώ ὁ φάρμακον οὐ χρῆμα δήω , ἀλλά οὐρανός . Οὐ γάρ σῶμα θεραπεύω , ἀλλά ψυχή ἰατρεύω · οὐ ὁ ὑπερετής δέ λέγω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐμαυτοῦ . εἰμί γάρ καί διδάσκαλος εἰμί , ἀλλά ἄνθρωπος εἰμί , ὁ κοινός φύσις ὑπόκειμαι , κοινός καί ὁ διδασκαλία παραχώννυμι .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0496.3
ὁ δὲ γεωργεῖ τὸν οὐρανόν . Ὅσον ὁ οὐρανὸς τῆς γῆς βελτίων , τοσούτω ἐκεῖνον ἡ εὐπορία τοῦτου ἀσθενεστέρα . Οὗτος μυρίους ἔχει τοὺς ἐραστάς , ἐκεῖνος δὲ πάντας κατηγοροῦς . Καὶ τὸ δὴ θαυμαστόν , ἐπὶ μὲν τοῦ ἀρπαγὸς καὶ πλεονέκτης , οὐ μόνον οἱ θλιψημένοι , ἀλλὰ β καὶ οἱ μηδὲν παθόντες κακὸν μισοῦσιν ἐκεῖνον , συναγούσιν τοὺς κακοὺς πεπονθότας · ἐπὶ δὲ τοῦ ἐλεήμονος , οἱ μόνον οἱ ἐλεηθέντες , ἀλλὰ καὶ οἱ μὴ ἐλεηθέντες φιλοῦσιν αὐτόν . Βελτίων γὰρ ἡ ἀρετὴ τῆς κακίας , ἀδελφοί . Ἡ κακία καὶ τοὺς μὴ ἀδικήσοντας πολεμίους ἔχει · ἡ δὲ ἐλεημοσύνη καὶ τοὺς μὴ εὐεργετηθέντας ἐραστάς κέκτηται . Λέγουσι γὰρ πάντες · Καλῶς αὐτῷ ὁ Θεὸς ποιήσει[ε ] ! Τί γὰρ εὐηργετήσας ; Οὐχ ἐγώ , ἀλλ’ ὁ ἀδελφὸς ὁ ἐμός · οὐχ ἐγώ , ἀλλὰ τὸ μέλος τὸ ἐμόν . Τὴν γὰρ εἰς ἐκεῖνον γενομένην εὐποιίαν εἰς ἐμαυτὸν λογίζομαι . Εἰδὲς ἥλιον ἢ ἀρετὴ ; πῶς ποθεινόν ; πῶς ἐπιχραστον ; πῶς χαλόν ; Ὁ ἐλεήμων ὁ κοινὸς λῆμψι , ὁ πατὴρ πάντων , ἡ βακτηρία τῶν γεγρασκότων . Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ ἐλεήμονος , ἐὰν τι ἀδὲς πάθῃ , ἐχονται πάντες · Ὁ Θεὸς αὐτὸν ἐλέησαι , ποιήσαι αὐτῷ καλῶς , παραμείναι αὐτῷ τὰ ἀγαθά ! ἐὰν δὲ ἔλθῃ ἐπὶ τὸν ἀρπαγα , ἀκούσι λέγοντων · Ὁ μιᾶρδς , ὁ πονηρός , ὁ βέβηλος . Τί θρίσκεις ; Ἐγὼ μὲν οὐδὲν , ἀλλ’ ὁ ἀδελφὸς ὁ ἐμός . Βοᾶ μυρίαι καθ’ ἑκάστην ἡμέραν . Ἐὰν πέσῃ , πάντες ἐπεκαθίσιν τοῦτο . Τοῦτο ζωῇ , τοῦτο πλούτος · τοῦτο οὐ χαλεπώτερον καταδίκοι · ὁ κατάδικος δέδεται τὸ σῶμα · οὗτος δὲ τὴν ψυχὴν . Ὁρᾷς αὐτὸν δεσμώτην , καὶ οὐκ ἐλεεῖς αὐτόν ; Διὰ τοῦτο αὐτὸν μισοῦ , ὅτι δέδεται , οὐκ ἀνάγκη , ἀλλὰ προαιρεσει · διότι τὴν ἄλυσιν ἐπεσπάσατο .
Lemmas: ὁ δέ γεωργέω ὁ οὐρανός . ὅσος ὁ οὐρανός ὁ γῆ ἀγαθός , τοσοῦτος ἐκεῖνος ὁ εὐπορία τούτος ἀσθενής . οὗτος μυρίος ἔχω ὁ ἐραστής , ἐκεῖνος δέ πᾶς κατήγορος . καί ὁ δή θαυμαστός , ἐπί μέν ὁ ἅρπαξ καί πλεονέκτης , οὐ μόνος ὁ θλίβω , ἀλλά β καί ὁ μηδείς πάσχω κακός μισέω ἐκεῖνος , συνάγω ὁ κακός πάσχω · ἐπί δέ ὁ ἐλεήμων , ὁ μόνος ὁ ἐλεέω , ἀλλά καί ὁ μή ἐλεέω φιλέω αὐτός . Βελτίων γάρ ὁ ἀρετή ὁ κακία , ἀδελφός . ὁ κακία καί ὁ μή ἀδικέω πολέμιος ἔχω · ὁ δέ ἐλεημοσύνη καί ὁ μή εὐεργετέω ἐραστής κτάομαι . λέγω γάρ πᾶς · καλῶς αὐτός ὁ θεός ποιέω ] ! τις γάρ εὐεργετέω ; οὐχ ἐγώ , ἀλλά ὁ ἀδελφός ὁ ἐμός · οὐ ἐγώ , ἀλλά ὁ μέλος ὁ ἐμός . Τά γάρ εἰς ἐκεῖνος γίγνομαι εὐποιία εἰς ἐμαυτοῦ λογίζομαι . ἀνάκλεις ἥλιος ἢ ἀρετή ; πῶς ποθεινός ; πῶς ἐπιχράω ; πῶς χαλός ; ὁ ἐλεήμων ὁ κοινός λῆμψις , ὁ πατήρ πᾶς , ὁ βακτηρία ὁ γεγρασκοος . καί ἐπί μέν ὁ ἐλεήμων , ἐάν τίς αἱμάς πάσχω , ἔχω πᾶς · ὁ θεός αὐτός ἐλεέω , ποιέω αὐτός καλός , παραμένω αὐτός ὁ ἀγαθός ! ἐάν δέ ἔρχομαι ἐπί ὁ ἁρπάγη , ἄκων λέγω · ὁ μιᾶρδς , ὁ πονηρός , ὁ βέβηλος . Τι θρίζω ; ἐγώ μέν οὐδείς , ἀλλά ὁ ἀδελφός ὁ ἐμός . Βόα μυρίος κατά ἕκαστος ἡμέρα . ἐάν πίπτω , πᾶς ἐπικαθίημι οὗτος . Τοῦτης ζωή , οὗτος πλούτος · οὗτος οὐ χαλεπός καταδικός · ὁ κατάδικος δέω ὁ σῶμα · οὗτος δέ ὁ ψυχή . Όρας αὐτός δεσμώτης , καί οὐ ἐλεέω αὐτός ; Ζεύς οὗτος αὐτός μισέω , ὅτι δέω , οὐ ἀνάγκη , ἀλλά προαίρεσις · διότι ὁ ἄλυς ἐπισπάω .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0496.4
δ . Πάλιν σὺ πρὸς τοὺς πλουσίους ; ἐροῦσί μοι . Πάλιν ὑμεῖς κατὰ τῶν πενιχῶν . Πάλιν σὺ κατὰ τῶν ἀρπαζόντων ; Πάλιν ὑμεῖς κατὰ τῶν ἀρπαζομένων . Ὑμεῖς οὐ χορεύνασθε ἐθλίβους καὶ καταδιώκοντες τοὺς πένθας , καὶ ἐγὼ οὐ χορεύνασθε διορθοῦντες ὑμᾶς . Ἄει σὺ τούτους κεκλήσας ; Ἄει σὺ τῷ πένθη κεκλήσας ; Ἄποσταθε · σὺ τοῦ προβάτου μου , ἀπόσταθε τῆς ποίμνης μου · μὴ αὐτὴν λυμαίνου . Εἰ δὲ λυμαίνῃ μου τὴν ποίμνην , ἐγκάλεσά ὅτι διώκω σε ; Ποιμὴν ἡ ἡμῶν προβάτων , ἐνκαλεῖς ἄν μοι , ὅτι οὐ διώκω [ 510 ] ἐπερχόμενον τῇ ποίμνῃ λύκον . Ποιμὴν εἰμι λογικῶν θημάτων · οὐ λύθω διώκω , ἀλλὰ λόγῳ · μᾶλλον δὲ οὐδὲ διώκω σε , ἀλλὰ καλῶ σε · γενοῦ πρόβατον , ἐλθε , γενοῦ τῆς ἀγέλης μου . Τί λυμαίνῃ τὴν ποίμνην , ὁ φρεῖλων ἀσβέσαι τὴν ἀγέλην ; Οὐ διώκω σε , ἀλλὰ λύκον διώκω · εἰ μὴ λύκος εἶ , οὐ διώκω σε . Εἰ δὲ λύκος ἐγένου , σαυτὸν αἰτεῖ . Οὐχ εἰμὶ κατὰ τῶν πλουτοῦντων , ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν πλουτοῦντων . Ταῦτα γὰρ λέγω , ὑπὲρ σοῦ λέγω , χὼ μὴ αἰσθάνῃ . Πῶς ὑπὲρ ἐμοῦ λέγεις ; Ὅτι ἀπαλλάττω σε ἁμαρτίας , ἐλευθερῶ σε ἀρπαγῆς , πᾶσι ποιῶ φίλον , πᾶσι ποθεινόν . Ἄει σοὶ λέγω · Ἡρπασας ; ἐπλεονέκτησας ; ἐλθε , καὶ μεταβάλλω σε , μεταβάλλω τὸν ἐχθρὸν εἰς φίλαν , τὸν κίνδυνον εἰς ἀσφάλειαν · ταῦτα ἐνταῦθα , καὶ ἐκεῖ διδωμί σοι πάλιν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , ἵνα μὴ εἰς τὰς ἀπράττους · εὐλαδεῖς ἀπελθῇς , ἵνα ἀπολάβῃς τὰ ἀγαθά . Ἄ φθάλμος οὐκ εἶδεν . ἵ ὅστε οὐς ἤκουσε , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη . Ταῦτα τοίνυν διώκοντες ἐστιν , ἡ συμβουλεύοντος ;
Lemmas: δ . πάλιν σύ πρός ὁ πλούσιος ; λέγω ἐγώ . πάλιν σύ κατά ὁ Πενίχων . πάλιν σύ κατά ὁ ἁρπάζω ; πάλιν σύ κατά ὁ ἀρπάζω . σύ οὐ χορεύω θλίβω καί καταδιώκω ὁ πενθάς , καί ἐγώ οὐ χορεύω διορθόω σύ . Ἀεῖ σύ οὗτος καλέω ; Ἀεῖ σύ ὁ πένθος καλέω ; ἀποστατός · σύ ὁ πρόβατον ἐγώ , ἀφίστημι ὁ ποίμνη ἐγώ · μή αὐτός λυμαίνομαι . εἰμί δέ λυμαίνομαι ἐγώ ὁ ποίμνη , εγκαλώ ὅτι διώκω σύ ; Ποιμήν ὁ ἐγώ πρόβατον , ἐγκαλέω ἄν ἐγώ , ὅτι οὐ διώκω [ 510 ] ἐπέρχομαι ὁ ποίμνη λύκος . Ποιμήν εἰμί λογικός θῆμα · οὐ λύω διώκω , ἀλλά λόγος · μᾶλλον δέ οὐδέ διώκω σύ , ἀλλά καλέω σύ · γίγνομαι πρόβατον , ἔρχομαι , γίγνομαι ὁ ἀγέλη ἐγώ . τις λυμαίνομαι ὁ ποίμνη , ὁ φρειλαω ἀσβέσαι ὁ ἀγέλη ; οὐ διώκω σύ , ἀλλά λύκος διώκω · εἰμί μή λύκος εἰμί , οὐ διώκω σύ . εἰμί δέ λύκος γίγνομαι , σεαυτοῦ αἰτέω . οὐχ εἰμί κατά ὁ πλουτέω , ἀλλά ὑπέρ ὁ πλουτέω . Ταΰς γάρ λέγω , ὑπέρ σύ λέγω , χοῦς μή αἰσθάνομαι . πῶς ὑπέρ ἐγώ λέγω ; ὅστις ἀπαλλάσσω σύ ἁμαρτία , ἐλευθερόω σύ ἁρπαγή , πᾶς ποιέω φίλος , πᾶς Ποθεινόν . Ἀεῖ σύ λέγω · ἁρπάζω ; πλεονεκτέω ; ἔρχομαι , καί μεταβάλλω σύ , μεταβάλλω ὁ ἐχθρός εἰς φίλος , ὁ κίνδυνος εἰς ἀσφάλεια · οὗτος ἐνταῦθα , καί ἐκεῖ δίδωμι σύ πάλιν ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , ἵνα μή εἰς ὁ ἄπρατος · εὐλαδεῖς ἀπέρχομαι , ἵνα ἀπολαμβάνω ὁ ἀγαθός . ὅς φθάλμος οὐ ὁράω . ἕ ὅστε οὖς ἀκούω , καί ἐπί καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω . Ταΰς τοίνυν διώκω εἰμί , ὁ συμβουλεύω ;
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0497.2
Ἐν φοβοῦμαί μόνον , ἁμαρτίαν · τὰ δὲ ἄλλα ἅπαντα οἴχεσθω , χἂν πλοῦτος , χἂν πενία , χἂν δυναστεία , χἂν ὀτιοῦν . Ταῦτα λέγω , καὶ λέγων οὐ παύσομαι · οὐδὲν γὰρ βούλομαι ἀπολέσθαι τῆς ἀγέλης τῆς ἐμῆς . Τί οὖν ; δυνατὸν ἐστὶ πλοῦσιον σωθῆναι ; Καὶ πάνυ . Ὁ Ἰὼβ πλούσιος ἦν , ὁ Ἀβραὰμ πλούσιος ἦν . Εἶδες αὐτοῦ τὸν πλοῦτον ; Βλέπε αὐτοῦ καὶ τὴν φιλοξενίαν . Εἶδες αὐτοῦ τὴν τράπεζαν ; Βλέπε αὐτοῦ καὶ τὴν φιλοσοφίαν . Τί οὖν ὁ Ἄβρααμ ; Πλούσιος ἦν . Μὴ ἐφιλονειχῆσά σοι ; Πλούσιος ἦν ὁ Ἄβρααμ ; Ναί , πλούσιος ἦν . Εἶδες αὐτοῦ τὸν πλοῦτον ; Βλέπε αὐτοῦ καὶ τὴν διαγωγήν . Κατὰ δὲ τὸ μεσημβρινὸν ὤρθι αὐτῷ ὁ Κύριος πρὸς τὴν δρυὶ τῇ Μαμβρῆ καθημένῳ · καὶ ἰδοὺ τρεῖς ἄνδρες . Καὶ ἀναστὰς ( οὐ γὰρ ἐνόμιζεν , ὅτι Θεὸς ἦν ὁ παρὼν · πῶς γάρ ; ) προσεκύνησε , καὶ λέγει · Εἰ κεχρίκατέ με ἀξίον , ἵνα εἰσέλθητε εἰς τὴν σκηνὴν τῶν δοκῶν μου . Εἶδες τί ἐποιεῖ ἐν μεσημβρίᾳ ὁ γέρων ; Οὐχ ὑπὸ στέγην καθμένος , ἀλλὰ ξένους καὶ ὁδοιπόρους οὐδαμόθεν γνωρίμους ἐπισπώμενος , καὶ πλοῦσιος προσεκύνησεν ὁ πλούσιος καὶ εὐγενής . Ὁ χρήματα περιελέγονος καταλιπὼν οἰκίαν , γυναῖκα , παῖδας , οἰκέτας , καὶ τοὺς τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ ἔχων , καταλιπὼν ἅπαντας , ἐξῆλθεν ἀλεύσας , σαγήνην ἤλωσε φιλοξενίας , μήπου ὁδοιπόρος , μήπου ξένος , καὶ παραδράμῃ τὴν οἰκίαν . Ἰλέπε τί ποιεῖ ὁ γέρων . Οὐχ ἐπιτρέχει ; οἴκετή , καθεῖ
Lemmas: ἐν φοβέω μόνος , ἁμαρτία · ὁ δέ ἄλλος ἅπας οἴχομαι , εἷς πλοῦτος , εἷς πενία , εἷς δυναστεία , εἷς ὀτιοῦν . Ταΰς λέγω , καί λέγω οὐ παύω · οὐδείς γάρ βούλομαι ἀπόλλυμι ὁ ἀγέλη ὁ ἐμός . τις οὖν ; δυνατός εἰμί πλούσιος σῴζω ; καί πάνυ . ὁ Ἰώβ πλούσιος εἰμί , ὁ Ἀβραάμ πλούσιος εἰμί . εἶδον αὐτός ὁ πλοῦτος ; βλέπω αὐτός καί ὁ φιλοξενία . εἶδον αὐτός ὁ τράπεζα ; βλέπω αὐτός καί ὁ φιλοσοφία . τις οὖν ὁ Ἀβραάμ ; Πλούσιος εἰμί . Μή ἐφιλονειχῆσά σύ ; Πλούσιος ἄν ὁ Ἀβραάμ ; Ναίς , πλούσιος εἰμί . εἶδον αὐτός ὁ πλοῦτος ; βλέπω αὐτός καί ὁ διαγωγή . κατά δέ ὁ μεσημβρινός ὄρνυμι αὐτός ὁ κύριος πρός ὁ δρῦς ὁ Μαμβρῆ κάθημαι · καί ἰδού τρεῖς ἀνήρ . καί ἀνίστημι ( οὐ γάρ νομίζω , ὅτι θεός εἰμί ὁ πάρειμι · πῶς γάρ ; ) προσκυνέω , καί λέγω · εἰμί χρίω ἐγώ ἄξιος , ἵνα εἰσέρχομαι εἰς ὁ σκῆνος ὁ δοκός ἐγώ . εἶδον τίς ποιέω ἐν μεσημβρία ὁ γέρων ; οὐχ ὑπό στέγη καθίημι , ἀλλά ξένος καί ὁδοίπορος οὐδαμόθεν γνώριμος ἐπισπάω , καί πλούσιος προσκυνέω ὁ πλούσιος καί εὐγενής . ὁ χρῆμα περιελέγονος καταλείπω οἰκία , γυνή , παῖς , οἰκέτης , καί ὁ τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ ἔχω , καταλείπω ἅπας , ἐξέρχομαι ἀλέομαι , σαγήνη ἡλόω φιλοξενία , μήπου ὁδοιπόρος , μήπου ξένος , καί παρατρέχω ὁ οἰκία . Ἰλέπε τίς ποιέω ὁ γέρων . οὐχ ἐπιτρέχω ; οἰκέτης , κάθημι
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0497.3
τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ ἔχων · ἴδει γὰρ ὅτι ῥάθυμόν ἐστι τὸ γένος τῶν οἰκετῶν · μήπου ἀπουσιασθῇ ὁ οἰκέτης , καὶ παραδράμῃ ὁ ξένος b , καὶ ἀπολέσῃ τὴν ἄγραν . Ἴδε ὁ Ἄβρααμ , ἰδε ὁ πλούσιος . Καταξίως σὺ χῶν ἰδεῖν πέντε ; · χῶν ἀποκριθῆναι ; · χῶν διαλεχθῆναι ; Ἄλλὰ χῶν ποτε ὅψις , διὰ δούλου . Ἄλλ’ οὐχ ἦν ὁ δικαιος οὕτως · ἀλλὰ ἐκάθητο θερμὴν τὴν ἀκτίνα δεχόμενος , ὁρῶν ἐν καὶ καύματι σταζομένους · σιχὰ ἦν αὐτῷ ἡ ἐπιθυμία τῆς φιλοξενίας · ἐκάθητο τρυγὼν τὸν καρπὸν τῆς φιλοξενίας , καὶ τοῦτο πλούσιος . Παραβάλλε μοι τοὺς πλουσίους τοὺς νῦν . Ἐν μεσημβρίᾳ ποῦ κάθηται ; Ἐν τῷ ἄδη . Ποῦ κάθηται ; Ἐν τῷ θανάτῳ τῆς μέθης . Ποῦ κάθηται ; Ἐπὶ τῆς δημοσίας , ἐρόμενος , μεθυσὼν , πεπωρωμένος τὴν καρδίαν , ἄξιων ἀλογώτεροι . Ἄλλ’ οὐχ ὁ δικαιος οὕτω .
Lemmas: τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ ἔχω · ἶδος γάρ ὅτι ῥᾴθυμος εἰμί ὁ γένος ὁ οἰκέτης · μήπου ἀπουσιάζω ὁ οἰκέτης , καί παρατρέχω ὁ ξένος b , καί ἀπόλλυμι ὁ ἄγρα . εἶδον ὁ Ἀβραάμ , ὁράω ὁ πλούσιος . κατάξιος σύ χόω ὁράω πέντε ; · χοῦς ἀποκρίνω ; · χοῦς διαλέγω ; ἀλλά χοῦς ποτέ ὄψις , διά δοῦλος . ἄλλος οὐ εἰμί ὁ δίκαιος οὕτως · ἀλλά κάθημαι θερμός ὁ ἀκτίς δέχομαι , ὁράω ἐν καί καῦμα στάζω · σιχὰ εἰμί αὐτός ὁ ἐπιθυμία ὁ φιλοξενία · κάθημαι τρυγών ὁ καρπός ὁ φιλοξενία , καί οὗτος πλούσιος . παραβάλλω ἐγώ ὁ πλούσιος ὁ νῦν . ἐν μεσημβρία ποῦ κάθημαι ; ἐν ὁ ᾅδης . Που κάθημαι ; ἐν ὁ θάνατος ὁ μέθη . ποῦ κάθημαι ; ἐπί ὁ δημόσιος , ἔρομαι , μεθύσκω , πωρόω ὁ καρδία , άξιος ἄλογος . ἄλλος οὐ ὁ δίκαιος οὕτως .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0504.3
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Lemmas: Του αὐτός
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0504.4
Προσφηνέκτος κτέρου , ὁμιλία λεχθεῖσα ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῇ μεγάλῃ , δι᾿ ἧς συνελύθον , εἰς τὸ , « Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος , » καὶ περὶ ἐλεημοσύνης .
Lemmas: Προσφηνέκτος κτέρου , ὁμιλία λέγω ἐν Κωνσταντινούπολις ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ μέγας , διά ὅς συνέρχομαι , εἰς ὁ , « μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος , » καί περί ἐλεημοσύνη .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0504.5
α᾿ . Βραχὺς ὁ καρπὸς τοῦ καλῶς εἰρηκότος , ἀλλ᾿ ὠριμος · λεπτὴ ἡ νευρά , ἀλλὰ μεγάλη ἡ ἠχὴ · ὀλίγα τὰ ῥήματα , ἀλλὰ πολυτελῆ τὰ νοήματα . Καὶ γὰρ δὴ μὸν ὁλόκληρον τοῖς ἐπαίνοις ἀνεπέτευσεν , καὶ σπουδαιότερος τοῖς ἐγκωμίοις ἐργάσατο , καὶ τὸν αἴτιον τῆς γεωργίας ἐδήλωσεν , ὕμνους τε συνθεῖς αὐτῷ , καὶ εὐχαριστήσας κατὰ τὸν ἀποστολικὸν νόμον , εἰς δοξολογίαν τὸν λόγον κατέλυσε . Εἰ δὲ ταχέως τὴν τράπεζαν συνέθεσεν , οὐ διὰ πτωχείαν , ἀλλὰ διὰ ταπεινοφροσύνην . Οὐ γὰρ ἀπορῶν πλείονα εἰπεῖν , εἰς συγὴν τὸν λόγον κατέκλεισεν , ἀλλ᾿ ἡμῖν τῆς διδασκαλίας παραχωρῶν . Φέρε οὖν καὶ ἡμεῖς τῆς ζάλης τῶν ἤδη γεγενημένων θορύβων ἀπαλλαγέντες , ὥσπερ τισὶ ποταμίοις ὑδασι τῇ τῶν Γραφῶν ἀναγνώσει τὴν ἀκοὴν ἀποπλύνωμεν . Οὕτω καὶ ναῦται ποιοῦσιν · ἐπειδὰν χειμῶνα διαδράμωσι καὶ πολὺ διαβάντες πέλᾶγος εἰς λιμένα κατανητήσωσι γαλήνον , ἵστια χαλάσαντες , καὶ κώπην ἀποθέμενοι , καὶ τῆς νηὸς ἀποδάντες , βαλανεῖοις , [ 519 ] καὶ στίοις , καὶ πότοις καὶ ὑπνῷ , καὶ ἀνέσει τὸ σῶμα ἀνακτησάμενοι , ἀκμαϊότερον αὐτὸ πρὸς τὴν λοιπὴν ναυτιλίαν παρασκευάζουσι . Τούτους δὴ καὶ ἡμεῖς μιμησώμεθα , καὶ τῆς πρῆνης
Lemmas: ὅς . βραχύς ὁ καρπός ὁ καλός λέγω , ἀλλά ὥριμος · λεπτός ὁ νευρά , ἀλλά μέγας ὁ ἠχή · ὀλίγος ὁ ῥῆμα , ἀλλά πολυτελής ὁ νόημα . καί γάρ δή πορθμός ὁλόκληρος ὁ ἔπαινος ἀνεπέτευσεν , καί σπουδαῖος ὁ ἐγκώμιον ἐργάζομαι , καί ὁ αἴτιος ὁ γεωργία δηλόω , ὕμνος τε συντίθημι αὐτός , καί εὐχαριστέω κατά ὁ ἀποστολικός νόμος , εἰς δοξολογία ὁ λόγος καταλύω . εἰμί δέ ταχέως ὁ τράπεζα συνθέτω , οὐ διά πτωχεία , ἀλλά διά ταπεινοφροσύνη . οὐ γάρ ἀπορέω πολύς λέγω , εἰς συγὴν ὁ λόγος κατακλείω , ἀλλά ἐγώ Τῆς διδασκαλία παραχωρέω . Φέρος οὖν καί ἐγώ ὁ ζάλη ὁ ἤδη γίγνομαι θόρυβος ἀπαλλάσσω , ὥσπερ τις ποτάμιος ὕδωρ ὁ ὁ Γραφής ἀνάγνωσις ὁ ἀκοή ἀποπλύνω . οὕτως καί ναύτης ποιέω · ἐπειδάν χειμών διατρέχω καί πολύς διαβαίνω πέλαγος εἰς λιμήν κατανητήσωσι γαληνός , ἱστίον χαλάω , καί κώπη ἀποτίθημι , καί ὁ ναός ἀποδέω , βαλανεῖον , [ 519 ] καί στῖον , καί πότος καί ὕπνος , καί ἄνεσις ὁ σῶμα ἀνακτάομαι , ἀκμαῖος αὐτός πρός ὁ λοιπός ναυτιλία παρασκευάζω . Τουτοῦς δή καί ἐγώ μιμέομαι , καί ὁ πρανής
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0505.2
εὐχὰς ἐκτενεῖα , ἡ τῆς ἐλεημοσύνης φιλοσοφία , σωφροσύνη , κοσμιότης , τὰ λοιπὰ ἅπαντα τῆς ἀρετῆς μέση . Καὶ ἵνα μάθῃς διὰ ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , ὁ μὲν ἐκεῖνα κεκτημένος οὐ καρποῦται τὴν ἐξ αὐτῶν δόξαν , οὐδ’ ἂν κληθεὶν τις καλός , ἐπειδὴ οἴκίαν ἔχει καλὴν , ἢ παράδεισον , ἢ λειμῶνα , ἢ πλήθος ἀνδραπόδων , ἢ ἱματίων πολυτελείαν . Τὸ γὰρ θαυμαστὸν ἅπαν περὶ τὸ κτῆμα ἴσταται , οὐ διαβαίνον πρὸς τὸν ἔχοντα . Τὴν γὰρ οἰκίαν θαυμάζομεν , καὶ τὸν παράδεισον , καὶ τὸν λειμῶνα , καὶ τῶν ἱματίων τὸ κάλλος , ἀ τῶν ἐργασαμένων τῆς τέχνης ἐστὶν ἐγκώμιον , οὐ τῆς τῶν κεκτημένων ἀρετῆς , ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον ἅπαν τῆς κακίας ἀποδείξεις .
Lemmas: εὐχή ἐκτένεια , ὁ ὁ ἐλεημοσύνη φιλοσοφία , σωφροσύνη , κοσμιότης , ὁ λοιπός ἅπας ὁ ἀρετή μέσος . καί ἵνα μανθάνω διά οὗτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ὁ μέν ἐκεῖνος κτάομαι οὐ καρπόω ὁ ἐκ αὐτός δόξα , οὐδέ ἄν καλώ τις καλός , ἐπεί οἰκίον ἔχω καλός , ἢ παράδεισος , ἢ λειμών , ἢ πλήθος ἀνδράποδον , ἢ ἱμάτιον πολυτέλεια . Τέ γάρ θαυμαστός ἅπας περί ὁ κτῆμα ἴστημι , οὐ διαβαίνω πρός ὁ ἔχω . Τά γάρ οἰκία θαυμάζω , καί ὁ παράδεισος , καί ὁ λειμών , καί ὁ ἱμάτιον ὁ κάλλος , ὅς ὁ ἐργάζομαι ὁ τέχνη εἰμί ἐγκώμιον , οὐ ὁ ὁ κτάομαι ἀρετή , ἀλλά καί ἐναντίος ἅπας ὁ κακία ἀπόδειξις .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0508.2
Γ' . Καὶ γὰρ δραπετὴς ἐστινὸ πλούτος , σήμερον πρὸς τοῦτον , αὔριον πρὸς τὸν ἕτερον μεταπηδῶν · οὐ δραπέτης , ἐξ μόνον , ἀλλὰ καὶ δραπετοποιός , τοὺς φυλάττοντας , αὐτὸν πολλάκις φυγάδας ποιῶν . Πῶς ἄν οὖν ὁ δραπετὴς οὗτος κατασχεθῇ ; Ἀπ' ἐναντίας τοῖς ἄλλοις δραπέταις . Οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι τηροῦμενοι μένουσιν , οὗτος δὲ τηρουμένος φεύγει , σκορπιζόμενος μένει . Εἰ δὲ καὶνὸν τὸ εἰρημένον ἐναί σοι δοκεῖ , μάθανε τοῦτο παρὰ τῶν γηπόνων . Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι τὸν σῖτον ἐὰν μὲν ἐν οἴκῳ κατακλείσαντες χώσωσι , σῆτι καὶ σκώληκι παραδόντες ἀπώλεσαν · ἐὰν δὲ σκορπίσωσι εἰς τὰς ἀρούρας , οὐ μόνον φυλάττουσιν , ἀλλὰ καὶ πλείονα ἐργάζονται · οὕτω καὶ ὁ πλούτος , μένων μὲν ἐν κιβωτίοις , καὶ ὑπὸ θύρας ὧν καὶ μοχλοῖς , καὶ εἰς γῆν κατορυττόμενος , δραπετεύει ταχέως · ἐὰν δὲ αὐτὸν , ὡς ὁ γηπὸνος τὸν σῖτον εἰς τὴν ἄρουραν , οὕτως εἰς τὰς τῶν πτωχῶν χειρῶνς γατείρας , οὐ μόνον οὐ δραπετεύει , ἀλλὰ καὶ πλείων ἐκείθεν γίνεται . Ταῦτα τοίνυν εἰδὼς , μὴ παραδῷς αὐτὸν οἰκέτῃ , ἀλλὰ μυρίας αὐτὸν ποιήσον κατέχοντας χεραῖ , ταῖς τῶν γηρῶ , ταῖς τῶν ὀρφανῶν , ταῖς τῶν τὰ σώματα λελωσμένων , ταῖς τῶν τὸ δεσμωτήριον οἰκούντων .
Lemmas: Γε . καί γάρ δραπέτης εἰμί πλούτος , σήμερον πρός οὗτος , αὔριον πρός ὁ ἕτερος μεταπηδάω · οὐ δραπέτης , ἐκ μόνος , ἀλλά καί δραπετοποιός , ὁ φυλάσσω , αὐτός πολλάκις φυγάς ποιέω . πῶς ἄν οὖν ὁ δραπέτης οὗτος κατέχω ; ἀπό ἐναντίος ὁ ἄλλος δραπέτης . ὁ μέν γάρ ἄλλος τηρέω μένω , οὗτος δέ τηρέω φεύγω , σκορπίζω μένω . εἰμί δέ καινός ὁ λέγω ἔναι σύ δοκέω , μαθαίνω οὗτος παρά ὁ γηπονέω . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ σῖτος ἐάν μέν ἐν οἶκος κατακλείω χόω , σής καί σκώληξ παραδίδωμι ἀπόλλυμι · ἐάν δέ σκορπίζω εἰς ὁ ἄρουρα , οὐ μόνος φυλάσσω , ἀλλά καί πολύς ἐργάζομαι · οὕτως καί ὁ πλούτος , μένω μέν ἐν κιβώτιον , καί ὑπό θύρα ὅς καί μοχλός , καί εἰς γῆ κατορύσσω , δραπετεύω ταχέως · ἐάν δέ αὐτός , ὡς ὁ γηπόνος ὁ σῖτος εἰς ὁ ἄρουρα , οὕτως εἰς ὁ ὁ πτωχός χειρῶνς γατειηρα , οὐ μόνος οὐ δραπετεύω , ἀλλά καί πολύς ἐκεῖθεν γίγνομαι . οὗτος τοίνυν οἶδα , μή παραδίδωμι αὐτός οἰκέτης , ἀλλά μυρίος αὐτός ποιέω κατέχω χέρα , ὁ ὁ γηράσκω , ὁ ὁ ὀρφανός , ὁ ὁ ὁ σῶμα λελωσμένων , ὁ ὁ ὁ δεσμωτήριον οἰκέω .
joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0509.1
εἰον ἐρεῖ · Ἐκ πόσων διαχρῶν αὐτὴ ὀκοδομήθη ἡ οἰκία ! πόσων ὀρφανῶν γυμνωθέντων ! πόσων χερῶν ἀδύνηθεισῶν ! πόσων τῶν μισθῶν στερηθέντων ! Ὦστε τοῦναντίον σοι συμβαίνει · βουλόμενος ὀξὲς ἀπολαῦσαι ἐν τῷ ζῆν , οὐδὲ μετὰ τὸ καταλῦσαι τὸ ζῆν ἀπαλλάττη τῶν κατηγορῶν · ἀλλ’ ὥσπερ ἐν στήλῃ χαλκῇ τὸ ὀνόμα σου περιφέρουσα ἡ οἰκία , καὶ τοὺς οὐδὲ [ 524 ] ζῶντά σε ἐωρακότας παρασκευάζει μυρίους βάλλειν ὀνειδισιν .
Lemmas: Ἀγαμεμνόνειος λέγω · ἐκ πόσος διαχράω αὐτός οἰκοδομέω ὁ οἰκία ! πόσος ὀρφανός γυμνόω ! πόσος χείρ ἀδύναμαι ! πόσος ὁ μισθός στερέω ! Ὥστος τουναντίον σύ συμβαίνω · βούλομαι ὀξύς ἀπολαύω ἐν ὁ ζάω , οὐδέ μετά ὁ καταλύω ὁ ζάω ἀπαλλάσσω ὁ κατηγορέω · ἀλλά ὥσπερ ἐν στήλη χάλκεος ὁ ὄνομα σύ περιφέρω ὁ οἰκία , καί ὁ οὐδέ [ 524 ] ζάω σύ ὁράω παρασκευάζω μυρίος βάλλω ὀνείδισις .