joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0500.2
καὶ ὥραια ; Ἄλλ' οὐδὲν σοι τοῦτο εἰς τὸ κάλλος τῆς ψυχῆς συντελεῖ ἱ . Γενού τῇ ψυχῇ εὐμόρφος , καὶ ἔσῃ καὶ τὸ σῶμα ποθεινή . Σοφία ἀνθρώπων φωτεῖ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ . Καίτοι ἡ σοφία τῆς ψυχῆς αὐτοῦ . Οὐδὲν ποιεῖ πλῆθον καὶ ἔρωτα , ὡς ἀγάπη . Ἐὰν γὰρ φαλὴ σε ὁ ἄνηρ σου , κἂν ἀμόρφος ἦς . ποθεῖν αὐτὴν φαίνῃ · ἐὰν δὲ μισήσῃ σε , κἂν εὐμόρφος ἦς . οὐ θέλει σε ὁρᾶν . Τὸ γὰρ μῖσος τῆς ψυχῆς σου ἀφρίσει τὴν εὐμορφίαν τῆς δέμας φαίνεσθαι . Ὅταν γὰρ μέλλῃ αὐτὴν ἀπατεῖν κόσμια καὶ χρυσόν , τότε μελεῖ σε καὶ αὐτὸς μισεῖν καὶ φυγεῖν , ὡς τὸν ἀπατητήν ἐν ἀγορᾷ φαίνεσθαι . Ἄλλ' ἐκεῖνον μὲν δύναται φυγεῖν , σὲ δὲ οὐ δύναται , ἐνδον οὖσαν διηνεκῶς καὶ ἀπατοῦσαν λειτουργοῦν λόγον οὐκ ἔχουσα . Ταῦτα μὴ μόνον ἀκούετε ἡ ἀκοή σου , ὡ γύναι , ἀλλὰ καὶ μεταβάλλεσθω σου ἡ διάνοια . Φάρμακα ἐστὶ δάκνοντα τὰ ῥήματα τὰ ἐμὰ , δάκνοντα πρὸς καιρόν , καὶ εὐχραίνοντα διηνεκῶς . Ἱατρὸς εἰμι , σκαλεύω τὰ τραύματα , ἵνα μὴ παλαιοτέρα γενόμενα χειρόνα τὴν νομὴν ἐργάσηται . Ἐγὼ μὲν γὰρ ἰατρεύω , τὴν διὰ λόγου ὑγίειαν [ 514 ] χαριζόμενος · οἱ δὲ τοῦ παρόντος βίου τὸ ἐπίκαιρον καὶ σφαλερὸν καὶ εὐκαταφρόνητον ἐπιδεικνύνται . Ἄλλ' ὅπερ εἶλεγον περὶ τοῦ Ἀβραάμ ( οὐ γὰρ ἐπιλήψομαι τῆς ὑποσχέσεως ) , Σπεῦσον , φύρασον , ταῦτα ἕκαστη γυνὴ ἐγγραφέτω τῇ διανοίᾳ , ταῦτα ἕκαστος ἄνηρ ἔχετω ἐν τῇ συνειδότι . Τί μοι φέρεις σπυχιὰ ἱμάτια , καὶ ἰππούς ; χρυσοχαλίνους , καὶ ἱμνούς ; καλλωπιζομένας ; Ἡμίονος κάτω καλλωπίζεται , ὁ χρυσὸς ἐν στέγῃ κατέχεται · τὰ χρήματα ἡμίονοι ἄλογοι περιφέρουσι , χρυσοῖς ἔχουσι χαλίνους · ἡμίονοι ἄλογοι καλλωπίζονται , ὁ δὲ πέντης ἐν λιμῷ τιχόμενος τῇ θύρᾳ σου προσεδρεύει , καὶ ὁ Χριστὸς λιμῷ τήκεται . Ὦ τῆς ἔχθρας ἀνόσια ! Ποία ἀπολογία ; ποία συγγνώμη , ὅταν ὁ Χριστὸς ἔστηκε πρὸ τῶν θυρῶν σου ἐν σχήματι πτωχῷ , σὺ δὲ μὴδὲ ὅμως αὐτὸν ἐπικαμπτόμενος ; Τίς σε ἐξαιρέσει τῆς ἐκείθεν τιμωρίας ; Δέδωκα , φησίν , ἕλον . Ἄλλὰ μὴ δὺς μόνον δῶσον θέλει ἐκεῖνος , ἀλλ' ὅσον δύνασαι . Τί τότε ἐρεῖς , εἴπέ μοι , ὅταν αἱ κολάσεις οἱ ἀφόρητοι , ὅταν αἱ τιμωρίαι ἐκεῖναι , καὶ αἱ ἀπειλαί , καὶ αἱ φοβεραὶ ἑ δυνάμεις , ὅταν ὁ ποταμὸς τοῦ πυρὸς χαλάδῃ , ὅταν τὸ βῆμα τὸ φοβερὸν , ὅταν τὸ κριτήριον τὸ ἀδέκαστον , ὅταν ἡ ψῦξις ἡ ἀναρχος , ὅταν ἐρήμια τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων , ὅταν μήτε πατὴρ , μήτε μήτηρ , μήτε γείτων , μήτε βασιλεύς , μήτε παροδίτῆς , μήτε ξένος δύναται σε ὠφελεῖν , ἀλλὰ στήκει ἱ μόνος ὁ ἄνθρωπος μετὰ τῶν ἔργων αὐτοῦ , κατακρινόμενος ὑπὲρ ἐκείνων , ἢ καὶ στεφανούμενος ὑπὲρ αὐτῶν ; Τί τότε ἐρεῖς ; Τότε ἀναμνησθήσῃ μου τῶν λόγων . Ἄλλὰ τί σοι τὸ δρελος ; Οὐδὲν · ἐπεὶ καὶ ὁ πλούσιος ἐκείνος ἀνεμνήσθη καὶ ἔχρει καιρὸν μετανοίας , ἀλλ' οὐδὲν ἦν αὐτῷ κέρδος . Πλὴν εἴπε , Πέμπου Λάζαρον , ἵνα βύψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατι , καὶ καταψύξῃ μου τὴν γλῶσσαν ἱ , ὅτι πᾶν ὀδυνοῦμαι . Ἄλλ' οὐκ ἐπῆμε Λάζαρον , οὐχ ὅτι ζημίαν ἔφερε μία ῥανὶς εἰς τὴν μεγάλην τοῦ πασαλείσου πηγήν , ἀλλ' ὅτι ἡ τῆς ἐλεημοσύνης σταγὼν ἀμιπτως ἔχει πρὸς τὴν ἀπήνειαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ σταδίου κατεφρόνησεν , ἐν τῷ καιρῷ τοῦ στεφάνου οὐδεμιᾶς παραμυθίας αὐτὸν ἤξιωσε . ζ' . Ταῦτα λέγω , ἵνα μήτε ὁ πέντης δακρύῃ διὰ τὴν πενίαν ,
Lemmas: καί ὡραῖος ; ἄλλος οὐδείς σύ οὗτος εἰς ὁ κάλλος ὁ ψυχή συντελής Ι . γίγνομαι ὁ ψυχή εὔμορφος , καί εἰμί καί ὁ σῶμα ποθεινός . Σοφία ἄνθρωπος φωτάω ὁ πρόσωπον αὐτός . καίτοι ὁ σοφία ὁ ψυχή αὐτός . οὐδείς ποιέω πλήθω καί ἔρως , ὡς ἀγάπη . ἐάν γάρ φαλός σύ ὁ ἀνήρ σύ , κἀν ἄμορφος εἰμί . ποθέω αὐτός φαίνω · ἐάν δέ μισέω σύ , κἀν εὔμορφος εἰμί . οὐ ἐθέλω σύ ὁράω . Τέ γάρ μῖσος ὁ ψυχή σύ αφρίζω ὁ εὐμορφία ὁ δέμας φαίνω . ὅταν γάρ μέλλω αὐτός ἀπατάω κόσμιος καί χρυσός , τότε μέλω σύ καί αὐτός μισέω καί φεύγω , ὡς ὁ ἀπατητής ἐν ἀγορά φαίνω . ἄλλος ἐκεῖνος μέν δύναμαι φεύγω , σύ δέ οὐ δύναμαι , ἐνδίδωμι εἰμί διηνεκής καί απατώ λειτουργέω λόγος οὐ ἔχω . Ταΰς μή μόνος ἀκούω ὁ ἀκοή σύ , ὦ γυνή , ἀλλά καί μεταβάλλω σύ ὁ διάνοια . Φαρμακά εἰμί δάκνω ὁ ῥῆμα ὁ ἐμός , δάκνω πρός καιρός , καί ευχραιμιαινω διηνεκής . Ἰατρός εἰμί , σκαλεύω ὁ τραῦμα , ἵνα μή παλαιός γίγνομαι χείρων ὁ νομή ἐργάζομαι . ἐγώ μέν γάρ ἰατρεύω , ὁ διά λόγος ὑγίεια [ 514 ] χαρίζω · ὁ δέ ὁ πάρειμι βίος ὁ ἐπίκαιρος καί σφαλερός καί εὐκαταφρόνητος ἐπιδείκνυμι . ἄλλος ὅς λέγω περί ὁ Ἀβραάμ ( οὐ γάρ ἐπιλαμβάνω ὁ ὑπόσχεσις ) , σπεύδω , φυράω , οὗτος έκαστος γυνή ἐγγράφω ὁ διάνοια , οὗτος ἕκαστος ἀνήρ ἔχω ἐν ὁ σύνοιδα . τις ἐγώ φέρω σπυχιος ἱμάτιον , καί ἵππος ; χρυσοχάλινος , καί ἱμνούς ; καλλωπίζω ; ἡμίονος κάτω καλλωπίζω , ὁ χρυσός ἐν στέγη κατέχω · ὁ χρῆμα ἡμίονος ἄλογος περιφέρω , χρύσεος ἔχω χαλινός · ἡμίονος ἄλογος καλλωπίζω , ὁ δέ πέντη ἐν λιμός τίκτω ὁ θύρα σύ προσεδρεύω , καί ὁ Χριστός λιμός τήκω . ὦ ὁ ἔχθρα ἀνόσιος ! Ποία ἀπολογία ; ποῖος συγγνώμη , ὅταν ὁ Χριστός ἵστημι πρό ὁ θύρα σύ ἐν σχῆμα πτωχός , σύ δέ μηδέ ὅμως αὐτός ἐπικάμπτω ; Τῖς σύ ἐξαίρεσις ὁ ἐκεῖθεν τιμωρία ; δίδωμι , φημί , αἱρέω . ἀλλά μή δύω μόνος δίδωμι ἐθέλω ἐκεῖνος , ἀλλά ὅσον δύναμαι . τις τότε λέγω , λέγω ἐγώ , ὅταν ὁ κόλασις ὁ ἀφόρητος , ὅταν ὁ τιμωρία ἐκεῖνος , καί ὁ ἀπειλή , καί ὁ φοβερός ἕ δύναμις , ὅταν ὁ ποταμός ὁ πυρός χαλάς , ὅταν ὁ βῆμα ὁ φοβερός , ὅταν ὁ κριτήριον ὁ ἀδέκαστος , ὅταν ὁ ψῦξις ὁ ἄναρχος , ὅταν ἐρημία ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα , ὅταν μήτε πατήρ , μήτε μήτηρ , μήτε γείτων , μήτε βασιλεύς , μήτε παροδίτης , μήτε ξένος δύναμαι σύ ὠφελέω , ἀλλά στήκω Ι μόνος ὁ ἄνθρωπος μετά ὁ ἔργον αὐτός , κατακρίνω ὑπέρ ἐκεῖνος , ἢ καί στεφανόω ὑπέρ αὐτός ; Τι τότε λέγω ; τότε ἀναμιμνήσκω ἐγώ ὁ λόγος . ἀλλά τίς σύ ὁ δρελος ; οὐδείς · ἐπεί καί ὁ πλούσιος ἐκείνος ἀναμιμνήσκω καί χρῷ καιρός μετάνοια , ἀλλά οὐδείς εἰμί αὐτός κέρδος . πλήν λέγω , πέμπω Λάζαρος , ἵνα βύψῃ ὁ ἄκρος ὁ δάκτυλος αὐτός ὕδωρ , καί καταψύχω ἐγώ ὁ γλῶσσα Ι , ὅτι πᾶς οδυνεομαι . ἄλλος οὐ ἐφίημι Λάζαρος , οὐ ὅτι ζημία φέρω εἷς ῥανίς εἰς ὁ μέγας ὁ πασαλεισυς πηγή , ἀλλά ὅτι ὁ ὁ ἐλεημοσύνη σταγών ἀμιπτως ἔχω πρός ὁ ἀπήνεια . Ἐπειδή γάρ ἐν ὁ καιρός ὁ στάδιον καταφρονέω , ἐν ὁ καιρός ὁ στέφανος οὐδείς παραμυθία αὐτός ἀξιόω . γῆ . Ταΰς λέγω , ἵνα μήτε ὁ πέντη δακρύω διά ὁ πενία ,