joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0501.1
μὴτε ὁ πλούσιος χαίρει διὰ τὸν πλοῦτον . Ἐπορος εἰ ; Ἀπώλετο ὁ πλοῦτος , ἐὰν μὴ εἰς μέσον φέρῃς τὸν προσήκοντα πλοῦτον . Σπεισῶν , καὶ φύρασον τρία μέτρα σεμίδαλως . Εἶτα ἔδραμεν αὐτὸς εἰς τὰς βόας , καὶ ἔθουσε μέγαν . Δρομεὺς ἐγένετο ὁ γέρων · οὐ γὰρ ἐχανοῦτο αὐτῷ τῆς παρὸς · ὁ πόνος , ἀλλ' ἐπενεύροτο τῆς φιλοσοφίας ἡ διάνοια · ἐνίκησε τὴν φύσιν ἡ προθυμία . Ὁ δεσπότης τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ οἰκετῶν , μόχθον βαστάζων , οὐ κατεβαρύνετο τῷ ἄγχει , ἀλλ' ἐκουρίζετο τὴν διάνοιαν τῇ προθυμίᾳ . Ὁ δρόμος τῷ γέροντι προκείμενος , καὶ ὑπηρεσία πολλή , καὶ τῇ γυναικὶ πόνος καὶ κάματος . Οὐ γὰρ μόνον φιλοτίμῳ χρημάτων , καὶ βασιλείᾳ τραπεζίτης , [ 515 ] ἀλλὰ καὶ διακονίᾳ καὶ ὑπηρεσίᾳ πολλῇ τοὺς ξένους ἐδεξίωσαντο , οὐ δι' οἰκείων , ἀλλὰ διὰ τῶν χειρῶν καὶ τῶν μελῶν τῶν ἑαυτῶν ὑπηρετοῦντες . Εἶτα παρεῖσθῆκε ἡ γυνὴ θεραπαινὴς λαβοῦσα σχῆμα , καὶ οἱ ξένοι ἀνέκειντο , οἱ ἀγνῶτες · οὐ γὰρ παύομαιο τοῦτο λέγων . Ἐνόμιζον γὰρ αὐτοὺς πέντας εἶναι τινας · ἀλλ' οὐ προσεῖχον τούτῳ , ἀλλ' ὅτι ξένους ὑπεδέχοντο . Καὶ παρεῖσθῆκισαν ἀμφότεροι ἐν τῷ καρωῖ ἐκεῖνω , τὸν βότρυν τῆς φιλοξενίας τρυγῶντες τῇ γνώμῃ , τῇ φιλοσοφίᾳ , τῇ διακονίᾳ , τῇ ὑποδοχῇ , τῷ πόνῳ , τῇ ὑπηρεσίᾳ , τῇ ἀγάπῃ , τῇ οἰκονομίᾳ , τῇ ἀκριβείᾳ , τῷ μηδὲν παραλείπειν . Καὶ εἰστήκει παρὰ τὸ δένδρον ἡ γυνή , ἀντὶ θαλάμου τῷ δένδρῳ χρησαμένη , καὶ τὴν σκιὰν τῶν φύλλων ἔχουσα στέγην , καὶ οὐς ἠχόγετο δημοσιεύειν . Εἰστήκει γὰρ τὴν ὀκείαν κοσμιότητα ἐπιδεικνυμένη , καὶ τῆς διακονίας τὸν καρπὸν τρυγῶσα . Τί οὖν ὁ παραγενόμενος ; Κατὰ τὸν καρπὸν τοῦτον ἐλεύσομαι , καὶ ἔσται τῇ Σάρρᾳ υἱός . Οἷον καρπὸν ἐλάσασπεν ἡ τράπεζα ! πῶς καλόν ! πῶς ταχύν ! πῶς ὡριμον ! πῶς ὁ βότρυν περικόζων καὶ ἀπηρτισμένος ! Καὶ γὰρ τὸ ῥῆμα ἐκεῖνο εἰἤλλεν εἰς τὴν μήτραν , καὶ ἐδημιούργησε τὸ παιδίον . Τοιούτου τῆς φιλοξενίας οἱ καρποί . Πρόσεχε ὁ μέλιω λέγειν . Μετὰ ταῦτα δέ , το παιδίον ἐπεῖδη ἡξῆθη , τὸ ἀπὸ τῆς τραπεζῆς τεχθὲν , ἐπειδὴ ἀνὴρ ἐγένετο τῆς φιλοξενίας καρπός ( οὐ γὰρ οὕτως αὐτὸν ἡ μήτρα ἐγέννησεν ἐκείνη , ὡς ἐγέννησεν ἡ τράπεζα , πρὸ δὲ πάντων τὸ ῥῆμα τοῦ Θεοῦ ) , ἐπειδὴ ἡξῆθη καὶ ἀνὴρ ἐγένετο , καὶ ὥρα γάμου λοιπὸν ἦν ( πρόσεχε μετ' ἀκριβείας δ λέγω ) , ἐμελλε λοιπὸν τελευτᾶν ὁ γέρων ὁ μακάριος Ἀβραὰμ ἐκεῖνος , ὁ πατριάρχης · παρῆκει δὲ γυναικὶ διεφθαρμέναις καὶ ἔθνεσι πονηροτάτῳ , καλέσας τὸν οἰκέτην τὸν ἑαυτοῦ , φησίν · Ἦδε πονηραὶ εἰσιν αἱ γυναῖκες τῶν Χαναανίων . Τί οὖν θέλεις ; Ἀπελθε εἰς τὴν γῆν , ὅθεν ἐτέχθη ἐγώ , καὶ ἄγαγε γυναῖκα ἐκείνῃ τῷ υἱῷ μου . Καινὰ καὶ παράδοξα τὰ πράγματα . Ἴστε ὑμεῖς , καὶ σφόδρα ἐπίστασθε · ὅταν μὲν γὰρ γυναῖκα βούληταί τις ἄγειν τῷ υἱῷ , καὶ ὁ πατὴρ διαλέγεται καὶ ἡ μήτηρ , καὶ εἰς ἀλλοτρίους οἰκίας παραγίνονται , καὶ τοῦτον κολακεύουσι , καὶ ἐκείνον θεραπεύουσι , καὶ προμηνησται πολλά , καὶ μυριοχάρη γίνονται πολλαί , καὶ χρημάτων ὑποτέσεις , καὶ πᾶσα σπουδὴ τῷ πατρὶ καὶ τῇ μητρὶ δι' ἑαυτῶν διαλεγόμενοι , καὶ οὐκ αἰσχύνονται , οὐδὲ ἐρυθριῶσιν , οὐδὲ ἐπικάττασιν οἰκείας · ὅταν δὲ ἐλθῇ ξένος , Ἀπελθε σύ , κατένεγκε αὐτὸν κάτω , δέξαι αὐτόν . Ὁ Ἀβραὰμ δὲ ἀντιστρόφως · ὅτε μὲν ἐδει ποιῆσαι a Savil . conijcit ἐπενευροῦτο , vel ἐπενευρώτω , sed omnes habent ἐπενευροῦτο . b Sic duo mss . In Morel . καὶ παράδοξα deest . c Morel . ὑποφαίνεται . d All' οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τὸν μὲν ἔχον αὐτὸν , τὸν διὰ γάμου τῷ οἴκῳ . Τί .
Lemmas: μήτε ὁ πλούσιος χαίρω διά ὁ πλοῦτος . Ἔπορος εἰμί ; ἀπόλλυμι ὁ πλοῦτος , ἐάν μή εἰς μέσος φέρω ὁ προσήκω πλοῦτος . σπένδω , καί φυράω τρεῖς μέτρον σεμίδαλως . εἶτα τρέχω αὐτός εἰς ὁ βοῦς , καί εθουω μέγας . Δρομεύς γίνομαι ὁ γέρων · οὐ γάρ χανόω αὐτός ὁ πηρός · ὁ πόνος , ἀλλά ἐπινευρόω ὁ φιλοσοφία ὁ διάνοια · νικάω ὁ φύσις ὁ προθυμία . ὁ δεσπότης τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ οἰκέτης , μόχθος βαστάζω , οὐ καταβαρύνω ὁ ἄγχω , ἀλλά κουρίζω ὁ διάνοια ὁ προθυμία . ὁ δρόμος ὁ γέρων πρόκειμαι , καί ὑπηρεσία πολύς , καί ὁ γυνή πόνος καί κάματος . Οὐ γάρ μόνος φιλότιμος χρῆμα , καί βασίλεια τραπεζίτης , [ 515 ] ἀλλά καί διακονία καί ὑπηρεσία πολύς ὁ ξένος δεξιόομαι , οὐ διά οἰκεῖος , ἀλλά διά ὁ χείρ καί ὁ μέλος ὁ ἑαυτοῦ ὑπηρετέω . εἶτα παρίημι ὁ γυνή θεράπαινα λαμβάνω σχῆμα , καί ὁ ξένος ἀνάκειμαι , ὁ ἀγνώς · οὐ γάρ παύω οὗτος λέγω . νομίζω γάρ αὐτός πεντάδα ἔρχομαι τις · ἀλλά οὐ προσέχω οὗτος , ἀλλά ὅτι ξένος ὑποδέχομαι . καί παρίστημι ἀμφότερος ἐν ὁ καρός ἐκεῖνος , ὁ βότρυς ὁ φιλοξενία τρυγάω ὁ γνώμη , ὁ φιλοσοφία , ὁ διακονία , Τά ὑποδοχή , ὁ πόνος , ὁ ὑπηρεσία , ὁ ἀγάπη , ὁ οἰκονομία , ὁ ἀκρίβεια , ὁ μηδείς παραλείπω . καί εἰστήκω παρά ὁ δένδρον ὁ γυνή , ἀντί θάλαμος ὁ δένδρον χράω , καί ὁ σκιά ὁ φύλλον ἔχω στέγη , καί οὖς ἄχω δημοσιεύω . εἰστήκω γάρ ὁ ὀχεία κοσμιότης ἐπιδείκνυμι , καί ὁ διακονία ὁ καρπός τρυγάω . τις οὖν ὁ παραγίνομαι ; κατά ὁ καρπός οὗτος ἔρχομαι , καί εἰμί ὁ Σάρα γιός . οἷος καρπός ἐλαύνω ὁ τράπεζα ! πῶς καλός ! πῶς ταχύς ! πῶς ὁρίζω ! πῶς ὁ βότρυς περικοζω καί ἀπαρτίζω ! καί γάρ ὁ ῥῆμα ἐκεῖνος εἴλω εἰς ὁ μήτρα , καί δημιουργέω ὁ παιδίον . τοιοῦτος ὁ φιλοξενία ὁ καρπός . προσέχω ὁ Μελιώ λέγω . μετά οὗτος δέ , το παιδίον ἐπειδή ἐξηθέω , ὁ ἀπό ὁ τραπεζεύς τίκτω , ἐπεί ἀνήρ γίνομαι ὁ φιλοξενία καρπός ( οὐ γάρ οὕτως αὐτός ὁ μήτρα γεννάω ἐκεῖνος , ὡς γεννάω ὁ τράπεζα , πρό δέ πᾶς ὁ ῥῆμα ὁ θεός ) , ἐπεί ἐξηθέω καί ἀνήρ γίνομαι , καί ὥρα γάμος λοιπός εἰμί ( προσέχω μετά ἀκρίβεια δ λέγω ) , μέλλω λοιπός τελευτάω ὁ γέρων ὁ μακάριος Ἀβραάμ ἐκεῖνος , ὁ πατριάρχης · παρήκω δέ γυνή διαφθείρω καί ἔθνος πονηρός , καλέω ὁ οἰκέτης ὁ ἑαυτοῦ , φημί · ἀείδω πονηρός εἰμί ὁ γυνή ὁ Χαναναῖος . τις οὖν θέλω ; ἀπέρχομαι εἰς ὁ γῆ , ὅθεν τίκτω ἐγώ , καί ἄγω γυνή ἐκεῖνος ὁ υἱός ἐγώ . Καινός καί παράδοξος ὁ πρᾶγμα . οἶδα σύ , καί σφόδρα ἐπίσταμαι · ὅταν μέν γάρ γυνή βούλομαι τις ἄγω ὁ υἱός , καί ὁ πατήρ διαλέγω καί ὁ μήτηρ , καί εἰς ἀλλότριος οἰκία παραγίγνομαι , καί οὗτος κολακεύω , καί ἐκεῖνος θεραπεύω , καί προμιμνῄσκω πολύς , καί μυριόχαρος γίγνομαι πολύς , καί χρῆμα ὑποτίνω , καί πᾶς σπουδή ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ διά ἑαυτοῦ διαλέγω , καί οὐ αἰσχύνω , οὐδέ ἐρυθριάω , οὐδέ ἐπίκατος οἰκεῖος · ὅταν δέ ἔρχομαι ξένος , ἀπέρχομαι σῦς , καταφέρω αὐτός κάτω , δέχομαι αὐτός . ὁ Ἀβραάμ δέ ἀντίστροφος · ὅτε μέν ἐσθίω ποιέω a Savil . conijcit ἐπινευρόω , vel ἐπινευρόω , sed omnes habent ἐπινευρόω . b Sic duo mss . In Morel . καί παράδοξος deest . c Morel . ὑποφαίνω . d All' οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ μέν ἔχω αὐτός , ὁ διά γάμος ὁ οἶκος . Τι .