joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0505.1
γενομένης ταραχῆς ἀπαλλαγέντες , καὶ τοῦ θορύβου , καὶ τῶν κυμάτων , ὥσπερ εἰς τινὰ λιμένα εὕροι , τῶν Γραφῶν τὴν ἀνάγνωσιν τὴν ψυχὴν τὴν ἡμετέραν δρμίσωμεν . Καὶ γὰρ λιμὴν ἐστὶν ἀκύμαντος , καὶ τεῖχος ἀβράχες , καὶ πύργος ἀσεῖστος , καὶ δόξα ἀναφαίρετος , καὶ ὅπλον ἀτρωτον , καὶ εὐθυμία ἀφάρατος , καὶ ἡδονὴ διηνεκής , καὶ πάντα ὅσα ἀνέπει τις καλὰ , τῶν θείων Γραφῶν ἡ συνοῦσία . Αὕτη καὶ ἀθυμίαν ἀποκρούεται , καὶ εὐθυμίαν διατηρεῖ , καὶ τὸν πένθιν τῶν εὐπόρων πλουσιώτερον κατασκευάζει , καὶ τοῖς πλουτοῦσιν ἀσφάλειαν περιτίθησι , καὶ τὸν ἀμαρτωλὸν δίκαιον ποιεῖ , καὶ τὸν δίκαιον ἐν ἀσφαλεῖ καθίστη φυλακή , καὶ τὰ ὄντα κακῇ ἀνασπᾷ , καὶ τὰ οὐκ ὄντα ἀγαθὰ καταφυτεύει , ἀπεκλίνει πονηρίαν , πρὸς ἀρετὴν ἐπανάγει , οὐχ ἐπανάγει δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ρίζοι , καὶ διηνεκὴ μένει ποιεῖ , φάρμακον οὖσα πνευματικήν , ἐποπὴ τις θεία καὶ ἀπόρρητος , παθῶν ἀναιρετική . Καὶ γὰρ τὰς ἀχάνθας ἀνασπᾷ τῶν ἁμαρτημάτων , καὶ καθαράν τὴν ἄρουραν ἐργάζεται , καὶ τὰ σπέρματα καταβάλλει τῆς εὐσεβείας , καὶ πρὸς δάμην τῶν καρπῶν ἄγει . Μὴ δὲ τοσοῦτον παραμελῶμεν ἀγαθῶν , μηδὲ ἀπολυπανιόμεθα συνάξωμεν , ἀλλὰ συνεχὲς ἐνταῦθα τρέχωμεν , ἵνα διηνεκῶς θεραπεύωμεθα , καὶ μηδὲς μήτε φόβον βάλλεται πλουτοῦντα ὄρων , μήτε πενία πείζεται · ἀλλὰ καταμαθὼν τὴν ἀλήθει τῶν πραγμάτων φύσιν , παρατρεχέτω μὲν τὰς σκιάς a , ἀνχεύσθω δὲ τῆς ἀληθείας . Καὶ γὰρ σκιά , εἰ καὶ μεῖζων τοῦ σώματος εἶναι δοκεῖ , ἀλλ’ ὅμως σκιά τυγχάνει · ἄλλως δὲ οὐδὲ ἐστὶ μεῖζων , ἀλλὰ δοκεῖ , καὶ τότε δοκεῖ b , ὅταν μακροτέρω τῆς ἀκτίνος γενώμεθα · οὕτω γοῦν ἡνίκα περὶ σταθμὸν μεσημβρίας τῆς ἀκτίνος ὑπὲρ κεφαλὴν ἰσταμένη συνελαιύνεται πάντῃ , καὶ συστρέλλεται , καὶ βραχυτέρα γίνεται · δ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρωπίνων ἐστὶν ἰδὶν . Ἐως μὲν γὰρ τὴς μακροτέρω τῆς ἀρετῆς καθίστησιν ἐαυτόν , μεγάλα φαίνεται τὰ τοῦ παρόντος βίου πράγματα · ὅταν δὲ ἐν αὐτῷ τῷ φανταστῶ φωτὶ τῶν θείων ἐαυτὸν καταστήσῃ Γραφῶν , τότε καὶ τοῦ εὐτελεῖς καὶ τὸ βραχύ καὶ τὸ οὐδαμινὸν τῶν ἐπιχρῶν τούτων ὁρᾷ πραγμάτων , καὶ μαθάνει σαφῶς , ὅτι ποταμίων ὑδάτων οὐδὲν ἄμεινον ταῦτα διακείται c , ὁμοῦ τε φαινόμενα καὶ παρατρέχοντα . Διὰ τοῦτο ὁ προφήτης φιλοσοφῶν , τοὺς μικροψύχους , καὶ ταλαιπώρους , καὶ χαμαὶ συρρομένους , καὶ κεχηνότας πρὸς τὴν τοῦ πλουτοῦ φαντασίαν , καὶ δεδοικότας , καὶ τρέμοντας τοὺς ἐν τούτοις κομίζοντας διορθοῦμενος , καὶ τῆς τοιαύτης ἀπάγης ἀγυνίας ἡμᾶς , καὶ πείθων ὡς οὐδὲν δυνὼν καταφρονεῖν , ἔλεγε · Μὴ φοβοῦ , ὅταν πλουτήσῃ ἀνθρώπος , ἢ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ . Ὅτι οὐκ ἐν τῷ ἀποθνῄσκειν αὐτὸν λήψεται τὰ πάντα . Ἔλθες ἀκριβείαν λέξεως d καὶ διαίρεσιν σαφεστάτην · Οὐδὲ γὰρ ἔλεπεν , Ὅταν πληθυνθῇ [ 520 ] ἡ δόξα αὐτοῦ , ἀλλ’ , Ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ , δείκνυς ὅτι ἑτερον δόξα ἀνθρώπου , καὶ ἑτερον δόξα οἴκου . Τί-τοῖνον δόξα ἀνθρώπου , καὶ τί δόξα οἴκου ; Δεῖ γὰρ ταῦτα εἰδέναι σαφῶς , ἵνα μὴ τὰ ἀνείρατα πρὸ τῆς ἀληθείας ἀπάσασθαι . Οἴκου μὲν οὖν δόξα στολὴ , περίπατοι , χρυσοῦς δροσοι , ἕδρας ψιφοῖς καλλωπισθεῖ , λειμῶνες , παράδεισοι , ἀνδραπόδων ἀγέλαι , τὰ ἐπίπλα τὰ πολυτελῆ , ὧν οὐδὲν πρὸς τὸν ἀνθρώπον . Ἀνθρώπου δόξα , πίστις ὀρθή , ζῆλος ὁ κατὰ Θεόν , ἀγάπη , πραότης , ἐπιείκεια , ἡ ἐν
Lemmas: γίνομαι ταραχή ἀπαλλάσσω , καί ὁ θόρυβος , καί ὁ κῦμα , ὥσπερ εἰς τις λιμήν εὑρίσκω , ὁ Γραφής ὁ ἀνάγνωσις ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος τρέχω . καί γάρ λιμήν εἰμί ἀκύμαντος , καί τεῖχος ἄβραχος , καί πύργος άσειστος , καί δόξα ἀναφαίρετος , καί ὅπλον ἄτρωτος , καί εὐθυμία ἄφαρος , καί ἡδονή διηνεκής , καί πᾶς ὅσος ἀναπείθω τις καλός , ὁ θεῖος Γραφής ὁ συνουσία . Ἄτη καί ἀθυμία ἀποκρούω , καί εὐθυμία διατηρέω , καί ὁ πενθέω ὁ εὔπορος πλούσιος κατασκευάζω , καί ὁ πλουτέω ἀσφάλεια περιτίθημι , καί ὁ ἁμαρτωλός δίκαιος ποιέω , καί ὁ δίκαιος ἐν ἀσφαλής καθίστημι φυλακή , καί ὁ εἰμί κακός ἀνασπάω , καί ὁ οὐ εἰμί ἀγαθός καταφυτεύω , ἀποκλίνω πονηρία , πρός ἀρετή ἐπανάγω , οὐ ἐπανάγω δέ μόνος , ἀλλά καί ῥιζόω , καί διηνεκής μένω ποιέω , Φάρμακος εἰμί πνευματικός , ἐποπὴ τις θεῖος καί ἀπόρρητος , πάθος ἀναιρετικός . καί γάρ ὁ ἄκανθα ἀνασπάω ὁ ἁμάρτημα , καί καθαρός ὁ ἄρουρα ἐργάζομαι , καί ὁ σπέρμα καταβάλλω ὁ εὐσέβεια , καί πρός δαμάζω ὁ καρπός ἄγω . Μή δέ τοσοῦτος παραμελέω ἀγαθός , μηδέ απολυπανιομεθη συνάγω , ἀλλά συνεχής ἐνταῦθα τρέχω , ἵνα διηνεκής θεραπεύω , καί μηδὲς μήτε φόβος βάλλω πλουτέω ὄρον , μήτε πενία πειζω · ἀλλά καταμανθάνω ὁ ἀλήθεια ὁ πρᾶγμα φύσις , παρατρέχω μέν ὁ σκιά a , ἀναχέω δέ ὁ ἀλήθεια . καί γάρ σκιά , εἰμί καί μέγας ὁ σῶμα ἔρχομαι δοκέω , ἀλλά ὅμως σκιά τυγχάνω · ἄλλως δέ οὐδέ εἰμί μέγας , ἀλλά δοκέω , καί τότε δοκέω b , ὅταν μακρός ὁ ἀκτίς γίγνομαι · οὕτως γοῦν ἡνίκα περί σταθμός μεσημβρία ὁ ἀκτίς ὑπέρ κεφαλή ἵστημι συνελαύνω πάντῃ , καί συστρέλλεται , καί βραχύς γίγνομαι · δ δέ καί ἐπί ὁ ἀνθρώπινος εἰμί βατίς . ἠώς μέν γάρ σής μακρός ὁ ἀρετή καθίστημι ἑαυτοῦ , μέγας φαίνω ὁ ὁ πάρειμι βίος πρᾶγμα · ὅταν δέ ἐν αὐτός ὁ φαντάζομαι φάος ὁ θεῖος ἑαυτοῦ καθίστημι Γραφής , τότε καί ὁ εὐτελής καί ὁ βραχύς καί ὁ οὐδαμινός ὁ ἐπιχράω οὗτος ορά πρᾶγμα , καί μαθαίνω σαφής , ὅτι ποτάμιος ὕδωρ οὐδείς ἀγαθός οὗτος διάκειμαι c , ὁμοῦ τε φαίνω καί παρατρέχω . Ζεύς οὗτος ὁ προφήτης φιλοσοφέω , ὁ μικρόψυχος , καί ταλαίπωρος , καί χαμαί συρρέω , καί χάσκω πρός ὁ ὁ πλοῦτος φαντασία , καί δείδω , καί τρέμω ὁ ἐν οὗτος κομίζω διορθόω , καί ὁ τοιοῦτος ἀπάγω ἄγυνος ἐγώ , καί πείθω ὡς οὐδείς δύνη καταφρονέω , λέγω · μή φοβέω , ὅταν πλουτέω ἄνθρωπος , ἢ ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός . ὅτι οὐ ἐν ὁ ἀποθνῄσκω αὐτός λαμβάνω ὁ πᾶς . Ἔλθες ἀκρίβεια λέξις d καί διαίρεσις σαφής · οὐδέ γάρ λέπω , ὅταν πληθύνω [ 520 ] ὁ δόξα αὐτός , ἀλλά , ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός , δείκνυμι ὅτι ἕτερος δόξα ἄνθρωπος , καί ἕτερος δόξα οἶκος . Τίτος δόξα ἄνθρωπος , καί τίς δόξα οἶκος ; δέω γάρ οὗτος οἶδα σαφής , ἵνα μή ὁ ἀνείρω πρό ὁ ἀλήθεια ἀφίημι . οἶκος μέν οὖν δόξα στολή , περίπατος , χρύσεος δρόσος , ἕδρα ψῆφος καλλωπίζω , λειμών , παράδεισος , ἀνδράποδον ἀγέλη , ὁ ἔπιπλα ὁ πολυτελής , ὅς οὐδείς πρός ὁ ἄνθρωπος . Ἄνθρωπος δόξα , πίστις ὀρθός , ζῆλος ὁ κατά θεός , ἀγάπη , πραότης , ἐπιείκεια , ὁ ἐν