joannes-chrysostomus.in-illud-ne-timueritis-cum-dives-factus-fuerit-homo pg055_0509.2
· δ . Ἐπεὶ οὖν οὐδὲ τοῦτο ἔχει τὸ κέρδος ἡ περιττὴ αὕτη φιλοτιμία , φεύγωμεν , ἀγαπητοί , φεύγωμεν τὸ νόσημα , καὶ μὴ τινώμεθα τῶν ἀλόγων θηριωδέστεροι . Ἐκεῖνος πάντα κοινά , καὶ γῆ , καὶ πηγαί , καὶ νομαί , καὶ ὀρη , καὶ νάπαι , καὶ οὐδὲν ὕστερον θεάτρου πλέον ἔχει · σὺ δὲ ἄνθρωπος ὤν , τὸ ἡμερώτατον ζῴων , θηρίου γίγνη χαλεπώτερος , μυρίων πεντήων τροφάς , καὶ πολλάκις μυρίων μὴ κατακλειῶν οἰκία . Καίτοι γε οὐχ ἡ φύσις ἡμῖν μόνη κοινή , ἀλλὰ καὶ ἕτερα πολλὰ τῆς φύσεως πλείονα · οὐρανὸς κοινός , καὶ ἥλιος , καὶ σελήνη , καὶ ὀ τῶν ἀστέρων χορός , καὶ ἀήρ , καὶ θάλασσα , καὶ πῦρ , καὶ ὕδωρ , καὶ γῆ , καὶ ζωή , καὶ τελευτή , καὶ αὐξήσις , καὶ γῆρας , καὶ νόσος , καὶ ὀγεία , καὶ χρεία τροφῆς καὶ ἐνδυμάτων · καὶ τὰ πνευματικὰ πάλιν κοινά , καὶ ἡ τράπεζα αὕτη ἡ ἱερὰ , τὸ σῶμα τὸ δεσποτικόν , τὸ αἷμα τὸ τίμιον , τῆς βασιλείας ἡ ἐπαγγελία , τὸ λουτρὸν τῆς παλιγγενεσίας , ὀ καθαρισμὸς τῶν ἁμαρτημάτων , ἡ δικαιοσύνη , ὀ ἀγιασμὸς , ἡ ἀπολύτρωσις , τὰ ἀπόρρητα ἁγαθά , Ἄ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε , καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε , καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη . Πῶς οὐκ ἀτοπον τοὺς ἐν τοσούτοις κοινωνούνας ἀλλήλοις , καὶ φύσει , καὶ χάριτι , καὶ ἐπαγγελίαις , καὶ νομοθεσίαις , τούτους ἐν τοῖς χρήμασιν οὕτως εἶναι πλεονέκτας , καὶ τὴν αὐτὴν μὴ διατρέπειν ἰσονομίαν , ἀλλὰ τῶν ἀλόγων παρέχεσθαι τὴν θηριωδίαν , καὶ ταῦτα μᾶλλον αὐτὸν μικρὸν ὕστερον ἀφίστασθαι , καλοὺκ ἀφίστασθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἔχόντων , τούτων ἐνεκεν , κινδυνεύειν ; Ὁ γὰρ θάνατος τῆς μὲν ἀπολαύσεως ἀπάγει , πρὸς δὲ τὰς εὐθύνας ἄγει λοιπὸν , καὶ τὰς ἀθανάτους χολάσεις . Ἴν’ οὖν μὴ τοῦτο γένηται , πολλῇ χρησώμεθα τῇ ἐλεημοσύνῃ . Αὕτη γὰρ ἐστιν ἡ βασιλίσσα τῶν ἀρετῶν , ἡ καὶ παραστήσεται μετὰ παρρησίας ἐκεῖσε , καὶ ἐξαιρήσεται τῆς χολάσεως καὶ τῆς τιμωρίας , καὶ οὐδεὶς ἀντιστήσεται τῷ μετὰ ταύτης εἰς τὸν οὐρανὸν εἰσόντι . Καὶ γὰρ κοῦφον αὐτῆς τὸ πτερόν , καὶ πολλὴ τῆς παρρησίας αὐτῆς ἡ ὑπερολή , καὶ πρὸς αὐτὸν ἀναβαίνει τὸν βασιλικὸν θρόνον , τοὺς αὐτῆς τροφίμους μετ’ ἀδείας εἰσάγουσα . Αἱ εὐχαὶ γὰρ σου , φησί , καὶ αἱ ἐλεημοσύναι ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ . Τί οὖν μὴ καὶ ἡμεῖς , πρὸς τὸ ὕψος ἀναβῶμεν ἐκεῖνο , ἀπαλλαγέντες τῆς ἀκαιροῦ ταύτης πλεονεξίας καὶ ἀχρήστου τρυφῆς καὶ φιλοτιμίας ; Τὰ περιττὰ ποιήσωμεν χρήσιμα , τὸν πολὺν ἐκεῖνον προέμενοι πλοῦτον , καὶ τῇ δεξιᾷ τοῦ δισαστοῦ τούτου ἐγχειρίσαντες , ὅς καὶ φυλάξει δυνησεται μετ’ ἀχριδείας , καὶ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως ἐντεῦθεν ἡμερὸς γενήσεται καὶ ἰλεως · κἂν μυρία ὤμεν πεπλημμελήκοτες , μεταδώσει συγγνώμης ἡμῖν καὶ ἀπολογίας · ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: · δ . ἐπεί οὖν οὐδέ οὗτος ἔχω ὁ κέρδος ὁ περισσός οὗτος φιλοτιμία , φεύγω , ἀγαπητός , φεύγω ὁ νόσημα , καί μή τίνω ὁ ἄλογος θηριώδης . ἐκεῖνος πᾶς κοινός , καί γῆ , καί πηγή , καί νομή , καί ὄρος , καί νάπη , καί οὐδείς ὕστερον θέατρον πλείων ἔχω · σύ δέ ἄνθρωπος εἰμί , ὁ ἥμερος ζῷον , θηρίο γίγνομαι χαλεπός , μυρίος πεντήων τροφή , καί πολλάκις μυρίος μή κατακλείω οἰκία . καίτοι γε οὐ ὁ φύσις ἐγώ μόνος κοινός , ἀλλά καί ἕτερος πολύς ὁ φύσις πολύς · οὐρανός κοινός , καί ἥλιος , καί σελήνη , καί ὁ ὁ ἀστήρ χορός , καί ἀήρ , καί θάλασσα , καί πῦρ , καί ὕδωρ , καί γῆ , καί ζωή , καί τελευτή , καί αὔξησις , καί γῆρας , καί νόσος , καί ὀγεία , καί χρεῖος τροφή καί ἔνδυμα · καί ὁ πνευματικός πάλιν κοινός , καί ὁ τράπεζα οὗτος ὁ ἱερός , ὁ σῶμα ὁ δεσποτικός , ὁ αἷμα ὁ τίμιος , ὁ βασίλεια ὁ ἐπαγγελία , ὁ λουτρόν ὁ παλιγγενεσία , ὁ καθαρισμός ὁ ἁμάρτημα , ὁ δικαιοσύνη , ὁ ἁγιασμός , ὁ ἀπολύτρωσις , ὁ ἀπόρρητος ἀγαθός , ὅς ὀφθαλμός οὐ ὁράω , καί οὖς οὐ ἀκούω , καί ἐπί καρδία ἄνθρωπος οὐ ἀναβαίνω . Πῶς οὐ ἄτοπος ὁ ἐν τοσοῦτος κοινωνέω ἀλλήλων , καί φύσις , καί χάρις , καί ἐπαγγελία , καί νομοθεσία , οὗτος ἐν ὁ χρῆμα οὕτως ἔρχομαι πλεονέκτης , καί ὁ αὐτός μή διατρέπω ἰσονομία , ἀλλά ὁ ἄλογος παρέχω ὁ θηριωδία , καί οὗτος μᾶλλον αὐτός μικρός ὕστερον ἀφίστημι , καλός ἀφίστημι μόνος , ἀλλά καί περί ὁ ἔχοω , οὗτος ἕνεκα , κινδυνεύω ; ὁ γάρ θάνατος ὁ μέν ἀπόλαυσις ἀπάγω , πρός δέ ὁ εὔθυνα ἄγω λοιπός , καί ὁ ἀθάνατος χολανθανω . ἵνα οὖν μή οὗτος γίγνομαι , πολύς χράω ὁ ἐλεημοσύνη . ἄτη γάρ εἰμί ὁ βασίλισσα ὁ ἀρετή , ὁ καί παρίστημι μετά παρρησία ἐκεῖσε , καί ἐξαιρέω ὁ κόλασις καί ὁ τιμωρία , καί οὐδείς ἀνθίστημι ὁ μετά οὗτος εἰς ὁ οὐρανός εἴσειμι . καί γάρ κοῦφος αὐτηες͂ς ὁ πτερόν , καί πολύς ὁ παρρησία αὐτηες͂ς ὁ ὑπερολή , καί πρός αὐτός ἀναβαίνω ὁ βασιλικός θρόνος , ὁ αὐτηες͂ς τρόφιμος μετά ἄδεια εἰσάγω . ὁ εὐχή γάρ σύ , φημί , καί ὁ ἐλεημοσύνη ἀναβαίνω εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον ὁ θεός . τις οὖν μή καί ἐγώ , πρός ὁ ὕψος ἀναβαίνω ἐκεῖνος , ἀπαλλάσσω ὁ ἄκαιρος οὗτος πλεονεξία καί ἄχρηστος τρυφή καί φιλοτιμία ; Τά περισσός ποιέω χρήσιμος , ὁ πολύς ἐκεῖνος προίημι πλοῦτος , καί ὁ δεξιός ὁ δισαστοῦ οὗτος ἐγχειρίζω , ὅς καί φυλάσσω δύναμαι μετά ἀχριδείας , καί ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις ἐντεῦθεν ἥμερος γίγνομαι καί ἵλαος · κἀν μύριοι εἰμί πλημμελέω , μεταδίδωμι συγγνώμη ἐγώ καί ἀπολογία · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .