joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0172.1
γεννηθῆ ἐκ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός · κατὰσπασον αὐτοῦ τὸ φρόνημα εἰς τὴν γῆν , καὶ εἴπ᾽ πρὸς αὐτόν · Κατάβηθι ἐκ τῶν οὐρανῶν , καὶ δεῖξον πῶς ἐγεννήθη ἐκ τῆς παρθένου , καὶ τότε ἐκεῖνα ἁρῶται . Κάτισχε αὐτὸν , καὶ περίστηθι , καὶ μὴ ἀφῆς ἀποπλῆξθαι , μὴδ᾽ ἀναχωρῆσαι εἰς τὸν λαβύρινθον τῶν λογισμῶν · ἀλλὰ κάτισχε , καὶ ἀπόπνιξον , μὴ τῇ χειρί , ἀλλὰ τῷ ῥήματι · μὴ δὴς αὐτῷ διαστολὰς καὶ διαφυγὰς , ὡς βούλεται . Ἐκτὸν θρόνων ἐπικοιτίσαι τοὺς διαλεγόμενους , ἐπειδὴ ἡμεῖς αὐτοὺς ἀκολουθοῦμεν , καὶ οὐχ ἄγομεν ὑπὸ τῶν νόμων τῶν θείων Γραφῶν . Περιβες τοίνυν αὐτῷ τεῖχὸν πάντοθεν , τὰς ἀπὸ τῶν Γραφῶν μαρτυρίας , καὶ οὐδὲ χάναι δυσφήσεται . Εἴπ᾽ πρὸς αὐτόν , Πῶς ἐγεννήθη ἐκ τῆς παρθένου ; οὐχ ἀφίσταμαι οὐδ᾽ ἀναχωρῶ . Ἄλλ᾽ οὐχ ἂν ἔχοι τινὸς τρόπον εἰπεῖν , χἂν μυρία φιλονεικῇ . Ὦσαν γὰρ ὁ Θεὸς ἀποκλείσῃ , τὶς ἀνοίξει λοιπὸν ; Πίστευ παραδεχτὰ τὰ τοιαῦτα μόνῃ . Εἰ δὲ τοῦ ἀνέχῃ , ἀλλὰ λογισμοὺς ἐπιχρίσῃ , ἐρῶ πρὸς σέ , ὁ πρὸς τὸν Νικόδημον ὁ Χριστός · Εἰ τὰ ἐπίγεια εἴπον ὑμῖν , καὶ οὐ πιστεύετε , πῶς , ἂν τὰ ἐπουράνια εἴπω , πιστεύσετε ; Περὶ τῆς ἐκ παρθένου γεννήσεως εἴπον , καὶ οὐχ οἶδας , οὐδὲ χάναι τολμᾷς , καὶ τὸν οὐρανὸν περιεργάζου ; Εἴθ᾽ μὲν οὖν τὸν οὐρανὸν , καὶ μὴ τὸν Δεσπότην τῶν οὐρανῶν ἐπολιυπραγμόνεις . Εἰ τὰ ἐπίγεια εἴπον ὑμῖν , καὶ οὐ πιστεύετε . Οὐχ εἴπον , οὐδ᾽ παῖδευσον , ἄλλ᾽ , Οὐ πιστεύετε , δείκνυς ἡμῖν , ὅτι καὶ τὰ ἐπίγεια πίστews δεῖται . Εἰ δὲ τὰ ἐπίγεια πίστews δεῖται , πολλῷ μᾶλλον τὰ οὐράνια . Καὶ τοῦτο τῷ Νικοδήμῳ περὶ τόκου διελέχθω πολὺ ἱλάττονος · περὶ τοῦ βαπτίσματος γὰρ ὁ λόγος ἦν , καὶ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς πνευματικῆς · ἄλλ᾽ ἔλεγεν , ὅτι καὶ ταῦτα πίστευ ἐστὶ καταληπτὰ . Ἐπίγεια δὲ αὐτὰ ἐκάλεσεν , οὐχ ἐπειδὴ ἐπίγεια ἔστιν , ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἐν τῇ τῇ τελείτᾳ , καὶ τῇ συγκρίσει τῆς ἄνω γεννήσεως τῆς ἀπορρήτου καὶ πάντα ὑπερβαίνουσης νοῦν , ἐπίγεια ταῦτά ἐστιν . Τὸ τοίνυν , πῶς ἀναγεννῶμαι ἐκ τῶν ἰδίων , οὐ δυνατὸν εἰδεῖν , ἀλλὰ πίστει μόνῃ παραδεχθῆναι δεῖ τὸ γινόμενον , καὶ τὸν τρόπον μὴ περιεργάζεσθαι · πῶς γὰρ εἴη μανίας , ἐπὶ τῆς ἄνω γεννήσεως τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ λογισμοὺς ἀνθρωπίνους κινεῖν , καὶ τρόπον γεννήσεως εὐδύνας ἀπατεῖν ; γ . Πῶς μὲν οὖν ἀπάτωρ καὶ ἀμήτωρ ὁ Μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , ἰκανῶς ἀποδείκνυται , καὶ πῶς ἀγενναλήτης ἐκατέραν τὴν γέννησιν · λοιπὸν δὲ πρὸς τὸ [ 172 ] ἐπειγὸν ἀπαγάγωμεν · τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ Μελχισέδεκ εἰς ἑτέραν ἡμέραν ἀναβαλλόμενοι , καὶ διαναστήσωμεν τὴν ἀκοήν , προφητικῶν μέλλοντες ἀκούειν αἰνυγμάτων . Αἰνύγματοι γὰρ εἰκε τὰ προφητικά , καὶ πολλῇ δυσκολίᾳ ἐν τῇ παλαιᾷ Διαθῃ , καὶ δυσπεπληπτα τὰ βιβλία · ἢ δὲ Καινὴ σαφεστέρα καὶ εὐκολώτερα . Καὶ τίνος ἕνεκεν , φησί , ταῦτα οὕτω διατετυμται , καίτοι ἢ Καινὴ περὶ μειζόνων διαλέγεται πραγμάτων , περὶ βασιλείας οὐρανῶν , καὶ σωμάτων ἀναστάσεως , καὶ τῶν ἀπορρήτων ἁγίων , καὶ ἀνθρώπινον ὑπερβαίνει νοῦν ; Τίς οὖν ἡ αἰτία τοῦ τὰς προφησίας ἀσαφεῖς εἶναι ; Πολλὰ προλέγουσι Ἰουδαῖοι αὐταὶ κακά · καὶ οἱ ἐχθλήθη -
Lemmas: γεννάω ἐκ ὁ πατήρ ὁ υἱός · κατασπάω αὐτός ὁ φρόνημα εἰς ὁ γῆ , καί εἶπον πρός αὐτός · καθάπτω ἐκ ὁ οὐρανός , καί δείκνυμι πῶς γεννάω ἐκ ὁ παρθένος , καί τότε ἐκεῖνος ἀρόω . κατίσχω αὐτός , καί περιίστημι , καί μή ἀφῆς ἀποπλήσσω , μηδέ ἀναχωρέω εἰς ὁ λαβύρινθος ὁ λογισμός · ἀλλά κατίσχω , καί ἀποπνίγω , μή ὁ χείρ , ἀλλά ὁ ῥῆμα · μή δήω αὐτός διαστολή καί διαφυγή , ὡς βούλομαι . ἕκτος θρόνος επικοιτινω ὁ διαλέγω , ἐπεί ἐγώ αὐτός ἀκολουθέω , καί οὐ ἄγω ὑπό ὁ νόμος ὁ θεῖον Γραφής . Περιβες τοίνυν αὐτός τεῖχος πάντοθεν , ὁ ἀπό ὁ Γραφής μαρτυρία , καί οὐδέ χάσκω δυσφήσεται . εἶπον πρός αὐτός , Πῶς γεννάω ἐκ ὁ παρθένος ; οὐ ἀφίστημι οὐδέ ἀναχωρέω . ἄλλος οὐ εἄν ἔχω τις τρόπος εἶπον , εἷς μυρίος φιλονεικέω . ὠθέω γάρ ὁ θεός ἀποκλείω , τις ἀνοίγω λοιπός ; Πιστεύς παραδεκτός ὁ τοιοῦτος μόνος . εἰμί δέ ὁ ἀνέχω , ἀλλά λογισμός ἐπιχρίω , εἴρω πρός σός , ὁ πρός ὁ Νικόδημος ὁ Χριστός · εἰμί ὁ ἐπίγειος εἶπον σύ , καί οὖον πιστεύω , πῶς , εἄν ὁ ἐπουράνιος εἶπον , πιστεύω ; περι ὁ ἐκ παρθένος γέννησις εἶπον , καί οὐ οἶδα , οὐδέ χάσκω τολμάω , καί ὁ οὐρανός περιεργάζομαι ; ἔτι μέν οὖν ὁ οὐρανός , καί μή ὁ δεσπότης ὁ οὐρανός επολιυπραγμονεος . εἰμί ὁ ἐπίγειος εἶπον σύ , καί οὖον πιστεύω . οὐχ εἶπον , οὐδέ παιδεύω , ἄλλος , οὖον πιστεύω , δείκνυμι ἐγώ , ὅτι καί ὁ ἐπίγειος πίστα δήω . εἰμί δέ ὁ ἐπίγειος πίστα δήω , πολύς μᾶλλον ὁ οὐράνιος . καί οὗτος ὁ Νικόδημος περί τόκος διαλέγω πολύς ἱλάττονος · περί ὁ βάπτισμα γάρ ὁ λόγος εἰμί , καί ὁ ἀναγέννησις ὁ πνευματικός · ἄλλος λέγω , ὅτι καί οὗτος Πιστεύς εἰμί καταληπτός . ἐπίγειος δέ αὐτός καλέω , οὐ ἐπεί ἐπίγειος εἰμί , ἀλλά ἐπεί ἐν ὁ ὁ τελείτᾳ , καί ὁ σύγκρισις ὁ ἄνω γέννησις ὁ ἀπόρρητος καί πᾶς ὑπερβαίνω νόος , ἐπίγειος οὗτος εἰμί . ὁ τοίνυν , πῶς αναγεννώ ἐκ ὁ ἴδιος , οὖον δυνατός εἴδω , ἀλλά πίστις μόνος παραδείκνυμι δεῖ ὁ γίγνομαι , καί ὁ τρόπος μή περιεργάζομαι · πῶς γάρ εἰμί μανία , ἐπί ὁ ἄνω γέννησις ὁ μονογενής υἱός λογισμός ἀνθρώπινος κινέω , καί τρόπος γέννησις ευδυο ἀπατάω ; γ . Πῶς μέν οὖν ἀπάτωρ καί ἀμήτωρ ὁ Μονογενής υἱός ὁ Θεός , ἱκανῶς ἀποδείκνυμι , καί πῶς ἀγενναλήτης ἑκάτερος ὁ γέννησις · λοιπός δέ πρός ὁ [ 172 ] ἐπείγω ἀπάγω · ὁ λόγος ὁ περί ὁ Μελχισεδέκ εἰς ἕτερος ἡμέρα ἀναβάλλω , καί διανίστημι ὁ ἀκοή , προφητικός μέλλω ἀκούω αινυγμα . Αἰνύγματοι γάρ ἵημι ὁ προφητικός , καί πολύς δυσκολία ἐν ὁ παλαιός διαθέω , καί δυσπεπληπτα ὁ βιβλίον · ἢ δέ Καινός σαφής καί εὔκολος . καί τίς ἕνεκα , φημί , οὗτος οὗτος διατετυμται , καίτοι ἢ Καινός περί μείζων διαλέγω πρᾶγμα , περί βασίλεια οὐρανός , καί σῶμα ἀνάστασις , καί ὁ ἀπόρρητος ἅγιος , καί ἀνθρώπινος ὑπερβαίνω νόος ; Τῖς οὖν ὁ αἰτία ὁ ὁ προφησίας ἀσαφής εἰμί ; Πολύς προλέγω Ἰουδαῖος αὐτός κακός · καί ὁ θάλλω -