joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0156.1
ἐκαι τοὺς πολλούς , αἰχμαλωσίας , δουλείας , ἀπαγωγῆς . Τίνος δὲ ἕνεκεν ταῦτα εἴρηται , ἀναγκαῖον εἰσαῖν φιλάνθρωπος ὢν ὁ Θεός , καὶ περὶ τὸ ἐλεεῖν ὅξυς , πρὸς τὸ τὸ τιμωρεῖσθαι · καὶ χαλεπῶς ἀναδυόμενος , [ 155 ] ὥστε μὴ τοὺς Ἰουδαίους παραδοῦναι τιμωρίαις , προφήτας ἐπεμψε , φοβῶν αὐτοὺς διὰ τῶν ῥημάτων , ὥστε μὴ καλῶσαι διὰ τῶν πραγμάτων , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶν Νενευιτῶν ἐποίησεν . Καὶ γὰρ ἐκεῖ τότε τὴν πόλιν καταστρεφθῆναι ἠπείλησεν , οὐχ ἵνα καταστρέφῃ , ἀλλ’ ἵνα μὴ καταστρέφῃ · ὅπερ οὖν καὶ ἐγένετο . Τοῦτο δὲ καὶ τότε ἐπράττε , καὶ προφήτας ἐπεμψεν , ἀπειλῶν βαρβάρων ἔροδον , πολέμους , αἰχμαλωσίας , δουλείας , ἀπαγωγὴν , τὴν ἐν ἀλλοτρίᾳ διατριβὴν . Καὶ καθάπερ πατὴρ φιλόστοργος παῖδα ἀδελκωτον ἔχων καὶ ἁβδυμων , σωφρονίζει · θέλων , ἐμάντας ἐπιτίχει , σχοῖνος · ἀπειλεῖ , λέγων · Ἄδσω , μαστίξω , ἀναίρησω , καὶ γίνεσθαι ἐν τοῖς ῥήμασι φοβερὰς , ὥστε ταύτην τὴν κακίαν ἀνασταλεῖν τοῦ νόμου · οὕτω δὲ καὶ ὁ Θεὸς ἠπείλει συνεχῶς , τῷ φόβῳ ποιήσαι βελτίους βουλομένος . Ταῦτα ὁρῶν ὁ διάβολος , καὶ βουλομένος ἐκλύσαι τὴν ἐκ τῆς τοιαύτης ἀπειλῆς διορθωσιν γινομένην , καθῆψε ψευδοπροφήτας , καὶ τῶν προφητῶν ἀπειλούντων αἰχμαλωσίαν , καὶ δουλείαν , καὶ λιμοῦς , ἐκείνοι τὰ ἐναντία ὕμνον , εἰρήνην , εὐετηρίαν , καὶ μυρίων ἀγαθῶν ἀπόλυσιν . Διὸ καὶ ὀνειδίζοντες αὐτοὶ οἱ προφῆται ἐλγον · Εἰρήνη , εἰρήνη · καὶ ποῦ ὅστις εἴρησιν ; Καὶ ὅσοι τῶν φιλόλογων , τοῦτο Ἰσασιν , ὡς ἀπαντα κρατεῖν ¹ , αἱ τοὺς προφήτας πρὸς τοὺς ψευδοπροφήτας ἐγίνοντο , ἐκλιόντος τοῦ λαοῦ τὴν σπουδήν . Ἐπεὶ οὖν οὕτως ἐκλύοντες διέφθειραν τὸν λαόν , φησιν ὁ Θεὸς διὰ τῶν προφητῶν · Ἐγὼ ὁ Θεὸς ποιώμ εἰρήνην , καὶ κτίζω κακά . Καὶ ποία κακά ; Ταῦτα τὰ εἰρημένα , αἰχμαλωσίαν , δουλείαν , καὶ ὅσα τοιαῦτα · οὐ πορνείαν , καὶ ἀσέλγειαν , καὶ πλεονεξίαν , οὐδὲ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἕτερος προφήτης εἰπών , Εἰ ἔστι κακία ἐν πόλει , ἣν Κύριος οὐκ ἐποίησε , ταύτην λέγει τὴν κακίαν , τοὺς λιμοὺς , τὰς νόσους , τὰς θεληλάτους πληγάς . Οὕτω καὶ ὁ Χριστός , ὅταν λέγῃ , Ἄρεστόν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς , τοὺς ἁρώτας , τὸν μόχθον , τὴν ταλαιπωρίαν φησί . Ζ . Τοῦτο οὖν φησιν ὁ προφήτης · Μὴ ὑμᾶς ἐκλύτωσαν οἱ ψευδοπροφῆται · ὁ γὰρ Θεὸς ὑμῖν εἰρήνην δούναι δύναται , καὶ αἰχμαλωσίᾳ παραδοῦναι · τουτἐστιν , Ὁ ποιώμ εἰρήνην , καὶ κτίζω κακά . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι τοῦτο ἐστιν ἀληθὲς , αὐτὰς τὰς λέξεις βασανίσωμεν μετὰ ἀκριβείας . Εἰπὼν γὰρ ἄνω , Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ποιήσας φῶς καὶ σκότος , τότε ἐπήγαγε , Ποιώμ εἰρήνην , καὶ κτίζω κακά . Δυὸ ἐναντία ἀνω τίθεσκε , καὶ δυὸ ἐναντία μετὰ ταῦτα , ἵνα μάθῃς ὅτι οὐ περὶ πορνείας λέγει , ἀλλὰ περὶ συμφορῶν . Τί γὰρ ἀντιδιαλέγεται τῇ εἰρήνῃ ; Ἐδήλωσεν ὅτι αἰχμαλωσία , οὐχ ἀσέλγεια , οὐδὲ πορνεία , οὐδὲ πλεονεξία . Ὦσπερ οὖν ἀνωτέρω ἐναντία δυὸ τίθεισκεν , οὕτω δὲ καὶ ἐνταῦθα ·
Lemmas: εκάιγ ὁ πολύς , αἰχμαλωσία , δουλεία , ἀπαγωγή . τίς δέ ἕνεκα οὗτος εἴρω , ἀναγκαῖος ἴσος φιλάνθρωπος εἰμί ὁ Θεός , καί περί ὁ ἐλεέω ὀξύς , πρός ὁ ὁ τιμωρέω · καί χαλεπῶς ἀναδύνω , [ 155 ] ὥστε μή ὁ Ἰουδαῖος παραδίδωμι τιμωρία , προφήτης πέμπω , φοβέω αὐτός διά ὁ ῥῆμα , ὥστε μή καλέω διά ὁ πρᾶγμα , ὅσπερ καί ἐπί ὁ νενευιος ποιέω . καί γάρ ἐκεῖ τότε ὁ πόλις καταστρέφω ἀπειλέω , οὐ ἵνα καταστρέφω , ἀλλά ἵνα μή καταστρέφω · ὅσπερ οὖν καί γίγνομαι . οὗτος δέ καί τότε πράσσω , καί προφήτης πέμπω , ἀπειλέω βάρβαρος ἔρδω , πόλεμος , αἰχμαλωσία , δουλεία , ἀπαγωγή , ὁ ἐν ἀλλότριος διατριβή . καί καθάπερ πατήρ φιλόστοργος παῖς ἀδελκωτον ἔχω καί ἁβδυμων , σωφρονίζω · ἐθέλω , μαίνομαι επιτιχεω , σχοῖνος · ἀπειλέω , λέγω · Ἄδσω , μαστίζω , ἀναιρέω , καί γίγνομαι ἐν ὁ ῥῆμα φοβερός , ὥστε οὗτος ὁ κακία αναστέλλω ὁ νόμος · οὗτος δέ καί ὁ θεός ἀπειλέω συνεχῶς , ὁ φόβος ποιέω ἀγαθός Βουλομένος . οὗτος ὁράω ὁ διάβολος , καί Βουλομένος ἐκλύω ὁ ἐκ ὁ τοιοῦτος ἀπειλή διόρθωσις γίγνομαι , καθάπτω ψευδοπροφήτης , καί ὁ προφήτης ἀπειλέω αἰχμαλωσία , καί δουλεία , καί λιμός , ἐκεῖνος ὁ ἐναντίος ὕμνος , εἰρήνη , εὐετηρία , καί μυρίος ἀγαθός ἀπόλυσις . Διὸ καί ὀνειδίζω αὐτός ὁ προφήτης λγονʹ · Εἰρήνη , εἰρήνη · καί ποῦ ὅστις ἱερός ; καί ὅσος ὁ φιλόλογος , οὗτος οἶδα , ὡς ἅπας κρατέω ¹ , ὁ ὁ προφήτης πρός ὁ ψευδοπροφήτης γίγνομαι , εκλιειμι ὁ λαός ὁ σπουδή . ἐπεί οὖν οὕτως ἐκλύω διαφθείρω ὁ λαός , φημί ὁ θεός διά ὁ προφήτης · ἐγώ ὁ θεός ποιώμ εἰρήνη , καί κτίζω κακός . καί ποῖος κακός ; οὗτος ὁ εἴρω , αἰχμαλωσία , δουλεία , καί ὅσος τοιοῦτος · οὖον πορνεία , καί ἀσέλγεια , καί πλεονεξία , οὐδέ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἕτερος προφήτης εἶπον , εἰμί εἰμί κακία ἐν πόλις , ὅς Κύριος οὐ ποιέω , οὗτος λέγω ὁ κακία , ὁ λιμός , ὁ νόσος , ὁ θεληλάτους πληγάς . οὕτως καί ὁ Χριστός , ὅταν λέγω , Ἄρεστον ὁ ἡμέρα ὁ κακία αὐτός , ὁ ἀρώτης , ὁ μόχθος , ὁ ταλαιπωρία φημί . Ζ . οὗτος οὖν φημί ὁ προφήτης · μή σύ ἐκλύτωσαν ὁ ψευδοπροφήτης · ὁ γάρ θεός σύ εἰρήνη δίδωμι δύναμαι , καί αἰχμαλωσία παραδίδωμι · τουτέστιν , ὁ ποιώμ εἰρήνη , καί κτίζω κακός . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , αὐτός ὁ λέγω βασανίζω μετά ἀκρίβεια . εἶπον γάρ ἄνω , ἐγώ εἰμί ὁ ποιέω φάος καί σκότος , τότε ἐπάγω , Ποιώμ εἰρήνη , καί κτίζω κακός . δύο ἐναντίος ἄνω τίθημι , καί δύο ἐναντίος μετά οὗτος , ἵνα μανθάνω ὅτι οὖον περί πορνεία λέγω , ἀλλά περί συμφορά . τις γάρ ἀντιδιαλέγομαι ὁ εἰρήνη ; δηλόω ὅτι αἰχμαλωσία , οὐ ἀσέλγεια , οὐδέ πορνεία , οὐδέ πλεονεξία . ὥσπερ οὖν ἀνωτέρω ἐναντίος δύο τίθημι , οὗτος δέ καί ἐνταῦθα ·