joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0157.3
α’ . Τῆς ὁδοῦ ταύτης τῆς αἰσθητῆς καὶ λεωφόρου τὰ μὲν ἔστιν ὕπτια καὶ λεία , τὰ δὲ προσάντη καὶ τραχύτερα · οὕτω δὲ καὶ τῶν θείων Γραφῶν τὰ μὲν ἔστιν αὐτόθεν πᾶσιν εὐσύνοπτα , τὰ δὲ πλείονος ἐξεργασίας καὶ πόνου δεόμενα . Ἄλλ’ ὅταν μὲν ἰσάπεδον καὶ λείαν ἰδεύωμεν ὁδόν , οὐ πολλῆς ἡμῖν δεῖ ἀκριβείας · ὅταν δὲ ὕπτίαν καὶ στενὴν καὶ πρὸς αὐτὴν ἀνατεινομένην τὴν ἀκρώρειαν , καὶ ὑπὸ κρημνῶν ἐκατέρωθεν ἀπειλημμένην , [ 158 ] νηφούσης ἡμῖν δεῖ ψυχῆς καὶ διεγερμένης , τῆς δυσχωρίας ῥαθυμεῖν οὐκ ἐπιτρεπούσης . Κἂν γὰρ μικρὸν τις παραβλέψῃ , μόνου τοῦ ποδὸς ὀλισθήσαντος . Ἄπαν τὸ σῶμα κατακρημνίζεται , κἂν εἰς φάραγγας κατακύψῃ κάτω , σκοτοδίνῃ καταχόμενος καταφέρεται . Οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῶν θείων Γραφῶν τὰ μὲν εὐκόλα καὶ ῥάβια τῶν νοημάτων , καὶ ἀπονητὶ διδοῦσιν ἡμῖν , τὰ δὲ τραχύτερα καὶ προσάντη οὐχ ὁμοίως εὐπορῶν διαδύη . Διὸ νήφειν ἀπαντας δεῖ καὶ ἐγρηγορέναι , ὅταν τοιαῦτα διαβαίνωμεν χωρία , ὥστε μὴ περὶ τῶν ἐσχάτων ἡμῖν γενέσθαι τὸν κίνδυνον . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποτὲ μὲν ἐν τοῖς εὐκολώτεροις ἡμᾶς ἐγγυμνάζομεν , ποτὲ δὲ ἐπὶ τὰ δυσκολώτερα ἄγομεν , ἵνα καὶ τὸν πόνον ἡμῖν παραμυθησώμεθα , καὶ τὴν ῥαθυμίαν ἐκβάλωμεν . Ὅσπερ γὰρ οἱ διαπαντὸς εὐχολίας ἀπολαύοντες , χαυνότεροι γίνονται · οὕτως οἱ διηνεκῶς πρὸς τραχύτερα ἐλκόμενοι , πρὸς τὸν πόνον ἀπογυνώσκουσι . Δεῖ τοίνυν ἀναμεμῖχθαι τὸ τῆς διδασκαλίας εἶδος , καὶ νῦν μὲν τοῦτο , νῦν δὲ ἐκεῖνο μεταχειρίζεσθαι , ὥστε μήτε χαλάζαι πέρα τοῦ μέτρου τὴν διάνοιαν ἡμῶν , μήτε διατεινομένην ὑπὲρ τὸ δέον διαρρήγνυσθαι πάλιν πρὸς τὸν πόνον ἀπαγορεύουσαν . Διὰ τοῦτο πρῶην ὑμῖν περὶ Παύλου καὶ Πέτρου διαλεχθέντες , καὶ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ γενομένης αὐτοῖς πρὸς ἀλλήλους ἀμφισβητήσεως , καὶ τὴν δοκοῦσαν ἐκείνων εἶναι μάχην πάσης εἰρήνης χρησιμωτέραν ὑμῖν ἀποδείξαντες , καὶ ἐπὶ τὴν ὕπτίαν ἐκείνην καὶ τραχεῖαν ἀγαγόντες ὁδόν , ἐπειδὴ πεπονηκῶτας εἴδομεν , τῇ μετ’ ἐκείνην ἡμέρᾳ πρὸς ἑτέραν εὐκολωτέραν ἐξεραγωγούμεν ὑπόθεσιν , τοῦ μαχαρίου Εὐσταθίου τὰ ἐγκώμια διηγούμενοι , καὶ μετ’ ἐκείνου τοῦ γενναίου μάρτυρος Ῥωμαῖους τοὺς ἐπαίνους διεξόντες , ὅτε δὲ καὶ λαμπρότερον ἡμῖν τὸ θέατρον γέγονε , καὶ πλείον τὸ κρότος , καὶ μειζῶν ὁ θόρυβος . Καθάπερ γὰρ τις καμίων , εἴτα εἰς λειμῶνα εἰσελθὼν , γάννυται καὶ διαχαίρει , τραχὺ μὲν ὄρων οὐδὲν οὐδὲ ἐπίπονον , ἀνεσιν δὲ καὶ τέρψιν καὶ ψυχῶγιν καὶ πολλὴν · οὕτω καὶ ἡμεῖς μοι δόκεισθε τότε ἀπὸ γὰρ τῶν πόνων καὶ τῶν δυσκολιῶν τῆς ἀκροάσεως ἐκείνης , ὥσπερ εἰς λειμῶνα εἰσλθόντες τῶν μαρτύρων τὰ ἐγκώμια , μετὰ πολλῆς τῆς ἀδείας τῆς τέρεμης ἐνεφορεῖσθε ἐκείνης . Οὐδὲ γὰρ λαβὰ καὶ ἀντιλαβὰ ἦσαν τότε , οὐδὲ παλαισμάτα καὶ διαβύσεις , ἀλλ’ οὐδὲν ἀντικρούοντος , ἀρετὸς καθ’ ἑαυ -
Lemmas: ὅς . ὁ ὁδός οὗτος ὁ αἰσθητός καί λεωφόρος ὁ μέν εἰμί ὕπτιος καί λεῖος , ὁ δέ προσάντης καί τραχύς · οὗτος δέ καί ὁ θεῖον Γραφής ὁ μέν εἰμί αὐτόθεν πᾶς εὐσύνοπτος , ὁ δέ πλείων ἐξεργασία καί πόνος δήω . ἄλλος ὅταν μέν ἰσάπεδον καί λεῖος ὁράω ὁδός , οὖον πολύς ἐγώ δεῖ ἀκρίβεια · ὅταν δέ ὕπτιος καί στενός καί πρός αὐτός ἀνατείνω ὁ ἀκρώρεια , καί ὑπό κρημνός ἑκατέρωθεν ἀπολαμβάνω , [ 158 ] νήφω ἐγώ δεῖ Ψυχή καί διεγείρω , ὁ δυσχωρία ῥαθυμέω οὐ ἐπιτρέπω . κἀν γάρ μικρός τις παραβλέπω , μόνος ὁ πούς ὀλισθάνω . ἅπας ὁ σῶμα κατακρημνίζω , κἀν εἰς φάραγξ κατακύπτω κάτω , σκοτοδινία κατάγω καταφέρω . οὕτως δέ καί ἐπί ὁ θεῖον Γραφής ὁ μέν εύκολος καί ῥάβια ὁ νόημα , καί ἀπονητί δίδωμι ἐγώ , ὁ δέ τραχύς καί προσάντης οὐ ὁμοίως εὐπορέω διαδύω . Διὸ νήφω ἅπας δεῖ καί ἐγείρω , ὅταν τοιοῦτος διαβαίνω χωρίον , ὥστε μή περί ὁ ἔσχατος ἐγώ γίγνομαι ὁ κίνδυνος . Ζεύς γάρ οὗτος καί ἐγώ ποτέ μέν ἐν ὁ εὔκολος ἐγώ ἐγγυμνάζω , ποτέ δέ ἐπί ὁ δύσκολος ἄγω , ἵνα καί ὁ πόνος ἐγώ παραμυθέομαι , καί ὁ ῥᾳθυμία ἐκβάλλω . ὅσπερ γάρ ὁ διαπαντός εὐκολία ἀπολαύω , χαῦνος γίγνομαι · οὕτως ὁ διηνεκής πρός τραχύς ελκόμενος , πρός ὁ πόνος ἀπογιγνώσκω . Δεύς τοίνυν ἀναμείγνυμι ὁ ὁ διδασκαλία εἶδος , καί νῦν μέν οὗτος , νῦν δέ ἐκεῖνος μεταχειρίζω , ὥστε μήτε χάλαζα πέρα ὁ μέτρον ὁ διάνοια ἐγώ , μήτε διατείνω ὑπέρ ὁ δήω διαρρήγνυμι πάλιν πρός ὁ πόνος ἀπαγορεύω . Ζεύς οὗτος πρώην σύ περί Παῦλος καί Πέτρος διαλέγω , καί ὁ ἐν Ἀντιόχεια γίγνομαι αὐτός πρός ἀλλήλων ἀμφισβήτησις , καί ὁ δοκέω ἐκεῖνος εἰμί μάχη πᾶς εἰρήνη χρήσιμος σύ ἀποδείκνυμι , καί ἐπί ὁ ὕπτιος ἐκεῖνος καί τραχύς ἄγω ὁδός , ἐπεί πονέω ὁράω , ὁ μετά ἐκεῖνος ἡμέρα πρός ἕτερος εὔκολος εξεραγωγουμην ὑπόθεσις , ὁ μαχάριος Εὐστάθιος ὁ ἐγκώμιον διηγέομαι , καί μετά ἐκεῖνος ὁ γενναῖος μάρτυς Ῥωμαῖος ὁ ἔπαινος διέξειμι , ὅτε δέ καί λαμπρός ἐγώ ὁ θέατρον γίγνομαι , καί πλείων ὁ κρότος , καί μείζων ὁ θόρυβος . καθά γάρ τις Καμίων , εἴτα̅ εἰς λειμών εἰσέρχομαι , γάνυμαι καί διαχαίρω , τραχύς μέν σύργαστρος οὐδείς οὐδέ ἐπίπονος , ἄνεσις δέ καί τέρψις καί ψύχω καί πολύς · οὗτος καί ἐγώ ἐγώ δοκέω τότε ἀπό γάρ ὁ πόνος καί ὁ δυσκολία ὁ ἀκρόασις ἐκεῖνος , ὥσπερ εἰς λειμών εἰσέρχομαι ὁ μάρτυς ὁ ἐγκώμιον , μετά πολύς ὁ ἄδεια ὁ τέρεμης ἐμφορέω ἐκεῖνος . οὐδέ γάρ λαβή καί ἀντιλαβή εἰμί τότε , οὐδέ πάλαισμα καί διαβύω , ἀλλά οὐδείς ἀντικρούω , Ἄρετος κατά ἑ -