joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0165.1
τῶν πρακτέων ἦσαν , οὐχὶ πρᾶστέραν ἔδει τὴν τιμωρίαν ἀξίων αὐτοὺς ὑποσχεῖν ἄ , ἀλλὰ μηδὲ δλως κολάζεσθαι · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀξιώσεως ἔδει · ὁ γὰρ Θεὸς οὐ δεῖται τοῦ παρακαλοῦντος αὐτόν , ὥστε κὴ χωλᾶσαι τοὺς ἀνευθύνους . Καὶ τί λέγω , ὁ Θεός , ὅπου γε οὐδὲ ἄνθρωπος νοῦν ἔχων ; Ὅταν οὖν φαλῆται παρακαλῶν ὁ προφήτης ὑπὲρ ᾿Ιουδαίων , οὐς οὐτὲ ἡμαρτηκῶτων εὐχολον ὅτι παρακαλεῖ · ἁμαρτία δὲ τότε φαῖνεται , ὅταν ἡμεῖς , ὄντες κύριοι τοῦ μὴ παραβαίνει τὸν νόμον , παραβαίνωμεν . Ὅστε πάντεσθεν ὅφλον ἡμῖν , ὅτι καὶ ἐφ’ ἡμῖν καὶ ἐπὶ τῷ Θεῷ τὰ ἡμέτερα κείται κατορθώματα . Τοιούτῳν ἐστι καὶ τὸ , Οὐ σέω θελόντος , οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος Θεοῦ . Καὶ τίνος ἕνεκεν τρέχω ; φησὶ · τίνος δὲ ἕνεκεν θέλω , εἰ μὴ τὸ πᾶν ἐν ἐμοὶ κείται ; ᾿Ινα διὰ τοῦ θέλειν καὶ τοῦ τρέχειν ἐπιστάσῃ τοῦ Θεοῦ τὴν βοήτην καὶ τὴν εὐνοιαν , ὥστε συμπράξαι καὶ χεῖρα ὁρέξαι καὶ πρὸς τὸ τέλος ἀγαγεῖν . Ἐὰν γὰρ ἀνέλῃς τούτο , καὶ παύσῃ τρέχων καὶ θέλων , οὔτε ὁ Θεὸς ὁρέξει χεῖρα , ἀλλ’ ἀποστήσεται καὶ αὐτός . Πόθεν τοῦτο δῆλον ; Ἀκούσον τί φησι τῇ ῾Ιερουσαλήμ . [ 166 ] Ποοῦσάκ ἠθέλησε ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου , καὶ οὐκ ἠθέλησατε ; Ἰδοὺ , ἀρῆται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος . Ὅρῃς , ἐπειδὴ οὐκ ἠθέλησαν , πῶς ἀπέστη καὶ ὁ Θεός ; Διὰ τοῦτο χεῖρα ἡμῖν καὶ τοῦ θέλειν καὶ τοῦ τρέχειν , ἵνα καὶ τὸν Θεὸν ἐπισπασώμεθα . Τοῦτο οὖν φησι καὶ ὁ προφήτης , ὅτι τὸ κατορθῶσαι οὐκ ἐν ἡμῖν , ἀλλ’ ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ · τὸ δὲ ἐλέεσθαι ἐν ἡμῖν καὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ προαιρέσει . Οὐκοῦν εἰ ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ βοηθείᾳ τὸ κατορθῶσαι , φησὶ , κἂν μὴ κατορθῶσω , οὐδεμιᾶν ἂν εἴην δίκαιος ὑπομένειν αἰτίαν · ὅταν γὰρ τὰ παρ’ ἐμαυτοῦ παράχω πάντα , καὶ θελήσω , καὶ προελθῶ , καὶ τῶν πραγμάτων ὡψωμαι , ὁ δὲ τοῦ τέλους κύριος ὧν μὴ συμπράξῃ , μηδὲ χεῖρα ὁρέξῃ , παντὸς ἀπήλλαγμαι ἐγκλήματος . Ἄλλ’ οὐκ ἔστι ταῦτα , οὐκ ἔστιν · ἀμήχανον γάρ , θελησάντων ἡμῶν καὶ προελθόντων καὶ βουληθέντων , τὸν Θεὸν ἐγκαταλιπεῖν . Εἰ γὰρ τοὺς μὴ βουλομένους παραίνει καὶ συμβουλεύει , ἵνα θελήσωσι καὶ βουληθῶσι , πολλῷ μᾶλλον τοὺς αἰρουμένους οὐκ ἐγκαταλιμπάνει . Ἐμβλέψατε γάρ , φησὶ , εἰς ἀρχαίας γενεάς , καὶ ἴδετε . Τίς ἤλιψεν ἐπὶ Κύριον , καὶ κατησχύνθη ; ἢ τις ἐνέμεινε ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ ὁ , καὶ ὑπερεῖδεν αὐτόν ; Καὶ πάλιν ὁ Παῦλος φησιν , Ἡ δὲ ἐλπίς οὐ καταισχύνει , ἡ ἐλπίς ἡ εἰς τὸν Θεόν . Ἀμήχανον γὰρ τοῦ τέλους ἐκπεσεῖν τὸν δλὴ διανοίᾳ ἐπὶ τὸν Θεὸν ἐλπίζοντα , καὶ τὰ παρ’ ἑαυτοῦ πάντα εἰσφέροντα . Καὶ πάλιν , Πιστὸς δὲ ὁ Θεός , ὃς οὐκ ἄσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ τὸ δύνασθε .
Lemmas: ὁ πρακτέος εἰμί , οὐ πρᾶς ἐσθίω ὁ τιμωρία ἄξιος αὐτός ὑπέχω ὅς , ἀλλά μηδέ δλως κολάζω · μᾶλλον δέ οὐδέ ἀξίωσις ἐσθίω · ὁ γάρ θεός οὖον δήω ὁ παρακαλέω αὐτός , ὥστε πη χωλάω ὁ ἀνεύθυνος . καί τίς λέγω , ὁ Θεός , ὅπου γε οὐδέ ἄνθρωπος νόος ἔχω ; ὅταν οὖν πάλλω παρακαλέω ὁ προφήτης ὑπέρ Ἰουδαῖος , οὖς οὔτε ἁμαρτάνω ευχολος ὅτι παρακαλέω · ἁμαρτία δέ τότε φαίνω , ὅταν ἐγώ , εἰμί κύριος ὁ μή παραβαίνω ὁ νόμος , παραβαίνω . ὅστε πάντω ὄφλω ἐγώ , ὅτι καί ἐπί ἐγώ καί ἐπί ὁ Θεός ὁ ἡμέτερος κεῖμαι κατόρθωμα . τοιοῦτος εἰμί καί ὁ , οὖον σέω ἐθέλω , οὐδέ ὁ τρέχω , ἀλλά ὁ ἐλεέω Θεός . καί τίς ἕνεκα τρέχω ; φημί · τίς δέ ἕνεκα ἐθέλω , εἰμί μή ὁ πᾶς ἐν ἐγώ κεῖμαι ; ᾿Ινα διά ὁ ἐθέλω καί ὁ τρέχω ἐφίστημι ὁ Θεός ὁ βοητής καί ὁ εὔνοια , ὥστε συμπράσσω καί χείρ ὀρέγω καί πρός ὁ τέλος ἄγω . ἐάν γάρ ἀναιρέω οὗτος , καί παύω τρέχω καί ἐθέλω , οὔτε ὁ θεός ὄρεξις χείρ , ἀλλά ἀφίστημι καί αὐτός . πόθεν οὗτος δῆλος ; ἀκούω τίς φημί ὁ ῾Ιερουσαλήμ . [ 166 ] Ποῦσα ἐθέλω ἐπισυνάγω ὁ τέκνον σύ , καί οὐ ἐθέλω ; ἰδέ , ἀείρω ὁ οἶκος σύ ἐρῆμος . ὄρνυμι , ἐπεί οὐ ἐθέλω , πῶς ἀφίστημι καί ὁ Θεός ; Ζεύς οὗτος χείρ ἐγώ καί ὁ ἐθέλω καί ὁ τρέχω , ἵνα καί ὁ θεός ἐπισπάω . οὗτος οὖν φημί καί ὁ προφήτης , ὅτι ὁ κατορθόω οὐ ἐν ἐγώ , ἀλλά ἐν ὁ ὁ Θεός βοήθεια · ὁ δέ ἐλεέω ἐν ἐγώ καί ἐν ὁ ἡμέτερος προαίρεσις . οὐκοῦν εἰμί ἐν ὁ ὁ Θεός βοήθεια ὁ κατορθόω , φημί , κἀν μή κατορθόω , οὐδείς εἄν εἰμί δίκαιος ὑπομένω αἴτιος · ὅταν γάρ ὁ παρά ἐμαυτοῦ παραχέω πᾶς , καί ἐθέλω , καί προέρχομαι , καί ὁ πρᾶγμα ὁράω , ὁ δέ ὁ τέλος κύριος ὅς μή συμπράσσω , μηδέ χείρ ὀρέγω , πᾶς ἀπαλλάσσω ἔγκλημα . ἄλλος οὐ εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί · ἀμήχανος γάρ , ἐθέλω ἐγώ καί προέρχομαι καί βούλομαι , ὁ θεός ἐγκαταλιπάω . εἰμί γάρ ὁ μή βούλομαι παραινέω καί συμβουλεύω , ἵνα ἐθέλω καί βούλομαι , πολύς μᾶλλον ὁ αἱρέω οὐ ἐγκαταλιμπάνω . ἐμβλέπω γάρ , φημί , εἰς ἀρχαῖος γενεά , καί ὁράω . Τῖς ἀλείφω ἐπί κύριος , καί καταισχύνω ; ἢ τις ἐμμένω ὁ ἐντολή αὐτός ὁ , καί ὑπεροράω αὐτός ; καί πάλιν ὁ Παῦλος φημί , ὁ δέ ἐλπίς οὖον καταισχύνω , ὁ ἐλπίς ὁ εἰς ὁ Θεός . ἀμήχανος γάρ ὁ τέλος ἐκπίπτω ὁ δλὴ διάνοια ἐπί ὁ θεός ἐλπίζω , καί ὁ παρά ἑαυτοῦ πᾶς εἰσφέρω . καί πάλιν , πιστός δέ ὁ Θεός , ὅς οὐ ἀάω σύ πειράζω ὑπέρ ὁ δύναμαι .