joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0164.2
θ . Ὁμοιοὶ δὲ θεοῦ γινόμεθα οὐκ ἐσθίοντες καὶ πίνοντες καὶ περιβαλλόμενοι · θεὸς γὰρ οὔτε ἐσθίει , οὔτε πίνει , οὔτε περιβάλλεται · ἀλλὰ δικαιοσύνην ἀσκούντες , φιλανθρωπίαν ἐπιδεικνύντες , χρηστοὶ καὶ ἐπιεικεῖς ὄντες , τοὺς πλησίον ἐλεοῦντες , πᾶσαν ἀρετὴν διώκοντες · ἐπεὶ τὸ φαγεῖν καὶ τὸ πιεῖν κοινὸν πρὸς τὴν τῶν ἀλόγων φύσιν ἡμῖν ἐστι , καὶ οὐδὲν ἰκεῖνον κατὰ τοῦτο ἀμείνους ἐσμέν . Ἀλλὰ ποθεῖν ἡμῶν ἡ ὑπόκρισις · Ἐκ τοῦ κατ’ εἰκόνα θεοῦ γενέσθαι καὶ ὁμοίωσιν . Μὴ τοίνυν ἀποκάμψωμεν τοὺς ὑπὲρ ἀρετῆς κινούντες λόγους , ἀλλ’ ἀγαγόντες τὴν προφητικὴν ταύτην ῥῆσιν εἰς μᾶλλον , μετὰ ἀκριβείας αὐτὴν διερευνησώμεθα , καὶ μάθωμεν · τίς ὁ εἰρῶν , καὶ ὑπὲρ τίνων , καὶ πότε , καὶ πρὸς τίνα , καὶ πῶς τῶν πραγμάτων διακειμένων , καὶ πάντα ἀπλῶς ἐξετάζοντες τὰ πρὸς τὴν εὕρεσιν συντελοῦντα . Ὁ μὲν οὖν εἰρηκὼς Ἰερεμίας ἐστὶν ὁ προφήτης , οὐ μὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ , ἀλλ’ ὑπὲρ ἑτέρων τὴν ἱκετηρίαν ποιουμένου , ὑπὲρ Ἰουδαίων τῶν ἀγνοουμένων , τῶν ἀναίσθητων , τῶν ἀληθῶς ἔχοντων , τῶν ὀφειλόντων κολασθῆναι καὶ τὴν ἐσχάτην ὑπομείναι τιμωρίαν , περὶ ὧν φησιν αὐτὸς ὁ θεός · Μὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου , ὅτι οὐκ εἰσακούσομαί σου · καὶ τὶνες μὲν φασὶ τοῦτο περὶ τοῦ Ναβουχοδονόσορ λέγεσθαι · ἐπειδὴ γὰρ ἐμελλεν ἐπιστρατεύειν αὐτοῖς ὁ βάρβαρος , καὶ τὴν πόλιν ἀφανίζειν , [ 164 ] καὶ λαβὼν αἰχμαλώτους ἀπέλναι , βουλόμενος ποῖσαι πάντας , δι’ οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν ἰσχὺν καὶ δύναμιν τὰς πόλεις περιγιγνεται , ἀλλὰ παρὰ τὰ τούτων ἁμαρτήματα , τοῦ θεοῦ στρατηγοῦντος τὸν πόλεμον , καὶ χειραγωγοῦντος αὐτὸν ἐπὶ τὴν οἰκείαν πόλιν , φησίν · Οἶδα , Κύριε , ὅτι οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ὁδὸς αὐτοῦ , οὐδὲ ἄνθρωπος πορεύεται , καὶ κατορθώσει τὴν πορείαν αὐτοῦ . Ὁ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν · ἡ ὁδὸς αὕτη , φησίν , ἣν ὁ βάρβαρος βαδίζει νῦν ἐπιστρατεύων ἡμῖν , οὐχὶ παρ’ ἐκείνου ἐστιν , οὐδὲ ἐκείνος κατ’ ἰδίαν τὸν πόλεμον τούτων καὶ τὴν νίκην , ἀλλ’ εἰ μὴ σὺ παρέδωκας ἡμᾶς ταῖς ἐκείνου χερσίν , οὐχ ἂν ἐκράτησεν , οὐδὲ περιεγένετο . Διὰ τοῦτο , φησίν , δέομαί σου καὶ ἀντιβολῶ , ἐπειδὴ τοῦτο ἔδωξας , μετὰ μέτρου γενέσθαι τὴν τιμωρίαν . Παιδεύσον ἡμᾶς , πλὴν ἐν χρηματί , καὶ μὴ ἐν θυμῷ . Ἀλλ’ ἐπειδὴ τινες πρὸς τοῦτο ἀντιλέγουσι , καὶ οὐχὶ περὶ τοῦ βαρβάρου φασίν εἰρήσθαι , ἀλλὰ περὶ τῆς κοινῆς φύσεως τῶν ἀνθρώπων , ἀνάγκη καὶ πρὸς τούτους ἀπομαχησασθαι . Τί οὖν ἐστι πρὸς τούτους εἰπεῖν ; ὅτι ὑπὲρ ἀνθρώπων ἁμαρτηνόντων ἤξίου , ὑπὲρ ὧν ἐκωλύθη πολλάκις ἀξιοῦν · διὰ τοῦτο τὴν πόλιν παρασκευάζει θρηνησαὶ πρῶτον · ἐπειδὴ γὰρ συνεχῶς ἔλεγε , Μὴ ἀξιοῦ ὑπὲρ αὐτῶν , τὴν δεομένην αὐτὴν τῆς φιλανθρωπίας καθῆκε πρῶτην , ἵνα ἐκτείνῃ ἀφορμὴν τινὰ καὶ πρὸς αὐτὸν εὐλογον λάβῃ τῆς πρὸς τὸν θεὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἱκετηρίας , καὶ πρὸς αὐτὴν ἀποκτείνῃ τὸν λόγον , καὶ φησίν · Οὐαὶ τῷ συντριβῆναι σου · ἀληθῆ ἡ
Lemmas: θ . ὁμοιόω δέ θεός γίγνομαι οὐ ἐσθίω καί πίνω καί περιβάλλω · θεός γάρ οὔτε ἐσθίω , οὔτε πίνω , οὔτε περιβάλλω · ἀλλά δικαιοσύνη ἀσκέω , φιλανθρωπία ἐπιδείκνυμι , χρηστός καί ἐπιεικής εἰμί , ὁ πλησίος ἐλεέω , πᾶς ἀρετή διώκω · ἐπεί ὁ ἐσθίω καί ὁ πίνω κοινός πρός ὁ ὁ ἄλογος φύσις ἐγώ εἰμί , καί οὐδείς ἰκεῖνον κατά οὗτος ἀγαθός εἰμί . ἀλλά ποθέω ἐγώ ὁ ὑπόκρισις · ἐκ ὁ κατά εἰκών θεός γίγνομαι καί ὁμοίωσις . μή τοίνυν ἀποκάμπτω ὁ ὑπέρ ἀρετή κινέω λόγος , ἀλλά ἄγω ὁ προφητικός οὗτος ῥῆσις εἰς μᾶλλον , μετά ἀκρίβεια αὐτός διερευνάω , καί μανθάνω · τίς ὁ εἴρων , καί ὑπέρ τίνω , καί πότε , καί πρός τίς , καί πῶς ὁ πρᾶγμα διάκειμαι , καί πᾶς ἀπλόος ἐξετάζω ὁ πρός ὁ εὕρεσις συντελέω . ὁ μέν οὖν ἐρῶ Ἰερεμίας εἰμί ὁ προφήτης , οὖον μήv ὑπέρ ἑαυτοῦ , ἀλλά ὑπέρ ἕτερος ὁ ἱκετηρία ποιέω , ὑπέρ Ἰουδαῖος ὁ ἀγνοέω , ὁ αναίσθητος , ὁ ἀληθής ἔχω , ὁ ὀφείλω κολάζω καί ὁ ἔσχατος ὑπομένω τιμωρία , περί ὅς φημί αὐτός ὁ θεός · μή προσεύχομαι περί ὁ λαός οὗτος , ὅτι οὐ εἰσακούω σύ · καί τίς μέν φημί οὗτος περί ὁ Ναβουχοδονόσορ λέγω · ἐπεί γάρ μέλλω ἐπιστρατεύω αὐτός ὁ βάρβαρος , καί ὁ πόλις ἀφανίζω , [ 164 ] καί λαμβάνω αἰχμάλωτος ἀπέλναι , βούλομαι ποιέω πᾶς , διά οὖον παρά ὁ οἰκεῖος ἰσχύς καί δύναμις ὁ πόλις περιγίγνομαι , ἀλλά παρά ὁ οὗτος ἁμάρτημα , ὁ θεός στρατηγός ὁ πόλεμος , καί χειραγωγέω αὐτός ἐπί ὁ οἰκεῖος πόλις , φημί · οἶδα , κύριος , ὅτι οὐ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁδός αὐτός , οὐδέ ἄνθρωπος πορεύω , καί κατόρθωσις ὁ πορεία αὐτός . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · ὁ ὁδός οὗτος , φημί , ὅς ὁ βάρβαρος βαδίζω νῦν ἐπιστρατεύω ἐγώ , οὐ παρά ἐκεῖνος εἰμί , οὐδέ ἐκείνος κατά ἴδιος ὁ πόλεμος οὗτος καί ὁ Νίκη , ἀλλά εἰμί μή σύ παραδίδωμι ἐγώ ὁ ἐκεῖνος χείρ , οὐ εἄν κρατέω , οὐδέ περιγίγνομαι . Ζεύς οὗτος , φημί , δέω2 σύ καί ἀντιβολέω , ἐπεί οὗτος δίδωμι , μετά μέτρον γίγνομαι ὁ τιμωρία . παιδεύω ἐγώ , πλήν ἐν χρῆμα , καί μή ἐν θυμός . ἀλλά ἐπεί τις πρός οὗτος ἀντιλέγω , καί οὐ περί ὁ βάρβαρος φημί εἴρω , ἀλλά περί ὁ κοινός φύσις ὁ ἄνθρωπος , ἀνάγκη καί πρός οὗτος ἀπομάχομαι . τις οὖν εἰμί πρός οὗτος εἶπον ; ὅτι ὑπέρ ἄνθρωπος ἁμαρτάνω ήξιου , ὑπέρ ὅς κωλύω πολλάκις ἀξιόω · διά οὗτος ὁ πόλις παρασκευάζω θρηνώ πρῶτος · ἐπεί γάρ συνεχῶς λέγω , μή ἀξιόω ὑπέρ αὐτός , ὁ δήω αὐτός ὁ φιλανθρωπία καθίημι πρῶτος , ἵνα ἐκτείνω ἀφορμή τις καί πρός αὐτός εὐλογέω λαμβάνω ὁ πρός ὁ θεός ὑπέρ αὐτός ἱκετηρία , καί πρός αὐτός ἀποκτείνω ὁ λόγος , καί φημί · οὐαί ὁ συντρίβω σύ · ἀληθής ὁ