ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0184.2
τὴν ἀρχὴν ἐδίδου ; Καὶ γὰρ χάρι τὸ αὐτὸ λέγω · εἰ ἐδουλεύτο σε ἐκβαλεῖν πάντων τούτων , τίνος ἕνεκεν ἐδίδου ; ᾿Οστε ἐπειδὴ οὐχ ἐδουλεύτο σε ἐκβαλεῖν , διὰ τοῦτο ἔδωκέ σοι ταῦτα παρὰ τὴν ἀρχήν . Τί οὖν ἐγένετο ; Οὐχ ὁ Θεὸς σε ἐξέβαλεν , ἀλλὰ σὺ ἀπέωλεσας τὰ δοθέντα . Ἐκεῖνον θαύμαζε τῆς φιλανθρωπίας , ὅτι ἐχαρίσατο · σαυτὸν μέμφοι τῆς ἁβρωσύνης , ὅτι τὸ δῶρον οὐχ ἐφυλάξας . ᾿Οστε δήλον , ὅτι οὐχ ὁ παρακαταθέμενος · αἴτιος , ἀλλ᾿ ὁ τὴν παρακαταθήκην προδοὺς ἐγκληματὸν ὑπεύθυνος . ᾿Οτι γὰρ ἐφείλε , καὶ φιλάνθρωπος ἦν , καὶ ἐδουλεύτο χαρίσασθαι , ἰδεῖν , οὐδενὸς δὲ ἀναγκάζοντος , οὐδὲ βίαν ἐπιτιθέντος , οὐ τὰ κατορθώματά σου θαυμάσας , οὐχ ἔχων σοι πόνων ἀμοιβὴν ἀποδοῦναι · ἀλλ᾿ εὐθέως πλάσας , εὐθέως εἰς τὴν ἀρχὴν μεταγέρας ταύτην , ἵνα δείξῃ , ὅτι οὐκ ἀντιδοὺς ἀμοιβὴς ἡ δωρεά , οὐχ ἑνικὴ ἡ χάρις ἦν . Εἰ δὲ οὐχ ἐφυλάξας τὰ δοθέντα , σαυτὸν αἰτεῖω , μὴ τὸν δεδωκότα τὴν δωρεάν ἄ .
Lemmas: ὁ ἀρχή δίδωμι ; καί γάρ χάρις ὁ αὐτός λέγω · εἰμί δουλεύω σύ ἐκβάλλω πᾶς οὗτος , τίς ἕνεκα δίδωμι ; ᾿Οστε ἐπεί οὐ δουλεύω σύ ἐκβάλλω , διά οὗτος δίδωμι σύ οὗτος παρά ὁ ἀρχή . τις οὖν γίγνομαι ; οὐχ ὁ θεός σύ ἐκβάλλω , ἀλλά σύ ἀπόλλυμι ὁ δίδωμι . ἐκεῖνος θαυμάζω ὁ φιλανθρωπία , ὅτι χαρίζομαι · σαυτοῦ μέμφομαι ὁ αβρωσυνεος , ὅτι ὁ δῶρον οὐ φυλάσσω . ᾿Οστε δῆλος , ὅτι οὐ ὁ παρακατατίθεμαι · αἴτιος , ἀλλά ὁ ὁ παρακαταθήκη προδίδωμι ἔγκλημα ὑπεύθυνος . ᾿Οτι γάρ φείλω , καί φιλάνθρωπος εἰμί , καί δουλεύω χαρίζομαι , ὁράω , οὐδείς δέ ἀναγκάζω , οὐδέ βία ἐπιτίθημι , οὖον ὁ κατόρθωμα σύ θαυμάζω , οὐ ἔχω σύ πόνος ἀμοιβή ἀποδίδωμι · ἀλλά εὐθύς πλάσσω , εὐθύς εἰς ὁ ἀρχή μεταγέρας οὗτος , ἵνα δείκνυμι , ὅτι οὐ ἀντιδίδωμι ἀμοιβή ὁ δωρεά , οὐ ἑνικός ὁ χάρις εἰμί . εἰμί δέ οὐ φυλάσσω ὁ δίδωμι , σαυτοῦ αἰτέω , μή ὁ δίδωμι ὁ δωρεά ὅς .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0184.3
᾿Αρ᾿ οὖν τοῦτο μόνον ἔχομεν εἰπεῖν ὑπὲρ τοῦ Δεσπότου ; Ἰκανὴ μὲν οὖν καὶ αὕτη ἡ ἀπολογία · ἀλλ᾿ ἡ ἀπειρος αὐτοῦ ἀγαθότης καὶ ἡ ἀρρήτος φιλανθρωπία καὶ ἑτέρας ἡμῖν περιουσίας δικαιοματιῶν παρέχει . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο μόνον ἔστιν εἰπεῖν , ὅτι αὐτὸς μὲν ἔδωκε , σὺ δὲ ἀπέωλεσας · ἀπηλλάχθαι μεν γὰρ καὶ οὕτω τῶν ἐγκλημάτων ὁ δοὺς , μᾶλλον δὲ καὶ μεγίστου θαύματος ἔστιν ἄξιος , ὅτι καὶ προειδὼς ὅτι ἀπολέσεις , οὐχ ἀπεστέρεσά σε τῆς δωρεᾶς · πλὴν ἀλλὰ καὶ ἕτερον πολλῷ μείζονα ἔχω τούτων εἰπεῖν . Τί δὲ τοῦτο ἐστιν ; ᾿Οτι καὶ μετὰ τὴν ἀπόλειαν ἐξ οἰκείας ἁβρωσύνης , πάλιν ἀποδιδώσί σοι τὰ ἀπολωλότα · μᾶλλον δὲ οὐ τὰ ἀπολωλότα μόνον , ἀλλὰ καὶ πολλῷ μείζονα τούτων . ᾿Απώλεσας μὲν γὰρ παράδεισον , ἔδωκε δέ σοι τὸν οὐρανόν . ᾿Ορᾷς πῶς μείζων ἡ ἐμπορία τῆς ζημίας , [ 186 ] πῶς πλεῖον ὁ πλοῦτος ; ᾿Εδωκὲ σοι τὸν οὐρανόν , ἵνα καὶ τῇνοικείαν φιλανθρωπίαν ἐπιδείξῃται , καὶ τὸν διάβολον δάχῃ , δεῖκνὺς ὅτι κἂν μυρία τῶν ἀνθρώπων ἐπιβουλεύσῃ γένει , οὐδὲν ἔσται πλέον αὐτῷ , τοῦ Θεοῦ πρὸς μείζονα δεῖ τιμὴν ἡμᾶς ἀνάγοντος . ᾿Απώλεσας τοίνυν παράδεισον , καὶ ἀνέβης σοὶ ὁ Θεὸς τὸν οὐρανόν · καταδικάσας πόνων προσκαλῶ , καὶ ἐτιμῆθης ζωῇ αἰωνίῃ · ἐχέλευσέ τῃ γῇ ἀκάνθας καὶ τριδόλους ἀνεγεννᾶσθαι , καὶ ἐλλάσσεσέ σοι καρπὸν Πνεύματος ἡ ψυχή ἄ .
Lemmas: Αρ οὖν οὗτος μόνος ἔχω εἶπον ὑπέρ ὁ δεσπότης ; ἱκανός μέν οὖν καί οὗτος ὁ ἀπολογία · ἀλλά ὁ ἤπειρος αὐτός ἀγαθότης καί ὁ ἄρρητος φιλανθρωπία καί ἕτερος ἐγώ περιουσία δικαιοματιῶν παρέχω . οὐδέ γάρ οὗτος μόνος εἰμί εἶπον , ὅτι αὐτός μέν δίδωμι , σύ δέ ἀπόλλυμι · ἀπαλλάσσω μέν γάρ καί οὗτος ὁ ἔγκλημα ὁ δίδωμι , μᾶλλον δέ καί μέγας θαῦμα εἰμί ἄξιος , ὅτι καί πρόοιδα ὅτι ἀπόλλυμι , οὐ ἀποστερέω σύ ὁ δωρεά · πλήν ἀλλά καί ἕτερος πολύς μείζων ἔχω οὗτος εἶπον . τις δέ οὗτος εἰμί ; ᾿Οτι καί μετά ὁ ἀπόλλυμι ἐκ οἰκεῖος αβρωσυνεος , πάλιν ἀποδίδωμι σύ ὁ ἀπόλλυμι · μᾶλλον δέ οὖον ὁ ἀπόλλυμι μόνος , ἀλλά καί πολύς μείζων οὗτος . ᾿Απώλεσας μέν γάρ παράδεισος , δίδωμι δέ σύ ὁ οὐρανός . ᾿Ορᾷς πῶς μείζων ὁ ἐμπορία ὁ ζημία , [ 186 ] πῶς πλείων ὁ πλοῦτος ; ᾿Εδωκὲ σύ ὁ οὐρανός , ἵνα καί τηνοικαιω φιλανθρωπία ἐπιδείκνυμι , καί ὁ διάβολος Δάχη , δείκνυμι ὅτι κἀν μυρίος ὁ ἄνθρωπος ἐπιβουλεύω γένος , οὐδείς εἰμί πλέω αὐτός , ὁ Θεός πρός μείζων δεῖ τιμή ἐγώ ἀνάγω . ᾿Απώλεσας τοίνυν παράδεισος , καί ἀναβαίνω σύ ὁ θεός ὁ οὐρανός · καταδικάζω πόνος προσκαλέω , καί τιμάω ζωή αἰωνία · κελεύω πῃ γῆ ἄκανθα καί τριδολος ἀναγιγνώσκω , καί ἐλλάσσεσέ σύ καρπός πνεῦμα ὁ ψυχή ὅς .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0184.4
δ . Καὶ σκόπει μοι τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ , μέχρι πόσου κατέβη . Ἐν τοῖς ἀπολλούσῃ τινα τῶν οἰκείων κτημάτων , κἂν μείζονα λάβῃ καὶ πολυτελέστερα , ἐκεῖνα τὰ ἀπολωλότα ζητεῖν ἀφένται , καὶ μὴ πρῶτον πληροφορεῖσθαι , ἕως ἂν αὐτὰ ἀπολλάβῃ . Ἐπεὶ οὖν ἀπώλεσας παράδεισον , οὐχὶ τὸν οὐρανὸν σοι ἐδῶκε μόνον , ἀλλὰ καὶ παράδεισον καὶ οὐρανόν . Σίμωνος μπε᾿ ἐμοὶ δορ ἐν τῷ παραδείσῳ , φησίν · ἵνα μὴ μόνον τῇ τῶν μειζόνων προσθήκη , ἀλλὰ καὶ τῇ τῶν ἀπολωλότων ἀνακτήσει παραμυθῆσθαι τὴν ὀδυνομένην ψυχήν . ᾿Αλλ᾿ , εἰ δοκεῖ , καὶ ἐπ᾿ αὐτὸ τοῦτο ἔλθωμεν τὸ προκείμενον , καὶ ἰδῶμεν πῶς ἀπώλισαμεν τὴν φωνήν . Οὐδὲ γὰρ μικρὸν εἰς ἀσφαλείας λόγον ἡ ἱστορία . ᾿Ο γὰρ μαθὼν τὸν τρόπον τῆς προτέρας ἀσφαλείας , πρὸς τὰ λοιπὰ ἀσφαλέστερος ἔσται . ᾿Αναγχαῖον δὲ πάντα πρὸς ὑμᾶς εἰπεῖν · οἶον , ὅτι μία φωνὴ τὸ παλαιὸν πάντων ἀνθρώπων ἦν , ὅτι εἰς πολλὰς ὕστερον μετέπεσε · μέχρι πότε μία ἦν , καὶ πότε μετέπεσεν εἰς πολλάς · καὶ πότερον αὐτὴ ἐκεῖνη ἠφανίσθη , καὶ ἕτεραι εἰσῆλθονσαν , ἡ μενούσης ἐκείνης ἐπεισῆλθη -
Lemmas: δ . καί σκοπέω ἐγώ ὁ φιλανθρωπία ὁ Θεός , μέχρι πόσος καταβαίνω . ἐν ὁ ἀπόλλυμι τις ὁ οἰκέω κτῆμα , κἀν μείζων λαμβάνω καί πολυτελής , ἐκεῖνος ὁ ἀπόλλυμι ζητέω ἀφέντης , καί μή πρῶτος πληροφορέω , ἠώς εἄν αὐτός ἀπολαμβάνω . ἐπεί οὖν ἀπόλλυμι παράδεισος , οὐ ὁ οὐρανός σύ δίδωμι μόνος , ἀλλά καί παράδεισος καί οὐρανός . Σίμων Μπέι ἐγώ δορ ἐν ὁ παράδεισος , φημί · ἵνα μή μόνος ὁ ὁ μείζων προσθήκη , ἀλλά καί ὁ ὁ ἀπόλλυμι ἀνάκτησις παραμυθέομαι ὁ ὄζω Ψυχή . Αλ , εἰμί δοκέω , καί ἐπί αὐτός οὗτος ἔρχομαι ὁ πρόκειμαι , καί ὁράω πῶς ἀπόλλυμι ὁ φωνή . οὐδέ γάρ μικρός εἰς ἀσφάλεια λόγος ὁ ἱστορία . ᾿Ο γάρ μανθάνω ὁ τρόπος ὁ πρότερος ἀσφάλεια , πρός ὁ λοιπάς ἀσφαλής εἰμί . ᾿Αναγχαῖον δέ πᾶς πρός σύ εἶπον · οἶος , ὅτι εἷς φωνή ὁ παλαιός πᾶς ἄνθρωπος εἰμί , ὅτι εἰς πολύς ὕστερος μεταπίπτω · μέχρι πότε εἷς εἰμί , καί πότε μεταπίπτω εἰς πολύς · καί πότερος αὐτός ἐκεῖνος ἀφανίζω , καί ἕτερος εἰσέρχομαι , ὁ Μένων ἐκεῖνος ἐπεισέρχομαι -
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0185.2
μετὰ τῶν μαλῶν τῶν οἰκείων γίνεται , ὡς ὅταν διό-λολχρον τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ὁμοθυμαδὸν ἀνα-πέψηι τὴν δεήσειν μιᾷ φωνῇ , ἱερῶν παρόντων , καὶ τὰς εὐχὰς τοῦ κοινοῦ πλῆθους ἀναφέροντων .
Lemmas: μετά ὁ μάλη ὁ οἰκέω γίγνομαι , ὡς ὅταν διό-λολχρον ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία ὁμοθυμαδόν ἀναπέσσω ὁ δήω εἷς φωνή , ἱερός πάρειμι , καί ὁ εὐχή ὁ κοινός πλῆθος ἀναφέρω .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0189.1
τὴν πύγαινα ἀνατείνοντα , τὰς ὀφρύς ἀνασπῶντα , ἐπὶ τοῦ ὀχήματος φερόμενον , ἀπεῖλυντα , εἰς δεσμωτήριον ἐμβάλλοντα , ὁανᾶντν παραδιδόντα , ἐπηρεάζοντα , εἴπ · πρὸς αὐτόν · Τί ὑπερηφανεύεται γῆ καὶ σποδός ; Ὅτι καὶ ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ ἐξουδενώσει καὶ ἡ ἐνδόσιμα αὐτοῦ . Ταῦτα οὐ περὶ ἀνθρώπου μόνον ἰδιώτου , ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ βασιλικοῦ ἐστιν εἰπεῖν . Μὴ γὰρ τὴν ὀλουργίδα ἰδῆς , μηδὲ τὸ διάδημα , μηδὲ τὰ ἱμάτια τὰ χρυσά , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν φύσιν ἐρεύνησον , καὶ οὐδὲν ἴδει πλὴν ἔχουσαν τῶν πολλῶν · μᾶλλον δέ , εἰ βούλει , καὶ τὴν ἄλουργίδα , καὶ τὸ διάδημα , καὶ τὰ ἱμάτια , καὶ πᾶσαν περιέλθε τὴν φαντασίαν ἐκείνην , καὶ τοῦτον αὐτὸν ἴδει πάλιν τὴν γῆν οὖσαν ὑπόδειαν . Πᾶσα γὰρ δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου . Ἰδοὺ καὶ τῆς εὐτειλέστερος ἐφάνη ὁ καλλισπίσμος ἐκεῖνος ἄπας . Ὅρῃς πῶς καταστέλλει τὸ φύσημα ; πῶς καθαίρει πᾶσαν ἀπόνοιαν ἡ ἔννοια τῆς φύσεως αὐτῆς ; Ἀρκεῖ μόνον λογισασθαι τίνες ἐσμέν , καὶ πῶθεν συννεστέχασμεν , καὶ πᾶσα οἰχήσεται λογισμῶν ἀπόνοια . Διὰ γὰρ τοῦτο ἐκ δύο οὐσιῶν κατεσκευάσεν ἡμᾶς ὁ Θεός , ἵν’ ὅταν μὲν εἰς ἀπόνοιαν ἐπαρθῆς , κατασταλῇ σε τὸ εὐτελὲς τῆς σαρκός · ὅταν δὲ ἀνέξιόν τι καὶ ἀγεννὲς σ’ τῆς σοδείας σοι παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμῆς ἐννοήσης , ἀναγῇ σε πρὸς τὸν τῶν οὐρανίων δυνάμεων ζῆλον ἢ τῆς ψυχῆς αὐγεία .
Lemmas: ὁ πύγαινα ἀνατείνω , ὁ ὀφρύς ἀνασπάω , ἐπί ὁ ὄχημα φέρω , ἀπολύω , εἰς δεσμωτήριον ἐμβάλλω , ὁανᾶντν παραδίδωμι , ἐπηρεάζω , εἶπον · πρός αὐτός · τις ὑπερηφανεύω γῆ καί σποδός ; ὅτι2 καί ἐν ὁ ζωή αὐτός ἐξουδένωσις καί ὁ ἐνδόσιμος αὐτός . οὗτος οὖον περί ἄνθρωπος μόνος ἰδιώτης , ἀλλά καί περί αὐτός ὁ κάθημαι ἐπί ὁ θρόνος ὁ βασιλικός εἰμί εἶπον . μή γάρ ὁ ὀλουργίδα ὁράω , μηδέ ὁ διάδημα , μηδέ ὁ ἱμάτιον ὁ χρύσεος , ἀλλά αὐτός ὁ φύσις ἐρευνάω , καί οὐδείς ἶδος πλήν ἔχω ὁ πολύς · μᾶλλον δέ , εἰμί βούλομαι , καί ὁ ἁλουργίς , καί ὁ διάδημα , καί ὁ ἱμάτιον , καί πᾶς περιέρχομαι ὁ φαντασία ἐκεῖνος , καί οὗτος αὐτός ἶδος πάλιν ὁ γῆ εἰμί ὑποδείδω . πᾶσα γάρ δόξα ἄνθρωπος ὡς ἄνθος χόρτος . ἰδέ καί ὁ εὐτειλέστερος φαίνω ὁ καλλισπίσμος ἐκεῖνος ἅπας . ὄρνυμι πῶς καταστέλλω ὁ φύσημα ; πῶς καθαίρω πᾶς ἀπόνοια ὁ ἔννοια ὁ φύσις αὐτός ; ἀρκέω μόνος λογίζομαι τίς εἰμί , καί πίνω συννεστέχασμεν , καί πᾶς οἴχομαι λογισμός ἀπόνοια . Ζεύς γάρ οὗτος ἐκ δύο οὐσία κατασκευάζω ἐγώ ὁ Θεός , ἵνα ὅταν μέν εἰς ἀπόνοια ἐπαίρω , καταστέλλω σύ ὁ εὐτελής ὁ σάρξ · ὅταν δέ ἀνέξιόν τίς καί ἀγεννής σός ὁ σοδειά σύ παρά ὁ Θεός τιμή ἐννοέω , ἀνάγω σύ πρός ὁ ὁ οὐράνιος δύναμις ζῆλος ἢ ὁ Ψυχή Αὐγείας .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0189.2
ζ . Οὐχ εἰς ἀναίρεσιν δὲ ἀπονοίας μόνον ἐπιτηδεῖα ἡ ἐπισκέψις τῆς φύσεως ἀλλὰ καὶ ἐτέραι τις ἐπιθυμίαι διενεχθή , κἂν ἢ τῶν χρημάτων , κἂν ἢ τῶν σωμάτων , ἡ ἄτοπος αὕτη καὶ εἰς ἀσέλγειαν ἐκκαλομένη , ἀπόχρη τοῦτο εἰς παραμυθίαν τοῦ πάθους . Ὅταν οὖν ἴδῃς γυναῖκα εὐμορφον , λάμποντα ἔχουσαν ὀφθαλμὸν , φαύδρον , στιλβούσαν ἀπὸ τῆς παρειᾶς , ἀμψυχῶν τινα ὥραν ἐπὶ τῆς ἕψεως φέρουσαν , φλέγουσάν σου τὸν λογισμόν , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν αὐξούσαν , ἐννόησον ὅτι γῆ ἐσθ’ θαυμάζομεν , ὅτι σποδὸς τὸ ἔκκαυσον , καὶ παύσεται λυτῶσα ἡ ψυχή · ἀνακαλύψων αὐτῆς τὸ δέρμα τὰς ἕψεως , καὶ τότε πᾶσαν αὐτὴν ἴδει τὴν εὐμορφίαν τὴν εὐτέλειαν · μὴ στῆς μέχρι τῆς ἐπιφανείας , ἀλλ’ ἐνδοτέρω διάθου τὸν λογισμόν , καὶ οὐδὲν ἕτερον εὐρήσεις , ἀλλ’ ἢ ὀστὰ καὶ νεῦρα καὶ φλέβας . Ἄλλ’ οὐχ ἄρκει ταῦτα ; Λόγισαι μὲν ταύτην ἀλλοιούμενην , γηράσκουσαν , ἀρρώστουσαν , ὑφίζαντας ὀφθαλμούς , καὶ κοιλινομένας παρειάς , ἅπαν καταρξέον τὸ ἄνθος ἐκεῖνο · ἐννόησον τί θαυμάζεις , καὶ αἰσχυνθῆσθ’ οὐ τὴν κρίσιν . Ἡλὼν θαυμάζεις καὶ ὑποδόν , καὶ χόνος σε ἐκκαλεῖ καὶ τέφρα . Οὐ κατηγόρων τῆς φύσεως ταῦτα λέγω · μὴ γένοιτο · οὐ κακίζων , οὐδὲ εἰς εὐτέλειαν ἐμβάλλων , ἀλλὰ φάρμακα τοῖς νοσοῦσι κατασκευάζω .
Lemmas: ζ . οὐχ εἰς ἀναίρεσις δέ ἀπόνοια μόνος ἐπιτήδειος ὁ ἐπίσκεψις ὁ φύσις ἀλλά καί ἕτερος τις ἐπιθυμία διαφέρω , κἀν ἢ ὁ χρῆμα , κἀν ἢ ὁ σῶμα , ὁ ἄτοπος οὗτος καί εἰς ἀσέλγεια ἐκκαλέω , ἀποχράω οὗτος εἰς παραμυθία ὁ πάθος . ὅταν οὖν ὁράω γυνή εὔμορφος , λάμπω ἔχω ὀφθαλμός , φαύδρον , στιλβώ ἀπό ὁ παρειά , αμψυχοω τις ὥρα ἐπί ὁ ἕψις φέρω , φλέγω σύ ὁ λογισμός , καί ὁ ἐπιθυμία αὐξάνω , ἐννοέω ὅτι γῆ ἐστώ θαυμάζω , ὅτι σποδός ὁ ἐκκαίω , καί παύω λυσσάω ὁ ψυχή · ἀνακαλύπτω αὐτός ὁ δέρμα ὁ ἕψις , καί τότε πᾶς αὐτός ἶδος ὁ εὐμορφία ὁ εὐτέλεια · μή ἵστημι μέχρι ὁ ἐπιφάνεια , ἀλλά ἐνδοτέρω διατίθημι ὁ λογισμός , καί οὐδείς ἕτερος εὑρίσκω , ἀλλά ἢ ὁστόν καί νεῦρον καί φλέψ . ἄλλος οὐ ἀρκέω οὗτος ; λογίζομαι μέν οὗτος ἀλλοιόω , γηράσκω , ἄρρωστος , ὑφίζω ὀφθαλμός , καί κοιλινομεναι παρειά , ἅπας καταρρέζω ὁ ἄνθος ἐκεῖνος · ἐννοέω τίς θαυμάζω , καί αἰσχύνω οὖον ὁ κρίσις . ἡλόω θαυμάζω καί ὑποδίδωμι , καί κόνος σύ ἐκκαλέω καί τέφρα . οὖον κατήγορος ὁ φύσις οὗτος λέγω · μή γίγνομαι · οὖον κακίζω , οὐδέ εἰς εὐτέλεια ἐμβάλλω , ἀλλά φάρμακον ὁ νοσέω κατασκευάζω .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0189.3
[ 192 ] Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς τοιαύτην αὐτὴν ἐποίησεν , οὕπως εὐτελῆ , ἵνα καὶ τὴν οἰκείαν δύναμιν ἐπιδείξηται , καὶ τὴν κηδεμονίαν τὴν περὶ ἡμᾶς , τῇ τῆς φύσεως μὲν εὐτελεῖ πρὸς ταπεινοφροσύνην ἐνάντη , καὶ πᾶσαν τὴν ἐπιθυμίαν ἡμῶν καταστέλλῃ , τὴν δὲ σοφίαν δεικνύς τὴν ἑαυτοῦ , ὡς καὶ ἐν πηλῷ τοσοῦτον ἰσχύων ἐξασκήσαι κάλλος . Ὅστε ὅταν ἐξευτελίσω τὴν οὐσίαν , τότε ἐκκαλύπτω τὴν τέχνην τοῦ Δημιουργοῦ . Ὅσπερ γὰρ ἀνδριαντοποιόν τότε μᾶλλον θαυμάζομεν , οὐχ ὅταν ἐκ χρυσίου καλὸν ἡμῖν δείξῃ τὸν ἀνδριάντα , ἀλλ’ ὅταν ἐκ πηλοῦ τῆς ὕλης ὑποκειμένης ἀπτηρισμένην καὶ ἀκριβῆ τὴν εἰκόνα ἐργάζηται · οὕτω καὶ τὸν
Lemmas: [ 192 ] Ζεύς οὗτος ὁ θεός τοιοῦτος αὐτός ποιέω , οὔπως εὐτελής , ἵνα καί ὁ οἰκεῖος δύναμις ἐπιδείκνυμι , καί ὁ κηδεμονία ὁ περί ἐγώ , ὁ ὁ φύσις μέν εὐτελής πρός ταπεινοφροσύνη νάντης , καί πᾶς ὁ ἐπιθυμία ἐγώ καταστέλλω , ὁ δέ σοφία δείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ , ὡς καί ἐν πηλός τοσοῦτος ἰσχύω ἐξασκέω κάλλος . ὅστε ὅταν εξευτελίζω ὁ οὐσία , τότε ἐκκαλύπτω ὁ τέχνη ὁ Δημιουργός . ὅσπερ γάρ ἀνδριαντοποιός τότε μᾶλλον θαυμάζω , οὐ ὅταν ἐκ χρυσίον καλός ἐγώ δείκνυμι ὁ ἀνδριάς , ἀλλά ὅταν ἐκ πηλός ὁ ὕλη ὑπόκειμαι ἀπτηρισμένην καί ἀκριβής ὁ εἰκών ἐργάζομαι · οὗτος καί ὁ
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0189.4
ἀριστοτέχνην Θεὸν ἐκπληττόμεθα καὶ δοξάζομεν , ὅτε ἐν σποδῷ καὶ πηλῷ κάλλος ἀμήχανον καὶ σοφίας ἀρρήτου τινὸς ἐπίδειξιν τοῖς σώμασιν ἡμῶν ἐναπέθετο . Καὶ τοῦτο οὐχ ἐν τῷ σώματι μόνον τῷ ἡμετέρῳ , ἀλλὰ καὶ ἐν πάσῃ τῇ κτίσει ἐποίησεν . Εὐτελεῖς γὰρ πολλοῦ παραγαγὼν τὰς οὐσίας , καὶ τῆς οἰκείας τέχνης δείγμα σαφὲς ἐγκατέλιπε , καὶ τῆς τῶν οὐσιῶν ἀσθενείας ἐλεγχον τινα ἐγκατέλιπεν · ἵνα διὰ μὲν τὴν τέχνην καὶ τὸ κάλλος θαυμάζῃς τὸν Δημιουργόν , διὰ δὲ τὴν ἀσθένειαν καὶ τὴν εὐτέλειαν τῆς φύσεως καὶ τῆς οὐσίας μὴ προσκυνήσῃς τὰ γεγόμενα . Φαῖδρὸς ὁ ἥλιος λάμπων , καὶ πᾶσαν καταυγάζει τὴν οἰκουμένην · ἀλλ’ ἐλθοῦσης τῆς νυκτὸς ἐκλείπει . Τί γάρ , ἔφη , φαίνειν ὑπερὸν ἡλίου ; Ἄλλὰ καὶ τοῦτο ἐκλείπει · οὐχ ἐν νυκτὶ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν ἡμέρᾳ . Καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις καὶ ἐν ἡμέρᾳ ἥλιος ἐξέλιπεν , ἵνα θεωμάζῃς μὲν διὰ τὴν τέχνην τὸν Δημιουργόν , μὴ προσωκυνῇς δὲ διὰ τὴν ἀσθένειαν τὸ γεγόμενον . Ὅρῃς τὸν οὐρανὸν τοῦτον , ἥλιον ἐστὶ σῶμα ; πῶς καλόν ; πῶς ἀποστίλβων , καὶ τῶν ἡμετέρων βελτίων σωμάτων κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν ; Ἄλλ’ ἡλίου μὲν ἐστιν . Ἰδὲς καὶ τῆς τέχνης τὴν ἐπίδειξιν , καὶ τῆς ἀσθενείας τὸν ἔλεγχον · ὀρῇς ἐκατέρωθὲν σοι τὸ ὄργωμα καίρεμα ; Ἴνα γὰρ μὴ κατηγνώσκῃς τοῦ Δημιουργοῦ ὡς ἀσθενούς , καλὰ ἐποίησεν · ἵνα δὲ μὴ προσκυνήσῃς τὰ γεγόμενα ὡς θεούς , ἀσθενῆ ταῦτα ἐκ μέρους εἰργάσατο . Ταῦτα μέμνησθε διηνεχῶς .
Lemmas: ἀριστοτέχνης θεός ἐκπλήσσω καί δοξάζω , ὅτε ἐν σποδός καί πηλός κάλλος ἀμήχανος καί σοφία ἄρρητος τις ἐπίδειξις ὁ σῶμα ἐγώ ἐναπέθω . καί οὗτος οὐ ἐν ὁ σῶμα μόνος ὁ ἡμέτερος , ἀλλά καί ἐν πᾶς ὁ κτίζω ποιέω . εὐτελής γάρ πολύς παράγω ὁ οὐσία , καί ὁ οἰκεῖος τέχνη δείγμα σαφής ἐγκαταλείπω , καί ὁ ὁ οὐσία ἀσθένεια ἐλέγχω τις ἐγκαταλείπω · ἵνα διά μέν ὁ τέχνη καί ὁ κάλλος θαυμάζω ὁ Δημιουργός , διά δέ ὁ ἀσθένεια καί ὁ εὐτέλεια ὁ φύσις καί ὁ οὐσία μή προσκυνέω ὁ γίγνομαι . Φαῖδρος ὁ ἥλιος λάμπω , καί πᾶς καταυγάζω ὁ οἰκέω · ἀλλά ἔρχομαι ὁ νύξ ἐκλείπω . τις γάρ , φημί , φαίνω ὕπερος ἥλιος ; ἀλλά καί οὗτος ἐκλείπω · οὐ ἐν νύξ δέ μόνος , ἀλλά καί ἐν ἡμέρα . καί διά οὗτος πολλάκις καί ἐν ἡμέρα ἥλιος ἐκλείπω , ἵνα θεωμάζῃς μέν διά ὁ τέχνη ὁ Δημιουργός , μή προσοικέω δέ διά ὁ ἀσθένεια ὁ γίγνομαι . ὄρνυμι ὁ οὐρανός οὗτος , ἥλιος εἰμί σῶμα ; πῶς καλός ; πῶς ἀποστίλβω , καί ὁ ἡμέτερος ἀγαθός σῶμα κατά ὁ ἐπιφάνεια ; ἄλλος ἥλιος μέν εἰμί . βατίς καί ὁ τέχνη ὁ ἐπίδειξις , καί ὁ ἀσθένεια ὁ ἔλεγχος · ὁράω ἑκατέρωθεν σύ ὁ όργωμα καίρεμα ; ἵνα γάρ μή καταγιγνώσκω ὁ Δημιουργός ὡς ἀσθενής , καλός ποιέω · ἵνα δέ μή προσκυνέω ὁ γίγνομαι ὡς θεός , ἀσθενής οὗτος ἐκ μέρος ἐργάζομαι . οὗτος μιμνήσκω διαφέρω .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0189.5
Διὰ τοῦτο Γραφὰς ἐρμηνεύομεν , οὐχ ἵνα Γραφὰς μάθητε μόνον , ἀλλ’ ἵνα καὶ τῇ βίῳ διορθώσητε . Ἄν γὰρ τοῦτο μὴ γένηται , περιττῶς ἀναγιγνώσκομεν , περιττῶς ἐξηγοῦμεθα . Ὅσπερ γὰρ ἀθλητὴς εἰς παλαίστραν εἰσὼν ἀλειφόμενος καὶ ἀπολαίων τῶν χειρῶν τοῦ παιδοτρίβου , ἄν τοῦ ἀγῶνος παραγενομένου ἐλέγξῃ ἐκείνην τὴν τέχνην , περιττῶς εἰσήλθες εἰς τὴν παλαίστραν · οὕτως καὶ ἐνταῦθα παραγιγνόμενοι , καὶ μαθόντες τὰς παλαισμοῦ πάντα καὶ τὰς λαβὰς τοῦ διαβόλου , τοῦ καιροῦ τῶν ἀγῶνων ἐλθόντος ὑποσκαλισθῆτε , ἢ εὐμορφον δὴν ἰδόντες , ἢ πρὸς ἀπόνοιαν ἐπαρθέντες , ἢ ἕτερᾳ τινὶ πονηρῇ χειρωθέντες λογισμῷ , μάτην ἐνταῦθα εἰσῆλθετε . Μέμνησθε τοίνυν τῶν λόγων , οὐ τῶν κατὰ τὴς φύσεως τῆς ἡμετέρας , ἀλλὰ τῶν κατὰ τῆς ἐπιθυμίας τῆς ἀκολάστου . Οὐ φύσεως [ 193 ] ἐγκλήμα τὰ εἰρημένα , ἀλλὰ ἐπιθυμίας β’ τὰ λεγόμενα . Ταύτην καταστέλλετε θυμόν , οὕτω πραύνατε ἐπιθυμίαν , οὕτω κατασπάτε ἀπονοίαν . Καὶ ἥν πᾶσα ἢ γῆ χείλος ἔν , καὶ φωνὴ μία πᾶσιν . Ἰδοὺ τὸ ἡτοῦμενον ἐστί . Οὐ περὶ ταύτης ὁ λόγος , ἀλλ’ ὅτι πάντες οἱ ἄνθρωποι φωνὴν εἰχον μίαν . Διὰ τί δὲ χείλος ἐν ἐκάλεσε τὴν φωνήν ; Ἔθος τῇ Γραφῇ οὕτω καλεῖν τὰ ῥήματα , γλῶσσαν . Ἀναγκαῖον δὲ καὶ τοῦτο εἰδέναι διὰ τοὺς αἱρετικοὺς , τοὺς κατηγοροῦντας τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ , τοὺς λέγοντας , ὅτι πονηρὸν τὸ σῶμα . Ἐπειδὴ γὰρ τὰ πονηρὰ κινήματα τῆς διανοίας τοῖς μέλεσι τοῦ σώματος ἡ Γραφὴ καλεῖ · οἶδ’ τι λέγω · Ἡκόρησαν γλῶσσαι αὐτῶν ὡσεὶ δρεῖς · Ἡ γλῶσσα αὐτῶν μάχαιρα δεῖξα · νομίζουσιν οὖν τινες , ὅτι περὶ τῆς γλώττης εἴρηται . Οὐχ εἴρηται δὲ περὶ τῆς γλώττης · μὴ γένοιτο · ἔργον γὰρ ἐστὶ τοῦ Θεοῦ · ἀλλὰ περὶ τῶν ῥημάτων τῶν πονηκῶν , τῶν ἀποκτειννόντων ἀνθρώπους , τῶν ἐμπιπτόντων ξίφος χλα -
Lemmas: Ζεύς οὗτος γραφή ἑρμηνεύω , οὐ ἵνα γραφή μανθάνω μόνος , ἀλλά ἵνα καί ὁ βίος διορθόω . ἄν γάρ οὗτος μή γίγνομαι , περισσός ἀναγιγνώσκω , περισσός ἐξηγέομαι . ὅσπερ γάρ ἀθλητής εἰς παλαίστρα ἴσος ἀλείφω καί απολαιος ὁ χείρ ὁ παιδοτρίβης , ἄν ὁ ἀγών παραγίγνομαι ἐλέγχω ἐκεῖνος ὁ τέχνη , περισσός εἰσέρχομαι εἰς ὁ παλαίστρα · οὕτως καί ἐνταῦθα παραγίγνομαι , καί μανθάνω ὁ παλαισμός πᾶς καί ὁ λαβή ὁ διάβολος , ὁ καιρός ὁ ἀγών ἔρχομαι ὑποσκαλισθῆτε , ἢ εὔμορφος δήν ὁράω , ἢ πρός ἀπόνοια ἐπαίρω , ἢ ἕτερος τις πονηρός χειρόω λογισμός , μάτην ἐνταῦθα εἰσέρχομαι . μιμνήσκω τοίνυν ὁ λόγος , οὖον ὁ κατά σής φύσις ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ὁ κατά ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀκόλαστος . οὖον φύσις [ 193 ] ἔγκλημα ὁ εἴρω , ἀλλά ἐπιθυμία βε ὁ λέγω . οὗτος καταστέλλω θυμός , οὗτος πραΰνω ἐπιθυμία , οὗτος κατασπάω ἀπόνοια . καί ὅς πᾶς ἢ γῆ χείλος ἐν , καί φωνή εἷς πᾶς . ἰδέ ὁ ἀτέω εἰμί . οὖον περί οὗτος ὁ λόγος , ἀλλά ὅτι πᾶς ὁ ἄνθρωπος φωνή εἰχω εἷς . Ζεύς τίς δέ χείλος ἐν καλέω ὁ φωνή ; ἔθος ὁ γραφή οὗτος καλέω ὁ ῥῆμα , γλῶσσα . ἀναγκαῖος δέ καί οὗτος οἶδα διά ὁ αἱρετικός , ὁ κατηγορέω ὁ δημιουργία ὁ Θεός , ὁ λέγω , ὅτι πονηρός ὁ σῶμα . ἐπεί γάρ ὁ πονηρός κίνημα ὁ διάνοια ὁ μέλος ὁ σῶμα ὁ γραφή καλέω · οἶδα τίς λέγω · Ἡκόρησαν γλῶσσα αὐτός ὡσεί δράω · ὁ γλῶσσα αὐτός μάχαιρα δείκνυμι · νομίζω οὖν τις , ὅτι περί ὁ γλῶσσα εἴρω . οὐχ εἴρω δέ περί ὁ γλῶσσα · μή γίγνομαι · ἔργον γάρ εἰμί ὁ Θεός · ἀλλά περί ὁ ῥῆμα ὁ πονηκῶν , ὁ ἀποκτείνω ἄνθρωπος , ὁ ἐμπίπτω ξίφος χλη -
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0192.1
πωτερον . Ἡ τλῶσσυ αὐτῶν μάχαιροι ὀξεῖαι · καὶ πάλιν · Καλὴ δόλια ἐν καρδία , καὶ ἐν καρδίᾳ ἐλάλησεν κακῶ οὐ περὶ τοῦ μέλους λέγων τοῦ σώματος , ἀλλὰ περὶ τῶν ὑπολῶν ῥημάτων . Οὕτω καὶ ἀνασῶσα εἶπον , Καὶ ἡν πάσα ἡ γῆ χειλος ἐσθ , οὐ τοῦτο εἰδασεν , ὅτι πάντες ἀνθρώποι εἰχον ἐν χειλος , ἀλλὰ χειλος τὴν φωνὴν ἐκάλεσεν . Εἰπὼν γάρ , Ἐν πάσῃ τῇ χειλὶ ἐσθ , ἐπήγαγε , Καὶ φωνὴ μία πᾶσιν . Οὕτως δταν ελῇ , Τάρφος ἀπεφυγμένος ἑλάρυγξ αὐτῶν , οὐ τοῦ λάρυγγος κατηγορεῖ , ἀλλὰ τῶν κακῶν ῥημάτων τῶν ἀναβαινόντων ἐκεῖθεν , τῶν νεκρῶν δογμάτων . Τάρφος γάρ τοῦτό ἐστι , νεκρῶν δογείων αὐτῶν καὶ σωμάτων . Τοιαῦτα κάκεινον ἐστὶ στόματα , τῶν κατηγορούντων τοῦ δημιουργοῦ · τοιαῦτα τὰ στόματα τῶν αἰσχρὰ φθεγγομένων ἀνθρώπων , τῶν λοιδορούντων , τῶν δυσδιὰ καὶ πονηρὰ ῥήματα ἐκ τῆς οἰκίας φάρυγγος ἐκβαλλόντων .
Lemmas: πότερος . ὁ τλῶσσυ αὐτός μαχαιρόω ὀξύς · καί πάλιν · Καλός δόλιος ἐν καρδία , καί ἐν Καρδία λαλέω κακόω οὖον περί ὁ μέλος λέγω ὁ σῶμα , ἀλλά περί ὁ υπολαω ῥῆμα . οὕτως καί ἀνασῴζω εἶπον , καί ἐάν πᾶς ὁ γῆ χεῖλος εἰμί , οὖον οὗτος εἰδασεν , ὅτι πᾶς ἄνθρωπος εἰχω ἐν χεῖλος , ἀλλά χεῖλος ὁ φωνή καλέω . εἶπον γάρ , ἐν πᾶς ὁ χείλος εἰμί , ἐπάγω , καί φωνή εἷς πᾶς . οὕτως δ Ελής , τάρφος ἀποφεύγω ἑλάρυγξ αὐτός , οὖον ὁ λάρυγξ κατηγορέω , ἀλλά ὁ κακός ῥῆμα ὁ ἀναβαίνω ἐκεῖθεν , ὁ νεκρός δόγμα . τάρφος γάρ οὗτος εἰμί , νεκρός δογείων αὐτός καί σῶμα . τοιοῦτος ἐκεῖνος εἰμί στόμα , ὁ κατηγορέω ὁ δημιουργός · τοιοῦτος ὁ στόμα ὁ αἰσχρός φθέγγομαι ἄνθρωπος , ὁ λοιδορέω , ὁ δυσδιὰ καί πονηρός ῥῆμα ἐκ ὁ οἰκίον φάρυγξ ἐκβάλλω .
joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0192.4
θ' . Εἶδες πῶς πανταχοῦ ἑαυτὸν κακῶς λέγει ; Οὐδὲ γὰρ τῆς κατηγορίας ταύτης τὸ κέρδος , ὅτι δικαιούσνην ἐργάζεται . Ὅταν μὲν οὖν αὐτὸν ἑαυτὸν κατηγορεῖν
Lemmas: ὁ . εἶδον πῶς πανταχοῦ ἑαυτοῦ κακῶς λέγω ; οὐδέ γάρ ὁ κατηγορία οὗτος ὁ κέρδος , ὅτι δικαιόω ἐργάζομαι . ὅταν μέν οὖν αὐτός ἑαυτοῦ κατηγορέω