joannes-chrysostomus.in-illud-isaiae-ego-dominus-deus-feci-lumen pg056_0192.3
Ἐκεῖνοι τοὺς ὀδούσι δάκνουσι τὸ σῶμα , οὗτοι τοὺς λόγοις δάκνει τὴν ψυχήν , τιτρώσκει τὴν ὑπολήψιν , ἀνίατον ποιεῖ τὸ τραῦμα . Διόπερ μεῖζονα ἐκδέχεται καλᾶσιν καὶ τιμωρίαν , ὅσον χαλεπωτέραν ἐντίθησι τὸ δῆγμα . Οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον ἐκπαστάται συγγνώμης ὁ κατηγορῶν , ἀλλ' ὅτι οὔτε δικαίαν οὔτε ἄδικον ἔχει πρόφασιν εἰπεῖν τῆς πονηρίας τῆς ἑαυτοῦ . Αἱ μὲν γὰρ ἄλλαι ἁμαρτίαι κἂν ἀλόγους ἔχωσιν αἰτίας , ἀλλ' ὅμως ἔχουσιν · οἷον , ὁ πόνρος ἐπιθυμίαν πληροῖ , ὁ κλέπτης τὴν πενίαν λύει b , ἀνδροφόνος τὸν θυμὸν παύει · ὁ κατηγορῶν οὐδὲμιαν ἔχει πρόφασιν εἰπεῖν . Ποίαν γάρ , εἴπ' μοι , χρημάτων περιουσίαν περιβάλλεται ; ποίαν ἐπιθυμίαν πληροῖ ; Οὐδὲν ἐταρὸν ἐστιν , ἀλλ' ἡ βασκανίας ὑπόθεσις , οὔτε δικαίαν οὔτε ἄδικον ἔχουσα αἰτίαν . Διὰ τοῦτο ἀπεστέρεται συγγνώμης ἀπάσης . Βούλει κατηγορεῖν ε ; Διδωμί σοι χρησίμην ὑπόθεσιν . Βούλει κακῶς λέγειν ; Εἴπ' τὰς ἁμαρτίας σου κακῶς . Λέγε γάρ σύ , φησί , τὰς ἁμαρτίας σου πρὸς σον , ἵνα δικαιωθῇς . Εἶδες κατηγορίαν εἰσάφαν ἔχουσαν καὶ ἐγκύμονα καὶ δικαιούσνην ; Πάλιν , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατηγορὸς ἐν πρωτολογίᾳ · ἐαντοῦ , οὐχ ἄλλου . Ἐὰν ἄλλου κατηγορὸς γένη , ἐκολάσθη · ἐὰν ἑαυτοῦ , ἐστεφανώθη . Καὶ ἵνα μάθῃς πόσον ἐστὶ καλὸν τὸ κατηγορεῖν τὸ ἑαυτοῦ παράπτωμα , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατηγορὸς ἐν πρωτολογίᾳ , φησί . Καὶ μὴν εἰ δίκαιος , πῶς κατηγορος ; εἰ κατηγορος , πῶς δίκαιος ; Ὁ δίκαιος οὐχ ἔστι κατηγορία ὑπόθεσις . Ἄλλ' ἵνα μάθῃς , ὅτι κἂν ἁμάρτωλός ἡ τις , κατηγορὴ δὲ τῶν ἁμαρτημάτων , διὰ τῆς κατηγορίας δίκαιος γίνεται , διὰ τοῦτο εἶπε , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατηγορὸς ἐν πρωτολογίᾳ . Τί δὲ ἐστιν , Ἐν πρωτολογίᾳ ; Πρόσεχε ἀκριβῶς · Ἐν τοῖς δικαστηρίοις δύο μέρη ἐστι , τῶν μὲν ἐναγόντων , τῶν δὲ ἐναγομένων · τῶν μὲν κατηγορούντων , τῶν δὲ κατηγορουμένων · τῶν μὲν ὑπευθύνων , τῶν δὲ ἀνευθύνων · καὶ ἡ πρωτολογία τῷ κατηγορῷ δίδεται , τῷ ἀνευθύνῳ . Ἐνταῦθα δὲ [ 195 ] τὸν δαντιον . Σὺ ὁ ὑπεύθυνος ἄρπασον τὴν πρωτολογίαν , ἵνα ἀνευθύνος γένῃ · μὴ ἀναμείνῃς τὸν κατηγορον . Εἰ καὶ τῶν ὑπευθύνων εἶ , ἀλλὰ πρὶν ἢ παρ' ἐκείνου τι τοιούτων ἀκούσης , αὐτὸς κατηγορῶσον τῶν ἁμαρτημένων . Μάχαιρά ἐστιν ἡ γλῶσσα ἡσυνμένη · ἀλλὰ μὴ ἑτέρους ἐπάγωμεν τραῦματα , ἀλλὰ τὰς ἡμετέρας σηπενθίας ἀποτεμέσωμεν . Βούλει μαθεῖν ὅτι ἔθος τοῖς δίκαιοις μὴ ἄλλους κακῶς λέγειν , ἀλλ' ἑαυτούς ; Ἄκουσον τοῦ Παύλου βοῶντος · Χάρην ἔχω ἐνθυμώμασθαι με Χριστῷ , ὅτι πιστὸν με ἠγίσατο θέμενος εἰς διακονίαν , τὸν πρότερον βλάσφημον ὄντα , καὶ διώκτην , καὶ ὀβριστην . Ὅρῃς πῶς ἐαυτὸν κακῶς λέγει ; Καὶ πάλιν , Χριστὸς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλούς σῶσαι , ὧν πρῶτός εἰμὶ ἐγώ . Καὶ πάλιν ἄλλοχου , Οὐκ εἰμὶ ἰκανός , φησί , καλεῖσθαι ἀπόστολος , ὅτιπε ἐδδίωξα τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ .
Lemmas: ἐκεῖνος ὁ ὀδούς δάκνω ὁ σῶμα , οὗτος ὁ λόγος δάκνω ὁ Ψυχή , τιτρώσκω ὁ ὑπόληψις , ἀνίατος ποιέω ὁ τραῦμα . διόπερ μείζων ἐκδέχομαι καλέω καί τιμωρία , ὅσος χαλεπός ἐντίθημι ὁ δῆγμα . οὖον διά οὗτος δέ μόνος ἐκπαστάται συγγνώμη ὁ κατηγορέω , ἀλλά ὅτι οὔτε Δίκαιος οὔτε ἄδικος ἔχω πρόφασις εἶπον ὁ πονηρία ὁ ἑαυτοῦ . ὁ μέν γάρ ἄλλος ἁμαρτία κἀν ἄλογος ἔχω αἴτιος , ἀλλά ὅμως ἔχω · οἷος , ὁ πόνρος ἐπιθυμία πληρόω , ὁ κλέπτης ὁ πενία λύω b , ἀνδροφόνος ὁ θυμός παύω · ὁ κατηγορέω οὐδείς ἔχω πρόφασις εἶπον . Ποίας γάρ , εἶπον ἐγώ , χρῆμα περιουσία περιβάλλω ; ποῖος ἐπιθυμία πληρόω ; οὐδείς ἑταῖρος εἰμί , ἀλλά ὁ βασκανία ὑπόθεσις , οὔτε Δίκαιος οὔτε ἄδικος ἔχω αἴτιος . Ζεύς οὗτος ἀποστερέω συγγνώμη ἀπασάω . βούλομαι κατηγορέω ε ; δίδωμι σύ χρήσιμος ὑπόθεσις . βούλομαι κακῶς λέγω ; εἶπον ὁ ἁμαρτία σύ κακῶς . λέγω γάρ σῦς , φημί , ὁ ἁμαρτία σύ πρός σός , ἵνα δικαιόω . εἶδον κατηγορία εἰσαφίημι ἔχω καί ἐγκύμων καί δικαιόω ; πάλιν , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογία · ἐάω , οὐ ἄλλος . ἐάν ἄλλος κατήγορος γένος , κολάζω · ἐάν ἑαυτοῦ , στεφανόω . καί ἵνα μανθάνω πόσος εἰμί καλός ὁ κατηγορέω ὁ ἑαυτοῦ παράπτωμα , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογία , φημί . καί μήv εἰμί δίκαιος , πῶς κατήγορος ; εἰμί κατήγορος , πῶς δίκαιος ; ὁ δίκαιος οὐ εἰμί κατηγορία ὑπόθεσις . ἄλλος ἵνα μανθάνω , ὅτι κἀν ἁμαρτωλός ὁ τις , κατηγορέω δέ ὁ ἁμάρτημα , διά ὁ κατηγορία δίκαιος γίγνομαι , διά οὗτος εἶπον , Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογία . τις δέ εἰμί , ἐν πρωτολογία ; προσέχω ἀκριβῶς · ἐν ὁ δικαστήριον δύο μέρος εἰμί , ὁ μέν ἐνάγω , ὁ δέ εναγόμενος · ὁ μέν κατηγορέω , ὁ δέ κατηγορέω · ὁ μέν ὑπεύθυνος , ὁ δέ ἀνευθύνω · καί ὁ πρωτολογία ὁ κατηγορέω δίδωμι , ὁ ἀνεύθυνος . ἐνταῦθα δέ [ 195 ] ὁ δαντιον . σύ ὁ ὑπεύθυνος ἁρπάζω ὁ πρωτολογία , ἵνα ανεύθυνος γίγνομαι · μή ἀναμένω ὁ κατήγορος . εἰμί καί ὁ ὑπεύθυνος εἰμί , ἀλλά πρίν ἢ παρά ἐκεῖνος τίς τοιοῦτος ἄκων , αὐτός κατηγορέω ὁ ἁμαρτάνω . μάχαιρα εἰμί ὁ γλῶσσα ἡσυνμένη · ἀλλά μή ἕτερος ἐπάγω τραῦμα , ἀλλά ὁ ἡμέτερος σηπενθίας ἀποτέμνω . βούλομαι μανθάνω ὅτι ἔθος ὁ Δίκαιος μή ἄλλος κακῶς λέγω , ἀλλά ἑαυτοῦ ; ἀκούω ὁ Παῦλος βοῦς · χαίρω ἔχω ἐνθυμέομαι ἐγώ Χριστός , ὅτι πιστόν ἐγώ ἁγίζω τίθημι εἰς διακονία , ὁ πρότερος βλάσφημος εἰμί , καί διώκτης , καί οβριιστημι . ὄρνυμι πῶς ἑαυτοῦ κακῶς λέγω ; καί πάλιν , Χριστός ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος ἁμαρτωλός σῴζω , ὅς πρότερος εἰμί ἐγώ . καί πάλιν αλλοχοω , οὐ εἰμί ἱκανός , φημί , καλέω ἀπόστολος , ὅτι διώκω ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός .