joannes-chrysostomus.in-illud-filius-ex-se-nihil-facit pg063_0464.1
καὶ τοσαύτην ἔχω δύναμιν τοῦ λαμβάνειν δίχην παρὰ τῶν ἀσεβούντων , οὐ λαμβάνει<sup>a</sup> . Εἰ δὲ πάντας τοὺς ἀμαρτάνοντας ἐκάλειψεν ὁ Θεός , σφόδρα ἐν ὀλίγῳ ἦν τῷ σωζόμενον , καὶ οὐδ' ἐν ἐξήρουν οἱ ζῶντες πρὸς τὰς ταραχάς . Διὰ τοῦτο φησιν ὁ Δαυὶδ · Ἐὰν ἀνομίας παρατρηθῇς , Κύριε , Κύριε , τις ὑποστήσεται ; ὅτι παρὰ σοὶ ὁ Ἅγιας · ἔστι . Νῦν δὲ καὶ ἐν αὐτῷ τούτῳ δεικνύει τὴν ἑαυτοῦ φιλανθρωπίαν ὁ Θεός , τῇ μὴδὲ δικαίως κολάζειν . Ὅστις οὖν ἐκκίνει βούλεται τῷ Θεῷ , κατὰ δύναμιν ἀνθρωπίνην πρὸς ἑτοῦ καὶ ἡμερος , καὶ φερέτω γενναίως , ὅταν τι πάσῃ παρὰ τῶν ἄλλων δεινόν . Ἀπαξάτε , φησί , τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν , καλῶς ποιεῖτε τοὺς μισοῦσιν ὑμᾶς , προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐκπρεωζόντων ὑμᾶς καὶ διωκόντων ὑμᾶς , ὅπως γένησθε ὅμοιοι τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει καὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Πολλοὶ μὲν οὖν εἰσὶν ἀρεταὶ Χριστιανῶς ἀνδράσι πρέπουσαι , μείζων δὲ ἀπασῶν ἡ πραότης · τοὺς γὰρ ἐν ταύτῃ διαλάμποντας μόνους τοῦ Θεοῦ ζηλωτάς ὁ Χριστὸς ὀνομάζει . Προσέχει τοίνυν ἡμᾶς , ὅταν ὀφρῇ τις ἡ τύπτη ἢ ἄλλο τι πράττη δεινόν , ἡσυχαζούσῃ ψυχῇ πάντα γενναίως ὑπομείνειν , ἐνθυμουμένους ὅτι τοῦ Θεοῦ μιμητὰς ἡ πραότης ποιεῖ . Καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ Δεσπότης καὶ Σωτὴρ ἡμῶν ὑβριζόμενος , ἡλῆχας λαμβάνων , προσπλούμενος , σταυρούμενος , πρᾶως ἤνεγκε τὴν Ἰουδαίων μανίαν , καὶ τοσαύτην ἔχων δύναμιν τοῦ λαβεῖν δίχην παρὰ τῶν ἀσεβούντων , οὐκ ἔλαβεν , ἀλλὰ τὴν μὲν δύναμιν ἐδείξεν ἐν τῷ σῴσαι τὴν γῆν καὶ νεκροὺς ἀναστῆσαι καὶ χρῆσαι τὸν ἥλιον καὶ νύκτα τὴν ἡμέραν ποιῆσαι , τὴν δὲ πραότητα καὶ φιλανθρωπίαν ἐν τῷ μηδὲνα τῶν ἠσβηκότων κολάσαι · Ἐν μαθῶσιν ἄπαντες οἱ τὰς ἀσεβεῖς χεῖρας προσάγοντες τῷ Δεσπότῃ , ὅτι ῥάδιως ἂν τοὺς μανέντας ἐκάλειψεν ὁ ῥάδιως οὕτω σῴσας τὴν γῆν καὶ τὸν ἥλιον ἐξαίφνης ἀφανῆ γενέσθαι προστάξας · νῦν δὲ ἐπειδήπερ ἐστὶν ἡμερος , καὶ πρᾶως φέρει τὴν μανίαν τῶν ἀσεβῶν , οὐχ αὐτὸς μόνος ἡμέρος ἠγέσθω τῶν σταυρωσῶν , τῶν βλασφημησῶν , ἀλλὰ καὶ τὸν Πατέρα παρεκάλει , μὴ χρῆσθαι κατὰ τῶν ἀσεβῶν τοὺς οὐρανίους βέλεσιν . Ὅταν οὖν σοι πάσῃ δεινὸν καὶ ἀφόρητον ἡ ὀργὴ παραστήσῃ καὶ θυμός , ἀναμνήσθητι τῆς τοῦ Χριστοῦ πραότητος , καὶ ταχέως ἡμερος ἐσῃ καὶ πρᾶος , οὐχ αὐτὸς μόνος ἐκ τῆς ἡμερότητος τὰ μέγιστα κερδαίνων , ἀλλὰ καὶ τὸν ἐχθρὸν ὠφελεῖν καὶ χρηστοῦν εἶναι παιδεύων . Ὅταν γὰρ ἴδῃ ὁ τὸν τὰ ἔχοντα πλάσας πρᾶως , τῆς ὀργῆς ἀνεχόμενον , ταχέως καὶ αὐτὸς ἐπιμελῆς ἐσται καὶ χρηστός , καὶ τὸν θυμὸν ἀπορρίψας , ἐλκωτὴς ἐπιθυμίας γενήσεται τῆς σῆς ἡμερότητος . Ὅστις οὖν ἐθέλει τοὺς θυμουμένους νικᾶν , γενναίως φερέτω τὰς ὀδρεῖς καὶ τὰς πληγάς , καὶ πολλὴν θλίψιν μεταβαλὼν τοῦ μεμαθηκὸς καὶ τύπτοντος · ἂν δὲ καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῆς ὀργῆς ἡττηθείς , τοὺς ἴσους ἀμύνασθαι σπουδάσῃ τὸν ἐχθρόν , οὐδέποτε πέρας ἔσται τῆς ὀργῆς καὶ τῆς μάχης , ἀλλ' ἀεὶ μεμαθηκὼς καὶ νικᾶν ἀλλήλους ἐπιθυμοῦντες ταῖς λοιδορίαις καὶ ταῖς πληγαῖς , εἰς ἀπέραντον πόλεμον καὶ μάχην ἐκφρονται , ἐπιβουλεύοντες ἀλλήλοις , συκοφαντῶντες ἀνὰπαντος , ἐπιπορεῖν τολμῶντες , δ μὲν ἐφράσεται μήτε ἀκηχάσαι καθηγορεῖν μελετῶντες , ἐν ἡμέρᾳ μὲν ὡσπερ κύνες λυστῶντες , καὶ ζητοῦντες τὸν ἐχθρόν , τῆς δὲ νυκτὸς τὸ πλεῖστον ἀναλσκοντες ἐν τῷ βουλεύεσθαι τι κακὸν καὶ ῥάπτεν ἐπιβουλὰς
Lemmas: καί τοσοῦτος ἔχω δύναμις ὁ λαμβάνω διχάω παρά ὁ ἀσεβέω , οὖον λαμβάνει<sup>a</sup> . εἰμί δέ πᾶς ὁ ἁμαρτάνω εκαλειψε ὁ Θεός , σφόδρα ἐν ὀλίγος εἰμί ὁ σῴζω , καί οὐδέ ἐν ἐξαιρέω ὁ ζῶ πρός ὁ ταραχή . Ζεύς οὗτος φημί ὁ Δαυίδ · ἐάν ἀνομία παρατρέω , κύριος , κύριος , τις ὑφίστημι ; ὅτι παρά σύ ὁ άγιος · εἰμί . νῦν δέ καί ἐν αὐτός οὗτος δείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ φιλανθρωπία ὁ Θεός , ὁ μηδέ δικαίως κολάζω . ὅστις οὖν ἐκκινέω βούλομαι ὁ Θεός , κατά δύναμις ἀνθρώπινος πρός ἐτός καί ἥμερος , καί φέρω γενναῖος , ὅταν τίς πᾶς παρά ὁ ἄλλος δεινός . Ἀπαξάτε , φημί , ὁ ἐχθρός σύ , καλῶς ποιέω ὁ μισέω σύ , προσεύχομαι ὑπέρ ὁ ἐκπρεωζόντων σύ καί διώκω σύ , ὅπως γίγνομαι ὅμοιος ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός , ὅτι ὁ ἥλιος αὐτός ἀνατέλλω καί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος . πολλός μέν οὖν εἰμί ἀρετή χριστιανῶς ἀνήρ πρέπω , μείζων δέ ἀπασάω ὁ πραότης · ὁ γάρ ἐν οὗτος διαλάμπω μόνος ὁ Θεός ζηλωτής ὁ Χριστός ὀνομάζω . προσέχω τοίνυν ἐγώ , ὅταν ὀφρῇ τις ὁ τύπτω ἢ ἄλλος τίς πράσσω δεινός , ἡσυχάζω Ψυχή πᾶς γενναῖος υπομένω , ἐνθυμέομαι ὅτι ὁ Θεός μιμητής ὁ πραότης ποιέω . καί γάρ αὐτός ὁ Δεσπότης καί Σωτήρ ἐγώ ὑβρίζω , ἡλῆχας λαμβάνω , προσπλέω , σταυρόω , πρᾶος φέρω ὁ Ἰουδαῖος μανία , καί τοσοῦτος ἔχω δύναμις ὁ λαμβάνω διχάω παρά ὁ ἀσεβέω , οὐ λαμβάνω , ἀλλά ὁ μέν δύναμις δείκνυμι ἐν ὁ σῴζω ὁ γῆ καί νεκρός ἀνίστημι καί χράω ὁ ἥλιος καί νύξ ὁ ἡμέρα ποιέω , ὁ δέ πραότης καί φιλανθρωπία ἐν ὁ μηδείς ὁ εἰσβαίνω κολάζω · ἐν μανθάνω ἀπάντομαι ὁ ὁ ἀσεβής χείρ προσάγω ὁ δεσπότης , ὅτι ῥᾳδίως εἄν ὁ μαίνομαι εκαλειψε ὁ ῥᾳδίως οὗτος σῴζω ὁ γῆ καί ὁ ἥλιος ἐξαπίνης ἀφανής γίγνομαι προστάσσω · νῦν δέ ἐπεί εἰμί ἥμερος , καί πρᾶος φέρω ὁ μανία ὁ ἀσεβής , οὐ αὐτός μόνος ἥμερος ἐγώ ὁ σταυρόω , ὁ βλασφημέω , ἀλλά καί ὁ πατήρ παρακαλέω , μή χράω κατά ὁ ἀσεβής ὁ οὐράνιος βέλος . ὅταν οὖν σύ πᾶς δεινός καί ἀφόρητος ὁ ὀργή παρίστημι καί θυμός , ἀναμιμνήσκω ὁ ὁ Χριστός πραότης , καί ταχέως ἥμερος εἰμί καί πρᾶος , οὐ αὐτός μόνος ἐκ ὁ ἡμερότης ὁ μέγας κερδαίνω , ἀλλά καί ὁ ἐχθρός ὠφελέω καί χρηστός εἰμί παιδεύω . ὅταν γάρ ὁράω ὁ ὁ ὁ ἔχω πλάσσω πρᾶος , ὁ ὀργή ἀνέχω , ταχέως καί αὐτός ἐπιμελής εἰμαι καί χρηστός , καί ὁ θυμός ἀπορρίπτω , ἐλκωτὴς ἐπιθυμία γίγνομαι ὁ σός ἡμερότης . ὅστις οὖν ἐθέλω ὁ θυμόω νικάω , γενναῖος φέρω ὁ ὀδρεῖς καί ὁ πληγάς , καί πολύς θλῖψις μεταβάλλω ὁ μανθάνω καί τύπτω · εἄν δέ καί αὐτός ὑπό ὁ ὀργή ἡσσάομαι , ὁ ἴσος ἀμύνω σπουδάζω ὁ ἐχθρός , οὐδέποτε πέρας εἰμί ὁ ὀργή καί ὁ μάχη , ἀλλά ἀεί μανθάνω καί νικάω ἀλλήλων ἐπιθυμέω ὁ λοιδορία καί ὁ πληγή , εἰς ἀπέραντος πόλεμος καί μάχη εκφροντ , ἐπιβουλεύω ἀλλήλων , συκοφαντέω Ανάπας , επιεπορον τολμάω , δ μέν φράζω μήτε ἀχεύω κατηγορέω μελέτη , ἐν ἡμέρα μέν ὡς κύω λυστῶντες , καί ζητέω ὁ ἐχθρός , ὁ δέ νύξ ὁ πλεῖστος ἀναλίσκω ἐν ὁ βουλεύω τίς κακός καί ῥάπτω ἐπιβουλή