joannes-chrysostomus.in-illud-filius-ex-se-nihil-facit pg063_0443.3
α' . Μετὰ τῆς ψυχῆς ἐφόδιον εἰς σωτηρίαν τὰ ἱερὰ μαθήματα . Σῴζει μὲν γὰρ σῴηρον ὁρῶντι , λόγος δὲ θεῖος ψυχὴν ἀνορεῖ · καὶ ἄρτω μὲν σῶμα τρέφεται , λόγῳ δὲ θεῖᾳ ψυχὴ στηρίζεται · καθὼς καὶ ὁ μακάριος Μωϋσῆς , τὸ τρόφιμον τῆς θείας διδασκαλίας ὑποτιθέμενος , φησίν · Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος , ἀλλ' ἐν παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ . Τροφὴ τοίνυν ψυχῆς λόγος Θεοῦ . Τῇ γὰρ κατ' εἰκόνα τοῦ κασμοποιοῦ γενομένῃ Λόγῳ , καὶ λόγῳ τετιμημένῃ , καὶ λογικῆς ἐλευθερίας ἱξιωμένῃ , τί ἂν οἰκειότερον γένοιτο λόγῳ τρέφοντος αὐτὴν καὶ παιδεύοντος καὶ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἀξίωμα ταχέως ἐπαναγόντος ; Λόγῳ δὲ , ἀδελφοί , φαμεν ἡμεῖς , οὐ τὸν σοφιστικῆς δεινότητος κεχωρημένον εἰς πιθανότητα , ἀλλὰ τὸν ἀπλότητι πίστεως μαρτυροῦντα εἰς ἀλήθειαν . Νοδὸν γὰρ ἡγεῖσθαι δει πᾶσαν ἀρετὴν καὶ βίου καὶ λόγου , ἥτις μὴ περὶ τοῦ θείου διδασκάλου τὰς ἀπαρχὰς ὑπέθετο · καὶ καθ' ὅσον σοιὰ σώματος , καὶ ὅναρ τῆς ἀληθείας ἀπεχοίνοιςται , τοσοῦτον διέστηχε τῆς ἀληθινῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἡ νενομισμένη τοῦ κόσμου σοφία . " Ὅθεν καὶ ὁ μακάριος Παῦλος , τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς , ὁ ποτὲ μὲν ἐξελθὼν κακῶς ἐπὶ θῆραν τῶν ἀγίων , ὁραθεὶς δὲ καλῶς ἐπὶ σωτηρίᾳ ἀνθρώπων , διαρρήδην πρὸς τὸν νόθον τὸν εὐσεβῆ καὶ ἀληθῆ λόγον ἐπεισάγων ἔλεγε · Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις , σοφίαν δὲ οὐ τὴν τοῦ αἰῶνος τούτου , ἀλλὰ Θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ . Σοφία τοίνυν ἡμῖν ἡ προφητικὴ γλῶττα , καὶ ἡ ἀποστολικὴ διδασκαλία , καὶ τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας , ἡ κορυφὴ τῆς λογικῆς ἐξουσίας . Εὐαγγέλιον δέ , ἀδελφοί , ὅταν ἀκούωμεν , ἀξίαν τῆς προσοχῆς τὴν ἔνοιαν ἀναλαβώμεν . Πολλοὶ γὰρ πολλάκις τῇ συνθείᾳ τῶν ὀνομάτων ἐμμελεσάμενοι , τὴν δύναμιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἠγνόησαν . Ἔστι δὲ εὐαγγέλιον ἑρμηνεία τοῦ πράγματος · εὐαγγελίζεται γὰρ ἡμῖν ὁ τὴν παλαιοῦντο τοῦ Σωτῆρος οἰκονομίαν , ὅτι ὁ Θεὸς ἐν ἀνθρώποις ἐγένετο διὰ φιλανθρωπίαν , οὐ τὴν προαιώνιον ἀξίαν προσιποδόμενος , ἀλλὰ τὴν σωτηρίαν οἰκονομίαν ἐνδυσάμενος · εὐαγγελίζεται ἡμῖν τὸ εὐαγγέλιον , ὅτι τοῖς κάμνουσιν ἰατρὸς ἐπιδήμησεν , οὐ φαρμάκοις θεραπεύων , ἀλλὰ νεύματι φιλανθρωπίας ἰώμενος · εὐαγγελίζεται ἡμῖν , ὅτι τοῖς πεπλανημένοις ὁδὸς ἀνεδείχθη , τοῖς ἑσκοτισμένοις τὸ φῶς ἐλαμψεν , τοῖς ἀπεγνωσμένοις ἡ σωτηρία . Ἐπεὶδὴ γὰρ νόμῳ παιδευθέντες οὐκ ἐπεστράφημεν , καὶ προσφθείαις ὀδηγηθέντες οὐκ ἀνεχλήθημεν πρὸς τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας , καὶ ἐκινδύνευετο τῇ ἡμετέρᾳ ἀγνωμοσύνη φθαρῆναι τὰ πάντα , καὶ λυθῆναι τὰ ἀνθρώπινα , ὡς εἰδὲν ἡμᾶς ὁ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία , καὶ πρὸς τὴν νόμῳ παιδείαν ἀπειρηκότας , καὶ πρὸς τὴν τῶν προφητῶν [ 404 ] ὀδηγίαν ὀλλάσοντας , ἀγαθότητι πολλῇ καὶ ἀμέτρῳ τὴν ἀγνωμοσύνην ἐνίκησε , καὶ τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας , οὗν τινὰ βασιλικὴν δωρεὰν εἰς πᾶσαν προδιδὼ τὴν οἰκουμένην , πάντα τοῖς ἀναξίοις ἐχαρίσατο διὰ φιλανθρωπίαν . Προῆλθε γοῦν ἡ σωτηρία · χάρις διαφόρως πάντας εὐεργετοῦσα , τοὺς δούλους ἐλευθεροῦσα , τοὺς πτωχοὺς πλουτίζουσα , τοὺς ἐξορίστους ἀνακαλοῦσα , τοὺς αἰχμαλώτους ἐξαγοράζουσα , πάντα τοῖς πᾶσιν ἐγένετο , οὐ διὰ τὴν ἡμετέραν ἀξίαν , ἀλλὰ διὰ τὴν αὐτῆν τῷ εὐεργετῇ πρέπουσαν ἀγαλότητα , ὅς ἀπλοῦς
Lemmas: ὅς . μετά ὁ Ψυχή ἐφόδιον εἰς σωτηρία ὁ ἱερόv μάθημα . σῴζω μέν γάρ σαίρω ὁράω , λόγος δέ θεῖος ψυχή ἀναιρέω · καί ἄρτος μέν σῶμα τρέφω , λόγος δέ θεῖος ψυχή στηρίζω · καθώς καί ὁ μακάριος Μωϋσῆς , ὁ τρόφιμος ὁ θεῖος διδασκαλία ὑποτίθημι , φημί · οὐ ἐπί ἄρτος μόνος ζῶ ἄνθρωπος , ἀλλά ἐν πᾶς ῥῆμα ἐκπορεύω διά στόμα Θεός . τροφή τοίνυν Ψυχή λόγος Θεός . ὁ γάρ κατά εἰκών ὁ κασμοποιεω γίγνομαι Λόγος , καί λόγος τιμάω , καί λογικός ἐλευθερία ἱκνέομαι , τίς εἄν οἰκεῖος γίγνομαι λόγος τρέφω αὐτός καί παιδεύω καί πρός ὁ οἰκέω ἀξίωμα ταχέως ἐπανάγω ; Λόγος δέ , ἀδελφός , φημί ἐγώ , οὖον ὁ σοφιστικός δεινότης χωρέω εἰς πιθανότης , ἀλλά ὁ ἀπόλλυμι πίστις μαρτυρέω εἰς ἀλήθεια . Νοδὸν γάρ ἡγέομαι δεῖ πᾶς ἀρετή καί βίος καί λόγος , ὅστις μή περί ὁ θεῖον διδάσκαλος ὁ ἀπαρχή ὑποτίθημι · καί κατά ὅσος σοιὰ σῶμα , καί ὄναρ ὁ ἀλήθεια ἀπεχοίνοιςται , τοσοῦτος διίστημι ὁ ἀληθινός ὁ Θεός σοφία ὁ νομίζω ὁ κόσμος σοφία . " ὅθεν καί ὁ μακάριος Παῦλος , ὁ σκεῦος ὁ ἐκλογή , ὁ ποτέ μέν ἐξέρχομαι κακῶς ἐπί θήρ ὁ Ἀγίων , ὁράω δέ καλῶς ἐπί σωτηρία ἄνθρωπος , διαρρήδην πρός ὁ νόθος ὁ εὐσεβής καί ἀληθής λόγος ἐπεισάγω λέγω · Σοφία δέ λαλέω ἐν ὁ τέλειος , σοφία δέ οὖον ὁ ὁ αἰών οὗτος , ἀλλά Θεός σοφία ἐν μυστήριον . Σοφία τοίνυν ἐγώ ὁ προφητικός γλῶσσα , καί ὁ ἀποστολικός διδασκαλία , καί ὁ εὐαγγέλιον ὁ βασίλεια , ὁ κορυφή ὁ λογικός ἐξουσία . Εὐαγγέλιος δέ , ἀδελφός , ὅταν ἀκούω , ἄξιος ὁ προσοχή ὁ νοια ἀναλαμβάνω . πολλός γάρ πολλάκις ὁ συνθεΐα ὁ ὄνομα ἐμμελεσάμενοι , ὁ δύναμις αὐτός ὁ πρᾶγμα ἀγνοέω . εἰμί δέ εὐαγγέλιον ἑρμηνεία ὁ πρᾶγμα · εὐαγγελίζω γάρ ἐγώ ὁ ὁ παλαιόω ὁ Σωτήρ οἰκονομία , ὅτι ὁ θεός ἐν ἄνθρωπος γίγνομαι διά φιλανθρωπία , οὖον ὁ προαιώνιος ἄξιος προσεῖπον , ἀλλά ὁ σωτηρία οἰκονομία ἐνδύω · εὐαγγελίζω ἐγώ ὁ εὐαγγέλιον , ὅτι ὁ κάμνω ἰατρός επιδημώ , οὖον φάρμακον θεραπεύω , ἀλλά νεῦμα φιλανθρωπία ἰάομαι · εὐαγγελίζω ἐγώ , ὅτι ὁ πλανάω ὁδός ἀναδείκνυμι , ὁ ἑσκοτισμένοις ὁ φάος λάμπω , ὁ ἀπογιγνώσκω ὁ σωτηρία . ἐπειδή γάρ νόμος παιδεύω οὐ ἐπιστρέφω , καί προσφθειος ὀδηγηθέντες οὐ ἀνεχλήθημεν πρός ὁ ἐπίγνωσις ὁ ἀλήθεια , καί κινδυνεύω ὁ ἡμέτερος ἀγνωμοσύνη φθείρω ὁ πᾶς , καί λύω ὁ ἀνθρώπινος , ὡς ὁράω ἐγώ ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία , καί πρός ὁ νόμος παιδεία ἀπό-ἐρῶ , καί πρός ὁ ὁ προφήτης [ 404 ] ὁδηγία ὄλλυμι , ἀγαθότης πολύς καί ἄμετρος ὁ ἀγνωμοσύνη νικάω , καί ὁ εὐαγγέλιον ὁ βασίλεια , ἐν τις βασιλικός δωρεά εἰς πᾶς προδίδωμι ὁ οἰκέω , πᾶς ὁ ἀνάξιος χαρίζομαι διά φιλανθρωπία . προέρχομαι γοῦν ὁ σωτηρία · χάρις διάφορος πᾶς εὐεργετέω , ὁ δοῦλος ἐλευθερόω , ὁ πτωχός πλουτίζω , ὁ ἐξόριστος ἀνακαλέω , ὁ αἰχμάλωτος ἐξαγοράζω , πᾶς ὁ πᾶς γίγνομαι , οὖον διά ὁ ἡμέτερος ἄξιος , ἀλλά διά ὁ αὐτός ὁ εὐεργέτης πρέπω αγαλοτηταω , ὅς Ἀπλοῦς