ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0341.2
328 ΕΙΣ ΤΟΝ ΗΑΙΑΝ
Lemmas: 328 εἰς ὁ ΑΗ
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0341.3
Καὶ εἰς τὴν χῆραν , καὶ περὶ ἐλεημοσύνης .
Lemmas: καί εἰς ὁ χήρα , καί περί ἐλεημοσύνη .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.1
ἐφθάσαν τῆς φιλοσοφίας ἀρετὴν , καὶ τὴν αὐτὴν ἐπελαβάντο φιλοσοφῆσαι , τῇ τῶν κατορθωμάτων ὁμοιότητι τὴν συγγένειαν ἡμῖν τῶν διασθῆκῶν ἐνδεικνύμενοι . Καθάπερ γὰρ σκόπιοι τινες ὀψήλιοι περιβεβλημένοι λιμένας , οὐς δὲ φάρος καλεῖν εἴωθασιν , διὰ πάσης τῆς νυκτὸς ἄδοτον ἔχοντες πῦρ , τοὺς πεπλανημένους κατὰ τὸ πλέγος τῇ λαμπρόνῳ τοῦ φωτὸς πρὸς τὴν τοῦ λιμένος χειραγωγῶσιν ἀσφάλειαν · οὕτω καὶ αὐταὶ καθάπερ τινὰς λιμένας τὴν φιλοσοφίαν περιβεβλημέναι , τῷ φωτὶ τῆς οἰκίας μεγαλοψυχίας τοὺς ἐν τῇ βαθυτάτῃ νυκτὶ · νυκτὸς γὰρ οὐδὲν ἄμεινον ἡμῶν ἡ ζωὴ διακείται , καθάπερ καὶ ὁ Παῦλος φησιν , ὅτι Ἡ νὺξ προέκοψεν , ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν · τοὺς οὖν ἐν τῇ βαθυτάτῃ νυκτὶ κατὰ τὸ πέλαγος τῆς φιλαργυρίας πλανωμένους , καὶ γίνεσθαι μέλλοντας ὑποβρυχίους , πρὸς τὴν παρ’ ἑαυτῶν καλούσιν ἀσφάλειαν , τὸ τῆς φιλανθρωπίας διαπαντὸς κασώμων ἔχουσαι·πῦρ , καὶ διασώζουσαι τὸ τῆς ἐλεημοσύνης ἄδοτον φῶς .
Lemmas: φθάνω ὁ φιλοσοφία ἀρετή , καί ὁ αὐτός ἐπιλαμβάνω φιλοσοφέω , ὁ ὁ κατόρθωμα ὁμοιότης ὁ συγγένεια ἐγώ ὁ διαστήκω ἐνδείκνυμι . καθά γάρ σκόπιος τις ὀψήλιοι περιβάλλω λιμήν , οὖς δέ φάρος καλέω εἴωθα , διά πᾶς ὁ νύξ ἄδοτος ἔχω πῦρ , ὁ πλανάω κατά ὁ πλέγος ὁ λαμπρόνῳ ὁ φάος πρός ὁ ὁ λιμήν χειραγωγέω ἀσφάλεια · οὕτως καί αὐτός καθά τις λιμήν ὁ φιλοσοφία περιβάλλω , ὁ φάος ὁ οἰκία μεγαλοψυχία ὁ ἐν ὁ βαθύς νύξ · νύξ γάρ οὐδείς ἀγαθός ἐγώ ὁ ζωή διάκειμαι , καθά καί ὁ Παῦλος φημί , ὅτι ὁ νύξ προκόπτω , ὁ δέ ἡμέρα ἐγγίζω · ὁ οὖν ἐν ὁ βαθύς νύξ κατά ὁ πέλαγος ὁ φιλαργυρία πλανάω , καί γίγνομαι μέλλω ὑποβρύχιος , πρός ὁ παρά ἑαυτοῦ καλέω ἀσφάλεια , ὁ ὁ φιλανθρωπία διαπαντός κασώμων ἔχουσαι·πῦρ , καί διασῴζω ὁ ὁ ἐλεημοσύνη ἄδοτος φάος .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.2
β' . Ἄλλα περὶ ἐκείνης μὲν ἐν ἑτέρῳ καιρῷ · τήμερον δὲ περὶ τῆς ἐν τῇ Παλαιαῇ πρὸς ὑμᾶς ἐροῦμεν . Πάντως γὰρ καὶ ταύτης ἐπανορθώσῃ , ἐκείνης τῶν ἐγκωμιῶν οἱ στίφαινον πληθούσων · ὡν γὰρ τὴν κατορθώματα ἰσα , καὶ οἱ λόγοι τῶν ἐγκωμίων κοινοί . Ἐγένετο τοίνυν κατὰ τοὺς ταύτης χρόνους λιμὸς χαλεπός · οὐχὶ ἡ γῆ διὰ καμώσιν παρητήσατο τὴν φορὰν , ἀλλὰ τῶν ἀνθρώπων τὰ ἁμαρτήματα τοῦ Θεοῦ τὴν δωρεὰν ἀπεκρούσαντο . Ἐγένετο τοίνυν λιμὸς χαλεπός , καὶ λιμὸν ἀπάντων πικρότατος · καὶ τοῦτον ἤγαγε τὸν λιμὸν ὁ μέγας Ἠλίας , καθάπερ τινὰ φοβεραὶ οἰκέτιν καλέσας , ὥστε τοὺς συνδούλους τὸν Δεσπότην ὑβρίζοντας σωφρονίσαι · μᾶλλον δὲ ἐκάλεσεν αὐτὸν τῶν Ἰουδαίων τὰ ἁμαρτήματα · ἐκόμισε δὲ αὐτὸν τοῦ προφήτου τὸ στόμα , Ζῇ γάρ , φησί , Κύριος ὁ Θεός , εἰ δοῦσι ὕετος , εἰ μὴ διὰ στόματός μου .
Lemmas: βε . Ἀλλᾶ περί ἐκεῖνος μέν ἐν ἕτερος καιρός · σήμερον δέ περί ὁ ἐν ὁ Παλαιαῇ πρός σύ λέγω . πάντως γάρ καί οὗτος ἐπανορθόω , ἐκεῖνος ὁ ἐγκώμιον ὁ στιφαινω πλήθω · ὅς γάρ ὁ κατόρθωμα ἴσος , καί ὁ λόγος ὁ ἐγκώμιον κοινός . γίνομαι τοίνυν κατά ὁ οὗτος χρόνος λιμός χαλεπός · οὐ ὁ γῆ διά κάμνω παραιτέομαι ὁ φορά , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος ὁ ἁμάρτημα ὁ θεός ὁ δωρεά ἀποκρούω . γίνομαι τοίνυν λιμός χαλεπός , καί λιμός ἀπαντάω πικρός · καί οὗτος ἄγω ὁ λιμός ὁ μέγας Ἠλίας , καθά τις φοβερός οἰκέτης καλέω , ὥστε ὁ σύνδουλος ὁ δεσπότης ὑβρίζω σωφρονίζω · μᾶλλον δέ καλέω αὐτός ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἁμάρτημα · κομίζω δέ αὐτός ὁ προφήτης ὁ στόμα , ζάω γάρ , φημί , κύριος ὁ θεός , εἰμί δίδωμι ὑετός , εἰμί μή διά στόμα ἐγώ .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.3
Ἐν τοίνυν ἀφόρητον κακῶν · οὐδὲ γὰρ τὴν γαστέρα τῆς γῆς ἔγνωσεν ἐποίησεν μόνον ἡ φοβερὰ τοῦ προφήτου φωνή , ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τῶν ποταμῶν τὰ ρεῖθρα ἀνέστειλε , καὶ οἱ χειμάρροι τότε ἐξηραίνοντο πάντες . Καὶ καθάπερ πυρετὸς λάβρος καὶ διακαὴς εἰς σώματος φύσιν ἐμπέσων , οὐχὶ τὴν ἐπιφάνειαν ἠραϊνει μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὸ χωρήσας τὸ βάθος , αἴτῃ τῶν ὀστῶν καταφρύγει τὴν φύσιν · οὕτω καὶ ὁ τότε γενόμενος αὐχμός , οὐχὶ τὴν δῆν τῆς γῆς κατέκαυσεν μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς λαγάνας ἐλθὼν , πᾶσαν κάτωθεν ἀνέσπασε τὴν νοτίδα . Τί οὖν ὁ Θεὸς πρὸς τὸν προφήτην ; Ἀνάστηθι , φησί , καὶ πορεύσθητι εἰς Σαρεφθὰ τῆς Σιδῶνος · ἐκεῖ ἀντελούμαι γυναικὶ χῆρα τοῦ διαθρέψαι σε . Τί τοῦτο ; διὰ τῆς οἰκίας οὐδεμίας ἀπέλειπες φιλοσοφίαν , καὶ εἰς τὴν ἄλλοτρίαν αὐτὸν πέμπεις , καὶ πρὸς γυναῖκα χῆραν ; Εἰ γὰρ εὐπορος ἦν , εἰ γὰρ πλουσιωτάτη , εἰ γὰρ αὐτοῦ τοῦ βασιλεύοντος γυνή , εἰ γὰρ ταμεία πολλῶν εἶχεν ἐμπεπλησμένα γεννημάτων , οὐκ ἂν αὐτὴς μᾶλλον τῆς γῆς τὴν προαιρέσιν ἀπεστείρωσεν ὁ τοῦ λιμοῦ φόβος ; Ἵνα οὖν μὴ ταῦτα ὁ προφήτης λέγῃ , μηδὲ διαλογίζεται , διὰ τοῦτο αὐτό , [ 330 ] πρότερον διὰ τῶν χορδίων ἔθρεψε , μονονοχὶ πρὸς αὐτὸν λέγων διὰ τῶν γενεομένων , ὅτι Εἰ τὴν ἄλογον φύσιν ξενοδοχήσαι σε παρεσκεύασα , πολλῷ μᾶλαν ἡ λογικὴ πεισθήσεται τοῦτο ποιῆσαι .
Lemmas: ἐν τοίνυν ἀφόρητος κακός · οὐδέ γάρ ὁ γαστήρ ὁ γῆ γιγνώσκω ποιέω μόνος ὁ φοβερός ὁ προφήτης φωνή , ἀλλά καί αὐτός ὁ ποταμός ὁ ῥεῖθρον ἀναστέλλω , καί ὁ χειμάρρους τότε ξηραίνω πᾶς . καί καθά πυρετός λάβρος καί διακαής εἰς σῶμα φύσις ἐμπίπτω , οὐ ὁ ἐπιφάνεια ἠραϊνει μόνος , ἀλλά καί πρός αὐτός χωρέω ὁ βάθος , αἰτέω ὁ ὀστέον καταφρύγω ὁ φύσις · οὕτως καί ὁ τότε γίγνομαι αὐχμός , οὐ ὁ δης ὁ γῆ κατακαίω μόνος , ἀλλά καί πρός αὐτός ὁ λαγάνα ἔρχομαι , πᾶς κάτωθεν ἀνασπάω ὁ νοτίς . τις οὖν ὁ θεός πρός ὁ προφήτης ; ἀνίστημι , φημί , καί πορεύω εἰς Σαρεφθὰ ὁ Σιδών · ἐκεῖ ἀνατέλλω γυνή χήρ ὁ διατρέφω σύ . τις οὗτος ; διά ὁ οἰκία οὐδείς ἀπολείπω φιλοσοφία , καί εἰς ὁ ἀλλότριος αὐτός πέμπω , καί πρός γυνή χήρα ; εἰμί γάρ εὔπορος εἰμί , εἰμί γάρ πλούσιος , εἰμί γάρ αὐτός ὁ βασιλεύω γυνή , εἰμί γάρ ταμεία πολύς ἔχω ἐμπίμπλημι γέννημα , οὐ ἄν αὐτός μᾶλλον ὁ γῆ ὁ προαίρεσις ἀποστειρόω ὁ ὁ λιμός φόβος ; ἵνα οὖν μή οὗτος ὁ προφήτης λέγω , μηδέ διαλογίζομαι , διά οὗτος αὐτός , [ 330 ] πρότερος διά ὁ Χορδίων τρέφω , μονονοχὶ πρός αὐτός λέγω διά ὁ γίγνομαι , ὅτι εἰμί ὁ ἄλογος φύσις ξενοδοχέω σύ παρασκευάζω , πολύς μᾶλα ὁ λογικός πείθω οὗτος ποιέω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.4
γ' . Διὰ τοῦτο μετὰ τοὺς χώρακας ἡ χῆρα . Καὶ ἡν ἰδεῖν τὸν προφήτην ὑπόδικον γενόμενον γυναικός , τὴν ὀρρανωμένην καὶ θεῖαν ψυχὴν ἐκείνην , τὸν γενναῖον καὶ ὀψήλον Ἠλίαν , ὡσερ ἀλήτην τινὰ καὶ προσαιτην πρὸς τὰς θύρας τῆς χήρας ἐρχόμενον , καὶ τὸ στόμα , ὁ τὸν οὐρανὸν ἠκλείσε , τὰς τῶν προσαιτούντων φθεγγόμενον φωνάς · Δός μοι ἄρτον , δός μοι ὕδαρ · ἵνα σὺ μάθῃς ὅτι οὐδὲν οὕτως ἐπιτιθέμενον , ὡς γυναικὸς οἰκία χήρας , καὶ σκηπὴ πενίας · γέμουσα , καὶ πλούτου καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ πλοῦτου κακῶν ἀπηλλαγμένη . Καθαρὸν γὰρ θορύβων ἦν τὸ χωρίον , καὶ πᾶσης φιλοσοφίας μεστόν , καὶ λιμένων παντὸς εὐδιώτερον . Τοιαῦτα δὴ μάλιστα ἐνδιαθήματα τῶν ἀγίων ἐπιζητοῦσιν αἱ ψυχαί .
Lemmas: γε . Ζεύς οὗτος μετά ὁ χωράζω ὁ χήρ . καί ὅς ὁράω ὁ προφήτης ὑπόδικος γίγνομαι γυνή , ὁ ὄρνυμι καί θεῖος ψυχή ἐκεῖνος , ὁ γενναῖος καί ὀψήλον Ἠλίας , ὡσερ ἀλήτης τις καί προσαίτης πρός ὁ θύρα ὁ χῆρος ἔρχομαι , καί ὁ στόμα , ὁ ὁ οὐρανός καλέω , ὁ ὁ προσαιτέω φθέγγομαι φωνή · δίδωμι ἐγώ ἄρτος , δίδωμι ἐγώ ὕδαρ · ἵνα σύ μανθάνω ὅτι οὐδείς οὕτως ἐπιτίθημι , ὡς γυνή οἰκία χῆρος , καί σκηπὴ πενία · γέμω , καί πλοῦτος καί ὁ ἀπό ὁ πλοῦτος κακός ἀπαλλάσσω . καθαρός γάρ θόρυβος εἰμί ὁ χωρίον , καί πᾶς φιλοσοφία μεστός , καί λιμήν πᾶς εὔδιος . τοιοῦτος δή μάλιστα ἐνδιαθήματα ὁ ἅγιος ἐπιζητέω ὁ ψυχή .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.5
Ἀπῆει τοίνυν πρὸς τὴν χῆραν ὁ προφήτης , τῆς Ἰουδαϊκῆς μισοενίας ἐλεγχον ἰσούμενη · ἀπῆει πρὸς τὴν χῆραν , διδάσκων ἅπαντας ὅτι δικαίως ἐκείνην τὴν κόλασιν ὑπομείνουσιν Ἰουδαῖοι . Καὶ γὰρ ὅταν μέλλῃ τις καλέσασθαι ὁ Θεός , οὐχ ἀπλῶς ἐπάγει τὴν τιμωρίαν , οὐδὲ τῇ τῆς οἰκίας κρίσει ἀρκεῖται ψήφῳ , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀνθρώπους διὰ τῶν πραγμάτων ἀπολογεῖται , ὡσερ ἐν κοινῷ δικαστηρίῳ κρινόμενος ταῖς τῶν πολλῶν ὑπονοίαις . Καὶ καθάπερ οἱ δικαζοντες , ὅταν μέλλωσι τινὰ τὴν ἐπὶ θάνατον ἀγεῖν ὁδὸν , ἐφ’ ὀψήλου τοῦ βήματος προκαθίσαντες , καὶ τὰ παραπεπταμένα συνελκύσαντες καλεῦσαντες , καὶ τὴν πάλιν αὐτοὺς περιστησάντες ἅπαντας , οὕτω καθάπερ ἐν θεάτρῳ κοινῷ δικάζοντες πρὸς τὴν κατάδικον , ὑπὸ ταῖς ἀπάντων θύραις καὶ ἀκοαῖς τὰς πένθεις ποι · μενοι , καὶ τὰ ὑπομνήματα τῶν ἐκείνοις τετολμημένων ἀναγνωσθῆναι κελεύοντες , καὶ αὐτὸν τὸν ὑπὲρ θυνον τῶν αὐτῶ τετολμημένων γενέσθαι κατηγορον παρασκευάζοντες , τότε τὴν ψῆφον ἐπάγουσιν · οὕτω καὶ ὁ Θεός , καθάπερ ἐφ’ ὀψήλου τοῦ βήματος , τοῦ τῶν Γραφῶν κηρύγματος προκαθίσας , καὶ τὴν οἰκουμένην ἅπαντα περιστησας , ὑπὸ ταῖς ἀπάντων θύραις καὶ ἀκοαῖς ποιεῖται τῶν ἁμαρτημάτων τὴν ἐξέτασιν , οὐχ ὑπομνήματα ἀναγνωσθῆναι κελεύων , οὐδὲ γράμματα παράγων εἰς μέσον , ἀλλ’ αὐτὸς ἡμᾶς τοὺς τῶν καταδικῶν ἐφιστῶν ἁμαρτημασιν .
Lemmas: ἀπέρχομαι τοίνυν πρός ὁ χήρα ὁ προφήτης , ὁ Ἰουδαϊκός μισοενιοι ἔλεγχος ἰσόω · ἀπέρχομαι πρός ὁ χήρα , διδάσκω ἅπας ὅτι δίκαιος ἐκεῖνος ὁ κόλασις ὑπομένω Ἰουδαῖος . καί γάρ ὅταν μέλλω τις καλέω ὁ θεός , οὐ ἀπλόος ἐπάγω ὁ τιμωρία , οὐδέ ὁ ὁ οἰκία κρίσις ἀρκέω ψῆφος , ἀλλά καί ὁ ἄνθρωπος διά ὁ πρᾶγμα ἀπολογέομαι , ὡσερ ἐν κοινός δικαστήριον κρίνω ὁ ὁ πολύς ὑπόνοια . καί καθά ὁ δικάζω , ὅταν μέλλω τις ὁ ἐπί θάνατος ἄγω ὁδός , ἐπί ὀψήλου ὁ βῆμα προκαθίζω , καί ὁ παραπέτομαι συνέλκω καλέω , καί ὁ πάλιν αὐτός περιίστημι ἅπας , οὕτως καθά ἐν θέατρον κοινός δικάζω πρός ὁ κατάδικος , ὑπό ὁ ἀπαντάω θύρα καί ἀκοή ὁ πενθέω ποῖ · μένω , καί ὁ ὑπόμνημα ὁ ἐκεῖνος τολμάω ἀναγιγνώσκω κελεύω , καί αὐτός ὁ ὑπέρ Θυνός ὁ αὐτός τολμάω γίγνομαι κατήγορος παρασκευάζω , τότε ὁ ψῆφος ἐπάγω · οὕτως καί ὁ θεός , καθά ἐπί ὀψήλου ὁ βῆμα , ὁ ὁ Γραφής κήρυγμα προκαθίζω , καί ὁ οἰκουμένη ἅπας περιίστημι , ὑπό ὁ ἀπαντάω θύρα καί ἀκοή ποιέω ὁ ἁμάρτημα ὁ ἐξέτασις , οὐ ὑπόμνημα ἀναγιγνώσκω κελεύω , οὐδέ γράμμα παράγω εἰς μέσος , ἀλλά αὐτός ἐγώ ὁ ὁ καταδίκη ἐφιστάω ἁμάρτημα .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0344.6
δ . Ὅτε τοίν τοὺς χαλεποὺς καρανούς κατὰ τῶν Σοδομιτῶν ἀφεῖναι ἠμέλλε , καὶ δήμους καὶ πόλεις ἀναρπάξειν ἐκ μέσου τῆς χώρας διὰ τῆς φοβερᾶς φλογὸς ἐκείνης , ὅτε τὸν καινὸν καὶ παράδοξον ὀετὸν ἐπὶ τὴν γῆν ἤρει , τοῦ προτέρου φρικωδέστερον ὄντα , ἐν πρώτῳ καὶ μόνῳ ἡλίῳ ἐπαίειν · ἐπαὶ τοιούτων πρὶν ἡ τὴν κόλασιν ταύτην ἐπαγαγεῖν , ἐδειξε τῶν μελλόντων κολάζεσθαι τὴν πονηρίαν ἡμῖν , οὐχὶ γράμματα ἀναγνῶντων , καθάπερ ἔφη , ἀλλ’ αὐτὰ εἰς μέσον παραγαγὼν τὰ ἁμαρτήματα . Διὰ τοῦτο γοῦν ἐπαμψε τοὺς ἀγγέλους , οὐχ ἵνα τὸν Λῶτ ἐξαγάγῃ μόνον , ἀλλ’ ἵνα σοι δείξῃ τὴν παρανομίαν ἐκείνων · ὁ δὴ καὶ γέγονεν . Ἐπεὶδὴ γὰρ αὐτοὺς ὁ Λῶτ ὑπεδέξατο , τὴν οἰκίαν ἐπολιόρκουν τοῦ ξενοδόχου πάντες , περιεστάντες [ 351 ] κύκλῳ . Ἐστρατήγει δὲ τῆς πολιορκίας ὁποπος ἔρως , καὶ μέξεως ἐπιθυμία παρανόμων , καὶ ἡμιχίας καὶ φύσεως δρους ὑπερβαίνουσα . Οὐδὲ γὰρ νεανίσκῳ περιέστησαν μόνον , ἀλλ’ ἤδη καὶ πρεσβύτῳι · καὶ οὐδὲ ἡ πολὺ τὴν λύτταν κατέπαυσεν , οὐδὲ τὸ γῆρας
Lemmas: δ . ὅτε ὅς ὁ χαλεπός κάρανος κατά ὁ Σοδομίτης ἀφίημι μέλλω , καί δῆμος καί πόλις ἀναρπάζω ἐκ μέσος ὁ χώρα διά ὁ φοβερός φλόξ ἐκεῖνος , ὅτε ὁ καινός καί παράδοξος ὀετὸν ἐπί ὁ γῆ αἱρέω , ὁ πρότερος φρικώδης εἰμί , ἐν πρῶτος καί μόνος ἥλιος ἐπαίω · πη τοιοῦτος πρίν ὁ ὁ κόλασις οὗτος ἐπάγω , δείκνυμι ὁ μέλλω κολάζω ὁ πονηρία ἐγώ , οὐ γράμμα ἀναγιγνώσκω , καθά φημί , ἀλλά αὐτός εἰς μέσος παράγω ὁ ἁμάρτημα . Ζεύς οὗτος γοῦν ἐπαμψε ὁ ἄγγελος , οὐ ἵνα ὁ Λωτ ἐξάγω μόνος , ἀλλά ἵνα σύ δείκνυμι ὁ παρανομία ἐκεῖνος · ὁ δή καί γίγνομαι . ἐπειδή γάρ αὐτός ὁ Λωτ ὑποδέχομαι , ὁ οἰκία πολιορκέω ὁ ξενοδόχος πᾶς , περιίστημι [ 351 ] κύκλος . στρατηγέω δέ ὁ πολιορκία οποπους ἔρως , καί μέξη ἐπιθυμία παράνομος , καί ημιχιος καί φύσις δρους ὑπερβαίνω . οὐδέ γάρ νεανίσκος περιίστημι μόνος , ἀλλά ἤδη καί πρεσβύτιος · καί οὐδέ ὁ πολύς ὁ λύσσα καταπαύω , οὐδέ ὁ γῆρας
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0345.2
ε' . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ τι καὶ ἕτερον ψωνομήται διὰ τῆς τοῦ προφήτου πρὸς τὴν χῆραν παρουσίας . Ἵνα γὰρ μὴ μετὰ ταῦτα ὁρῶντες τινες τὸν Χριστὸν μετὰ τὰς πολλὰς καὶ ἀφάντας εὐεργεσίας τὰς ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας , μετὰ τοὺς μυρίους νεκρούς , οὓς ἀνέστησε , μετὰ τοὺς τυφλοὺς , οὓς ἀναβλέψαι ἐποίησε , μετὰ τοὺς λεπρούς , οὓς ἐκάθαιρε , μετὰ τοὺς δαίμονας , οὓς ἀπἧλασε , μετὰ τὴν θαυμαστὴν καὶ σωτηριον διδασκαλίαν , παρὰ μὲν τῶν εὐεργετηθέντων ἐλαυνόμενον , παρὰ δὲ τῶν ἐν τοῖς ἔθνεσι τιμωμένων , οὐδὲν τοιούτων εἰδόντων οὔτε ἀκηκότων , θαυμάζοι , διαπορῶσι , καὶ ἀπίστον τὸ πρᾶγμα εἶναι νομίζοιεν · ἄνωθεν καὶ πρὸ πολλοῦ τοῦ χρόνου διὰ τῶν δούλων τὴν Ἰουδαϊκὴν ἀγνωμοσὺνὴν διδάσκει , καὶ τῶν ἔθνων φιλαροσύνην ἡμᾶς παιδεύει . Οὕτω γοῦν τὸν Ἰωσὴφ , οὓς παρέγεντο θράψων ἐκείνους , καὶ ἀνελεῖν ἐπεχείρησαν , ἄνθρωπος δὲ βάρβαρος εἰς μεγίστην ἤγαγε τιμὴν . Οὕτω τὸν [ 332 ] Μωσῆν ἀπήλασαν οἱ εὐεργετηθέντες Ἰουδαῖοι , ὑπέδεξato δὲ ἄνθρωπος βάρβαρος Ἰωθὼρ , καὶ πολλῆς αὐτὸν φιλοσοφίας ἡδίσαν . Οὕτω τὸν Δαυὶδ ἀπἧλασε μὲν ὁ Σαοὺλ μετὰ τὴν τοῦ Γολιάθ κεφαλήν , μετὰ τοὺς μυρίους κινδύνους , οὓς καὶ αὐτῷ καὶ τῇ πόλει πολλὰκις ἐπαγομένους Ἐλισσα · ὑπέδεξato δὲ Ἀγχοὺς ὁ βαρβάρων βασιλεύς , καὶ εἰς πολλὴν ἤγαγε τιμὴν .
Lemmas: εἰ . οὐ οὗτος δέ μόνος , ἀλλά τίς καί ἕτερος ψωνομήται διά ὁ ὁ προφήτης πρός ὁ χήρα παρουσία . ἵνα γάρ μή μετά οὗτος ὁράω τις ὁ Χριστός μετά ὁ πολύς καί ἅπας εὐεργεσία ὁ ἐπί ὁ Ἰουδαία , μετά ὁ μυρίος νεκρός , ὅς ἀνίστημι , μετά ὁ τυφλός , ὅς ἀναβλέπω ποιέω , μετά ὁ λεπρός , ὅς καθαίρω , μετά ὁ δαίμων , ὅς απελαύνω , μετά ὁ θαυμαστός καί σωτηρία διδασκαλία , παρά μέν ὁ εὐεργετέω ἐλαύνω , παρά δέ ὁ ἐν ὁ ἔθνος τιμάω , οὐδείς τοιοῦτος εἰδώ οὔτε ἀκούω , θαυμάζω , διαπορέω , καί ἄπιστος ὁ πρᾶγμα ἔρχομαι νομίζω · ἄνωθεν καί πρό πολύς ὁ χρόνος διά ὁ δοῦλος ὁ Ἰουδαικός ἀγνωμοσύνη διδάσκω , καί ὁ ἔθνος φιλαροσυνειμι ἐγώ παιδεύω . οὕτως γοῦν ὁ Ἰωσήφ , ὅς παραγίγνομαι τρέφω ἐκεῖνος , καί ἀναιρέω ἐπιχειρέω , ἄνθρωπος δέ βάρβαρος εἰς μέγας ἄγω τιμή . οὕτως ὁ [ 332 ] Μωσῆς ἀπελαύνω ὁ εὐεργετέω Ἰουδαῖος , ὑποδείκνυμι δέ ἄνθρωπος βάρβαρος Ἰωθὼρ , καί πολύς αὐτός φιλοσοφία ἡδύς . οὕτως ὁ Δαυίδ απελαύνω μέν ὁ Σαῦλος μετά ὁ ὁ Γολιάθ κεφαλή , μετά ὁ μυρίος κίνδυνος , ὅς καί αὐτός καί ὁ πόλις πολλάκις ἐπάγω Ἔλισσα · ὑποδείκνυμι δέ Ἀγχούς ὁ βάρβαρος βασιλεύς , καί εἰς πολύς ἄγω τιμή .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0345.4
ζ' . Τοιαῦται γὰρ πανταχοῦ τῶν ἁγίων εἰ φυγαί · ὑπὲρ τῆς ἑτέρων διορθώσεως τὴν ἑαυτῶν ἀσφάλειαν προδίδασιν . Ἵνα οὖν μὴ τις λέγῃ , ὅτι διὰ τὴν ὠμότητα ἐπέτεινε τὸν λυμόν , ἀφήκεν αὐτὸν κοινωνήσαι τοῦ λυμοῦ , ἵνα μάθῃσι τοῦ προφήτου τὴν φιλοστοργίαν . Καὶ [ 333 ] χωρὶς τούτου δὲ , ἐπειδὴ εἰωθὼς τὴν τῶν θαυμάτων φύσιν τοὺς τε θαυματουργοῦντας ἐπαιρεῖν , τοὺς τε ὁρῶντας θαύματα μειῶσαι τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως περὶ αὐτῶν πεθεῖν ἐπινοεῖν · καὶ ταῦτα ἀμφότερα διορθώσατο , τὴν τῆς φύσεως ἐναλλάξας ἀσθενειαν . Καὶ ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει , ἐκ τῆς τοῦ Παύλου φωνῆς ῥάδιον μαθεῖν . Ὅτι μὲν γὰρ ἐπαίρει τὰ θαύματα , ἀκούσον τί φησι · Καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῶν ἀποκαλύψεων ἵνα μὴ ὑπεραυθάνω , ἐδόθη μοι σκόλῳ τῇ σαρκί , ἀγγελος Σατανᾶ , ἵνα με κολαφίζῃ . Ὅτι δὲ καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ θαύματα καὶ τοὺς ἀπονοντας μειῶσαι πεθεῖν περὶ τῶν θαυματουργούντων ἐπινοεῖν , καὶ τοῦτο ἐκεῖθεν δῆλον . Εἰπὼν γὰρ περὶ
Lemmas: γῆ . τοιοῦτος γάρ πανταχοῦ ὁ ἅγιος εἰμί φυγή · ὑπέρ ὁ ἕτερος διόρθωσις ὁ ἑαυτοῦ ἀσφάλεια προδίδωμι . ἵνα οὖν μή τις λέγω , ὅτι διά ὁ ὠμότης ἐπιτείνω ὁ λυμός , ἀφίημι αὐτός κοινωνέω ὁ λυμός , ἵνα μάθησις ὁ προφήτης ὁ φιλοστοργία . καί [ 333 ] Χωρὶς οὗτος δέ , ἐπεί εἴωθα ὁ ὁ θαῦμα φύσις ὁ τε θαυματουργέω ἐπαίρω , ὁ τε ὁράω θαῦμα μειόω ὁ ἀνθρώπινος φύσις περί αὐτός πέθω ἐπινοέω · καί οὗτος ἀμφότερος διορθόω , ὁ ὁ φύσις ἐναλλάσσω ἀσθένεια . καί ὅτι οὗτος οὕτως ἔχω , ἐκ ὁ ὁ Παῦλος φωνή ῥᾴδιος μανθάνω . Ὅτι μέν γάρ ἐπαίρω ὁ θαῦμα , ἀκούω τίς φημί · καί ὁ ὑπερβολή ὁ ἀποκάλυψις ἵνα μή υπεραυθνησκω , δίδωμι ἐγώ σχολάω ὁ σάρξ , ἄγγελος Σατανᾶς , ἵνα ἐγώ κολαφίζω . Ὅτι δέ καί ὁ ὁράω ὁ θαῦμα καί ὁ ἀπονοέω μειόω πέθω περί ὁ θαυματουργέω ἐπινοέω , καί οὗτος ἐκεῖθεν δῆλος . εἶπον γάρ περί
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0345.6
ε' . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ τι καὶ ἕτερον ψωνομήται διὰ τῆς τοῦ προφήτου πρὸς τὴν χῆραν παρουσίας . Ἵνα γὰρ μὴ μετὰ ταῦτα ὁρῶντες τινες τὸν Χριστὸν μετὰ τὰς πολλὰς καὶ ἀφάντας εὐεργεσίας τὰς ἐπὶ τῆς Ἰουδαίας , μετὰ τοὺς μυρίους νεκρούς , οὓς ἀνέστησε , μετὰ τοὺς τυφλοὺς , οὓς ἀναβλέψαι ἐποίησε , μετὰ τοὺς λεπρούς , οὓς ἐκάθαιρε , μετὰ τοὺς δαίμονας , οὓς ἀπἧλασε , μετὰ τὴν θαυμαστὴν καὶ σωτηριον διδασκαλίαν , παρὰ μὲν τῶν εὐεργετηθέντων ἐλαυνόμενον , παρὰ δὲ τῶν ἐν τοῖς ἔθνεσι τιμωμένων , οὐδὲν τοιούτων εἰδόντων οὔτε ἀκηκότων , θαυμάζοι , διαπορῶσι , καὶ ἀπίστον τὸ πρᾶγμα εἶναι νομίζοιεν · ἄνωθεν καὶ πρὸ πολλοῦ τοῦ χρόνου διὰ τῶν δούλων τὴν Ἰουδαϊκὴν ἀγνωμοσὺνὴν διδάσκει , καὶ τῶν ἔθνων φιλαροσύνην ἡμᾶς παιδεύει . Οὕτω γοῦν τὸν Ἰωσὴφ , οὓς παρέγεντο θράψων ἐκείνους , καὶ ἀνελεῖν ἐπεχείρησαν , ἄνθρωπος δὲ βάρβαρος εἰς μεγίστην ἤγαγε τιμὴν . Οὕτω τὸν [ 332 ] Μωσῆν ἀπήλασαν οἱ εὐεργετηθέντες Ἰουδαῖοι , ὑπέδεξato δὲ ἄνθρωπος βάρβαρος Ἰωθὼρ , καὶ πολλῆς αὐτὸν φιλοσοφίας ἡδίσαν . Οὕτω τὸν Δαυὶδ ἀπἧλασε μὲν ὁ Σαοὺλ μετὰ τὴν τοῦ Γολιάθ κεφαλήν , μετὰ τοὺς μυρίους κινδύνους , οὓς καὶ αὐτῷ καὶ τῇ πόλει πολλὰκις ἐπαγομένους Ἐλισσα · ὑπέδεξato δὲ Ἀγχοὺς ὁ βαρβάρων βασιλεύς , καὶ εἰς πολλὴν ἤγαγε τιμὴν .
Lemmas: εἰ . οὐ οὗτος δέ μόνος , ἀλλά τίς καί ἕτερος ψωνομήται διά ὁ ὁ προφήτης πρός ὁ χήρα παρουσία . ἵνα γάρ μή μετά οὗτος ὁράω τις ὁ Χριστός μετά ὁ πολύς καί ἅπας εὐεργεσία ὁ ἐπί ὁ Ἰουδαία , μετά ὁ μυρίος νεκρός , ὅς ἀνίστημι , μετά ὁ τυφλός , ὅς ἀναβλέπω ποιέω , μετά ὁ λεπρός , ὅς καθαίρω , μετά ὁ δαίμων , ὅς απελαύνω , μετά ὁ θαυμαστός καί σωτηρία διδασκαλία , παρά μέν ὁ εὐεργετέω ἐλαύνω , παρά δέ ὁ ἐν ὁ ἔθνος τιμάω , οὐδείς τοιοῦτος εἰδώ οὔτε ἀκούω , θαυμάζω , διαπορέω , καί ἄπιστος ὁ πρᾶγμα ἔρχομαι νομίζω · ἄνωθεν καί πρό πολύς ὁ χρόνος διά ὁ δοῦλος ὁ Ἰουδαικός ἀγνωμοσύνη διδάσκω , καί ὁ ἔθνος φιλαροσυνειμι ἐγώ παιδεύω . οὕτως γοῦν ὁ Ἰωσήφ , ὅς παραγίγνομαι τρέφω ἐκεῖνος , καί ἀναιρέω ἐπιχειρέω , ἄνθρωπος δέ βάρβαρος εἰς μέγας ἄγω τιμή . οὕτως ὁ [ 332 ] Μωσῆς ἀπελαύνω ὁ εὐεργετέω Ἰουδαῖος , ὑποδείκνυμι δέ ἄνθρωπος βάρβαρος Ἰωθὼρ , καί πολύς αὐτός φιλοσοφία ἡδύς . οὕτως ὁ Δαυίδ απελαύνω μέν ὁ Σαῦλος μετά ὁ ὁ Γολιάθ κεφαλή , μετά ὁ μυρίος κίνδυνος , ὅς καί αὐτός καί ὁ πόλις πολλάκις ἐπάγω Ἔλισσα · ὑποδείκνυμι δέ Ἀγχούς ὁ βάρβαρος βασιλεύς , καί εἰς πολύς ἄγω τιμή .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0348.1
τῶν ἀποκαλύψεων τῶν αὐτοῦ , φησίν · Ἔὰν γὰρ καὶ χῆσασθαι , οὐκ ἔσομαι ἀφρων · ἀληδομαι δὲ μὴ τις εἰς ἐμὲ λογίζομαι ὑπὲρ ὁ βλέπει με , ἢ ἀκούσει τις ἐξ ἐμοῦ . Ἦν οὖν γὰρ καὶ ἐπὶ τοῦ προφήτου τοιούτων τι συμβῆ ( εἰ γὰρ καὶ Ἠλίας ἦν , ἀλλ’ ἄνθρωπος ἦν ) , ἐγκατέλιπε θαῦματι τὸ τῆς φύσεως ἐλάττωμα . Διὰ τοῦτο οὐ τῶν οὐρανῶν κρατήσας , τῆς πείνης οὐκ ἐκράτησεν · ὁ τὰς οὐδίας τῆς τῆς ἐπισχῶν , τῆς γαστρὸς τὴν ἀνάγκην ἐπισχεῖν οὐκ ἰσχυσεν , ἀλλὰ χήρας ἐδεῖτο γυναικός , ἵνα μάθῃ καὶ τὴν θείαν χάριν , καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν . Οὐχ εἰς τοῦτο δὲ μόνον ὤφελει τὸ συμβεβ , ἀλλὰ καὶ εἰς ἕτερον οὐκ ἔλαττον τούτου . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Ἴν’ ἕταν σε παρακαλῇ τις πρὸς τὸν τοῦ προφήτου ζῆλον , μὴ κατανισῆς , μὴδὲ ἀπονηγὴ νομίζων ἑτέρως εἶναι τὸν ἀνθρώπινον φύσεως , καὶ διὰ τοῦτο τοσαύτην πρὸς τὸν Θεὸν ἀσχηκέναι τὴν παρρησίαν . Ὦστε οὖν καὶ τὶς ἠνέγκατο εἰπῶν · Ἠλίας ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν ἦν ἄνθρωπος · μονοῦνυχί λέγων , Μὴ νομίζετε ἀδύνατον εἶναι πρὸς τὴν αὐτὴν ἰκεῖν φύσει τῆς φιλοσοφίας τὴν κορυφήν · καὶ γὰρ καὶ ἐκεῖνος τῆς αὐτῆς ἐκοινώνησε φύσεως . Ἀλλ’ ὅμως ἡ θευμαστὴ καὶ θεία προαίρεσις πολὺ τῶν ἄλλων αὐτὸν ὀψιλότερον ἐθεῖσεν .
Lemmas: ὁ ἀποκάλυψις ὁ αὐτός , φημί · ἔαν γάρ καί χάω , οὐ εἰμί ἀφρός · αληδομης δέ μή τις εἰς ἐγώ λογίζομαι ὑπέρ ὁ βλέπω ἐγώ , ἢ ἀκούω τις ἐκ ἐγώ . Ἦς οὖν γάρ καί ἐπί ὁ προφήτης τοιοῦτος τίς συμβαίνω ( εἰμί γάρ καί Ἠλίας εἰμί , ἀλλά ἄνθρωπος εἰμί ) , ἐγκαταλείπω θαῦμα ὁ ὁ φύσις ἐλάττωμα . Ζεύς οὗτος οὐ ὁ οὐρανός κρατέω , ὁ πεῖνα οὐ κρατέω · ὁ ὁ ουδιος ὁ ὁ ἐπέχω , ὁ γαστήρ ὁ ἀνάγκη ἐπέχω οὐ ἰσχύω , ἀλλά χῆρος δέομαι γυνή , ἵνα μανθάνω καί ὁ θεῖος χάρις , καί ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια . οὐχ εἰς οὗτος δέ μόνος ὀνίνημι ὁ συμβαίνω , ἀλλά καί εἰς ἕτερος οὐ μικρός οὗτος . Ποῖον δέ οὗτος ; ἵνα ὅς σύ παρακαλέω τις πρός ὁ ὁ προφήτης ζῆλος , μή κατανίζω , μηδέ ἀπονηγὴ νομίζω ἑτέρως ἔρχομαι ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί διά οὗτος τοσοῦτος πρός ὁ θεός ἀσχηκέναι ὁ παρρησία . Ὥστος οὖν καί τις φέρω λέγω · Ἠλίας ὁμοιοπαθής ἐγώ εἰμί ἄνθρωπος · μονοῦνυχί λέγω , μή νομίζω ἀδύνατος ἔρχομαι πρός ὁ αὐτός ἵκω φύσις ὁ φιλοσοφία ὁ κορυφή · καί γάρ καί ἐκεῖνος ὁ αὐτηες͂ς κοινωνέω φύσις . ἀλλά ὅμως ὁ θευμαστὴ καί θεῖος προαίρεσις πολύς ὁ ἄλλος αὐτός οψιλοτερος ἐθίζω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0348.2
ζ . Ἄλλὰ καιρὸς λοιπὸν πρὸς τὴν χῆραν ἐπανελθεῖν . Ἠλίας , φησίν , εἰς Σαρεφθὰ τῆς Σιδῶνος , καὶ εὔρε γυναῖκα χήραν συλλέγουσαν ξύλα . Ἄξια τῆς ἐμδον πεινίας τέως τὰ προπύλαια . Τί οὖν ; ἀπετράπη τοιαῦτα τῆς φιλοξενίας ἰδὼν τὰ προοίμια ; Οὐδαμῶς · θείας γὰρ ἦν ἀκηκοὺς ἀποφάσεως · ἀλλ’ ἐδόξεν ὁπίσω αὐτῆς , καὶ εἶπε , Ἄδδε δή μοι ὕδωρ , καὶ ἐπορεύθη λαβεῖν . Ὦπως γενναῖα καὶ φιλόσοφος ἡ γυνή , καὶ εἰ μὴ τολμηρὸν εἰπεῖν , καὶ αὐτῆς τοῦ προφήτου μεγαλοψυχίας ἀξία · μᾶλλον δὲ οὐ τολμηρὸν εἰπεῖν · εἰ γὰρ μὴ ἦν ἀξία , οὐκ ἂν ὑποδέξασθαι κατηξιώθη τὸν ἄγιον ἐκεῖνον . Καθάπερ ὁ Χριστὸς φησι πρὸς τοὺς μαθητάς · ὅτι Εἰς ἣν δὲ ἂν πόλιν ἢ κώμην εἰσέλθητε , ἐρωτήσατε τὶς ἀξίος ἐν αὐτῇ , καθεῖ μέναιτε · οὕτω καὶ ἄνταῦθα ὁ Θεός , ἐπειδὴ μάλιστα πάντων ἀξίαν ἤδει τὴν γυναῖκα τοῦ δεξασθαι τὸν προφήτην , διὰ τοῦτο τὰς ἄλλας πάσας ἀφεῖς , ἐκεῖσε αὐτὸν ἐπεμψε . Πλὴν ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἴδωμεν αὐτῆς τὴν εὐγένειαν . Ἄδδε δή μοι , φησίν , ὕδωρ εἰς ἄγγος . Πολλὴ ἡ [ 354 ] φιλοπροσύννη τῆς γυναικός . Ὦτι γὰρ ἀπακρίνηται , ὅτι λόγῳ μεθεδύκων , ὅτι μὴ κατασχῦσαι αὐτὴν τὴν πόλιν ἀπασαν ἐκλείσε πρὸς τὴν τιμωρίαν τῆς θείας ἐκείνης κεφαλῆς , οὐκ ἔξων ἐκπληττεσθαι καὶ θαυμάζειν · Καὶ γὰρ ὅτι εἰχὸς ἦν τοῦ λιμοῦ τὴν ἀνάγκην πρὸς ταύτην ἐξαγαγεῖν τὴν ὀργὴν τὸ γύναιον , ἐξ Ἰουδαϊκοῦ παραδείγματος μάθανε .
Lemmas: ζ . ἀλλά καιρός λοιπός πρός ὁ χήρα ἐπανέρχομαι . Ἠλίας , φημί , εἰς Σαρεφθὰ ὁ Σιδών , καί εὑρίσκω γυνή χήρα συλλέγω ξύλο . ἄξιος ὁ ἐμδον πηνιάω τέως ὁ προπύλαιος . τις οὖν ; ἀποτρέπω τοιοῦτος ὁ φιλοξενία ὁράω ὁ προοίμιον ; Οὐδαμῶς · θεῖος γάρ εἰμί ἀκηκοὺς ἀπόφασις · ἀλλά δοκέω ὀπίσω αὐτηες͂ς , καί λέγω , αδʹ δή ἐγώ ὕδωρ , καί πορεύω λαμβάνω . ὅπως γενναῖος καί φιλόσοφος ὁ γυνή , καί εἰμί μή τολμηρός λέγω , καί αὐτηες͂ς ὁ προφήτης μεγαλοψυχία ἄξιος · μᾶλλον δέ οὐ τολμηρός εἶπον · εἰμί γάρ μή εἰμί ἄξιος , οὐ ἄν ὑποδέχομαι καταξιόω ὁ ἅγιος ἐκεῖνος . καθά ὁ Χριστός φημί πρός ὁ μαθητής · ὅτι εἰς ὅς δέ ἄν πόλις ἢ κώμη εἰσέρχομαι , ἐρωτάω τις Ἀξιός ἐν αὐτός , κάθημι μένω · οὕτως καί ἄνταῦθα ὁ θεός , ἐπεί μάλιστα πᾶς ἄξιος οἶδα ὁ γυνή ὁ δέχομαι ὁ προφήτης , διά οὗτος ὁ ἄλλος πᾶς ἀφίημι , ἐκεῖσε αὐτός πέμπω . πλήν ἀλλά καί διά αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁράω αὐτηες͂ς ὁ εὐγένεια . αδʹ δή ἐγώ , φημί , ὕδωρ εἰς ἄγγος . Πολύς ὁ [ 354 ] φιλοπροσυννεω ὁ γυνή . οὖς γάρ ἀποκρίνω , ὅτι λόγος μεθεδυκως , ὅτι μή κατέχω αὐτός ὁ πόλις ἅπας καλέω πρός ὁ τιμωρία ὁ θεῖος ἐκεῖνος κεφαλή , οὐ ἔξειμι ἐκπλήσσω καί θαυμάζω · καί γάρ ὅτι ὁμό-στιξ εἰμί ὁ λιμός ὁ ἀνάγκη πρός οὗτος ἐξάγω ὁ ὀργή ὁ γύναιον , ἐκ Ἰουδαϊκός παράδειγμα μαθαίνω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0348.3
Ὁ Ἐλισσαῖος , ὁ μαθητὴς τοῦ Ἠλίου , ὁ διπλοῦς Ἠλίας ( ἐν γὰρ τῷ μαθητῇ διπλοῦν τὸν διδάσκαλον ἡν ἰδεῖν ) , προσήχθευσεν μετὰ ταῦτα λιμὸν · οὐχὶ αὐτὸς ἐπήχησε , καθάπερ Ἠλίας , ἀλλὰ μᾶλλον ἤκειν προεῖπε . Τί οὖν ὁ βασιλεὺς , ὁ κατ’ ἐκεῖνον τοὺς χρόνους βασιλεύων ; Περιεβάλετο σάκκον , φησίν · καὶ γὰρ ἐταπεινώσεν αὐτὸν ἡ συμφορά · ἀλλ’ ὅμως οὕτω ταπεινωθείς , ἀκούσας γυναικὸς δυρομένης τινὸς ἐπὶ
Lemmas: ὁ Ἐλισσαῖος , ὁ μαθητής ὁ Ἠλίας , ὁ διπλόος Ἠλίας ( ἐν γάρ ὁ μαθητής διπλόος ὁ διδάσκαλος εἰμί ὁράω ) , προσάγω μετά οὗτος λιμός · οὐ αὐτός ἐπηχέω , καθά Ἠλίας , ἀλλά μᾶλλον ἥκω προλέγω . τις οὖν ὁ βασιλεύς , ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος βασιλεύω ; περιβάλλω σάκκος , φημί · καί γάρ ταπεινόω αὐτός ὁ συμφορά · ἀλλά ὅμως οὕτως ταπεινόω , ἀκούω γυνή δύρομαι τις ἐπί
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0348.4
συμβολὴ διὰ τὸν λιμὸν , εἰς τοιαύτην ἐξηνέγη τότε ὀργήν , ὡς ἀναδοῦσαι εὐθὺς καὶ εἰπεῖν , Τίδε ποιῆσαι μοι ὁ Θεός , καὶ τῶδε προσθέσει , εἰ στήσεται ἡ κεφαλὴ Ἐλισσαίου υἱοῦ Σαφάτ ἐπ’ αὐτῷ σήμαρον . Εἶδες τοῦ βασιλέως τὴν ὀργήν ; Μᾶθε τῆς γυναικὸς τὴν φιλοσοφίαν · αὕτη γὰρ οὐχὶ τὸν προαιπώντα λιμὸν , ἀλλὰ τὸν ἐπαγαγόντα εὑροῦσα , καὶ τὰς πύλας οὐσα ἐγὼς , οὐχ ἠγανακτήσεν , οὐχ ἠγανάκτησεν , οὐχ ἐκέρους πρὸς τιμωρίαν ἐκάλεσεν , ἀλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς ὑπήκουσε τῆς ἐπαικείας .
Lemmas: συμβολή διά ὁ λιμός , εἰς τοιοῦτος ἐκφέρω τότε ὀργή , ὡς ἀναδέω εὐθύς καί λέγω , τίς ποιέω ἐγώ ὁ θεός , καί ὅδε πρόσθεσις , εἰμί ἵστημι ὁ κεφαλή Ἐλισσαῖος υἱός Σαφάτ ἐπί αὐτός σήμαρον . εἶδον ὁ βασιλεύς ὁ ὀργή ; Μαθέ ὁ γυνή ὁ φιλοσοφία · οὗτος γάρ οὐ ὁ προαιπώντα λιμός , ἀλλά ὁ ἐπάγω εὑρίσκω , καί ὁ πύλη εἰμί ἐγώ , οὐ ἀγανακτέω , οὐ ἀγανακτέω , οὐ κερός πρός τιμωρία καλέω , ἀλλά καί μετά πολύς ὑπακούω ὁ επαικαιω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0348.6
Ἀκούετωσαν οἱ τὰς λαμπρὰς οἰκίας οἰκοδομοῦμενοι , καὶ τοὺς πολυτελεῖς ἄγροὺς ἀνοῦμονοι , καὶ οἰκειτῶν ἀγέλας ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς περιφέροντες · μᾶλλον δὲ καὶ εὐποροὶ καὶ πάντες ἀκούετωσαν πάντες · οὐδὲνί γὰρ μετὰ τὴν χῆραν ταύτην ἀπολογία ἔσται λοιπόν . Τοσαῦτα ἦν αὐτῇ τὰ κώλυματα , ἀλλ’ ὅμως πάντα ἐκεῖνα διέτρεχε καὶ ὑπερέβη . Ἄκουε δέ . Ἀλλοφυλος ἦν · ἐν τούτῳ τὸ κώλυμα . Σιδώνια · δεύτερον κώλυμα . Οὐδὲ γὰρ ἴσον ἀλλοφύλον εἶναι ἀπλῶς , καὶ Σιδώνιον τῆς πονηροτάτης πόλεως · ὡς γὰρ ἐσχάτον κακίας
Lemmas: Ἀκούετωσαν ὁ ὁ λαμπρός οἰκία οἰκοδομέω , καί ὁ πολυτελής ἀγρός ανουμονος , καί οἰκέω ἀγέλη ἐπί ὁ ἀγορά περιφέρω · μᾶλλον δέ καί εὔπορος καί πᾶς ἀκούω πᾶς · οὐδείς γάρ μετά ὁ χήρα οὗτος ἀπολογία εἰμί λοιπός . τοσοῦτος εἰμί αὐτός ὁ κώλυμα , ἀλλά ὅμως πᾶς ἐκεῖνος διατρέχω καί ὑπερβαίνω . Ἄκουος δέ . ἀλλόφυλος εἰμί · ἐν οὗτος ὁ κώλυμα . Σιδώνιος · δεύτερος κώλυμα . οὐδέ γάρ ἴσος ἀλλόφυλος ἔρχομαι ἀπλόος , καί Σιδώνιος ὁ πονηρός πόλις · ὡς γάρ ἔσχατος κακία
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0349.1
θμίδειγμα , τὴν πάλιν ἐκείνην ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις παρήγαγεν ὁ Χριστός . Ἡν τοίνυν καὶ-ἀλλόφυλος , καὶ Σιδώνια , καὶ γυνή , τὸ ἀσθενὲς γένος καὶ πάντοθεν δεόμενον τῆς ἀντιλήψεως . Προσῆν καὶ χρεία , εἰσαρτον κάλυμμα · πέμπτον , ἐκείνων ἀπάντων μεῖζον , παιδοτροφίας ἐπιμέλεια . Ἀκούστωσαν αἱ χεῖρες καὶ παιδὸς τρέφουσι , ὡς οὐκ ἦν ἰκανὴ ἡ σκῆψις αὐτὴ πρὸς τὸ μὴ πᾶν ἐλπησάμενη , μὴ δὲ ὑπεξέχουσα · ξένους · καὶ δράς ἀλεύρου ὑπελείπετο μόνον , καὶ μετ’ ἐκείνην θάνατος προσδοκᾶτο . Σὺ μὲν γὰρ κἀν ἀπαντα κενιώσας τὰ χρήματα , κλὴν γυμνώσας τῆς παρουσίας σαυτὴν , δύνασαι πρὸς τὰς ἐξώρων θύρας ἀπαλθεῖν καὶ τυχεῖν παραμυθίας · τότε δὲ οὐδὲ ἐκπατεῖν δυνατὴν ἦν , οὕτως ἀπαντας τοὺς λιμένας ἔχων ἐν ὀλμῷ . Ἄλλ’ οὐδὲν τούτων ἐκώλυσεν . Εἶπον καὶ ἔξοδον κάλυμμα , αὐτὸν τὸν μέλλοντα ἐπιζηνίεσθαι τῇ γυναικί . Οὐδὲ γὰρ οἶκισας , οὐδὲ γνώριμος ἦν , ἀλλὰ ξένος καὶ ἀλλότριος , καὶ κατ’ αὐτὸν τὸ εὐσεβὲς λόγον κεχωρισμένος αὐτῆς . Οὐ μόνον δὲ ξένος καὶ ἀλλότριος , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἦν ὁ τὸν λιμὸν ἐπαγαγών .
Lemmas: θμίδειγμα , ὁ πάλιν ἐκεῖνος ἐν ὁ Εὐαγγέλιος παράγω ὁ Χριστός . ἐάν τοίνυν καὶ-ἀλλόφυλος , καί Σιδώνιος , καί γυνή , ὁ ἀσθενής γένος καί πάντοθεν δέω ὁ ἀντίληψις . πρόσειμι καί χρεῖος , εἰσαρτον κάλυμμα · πέμπτος , ἐκεῖνος ἀπαντάω μέγας , παιδοτροφία ἐπιμέλεια . Ἀκούστωσαν ὁ χείρ καί παῖς τρέφω , ὡς οὐ εἰμί ἱκανός ὁ σκῆψις αὐτός πρός ὁ μή πᾶς λέπω , μή δέ ὑπεξέχω · ξένος · καί δράω ἄλευρον ὑπολείπω μόνος , καί μετά ἐκεῖνος θάνατος προσδοκώ . σύ μέν γάρ ἐν ἅπας κενιωθεω ὁ χρῆμα , κλῆς γυμνόω ὁ παρουσία σεαυτοῦ , δύναμαι πρός ὁ ἔξωρος θύρα ἀπαλθεῖν καί τυγχάνω παραμυθία · τότε δέ οὐδέ ἐκπατέω δυνατός εἰμί , οὕτως ἀπαντάω ὁ λιμήν ἔχω ἐν ὅλμος . ἄλλος οὐδείς οὗτος κωλύω . εἶπον καί ἔξοδος κάλυμμα , αὐτός ὁ μέλλω επιζηνιιημι ὁ γυνή . οὐδέ γάρ οἰκίζω , οὐδέ γνώριμος εἰμί , ἀλλά ξένος καί ἀλλότριος , καί κατά αὐτός ὁ εὐσεβής λόγος χωρίζω αὐτηες͂ς . οὐ μόνος δέ ξένος καί ἀλλότριος , ἀλλά καί αὐτός εἰμί ὁ ὁ λιμός ἐπάγω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0349.3
ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς , ταύτην ἐν τοῖς συλλόγοις τῶν φίλων , ταύτην εἰς δικαστήριον ἀκίων , ταύτην εἰσὤν , ταύτην ἐξὼν ἔκαστος μελετᾶτω τὴν φωνήν · καὶ σφόδρα ἂν ἰσχυρωσαίμεν , μετ’ οὐδ’ ἂν εἰ λήθως τις εἴη , καὶ πύθους , καὶ ἀθέματος , ἀνέστα προσελθόντα πάντας κενὰς ἀποκρίναι χεῖρας , ἂν τὴν φωνὴν ἐγγράφῃ ταύτην , ἂν τὴν χέραν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἔχῃ .
Lemmas: ἐπί ὁ ἀγορά , οὗτος ἐν ὁ σύλλογος ὁ φίλος , οὗτος εἰς δικαστήριον ἀκίων , οὗτος ἴσος , οὗτος ἔχω ἔκαστος μελετάω ὁ φωνή · καί σφόδρα ἄν ἰσχυρόω , μετά οὐδέ ἄν εἰμί λήθω τις εἰμί , καί Πυθώ , καί ἀθέματος , ἀνίστημι προσέρχομαι πᾶς κενός ἀποκρίνω χείρ , εἄν ὁ φωνή ἐγγράφω οὗτος , εἄν ὁ χέρα πρό ὁ ὀφθαλμός ἔχω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0349.4
Ἄλλ’ ἴσως ἐκεῖνο ἐρεῖ τις · Ἄγε κάμωι προφήτην , καὶ μετὰ τῆς αὐτῆς εὐνοίας ὑποδέξομαι . Ἐπὶ σοῦ τοῦτο , καὶ ἄγε σοι τὸν προφήτην . Καὶ τί λέγω τὸν προφήτην ; Αὐτὸν ἄγε σοι τὸν τοῦ προφήτου δεσπότην , τὸν κοινὸν ἡμῶν Θεὸν καὶ Κύριον τὸν Χριστόν . Αὐτὸς γὰρ φησίν , ὅτι Πεινῶντα με εἶδετε , καὶ ἐθρέψατε . Εἰ δὲ ἀποτοῦσι τινες τῇ φωνῇ , καὶ τῆς φιλοσοφίας ἀμελοῦσι , μαθησόμεθα τότε διὰ τῆς κολάσεως καὶ τῆς τιμωρίας τοῦτο . Ὡσπερ γὰρ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ παραμελησάντες , οὕτω πρὸς ἀφόρητον ἀπελείπονται χάλειον . Οὕτως οὖν οἱ τοὺς πτωχοὺς τρέφοντας καθάπερ αὐτὸν τὸν Χριστὸν θεραπεύσαντες , εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν εἰσάγονται βασιλείαν .
Lemmas: ἄλλος ἴσως ἐκεῖνος λέγω τις · ἄγω κάμνω προφήτης , καί μετά ὁ αὐτηες͂ς εὔνοια ὑποδέχομαι . ἐπί σύ οὗτος , καί ἄγω σύ ὁ προφήτης . καί τίς λέγω ὁ προφήτης ; αὐτός ἄγω σύ ὁ ὁ προφήτης δεσπότης , ὁ κοινός ἐγώ θεός καί κύριος ὁ Χριστός . αὐτός γάρ φημί , ὅτι πεινάω ἐγώ ὁράω , καί τρέφω . εἰμί δέ ἀποτίνω τις ὁ φωνή , καί ὁ φιλοσοφία ἀμελέω , μανθάνω τότε διά ὁ κόλασις καί ὁ τιμωρία οὗτος . ὡς γάρ αὐτός ὁ Χριστός παραμελέω , οὕτως πρός ἀφόρητος ἀπολείπω χάλειον . οὕτως οὖν ὁ ὁ πτωχός τρέφω καθά αὐτός ὁ Χριστός θεραπεύω , εἰς ὁ ὁ οὐρανός εἰσάγω βασίλειος .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0352.1
δε καὶ προφητείας μετασχηνοῦτες , καὶ δεινῶν ἀπολελόντες διδασκάλων , καὶ πολλὰ περὶ τῶν μελλόντων φιλοσοφεῖν ἔχοντες , καὶ οὐδὲ λυμὸν ὁρῶντες ἐπικειμένον , καὶ πολὺ πλείονα κατεχόμενοι τῆς γυναικός , ποίαν δυσνησόμεθα ἀπολογίαν προβαλέσθαι φειδόμενοι τῶν ὄντων , καὶ τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας ἀφειδούντες ; Ὅπως ἂν οὖν τὰ χαλεπὰ ἐκεῖνα κολαστήρια ἐκφυγωμεν , πᾶσαν εὐσπλαγχνίαν εἰς τοὺς πένθας ἐπαδευώμεθα , ἵνα καὶ ἡμεῖς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν καταξιωθῶμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' ὃ δόξα τῷ Πατρὶ , σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ε καί προφητεία μετέχω , καί δεινός ἀπόλλυμι διδάσκαλος , καί πολύς περί ὁ μέλλω φιλοσοφέω ἔχω , καί οὐδέ λυμός ὁράω ἐπικείμενος , καί πολύς πολύς κατέχω ὁ γυνή , ποῖος δύω ἀπολογία προβάλλω φείδομαι ὁ εἰμί , καί ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ἀφειδέω ; ὅπως ἄν οὖν ὁ χαλεπός ἐκεῖνος κολαστήριον ἐκφεύγω , πᾶς εὐσπλαγχνία εἰς ὁ πενθάς επαδευιημι , ἵνα καί ἐγώ ὁ μέλλω ἀγαθός καταξιόω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὁ δόξα ὁ πατήρ , σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0352.2
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΩΝ
Lemmas: περί ὁ ὁ Μέλλω
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0352.3
Ἀπολαύσεως , καὶ τῆς τῶν παρόντων εὐταλείας .
Lemmas: ἀπόλαυσις , καί ὁ ὁ πάρειμι εὐθάλεια .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0352.5
β' . Δύται αἱ ἄρχαι οὐκ εἰσι χρημάτων ὄνηται , οὐδὲ τοὺς φθονοῦντας ἔχουσι · ταύτην οὐκ οἶδε κατηγόρου γλώττα , οὔτε βασκανῶν ὀφθαλμὸς , οὐδὲ ἐπιβούλων μηχανήματα , ἀλλ' ὥσπερ ἐν ἀσύλῳ χωρίῳ τινὶ τῷ τῆς φιλοσοφίας ἐνδιατωμένη , μένει ἀπηνεῶς ἀχείρωτος , οὐ μόνον ταῖς ἄλλαις τῶν πραγμάτων περιστάσεσιν , ἀλλ' οὐδὲ αὐτῇ εἰκούσα τῇ τελευταίῃ .
Lemmas: βε . Δύτης ὁ ἀρχή οὐ εἰμί χρῆμα ὄνομαι , οὐδέ ὁ φθονέω ἔχω · οὗτος οὐ οἶδα κατήγορος γλῶττα , οὔτε βάσκανος ὀφθαλμός , οὐδέ ἐπίβουλος μηχάνημα , ἀλλά ὥσπερ ἐν ἄσυλος χωρίον τις ὁ ὁ φιλοσοφία ενδιαταω , μένω ἀπηνής ἀχείρωτος , οὐ μόνος ὁ ἄλλος ὁ πρᾶγμα περίστασις , ἀλλά οὐδέ αὐτός εἴκω ὁ τελευταῖος .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0352.6
Καὶ δεκνύουσι ταῦτα οἱ μάρτυρες , ὅν τὰ σώματα μὲν διελύθη καὶ πόνος γέγονε καὶ τέφρα , ἡ δὲ ἄρχη καθ' ἑκάστην ζῇ τὴν ἡμέραν καὶ ἐνεργεῖ , δαίμονας [ 339 ] ἀπελαύνουσα , καὶ νοσήματα ἐκπετεῦν παρασκευάζουσα , καὶ πόλεις ὁλολήρους ἀναπετερίζουσα , καὶ δήμους ἐνταῦθα ἄγουσα . Τοσαύτη τῆς ἄρχης ταύτης ἡ δύναμις , οὐχὶ ζώντων τῶν ἄρχόντων μόνον , ἀλλὰ καὶ τελευτησάντων , ὡς ἐναργὴ μὲν μηδένι , γνώμη δὲ καὶ πόθῳ πάντας ἐνταῦθα ἐλθεῖν , καὶ
Lemmas: καί δεκνυειμι οὗτος ὁ μάρτυς , ὅς ὁ σῶμα μέν διαλύω καί πόνος γίγνομαι καί τέφρα , ὁ δέ Ἄρχη κατά ἕκαστος ζάω ὁ ἡμέρα καί ἐνεργέω , δαίμων [ 339 ] ἀπελαύνω , καί νόσημα ἐκπίπτω παρασκευάζω , καί πόλις ολοληρος αναπετεριζεω , καί δῆμος ἐνταῦθα ἄγω . τοσοῦτος ὁ ἄρχω οὗτος ὁ δύναμις , οὐ ζάω ὁ ἄρχω μόνος , ἀλλά καί τελευτάω , ὡς ἐναργής μέν μηδείς , γνώμη δέ καί πόθος πᾶς ἐνταῦθα ἔρχομαι , καί
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0353.1
μηδενὶ μὴ μαραίνεσθαι χρόνῳ . Ὁρᾶτε ὡς οὐ μάτην τοῦτὶ τὸ θέατρον σμεγνύσεων ἔργον εἶναι τῶν βασιλικῶν αὐλῶν ; Τὰ μὲν γὰρ ἔχει φύλλοις δοὺς μαραίνομενοι , καὶ σκιάς παρατερούσους · τὰ δὲ ἐνταῦθα διδόμενα τὸν ἀδάμαντα μιμεῖται , μᾶλλον δὲ κάκεινον στερεώτερα , ὅτε ἀθάνατα ὄντα καὶ ἀκίνητα καὶ οὐδεμιᾷ εἰκοντὰ ποτε μεταβολῇ , καὶ τοῖς ἐρωσὶν αὐτῶν ἀδῶς ἐπιόντα , μάχας ἀπληγάμενα καὶ φιλονεικίας , καὶ φθόνου καὶ δικαστηρίων , καὶ ἐπιβουλῶν καὶ συγχωραντίας . Τὰ μὲν γὰρ βιωτικὰ πολλοὺς ἔχει τοὺς φθονούντας · τὰ δὲ πνευματικά , ὅσον ἂν εἰς πλείονας ἐλθῇ , τοσοῦτον μᾶλλον τῆν ἐπιφορίαν ἐνδύεται τῇν ἐαυτῶν . Καὶ τοῦτο ἐξεστὶν ὑμῖν ἐκ τοῦ λόγου τοῦτο μαθεῖν . Τὸν γὰρ λόγον , ὃν εἰς πάντα ἔχει , ἂν μὲν οὐχὶ κατὰ πᾶν ἔμψυχον , ἀπορρόερος γίνομαι · ἂν δὲ εἰς πάντα ἔχει , ὡσπερ εἰς ἀρούρας καθαρὰν βάλλων τὰ σπέρματα , ἐπαινῶ μου τὴν εὐπορίαν , πλείονα ποιῶ τὸν πλοῦτον , ἅπαντας ὑμᾶς εὐπρωτέρους ἐργαζόμενος , αὐτὸς δὲ οὐδὲν ἐν ταύτῃ πενιχρότερὸς γινόμενος , ἀλλὰ καὶ πλουσιώτερος μειζόνως · ὅπερ ἐπὶ χρημάτων οὐκ ἔν , ἀλλὰ τοῦναντίον ἅπαν . Εἰ γὰρ ἔχων χρυσίου ἀποκειμένου , εἰς πάντα αὐτὸ διανείμαι ἐλοιμήν , οὐκ ἂν δυναίμην ἔχειν τὴν προτέραν εὐπορίαν , τῇ διαιρέσει ταύτῃ ἐλαττουμένης .
Lemmas: μηδείς μή μαραίνω χρόνος . ὁράω ὡς οὐ μάτην τοῦ ὁ θέατρον σμεγνυσος ἔργον ἔρχομαι ὁ βασιλικός αὐλός ; Τά μέν γάρ ἔχω φύλλον δίδωμι μαραίνω , καί σκιά παρατερουσος · ὁ δέ ἐνταῦθα δίδωμι ὁ ἀδάμας μιμέομαι , μᾶλλον δέ ἐκεῖνος στερεός , ὅτε ἀθάνατος εἰμί καί ἀκίνητος καί οὐδείς εἴκω ποτέ μεταβολεύς , καί ὁ Ἔρως αὐτός Ἀδῶς ἐπέρχομαι , μάχη ἀπολήγω καί φιλονικία , καί φθόνος καί δικαστήριον , καί ἐπιβουλή καί συγχωραντίας . ὁ μέν γάρ βιωτικός πολύς ἔχω ὁ φθονέω · ὁ δέ πνευματικός , ὅσος ἄν εἰς πολύς ἔρχομαι , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ ἐπιφορίαν ἐνδύω ὁ ἑαυτοῦ . καί οὗτος ἔξεστι σύ ἐκ ὁ λόγος οὗτος μανθάνω . Τώς γάρ λόγος , ὅς εἰς πᾶς ἔχω , εἄν μέν οὐ κατά πᾶς ἔμψυχος , ἀπόρροος γίγνομαι · εἄν δέ εἰς πᾶς ἔχω , ὡς εἰς ἄρουρα καθαρός βάλλω ὁ σπέρμα , ἐπαινέω ἐγώ ὁ εὐπορία , πολύς ποιέω ὁ πλοῦτος , ἅπας σύ εὐπρωτέρους ἐργάζομαι , αὐτός δέ οὐδείς ἐν οὗτος πενιχρός γίγνομαι , ἀλλά καί πλούσιος μέγας · ὅς ἐπί χρῆμα οὐ ἐν , ἀλλά τουναντίον ἅπας . εἰμί γάρ ἔχω χρυσίον ἀπόκειμαι , εἰς πᾶς αὐτός διανέμω αἱρέω , οὐ ἄν δύναμαι ἔχω ὁ πρότερος εὐπορία , ὁ διαίρεσις οὗτος ἐλασσόω .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0353.3
τούτω μὲν σχήματα καὶ πόνους καὶ ἰδρώτας συνἐκλήρωσεν , ἐκεῖνω δὲ στεφάνους καὶ ἐπαθλα καὶ ἀμοβὰς · τὸν μὲν πείλαγον , τὸν δὲ λιμένα κατεσκεύασε · καὶ τὸν μὲν βραχύν , τὸν δὲ ἀγρύον καὶ ἀθάνατον . Ἐπεὶ οὖν πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων τῶν νοητῶν ἐκείνων τὰ αἰσθητὰ προετίμων , συνεκλήρωσε τούτοις τὸ ἐπικηρον καὶ τὸ πρόσκαιρον , ἵνα ταύτῃ τὴν παρόντων ἀπαγάγῃ , τῷ ἔρωτι τῶν μελλόντων μετὰ πολλῆς αὐτοὺς προσδόχης τῆς ἀχριθείας . Εἰτα ἐπεὶ ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα
Lemmas: οὗτος μέν σχῆμα καί πόνος καί ἱδρώς συγκληρόω , ἐκεῖνος δέ στέφανος καί ἔπαθλον καί αμοβαινω · ὁ μέν πειλαγος , ὁ δέ λιμήν κατασκευάζω · καί ὁ μέν βραχύς , ὁ δέ ἀγρύον καί ἀθάνατος . Ἐπεί οὖν πολύς ὁ ἄνθρωπος ὁ νοητός ἐκεῖνος ὁ αἰσθητός προτιμάω , συγκληρόω οὗτος ὁ ἐπικηρόω καί ὁ πρόσκαιρος , ἵνα οὗτος ὁ πάρειμι ἀπάγω , ὁ ἔρως ὁ μέλλω μετά πολύς αὐτός προσδοχή ὁ αχριθειος . εἶτα ἐπεί ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα ἄρα
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0356.1
οἱ ποιοῦτ · πῶς εὐχολον τὸν ἀγῶνα ἐργάζεται · πῶς ῥάβδισ τὰ σκάμματα . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ · Δυὸ δὴ ταύταις δοκεῖ · μὴ μὲν , τὸ αὐτὸν αὐτὰ μεταλδεῖν · διὰρὰ δὲ , τὸ αὐτὸν δείκναι τὰ βραβεῖα καὶ ὑπ’ ὁβαν ἀγαγεῖν . Τὸν γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ λεγόμενον τὰ μὲν ἐντολὴ ἦν , τὰ δὲ Ἐπαθλια · ἐντολὴ μὲν , Εὐχέσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς καὶ διωκόντων · Ἐπαθλιον δὲ , Ὅσας γένησθε υἱοὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐοῖς σθρανοῖς . Πάλιν , Μακάριοι ὄντες , ἐταν ἀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι , καὶ εἴπωνσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα καθ’ ὑμῶν ψευδόμενοι . Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε , ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Εἰδὲς τὸ μὲν , ἐντολὴν , τὸ δὲ , Ἐπαθλιον · Πάλιν , Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι , πώλησον σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς , καὶ ἕξεις ταῦθουσε μοι , καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ . Εἰδὲς ἄλλην ἐντολὴν , καὶ Ἐπαθλιον · Τὸ μὲν γὰρ αὐτοὺς ἐκάλευε ποιεῖν , τὸ δὲ αὐτὸς ἡτοίμασεν , ὅπερ ἦν μισθὸς καὶ ἀντίδοσις . Καὶ πάλιν , Ὅστις ἀφήσει οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς , καὶ ἀδελφὰς · τοῦτο ἐντολὴ · Ἐκατονταπλασίονα λήψεται , καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει · τοῦτο βραβείων καὶ στέφανος .
Lemmas: ὁ ποιέω · πῶς ευχολος ὁ ἀγών ἐργάζομαι · πῶς ῥαβδέω ὁ σκάμμα . Πῶς καί τίς τρόπος · δίς δή αὐτός δοκέω · μή μέν , ὁ αὐτός αὐτός μεταλδεῖν · Διάρα δέ , ὁ αὐτός δέχομαι ὁ βραβεῖον καί ὑπό ὁβαν ἄγω . ὁ γάρ ἀπό αὐτός λέγω ὁ μέν ἐντολή εἰμί , ὁ δέ ἐπάθλιον · ἐντολή μέν , εὔχομαι ὑπέρ ὁ ἐπηρεάζω σύ καί διώκω · ἐπάθλιον δέ , ὅσος γίγνομαι υἱός ὁ Πατρός σύ ὁ ἐν οὖον σθρανοῖς . πάλιν , Μακάριος ο , ὅς ανειδισωσις σύ καί διώκω , καί εἶπον πᾶς πονηρός ῥῆμα κατά σύ ψεύδω . χαίρω καί ἀγαλλιάω , ὅτι ὁ μισθός σύ πολύς ἐν ὁ οὐρανός . ἀνάκλεις ὁ μέν , ἐντολή , ὁ δέ , ἐπάθλιον · πάλιν , εἰμί θέλω τέλειος ἔρχομαι , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός , καί ἔχω ταυθουω ἐγώ , καί ἔχω θησαυρός ἐν οὐρανός . ἀνάκλεις ἄλλος ἐντολή , καί ἐπάθλιον · Τέ μέν γάρ αὐτός καλέω ποιέω , ὁ δέ αὐτός ἑτοιμάζω , ὅς εἰμί μισθός καί ἀντίδοσις . καί πάλιν , ὅστις ἀφίημι οἰκία καί ἀδελφός , καί ἀδελφή · οὗτος ἐντολή · Ἐκατονταπλάσιος λαμβάνω , καί ζωή αἰώνιος κληρονομέω · οὗτος βραβεῖον καί στέφανος .
joannes-chrysostomus.in-heliam-et-viduam pg051_0356.3
ἀλλὰ καὶ εὐηργέτει , καὶ τοὺς δαίμονας αὐτῶν ἀπἡλαυνε . Καὶ εἰπών , Εὐχέσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς , εἰς τὸν σταυρὸν τοῦτο ἀναβὰς ἐποίησεν . Ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸν ἐσταύρωσαν καὶ προσήρτησαν , κρεμάμενον ἔλεγεν , Ἄρεσ αὐτοῖς · οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι . Ταῦτα ἔλεγεν οὐχ ἀτονῶν αὐτὸς ἀφέναι , ἀλλ’ ἡμᾶς παιδεύων εὐχεσθαι ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν . Ἐπειδὴ γὰρ οὐ λόγῳ μόνῳ , ἀλλὰ καὶ ἔργῳ τὴν διδασκαλίαν ἐπεδείκνυτο , διὰ τοῦτο καὶ τὴν εὐχὴν προσἔθηκε . Μὴδεὶς τοίνυν τῶν αἱρετικῶν , διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ · φιλανθρωπίαν , ἀσθένειαν καταγινοσκέτω τῶν εἰρημένων · αὐτὸς γὰρ ἐστιν ὁ λέγων , Ἴνα δὲ εἰδῆτε , ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφίεσθαι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας . Ἄλλ’ ἐπειδὴ παιδεύειν ἐβούλετο ( ὁ δὲ παιδεύειν οὐ δι’ ὧν λέγει μόνον , ἀλλὰ καὶ δι’ ὧν ποιεῖ τὴν διδασκαλίαν προάγει ) , τούτου χάριν καὶ τὴν εὐχὴν προσέθηκεν · ἔπει καὶ τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας ἔντυπεν , οὐχ ὡς ἄντεων ὧν , ἀλλὰ θεὸς ὧν καὶ Δεσπότης εἰς τοσοῦτο κατέστη ταπεινοφροσύνης .
Lemmas: ἀλλά καί εὐεργετέω , καί ὁ δαίμων αὐτός απελαύνω . καί λέγω , εὔχομαι ὑπέρ ὁ ἐπηρεάζω σύ , εἰς ὁ σταυρός οὗτος ἀναβαίνω ποιέω . Ἐπειδή γάρ αὐτός σταυρόω καί προσαρτάω , κρεμάννυμι λέγω , Ἄρης αὐτός · οὐ γάρ οἶδα τίς ποιέω . οὗτος λέγω οὐ ἀτονέω αὐτός ἀφίημι , ἀλλά ἐγώ παιδεύω εὔχομαι ὑπέρ ὁ ἐχθρός . Ἐπειδή γάρ οὐ λόγος μόνος , ἀλλά καί ἔργον ὁ διδασκαλία ἐπιδείκνυμι , διά οὗτος καί ὁ εὐχή προστίθημι . μηδείς τοίνυν ὁ αἱρετικός , διά ὁ πολύς αὐτός · φιλανθρωπία , ἀσθένεια καταγιγνώσκω ὁ λέγω · αὐτός γάρ εἰμί ὁ λέγω , ἵνα δέ οἶδα , ὅτι ἐξουσία ἔχω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἀφίημι ἐπί ὁ γῆ ἁμαρτία . ἄλλος ἐπεί παιδεύω βούλομαι ( ὁ δέ παιδεύω οὐ διά ὅς λέγω μόνος , ἀλλά καί διά ὅς ποιέω ὁ διδασκαλία προάγω ) , οὗτος χάρις καί ὁ εὐχή προστίθημι · ἔπος καί ὁ μαθητής ὁ πόδι έντυπος , οὐ ὡς ἄντις ὅς , ἀλλά θεός ὅς καί Δεσπότη εἰς τοσοῦτος καθίστημι ταπεινοφροσύνη .