joannes-chrysostomus.in-genesim-sermones-1-9 pg054_0207.3
α . Ἡδοῦ μὲν ναύτας τὸ ἕαρ , ἡδοῦ δὲ καὶ γηπόνους · ἀλλ’ οὔτε ναύτας , οὔτε γηπόνους οὕτως ἡδοῦ τὸ ἕαρ , ὡς τοὺς βουλομένους φιλοσοφεῖν ἡδοῦς ὁ τῆς νηστείας καιρός , τὸ πνευματικὸν τῶν ψυχῶν ἕαρ , ἡ ἀλήθεια τῶν λογισμῶν γαλήνη . Γηπόνους μὲν γὰρ ἡδοῦ τὸ ἕαρ , ὅτι τοὺς ἄνδρας τότε σπερανοῦμένην ὁρῶσι τὴν γῆν , καὶ καθάπερ ἱμάτιον ποικίλον ἐφαπλούμενον αὐτῇ πάντοθεν , τὴν βλάστησιν τὴν ἀπὸ τῶν βοτανῶν · ναύτας δὲ ἡδοῦ τὸ ἕαρ , ὅτι τὰ βαλλάντια νῦντα μετὰ ἀσφαλείας ἔχουσι πλεῖν , κυμάτων ἐπορεσμένων , δειλίων ἐν πολλῇ παιζόντων γαλήνῃ καὶ παρ’ αὐτοὺς τὸς νηὸς τοὺς τοὺς κυβιστῶντας β πολλάκις . Ἡμῖν δὲ ἡδοῦ τὸ τῆς νηστείας ἕαρ , ὅτι κύματα ἡμῖν , οὐχ ὑδάτων , ἀλλ’ ἐπιθυμιῶν ἀλῶν κατασταλεῖν εἴωθε , καὶ στέφανον ἡμῖν οὐ τὸν ἀπὸ τῶν ἀνθέων , ἀλλὰ τὸν ἀπὸ τῶν χαρίτων περιτίθησι τῶν πνευματικῶν · Στέφανον γὰρ χαρίτων , φησὶ , δέξῃ σὴν κορυφήν . Οὐχ οὕτως χαλδίων φανείσα τὴν χειμῶνα ἀπελαύνειν εἴωθεν , ὡς νηστεία φανείσα τὸν χειμῶνα τῶν παθῶν τῆς διανοίας ἐκβάλλει τῆς ὑπερᾶς . Οὐκέτι μάχη τῇ ψυχῇ πρὸς τὴν σάρκα , οὐδὲ κατεξανἰσταται τῆς κυρίας ἡ δοῦλη , ἀλλὰ πᾶς οὕτως τοῦ σώματος ὁ πόλεμος λέλυται . Ἐπεὶ οὖν πολλῇ μὲν παρ’ ἡμῖν εἰρήνη , πολλῇ δὲ καὶ ἡ γαλήνη , φέρε καὶ ἡμεῖς τὸ σκάφος τῆς διδασκαλίας ἐλκύσωμεν , ἀπὸ λιμένος · εἰς λιμένα παραπέμποντες τῶν ὑπερτέρων ἀκοῶν τὴν ἡμερότητα . Φέρε , λεπτοτέρας κατατολήσωμεν νοημάτων , περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ θαλάσσης · καὶ τοῦ λοιποῦ τῆς κτίσεως φιλοσοφούντες σώματος · ταῦτα γὰρ ἡμῖν ἀνεγνώσθη σήμερον . Καὶ τὸ πρὸς ἡμᾶς , φησίν , ὁ περὶ κτίσεως λόγος ; Πρὸς ἡμᾶς μὲν οὖν , ἀχρηστοί . Εἰ γὰρ ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλῶγως ὁ γενεσιουργὸς θεωρεῖται , ὅσηπερ ἂν τῷ μεγέθει τῆς καλλονῆς τῶν κτισμάτων ἐνδιατρίψωμεν , τοσοῦτον πρὸς τὸν γενεσιουργὸν χειραγωγούμεθα . Μέγα ἀγαθὸν εἰδεῖναι , τί μὲν ἐστι κτίσμα , τί δὲ κτιστής · τί μὲν ἔργον , τί δὲ ποιητής . Καὶ γὰρ εἰ ταῦτα ἠδεισαν ἀκριβῶς διαρεῖν οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροί , οὐχ ἂν πάντα συνέχεον , τὰ ἄνω κάτω ποιούντες · οὐχ ὅτι τὰ ἄστρα καὶ τὸν οὐρανὸν κατήνεγκαν , τὴν δὲ γῆν ἀνῆνεγκαν · ἀλλ’ ὅτι τὸν τῶν οὐρανῶν βασιλέα ἀπὸ τῶν θρόνων καταβιδίσαντες τῶν βασιλικῶν , μετὰ τῆς κτίσεως ἔστησαν , τὴν δὲ κτίσιν τοῖς τῆς θεότητος προεδρίοις ἐτίμησαν . Εἰ πρὸς κτίσεως ἠδεισαν φιλοσοφεῖν Μανιχαῖοι καλοῦς , οὐχ ἂν τὴν ἐξ οὐχ ὄντων , τὴν φθειρομένην , τὴν μένουσαν , τὴν ἀλλιοῦμενην τοῖς τῆς ἀγεννείας προεδρίοις [ 645 ] ἐτίμησαν . Εἰ περὶ κτίσεως ἠδεισαν Ἕλληνες φιλοσοφεῖν καλῶς , οὐχ ἂν ἀπεπλανήθησαν τῆς ἀληθείας , οὐχ ἂν ἐπεσθᾶσαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα . Καλὸς ὁ οὐρανός , ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἐδημιουργήθη , ἵνα προσκυνήσῃ τὸν ποιήσαντα · φαῖδρος ὁ ἥλιος , ἀλλ’ ἵνα θεραπεύσῃ τὸν ἐργασάμενον · εἰ δὲ μέλλεις ἐναπομένειν τῷ τῆς κτίσεως θαύματι , καὶ τῷ καλεῖ τῶν ἔργων παρακαθήσθαι , τὸ φῶς σοι γέγονε σκότος , μᾶλλον δὲ τῷ φωτὶ
Lemmas: ὅς . αἰδέομαι μέν ναύτης ὁ ἔαρ , αἰδέομαι δέ καί γηπόνος · ἀλλά οὔτε ναύτης , οὔτε γηπόνος οὕτως αἰδέομαι ὁ ἔαρ , ὡς ὁ βούλομαι φιλοσοφέω Ἠδοῦς ὁ ὁ νηστεία καιρός , ὁ πνευματικός ὁ Ψυχή ἔαρ , ὁ ἀλήθεια ὁ λογισμός γαλήνη . Γηπόνος μέν γάρ αἰδέομαι ὁ ἔαρ , ὅτι ὁ ἀνήρ τότε σπερανοῦμένην ὁράω ὁ γῆ , καί καθάπερ ἱμάτιον ποικίλος ἐφαπλόω αὐτός πάντοθεν , ὁ βλάστησις ὁ ἀπό ὁ βοτάνη · ναύτης δέ αἰδέομαι ὁ ἔαρ , ὅτι ὁ βαλλάντιον νῦντα μετά ἀσφάλεια ἔχω πλέω , κῦμα ἐπόρνυμι , δειλία ἐν πολύς παίζω γαλήνη καί παρά αὐτός τός ναός ὁ ὁ κυβιστάω Β πολλάκις . ἡμῖν δέ αἰδέομαι ὁ ὁ νηστεία ἔαρ , ὅτι κῦμα ἐγώ , οὐ ὕδωρ , ἀλλά ἐπιθυμία ἀλέω καταστέλλω εἴωθα , καί στέφανος ἐγώ οὖον ὁ ἀπό ὁ ἄνθος , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ Χαρίτων περιτίθημι ὁ πνευματικός · Στέφανος γάρ Χαρίτων , φημί , δέχομαι σός κορυφή . οὐχ οὕτως χαλδίων φαίνω ὁ χειμών ἀπελαύνειν εἴωθα , ὡς νηστεία φαίνω ὁ χειμών ὁ πάθος ὁ διάνοια ἐκβάλλω ὁ ὑπέρα . οὐκέτι μάχη ὁ Ψυχή πρός ὁ σάρξ , οὐδέ κατεξανιστάω ὁ κύριος ὁ δοῦλος , ἀλλά πᾶς οὕτως ὁ σῶμα ὁ πόλεμος λύω . ἐπεί οὖν πολύς μέν παρά ἐγώ εἰρήνη , πολύς δέ καί ὁ γαλήνη , φέρω καί ἐγώ ὁ σκάφος ὁ διδασκαλία ἕλκω , ἀπό λιμήν · εἰς λιμήν παραπέμπω ὁ ὑπέρτερος ἀκοή ὁ ἡμερότης . φέρω , λεπτός κατατολανθανω νόημα , περί οὐρανός καί γῆ καί θάλασσα · καί ὁ λοιπός ὁ κτίσις φιλοσοφέω σῶμα · οὗτος γάρ ἐγώ ἀναγιγνώσκω σήμερον . καί ὁ πρός ἐγώ , φημί , ὁ περί κτίσις λόγος ; πρός ἐγώ μέν οὖν , ἄχρηστος . εἰμί γάρ ἐκ μέγεθος καί καλλονή κτίσμα ἀναλῶγως ὁ γενεσιουργός θεωρέω , ὅσηπερ εἄν ὁ μέγεθος ὁ καλλονή ὁ κτίσμα ἐνδιατρίβω , τοσοῦτος πρός ὁ γενεσιουργός χειραγωγέω . Μέγης ἀγαθός οἶδα , τίς μέν εἰμί κτίσμα , τίς δέ Κτίστης · τίς μέν ἔργον , τίς δέ ποιητής . καί γάρ εἰμί οὗτος οἶδα ἀκριβῶς διαίρω ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός , οὐ εἄν πᾶς συγχέω , ὁ ἄνω κάτω ποιέω · οὐ ὅτι ὁ ἄστρον καί ὁ οὐρανός καταφέρω , ὁ δέ γῆ ἀναφέρω · ἀλλά ὅτι ὁ ὁ οὐρανός βασιλεύς ἀπό ὁ θρόνος καταβιδιατιμοω ὁ βασιλικός , μετά ὁ κτίσις ἵστημι , ὁ δέ κτίσις ὁ ὁ θεότης προεδριον τιμάω . εἰμί πρός κτίσις οἶδα φιλοσοφέω Μανιχαῖος Καλοῦς , οὐ εἄν ὁ ἐκ οὐ εἰμί , ὁ φθείρω , ὁ Μένων , ὁ ἀλλιοῦμενην ὁ ὁ ἀγέννεια προεδριον [ 645 ] τιμάω . εἰμί περί κτίσις οἶδα Ἕλλην φιλοσοφέω καλῶς , οὐ εἄν ἀποπλανάω ὁ ἀλήθεια , οὐ εἄν ἐφίημι καί λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω . Καλός ὁ οὐρανός , ἀλλά διά οὗτος δημιουργέω , ἵνα προσκυνέω ὁ ποιέω · Φαῖδρος ὁ ἥλιος , ἀλλά ἵνα θεραπεύω ὁ ἐργάζομαι · εἰμί δέ μέλλω ἐναπομένω ὁ ὁ κτίσις θαῦμα , καί ὁ καλέω ὁ ἔργον παρακάθημαι , ὁ φάος σύ γίγνομαι σκότος , μᾶλλον δέ ὁ φάος