joannes-chrysostomus.in-genesim-sermones-1-9 pg054_0218.1
οὐχ ἔστιν ἀνάγκη · πρὸς τοὺς ζῳοφροὺς τῆς ἀδύσου χαλποὺς κατενεχθῆναι , οὐδὲ ὑδάτων ἀλῶν βύμη τὴν τοῦ σώματος ἐπιτροπὴν σωτηρίαν · ἀλλὰ πολὺ μὲν ἀνταῖς τὸ φῶς , καὶ αὐτῶν τῶν ἀκτίων φαυρότερον , πολλὰ δὲ ἡ γαλήνη , πᾶσα δὲ ἐκποδὼν ταραχή , καὶ τῶν εὑρισκομένων τοσούτων τὸ κέρδος , ὅσον οὐδὲ λόγῳ παρασταθῆναι δυνατόν . Μὴ τοίνυν ἀποκάμψαντες , ἀλλ’ ἐπιχειρήσωμεν τῇ ζητήσει . Ἱκοῦσατε ὅτι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον · καὶ τί ποτὲ ἐστι τὸ Κατ’ εἰκόνα τοῦτο καὶ καθ’ ὁμοίωσιν εἰρήκαμεν · [ 656 ] ὅτι οὐχ οὕτως ἀπαρλλαξίς , ἀλλ’ ἀρχῆς ὁμοιότης α · τὸ δὲ , Καθ’ ὁμοίωσιν , τὸ ἡμερον εἶναι καὶ πρᾶπον , καὶ εἰς δύναμιν ἐξομοιοῦσθαι τῷ Θεῷ κατὰ τὸν τῆς ἀρετῆς λόγον , ὡς φησιν ὁ Χριστός · Γίνεσθε ὅμοιοι τοῦ Πατρὸς μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Καθάπερ γὰρ ἐν τῇ τῇ τῇ πλατείᾳ καὶ εὐρυχωρίᾳ τινῶν τῶν ζῴων τὰ μὲν εἰσὶν ἀλογώτερα , τὰ δὲ θηριωδέστερα · οὕτω καὶ ἐν τῇ πλατείᾳ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς , τῶν λογισμῶν οἱ μὲν εἰσὶν ἀλογώτεροι καὶ κτηνώδεις , οἱ δὲ θηριωδέστεροι καὶ ἀγριώτεροι . Δεὶ τοίνυν αὐτῶν κρατεῖν καὶ περιγιγνώσκει , καὶ τῷ λογισμῷ τῇ τούτων ἀρχῇ παραδίδοναι . Καὶ πῶς ἂν τις περιγιγνώσκει λογισμοῦ θηριώδους , φησίν · Τί λέγεις , Ἀνδρόνικε ; Τῶν λεόντων περιγιγνώσκει , καὶ τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἡμεροῦμεν , καὶ ἀμφιβάλλεις εἰ λογισμοῦ θηριωδίας πρὸς ἡμερότητα δύνηται μεταβαλεῖν ; Καίτοι τῷ λέοντι μὲν κατὰ φύσιν τὸ ἀγρίον , παρὰ φύσιν δὲ τὸ ἡμερον · σοὶ δὲ τὸ ἐναντίον , κατὰ φύσιν μὲν τὸ πρᾶσιν , παρὰ φύσιν δὲ ἡ θηριωδία . Ὁ τοίνυν τὸ κατὰ φύσιν ἐκβάλλων , καὶ τὸ παρὰ φύσιν ἐντιθεὶς τῇ τοῦ θηρίου ψυχῇ , ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ τὸ κατὰ φύσιν οὐ δύναται διατηρήσαι · καὶ πῶς οὐκ ἂν εἴη τοῦτο ῥαθυμία ; Καὶ ἐπὶ μὲν τῆς τῶν λεόντων ψυχῆς ταύτη δυσκολία μετὰ πάσης ἰστέ · λογισμῶν γὰρ ἐστιν ἐργον · β · ἡ τοῦ θηρίου ψυχή . Ἄλλ’ ὅμως ἐωράκατε ἀπολάκας λέοντας · προβάλλων ἡμερωτέρους διὰ τῆς ἀγορᾶς ἀγορεύοντες , καὶ πολλοὶ τῶν ἐν τοῖς ἐργαστηρίοις ἀργύριον πολλάκις κατέβαλον τῷ κατέχοντι , μισθὸν τινὰ τῆς τέχνης καὶ τῆς σοφίας , δι’ ἧς τὸ θηρίον ἡμέρουν · ἐπὶ δὲ τῆς τῆς ψυχῆς καὶ λογισμοῦ ἐστι , καὶ Θεοῦ φόβος , καὶ πολλὴ πολλῶν ἡ βοήθεια . Μὴ τοίνυν σκήψεις μοι λέγε καὶ προφάσεις . Δυνατὸν γάρ , ἐὰν θέλῃς , ἡμερὸν σε εἶναι καὶ πρᾶπον . Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν ἡμετέραν , καὶ ἀρχέτωσαν τῶν θηρίων .
Lemmas: οὐ εἰμί ἀνάγκη · πρός ὁ ζῳοφόρος ὁ αδυσυς χαλποὺς καταφέρω , οὐδέ ὕδωρ ἀλέω βύμη ὁ ὁ σῶμα ἐπιτροπή σωτηρία · ἀλλά πολύς μέν Ἀνταῖς ὁ φάος , καί αὐτός ὁ Ἀκτίων φαῦρος , πολύς δέ ὁ γαλήνη , πᾶς δέ ἐκποδών ταραχή , καί ὁ εὑρίσκω τοσοῦτος ὁ κέρδος , ὅσος οὐδέ λόγος παρίστημι δυνατός . μή τοίνυν ἀποκάμπτω , ἀλλά ἐπιχειρέω ὁ ζητέω . ικουω ὅτι κατά εἰκών Θεός ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος · καί τίς ποτέ εἰμί ὁ κατά εἰκών οὗτος καί κατά ὁμοίωσις εἴρω · [ 656 ] ὅτι οὐ οὕτως ἀπαρλλαξίς , ἀλλά ἀρχή ὁμοιότης ὅς · ὁ δέ , κατά ὁμοίωσις , ὁ ἥμερος εἰμί καί πίμπρημι , καί εἰς δύναμις ἐξομοιόω ὁ Θεός κατά ὁ ὁ ἀρετή λόγος , ὡς φημί ὁ Χριστός · γίγνομαι ὅμοιος ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . καθά γάρ ἐν ὁ ὁ ὁ πλατύς καί εὐρυχωρία τις ὁ ζῷον ὁ μέν εἰμί ἄλογος , ὁ δέ θηριώδης · οὗτος καί ἐν ὁ πλατύς ὁ ἡμέτερος Ψυχή , ὁ λογισμός ὁ μέν εἰμί ἄλογος καί κτηνώδης , ὁ δέ θηριώδης καί ἄγριος . Δεύς τοίνυν αὐτός κρατέω καί περιγιγνωσκω , καί ὁ λογισμός ὁ οὗτος ἀρχή παραδίδωμι . καί πῶς εἄν τις περιγιγνωσκω λογισμός θηριώδης , φημί · τις λέγω , Ἀνδρόνικος ; ὁ λέων περιγιγνωσκω , καί ὁ ψυχή αὐτός ἡμερόω , καί ἀμφιβάλλω εἰμί λογισμός θηριωδία πρός ἡμερότης δύναμαι μεταβάλλω ; καίτοι ὁ λέων μέν κατά φύσις ὁ ἄγριος , παρά φύσις δέ ὁ ἥμερος · σύ δέ ὁ ἐναντίος , κατά φύσις μέν ὁ πρᾶσις , παρά φύσις δέ ὁ θηριωδία . ὁ τοίνυν ὁ κατά φύσις ἐκβάλλω , καί ὁ παρά φύσις ἐντίθημι ὁ ὁ θηρίον Ψυχή , ἐν ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ὁ κατά φύσις οὖον δύναμαι διατηρέω · καί πῶς οὐ εἄν εἰμί οὗτος ῥᾳθυμία ; καί ἐπί μέν ὁ ὁ λέων Ψυχή οὗτος δυσκολία μετά πᾶς ἱστός · λογισμός γάρ εἰμί ἔργον · Β · ὁ ὁ θηρίον ψυχή . ἄλλος ὅμως ὁράω ἀπόλλυμι λέων · προβάλλω ἥμερος διά ὁ ἀγορά ἀγορεύω , καί πολύς ὁ ἐν ὁ ἐργαστήριον ἀργύριον πολλάκις καταβάλλω ὁ κατέχω , μισθός τις ὁ τέχνη καί ὁ σοφία , διά ὅς ὁ θηρίον ἡμερόω · ἐπί δέ ὁ ὁ Ψυχή καί λογισμός εἰμί , καί Θεός φόβος , καί πολύς πολύς ὁ βοήθεια . μή τοίνυν σκήπτω ἐγώ λέγω καί πρόφασις . δυνατός γάρ , ἐάν ἐθέλω , ἥμερος σύ εἰμί καί πίμπρημι . ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ἡμέτερος , καί ἄρχω ὁ θηρίον .