joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0059.1
καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐπανήγαγεν · οὗτος τὴν γῆν οὐρανὴν · ποίησεν , οὗ τῶν στοιχείων ἐναλλάξας τὴν φύσιν , ἀλλὰ τὴν ἐν τοῖς οὐρανοῖς πολιτείαν εἰς τοὺς ἐπὶ γῆς ἀνθρώπους · μεταστήσας . Διὰ τοῦτο πᾶσα ἑ τῶν δαιμόνων θεραπεία λελυται · διὰ τοῦτο οὐκ ἐστ · λῷοις καὶ ὕλοις προσγυνοῦσιν ἄνθρωποι , οὐδὲ οἱ λόγῳ τετιμημένοι τοῖς ἀνασθῆναις ὑποκύπτουσιν , ἀλλὰ πᾶσα ἀπελῄλαται ἡ πλάνη , καὶ τὸ τῆς ἀληθείας φῶς τὴν οἰκουμένην κατῃγασεν . δ . Εἶδες τῆς ἀληθείας τὴν ὑπεροχήν , εἶδες τὴ μὲν ἡ σκιὰ , τί δὲ ἡ ἀλήθεια ; Καὶ ἐκάλεσε , φησίν , Ἄδραμ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου , Κύριος εἶδεν · ἵνα εἰσωσι σήμερον , Ἐν τῷ ὄρει Κύριος ὀφθη . Ὅρα τοῦ δικαίου τὴν φιλόδοξον γνώμην , πῶς ἐκάτοτε ἐς τῶν συμβαινόντων τὰς προσηγορίας τοῖς τόποις ἐπιτίθησι . Τὴν γὰρ παρὰ τοῦ Θεοῦ γενομένην ἐπίσκεψιν α βουλόμενος , καθάπερ ἐν στήλῃ χαλκῇ , ἐναποθεῖσαι τῷ τόπῳ διὰ τῆς προσηγορίας,φησί , Καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ τόπου , Κύριος εἶδεν . Ἥρκει μὲν οὖν πρὸς ἀμοιβὴν τῇ δικαίῳ καὶ τὸ ζῶντα ἐπαναγαγεῖν τὸν Ἰσαὰκ , καὶ τὸ ἀξιωθῆναι τοῦ ἔγκωμιου τοῦ μεγάλου , τοῦ , [ 479 ] Νῦν ἔγνωσα ὅτι φοβῇ τὸν Θε · σ · οῦ · ἀλλ' ὁ φιλότιμος ταῖς δωρεαῖς ἀεὶ νικῶν καὶ ταῖς εὐεργεσίαις τὴν ἔνοιαν τὴν ἡμετέραν , ἐπιδιφιλεύεται καὶ νῦν πρὸ δικαίου τὴν γνώμην , καὶ ἀμειδευμένος b φησι πάλιν πρὸς αὐτόν · Καὶ ἐκάλεσεν ἄγγελος Κυρίου τὸν Ἄδραμ δευτερον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , λέγων · Κατ' ἐμαντοῦ ὁμοσα , λέγει Κύριος , οὐ εἴνεκεν ἐποίησας τὸ ῥῆμα τοῦτο · καὶ οὐκ ἐρείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι' ἐμέ , ἡ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε , καὶ πληθύνων πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου , ὡς τοὺς ἀστέρας τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης , καὶ κληρονομήσει τὸ σπέρμα σου τὰς πόλεις τῶν ὑπεναντίων , καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς , ἀνθ' ὧν ὑπήκουσας τῆς ἐμῆς φωνῆς . Ἐπειδὴ ἐπλήρωσας , φησί , τὸ ἐπίταγμα τὸ ἐμόν , καὶ τὴν οἰκείαν ὑπακοὴν διὰ πάντων ἐπεδείξω , διὰ τοῦτο ὁσεως , ὅτι Κατ' ἐμαντοῦ ὁμοσα , λέγει Κύριος . Ὅρα Θεοῦ συγκατάδασιν · Κατ' ἐμαντοῦ , φησίν , ὁμοσα , ἵνα θαρσῇν ἔχης , ὅτι πάντως ἐσται τὰ παρ' ἐμοῦ εἰρημένα . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ ἄνθρωποι , ἐπὰν δὴ ὄρων ἐπιθυοῖ τοῖς ἐπαγγελθείσι , τότε ὡς βεβαίαν τὴν ὑπόσχεσιν δεξάμενοι , οὕτω διδάσκονται οἱ τὴν ἐπαγγελίαν ἀγχότατες · διὰ τοῦτο καὶ ὁ Δεσπότης τῇ ἀνθρωπίνῃ συνήθειᾳ χρησάμενος φησι · Κατ' ἐμαντοῦ ὁμοσα , οὐ εἴνεκεν ἐποίησας τὸ ῥῆμα τοῦτο , καὶ οὐκ ἐρείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι' ἐμέ . Σχολέ μοι φιλανθρωπίαν Δεσπότην . Οὐκ ἐρείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι' ἐμέ . Καὶ μὴ ζῶντα αὐτὸν ἐπανάγει . Μὴ τὸ τέλος ἴδης , ἀγαπητέ , ἀλλὰ τὴν γνώμην μάθε , μεθ' ἧς ἀσσυλλώτιστον τὰ προσταττόμενα ἐπλήρου . Ὅσον γὰρ εἰς προαίρεσιν , ἡμασε τὴν δεξινὸν ὁ πατριάρχης , καὶ κατὰ τῆς δέρρας τοῦ παιδὸς ἐπαρξας τὸ ξίφος , καὶ ἀπρητισμένην ἀπειργάσατο τὴν θυσίαν · δι' ὃ καὶ ὁ Δεσπότης , ὡς εἰς ἔργον τῆς θυσίας ἀνεχθείσης , οὕτω τὸν ἔπαινον τοῦ δικαίου συντίθησι , καὶ φησίν , ὅτι Οὐκ ἐρείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι' ἐμέ . Σὺ μὲν οὐκ ἐχείσω διὰ τὸ ἐμὸν πρόσταγμα · ἐγὼ δὲ ἐφείσατο διὰ τὴν σὴν ὑπακοήν . Ἐνεκεν οὖν τῆς ὑπακοῆς ταύτης ἀμειδευμένος σε , Εὐλογήσω σε , καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε . Ὅρα εὐλογίας ἐπίτασιν , ἀντὶ τοῦ , Ἐπίλεσον πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου . Οὕτως γὰρ ὁ τῇ γνώμῃ σου σφραγισθείς , οὕτως εἰς πλῆθος ἐκτεινόμενον ἕξει τὸ σπέρμα , ὡς τοὺς ἄστρους καὶ τὴν ἄμμον περιισωθῆναι . Καὶ πάντα τὰ ἔθνη ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου , ἀνθ' ὧν ὑπήκουσας τῆς ἐμῆς φωνῆς . Ταῦτά δέ σοι , φησίν , ἅπαντα ἕσται διὰ τὴν πολλὴν ὑπακοήν . Ἄρα τῶν μυρίων πάντα ἀγαθῶν πρόξενον ε γίνεσθαι ἡ ὑπακοὴν τῷ Δεσπότῃ , καὶ πειθεσθαι αὐτοῦ τοῖς προσταγμασι , καὶ ὁμοίως τῷ πατριάρχῃ τούτῳ μὴ περιεργάζεσθαι τὰ παρ' αὐτοῦ ἐπιταττόμενα · ἀλλὰ καθάπερ εὐγνώμονας οἰκέτας πληροῦν τὰ διατεταγμένα , καὶ τὸν ὑπὲρ τούτων λόγον παραχωρεῖν τῷ Δεσπότῃ ; Ἐὰν οὖν οὕτω παιδεύσωμεν ἑαυτούς , δυνήσόμεθα καὶ τὴν αὐτὴν ὑπακοὴν τῷ δικαίῳ ἐπιδείξασθαι , καὶ τῶν αὐτῶν στεφάνων ἐπιτυχεῖν . Πῶς δὲ ὑπακούσομεν ; Ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ διὰ τῶν ἔργων [ 480 ] πληρώσωμεν . Οὗ γὰρ οἱ ἀκροασται , φησί , τοῦ νόμου δικαιωθήσονται , ἀλλ' οἱ ποιηται . Τί γὰρ ὄφελος , ἐὰν καθ' ἑκάστην μὲν ἀκούωμεν , ἀμελῶμεν δὲ τῆς τούτων ἐργασίας ; Διὸ παρακαλῶ , ἐπὶ τῇ ἐργασίᾳ αὐτῶν τῶν ἔργων σπεύσωμεν · οὐδὲ γὰρ ἄλλως σωθῆναι δυνατόν · ἵνα καὶ τὰ ἁμαρτημένα ἀπονιψώμεθα , καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου φιλανθρωπίας ἀξιωθῶμεν , χάριτι καὶ οἰκτιρμῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἀγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: καί πρός ὁ ἀλήθεια ἐπανάγω · οὗτος ὁ γῆ οὐράνη · ποιέω , ὅς ὁ στοιχεῖον ἐναλλάσσω ὁ φύσις , ἀλλά ὁ ἐν ὁ οὐρανός πολιτεία εἰς ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος · μεθίστημι . Ζεύς οὗτος πᾶς ὅς ὁ δαίμων θεραπεία λύω · διά οὗτος οὐ εἰμί · Λῷος καί ὕλος προσγίγνομαι ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ λόγος τιμάω ὁ ἀνασθῆναις ὑποκύπτω , ἀλλά πᾶς ἀπέρχομαι ὁ πλάνη , καί ὁ ὁ ἀλήθεια φάος ὁ οἰκέω κατῃγασεν . δ . εἶδον ὁ ἀλήθεια ὁ ὑπεροχή , ὁράω ὅς μέν ὁ σκιά , τίς δέ ὁ ἀλήθεια ; καί καλέω , φημί , Ἄδραμ ὁ ὄνομα ὁ τόπος ἐκεῖνος , Κύριος ὁράω · ἵνα εἴσειμι σήμερον , ἐν ὁ ὄρος Κύριος ὁράω . Ὅρας ὁ Δίκαιος ὁ φιλόδοξος γνώμη , πῶς κατοικέω εἰς ὁ συμβαίνω ὁ προσηγορία ὁ τόπος ἐπιτίθημι . ὁ γάρ παρά ὁ Θεός γίγνομαι ἐπίσκεψις ὅς βούλομαι , καθάπερ ἐν στήλη χάλκεος , ἐναποτίθημι ὁ τόπος διά ὁ προσηγορίας,φησί , καί καλέω ὁ ὄνομα ὁ τόπος , Κύριος ὁράω . ἀρκέω μέν οὖν πρός ἀμοιβή ὁ Δίκαιος καί ὁ ζῶ ἐπανάγω ὁ Ἰσαάκ , καί ὁ ἀξιόω ὁ ἐγκώμιον ὁ μέγας , ὁ , [ 479 ] νῦν γιγνώσκω ὅτι φοβέω ὁ Θε · Σ · ἀρτύω · ἀλλά ὁ φιλότιμος ὁ δωρεά ἀεί Νίκη καί ὁ εὐεργεσία ὁ νοια ὁ ἡμέτερος , επιδιφιλευω καί νῦν πρό Δίκαιος ὁ γνώμη , καί ἀμειδευμένος b φημί πάλιν πρός αὐτός · καί καλέω ἄγγελος κύριος ὁ Ἄδραμ δύο ἐκ ὁ οὐρανός , λέγω · κατά μαντός ὁμοσα , λέγω Κύριος , οὖον ἔνεκεν ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος · καί οὐ ἐρείδω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός διά ἐγώ , ὁ μήv εὐλογέω εὐλογέω σύ , καί πληθύνω πληθύνω ὁ σπέρμα σύ , ὡς ὁ ἀστήρ ὁ οὐρανός καί ὡς ὁ ἄμμος ὁ παρά ὁ χεῖλος ὁ θάλασσα , καί κληρονομέω ὁ σπέρμα σύ ὁ πόλις ὁ ὑπεναντίος , καί ἐνευλογέομαι ἐν ὁ σπέρμα σύ πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ , ἀντί ὅς ὑπακούω ὁ ἐμός φωνή . ἐπεί πληρόω , φημί , ὁ ἐπίταγμα ὁ ἐμός , καί ὁ οἰκεῖος ὑπακοή διά πᾶς ἐπιδείκνυμι , διά οὗτος ὅσος , ὅτι κατά μαντός ὁμοσα , λέγω Κύριος . Ὅρας Θεός συγκατάδασιν · κατά μαντός , φημί , ὁμοσα , ἵνα Θαρσήν ἔχης , ὅτι πάντως εἰμαι ὁ παρά ἐγώ εἴρω . ἐπεί γάρ ὁ ἄνθρωπος , ἐπάν δή σύργαστρος ἐπιθύω ὁ ἐπαγγέλλω , τότε ὡς βέβαιος ὁ ὑπόσχεσις δέχομαι , οὗτος διδάσκω ὁ ὁ ἐπαγγελία ἄγχος · διά οὗτος καί ὁ Δεσπότης ὁ ἀνθρώπινος συνήθεια χράω φημί · κατά μαντός ὁμοσα , οὖον ἔνεκεν ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος , καί οὐ ἐρείδω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός διά ἐγώ . Σχολή ἐγώ φιλανθρωπία δεσπότης . οὐ ἐρείδω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός διά ἐγώ . καί μή ζῶ αὐτός ἐπανάγω . μή ὁ τέλος ἴδη , ἀγαπητός , ἀλλά ὁ γνώμη μανθάνω , μετά ὅς ἀσσυλλώτιστον ὁ προστάσσω πληρόω . ὅσος γάρ εἰς προαίρεσις , ἡμασε ὁ δεξινὸν ὁ πατριάρχης , καί κατά ὁ δέρω ὁ παῖς ἐπάρχω ὁ ξίφος , καί ἀπαρτίζω ἀπεργάζομαι ὁ θυσία · διά ὅς καί ὁ Δεσπότης , ὡς εἰς ἔργον ὁ θυσία ἀνέχω , οὗτος ὁ ἔπαινος ὁ Δίκαιος συντίθημι , καί φημί , ὅτι οὐ ἐρείδω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός διά ἐγώ . σύ μέν οὐ χέω διά ὁ ἐμός πρόσταγμα · ἐγώ δέ φείδομαι διά ὁ σός ὑπακοή . ἕνεκα οὖν ὁ ὑπακοή οὗτος ἀμειδευμένος σύ , εὐλογέω σύ , καί πληθύνω πληθύνω σύ . Ὅρας εὐλογία ἐπίτασις , ἀντί ὁ , Ἐπίλεσον πληθύνω ὁ σπέρμα σύ . οὕτως γάρ ὁ ὁ γνώμη σύ σφραγίζω , οὕτως εἰς πλῆθος ἐκτείνω ἔχω ὁ σπέρμα , ὡς ὁ Άστρος καί ὁ ἄμμος περισῴζω . καί πᾶς ὁ ἔθνος ἐνευλογέομαι ἐν ὁ σπέρμα σύ , ἀντί ὅς ὑπακούω ὁ ἐμός φωνή . ταῦτα δέ σύ , φημί , ἅπας ἕννυμι διά ὁ πολύς ὑπακοή . ἄρας ὁ μυρίος πᾶς ἀγαθός Πρόξενος ε γίγνομαι ὁ ὑπακοή ὁ δεσπότης , καί πείθω αὐτός ὁ πρόσταγμα , καί ὁμοίως ὁ πατριάρχης οὗτος μή περιεργάζομαι ὁ παρά αὐτός ἐπιτάσσω · ἀλλά καθάπερ εὐγνώμων οἰκέτης πληρόω ὁ διατάσσω , καί ὁ ὑπέρ οὗτος λόγος παραχωρέω ὁ δεσπότης ; ἐάν οὖν οὗτος παιδεύω ἑαυτοῦ , δύναμαι καί ὁ αὐτός ὑπακοή ὁ Δίκαιος ἐπιδείκνυμι , καί ὁ αὐτός στέφανος ἐπιτυγχάνω . Πῶς δέ ὑπακούω ; ἐάν ὁ ἐντολή αὐτός διά ὁ ἔργον [ 480 ] πληρόω . οὗ γάρ ὁ ἀκροαστής , φημί , ὁ νόμος δικαιόω , ἀλλά ὁ ποιητής . τις γάρ ὄφελος , ἐάν κατά ἕκαστος μέν ἀκούω , ἀμελέω δέ ὁ οὗτος ἐργασία ; Διὸ παρακαλέω , ἐπί ὁ ἐργασία αὐτός ὁ ἔργον σπεύδω · οὐδέ γάρ ἄλλως σῴζω δυνατός · ἵνα καί ὁ ἁμαρτάνω ἀπονίζω , καί ὁ παρά αὐτός ὁ δεσπότης φιλανθρωπία ἀξιόω , χάρις καί οἰκτιρμός ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος καί ζωοποιός πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .