joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0043.1
ἀλλ’ ἡνωθαι χρή . Τότε γὰρ καὶ τὰ μυρία αὐτοῖς ἀγαθὰ ἐπιρρεύσει δυνήσεται . Ὅπου γὰρ ὁμόνοια τοσαύτη , ἐκεῖ πάντων τῶν ἀγαθῶν ἡ σύνοδος , ἐκεῖ ἡ εἰρήνη , ἐκεῖ ἡ ἀγάπη , ἐκεῖ ἡ 460 εὐφρόσυνη ἡ πνευματικὴ · οὐδαμοῦ πόλεμος , οὐδαμοῦ μάχη , οὐδαμοῦ ἔχθρα καὶ φιλονεικία · ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἐκποδῶν γίνε ται , τῆς βίης τῶν ἀγαθῶν , τῆς ὁμονοίας λέγω , ταῦτα πάντα ἀφανίζουσης . Ἀπέστειλε δὲ Ἀβιμέλεχ βασιλεύς Γεράρων , καὶ ἔλαβε τὴν Σάρραν . Καὶ εἰσῆλθεν ὁ Θεὸς πρὸς Ἀβιμέλεχ ἐν ὑπνῳ τῇ νύκτα , καὶ εἶπεν · Ὅτι σὺ ἀποθνήσκεις περὶ τῆς γυναικός , ἣς ἔλαβες · αὕτη δὲ ἐστι συνηφηνία ἀνδρί . Ὅρα Θεοῦ φιλανθρωπίαν · ἐπειδὴ εἶδε τὸν δίκαιον διὰ τὸν τοῦ θανάτου φόβον γενναῖον , ἐνεγκότα τῆς Σάρρας τὴν ἀφαίρεσιν , καὶ τὸν βασιλέα ὡς ἀδελφὸν τοῦ δικαίου οὕτως αὐτὴν ἀγόμενον , λοιπὸν τὴν οἰκείαν πρόνοιαν ἐπεδείκνυται , ὁμοῦ καὶ τὸν δίκαιον περιφανέστερον ἀποδεικνύς , καὶ τὴν Σάρραν τῆς ὑβρεὸς ἐλευθερῶν , καὶ τὸν βασιλέα ἀπαλλάττων τῆς παρανομίας . Καὶ εἰσῆλθεν ὁ Θεὸς πρὸς Ἀβιμέλεχ ἐν ὑπνῳ τῇ νύκτα . Κατ’ αὐτόν , φησί , τὸν τοῦ ὑπνου καιρὸν ἐξαρπάσαι αὐτὸν βουλόμενος τῆς παρανομίας , ἐνέθηκεν αὐτῷ τῇ διανοίᾳ τὴν γνώσιν , καὶ τὰ λανθάνοντα αὐτῷ εἰς φῶς ἤγαγε , καὶ πολὺν τὸν φόβον αὐτῷ ἐπέτεινεν , τὸν θάνατον ἀπειλῶν . Ἀποθνήσκεις γάρ , φησί , περὶ τῆς γυναικός , ἣς ἔλαβες · αὕτη δὲ ἐστι συνηφηνία ἀνδρί . Ἀβιμέλεχ δὲ οὐχ ἤγατο αὐτῆς . Ταῦτα δὲ πάντα γίνεται , ἵνα ἡ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελία ἡ εἰς τὸν πατριάρχην εἰς ἔργον ἐξέλθῃ . Ἐπειδὴ γὰρ πρὸ βραχέος ὑπέσχετο αὐτῷ τὸν Ἰσαὰκ τεχθήσεσθαι , ἐγγὺς δὲ λοιπὸν ὁ καιρὸς ἦν , ἐν ᾧν μὴ λυπηθῆναι τι τῇ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελίᾳ , τοσοῦτον φόβον τῇ Ἀβιμέλεχ ἐπιτίθησιν , ὡς καταπληγέντα αὐτὸν μὴ τολμῆσαι ἐφάψασθαι τῆς Σάρρας . Διὰ γὰρ τοῦτο προσέθηκεν ἡ Θεία Γραφή , ὅτι Ἀβιμέλεχ οὐχ ἤγατο αὐτῆς · ἀλλὰ καὶ ἀπολογεῖται ὑπὲρ τοῦ τολμήματος , καὶ φησί , Κύριε , ἄνθρως δικαῖον καὶ ἄγροσύρ ἀπολεῖς ; Μὴ γὰρ αὐτοῦ εἴδως , φησί , γυναῖκα οὔσαν αὐτῆς , τοῦτο πεποίηκα ; μὴ γὰρ ἀδικεῖσαι βουλόμην τὸν ξένον ; μὴ γὰρ ὡς γυναῖκα ἀφαιρούμενος ; Ὡς ἀδελφὴν μέλλων λαμβάνειν τοῦτο διεπράξαμην , νομίζων καὶ ταύτῃ τιμᾶσιν καὶ αὐτόν . Ἄνθρως οὖν ἄγροσύρ καὶ δικαῖον ἀπολεῖς ; Μετὰ τοῦ δικαίου , φησί , πεποιηκότα με τὸ ἐπιχείρημα ἀπολεῖς ; Εἶτα σαφέστερον ποίῶν ὅπερ ἔλεγε , φησίν · Οὐχ αὐτὸς μοι εἶπεν , ὅτι Ἀδελφὴ μου ἐστίν , καὶ αὕτη μοι εἶπεν , ὅτι Ἀδελφός μου ἐστίν ; Σχόπει πῶς εἶχον τὴν ὁμόνοιαν καὶ τὴν συμφωνίαν . Καὶ αὐτὸς , φησί , τοῦτο μοι εἶπε , καὶ αὕτη συνέθετο τοῖς παρ’ αὐτοῦ λεγομένοις . Ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ , καὶ ἐν δικαιοσύνη χειρῶν ἐποίησα τοῦτο , φησίν · οὐχ ὡσπερ παράνομον τι μέλλων διαπράττεσθαι · ἀλλ’ ὡς νενομισμένον καὶ ἀκόλουθον , καὶ οὐδεμίαν ἔχον μέμψιν τοῦτο πεποίηχα . Ἴν οὖν ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης ; Ἔπε δὲ αὐτῷ ὁ Θεὸς καθ’ ὕπνον . Ὅρα πῶς συγκαταβάσει χέχρηται ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης , τὴν οἰκείαν ἀγαθότητα διὰ πάντων ἐπιδεικνύμενος . Κάθῳ ἔργων , φησίν , ὅτι ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ ἐποίησας τοῦτο . Οἶδα , φησίν , ὅτι αὐτοῦ τοῦτο τὸ δρᾶμα κατεσκεύασαν , καὶ ὅτι 461 ἀπατηθεῖς σοι ; παρ’ αὐτῶν λεγομένοις τοῦτο πεποίηκας · καὶ διὰ τοῦτο , ἵνα μὴ διὰ τὴν ἀπάτην ἐκείνων ἀμάρτῃς , Ἐνεσιώμη , τοῦ μὴ ἀμαρτεῖν σε εἰς ἐμέ . Πολλὴ τοῦ ῥήματος ἡ συγκατάβασις , μεγίστη τοῦ Δεσπότου ἡ φιλανθρωπία . Εἰς ἐμέ , φησίν , ἐμέλεν ἀνατρέχειν τὸ ἁμάρτημα . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων , ὅταν τις εἰς τινὰ τῶν οἰκείων πολλῆς ἀπολαύσῃ τῆς τιμῆς
Lemmas: ἀλλά ἡνωθαι χρή . τότε γάρ καί ὁ μυρίος αὐτός ἀγαθός ἐπίρρευσις δύναμαι . ὅπου γάρ Ὁμόνοια τοσοῦτος , ἐκεῖ πᾶς ὁ ἀγαθός ὁ σύνοδος , ἐκεῖ ὁ εἰρήνη , ἐκεῖ ὁ ἀγάπη , ἐκεῖ ὁ 460 ευφρόσυνος ὁ πνευματικός · οὐδαμοῦ πόλεμος , οὐδαμοῦ μάχη , οὐδαμοῦ ἔχθρα καί φιλονικία · ἀλλά οὗτος πᾶς ἐκποδῶν γΐνω ὁ , ὁ βίαιος ὁ ἀγαθός , ὁ ὁμόνοια λέγω , οὗτος πᾶς ἀφανίζω . ἀποστέλλω δέ Ἀβιμέλεχ βασιλεύς Γέραρα , καί λαμβάνω ὁ Σάρα . καί εἰσέρχομαι ὁ θεός πρός Ἀβιμέλεχ ἐν ὕπνος ὁ νύξ , καί εἶπον · ὅτι2 σύ ἀποθνῄσκω περί ὁ γυνή , ἥς λαμβάνω · οὗτος δέ εἰμί συνηφηνία ἀνήρ . Ὅρας Θεός φιλανθρωπία · ἐπεί ὁράω ὁ Δίκαιος διά ὁ ὁ θάνατος φόβος γενναῖος , φέρω ὁ Σάρα ὁ ἀφαίρεσις , καί ὁ βασιλεύς ὡς ἀδελφός ὁ Δίκαιος οὕτως αὐτός ἄγω , λοιπός ὁ οἰκεῖος πρόνοια ἐπιδείκνυμι , ὁμοῦ καί ὁ Δίκαιος περιφανής ἀποδείκνυμι , καί ὁ Σάρα ὁ ὑβρεὸς ἐλευθερόω , καί ὁ βασιλεύς ἀπαλλάσσω ὁ παρανομία . καί εἰσέρχομαι ὁ θεός πρός Ἀβιμέλεχ ἐν ὕπνος ὁ νύξ . κατά αὐτός , φημί , ὁ ὁ ὕπνος καιρός ἐξαρπάζω αὐτός βούλομαι ὁ παρανομία , ἐντίθημι αὐτός ὁ διάνοια ὁ γνῶσις , καί ὁ λανθάνω αὐτός εἰς φάος ἄγω , καί πολύς ὁ φόβος αὐτός ἐπιτείνω , ὁ θάνατος ἀπειλέω . ἀποθνῄσκω γάρ , φημί , περί ὁ γυνή , ἥς λαμβάνω · οὗτος δέ εἰμί συνηφηνία ἀνήρ . Ἀβιμέλεχ δέ οὐ ἄγαμαι αὐτός . οὗτος δέ πᾶς γίγνομαι , ἵνα ὁ ὁ Θεός ἐπαγγελία ὁ εἰς ὁ πατριάρχης εἰς ἔργον ἐξέρχομαι . ἐπεί γάρ πρό βραχύς ὑπισχνέομαι αὐτός ὁ Ἰσαάκ τίκτω , ἐγγύς δέ λοιπός ὁ καιρός εἰμί , ἐν εἰμί μή λυπέω τίς ὁ ὁ Θεός ἐπαγγελία , τοσοῦτος φόβος ὁ Ἀβιμέλεχ ἐπιτίθημι , ὡς καταπλήσσω αὐτός μή τολμάω ἐφάπτω ὁ Σάρα . Ζεύς γάρ οὗτος προστίθημι ὁ Θεία γραφή , ὅτι Ἀβιμέλεχ οὐ ἄγαμαι αὐτός · ἀλλά καί ἀπολογέομαι ὑπέρ ὁ τόλμημα , καί φημί , κύριος , ἄνθρω Δίκαιος καί ἄγροσύρ ἀπόλλυμι ; μή γάρ αὐτός οἶδα , φημί , γυνή εἰμί αὐτός , οὗτος ποιέω ; μή γάρ αδικώ βούλομαι ὁ ξένος ; μή γάρ ὡς γυνή ἀφαιρέω ; ὡς ἀδελφή μέλλω λαμβάνω οὗτος διαπράσσω , νομίζω καί οὗτος τιμάω καί αὐτός . Ἄνθρως οὖν ἄγροσύρ καί Δίκαιος ἀπόλλυμι ; μετά ὁ Δίκαιος , φημί , ποιέω ἐγώ ὁ ἐπιχείρημα ἀπόλλυμι ; εἶτα σαφής ποιέω ὅσπερ λέγω , φημί · οὐχ αὐτός ἐγώ εἶπον , ὅτι ἀδελφή ἐγώ εἰμί , καί οὗτος ἐγώ εἶπον , ὅτι ἀδελφός ἐγώ εἰμί ; σκοπάω πῶς ἔχω ὁ ὁμόνοια καί ὁ συμφωνία . καί αὐτός , φημί , οὗτος ἐγώ εἶπον , καί οὗτος συντίθημι ὁ παρά αὐτός λέγω . ἐν καθαρός Καρδία , καί ἐν δικαιοσύνη χείρ ποιέω οὗτος , φημί · οὐ ὡς παράνομος τίς μέλλω διαπράσσω · ἀλλά ὡς νομίζω καί ἀκόλουθος , καί οὐδείς ἔχω μέμψις οὗτος ποιέω . εἶμι οὖν ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης ; ἔπω δέ αὐτός ὁ θεός κατά ὕπνος . Ὅρας πῶς συγκατάβασις χράω ὁ ὁ ὅλος Δεσπότης , ὁ οἰκεῖος ἀγαθότης διά πᾶς ἐπιδείκνυμι . κάθω ἔργον , φημί , ὅτι ἐν καθαρός Καρδία ποιέω οὗτος . οἶδα , φημί , ὅτι αὐτός οὗτος ὁ δρᾶμα κατασκευάζω , καί ὅτι 461 ἀπατάω σύ ; παρά αὐτός λέγω οὗτος ποιέω · καί διά οὗτος , ἵνα μή διά ὁ ἀπάτη ἐκεῖνος ἁμαρτάνω , ενεσιωμος , ὁ μή ἁμαρτάνω σύ εἰς ἐγώ . Πολύς ὁ ῥῆμα ὁ συγκατάβασις , μέγας ὁ δεσπότης ὁ φιλανθρωπία . εἰς ἐγώ , φημί , μέλω ἀνατρέχω ὁ ἁμάρτημα . καθά γάρ ἐπί ὁ ἄνθρωπος , ὅταν τις εἰς τις ὁ οἰκέω πολύς ἀπολαύω ὁ τιμή