joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0050.1
αυτῆς . Καὶ εἶπε τῷ ᾿Αβραάμ · Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην ταύτην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς . Οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ μου ᾿Ισαὰκ . Σκληρὸν δέδοξεν τὸ ῥῆμα ἐναντίον ᾿Αβραὰμ περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . Ὅρα μοι , ἀγαπητέ , ἐνταῦθα τὴν Σάρραν πάλιν οὐ φέρουσαν τοῦ ᾿Ισμαὴλ τὴν πολλὴν παρθρσίαν , οὐδὲ ἀνεκτὸς ἐνεγκεῖν δυναμένην τὸν τῆς παιδίσκης υἱὸν μετὰ τοῦ ᾿Ισαὰκ ἀναστρεφόμενον . Καθάπερ οὖν πρῶην a καταστειλὰι τῆς ᾿Αγὰρ τὸ φρόνημα βουλομένη , διὰ τῆς σφοδρᾶς ἀγανακτήσεως εἰς ψυχὴν αὐτὴν τραπῆναι παρεσκεύασεν · οὕτω καὶ νῦν βουλομένη / ἐκ προοιμίων ἀναστεῖλαι τοῦ ᾿Ισμαὴλ τὴν προπέτειαν , καὶ μὴ φέρουσα ὅρῃν τὸν ἐκ χάρητος τεχθέντα υἱὸν καὶ ἐξ αὐτῆς τοῦ Θεοῦ τῆς δωρεὰς μετὰ τοῦ τῆς παιδίσκης τῆς Αἰγυπτίας συναναστρεφόμενον , φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ · Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς . Οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης ταύτῆς μετὰ τοῦ υἱοῦ μου . Ἐπειδὴ ἴδει δτι καὶ αὐτὴ ἐν ἐσχάτῳ γῆρα τυγχάνει καὶ τὸν πατριάρχην ἑώρα προβεσχότα ( ἦσαν γὰρ ἀμφότεροι προβεβηκότες ἡμερῶν ) , ὁφρώσα μᾶλλον , ἄθροον αὐτῶν τελευτησάντων , ὁ ᾿Ισμαὴλ διὰ τὸ ἐκ τῆς τοῦ πατριάρχου συνοὐσίας τεχθῆναι , ἐπιχειρήσει εἰς τὸν κλῆρον ἐαυτὸν τοῦ πατρὸς εἰσαγαγεῖν , καὶ κοινωνὲς γενέσθαι τῷ ᾿Ισαὰκ , διὰ τοῦτο φησιν , Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην ἐντεῦθεν , καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς . Μανθανέτω , φησίν , ὅδε δτι οὐδὲν κοινὸν ἔχει ὁ τῆς παιδίσκης υἱὸς μετὰ τοῦ υἱοῦ μου ᾿Ισαὰκ . Οὐδὲ γὰρ εὐλόγῳ τὴν τῆς δούλης υἱὸν μετὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ μεγάλου δεσπόνης συναναστρέφεσθαι . Ἄλλ᾽ ἡ μὲν Σάρρα οὐχ ἀπεικὶς πρᾶγμα πέπονθεν , ἀλλὰ καὶ σφῶρα ἀκθούσων , καὶ οὕτως ἀπόλυτον , ὡς καὶ τὸν Θεὸν συναυνεῖσαι τοῖς παρ᾽ αὐτῆς εἰρημένοις . Ὁ δὲ πατριάρχης φιλόστοργος ὤν καὶ συμπαιδὼς διακειμένος πρὸς τὸν ᾿Ισμαὴλ , ἐπαχθὲς ἔθετο τὰ παρὰ τῆς Σάρρας εἰρημένα . Σκληρὸν γὰρ , φησίν , ἐχάνη τὸ ῥῆμα ἐναντίον ᾿Αβραὰμ περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . Οὐδὲ γὰρ τῆς ᾿Αγὰρ ἐποίησατο λόγον · ἀλλὰ συμπαιδὼς πρὸς τὸν παῖδα διέκειτο , ἄτε δὴ λοιπὸν ἐν ἡλικίᾳ γεγονότα . Ἄλλ᾽ ἄκοπές μοι ἐνταῦθα τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ τὴν ὑπερθάλουσαν συγκατάδασιν . Ἐπεὶδὴ γὰρ εἶδε καὶ τὴν Σάρραν κατὰ τὸ εἰκὸς παθοῦσαν τι ἀνηρόπινον , καὶ δυσχεραῖσαν ἐπὶ τῇ ὁμοτιμίᾳ τῶν παιδῶν , καὶ τὸν ᾿Αβραὰμ οὐ φέροντα πρῶς τὴν ἐκδολὴν τοῦ ᾿Ισμαὴλ καὶ τῆς παιδίσκης ( εἰ γὰρ καὶ μὴ ἀντέστεινε τῇ Σάρρᾳ διὰ πολλὴν τὴν ἐπιείκειαν , ἀλλ᾽ ὅμως σκληρὸν αὐτῷ κατεφαίνετο , τοῦτ᾽ ἐστι , βαρύ , φησὶ καὶ ἐπαχθὲς καὶ φορτικόν ) , τότε λοιπὸν τὴν οἰκείαν φιλανθρωπίαν μιμούμενος ὁ Δεσπότης , καὶ τῆς ὁμοίας τὸν σύνδεσμον αὐτῶν συσφίγγων , φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ · Μὴ σκληρὸν ἔστω ἐναντίον σου τὸ ῥῆμα περὶ τοῦ παιδίου καὶ τῆς παιδίσκης . Πάντα ὅσα ἂν εἴπῃ σοι Σάρρα , ἀκούσον τῆς φωνῆς αὐτῆς . Μὴ δέξῃ , φησὶ , βαρὲως τὰ παρ᾽ αὐτῆς ῥηθὲν σοι , ἀλλὰ Πάντα ὅσα ἂν εἴπῃ b σοι Σάρρα , ἀκούσον τῆς φωνῆς αὐτῆς . β . [ 468 ] Ταῦτα πάντα , φησίν , ἄπερ σοι νῦν διαλέγεται περὶ τοῦ ᾿Ισμαὴλ καὶ τῆς ᾿Αγὰρ , κατάδεξαι , καὶ ὑπάκουσον τῆς φωνῆς αὐτῆς . Μὴ θελήσῃς λυπῆσαι τὴν ἐν παντὶ τῷ χρόνῳ τοσαύτην περὶ σὲ τὴν φιλοστοργίαν ἐπιδεῖξαμένην , τὴν οὐ μόνον ἄπαξ , ἀλλὰ καὶ δεύτερον , ἵνα μὴ θανάτῳ σε ἐξαρπάσῃ , ἐαυτὴν ἐκδεδωκυίαν ὑπὲρ τῆς σῆς σωτηρίας , καὶ ὑπόδεισιν σοι γενομένην τοσαύτης περιφανείας · καὶ πρὸσθερον μὲν μετὰ τοσούτου πλοῦτου ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου ἐπανελθεῖν πεπιστευμένῃ · μετὰ ταῦτα δὲ
Lemmas: αυτή . καί εἶπον ὁ Αβραάμ · ἐκβάλλω ὁ παιδίσκη οὗτος καί ὁ υἱός αὐτός . οὖον γάρ μή κληρονομέω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη μετά ὁ υἱός ἐγώ ᾿Ισαὰκ . σκληρός δοκέω ὁ ῥῆμα ἐναντίος Αβραάμ περί ὁ υἱός αὐτός . Ὅρας ἐγώ , ἀγαπητός , ἐνταῦθα ὁ Σάρα πάλιν οὖον φέρω ὁ Ισμαήλ ὁ πολύς παρθρσίαν , οὐδέ ἀνεκτός φέρω δύναμαι ὁ ὁ παιδίσκη υἱός μετά ὁ ᾿Ισαὰκ ἀναστρέφω . καθά οὖν πρώην a καταστειλαας ὁ Αγάρ ὁ φρόνημα βούλομαι , διά ὁ σφοδρός ἀγανάκτησις εἰς ψυχή αὐτός τρέπω παρασκευάζω · οὗτος καί νῦν βούλομαι / ἐκ προοίμιον ἀναστέλλω ὁ Ισμαήλ ὁ προπέτεια , καί μή φέρω ὅρος ὁ ἐκ Χάρης τίκτω υἱός καί ἐκ αὐτός ὁ Θεός ὁ δωρεά μετά ὁ ὁ παιδίσκη ὁ Αἰγύπτιος συναναστρέφω , φημί πρός ὁ Αβραάμ · ἐκβάλλω ὁ παιδίσκη καί ὁ υἱός αὐτός . οὖον γάρ μή κληρονομέω ὁ υἱός ὁ παιδίσκη οὗτος μετά ὁ υἱός ἐγώ . ἐπεί ἶδος δ καί αὐτός ἐν ἔσχατος γῆρας τυγχάνω καί ὁ πατριάρχης ὁράω προβεσχότα ( εἰμί γάρ ἀμφότερος προβαίνω ἡμέρα ) , ὁράω μᾶλλον , ἀθρόος αὐτός τελευτάω , ὁ Ισμαήλ διά ὁ ἐκ ὁ ὁ πατριάρχης συνουσία τίκτω , ἐπιχείρησις εἰς ὁ κλῆρος ἑαυτοῦ ὁ πατήρ εἰσάγω , καί κοινός γίγνομαι ὁ ᾿Ισαὰκ , διά οὗτος φημί , ἐκβάλλω ὁ παιδίσκη ἐντεῦθεν , καί ὁ υἱός αὐτός . μανθάνω , φημί , ὅδε δ οὐδείς κοινός ἔχω ὁ ὁ παιδίσκη υἱός μετά ὁ υἱός ἐγώ ᾿Ισαὰκ . οὐδέ γάρ εὔλογος ὁ ὁ δοῦλος υἱός μετά ὁ υἱός ὁ μέγας δεσπονεος συναναστρέφω . ἄλλος ὁ μέν Σάρα οὐ ἀπεικὶς πρᾶγμα πάσχω , ἀλλά καί σφῶρα ακθουω , καί οὕτως ἀπόλυτος , ὡς καί ὁ θεός συναυνεισος ὁ παρά αὐτός εἴρω . ὁ δέ πατριάρχης φιλόστοργος εἰμί καί συμπεδάω διάκειμαι πρός ὁ Ισμαήλ , ἐπαχθής τίθημι ὁ παρά ὁ Σάρα εἴρω . σκληρός γάρ , φημί , χάσκω ὁ ῥῆμα ἐναντίος Αβραάμ περί ὁ υἱός αὐτός . οὐδέ γάρ ὁ Αγάρ ποιέω λόγος · ἀλλά συμπεδάω πρός ὁ παῖς διάκειμαι , αὔγ-ασμα δή λοιπός ἐν ἡλικία γίγνομαι . ἄλλος άκοπος ἐγώ ἐνταῦθα ὁ φιλάνθρωπον Θεός ὁ υπερθαλουω συγκατάδασιν . ἐπειδή γάρ ὁράω καί ὁ Σάρα κατά ὁ εἰκός πάθος τίς ανηροπινω , καί δυσχεραίνω ἐπί ὁ ομοτιμία ὁ παῖς , καί ὁ Αβραάμ οὖον φέρω πρός ὁ ἐκδολὴν ὁ Ισμαήλ καί ὁ παιδίσκη ( εἰμί γάρ καί μή ἀνθίστημι ὁ Σάρα διά πολύς ὁ ἐπιείκεια , ἀλλά ὅμως σκληρός αὐτός καταφαίνω , οὗτος εἰμί , βαρύς , φημί καί ἐπαχθής καί φορτικός ) , τότε λοιπός ὁ οἰκεῖος φιλανθρωπία μιμέομαι ὁ Δεσπότης , καί ὁ ὅμοιος ὁ σύνδεσμος αὐτός συσφίγγω , φημί πρός ὁ Αβραάμ · μή σκληρός ἵστημι ἐναντίος σύ ὁ ῥῆμα περί ὁ παιδίον καί ὁ παιδίσκη . Πάν ὅσος εἄν εἶπον σύ Σάρα , ἀκούω ὁ φωνή αὐτός . μή δέχομαι , φημί , βαρύς ὁ παρά αὐτός ἐρώ σύ , ἀλλά Πάν ὅσος εἄν εἶπον b σύ Σάρα , ἀκούω ὁ φωνή αὐτός . Β . [ 468 ] οὗτος πᾶς , φημί , Ἄπερ σύ νῦν διαλέγω περί ὁ Ισμαήλ καί ὁ Αγάρ , καταδέχομαι , καί ὑπακούω ὁ φωνή αὐτός . μή ἐθέλω λυπέω ὁ ἐν πᾶς ὁ χρόνος τοσοῦτος περί σύ ὁ φιλοστοργία ἐπιδείκνυμι , ὁ οὖον μόνος ἅπαξ , ἀλλά καί δύο , ἵνα μή θάνατος σύ ἐξαρπάζω , ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι ὑπέρ ὁ σός σωτηρία , καί ὑποδείδω σύ γίγνομαι τοσοῦτος περιφάνεια · καί πρὸσθερον μέν μετά τοσοῦτος πλοῦτος ἀπό ὁ Αἴγυπτος ἐπανέρχομαι πιστεύω · μετά οὗτος δέ