joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0075.4
ἢ φροντίδων προσθήκην καὶ περισπασμὸν καὶ ἀγρυπνίαν ; Οὐχ ὁρᾶτε ὅτι οὗτοι μάλιστα εἰσιν οἱ πάντων , ὡς εἰπεῖν , δοῦλοι , οἱ τὰ πλεῖονα περιβεβλημένοι , καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὰς σκιάς αὐτὰς δεδουλωκότες ; Ἐντεύθεν γὰρ τίκτονται αἱ ἐπιβουλαί , αἱ βασκανίαι , ὁ φθόνος , ὁ πόλεμος , τὰ μυρία ἄλλα κακά . Καὶ πολλάκις ἄν ἴδοις τὸν μύρια τάλαντα χρυσίου ἔχοντα ἀποκείμενα μακαρίζοντα τὸν ἐν τῷ ἐργαστηρίῳ ἐστηκότα , 498 καὶ ἐκ τῆς τῶν χειρῶν ἐργασίας τὴν τροφὴν ποριζόμενον . Ποία οὖν ἡδονή , ἢ ποῖον χῆρος , ὅταν μὴτε οὗτοι ἀπολαύσωμεν , καὶ διὰ τὴν περὶ ταῦτα ἐπιθυμίαν καὶ τῶν μεῖζονων ἀποστερωμέθα ; Τί δὲ λέγω τῶν μεῖζονων , ὅταν μετὰ τῶν ἐνταῦθα κακῶν , καὶ τὴν ἐκπτωσιν τῶν ἐκεῖ ἀγαθῶν , καὶ πρὸς τὴν γένεσιν αὐτὴν ἀποπεμπόμεθα ; Καὶ οὕτω λέγω τὰ μυρία ἁμαρτήματα τὰ ἐντεύθεν συλλεγόμενα , τοὺς θόλους , τὰς συκοφαντίας , τὰς ἀρπαγὰς , τὰς πλεονεξίας . Ἄλλὰ κἂν ἀπάντων τούτων ἐλευθερος ἡ τις , ὅπερ ἂν εἴη τῶν δυσχερῶν , τοσαύτα δὲ εἴη περιβεβλημένος , χρημάτων καὶ τῆς οἰκείας μόνον ἀπολαύσεως γινόμενος , καὶ μὴ προείμενος τοῖς ἐν χρείᾳ οὖσι μετὰ δικαιοσύνης , οὐ τῆς γενέσεως τύχῃ καὶ τὸν τοιοῦτον ἐκδιέξεσται . Καὶ τοῦτο διδάσκει ἡμᾶς σαφῶς , ἡ παραβολὴ ἡ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ κειμένη , ἡνίκα τοὺς μὲν ἐκ δεξιῶν ἔστησε , τοὺς δὲ ἐξ εὐωνύμων · καὶ τοὺς μὲν τῇ βασιλείᾳ εἶπεν ἑτοιμασμένη διὰ τὴν περὶ τοὺς δεομένους ἐπιμέλειαν · Δεῦτε γὰρ , φησίν , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἑτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολλῆς κόσμου . Τίνος ἕνεκεν καὶ διὰ τί ; Ἐπεινᾶσα γὰρ , καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν . Τοὺς δὲ τῷ πῦρ αἰώνιῳ · Προεῦθεσθε γὰρ , φησίν , ἀπ’ ἐμοῦ , οἱ καταραμένοι , εἰς τὸ πῦρ αἰώνιον τὸ ἑτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ . Μέγας τοῦ ῥήματος ὁ ὄγκος · ὁ Δεσπότης τῶν ἀπάντων καὶ δημιουργὸς ἄ φησιν · Ἐπεινᾶσα , καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν . Ποίας οὐχ ἂν καθίσχοι τοῦτο ψυχῆς , κἂν αὐτολθὴν τυγχάνῃ ; Ὁ Δεσπότης σου πεινῶν περιέρχεται ο , καὶ σὺ τρυφᾷς · καὶ οὐ τοῦτο μόνον τὸ δεῖν , ἀλλ’ ὅτι καὶ τρυφὴν περιορᾷν αὐτὸν ἀνέχῃ , καὶ ταῦτα οὐδὲ πολλοῦ τινος δεόμενον , ἀλλ’ ἄρτου μόνον ἕνεος , ὥστε τὸν λιμὸν παραμυθήσασθαι . Ἄλλ’ αὐτὸς μὲν τῷ χρυμῷ πηγνύμενος περιέρχεται , σὺ δὲ τὰ τῶν σφῶν νήματα περιειλισμένος οὐκ ἐπιστρέφῃ , οὐδὲ τὴν συμπάθειαν ἐπιδείκνυσαι , ἀλλ’ ἀνηλεὲς παρατρέχεις . Καὶ ποίας ταῦτα ἂν εἴη συγγνώμης ἄξια ; Μὴ τοίνυν τοῦτο σπουδάζωμεν , τὸ πάντων ἐκ παντὸς τρόπου πλεῖονα περιβάλλεσθαι , ἀλλ’ ἐκεῖνο σκοπῶμεν ὅπως καὶ ταῦτα καλῶς διαθώμεν , καὶ τὴν τῶν ἐν χρείᾳ τυγχάνοντων ἐνδία παραμυθησόμεθα , κάκεινον μὴ ἐκπέσωμεν τῶν ἀεὶ μενόντων , τῶν οὐδεμιᾶν μεταβολὴν ἐπιδοχολέμων . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὴν ἡμέραν ἡμῶν τῆς τελευτῆς ἀδηλὸν ἡμῖν ἐποίησεν ὁ Δεσπότης , ἵνα ἡμᾶς παρασκευάσῃ διηνεκῶς νήφειν καὶ ἐγρηγορέναι , καὶ ταύτῃ μᾶλλον διενεχθῆ πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς ἐπιμέλειαν . Γρηγορεῖτε γὰρ , φησίν , ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν , οὐδὲ τὴν ὥραν . Ἄλλ’ ἡμεῖς τὸ ἐναντίον πράττομεν , καὶ δι’ ὅλου καθεύδομεν ὑπὸν τοῦτο τοῦ φυσικοῦ βαρύτερον . Ὁ μὲν γὰρ τοῦτον καθεύδων τὸν ὕπνον , καὶ πρὸς τὰ κακὰ καὶ πρὸς τὰ καλὰ ἀνενέργητος τυγχάνει ·
Lemmas: ἢ φροντίς προσθήκη καί περισπασμός καί ἀγρυπνία ; οὐχ ὁράω ὅτι οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ πᾶς , ὡς εἶπον , δοῦλος , ὁ ὁ πλείων περιβάλλω , καί κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ σκιά αὐτός δουλόω ; ἐντεῦθεν γάρ τίκτω ὁ ἐπιβουλή , ὁ βασκανία , ὁ φθόνος , ὁ πόλεμος , ὁ μυρίος ἄλλος κακός . καί πολλάκις ἄν ὁράω ὁ μύριοι τάλαντον χρυσίον ἔχω ἀπόκειμαι μακαρίζω ὁ ἐν ὁ ἐργαστήριον ἵστημι , 498 καί ἐκ ὁ ὁ χείρ ἐργασία ὁ τροφή πορίζω . Ποία οὖν ἡδονή , ἢ ποῖος χῆρος , ὅταν μήτε οὗτος ἀπολαύω , καί διά ὁ περί οὗτος ἐπιθυμία καί ὁ μείζων ἀποστερέω ; τις δέ λέγω ὁ μείζων , ὅταν μετά ὁ ἐνταῦθα κακός , καί ὁ ἔκπτωσις ὁ ἐκεῖ ἀγαθός , καί πρός ὁ γένεσις αὐτός ἀποπέμπω ; καί οὗτος λέγω ὁ μυρίος ἁμάρτημα ὁ ἐντεῦθεν συλλέγω , ὁ θόλος , ὁ συκοφαντία , ὁ ἁρπάγη , ὁ πλεονεξία . ἀλλά κἀν ἀπαντάω οὗτος ἐλεύθερος ὁ τις , ὅσπερ εἄν εἰμί ὁ δυσχερής , τοσοῦτος δέ εἰμί περιβεβλημένος , χρῆμα καί ὁ οἰκεῖος μόνος ἀπόλαυσις γίγνομαι , καί μή προΐημι ὁ ἐν χρεία εἰμί μετά δικαιοσύνη , οὖον ὁ γένεσις τυγχάνω καί ὁ τοιοῦτος ἐκδείκνυμι . καί οὗτος διδάσκω ἐγώ σαφῶς , ὁ παραβολή ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος κεῖμαι , ἡνίκα ὁ μέν ἐκ δεξιός ἵστημι , ὁ δέ ἐκ εὐώνυμος · καί ὁ μέν ὁ βασίλεια εἶπον ετοιμασμένος διά ὁ περί ὁ δήω ἐπιμέλεια · δεῦτε γάρ , φημί , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . τίς ἕνεκα καί διά τίς ; πεινάω γάρ , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω . ὁ δέ ὁ πῦρ αἰώνιος · προευτιθημι γάρ , φημί , ἀπό ἐγώ , ὁ καταραμένος , εἰς ὁ πῦρ αἰώνιος ὁ ἑτοιμάζω ὁ διάβολος καί ὁ ἄγγελος αὐτός . Μέγας ὁ ῥῆμα ὁ ὄγκος · ὁ Δεσπότης ὁ ἀπαντάω καί δημιουργός ὅς φημί · πεινάω , καί οὐ δίδωμι ἐγώ ἐσθίω . Ποίας οὐ εἄν καθιεχω οὗτος Ψυχή , κἀν αὐτολθὴν τυγχάνω ; ὁ Δεσπότης σύ πεινάω περιέρχομαι ὁ , καί σύ τρυφάω · καί οὖον οὗτος μόνος ὁ δήω , ἀλλά ὅτι καί τρυφή περιοράω αὐτός ἀνέχω , καί οὗτος οὐδέ πολύς τις δήω , ἀλλά ἄρτος μόνος ἐνεός , ὥστε ὁ λιμός παραμυθέομαι . ἄλλος αὐτός μέν ὁ χρυμῷ πήγνυμι περιέρχομαι , σύ δέ ὁ ὁ σφεῖς νῆμα περιειλισμένος οὐ ἐπιστρέφω , οὐδέ ὁ συμπάθεια ἐπιδείκνυμι , ἀλλά ἀνηλεής παρατρέχω . καί Ποίας οὗτος εἄν εἰμί συγγνώμη ἄξιος ; μή τοίνυν οὗτος σπουδάζω , ὁ πᾶς ἐκ πᾶς τρόπος πλείων περιβάλλω , ἀλλά ἐκεῖνος σκοπέω ὅπως καί οὗτος καλῶς διαθέω , καί ὁ ὁ ἐν χρεία τυγχάνω ἔνδιον παραμυθέομαι , ἐκεῖνος μή ἐκπίπτω ὁ ἀεί μένω , ὁ οὐδείς μεταβολή ἐπιδοχολέμων . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ ἡμέρα ἐγώ ὁ τελευτή ἄδηλος ἐγώ ποιέω ὁ Δεσπότης , ἵνα ἐγώ παρασκευάζω διηνεκής νήφω καί ἐγείρω , καί οὗτος μᾶλλον διαφέρω πρός ὁ ὁ ἀρετή ἐπιμέλεια . γρηγορέω γάρ , φημί , ὅτι οὐ οἶδα ὁ ἡμέρα , οὐδέ ὁ ὥρα . ἄλλος ἐγώ ὁ ἐναντίος πράσσω , καί διά ὅλος καθεύδω ὕπειμι οὗτος ὁ φυσικός βαρύς . ὁ μέν γάρ οὗτος καθεύδω ὁ ὕπνος , καί πρός ὁ κακός καί πρός ὁ καλός ἀνενέργητος τυγχάνω ·