joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0058.2
Γ . Μὴ ἀπλῶς παραδράμωμεν , ἀγαπητοί , τὰ εἰρημένα , ἀλλ’ ἐννοήσωμεν πῶς οὐκ ἀπέπιπ τὸ σώματος ἡ ψυχή , πῶς ἠνέχε ταῖς οἰκείαις χερσὶ συμποδίσαι , καὶ τοῖς ξύλοις ἐπιθεῖναι τὸν ἀγαπητόν , τὸν ἐπέραστον , τὸν μονογενῆ . Καὶ ἐξεῖνεν , φησίν , Ἀβραὰμ τὴν χεῖρα αὐτοῦ , λαβὼν τὴν μάχαιραν , σφάξαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ . Ὦ φιλόδου ψυχή ! Ὦ γνώμης ἀνδρείας ! Ὦ πόθου ἐπιτεταμένου ! Ὦ λογισμοῦ καινῶτος ἀνθρωπίνην φύσιν ! Ἐλαβε , φησίν , τὴν μάχαιραν , σφάξαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ . Τίνα θαυμάσω καὶ ἐκπληξίᾳ ; [ 477 ] τοῦ πατριάρχου τὴν ἀνδρείαν φρόνημα , ἢ τοῦ παιδὸς τὴν ὑπακοήν ; ὅτι οὐκ ἀπεσκήρτησεν , οὐδὲ ἐδυσχέρανε πρὸς τὸ γινόμενον , ἀλλ’ ἐπεῖθετο καὶ εἶχε τοῖς ὑπὸ τοῦ πατρὸς γινομένοις , καὶ καθάπερ ἄρνιον μεθ’ ἡσυχίας τῷ βραμῷ ἐπέκειτο , ἀναμένων τὸν πατέρα τὴν δεξιάν ; Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ τῆς γνώμης ἀπαντα ἀπηρτίσθη , καὶ οὐδὲν λοιπὸν ἐνέλειπε , δεκνὸς ὁ ἀγαθὸς Δεσπότης ὅτι οὐ σφαγῆναι τὸν παῖδα βουλήμενος ταῦτα ἐπέτασεν , ἀλλὰ τοῦ δικαίου θελὼν ἐκπαλῦσαι τὴν ἀρετὴν ἀπὸ τῆς γνώμης στεφανώσας τὸν δικαίον , καὶ ἀπὸ τῆς προαιρέσεως , τοῦ πατριάρχου τὴν ἀπηρτισμένην θυσίαν δεξάμενος λοιπὸν τὴν οἰκτείαν ἐπιδείκνυται φιλανθρωπίαν . Καὶ ἐκάλεσεν αὐτόν , φησιν , ἄγγελος Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ εἶπεν · Ἀβραὰμ , Ἀβραὰμ . Ἐπειδὴ γὰρ ἔωρα συντεταμένον τὸν δικαίον , καὶ ἐτοιμον δυσα πρὸς τὴν σφαγήν , καὶ τὸ ἐπίταγμα πληρῶσαι βουλημένον , διὰ τοῦτο καλεῖ αὐτὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ φησιν , Ἀβραὰμ , Ἀβραὰμ . Καλῶς καὶ ἐνταῦθα τὸ διπλοκασμὸν ἐχρήσατο , ἵνα περιγίνεται τῆς ὀργῆς τοῦ δικαίου , καὶ μονογενῆ διὰ τῆς φωνῆς κατάσχω τοῦ πατριάρχου τὴν δεξιὰν ἐπαιγομένην πρὸς τὴν τοῦ παιδὸς σφαγήν . Καὶ εἶπεν · Ἴδου ἐγώ . Καὶ εἶπε · Μὴ ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ παιδάριον , μηδὲ ποιήσῃς αὐτῷ μηδέν . Νῦν γὰρ ἐγνῶν ὅτι φοβῇ τὸν Θεόν · σὺ οὐκ ἀνεῖλκας τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι’ ἐμέ . — Μὴ ἐκδείσῃς , φησίν , τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ παιδάριον . Οὐ τὸ ἄργον γενέσθαι βουλήμενος τοῦτο ἐπέταξα , οὐδὲ σφαγῆναι θελὼν τὸν παῖδα τὸν σόν , ἀλλὰ τὴν ὑπακοὴν τὴν σὴν ἄπασι καταδήλον ποιῆσαι . Μὴ τοίνυν ποιήσῃς αὐτῷ μηδέν · ἀρκοῦμαι γὰρ τῇ γνώμῃ τῇ σῇ , καὶ ἐνταῦθα στεφανῶ καὶ ἀνακηρύττω σε . Νῦν γὰρ ἐγνῶν ὅτι φοβῇ σὺ τὸν Θεόν . Ὅρα
Lemmas: Γ . μή ἀπλόος παρατρέχω , ἀγαπητός , ὁ εἴρω , ἀλλά ἐννοέω πῶς οὐ ἀποπίνω ὁ σῶμα ὁ ψυχή , πῶς ἐνέχω ὁ οἰκεῖος χείρ συμποδίζω , καί ὁ ξύλον ἐπιτίθημι ὁ ἀγαπητός , ὁ ἐπέραστος , ὁ μονογενής . καί ἐκφέρω , φημί , Ἀβραάμ ὁ χείρ αὐτός , λαμβάνω ὁ μάχαιρα , σφάζω ὁ υἱός αὐτός . ὦ φιλοδηω ψυχή ! ὦ γνώμη ἀνδρεῖος ! ὦ πόθος ἐπιτείνω ! ὦ λογισμός καινόω ἀνθρώπινος φύσις ! λαμβάνω , φημί , ὁ μάχαιρα , σφάζω ὁ υἱός αὐτός . τίς θαυμάζω καί ἐκπληξία ; [ 477 ] ὁ πατριάρχης ὁ ἀνδρεῖος φρόνημα , ἢ ὁ παῖς ὁ ὑπακοή ; ὅτι οὐ ἀπεσκήρτησεν , οὐδέ δυσχεραίνω πρός ὁ γίγνομαι , ἀλλά πείθω καί ἔχω ὁ ὑπό ὁ πατήρ γίγνομαι , καί καθάπερ ἀρνίον μετά ἡσυχία ὁ βρέμω ἐπίκειμαι , ἀναμένω ὁ πατήρ ὁ δεξιός ; ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ γνώμη ἅπας ἀπαρτίζω , καί οὐδείς λοιπός ἐλλείπω , Δέκνος ὁ ἀγαθός Δεσπότης ὅτι οὖον σφάζω ὁ παῖς βούλομαι οὗτος πετάννυμι , ἀλλά ὁ Δίκαιος ἐθέλω ἐκπάλλω ὁ ἀρετή ἀπό ὁ γνώμη στεφανόω ὁ Δίκαιος , καί ἀπό ὁ προαίρεσις , ὁ πατριάρχης ὁ ἀπαρτίζω θυσία δέχομαι λοιπός ὁ οἰκτείαν ἐπιδείκνυμι φιλανθρωπία . καί καλέω αὐτός , φημί , ἄγγελος κύριος ἐκ ὁ οὐρανός , καί εἶπον · Ἀβραάμ , Ἀβραάμ . ἐπεί γάρ ὁράω συντείνω ὁ Δίκαιος , καί ἑτοῖμος δύο πρός ὁ σφαγή , καί ὁ ἐπίταγμα πληρόω βούλομαι , διά οὗτος καλέω αὐτός ἐκ ὁ οὐρανός , καί φημί , Ἀβραάμ , Ἀβραάμ . καλῶς καί ἐνταῦθα ὁ διπλοκασμὸν χράω , ἵνα περιγίγνομαι ὁ ὀργή ὁ Δίκαιος , καί μονογενής διά ὁ φωνή κατέχω ὁ πατριάρχης ὁ δεξιά ἐπάγω πρός ὁ ὁ παῖς σφαγή . καί εἶπον · ὁράω ἐγώ . καί εἶπον · μή ἐπιβάλλω ὁ χείρ σύ ἐπί ὁ παιδάριον , μηδέ ποιέω αὐτός μηδείς . νῦν γάρ γιγνώσκω ὅτι φοβέω ὁ Θεός · σύ οὐ ἀναιρέω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός διά ἐγώ . — μή ἐκδέω , φημί , ὁ χείρ σύ ἐπί ὁ παιδάριον . οὖον ὁ Ἄργος γίγνομαι βούλομαι οὗτος ἐπιτάσσω , οὐδέ σφάζω ἐθέλω ὁ παῖς ὁ σός , ἀλλά ὁ ὑπακοή ὁ σός ἄπας κατάδηλος ποιέω . μή τοίνυν ποιέω αὐτός μηδείς · ἀρκέω γάρ ὁ γνώμη ὁ σός , καί ἐνταῦθα στεφανόω καί ἀνακηρύττω σύ . νῦν γάρ γιγνώσκω ὅτι φοβέω σύ ὁ Θεός . Ὅρας