joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0082.2
καθίστην . Τοῦτο γὰρ ἐστὶ μάλιστα τῆς περιουσίας τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως , ὅταν διὰ τῶν ἐχθρῶν ἀνακηρύττεσθαι τοὺς αὐτοῦ δούλους παρασκευάζῃ . Καὶ ὁ μετὰ θυμοῦ τὴν κάμινον ἐκείνην ἐξεφώνησε ποιήσας , ἐπειδὴ εἶδεν , ὅτι διὰ τὴν ἀνωθεν συμμαχίαν , καὶ τῆς τοῦ πυρὸς ἐνεργείας περιεγένετο ἢ τῶν παίδων ἀρετή , ἀθρόον μεταβαλλόμενος ἐκραύγασε λέγων · Οἱ δοῦλοι τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου . Ὅρα μὴ μόνον αὐτοὺς ἀνακηρύττοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν Δεσπότην τῶν δίων · Οἱ δοῦλοι γὰρ τοῦ Θεοῦ , φησίν , τοῦ ὑψίστου , ἐξέλιπε . Τί γέγονεν ; οὐ σὺ τῇ τιμωρίᾳ παρέδωκας ; οὐ σὺ ἐπὶ τούτου ἐκκαυθῆναι τὴν κάμινον προσέταξας ; Ναί , φησίν · ἀλλὰ νῦν ὁρῶ ξένα καὶ παράδοξα πράγματα . Τὸ γὰρ στοιχεῖον τοῦτο τῆς οἰκείας ἐνεργείας ἐπιλαθόμενον , ὥσπερ δεσμός , τισὶ πεπληθὲν , τοσαύτην ἐπεδείξατο τὴν ὑπακοήν , ὡς μηδὲ τῶν τριχῶν ἐφάψασθαι αὐτῶν . Ὦσεν ἐστι συνιδεῖν , ὅτι ὑπὲρ ἀνθρωπίνων φύσεων ἐστὶ τὸ γένος , καὶ ἀπόρρητόν τις καὶ θεία δύναμις ἐστὶν ἢ ταῦτα ἐργαζομένη , καὶ τῶν παίδων τούτων τοσαύτην ποιουμένη τὴν πρόνοιαν . Ἔδεε Θεοῦ φιλανθρωπίας , ὅπως οὐχ ἑγκαταλιμπάνων τοὺς ἰδίους θεράποντας συνεχώρησεν εἰς τὴν κάμινον εἰσενεχθῆναι , ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς βουλομένους λαμπροτέρους ἐργασσάσθαι , καὶ τὴν οἰκείαν δύναμιν ἐνδεικνύμενος , καὶ τοῦ βαρβάρου κατεμαλάκωσε τὴν διάνοιαν , καὶ τὴν τοσαύτην μακροθυμίαν ἐπεδείξατο ; Οὐδὲ γὰρ οὕτως θαυμαστὸν ἦν , εἰ παρὰ τὴν ἀρχὴν ἐκλιπόντες αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον ἐμελήθησαν , ὡς νῦν θαυμαστότερον γέγονε , καὶ πολὺ τὸ παράδοξον , ὅτι καὶ ἐν μέσῳ τῷ πυρὶ τυγχάνοντας οὐδὲν ἄηδὲς παθεῖν συνεχώρησεν . Ὅταν γὰρ αὐτὸς βούληται , καὶ τοὺς ἐν μέσῳ ζινοῖς [ 505 ] γεγεννημένους ἀνωτέρους καθίστησι , καὶ τοὺς πᾶσχοντας τῶν ποιούντων δυνατωτέρους ἀπεργάζεται . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων ἐγένετο . Οἱ ἔχοντες γὰρ αὐτοὺς ἀπειλημένους ἐν τῷ μέσῳ , καὶ μονοῦναι τοὺς ὀδόντας θήγοντες κατ’ αὐτῶν , πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον · Τί ποιήσομεν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις ; ὑποχειρίους αὐτοὺς ἔχοντες , ἐν ἀπορίᾳ καθεῖστήκασιν . Τοσοῦτόν ἐστιν ἢ ἀρετὴ ἰσχυρόν , καὶ οὕτως ἢ χακία ἀσθενὴς , ὡς ἐκείνην μὲν καὶ ἐν τῷ πᾶσχειν περιγίνεσθαι , ταύτην δὲ καὶ ἐν τῷ ποιεῖν τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν ἐπιδείκνυσθαι . Ὦσπερ εἴδοτες , ἀγαπητοί , πολὺν τῆς ἀρετῆς ποιούμεθα λόγον , καὶ φεύγωμεν τὴν κακίαν . Οὕτως γὰρ καὶ τὴν ἀνωθεν ἐπισπασόμεθα ῥοπὴν , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτευξόμεθα ἀγαθῶν · ἐν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , δόξα , κράτος , τιμὴ , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: καθίστημι . οὗτος γάρ εἰμί μάλιστα ὁ περιουσία ὁ ὁ Θεός δύναμις , ὅταν διά ὁ ἐχθρός ἀνακηρύσσω ὁ αὐτός δοῦλος παρασκευάζω . καί ὁ μετά θυμός ὁ κάμινος ἐκεῖνος ἐκφωνέω ποιέω , ἐπεί ὁράω , ὅτι διά ὁ ἄνωθεν συμμαχία , καί ὁ ὁ πυρός ἐνέργεια περιγίγνομαι ἢ ὁ παῖς ἀρετή , ἀθρόος μεταβάλλω κραυγάζω λέγω · ὁ δοῦλος ὁ Θεός ὁ ὕψιστος . Ὅρας μή μόνος αὐτός ἀνακηρύσσω , ἀλλά καί ὁ δεσπότης ὁ Δίων · ὁ δοῦλος γάρ ὁ Θεός , φημί , ὁ ὕψιστος , ἐκλείπω . τις γίγνομαι ; οὖον σύ ὁ τιμωρία παραδίδωμι ; οὖον σύ ἐπί οὗτος ἐκκαίω ὁ κάμινος προστάσσω ; Ναίς , φημί · ἀλλά νῦν ὁράω ξένος καί παράδοξος πρᾶγμα . ὁ γάρ στοιχεῖον οὗτος ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ἐπιλανθάνω , ὥσπερ δεσμός , τις πλήθω , τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ ὑπακοή , ὡς μηδέ ὁ θρίξ ἐφάπτω αὐτός . ὠθέω εἰμί συνοράω , ὅτι ὑπέρ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί ὁ γένος , καί ἀπόρρητος τις καί θεῖος δύναμις εἰμί ἢ οὗτος ἐργάζομαι , καί ὁ παῖς οὗτος τοσοῦτος ποιέω ὁ πρόνοια . δήω Θεός φιλανθρωπία , ὅπως οὐ ἐγκαταλιμπάνω ὁ ἴδιος θεράπων συγχωρέω εἰς ὁ κάμινος εἰσφέρω , ἀλλά καί αὐτός βούλομαι λαμπρός ἐργάζομαι , καί ὁ οἰκεῖος δύναμις ἐνδείκνυμι , καί ὁ βάρβαρος κατεμαλάκωσε ὁ διάνοια , καί ὁ τοσοῦτος μακροθυμία ἐπιδείκνυμι ; οὐδέ γάρ οὕτως θαυμαστός εἰμί , εἰμί παρά ὁ ἀρχή ἐκλείπω αὐτός εἰς ὁ κάμινος μέλω , ὡς νῦν θαυμαστός γίγνομαι , καί πολύς ὁ παράδοξος , ὅτι καί ἐν μέσος ὁ πῦρ τυγχάνω οὐδείς ἀηδής πάσχω συγχωρέω . ὅταν γάρ αὐτός βούλομαι , καί ὁ ἐν μέσος ζινοος [ 505 ] γεννάω ἀνώτερος καθίστημι , καί ὁ πάσχω ὁ ποιέω δυνατός ἀπεργάζομαι . οὗτος καί ἐπί ὁ ἀπόστολος γίγνομαι . ὁ ἔχω γάρ αὐτός απειλημένος ἐν ὁ μέσος , καί μονόω ὁ ὀδούς θήγω κατά αὐτός , πρός ἀλλήλων λέγω · τις ποιέω ὁ ἄνθρωπος οὗτος ; ὑποχείριος αὐτός ἔχω , ἐν ἀπορία καθίστημι . τοσοῦτόν εἰμί ἢ ἀρετή ἰσχυρός , καί οὕτως ἢ χάκι ἀσθενής , ὡς ἐκεῖνος μέν καί ἐν ὁ πάσχω περιγίγνομαι , οὗτος δέ καί ἐν ὁ ποιέω ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια ἐπιδείκνυμι . ὥσπερ οἶδα , ἀγαπητός , πολύς ὁ ἀρετή ποιέω λόγος , καί φεύγω ὁ κακία . οὕτως γάρ καί ὁ ἄνωθεν ἐπισπάω ῥοπή , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός · ἐν γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .