joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0047.1
πτῆ , μετὰ τὴν τῶν λυπηρῶν ἀπαλλαγὴν , πῶς πάλιν διαδύχεται τὸν δικαίον ἢ χωρὶς τῶν ἀγαθῶν , ἢ τῆς ἐπαγγελίας ὑπόδρομος , καὶ εἰς ἔργον λοιπὸν ἐξῆι · τὰ πάλιν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελθέντα αὐτῷ . Καὶ Κύριος , φησίν , ἐπεσκέψατο τὴν Σάρραν , καθὰ εἶπε , καὶ ἐποίησε τῇ Σάρρᾳ , καθὰ ἐλάλησε . Καὶ συλλαβούσα ἐτεκε Σάρρα τῷ Ἀβραὰμ υἱὸν εἰς τὸ γῆρας , εἰς τὸν καιρὸν , καθὰ ἐλάλησεν αὐτῷ Κύριος . Τί ἐστι , Καθὰ ἐλάλησε , καὶ , Καθὰ εἶπε ; Καθάπερ , φησίν , ὑπέχυστο , ἡνίκα ἐπεξῆλθεν μετὰ τῶν ἀγγέλων εἰς τὴν δρὺν τὴν Μαμβρῆ , εἰρηκὼς ὅτι Εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ἐλεύσομαι , καὶ ἔσται τῇ Σάρρᾳ υἱός . Ταῦτα τοίνυν εἰς ἔργον ἐξῆλθε , καὶ τὰ τῇ φύσει ἀπὶπρεσμένα , ταῦτα ἄωρων εἰς ἔργον ἐκδεδηχότα , οὐ κατὰ ἀνθρωπίνην ἀκολουθίαν , ἀλλὰ κατὰ θείαν χάριν . Καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ , ὃν ἐτεκεν αὐτῷ Σάρρα , Ἰσαὰκ . Οὐχ ἀπλῶς ἐπεσημάρητο ἡ Ὁσία Γραφὴ τὸ , Ὅτι ἐτεκεν αὐτῷ Σάρρα · οὐ γὰρ εἶπεν [ 465 ] ἀπλῶς , Ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ , ἀλλὰ προσέθηκεν , Ὅτι ἐτεκεν αὐτῷ Σάρρα , τοῦτ' ἐστὶν ἡ στείρα , ἡ ἄγονος , ἡ γεγηραυία . Καὶ περιέμενος αὐτὸν , φησίν , τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὁδηθᾳ καθὰ ἐνετείλατο Κύριος . Οὕτω γὰρ ἦν διαταξάμενος , ὥστε τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὁδηθᾳ περιτέμνεσθαι λοιπὸν τὰ πικρότερα . Εἶτα ἵνα μάθωμεν λοιπὸν τὴν ἀφαντον δύναμιν τοῦ Θεοῦ , ὅτι καὶ τὰ παρὰ ἀνθρώπους ἀδύνατα παρ' αὐτῷ δυνατά , διὰ τοῦτο καὶ τὸν χρόνον ἡμῖν πάλιν ἐπισημαίνει ἡ θεία Γραφή , καὶ μετὰ τὸν τόκον διδάσκει ἡμᾶς · λέγωμεν . Ἄβραὰμ δὲ ἦν ἐτῶν ἐκατὸν , ἡλικία ἐγένετο αὐτῷ Ἰσαὰκ ὁ υἱὸς αὐτοῦ . Εἶπε δὲ Σάρρα · Γέλωσά μοι ἐποίησεν ὁ Κύριος · ὃς γὰρ ἂν ἀκούσῃ , συγχαίρειταί μοι . Τί ἐστι , Γέλωσά μοι ἐποίησεν ὁ Κύριος ; Εὐφροσύνης ὑπόθεσίς μοι ὁ τόκος ἐστίν . Καὶ τί θαυμαστὸν , εἰ ἐμοί ; Καὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας συνθυμοῦνους ἐξω , οὐχ ἐπειδὴ ἐτεκον , ἀλλ' ἐπειδὴ οὕτως · ἐτεκον . Τὸ παράδοξον τοῦ γεγεννημένου πάντας εἰς θαῦμα καταστήσει , καὶ πλείονα πᾶσι παρέξει τὴν ἡδονήν , ὅταν μάθωσιν , ὅτι ἐγὼ ἢ τῶν νεκρῶν οὐδὲν ἧμενον διακειμένη , ἀδρόνν μητέρα γεγόνα , καὶ ἀπὸ κατεψυγμένης μητρὸς παιδίων ἐτεκον , καὶ μὴν θηλάζειν δύναμαι , καὶ πηγὰς γάλακτος ἀφέναι ἢ μηδὲμίαν ἐλπίδα λοιπὸν τεχνογονίας ἔχουσα . Καὶ εἶπε · Τίς ἀναγγελεῖ τῷ Ἀβραὰμ , ὅτι θηλάσει τὸ παιδίον Σάρρα ; Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τοῦ γάλακτος αἱ πηγαὶ παρεισῆλθαν , ἵνα τὸν τόκον πιστώσονται , καὶ μὴ τις ὑπόληπτον εἶναι νομίσῃ τὸ παιδίον · αἱ γὰρ πηγαὶ τοῦ γάλακτος πάσιν ἐκρύπτων παρὰ πᾶσαν ἀνθρωπίνην προσδοχὴν ἐσται τὸ γεγεννημένον . Τίς ἀναγγελεῖ , ὅτι θηλάσει παιδίον Σάρρα ; ὅτι ἐτεκον υἱὸν ἐν γῆρά μου ; ὅτι ἐγὼ ἢ γεγηραυία τεκεῖν ἠδυνήθην , καὶ ἐν ἡλικίᾳ τοιαύτῃ παιδίων τρέφειν δύναμαι ; Καὶ ἠθέλησεν , φησίν , τὸ παιδίον , καὶ ἀπεγαλακτίσθη . Καὶ ἐποίησεν Ἀβραὰμ δοχὴν μεγάλην , ἡ ἡμέρᾳ ἀπεγαλακτίσθη ὁ υἱὸς αὐτοῦ .
Lemmas: πέτομαι , μετά ὁ ὁ λυπηρός ἀπαλλαγή , πῶς πάλιν διαδυχω ὁ Δίκαιος ἢ Χωρὶς ὁ ἀγαθός , ἢ ὁ ἐπαγγελία ὑπόδρομος , καί εἰς ἔργον λοιπός ἔξεστι · ὁ πάλιν παρά ὁ Θεός ἐπαγγέλλω αὐτός . καί Κύριος , φημί , ἐπισκοπέω ὁ Σάρα , καθά εἶπον , καί ποιέω ὁ Σάρα , καθά λαλέω . καί συλλαμβάνω τίκτω Σάρα ὁ Ἀβραάμ υἱός εἰς ὁ γῆρας , εἰς ὁ καιρός , καθά λαλέω αὐτός Κύριος . τις εἰμί , καθά λαλέω , καί , καθά εἶπον ; καθά , φημί , ὑποχύνω , ἡνίκα ἐπεξέρχομαι μετά ὁ ἄγγελος εἰς ὁ δρῦς ὁ Μαμβρῆ , ἐρῶ ὅτι εἰς ὁ καιρός οὗτος ἔρχομαι , καί εἰμί ὁ Σάρα υἱός . οὗτος τοίνυν εἰς ἔργον ἐξέρχομαι , καί ὁ ὁ φύσις ἀπὶπρεσμένα , οὗτος άωρος εἰς ἔργον ἐκδάκνω , οὖον κατά ἀνθρώπινος ἀκολουθία , ἀλλά κατά θεῖος χάρις . καί καλέω ὁ ὄνομα ὁ υἱός αὐτός , ὅς τίκτω αὐτός Σάρα , Ἰσαάκ . οὐχ ἀπλόος ἐπεσημάρητο ὁ Ὁσία γραφή ὁ , ὅτι2 τίκτω αὐτός Σάρα · οὖον γάρ εἶπον [ 465 ] ἀπλόος , καλέω ὁ ὄνομα ὁ υἱός αὐτός , ἀλλά προστίθημι , ὅτι2 τίκτω αὐτός Σάρα , οὗτος εἰμί ὁ στεῖρα , ὁ ἄγονος , ὁ γηράσκω . καί περίειμι αὐτός , φημί , ὁ ἡμέρα ὁ ὁδάω καθά ἐντέλλω Κύριος . οὕτως γάρ εἰμί διατάσσω , ὥστε ὁ ἡμέρα ὁ ὁδάω περιτέμνω λοιπός ὁ πικρός . εἶτα ἵνα μανθάνω λοιπός ὁ ἀφαντόω δύναμις ὁ Θεός , ὅτι καί ὁ παρά ἄνθρωπος ἀδύνατος παρά αὐτός δυνατός , διά οὗτος καί ὁ χρόνος ἐγώ πάλιν ἐπισημαίνω ὁ θεῖος γραφή , καί μετά ὁ τόκος διδάσκω ἐγώ · λέγω . Ἀβραάμ δέ εἰμί ἔτος ἑκατόν , ἡλικία γίγνομαι αὐτός Ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός . εἶπον δέ Σάρα · γελάω ἐγώ ποιέω ὁ Κύριος · ὅς γάρ εἄν ἀκούω , συγχαίρω ἐγώ . τις εἰμί , γελάω ἐγώ ποιέω ὁ Κύριος ; Εὐφροσύνη ὑπόθεσις ἐγώ ὁ τόκος εἰμί . καί τίς θαυμαστός , εἰμί ἐγώ ; καί πᾶς ὁ ἀκούω συνθυμέω ἐξω , οὐ ἐπεί τίκτω , ἀλλά ἐπεί οὕτως · τίκτω . ὁ παράδοξος ὁ γεννάω πᾶς εἰς θαῦμα καθίστημι , καί πλείων πᾶς παρέχω ὁ ἡδονή , ὅταν μανθάνω , ὅτι ἐγώ ἢ ὁ νεκρός οὐδείς ἧμαι διάκειμαι , ἀδρός μήτηρ γίγνομαι , καί ἀπό καταψύχω μήτηρ παιδίον τίκτω , καί μήv θηλάζω δύναμαι , καί πηγή γάλα ἀφίημι ἢ μηδείς ἐλπίς λοιπός τεκνογονία ἔχω . καί εἶπον · Τῖς ἀναγγέλλω ὁ Ἀβραάμ , ὅτι θηλάζω ὁ παιδίον Σάρα ; Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ γάλα ὁ πηγή παρεισέρχομαι , ἵνα ὁ τόκος πιστόω , καί μή τις ὑποληπτός εἰμί νομίζω ὁ παιδίον · ὁ γάρ πηγή ὁ γάλα πᾶς ἐκρύπτω παρά πᾶς ἀνθρώπινος προσδοχή εἰμαι ὁ γεννάω . Τῖς ἀναγγέλλω , ὅτι θηλάζω παιδίον Σάρα ; ὅτι τίκτω υἱός ἐν γῆρας ἐγώ ; ὅτι ἐγώ ἢ γηράσκω τίκτω δύναμαι , καί ἐν ἡλικία τοιοῦτος παιδίον τρέφω δύναμαι ; καί ἐθέλω , φημί , ὁ παιδίον , καί ἀπογαλακτίζω . καί ποιέω Ἀβραάμ δοχή μέγας , ὁ ἡμέρα ἀπογαλακτίζω ὁ υἱός αὐτός .