joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0067.1
ἡ περιουσία . Οὐδαμοῦ ἀγρὸς , οὐδαμοῦ οἰκοδομαί , καὶ ἡ περιττὴ πολυτελεία · ἀλλὰ πρόβατα καὶ μόσχοι καὶ κάμηλοι καὶ ὄνοι , παῖδες καὶ παιδίσκαι . Καὶ ἵνα μάθῃς τῶν [ 488 ] οἰκετῶν τὸ πλήθος · πᾶσιν αὐτῷ ἐγεγόνει , ἐπήγαγεν ἐπὶ τῷ ὅτι οἰκογόνεις ἅπαντες αὐτῷ . Οὕτως οὖν ὁ δεσπότης ὁ ἡμῶν ἐν τοσαύτῃ περιουσίᾳ γεγονὼς , καὶ πολλῆς ἀπολαύσας τῆς ἀνωθεν ροπῆς , ἵναικα εἰς γῆρας ἤλασεν , ἡ Σάρρα υἱὸν ἔτεκεν αὐτῷ · τοῦτον ἔχων τὸν μονογενῆ , πάντων αὐτὸν κληρονόμων ἤδη κατέστησε · Πάντα γὰρ ἔδωκεν αὐτῷ , ὅσα ἦν αὐτῷ . Εἰ-λ᾿ ἐπειδὴ διηγήσατο τοῦ δεσπότου τὴν περιφάνειαν , τοῦ Ἰσαὰκ τὸν τόκον , λέγει λοιπὸν τὰς ἐντολὰς , ἃς λαβὼν παρὰ τοῦ δεσπότου αὐτοῦ εἰς τὴν Χαρρὰν παρέγετο . Καὶ ὡρκωσέ α με , φησίν , ὁ κύριός μου , λέγων · Οὐ λήψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναανίων , ἐν οἷς ἐγὼ παροικῶ , ἀλλ᾿ ἡ εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς μου πορεύσῃ καὶ εἰς τὴν συλήν μου , καὶ λήψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκεῖθεν . Καὶ αὐτὸς μὲν ταῦτα ἐνετείλατο , ἐγὼ δὲ τὰς δυσκολίας ἐννοῶν , καὶ τοῦ πράγματος τὸ δυσχερὲς λογιζόμενος , ἐπυθάνθην τοῦ κυρίου μου , εἰ μὴ βούλοιο ἡ γυνὴ πορευθῆναι μετ᾿ ἐμοῦ . Καὶ εἶπέ μοι · Κύριος ὁ Θεός , ὃ ἐπηρέστησεν ἐναντίον αὐτοῦ , αὐτὸς ἀποστελεῖ τὸν ἄγγελον αὐτοῦ μετὰ σοῦ , καὶ εὐοδώσει τὴν ὁδὸν σου , καὶ λήψῃ τῷ υἱῷ μου γυναῖκα ἐκ τῆς συλῆς μου , καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς μου . Καὶ ἐὰν μὴ πειθῆται ἡ γυνὴ τοῦ μὴ πορευθῆναι μετὰ σοῦ ἐνταῦθα , Τότε ἀφῶς · ἔσῃ ἀπὸ τῆς ὁρῆς μου . Ὁ μὲν οὖν δεσπότης , φησίν , ταῦτα ἐνετείλαμένος , καὶ ταύταις με ταῖς προσευχαῖς ἐφοδιάσας , σύτως ἐξέπεμψεν · ἐγὼ δὲ θαρρήσας ταῖς ἐκείνου προσευχαῖς , ἵναικα παρεγενόμην ἐπὶ τὴν πηγὴν , ταῦτα τὰ ῥήματα ἐφθεγξάμην , καὶ εἶπον · Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ , εἰ σὺ εὐοδώσεις τὴν ὁδόν , ἣν ἐγὼ πορεύομαι · ἰδοὺ ἐγὼ ἕστηκα ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος , αἱδὲ θυγατέρες τῶν ἀνθρώπων τῆς πόλεως ἐκелеύσονται ὑδρεύσασθαι ὕδωρ · καὶ ἔσται ἡ παρθένος , ἧ ἂν ἐγὼ εἴπω , Πότισόν με μικρὸν ὕδωρ ἐκ τῆς ὑδρίας σου , καὶ εἴψῃ μοι · Καὶ σὺ πῖε , καὶ ταῖς καμήλοις σου ὑδρεύσωμα , αὕτη ἡ γυνή , ἣν ἠτοίμασας τῷ θεράποντί σου Ἰσαὰκ , καὶ ἐν τούτῳ γνώσομαι , ὅτι ἐποίησας ἔλεος τῷ κυρίῳ μου Ἀβραὰμ . Ταῦτα μὲν ἐγὼ , φησίν , κατ᾿ ἐμαυτὸν εὐχόμενος · τὸν Θεὸν καθιέτευσα · οὕτω δὲ τέλος εἴληφει τὰ παρ᾿ ἐμοῦ ρηθέντα , καὶ παραχρῆμα εἰς ἔργον ἐξῆλθε , καὶ τὰ ῥήματα πράγματα ἐγένετο . Πρὸ τοῦ γὰρ συντελεῖσθαι με λαλοῦντα , ἰδοὺ Ῥεβέκκα ἐξεπορεύετο τὴν ὑδρίαν ἔχουσα ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῆς . Εἶπον δὲ αὐτῇ , Πότισόν με , καὶ σπεύσασα καὐθελὴς τὴν ὑδρίαν αὐτῆς , καὶ εἶπέ μοι , Πιε καὶ σὺ , καὶ ταῖς καμήλοις σου ποτίω . Καὶ θεασάμενος λοιπὸν ἐναργῶς τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ γεγεννημένην πρόνοιαν , ἐπηρώτων τίνος εἴη θυγάτηρ · καὶ μαθὼν , ἐξ ὧν εἶπεν , ὅτι οὐ πρὸς ξένους · ἀφῆκόμεν , ἀλλ᾿ εἰς τὴν οἰκίαν Ναχώρ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κυρίου μου , θαρρήσας , Περιέθροσα αὐτὴ τὰ ἐνδύσια καὶ τὰ γέλλια , καὶ εὐδοκήσας προσεκύησα τῷ Κυρίῳ , καὶ εὐλόγησα τὸν Θεὸν τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ , ὅτι εὐώδωσέ με λαβεῖν τὴν θυγατέρα τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κυρίου μου . Ἄλλὰ τὰ μὲν παρὰ τοῦ Θεοῦ οὕτως ἐναργῶς ψιχονομήθη · [ 489 ] αἱ γὰρ προαιρέχαι ἐληλύθασιν αἱ γενόμεναι παρὰ τοῦ δεσπότου μου . Ἡμεῖς δὲ λοιπόν , εἰ τὰ παρ᾿ ἐαυτῶν ἐπιδεικνύμεθ᾿ , ποισίτε ἔλεος καὶ δικαιοσύνας πρὸς τὸν κύριόν μου · εἰ
Lemmas: ὁ περιουσία . οὐδαμός ἀγρός , οὐδαμοῦ οἰκοδομή , καί ὁ περισσός πολυτέλεια · ἀλλά πρόβατον καί μόσχος καί κάμηλος καί ὄνος , παῖς καί παιδίσκη . καί ἵνα μανθάνω ὁ [ 488 ] οἰκέτης ὁ πλήθος · πᾶς αὐτός γίγνομαι , ἐπάγω ἐπί ὁ ὅτι οικογονευς ἅπας αὐτός . οὕτως οὖν ὁ δεσπότης ὁ ἐγώ ἐν τοσοῦτος περιουσία γίγνομαι , καί πολύς ἀπολαύω ὁ ἄνωθεν ῥοπή , ἵναικα εἰς γῆρας ἐλαύνω , ὁ Σάρα υἱός τίκτω αὐτός · οὗτος ἔχω ὁ μονογενής , πᾶς αὐτός κληρονόμος ἤδη καθίστημι · Πάν γάρ δίδωμι αὐτός , ὅσος εἰμί αὐτός . Εἰ-λ᾿ ἐπεί διηγέομαι ὁ δεσπότης ὁ περιφάνεια , ὁ Ἰσαάκ ὁ τόκος , λέγω λοιπός ὁ ἐντολή , ὅς λαμβάνω παρά ὁ δεσπότης αὐτός εἰς ὁ Χαρράν παραγίγνομαι . καί ὁρκόω ὅς ἐγώ , φημί , ὁ κύριος ἐγώ , λέγω · οὖον λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἀπό ὁ θυγάτηρ ὁ Χαναναῖος , ἐν ὅς ἐγώ παροικέω , ἀλλά ὁ εἰς ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἐγώ πορεύω καί εἰς ὁ σύλη ἐγώ , καί λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ ἐκεῖθεν . καί αὐτός μέν οὗτος ἐντέλλω , ἐγώ δέ ὁ δυσκολία ἐννοέω , καί ὁ πρᾶγμα ὁ δυσχερής λογίζομαι , πυνθάνομαι ὁ κύριος ἐγώ , εἰμί μή βούλομαι ὁ γυνή πορεύω μετά ἐγώ . καί εἶπον ἐγώ · Κύριος ὁ Θεός , ὅς ἐπηρέστησεν ἐναντίος αὐτός , αὐτός ἀποστέλλω ὁ ἄγγελος αὐτός μετά σύ , καί εὐόδωσις ὁ ὁδός σύ , καί λαμβάνω ὁ υἱός ἐγώ γυνή ἐκ ὁ συλεύς ἐγώ , καί ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἐγώ . καί ἐάν μή πείθω ὁ γυνή ὁ μή πορεύω μετά σύ ἐνταῦθα , τότε Ἀφῶς · εἰμί ἀπό ὁ ὁράω ἐγώ . ὁ μέν οὖν δεσπότης , φημί , οὗτος ἐντέλλω , καί οὗτος ἐγώ ὁ προσευχή ἐφοδιάζω , σύτως ἐκπέμπω · ἐγώ δέ θαρσέω ὁ ἐκεῖνος προσευχή , ἵναικα παραγίγνομαι ἐπί ὁ πηγή , οὗτος ὁ ῥῆμα φθέγγομαι , καί εἶπον · κύριος ὁ θεός ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ , εἰμί σύ εὐόδωσις ὁ ὁδός , ὅς ἐγώ πορεύω · ἰδού ἐγώ ἵστημι ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , ἀνδρό-παις θυγάτηρ ὁ ἄνθρωπος ὁ πόλις ἐκκύω ὑδρεύω ὕδωρ · καί εἰμί ὁ παρθένος , ἧ εἄν ἐγώ εἶπον , ποτίζω ἐγώ μικρός ὕδωρ ἐκ ὁ ὑδρία σύ , καί λέγω ἐγώ · καί σύ πίνω , καί ὁ κάμηλος σύ ὑδρεύσωμα , οὗτος ὁ γυνή , ὅς ἑτοιμάζω ὁ θεράπων σύ Ἰσαάκ , καί ἐν οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ποιέω ἔλεος ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ . οὗτος μέν ἐγώ , φημί , κατά ἐμαυτοῦ εὔχομαι · ὁ θεός καθίημι · οὗτος δέ τέλος λαμβάνω ὁ παρά ἐγώ εἴρω , καί παραχρῆμα εἰς ἔργον ἐξέρχομαι , καί ὁ ῥῆμα πρᾶγμα γίγνομαι . πρό ὁ γάρ συντελέω ἐγώ λαλέω , ἰδού Ῥεβέκκα ἐκπορεύω ὁ ὑδρία ἔχω ἐπί ὁ ὦμος αὐτός . εἶπον δέ αὐτός , ποτίζω ἐγώ , καί σπεύδω καυεθελω ὁ ὑδρία αὐτός , καί εἶπον ἐγώ , πίνω καί σύ , καί ὁ κάμηλος σύ ποτίζω . καί θεάομαι λοιπός ἐναργής ὁ παρά ὁ Θεός γεννάω πρόνοια , ἐπερωτάω τίς εἰμί θυγάτηρ · καί μανθάνω , ἐκ ὅς εἶπον , ὅτι οὖον πρός ξένος · ἀφήκω , ἀλλά εἰς ὁ οἰκίον Ναχώρ ὁ ἀδελφός ὁ κύριος ἐγώ , θαρσέω , Περιέθροσα αὐτός ὁ ἐνδυσία καί ὁ Γελλία , καί εὐδοκέω προσκυνέω ὁ κύριος , καί εὐλογέω ὁ θεός ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ , ὅτι εὐοδόω ἐγώ λαμβάνω ὁ θυγάτηρ ὁ ἀδελφός ὁ κύριος ἐγώ . ἀλλά ὁ μέν παρά ὁ Θεός οὕτως ἐναργής ψιχονομηθω · [ 489 ] ὁ γάρ προαίρω ἔρχομαι ὁ γίγνομαι παρά ὁ δεσπότης ἐγώ . ἐγώ δέ λοιπός , εἰμί ὁ παρά ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι , ποιέω ἔλεος καί δικαιοσύνη πρός ὁ κύριος ἐγώ · εἰμί