joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0094.2
ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἀπὸ τῆς πλούτου τῆς γῆς , καὶ πλῆθος σίτου καὶ οἴνου . Δώσει , φησίν , σοι τὰ ἐδέσματα προσενεγκόντι , τῷ παρ’ ἐμοῦ φιληθέντι , Καὶ δουλεύσουσάν σοι ἔθνη . Ὅρα πῶς τὴν τῶν ἀναγκαιῶν ἀφορίαν αὐτῇ ἐπηύξατο , εἶτα τὴν ἀρχὴν τῶν ἐθνῶν , προμηνύων ἥδη τὴν μέλλουσαν αὐτῇ ἐσεσθαι εὐημερίαν , καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ τικτομένων τὴν ἐπίβασιν . Καὶ προσκυνήσουσιν σοι οἱ ἄρχοντες . Οὐ μόνον τὴν τῶν ἐθνῶν ὑποταγὴν αὐτῇ ἐπηύξατο , ἀλλὰ καὶ τῶν ἀρχόντων . Καὶ γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου . Ὅρα πῶς ὑπηρετεῖται καὶ ἀγνοοῦν ὁ δικαῖος τῇ τοῦ Θεοῦ γνώμῃ . Καὶ ἅπαντα ταῦτα διὰ τοῦτο ψυχονομεῖτο , ἵνα οὕτως ὁ διὰ τὴν ἀρετὴν ἄξιος , αὐτὸς χαρποποιοῖ τὴν εὐλογίαν . Καὶ προσκυνήσουσί σοι οἱ υἱοὶ τοῦ πατρός σου . Υἱοὺς εἶδωσεν ἡ Γραφὴ καλεῖν πᾶσαν τὴν συγγενίαν · δι’ οὗ καὶ ἐνταῦθα , τοὺς υἱοὺς τοῦ πατρός σου , ὡς ἐν ἐμοὶ τις , τοὺς ἐκ τοῦ σπέρματος τοῦ Ἠσαῦ ἐσεσθαι μέλλοντας . Οὐδὲ γὰρ ἑτέρων παῖδα ἔσχεν ὁ Ἰσαάκ , ἀλλ’ ἢ τούτους μόνους . Ὁ καταρώμενός σε , ἐπικατάρατος · ὁ δὲ εὐλογήσῃ σε , εὐλογημένος . Ἰδοὺ ἡ χορωδία τῆς εὐλογίας , ἰδοὺ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν ἀπάντων , τὸ εὐλογημένον εἶναι . Εἶδες Θεοῦ φιλανθρωπίαν ; Ὁ δεδιούκως μὴ κατάραν ἐπισπάσηται ἀντὶ εὐλογίας , οὐ μόνον μετὰ τοσαύτης βαρύλειας τὰς εὐλογίας κομίζεσθαι παρὰ τοῦ πατρός , ἀλλὰ καὶ ἑκείνοις ἀρπάζει τοῖς ἐπιχειροῦσιν αὐτὸν καταρᾶσθαι . Ἐντεῦθεν μανθάνωμεν ὅτι ἐπειδὰν τις κατὰ τὰ τῷ Θεῦ δοκοῦντα τὰ καθ’ ἑαυτὸν οἰκονομεῖν βούληται , τοσαύτης ἀπολαύει τῆς ἀνωθὲν συνεργγείας , ὡς αὐτὴς τῶν πραγμάτων τῆς πείρας ἀσφαλῶς λαβεῖν . Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐκπλαγείη καὶ θαυμάσειε τοῦ Θεοῦ τὴν ἀρατον οἰκονομίαν , ὅτι οὐ πρότερον ὁ Ἠσαῦ ἀπὸ τῆς θήρας παραγέγονε , μέχρις ὅτε πέρας ἔλαβεν ἡ τοῦ δρᾶματος ὑπόθεσις , κάκεινος δεξάμενος τὰς εὐλογίας παρὰ τοῦ πατρός ἀνεχώρησε ; Τοῦτο γὰρ ἡμᾶς διδάξαι βουλόμενος ὁ μακάριος Μωϋσῆς ἐπήγαγε · Καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ παῦσαι αὐτὸν τὸν Ἰσαάκ εὐλογοῦντὰ Ἰακώβ τὸν υἱὸν αὐτοῦ , καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθεν ἀπὸ προσώπου Ἰσαὰκ τοῦ πατρός αὐτοῦ , καὶ ἰδοὺ Ἠσαῦ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἦλθεν ἀπὸ τῆς θήρας . Ὅ . Ὅρα πῶς μετὰ τὴν τοῦτον ἔξοδον ἐκείνος εὐθὺς παρεγένετο , οὐχ ἀπλῶς οὐδὲ εἰκῇ , ἀλλ’ ἵνα ἀγνοῶν προσάγῃ καὶ αὐτὸς τὰ ἐδέσματα , καὶ παρὰ τοῦ πατρός μάθῃ ἅπασαν τοῦ πράγματος τὴν ὑπόθεσιν . Εἰ γὰρ ἔφη καταλαβεῖν τὸν ἀδελφόν , ἵως ἂν αὐτὸν καὶ διέχειριστο ἠττημένον ὑπὸ τοῦ θυμοῦ · ὁ γὰρ μετὰ ταῦτα τοῦτο βουλευσάμενος , πολλῷ μᾶλλον ἐν ἀκμῇ τοῦ πράγματος τοῦτο ἂν εἰργάσατο . Ἄλλ’ ἡ τοῦ Θεοῦ χειρ ἦν ἡ τὸν παῖδα διασώζουσα , καὶ τοῦτον μὲν ἔχει τὰς εὐλογίας ἀπεργασάμενη , ἐκεῖνον δὲ [ 519 ] ἀποστερήσασα καὶ τῆς εὐλογίας καὶ τῶν πρωτοτοκίων . Παραγεγὼς δέ , φησίν , ἐζοῦσε καὶ αὐτὸς ἐδέσματα , καὶ προσήνεγκε τῷ πατρὶ αὐτοῦ , καὶ εἶπεν · Ἀναστήσῃ ὁ πατὴρ μου , καὶ φαγέτω τῆς θήρας τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ , ὅπως εὐλογήσῃ με ἡ ψυχή σου . Ὅρα μὴ πάλιν τοῦ δικαίου ἐν θορύβῳ γενομένου καὶ διαπραττομένου τὸν λογισμόν . Ἀκούσας γάρ , φησίν , Εἶπε · Τίς εἶ σὺ ; Ὁ δὲ εἶπεν · Ἐγώ εἰμι ὁ υἱὸς σου ὁ πρωτότοκος Ἠσαῦ . Ὅρα πῶς μεγαλοφρονῶν ἐπὶ τῷ πράγματι , ὁ οὐχ ἠρέθη τῇ εἰπεῖν , Ἐγώ εἰμι Ἠσαῦ , ἀλλὰ προσέθηκεν , Ὁ πρωτότοκος . Ἐξέστη δὲ Ἰσαὰκ ἐκστασιν μεγάλην σφοδρὰν , καὶ εἶπε · Τίς οὖν ὁ θηρεύσας μοι θήραν , καὶ εἰσενέγκας μοι , καὶ ἔφαγον ἀπὸ πάντων πρὸ τοῦ σὲ ἐλθεῖν , καὶ εὐλόγησα αὐτόν , καὶ εὐλογημένος ἔστω ; Ὅρα πῶς καὶ εἰς ἀπορίαν γεγονὼς ὁ δικαῖος , καὶ διηγούμενος αὐτῇ τὸ συμβεβηκός , ὅμως προσέθηκε ,
Lemmas: ἀπό ὁ δρόσος ὁ οὐρανός , καί ἀπό ὁ πλοῦτος ὁ γῆ , καί πλῆθος σῖτος καί οἶνος . δίδωμι , φημί , σύ ὁ ἔδεσμα προσφέρω , ὁ παρά ἐγώ φιλέω , καί δουλεύω σύ ἔθνος . Ὅρας πῶς ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἀφορία αὐτός ἐπεύχομαι , εἶτα ὁ ἀρχή ὁ ἔθνος , προμηνύω ἥδη ὁ μέλλω αὐτός εἰμί εὐημερία , καί ὁ ἐκ αὐτός τίκτω ὁ ἐπίβασις . καί προσκυνέω σύ ὁ ἄρχω . οὖον μόνος ὁ ὁ ἔθνος ὑποταγή αὐτός ἐπεύχομαι , ἀλλά καί ὁ ἄρχω . καί γίγνομαι κύριος ὁ ἀδελφός σύ . Ὅρας πῶς ὑπηρετέω καί ἀγνοέω ὁ Δίκαιος ὁ ὁ Θεός γνώμη . καί ἅπας οὗτος διά οὗτος ψυχονομεῖτο , ἵνα οὕτως ὁ διά ὁ ἀρετή ἄξιος , αὐτός χαρποποιεω ὁ εὐλογία . καί προσκυνέω σύ ὁ υἱός ὁ πατήρ σύ . υἱός οἶδα ὁ γραφή καλέω πᾶς ὁ συγγενία · διά ὅς καί ἐνταῦθα , ὁ υἱός ὁ πατήρ σύ , ὡς ἐν ἐγώ τις , ὁ ἐκ ὁ σπέρμα ὁ Ἡσαῦ εἰμί μέλλω . οὐδέ γάρ ἕτερος παῖς ἔχω ὁ Ἰσαάκ , ἀλλά ἢ οὗτος μόνος . ὁ καταράομαι σύ , ἐπικατάρατος · ὁ δέ εὐλογέω σύ , εὐλογέω . ἰδέ ὁ χορωδία ὁ εὐλογία , ἰδού ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγαθός ἀπαντάω , ὁ εὐλογέω εἰμί . εἶδον Θεός φιλανθρωπία ; ὁ δείδω μή καταίρω ἐπισπάω ἀντί εὐλογία , οὖον μόνος μετά τοσοῦτος βαρυλειος ὁ εὐλογία κομίζω παρά ὁ πατήρ , ἀλλά καί ἐκεῖνος ἁρπάζω ὁ ἐπιχειρέω αὐτός καταράομαι . ἐντεῦθεν μανθάνω ὅτι ἐπειδάν τις κατά ὁ ὁ θεῦ δοκέω ὁ κατά ἑαυτοῦ οἰκονομέω βούλομαι , τοσοῦτος ἀπολαύω ὁ ἄνωθεν συνεργία , ὡς αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ πείρω ἀσφαλῶς λαμβάνω . Τῖς γάρ οὐ εἄν ἐκπλάσσω καί θαυμάζω ὁ Θεός ὁ ἀείρω οἰκονομία , ὅτι οὖον πρότερος ὁ Ἡσαῦ ἀπό ὁ θήρ παραγίγνομαι , μέχρι ὅτε πέρας λαμβάνω ὁ ὁ δρᾶμα ὑπόθεσις , κενός δέχομαι ὁ εὐλογία παρά ὁ πατήρ ἀναχωρέω ; οὗτος γάρ ἐγώ διδάσκω βούλομαι ὁ μακάριος Μωϋσῆς ἐπάγω · καί γίγνομαι μετά ὁ παύω αὐτός ὁ Ἰσαάκ εὐλογέω Ἰακώβ ὁ υἱός αὐτός , καί γίγνομαι ὡς ἐξέρχομαι ἀπό πρόσωπον Ἰσαάκ ὁ πατήρ αὐτός , καί ἰδού Ἡσαῦ ὁ ἀδελφός αὐτός ἔρχομαι ἀπό ὁ θήρ . ὅς . Ὅρας πῶς μετά ὁ οὗτος ἔξοδος ἐκείνος εὐθύς παραγίγνομαι , οὐ ἀπλόος οὐδέ εἰκῇ , ἀλλά ἵνα ἀγνοέω προσάγω καί αὐτός ὁ ἔδεσμα , καί παρά ὁ πατήρ μανθάνω ἅπας ὁ πρᾶγμα ὁ ὑπόθεσις . εἰμί γάρ φημί καταλαμβάνω ὁ ἀδελφός , ἰός εἄν αὐτός καί διαχειρίζω ἀτάω ὑπό ὁ θυμός · ὁ γάρ μετά οὗτος οὗτος βουλεύω , πολύς μᾶλλον ἐν ἀκμή ὁ πρᾶγμα οὗτος εἄν ἐργάζομαι . ἄλλος ὁ ὁ Θεός χείρ εἰμί ὁ ὁ παῖς διασῴζω , καί οὗτος μέν ἔχω ὁ εὐλογία ἀπεργάζομαι , ἐκεῖνος δέ [ 519 ] ἀποστερέω καί ὁ εὐλογία καί ὁ πρωτοτόκια . Παραγίγνομαι δέ , φημί , ζω καί αὐτός ἔδεσμα , καί προσφέρω ὁ πατήρ αὐτός , καί εἶπον · ἀνίστημι ὁ πατήρ ἐγώ , καί ἐσθίω ὁ θήρ ὁ υἱός αὐτός , ὅπως εὐλογέω ἐγώ ὁ ψυχή σύ . Ὅρας μή πάλιν ὁ Δίκαιος ἐν θόρυβος γίγνομαι καί διαπράσσω ὁ λογισμός . ἀκέω γάρ , φημί , εἶπον · Τῖς εἰμί σύ ; ὁ δέ εἶπον · ἐγώ εἰμί ὁ υἱός σύ ὁ πρωτότοκος Ἡσαῦ . Ὅρας πῶς μεγαλοφρονέω ἐπί ὁ πρᾶγμα , ὁ οὐ αἱρέω ὁ εἶπον , ἐγώ εἰμί Ἡσαῦ , ἀλλά προστίθημι , ὁ πρωτότοκος . ἐξίστημι δέ Ἰσαάκ ἔκστασις μέγας σφοδρός , καί εἶπον · Τῖς οὖν ὁ θηρεύω ἐγώ θήρ , καί εἰσφέρω ἐγώ , καί ἔφαγον ἀπό πᾶς πρό ὁ σύ ἔρχομαι , καί εὐλογέω αὐτός , καί εὐλογέω ἵστημι ; Ὅρας πῶς καί εἰς ἀπορία γίγνομαι ὁ Δίκαιος , καί διηγέομαι αὐτός ὁ συμβεβηκός , ὅμως προστίθημι ,