joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0194.2
Καὶ δονοῦται , φησίν , οἱ δύο εἰς σάρκα μία · τῆς κεφαλῆς προσκυνησάσης , δηλοῦντι καὶ τὸ σῶμα ἅπαν ταύτῃ εἶπαι . Εἰ γὰρ ὁ πατὴρ τοῦτο πεποίηκε , πολλῷ μᾶλλον κάκεινη , εἰ μὴ τῆς ζωῆς προεξηρτάθη , τοῦτο πεποίηκε ἂν . Καὶ προσευκύνθησε , φησίν , ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἔλεγε · Πίστες Ἰακὼβ ἀποθνήσκειν ἐκάστον τῶν υἱῶν Ἰωσήφ εἰλόγησε , καὶ προσευκύνθησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ . Ὅραὸς διὰ τοῦτο αὐτὸ πίστες ἐποίησε , προορῶν ὅτι βασιλικὸν γένος γενήσεται ὁ ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ τεχθεῖς ; Ἐπεὶ οὖν ἐπέταξας , ὅπερ ἐβούλετο , τῷ παιδί , μετ’ οὗ πολὺ , φησίν , μαθὼν Ἰωσήφ , ὅτι ἐνοχλεῖται ὁ πατὴρ αὐτοῦ , ὅτι ἐπὶ θύρας ἐστὶ τοῦ θανάτου , ὅτι ἤγγισαν τῆς τελευτῆς αἱ ἡμέραι , λαβὼν τοὺς δύο υἱὸς αὐτοῦ , ἤλθε [ 631 ] πρὸς Ἰακὼβ . Ἀπηγγέλη δὲ τοῦτο τῷ Ἰακὼβ , καὶ ἐνισχύσας Ἰσραὴλ ἐκάθισεν ἐπὶ τὴν κλίνην . Ὅρα πῶς ἡ περὶ τὸν παῖδα φιλοστοργία τὸν πρεσβύτην ἐνεῦρον , καὶ ἡ προθυμία ἐνίκη τὴν ἀσθένειαν . Ἀκούσας γὰρ αὐτοῦ τὴν παρουσίαν , φησίν , Ἐκάθισεν ἐπὶ τὴν κλίνην . Καὶ ἰδὼν αὐτόν , τὴν πατρικὴν φιλοστοργίαν περὶ αὐτὸν ἐπιδείκνυνται , καὶ ἐπειδὴ ἐμελλε τελευτῆν , τῇ εὐλογίᾳ τῇ αὐτοῦ τεῖχίζει τοὺς παῖδας , μεγίστην αὐτοῖς ταύτην περιουσίαν καταλιπών , καὶ πλούσιον μηδέποτε διαπανηθῆναι δυνάμενον . Καὶ ὅρα πῶς ἄρχεται · Πρῶτον διηγείται τὴν περὶ τοῦ Θεοῦ γεγενημένην εἰς αὐτὸν εὐνοιαν , καὶ τότε τὰς εἰς τοὺς παῖδας εὐλογίας ποιεῖται , καὶ φησίν · Ὁ Θεὸς μου ὤφθη μοι ἐν Λουζᾷ ἐν τῇ Χαναάν , καὶ εὐλόγησέ με , καὶ εἶπέ μοι · Ἐγὼ αὐξήσω σε , καὶ πληθύνω σε , καὶ ποιήσω σε εἰς συναγωγὰς ἔθνων , καὶ δώσω σοι τὴν γῆν ταύτην καὶ τῷ σπέρματί σου μετὰ σὲ εἰς κατάσχεσιν αἰώνιον . Ἐπηγγέλατο μοι , φησίν , ὁ Θεός , ἵνικα ἐν Λουζᾷ ὤφθη μοι , τοσοῦτον πληθύναι μοι τὸ σπέρμα , ὡς συναγωγὰς ἔθνων γενέσθαι ἐξ αὐτοῦ , καὶ τὴν γῆν τὴν ταύτην ἐμοὶ καὶ τῷ σπέρματί μου διώσειν ὑπέσχετο . Νῦν οὖν οἱ δύο υἱοὶ σου , οἱ τεχθῆνοι σοι ἐν Αἰγύπτῳ , ἐμοὶ εἰσίν · Ἐφραὶμ καὶ Μανασσὴς , ὡς Ῥουβὴν καὶ Συμεὼν , ἔσονται μοι . Τοὺςτοὺς , φησίν , ὡς ἔχες πρὸ τῆς παρουσίας τῆς ἐμῆς , ἐγὼ εἰς τῶν ἐμῶν τέκνων ἀριθμὸν εἰσποιοῦμαι , καὶ ὁμοίως τοῖς ἐξ ἐμοῦ τεχθεῖσι τῆς παρ’ ἐμοῦ εὐλογίας ἀπολαύσουσι . Τὰ δὲ εἰς τὸ ἐξῆς ἔχοντα , ὅσα ἂν γεννηθῇ μετὰ ταῦτα , σοὶ ἔσονται · ἐπὶ τῷ ὀνόματι τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν κληθήσονται ἐν τοῖς ἐκείνων κλήροις . Ἴσθι δὲ ὅτι καὶ ἡ μήτηρ σου Ῥαχὴλ , ἵνικα ἤγγιζα εἰς τὴν Βηθλεὲμ , ἀπέθανε , καὶ κατέφυγε αὐτὴν ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ Ἰπτοδρόμου . Καὶ ἰδὼν τοὺς υἱὸς Ἰωσήφ , εἶπε · Τίς ἐστιν οὗτοι ; Καὶ εἶπεν · Υἱοί μου , οὓς ἐδώκέ μοι ὁ Θεός . Καὶ εἶπεν Ἰακὼβ · Προσαγάγε μοι αὐτούς , ἵνα εὐλογήσω αὐτούς . Καὶ ἤγγισεν αὐτοὺς πρὸς αὐτόν . Καὶ ἐκλίψεν αὐτούς , καὶ περιέλασεν αὐτούς . Ὅρα μοι τὸν πρεσβύτην , ὅπως σπεύδει καὶ ἐπειγεται εὐλογήσαι τοὺς παῖδας τοῦ Ἰωσήφ · Καὶ ἤγγισεν αὐτούς , φησίν , πρὸς αὐτόν . Καὶ ἐκλίψεν αὐτούς , καὶ περιέλασεν αὐτούς , καὶ εἶπε πρὸς Ἰωσήφ · Ἴδου τοῦ προσώπου σου οὐκ ἐστερήθην , καὶ ἰδοὺ ἐδωκέ μοι ὁ Θεὸς καὶ τὸ σπέρμα σου . Μεγάλα μοι , φησίν , παρέσχες ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία , καὶ πλεῖον ἢ προσεδόκασα · μᾶλλον δὲ ἄπερ οὐδέποτε προσεδόκασα . Οὐ γὰρ μόνον τοῦ προσώπου σου οὐκ ἐστερήθην , ἀλλ’ ἰδοὺ καὶ τοὺς ἐκ σοῦ τεχθέντας ἐθεάσαμην . Καὶ δεξάμενος αὐτούς , φησίν , Ἰωσήφ ἀπὸ τῶν γονάτων αὐτοῦ , καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τῆς γῆς . Ὅρα καὶ τοὺς παῖδας πῶς ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐκ προοιμίου
Lemmas: καί δονέω , φημί , ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς · ὁ κεφαλή προσκυνέω , δηλόω καί ὁ σῶμα ἅπας οὗτος εἶπον . εἰμί γάρ ὁ πατήρ οὗτος ποιέω , πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος , εἰμί μή ὁ ζωή προεξαρτάω , οὗτος ποιέω εἄν . καί προσευκύνθησε , φημί , ἐπί ὁ ἄκρος ὁ ῥάβδος αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος λέγω · Πίστα Ἰακώβ ἀποθνήσκω ἕκαστος ὁ υἱός Ἰωσήφ εἰλόγησε , καί προσκυνέω ἐπί ὁ ἄκρος ὁ ῥάβδος αὐτός . Ὅρα διά οὗτος αὐτός πίστα ποιέω , προοράω ὅτι βασιλικός γένος γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ σπέρμα αὐτός τίκτω ; ἐπεί οὖν ἐπιτάσσω , ὅσπερ βούλομαι , ὁ παῖς , μετά ὅς πολύς , φημί , μανθάνω Ἰωσήφ , ὅτι ἐνοχλέω ὁ πατήρ αὐτός , ὅτι ἐπί θύρα εἰμί ὁ θάνατος , ὅτι ἐγγίζω ὁ τελευτή ὁ ἡμέρα , λαμβάνω ὁ δύο υἱός αὐτός , ἔρχομαι [ 631 ] πρός Ἰακώβ . ἀπαγγέλλω δέ οὗτος ὁ Ἰακώβ , καί ἐνισχύω Ἰσραήλ καθίζω ἐπί ὁ κλίνη . Ὅρας πῶς ὁ περί ὁ παῖς φιλοστοργία ὁ πρεσβύτης ἐνευρίσκω , καί ὁ προθυμία φέρω ὁ ἀσθένεια . ἀκέω γάρ αὐτός ὁ παρουσία , φημί , καθίζω ἐπί ὁ κλίνη . καί εἶδον αὐτός , ὁ πατρικός φιλοστοργία περί αὐτός ἐπιδείκνυμι , καί ἐπεί μέλλω τελευτή , ὁ εὐλογία ὁ αὐτός τειχίζω ὁ παῖς , μέγας αὐτός οὗτος περιουσία καταλείπω , καί πλούσιος μηδέποτε διαπανηθῆναι δύναμαι . καί ὁράω πῶς ἄρχω · Πρῶτος διηγέομαι ὁ περί ὁ Θεός γίγνομαι εἰς αὐτός εὔνοια , καί τότε ὁ εἰς ὁ παῖς εὐλογία ποιέω , καί φημί · ὁ θεός ἐγώ ὁράω ἐγώ ἐν Λουζά ἐν ὁ Χαναάν , καί εὐλογέω ἐγώ , καί εἶπον ἐγώ · ἐγώ αὐξάνω σύ , καί πληθύνω σύ , καί ποιέω σύ εἰς συναγωγή ἔθνος , καί δίδωμι σύ ὁ γῆ οὗτος καί ὁ σπέρμα σύ μετά σύ εἰς κατάσχεσις αἰώνιος . Ἐπαγγέλλω ἐγώ , φημί , ὁ Θεός , ἵνικα ἐν Λουζά ὁράω ἐγώ , τοσοῦτος πληθύνω ἐγώ ὁ σπέρμα , ὡς συναγωγή ἔθνος γίγνομαι ἐκ αὐτός , καί ὁ γῆ ὁ οὗτος ἐγώ καί ὁ σπέρμα ἐγώ δίωσις ὑπισχνέομαι . νῦν οὖν ὁ δύο υἱός σύ , ὁ τίκτω σύ ἐν Αἴγυπτος , ἐγώ εἰμί · Ἐφραίμ καί Μανασσής , ὡς Ῥουβήν καί Συμεών , εἰμί ἐγώ . Τοῦτος , φημί , ὡς ἔχω πρό ὁ παρουσία ὁ ἐμός , ἐγώ εἰς ὁ ἐμέω τέκνον ἀριθμός εἰσποιέω , καί ὁμοίως ὁ ἐκ ἐγώ τίκτω ὁ παρά ἐγώ εὐλογία ἀπολαύω . ὁ δέ εἰς ὁ ἑξῆς ἔχω , ὅσος εἄν γεννάω μετά οὗτος , σύ εἰμί · ἐπί ὁ ὄνομα ὁ ἀδελφός αὐτός καλέω ἐν ὁ ἐκεῖνος κλῆρος . εἰμί δέ ὅτι καί ὁ μήτηρ σύ Ῥαχήλ , ἵνικα αγγίζω εἰς ὁ Βηθλεέμ , ἀποθνῄσκω , καί καταφεύγω αὐτός ἐν ὁ ὁδός ὁ ιπτοδρομος . καί εἶδον ὁ υἱός Ἰωσήφ , εἶπον · Τῖς εἰμί οὗτος ; καί εἶπον · υἱός ἐγώ , ὅς δίδωμι ἐγώ ὁ Θεός . καί εἶπον Ἰακώβ · προσάγω ἐγώ αὐτός , ἵνα εὐλογέω αὐτός . καί ἐγγίζω αὐτός πρός αὐτός . καί ἐκλείπω αὐτός , καί περιελαυνω αὐτός . Ὅρας ἐγώ ὁ πρεσβύτης , ὅπως σπεύδω καί ἐπείγω εὐλογέω ὁ παῖς ὁ Ἰωσήφ · καί ἐγγίζω αὐτός , φημί , πρός αὐτός . καί ἐκλείπω αὐτός , καί περιελαυνω αὐτός , καί εἶπον πρός Ἰωσήφ · ὁράω ὁ πρόσωπον σύ οὐ στερέω , καί ἰδού δίδωμι ἐγώ ὁ θεός καί ὁ σπέρμα σύ . Μεγάλα ἐγώ , φημί , παρέχω ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία , καί πλείων ἢ προσδοκάω · μᾶλλον δέ Ἄπερ οὐδέποτε προσδοκάω . οὖον γάρ μόνος ὁ πρόσωπον σύ οὐ στερέω , ἀλλά ἰδού καί ὁ ἐκ σύ τίκτω θεάομαι . καί δέχομαι αὐτός , φημί , Ἰωσήφ ἀπό ὁ γόνυ αὐτός , καί προσκυνέω αὐτός ἐπί πρόσωπον ἐπί ὁ γῆ . Ὅρας καί ὁ παῖς πῶς ἐκ ἀρχή καί ἐκ προοίμιον