joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0095.1
καιρίαν ἐκεῖνον διδούς τὴν πληγὴν , το , Καὶ εὐλόγησα αὐτόν , καὶ εὐλογημένος ἔστω . Τοῦτο δὲ ποιεῖ ὁ δικαῖος τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ὀδηγούσης αὐτοῦ τὴν γλῶτταν , ἵνα πάντα μετὰ ἀκριβείας ἐκείνης μαθῶν εἴδεναι ἔχῃ , ὡς οὐδὲν αὐτῷ πλέον ἔσται οὐτὲ τῶν πρωτοτοκίων * , οὔτε ἀπὸ τῆς θήρας . Ἀκούσας δέ , φησίν , Ἡσαῦ ἀνεδύσθω σωφὴν μεγάλην σφόδρα καὶ πικράν . Τί ἐστι , Φωνὴ μεγάλην σφόδρα καὶ πικράν ; Τὸν θυμὸν ἠγέσατο διὰ τοῦ ῥήματος , καὶ τῆς ὀργῆς , ἥς ἐπλήσθη ταῦτα μαθὼν , τὴν ὑπερβολὴν . Καὶ εἶπε , Εὐλόγησον δὴ κάμῃ , πάτερ . Εἶπε δὲ αὐτῷ · Ἐλθὼν ὁ ἀδελφός σου μετὰ δόλου , ἔλαβε τὴν εὐλογίαν σου . Προλαβὼν , φησίν , ὁ ἀδελφός σου τὴν εὐλογίαν πᾶσαν ἐπεσπάσατο μετὰ πολλῆς τῆς δικαιφιλίας . Καὶ ἵνα γνῶς , ὅτι ἡ ἀνευθεν χάρις τὴν ἡ τὸν δικαῖον ἀπατηθῆναι συνεργήσασα , ὅρα πῶς αὐτὸς τοῦτο ὁμολογεῖ λέγων , Ἐλθὼν ὁ ἀδελφός σου μετὰ δόλου , μονοσυχῇ ἀπολογούμενος τῷ παιδί , καὶ διδάσχων αὐτόν , ὅτι Ἀγνοῶν ἐπ’ ἐκείνου τὰς εὐλογίας ἐποιήσαμην , καὶ ὅτι Εἰς σὲ ταύτας ἐτοιμος ἦμην ποιήσασθαι · ἀλλ’ ἐκεῖνος , Ἐλθὼν μετὰ δόλου , ἔλαβε τὴν εὐλογίαν σου · τὰ σοὶ παρασκευασθέντα ἐκείνος ἐξέσπαστο · οὐ παρὰ τὴν ἐμὴν τὰς αἰτίαν γέγονε . Καὶ εἶπε , φησίν , Ἡσαῦ · Δικαίως ἐπεκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰακώβ · ἐπέρτηκε γὰρ με ἤδη δευτέρον τοῦτο · τὰ τε πρωτοτοκία μου εἴληφε , καὶ νῦν εἴληφε τὴν εὐλογίαν μου . Οὐ μάτην , φησίν , τῆς προσηγορίας ταύτης ἡξιώθη · πειρισμὸς γὰρ ἐργονεύεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ , ὅπερ οὕτως εἰς ἐμὲ ἐπεδείξατο , καὶ τῶν πρωτοτοκίων ἀποστερήσας καὶ τῆς εὐλογίας . Τί οὖν ὁ Ἡσαῦ πρὸς Ἰακώβ ; Οὐχ ὀνειδίζω μοι εὐλογίαν , πάτερ ; Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰσαὰκ εἶπεν αὐτῷ · Μάνθανε , φησίν , ὅτι πᾶσα εἰς αὐτὸν ἐξέχεα τὰς εὐλογίας , Εἰ κύριον αὐτὸν ἐποίησά σου . Ὅρα πῶς εὐθὲς ἀπὸ τοῦτο ἄρχεται , καὶ οὐδὲν ἕτερον λέγει , ἀλλὰ τὴν δουλείαν αὐτῷ σημαίνει καὶ τὴν ὑποταγὴν καὶ φησίν , Εἰ κύριον αὐτὸν ἐποίησά σου , καὶ πάντα τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ οἰκέτας , σὺν καὶ οἰγὴ ἐστῆριξα αὐτῷ · σοὶ δὲ τί ποιήσω , τέκνον ; Οὐδὲν ἕτερον λοιπὸν ὑπολείπεται · εἰ δεσπότην αὐτὸν ἐποίησά σου , καὶ πάντα αὐτῷ οἰκέτας τοὺς ἀδελφούς , καὶ [ 520 ] τῶν ἀναγκαίων αὐτῷ τὴν ἀφθονίαν ἐπηυξάμην , τί λοιπὸν ἕτερον λείπεται ; Εἶπε δὲ Ἡσαῦ πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ · Μὴ εὐλογία μία σοὶ ἐστι , πάτερ ; Εὐλόγησον δὴ κάμῃ . Ἐπειδὴ ἤκουσε τοῦ πατρὸς εἰπόντος , Καὶ εὐλόγησα αὐτόν , καὶ εὐλογημένος ἔσται , εἶτα καὶ τὴν εὐλογίαν αὐτῷ πᾶσαν ὁλὴν ἐποίησε , τότε φησίν , Εὐλόγησον δὴ κάμῃ , πάτερ · μὴ γὰρ μία σοὶ ἔστιν εὐλογία ; Μὴ γὰρ οὐχ ἱκανὸς σὺ κάμῃ ἀξιώσαι · τῆς παρὰ σοῦ εὐλογίας , τὴν οὕτω παρὰ σοῦ ἀγαπώμενον , τὸν πρωτότοκον , τὸν διὰ τὴν θήραν παρὰ σοῦ ἀποσταλέντα ; Συνἔχει διὰ τῶν ῥημάτων τὸν πατέρα . Κατανυγθὲντος γὰρ , φησίν , Ἰσαὰκ ἀνεδύσθω σωφὴν Ἡσαῦ , καὶ ἐκλαυσεν . Εἰς τὸν πατέρα μὲ ἀμηνίαν ὑπάρχοντα , καὶ οὐ δυνάμενον , οὐδ’ ἀνεγόμενον ἀνατρέχει · τὰ ἤδη γεγονότα · καὶ ὁ μὲν τῇ βοῇ καὶ κλαυμῶν προσέθυκεν , εἰς πλείω συμπαθείαν ἀγαγὼν τὸν πατέρα βουλόμενος . Οἰκτείρας δὲ αὐτὸν ὁ Ἰσαὰκ , εἶπεν αὐτῷ · Ἰδοὺ ἀπὸ τῆς πίστεως τῆς τῆς ἔσται ἡ κατοίκησις σου , καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ ἄνωθεν , καὶ ἐπὶ τῇ μαχαίρᾳ σου ζήσῃ , καὶ τῷ ἀδελφῷ σου δουλεύσεις · ἔσται δὲ ἡνίκᾳ ἂν καθέλῃς καὶ ἐκλύσῃς τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου . Ἐπειδὴ , φησί , καὶ αὐτὸς τῆς παρ’ ἐμοῦ εὐλογίας ἀπολαῦσαι ἐπιθυμεῖς , μάνθανε ὅτι · οὐχ οἷόν
Lemmas: καίριος ἐκεῖνος δίδωμι ὁ πληγή , ὁ , καί εὐλογέω αὐτός , καί εὐλογέω ἵστημι . οὗτος δέ ποιέω ὁ Δίκαιος ὁ ὁ Θεός σοφία οδηγουω αὐτός ὁ γλῶσσα , ἵνα πᾶς μετά ἀκρίβεια ἐκεῖνος μάθος οἶδα ἔχω , ὡς οὐδείς αὐτός πλέω εἰμί οὔτε ὁ πρωτοτόκια * , οὔτε ἀπό ὁ θήρ . ἀκέω δέ , φημί , Ἡσαῦ ἀναδύνω σωφά μέγας σφόδρα καί πικρός . τις εἰμί , φωνή μέγας σφόδρα καί πικρός ; ὁ θυμός ἄγω διά ὁ ῥῆμα , καί ὁ ὀργή , ἥς πίμπλημι οὗτος μανθάνω , ὁ ὑπερβολή . καί εἶπον , εὐλογέω δή κάμνω , πατήρ . εἶπον δέ αὐτός · ἔρχομαι ὁ ἀδελφός σύ μετά δόλος , λαμβάνω ὁ εὐλογία σύ . προλαμβάνω , φημί , ὁ ἀδελφός σύ ὁ εὐλογία πᾶς ἐπισπάω μετά πολύς ὁ δικαιφιλιος . καί ἵνα γιγνώσκω , ὅτι ὁ ἄνευθεν χάρις ὁ ὁ ὁ Δίκαιος ἀπατάω συνεργέω , ὁράω πῶς αὐτός οὗτος ὁμολογέω λέγω , ἔρχομαι ὁ ἀδελφός σύ μετά δόλος , μονοσυχῇ ἀπολογέομαι ὁ παῖς , καί διδάσκω αὐτός , ὅτι ἀγνοέω ἐπί ἐκεῖνος ὁ εὐλογία ποιέω , καί ὅτι εἰς σύ οὗτος ἑτοῖμος εἶμαι ποιέω · ἀλλά ἐκεῖνος , ἔρχομαι μετά δόλος , λαμβάνω ὁ εὐλογία σύ · ὁ σύ παρασκευάζω ἐκείνος ἐκσπάω · οὖον παρά ὁ ἐμός ὁ αἴτιος γίγνομαι . καί εἶπον , φημί , Ἡσαῦ · δίκαιος ἐπικαλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰακώβ · ἐπέρτηκε γάρ ἐγώ ἤδη δεύτερος οὗτος · ὁ τε πρωτοτοκία ἐγώ λαμβάνω , καί νῦν λαμβάνω ὁ εὐλογία ἐγώ . οὖον μάτην , φημί , ὁ προσηγορία οὗτος ἀξιόω · πειρισμὸς γάρ ἔργω ὁ ὄνομα αὐτός , ὅσπερ οὕτως εἰς ἐγώ ἐπιδείκνυμι , καί ὁ πρωτοτόκια ἀποστερέω καί ὁ εὐλογία . τις οὖν ὁ Ἡσαῦ πρός Ἰακώβ ; οὐχ ὀνειδίζω ἐγώ εὐλογία , πατήρ ; ἀποκρίνω δέ Ἰσαάκ εἶπον αὐτός · μανθάνω , φημί , ὅτι πᾶς εἰς αὐτός ἐκχέω ὁ εὐλογία , εἰμί κύριος αὐτός ποιέω σύ . Ὅρας πῶς εὐθύς ἀπό οὗτος ἄρχω , καί οὐδείς ἕτερος λέγω , ἀλλά ὁ δουλεία αὐτός σημαίνω καί ὁ ὑποταγή καί φημί , εἰμί κύριος αὐτός ποιέω σύ , καί πᾶς ὁ ἀδελφός αὐτός οἰκέτης , σύν καί οἴγω στηρίζω αὐτός · σύ δέ τίς ποιέω , τέκνον ; οὐδείς ἕτερος λοιπός ὑπολείπω · εἰμί δεσπότης αὐτός ποιέω σύ , καί πᾶς αὐτός οἰκέτης ὁ ἀδελφός , καί [ 520 ] ὁ ἀναγκαῖος αὐτός ὁ ἀφθονία ἐπεύχομαι , τίς λοιπός ἕτερος λείπω ; εἶπον δέ Ἡσαῦ πρός ὁ πατήρ αὐτός · μή εὐλογία εἷς σύ εἰμί , πατήρ ; εὐλογέω δή κάμνω . ἐπεί ἀκούω ὁ πατήρ εἶπον , καί εὐλογέω αὐτός , καί εὐλογέω εἰμί , εἶτα καί ὁ εὐλογία αὐτός πᾶς ὅλος ποιέω , τότε φημί , εὐλογέω δή κάμνω , πατήρ · μή γάρ εἷς σύ εἰμί εὐλογία ; μή γάρ οὐ ἱκανός σύ κάμνω ἀξιόω · ὁ παρά σύ εὐλογία , ὁ οὗτος παρά σύ ἀγαπάω , ὁ πρωτότοκος , ὁ διά ὁ θήρ παρά σύ ἀποστέλλω ; συγχέω διά ὁ ῥῆμα ὁ πατήρ . Κατανυγθὲντος γάρ , φημί , Ἰσαάκ ἀναδύνω σωφά Ἡσαῦ , καί καλέω . εἰς ὁ πατήρ ἐγώ Ἀμεινίας ὑπάρχω , καί οὖον δύναμαι , οὐδέ ἀνίημι ἀνατρέχω · ὁ ἤδη γίγνομαι · καί ὁ μέν ὁ βοή καί κλαῦμα προσθύω , εἰς πλείων συμπάθεια ἄγω ὁ πατήρ βούλομαι . οἰκτείρω δέ αὐτός ὁ Ἰσαάκ , εἶπον αὐτός · ἰδέ ἀπό ὁ πίστις ὁ ὁ εἰμί ὁ κατοίκησις σύ , καί ἀπό ὁ δρόσος ὁ οὐρανός ἄνωθεν , καί ἐπί ὁ μάχαιρα σύ ζῶ , καί ὁ ἀδελφός σύ δουλεύω · εἰμί δέ ἡνίκα εἄν καθαιρέω καί ἐκλύω ὁ ζυγόν αὐτός ἀπό ὁ τράχηλος σύ . ἐπεί , φημί , καί αὐτός ὁ παρά ἐγώ εὐλογία ἀπολαύω ἐπιθυμέω , μανθάνω ὅτι · οὐ οἷος