joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0062.2
β . Ἄλλ᾽ εἰ καὶ πρότερον οὕτως τὰ καθ᾽ ἡαυτὸς ἐβούμους διετέχασμεν , νῦν γοῦν τὸ δέον βουλευσόμεθα , καὶ μὴ ἀπλῶς περιβάλλομεν σπουδάζωμεν πολλὴν τὴν πειρωσίαν , ἀλλὰ πολλὴν τοῦ δικαίου ποιούμεθα πρόνοιαν . Οὐδὲ γὰρ μέχρι τοῦ παρόντος στήσεται τὰ ἡμέτερα , οὐδ᾽ ἐπὶ τῆς ἑνὸς διὰ παντὸς ἐσόμεθα , ἀλλὰ μετ᾽ οὐ πολὺ εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανήξομεν πατρίδα . Πάντα οὖν ποιῶμεν , ὡστε μὴ ἐκεῖ ἐν ἐνδείᾳ ἡμᾶς γενέσθαι . Τί γὰρ ὠφελος ἐν ἑνὶ μὲν πολὺν τὸν πλοῦτον καταλιπεῖν , ἐν δὲ τῇ οικείᾳ πατρίδι μηδὲ τῶν ἀναγκαίων τὴν χρείαν ἔχειν ; Σπεύσωμεν οὖν , παρακαλῶ , ὡς ἐπὶ καιρὸς , καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἑνὸς ἐκεῖ μεταθώμεν . Εἰ γὰρ καὶ πολὺ τὸ διάστημα , ἀλλὰ σφόδρα εὐχολος ἡ μετακομιδή . Καὶ γὰρ οἱ μετακομίζοντες ἐτοίμοι , καὶ μετὰ ἀταλαιπώρως ἐκείσε βαδίζοντες , καὶ ἐν ἀσφαλῇ θησαυρῷ ἀποτιθέμενοι ὅπερ ἂν δι᾽ αὐτῶν προσαποτελῆ διηνθώμεν . Αἱ γὰρ τῶν πενήτων χεῖρας εἰς ταμεία τῶν οὐρανῶν ἀποτίθεσθαι τὰ παρ᾽ ἡμῶν διδόμενα . Ὅταν οὖν καὶ ἡ εὐκολία ἡ τοιαύτη καὶ ἀσφαλὴς , τίνος ἐνεκεν ἀναδύομεθα , οὐχὶ δὲ μετὰ πάσης σπουδῆς τοῦτο διαπράττομεθα , ἵνα ἐκεῖ ταῦτα εὐρῶμεν , ἔνθα μάλιστα αὐτῶν χρήζομεν ; Διὰ τοῦτο καὶ ὁ πατριάρχης οὗτος ὡς ἀλλοτρίαν κατέφυγε τὴν Χανααναίαν , ἐπειδὴ ἐκείνην Ἐδέχετο τὴν πόλιν , ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός . Ἐὰν τοίνυν βουληθῶμεν τὸν δικαῖον τοῦτον μιμησάσθαι , καὶ ἡμεῖς εἰς ἐκείνην καταφύσομεν ἂν , καὶ εἰς τοὺς κόλπους τοῦ πατριάρχου φθάσομεν . Ἡ γὰρ κοινωνία τῶν πράξεων καὶ τῆς ἀπολαύσεως τὴν κοινωνίαν ἡμῖν χαριζέται . Ἄλλ᾽ , εἰ δοκεῖ , ἐπανελθώμεν λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἀκοὺ σωθίαν τοῦ λόγου , καὶ ἰδῶμεν μετὰ τὴν τῆς Σάρρας ὁάνατον , δσον ὁ δικαῖος ποιεῖται φροντίδα τοῦ παιδός , τοῦ Ἰσαὰκ λέγω . Ἀκούσωμεν τοίνυν τῆς θείας Γραφῆς διηγούμενης ἡμῖν . Καὶ Ἀβραὰμ , φησίν , ἦν πρεσβύτερος , προδεδειγμένος ἡμέρας . Καὶ Κύριος ἠδύλησεν τὸν Ἀβραὰμ κατὰ πάντα . Τίνος ἐνεκεν τοῦτο ἡμῖν ἐπεσημάντο ; Ἐπειδὴ μέλλει φροντίδα ποιεῖσθαι τοῦ Ἰσαὰκ καὶ σπουδὴν , ὡστε νῦμφον αὐτῷ ἀγαγεῖν , διὰ τοῦτο ἐσήμανεν ἡμῖν τὴν ἡλικίαν τοῦ πατριάρχου . Ἡνίκα γάρ , φησὶ , πρὸς ἑξήκοντα ἔτη ἦλθε , βουλώμενος τὸν Ἰσαὰκ τῆς τῶν Χανααναίων συγγενείας ἀπαλλάξαι , ἵνα μὴ ἐκεῖθεν ἀγάγηται γυναῖκα , καλέσας , φησὶ , τῶν οἰκετῶν τὸν εὐνούστερον , ἐντέλλεται αὐτῷ περὶ τούτου , καὶ φησι · [ 483 ] Θὲς τὴν χεῖρά σου ὑπὸ τὸν μηρὸν μου . Τῇ μὲν Ἑλλάδι γλώττῃ οὕτως γέγραπται , Ὑπὸ τὸν μηρὸν μου · ἐν δὲ τῇ Ἑβραϊδὶ φασίν , Ὑπὸ τὴν δεξιάν . Καὶ τίνος ἐνεκεν οὕτως φησίν ; Ἰδίωμα τοῦτο τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν ἦν . Ἄλλως δὲ καὶ ἐπειδὴ ἐντεῦθεν ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰσαὰκ γεννήσεως γέγονε . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι συνηθείας τινὸς ἦν τὸ γινόμενον , ὅρα αὐτὸν ἐπιτάττοντα τὴν μὲν χεῖρα αὐτοῦ ἐπιθεῖναι , εὐθὺς δὲ ἐπαγοῦντα · Καὶ ὤμοσεν σε Κύριον τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸν Θεὸν τῆς γῆς . Ὅρα πῶς καὶ τὸν οἰκέτην διδάσκει εἰδέναι τὸν τῶν ἀπάντων δημιουργόν . Εἰπὼν γὰρ Θεὸν οὐρανοῦ καὶ Θεὸν τῆς , ἔπαυσεν τὴν κτίσιν ὁμωριἔλαβε . Καὶ τὸς ὁ ἄρως ; Ἵνα μὴ λάβῃς γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἀπὸ τῶν θυγατέρων Χανααναίων b , μεθ᾽ ὧν ἐγὼ κατοικῶ ἐν αὐτοῖς · ἀλλ᾽ εἰς τὴν γῆν μου , οὐ ἐγεννήθην , πορεύσῃ , καὶ εἰς τὴν φυλὴν μου , καὶ λήψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἐκείθεν .
Lemmas: Β . ἄλλος εἰμί καί πρότερος οὕτως ὁ κατά ἑαυτός ἐβούμους διετέχασμεν , νῦν γοῦν ὁ δήω βουλεύω , καί μή ἀπλόος περιβάλλω σπουδάζω πολύς ὁ πείρωσις , ἀλλά πολύς ὁ Δίκαιος ποιέω πρόνοια . οὐδέ γάρ μέχρι ὁ πάρειμι ἵστημι ὁ ἡμέτερος , οὐδέ ἐπί ὁ εἷς διά πᾶς εἰμί , ἀλλά μετά οὖον πολύς εἰς ὁ οἰκεῖος ἐπανήκω πατρίς . Πάν οὖν ποιέω , ὡστε μή ἐκεῖ ἐν ἔνδεια ἐγώ γίγνομαι . τις γάρ ὠφελής ἐν εἷς μέν πολύς ὁ πλοῦτος καταλείπω , ἐν δέ ὁ οἰκεῖος πατρίς μηδέ ὁ ἀναγκαῖος ὁ χρεία ἔχω ; σπεύδω οὖν , παρακαλέω , ὡς ἐπί καιρός , καί ὁ ἐπί ὁ εἷς ἐκεῖ μεταθέω . εἰμί γάρ καί πολύς ὁ διάστημα , ἀλλά σφόδρα εὐχολος ὁ μετακομιδή . καί γάρ ὁ μετακομίζω ἑτοῖμος , καί μετά ἀταλαίπωρος ἐκεῖσε βαδίζω , καί ἐν ἀσφαλής θησαυρός ἀποτίθημι ὅσπερ εἄν διά αὐτός προσαποτελος διανθέω . ὁ γάρ ὁ πένης χείρ εἰς ταμεία ὁ οὐρανός ἀποτίθημι ὁ παρά ἐγώ δίδωμι . ὅταν οὖν καί ὁ Εὐκολία ὁ τοιοῦτος καί ἀσφαλής , τίς ἕνεκα ἀναδύνω , οὐ δέ μετά πᾶς σπουδή οὗτος διαπράσσω , ἵνα ἐκεῖ οὗτος εὑρίσκω , ἔνθα μάλιστα αὐτός χρῄζω ; Ζεύς οὗτος καί ὁ πατριάρχης οὗτος ὡς ἀλλότριος καταφεύγω ὁ Χανααναίαν , ἐπεί ἐκεῖνος δέχομαι ὁ πόλις , ὅς τεχνίτης καί δημιουργός ὁ Θεός . ἐάν τοίνυν βούλομαι ὁ Δίκαιος οὗτος μιμέομαι , καί ἐγώ εἰς ἐκεῖνος καταφύω εἄν , καί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατριάρχης φθάνω . ὁ γάρ κοινωνία ὁ πρᾶξις καί ὁ ἀπόλαυσις ὁ κοινωνία ἐγώ χαρίζομαι . ἄλλος , εἰμί δοκέω , ἐπανέρχομαι λοιπός ἐπί ὁ ἀκέω σῴζω ὁ λόγος , καί ὁράω μετά ὁ ὁ Σάρα ὁράω , δίδωμι ὁ Δίκαιος ποιέω φροντίς ὁ παῖς , ὁ Ἰσαάκ λέγω . ἀκούω τοίνυν ὁ θεῖος γραφή διηγούμαι ἐγώ . καί Ἀβραάμ , φημί , εἰμί πρέσβυς , προδείκνυμι ἡμέρα . καί Κύριος ἠδύλησεν ὁ Ἀβραάμ κατά πᾶς . τίς ἕνεκα οὗτος ἐγώ ἐπισημαίνω ; ἐπεί μέλλω φροντίς ποιέω ὁ Ἰσαάκ καί σπουδή , ὡστε νύμφος αὐτός ἄγω , διά οὗτος σημαίνω ἐγώ ὁ ἡλικία ὁ πατριάρχης . ἡνίκα γάρ , φημί , πρός ἑξήκοντα ἔτος ἔρχομαι , βουλωμένος ὁ Ἰσαάκ ὁ ὁ Χανααναίων συγγένεια ἀπαλλάσσω , ἵνα μή ἐκεῖθεν ἄγω γυνή , καλέω , φημί , ὁ οἰκέτης ὁ εὔνους , ἐντέλλω αὐτός περί οὗτος , καί φημί · [ 483 ] τίθημι ὁ χείρ σύ ὑπό ὁ μηρός ἐγώ . ὁ μέν Ἑλλάς γλῶσσα οὕτως γράφω , ὑπό ὁ μηρός ἐγώ · ἐν δέ ὁ Ἑβραΐς φημί , ὑπό ὁ δεξιός . καί τίς ἕνεκα οὕτως φημί ; ἰδίωμα οὗτος ὁ παλαιός ἀνήρ εἰμί . ἄλλος δέ καί ἐπεί ἐντεῦθεν ὁ ἀρχή ὁ Ἰσαάκ γέννησις γίγνομαι . καί ἵνα μανθάνω ὅτι συνήθεια τις εἰμί ὁ γίγνομαι , ὁράω αὐτός ἐπιτάσσω ὁ μέν χείρ αὐτός ἐπιτίθημι , εὐθύς δέ ἐπάγω · καί ὄμνυμι σύ κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ θεός ὁ γῆ . Ὅρας πῶς καί ὁ οἰκέτης διδάσκω οἶδα ὁ ὁ ἀπαντάω δημιουργός . εἶπον γάρ θεός οὐρανός καί θεός ὁ , παύω ὁ κτίσις ομωριλαμβανω . καί τός ὁ ἀράω ; ἵνα μή λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἀπό ὁ θυγάτηρ Χανααναίων b , μετά ὅς ἐγώ κατοικέω ἐν αὐτός · ἀλλά εἰς ὁ γῆ ἐγώ , οὖον γεννάω , πορεύω , καί εἰς ὁ φυλή ἐγώ , καί λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἐκεῖθεν .