joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0018.2
Καὶ ἕξεστι τῷ βουλομένῳ εἰς τοὺς τόπους ἀρχινοῦσθαι ἐκείνους , καὶ ὁρᾶν αὐτήν , ὡς εἶπεν , τὴν γῆν βούσαν καὶ δεῖκνυούσαν τῆς τιμωρίας τὰ ἰχνῆ , καὶ μετὰ τοσούτων ἐτῶν ἀριθμῶν , ὡς χθὲς καὶ πρὸ ἡμῶν ἐπαχθεῖσα τῆς τιμωρίας , οὕτω καταφανὴς ἡ ἀγανάκτησις δείκνυται . Δι' ὃ , παρακαλῶ , ἐξ ὧν ἕτεροι τὴν δίκην ἕδουσαν ἡμεῖς σωφρονιζώμεθα . Ἄλλ' ἵσως εἴποι τις ἂν · Τί οὖν ; επειδὴ ἐκεῖνοι οὕτως ἐκολάσθησαν , οὐχ εἰσὶ καὶ νῦν πολλοὶ τὰ αὐτὰ ἐκεῖνοι παρανομοῦντες , καὶ μὴ κολαζόμενοι ; Ναί · ἀλλὰ τοῦτο μᾶλλον τιμωρίαν προξενήσει · ε τοῖς τοιαῦτα παρανομοῦσι . Ὅταν γὰρ μὴτε ἐκ τῶν εἰς ἐκείνους συμβεβηκότων σωφρονιζώμεθα , μὴτε ἀπὸ τῆς μακροθυμίας τοῦ Θεοῦ καρδαίνωμεν τι , ἐννόησον καὶ ὅπως ἐκεῖνο τὸ ἄσβεστον πῦρ σφοδρότερον ἕαυτοῖς ὑπανθιπτοῦμεν , καὶ τὸν σκόλινχα πυχρόν ἐργαζόμεθα . Ἄλλως δέ , επειδὴ πολλοὶ διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν εἰσὶ [ 431 ] καὶ νῦν ἐνάρετοι , δυσωπεῖν δυνάμενοι τὸν Δεσπότην , καθάπερ τότε ὁ πατριάρχης · εἰ καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς τὰ καθ' ἕαυτοὺς σκοπεῖν , καὶ πρὸς τὴν ῥάθυμίαν ἀφορὰν τὴν ἡμετέραν , νομίζομεν πολλὴν εἶναι τὴν σπάνιν τῆς ἀρετῆς · ὅμως διὰ τὴν ἐκείνων ἀρετὴν τὴν περὶ τούτους μακροθυμίαν ἐπιδεικνύειν . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι ἡ τῶν τοιούτων παρῥησία τῆς μακροθυμίας ἡμῖν πρόξενος γίνεται , ἀκούσον ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ἱστορίας , τὴ φησὶ πρὸς τὸν πατριάρχην , ὅτι Ἐὰν δέκα δικαίους εὕρω , οὐ μὴ ἀπολέσω τὴν πόλιν . Καὶ τί λέγω δέκα δικαίους ; Οὐδεὶς εὑρέθη ἐκεῖ τῆς παρανομίας ἐκτὸς , εἰ μὴ μόνος Λὼτ ὁ δικαῖος , καὶ αἱ τοῦτοῦ δύο θυγατέρες . Ἡ γὰρ γυνὴ δι' αὐτὸν ἴσως τὴν ἐν τῇ πόλει τιμωρίαν διαφυγεῖν , ὑστερον τὴν δίκην ἕδωκε δι' οἰκείαν ῥαθυμίαν . Νυνὶ δὲ διὰ τὴν ἄρατον τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν , επειδὴ ἐπιδέωκε τὰ τῆς εὐσεβείας , πολλοὶ καὶ ἐν μέσῃς ταῖς πόλεσι λανθάνοντες εἰσι , δυνάμενοι δυσωπεῖν τὸν Θεόν , καὶ ἐν ὀρει καὶ σπηλαίοις ἕτεροι , καὶ ἡ τῶν ὀλίγων τούτων ἀρετὴ τὴν τῶν πολλῶν κακίαν ἀποκρύφαι δύναται · επειδὴ πολλὴ τοῦ Δεσπότου ἡ ἀγαθότης , καὶ πολλάκις οἷδε δι' ὀλίγους δικαίους τῶν πολλῶν χαρίζεσθαι τὴν σωτηρίαν . Καὶ τί λέγω δι' ὀλίγους δικαίους ; Πολλάκις , ὅταν μὴ εὑρεθῇ ἐν τῷ παρὸντι βίῳ δικαῖος , διὰ τὴν τῶν τετελευτηκότων ἀρετὴν τῶν ζῶντων χῆδεταί , καὶ βοᾷ λέγων · Τετρασκιώ τῆς πόλεως ταύτης δι' ἐμέ , καὶ διὰ Δαυὶδ τὸν παῖδά μου . Εἰ καὶ αὐτοῖ , φησίν , ἀνάξιοί εἰσι τοῦ σώζεσθαι , καὶ ουδεμίαν ἀφορμὴν ἔχουσι σωτηρίας , ἀλλ' επειδὴ τὸ φιλανθρωπεύεσθαι σύνηθες ἐμοί , καὶ περὶ τὸ ἐλεεῖν εἰμὶ ἕτοιμος , καὶ ἐξεραπάζειν τῶν δεινῶν , δι' ἐμαυτὸν ποίησον καὶ διὰ τὸν παῖδά μου Δαυὶδ ὑπερασπισμὸν · καὶ ὁ πρὸ τοσούτων ἐτῶν τοῦ βίου μεταστάς , οὕτως αἴτιος τῆς σωτηρίας γίνεται τοῖς ὑπὸ τῆς οἰκείας ῥαθυμίας προθεωμένοις . Εἰδὲς φιλανθρωπίαν Δεσπότου , πῶς τιμᾷ τοὺς ἐν ἀρετῇ διαλάμποντας · πῶς αὐτοὺς προτίθησι , καὶ ἀνακλίους δείκνυσι πάντας τοὺ πλήθους ; Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος ἔλεγεν · Περιήλθον ἐν μηλωταῖς , ἐν αἰγείοις δέρμασιν , ὑστερούμενοι , ὀλιγούμενοι , κακουχούμενοι , ὅν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος . Οὕτως ἅπας , φησίν , ὁ κόσμος , ὁ κατὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν , οὐχ ἐν ἕτῃ ἰσοστάσιος τούτων τῶν ὀλίγων , τῶν ἐν κακωχαίς , τῶν γυμνητευθέντων , τῶν περιώντων , τῶν ἐν σπηλαίοις διαγόντων διὰ τὸν Θεόν .
Lemmas: καί ἔξεστι ὁ βούλομαι εἰς ὁ τόπος ἀρχίζω ἐκεῖνος , καί ὁράω αὐτός , ὡς εἶπον , ὁ γῆ βουω καί δείκνυμι ὁ τιμωρία ὁ ἴχνος , καί μετά τοσοῦτος ἔτος ἀριθμός , ὡς χθές καί πρό ἐγώ ἐπάγω ὁ τιμωρία , οὗτος καταφανής ὁ ἀγανάκτησις δείκνυμι . διά ὅς , παρακαλέω , ἐκ ὅς ἕτερος ὁ δίκη ἐσθίω ἐγώ σωφρονίζω . ἄλλος ἴσως εἶπον τις εἄν · τις οὖν ; ἐπειδή ἐκεῖνος οὕτως κολάζω , οὐ εἰμί καί νῦν πολύς ὁ αὐτός ἐκεῖνος παρανομέω , καί μή κολάζω ; Ναίς · ἀλλά οὗτος μᾶλλον τιμωρία προξένησις · ε ὁ τοιοῦτος παρανομέω . ὅταν γάρ μήτε ἐκ ὁ εἰς ἐκεῖνος συμβεβηκός σωφρονίζω , μήτε ἀπό ὁ μακροθυμία ὁ Θεός καρδαιναω τίς , ἐννοέω καί ὅπως ἐκεῖνος ὁ ἄσβεστος πῦρ σφοδρός ἑαυτοῦ υπανθιπτουμην , καί ὁ σκόλινχα πυχρω ἐργάζομαι . ἄλλος δέ , ἐπειδή πολύς διά ὁ ὁ Θεός χάρις εἰμί [ 431 ] καί νῦν ἐνάρετος , δυσωπέω δύναμαι ὁ δεσπότης , καθάπερ τότε ὁ πατριάρχης · εἰμί καί ἐγώ ἐν ὁ ὁ κατά ἑαυτοῦ σκοπέω , καί πρός ὁ ῥᾳθυμία ἀφοράω ὁ ἡμέτερος , νομίζω πολύς εἰμί ὁ σπάνις ὁ ἀρετή · ὅμως διά ὁ ἐκεῖνος ἀρετή ὁ περί οὗτος μακροθυμία ἐπιδείκνυμι . καί ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ ὁ τοιοῦτος παρρησία ὁ μακροθυμία ἐγώ πρόξενος γίγνομαι , ἀκούω ἐκ αὐτός οὗτος ὁ ἱστορία , ὅς φημί πρός ὁ πατριάρχης , ὅτι ἐάν δέκα Δίκαιος εὑρίσκω , οὖον μή ἀπόλλυμι ὁ πόλις . καί τίς λέγω δέκα Δίκαιος ; οὐδείς εὑρίσκω ἐκεῖ ὁ παρανομία ἐκτός , εἰμί μή μόνος Λώτ ὁ Δίκαιος , καί ὁ οὗτος δύο θυγάτηρ . ὁ γάρ γυνή διά αὐτός ἴσως ὁ ἐν ὁ πόλις τιμωρία διαφεύγω , ὕστερος ὁ δίκη δίδωμι διά οἰκεῖος ῥᾳθυμία . νυνί δέ διά ὁ ἀείρω ὁ Θεός φιλανθρωπία , ἐπειδή ἐπιδίδωμι ὁ ὁ εὐσέβεια , πολύς καί ἐν μέσος ὁ πόλις λανθάνω εἰμί , δύναμαι δυσωπέω ὁ Θεός , καί ἐν ὁράω καί σπήλαιον ἕτερος , καί ὁ ὁ ὀλίγος οὗτος ἀρετή ὁ ὁ πολύς κακία ἀποκρυφή δύναμαι · ἐπειδή πολύς ὁ δεσπότης ὁ ἀγαθότης , καί πολλάκις οἶδα διά ὀλίγος Δίκαιος ὁ πολύς χαρίζομαι ὁ σωτηρία . καί τίς λέγω διά ὀλίγος Δίκαιος ; πολλάκις , ὅταν μή εὑρίσκω ἐν ὁ πάρειμι βίος Δίκαιος , διά ὁ ὁ τελευτάω ἀρετή ὁ ζῶ χανδάνω , καί βοάω λέγω · Τετρασκιώ ὁ πόλις οὗτος διά ἐγώ , καί διά Δαυίδ ὁ παῖς ἐγώ . εἰμί καί αὐτός , φημί , ἀνάξιος εἰμί ὁ σῴζω , καί οὐδείς ἀφορμή ἔχω σωτηρία , ἀλλά ἐπειδή ὁ φιλανθρωπεύομαι συνήθης ἐγώ , καί περί ὁ ἐλεέω εἰμί ἑτοῖμος , καί ἐξεραπάζειν ὁ δεινός , διά ἐμαυτοῦ ποιέω καί διά ὁ παῖς ἐγώ Δαυίδ ὑπερασπισμός · καί ὁ πρό τοσοῦτος ἔτος ὁ βίος μεθίστημι , οὕτως αἴτιος ὁ σωτηρία γίγνομαι ὁ ὑπό ὁ οἰκεῖος ῥᾳθυμία προτίθημι . ἀνάκλεις φιλανθρωπία δεσπότης , πῶς τιμάω ὁ ἐν ἀρετή διαλάμπω · πῶς αὐτός προτίθημι , καί ἀνακλίους δείκνυμι πᾶς ὅς πλῆθος ; Ζεύς οὗτος καί Παῦλος λέγω · περιερχομαι ἐν μηλωτή , ἐν αἴγειος δέρμα , ὑστερέω , ὀλιγόω , κακουχέω , ὅς οὐ εἰμί ἄξιος ὁ κόσμος . οὕτως ἅπας , φημί , ὁ κόσμος , ὁ κατά ὁ οἰκέω ἅπας , οὐ ἐν ἔτος ἰσοστάσιος οὗτος ὁ ὀλίγος , ὁ ἐν κακωχαίς , ὁ γυμνητεύω , ὁ περιώντων , ὁ ἐν σπήλαιον διάγω διά ὁ Θεός .