joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0035.1
δὲ περβολὴν · ἂν ἴδῃ τοὺς προσσεχρουχότας ἡμᾶς , τοὺς ἡτιμωμένους , τοὺς μηδὲν ἀν παρῆνσίαν ἔχοντας , μικρὸν δεῖξερόντας , καὶ ἐπὶ τοῦ πλούτου τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ καταφυγεῖν ἐθελησάτας , εὐθὲς ἐπινεύει ταῖς αἰτήσεισι , καὶ χεῖρα ὀρέγει χειμῶνος , καὶ διανίστησι πεπτωκότας , καὶ βοᾷ λέγων · Μὴ ὁ πλῆθος σου ἀνίστασαι · Ἄλλ' ἵνα μάθητε καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων , ὅτι πολλοὶ δι' ἑαυτῶν μᾶλλον παρακαλέσαντες ἰσχυσαν ἐπιτυχεῖν τῶν σπουδαζομένων , ἢ δι' ἑτέρων , ἀναγκάζον ἑτοὺς ἐπιτυχόντας εἰς μέσον παραγάγειν , ἵνα καὶ ἡμεῖς μιμησόμεθα , καὶ εἰς ζῆλον δεγερόθωμεν . Ἀκούσωμεν τούνυν πῶς ἡ Χαναναία ἐκείνη γυνὴ κατεώδυνε οὐσα τὴν ψυχὴν καὶ ἀλλόφυλος , ἐπαθὶ εἰδὲ τῶν τῶν ψυχῶν ἰατρῶν , καὶ τὸν θλιον τῆς δικαιοσύνης ἀνατείλαντα τοῖς ἐν ἀκροῖς καθημένοις , ὅπως μετὰ θερμῆς καὶ ζεούσης προθυμίας τὴν πρόσδοον ἐποιήσατο , καὶ οὐτὲ τὸ γυναικὰ αὐτὴν εἶναι , οὐτὲ τὸ ἀλλόφυλον , ἀνηγορεύετο , γυνὴ γενέσθαι παρεσκευάσεν , ἀλλὰ πάντα τὰ κωλύματα ταῦτα παρασαμένη , προσελθοῦσα φησιν · Ἐλέησόν με , Κύριε , ἢ ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται . Ἄλλ' ὁ τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας ἐπιστάμενος σιγᾷ καὶ οὐκ ἀποκρίνεται , οὐ λόγῳ μεταδιδοὺς , οὐδὲ σιγῇ τῇ γύναι , ὁρῶν μετὰ τοσαύτης ὀσμῆς τῆς προσελθούσης , [ 451 ] ἀλλὰ μακροθυμεῖ , βουλόμενος τὸν λαμβάνοντα θησαυρὸν ἐν τῇ γυναικὶ κατάδηλον ἀπακὶ ποιῆσαι . Ἦδε γὰρ τὸν κρυπτόμενον μαργαρίτην , ὃν οὐκ ἐδούλευε λαβεῖν ἡμᾶς · καὶ διὰ τοῦτο ἀναβάλλεται , καὶ οὐδὲ ἀποκρίνεται , ἀξιοῖ , ἵνα ἡ πολλὴ τῆς γυναικὸς προσεδρία διδασκαλία πᾶσι γένηται τοῖς μετὰ ταῦτα . Καὶ ὅρα τοῦ Θεοῦ τὴν ἄρατον ἀγαθότητα . Αὐτὸς μὲν , φησίν , οὐκ ἀπεκρίνατο αὐτῇ · οἱ δὲ μαθηταὶ συμπαθέστεροι καὶ φιλανθρωπότατοι νομίζοντες εἶναι , οὐ τολμῶσι φανερῶς εἰπεῖν · Παράσχου αὐτῇ τὴν αἴτησιν , ἐλέησον αὐτήν , σπλαγχνισθὲ ἐπ' αὐτῇ · ἀλλὰ τί ; Ἀσάλευσον αὐτήν , ὅτι κράζει ὀπισθεν ἡμῶν , μονοῦνχὶ λέγοντες · ἐλευθερώσω ἡμᾶς τῆς ἐπαγγελίας , ἀπάλλαξον ἡμᾶς τῆς κραυγῆς τῆς παρ' αὐτῆς γινομένης . Τί οὖν ὁ Δεσπότης ; Νομίζετε με , φησίν , εἰκὴ ἀσχημονεῖν , καὶ μὴ ἀξίωσαι αὐτὴν ἀποκρίσεως ; Ἀκούετε · Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρὸς τα τὰ ἀπολωλέτα οἶκον Ἰσραήλ . Οὐκ ἴστε , φησίν , ὅτι ἀλλόφυλος ἐστιν ἡ γυνή ; οὐκ ἴστε ὅτι καὶ ὑμῖν ἤδη παρηγγύησα εἰς ὁδὸν Ἑθνῶν μὴ ἀπελθεῖν ; Τίνος οὖν ἔνεκεν οὕτως ἀνεξέστατο ; τὴν συμπαθείαν ἐπιδείκνυσθε ; Σκόπει τὴν εὐμήχανον τοῦ Θεοῦ σοφίαν , πῶς καὶ ὅτε ἐδύσεν ἀποκρίνεσθαι , τῆς σιγῆς βαρύτερον καθιένει τῆς γυναικός , καὶ μονοῦνχὶ καίριαν αὐτὴν διδάσκει τὴν πλῆγην , κατὰ μικρὸν αὐτὴν διεγείρει βουλόμενος , ἵνα μάθωσιν ἀγνοοῦντες οἱ μαθηταὶ τὴν ἐγκεχυμένην ἐν αὐτῇ πίστιν . Ἄλλ' οὐδὲ οὕτως ἐναρρήσεως , οὐδὲ ὀκνηρότερα γέγονε θεασάμεν καὶ τοὺς μαθητὰς οὐδὲν πλέον ἀνύσαντας , καὶ οὐκ εἶπε πρὸς ἐαυτήν · Εἰ μὴ ὅσοι ἰσχύσαν δυσωπήσαι τὴν ὑπὲρ ἐμοῦ ἐκείνους ποιησάμενοι , τίνος ἔνεκεν εἰκὴ καὶ μάτην προσεδρεύω ; ἀλλὰ καθάπερ ὑπὸ πυρὸς φλεγόμενη , καὶ ἐμπιπράμενη τὸν λογισμόν , καὶ τὰ σπλάγχνα διακοπτομένη , πρόσεστι προσκυνοῦσα καὶ λέγουσα , Κύριε , βοήθει μοι . Καὶ οὐδὲ οὕτως ἐπινεύει τῇ γυναικί , ἀλλ' ἀπόκρισιν ποιεῖται τῆς προτέρας βαρυτέραν . Οὐχ ἔστι , φησίν , καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων , καὶ βαλεῖν τοῖς κυνάρτοις . Ἐννόησον , ἀγαπητέ , καὶ θαύμασον ἐνταῦθα τῆς ψυχῆς αὐτῆς τὸν πόθον καὶ τὴν πίστιν τὴν ὑπερβάλλουσαν · ὅτι κυνάρτιον ἀκούσασα οὐκ ἐδυχεράνεν , οὐκ ἀπεπήδησεν , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς
Lemmas: δέ περβολὴν · εἄν ὁράω ὁ προσσεχρουχοος ἐγώ , ὁ ἡτιμωμένους , ὁ μηδείς εἰς παρανέω ἔχω , μικρός δείκνυμι , καί ἐπί ὁ πλοῦτος ὁ φιλανθρωπία αὐτός καταφεύγω ἐθέλω , εὐθύς ἐπινεύω ὁ αἴτησις , καί χείρ ὀρέγω χειμών , καί διανίσταμαι πίπτω , καί βοάω λέγω · μή ὁ πλῆθος σύ ἀνίστημι · ἄλλος ἵνα μανθάνω καί ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα , ὅτι πολύς διά ἑαυτοῦ μᾶλλον παρακαλέω ἰσχύω ἐπιτυγχάνω ὁ σπουδάζω , ἢ διά ἕτερος , ἀναγκάζω ἐτός ἐπιτυγχάνω εἰς μέσος παράγω , ἵνα καί ἐγώ μιμέομαι , καί εἰς ζῆλος δέρω . ἀκούω τούνυν πῶς ὁ Χαναναῖος ἐκεῖνος γυνή καταδύω εἰμί ὁ ψυχή καί ἀλλόφυλος , ἐπαθὶ ἀνάκλεις ὁ ὁ Ψυχή ἰατρός , καί ὁ θλιον ὁ δικαιοσύνη ἀνατέλλω ὁ ἐν ἀκρός κάθημαι , ὅπως μετά θερμός καί ζέω προθυμία ὁ προσδίδωμι ποιέω , καί οὔτε ὁ γυναικάς αὐτός εἰμί , οὔτε ὁ ἀλλόφυλος , ἀναγορεύω , γυνή γίγνομαι παρασκευάζω , ἀλλά πᾶς ὁ κώλυμα οὗτος παρασαμένη , προσέρχομαι φημί · ἐλεάω ἐγώ , κύριος , ἢ ὁ θυγάτηρ ἐγώ κακῶς δαιμονίζομαι . ἄλλος ὁ ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια ἐπίσταμαι σιγάω καί οὐ ἀποκρίνω , οὖον λόγος μεταδίδωμι , οὐδέ σιγή ὁ γυνή , ὁράω μετά τοσοῦτος ὀσμή ὁ προσέρχομαι , [ 451 ] ἀλλά μακροθυμέω , βούλομαι ὁ λαμβάνω θησαυρός ἐν ὁ γυνή κατάδηλος απάκι ποιέω . ἀείδω γάρ ὁ κρύπτω μαργαρίτης , ὅς οὐ δουλεύω λαμβάνω ἐγώ · καί διά οὗτος ἀναβάλλω , καί οὐδέ ἀποκρίνω , ἀξιόω , ἵνα ὁ πολύς ὁ γυνή προσεδρία διδασκαλία πᾶς γίγνομαι ὁ μετά οὗτος . καί ὁράω ὁ Θεός ὁ ἀείρω ἀγαθότης . αὐτός μέν , φημί , οὐ ἀποκρίνω αὐτός · ὁ δέ μαθητής συμπαθής καί φιλάνθρωπος νομίζω εἰμί , οὖον τολμάω φανερῶς εἶπον · Παράσχου αὐτός ὁ αἴτησις , ἐλεέω αὐτός , σπλαγχνίζω ἐπί αὐτός · ἀλλά τίς ; ασαλευσος αὐτός , ὅτι κράζω ὄπισθεν ἐγώ , μονοῦς λέγω · ἐλευθερόω ἐγώ ὁ ἐπαγγελία , ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ κραυγή ὁ παρά αὐτός γίγνομαι . τις οὖν ὁ Δεσπότης ; νομίζω ἐγώ , φημί , εἰκῇ ἀσχημονέω , καί μή ἀξιόω αὐτός ἀπόκρισις ; ἀκούω · οὐ ἀποστέλλω εἰμί μή εἰς ὁ πρός ὁ ὁ ἀπόλλυμι οἶκος Ἰσραήλ . οὐ οἶδα , φημί , ὅτι ἀλλόφυλος εἰμί ὁ γυνή ; οὐ οἶδα ὅτι καί σύ ἤδη παρεγγυάω εἰς ὁδός Ἔθνος μή ἀπέρχομαι ; τίς οὖν ἐνέλκω οὕτως ἀνέχω ; ὁ συμπάθεια ἐπιδείκνυμι ; σκοπάω ὁ εὐμήχανος ὁ Θεός σοφία , πῶς καί ὅτε δύο ἀποκρίνω , ὁ σιγή βαρύς καθίημι ὁ γυνή , καί μονοῦς καίριος αὐτός διδάσκω ὁ πλήσσω , κατά μικρός αὐτός διά-ἐγείρω βούλομαι , ἵνα μανθάνω ἀγνοέω ὁ μαθητής ὁ ἐγχύνω ἐν αὐτός πίστις . ἄλλος οὐδέ οὕτως ἐναρρήσεως , οὐδέ ὀκνηρός γίγνομαι θεάομαι καί ὁ μαθητής οὐδείς πλέω ἀνύω , καί οὐ εἶπον πρός ἑαυτοῦ · εἰμί μή ὅσος ἰσχύω δυσωπέω ὁ ὑπέρ ἐγώ ἐκεῖνος ποιέω , τίς ἐνέλκω εἰκῇ καί μάτην προσεδρεύω ; ἀλλά καθάπερ ὑπό πυρός φλέγω , καί ἐμπίμπρημι ὁ λογισμός , καί ὁ σπλάγχνον διακόπτω , πρόσειμι προσκυνέω καί λέγω , κύριος , βοηθέω ἐγώ . καί οὐδέ οὕτως ἐπινεύω ὁ γυνή , ἀλλά ἀπόκρισις ποιέω ὁ πρότερος βαρύς . οὐχ εἰμί , φημί , καλός λαμβάνω ὁ ἄρτος ὁ τέκνον , καί βάλλω ὁ κυνάρτοις . ἐννοέω , ἀγαπητός , καί θαυμάζω ἐνταῦθα ὁ Ψυχή αὐτός ὁ πόθος καί ὁ πίστις ὁ ὑπερβάλλω · ὅτι κυνάρτιον ἀκούω οὐ ἐδυχεράνεν , οὐ ἀποπηδάω , ἀλλά μετά πολύς