joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0195.2
γ . Ἐνταῦθά μοι ὁρα τὴν δικαίαν τοὺς μέν τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς ἤδη ὑπὸ τοῦ γήρως λοιπὸν ἀσθενεῖς κεκτημένον ( Ἐβαρυσώσασαν γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ γήρως , καὶ οὐκ ἠδύνατο βλέπειν ) , τοὺς δὲ τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς ἔρρωμένους ἔχοντα , καὶ τῇ πίστει [ 632 ] τὰ μέλλοντα ἤδη προορῶντα . Οὐδὲ γὰρ ἀναχόμενος τοῦ Ἰωσὴφ , ἀλλὰ ἐναλλάξας τὰς χεῖρας εὐλογῶν , τὴν προεδρίαν εἰς τὸν νεώτερον ἔδωκε , προτάξας τὸν Ἐφραΐμ τοῦ Μανασσῆ . Καὶ φησίν · Ὁ Θεός , ᾧ εὐηρέστησαν οἱ πατέρες μου . Σκοπὸν ταπεινοφροσύνην τῇ πατριάρχῃ , ὅρα ψυχὴν φιλόθρον . Οὐκ ἐτόλμησεν εἰπεῖν , Ὁ Θεὸς ᾧ εὐηρέστησα · ἀλλὰ τί ; ᾧ εὐηρέστησαν οἱ πατέρες μου . Εἶδες εὐγνώμονα ψυχὴν ; καίτοι πρὸ μικροῦ διπλοῦμενος ἔλεγεν , ὅτι Ἐν Λουζὶ ὤφθη μοι , καὶ ὁδόγησε δόσεσιν ἐμοὶ καὶ τῷ σπέρματί μου πάσαν τὴν γῆν , καὶ εἰς συναγωγὴς ἐθνῶν ποιήσω τὸ σπέρμα μου . Καὶ οὕτως ἐναργῇ ἔχων τὰ δέγματα τῆς παρ᾽ αὐτῶν τοῦ Θεοῦ εὐνοίας , ἔτι κατεσπελαγμένεις τὴν δύναμιν , καὶ φησίν · Ὁ Θεὸς ᾧ εὐηρέστησαν οἱ πατέρες μου ἐνώπιον αὐτοῦ , Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ . Εἶτα πάλιν · Ὁ Θεὸς ὁ τρέφων με ἐκ νεότητός μου . Σκοπεῖ καὶ διὰ τοῦτο πάλιν τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτοῦ τὴν ὑπερβολήν . Οὐ λέγει τὴν οἰκείαν ἀρετήν , ἀλλὰ τὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ εἰς αὐτὴν γεγενημένα διηγεῖται , καὶ φησίν · Ὁ τρέφων με ἐκ νεότητός μου ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης . Αὐτὸς γὰρ ἐστιν ὁ ἐξ ἀρχῆς μέχρι τοῦ παρόντος τὰ κατ᾽ ἐμὰ οἰκονομήσας . Οὕτω καὶ πρῶν ἔλεγεν · Ἐν γὰρ τῇ ῥάβδῳ μου ταύτῃ διέβην τὸν Ἰορδάνην , καὶ ἰδοὺ νῦν γέγονα εἰς δύο παρεμβολάς . Καὶ νῦν τὲ αὐτὸ πάλιν ἑτέραις ῥήμασι φησίν · Ὁ τρέφων με ἐκ νεότητός μου ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης , ὁ ἄγγελος ὁ ρύομενός με ἐκ πάντων τῶν κακῶν . Εὐχαριστοῦ γνώμην τὰ ῥήματα , φιλοθέου ψυχῆς καὶ ἐχούσης ἐναλίους τὰς τοῦ Θεοῦ εὐεργεσίας τῇ μνήμῃ . Ἐκεῖνος , φησίν , ᾧ οἱ πατέρες μου εὐηρέστησαν , ὁ ἐμὲ διαλρέψας ἐκ νεότης ἕως τοῦ παρόντος , ὁ ἐξ ἀρχῆς πάντων με τῶν κακῶν ῥυσάμενος , ὁ τοσαύτην περὶ ἐμὲ κηδεμονίαν ἐπιδειξάμενος , αὐτὸς Εὐλογήσει τὰ παιδία ταῦτα · καὶ ἐπικληθήσεται ἐν αὐτοῖς τὸ ὄνομά μου , καὶ τὸ ὄνομα τῶν πατέρων μου Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ , καὶ πληθυνθήσεται εἰς πλῆθος πολὺ ἐπὶ τῆς γῆς . Εἶδες ὅμοῦ καὶ σύνεσιν καὶ ταπεινοφροσύνην ; Σύνεσιν μὲν , ὅτι τοῖς τῆς πίστεως ὀφθαλμοῖς προορῶν τὸν Ἐφραΐμ προέταξε τοῦ Μανασσῆ · ταπεινοφροσύνην δέ , ὅτι οὐδαμοῦ τῆς οἰκείας ἀρετῆς μνήμην ἐποίησατο , ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς τῶν πατέρων εὐαρεστήσεως , καὶ ἀπὸ τῶν εἰς αὐτὸν γεγενημένων εὐεργεσιῶν τὴν εὐχὴν καὶ τὴν εὐλογίαν αὐτοῖς , ἐπηξίω . Ἀλλ᾽ ὁ μὲν Ἰακὼβ προορῶν τὰ μέλλοντα , οὕτως εἰς αὐτοὺς εὐλογίαν πεποίηται . Ὁ δὲ Ἰωσὴφ ὁρῶν τὸν νεώτερον προκρινόμενον τοῦ πρωτοτόκου , καὶ βαρὺ αὐτὸ λογισάμενος , εἶπε , φησίν , Οὕτως ὁ πρωτότοκος · ἐδίδου τῇ δεξιᾷ σου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ . Καὶ οὐκ ἠθέλησεν , ἀλλ᾽ εἶπεν · Οἶδα , τέκνον , οἶδα . Καὶ οὗτος ἔσται εἰς λαόν , καὶ οὗτος εὐλογηθήσεται · ἀλλ᾽ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ὁ νεώτερος μείζων αὐτοῦ ἔσται , καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἔσται εἰς πλῆθος ἐθνῶν . Μὴ νομίζῃς με , φησίν , ἀπλῶς συντεῖναι τινὶ τοῦτο ποιοῦντι , μοι δὲ ἀγνοίαν . Οὐδὰ γὰρ , καὶ προορῶν τὰ ὑστερον ἐδύνατο , οὕτω τὴν εἰς αὐτὸν εὐλογίαν ἐποιήσαμένην . Ἡ γὰρ καὶ ἀπὸ τῆς φύσεως ἔχει τὴν προεδρίαν ὁ Μανασσὴς , ἀλλ᾽ Ὁ νεώτερος μείζων αὐτοῦ ἔσται , καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς πλῆθος ἐθνῶν . Τοῦτο δὲ ὅλον ἐγένετο
Lemmas: γ . ἐνταῦθα ἐγώ ὁράω ὁ Δίκαιος ὁ μέν ὁ σῶμα ὀφθαλμός ἤδη ὑπό ὁ γῆρας λοιπός ἀσθενής κτάομαι ( εβαρυσωζω γάρ ὁ ὀφθαλμός αὐτός ἀπό ὁ γῆρας , καί οὐ δύναμαι βλέπω ) , ὁ δέ ὁ διάνοια ὀφθαλμός ῥώννυμι ἔχω , καί ὁ πίστις [ 632 ] ὁ μέλλω ἤδη προοράω . οὐδέ γάρ ἀνέχω ὁ Ἰωσήφ , ἀλλά ἐναλλάσσω ὁ χείρ εὐλογέω , ὁ προεδρία εἰς ὁ νέος δίδωμι , προτάσσω ὁ Ἐφραίμ ὁ Μανασσῆς . καί φημί · ὁ Θεός , ὅς εὐαρεστέω ὁ πατήρ ἐγώ . Σκοπός ταπεινοφροσύνη ὁ πατριάρχης , ὁράω ψυχή φιλόθρον . οὐ τολμάω εἶπον , ὁ θεός ὅς εὐαρεστέω · ἀλλά τίς ; ὅς εὐαρεστέω ὁ πατήρ ἐγώ . εἶδον εὐγνώμων ψυχή ; καίτοι πρό μικρός διπλόω λέγω , ὅτι ἐν Λούζι ὁράω ἐγώ , καί ὁδόγησε δόσις ἐγώ καί ὁ σπέρμα ἐγώ πᾶς ὁ γῆ , καί εἰς συναγωγή ἔθνος ποιέω ὁ σπέρμα ἐγώ . καί οὕτως ἐναργής ἔχω ὁ δέγματα ὁ παρά αὐτός ὁ Θεός εὔνοια , ἔτι κατεσπελαγμένεις ὁ δύναμις , καί φημί · ὁ θεός ὅς εὐαρεστέω ὁ πατήρ ἐγώ ἐνώπιος αὐτός , Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ . εἶτα πάλιν · ὁ θεός ὁ τρέφω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ . σκοπέω καί διά οὗτος πάλιν ὁ εὐγνωμοσύνη αὐτός ὁ ὑπερβολή . οὖον λέγω ὁ οἰκεῖος ἀρετή , ἀλλά ὁ παρά ὁ Θεός εἰς αὐτός γίγνομαι διηγέομαι , καί φημί · ὁ τρέφω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ ἠώς ὁ ἡμέρα οὗτος . αὐτός γάρ εἰμί ὁ ἐκ ἀρχή μέχρι ὁ πάρειμι ὁ κατά ἐμός οἰκονομέω . οὕτως καί πρῶν λέγω · ἐν γάρ ὁ ῥάβδος ἐγώ οὗτος διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , καί ἰδού νῦν γίγνομαι εἰς δύο παρεμβολή . καί νῦν τε αὐτός πάλιν ἕτερος ῥῆμα φημί · ὁ τρέφω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ ἠώς ὁ ἡμέρα οὗτος , ὁ ἄγγελος ὁ ῥύομαι ἐγώ ἐκ πᾶς ὁ κακός . εὐχαριστέω γνώμη ὁ ῥῆμα , φιλόθεος Ψυχή καί ἔχω ἐνάλιος ὁ ὁ Θεός εὐεργεσία ὁ μνήμη . ἐκεῖνος , φημί , ὅς ὁ πατήρ ἐγώ εὐαρεστέω , ὁ ἐγώ διαλρέψας ἐκ νεότης ἠώς ὁ πάρειμι , ὁ ἐκ ἀρχή πᾶς ἐγώ ὁ κακός ῥύομαι , ὁ τοσοῦτος περί ἐγώ κηδεμονία ἐπιδείκνυμι , αὐτός εὐλογέω ὁ παιδίον οὗτος · καί ἐπικαλέω ἐν αὐτός ὁ ὄνομα ἐγώ , καί ὁ ὄνομα ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ , καί πληθύνω εἰς πλῆθος πολύς ἐπί ὁ γῆ . εἶδον ὁμοῦ καί σύνεσις καί ταπεινοφροσύνη ; Σύνεσις μέν , ὅτι ὁ ὁ πίστις ὀφθαλμός προοράω ὁ Ἐφραίμ προτάσσω ὁ Μανασσῆς · ταπεινοφροσύνη δέ , ὅτι οὐδαμοῦ ὁ οἰκεῖος ἀρετή μνήμη ποιέω , ἀλλά ἀπό ὁ ὁ πατήρ εὐαρέστησις , καί ἀπό ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι εὐεργεσία ὁ εὐχή καί ὁ εὐλογία αὐτός , ἐπαξιόω . ἀλλά ὁ μέν Ἰακώβ προοράω ὁ μέλλω , οὕτως εἰς αὐτός εὐλογία ποιέω . ὁ δέ Ἰωσήφ ὁράω ὁ νέος προκρίνω ὁ πρωτοτόκος , καί βαρύς αὐτός λογίζομαι , εἶπον , φημί , οὕτως ὁ πρωτότοκος · δίδωμι ὁ δεξιός σύ ἐπί ὁ κεφαλή αὐτός . καί οὐ ἐθέλω , ἀλλά εἶπον · οἶδα , τέκνον , οἶδα . καί οὗτος εἰμί εἰς λαός , καί οὗτος εὐλογέω · ἀλλά ὁ ἀδελφός αὐτός ὁ νέος μείζων αὐτός εἰμί , καί ὁ σπέρμα αὐτός εἰμί εἰς πλῆθος ἔθνος . μή νομίζω ἐγώ , φημί , ἀπλόος συντείνω τις οὗτος ποιέω , ἐγώ δέ ἄγνοια . οὐδή γάρ , καί προοράω ὁ ὕστερος δύναμαι , οὗτος ὁ εἰς αὐτός εὐλογία ποιέω . ὁ γάρ καί ἀπό ὁ φύσις ἔχω ὁ προεδρία ὁ Μανασσής , ἀλλά ὁ νέος μείζων αὐτός εἰμί , καί ὁ σπέρμα αὐτός εἰς πλῆθος ἔθνος . οὗτος δέ ὅλος γίγνομαι