joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0179.2
εἰπερ · Εὐλογητὸς ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος τῷ Θεῷ . Καὶ κύναντες προσεκύνησαν . Εἰδε δὲ τὸν ἀδελζὸν αὐτοῦ τὸν ὀνὴρίριον , καὶ εἶπε · Οὕτως ὁ ἀδελζὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος , ὃν εἶπατε πρὸς με ἀγχειν ; Καὶ εἶπερ Ὁ Θεὸς ἐλεείσαι σε , τέκνον . Σχόπει πῶτην χαρτερλαν ἐπιδείκνυσιν , καὶ ἐπὶ σχοίναν προσποιεῖται , ἵνα διὰ τῶν ἐξῆς γενομένων δοκιμὴν αὐτῶν τῆς γνώμης λαβεῖν δυνθῇ , ὅπως πρὸς τὸν Βενιαμίν διάνειναι . Καὶ ἐπειδὴ ὑπὸ τῆς φύσεως αὐτὴς ἐνίχιστο , Συνεστρέφετο αὐτοῦ , φησὶ , τὰ σπαλάγχα , καὶ ἐζήτει κλαῦσαι . Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὸ ταμείον , ἐκλαυσεν ἐκεῖ . Καὶ νηφάλιος τὸ πρόσωπον ἐξήλθε · καὶ λοιπὸν τὴν παρ’ ἐκείνου ἐπιδείκνυσιν φιλοπροσύνην , καὶ φησὶ · Παράθετε ἀρτεσις . Καὶ παρέθηκαν αὐτῷ μόνῳ , ἔτε δὲ ὡς βασιλεὶ καὶ ἄρχοντι πάπης Αἰγύπτου , Καλεῖνος καθ’ ἕντους , καὶ τοῖς Αἰγυπτίοις τοῖς συνδευτούσι μετ’ αὐτοῦ καθ’ ἑαυτοῦς . Οὐδὲ γὰρ ἐδύνατο οἱ Αἰγύπτιοι συνσθεῖν μετὰ τῶν Ἑβραίων · βδέλυγμα γὰρ ἐστι τοῖς Αἰγυπτίοις . Ἐκδιδοὺς δὲ ἐναντίον αὐτοῦ ὁ πρῶτος κατὰ τὰ πρεσβεία αὐτοῦ , καὶ ὁ νεώτερος κατὰ τὴν νεότητα αὐτοῦ . Τοῦτο ἐκεῖνος εἰς ἐκπληξιν ἦγε , καὶ ἄν ἀπορία καθίσταντο , πότεν αὐτῷ ἡ γνώσις ἐγένετο τῆς διαφοράς τῶν ἡλικιῶν . Καὶ πᾶσι δοὺς μερίδας , τῷ Βενιαμίν πενταπλάσιον δίδωσι . Καὶ οὐδὲ οὕτως αἰσθάνονται τῶν γινομένων , ἀλλ’ ἐνόμισαν ἀπλῶς συντυχίαν γένεσθαι ταῦτα παρ’ αὐτοῦ , ὡς ἄτε δὲ πρὸς νέον Καὶ τέλος λαβούσης τῆς ἐστιάσεως , Καλέσας , φησίν , ὁ Ἰωσὴρ τὸν ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτοῦ , ἐνετείλατο αὐτῷ . Λέγων · Πλήσον τοὺς μαρσίππους τῶν ἀνθρώπων βρωμάτων , ὅσα ἂν δύνανται ἄραι , καὶ τὸ ἀργύριον ὁσαύτως ἐκάστου εἰς τὸν μάρσιππον αὐτοῦ , καὶ τὸ κόνδυ τοῦ ἀργυροῦν ἐμβαλε εἰς τὸν μάρσιππον τοῦ νεωτέρου . Ὅρα πάλιν οἴαν μηχανὴν ἐξευρίσκει , ὥστε δοκιμὴν ἀκριβεστάτην λαβεῖν τῆς τῶν ἀδελζῶν γνώμης , ἣν περὶ τὸν Βενιαμίν ἐπιδείκνυσιν . Καὶ τοῦτον γενομένων , ἀπέλυσεν αὐτούς . Καὶ ἐπειδὴ ἤλθαν τῆς ὁδοῦ , εἶπε , φησὶ , τῷ ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτοῦ · Ἀναστὰς ἐπιδίωξον ὄπισον αὐτῶν , καὶ ἐρεῖς · Τί δι’ ἀναπεδώκατε πονηρὰ ἀντὶ καλῶν ; Ἵνα τὸ ἐκλέξητε μου τὸ κόνδυ τοῦ ἀργυροῦν ; Οὐ τοῦτο ἐστίν , ἐν ᾧ πίνει ὁ κύριός μου , Αὐτὸς δὲ οἰωνίζεται ἐν αὐτῷ . Πονηρὰ συντετέλεσται , ἀ πεποιήκατε . Εὕρων δὲ αὐτούς , φησίν , εἶπεν αὐτοῖς · Τί τοῖς ἐναντίοις τὸν εὐεργέτην ἠκείφασθε ; διὰ τί τὴν οἰκείαν πονηρίαν καὶ μέχρι τοῦ τοσαύτην περὶ ὑμᾶς τὴν φιλοπροσύνην ἐπιδειξαμένου ἐξετεῖνατε ; διὰ τί οὐχ ἠθέλητε τοῦ ἀνδρὸς τὴν περὶ ὑμᾶς μεγαλοψυχίαν ; Τίς ἡ τοσαύτη καχωργία ; τίς ἡ μανία , ἣν ἐμάνετε ; Οὐχ ἴστε ὅτι τοῦτο ἐστὶ τὸ αἰεῖος , ἐν ᾧ ὁ κύριός μου οἰωνίζεται ; Ποιηρὰ ὑμῶν τὴν πράξει , ὄλεθρία ἡ γνώμη , ἀσύγνωστοι τὴ ἐπιχειρήσει , μεγάλη ἡ τολμὰ , πᾶσαν πονηρίαν ὑπερακοντίζουσα . Οὐ δὲ εἶπαν αὐτῷ · Ἵνα τὶ λαλεῖ ὁ κύριός κατὰ ταῦτα [ 616 ] λόματα ταῦτα ; Τίνος ἐνεκεν , φησίν , ἐπιφέρετε ἡμῖν ἐγκλημα , οὐ πάντην ἐφμέν ἀνεύθυνον ; Μὴ γένοιτο τοῦ παισὶ σου ποιήσαι κατὰ τὸ ρῆμα τοῦτο · μὴ ἡμῖν ποτε τοῦτο γενοῦτο διαπράξασθαι . Οὐ γὰρ τὸ ἀργύριον διπλοῦν ἀπενεχάμεν b , πῶς ἂν ὑπελάμβαν ἀργύριον , ἢ χρυσίον ; Εἰ δὲ τοῦτο νομίζετε , Παρ’ ᾧ ἂν εὑρεθῇ τὸ σκεῦος , σπερ ἐπιζητεῖς , αὐτὸς μὲν ἀποθνῄσκέτω , ὡς τοσούτου δράσης τολμηροῦ · ἡμεῖς δὲ δοῦλοι ἐσόμεθα . Ἡ γὰρ ἀπὸ τοῦ συνεῖδοτος παρρησία παρασκευάζεν αὐτοὺς μετὰ τοῦ θαρρεῖν ταῦτα διαλέγεσθαι . Ὁ δὲ , φησίν , εἶπε · Καὶ νῦν , ὡς ἴδετε , οὕτως ἐσται . Παρ’ ᾧ ἂν εὑρεθῇ τὸ κόνδυ , οὗτος ἐσται μου παῖς μέγας .
Lemmas: εἰ · εὐλογητός ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ Θεός . καί κύνας προσκυνέω . ὁράω δέ ὁ ἀδελζὸν αὐτός ὁ ὀνὴρίριον , καί εἶπον · οὕτως ὁ ἀδελζὸς σύ ὁ νέος , ὅς εἶπον πρός ἐγώ ἄγχω ; καί εἰ ὁ θεός ἐλεέω σύ , τέκνον . σκοπάω πάω χαρτερλαν ἐπιδείκνυμι , καί ἐπί σχοινᾶς προσποιέω , ἵνα διά ὁ ἑξῆς γίγνομαι δοκιμή αὐτός ὁ γνώμη λαμβάνω δύναμαι , ὅπως πρός ὁ Βενιαμίν διανειμι . καί ἐπεί ὑπό ὁ φύσις αὐτός φέρω , συστρέφω αὐτός , φημί , ὁ σπαλάγχα , καί ζητέω καλέω . εἰσέρχομαι δέ εἰς ὁ ταμιεῖον , καλέω ἐκεῖ . καί νηφάλιος ὁ πρόσωπον ἐξέρχομαι · καί λοιπός ὁ παρά ἐκεῖνος ἐπιδείκνυμι φιλοπροσυνειμι , καί φημί · παρατίθημι ἀρτεσις . καί παρατίθημι αὐτός μόνος , ἵημι δέ ὡς βασιλεύς καί ἄρχω Πάπης Αἴγυπτος , Καλεῖνος κατά εἷς , καί ὁ Αἰγύπτιος ὁ συνδεύω μετά αὐτός κατά ἑαυτοῦ . οὐδέ γάρ δύναμαι ὁ Αἰγύπτιος συνίημι μετά ὁ Ἑβραῖος · βδέλυγμα γάρ εἰμί ὁ Αἰγύπτιος . ἐκδίδωμι δέ ἐναντίος αὐτός ὁ πρῶτος κατά ὁ πρέσβυς αὐτός , καί ὁ νέος κατά ὁ νεότης αὐτός . οὗτος ἐκεῖνος εἰς ἔκπληξις ἄγω , καί ἄν ἀπορία καθίστημι , πότε αὐτός ὁ γνῶσις γίγνομαι ὁ διαφορά ὁ ἡλικία . καί πᾶς δίδωμι μερίς , ὁ Βενιαμίν πενταπλάσιος δίδωμι . καί οὐδέ οὕτως αἰσθάνομαι ὁ γίγνομαι , ἀλλά νομίζω ἀπλόος συντυχία γίγνομαι οὗτος παρά αὐτός , ὡς αὔγ-ασμα δέ πρός νέος καί τέλος λαμβάνω ὁ εστίαση , καλέω , φημί , ὁ Ἰωσὴρ ὁ ἐπί ὁ οἰκίον αὐτός , ἐντέλλω αὐτός . λέγω · πίμπλημι ὁ μάρσιππος ὁ ἄνθρωπος βρῶμα , ὅσος εἄν δύναμαι ἀείρω , καί ὁ ἀργύριον ὁσάυτος ἕκαστος εἰς ὁ μάρσιππος αὐτός , καί ὁ κόνδυ ὁ ἀργύρεος ἐμβάλλω εἰς ὁ μάρσιππος ὁ νέος . Ὅρας πάλιν οἶος μηχανή ἐξευρίσκω , ὥστε δοκιμή ἀκριβής λαμβάνω ὁ ὁ ἀδελζῶν γνώμη , ὅς περί ὁ Βενιαμίν ἐπιδείκνυμι . καί οὗτος γίγνομαι , ἀπολύω αὐτός . καί ἐπεί ἔρχομαι ὁ ὁδός , εἶπον , φημί , ὁ ἐπί ὁ οἰκίον αὐτός · ἀναστάς ἐπιδιώκω ὀπίσω αὐτός , καί εἴρω · τις διά ἀναπεδώκατε πονηρός ἀντί καλός ; ἵνα ὁ ἐκλέγω ἐγώ ὁ κόνδυ ὁ ἀργύρεος ; οὖον οὗτος εἰμί , ἐν ὅς πίνω ὁ κύριος ἐγώ , αὐτός δέ οἰωνίζομαι ἐν αὐτός . πονηρός συντελέω , ὅς ποιέω . εὑρίσκω δέ αὐτός , φημί , εἶπον αὐτός · τις ὁ ἐναντίος ὁ εὐεργέτης ηκειφημι ; διά τίς ὁ οἰκεῖος πονηρία καί μέχρι ὁ τοσοῦτος περί σύ ὁ φιλοπροσυνειμι ἐπιδείκνυμι ἐκτείνω ; διά τίς οὐ ἐθέλω ὁ ἀνήρ ὁ περί σύ μεγαλοψυχία ; Τῖς ὁ τοσοῦτος καχωργία ; τίς ὁ μανία , ὅς Μανέτος ; οὐχ οἶδα ὅτι οὗτος εἰμί ὁ αιηως , ἐν ὅς ὁ κύριος ἐγώ οἰωνίζομαι ; ποιηρός σύ ὁ πρᾶξις , ὀλεθριάω ὁ γνώμη , ασύγγνωστος ὅς ἐπιχείρησις , μέγας ὁ τολμάω , πᾶς πονηρία ὑπερακοντίζω . οὖον δέ εἶπον αὐτός · ἵνα τίς λαλέω ὁ κύριος κατά οὗτος [ 616 ] λοματη οὗτος ; τίς ἕνεκα , φημί , ἐπιφέρω ἐγώ ἔγκλημα , οὖον πάντη ἐφίημι ἀνεύθυνος ; μή γίγνομαι ὁ παῖς σύ ποιέω κατά ὁ ῥῆμα οὗτος · μή ἐγώ ποτός οὗτος γίγνομαι διαπράσσω . οὖον γάρ ὁ ἀργύριον διπλόος ἀποφέρω b , πῶς εἄν ὑπολαμβάνω ἀργύριον , ἢ χρυσίον ; εἰμί δέ οὗτος νομίζω , Παρά ὅς εἄν εὑρίσκω ὁ σκεῦος , σπερ ἐπιζητέω , αὐτός μέν ἀποθνῄσκω , ὡς τοσοῦτος δράω τολμηρός · ἐγώ δέ δοῦλος εἰμί . ὁ γάρ ἀπό ὁ συνείδηση παρρησία παρασκευάζω αὐτός μετά ὁ θαρσέω οὗτος διαλέγω . ὁ δέ , φημί , εἶπον · καί νῦν , ὡς ὁράω , οὕτως εἰμαι . Παρά ὅς εἄν εὑρίσκω ὁ κόνδυ , οὗτος εἰμαι ἐγώ παῖς μέγας .