joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0015.3
ἐπταισμένων ; Ἄλλ’ ὡσπερ ἀπολογίαν τινὰ συντιθεὶς τοῖς μετὰ ταῦτα ἀναισχύσις ἐγκαλεῖν βουλομένοις , καὶ διενύξαι αὐτὸν τὸ ἀχάδειν , καὶ τὴν πολλὴν σπάνιν τῆς ἀρετῆς , τοσαύτην χέχρηται τῇ μακροθυμίᾳ . Τάχα δὲ οὐ διὰ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ ὥστε καὶ τῷ δικαίῳ ἀρρητὴν παρασχεῖν δεῖξαι τῆς γνώμης αὐτοῦ τὸ συμπαθὲς καὶ τὸ φιλόστοργον . Οὐ μὲν οὖν ἄγγελοι , καθάπερ ἐφη ἐπίων , ἀπήλθον εἰς τὰ Σόδομα · ὁ δὲ πατριάρχης εἰστήκει ἐναντίων Κυρίῳ . Καὶ ἐγρήγορε , φησίν , Ἀβραὰμ εἶπε · Μὴ συναπολέσῃς δικαίους μετὰ ἀσεβῶν , καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής ; Ἄ τῆς τοῦ δικαίου παρρησίας , μᾶλλον δὲ , ὡ ψυχῆς συμπάθεια · ὅπως τῇ τῆς συμπάθειας μέλῃ καρθεῖς οὐδὲ ὁ λέγει συνήνει . Καὶ δεῖκνύσθω ἡ θεία Γραφή , ὅτι μετὰ φόβου πολλοῦ καὶ τρόμου τὴν ἰκεσίαν ποιεῖται , φησίν · Ἐγρήγορα Ἀβραὰμ εἶπε · Μὴ συναπολέσῃς δικαίους μετὰ ἀσεβῶν ; Τί ποιεῖς , ὦ μακάριε πατριάρχα ; Τῆς παρὰ σοῦ δεῖται παρακλήσεως ὁ Δεσπότης , ὥστε μὴ τοῦτο ποιῆσαι ; Ἄλλὰ μὴ τοῦτο νοήσωμεν · οὐδὲ γὰρ ὡς τοῦ Δεσπότου τοῦτο ποιεῖν μέλλοντος λέγει , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐξ εὐελείας διὰ τὸν ἀδελφὸν ὑπερπεῖν οὐχ ἐθάρρει , κοινὴν ὑπὲρ ἀπάντων ποιεῖται τὴν ἰκεσίαν . Βουλόμενος μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτον διασῶσαι , καὶ μετὰ τοῦτο καὶ τοὺς ἄλλους ἐξαρπάσαι · καὶ ἀρχεται τῆς παρακλήσεως , καὶ φησίν · Ἐὰν ὦσι πεντήκοντα δίκαιοι ἐν τῇ πόλει , ἀπολέσεις αὐτούς ; Οὐχ ἀνήσεις ἅπαντα τὸν τόπον ἐνεκεν τῶν πεντήκοντα δικαίων , ἐὰν ὦσιν ἐν αὐτῇ ; Μηδαμῶς · οὐ ποιήσεις τὸ ῥῆμα τοῦτο , τοῦ ἀποκτεῖναι δικαίους μετὰ ἀσεβῶν , καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής . Μηδαμῶς . [ 429 ] Ὁ κριτὴν πάσης τῆς γῆς οὐ ποιήσεις κρίσιν ; Ὅρα πῶς καὶ ἐν τῇ ἰκεσίᾳ δείκνυσιν αὐτοῦ τῆς γνώμης τὸ φιλόστοργον , καὶ κριτὴν πάσης τῆς γῆς ὁμολογεῖ , καὶ ἀξίει μὴ συναπολέσαι δικαίους μετὰ ἀσεβῶν . Εἶτα ὁ ἡμερὸς καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς ἐπινεύει τῇ αἰτήσει , καὶ φησί · Ποιῶ ὅπερ ἐρήγασας , καὶ δέχομαι σου τὴν παρακλήσιν . Ἐὰν εὕρῶσω πεντήκοντα δικαίους ἐν τῇ πόλει , δι’ ἐκεῖνους ἀφήσω πάντα τὸν τόπον . Χαρίζομαι , φησί , τοῖς πεντήκοντα δικαίοις , ἐὰν εὕρῶσω , τῶν λοιπῶν τὴν σωτηρίαν , καὶ τὴν αἴτησιν τὴν σὴν εἰς ἔργον ἀγάγω . Ἄλλ’ ἰδωμεν τὸν δικαίον τοῦτον , ὅπως παρρησίας ἐπιλαβόμενος , καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν εἰδὼς , πάλιν δευτέραν αἴτησιν προσάγει , καὶ φησί · Νῦν ἠράμην λαλῆσαι πρὸς τὸν Κύριον μου · ἔγω δὲ εἰμὶ γῆ καὶ σποδός . Μὴ νομίσης , φησί , Δέσποτα , ἀγνοεῖν με ἐμαυτόν , καὶ ὑπερβαίνειν τὸ μέτρον , καὶ τοσαύτην κεχρῆσθαι τῇ παρρησίᾳ . Οἶδα γὰρ ὅτι γῆ εἰμι καὶ σποδός · ἀλλ’ ὡσπερ τοῦτο οἶδα , καὶ σαφῶς ἐπίσταμαι , οὕτως οὐδὲ ἔκεινο ἀγνοῶ , ὅτι πολὺ τὸ μέγεθος τῆς σῆς φιλανθρωπίας , καὶ ὅτι πλούσιος εἰ ἐν ἀγαθότητι ἡ , καὶ βούλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι . Ὁ γὰρ ἐκ τοῦ μὴ δυτος παραγών , πῶς ἂν ποτε γενομένου ἀπολέσης , εἰ μὴ πολλῇ τῶν ἁμαρτημάτων ἡν ἡ φορά ; Δι’ οὗ δέομαι πάλιν καὶ ἀξίω , Ἐὰν ἐλάττωσιν τῶν πεντήκοντα εὕρεθῶσι , καὶ τεσσαράκοντα πέντε ὦσιν ἐν τῇ πόλει δίκαιοι , οὐ σώσεις τὴν πόλιν ; Καὶ εἶπε · Ἐὰν εὕρῶσω τεσσαράκοντα πέντε , οὐ μὴ ἀπολέσω . Τίς ἂν κατ’ ἀξίαν τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ὑμνήσει τῆς τοσαύτης μακροθυμίας καὶ συγκατάδασεως , ἡ τὸν δικαίον μακαρίσειε τοσαύτης ἀπολαύσαντα παρρησίας ; Καὶ προσ -
Lemmas: πταίω ; ἄλλος ὡς ἀπολογία τις συντίθημι ὁ μετά οὗτος αναισχυτις ἐγκαλέω βούλομαι , καί διανύω αὐτός ὁ ἀχάδειν , καί ὁ πολύς σπάνις ὁ ἀρετή , τοσοῦτος χράω ὁ μακροθυμία . Τάχα δέ οὖον διά οὗτος μόνος , ἀλλά ὥστε καί ὁ Δίκαιος Ἀρήτη παρέχω δείκνυμι ὁ γνώμη αὐτός ὁ συμπαθής καί ὁ φιλόστοργος . οὖον μέν οὖν ἄγγελος , καθάπερ φημί Ἐπίων , ἀπέρχομαι εἰς ὁ Σόδομα · ὁ δέ πατριάρχης εἰστήκω ἐναντίος κύριος . καί ἐγρήγορος , φημί , Ἀβραάμ εἶπον · μή συναπόλλυμι Δίκαιος μετά ἀσεβής , καί εἰμί ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής ; ὅς ὁ ὁ Δίκαιος παρρησία , μᾶλλον δέ , εἰμί Ψυχή συμπάθεια · ὅπως ὁ ὁ συμπάθεια μέλω καρθεῖς οὐδέ ὁ λέγω συναινέω . καί δείκνυμι ὁ θεῖος γραφή , ὅτι μετά φόβος πολύς καί τρόμος ὁ Ἱκεσία ποιέω , φημί · ἐγρήγορος Ἀβραάμ εἶπον · μή συναπόλλυμι Δίκαιος μετά ἀσεβής ; τις ποιέω , εἰμί μακάριος πατριάρχης ; ὁ παρά σύ δήω παράκλησις ὁ Δεσπότης , ὥστε μή οὗτος ποιέω ; ἀλλά μή οὗτος νοέω · οὐδέ γάρ ὡς ὁ δεσπότης οὗτος ποιέω μέλλω λέγω , ἀλλά ἐπεί ἐκ εὐελείας διά ὁ ἀδελφός ὑπερπίπτω οὐ θαρσέω , κοινός ὑπέρ ἀπαντάω ποιέω ὁ Ἱκεσία . βούλομαι μετά ὁ ἄλλος καί οὗτος διασῴζω , καί μετά οὗτος καί ὁ ἄλλος ἐξαρπάζω · καί ἀρχω ὁ παράκλησις , καί φημί · ἐάν εἰμί πεντήκοντα Δίκαιος ἐν ὁ πόλις , ἀπόλλυμι αὐτός ; οὐχ ἀνίημι ἅπας ὁ τόπος ἕνεκα ὁ πεντήκοντα Δίκαιος , ἐάν εἰμί ἐν αὐτός ; μηδαμῶς · οὖον ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος , ὁ ἀποκτείνω Δίκαιος μετά ἀσεβής , καί εἰμί ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής . μηδαμῶς . [ 429 ] ὁ κριτής πᾶς ὁ γῆ οὖον ποιέω κρίσις ; Ὅρας πῶς καί ἐν ὁ Ἱκεσία δείκνυμι αὐτός ὁ γνώμη ὁ φιλόστοργος , καί κριτής πᾶς ὁ γῆ ὁμολογέω , καί ἀξιόω μή συναπόλλυμι Δίκαιος μετά ἀσεβής . εἶτα ὁ ἥμερος καί φιλάνθρωπος θεός ἐπινεύω ὁ αἰτέω , καί φημί · ποιός ὅσπερ ἐργάζομαι , καί δέχομαι σύ ὁ παράκλησις . ἐάν εὑρίσκω πεντήκοντα Δίκαιος ἐν ὁ πόλις , διά ἐκεῖνος ἀφίημι πᾶς ὁ τόπος . χαρίζομαι , φημί , ὁ πεντήκοντα Δίκαιος , ἐάν εὑρίσκω , ὁ λοιπός ὁ σωτηρία , καί ὁ αἴτησις ὁ σός εἰς ἔργον ἄγω . ἄλλος ὁράω ὁ Δίκαιος οὗτος , ὅπως παρρησία ἐπιλαμβάνω , καί ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία εἰδοί , πάλιν δύο αἴτησις προσάγω , καί φημί · νῦν ἔραμαι λαλέω πρός ὁ κύριος ἐγώ · ἐγώ δέ εἰμί γῆ καί σποδός . μή νομίζω , φημί , δεσπότης , ἀγνοέω ἐγώ ἐμαυτοῦ , καί ὑπερβαίνω ὁ μέτρον , καί τοσοῦτος χράομαι ὁ παρρησία . οἶδα γάρ ὅτι γῆ εἰμί καί σποδός · ἀλλά ὡς οὗτος οἶδα , καί σαφῶς ἐπίσταμαι , οὕτως οὐδέ ἐκεῖνος ἀγνοέω , ὅτι πολύς ὁ μέγεθος ὁ σός φιλανθρωπία , καί ὅτι πλούσιος εἰμί ἐν ἀγαθότης ὁ , καί βούλομαι πᾶς ἄνθρωπος σῴζω . ὁ γάρ ἐκ ὁ μή δυτος παράγω , πῶς εἄν ποτός γίγνομαι ἀπόλλυμι , εἰμί μή πολύς ὁ ἁμάρτημα ἐάν ὁ φορός ; διά ὅς δήω πάλιν καί ἄξιος , ἐάν ἐλάττωσις ὁ πεντήκοντα εὑρίσκω , καί τεσσαράκοντα πέντε εἰμί ἐν ὁ πόλις Δίκαιος , οὖον σῴζω ὁ πόλις ; καί εἶπον · ἐάν εὑρίσκω τεσσαράκοντα πέντε , οὖον μή ἀπόλλυμι . Τῖς εἄν κατά ἄξιος ὁ ὁ ὅλος θεός ὑμνέω ὁ τοσοῦτος μακροθυμία καί συγκατάδασεως , ὁ ὁ Δίκαιος μακαρίζω τοσοῦτος ἀπολαύω παρρησία ; καί προς -