joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0071.3
ἀωρον τῆς ἡλικίας , καὶ τὸ ἀχρηστον τῆς φύσεως · ἐπὶ δὲ τῆς παρθένου ἐν κώλυμα ἦν , τὸ μὴ μεταχειν αὐτὴν γάμῳ . Προσδοκοῦσι τοίνυν τῇ παρθένῳ ἡ στείρα . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι διὰ τοῦτο στείραι προέλαβον , ἵνα πιστευθῇ τῆς παρθένου ὁ τόκος , ἀκούσον ἀπὸ τῶν ῥημάτων τοῦ Ἁβριὴλ τῶν πρὸς τὴν παρθένον εἰρημένων . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἦλθε καὶ εἶπεν αὐτῇ , Συλλήψῃ ἐν γαστρὶ , καὶ τέξῃ υἱόν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν , ἐξεπλάγη καὶ ἐθαύμασε , καὶ εἶπε · Πῶς ἔσται μοι τοῦτο , ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω ; Τί οὖν ὁ ἄγγελος ; Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . Μὴ ζήτει , φησίν , φύσεως ἀκολουθίαν , ὅταν ὑπὲρ φύσιν ἡ γινώμενα · μὴ περιβλέπου γάμῳ ὁδίας , ὅταν μεῖζον γάμῳ τῆς γεννήσεως ὁ τρόπος ἦ . Καὶ πῶς ἔσται τοῦτο , φησίν , ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω ; Καὶ μὴν διὰ τοῦτο ἔσται , ἐπειδὴ ἄνδρα οὐ γινώσκεις . Εἰ γὰρ ἐγίνωσκες ἄνδρα , οὐχ ἂν κατηξιώθης ὑπηρετῆσαι τῇ διακονίᾳ ταύτῃ . Ἄστε δι’ ὁ ἀπιστεῖς , δι’ αὐτὸ πιστεύει . Οὐκ ἐπειδὴ κακὸν ὁ γάμος , ἀλλ’ ἐπειδὴ κρεῖττων ἡ παρθενία · τὴν δὲ τοῦ κοινὸν πάντων Δεσπότου [ 404 ] εἰςὁδὸν σεμνοτέραν ἐχρῆν εἶναι τῆς ἡμετέρας · βασιλικὴ γὰρ ἦν ἡ εἴσοδος . Ἔδει κοινωνεῖν ἡμῖν τῆς γεννήσεως , καὶ ἐξῃλαχθαι τῆς ἡμετέρας . Καὶ ἀμφότερα ταῦτα γέγονε , καὶ ὅπως ἀκούει . Τὸ μὲν ἀπὸ μητέρος γενέσθαι , κοινὸν πρὸς ἡμᾶς · τὸ δὲ χωρὶς γάμου γενέσθαι , μεῖζον ἡ καθ’ ἡμᾶς . Καὶ τὸ μὲν ἐν γαστρὶ σχεῖν σε , τῆς φύσεως τῆς ἀνθρωπείας · τὸ δὲ χωρὶς μεῖξως · γενέσθαι τὴν κύησιν , σεμνοτέρον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως · ἵνα καὶ τὴν ὑπεροχὴν καὶ τὴν κοινωνίαν τὴν πρὸς ἡμᾶς . Καὶ σκόπει τὴν σοφίαν τῶν γινομένων . Οὔτε ἡ ὑπεροχὴ τὴν ὁμοιότητα καὶ συγγένειαν ἐλυμήνατο , οὔτε ἡ πρὸς ἡμᾶς συγγένεια τὴν ὑπεροχὴν ἠμαύρωσεν , ἀλλ’ ἐκάτερα ἐδείκνυτο διὰ τῶν πραγμάτων · καὶ τὰ μὲν ὁλόκληρα εἶχεν ἡμετέρα , τὰ δὲ ἐνηλλαγμένα πρὸς ἡμᾶς . Ἄλλ’ , ὑπερ ἔλεγον , διὰ τοῦτο αἱ στείραι αὗται , ἵνα πιστευθῇ τῆς Παρθένου ὁ τόκος , ἵνα αὐ-τὴ χειραγωγηθῇ πρὸς τὴν πίστιν τῆς ἐπαγγελίας καὶ τῆς ὑποσχέσεως . Ἄκουσον γὰρ τί φησιν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτήν . Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ , καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι . Οὐ , φησίν , ἔχεις τεκεῖν , καὶ τῆς ἐνεργείας τοῦ Πνεύματος τὸ πᾶν ἔσται . Μὴ τοίνυν βλέπε πρὸς τὴν γῆν · ἀπὸ τῶν οὐρανῶν ἡ ἐνέργεια ἔρχεται . Τοῦ Πνεύματος ἐστι χάρις τὸ γινώμενον · μὴ ζήτει φύσεως ἀκολουθίαν , μὴ κατὰ νόμους καὶ γάμους . Ἄλλ’ ἐπειδὴ μεῖζον ταῦτα ἦν ἐκείνης τὰ ῥήματα , βούλεται καὶ ἐτέρᾳ β’ αὐτὴ παραχεῖν ἀπόδειξιν .
Lemmas: ἄωρος ὁ ἡλικία , καί ὁ ἄχρηστος ὁ φύσις · ἐπί δέ ὁ παρθένος ἐν κώλυμα εἰμί , ὁ μή μεταχέω αὐτός γάμος . προσδοκέω τοίνυν ὁ παρθένος ὁ στεῖρα . καί ἵνα μανθάνω ὅτι διά οὗτος στεῖρα προλαμβάνω , ἵνα πιστεύω ὁ παρθένος ὁ τόκος , ἀκούω ἀπό ὁ ῥῆμα ὁ Ἁβριὴλ ὁ πρός ὁ παρθένος εἴρω . ἐπειδή γάρ ἔρχομαι καί εἶπον αὐτός , συλλαμβάνω ἐν γαστήρ , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἰησοῦς , ἐκπλήσσω καί θαυμάζω , καί εἶπον · Πῶς εἰμί ἐγώ οὗτος , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω ; τις οὖν ὁ ἄγγελος ; πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σός , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . μή ζητέω , φημί , φύσις ἀκολουθία , ὅταν ὑπέρ φύσις ὁ γινωμένος · μή περιβλέπω γάμος ὅδιος , ὅταν μείζων γάμος ὁ γέννησις ὁ τρόπος εἰμί . καί πῶς εἰμί οὗτος , φημί , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω ; καί μήv διά οὗτος εἰμί , ἐπεί ἀνήρ οὖον γιγνώσκω . εἰμί γάρ γιγνώσκω ἀνήρ , οὐ εἄν καταξιόω ὑπηρετέω ὁ διακονία οὗτος . Ἄστυ διά ὁ ἀπιστέω , διά αὐτός πιστεύω . οὐ ἐπεί κακός ὁ γάμος , ἀλλά ἐπεί ἀγαθός ὁ παρθενίη · ὁ δέ ὁ κοινός πᾶς δεσπότης [ 404 ] ὁράω σεμνός χρή εἰμί ὁ ἡμέτερος · βασιλικός γάρ εἰμί ὁ εἴσοδος . δέω κοινωνέω ἐγώ ὁ γέννησις , καί ἐξῃλαχθαι ὁ ἡμέτερος . καί ἀμφότερος οὗτος γίγνομαι , καί ὅπως ἀκούω . ὁ μέν ἀπό μήτηρ γίγνομαι , κοινός πρός ἐγώ · ὁ δέ Χωρὶς γάμος γίγνομαι , μείζων ὁ κατά ἐγώ . καί ὁ μέν ἐν γαστήρ ἔχω σύ , ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπειος · ὁ δέ Χωρὶς μεῖξως · γίγνομαι ὁ κύησις , σεμνός ὁ ἀνθρώπινος φύσις · ἵνα καί ὁ ὑπεροχή καί ὁ κοινωνία ὁ πρός ἐγώ . καί σκοπέω ὁ σοφία ὁ γίγνομαι . οὔτε ὁ ὑπεροχή ὁ ὁμοιότης καί συγγένεια λυμαίνομαι , οὔτε ὁ πρός ἐγώ συγγένεια ὁ ὑπεροχή ἀμαυρόω , ἀλλά ἑκάτερος δείκνυμι διά ὁ πρᾶγμα · καί ὁ μέν ὁλόκληρος ἔχω ἡμέτερος , ὁ δέ ἐναλλάσσω πρός ἐγώ . ἄλλος , ὑπερ λέγω , διά οὗτος ὁ στεῖρα οὗτος , ἵνα πιστεύω ὁ παρθένος ὁ τόκος , ἵνα αὐτός χειραγωγέω πρός ὁ πίστις ὁ ἐπαγγελία καί ὁ ὑπόσχεσις . ἀκούω γάρ τίς φημί ὁ ἄγγελος πρός αὐτός . πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σός , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ . οὖον , φημί , ἔχω τίκτω , καί ὁ ἐνέργεια ὁ πνεῦμα ὁ πᾶς εἰμί . μή τοίνυν βλέπω πρός ὁ γῆ · ἀπό ὁ οὐρανός ὁ ἐνέργεια ἔρχομαι . ὁ πνεῦμα εἰμί χάρις ὁ γίγνομαι · μή ζητέω φύσις ἀκολουθία , μή κατά νόμος καί γάμος . ἄλλος ἐπεί μείζων οὗτος εἰμί ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα , βούλομαι καί ἕτερος βε αὐτός παραχέω ἀπόδειξις .