joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0158.1
Ὅταν γὰρ τῆς ἀνωθεν εὐνοίας ἀπολαύωμεν , κἂν ἐν μέσῳ βαρβάρων ὦμεν , κἂν ἐπ’ ἀλλοτρίας , τῶν οἴκοι διατριβόντων καὶ πάσης ἀπολαύοντες θεραπείας ἀμείνον διδάξαι δυναμένθα · ὥσπερ κἂν ἐπὶ τῆς οἰκίας διατρίβωμεν , κἂν πάσης ἀνθέσεως ἀπολαύειν δοκῶμεν , ἔρημοι δὲ ὦμεν τῆς ἀνωθεν βοηθείας , πάντων ἐσμεν ἐλεεινότεροι . Πολλὴ γὰρ καὶ τῆς ἀρετῆς ἡ ἰσχὺς καὶ τῆς κακίας ἡ ἀσθένεια · καὶ τοῦτο μάλιστα δεικνύσιν ἡμῖν αὕτη ἡ ἐν χειρὸν ἱστορία . Τίνας γάρ , εἰπέ μοι , ἐλεεινοὺς καὶ μυρίων δακρύων ἀξίους κρίνεις , τοὺς τοσαῦτα κακὰ ἐργασαμένους τὸν ἀδελφὸν , ἢ τὸν ὑπὸ τῇ δουλείᾳ τῶν βαρβάρων γεγεννημένον ; Ἀπλοῦν δέ τούτου . Ἐννέδῃ γὰρ μοι λοιπὸν τὸν θαυμαστὸν ἐκεῖνον , τὸν μετὰ τοσαύτης δορυφορίας ἀνατραφέντα , καὶ ὑπὸ ταῖς ἀρχαλαῖς ταῖς πατριαλαῖς σιτηναῖς γεγενμένον , ἀνδρὸν ἀνγαχλαζόμενον δουλείαν χαλεπὴν ὑφἰστασθαι , καὶ δουλείαν παρὰ βαρβάροις ἀνδράσι , καὶ ἡρίων οὐδὲν ἀμείνον διακειμένους . Ἄλλ’ ὁ τῶν ἀπάντων ἀσπαστὸς ἦν ὁ καὶ ἐκεῖνος ἡμέρους ἐργαζόμενος , κάκεινον πολλὴν διδοὺς τὴν ὑπομονήν . Καὶ ἀποδόμενοι τὸν ἀδελφὸν , ὡς εἰς τέλος ἀγαγόντες τὸν εἰκένον σκοπὸν , οὐτω λοιπὸν δέξαινοι , ἐκποδὼν ποιησάμενοι τὸν ὑπ’ αὐτῶν φθονούμενον . Ἀνέστρεψε δέ , φησίν , Ῥουβὴν ἐπὶ τὸν λάκκον , καὶ οὐχ ὁρᾷ τὸν Ἰωσήφ · καὶ διήρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ , καὶ ἀνέστρεψε πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ , καὶ εἶπε · Τὸ παιδίριον οὐκ ἔστιν , ἐγὼ δὲ ποῦ πορεύσομαι ἐκ ; Ἐπειδὴ γὰρ ἐδίδαξεν ἀνωτέρω ἡ θεία Γραφή , ὅτι διὰ τοῦτο συνεβούλευσε Ῥουβὴν εἰς τὸν λάκκον τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν ἐμβληθῆναι , ὥστε καὶ τῶν χειρῶν αὐτὸν ἐξελᾶσθαι τῶν φονικῶν , καὶ ἀποδοῦναι τῷ πατρί · νῦν , φησίν , ἰδὼν , ὅτι διήμαρτε τοῦ σκοποῦ , διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ , καὶ εἶπε · Τὸ παιδίριον οὐκ ἔστιν , ἐγὼ δὲ ποῦ πορεύσομαι ἐκ ; Ποῖα , φησίν , ἔχομεν ἀπολογίαν , καὶ μάλιστα ὁ δοκῶν ὑμῶν πρᾶτευσιν ἐγώ ; Ἐνόμιζε γὰρ αὐτὸν ἀνηρηθῆναι . Ἄλλ’ ἐπειδὴ τὸ σπουδαζόμενον αὐτοῦ ἐγεγόνει , καὶ τὸν μισούμενον εἰς τὴν ἀλλοτρίαν ἐξέπεμψαν γῆν , καὶ τὸν φθόνον τὸν οἰκεῖον οὕτως ἠδυνήθησαν παραμελῆσασθαι , λοιπὸν πᾶσαν μηχανὴν ἐπιδείκνυνται , ὥστε παραχωσασθαι τὸν πατέρα , καὶ μὴ κατάδολον αὐτῷ γενέσθαι τὴν κακὴν συμφωνίαν . Καὶ σφάξαςτες , φησίν , δριγορ αἴγῳν , καὶ μολύναντες τὸν χιτῶνα τῷ αἵματι , εἰσήνεγκαν τῷ πατρὶ αὐτῶν , καὶ εἶπον . Ἐπῃρωθὶ ὁ χιτὼν τοῦ υἱοῦ σοῦ ἔστιν , ἢ οὔ . Τί ἀπατάτε ἐαυτούς , ὦ ἀνόητοι ; Κἂν γὰρ τὸν πατέρα δυνηθῆτε παραχωρῆσασθαι , ἀλλὰ τὸν ἀκόιμητον ὀφθαλμὸν οὐ λήψασθε , ὃν μάλιστα πάντων δεδιόκαίαν ἔχρη . Ἄλλὰ τοιούτου ἢ ἀνθρωπίνη φύσις , μᾶλλον δὲ τοιοῦτον τὸ βάρυμα τῶν πολλῶν · τὸν παρὰ τῶν ἀνθρώπων φόβον καὶ τὴν τούτων αἰσχύνην [ 590 ] τὴν πρὸς τὸν παρὸν μόνον περὶ πολλοῦ ποιουμένους , οὐ λαμβάνουσιν ἐννοίαν τοῦ διχαστηρίου ἐκείνου τοῦ φοβεροῦ , καὶ τῆς κολάσεως τῆς ἀφορίτου , ἀλλ’ ἑνὸς μόνου γίνονται , πῶς τὴν παρὰ τῶν ἀνθρώπων μεμὴν διαφυγεῖν δυνηθῶσιν · ὁ δὲ καὶ οὗτοι πεπόνθασιν , καὶ τὸν πατέρα ἀπατᾶν ἐπιχειροῦσιν . Ἐσέχρω γάρ , φησίν , τὸν χιτῶνα ὁ πατήρ , καὶ εἶπε · Λιτὼν τοῦ υἱοῦ μου ἔστι · θηρίονποτηρὸν κατέφαγεν αὐτόν , θηρίον ἥρπασεν τὸν Ἰωσήφ . Καὶ γὰρ ἀληθῶς , καθάπερ θηρίοι περιπεσόν , οὕτως ἀνπλεῶς πάντα ὑπέμεινε . Διέρρηξεν δὲ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ , καὶ ἐκδεδότο σάκκον ἐπὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ , καὶ ἐνέδυσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἡμέρας πολ.λὰς . Πόσων δὲ εἰαν οὗτοι δακρύων ἀξιοι , οὐχ ὅτι τὸν ἀδελφὸν τοῖς βαρβάροις πεπράκασι μόνον , ἀλλ’ ὅτι
Lemmas: ὅταν γάρ ὁ ἄνωθεν εὔνοια ἀπολαύω , κἀν ἐν μέσος βάρβαρος εἰμί , κἀν ἐπί ἀλλότριος , ὁ οἴκοι διατρίβω καί πᾶς ἀπολαύω θεραπεία ἀμείνων διδάσκω δύναμαι · ὥσπερ κἀν ἐπί ὁ οἰκίον διατρίβω , κἀν πᾶς ἀνθέσεως ἀπολαύω δοκέω , ἐρῆμος δέ εἰμί ὁ ἄνωθεν βοήθεια , πᾶς εἰμί ἐλεεινός . Πολύς γάρ καί ὁ ἀρετή ὁ ἰσχύς καί ὁ κακία ὁ ἀσθένεια · καί οὗτος μάλιστα δείκνυμι ἐγώ οὗτος ὁ ἐν χείρων ἱστορία . τίς γάρ , εἶπον ἐγώ , ἐλεεινός καί μυρίος δάκρυ ἄξιος κρίνω , ὁ τοσοῦτος κακός ἐργάζομαι ὁ ἀδελφός , ἢ ὁ ὑπό ὁ δουλεία ὁ βάρβαρος γεννάω ; ἀπολόω δέ οὗτος . Ἐννέδῃ γάρ ἐγώ λοιπός ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος , ὁ μετά τοσοῦτος δορυφορία ἀνατρέφω , καί ὑπό ὁ ἀρχαλή ὁ πατριαλη σιτηνος γίγνομαι , Ἄνδρος ανγαχλαζομενω δουλεία χαλεπός ὑφίστημι , καί δουλεία παρά βάρβαρος ἀνήρ , καί Ἡρίων οὐδείς ἀμείνων διάκειμαι . ἄλλος ὁ ὁ ἀπαντάω ἀσπαστός εἰμί ὁ καί ἐκεῖνος ἥμερος ἐργάζομαι , ἐκεῖνος πολύς δίδωμι ὁ ὑπομονή . καί ἀποδίδωμι ὁ ἀδελφός , ὡς εἰς τέλος ἄγω ὁ εικενος σκοπός , οὗτος λοιπός δέχομαι , ἐκποδών ποιέω ὁ ὑπό αὐτός φθονέω . ἀναστρέφω δέ , φημί , Ῥουβήν ἐπί ὁ λάκκος , καί οὐ ὁράω ὁ Ἰωσήφ · καί διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον αὐτός , καί ἀναστρέφω πρός ὁ ἀδελφός αὐτός , καί εἶπον · ὁ παιδίριον οὐ εἰμί , ἐγώ δέ ποῦ πορεύω ἐκ ; ἐπεί γάρ διδάσκω ἀνωτέρω ὁ θεῖος γραφή , ὅτι διά οὗτος συμβουλεύω Ῥουβήν εἰς ὁ λάκκος ὁ αὐτός ἀδελφός ἐμβάλλω , ὥστε καί ὁ χείρ αὐτός ἐξελαύνω ὁ φονικός , καί ἀποδίδωμι ὁ πατήρ · νῦν , φημί , εἶδον , ὅτι διαμαρτάνω ὁ σκοπός , διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον αὐτός , καί εἶπον · ὁ παιδίριον οὐ εἰμί , ἐγώ δέ ποῦ πορεύω ἐκ ; Ποίας , φημί , ἔχω ἀπολογία , καί μάλιστα ὁ δοκέω σύ πρατεύς ἐγώ ; νομίζω γάρ αὐτός ἀναιρέω . ἄλλος ἐπεί ὁ σπουδάζω αὐτός γίγνομαι , καί ὁ μισέω εἰς ὁ ἀλλότριος ἐκπέμπω γῆ , καί ὁ φθόνος ὁ οἰκέω οὕτως δύναμαι παραμελέω , λοιπός πᾶς μηχανή ἐπιδείκνυμι , ὥστε παραχώννυμι ὁ πατήρ , καί μή κατάδολον αὐτός γίγνομαι ὁ κακός συμφωνία . καί σφάζω , φημί , δριγορ Αἴγων , καί μολύνω ὁ χιτών ὁ αἷμα , εἰσφέρω ὁ πατήρ αὐτός , καί εἶπον . Ἐπῃρωθὶ ὁ χιτών ὁ υἱός σύ εἰμί , ἢ οὖον . τις ἀπατάω ἑαυτοῦ , εἰμί ἀνόητος ; κἀν γάρ ὁ πατήρ δύναμαι παραχωρέω , ἀλλά ὁ ἀκοίμητον ὀφθαλμός οὖον λαμβάνω , ὅς μάλιστα πᾶς διοικέω χράω . ἀλλά τοιοῦτος ἢ ἀνθρώπινος φύσις , μᾶλλον δέ τοιοῦτος ὁ βάρυμα ὁ πολύς · ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος φόβος καί ὁ οὗτος αἰσχύνη [ 590 ] ὁ πρός ὁ πάρειμι μόνος περί πολύς ποιέω , οὖον λαμβάνω ἔννοια ὁ δικαστήριον ἐκεῖνος ὁ φοβερός , καί ὁ κόλασις ὁ αφοριος , ἀλλά εἷς μόνος γίγνομαι , πῶς ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος μείς διαφεύγω δύναμαι · ὁ δέ καί οὗτος πάσχω , καί ὁ πατήρ ἀπατάω ἐπιχειρέω . Ἐσέχρω γάρ , φημί , ὁ χιτών ὁ πατήρ , καί εἶπον · Λιτός ὁ υἱός ἐγώ εἰμί · θηριονποτηρος κατεσθίω αὐτός , θηρίον ἁρπάζω ὁ Ἰωσήφ . καί γάρ ἀληθής , καθάπερ θηριόω περιπίπτω , οὕτως ἀνπλεῶς πᾶς ὑπομένω . διαρρήγνυμι δέ ὁ ἱμάτιον αὐτός , καί ἐκδίδωμι σάκκος ἐπί ὁ ὀσφῦς αὐτός , καί ἐνδύω ὁ υἱός αὐτός ἡμέρα πολά . πόσος δέ ἄν οὗτος δάκρυ ἄξιος , οὐ ὅτι ὁ ἀδελφός ὁ βάρβαρος πέρνημι μόνος , ἀλλά ὅτι