joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0114.3
Β’ . Ἐὰν γὰρ συνηθείας νήφει , καὶ πολλὴν τῆς ἐαυτῶν σωτηρίας ποιείσθαι τὴν φροντίδα , δυνήσομεθα καὶ τῆς κακῆς συνηθείας ἀποστέναι , καὶ εἰς καλὴν συνηθείαν ἐαυτοὺς ἀγαγεῖν · καὶ οὕτω καὶ τοὺς μαθ’ ἡμᾶς οὐ μικρὰν παρέξομεν ἀφορμὴν τοῦ τὰ αὐτὰ ζηλοῦν , καὶ τῶν ὑπ’ ἐκείνων κατορθουμένων ἡμεῖς ληφόμεθα τὸν μισθόν . Ὁ γὰρ τὴν ἀρχὴν παρασχὼν τῆς καλῆς ὁδοῦ , οὗτος καὶ τῶν ὑφ’ ἑτέρων γινομένων [ 541 ] αἴτιος ἔσται , καὶ διπλοῦν χομίζεται τὸν μισθόν , ὑπὲρ ὧν τε αὐτὸς κατορθοῖ , ὑπὲρ δὲ τε ἑτέρους ἐπάγει εἰς τὴν ἀρίστην ταύτην φιλοσοφίαν . Μὴ μοι ψυχρὰ ἐκείνα ῥήματα καὶ γέλωτος γέμοντα προβάλλεσθε , λέγοντες νόμιμα τινὰ εἶναι ταῦτα , καὶ διὰ τοῦτο πληροῦσθαι χρή . Οὐ ταῦτα γὰρ νόμιμον ποιεῖ συνουσίαν , ἀλλὰ τὸ κατὰ τοὺς τοῦ Θεοῦ νόμους μετὰ σωφροσύνης καὶ σεμνότητος τὴν συνουσίαν γίνεσθαι , καὶ τῇ ὁμονοίᾳ συμπεπλέχθαι τοὺς ἀλλήλοις συνόντας . Τοῦτο καὶ οἱ Ἑβραῖοι ἴσασι νόμι , καὶ ἀκοῦσαι τῶν περὶ ταῦτα ἐργολαχότων λεγόντων , ὅτι συνοικεῖσιν οὐδὲν ἕτερον συνίστησιν ἢ συνηθεία . Μὴ τοίνυν καὶ τοὺς τοῦ Θεοῦ νόμους παραβῶμεν μετὰ τῶν ἀνθρώπινων , καὶ προτιμήσωμεν τοὺς διαβόλους νόμους καὶ τὴν ὀλεθρίαν ταύτην συνηθείαν · ἐκεῖνο γὰρ ἐστι νόμος ταῦτα , τοῦ χαίροντος ἀεὶ τῇ ἀπολείφῃ τῇ ἡμετέρᾳ . Τί οὖν ἂν γένοιτο καταγελασθῆναι τῆς συνθείας ταύτης , ὅταν ὑπὸ οἰκείων καὶ τριωδολιμιῶν ἀνθρώπων σχώματα καὶ λοιδορίας ἀπειροὺς δέχωνται καὶ ὁ ἀνὴρ καὶ ἡ γυνή , καὶ οὐδεὶς ἢ ὁ ἐπιτιμῶν , ἀλλ’ ἔξεστι τῷ βουλομένῳ ἀδελῶς κατὰ τὴν ἐσπεράν ἀπαντα φθεγγέσθαι , καὶ βάλλειν τοὺς σκώμους καὶ τὸν νυμφίον καὶ τὴν νύμφην ; Καὶ ἐν ἑτέρᾳ μὲν ἡμέρᾳ ἐὰν τις ἐπιχειρήσῃ λοιδορήσασθαι , δικαστήρια αὐτῇ , καὶ ἀπαγωγή , καὶ κίνδυνος · τότε δὲ , ὅτε μάλιστα πολλὴν ἔχρην εἶναι τὴν αἰδῶ , πολλὴν τὴν κοσμιότητα , πολλὴν τὴν ἀγνείαν , τοσαύτης ἀπαντα πληροῦνται τῆς ἀσχημοσύνης , ὡς εἰκὸς τὸν διάβολον στρατεύεσθαι ταῦτα ἀπαντα ἐπιπερικυνοῦσαι . Ἄλλὰ μὴ δυσχεραίνετε , παρακαλῶ · οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς εἰς τούτων ἐξέβην τὸν λόγον , ἀλλὰ πηδόμενος ὑμῶν καὶ τῆς σωφροσύνης καὶ τῆς εὐκοσμίας , καὶ βουλόμενος ὑμᾶς τὴν ἀρίστην ταύτην μεταβολὴν ἐπιδείξασθαι , καὶ τῆς καλῆς ταύτης συνηθείας ἀρχηγούς καταστήναι . Ἐὰν γὰρ μόνον ἀρχὴ καὶ ὁδὸς γένηται τοῦ πράγματος , κατὰ μικρὸν εἰς τὸν ἕνα ζηλοῦντες τὸν καλὸν τούτων καὶ ἐπαινέτων ζῆλον , πάντας ἐπαινῆσαι ἔξετε , καὶ οὐ μόνον οὐ τὴν πολὺν οἰκοῦντες μιμησόμεθα τὴν καλλίστην ταύτην μεταβολήν , ἀλλὰ καὶ τοὺς πόρρωθεν οἰκοῦντας ἐπισπάσεσθε , καὶ ζηλωτὰς ὑμετέρου καταστήσετε , καὶ παλινωδίας τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ κομιεῖσθε στέφανον , ὅτι διὰ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον καὶ τὴν παρ’ αὐτοῦ ἐντολὴν , τῆς σατανικῆς ταύτης περιγεγόνατε συνηθείας . Ἄλλ’ ὅτι μὲν δέξεσθε μετὰ προθυμίας ταύτην ἡμῶν τὴν συμβουλήν , καὶ εἰς ἔργον αὐτὴν δέξετε , σφόδρα πέπεισμαι . Ὅρων γὰρ ὑμᾶς μετὰ τοσαύτης ἁδονῆς ἀκούοντας τῶν λεγομένων , ἀπὸ τοῦ κρέτου καὶ τῶν ἐπαίνων στοχάζομαι , ὅτι καὶ πρὸς τὴν διὰ τῶν ἔργων κατορθώσεων ἐπιχρήσεσθε . Διὸ ἀρξάμενος τοῖς εἰρημένοις ἐπὶ τῇ ἀκολουθίᾳ τοῦ λόγου ἐπανήλω . Καὶ ἐγένετο , φησίν , ἑσπέρα , καὶ ἔλαβε Ἀδὰμ τὴν Λείαν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ , καὶ εἰσῆλθεν αὐτὴν πρὸς τὸν Ἰακὼβ .
Lemmas: βέ . ἐάν γάρ συνήθεια νήφω , καί πολύς ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ποιέω ὁ φροντίς , δύναμαι καί ὁ κακός συνήθεια ἀφίστημι , καί εἰς καλός συνήθεια ἑαυτοῦ ἄγω · καί οὗτος καί ὁ μά ἐγώ οὖον μικρός παρέχω ἀφορμή ὁ ὁ αὐτός ζηλόω , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος κατορθόω ἐγώ λαμβάνω ὁ μισθός . ὁ γάρ ὁ ἀρχή παρέχω ὁ καλός ὁδός , οὗτος καί ὁ ὑπό ἕτερος γίγνομαι [ 541 ] αἴτιος εἰμί , καί διπλόος κομίζω ὁ μισθός , ὑπέρ ὅς τε αὐτός κατορθόω , ὑπέρ δέ τε ἕτερος ἐπάγω εἰς ὁ ἀγαθός οὗτος φιλοσοφία . μή ἐγώ ψυχρός ἐκεῖνος ῥῆμα καί γέλως γέμω προβάλλω , λέγω νόμιμος τις εἰμί οὗτος , καί διά οὗτος πληρόω χρή . οὖον οὗτος γάρ νόμιμος ποιέω συνουσία , ἀλλά ὁ κατά ὁ ὁ Θεός νόμος μετά σωφροσύνη καί σεμνότης ὁ συνουσία γίγνομαι , καί ὁ ὁμόνοια συμπλέκω ὁ ἀλλήλων σύνειμι . οὗτος καί ὁ Ἑβραῖος οἶδα Νόμι , καί ἀκούω ὁ περί οὗτος εργολαχοος λέγω , ὅτι συνοικέω οὐδείς ἕτερος συνίστημι ἢ συνήθεια . μή τοίνυν καί ὁ ὁ Θεός νόμος παραβαίνω μετά ὁ ανθρώπινος , καί προτιμάω ὁ διάβολος νόμος καί ὁ ὀλέθριος οὗτος συνήθεια · ἐκεῖνος γάρ εἰμί νόμος οὗτος , ὁ χαίρω ἀεί ὁ ἀπολείπω ὁ ἡμέτερος . τις οὖν εἄν γίγνομαι καταγελάω ὁ συνθεΐα οὗτος , ὅταν ὑπό οἰκέω καί τριωδολιμιῶν ἄνθρωπος σχώματα καί λοιδορία ἤπειρος δέχομαι καί ὁ ἀνήρ καί ὁ γυνή , καί οὐδείς ἢ ὁ ἐπιτιμάω , ἀλλά ἔξεστι ὁ βούλομαι ἀδελῶς κατά ὁ ἑσπέρα ἅπας φθέγγομαι , καί βάλλω ὁ σκώμους καί ὁ νυμφίος καί ὁ νύμφη ; καί ἐν ἕτερος μέν ἡμέρα ἐάν τις ἐπιχειρέω λοιδορέω , δικαστήριον αὐτός , καί ἀπαγωγή , καί κίνδυνος · τότε δέ , ὅτε μάλιστα πολύς χρή εἰμί ὁ αἰδώς , πολύς ὁ κοσμιότης , πολύς ὁ ἁγνεία , τοσοῦτος ἅπας πληρόω ὁ ἀσχημοσύνη , ὡς εἰκός ὁ διάβολος στρατεύω οὗτος ἅπας επιπερικυνουω . ἀλλά μή δυσχεραίνω , παρακαλέω · οὐδέ γάρ ἀπλόος εἰς οὗτος ἐκβαίνω ὁ λόγος , ἀλλά πηδάω σύ καί ὁ σωφροσύνη καί ὁ εὐκοσμία , καί βούλομαι σύ ὁ ἀγαθός οὗτος μεταβολή ἐπιδείκνυμι , καί ὁ καλός οὗτος συνήθεια ἀρχηγός καθίστημι . ἐάν γάρ μόνος ἀρχή καί ὁδός γίγνομαι ὁ πρᾶγμα , κατά μικρός εἰς ὁ εἷς ζηλόω ὁ καλός οὗτος καί ἐπαινετός ζῆλος , πᾶς ἐπαινέω ἔχω , καί οὖον μόνος οὖον ὁ πολύς οἰκέω μιμέομαι ὁ καλός οὗτος μεταβολή , ἀλλά καί ὁ πόρρωθεν οἰκέω ἐπισπάω , καί ζηλωτής ὑμέτερος καθίστημι , καί παλινωδία ὁ παρά ὁ Θεός κομίζω στέφανος , ὅτι διά ὁ ὁ Θεός φόβος καί ὁ παρά αὐτός ἐντολή , ὁ σατανικός οὗτος περιγίγνομαι συνήθεια . ἄλλος ὅτι μέν δέχομαι μετά προθυμία οὗτος ἐγώ ὁ συμβουλή , καί εἰς ἔργον αὐτός δείκνυμι , σφόδρα πείθω . Ὅρος γάρ σύ μετά τοσοῦτος Αδόνης ἀκούω ὁ λέγω , ἀπό ὁ κρατέω καί ὁ ἔπαινος στοχάζομαι , ὅτι καί πρός ὁ διά ὁ ἔργον κατόρθωσις ἐπιχράομαι . Διὸ ἄρχω ὁ εἴρω ἐπί ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος ἐπαναλίσκω . καί γίγνομαι , φημί , ἑσπέρα , καί λαμβάνω Ἀδάμ ὁ Λεία ὁ θυγάτηρ αὐτός , καί εἰσέρχομαι αὐτός πρός ὁ Ἰακώβ .