joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0066.1
ἵστε ὅτι πολλοὶ καὶ ἄνδρες ὄντες ἀνανεύσουσι πολλάκις πρὸς τὰς τοιαύτας αἰτήσεις · Καὶ τί λέγω πρὸς ὕδατος παροχήν · Ἐνιοὺς δῆλα κατέχοντες , καὶ ὑπὸ τῶν παριόντων παρακαλούμενοι , ὥστε παραχεῖν βραχὺ ἀναμέναι , ἵνα λύγουν ἀναψῶσι , οὐδὲ τοῦτο ποίησαι ἄνεσται , καὶ ταῦτα τοῦ πυρὸς οὐδεμιᾶν ἐλάττωσιν ὑπομένοντος , χἂν μυρίοι ὅσιν οἱ μέλλοντες ἄπειν . Ἐνταῦθα δὲ καὶ γυνὴ καὶ χώρα , καὶ ὕδριαν ἐπὶ τῶν ὤμων φέρουσα , οὐ μόνον οὐκ ἐδυσχέρανεν πρὸς τὴν αἴτησιν , ἀλλὰ καὶ ἐπιδαιλεύεται τῇ αἰτήσει , καὶ τὸ ποτὸν παρέχει , καὶ ἐξ οἰκείας γνώμης καὶ ταῖς καμήλοις ὑδρεύσασθαι ἐπιείγεται . Ὁ γὰρ φιλάνθρωπος Θεὸς ἐπινεύσας ταῖς τοῦ πατριάρχου προσευχαῖς , τὸν ἄγγελον αὐτοῦ προπέμψας , ἅπαντα ταῦτα ὠκονόμησε γενέσθαι , καὶ καθάπερ ἤτησεν ὁ παῖς , οὕτως ἅπαντα εἰς ἔργον ἐξηλθεν . Εἶτα ἐπειδὴ εἶδε διὰ τῶν ἔργων τὴν ἐνέργειαν τῶν εὐχῶν τοῦ πατριάρχου , καὶ ἐπέτυχε , καθάπερ ἐπεθύμη , τῆς χώρας , καὶ εἶδεν αὐτῆς τὴν ὑπερβάλλουσαν φιλοξενίαν . Ἐσπευσεν γάρ , φησὶ , καὶ ἐξεκένωσε τὴν ὕδριαν εἰς τὸ ποτιστήριον , καὶ ἐδραμεν ἐπὶ τὸ κρῆραν ἀντλήσαι , καὶ ὑδρεύσατο πᾶσιν τοῖς καμήλοις . Ὅρα τὴν προθυμίαν [ 486 ] ἐπτεταμμένην . Τὸ γάρ , Ἐσπευσε , καὶ ἐξεκένωσε τὴν ὕδριαν , καὶ ἐδραμεν ἐπὶ τὸ κρῆαρ , δείκνυσι τῆς χώρας τὴν ἄφρονα προθυμίαν · ὅτι οὔτε σὺ ξένη ἀπέφυγεν , οὔτε προσάτεις τῆς σωφροσύνης ἀνένευσ πρὸς τὴν αἴτησιν , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς ἐπικεισίας φησὶ , Πιε , κύριε . Ἐννόησόν μοι ἐν γλῶκῃ τοιαύτῃ πῶσῃ καὶ σωφροσύνῃ ἀκρόβεια , καὶ τακτινοφροσύνη ὑπερβαλῆ , καὶ φιλοξενίας ἐπίτασις . Πόσου πλοῦτου γοῦν οὐχ ἂν εἴη ταῦτα τιμιώτερα · πόσων θησαυρῶν ταῦτα οὐχ ἂν προτιμότερά τις ἠγήσατο ; Τοῦτο ἡ μεγίστη προλῆ , τοῦτο ἡ μυρία ἀγαθὰ , ὁ θησαυρὸς ὁ μηδέποτε δαπανώμενος . Ὅρων τοινὴν λοιπὸν ὁ εὐγνώμων οἰκτίστη ἐνεργὴ τοῦ Θεοῦ τὴν πρόνοιαν , Κατεγνώσθαι αὐτὴν , φησὶ , καὶ καφεσώπησα τοῦ γυναικός , εἰ εὐδόκωσε Κύριος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , ἢ οὔ . Τί ἐστι , Κατεγνώσθαι αὐτήν ; Αὐτὰ τὰ ῥήματα τῆς χώρας κατενοεῖ , τὸ βλέμμα , τὴν βάδισιν , τὸ σχῆμα , τὰ ἅλλα ἅπαντα , καὶ ἀνέμενεν ἰδεῖν , Εἰ εὐδόκωσε Κύριος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ , ἢ οὔ . Τὰ μὲν γὰρ ἤδη γεγενημένα , φησὶ , πολλὴν δείκνυσι τῆς χώρας καὶ ὑπερβάλλουσαν τὴν ἀρετήν . Δι’ ὃ καὶ ἀμειδόμενος αὐτὴν τῆς ὑπεαχῆς καὶ τῆς τοῦ ὕδατος παροχῆς , περιετίθησεν αὐτῇ , φησίν , ἀνδρία χρυσᾶ καὶ δύο ψέλλια , καὶ περιειργάζετο μετὰ ἀκροβίας · τὰ κατ’ αὐτὴν , καὶ ἡρώτα . Τίνος θυγάτηρ εἶ ; καί , Εἰ δοτὶ παρὰ τῷ πατρὶ σου τόπος ἡμῖν καταλύσαι ; Σκοπεῖ καὶ ἐνταῦθα τῆς χώρας τὴν ἀπόκρισιν . Καθάρως γὰρ ἐπὶ τοῦ ὕδατος οὐ μόνον τὸ αἰτὸν παρέσχεν , ἀλλὰ μετὰ τοῦ πιεῖν αὐτὸν καὶ ταῖς καμήλοις ὑδρεύσατο · οὕτω καὶ ἐνταῦθα πυθομένου τοῦ παιδός , εἰ ἔστι μόνον τόπος , καὶ τίνος ἦν θυγάτηρ , φησὶν ἡ χώρα · Θυγάτηρ εἰμὶ Βαδουὴλ τοῦ Μελχας , ὃν ἔδεκα αὐτῷ Ναχάρ . Λέγει καὶ τὴν πατέρα καὶ τὸν πάππον , ἵνα γνωρίας ἐκείνος προθυμότερος γένηται . Ὅρα εὐγνωμοσύνην τῆς παιδός . Περὶ τοῦ πατρὸς ἐρωτηθεῖσα οὐ μόνον τοῦτο καταμηνύει · ἀλλὰ καὶ τοῦ παππὸν τὸν πατέρα . Καὶ πυθομένου , εἰ ἔστι τόπος μόνον καταλύσαι , φησίν · Οὐ μόνον τόπος , ἀλλὰ καὶ ἄχυρα καὶ χορτάσματα πολλὰ παρ’ ἡμῖν . Ταῦτα ἀκούσας ὁ οἰκτίστης , καὶ θαυμάσας τὴν παῖδα τῆς ἐκφυλοῦς φιλοξενίας , καὶ μαθὼν ὡς οὐ πρὸς ἀγνωτάς τινες παραγέγονεν , ἀλλ’ εἰς τὴν
Lemmas: οἶδα ὅτι πολύς καί ἀνήρ εἰμί ἀνανεύω πολλάκις πρός ὁ τοιοῦτος αἰτέω · καί τίς λέγω πρός ὕδωρ παροχή · ἔνιοι δῆλος κατέχω , καί ὑπό ὁ πάρειμι παρακαλέω , ὥστε παραχέω βραχύς ἀνάπτω , ἵνα λυγόω ἀναψάω , οὐδέ οὗτος ποιέω ἄνειμι , καί οὗτος ὁ πυρός οὐδείς ἐλάττωσις ὑπομένω , εἷς μυρίος αἵμων ὁ μέλλω ἄπειμι . ἐνταῦθα δέ καί γυνή καί χώρα , καί ὑδρία ἐπί ὁ ὦμος φέρω , οὖον μόνος οὐ δυσχεραίνω πρός ὁ αἴτησις , ἀλλά καί επιδαιλευω ὁ αἰτέω , καί ὁ ποτόν παρέχω , καί ἐκ οἰκεῖος γνώμη καί ὁ κάμηλος ὑδρεύω ἐπιγίγνομαι . ὁ γάρ φιλάνθρωπος θεός ἐπινεύω ὁ ὁ πατριάρχης προσευχή , ὁ ἄγγελος αὐτός προπέμπω , ἅπας οὗτος οἰκονομέω γίγνομαι , καί καθάπερ αἰτέω ὁ παῖς , οὕτως ἅπας εἰς ἔργον ἐξέρχομαι . εἶτα ἐπεί ὁράω διά ὁ ἔργον ὁ ἐνέργεια ὁ εὖχος ὁ πατριάρχης , καί ἐπιτυγχάνω , καθάπερ ἐπιθυμέω , ὁ χώρα , καί ὁράω αὐτός ὁ ὑπερβάλλω φιλοξενία . σπεύδω γάρ , φημί , καί ἐκκενόω ὁ ὑδρία εἰς ὁ ποτιστήριον , καί τρέχω ἐπί ὁ κραίνω ἀντλέω , καί ὑδρεύω πᾶς ὁ κάμηλος . Ὅρας ὁ προθυμία [ 486 ] πέσσω . ὁ γάρ , σπεύδω , καί ἐκκενόω ὁ ὑδρία , καί τρέχω ἐπί ὁ κρῆαρ , δείκνυμι ὁ χώρα ὁ ἄφρων προθυμία · ὅτι οὔτε σύ ξένος ἀποφεύγω , οὔτε προσάτεις ὁ σωφροσύνη ἀνανεύω πρός ὁ αἴτησις , ἀλλά μετά πολύς ἐπικεισίας φημί , πίνω , κύριος . ἐννοέω ἐγώ ἐν γλώξ τοιοῦτος πίπτω καί σωφροσύνη ἀκρόβεια , καί τακτινοφροσύνη ὑπερβάλλω , καί φιλοξενία ἐπίτασις . πόσος πλοῦτος γοῦν οὐ εἄν εἰμί οὗτος τίμιος · πόσος θησαυρός οὗτος οὐ εἄν προτιμότερος τις ἡγέομαι ; οὗτος ὁ μέγας προλῆ , οὗτος ὁ μυρίος ἀγαθός , ὁ θησαυρός ὁ μηδέποτε δαπανάω . Ὅρος τοινη λοιπός ὁ εὐγνώμων οἴκτιστος ἐνεργέω ὁ Θεός ὁ πρόνοια , Κατεγνώσθαι αὐτός , φημί , καί καφεσώπησα ὁ γυνή , εἰμί εὐδοκέω Κύριος ὁ ὁδός αὐτός , ἢ οὖον . τις εἰμί , Κατεγνώσθαι αὐτός ; αὐτός ὁ ῥῆμα ὁ χώρα κατανοέω , ὁ βλέμμα , ὁ βάδισις , ὁ σχῆμα , ὁ ἄλλος ἅπας , καί ἀναμένω ὁράω , εἰμί εὐδοκέω Κύριος ὁ ὁδός αὐτός , ἢ οὖον . ὁ μέν γάρ ἤδη γίγνομαι , φημί , πολύς δείκνυμι ὁ χώρα καί ὑπερβάλλω ὁ ἀρετή . διά ὅς καί αμειδιδωμι αὐτός ὁ ὑπεαχῆς καί ὁ ὁ ὕδωρ παροχεύς , περιτίθημι αὐτός , φημί , Ἀνδρία χρύσεος καί δύο ψέλιον , καί περιεργάζομαι μετά ἀκροβίας · ὁ κατά αὐτός , καί ἐρωτάω . τίς θυγάτηρ εἰμί ; καί , εἰμί δοτός παρά ὁ πατήρ σύ τόπος ἐγώ καταλύω ; σκοπέω καί ἐνταῦθα ὁ χώρα ὁ ἀπόκρισις . καθαρός γάρ ἐπί ὁ ὕδωρ οὖον μόνος ὁ οἰδάνω παρέχω , ἀλλά μετά ὁ πίνω αὐτός καί ὁ κάμηλος ὑδρεύω · οὗτος καί ἐνταῦθα πυνθάνομαι ὁ παῖς , εἰμί εἰμί μόνος τόπος , καί τίς εἰμί θυγάτηρ , φημί ὁ χώρα · θυγάτηρ εἰμί Βαδουὴλ ὁ μέλκα , ὅς δέχομαι αὐτός Ναχάρ . Λέγος καί ὁ πατήρ καί ὁ πάππος , ἵνα γνωρίας ἐκείνος πρόθυμος γίγνομαι . Ὅρας εὐγνωμοσύνη ὁ παῖς . περι ὁ πατήρ ἐρωτάω οὖον μόνος οὗτος καταμηνύω · ἀλλά καί ὁ πάππος ὁ πατήρ . καί πυνθάνομαι , εἰμί εἰμί τόπος μόνος καταλύω , φημί · οὖον μόνος τόπος , ἀλλά καί ἄχυρον καί χόρτασμα πολύς παρά ἐγώ . οὗτος ἀκούω ὁ οἰκτιστής , καί θαυμάζω ὁ παῖς ὁ έκφυλος φιλοξενία , καί μανθάνω ὡς οὖον πρός ἀγνώς τις παραγίγνομαι , ἀλλά εἰς ὁ