joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0090.2
ε' . Τίνος οὖν ἀνεξήμην ἡμεῖς συγγνώμης ἀξιοί , ἡμεῖς οὐ μετὰ τὴν χάριν , καὶ τὴν τοσαύτην διδασκαλίαν , καὶ τὰ τοῦ Σωτῆρος παραγγέλματα , οὐδὲ τὸ αὐτὸ μέτρον τῷ δικαίῳ τούτῳ φθᾶσαι δυνάμενοι ; Καὶ τί λέγω τὸ αὐτὸ μέτρον ; Ἀλλὰ μηδὲ ἐγγὺς στήναι ἱχόντες . Τοσαύτη γὰρ νῦν ἐπεπλάσθαι τῆς κακίας ἡ ὑπερβολή , ὡς σπάνιον εἶναι καὶ τοὺς ἀγαπῶντας ἀγαπᾶν . Πόθεν οὖν ἡμῖν ἔσται σωτηρίας ἐλπίς , εἰ μέλλομεν καὶ τῶν τελωνῶν χειροὺς γίνεσθαι ; καθὼς φησιν ὁ Χριστὸς λέγων , 'Εὰν ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς , τί περισσὸν ποιεῖτε ; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσι ; Καὶ ὁ μὲν Χριστὸς βουλομένους ἡμᾶς εἰς τὴν ἄκραν κορυφὴν τῆς ἀρετῆς ἀναδεῖν , ἄκρων ἀνωτέρους εἶναι βούλεται · ἡμεῖς δὲ κακείνων ἐλάττους εἶναι σπεύδομεν.[513 ] Καὶ τί λέγω τελωνῶν ; χειρῶν καὶ τῶν ληστῶν , καὶ τῶν τυμβωρύχων , καὶ τῶν ἀνδροφόνων . Καὶ γὰρ τούτων ἕκαστος τὸν πρὸς αὐτὸν ἀγαπητικώτατον διαχειμενον ἀγαπᾷ , καὶ πολλάκις καὶ κινδυνεῖν ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ καταδέχεται . Τί οὖν ἂν εἴη ἡμῶν ἐλεινότερον , ὅταν οἱ τοσαύτης ἀξιώθέντες παρὰ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας τὸν μυρία ἐργασαμένους κκχλ εὐρισκόμεθα χειροὺς ; Ἐννοοῦντες τοίνυν , παρακαλῶ , καὶ τῆς τιμωρίας τῆς ἐκεῖ γινόμενης τὸ μέγεθος , καὶ τῆς αἰχὺνης τῆς ἐκεῖσε τὴν ὑπερβολήν , ὅψὲ γοῦν ποτε τὴν οἰκείαν ἐπιγνώμεν εὐγένειαν , καὶ πειθόμεθα τῇ τοῦ Χριστοῦ διδασκαλίᾳ , καὶ μὴ μόνον τοὺς ἀγαπῶντας ἀγαπῶμεν γνησίως , πᾶσαν βρακανίαν καὶ φθόνον ἐφορίζοντες τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς , ἀλλὰ καὶ ἐχθροὺς ἄν τις ὅσι πρὸς ἡμᾶς διακειμένους , καὶ τοὺτους ἀγαπᾶν σπουδάσωμεν · καὶ γὰρ οὐδὲ ἐτέρως σωθῆναι δυνατὸν ἡμᾶς , μὴ ταύτην ἐλθόντας τὴν ὁδὸν · καὶ μᾶλλον τῶν ἀγαπῶντων ἡμᾶς τοὺτους ἀγαπᾶν σπουδάσωμεν , ἄτε δὴ μυρίων ἡμῖν τῶν ἀγαθῶν προξένους γινομένων . Οὕτω γὰρ καὶ τῶν ἁμαρτημένων ἡμῖν τὴν συγχώρησιν εὐραθαι δυνησόμεθα , καὶ μετὰ κατεστραμένης διανοίας καὶ συντετριμμένης ψυχῆς εἰς πρὸς τὸν Θεὸν ἱκεσίας ποιεῖσθαι . Ὅταν γὰρ ψυχὴ ἐκτὸς γένηται πάσης ἀπεχθείας , καὶ τὸν λογισμὸν ἐν ἀγαλλῃ ἰδρυμένῳ ἔχῃ , μετὰ πολλῆς τῆς νήψεως τὸν Δεσπότην καλέσῃ , πολλὴν ἐπισπάται τὴν ἀνωθεν ἔσπην · ἡς γένεσις πάντως ἡμᾶς ἀξιοῦσθαι , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἐστιν τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: εἰ . τίς οὖν ἀνέχω ἐγώ συγγνώμη ἀξιόω , ἐγώ οὖον μετά ὁ χάρις , καί ὁ τοσοῦτος διδασκαλία , καί ὁ ὁ Σωτήρ παράγγελμα , οὐδέ ὁ αὐτός μέτρον ὁ Δίκαιος οὗτος φθάνω δύναμαι ; καί τίς λέγω ὁ αὐτός μέτρον ; ἀλλά μηδέ ἐγγύς ἵστημι ἱκνέομαι . τοσοῦτος γάρ νῦν πλάσσω ὁ κακία ὁ ὑπερβολή , ὡς σπάνις εἰμί καί ὁ ἀγάπη ἀγαπάω . πόθεν οὖν ἐγώ εἰμί σωτηρία ἐλπίς , εἰμί μέλλω καί ὁ τελώνης χείρων γίγνομαι ; καθώς φημί ὁ Χριστός λέγω , Ἐάν ἀγαπάω ὁ ἀγάπη σύ , τίς περισσός ποιέω ; οὐ καί ὁ τελώνης ὁ αὐτός ποιέω ; καί ὁ μέν Χριστός βούλομαι ἐγώ εἰς ὁ ἄκρος κορυφή ὁ ἀρετή ἀναδέω , ἄκρος ἀνώτερος εἰμί βούλομαι · ἐγώ δέ ἐκεῖνος μικρός εἰμί σπεύδω ] καί τίς λέγω τελώνης ; χείρ καί ὁ λῃστής , καί ὁ τυμβωρύχος , καί ὁ ἀνδροφόνος . καί γάρ οὗτος ἕκαστος ὁ πρός αὐτός ἀγαπητικός διαχέω ἀγαπάω , καί πολλάκις καί κινδυνεύω ὑπέρ ὁ ἀγαπητός καταδέχομαι . τις οὖν εἄν εἰμί ἐγώ ἐλεεινός , ὅταν ὁ τοσοῦτος ἀξιόω παρά ὁ Θεός φιλανθρωπία ὁ μυρίος ἐργάζομαι κκχλ εὑρίσκω χείρων ; ἐννοέω τοίνυν , παρακαλέω , καί ὁ τιμωρία ὁ ἐκεῖ γινομενω ὁ μέγεθος , καί ὁ αιχυνω ὁ ἐκεῖσε ὁ ὑπερβολή , ὀψέ γοῦν ποτός ὁ οἰκεῖος ἐπιγιγνώσκω εὐγένεια , καί πείθω ὁ ὁ Χριστός διδασκαλία , καί μή μόνος ὁ ἀγάπη ἀγαπάω γνήσιος , πᾶς βρακανίαν καί φθόνος ἐφορίζοντες ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , ἀλλά καί ἐχθρός ἄν τις αἵμων πρός ἐγώ διάκειμαι , καί οὗτος ἀγαπάω σπουδάζω · καί γάρ οὐδέ ἑτέρως σῴζω δυνατός ἐγώ , μή οὗτος ἔρχομαι ὁ ὁδός · καί μᾶλλον ὁ ἀγαπάω ἐγώ οὗτος ἀγαπάω σπουδάζω , αὔγ-ασμα δή μυρίος ἐγώ ὁ ἀγαθός πρόξενος γίγνομαι . οὕτως γάρ καί ὁ ἁμαρτάνω ἐγώ ὁ συγχώρησις εὐραθαι δύναμαι , καί μετά καταστρέφω διάνοια καί συντρίβω Ψυχή εἰς πρός ὁ θεός Ἱκεσία ποιέω . ὅταν γάρ ψυχή ἐκτός γίγνομαι πᾶς ἀπέχθεια , καί ὁ λογισμός ἐν ἀγάλλομαι ἱδρύω ἔχω , μετά πολύς ὁ νῆψις ὁ δεσπότης καλέω , πολύς ἐπισπάω ὁ ἄνωθεν σπάω · εἰμί γένεσις πάντως ἐγώ ἀξιόω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς εἰμί ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .