joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0019.1
ζ' . Ὅταν οὖν ἴδῃς , ἀγαπητέ , ἄνδρα εὐτελὲς μὲν σχῆμα ἐξωθεν περιχεῖμενον , ἀρετὴν δὲ ἐνδον περιδεδημένον , μὴ ἐξευτελίσῃς τοῦτον διὰ τὸ φαίνόμενον , ἀλλὰ τὸν τῆς ψυχῆς πλοῦτον καταμανθάνε , καὶ τὸν ἐνδον περιφάνειαν , καὶ τότε ὄψει πανταχόθεν τὴν ἀρετὴν λάμπουσαν . Τοιούτος ἦν ὁ μακάριος Ἠλίας · μὴλουτὴ μόνον εἶχε , καὶ ὁ τὴν πορφυρίδα περιβεβλημένος Ἀχαὰβ τὴς ἐκείνου μὴλουτῆς ἐδεῖτο . Εἰδὲ τοῦ μὲν Ἀχαὰβ τὴν πενίαν , τοῦ δὲ Ἠλία τὸν πλοῦτον · Ὅρα καὶ τῆς δυνάμεως ὅσον τὸ μέσον . Ἡ μὴλουτὴ τούτου τὸν οὐρανὸν ἀπέκλεισε · τῶν ἄτοι ἐστης τὴν φορὰν , καὶ ἡ γλῶσσα τοῦ προφήτου γαλινὸς ἐγένετο τῷ οὐρανῷ , καὶ ἐπὶ τρία ἔτη καὶ μῆνας ἕξ ὑετὸς οὐκ ἐγένετο · καὶ οὐτὴν ἀλουργίδα καὶ τὸ διάδημα περιχεῖμενος περιεῖ [ 432 ] τὸν προφήτην ἐπιζητῶν , καὶ οὐδὲν δυνάμενος κερδᾶναι ἐκ τῆς τοσαύτης δυναστείας . Ἄλλ' ὅρα Δεσπότου φιλανθρωπίαν . Ἐπειδὴ εἶδεν ἀπὸ ζήλου καὶ πολλῆς θερμότητος τὸν προφήτην κινηθέντα , καὶ τὴν μεγάλην ταύτην τιμωρίαν ἐπαγαγόντα κατὰ πάσης τῆς γῆς , ὥστε μὴ καὶ αὐτὸν συναπολᾶσαι τῆς τιμωρίας , καὶ ὁμοίως τῇ ἐκείνων πονηρίᾳ κολᾶζεσθαι , φησὶ πρὸς αὐτόν · Ἐγερθὲς πορεύθητι εἰς Σαρεπτὰ τῆς Σιδωνίας . Ἐκεῖ γὰρ ἐντελοῦμαί γυναικὶ χήρᾳ τοῦ διατρέφειν σε . Καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη . Ὅρα τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν , ἀγαπητέ . Καὶ γὰρ καὶ χὼς εἰς φιλοξενίαν ἡμῖν ὁ λόγος ἅπας κατέληξε , καὶ σήμερον ἰδοὺ ἡ φιλόξενος αὕτη χήρα εἰς τέλος ἡμῖν ἄγει τὸν λόγον μᾶλλει . Καὶ παρεγένετο , φησὶ , πρὸς τὴν χήραν , καὶ ἐδὴρ αὐτῇ συλλέγουσαν ξύλα , καὶ φησὶ πρὸς αὐτήν · Δός μοι μικρὸν ὕδωρ , καὶ πίομαι . Ἡ δὲ ὑἡκουσε . Καὶ φησὶ πρὸς αὐτὴν πάλιν · Ποίησον μοι ἄγκυρίσμα , καὶ φάγωμαι . Ἡ δὲ λοιπὸν ἐκκαλύπτει αὐτῆς τὴν ὑπερβάλλουσαν πενίαν , μᾶλλον δὲ τὸν ἄρατον πλοῦτον · ἡ γὰρ τῆς πενίας ἐπίτασις ἐδείκνυ τοῦ πλουτοῦ το μέγεθος . Ἡ δὲ φησιν · Οὐκ ἔστι τῇ δούλῃ σου , εἰ μὴ δρὰξ ἀλεύρου , καὶ ολίγον ἔλαιον ἐν τῷ καμψάχῃ , καὶ φαγόμεθα ἐγὼ τε καὶ τὰ παιδία , καὶ ἀποθανουμέθα . Ἐλεενὰ τὰ ῥήματα , καὶ αὐτὴν λυθίνην ψυχὴν ἰκάνα ἐπακάμει . Οὐδεμία λοιπὸν , φησίν , ἔσται ἐλπίς σωτηρίας . Ἐπὶ θύρας τὰ τοῦ θανάτου . Τοῦτο μόνον ἡμῖν ὑπολείπεται πρὸς ζώην , ὁ μόλις ἀρκέσει ἐμοὶ καὶ τοῖς παιδίοις . Ὄπερ ἦν μοι δυνατὸν , πεποίηκα · τοῦ ὕδατος μετέδωκα . Ἄλλ' ἵνα μάθωμεν καὶ τῆς γυναικὸς τὸ φιλόξενον , καὶ τοῦ δικαίου τὴν πολλὴν παρρησίαν , ὅρα τί γίνεται . Ἐπειδὴ ἔμαθεν ὁ προφήτης πάντα μετὰ ἀκριβείας , ἵνα ἐκκαλύψῃ ἡμῖν τὴν ἀρετὴν τῆς γυναικὸς ( ὁ γὰρ Θεὸς ὁ εἰπών , ὅτι Ἐντέταλμαί γυναικὶ τοῦ διατρέξειν σε , αὐτὸς ἦν ὁ διὰ τοῦ προφήτου ἐνεργών ) , καὶ φησὶ πρὸς αὐτήν · Ποίησον ἐμοὶ πρῶτον , καὶ φάγωμαι , καὶ τότε τοῖς τέκνοις σου . Ἀκούετε , γυναῖκες , αἱ πλοῦτον περιφέρεσθαι , καὶ εἰς μυρία ἀνόντα καταναλίσκουσαι τὴν οἰκεῖαν περιουσίαν , καὶ οὐδὲ μετὰ τὴν οἰκεῖαν ἀπόλυσιν πολλάκις καταδεχόμεναι ὀδολοὺς δύο προσδᾶσαι τοῖς δεομένοις , ἢ ἀνδρὶ τινὶ τῶν ἐναρέτων διὰ τὸν Θεὸν πενωμένῳ . Αὕτη δὲ οὐδὲν ἕτερον κεκτημένη , ἡ τὴν δρὰχὰ τοῦ ἀλεύρου , καὶ μέλλουσα κατὰ μικρόν , ὅσον κατὰ τὸν ἑαυτῆς λογισμόν , τῶν παιδῶν τὸν θάνατον ὁρᾶν , ἀκούσασα παρὰ τοῦ προφήτου , ὅτι Ἐμοὶ πρῶτον ποίησον , καὶ τότε σοὶ καὶ τοῖς παιδίοις σου , οὐκ ἐδυσχράνεν , οὐκ ἡμέλλησεν , ἀλλ' ἐποίησε τὸ ἐπιταχθέν , παιδεύουσα πάντας ἡμᾶς προτιμᾶν
Lemmas: γῆ . ὅταν οὖν ὁράω , ἀγαπητός , ἀνήρ εὐτελής μέν σχῆμα ἐξωθεν περιχέω , ἀρετή δέ ἔνδον περιδέω , μή ἐξευτελίζω οὗτος διά ὁ φαίνω , ἀλλά ὁ ὁ Ψυχή πλοῦτος καταμανθάνω , καί ὁ ἔνδον περιφάνεια , καί τότε ὁράω πανταχόθεν ὁ ἀρετή λάμπω . τοιούτος εἰμί ὁ μακάριος Ἠλίας · μήλος μόνος ἔχω , καί ὁ ὁ πορφυρίς περιβεβλημένος Ἀχαάβ σής ἐκεῖνος μῆλος δήω . ἀνάκλεις ὁ μέν Ἀχαάβ ὁ πενία , ὁ δέ Ἠλία ὁ πλοῦτος · Ὅρας καί ὁ δύναμις ὅσος ὁ μέσος . ὁ μήλος οὗτος ὁ οὐρανός ἀποκλείω · ὁ ἄατος ἵστημι ὁ φορά , καί ὁ γλῶσσα ὁ προφήτης Γαλινός γίγνομαι ὁ οὐρανός , καί ἐπί τρεῖς ἔτος καί μείς ἕξ ὑετός οὐ γίγνομαι · καί οὐτάω ἁλουργίς καί ὁ διάδημα περιχέω περίειμι [ 432 ] ὁ προφήτης ἐπιζητέω , καί οὐδείς δύναμαι κερδαίνω ἐκ ὁ τοσοῦτος δυναστεία . ἄλλος ὁράω δεσπότης φιλανθρωπία . ἐπεί ὁράω ἀπό ζηλόω καί πολύς θερμότης ὁ προφήτης κινέω , καί ὁ μέγας οὗτος τιμωρία ἐπάγω κατά πᾶς ὁ γῆ , ὥστε μή καί αὐτός συναπολύω ὁ τιμωρία , καί ὁμοίως ὁ ἐκεῖνος πονηρία κολάζω , φημί πρός αὐτός · Ἐγερθὲς πορεύω εἰς Σαρεπτά ὁ Σιδωνία . ἐκεῖ γάρ ἐντελέω γυνή χήρα ὁ διατρέφω σύ . καί ἀνίστημι πορεύω . Ὅρας ὁ πνεῦμα ὁ χάρις , ἀγαπητός . καί γάρ καί χῶς εἰς φιλοξενία ἐγώ ὁ λόγος ἅπας καταλήγω , καί σήμερον ἰδού ὁ φιλόξενος οὗτος χήρα εἰς τέλος ἐγώ ἄγω ὁ λόγος Μάλλεϊ . καί παραγίγνομαι , φημί , πρός ὁ χήρα , καί ἐδὴρ αὐτός συλλέγω ξύλον , καί φημί πρός αὐτός · δίδωμι ἐγώ μικρός ὕδωρ , καί πίνω . ὁ δέ υηκουω . καί φημί πρός αὐτός πάλιν · Ποίησος ἐγώ ἀγκύρισμα , καί φαγωμός . ὁ δέ λοιπός ἐκκαλύπτω αὐτός ὁ ὑπερβάλλω πενία , μᾶλλον δέ ὁ ἀείρω πλοῦτος · ὁ γάρ ὁ πενία ἐπίτασις δείκνυμι ὁ πλοῦτος ὁ μέγεθος . ὁ δέ φημί · οὐ εἰμί ὁ δοῦλος σύ , εἰμί μή δράξ ἄλευρον , καί ὀλίγος ἔλαιον ἐν ὁ καμψάχῃ , καί ἐσθίω ἐγώ τε καί ὁ παιδίον , καί ἀποθνῄσκω . Ἐλεενὰ ὁ ῥῆμα , καί αὐτός λυθινη ψυχή ἱκανός ἐπακάμει . οὐδείς λοιπός , φημί , εἰμί ἐλπίς σωτηρία . ἐπί θύρα ὁ ὁ θάνατος . οὗτος μόνος ἐγώ ὑπολείπω πρός ζῶ , ὁ μόλις ἀρκέω ἐγώ καί ὁ παιδίον . ὅπερ εἰμί ἐγώ δυνατός , ποιέω · ὁ ὕδωρ μεταδίδωμι . ἄλλος ἵνα μανθάνω καί ὁ γυνή ὁ φιλόξενος , καί ὁ Δίκαιος ὁ πολύς παρρησία , ὁράω τίς γίγνομαι . ἐπεί μανθάνω ὁ προφήτης πᾶς μετά ἀκρίβεια , ἵνα ἐκκαλύπτω ἐγώ ὁ ἀρετή ὁ γυνή ( ὁ γάρ θεός ὁ εἶπον , ὅτι ἐντέλλω γυνή ὁ διατρέχω σύ , αὐτός εἰμί ὁ διά ὁ προφήτης ἐνεργός ) , καί φημί πρός αὐτός · Ποίησος ἐγώ πρῶτος , καί φαγωμός , καί τότε ὁ τέκνον σύ . ἀκούω , γυνή , ὁ πλοῦτος περιφέρω , καί εἰς μυρίος ἄνειμι καταναλίσκω ὁ οἰκεῖος περιουσία , καί οὐδέ μετά ὁ οἰκεῖος ἀπόλυσις πολλάκις καταδέχομαι ὀδολοὺς δύο προσδέω ὁ δήω , ἢ ἀνήρ τις ὁ ἐναίρω διά ὁ θεός πενόω . Ἄτη δέ οὐδείς ἕτερος κτάομαι , ὁ ὁ δρὰχὰ ὁ ἄλευρον , καί μέλλω κατά μικρός , ὅσος κατά ὁ ἑαυτοῦ λογισμός , ὁ παῖς ὁ θάνατος ὁράω , ἀκούω παρά ὁ προφήτης , ὅτι ἐμός πρῶτος ποιέω , καί τότε σύ καί ὁ παιδίον σύ , οὐ ἐδυσχράνεν , οὐ μέλλω , ἀλλά ποιέω ὁ ἐπιτάσσω , παιδεύω πᾶς ἐγώ προτιμάω