joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0055.1
ἐν ἡλικία γέγονεν ὁ Ἰσαὰκ , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἀνθεῖ τῆς ἡλικίας ἐτι ζῆσαν , καὶ τὸν πόθον τοῦ πατρὸς τὸν περὶ αὐτὸν ἤν ἰδεῖν αὐξανόμενον , τότε μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα τῆς ἐπαγγελίας , καὶ μετὰ τὸ εἰπεῖν , ὅτι Ἐν αὐτῷ κληθήσεται σοι σπέρμα , καὶ αὐτὸς ἔσται σου διάδοχος · Μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα ὁ Θεὸς ἐπεῖραξεν τὸν Ἀβραάμ . Τί ἔστιν , Ἐπειράζω ; Οὐχ ὡς · ἀνὴρ ἀγνοῶν , ἀλλὰ προσήγεν αὐτῷ τὴν πείραν , ἵνα καὶ οἱ τότε παρόντες , καὶ οἱ ἐξ ἐκείνου μέχρι τοῦ παρόντος παιδεύωνται τὸν αὐτὸν πόθον τῷ πατριάρχῃ , καὶ τὴν ὑπακοὴν ἐπιδεικνύσθαι περὶ τὰ τοῦ Δεσπότου προσταγήματα . Καὶ εἶπε , φησὶ , πρὸς αὐτόν · Ἄβραάμ , Ἄβραάμ . Ὁ δὲ εἶπεν · Ἰδοὺ ἐγώ . Τί βούλει ; οἱ τοῦ ὀνόματος διπλασιασμῷ ; Τῆς πολλῆς εὐνοίας τῆς περὶ τὸν πατριάρχην σημεῖόν ἐστι , καὶ ἐδείκνυ αὐτῷ καὶ διὰ τῆς κλήσεως , ὅτι μέλλει τι τῶν ἀγαχάλων αὐτῷ ἐπιτάττειν . Παρασκευάζων τοίνυν αὐτὸν συντείνειν ἐαυτὸν καὶ μετὰ σπουδῆς προσἔχειν τοῖς παρ’ αὐτοῦ λεγομένοις , τῷ διπλασιασμῷ τῆς κλήσεως ἐχρήσατο , καὶ φησίν · Ἄβραάμ , Ἄβραάμ . Ὁ δὲ εἶπεν · Ἰδοὺ ἐγώ . Καὶ εἶπε · Λάβε τὸν υἱὸν σου τὸν ἀγαπητόν , ὃν ἠγάπησας , τὸν Ἰουδά , καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὀψηλὴν , καὶ ἀνένεγκε αὐτὸν εἰς ὁλοκαύτωσιν ἐν’ ἐν τῶν ὀρέων , ὃν ἄν σοι εἴπω . Μέγας ὁ ὀχρος τοῦ ἐπιτάγματος , καὶ ὑπερβαίνων ἀνθρωπίνην φύσιν τὸ πρᾶγμα . Λάβε τὸν υἱὸν σου τὸν ἀγαπητόν , ὃν ἠγάπησας , τὸν Ἰσαὰκ . Ὅρα πῶς δι’ αὐτῶν τῶν ῥημάτων μείζωνα τὴν πύραν ἀνάπτει , καὶ τὴν κάμινον τῆς φιλοστοργίας τοῦ δικαίου , ἣν περὶ τὸν Ἰσαὰκ ἐχρήν , ἀφορότερσον διεγείρει . Λάβε τὸν υἱὸν σου τὸν ἀγαπητόν , ὃν ἠγάπησας , τὸν Ἰσαὰκ . Ἐκαστον καθ’ ἑαυτὸ ἰκανὸν καὶδεῖσαι τῆς τοῦ δικαίου ψυχῆς . Οὐ γὰρ ἀπλῶς εἶπε , Τὸν Ἰσαὰκ , ἀλλὰ προσέθηκε , Τὸν υἱὸν σου , ὃν παρὰ πᾶσαν προσδοχίαν ἐκτήσω , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ γήρᾳ σκεῖν δεδυνήθη , Τὸν ἀγαπητόν , τὸν περιπόθητόν σου , ὃν μὴ ὑπερβολὴς ἀγάπης , τὸν Ἰσαὰκ , τὸν διάδοχον ἐξείν προσδοκῶς , ἐξ οὗ καὶ τὸ σπέρμα σου ἀβέβησαι ἐπηγγελίσθη , καὶ τοσοῦτον αὐξεῖσθαι , ὡς τῷ πλήθει τῶν ἀστρῶν , καὶ τῇ ἄμμῳ τῇ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἐξισωθῆναι . Τοῦτον οὖν αὐτὸν Λάβε , καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὀψηλὴν , καὶ ἀνένεγκε αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκαύτωσιν ἐν’ ἐν τῶν ὀρέων , ὃν ἄν σοι εἴπω . Θαυμάσαι μοι ἐπεστί , πῶς καὶ τὴν ἀκοὴν ἠνέχεν ὁ δικαῖος . Τοῦτον γὰρ αὐτόν , φησὶ , τὸν οὕτως σοι περιπόθητον , ἀνένεγκε μοι εἰς ὁλοκαύτωσιν ἐν’ ἐν τῶν ὀρέων . Τί οὖν ὁ δικαῖος ; Οὐχ ἐταράχθη τὸν λογισμόν , οὐ συνεχύθη τὴν διάνοιαν , οὐχ ἠτόρησε πρὸς τὸ ξένον τοῦ ἐπιτάγματος , οὐχ ἐνενοχλῆ , οὐχ ἐλογίσσατο πρὸς ἑαυτόν · Τί τοῦτο ; ὁ παρὰ πᾶσαν προσδοχίαν σπέρμα χαρισάμενος , ὁ διὰ τὴν οἰκείαν φιλανθρωπίαν τὴν μήτρᾶν τῆς Σάρρας ζωοποιήσας νεκρωθείσαν , λοιπὸν μετὰ τὸ γαλακτοτροφῆναι καὶ αὐξηθῆναι , καὶ λοιπὸν ἐν ἡλικίᾳ γενέσθαι , σφαγῆναι τὸ τεχθὲν μοι κελεύεις , καὶ εἰς ὁλοκαύτωσιν ἀνακεχθῆναι ; ὁ πρὸ βραχέων εἰπών , Ἐν αὐτῷ κληθῆσεται σοι σπέρμα , νῦν τὰ ἐναντία ἐπιτάττει ; Καὶ πῶς ἄν εἰς ἔργων ἐξελθοῖ ποτὲ τὰ παρ’ αὐτοῦ ἐπαγγελθέντα ; [ 475 ] Πῶς γὰρ οὕν τὴς ρίζης ἐκτεμνομένης τοὺς κλάδους φυῆναι ποτε , ἢ τοῦ δένδρου ἐκκοπτομένου τὸν καρπὸν ἐνεχθῆναι , ἢ τῆς πηγῆς ἐηρανθείσης ποταμοὺς ἀναδιδόναι ; Κατὰ μὲν τὴν ἀνθρωπίνην ἀκολουθίαν ταῦτα γενέσθαι ἀμήχανον · Θεοῦ δὲ βουληθέντος πάντα γενέσθαι δυνατόν .
Lemmas: ἐν ἡλικία γίγνομαι ὁ Ἰσαάκ , καί ἐν αὐτός ὁ ἀνθέω ὁ ἡλικία ἔτι ζῶ , καί ὁ πόθος ὁ πατήρ ὁ περί αὐτός ἐάν ὁράω αὐξάνω , τότε μετά ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ ἐπαγγελία , καί μετά ὁ εἶπον , ὅτι ἐν αὐτός καλέω σύ σπέρμα , καί αὐτός εἰμί σύ διάδοχος · μετά ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ θεός ἐπεῖπον ὁ Ἀβραάμ . τις εἰμί , Ἐπειράζω ; οὐχ ὡς · ἀνήρ ἀγνοέω , ἀλλά προσάγω αὐτός ὁ πείρω , ἵνα καί ὁ τότε πάρειμι , καί ὁ ἐκ ἐκεῖνος μέχρι ὁ πάρειμι παιδεύω ὁ αὐτός πόθος ὁ πατριάρχης , καί ὁ ὑπακοή ἐπιδείκνυμι περί ὁ ὁ δεσπότης πρόσταγμα . καί εἶπον , φημί , πρός αὐτός · Ἀβραάμ , Ἀβραάμ . ὁ δέ εἶπον · ἰδέ ἐγώ . τις βούλομαι ; ὁ ὁ ὄνομα διπλασιασμός ; ὁ πολύς εὔνοια ὁ περί ὁ πατριάρχης σημεῖον εἰμί , καί δείκνυμι αὐτός καί διά ὁ κλῆσις , ὅτι μέλλω τίς ὁ ἀγαχάλων αὐτός ἐπιτάσσω . παρασκευάζω τοίνυν αὐτός συντείνω ἑαυτοῦ καί μετά σπουδή προσέχω ὁ παρά αὐτός λέγω , ὁ διπλασιασμός ὁ κλῆσις χράω , καί φημί · Ἀβραάμ , Ἀβραάμ . ὁ δέ εἶπον · ἰδέ ἐγώ . καί εἶπον · Λάβος ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀγαπάω , ὁ Ἰουδά , καί πορεύω εἰς ὁ γῆ ὁ ὀψηλὴν , καί ἀναφέρω αὐτός εἰς ὁλοκαύτωσις ἐν ἐν ὁ ὄρος , ὅς ἄν σύ εἶπον . Μέγας ὁ ὀχρός ὁ ἐπίταγμα , καί ὑπερβαίνω ἀνθρώπινος φύσις ὁ πρᾶγμα . Λάβος ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀγαπάω , ὁ Ἰσαάκ . Ὅρας πῶς διά αὐτός ὁ ῥῆμα μείζων ὁ πυρά ἀνάπτω , καί ὁ κάμινος ὁ φιλοστοργία ὁ Δίκαιος , ὅς περί ὁ Ἰσαάκ χρή , ἄφορος διά-ἐγείρω . Λάβος ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀγαπάω , ὁ Ἰσαάκ . ἕκαστος κατά ἑαυτοῦ ἱκανός καταδέω ὁ ὁ Δίκαιος Ψυχή . οὖον γάρ ἀπλόος εἶπον , ὁ Ἰσαάκ , ἀλλά προστίθημι , ὁ υἱός σύ , ὅς παρά πᾶς πρόσδοχος κτάομαι , καί ἐν αὐτός ὁ γῆρας σκῶ δύναμαι , ὁ ἀγαπητός , ὁ περιπόθητος σύ , ὅς μή ὑπερβολή ἀγάπη , ὁ Ἰσαάκ , ὁ διάδοχος ἔχω προσδοκάω , ἐκ ὅς καί ὁ σπέρμα σύ ἀβαίνω ἐπαγγέλλω , καί τοσοῦτος αὐξάνω , ὡς ὁ πλῆθος ὁ ἄστρον , καί ὁ ἄμμος ὁ παρά ὁ χεῖλος ὁ θάλασσα ἐξισόω . οὗτος οὖν αὐτός Λάβος , καί πορεύω εἰς ὁ γῆ ὁ ὀψηλὴν , καί ἀναφέρω αὐτός ἐκεῖ εἰς ὁλοκαύτωσις ἐν ἐν ὁ ὄρος , ὅς ἄν σύ εἶπον . θαυμάζω ἐγώ ἔπειμι , πῶς καί ὁ ἀκοή ἀνέχω ὁ Δίκαιος . οὗτος γάρ αὐτός , φημί , ὁ οὕτως σύ περιπόθητος , ἀναφέρω ἐγώ εἰς ὁλοκαύτωσις ἐν ἐν ὁ ὄρος . τις οὖν ὁ Δίκαιος ; οὐχ ταράσσω ὁ λογισμός , οὖον συγχέω ὁ διάνοια , οὐ τορέω πρός ὁ ξένος ὁ ἐπίταγμα , οὐ ενενοχλεω , οὐ λογίζομαι πρός ἑαυτοῦ · τις οὗτος ; ὁ παρά πᾶς πρόσδοχος σπέρμα χαρίζομαι , ὁ διά ὁ οἰκεῖος φιλανθρωπία ὁ μήτρα ὁ Σάρα ζῳοποιέω νεκρόω , λοιπός μετά ὁ γαλακτοτροφέω καί αὐξάνω , καί λοιπός ἐν ἡλικία γίγνομαι , σφάζω ὁ τίκτω ἐγώ κελεύω , καί εἰς ὁλοκαύτωσις ἀναχέω ; ὁ πρό βραχύς εἶπον , ἐν αὐτός καλέω σύ σπέρμα , νῦν ὁ ἐναντίος ἐπιτάσσω ; καί πῶς ἄν εἰς ἔργον ἐξέρχομαι ποτέ ὁ παρά αὐτός ἐπαγγέλλω ; [ 475 ] Πῶς γάρ οὖν σής ῥίζα ἐκτέμνω ὁ κλάδος φύω ποτός , ἢ ὁ δένδρον ἐκκόπτω ὁ καρπός φέρω , ἢ ὁ πηγή εηρανθεισος ποταμός ἀναδίδωμι ; κατά μέν ὁ ἀνθρώπινος ἀκολουθία οὗτος γίγνομαι ἀμήχανος · Θεός δέ βούλομαι πᾶς γίγνομαι δυνατός .