joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0122.1
ἀπέλθω εἰς τὴν τόπον μου καὶ εἰς τὴν γῆν μου . Ἀπόδος μοι τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία μου , περὶ ὧν δεδούλευκά σοι . Ὅρα τοῦ δικαίου τὴν πολλὴν εὐγνωμοσύνην , πῶς ὁρῶν ἐναργῶς τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ εὐνοιαν περὶ αὐτόν , οὐδὲν μέγα ἐπέρανεν κατὰ τοῦ Λάβαν , ἀλλὰ πολλῆς τῆς ἐπικειρίας ἔχων · Ἀπόστειλόν με , ἵνα ἀπέλθω . Ἀληθῶς οὐδὲν ἐπικειρίας ἰσχυρότερον , καὶ οὐδὲν ταύτης δυνατώτερον . Ὅρα γοῦν , ἐπειδὴ προλαβὼν τὴν ἐπικειρίαν ἐχρήσατο , ὅπως καὶ τὸν Λάβαν παρεσκεύασε μετὰ πολλῆς τῆς εὐγνωμοσύνης τὴν πρὸς αὐτὸν ἀπόκρισιν ποιησάμενον . Εἶπεν γὰρ αὐτῷ , φησίν , Λάβαν · Εἰ ἔδραον χάριν ἐναντίον σου · οἰωνισάμην ἄν · εὐλόγησεν γὰρ με ὁ Θεὸς ἐπὶ τῇ σῇ εἰσόδῳ . Αἰσθέοιτο τὸν μισθὸν σου πρὸς με , καὶ δώσω . Οὐκ ἀγνοῶ , φησίν , ὅτι μετὰ τὴν σὴν παρουσίαν πλουσίως ἀπῆλυστα τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ εὐνοίας . Ἐπεὶ σὺν αἰσθήμασι τῆς εὐεργεσίας , ἥς διὰ τὴν σὴν παρουσίαν ἔτυχον , ὃν βούλει μισθὸν πρότεινον , καὶμ᾽ ἐτοίμως παρέξω . Σκῆπτει πῶς ἐστιν ἐπικειρία , καὶ μὴ ἀπλῶς παραδράμην τὸ εἰρημένον · ἀλλ᾽ ἀντιφών ὅτι οὐδὲ [ 549 ] μνήμην ποιησάμενος τοῦ δικαίου , οὐδὲ ἐπιζητήσας τὸν μισθὸν τῶν καμάτων , ἀλλὰ τοῦτο μόνον εἰρηκὼς ὅτι Ἀπόδος μοι τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία , ὑπὲρ ὧν δεδούλευκά σοι , ἵνα ἀπέλθω , ἐκεῖνος αἰθεῖσθαι τοῦ δικαίου τὴν πολλὴν ἐπικειρίαν , φησίν · Εἴπε τίνα βούλει μισθὸν παρ᾽ ἐμοῦ σοι δοθῆναι , καὶ τοῦτον προθύμως δώσω . Μὴ γὰρ οὐ σὺν αὐτῇ ἦσαν αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία ; Τίνο ; οὖν ἔναξεν ἐλεγε · Ἀπόδος μοι τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία ; Τὴν προσήκουσαν αὐτῷ τιμὴν ἀπονέμων , καὶ τὸν οἰκείον τρόπον διὰ πάντων ἐμφαίνων , καὶ μετ᾽ ἐλευθερίας τὴν ἀναχώρησιν ποιησάσθαι βουλόμενος . Ὅρα γοῦν ἐκ τῶν ῥημάτων τούτων ὅπως ἐφειλκύσατο τὸν Λάβαν , ὡς καὶ μισθὸν ἐπαγγελισάσθαι προσεῖναι , καὶ τοῦτο αὐτῷ ἐπιτρέψαι τὴν ἀφεσιν . Τί σὺν ὁ δικαίος ; Ὅρα πάλιν τῆς αὐτοῦ ἐπικειρίας τὴν ὑπεροχὴν , καὶ ὅπως οὐδὲ οὕτως ἐπαχθὴς γίνεται καὶ φορτικὸς τῷ Λάβαν . Ἄλλὰ τί ; Πάλιν αὐτὸν μάρτυρα καλεῖ τῆς εὐγνωμοσύνης αὐτοῦ , καὶ τῆς ἐν τῷ χρόνῳ παντὶ γενομένης παρ᾽ αὐτῷ εὐνοίας περὶ τὴν δουλείαν . Σὺ γινώσκεις , φησίν , ὁ δεδούλευκά σοι , καὶ ὅσα ἦν κτήνη σου μετ᾽ ἐμοῦ . Μικρὰ γὰρ ἦν σου σοὶ ἐναντίον ἐμοῦ , καὶ τὴς σῆς εἰς πλῆθος , καὶ εὐλόγησέ σε Κύριος ἐπὶ τῷ ποδί μου · νῦν οὖν πότε ποιήσω κάγω ἐμαυτῷ οἶκον ; Σὲ μάρτυρα , φησίν , καλῶ τῶν καμάτων τῶν ἐμῶν . Οἶδας γὰρ πῶς μετ᾽ ἐνδοίας τὰ παρ᾽ ἐμαυτοῦ ἅπαντα ἐπεδείξαμην , καὶ ὅπως εὐαρίθμητα λαβὼν τὰ θρέμματα σου , τῇ ἐπιμελείᾳ τῇ ἐμαυτοῦ καὶ τῇ ἀγρυπνίᾳ εἰς πλῆθος αὐτὰ ἐπιδοῦναι πεποίηκα . Εἶτα ἐπιδείξας ἐαυτοῦ τὸ φιλόδοξον , φησίν · Εὐλόγησέ γάρ σε Κύριος ἐπὶ τῷ ποδί μου · νῦν οὖν πότε ποιήσω κάγω ἐμαυτῷ οἶκον ; Οἶδας καὶ αὐτό , ὅτι μετὰ τὴν ἐμὴν παρουσίαν ἡ ἄνωθεν χάρις τῆς σῆς περιουσίας . Νῦν οὖν , ἐπειδὴ κατὰ τὴν παρ᾽ ἐμαυτοῦ πάντα ἐπεδείξαμην μετὰ πάσης εὐνοίας , τὴν ὑπηρεσίαν ἀποπληρώσας , καὶ ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ βοήθῃ δόλη γέγονε , δικαίον κάμ᾽ ἐμαυτῷ ποιῆσαι οἶκον . Τί δέ ἐστι , Ποιήσαι ἐμαυτῷ οἶκον ; Ἄντὶ τοῦ , Ἐν ἐλευθερίᾳ λοιπὸν διάγειν , καὶ οἰκίας φροντίδα ἰδίας ποιησάσθαι . Ταῦτα ἀκούσας ὁ Λάβαν . Εἶπεν αὐτῷ · Τί σοι δώσω ; τί τι βούλει παρ᾽ ἐμοῦ σοι δοθῆναι ; εἶπέ . Ὁμολογῶ γὰρ κάγω , καὶ οὐκ ἀρνηθῆναι · οἶδα γὰρ ὅσα μοῦ ὑπὲρ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ ὅτι εὐλόγησέ με ὁ Θεὸς ἐπὶ τῇ σῇ εἰσόδῳ . Εἶπε δέ , φησίν , αὐτῷ Ἰακώβ · Οὐ δύσεσθαι μοι οὐδέν . Ἐὰν δὲ ποιήσεις μοι τὸ ῥῆμα τοῦτο , καὶ ποιμανῶ τὰ πρόβατά σου . Οὐδὲν , φησίν , βούλομαι παρὰ σοῦ μισθὸν ἔνεκα κομισάσθαι , ἀλλὰ τοῦτο μόνον ὁ λίγυν καταδιέξασθαι , καὶ πάλιν ποιμανθῶ τὰ πρόβατά
Lemmas: ἀπέρχομαι εἰς ὁ τόπος ἐγώ καί εἰς ὁ γῆ ἐγώ . ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ γυνή καί ὁ παιδίον ἐγώ , περί ὅς δουλεύω σύ . Ὅρας ὁ Δίκαιος ὁ πολύς εὐγνωμοσύνη , πῶς ὁράω ἐναργής ὁ παρά ὁ Θεός εὔνοια περί αὐτός , οὐδείς μέγας περαίνω κατά ὁ Λάβαν , ἀλλά πολύς ὁ ἐπικείρω ἔχω · ἀποστέλλω ἐγώ , ἵνα ἀπέρχομαι . ἀληθής οὐδείς ἐπικείρω ἰσχυρός , καί οὐδείς οὗτος δυνατός . Ὅρας γοῦν , ἐπεί προλαμβάνω ὁ επικειρια χράω , ὅπως καί ὁ Λάβαν παρασκευάζω μετά πολύς ὁ εὐγνωμοσύνη ὁ πρός αὐτός ἀπόκρισις ποιέω . εἶπον γάρ αὐτός , φημί , Λάβαν · εἰμί δράω χάρις ἐναντίος σύ · οἰωνίζομαι ἄν · εὐλογέω γάρ ἐγώ ὁ θεός ἐπί ὁ σός εἴσοδος . Αἰσθάνομαι ὁ μισθός σύ πρός ἐγώ , καί δίδωμι . οὐ ἀγνοέω , φημί , ὅτι μετά ὁ σός παρουσία πλούσιος ἀπῆλυστα ὁ παρά ὁ Θεός εὔνοια . ἐπεί σύν αἴσθημα ὁ εὐεργεσία , ἥς διά ὁ σός παρουσία τυγχάνω , ὅς βούλομαι μισθός προτείνω , καίω ἑτοίμως παρέχω . σκήπτω πῶς εἰμί επικειριον , καί μή ἀπλόος παρατρέχω ὁ εἴρω · ἀλλά Ἀντιφῶν ὅτι οὐδέ [ 549 ] μνήμη ποιέω ὁ Δίκαιος , οὐδέ ἐπιζητέω ὁ μισθός ὁ κάματος , ἀλλά οὗτος μόνος ἐρῶ ὅτι ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ γυνή καί ὁ παιδίον , ὑπέρ ὅς δουλεύω σύ , ἵνα ἀπέρχομαι , ἐκεῖνος αἴθω ὁ Δίκαιος ὁ πολύς επικειρια , φημί · εἶπον τίς βούλομαι μισθός παρά ἐγώ σύ δίδωμι , καί οὗτος προθύμως δίδωμι . μή γάρ οὖον σύν αὐτός εἰμί ὁ γυνή καί ὁ παιδίον ; Τίνος ; οὖν νάσσω λέγω · ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ γυνή καί ὁ παιδίον ; ὁ προσήκω αὐτός τιμή ἀπονέμω , καί ὁ οἰκέω τρόπος διά πᾶς ἐμφαίνω , καί μετά ἐλευθερία ὁ ἀναχώρησις ποιέω βούλομαι . Ὅρας γοῦν ἐκ ὁ ῥῆμα οὗτος ὅπως ἐφέλκω ὁ Λάβαν , ὡς καί μισθός ἐπαγγέλλω πρόσειμι , καί οὗτος αὐτός ἐπιτρέπω ὁ ἄφεσις . τις σύν ὁ δικαίος ; Ὅρας πάλιν ὁ αὐτός ἐπικείρω ὁ ὑπεροχή , καί ὅπως οὐδέ οὕτως ἐπαχθής γίγνομαι καί φορτικός ὁ Λάβαν . ἀλλά τίς ; πάλιν αὐτός μάρτυς καλέω ὁ εὐγνωμοσύνη αὐτός , καί ὁ ἐν ὁ χρόνος πᾶς γίγνομαι παρά αὐτός εὔνοια περί ὁ δουλεία . σύ γιγνώσκω , φημί , ὁ δουλεύω σύ , καί ὅσος εἰμί κτῆνος σύ μετά ἐγώ . μικρός γάρ εἰμί σύ σύ ἐναντίος ἐγώ , καί σής σός εἰς πλῆθος , καί εὐλογέω σύ Κύριος ἐπί ὁ πούς ἐγώ · νῦν οὖν πότε ποιέω κἀγώ ἐμαυτοῦ οἶκος ; σός μάρτυς , φημί , καλέω ὁ κάματος ὁ ἐμέω . οἶδα γάρ πῶς μετά ἔνδοιος ὁ παρά ἐμαυτοῦ ἅπας ἐπιδείκνυμι , καί ὅπως εὐαρίθμητος λαμβάνω ὁ θρέμμα σύ , ὁ ἐπιμέλεια ὁ ἐμαυτοῦ καί ὁ ἀγρυπνία εἰς πλῆθος αὐτός ἐπιδίδωμι ποιέω . εἶτα ἐπιδείκνυμι ἑαυτοῦ ὁ φιλόδοξος , φημί · εὐλογέω γάρ σύ Κύριος ἐπί ὁ πούς ἐγώ · νῦν οὖν πότε ποιέω κἀγώ ἐμαυτοῦ οἶκος ; οἶδα καί αὐτός , ὅτι μετά ὁ ἐμός παρουσία ὁ ἄνωθεν χάρις ὁ σός περιουσία . νῦν οὖν , ἐπεί κατά ὁ παρά ἐμαυτοῦ πᾶς ἐπιδείκνυμι μετά πᾶς εὔνοια , ὁ ὑπηρεσία ἀποπληρόω , καί ὁ παρά ὁ Θεός βοηθέω Δόλη γίγνομαι , Δίκαιος κάμνω ἐμαυτοῦ ποιέω οἶκος . τις δέ εἰμί , ποιέω ἐμαυτοῦ οἶκος ; ἀντί ὁ , ἐν ἐλευθερία λοιπός διάγω , καί οἰκίον φροντίς ἴδιος ποιέω . οὗτος ἀκούω ὁ Λάβαν . εἶπον αὐτός · τις σύ δίδωμι ; τίς τίς βούλομαι παρά ἐγώ σύ δίδωμι ; εἶπον . ὁμολογέω γάρ κἀγώ , καί οὐ ἀρνέομαι · οἶδα γάρ ὅσος ἐγώ ὑπέρ ὁ παρά ὁ Θεός , καί ὅτι εὐλογέω ἐγώ ὁ θεός ἐπί ὁ σός εἴσοδος . εἶπον δέ , φημί , αὐτός Ἰακώβ · οὖον δύο ἐγώ οὐδείς . ἐάν δέ ποιέω ἐγώ ὁ ῥῆμα οὗτος , καί ποιμαίνω ὁ πρόβατον σύ . οὐδείς , φημί , βούλομαι παρά σύ μισθός ἕνεκα κομίζω , ἀλλά οὗτος μόνος ὁ Λίγυς καταδικέω , καί πάλιν ποιμαίνω ὁ πρόβατον