joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0170.2
γ . Σκότει γὰρ μοι , μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἐκείνου , φησίν , δύο ἔτη παρήλθον ἡμέρων . Ἔδει γὰρ ἀναμεῖναι τὸν καιρὸν τῆς ἐπιθέσεως , ὥστε μετὰ περιφανείας αὐτῷ γενέσθαι τὴν ἐκείθεν ἔξοδον . Εἰ μὲν γὰρ πρὸ τῆς ὀνειροπόλου τοῦ Φαραὼ ὑπομνήσεως ὁ ἀρχιουοχὸς διὰ τῆς οἰκείας προστασίας αὐτὸν ἠλευθέρωσε τοῦ δεσμοῦ , Ἰωσὴφ οὐδὲ κατάδηλος ἐμελλεν αὐτῷ γενέσθαι τοῖς πολλοῖς ἡ ἀρετή . Νυνὶ δὲ εἰδὼς ὁ εὐμηχανὸς καὶ σοφὸς Δεσπότης , καθάπερ τεχνίτης ἀριστεύων , ὅσον προσήκει χρόνον τὸ χρυσὸν ὀμῖλξαι τῷ πυρί , καὶ πότε αὐτὸ χρὴ ἐκείθεν ἀνελκύσαι , συγχωρεῖ τὸν χρόνον τῶν δύο ἐτῶν λᾶβῃν ἐγγυεῖσθαι τῷ ἀρχιουοχῷ , ἵνα καὶ ὁ χαρὸς τῶν ὀνειράτων τοῦ Φαραὼ φάσῃ , καὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς συνελανυοῦσῃ πάσῃ τῇ βασιλείᾳ τοῦ Φαραὼ γνωρίμως γένηται ὁ δίκαιος . Μετὰ γὰρ τὰ δύο ἔτη εἶδε , φησίν , τὰ ὄνειρα τὰ Φαραὼ . Καὶ ἔπεσετο πρωΐ , καὶ ἐταράχθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ , καὶ ἀπέστειλεν ἐκάλεσεν πάντας τοὺς ἄρχοντας τῆς Αἰγύπτου , καὶ πάντας τοὺς σοφοὺς αὐτοῦ , καὶ διηγήσατο αὐτοῖς Φαραὼ τὸ ἔνυπνιον , καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀπαγγείλων αὐτῷ τῷ Φαραὼ . Ὅρα τὴν πολλὴν τοῦ Θεοῦ οἰκονομίαν . Πρότερον συγχωρεῖ πάντων τῶν αὐτοῦ νομιζομένων σοφῶν πείραν αὐτὸν λαβεῖν , ἵνα ὅταν δεῖξῃ ἡ ἐκείνων ἀγνοία , τότε οὕτως ὁ δεσμώτης , ὁ αἰχμάλωτος , ὁ δοῦλος , ὁ Ἑβραῖος εἰς μέσον ἀχθεῖς , καὶ τὰ τοὺς πολλοὺς λανθάνοντα γνωρίμως καταστήσας , προδήλως ἅπασιν κατασκευασθῇ γενέσθαι ἡ τῇ ἀνωθεν αὐτῷ ἐπανθοῦσαν χάριν . Ὅσε οὖν ἄπαντες οἱ σοφοὶ παραγεγόντες οὐδὲν εἰπεῖν ἠδυνήθησαν , οὐδὲ διέκρι τὸ στόμα ἰσχυσαν , τότε ὁ ἀρχιουοχὸς εἰς μνήμην ἐλθὼν ὑπομυνησκει τὸν Φαραὼ τῶν εἰς αὐτὸν συμβεβηκότων , καὶ φησιν · Γνῶ ἄραμαρτον μου ἀναμιμνήσκω σήμερον . Καὶ διηγείται αὐτῷ καὶ ὅπως , ἡνίκᾳ εἰς τὸ δεσμωτήριον ἐνεδίδοτο αὐτός , καὶ ὁ ἀρχιτιποῦς , καὶ ἐθεάσαντο τὰ ὄνειρα , καὶ τὴν σύγκρισιν ἐδείξαντο παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ , ὅτι κατὰ τὴν ἐκείνου [ 604 ] προσηγόρευεν ἅπαντα αὐτοῖς εἰς ἔργον ἐξῆλθε . Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεύς , μετεπέμψατο τὸν Ἰωσὴφ , καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐκ τοῦ ὀνείματος καὶ ἐξῆψαν αὐτόν , καὶ ἡλίουσαν τὴν στολὴν αὐτοῦ , καὶ εἰσῆλθε πρὸς Φαραὼ . Ὅρα εὐθέως καὶ ἐκ προοιμίου λοιπὸν πόση ἡ τιμή . Ἐπεὶδὴ ἐκαθαρίσθη καλῶς διὰ τῆς ὑπομονῆς , καὶ καθάπερ χρυσίον φαιδρυνόμενον ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ δεσμοῦ , καὶ ἦλθεν πρὸς Φαραὼ . Εἰδὼς πόσον δεῖ τὸ ὑπὸ τῆς ἀνωθεν βοηθεῖσθαι ἔοπλον · Ὅρα πόσα ὁμοιομορφία , ἵνα τὰ κατὰ τὸν Ἰωσὴφ εἰς ἔργον ἐξέλθῃ . Ἐπεὶδὴ γὰρ τὸν μέγιστον ἐκείνων ἄθλων ἠγωνίσαστο τῆς μαραζῆς ἐκείνης Αἰγυπτίας τὰ δίκτυα διαφυγὼν , καὶ εἰς τὸ δεσμωτήριον ἐνεδίδοτο , συνεχωρήθη τὸν ἀρχιουοχὸν καὶ τὸν ἀρχιτιποῦν τῷ Φαραὼ καὶ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἔχει ἐμβληθῆναι , καὶ διὰ τῆς συγκρίσεως τῶν ὀνειράτων μαθεῖν τοῦ ἀνδρὸς τὴν σοφίαν , ἵνα νῦν ἐν καιρῷ μνήμην αὐτοῦ ποιησάμενος εἰς μέσον αὐτὸν ἀγάγῃ . Εἶπε δὲ , φησίν , Φαραὼ πρὸς τὸν Ἰωσὴφ · Ἐνύπνιον ἐώρακα , καὶ ὁ συγχρίνων οὐκ ἔστιν αὐτῷ · ἀκούω δὲ περὶ σοῦ λεγόντων , ἀκούσαντά σε ἐνύπνια , συγχρίνειν αὐτά . Ὅρα πῶς αἰσχυνομένος ὁ Φαραὼ οὐ λέγει φανερῶς , ὅτι Οὐδεὶς τῶν παρ’ ἐμοὶ σοφῶν ἰσχύει διακρίνειν τὰ ὄνειρα · ἀλλὰ τί ; Ἐνύπνιον ἐώρακα , καὶ ὁ συγχρίνων οὐκ ἔστιν αὐτῷ · ἀκούω δὲ περὶ σοῦ λεγόντων , ἀκούσαντά σε ἐνύπνια , συγχρίνειν αὐτά . Σκότει μοι καὶ ἐνταῦθα τοῦ Ἰωσὴφ τὴν σύνεσιν καὶ τὴν πολλὴν εὐλάβειαν , ὅπως ἀποκρίνεται τῷ Φαραὼ . Μὴ ὑποπτεύσῃς , φησίν , ἐμὲ τὸ οἰκεῖον φθέγγεσθαι , ἢ ἀπὸ ἀνθρωπίνης σοφίας ταῦτα διακρίνειν . Οὐδὲ γὰρ σὺν τῇ ἀνωθεν ἀποκαλύψει τὴν γνώσιν τούτων καταλαβεῖν . Ἴσθι τοίνυν , ὅτι ἄνευ τοῦ Θεοῦ οὐχ οὕτω με ἀποκριθῆναι σοι . Ἄνευ γὰρ , φησίν , τοῦ Θεοῦ οὐκ ἀποκριθήσεται τὸ σωτήριον τῷ Φαραὼ . Μαθὼν τοίνυν ὡς ὁ τῶν ἀπάντων Δεσπότης ἐστίν ὁ ταῦτα ἀποκαλύπτων , μὴ παρὰ ἀνθρώπων ζητεῖ ταῦτα , κἄν μόνον , φησίν , τοῦ Θεοῦ ἐστὶν ἡς φανερὸν ἔχειν . Ὅρα πῶς διὰ τῆς ἀποκρίσεως παιδεύει τὸν Φαραὼ εἰδεῖναι καὶ τὸν παρ’ αὐτοῦ σοφὸν τὴν ἀδυναμίαν , καὶ τοῦ Δεσπότου τὴν δύναμιν . Ἐπεὶ οὖν ἐγὼ , παρ’ ἐμοῦ , ὅτι οὐκ οὕτω σοφία · ἀνθρωπίνη · ταῦτα φθέγγομαι , οὐδὲ ἐξ οἰκείων λογισμῶν , λέγε τὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ σοι μηνυθέντα . Ταῦτα ἀκούσας ὁ Φαραὼ διηγείται τὰ ἔνυπνια , καὶ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον , καὶ φησίν · Ἐλπα τοῖς ἐξηγηταῖς , καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀπαγγείλων μοι . Οὐκ ἠκούσας , φησίν , καὶ παρ’ ἐμοῦ , ὅτι οὐκ ἔστι τῇ ταῦτα γνωρίζειν τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας ; Μὴ τοίνυν ἐκείνοις καταμέμφου · οὐδὲ γὰρ ἐν ἰσχύσιν ποτε ταῦτα καταλαβεῖν , ἡ τῆς ἀνωθεν δεῖται ἀποκαλύψεως . Καὶ εἶπε , φησίν , Ἰωσὴφ · Τὸ ἐνύπνιον Φαραὼ ἐν ἑστίν . Ἴνα δὲ πιστευθῇ ὅτι ἀληθὲς ἐστὶ τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ σοι μηνυθὲν , δεύτερον διηγήθη τὸ αὐτὸ σε θεασάμενον , καὶ ὅτι ταχὺς ὁ Θεὸς τοῦ ποιῆσαι αὐτό . Ἡ δευτέρωσις , φησίν , βεβαίωσις ἐστὶ τῶν φαμένων , καὶ πληροφορία ὅτι πάντως ταῦτα γενήσεται . Καὶ ἐπειδὴ διέκρινε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπτά βοῶν καὶ τῶν ἐπτά [ 605 ] σταχῶν , εἶπὼν εὐθὺν ἡν μεγάλῃν ἰσχύσει , καὶ ταύτην λῆμην διώξεσθαι χαλεπὸν , λοκ -
Lemmas: γ . Σκότος γάρ ἐγώ , μετά ὁ ἀποκατάστασις ἐκεῖνος , φημί , δύο ἔτος παρέρχομαι ἥμερος . δέω γάρ ἀναμένω ὁ καιρός ὁ ἐπίθεσις , ὥστε μετά περιφάνεια αὐτός γίγνομαι ὁ ἐκεῖθεν ἔξοδος . εἰμί μέν γάρ πρό ὁ ὀνειρόπολος ὁ Φαραώ ὑπόμνησις ὁ ἀρχιουοχὸς διά ὁ οἰκεῖος προστασία αὐτός ἐλευθερόω ὁ δεσμός , Ἰωσήφ οὐδέ κατάδηλος μέλλω αὐτός γίγνομαι ὁ πολύς ὁ ἀρετή . νυνί δέ εἰδοί ὁ Εὐμήχανος καί σοφός Δεσπότης , καθάπερ τεχνίτης ἀριστεύω , ὅσος προσήκω χρόνος ὁ χρυσός ὀμῖλξαι ὁ πῦρ , καί πότε αὐτός χρή ἐκεῖθεν ἀνέλκω , συγχωρέω ὁ χρόνος ὁ δύο ἔτος λαβή ἐγγυάω ὁ αρχιουοχος , ἵνα καί ὁ χάρος ὁ ὄνειρος ὁ Φαραώ φημί , καί ὁ ἀνάγκη αὐτός συνελαύνω πᾶς ὁ βασίλεια ὁ Φαραώ γνώριμος γίγνομαι ὁ δίκαιος . μετά γάρ ὁ δύο ἔτος ὁράω , φημί , ὁ ὄνειρος ὁ Φαραώ . καί πίπτω πρωΐ , καί ταράσσω ὁ ψυχή αὐτός , καί ἀποστέλλω καλέω πᾶς ὁ ἄρχω ὁ Αἴγυπτος , καί πᾶς ὁ σοφός αὐτός , καί διηγέομαι αὐτός Φαραώ ὁ ἐνύπνιον , καί οὐ εἰμί ὁ ἀπαγγέλλω αὐτός ὁ Φαραώ . Ὅρας ὁ πολύς ὁ Θεός οἰκονομία . Πρότερος συγχωρέω πᾶς ὁ αὐτός νομίζω σοφός πείρω αὐτός λαμβάνω , ἵνα ὅταν δείκνυμι ὁ ἐκεῖνος ἄγνοια , τότε οὕτως ὁ δεσμώτης , ὁ αἰχμάλωτος , ὁ δοῦλος , ὁ Ἑβραῖος εἰς μέσος ἄγω , καί ὁ ὁ πολύς λανθάνω γνώριμος καθίστημι , πρόδηλος ἅπας κατασκευάζω γίγνομαι ὁ ὁ ἄνωθεν αὐτός ἐπαναθέω χάρις . ὅσος οὖν ἀπάντομαι ὁ σοφός παράγω οὐδείς εἶπον δύναμαι , οὐδέ διεκρέω ὁ στόμα ἰσχύω , τότε ὁ ἀρχιουοχὸς εἰς μνήμη ἔρχομαι ὑπομυνησκει ὁ Φαραώ ὁ εἰς αὐτός συμβεβηκός , καί φημί · γιγνώσκω ἄραμαρτον ἐγώ ἀναμιμνήσκω σήμερον . καί διηγέομαι αὐτός καί ὅπως , ἡνίκα εἰς ὁ δεσμωτήριον ἐνδίδομαι αὐτός , καί ὁ ἀρχιτιποῦς , καί θεάομαι ὁ ὄνειρος , καί ὁ σύγκρισις δείκνυμι παρά ὁ Ἰωσήφ , ὅτι κατά ὁ ἐκεῖνος [ 604 ] προσαγορεύω ἅπας αὐτός εἰς ἔργον ἐξέρχομαι . οὗτος ἀκούω ὁ βασιλεύς , μεταπέμπω ὁ Ἰωσήφ , καί ἐξάγω αὐτός ἐκ ὁ ονειμα καί ἐξάπτω αὐτός , καί ἁλίζω ὁ στολή αὐτός , καί εἰσέρχομαι πρός Φαραώ . Ὅρας εὐθύς καί ἐκ προοίμιον λοιπός πόσος ὁ τιμή . ἐπειδή καθαρίζω καλῶς διά ὁ ὑπομονή , καί καθάπερ χρυσίον φαιδρύνω ἐξέρχομαι ἐκ ὁ δεσμός , καί ἔρχομαι πρός Φαραώ . εἰδώς πόσος δεῖ ὁ ὑπό ὁ ἄνωθεν βοηθέω ἔοπλον · Ὅρας πόσος ομοιομορφία , ἵνα ὁ κατά ὁ Ἰωσήφ εἰς ἔργον ἐξέρχομαι . ἐπειδή γάρ ὁ μέγας ἐκεῖνος ἆθλος ἀγωνίζομαι ὁ Μαράζης ἐκεῖνος Αἰγύπτιος ὁ δίκτυον διαφεύγω , καί εἰς ὁ δεσμωτήριον ἐνδίδομαι , συγχωρέω ὁ αρχιουοχος καί ὁ αρχιτιποω ὁ Φαραώ καί ἐκεῖνος ὁ καιρός ἔχω ἐμβάλλω , καί διά ὁ σύγκρισις ὁ ὄνειρος μανθάνω ὁ ἀνήρ ὁ σοφία , ἵνα νῦν ἐν καιρός μνήμη αὐτός ποιέω εἰς μέσος αὐτός ἄγω . εἶπον δέ , φημί , Φαραώ πρός ὁ Ἰωσήφ · ἐνύπνιος ὀράω , καί ὁ συγχριναω οὐ εἰμί αὐτός · ἀκούω δέ περί σύ λέγω , ἀκούω σύ ἐνύπνιος , συγχρίω αὐτός . Ὅρας πῶς αἰσχύνω ὁ Φαραώ οὖον λέγω φανερῶς , ὅτι οὐδείς ὁ παρά ἐγώ σοφός ἰσχύω διακρίνω ὁ ὄνειρος · ἀλλά τίς ; ἐνύπνιος ὀράω , καί ὁ συγχριναω οὐ εἰμί αὐτός · ἀκούω δέ περί σύ λέγω , ἀκούω σύ ἐνύπνιος , συγχρίω αὐτός . Σκότος ἐγώ καί ἐνταῦθα ὁ Ἰωσήφ ὁ σύνεσις καί ὁ πολύς εὐλάβεια , ὅπως ἀποκρίνω ὁ Φαραώ . μή ὑποπτεύω , φημί , ἐγώ ὁ οἰκέω φθέγγομαι , ἢ ἀπό ἀνθρώπινος σοφία οὗτος διακρίνω . οὐδέ γάρ σύν ὁ ἄνωθεν ἀποκάλυψις ὁ γνῶσις οὗτος καταλαμβάνω . εἰμί τοίνυν , ὅτι ἄνευ ὁ Θεός οὐ οὗτος ἐγώ ἀποκρίνω σύ . ἄνευ γάρ , φημί , ὁ Θεός οὐ ἀποκρίνω ὁ σωτήριος ὁ Φαραώ . μανθάνω τοίνυν ὡς ὁ ὁ ἀπαντάω Δεσπότης εἰμί ὁ οὗτος ἀποκαλύπτω , μή παρά ἄνθρωπος ζητέω οὗτος , ἄν μόνος , φημί , ὁ Θεός εἰμί εἰμί φανερός ἔχω . Ὅρας πῶς διά ὁ ἀπόκρισις παιδεύω ὁ Φαραώ οἶδα καί ὁ παρά αὐτός σοφός ὁ ἀδυναμία , καί ὁ δεσπότης ὁ δύναμις . ἐπεί οὖν ἐγώ , παρά ἐγώ , ὅτι οὐ οὗτος σοφία · ἀνθρώπινος · οὗτος φθέγγομαι , οὐδέ ἐκ οἰκέω λογισμός , λέγω ὁ παρά ὁ Θεός σύ μηνύω . οὗτος ἀκούω ὁ Φαραώ διηγέομαι ὁ ἐνύπνιος , καί ὁ πρῶτος καί ὁ δύο , καί φημί · ΕΛΠΑ ὁ ἐξηγητής , καί οὐ εἰμί ὁ ἀπαγγέλλω ἐγώ . οὐ ἥκω , φημί , καί παρά ἐγώ , ὅτι οὐ εἰμί ὁ οὗτος γνωρίζω ὁ ἀνθρώπινος σοφία ; μή τοίνυν ἐκεῖνος καταμέμφομαι · οὐδέ γάρ ἐν ἰσχύς ποτός οὗτος καταλαμβάνω , ὁ ὁ ἄνωθεν δήω ἀποκάλυψις . καί εἶπον , φημί , Ἰωσήφ · ὁ ἐνύπνιον Φαραώ ἐν εἰμί . ἵνα δέ πιστεύω ὅτι ἀληθής εἰμί ὁ παρά ὁ Θεός σύ μηνύω , δύο διηγέομαι ὁ αὐτός σύ θεάομαι , καί ὅτι ταχύς ὁ θεός ὁ ποιέω αὐτός . ὁ δευτέρωσις , φημί , βεβαίωσις εἰμί ὁ φημί , καί πληροφορία ὅτι πάντως οὗτος γίγνομαι . καί ἐπεί διακρίνω ὁ ἀριθμός ὁ ἑπτά βοῦς καί ὁ ἑπτά [ 605 ] σταχόω , εἶπον εὐθύς ἐάν μέγας ἰσχύω , καί οὗτος λήμη διώκω χαλεπός , ΛΟΚ -