joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0014.1
δυνήσωμεν . Αὐτὸς γὰρ ἡμῖν ὁ Δεσπότης ἐπηγγέλατο λέγων · Ἵδοὺ δέδωκα ὑμῖν ἐξουσίαν πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων , καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ . Νήφωμεν τοίνυν , χαριζάσθω , ἵνα κατ' ἰχνος τοῦ πατριάρχου τοῦτο τὴν ἀρετὴν μετιδόντες , τῶν αὐτῶν εκείνων στεφάνων ἀξιωθῶμεν δυνήσωμεν , καὶ εἰς τοὺς τοῦτο καταντήσαι κόπους , καὶ διαφυγεῖν τὴν ἐν τῇ γείνῃ κόλασιν , καὶ τῶν ἀπορρήτων εκείνων ἀγαθῶν ἀξιωθῶμεν . Ἄλλ' ἵνα πλείονα ζηλῶν ἐν ὑμῖν ἐργαζώμεθα , καὶ πρὸς τὴν τοῦ δικαίου τοῦτο μίμησιν ὑμᾶς διεγείρωμεν , φέρε πάλιν ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν ἱστορίας διαλεχθῶμεν πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀγάπην , ἐπελθόντες τῶν ἐξῆς τὴν ἀκολουθίαν . Μετὰ γὰρ τὴν βαδὴλῃ φιλοξενίαν ἐκείνην , οὐ τῇ ποιότητι ἡ ποσότητι τῶν ἐδεσμάτων κρινομένην , ἀλλὰ τῇ προθυμίᾳ , τῇ βαδὴλῃ τῆς γνώμης δεξαμένως παρασχῆμα τῆς φιλοξενίας τὰς ἀμοιβὰς ἐχαρίσατο . Καὶ μαθὼν εἰς τε εἴη ὁ παραγεγονὼς , καὶ πῶς ἡ τοῦτο δύναμις , μέλλουσις ἐκθεῖν ἐπὶ τὸν Σοδόμων καταστρωφὴν ὁρμὴν ἠκολούθησεν ὁ πατριάρχης συμπτροπέμων , φησίν . Ὅρα Δεσπότου φιλανθρωπίαν , ὅση συγκαταβάσει χέρηται , ὁμοῦ καὶ τὴν εἰς τὸν δικαῖον τιμὴν δείκνυς , καὶ ἐκκαλοῦσαι βουλομένου τὴν ἀρετὴν τὴν ἐναποκειμένην αὐτοῦ τῇ ψυχῇ . Ἐξαναστάντες δέ , φησίν , οἱ ἄνδρες κατέδλεψαν ἐπὶ πρόσωπον Σοδόμων καὶ Γομόρρας . Τοὺς ἄγγέλους φησίν . Ἐνταῦθα μέν γὰρ ἐν τῇ σκητῇ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ οἱ ἄγγελοι , καὶ ὁ τοῦτον Δεσπότης κατὰ ταῦτον ὤφθησαν · λοιπὸν δὲ ὁ μὲν ὡς ὑπηρετᾶ ἀπεστάλεντο ἐπὶ τὴν καταστροφὴν τῶν πόλεων ἐκείνων , ὁ δὲ ἔμενε , καθάπερ φίλος φίλῳ , μονοῦνυχι κοινολογούμενος τῷ δικαίῳ , ὅπερ ἐμελλε ποιεῖν . Ἀπελθόντων τοίνυν ἐκείνων , Εἶπε , φησίν , ὁ Κύριος · Οὐ μὴ κρύψω * ἐγὼ ἀπὸ Ἀβραὰμ τοῦ παιδὸς μου , ὁ ἐγὼ ποιῶ . Μεγίστην τοῦ Θεοῦ ἡ συγκατάβασις , καὶ πάντα λόγον ὑπερβαίνουσα ἡ εἰς τὸν δικαῖον τιμή . Ὅρα γὰρ πῶς πρὸς αὐτὸν διαλέγεται , ὡσανεὶ ἄνθρωπος ἄνθρωπον διαλεγόμενος , δείκνυς ἡμῖν ὅτι οἱ ἐνῥετοὶ ἀξιοῦνται τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμῆς . Καὶ ἵνα μὴ νομίζης τῆς τοῦ Θεοῦ μόνον εἶναι ἀγαθότητος τὴν τοσαύτην εἰς τὸν δικαῖον τιμήν , ὅρα πῶς ἡ θεία Γραφὴ διδάσκει ἡμᾶς , ὅτι αὐτὸς ἐαυτῷ ταύτης τῆς τιμῆς αἴτιος κατέστη , μετὰ πολλῆς τῆς ὑπακοῆς τοῖς παρὰ τοῦ Θεοῦ παιδεύμασι ἐπιτάσιν . Εἰπὼν γὰρ · Οὐ μὴ κρύψω ἀπὸ Ἀβραὰμ τοῦ παιδὸς μου , ὁ ἐγὼ ποιῶ , οὐχ εὐθέως λέγει τὸ μέλλον ἐσεσθαι · ἀλλοῦθον γὰρ ἦν ἐπαγαγεῖν καὶ εἰπεῖν , ὅτι μέλλει τὰ Σόδομα ἐμπιπρῆν . Ἄλλ' ἄξιον μὲν ἐκείνῳ παραδραμεῖν · οὐδὲ γὰρ συλλαβὴν οὐδὲ κεραιᾶν παρατρέχειν χρὴ τῶν ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ κειμένων . Πόσης γὰρ οἴει τιμῆς εἶναι καὶ τοῦτο αὐτῷ τὸ λέγειν , Ἀβραὰμ τοῦ παιδὸς μου ; πόσου φιλοτρου ; πόσης διαθέσεως ; Τοῦτο γὰρ μάλιστα δείκνυσι τὸ [ 426 ] ἐξαιρετον , καὶ τὴν εἰς τὸν δικαῖον τιμήν . Εἶτα , ὅπερ ἔλεγον , εἰπὼν , Οὐ μὴ κρύψω , οὐχ εὐθέως ἐπάγει καὶ λέγει τὸ γινόμενον , ἀλλὰ τί ; Ἵνα μάθῃμεν ὅτι οὐχ ἀπλῶς οὐδὲ εἰκὶ τοσαύτην περὶ αὐτὸν δείκνυσαι τὴν χηδεμονίαν , φησίν · Ἀβραὰμ δὲ γινόμενος ἐσται εἰς ἔθνος μέγα καὶ πολύ , καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς . Ἵδεῖν γὰρ ὅτι συντάξει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ , καὶ τὴν οἶκην αὐτοῦ μετ' αὐτῶν , καὶ φυλάξουσι τὰς ὁδοὺς Κυρίου τοῦ Θεοῦ , ποιῶν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν , ὅπως ἂν ἐπαγάγῃ Κύριος ἐπὶ Ἀβραὰμ πάντα , ὁ ἐλάλησεν πρὸς αὐτόν . Βαβαῖ , πόσον τῆς τοῦ Δεσπότου φιλανθρωπίας τὸ μέγεθος . Ἐπεὶδὴ μέλλει μετὰ ταῦτα ἐπάγειν καὶ κατὰ τὴν καταστροφὴν
Lemmas: δύναμαι . αὐτός γάρ ἐγώ ὁ Δεσπότης ἐπαγγέλλω λέγω · ἰδού δίδωμι σύ ἐξουσία πατέω ἐπάνω ὄφις καί σκορπίος , καί ἐπί πᾶς ὁ δύναμις ὁ ἐχθρός . νήφω τοίνυν , χαρίζω , ἵνα κατά ἴχνος ὁ πατριάρχης οὗτος ὁ ἀρετή μεταδίδωμι , ὁ αὐτός ἐκεῖνος στέφανος ἀξιόω δύναμαι , καί εἰς ὁ οὗτος καταντάω κόπος , καί διαφεύγω ὁ ἐν ὁ γείνομαι κόλασις , καί ὁ ἀπόρρητος ἐκεῖνος ἀγαθός ἀξιόω . ἄλλος ἵνα πλείων ζηλόω ἐν σύ ἐργάζομαι , καί πρός ὁ ὁ Δίκαιος οὗτος μίμησις σύ διεγείρω , φέρω πάλιν ἐκ ὁ κατά αὐτός ἱστορία διαλέγω πρός ὁ ὑμέτερος ἀγάπη , ἐπέρχομαι ὁ ἑξῆς ὁ ἀκολουθία . μετά γάρ ὁ βαδὴλῃ φιλοξενία ἐκεῖνος , οὖον ὁ ποιότης ὁ ποσότης ὁ ἔδεσμα κρίνω , ἀλλά ὁ προθυμία , ὁ βαδὴλῃ ὁ γνώμη δέχομαι παράσχημα ὁ φιλοξενία ὁ ἀμοιβή χαρίζομαι . καί μανθάνω εἰς τε εἰμί ὁ παραγίγνομαι , καί πῶς ὁ οὗτος δύναμις , μέλλων ἐκθέω ἐπί ὁ Σόδομα καταστροφή ὁρμή ἀκολουθέω ὁ πατριάρχης συμπτροπέμων , φημί . Ὅρας δεσπότης φιλανθρωπία , ὅσος συγκατάβασις χράω , ὁμοῦ καί ὁ εἰς ὁ Δίκαιος τιμή δείκνυμι , καί ἐκκαλέω βούλομαι ὁ ἀρετή ὁ ἐναπόκειμαι αὐτός ὁ Ψυχή . ἐξανίστημι δέ , φημί , ὁ ἀνήρ κατέδλεψαν ἐπί πρόσωπον Σόδομα καί Γόμορρα . ὁ ἄγγελος φημί . ἐνταῦθα μέν γάρ ἐν ὁ σκήτη ὁ Ἀβραάμ καί ὁ ἄγγελος , καί ὁ οὗτος Δεσπότης κατά ταῦτος ὁράω · λοιπός δέ ὁ μέν ὡς ὑπηρέτης ἀποστέλλω ἐπί ὁ καταστροφή ὁ πόλις ἐκεῖνος , ὁ δέ μένω , καθάπερ φίλος φίλος , μονοῦνυχι κοινολογέομαι ὁ Δίκαιος , ὅσπερ μέλλω ποιέω . ἀπέρχομαι τοίνυν ἐκεῖνος , εἶπον , φημί , ὁ Κύριος · οὖον μή κρύπτω * ἐγώ ἀπό Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ , ὁ ἐγώ ποιέω . Μεγίστη ὁ Θεός ὁ συγκατάβασις , καί πᾶς λόγος ὑπερβαίνω ὁ εἰς ὁ Δίκαιος τιμή . Ὅρας γάρ πῶς πρός αὐτός διαλέγω , ὡσανεί ἄνθρωπος ἄνθρωπος διαλέγω , δείκνυμι ἐγώ ὅτι ὁ ἐνετός ἀξιόω ὁ παρά ὁ Θεός τιμή . καί ἵνα μή νομίζω ὁ ὁ Θεός μόνος εἰμί ἀγαθότης ὁ τοσοῦτος εἰς ὁ Δίκαιος τιμή , ὁράω πῶς ὁ θεῖος γραφή διδάσκω ἐγώ , ὅτι αὐτός αὐτός οὗτος ὁ τιμή αἴτιος καθίστημι , μετά πολύς ὁ ὑπακοή ὁ παρά ὁ Θεός παίδευμα ἐπίτασις . εἶπον γάρ · οὖον μή κρύπτω ἀπό Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ , ὁ ἐγώ ποιέω , οὐ εὐθύς λέγω ὁ μέλλω εἰμί · ἀλλοῦθον γάρ εἰμί ἐπάγω καί εἶπον , ὅτι μέλλω ὁ Σόδομα ἐμπίμπρημι . ἄλλος ἄξιος μέν ἐκεῖνος παρατρέχω · οὐδέ γάρ συλλαβή οὐδέ κεραία παρατρέχω χρή ὁ ἐν ὁ θεῖος γραφή κεῖμαι . πόσις γάρ οἴομαι τιμή εἰμί καί οὗτος αὐτός ὁ λέγω , Ἀβραάμ ὁ παῖς ἐγώ ; πόσος φιλοτρεω ; πόσος διάθεσις ; οὗτος γάρ μάλιστα δείκνυμι ὁ [ 426 ] ἐξαίρω , καί ὁ εἰς ὁ Δίκαιος τιμή . εἶτα , ὅσπερ λέγω , εἶπον , οὖον μή κρύπτω , οὐ εὐθύς ἐπάγω καί λέγω ὁ γίγνομαι , ἀλλά τίς ; ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ ἀπλόος οὐδέ ἴξ τοσοῦτος περί αὐτός δείκνυμι ὁ κηδεμονία , φημί · Ἀβραάμ δέ γίγνομαι εἰμαι εἰς ἔθνος μέγας καί πολύς , καί ἐνευλογέομαι ἐν αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος ὁ γῆ . ὁράω γάρ ὅτι συντάσσω ὁ υἱός αὐτός , καί ὁ οἶκος αὐτός μετά αὐτός , καί φυλάσσω ὁ ὁδός κύριος ὁ Θεός , ποιέω δικαιοσύνη καί κρίσις , ὅπως εἄν ἐπάγω Κύριος ἐπί Ἀβραάμ πᾶς , ὁ λαλέω πρός αὐτός . βαβαί , πόσος ὁ ὁ δεσπότης φιλανθρωπία ὁ μέγεθος . ἐπειδή μέλλω μετά οὗτος ἐπάγω καί κατά ὁ καταστροφή