joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0022.4
Τίνος ἕνεκεν οὕτως ἤρεσεν , Ἠλθον δὲ οἱ δύο ἄγγελοι εἰς Σόδομα ἐσπέρας ; Ἐπειδὴ μετὰ τὸ ἐπιγενώσθαι τῷ πατριάρχῃ , ἐξαναστάντων αὐτὸν ἐκθεῖσε , ὁ μὲν κηδεμὼν καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς τὴν οἰκείαν ἀγαθότητα μειοῦμενος , καὶ σχήματι ἀνθρώπου τότε ὁφθεὶς ἠσπάμενος τὸν πατριάρχην διαλεγόμενος , καλῶς τε ἡκούσατε · βουλόμενος ἅπαντας ἡμᾶς διδάξαι καὶ τῆς ἑαυτοῦ μακροθυμίας τὴν ὑπεροχὴν , καὶ τοῦ πατριάρχου τοῦ φιλόστοργον , οἱ δὲ ἄγγελοι ὡρμημένοι ἐπὶ τὰ Σόδομα · τὴν ἀκολουθίαν ἑαυτῆς διατηροῦσα ἡμῖν ἡ θεία Γραφὴ νῦν φησίν Ἠλθον δὲ οἱ δύο ἄγγελοι εἰς Σόδομα ἐσπέρας , τὸ ἐπιταχθὲν πληροῦντες . Καὶ ὅρα ἀχρίβειαν καὶ παρατήρησιν τῆς θείας Γραφῆς , πῶς καὶ τὸν καιρὸν ἡμῖν ἐσθίμενος , καθ’ ὃν παρεγένοντο · Ἐσπέρας γὰρ ἦσαν . Καὶ τίνος ἕνεκεν τὸν καιρὸν ἐδήλωσε ; καὶ διὰ τί κατὰ τὴν ἑσπέραν παρεγένοντο ; Ἵνα τὴν πολλὴν ἡμῖν ἐπίστασιν δείξῃ τῆς τοῦ Λῶτ φιλοξενίας . Καθόπερ γὰρ ὁ πατριάρχης κατὰ τὸν τῆς μεσημβρίας καιρὸν καθήμενος ἐπετρέπει τοὺς παριόντας , καὶ ἔργον ἐποίησετο τὴν τούτων ὄψιν , καὶ ἐπέτρεχε καὶ μετὰ περιχαρείας τοὺς ὀδύτας ὑπεδέχετο · τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ὁ δικαῖος οὗτος , ἐπειδὴ ἤδει τῆς κακίας τῶν ἐν Σοδόμοις οἰκοῦντῶν τὴν πονηρίαν , οὐδὲ τὸν τῆς ἑσπέρας καιρὸν παρἐπέμπετο , ἀλλὰ μέχρι τοῦτο παρέμενεν , μήπου ὤπαυρός τις αὐτῷ παρεμπεσῇ , καὶ τὸν ἀπὸ τῆς φιλοξενίας καρπὸν δρεψασθαι δυνηθῇ Ἄληθὴς θαυμασία ἐστι μετὰ πολλῆς τῆς ὑπεροχῆς τοῦ δικαίου τοῦτου τὴν ἀρετὴν , ὅτι ἐν μέσῳ τοιούτων παρανομῶν ἀναστρεφόμενος , οὐ μόνον οὐ γέγονεν ῥαθυμότερος , ἀλλὰ καὶ πολλῷ πλείονα τὴν ἀρετὴν ἐπεδείκνυτο . Καὶ πάντων , ὡς εἴπειν , κατὰ χρημάτων φερομένων , οὗτος μόνος ἐν τοσούτῳ πλήθει τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ἐδίδυ . Ποῦ γὰρ εἰσὶν οἱ λέγοντες , ὅτι οὐχ οἷόν τε ἐν μέσῃ πόλει στρεφομένῳ τινὰ διασωθαι τὴν ἀρετὴν , ἀλλ’ ἀναχωρήσεως δεῖ , καὶ τῆς ἐν τοῖς ὄρεσι διατριβῆς , καὶ οὐ δυνατὸν τὸν οἰκίας προεστῶτα , καὶ γυναῖκα ἔχοντα , καὶ παίδων ἐπιμελομένον καὶ οἰκετῶν , ἐνάρητον εἶναι ; Ὀράτωσαν τοίνυν τὸν δικαῖον τοῦτον μετὰ γυναικὸς καὶ παίδων καὶ οἰκετῶν , καὶ ἐν πόλει διάγοντα , καὶ μεταξὺ τοσούτων πονηρῶν καὶ παρανόμων διατρίβοντα , καὶ καθάπερ σπινθῆρα τινὰ ἐν μέσῳ πελάγει διαλάμποντα , καὶ οὐ μόνον οὐ σβεννύμενον , ἀλλὰ καὶ λαμπρότερον τὸ φῶς δεῖκνυμενον . Καὶ ταῦτα λέγω , οὐ κωλύων τὴν ἀναχώρησιν τὴν [ 436 ] ἀπὸ τῶν πόλεων , καὶ τὴν ἐν τοῖς ὄρεσι καὶ ταῖς ἐρήμοις διατριβὴν ἀπαγορεύων , ἀλλὰ δεῖκνύς ὅτι τῇ βουλομένῳ νῆφειν καὶ ἐγρηγορέναι οὐδὲν τούτων κώλυμα γίνεται . Ὥσπερ οὖν τὸν ῥάθυμον καὶ ἀναπεπτωκότα οὐδὲ ἡ ἔρημος ὠφελήσει τὶ δυναται · οὐδὲ γὰρ ὁ τόπος ἐστιν ὁ τὴν ἀρετὴν κατορθῶν , ἀλλ’ ἡ γνώμη καὶ ὁ τρόπος · οὕτω τὸν νήφοντα καὶ διεγερημένον οὔτε τὸ ἐν μέσῃ τῇ πόλει διατρίβειν καταλαβεῖ τὴν δυνησεται . Καὶ διὰ τοῦτο ὀδολύμη , καθάπερ τὸν μακάριον τοῦτον , τοὺς ἐναρέτους μάλιστα ἐν μέσῳ τῶν πόλεων εἶναι , ἵνα καθάπερ ζῦμο τοῖς ἄλλοις γινόμενοι , πολλοὺς ἐκ τῶν οἰκείων ζῆλον ἀγάγῃσιν . Ἄλλ’ ἐπειδὴ δυσχερὲς τοῦτο καταφαίνεται εἶναι , κἂν ἐκεῖνο εὑρωθῶ . Παράγε γὰρ λοιπὸν τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου , καὶ βραχὺς ὁ παρὼν βίος · καὶ εἰ μὴ νῦν , ὡς ἐν τῷ σκάμματι ἑσθῆκαμεν , τῶν πόνων τῆς ἀρετῆς ἀψώμεθα , καὶ τὰ δίκτυα τῆς κακίας διαφύγωμεν , ὅσατρον μάρην ἑαυτοὺς αἰτιασόμεθα , ὅτι οὐδὲν δρεῖος τῆς μεταγνώσεως . Ἐως μὲν γὰρ ἂν ὤμεν ἐν τῇ παρούσῃ ζωῇ , δυνατὸν μεταγνῶσθαι τοῦ ἐντεῦθεν ἀπόνασθαι κέρδους , καὶ τὰ πρότερα ἀπονηψάμενοι ἀμαρτηματα τῆς τοῦ Δεσπότου φιλανθρωπίας ἀξιωθῆναι · εἰ δὲ τὸν παρόντα καιρὸν προείμενοι ἀθρόον προαναπασοῦ · ἡμεν , μετανοήσωμεν
Lemmas: τίς ἕνεκα οὕτως ἀρέσκω , ἠλσχω δέ ὁ δύο ἄγγελος εἰς Σόδομα εἰσπεράω ; ἐπεί μετά ὁ ἐπιγίγνομαι ὁ πατριάρχης , ἐξανίστημι αὐτός ἐκθέω , ὁ μέν κηδεμών καί φιλάνθρωπος θεός ὁ οἰκεῖος ἀγαθότης μειόω , καί σχῆμα ἄνθρωπος τότε ὁράω ἠσπάμενος ὁ πατριάρχης διαλέγω , καλῶς τε ἀκούω · βούλομαι ἅπας ἐγώ διδάσκω καί ὁ ἑαυτοῦ μακροθυμία ὁ ὑπεροχή , καί ὁ πατριάρχης ὁ φιλόστοργος , ὁ δέ ἄγγελος ὁρμάω ἐπί ὁ Σόδομα · ὁ ἀκολουθία ἑαυτοῦ διατηρέω ἐγώ ὁ θεῖος γραφή νῦν φημί ἠλσχω δέ ὁ δύο ἄγγελος εἰς Σόδομα εἰσπεράω , ὁ ἐπιτάσσω πληρόω . καί ὁράω ἀκρίβεια καί παρατήρησις ὁ θεῖος γραφή , πῶς καί ὁ καιρός ἐγώ ἐσθίω , κατά ὅς παραγίγνομαι · εἰσπεράω γάρ εἰμί . καί τίς ἕνεκα ὁ καιρός δηλόω ; καί διά τίς κατά ὁ ἑσπέρα παραγίγνομαι ; ἵνα ὁ πολύς ἐγώ ἐπίστασις δείκνυμι ὁ ὁ Λωτ φιλοξενία . καθόπερ γάρ ὁ πατριάρχης κατά ὁ ὁ μεσημβρία καιρός κάθημαι ἐπιτρέπω ὁ πάρειμι , καί ἔργον ποιέω ὁ οὗτος ὄψις , καί ἐπιτρέχω καί μετά περιχάρεια ὁ οδυος ὑποδέχομαι · ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ Δίκαιος οὗτος , ἐπεί ἦδος ὁ κακία ὁ ἐν Σόδομα οἰκέω ὁ πονηρία , οὐδέ ὁ ὁ ἑσπέρα καιρός παραπέμπω , ἀλλά μέχρι οὗτος παραμένω , μήπου ὤπαυρός τις αὐτός παρεμπίπτω , καί ὁ ἀπό ὁ φιλοξενία καρπός δρέπω δύναμαι ἀληθής θαυμάσιος εἰμί μετά πολύς ὁ ὑπεροχή ὁ Δίκαιος οὗτος ὁ ἀρετή , ὅτι ἐν μέσος τοιοῦτος παρανομέω ἀναστρέφω , οὖον μόνος οὖον γίγνομαι ῥᾴθυμος , ἀλλά καί πολύς πλείων ὁ ἀρετή ἐπιδείκνυμι . καί πᾶς , ὡς εἶπον , κατά χρῆμα φέρω , οὗτος μόνος ἐν τοσοῦτος πλῆθος ὁ εὐθύς ὁδός δίδωμι . πός γάρ εἰμί ὁ λέγω , ὅτι οὐ οἷος τε ἐν μέσος πόλις στρέφω τις διασῴζω ὁ ἀρετή , ἀλλά ἀναχώρησις δεῖ , καί ὁ ἐν ὁ ὄρος διατριβή , καί οὖον δυνατός ὁ οἰκίον προίστημι , καί γυνή ἔχω , καί παῖς ἐπιμελέομαι καί οἰκέτης , ἐναίρω εἰμί ; ὁράω τοίνυν ὁ Δίκαιος οὗτος μετά γυνή καί παῖς καί οἰκέτης , καί ἐν πόλις διάγω , καί μεταξύ τοσοῦτος πονηρός καί παράνομος διατρίβω , καί καθάπερ σπινθήρ τις ἐν μέσος πέλαγος διαλάμπω , καί οὖον μόνος οὖον σβέννυμι , ἀλλά καί λαμπρός ὁ φάος δείκνυμι . καί οὗτος λέγω , οὖον κωλύω ὁ ἀναχώρησις ὁ [ 436 ] ἀπό ὁ πόλις , καί ὁ ἐν ὁ ὄρος καί ὁ ἐρῆμος διατριβή ἀπαγορεύω , ἀλλά δείκνυμι ὅτι ὁ βούλομαι νήφω καί ἐγείρω οὐδείς οὗτος κώλυμα γίγνομαι . ὥσπερ οὖν ὁ ῥάθυμος καί ἀναπίπτω οὐδέ ὁ ἐρῆμος ὠφελέω τίς δυνατός · οὐδέ γάρ ὁ τόπος εἰμί ὁ ὁ ἀρετή κατορθόω , ἀλλά ὁ γνώμη καί ὁ τρόπος · οὗτος ὁ νήφω καί διεγείρω οὔτε ὁ ἐν μέσος ὁ πόλις διατρίβω καταλαβαίνω ὁ δύναμαι . καί διά οὗτος ὀδολύμη , καθάπερ ὁ μακάριος οὗτος , ὁ ἐνάρετος μάλιστα ἐν μέσος ὁ πόλις εἰμί , ἵνα καθάπερ ζῦμο ὁ ἄλλος γίγνομαι , πολύς ἐκ ὁ οἰκέω ζῆλος ἄγω . ἄλλος ἐπεί δυσχερής οὗτος καταφαίνω εἰμί , κἀν ἐκεῖνος εὑρίσκω . παράγω γάρ λοιπός ὁ σχῆμα ὁ κόσμος οὗτος , καί βραχύς ὁ πάρειμι βίος · καί εἰμί μή νῦν , ὡς ἐν ὁ σκάμμα ἵστημι , ὁ πόνος ὁ ἀρετή ἅπτω , καί ὁ δίκτυον ὁ κακία διαφεύγω , ὅσος μάρη ἑαυτοῦ αἰτιάομαι , ὅτι οὐδείς δρεῖος ὁ μετάγνωσις . ἠώς μέν γάρ εἄν εἰμί ἐν ὁ πάρειμι ζωή , δυνατός μεταγιγνώσκω ὁ ἐντεῦθεν ἀπονίναμαι κέρδος , καί ὁ πρότερος ἀπονίζω ἁμάρτημα ὁ ὁ δεσπότης φιλανθρωπία ἀξιόω · εἰμί δέ ὁ πάρειμι καιρός προΐημι ἀθρόος προαναπαύω · ἠμέν , μετανοέω