joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0090.6
ώφελειαν καρποῦσάμενοι , οὕτως οἴκαδε ἀναχωρήσωμεν . Ἴδομεν τοίνυν τὴν ἀρχὴν τῶν ἀνεγνωσμένων . Ἡν δὲ Ἠσαὺ , φησίν , ἐτῶν τεσσαράκοντα , καὶ ἔλαβε τὴν Ἰουδὴ θυγατέρα Βεὴλ τοῦ Χετταίου , καὶ τὴν Βασεμὰθ θυγατέρα Ἐλῶμ τοῦ Ἐδωλαίου , καὶ ἦσαν ἐρίζουσαι τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῇ Ῥεβέκκᾳ . Ὅρα πόσα ἐκ τῶν ὀλίγων τούτων ῥημάτων ἐστὶ καταμαθεῖν . Τίνος γὰρ ἐνεκεν ἡμῖν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν τοῦ Ἠσαὺ ἐσήφηνεν ; Οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ' ἵνα ἑαυτὸν καταμάθωμεν τοῦ Ἰσαὰκ τὸ γῆρας , καὶ ὅτι λοιπὸν προθεδήκως ἦν . Ἐὰν γὰρ μνημονεύσωμεν τῶν ἐμπροσθεν εἰρημένων , καὶ ὅτι , ἡνίκα μὲν ἔλαβε τὴν Ῥεβέκκαν , καὶ αὐτὸς τεσσαράκοντα ἐτῶν ἐτύγχανεν , ὅτε δὲ ἀπεγύησαν οἱ παῖδες , ἑξήκοντα ἐτῶν ἦν , εἰσόμεθα ὅτι νῦν ἑκατοστοῦ λοιπὸν ἑτῶς ἐπιβὶς ἐν βαθυτάτῳ γῆρᾳ ἐτύγχανεν . Ἐπεὶδὴ γὰρ μέλλει μετὰ ταῦτα διηγεῖσθαι ἡμῖν , [ 514 ] ὡς ὑπὸ τοῦ γήρως ἀμβλυτέρας ἔχει τὰς ὄψεις , διὰ τοῦτο τῶν ἐτῶν τοῦ Ἠσαὺ τὸν ἀριθμὸν ἐσήμανεν , ἵνα ἐντεῦθεν εἴδωμεν ἑχωμεν ἀκριβῶς τοῦ Ἰσαὰκ τὸν χρόνον . Διὰ τοῦτο ἔλεγεν , Ἡν δὲ Ἠσαὺ ἐτῶν τεσσαράκοντα . Εἶτα νῦν μάθωμεν τοῦ παιδὸς τὴν προπέτειαν , καὶ ὅτι παρὰ τῶν ἐθνῶν , ὧν οὐκ ἔχρη , τὰς γαμετὰς ἡγάγετο , ἐδύλασεν ἡμῖν , ὅτι ἡ μὲν ἐκ τῶν γένους τῶν Χετταίων ἦν , ἡ δὲ ἐκ τῶν Ἐδωλαίων · καίτοι γε ἑχρὴν αὐτὸν μαθόντα , ὅσην σπουδὴν ὁ πατριάρχης ἐποιήσατο διασταλόμενος τῷ παιδίῳ ἑαυτοῦ , ὥστε τὴς φυλῆς αὐτοῦ γαμετὴν τῷ Ἰσαὰκ ἐνέγκαι , καὶ ὅτι ἡ μήτηρ αὐτῶν ἡ Ῥεβέκκα ἐκ τῆς Χαράν ὡρμάτο , μηδὲν τοιούτου βουλεῦσασθαι . Ἀλλ' ἵνα ἐν προοιμίων δείξῃ τῶν οἰκείων τρόπων τὸ ἀτακτον , προλαβὼν ἐκεῖνας ἡγάγετο . Καὶ ἵνα μάθωμεν τῶν γυναικῶν τὸ δύστροπον , φησιν ἡ Γραφή , Καὶ ἦσαν ἐρίζουσαι τῷ Ἰσαὰκ καὶ τῇ Ῥεβέκκᾳ . Καὶ τί ἂν εἴη ταύτης τῆς μοχθηρίας χαλεπώτερον , ὅταν αἱ πᾶσαν τιμὴν ἀπονέμεν δεοῦσαι , μὴ μόνον τοῦτο μὴ ποιῶσιν , ἀλλὰ καὶ πρὸς φιλονεικίαν παρασκευάζωνται ; Ταῦτα δὲ πάντα οὐχ ἁπλῶς ἡμῖν ἡ ἱστορία σημαίνει , ἀλλ' ἵνα μετὰ ταῦτα , ἐπειδὰν ἴδῃς τὴν Ῥεβέκκαν πρὸς τὸν Ἰακὼβ πολλὴν τὴν εὐνοιαν ἐπιδεικνυμένην , μάθῃς ὡς οὐκ ἀπεῖχε πρᾶγμα διἐπράττετο . Τέως δὲ ἵνα μὴ τὴν ἀκολούθιαν προσθᾶσωμεν , αὐτοῖς ταῦτα τοῖς γεγραμμένοις . Ἐγένετο δὲ μετὰ τὸ γηράσαι τὸν Ἰσαὰκ , καὶ ἡμβλύνθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ τοῦ ὁρᾶν · οὐχ ἕτι γὰρ , φησίν , ὑπὸ τοῦ γήρως ὁρᾶν ἠδύνατο · Καὶ ἐκάλεσεν Ἠσαὺ τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρεσβύτερον , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Υἱέ μου , ἰδοὺ ἐγὼ γεγήρακα , καὶ οὐ γινώσκω τὴν ἡμέραν τῆς τελευτῆς μου . Νῦν οὖν λάβε τὸ σκεῦός σου , τὴν τε φαρέτραν καὶ τὸ τόξον , καὶ ἐξελθε εἰς τὸ πεδίον , καὶ θήρευσόν μοι θήραν , καὶ ποίησόν μοι ἐδέσματα , ὡς φιλοῦ ἐγώ , καὶ ἐνεγκέ μοι , ἵνα φάγω , ὅπως εὐλογήσῃ σε ἡ ψυχή μου , πρὶν ἢ ἀποθανεῖν με . Ἐνταῦθά μοι σκόπει , ἀγαπητέ , τὴν δραμὴν τοῦ Θεοῦ , καὶ ὅπως ὁ μὲν πατὴρ τὴν φυσικὴν φιλοστοργίαν ἐπιδεικνύμενος ταῦτα διετάξατο τῷ Ἠσαῦ · ὁ δὲ σοφὸς καὶ εὐμήχανος Δεσπότης διὰ τῆς Ῥεβέκκας τὴν οἰκείαν πρόρρησιν εἰς ἔργον ἐξενεργήσεται παρασκευάζει , διδάσκων ἡμᾶς ὅση τῆς ἀρετῆς ἡ ἰσχὺς καὶ τῆς τῶν τρόπων ἐπιεικείας . Καὶ γὰρ ἐκείνοις μὲν καὶ ἀπὸ τῶν πρωτοκότων , καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ πατρὸς περὶ αὐτὸν διαθέσεως τὰ πρωτεῖα ἔχειν νομιζόν , ἀθρόον ἀπάντων ἔρημος ἡβούλετο , ἐπειδὴ τὰ παρ' ἑαυτοῦ εἰσενεγκεῖν οὐκ ἠδύνατο · οὗτος δὲ , ἐπειδὴ οἴκοθεν ἦν ἄνδρετος , καὶ τὴν ἀνωθεν εἶχε βοηθὴν συμμάχουσαν αὐτῇ , καὶ ἀκούτος τοῦ πατρὸς
Lemmas: ὠφέλεια καρπόω , οὕτως οἴκαδε ἀναχωρέω . ὁράω τοίνυν ὁ ἀρχή ὁ ἀναγιγνώσκω . ἐάν δέ Ἠσαύς , φημί , ἔτος τεσσαράκοντα , καί λαμβάνω ὁ Ἰουδὴ θυγάτηρ Βεήλ ὁ Χετταῖος , καί ὁ Βασεμάθ θυγάτηρ Έλωμ ὁ Ἐδωλαίου , καί εἰμί ἐρίζω ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ῥεβέκκα . Ὅρας πόσος ἐκ ὁ ὀλίγος οὗτος ῥῆμα εἰμί καταμανθάνω . τίς γάρ ἕνεκα ἐγώ ὁ ἀριθμός ὁ ἔτος ὁ Ἠσαύς σήπω ; οὐχ ἁπλόος , ἀλλά ἵνα ἑαυτοῦ καταμανθάνω ὁ Ἰσαάκ ὁ γῆρας , καί ὅτι λοιπός προτίθημι εἰμί . ἐάν γάρ μνημονεύω ὁ ἔμπροσθεν εἴρω , καί ὅτι , ἡνίκα μέν λαμβάνω ὁ Ῥεβέκκα , καί αὐτός τεσσαράκοντα ἔτος τυγχάνω , ὅτε δέ απεγυαειδω ὁ παῖς , ἑξήκοντα ἔτος εἰμί , εἶμι ὅτι νῦν ἑκατοστός λοιπός ἐτός ἐπιβαίνω ἐν βαθύς γῆρας τυγχάνω . ἐπειδή γάρ μέλλω μετά οὗτος διηγέομαι ἐγώ , [ 514 ] ὡς ὑπό ὁ γῆρας ἀμβλύς ἔχω ὁ ὄψις , διά οὗτος ὁ ἔτος ὁ Ἠσαύς ὁ ἀριθμός σημαίνω , ἵνα ἐντεῦθεν οἶδα ἔχω ἀκριβῶς ὁ Ἰσαάκ ὁ χρόνος . Ζεύς οὗτος λέγω , ἐάν δέ Ἠσαύς ἔτος τεσσαράκοντα . εἶτα νῦν μανθάνω ὁ παῖς ὁ προπέτεια , καί ὅτι παρά ὁ ἔθνος , ὅς οὐ χράω , ὁ γαμετή ἄγω , ἐδύλασεν ἐγώ , ὅτι ὁ μέν ἐκ ὁ γένος ὁ Χετταῖοι εἰμί , ὁ δέ ἐκ ὁ Ἐδωλαίων · καίτοι γε χρή αὐτός μανθάνω , ὅσος σπουδή ὁ πατριάρχης ποιέω διαστέλλω ὁ παιδίον ἑαυτοῦ , ὥστε σής Φυλή αὐτός γαμετή ὁ Ἰσαάκ φέρω , καί ὅτι ὁ μήτηρ αὐτός ὁ Ῥεβέκκα ἐκ ὁ Χαρά ὁρμάω , μηδείς τοιοῦτος βουλεύω . ἀλλά ἵνα ἐν προοίμιον δείκνυμι ὁ οἰκέω τρόπος ὁ ἄτακτος , προλαμβάνω ἐκεῖνος ἄγω . καί ἵνα μανθάνω ὁ γυνή ὁ δύστροπος , φημί ὁ γραφή , καί εἰμί ἐρίζω ὁ Ἰσαάκ καί ὁ Ῥεβέκκα . καί τίς εἄν εἰμί οὗτος ὁ μοχθηρία χαλεπός , ὅταν ὁ πᾶς τιμή ἀπονέμω δήω , μή μόνος οὗτος μή ποιέω , ἀλλά καί πρός φιλονεικία παρασκευάζω ; οὗτος δέ πᾶς οὐ ἁπλόος ἐγώ ὁ ἱστορία σημαίνω , ἀλλά ἵνα μετά οὗτος , ἐπειδάν ὁράω ὁ Ῥεβέκκα πρός ὁ Ἰακώβ πολύς ὁ εὔνοια ἐπιδείκνυμι , μανθάνω ὡς οὐ ἀπέχω πρᾶγμα διαπράσσω . Τέως δέ ἵνα μή ὁ ἀκολουθία προστίθημι , αὐτός οὗτος ὁ γράφω . γίγνομαι δέ μετά ὁ γηράσκω ὁ Ἰσαάκ , καί ἀμβλύνω ὁ ὀφθαλμός αὐτός ὁ ὁράω · οὐ ἔτι γάρ , φημί , ὑπό ὁ γῆρας ὁράω δύναμαι · καί καλέω Ἠσαύς ὁ υἱός αὐτός ὁ πρέσβυς , καί εἶπον αὐτός · υἱός ἐγώ , ἰδού ἐγώ γηράσκω , καί οὖον γιγνώσκω ὁ ἡμέρα ὁ τελευτή ἐγώ . νῦν οὖν λαμβάνω ὁ σκεῦος σύ , ὁ τε φαρέτρα καί ὁ τόξον , καί ἐξέρχομαι εἰς ὁ πεδίον , καί θηρεύω ἐγώ θήρ , καί ποιέω ἐγώ ἔδεσμα , ὡς φιλέω ἐγώ , καί φέρω ἐγώ , ἵνα ἐσθίω , ὅπως εὐλογέω σύ ὁ ψυχή ἐγώ , πρίν ἢ ἀποθνῄσκω ἐγώ . ἐνταῦθα ἐγώ σκοπέω , ἀγαπητός , ὁ δραμή ὁ Θεός , καί ὅπως ὁ μέν πατήρ ὁ φυσικός φιλοστοργία ἐπιδείκνυμι οὗτος διατάσσω ὁ Ἡσαῦ · ὁ δέ σοφός καί Εὐμήχανος Δεσπότης διά ὁ Ῥεβέκκα ὁ οἰκεῖος πρόρρησις εἰς ἔργον ἐκφέρω παρασκευάζω , διδάσκω ἐγώ ὅσος ὁ ἀρετή ὁ ἰσχύς καί ὁ ὁ τρόπος ἐπιείκεια . καί γάρ ἐκεῖνος μέν καί ἀπό ὁ πρωτοκοτος , καί ἀπό ὁ ὁ πατήρ περί αὐτός διάθεσις ὁ πρωτεῖος ἔχω νομίζω , ἀθρόος ἀπαντάω ἐρῆμος βούλομαι , ἐπεί ὁ παρά ἑαυτοῦ εἰσφέρω οὐ δύναμαι · οὗτος δέ , ἐπεί οἴκοθεν εἰμί ἄνδρος , καί ὁ ἄνωθεν ἔχω βοηθός συμμαχώ αὐτός , καί Ἀκοῦτος ὁ πατήρ