joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0130.2
τῷ καύματι , καὶ τῷ παγετῷ τῆς νυκτός , καὶ ἀρίστατο ὁ ὕπνος ἀπ’ ἐμοῦ . Τίς ἂν τοῦτο νῦν δυνήσειε ἢ εἰπεῖν , ὅτι διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν ὑπ’ αὐτοῦ ποιμαινομένων , 559 κινδύνους ἀνέδεξο καὶ ταλαιπωρίας ; Τῶν μὲν νῦν οὐδεὶς ἂν τοῦτο εἰπεῖν τολμήσειε . Παῦλῳ δὲ μόνῳ ἔξεστι ταῦτα μετὰ παρρησίας λέγειν , καὶ τοῦτον μεῖζονα , τῷ διδακάλῳ τῆς οἰκονομίας . Καὶ ποῦ , φησι , Παῦλος ταῦτα ὑπέμεινεν ; Ἄκουε αὐτοῦ λέγοντος · Τίς σὸδενεῖ , καὶ οὐκ ἀσθενεῖ ; τίς σκανδαλίζεται , καὶ οὐκ ἐγὼ πειρῶμαι ; Ὁ ποιμὴν φιλοστοργία . Τὰ ἐτέρων , φησι , πτώματα ἐμοὶ ἐπτείνειν τὰς ἀλγηδόνας · τὰ ἐτέρων σκάνδαλα ἐμοὶ τὴν κάμινον τῆς ὀδύνης ἀνάπτει . Τοῦτον ἀπανευσά ζηλοῦντες οἱ τῶν λογικῶν προβάτων ἐγχειρισμένοι προστασίαν , καὶ μὴ χειρούς γενηθῶσιν τοῦ περὶ τῶν ἀλόγων πρόνοιαν τοσαύτην ἀγρυπνιαν ἐπιδεξαμένου , καὶ ἐπὶ τοσούτων ἐτῶν ἀριθμῶν . Ἐκεῖ μὲν γὰρ κἂν ῥαθυμία τις γένηται , οὐδὲν τὸ βλάδος ἐνταῦθα δὲ κἂν ἓν πρόβατον λογικὸν ἀπόληται , ἢ θρηϊδία γένηται , πολλὴ ἡ ζημία , μεγίστη ἢ βλάβη , ἀρατος ἢ κόλασις . Εἰ γὰρ ὁ δεσπότης ὁ ἡμέτερος τὸ αἷμα τοῦ ἰδίου ἐκχεῖ ὑπὲρ αὐτοῦ οὐ παρητήσατο , ποίας ἂν εἴη ὁ τοιοῦτος ; συγγνώμης ἄξιος , ὁ τὸν οὕτω τιμηθέντα παρὰ τοῦ Δεσπότου παρορφᾶν ἀνεχόμενος , καὶ μὴ τὰ παρ’ αὐτοῦ πάντα πληρῶν εἰς τὸ τοῦ προβάτου πημέλιων ; Ἄλλ’ ἐπὶ τὴν ἀκολουθίαν τοῦ λόγου ἐπανέλθωμεν . Ταῦτά μοι , φησίν , εἴκοσιν ἔτη εἰμὶ ἐν τῷ οἴκῳ σου . Ἐδοῦλευσά σοι δεκατὸς ἔτη ἐπὶ δτὶ τῶν δύο θυγατέρων σου , καὶ ἐξ ἔτη ἐν τοῖς προβάτοισ σου , καὶ παρελογίσω τὸν μισθόν μου δέκα ἀμνῶδας . Εἰ μὴ ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου Ἄβραάμ , καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ ἦν μετ’ ἐμοῦ , τῶν ἂν με κεστὸ ἐξαπέστειλας . Τὴν ταπεινώσιν μου καὶ τὸν κόπον τῶν χειρῶν μου εἶδεν ὁ Θεός , καὶ ἠλεῖψέ σε χθές . Ὅρα πῶς τὰ παρὰ τοῦ Λάβαν ὁμολογηθέντα παραθάρρυνε τὸν δικαῖον , καὶ μετὰ παρρησίας τὸν ἐλεγχον ποιεῖται . Οἶδας , φησίν , ὅπως τῶν εἰκοσίων ἐτῶν τὸν ἀριθμὸν ἰσούλευσά σοι , ὅπερ τῶν θυγατέρων σου τὰ δεκατὸς ἔτη , ἐν δὲ τοῖς προβάτοισ τὰ ὑπόλοιπα ; καὶ ὅμως ἀποστερήσαι με κατεδῆξον τὸν μισθόν , καὶ οὐδὲν ὑπὲρ τούτου ἐνέκλεισας ; Τοῦτο δὲ , ἐξ ὧν αὐτὸς ὡμολόγησας , οἶδα , ὅτι εἰ μὴ ὁ Θεὸς τοῦ Ἄβραάμ καὶ τοῦ Ἰσαάκ ἦν μοι βοηθός , νῦν ἂν με κενὸν ἐξαπέστειλας . Ἐρρημο , καὶ πάντα ἐν ἀφελίαι ἀπ’ ἐμοῦ , καὶ τὴν ἀδικίαν , ἣν προέθου , εἰς ἔργον ἂν ἠγαγες . Ἄλλ’ ὁ Θεὸς ὁ εἰδὼς Τὴν ταπεινώσιν μου καὶ τὸν κόπον τῶν χειρῶν μου . Τί ἐστι , Τὴν ταπεινώσιν μου καὶ τὸν κόπον τῶν χειρῶν μου ; Ἐπειδὴ ἠδει ὁ Θεός , ὅπως μὲν ἐγὼ μετὰ πολλῆς τῆς εὐνοίας τὴν δουλείαν ἐποιήσαμην , καὶ τὸν κόπον ὅσον ὑπὲρ ἐκεινα ποιμαίνων τὰ πρόβατα , καὶ ἐν ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ φροντίζων διετέλεσα , πρὸς ἐκεῖνα ἰδοὺν ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης χθὲς ἠλεῖψέ σε , ἐπέχε τὴς κατ’ ἐμοῦ ἀδικίας καὶ τῆς ἀλόγου ὁρμῆς . Ἰκανὸς ἐν τάξει ἀπολογίας καθίστο τοῦ Λάβαν , καὶ μετὰ τὸ ἐλέγχει τὴν εἰς αὐτὸν ἀδικίαν , καὶ τὰς παρ’ αὐτοῦ εἰς αὐτὸν εὐφγεσίας ἀπνηθήσατο . Διὰ αἰδεσθὲς ἐκεῖνος τὰ παρ’ αὐτοῦ εἰρημένα , λοιπὸν καὶ εἰς δειλίαν καθίσταται , καὶ συνθῆκὴν ἀπαιτῆσαι βούλεται παρὰ τοῦ δικαίου . Ὅρα Θεοῦ κηδεμονίαν . Ὁ οὕτω παρασκευασμένος , καὶ μετὰ τοσαύτης ὁρμῆς τὴν κατ’ αὐτὸν ποιησάμενος , εἰς τοσαύτην κατέστη δειλίαν , ὡς τὰς παρ’ αὐτοῦ συνθῆκας ἐπιζητεῖν . Ἀποκριθεὶς γὰρ Λάβαν , 560 φησίν , εἶπε τῷ Ἰακώβ · Οἱ θυγατέρες σου , θυγατέρες μου , καὶ οἱ υἱοί σου , υἱοί μου , καὶ τὰ κτήνη σου , κτήνη μου , καὶ πάντα ὅσα σὺ ὁρᾷς , ἐμά ἐστι καὶ τῶν θυγατέρων μου · τί ποιήσω ταύταις σήμερον , ἢ τοῖς τέκνοις
Lemmas: ὁ καῦμα , καί ὁ παγετός ὁ νύξ , καί ἀριστάω ὁ ὕπνος ἀπό ἐγώ . Τῖς εἄν οὗτος νῦν δύναμαι ἢ εἶπον , ὅτι διά ὁ σωτηρία ὁ ὑπό αὐτός ποιμαίνω , 559 κίνδυνος ἀναδέχομαι καί ταλαιπωρία ; ὁ μέν νῦν οὐδείς εἄν οὗτος εἶπον τολμάω . Παῦλος δέ μόνος ἔξεστι οὗτος μετά παρρησία λέγω , καί οὗτος μείζων , ὁ διδακάλῳ ὁ οἰκονομία . καί ποῦ , φημί , Παῦλος οὗτος ὑπομένω ; Ἄκουος αὐτός λέγω · Τῖς σῴζω , καί οὐ ἀσθενής ; τίς σκανδαλίζω , καί οὐ ἐγώ πειράω ; ὁ ποιμήν φιλοστοργία . ὁ ἕτερος , φημί , πτῶμα ἐγώ ἐπιτείνω ὁ ἀλγηδών · ὁ ἕτερος σκάνδαλον ἐγώ ὁ κάμινος ὁ ὀδύνη ἀνάπτω . οὗτος ἀπανευσά ζηλόω ὁ ὁ λογικός πρόβατον ἐγχειρίζω προστασία , καί μή χείρων γίγνομαι ὁ περί ὁ ἄλογος πρόνοια τοσοῦτος ἀγρυπνία ἐπιδέχομαι , καί ἐπί τοσοῦτος ἔτος ἀριθμός . ἐκεῖ μέν γάρ κἀν ῥᾳθυμία τις γίγνομαι , οὐδείς ὁ Βλάδος ἐνταῦθα δέ κἀν εἷς πρόβατον λογικός ἀπόλλυμι , ἢ θρηϊδία γίγνομαι , πολύς ὁ ζημία , μέγας ἢ βλάβη , ἀρατός ἢ κόλασις . εἰμί γάρ ὁ δεσπότης ὁ ἡμέτερος ὁ αἷμα ὁ ἴδιος ἐκχέω ὑπέρ αὐτός οὖον παραιτέομαι , Ποίας εἄν εἰμί ὁ τοιοῦτος ; συγγνώμη ἄξιος , ὁ ὁ οὗτος τιμάω παρά ὁ δεσπότης παροράω ἀνέχω , καί μή ὁ παρά αὐτός πᾶς πληρόω εἰς ὁ ὁ πρόβατον πημέλιων ; ἄλλος ἐπί ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος ἐπανέρχομαι . ταῦτα ἐγώ , φημί , εἴκοσι ἔτος εἰμί ἐν ὁ οἶκος σύ . δουλεύω σύ δέκατος ἔτος ἐπί δίς ὁ δύο θυγάτηρ σύ , καί ἐκ ἔτος ἐν ὁ πρόβατον σύ , καί παραλογίζομαι ὁ μισθός ἐγώ δέκα ἀμνῶδας . εἰμί μή ὁ θεός ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ , καί ὁ θεός Ἰσαάκ εἰμί μετά ἐγώ , ὁ εἄν ἐγώ κεστός ἐξαποστέλλω . ὁ ταπείνωσις ἐγώ καί ὁ κόπος ὁ χείρ ἐγώ ὁράω ὁ Θεός , καί ἀλείφω σύ χθές . Ὅρας πῶς ὁ παρά ὁ Λάβαν ὁμολογέω παραθαρρύνω ὁ Δίκαιος , καί μετά παρρησία ὁ ἐλέγχω ποιέω . οἶδα , φημί , ὅπως ὁ εικοσια ἔτος ὁ ἀριθμός ἰσούλευσά σύ , ὅσπερ ὁ θυγάτηρ σύ ὁ δέκατος ἔτος , ἐν δέ ὁ πρόβατον ὁ ὑπόλοιπος ; καί ὅμως ἀποστερέω ἐγώ καταδείκνυμι ὁ μισθός , καί οὐδείς ὑπέρ οὗτος ἐγκλείω ; οὗτος δέ , ἐκ ὅς αὐτός ὁμολογέω , οἶδα , ὅτι εἰμί μή ὁ θεός ὁ Ἀβραάμ καί ὁ Ἰσαάκ εἰμί ἐγώ βοηθός , νῦν εἄν ἐγώ κενός ἐξαποστέλλω . έρημος , καί πᾶς ἐν ἀφαιρέω ἀπό ἐγώ , καί ὁ ἀδικία , ὅς προτίθημι , εἰς ἔργον εἄν ἄγω . ἄλλος ὁ θεός ὁ εἰδοί ὁ ταπείνωσις ἐγώ καί ὁ κόπος ὁ χείρ ἐγώ . τις εἰμί , ὁ ταπείνωσις ἐγώ καί ὁ κόπος ὁ χείρ ἐγώ ; ἐπεί ἡδύς ὁ Θεός , ὅπως μέν ἐγώ μετά πολύς ὁ εὔνοια ὁ δουλεία ποιέω , καί ὁ κόπος ὅσος ὑπέρ ἐκεῖνος ποιμαίνω ὁ πρόβατον , καί ἐν ἡμέρα καί ἐν νύξ φροντίζω διατελέω , πρός ἐκεῖνος βλέπω ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης χθές ἀλείφω σύ , ἐπέχω σής κατά ἐγώ ἀδικία καί ὁ ἄλογος ὁρμή . ἰκανός ἐν τάξις ἀπολογία καθιστός ὁ Λάβαν , καί μετά ὁ ἔλεγχος ὁ εἰς αὐτός ἀδικία , καί ὁ παρά αὐτός εἰς αὐτός εὐφγεσίας ἀπονέω . Ζεύς αἰδέομαι ἐκεῖνος ὁ παρά αὐτός εἴρω , λοιπός καί εἰς δειλία καθίστημι , καί συνθήκη ἀπαιτέω βούλομαι παρά ὁ Δίκαιος . Ὅρας Θεός κηδεμονία . ὁ οὗτος παρασκευάζω , καί μετά τοσοῦτος ὁρμή ὁ κατά αὐτός ποιέω , εἰς τοσοῦτος καθίστημι δειλία , ὡς ὁ παρά αὐτός συνθήκη ἐπιζητέω . ἀποκρίνω γάρ Λάβαν , 560 φημί , εἶπον ὁ Ἰακώβ · ὁ θυγάτηρ σύ , θυγάτηρ ἐγώ , καί ὁ υἱός σύ , υἱός ἐγώ , καί ὁ κτῆνος σύ , κτῆνος ἐγώ , καί πᾶς ὅσος σύ ὁράω , ἐμός εἰμί καί ὁ θυγάτηρ ἐγώ · τίς ποιέω οὗτος σήμερον , ἢ ὁ τέκνον