joannes-chrysostomus.in-genesim-homiliae-1-67 pg054_0162.5
ισταμένου , καθάπερ ἐπὶ τῶν οἰάκων καθήμενος , οὕτω τὴν ναῦν ἤνυσεν . Ἄξιον δὲ ἀκούσαι καὶ αὐτῶν τῶν ῥημάτων , ἵνα πάντα μετὰ ἀκριβείας μαθεῖν δυνηθῶμεν . Ἰωσὴφ δέ , φησίν , κατέχθη εἰς Αἴγυπτον , καὶ ἐκτήσατο αὐτὸν ὁ ἀρχιμάγειρος Φαραὼ ἐκ χειρὸς Ἰσμαηλιτῶν . Εἶτα πεπληθὼς οἱ οἱ παρὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτὸν ὑνησάμενοι Βάρβαροι τινες καὶ ἀλλόκοτοι ἦσαν τὸ ἦθος , καὶ πάλιν αὐτοὶ τῷ Αἰγυπτίῳ τῷ ἀρχιμαγείρῳ τοῦ Φαραὼ αὐτὸν ἀπέδωκαν , καὶ διαφόρους ἡμεῖδε δεσπότας ὁ ἐν ταῖς ἀγχάλας τοῦ πατρὸς ἀνατραφεῖς · ἵνα μὴ ξενιζόμεθα [ 595 ] πῶς ἠνεγκε τὴν μοχθηρὰν ἐκεῖνην δουλείαν νέος ὤν , καὶ πάσης τισαύτης σκληραγωγίας ἀπειρος , καὶ ἐν οἰκίᾳ μετὰ πολλῆς τῆς πατρικῆς φιλοστοργίας ἀνατραφεῖς , ἐπήγαγεν ἡ Γραφὴ λέγουσα · Καὶ ἦν Κύριος μετὰ Ἰωσὴφ , καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐπιτυχάνων . Τί ἐστι , Καὶ ἦν Κύριος μετὰ Ἰωσὴφ ; Συμπάρτην αὐτῷ , φησίν , ἡ ἀνωθεν χάρις , καὶ αὐτὴ αὐτῷ πάντα τὰ δυσχερὴ ἐξευμάριζεν . Αὕτη πάντα τὰ κατ’ αὐτὸν ὠφελῶν · αὕτη καὶ τοὺς ἐμπόρους ἐκεῖνους ἡμερωτέρους αὐτῷ κατέστησε , καὶ ἀποδοθὲν τῷ ἀρχιμαγείρῳ κατηνάγκασεν , ἵνα οὐδὲ προβαίνων οὕτω κατὰ μικρὸν , καὶ διὰ τῶν πειρασμῶν τούτων οὐδεὶν ἐπὶ τὸν τῆς βασιλείας θρόνον ἀνελθεῖν δυνηθῇ . Ἄλλὰ σύ , ἀγαπητέ , ἀκούσων ὅτι ὑπέμεινε τὴν δουλείαν τὴν παρὰ τοῖς ἐμπόροις , εἶτα διεδέξατο ἡ δουλεία τοῦ ἀρχιμαγείρου , λογίζου , πῶς οὐκ ἐταράττετο , οὐδὲ διελογίζετο καθ’ ἑαυτὸν καὶ ἠπόρει · καὶ ἔλεγεν · Τίς ἡ τῶν ὀνειράτων ἐκείνων ἀπάτη ἡ τοσαύτην τὴν περιφανείαν μοι φανέντα ; Ἴδου γὰρ μετὰ τὰ ὀνειράτα ἐκεῖνα δουλεία , καὶ δουλεία χαλεπή , καὶ δεσπότης ἀμείλις , ἀπὸ τούτου πρὸς ἐκεῖνον , καὶ ἀπ’ ἐκείνου πρὸς τούτων , καὶ ἀναγκάζομαι θεοῖς ἀλλοδαποῖς συναναμίγνεσθαι . Ἄρα μὴ ἐγχατελείφθωμεν ; Ἄρα μὴ παριώθωμεν παρὰ τῆς ἀνωθεν βοηθείας ; Οὐδὲν τοιούτων οὐκ εἶπεν , οὐδὲ ἐνενοήσεν , ἀλλ’ ἔφερε πάντα πρᾶως καὶ γενναίως . Ἦν γὰρ Κύριος μετὰ Ἰωσὴφ , καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐπιτυχάνων · Τί ἐστιν , Ἐπιτυγχάνων ; Πάντα αὐτῷ κατευοῦν , πανταχοῦ προωδοπολεῖ αὐτῷ ἡ ἀνωθεν χάρις , καὶ οὕτω φανερὰ ἦν ἡ ἐπανόρθωσις αὐτῇ χάρις , ὡς καὶ τῷ δεσπότῃ αὐτοῦ τῷ ἀρχιμαγείρῳ κατάδηλον τοῦτο γεγενῆσθαι . Ἵδη γάρ , φησίν , ὁ κύριος αὐτοῦ , ὅτι Κύριος ἦν μετ’ αὐτοῦ , καὶ πάντα ὅσα ἂν ποιῇ , Κύριος εὐοδοῖ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ . Εῖδεν δὲ Ἰωσὴφ χάριν ἐναντίων τοῦ κυρίου αὐτοῦ , καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ , καὶ πάντα ὅσα ἂν αὐτῷ ἐδωκε διὰ χειρὸς Ἰωσὴφ . Εἶδεν ὅσον ἐστὶν ὑπὸ τῆς ἀνωθεν βοηθείας διζίας ; Ἴδου γὰρ καὶ νέος καὶ ξένος καὶ ἀλλόφυλος καὶ δοῦλος , καὶ πᾶσαν ἐγχειρίζεται παρὰ τοῦ δεσπότου τὴν οἰκίαν . Καὶ πάντα διὰ χειρὸς αὐτοῦ ἐδωκε , φησίν . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ μετὰ τῆς ἀνωθεν συνεργίας καὶ τὸν οἰκείον τρόπον εἰσήνεγκεν . Εὐηρέστητο γὰρ αὐτῷ , φησίν , ἀντὶ τοῦ , Μετὰ πολλῆς εὐνοίας ἀπαντα διεπράττετο . Εἶτα βουλόμενος αὐτὸν ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς ἐν πλείονι καταστήσαι ἀδείᾳ , οὐκ ἀπήλλαξε τῆς δουλείας , οὐδὲ ἐν ἐλευθερίᾳ παρεσκεύασεν εἶναι . Τοῦτο γὰρ αὐτῷ ἔδοξ ἄει , τοὺς ἐναρέτους ἀνδρας οὐκ ἀπαλλάττειν τῶν κινδύνων , οὐδὲ ἐλευθεροῦν τῶν πειρασμῶν , ἀλλ’ ἐν αὐτοῖς τοῖς πειρασμοῖς τοσαύτην ἐπιδείκνυσθαι τὴν οἰκείαν βοήθειαν , ὡς αὐτοὺς τοὺς πειρασμοὺς ὑποθεῖν αὐτοῖς βοηθείας γίνεσθαι . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Δαυὶδ ἔλεγεν · Ἐν θλίψει ἐπλάτυνές με . Οὐχὶ τὴν θλίψιν ἀπήλλαξας , φησίν , οὐδὲ ταύτης ἀπαλλάξας ἐν ἀνέσει με εἶναι πεποίηκας , ἀλλ’ ὅπερ ἐστὶ θωπεασθὲν καὶ περιάξον , ἐν μέσῳ τῶν θλίψεων τυγχάνοντα ἐν
Lemmas: ἵστημι , καθάπερ ἐπί ὁ Οἴαξ κάθημαι , οὗτος ὁ ναῦς ἀνύω . Ἄξιος δέ ἀκούω καί αὐτός ὁ ῥῆμα , ἵνα πᾶς μετά ἀκρίβεια μανθάνω δύναμαι . Ἰωσήφ δέ , φημί , κατέχω εἰς Αἴγυπτος , καί κτάομαι αὐτός ὁ ἀρχιμάγειρος Φαραώ ἐκ χείρ Ἰσμαηλίτης . εἶτα πλήθω ὁ ὁ παρά ὁ ἀδελφός αὐτός ὑνησάμενοι βάρβαρος τις καί ἀλλόκοτος εἰμί ὁ ἦθος , καί πάλιν αὐτός ὁ Αἰγύπτιος ὁ ἀρχιμάγειρος ὁ Φαραώ αὐτός ἀποδίδωμι , καί διάφορος ἐμέω δεσπότης ὁ ἐν ὁ ἀγκάλη ὁ πατήρ ανατρέφω · ἵνα μή ξενίζω [ 595 ] πῶς φέρω ὁ μοχθηρός ἐκεῖνος δουλεία νέος εἰμί , καί πᾶς τισεαυτου σκληραγωγία ἤπειρος , καί ἐν οἰκίον μετά πολύς ὁ πατρικός φιλοστοργία ανατρέφω , ἐπάγω ὁ γραφή λέγω · καί εἰμί Κύριος μετά Ἰωσήφ , καί εἰμί ἄνθρωπος ἐπιτυγχάνω . τις εἰμί , καί εἰμί Κύριος μετά Ἰωσήφ ; Συμπάρτην αὐτός , φημί , ὁ ἄνωθεν χάρις , καί αὐτός αὐτός πᾶς ὁ δυσχερής ἐξευμαρίζω . Ἄτη πᾶς ὁ κατά αὐτός ὠφελέω · οὗτος καί ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος ἥμερος αὐτός καθίστημι , καί ἀποδίδωμι ὁ ἀρχιμάγειρος καταναγκάζω , ἵνα οὐδέ προβαίνω οὗτος κατά μικρός , καί διά ὁ πειρασμός οὗτος οὖδας ἐπί ὁ ὁ βασίλεια θρόνος ἀνέρχομαι δύναμαι . ἀλλά σῦς , ἀγαπητός , ἀκούω ὅτι ὑπομένω ὁ δουλεία ὁ παρά ὁ ἔμπορος , εἶτα διαδέχομαι ὁ δουλεία ὁ ἀρχιμάγειρος , λογίζομαι , πῶς οὐ ταράσσω , οὐδέ διαλογίζομαι κατά ἑαυτοῦ καί ἀπορέω · καί λέγω · Τῖς ὁ ὁ ὄνειρος ἐκεῖνος ἀπάτη ὁ τοσοῦτος ὁ περιφάνεια ἐγώ φαίνω ; ὁράω γάρ μετά ὁ όνειρο ἐκεῖνος δουλεία , καί δουλεία χαλεπός , καί δεσπότης ἀμείλις , ἀπό οὗτος πρός ἐκεῖνος , καί ἀπό ἐκεῖνος πρός οὗτος , καί ἀναγκάζω θεός ἀλλοδαπός συναναμείγνυμι . ἄρας μή εγχατελειφθανω ; ἄρας μή παρίημι παρά ὁ ἄνωθεν βοήθεια ; οὐδείς τοιοῦτος οὐ εἶπον , οὐδέ ἐννοέω , ἀλλά φέρω πᾶς πρᾶος καί γενναῖος . ἦς γάρ Κύριος μετά Ἰωσήφ , καί εἰμί ἄνθρωπος ἐπιτυγχάνω · τις εἰμί , Ἐπιτυγχάνων ; πάν αὐτός κατεβαίνω , πανταχοῦ προωδοπολις αὐτός ὁ ἄνωθεν χάρις , καί οὗτος φανερός εἰμί ὁ ἐπανόρθωσις αὐτός χάρις , ὡς καί ὁ δεσπότης αὐτός ὁ ἀρχιμάγειρος κατάδηλος οὗτος γίγνομαι . Ἴδη γάρ , φημί , ὁ κύριος αὐτός , ὅτι Κύριος εἰμί μετά αὐτός , καί πᾶς ὅσος εἄν ποιέω , Κύριος εὐοδόω ἐν ὁ χείρ αὐτός . ὁράω δέ Ἰωσήφ χάρις ἐναντίος ὁ κύριος αὐτός , καί καθίστημι αὐτός ἐπί ὁ οἶκος αὐτός , καί πᾶς ὅσος εἄν αὐτός δίδωμι διά χείρ Ἰωσήφ . εἶδον ὅσος εἰμί ὑπό ὁ ἄνωθεν βοήθεια Διζίας ; ὁράω γάρ καί νέος καί ξένος καί ἀλλόφυλος καί δοῦλος , καί πᾶς ἐγχειρίζω παρά ὁ δεσπότης ὁ οἰκίον . καί πᾶς διά χείρ αὐτός δίδωμι , φημί . Ζεύς τίς ; ἐπεί μετά ὁ ἄνωθεν συνεργία καί ὁ οἰκέω τρόπος εἰσφέρω . Εὐηρέστητο γάρ αὐτός , φημί , ἀντί ὁ , μετά πολύς εὔνοια ἅπας διαπράσσω . εἶτα βούλομαι αὐτός ὁ φιλάνθρωπος θεός ἐν πλείων καθίστημι ἄδεια , οὐ ἀπαλλάσσω ὁ δουλεία , οὐδέ ἐν ἐλευθερία παρασκευάζω εἰμί . οὗτος γάρ αὐτός δοκέω ἀάω , ὁ ἐνάρετος ἀνήρ οὐ ἀπαλλάσσω ὁ κίνδυνος , οὐδέ ἐλευθερόω ὁ πειρασμός , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ πειρασμός τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ οἰκεῖος βοήθεια , ὡς αὐτός ὁ πειρασμός ὑποθέω αὐτός βοήθεια γίγνομαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ μακάριος Δαυίδ λέγω · ἐν θλῖψις πλατύνω ἐγώ . οὐ ὁ θλῖψις ἀπαλλάσσω , φημί , οὐδέ οὗτος ἀπαλλάσσω ἐν ἄνεσις ἐγώ εἰμί ποιέω , ἀλλά ὅσπερ εἰμί θωπεασθὲν καί περιάγω , ἐν μέσος ὁ θλῖψις τυγχάνω ἐν