joannes-chrysostomus.in-eutropium pg052_0038.1
πραιρέσεως . Εἴδογον ὅτι ἀπὸ φύσεως γίνεται . Ἡ γὰρ ἄμορφος , κἂν μυρία φιλοκαλήσῃ , εὐμόρφως γενίσθαι οὐ δύναται κατὰ τὸ σῶμα · τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀκίνητα , ὅποι πεπέδηται , μὴ μεταβαίνοντα . Ἡ τοίνυν καλὴ , ἀεὶ καλὴ , κἂν μὴ ἔχῃ φιλοκαλίαν · ἡ δὲ ἄμορφος · εὐμόρφον ποιήσαι οὐ δύναται , οὐδὲ ἡ εὐμόρφος ἄμορφον . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ φύσεως ἐστὶ ταῦτα . Εἶδες οὖν σωματικὸν κάλλος ; Ἄγωμεν ἕως εἰς τὴν ψυχὴν · ἡ δοῦλη πρὸς τὴν δεσποίναν . Πρὸς τὴν ψυχὴν ἄγωμεν . Βλέπες ἐκεῖνο κάλλος , μᾶλλον δὲ ἄκουε ἐκεῖνο · οὐ γὰρ δύνασαί αὐτὸ ἰδεῖν · ἀόρατον γὰρ ἐστιν . Ἄκουε ἐκεῖνο τὸ κάλλος . Τί οὖν ἐστὶ κάλλος ψυχῆς ; Σωφροσύνη , ἐπιείκεια , ἐλεημοσύνη , ἀγάπη , φιλαδελφία , φιλοστοργία , ὑπακοὴ Θεοῦ , νόμου πλήρωσις , δικαιοσύνη , συντριβὴ διανοίας . Ταῦτα κάλλῃ ψυχῆς . Ταῦτα τοίνυν οὐκ ἐστὶ φύσεως , ἀλλὰ προαι-ρέσεως . Καὶ ὁ μὴ ἔχων , δύναται ταῦτα λαβεῖν , ὁ δὲ ἔχων , ἐὰν βεθυμήσῃ , ἀπώλεσεν . Ὄσπερ γὰρ ἔλεγον ἐπὶ τοῦ σώματος , ὅτι ἡ ἄμορφος εὐμόρφος γενέσθαι οὐ δύναται · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς τὸ ἐναντίον λέγω , ὅτι ἡ ἄμορφος ψυχὴ εὐμόρφος γενέσθαι δύναται . Τί γὰρ ἄμορφότερον τῆς ψυχῆς Παύλου , ὅτε βλάσφημος ἦν καὶ ὑβριστής ; τί δὲ εὐμορφότερον αὐτοῦ , ὅτε ἔλεγε , Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγώνισμαι , τὸν δρόμον τετέλεχα , τὴν πίστιν τετήρηκα ; Τί ἄμορφότερον τῆς ψυχῆς τοῦ ληστοῦ ; τί δὲ εὐμορφότερον αὐτοῦ ἐγένετο , ὅτε ὑπήκουσεν , Ἄμην · λέγω σοι , σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ ; Τί ἄμορφότερον τοῦ τελώνου , ὅτε ἤρπασε ; τί δὲ εὐμορφότερον , ὅτε τὴν οἰκείαν ἔδωκε γνώμην ; Ὁρᾷς ὅτι τὴν εὐμορφίαν τοῦ σώματος οὐ δύνασαι μεταλλάσσειν · οὐ γὰρ ἐστὶ προαιρέσεως , ἀλλὰ φύσεως . Ἡ δὲ τῆς ψυχῆς εὐμορφία ἐκ τῆς προαιρέσεως ἡμῖν πορίζεται . Ἐλαβες τοὺς ὄρους . Ποῖους ; Ὅτι τὸ κάλλος τῆς ψυχῆς ἀπὸ ὑπακοῆς τοῦ [ 404 ] Θεοῦ . Ἐὰν γὰρ ὑπακοὴ τῷ Θεῷ ἡ ἄμορφος ψυχὴ , ἀποτίθεται τὴν ἄμορφίαν , καὶ γίνεται εὐμόρφος . Σαῦλε , Σαῦλε , τί με διώκεις ; Ὁ δὲ · Καὶ τίς εἶ , Κύριε ; Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς . Καὶ ὑπήκουσε , καὶ ἡ ὑπακοὴ τὴν ἄμορφον ψυχὴν εὐμόρφον ἐποίησε . Πάλιν τῇ τελώνῃ λέγει · Δεῦρο , ἀκολούθει μοι . Καὶ ἀνέστη τῇ τελώνῃ , καὶ ἐγένετο ἀπόστολος · ἡ ἄμορφος ψυχὴ ἐγένετο εὐμόρφος . Πάλιν ; Ἀπὸ ὑπακοῆς . Πάλιν τοῖς ἀλύσις λέγει , Δεῦτε ὀπίσω μου , καὶ ποιήσω ὑμᾶς γενέσθαι ἀλιεῖς ἀνθρώπων · καὶ ἀπὸ τῆς ὑπακοῆς ἐγένετο εὐμόρφος αὐτῶν ἡ διάνοια . Ἰδωμεν ὅδε ποῖον λέγει κάλλος . Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου , καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου . Ποῖον κάλλος ἐπιθυμήσει ; Τὸ ψυχικόν . Πῶς ; Ὅτι ἐπελάθετο . Λέγει , Ἄκουσον οὖν , καὶ ἐπιλάθου . Ταῦτα προαιρέσεώς ἐστιν . Ἄκουσον , εἶπεν . Ἄμορφος ἄκουε , καὶ ἡ ἄμορφία αὐτῆς οὐ λύεται ἡ τοῦ σώματος . Εἴπῃ τῇ ἁμαρτωλῇ , Ἄκουσον , καὶ εἰ ὑπακούσει , βλέπει οἷα ἡ εὐμορφία . Ἐπεὶ οὖν ἡ ἄμορφία τῆς νύμφης οὐκ ἦν φυσική , ἀλλὰ προαιρετική ( οὐ γὰρ ἤκουσε τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ παρέβη ) , διὰ τοῦτο ἐτέρῳ φαρμάκῳ ἄγει αὐτήν . Ἄμορφος τοίνυν ἐγένο , οὐκ ἀπὸ φύσεως , ἀλλὰ προαιρέσεως · καὶ εὐμόρφος ἐγένο ἀπὸ ὑπακοῆς . Ἄκουσον , θύγατερ , καὶ ἴδε , καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου , καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου , καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου . Εἶτα ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐδὲν λέγει αἰσθητόν , ἄκουσον τὸ κάλλος , μὴ ὀφθαλμὸν νομίσης , μὴ βίνα , μὴ στόμα , μὴδὲ τράχηλον , ἀλλ᾽ εὐλάβειαν , πίστιν , ἀγάπην , τὰ ἔνδον · Πᾶσα γὰρ ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν . Ὑπὲρ δὲ τούτων ἀπάντων εὐχαριστήσωμεν τῷ Θεῷ , τῷ δοτῆρι , ὅτι αὐτῷ πρέπει μόνῳ δόξα , τιμὴ , κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰῶνων . Ἀμήν .
Lemmas: πραίρεσις . ειδογος ὅτι ἀπό φύσις γίγνομαι . ὁ γάρ ἄμορφος , κἀν μυρίος φιλοκαλέω , εὔμορφος γενίζω οὖον δύναμαι κατά ὁ σῶμα · ὁ γάρ ὁ φύσις ἀκίνητος , ὅποι πεδάω , μή μεταβαίνω . ὁ τοίνυν κάλως , ἀεί κάλως , κἀν μή ἔχω φιλοκαλία · ὁ δέ ἄμορφος · εὔμορφος ποιέω οὖον δύναμαι , οὐδέ ὁ εὔμορφος ἄμορφος . Ζεύς τίς ; ἐπεί φύσις εἰμί οὗτος . εἶδον οὖν σωματικός κάλλος ; ἄγω ἠώς εἰς ὁ ψυχή · ὁ δοῦλος πρός ὁ δέσποινα . πρός ὁ ψυχή ἄγω . βλεπές ἐκεῖνος κάλλος , μᾶλλον δέ ἀκούω ἐκεῖνος · οὖον γάρ δύναμαι αὐτός ὁράω · ἀόρατος γάρ εἰμί . Ἄκουος ἐκεῖνος ὁ κάλλος . τις οὖν εἰμί κάλλος Ψυχή ; Σωφροσύνη , ἐπιείκεια , ἐλεημοσύνη , ἀγάπη , φιλαδελφία , φιλοστοργία , ὑπακοή Θεός , νόμος πλήρωσις , δικαιοσύνη , συντριβή διάνοια . οὗτος κάλλος Ψυχή . οὗτος τοίνυν οὐ εἰμί φύσις , ἀλλά προαίρεσις . καί ὁ μή ἔχω , δύναμαι οὗτος λαμβάνω , ὁ δέ ἔχω , ἐάν βεθυμήσῃ , ἀπόλλυμι . ὅσπερ γάρ λέγω ἐπί ὁ σῶμα , ὅτι ὁ ἄμορφος εὔμορφος γίγνομαι οὖον δύναμαι · οὗτος καί ἐπί ὁ Ψυχή ὁ ἐναντίος λέγω , ὅτι ὁ ἄμορφος ψυχή εὔμορφος γίγνομαι δύναμαι . τις γάρ ἄμορφος ὁ Ψυχή Παῦλος , ὅτε βλάσφημος εἰμί καί ὑβριστής ; τίς δέ εὔμορφος αὐτός , ὅτε λέγω , ὁ ἀγών ὁ καλός ἀγωνίζομαι , ὁ δρόμος τέλλω , ὁ πίστις τηρέω ; τις ἄμορφος ὁ Ψυχή ὁ λῃστής ; τίς δέ εὔμορφος αὐτός γίγνομαι , ὅτε ὑπακούω , Ἄμη · λέγω σύ , σήμερον μετά ἐγώ εἰμί ἐν ὁ παράδεισος ; τις ἄμορφος ὁ τελώνης , ὅτε ἁρπάζω ; τίς δέ εὔμορφος , ὅτε ὁ οἰκεῖος δίδωμι γνώμη ; ὁράω ὅτι ὁ εὐμορφία ὁ σῶμα οὖον δύναμαι μεταλλάσσω · οὖον γάρ εἰμί προαίρεσις , ἀλλά φύσις . ὁ δέ ὁ Ψυχή εὐμορφία ἐκ ὁ προαίρεσις ἐγώ πορίζω . λαμβάνω ὁ ὄρος . ποῖος ; ὅτι2 ὁ κάλλος ὁ Ψυχή ἀπό ὑπακοή ὁ [ 404 ] Θεός . ἐάν γάρ ὑπακοή ὁ Θεός ὁ ἄμορφος ψυχή , ἀποτίθημι ὁ ἀμορφία , καί γίγνομαι εὔμορφος . Σαῦλος , Σαῦλος , τίς ἐγώ διώκω ; ὁ δέ · καί τίς εἰμί , κύριος ; ἐγώ εἰμί Ἰησοῦς . καί ὑπακούω , καί ὁ ὑπακοή ὁ ἄμορφος ψυχή εὔμορφος ποιέω . πάλιν ὁ τελώνης λέγω · δεῦρο , ἀκολουθέω ἐγώ . καί ἀνίστημι ὁ τελώνης , καί γίγνομαι ἀπόστολος · ὁ ἄμορφος ψυχή γίγνομαι εὔμορφος . πάλιν ; ἀπό ὑπακοή . πάλιν ὁ ἅλυσις λέγω , δεῦτε ὀπίσω ἐγώ , καί ποιέω σύ γίγνομαι ἁλιεύς ἄνθρωπος · καί ἀπό ὁ ὑπακοή γίγνομαι εὔμορφος αὐτός ὁ διάνοια . ὁράω ὅδε ποῖος λέγω κάλλος . ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί ἐπιλήθω ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ , καί ἐπιθυμέω ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος σύ . Ποῖον κάλλος ἐπιθυμέω ; ὁ ψυχικός . Πῶς ; ὅτι2 ἐπιλανθάνομαι . Λέγος , ἀκούω οὖν , καί ἐπιλήθω . οὗτος προαίρεσις εἰμί . ἀκούω , εἶπον . ἄμορφος ἀκούω , καί ὁ ἀμορφία αὐτός οὖον λύω ὁ ὁ σῶμα . εἶπον ὁ ἁμαρτωλός , ἀκούω , καί εἰμί ὑπακούω , βλέπω οἷος ὁ εὐμορφία . ἐπεί οὖν ὁ ἀμορφία ὁ νύμφη οὐ εἰμί φυσικός , ἀλλά προαιρετικός ( οὖον γάρ ἀκούω ὁ Θεός , ἀλλά παραβαίνω ) , διά οὗτος ἔς φάρμακον ἄγω αὐτός . ἄμορφος τοίνυν γίγνομαι , οὐ ἀπό φύσις , ἀλλά προαίρεσις · καί εὔμορφος γίγνομαι ἀπό ὑπακοή . ἀκούω , θυγάτηρ , καί ὁράω , καί ἐπιλήθω ὁ λαός σύ , καί ὁ οἶκος ὁ πατήρ σύ , καί ἐπιθυμέω ὁ βασιλεύς ὁ κάλλος σύ . εἶτα ἵνα μανθάνω , ὅτι οὐδείς λέγω αἰσθητός , ἀκούω ὁ κάλλος , μή ὀφθαλμός νομίζω , μή Βίνα , μή στόμα , μηδέ τράχηλος , ἀλλά εὐλάβεια , πίστις , ἀγάπη , ὁ ἔνδον · πᾶσα γάρ ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς ἔσωθεν . ὑπέρ δέ οὗτος ἀπαντάω εὐχαριστέω ὁ Θεός , ὁ δοτήρ , ὅτι αὐτός πρέπω μόνος δόξα , τιμή , κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .