joannes-chrysostomus.in-eutropium pg052_0029.3
θ’ . Ὅρα γὰρ τὴν Ἐκκλησίαν , ὅπερ ἔλεγον , ὅτι ποτὲ νύμφη ἐστι , ποτὲ θυγάτηρ ἐστι , ποτὲ παρθένος ἐστι , ποτὲ δοῦλη ἐστι , ποτὲ βασιλίσσα ἐστι , ποτὲ στεφάνος ἐστι , ποτὲ δρος ἐστι , ποτὲ παράδεισός ἐστι , ποτὲ πολυδύσχος ἐστι , ποτὲ κρήνιον ἐστι , ποτὲ πηγὴ ἐστι · πάντα ἐστι . Διὰ τοῦτο ἀκούσας ταῦτα , μὴ νόμιζε σωματικὰ εἶναι , παρακαλῶ · ἀλλὰ σύντεινον σου τὴν διάνοιαν · τὰ γὰρ σωματικὰ τοιαῦτα εἶναι οὐ δύνανται . Οἶδὸν τί λέγω · ὁ δρος παρθένος οὐκ ἐστιν · ἡ παρθένος νύμφη οὐκ ἐστιν · ἡ βασιλίσσα δοῦλη οὐκ ἐστιν · ἡ Ἐκκλησία πάντα ἐστι . Διὰ τί ; “ Ὅτι οὐχ ἐν σώματι ταῦτα , ἀλλ’ ἐν ψυχῇ . Ἐν μὲν γὰρ σώματι ταῦτα ἰσostenωρήται · ἐν δὲ ψυχῇ πολὺ ἔχει τὸ πέραν . Παρέστη ἡ βασιλίσσα ἐκ δεξιῶν σου . Βασιλίσσα ; Ἡ πεπατημένη , ἡ πτωχή , πῶς βασιλίσσα ἐγένετο ; καὶ ποῦ ἀνέβη ; “ Ἄνω παρέστη ἡ βασιλίσσα αὐτῇ . Πῶς ; “ Ἐπειδὴ ὁ Βασιλεὺς ἐγένετο δοῦλος · οὐχ ἦν , ἀλλ’ ἐγένετο . Μᾶλε οὖν τὰ τῆς θεότητος , καὶ σοφίζου τὰ τῆς οἰκονομίας · μᾶλε τίς ἦν , καὶ τίς ἐγένετο διὰ σέ , καὶ μὴ σύγχες τὰ πράγματα , μηδὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς φιλανθρωπίας ἀφορμὴν ποιοῦ βλασφημίας . “ Υψηλός ἦν , καὶ αὐτὴ ταπεινή · ὑψηλὸς οὐ τόπῳ , ἀλλὰ φύσει . “ Ἄκρατος ἦν , ἀνύλητος ἡ οὐσία , ἀρθαρτος ἦν ἡ φύσις , ἀπερονόητος , ἀόρατος , ἀκατάληπτος , ἀεὶ ὤν , ἰσαύτως ὤν , ὑπερβαίνων ἀγγέλους , ἀνώτερος τῶν ἄνω δυνάμεων , νικῶν λογισμὸν , ὑπερβαίνων διάνοιαν , δοθῆναι μὴ δυνάμενος , πιστευθῆναι δὲ μόνον . “ Ἄγγελοι ἔβλεπον καὶ ἔτρεμον , τὰ Χερουβίμ τὰς πτέρυγας ἐπέβαλλον , πάντα ἐν φόβῳ . “ Ἐπεῖδεν ἐπὶ τὴν γῆν , [ 594 ] καὶ ἐποίησεν αὐτὴν τρέμειν · ἠπείλει τῇ θαλάσσῃ , καὶ ἐξηράνεν αὐτήν · ποταμοὺς ἐξηράνεν · τὰ ὄρη ἔστησεν σταθμῷ καὶ τὰς νάπας ζυγῷ . Πῶς εἶπώ ; πῶς παραστήσω ; Ἡ μεγαλωσύνη αὐτοῦ πέραν οὐκ ἔχει , ἡ σοφία αὐτοῦ ἀριθμὸν οὐκ ἔχει , τὰ χρήματα αὐτοῦ ἀνεξεχνίστα , αἱ δόξαι αὐτοῦ ἀνεξερεύνητοι . “ Ἄλλ’ οὕτως ὁ τοσούτος καὶ τριλιχούτος , εἰ ἀσφαλὲς καὶ τοῦτο εἰπεῖν , τοσούτος καὶ τριλιχούτος . “ Ἄλλὰ τί πάλιν ; ἄνθρωπός εἰμι , καὶ ἀνθρωπικῶς διαλέγομαι · περίληψιν λέκτω γλῶσσαν , συγγνώμην αἰτῶ παρὰ τοῦ Δεσπότου . Οὐ γὰρ ἐξ ἀπονοίας ταῖς λέξεσι ταύταις χέρομαι , ἀλλὰ δι’ ἀπορίαν τῆς ἀδυνείας , καὶ τῆς φύσεως τῆς γλώττης τῆς ἡμετέρας . “ Πεὺς ἔσο , Δέσποτα , οὐ γὰρ ἀπονοία χειριζόμενος ταύτας λέγω τὰς λέξεις , ἀλλ’ οὐκ ἔχω ἄλλας · οὐ μὴν οὐδὲ ἰσταιμὲ ἐν τῇ εὐελείᾳ τῆς λέξεως , ἀλλὰ ἀναβαίνω τῷ πτερῷ τοῦ νοήματος . Ὁ τοσούτος καὶ τριλιχούτος . Ταῦτα λέγω , ἵνα μὴ ταῖς λέξεσι παραμένων , μηδὲ τῇ πτωχείᾳ τῶν λεγομένων , μάθῃς καὶ αὐτὸς τοῦτο ποιεῖν . Τί θαυμάζεις , εἰ ἐγὼ τοῦτο ποιῶ , ὅπου γε καὶ αὐτὸς , ὅταν βούληταί σε παραστήσαι ὑπερβαίνων τὰ ἀνθρώπινα ; “ Ἐπειδὴ ἀνθρώπῳ διαλέγεται , καὶ ἀνθρωπινὰς χέχρηται εἰκόσιν , οὐχ ἀρκοῦσας μὲν παραστήσαι τὸ λεγόμενον , οὐδὲ δυναμένας δλον τὸ μέτρον ἀγαγεῖν εἰς τὸ μέσον , ἀκούσας δὲ τῇ ἀσθενείᾳ τῶν ἀκουόντων .
Lemmas: ὁ . Ὅρας γάρ ὁ ἐκκλησία , ὅσπερ λέγω , ὅτι ποτέ νύμφη εἰμί , ποτέ θυγάτηρ εἰμί , ποτέ παρθένος εἰμί , ποτέ δοῦλος εἰμί , ποτέ βασίλισσα εἰμί , ποτέ στέφανος εἰμί , ποτέ δρ εἰμί , ποτέ παράδεισος εἰμί , ποτέ πολυδύσχος εἰμί , ποτέ κρηνίον εἰμί , ποτέ πηγή εἰμί · πᾶς εἰμί . Ζεύς οὗτος ἀκούω οὗτος , μή νομίζω σωματικός εἰμί , παρακαλέω · ἀλλά συντείνω σύ ὁ διάνοια · ὁ γάρ σωματικός τοιοῦτος εἰμί οὖον δύναμαι . Οἶδος τίς λέγω · ὁ δρ παρθένος οὐ εἰμί · ὁ παρθένος νύμφη οὐ εἰμί · ὁ βασίλισσα δοῦλος οὐ εἰμί · ὁ ἐκκλησία πᾶς εἰμί . Ζεύς τίς ; “ ὅτι2 οὐ ἐν σῶμα οὗτος , ἀλλά ἐν Ψυχή . ἐν μέν γάρ σῶμα οὗτος ἰσostenωρήται · ἐν δέ Ψυχή πολύς ἔχω ὁ πέραν . παρίστημι ὁ βασίλισσα ἐκ δεξιός σύ . Βασιλίσσα ; ὁ πατέω , ὁ πτωχή , πῶς βασίλισσα γίγνομαι ; καί ποῦ ἀναβαίνω ; “ ἄνοος παρίστημι ὁ βασίλισσα αὐτός . Πῶς ; “ ἐπεί ὁ Βασιλεύς γίγνομαι δοῦλος · οὐ εἰμί , ἀλλά γίγνομαι . Μάλε οὖν ὁ ὁ θεότης , καί σοφίζω ὁ ὁ οἰκονομία · Μάλε τίς εἰμί , καί τίς γίγνομαι διά σός , καί μή συγχέω ὁ πρᾶγμα , μηδέ ὁ ὑπόθεσις ὁ φιλανθρωπία ἀφορμή ποιέω βλασφημία . “ Υψηλός εἰμί , καί αὐτός ταπεινός · ὑψηλός οὖον τόπος , ἀλλά φύσις . “ Ἄκρατος εἰμί , ἀνύλητος ὁ οὐσία , ἀρθαρτος εἰμί ὁ φύσις , απερονοαβλης , ἀόρατος , ἀκατάληπτος , ἀεί εἰμί , ἴσος εἰμί , ὑπερβαίνω ἄγγελος , ἀνώτερος ὁ ἄνω δύναμις , Νίκη λογισμός , ὑπερβαίνω διάνοια , δίδωμι μή δύναμαι , πιστεύω δέ μόνος . “ Ἄγγελος βλέπω καί τρέμω , ὁ χερουβίν ὁ πτέρυξ ἐπιβάλλω , πᾶς ἐν φόβος . “ ἐπεῖδον ἐπί ὁ γῆ , [ 594 ] καί ποιέω αὐτός τρέμω · ἀπειλέω ὁ θάλασσα , καί ξηραίνω αὐτός · ποταμός ξηραίνω · ὁ ὄρος ἵστημι σταθμός καί ὁ νάπη ζυγόν . Πῶς εἶπον ; πῶς παρίστημι ; ὁ μεγαλωσύνη αὐτός πέραν οὐ ἔχω , ὁ σοφία αὐτός ἀριθμός οὐ ἔχω , ὁ χρῆμα αὐτός ἀνεξεχνίστα , ὁ δόξα αὐτός ανεξερεύνητος . “ ἄλλος οὕτως ὁ τοσούτος καί τριλιχουος , εἰμί ἀσφαλής καί οὗτος εἶπον , τοσούτος καί τριλιχουος . “ ἀλλά τίς πάλιν ; ἄνθρωπος εἰμί , καί ἀνθρωπικός διαλέγω · περίληψις λέκτος γλῶσσα , συγγνώμη αἰτέω παρά ὁ δεσπότης . οὖον γάρ ἐκ ἀπόνοια ὁ λέξις οὗτος χράω , ἀλλά διά ἀπορία ὁ ἡδύνω , καί ὁ φύσις ὁ γλῶσσα ὁ ἡμέτερος . “ Πεῦς εἰμί , δεσπότης , οὖον γάρ ἀπόνοια χειρίζω οὗτος λέγω ὁ λέγω , ἀλλά οὐ ἔχω ἄλλος · οὖον μήv οὐδέ ἰσταιμὲ ἐν ὁ εὐελείᾳ ὁ λέξις , ἀλλά ἀναβαίνω ὁ πτερόν ὁ νόημα . ὁ τοσούτος καί τριλιχουος . οὗτος λέγω , ἵνα μή ὁ λέξις παραμένω , μηδέ ὁ πτωχεία ὁ λέγω , μανθάνω καί αὐτός οὗτος ποιέω . τις θαυμάζω , εἰμί ἐγώ οὗτος ποιέω , ὅπου γε καί αὐτός , ὅταν βούλομαι σύ παρίστημι ὑπερβαίνω ὁ ἀνθρώπινος ; “ ἐπεί ἄνθρωπος διαλέγω , καί ἀνθρώπινος χράω εἰκών , οὐ ἀρκέω μέν παρίστημι ὁ λέγω , οὐδέ δύναμαι δλον ὁ μέτρον ἄγω εἰς ὁ μέσος , ἀκούω δέ ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω .