joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-timotheum-homiliae-1-10 pg062_0641.2
ἀδελφοῦ ὁ Ἠσαῦ , καὶ κατεφρόνησε τοῦ Θεοῦ · διὰ τοῦτο ἔχειν ὁ Θεός , εἰς Τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησε , τὸν δὲ Ἠσαῦ ἐμίσησε . Διὰ καὶ Παῦλος φησιν · Μὴ τις πέρσῃ τὸ βέδελος , ὡς Ἠσαῦ . Κατεφρόνησεν τοῦ Ἰωσὴφ ὁ ἀδελφός , κατεφρόνησεν καὶ τοῦ Θεοῦ . Θὲ Ἰσραηλῖται κατεφρόνησεν Μωϋσέως · διὰ τοῦτο κατεφρόνησεν καὶ τοῦ Θεοῦ . Οὕτω καὶ οἱ υἱοὶ Ἰλιὶ κατεφρόνησεν τοῦ λαοῦ , κατεφρόνησεν καὶ τοῦ Θεοῦ . Βούλει δὲ καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου ἰδεῖν ; Ὁ Ἀβραὰμ ἐχείσατο τοῦ ἀδελφοῦ , ὑπήκουσε καὶ τῷ Θεῷ · καὶ διότι ἐστιν ἐκ τῆς ὑπακοῆς τῆς ἐπὶ τοῦ υἱοῦ Ἰσαὰκ , καὶ τῆς ἄλλης ἀπάσης ἀρετῆς . Πάλιν ὁ Ἀβελ ἐπαικὴς ὢν πρὸς τὸν ἀδελφόν , εὐλαβὴς ἦν καὶ πρὸς τὸν Θεόν . Μὴ τοίνυν καταφρονῶμεν ἀλλήλων , ἵνα μὴ μάθωμεν καὶ τοῦ Θεοῦ καταφρονεῖν · τιμῶμεν ἀλλήλους , ἵνα μάθωμεν καὶ τὸν Θεὸν τιμᾶν . Ὁ θρασύς κατὰ ἀνθρώπων , καὶ κατὰ τοῦ Θεοῦ γίνεται θρασύς . Ὅταν δὲ καὶ φιλαργυρία , καὶ φιλαυτία , καὶ ἀπνοία [ 701 ] κατὰ ταῦτον συνέλθῃ , τί λοιπὸν λείπεται πρὸς τελείαν ἀπωλείαν ; τὸ πῦρ διέφθορα , καὶ πῶς τῶν ἁμαρτημάτων ἐπιβέβη βόρβορος . Ἀχάριστος , φησίν . Πῶς γὰρ ὁ φιλαργύρος εὐχάριστος ἐσται ; τὶν εἰσεται χάρην ; Οὐδενί · πᾶσας ἐχθροὺς ἡγεῖται , τὰ πάντων θέλων λαβεῖν . Κἂν γὰρ τὴν πᾶσαν οὐσίαν κενώσῃ , οὐδεμιᾶν εἰδὼς οὐ χάρην · ἀγανακτεῖ , ὅτι μὴ πολλὰ εἶχες , καὶ πολλῶν αὐτὸν πεποίηκας χύρῳ . Κἂν τῆς οἰκουμένης αὐτὸν δεσπότην ποιήσῃς , οὐα οὐδὲ οὐ χάρην · οὐδὲν γὰρ ἡγεῖται ἀληφῆσθαι . Ἀχάρεστος ἡ ἐπιθυμία τοῦτον . Νέος γὰρ ἐστίν ἐπιθυμία . Τοιαῦτα δὲ αἱ τῶν νόσων ἐπιθυμίαι . Β' . Καὶ ὁ πυρετὸν οὐδεὶς ἐμφορῆθηναι δύναται , ἀλλ' ἀεὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ μεῖζον οὐδὲποτε πληροῦται , ἀλλ' διψᾷ . Οὕτω καὶ ὁ περὶ χρήματα μαινόμενος , οὐδέποτε οὐδὲ τὴν ἐπιθυμίαν ἐμπλησται · μηδέποτε δὲ ἐμπλησάμενος , ὅσα ἐκ κενώσῃ , οὐκ εἰσεται σοὶ χάρνιν . Ἐκεῖνῳ γὰρ εἴπεται μόνῳ τῷ δεδωκέναι ὅσα βούλεται · τοῦτο δὲ οὐδεὶς δυνήσεται ποιῆσαι · οὐ γὰρ ἔχει μέτρον τὰ βούλεται · οὐκοῦν οὐδενὶ εἰσεται χάρην . Οὐδὲν οὕτως ἀχάριστον , ὡς φιλαργύρος · οὐδὲν οὕτως ἀναίσθητον , ὡς φιλοχρήματος · τῆς οἰκουμένης ἀπάσης ἐστίν ἐχθρός · ἀγανακτεῖ ὅτι εἰσὶν ἄνθρωποι · βούλεται γὰρ πάντα ἐρημία εἶναι μεστὰ , ὥστε τὰ πάντων ἔχειν αὐτός . Καὶ πολλὰ τοιαῦτα φαντάζεται · Εἰ ἐγένετο σεισμὸς ἐν τῇ πόλει , φησίν , εἰτα πάντων κατακωθάνεντων , ἐγὼ μόνος περιελείφθην , ὥστε τὰ πάντων λαβεῖν εἰ δυνατόν · εἰ ἀπῆλθε λοιμὸς , καὶ πάντας ἀπώλεσε τοῦ χρυσίου χωρὶς · εἰ καταποντισμὸς ἐγένετο , εἰ θαλάττης ἐπιχλύσεις · καὶ μυρίοι τοιαῦτα ἐπινούσι · χρησθὲν μὲν οὐδὲν , σεισμὸς δὲ καὶ σκηπταὶ καὶ πολέμους καὶ λοιμοὺς , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα γενέσθαι ὑπὲρ τούτου . Εἴπε δὴ μοι , ἄνθρωπε , καὶ ταλαίπωρε καὶ παντὸς ἀνθρώπου δουλικώτερε , εἰ πάντα ἦν χρυσός , οὐκ ἂν ἀπηλλάγης ὑπὸ τοῦ χρυσοῦ ; λῃμὶ διαφθορὰς ; εἰ σεισμὸς ἐγένετο , τῆς οἰκουμένης καταπολέσης , ἀπωλεῖς ἐν καὶ σὺ ὑπὸ τῆς ὀλεθρίας ταύτης ἐπιθυμίας ; οὐ γὰρ ὡυτὸς ἄνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς , οὐχ ἂν σοι τὰς ζωῆς συγκεκράτητο . Θύμεν γὰρ πάντα δρῶν τῆσιν τούς κατὰ τὴν οἰκουμένην ἀνθρώπους , εἰτα τὸ χρυσίον αὐτὸν καὶ τὸ ἀργύριον αὐτὸς ἄρως πως εἰς αὐριελήλυδέναι ( καὶ γὰρ μωρὰ καὶ ἀδύνατα φαντάζονται ) , καὶ τοῦ πλούτου ἐκείνου , τὸν χρυσόν , τὸν ἀργυρόν , τὰ ἱμάτια τὰ σηραϊκά , τὰ διάφανα πάντα αὐτομάτως εἰς τὰς σὰς χεῖρας βίδειν · τί τὸ κέρδος ; οὕτως ἂν μάλιστα θάνατος σε κατέλαβεν , ἀρτενῶν
Lemmas: ἀδελφός ὁ Ἡσαῦ , καί καταφρονέω ὁ Θεός · διά οὗτος ἔχω ὁ Θεός , εἰς ὁ Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ Ἡσαῦ μισέω . Ζεύς καί Παῦλος φημί · μή τις Πέρσης ὁ βέδελος , ὡς Ἡσαῦ . καταφρονέω ὁ Ἰωσήφ ὁ ἀδελφός , καταφρονέω καί ὁ Θεός . ΘΕ Ἰσραηλίτης καταφρονέω Μωϋσῆς · διά οὗτος καταφρονέω καί ὁ Θεός . οὕτως καί ὁ υἱός Ἰλί καταφρονέω ὁ λαός , καταφρονέω καί ὁ Θεός . βούλομαι δέ καί ἐκ ὁ ἐναντίος ὁράω ; ὁ Ἀβραάμ χέω ὁ ἀδελφός , ὑπακούω καί ὁ Θεός · καί διότι εἰμί ἐκ ὁ ὑπακοή ὁ ἐπί ὁ υἱός ἰσαάκ , καί ὁ ἄλλος ἀπασάω ἀρετή . πάλιν ὁ Ἅβελ επαικεω εἰμί πρός ὁ ἀδελφός , εὐλαβής εἰμί καί πρός ὁ Θεός . μή τοίνυν καταφρονέω ἀλλήλων , ἵνα μή μανθάνω καί ὁ Θεός καταφρονέω · τιμάω ἀλλήλων , ἵνα μανθάνω καί ὁ θεός τιμάω . ὁ θρασύς κατά ἄνθρωπος , καί κατά ὁ Θεός γίγνομαι θρασύς . ὅταν δέ καί φιλαργυρία , καί φιλαυτία , καί ἄπνοια [ 701 ] κατά ταῦτος συνέρχομαι , τίς λοιπός λείπω πρός τέλειος ἀπώλεια ; ὁ πῦρ διαφθείρω , καί πῶς ὁ ἁμάρτημα ἐπιβαίνω βόρβορος . ἀχάριστος , φημί . Πῶς γάρ ὁ φιλάργυρος εὐχάριστος εἰμαι ; σύ εἶμι χαίρω ; οὐδείς · πᾶος ἐχθρός ἡγέομαι , ὁ πᾶς ἐθέλω λαμβάνω . κἀν γάρ ὁ πᾶς οὐσία κενόω , οὐδείς εἰδοί οὖον χαίρω · ἀγανακτέω , ὅτι μή πολύς ἔχω , καί πολύς αὐτός ποιέω χύρῳ . κἀν ὁ οἰκέω αὐτός δεσπότης ποιέω , οὖον οὐδέ οὖον χαίρω · οὐδείς γάρ ἡγέομαι ἀλείφω . Ἀχάρεστος ὁ ἐπιθυμία οὗτος . Νέος γάρ εἰμί ἐπιθυμία . τοιοῦτος δέ ὁ ὁ νόσος ἐπιθυμία . βέ . καί ὁ πυρετός οὐδείς ἐμφορέω δύναμαι , ἀλλά ἀεί ἐν ἐπιθυμία μείζων οὐδέποτε πληρόω , ἀλλά διψάω . οὕτως καί ὁ περί χρῆμα μαίνομαι , οὐδέποτε οὐδέ ὁ ἐπιθυμία ἐμπίμπλημι · μηδέποτε δέ ἐμπίμπλημι , ὅσος ἐκ κενόω , οὐ εἶμι σύ χάρνιν . ἐκεῖνος γάρ ἕπω μόνος ὁ δίδωμι ὅσος βούλομαι · οὗτος δέ οὐδείς δύναμαι ποιέω · οὖον γάρ ἔχω μέτρον ὁ βούλομαι · οὐκοῦν οὐδείς εἶμι χαίρω . οὐδείς οὕτως ἀχάριστος , ὡς φιλάργυρος · οὐδείς οὕτως ἀναίσθητος , ὡς φιλοχρήματος · ὁ οἰκέω ἀπασάω εἰμί ἐχθρός · ἀγανακτέω ὅτι εἰμί ἄνθρωπος · βούλομαι γάρ πᾶς ἐρημία εἰμί μεστός , ὥστε ὁ πᾶς ἔχω αὐτός . καί πολύς τοιοῦτος φαντάζω · εἰμί γίγνομαι σεισμός ἐν ὁ πόλις , φημί , εἶτα πᾶς κατακωθάνεντων , ἐγώ μόνος περιλείπω , ὥστε ὁ πᾶς λαμβάνω εἰμί δυνατός · εἰμί ἀπέρχομαι λοιμός , καί πᾶς ἀπόλλυμι ὁ χρυσίον Χωρὶς · εἰμί καταποντισμός γίγνομαι , εἰμί θάλασσα ἐπίκλυσις · καί μυρίος τοιοῦτος πίνω · χράω2 μέν οὐδείς , σεισμός δέ καί σκηπτός καί πόλεμος καί λοιμός , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος γίγνομαι ὑπέρ οὗτος . εἶπον δή ἐγώ , ἄνθρωπος , καί ταλαίπωρος καί πᾶς ἄνθρωπος δουλικός , εἰμί πᾶς εἰμί χρυσός , οὐ εἄν ἀπαλλάσσω ὑπό ὁ χρυσός ; λῃμὶ διαφθορά ; εἰμί σεισμός γίγνομαι , ὁ οἰκέω καταπολέσης , ἀπόλλυμι ἐν καί σύ ὑπό ὁ ὀλέθριος οὗτος ἐπιθυμία ; οὖον γάρ αὐτός ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ , οὐ εἄν σύ ὁ ζωή συγκρατέω . θύμος γάρ πᾶς δράω τῆσιν ὁ κατά ὁ οἰκέω ἄνθρωπος , εἶτα ὁ χρυσίον αὐτός καί ὁ ἀργύριον αὐτός ἀράω πως εἰς αὐριελήλυδέναι ( καί γάρ μωρός καί ἀδύνατος φαντάζω ) , καί ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος , ὁ χρυσός , ὁ ἄργυρος , ὁ ἱμάτιον ὁ σειραϊκός , ὁ διαφανής πᾶς αὐτόματος εἰς ὁ σός χείρ βιδηω · τίς ὁ κέρδος ; οὕτως εἄν μάλιστα θάνατος σύ καταλαμβάνω , ἀρτενῶν