joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-timotheum-homiliae-1-10 pg062_0644.1
οὐχ ὄντων , γεωργῶν οὐχ ὄντων , θηρίων ἐπινεμομένων , δαιμόνων ἐκδειματοῦντων σοι τὴν ψυχήν . Καὶ σὺν μὲν αὐτῇ κατέχουσι δαίμονες , καὶ πολλοί · τότε δὲ ἄν σε καὶ εἰς ἐκπλήξιν ἥγαγον , κἂν εὐθὲς ἀπίλωςσαν . Ἄλλ' οὐκ ἐβουλήμην , φησίν , ἀλλ' εἶναι καὶ γεωγούς καὶ ἀρτοκόπους . Ἄλλ' ἐμελλον κακείνοι δαπαρῶν . Ἄλλ' οὐκ ἐβουλήμην αὐτοὺς δαπανᾶν . Οὕτως ἀκόρεστος ἡ ἐπιθυμία αὕτη . Τί γὰρ 702 ἂν εἴη τούτων καταγελαστότερον ; Εἶδες ἀρχηγανίαν πραγμάτων ; βούλεται ἔχειν πολλούς · τοὺς διακονοῦμένους αὐτῷ , καὶ ἄλγει ὅτι τροφῆς οὗτοι μετέχουσιν , ὅτε ἐλαττοῦντες αὐτοῦ τὴν οὐσίαν . Τί οὖν , εἶπé μοι ; βούλει λιθίους εἶναι τοὺς ἀνθρώπους ; Χλευαστα ταῦτα πάντα , κῦματα , καὶ ζῆλη , καὶ χειμῶν , καὶ τριχῦμα , καὶ πολὺς ὁ ὀθρόνος · τῇ ψυχῇ ἀεὶ πεινά , ἀεὶ διψᾶ . Εἴπε δὴ μοι , τούτων οὐκ ἐλέσθωμεν οὐδὲ δακρύσωμεν ; Ἄλλ' ἐν μὲν τοῖς σώμασι τὸ τοιούτον χολιᾶς ἐστιν ἡ χαλεπωτάτη , βουλίμια λεγομένη παρὰ τῶν ἰατρῶν , ὅταν τις πολλῶν ἐμφροσύμενος , τοῦ λιμώτευν μὴ ἀπαλλάττῃται · ἐπὶ δὲ τῆς ψυχῆς οὐ δακρύσωμεν τὸ αὐτὸ τοῦτο πάθος ; Βουλίμια γὰρ ψυχῆς ἡ φιλαργυρία , ἡ πολλῶν μὲν ἐμπιπλάται , οὐδέποτε δὲ ἴσταται , ἀλλ' ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἀεὶ κατατείνεται . Ἡ γὰρ ἐλλείπουσιν ἔδει πεινᾶν , ἡ μηχάνις ὑποστίλαι τι τοῦτου βαρύτερον , ὥστε ἀπαλλαγῆναι τοῦ πόνου · τούτου , οὐκ ἔδει προθύμως καταδέξασθαι ; Οὐχ ἔστι χρημάτων πλήθος , δὲ τὴν ἀχρόστον νηδύν ἐμπλῆσαι δύναται . Οὐχ αἰδεσθησόμεθα τοίνυν ἡμεῖς , εἰ περὶ μὲν χρημάτων οὕτω τινὲς μεμῆχασιν , περὶ δὲ τὸν Θεὸν ἡμεῖς οὐδὲ τὸ πολλοστὸν μέρος τῆς ἀγάπης ἐπιδεικνύμεθα , ἀλλὰ ἀργυρίου γίνεται ἀτιμότερος ἡμῖν ὁ Θεός ; Καὶ γὰρ ὑπὲρ μὲν ἀργυρίου καὶ ἀργυντίας καὶ ἀποδημίας καὶ κινδύνους ἐπαλλήλους καὶ μῖσος καὶ ἐπιβουλὰς καὶ πάντα ὑπομένουσιν ἄνθρωποι · ἡμεῖς δὲ ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ οὐδὲ ψιλὸν ῥῆμα προέσθαι ἀνεχόμεθα , οὐδὲ ἀπεχθάνειν ἀναδέξασθαι , ἀλλὰ ἂν δὴ τινα τῶν καταπονουμένων ἀμὴναι , τὰς τῶν δυνατευομένων ἐχθρὰς ὑποστελλόμενοι καὶ τοὺς κινδύνους , προδιδόντες τὸν ἐδικυμένον · καὶ δύναμιν λαβόντες παρὰ τοῦ Θεοῦ ὥστε βοηθεῖν , ἀπόλλυμεν αὐτὴν διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι μισεῖσθαι μηδὲ ἀπεχθάνεσθαι · καὶ εὐθὲς τοῦτο προβάλλονται οἱ πολλοί , εἰκὴ φιλοῦ , λέγοντες , εἰκὴ μὴ μισοῦ . Τοῦτο δὲ εἰκὴ μισεῖσθαι ἐστι ; τί δὲ τοῦ μίσους τούτου χρεῖττον ; Τῆς γὰρ φιλίας τῆς διὰ τὸν Θεὸν τὸ μῖσος · τὸ δὲ αὐτὸν πολλῷ βέλτιον . Ὅταν γὰρ φιλόμεθα διὰ τὸν Θεόν , ἡμεῖς ὀφειλέται ἐσμεν τῆς τιμῆς · ὅταν δὲ μισώμεθα , αὐτὸς ἡμῖν ὀφειλέτης ἐστὶ τοῦ μισθοῦ . Ὅταν ἂν ἀγαπῶσιν τὸν χρυσὸν οἱ φιλοχρήματοι , οὐχ ἴσασι μέτρον ἀγάπης · ἡμεῖς δὲ κἂν μικρόν τι ἐργασώμεθα , τὸ πᾶν ἡγούμεθα νομιζόμεν . Ὡς ἐκεῖνοι τὸν χρυσὸν φιλοῦσιν , ἡμεῖς τὸν Θεὸν οὐ φιλοῦμεν , ἀλλ' οὐδὲ τὸ πολλοστόν μέρος . Πολλὴ ἐκεῖνων κατηγορία , ὅτι τοσαύτην περὶ τὸν χρυσώδητην μανίαν ἔχουσι · πολλὴ ἡμῶν κατάνυσις ὅτι οὐ μαινόμεθα οὕτω περὶ τὸν Θεόν , ἀλλ' ὅσον τῇ γῇ ( τῇ γὰρ ὁ χρυσὸς ὁ μεταλλικός ) , ὅσην τῇ γῇ τιμὴν ἀπονέμουσιν ἐκεῖνοι , τοσαύτην οὐχ ἀπονέμομεν ἡμεῖς τῷ πᾶντων Δεσπότῃ .
Lemmas: οὐ εἰμί , γεωργός οὐ εἰμί , θηρίον ἐπινέμω , δαίμων ἐκδειματόω σύ ὁ Ψυχή . καί σύν μέν αὐτός κατέχω δαίμων , καί πολύς · τότε δέ ἄν σύ καί εἰς ἔκπληξις ἄγω , κἀν εὐθύς ἀπίλωςσαν . ἄλλος οὐ βούλομαι , φημί , ἀλλά εἰμί καί γεωγούς καί ἀρτοκόπος . ἄλλος μέλλω ἐκεῖνος δαπαρῶν . ἄλλος οὐ βούλομαι αὐτός δαπανάω . οὕτως ἀκόρεστος ὁ ἐπιθυμία οὗτος . τις γάρ 702 εἄν εἰμί οὗτος καταγέλαστος ; εἶδον ἀρχηγανίαν πρᾶγμα ; βούλομαι ἔχω πολύς · ὁ διακονέω αὐτός , καί ἄλγος ὅτι τροφή οὗτος μετέχω , ὅτε ἐλασσόω αὐτός ὁ οὐσία . τις οὖν , εἶπον ἐγώ ; βούλομαι λίθιος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ; χλευαστής οὗτος πᾶς , κῦμα , καί ζήλη , καί χειμῶν , καί τριχῦμα , καί πολύς ὁ ὀθρόνος · ὁ Ψυχή ἀεί πεινάω , ἀεί διψάω . εἶπον δή ἐγώ , οὗτος οὐ ἐλεέω οὐδέ δάκρυ ; ἄλλος ἐν μέν ὁ σῶμα ὁ τοιοῦτος χολιᾶς εἰμί ὁ χαλεπός , βουλιμία λέγω παρά ὁ ἰατρός , ὅταν τις πολύς ἐμφροσύμενος , ὁ λιμώτευν μή ἀπαλλάσσω · ἐπί δέ ὁ Ψυχή οὖον δάκρυ ὁ αὐτός οὗτος πάθος ; βουλιμία γάρ Ψυχή ὁ φιλαργυρία , ὁ πολύς μέν ἐμπίμπλημι , οὐδέποτε δέ ἴστημι , ἀλλά ὑπό ὁ ἐπιθυμία ἀεί κατατείνω . ὁ γάρ ἐλλείπω ἐσθίω πεινάω , ὁ μηχάνι υποστιλα τίς οὗτος βαρύς , ὥστε ἀπαλλάσσω ὁ πόνος · οὗτος , οὐ ἐσθίω προθύμως καταδέχομαι ; οὐχ εἰμί χρῆμα πλήθος , δέ ὁ ἀχρόστον νηδύς ἐμπίμπλημι δύναμαι . οὐχ αἰδέομαι τοίνυν ἐγώ , εἰμί περί μέν χρῆμα οὗτος τις μάσσω , περί δέ ὁ θεός ἐγώ οὐδέ ὁ πολλοστός μέρος ὁ ἀγάπη ἐπιδείκνυμι , ἀλλά ἀργύριον γίγνομαι ἄτιμος ἐγώ ὁ Θεός ; καί γάρ ὑπέρ μέν ἀργύριον καί ἀργυντίας καί ἀποδημία καί κίνδυνος ἐπάλληλος καί μῖσος καί ἐπιβουλή καί πᾶς ὑπομένω ἄνθρωπος · ἐγώ δέ ὑπέρ ὁ Θεός οὐδέ ψιλός ῥῆμα προΐημι ἀνέχω , οὐδέ ἀπεχθάνομαι ἀναδέχομαι , ἀλλά εἄν δή τις ὁ καταπονέω ἀμήν , ὁ ὁ δυνατεύω ἐχθρός ὑποστέλλω καί ὁ κίνδυνος , προδίδωμι ὁ εδικυμενω · καί δύναμις λαμβάνω παρά ὁ Θεός ὥστε βοηθέω , ἀπόλλυμι αὐτός διά ὁ μή βούλομαι μισέω μηδέ ἀπεχθάνομαι · καί εὐθύς οὗτος προβάλλω ὁ πολύς , εἰκῇ φιλέω , λέγω , εἰκῇ μή μισέω . οὗτος δέ εἰκῇ μισέω εἰμί ; τίς δέ ὁ μῖσος οὗτος χρίω ; ὁ γάρ φίλιος ὁ διά ὁ θεός ὁ μῖσος · ὁ δέ αὐτός πολύς ἀγαθός . ὅταν γάρ φιλέω διά ὁ Θεός , ἐγώ ὀφειλέτης εἰμί ὁ τιμή · ὅταν δέ μισέω , αὐτός ἐγώ ὀφειλέτης εἰμί ὁ μισθός . ὅταν εἄν ἀγαπάω ὁ χρυσός ὁ φιλοχρήματος , οὐ οἶδα μέτρον ἀγάπη · ἐγώ δέ κἀν μικρός τίς ἐργάζομαι , ὁ πᾶς ἡγέομαι νομίζω . ὡς ἐκεῖνος ὁ χρυσός φιλέω , ἐγώ ὁ θεός οὖον φιλέω , ἀλλά οὐδέ ὁ πολλοστός μέρος . Πολύς ἐκεῖνος κατηγορία , ὅτι τοσοῦτος περί ὁ χρυσώδης μανία ἔχω · πολύς ἐγώ κατανύω ὅτι οὖον μαίνομαι οὗτος περί ὁ Θεός , ἀλλά ὅσος ὁ γῆ ( ὁ γάρ ὁ χρυσός ὁ μεταλλικός ) , ὅσος ὁ γῆ τιμή ἀπονέμω ἐκεῖνος , τοσοῦτος οὐ ἀπονέμω ἐγώ ὁ πᾶς δεσπότης .