joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-thessalonicenses-homiliae-1-5 pg062_0501.3
ἡμῖν ἑαυτοῖς ἐπεῖχεσθαι , ἂν τὰ τοῦ Κυρίου πράττωμεν . Ἄκουε γὰρ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος τοῖς μαθηταῖς · Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος , διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα , ὃσα ἐντεταλὰμ ὑμῖν · καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος . Οὐ μόνον ταῦτα πρὸς ἐκείνους εἴρηται , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἡμᾶς . Ὅτι γὰρ ἐκεῖνοι οὐκ ἐπήγγειλατο μόνον , δῆλον ἐν τοῦ εἰπεῖν , Ἕως τοῦ αἰῶνος τῆς συντελείας , ἀλλὰ καὶ τοῖς κατ᾿ ἰχνος ἐκείνων βαίνουσι ε . Τί οὖν πρὸς τοὺς μὴ διδασκάλους φησίν ; Ἕκαστος ὑμῶν , εἰ βούλοιτο , διδάσκαλος ἐστίν , εἰ [ 543 ] καὶ μὴ ἑτέρου , ἀλλ᾿ ἑαυτοῦ διδάξων σεαυτὸν πρῶτον . Ἕὰν διδάξῃς πάντα , ὃσα ἐντεταλτά σοι τηρεῖν , διὰ τοῦτο πολλοὺς ἕξεις τοὺς ζηλοῦντας . Ὡσπερ γὰρ ὁ λύχνος , ὅταν αὐτὸς γένηται λαμπρός , μυρίους δυνάται ἀναφᾶι · ἐσβεσμένος δὲ οὐδὲ ἑαυτῷ παρέξει φῶς , οὔτε ἐξῆρος ἀναφᾶι λύχνος δυνήσεται · οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ βίου τοῦ καθαροῦ , ἐὰν τὸ ἐν ἡμῖν φῶς λαμπρὸν ἦ , μυρίους καὶ μαθητὰς καὶ διδασκάλους ἐργασόμεθα , ὡσπερ ἀρχέτυπον προκειμένου . Οὐδὲ γὰρ οὕτω τὰ παρ᾿ ἐμοῦ ῥήματα τοὺς ἀκούοντας ὠφελήσει δυνήσεται , ὡς ὁ βίος ὁ ἡμέτερος . Ἕστω γὰρ , εἰ βούλει , ἀνὴρ τις τῷ θεῷ φίλος , καὶ ἐν ἀρετῇ διαλάμπων , καὶ γυναῖκα ἔχων · ἕξεσι γὰρ καὶ γυναῖκα ἔχοντα ἀρέσκειν θεῷ καὶ παῖδια καὶ οἰκέτας καὶ φίλους · οὕτως , εἴπε μοι , οὐ πολλῷ μᾶλλον ἐμοὶ τοὺς πάντας ὠφελήσει δυνήσεται ; Ἕμοῦ μὲν γὰρ ἀπαξ ἡ δευτέρον ἀκούσονταὶ τοῦ μνήος , ἢ οὐδὲ ἀπαξ , καὶ ἄπερ ἂν ἀκούσωσι , ἴσως μέχρι τοῦ τῆς ἐκκλησίας οὐδὲ φυλάξαιτε , εὐθὺς ἀποβάλλουσι · ἐκείνου δὲ τὸν βίον ὁρῶντες διηνεκῶς , μεγάλα κερδαίνουσι . Ὅταν γὰρ ὁρῶσις τὴν ἀνθούριαν , οὐχὶ σχεδὸν ἐνέπτη καὶ ἐνεχάρησ τῇ ἐπιεικείᾳ αὐτοῦ τὴν αἰδὼ εἰς τὴν τοῦ ὑδρίουτος ψυχήν ; χὰν μὴ παρανεῖκται ὁμολογίῃ τὴν ὠφέλειαν , ἀπὸ τοῦ ὁμοῦ ἢ αἰσχυνομένης ἢ ἐντροπώμενος , ἀλλ᾿ ὅμως αἴσθησιν εὐθὺς λαμβάνει · καὶ ἀδύνατον ἄνθρωπον ὑδριστὴν , χὰν θηρίον ἦ , ἀνεξίκακον τινὶ προσιμίζαντα , μὴ μεγάλα κερδήσαντα ἀπελθεῖν . Τὰ γὰρ ἀγαθὰ χὰν μὴ πράττωμεν , ἀλλ᾿ ὅμως ἐπαινοῦμεν ἀπαντες καὶ θαυμάζομεν . Ἡ γυνὴ πάλιν ἂν ἰδῇ τὸν ἄνδρα ἐπιεικῆ , μεγάλα κερδαίνει ἀεὶ συνοῦσα , καὶ τὸ παιδίον . Ἕξεστιν οὖν ἑκάστῳ διδασκάλῳ γενέσθαι . Οἰκοδομεῖτε γὰρ , φησίν , ἀλλήλους εἰς τὸν ἔρα , καθὸς καὶ ποιεῖτε . Ὅρα γὰρ · προσαπτεῖς ζημία ἐπὶ τῆς οἰκίας · ἢ γυνὴ θορυβεῖται , ἕτε δαθενοτέρα ὡσα καὶ φιλόσομος · ὁ ἀνὴρ ἐὰν ἦ φιλόσοφος καὶ καταγελαστὴς ζημίας , καὶ ἐκείνην διευθύνεται , καὶ παῖδια φέρειν γενναίως . Ἄρ᾿ οὖν , εἴπε μοι , οὐ πολλῷ μᾶλλον αὐτὴ τῶν ἡμετέρων ὠφελήσει λόγων ; Εἰπεῖν μὲν γὰρ παντὶ εὔκολον , πράξαι δὲ εἰς χρείαν καταστῶμεν , σφόδρα δύσκολον . Διὰ τοῦτο μᾶλλον ἀπὸ τῶν ἔργων ῥυθμίζεσθαι ἢ ἀνθρωπίνη φύσις εἰωθὼς · καὶ τοσαύτη τῆς ἀρετῆς ἢ ὑπερβολή , ὥστε καὶ δούλος πολλάκις ὁλόκληρον ὠφελήσεν οἰκίαν μετὰ τοῦ δεσπότου .
Lemmas: ἐγώ ἑαυτοῦ ἐπείγω , εἄν ὁ ὁ κύριος πράσσω . Ἄκουος γάρ ὁ Χριστός λέγω ὁ μαθητής · πορεύω μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος , βαπτίζω αὐτός εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , διδάσκω αὐτός τηρέω πᾶς , ὅσος ἐντεταλὰμ σύ · καί ἰδού ἐγώ μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών . οὖον μόνος οὗτος πρός ἐκεῖνος εἴρω , ἀλλά καί πρός ἐγώ . ὅτι2 γάρ ἐκεῖνος οὐ ἐπαγγέλλω μόνος , δῆλος ἐν ὁ εἶπον , Ἕως ὁ αἰών ὁ συντέλεια , ἀλλά καί ὁ κατά ἴχνος ἐκεῖνος βαίνω ε . τις οὖν πρός ὁ μή διδάσκαλος φημί ; ἕκαστος σύ , εἰμί βούλομαι , διδάσκαλος εἰμί , εἰμί [ 543 ] καί μή ἕτερος , ἀλλά ἑαυτοῦ διδάσκω σαυτοῦ πρῶτος . ἐάν διδάσκω πᾶς , ὅσος ἐντεταλτά σύ τηρέω , διά οὗτος πολύς ἔχω ὁ ζηλόω . ὡς γάρ ὁ λύχνος , ὅταν αὐτός γίγνομαι λαμπρός , μυρίος δυνάτης ἀναφής · σβέννυμι δέ οὐδέ ἑαυτοῦ παρέχω φάος , οὔτε ἐξαίρω ἀναφής λύχνος δύναμαι · οὕτως καί ἐπί ὁ βίος ὁ καθαρός , ἐάν ὁ ἐν ἐγώ φάος λαμπρός εἰμί , μυρίος καί μαθητής καί διδάσκαλος ἐργάζομαι , ὡς ἀρχέτυπος πρόκειμαι . οὐδέ γάρ οὗτος ὁ παρά ἐγώ ῥῆμα ὁ ἀκούω ὠφελέω δύναμαι , ὡς ὁ βίος ὁ ἡμέτερος . εἱμί γάρ , εἰμί βούλομαι , ἀνήρ τις ὁ θεός φίλος , καί ἐν ἀρετή διαλάμπω , καί γυνή ἔχω · ἕξις γάρ καί γυνή ἔχω ἀρέσκω θεός καί παιδιά καί οἰκέτης καί φίλος · οὕτως , εἶπον ἐγώ , οὖον πολύς μᾶλλον ἐγώ ὁ πᾶς ὠφελέω δύναμαι ; Μου μέν γάρ ἅπαξ ὁ δεύτερος ἀκούω ὁ μήνος , ἢ οὐδέ ἅπαξ , καί Ἄπερ εἄν ἀκούω , ἴσως μέχρι ὁ ὁ ἐκκλησία οὐδέ φυλάσσω , εὐθύς ἀποβάλλω · ἐκεῖνος δέ ὁ βίος ὁράω διηνεκής , μέγας κερδαίνω . ὅταν γάρ ὁράω ὁ ανθουρια , οὐ σχεδόν ἐμπίπτω καί ἐγχαίρω ὁ ἐπιείκεια αὐτός ὁ αἰδώς εἰς ὁ ὁ ὕδριος Ψυχή ; χήν μή παρανίημι ὁμολογία ὁ ὠφέλεια , ἀπό ὁ ὁμοῦ ἢ αἰσχύνω ἢ ἐντρέπω , ἀλλά ὅμως αἴσθησις εὐθύς λαμβάνω · καί ἀδύνατος ἄνθρωπος υδριιστημι , χήν θηρίον εἰμί , ἀνεξίκακος τις προσιμίζαντα , μή μέγας κερδαίνω ἀπέρχομαι . ὁ γάρ ἀγαθός χήν μή πράσσω , ἀλλά ὅμως ἐπαινέω ἅπας καί θαυμάζω . ὁ γυνή πάλιν εἄν οἶδα ὁ ἀνήρ ἐπιεικής , μέγας κερδαίνω ἀεί σύνειμι , καί ὁ παιδίον . ἔξεστι οὖν ἕκαστος διδάσκαλος γίγνομαι . οἰκοδομέω γάρ , φημί , ἀλλήλων εἰς ὁ ἄρα , καθίημι καί ποιέω . Ὅρας γάρ · προσάπτω ζημία ἐπί ὁ οἰκίον · ἢ γυνή θορυβέω , ἵημι δαθενοτερας ὠθέω καί φιλόσομος · ὁ ἀνήρ ἐάν εἰμί φιλόσοφος καί καταγελαστής ζημία , καί ἐκεῖνος διευθύνω , καί παιδιά φέρω γενναῖος . ἄρα οὖν , εἶπον ἐγώ , οὖον πολύς μᾶλλον αὐτός ὁ ἡμέτερος ὠφελέω λόγος ; εἶπον μέν γάρ πᾶς Εὔκολον , πράσσω δέ εἰς χρεία καθίστημι , σφόδρα δύσκολος . Ζεύς οὗτος μᾶλλον ἀπό ὁ ἔργον ῥυθμίζω ἢ ἀνθρώπινος φύσις ἔθω · καί τοσοῦτος ὁ ἀρετή ἢ ὑπερβολή , ὥστε καί δούλος πολλάκις ὁλόκληρος ὠφελέω οἰκίον μετά ὁ δεσπότης .