joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-thessalonicenses-homiliae-1-5 pg062_0481.4
στησόμεθα ; Ὅρᾷς πῶς καταφρονεῖ τῶν ἐνταῦθα πάντων , καὶ τῶν ἐπαλλήλων κινδύνων ὁ μακάριος Παῦλος ; Διὰ τί ; Ὅτι μεμεληχὶ καὶ γεέννης καταφρονεῖν ὑπὲρ τῶν περὶ θεῷ δοκούντων . Ἐκεῖνος οὐδὲ τὴν πείραν τῆς γεέννης ἠγεῖτο εἶναι διὰ τὸν τοῦ Χριστοῦ πόθον · ἡμεῖς ὑπὲρ τῶν ἡμῖν συμφερόντων οὐδὲ τῶν περὶ αὐτῆς λόγων ἀνέχομεθα . Νῦν μὲν οὖν ἄλγ᾽ ἀκούσαντες ἀπέρχεσθε · δοκῶ δὲ ὑμῖν , εἰ τίς ἐστιν ἐν ὑμῖν ἀγάπη , διαπαντὸς τοὺς περὶ τούτων στρέφειν λόγους . Οὐδὲν βλάψει δυνασθεῖ , κἂν μὴ ὑπελήψαι · πάντως δὲ καὶ ὠφελήσουσι · πρὸς γὰρ τὰς διαλέξεις καὶ ἡ ψυχὴ ποιοῦται . Φθεῖρουσι , φησίν , ἥθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί . Οὐκοῦν ὠφελοῦσιν ὁμιλίαι ἀγαθαί · οὐκοῦν καὶ σωφρονίζουσιν ὁμιλίαι σοβαραί . Ἄσπερ γὰρ χρὸς τις ἐστὶν ἡ ψυχή · ἂν μὲν γὰρ ψυχρὰς ἐπαγάγῃς ὁμιλίας , ἐπιώρωσεν αὐτὴν καὶ ἐσκληρυνάσῃ · ἂν δὲ πεπυρωμένας , ἐμλάσας · μάλιστα δέ , τυπῶς πρὸς ὅπερ ἐν θέλῃς , καὶ τὴν εἰκόνα τὴν βασιλικὴν ἐγχαράττει . Ἀποφράττωμεν τοίνυν ἡμῶν τὰς ἀκοὰς πρὸς τὰς ὁμιλίας τὰς εἰκῇ · οὐδεὶς μικρὸν τὸ κακόν · ἀπὸ τούτου γίνεται πάντα τὰ κακά . Εἰ μεμεληχὶ ἡμῶν ἡ διάνοια προσέχειν θείοις λόγοις , οὐκ ἂν προσέσχεν ἐτέροις · οὐ προσέχουσα δὲ ἐτέροις , οὐκ ἂν οὐδὲ τὰ πράγματα μετέλθε τὰ πονηρά . Ὦδὲ γὰρ ἐπὶ τὰ ἔργα λόγος ἐστίν · πρῶτον ἐννοοῦμεν , εἶτα φθεγγομένα , εἶτα πράττομεν . Πολλοὶ πολλάκις καὶ σωφρονίζοντες , ἀπὸ ῥημάτων αἰσχρῶν ἐπὶ πράξεις ἦλθον αἰσχράς . Οὐ γὰρ ἐστιν ἡμῶν ἡ ψυχή οὔτε ἀγαθὴ φύσει οὔτε κακή , ἀλλὰ προαιρέσει , καὶ τοῦτο κάκεινο γίνεται.[521 ] Ὦσπερ τὸν τὸν ἱστίον , ὅποιπερ ὁ πνεύσῃ ὁ ἄνεμος , μεταφέρει τὸ πλοῖον · μᾶλλον δὲ ὅσπερ ὁ σάφ μεταφέρει τὸ πλοῖον , ἂν ἐξ οὐρίων ὁ ἄνεμος ἦ · οὕτω καὶ ὁ λογισμός , ἂν ἐξ οὐρίων τὰ ῥήματα φέρηται τὰ καλά , πλεῦσεταί ἀκινδύνως · ἂν δὲ ἐναντία , πολλάκις καὶ καταδύσει τὸν λογισμὸν . Ὦσπερ γὰρ ἐστὶ τοῖς πλοίοις τὰ πνεύματα , τοῦτο ταῖς ψυχαῖς οἱ λόγοι · ὅπουπερ ἐν θέλῃς , μεταφέρει αὐτὴν καὶ μετατρέπει . Διὰ τοῦτο παραίνων τις φησί · Πᾶσα δεἡτησίς σου δέστω ἐν ῥώμῳ Ἁγίῳ . Διὸ παρακαλῶ , ἀπὸ τῆς τέσεως τὰ παιδία λαμβάνοντες , μὴ μύθους γραικούς αὐτὰ ἐθίζωμεν , ἀλλ᾽ ἐκ πρώτης ἡλικίας μανθάνειν , ὅτι κρίσις ἐστίν · ὅτι κόλασις , ἐμπηγνύσωμεν αὐτοῖς τῇ διανοίᾳ · οὕτως ὁ φόβος συμβάζωθεῖς , μεγάλα ἐργάζεται ἀγαθά . Ψυχὴ γὰρ μαθοῦσα ἐκ πρώτης ἡλικίας τὴν προσδοκίαν ταύτην κατασεῖσθαι , οὐ ταχέως ἀποσεῖσθαι τοῦτο τὸ δέος · ἀλλ᾽ ὡσπερ τις ἰσπὸς εὐήθης , ἐπιχαθήμενον ἔχουσα τὸν τῆς γεέννης λογισμὸν , εὐτακτα βαδίζουσα , καὶ φθεγζεται καὶ ἐρεῖ χρήσιμα · καὶ οὔτε νεότης , οὔτε πλοῦτος , οὔτε ὀρφανία , οὔτε ἄλλο οὐδὲν αὐτὴν βλάψει δυνασθεῖ , οὕτω στερέων ἔχουσα τὸν λογισμὸν , καὶ πρὸς πάντα ἀντέχειν δυναμένην . Τοιούτοις τοῖς λόγοις καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ρυθμίζωμεν , καὶ γυναῖκας καὶ δούλους καὶ τέκνα καὶ φίλους , εἰ δυνατὸν , καὶ ἐχθρούς . Δυνάμεθα γὰρ μετὰ τούτων τῶν λόγων τὰ πολλὰ τῶν ἀμαρτημάτων ὑπομεῖσθαι , καὶ βέλτιον ἐν λυπηροῖς ἐνδιατρίβειν , ἢ χρηστοῖς · καὶ δήλον ἐκτεθεῖ . Εἴπεγὰρ μοι , ἂν ἐλθῃς εἰς οἰκίαν , ἔνθα γάμοι ἐπιτελοῦνται , πρὸς μὲν ὥραν ἥσθης τῇ θέᾳ , ὑστερὸν δὲ ἀπελθὼν τῆκες αὐτὸν τῇ λύπῃ , οἷς οὐκ ἔχεις τοσαῦτα . Ἄν δὲ εἰς οἰκίαν πενθούντων εἰσέλθῃς , κἂν σφόδρα πλουτοῦντες ὦσιν , ἀπελθὼν ἀναπαύση μᾶλλον · οὐ
Lemmas: ἵστημι ; ὁράω πῶς καταφρονέω ὁ ἐνταῦθα πᾶς , καί ὁ ἐπάλληλος κίνδυνος ὁ μακάριος Παῦλος ; Ζεύς τίς ; ὅτι2 μεμεληχὶ καί γέεννα καταφρονέω ὑπέρ ὁ περί θεός δοκέω . ἐκεῖνος οὐδέ ὁ πείρω ὁ γέεννα ἀγάω εἰμί διά ὁ ὁ Χριστός πόθος · ἐγώ ὑπέρ ὁ ἐγώ συμφέρω οὐδέ ὁ περί αὐτός λόγος ἀνέχω . νῦν μέν οὖν ἄλγος ἀκούω ἀπέρχομαι · δοκέω δέ σύ , εἰμί τίς εἰμί ἐν σύ ἀγάπη , διαπαντός ὁ περί οὗτος στρέφω λόγος . οὐδείς βλάπτω δύναμαι , κἀν μή ὑπολαμβάνω · πάντως δέ καί ὠφελέω · πρός γάρ ὁ διαλέγω καί ὁ ψυχή ποιόω . φθείρω , φημί , ἦθος χρηστός ὁμιλία κακός . οὐκοῦν ὠφελέω ὁμιλία ἀγαθός · οὐκοῦν καί σωφρονίζω ὁμιλία σοβαρός . Ἄσπερ γάρ χρώς τις εἰμί ὁ ψυχή · εἄν μέν γάρ ψυχρός ἐπάγω ὁμιλία , ἐπιώρωσεν αὐτός καί σκληρύνω · εἄν δέ πυρόω , μιμνῄσκω · μάλιστα δέ , τύπη πρός ὅσπερ ἐν ἐθέλω , καί ὁ εἰκών ὁ βασιλικός ἐγχαράσσω . Ἀποφράσσω τοίνυν ἐγώ ὁ ἀκοή πρός ὁ ὁμιλία ὁ εἰκῇ · οὐδείς μικρός ὁ κακός · ἀπό οὗτος γίγνομαι πᾶς ὁ κακός . εἰμί μεμεληχὶ ἐγώ ὁ διάνοια προσέχω θεῖον λόγος , οὐ εἄν προσέχω ἕτερος · οὖον προσέχω δέ ἕτερος , οὐ εἄν οὐδέ ὁ πρᾶγμα μετέρχομαι ὁ πονηρός . ὧδε γάρ ἐπί ὁ ἔργον λόγος εἰμί · πρῶτος ἐννοέω , εἶτα φθέγγομαι , εἶτα πράσσω . πολλός πολλάκις καί σωφρονίζω , ἀπό ῥῆμα αἰσχρός ἐπί πρᾶξις ἔρχομαι αἰσχρός . οὖον γάρ εἰμί ἐγώ ὁ ψυχή οὔτε ἀγαθός φύσις οὔτε κακός , ἀλλά προαίρεσις , καί οὗτος ἐκεῖνος γίνεται.[521 ] ὥσπερ ὁ ὁ ἱστίον , ὅποι ὁ πνέω ὁ ἄνεμος , μεταφέρω ὁ πλοῖον · μᾶλλον δέ ὅσπερ ὁ σάφα μεταφέρω ὁ πλοῖον , εἄν ἐκ οὔριος ὁ ἄνεμος εἰμί · οὗτος καί ὁ λογισμός , εἄν ἐκ οὔριος ὁ ῥῆμα φέρω ὁ καλός , πλέω ἀκίνδυνος · εἄν δέ ἐναντίος , πολλάκις καί κατάδυσις ὁ λογισμός . ὥσπερ γάρ εἰμί ὁ πλοῖον ὁ πνεῦμα , οὗτος ὁ Ψυχή ὁ λόγος · ὅπου ἐν ἐθέλω , μεταφέρω αὐτός καί μετατρέπω . Ζεύς οὗτος παραινέω τις φημί · πᾶσα δεἡτησίς σύ δίειμι ἐν Ῥῶμος ἅγιος . Διὸ παρακαλέω , ἀπό ὁ τέση ὁ παιδίον λαμβάνω , μή μῦθος Γραικός αὐτός ἐθίζω , ἀλλά ἐκ πρῶτος ἡλικία μανθάνω , ὅτι κρίσις εἰμί · ὅτι κόλασις , ἐμπήγνυμι αὐτός ὁ διάνοια · οὕτως ὁ φόβος συμβάζωθεῖς , μέγας ἐργάζομαι ἀγαθός . Ψυχή γάρ μανθάνω ἐκ πρῶτος ἡλικία ὁ προσδοκία οὗτος κατασείω , οὖον ταχέως ἀποσείω οὗτος ὁ δέος · ἀλλά ὡς τις ἰσπὸς εὐήθης , ἐπιχέω ἔχω ὁ ὁ γέεννα λογισμός , εὔτακτος βαδίζω , καί φθέγγομαι καί εἴρω χρήσιμος · καί οὔτε νεότης , οὔτε πλοῦτος , οὔτε ὀρφανία , οὔτε ἄλλος οὐδείς αὐτός βλάπτω δύναμαι , οὗτος στερέω ἔχω ὁ λογισμός , καί πρός πᾶς ἀντέχω δύναμαι . τοιοῦτος ὁ λόγος καί ἐγώ αὐτός ῥυθμίζω , καί γυνή καί δοῦλος καί τέκνον καί φίλος , εἰμί δυνατός , καί ἐχθρός . δύναμαι γάρ μετά οὗτος ὁ λόγος ὁ πολύς ὁ ἁμάρτημα ὑπομένω , καί ἀγαθός ἐν λυπηρός ἐνδιατρίβω , ἢ χρηστός · καί δῆλος εκθέτω . Εἴπεγὰρ ἐγώ , εἄν ἔρχομαι εἰς οἰκίον , ἔνθα γάμος ἐπιτελέω , πρός μέν ὥρα ἥδομαι ὁ θέα , ὕστερος δέ ἀπέρχομαι τήκω αὐτός ὁ λύπη , ὅς οὐ ἔχω τοσοῦτος . ἄν δέ εἰς οἰκίον πενθέω εἰσέρχομαι , κἀν σφόδρα πλουτέω εἰμί , ἀπέρχομαι ἀναπαύω μᾶλλον · οὖον