joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0542.1
ξεν αὐτῷ τὴν οἰκίαν , καὶ πρὸ τῆς οἰκίας τὴν γνώμην , καὶ πάντα τὰ ὄντα εἰς μέσον τέθεικε , καὶ τὴν ψυχὴν ἀφεῖσα , καὶ τῶν παίδων καταφρονήσασα , τὸν ξένον προετίμησε πάντων . Ἐννόησον οὖν ὅση κόλασις κείσεται , ὅταν γυναικὸς χήρας , πτωχῆς , ἀλλοφύλου , βαρβάρου , παίδων μητρὸς , τούτων οὐδὲν εἰδίας ὧν ἡμεῖς ἐσμεν , ἔλατον φέρωμεν , καὶ ἀσθενέστεροί ὦμεν . Οὐ γάρ , ἂν τὸ σῶμα ἔχωμεν ἰσχυρόν , ἀνδρεῖοί τινές ἐσμεν . Καὶ γὰρ ἑκεῖνος μόνος ταύτην ἔχει τὴν ἀρετὴν , κἂν ἐπὶ κλίνης ἢ βεβλημένος , ὁ τὴν ἰσχὺν οἰκοθεν ἔχων · ὡς ταύτης ἄνευ , κἂν ὅρος τις ἀνασπῇ τῷ τοῦ σώματος βρῶμη , οὐδὲν αὐτὸν κωρασίον καὶ γραιδίου παλαιπώρου φαῖνῃ ἂν ἰσχυρότερον εἶναι . Ὁ μὲν γὰρ ἀσωμάτως παλαίει κακοῖς , οὗτος δὲ οὐδὲ ἀντιβλέπει τολμᾶ . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι οὗτος ἀνδρείας ὅρος , ἀπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ παραδείγματος αὐτὸ συνάγε . Τί γὰρ αὐτὴς ἀνδρειοτέρον γένοιτ’ ἂν τῆς γυναικός , ἡ καὶ πρὸς φύσεως τυραννίδα , καὶ πρὸς λιμοῦ βίαν , καὶ πρὸς τελευτὴν ἀπελθὼν ἔστη γενναίως , καὶ πάντων γέγονεν ἰσχυρότερα ; Ἄκουσον γοῦν πῶς ὁ Χριστὸς αὐτὴν ἀνακηρύττει . Πολλαὶ γάρ , φησίν , ἥσων χῆραι ἐν ταῖς ἡμέραις Ἠλία , καὶ πρὸς οὐδεμίαν ὁ προφήτης ἀπεστάλητο , ἀλλ’ ἡ πρὸς ἐκείνην . Εἰπὼν τι μέγα καὶ [ 577 ] παράδοξον ; Αὐτὴ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραὰμ πλέον εἰς φιλοξενίαν εἰσῆλθεν . Οὐ γὰρ εἰς ἀγέλην ἔδραμε , καθάπερ ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς δραχμῆς ἐκείνης παρήλαυεν ἅπαντας τοὺς ἐπὶ φιλοξενίᾳ βεβουμένους . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἐνίκα , ὅτι εἰς τοῦτο ἑαυτὸν ἔταξεν αὐτὴ δέ , ὅτι οὐδὲ τῶν παίδων ἐφείσατο διὰ τὸν ξένον , καὶ οὐδὲ προσδοκῶσα τὰ μέλλοντα . Ἦμεν δέ , βασιλείας ὕψους , γεύσης ἀπειλουμένης , ὁ πάντων μεῖζον , τοῦ Θεοῦ τοσαῦτα ὑπὲρ ἡμῶν ἐργασαμένου , καὶ τούτοις εὐφραινομένου καὶ χαίροντος , ἀναπεπτώκαμεν . Μὴ , παρακαλῶ · ἀλλὰ σκορπίσωμεν , δώμεν πέντην ὡς δοῦναι δεῖ . Τὸ γὰρ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον οὐ τῷ μέτρῳ τῶν διδομένων ὁ Θεὸς ὁρίζει , ἀλλὰ τῇ δυνάμει τῆς οὐσίας τοῦ διδόντος . Πολλάκις γοῦν τοῦ μόνου ἕνα καταθέντος ὀβολὸν ἔλαττον σὺ κατέθηκας , ὁ στατήρας χρυσοῦ καταβαλὼν ἑκατὸν · ἀπὸ γὰρ τοῦ περισσοῦματος ἔβαλες . Πλὴν κἂν οὕτω ποιεῖ , καὶ ἕξεις ταχέως καὶ ἐπὶ τὸ διαφλέστερον . Σκόρπισον χρήματα , ἵνα συναγάγῃς δικαιοσύνην . Οὐδὲ γὰρ θέλει μετὰ τῶν χρημάτων αὐτὴ παραγίνεσθαι , ἀλλὰ δι’ αὐτῶν μὲν , οὐ μετ’ αὐτῶν δὲ ἡμῖν παρέσται . Οὐ γὰρ ἔστιν ὁμοῦ καὶ χρημάτων ἐπιθυμῖαν , καὶ δικαιοσύνην οἰκεῖν · κεχωρισμένας γὰρ ἔχουσι τὰς σκηνάς . Μὴ δὴ φιλονεῖκε τὰ μίχτα συνάγειν , ἀλλὰ ἀπέλασον τὴν τύραννον φιλαργυρίαν , εἰ βούλει τὴν βασιλῖδα λαβεῖν . Αὕτη γὰρ ἐστὶν ἡ βασιλίσσα , καὶ ἐλευθέρας ἐκ δουλῶν ποιούσα · οὐ τοὐναντίον ἐκείνη . Διὸ μετὰ πάσης σπουδῆς τὴν μὲν φύγωμεν , τὴν δὲ ἀπαξιώμεθα , ἵνα καὶ τῆς ἐνταῦθα τύχωμεν ἐλευθερίας , καὶ τῆς βασιλείας ἐπιτύχωμεν τῶν οὐρανῶν · ἥς δὴ καὶ γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ξεʹ αὐτός ὁ οἰκίον , καί πρό ὁ οἰκίον ὁ γνώμη , καί πᾶς ὁ εἰμί εἰς μέσος τίθημι , καί ὁ ψυχή ἀφίημι , καί ὁ παῖς καταφρονέω , ὁ ξένος προτιμάω πᾶς . ἐννοέω οὖν ὅσος κόλασις κεῖμαι , ὅταν γυνή χήρα , πτωχός , ἀλλόφυλος , βάρβαρος , παῖς μήτηρ , οὗτος οὐδείς ἴδιος ὅς ἐγώ εἰμί , ἐλαύνω φέρω , καί ἀσθενής εἰμί . οὖον γάρ , εἄν ὁ σῶμα ἔχω ἰσχυρός , ἀνδρεῖος τις εἰμί . καί γάρ ἐκεῖνος μόνος οὗτος ἔχω ὁ ἀρετή , κἀν ἐπί κλίνη ἢ βάλλω , ὁ ὁ ἰσχύς οἴκοθεν ἔχω · ὡς οὗτος ἄνευ , κἀν ὅρος τις ἀνασπάω ὁ ὁ σῶμα βρῶμα , οὐδείς αὐτός κωρασίον καί γραΐδιον παλαιπωρος φαίνω εἄν ἰσχυρός εἰμί . ὁ μέν γάρ ἀσώματος παλαιόω κακός , οὗτος δέ οὐδέ ἀντιβλέπω τολμάω . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὗτος ἀνδρεῖος ὅρος , ἀπό αὐτός οὗτος ὁ παράδειγμα αὐτός συνάγω . τις γάρ αὐτός ἀνδρεῖος γίγνομαι εἄν ὁ γυνή , ὁ καί πρός φύσις τυραννίς , καί πρός λιμός βία , καί πρός τελευτή ἀπέρχομαι ἵστημι γενναῖος , καί πᾶς γίγνομαι ἰσχυρός ; ἀκούω γοῦν πῶς ὁ Χριστός αὐτός ἀνακηρύσσω . πολλή γάρ , φημί , ἵημι χαίρω ἐν ὁ ἡμέρα Ἠλία , καί πρός οὐδείς ὁ προφήτης ἀποστέλλω , ἀλλά ὁ πρός ἐκεῖνος . εἶπον τίς μέγας καί [ 577 ] παράδοξος ; αὐτός ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ πλέω εἰς φιλοξενία εἰσέρχομαι . οὖον γάρ εἰς ἀγέλη τρέχω , καθάπερ ἐκεῖνος , ἀλλά ἀπό ὁ δραχμή ἐκεῖνος παρήλαυεν ἅπας ὁ ἐπί φιλοξενία βαίνω . ἐκεῖνος μέν γάρ νικάω , ὅτι εἰς οὗτος ἑαυτοῦ τάσσω αὐτός δέ , ὅτι οὐδέ ὁ παῖς φείδομαι διά ὁ ξένος , καί οὐδέ προσδοκάω ὁ μέλλω . εἰμί δέ , βασίλεια ὕψος , γεύω ἀπειλέω , ὁ πᾶς μείζων , ὁ Θεός τοσοῦτος ὑπέρ ἐγώ ἐργάζομαι , καί οὗτος εὐφραίνω καί χαίρω , ἀναπίπτω . μή , παρακαλέω · ἀλλά σκορπίζω , δήω πέντη ὡς δίδωμι δεῖ . ὁ γάρ πολύς καί ὁ ὀλίγος οὖον ὁ μέτρον ὁ δίδωμι ὁ θεός ὁρίζω , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ οὐσία ὁ δίδωμι . πολλάκις γοῦν ὁ μόνος εἷς κατατίθημι ὀβολός μικρός σύ κατατίθημι , ὁ στατήρ χρυσός καταβάλλω ἑκατόν · ἀπό γάρ ὁ περισσουμα βάλλω . πλήν κἀν οὗτος ποιέω , καί ἔχω ταχέως καί ἐπί ὁ διαφλέστερον . σκορπίζω χρῆμα , ἵνα συνάγω δικαιοσύνη . οὐδέ γάρ ἐθέλω μετά ὁ χρῆμα αὐτός παραγίγνομαι , ἀλλά διά αὐτός μέν , οὖον μετά αὐτός δέ ἐγώ πάρειμι . οὖον γάρ εἰμί ὁμοῦ καί χρῆμα ἐπιθυμία , καί δικαιοσύνη οἰκέω · χωρίζω γάρ ἔχω ὁ σκηνή . μή δή φιλονεῖκε ὁ μιχτά συνάγω , ἀλλά ἀπελαύνω ὁ τύραννος φιλαργυρία , εἰμί βούλομαι ὁ βασιλίς λαμβάνω . Ἄτη γάρ εἰμί ὁ βασίλισσα , καί ἐλεύθερος ἐκ δοῦλος ποιέω · οὖον ἐναντίος ἐκεῖνος . Διὸ μετά πᾶς σπουδή ὁ μέν φεύγω , ὁ δέ ἀπαξιόω , ἵνα καί ὁ ἐνταῦθα τυγχάνω ἐλευθερία , καί ὁ βασίλεια ἐπιτυγχάνω ὁ οὐρανός · ἥς δή καί γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .