joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0594.1
οὐκ εἰδὼς φιλεῖν . Τοῦτον καὶ λησταὶ πολλάκις τὸν νόμον ἠθέλησαν καὶ ἀνδροφόνου καὶ τοιχυράχοι , καὶ ἀλιῶν κοινωνήσαντες μόνον , μετεστάθησαν , τῇ τραπέζῃ τὸν τρόπον μεταβαλόντες · σὺ δὲ οὐχὶ ἀλιῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ ῥημάτων καὶ πραγμάτων κοινωνῶν , καὶ εἰδὼν καὶ ἐξὼν , οὐ φιλεῖς ; 'Αλλ' οἱ μὲν αἰσχρὰς ἔροντες , καὶ ὀλοκληροῦς διαπανῶσιν οὐσίας εἰς τὰς πορνευομένας γυναῖκας · σὺ δὲ σεμνὸν ἔχων ἔρωτα , οὕτως εἰ ψυχρὸς καὶ ἀσθενὴς καὶ ἀνανδρος , ὡς μὴδὲ χωρὶς δαπάνης καταδέχεσθαι φιλεῖν ; Καὶ τίς , φησίν , οὕτως ἔσται θόλιος , τίς δὲ οὕτω θηρίον , ὡς τὸν φιλοῦντα ἀποστρέφεσθαι καὶ μισεῖν ; Σὺ μὲν καλῶς ποιεῖς ἀπιοῦν διὰ τὴν τοῦ πράγματος ἀτοπίαν · ἐγὼ δὲ τὰ δεῖξαι πολλὰς ὄντας τοιούτους , πῶς οἶσμεν λοιπὸν τὴν αἰσχύνην ; " Ὅταν γὰρ κακῶς ἀγορεύῃς τὸν φιλούμενον , ὅταν ἀκούσῃς κακῶς ἑτέρου λέγοντος μὴ ἀμῦνη , ὅταν εὐδοκιμοῦντα ψωθῇ , ποία αὕτη ἀγάπη ; Καίτοι γε φιλίαν οὐδὲ τοῦτο ἀρκεῖ δεῖξαι , τὸ μὴ φονεῦσαι , ὡςπερ σὺν οὐδὲ τὸ μὴ ἐχθραίνειν , οὐδὲ τὸ μὴ πολεμεῖν , ἀλλὰ καὶ συγχρῆσθαι καὶ αὔξειν τὸν φιλούμενον · ὅταν δὲ πάντα ποτὴ καὶ λέγῃ , ὥστε καὶ καθελεῖν τὸν πλησίον , τί ταύτης ἀθλιώτερον τῆς ψυχῆς ; Χθὲς καὶ πρῴην φίλος , καὶ λόγῳν ἐκκινῶν καὶ τραπέζης · εἶτα ἀθρόον , ἐπειδὴ εὐδοκιμοῦντα εἶδες τὸ μέλος τοῦ σὺν , ρίψας τὸ τῆς φιλίας προσωπεῖον , τὸ τῆς ἐχθρας ὑπέδυ , μᾶλλον δὲ τὸ τῆς μανίας . Μανία γὰρ περιφανὴς τοῦς πλῆσιον δάκνεσθαι καλοῦς · τοῦτο γὰρ μαινόμενος ἐστὶ καὶ λυσσῶντων κυνῶν . Κατὰ γὰρ ἐκείνους εἰς τὰς ἀπάντων πηδῶσιν ὀδύνας καὶ οὕτω , τῇ βασιλικῇ παροξυνόμενοι . Βέλτιον ὅριν ἔχειν τοῖς σπλαγχνοῖς ἐγκαλινδούμενον , ἢ βασιλικὴν ἐνδον συρομένην . " Ἐκεῖνον γὰρ καὶ ἔμψαι πολλάκις ἐνὶ διὰ φαρμάκων , καὶ διὰ τροφῆς παραμυθησάσθαι · ὁ δὲ φθόνος οὐκ ἐν σπλαγχνοῖς καλινδούμενος , ἀλλὰ τῷ κόλπῳ στρέφεται τῆς ψυχῆς , καὶ δυσδαλείτωτόν ἐστι πᾶδος . Καὶ ὁ μὲν ὅρις ἐνδον ὤν , οὐκ ἂν ἄφαιτο σωμάτων ἀνθρωπίνων , τροφῆς παρακειμένης · ὁ δὲ φθόνος , κἂν μυρίαν παραβῇ αὐτῷ τράπεζαν , αὐτὴν κατασθίει τὴν ψυχήν , δάκνων πάντοθεν , σπαράττων , ἐλκων · καὶ οὐκ ἔστιν οὕτω τινὰ παραμυθίαν εὑρεῖν , δι' ἧς ἀποστήσεται τῆς μανίας , ἀλλ' ἢ μίαν μόνον , τὴν τοῦ εὐημεροῦντος δυσπραγίαν · οὕτως ἄνεται , μᾶλλον δὲ , οὐδὲ οὕτω . Κἂν γὰρ οὕτω , πᾶθῃ κακῶς , ἕτερον ὁρῶν εὐημεροῦντα , ταῖς αὐταῖς δόνασιν ἐνέχεται · οὐδὲ πανταχοῦ τραύματα , καὶ πανταχοῦ πᾶν γὰρ [ 631 ] ἐστὶ στρεφόμενον ἐπὶ γῆς μὴ ὁρᾶν εὐδοκιμοῦντας . Καὶ τοσαύτη τοῦ νοσήματος ἡ ὑπεροχὴ , ὅτι κἂν οἴκοι τις αὐτὸν κατακλείσῃ , τοῖς καλοῖς ἀνδράσι φθονεῖ τοῖς τελευτηκόσι . Καὶ τὸ μὲν βωμωχοῦς ἀνδρῶν ὅπως ἂν πάσχειν , χαλεπὸν μέν , πλὴν οὐχ οὕτω δεινόν · τὸ δὲ καὶ τοῖς τῶν ἐν μέσῳ θορύβων ἀπηλλαγμένοις ἐχεσθαι τοῦ νοσήματος τοῦτο αὐτὸ πάντων γαλεπώτερον . Καὶ ἡδουλόμην μὲν σιγῆν · ἀλλ' εἰ μὴ ἡ σιγὴ καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων αἰσχύνην ἀφήσει , χέρσος ἦν τὸ μηδὲν εἰπεῖν · εἰ δὲ ἂν ἔγω σιωπήσω , τὰ πράγματα βοησεῖται σφοδρότερον τῆς ἐμῆς γλώττης , βλάψῃ μὲν οὐδεμία ἀπὸ τῶν ἐμῶν ἔσται ὁμιλῶν , ὡς ἐκπομπευομένων ἡμῖν τῶν κακῶν , χέρσος δὲ ἴσως καὶ ὠφελεία τις . Ἰουεὶ γὰρ τὸ νόσημα καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἡμᾶς , [ καὶ ] τοῦτο πάντα ἄνω καὶ κάτω πεποίηκε , καὶ τοῦ σώματος διέχους τὴν ἀκολουθίαν , καὶ κατ' ἀλλήλων ἰστάμεθα , τοῦ φθόνου καθοπλίζοντος ἡμᾶς . Διὰ τοῦτο πολλὴ ἡ διαστροφή . Εἰ γὰρ πάντων οἰκοδομοῦντων ἀγαπητὸν στήσαι τοὺς διδασκόμενους , ὅταν ἅπαντες καθαρίωμεν , τί ἔσται τὸ πέραν ;
Lemmas: οὐ εἰδοί φιλέω . οὗτος καί λῃστής πολλάκις ὁ νόμος ἐθέλω καί ἀνδροφόνος καί τοιχυραχος , καί ἁλιεύς κοινωνέω μόνος , μεθίστημι , ὁ τράπεζα ὁ τρόπος μεταβάλλω · σύ δέ οὐ ἁλιεύς μόνος , ἀλλά καί ῥῆμα καί πρᾶγμα κοινωνός , καί ἀνάκλεις καί ἔχω , οὖον φιλέω ; Αλ ὁ μέν αἰσχρός εἴρω , καί ολόκληρος διαπανω οὐσία εἰς ὁ πορνεύω γυνή · σύ δέ σεμνός ἔχω Ἔρως , οὕτως εἰμί Ψυχρὸς καί ἀσθενής καί ἄνανδρος , ὡς μηδέ Χωρὶς δαπάνη καταδέχομαι φιλέω ; καί τίς , φημί , οὕτως εἰμί θόλις , τίς δέ οὗτος θηρίον , ὡς ὁ φιλέω ἀποστρέφω καί μισέω ; σύ μέν καλῶς ποιέω ἀπιόω διά ὁ ὁ πρᾶγμα ἀτοπία · ἐγώ δέ ὁ δείκνυμι πολύς εἰμί τοιοῦτος , πῶς οἰσμός λοιπός ὁ αἰσχύνη ; " ὅταν γάρ κακῶς ἀγορεύω ὁ φιλέω , ὅταν ἀκούω κακῶς ἕτερος λέγω μή ἀμύνω , ὅταν εὐδοκιμέω ψάω , ποῖος οὗτος ἀγάπη ; καίτοι γε φίλιος οὐδέ οὗτος ἀρκέω δείκνυμι , ὁ μή φονεύω , ὡς σύν οὐδέ ὁ μή ἐχθραίνω , οὐδέ ὁ μή πολεμέω , ἀλλά καί συγχράομαι καί αὐξάνω ὁ φιλέω · ὅταν δέ πᾶς ποτός καί λέγω , ὥστε καί καθαιρέω ὁ πλησίος , τίς οὗτος ἄθλιος ὁ Ψυχή ; χθές καί πρώην φίλος , καί λόγος ἐκκινέω καί τράπεζα · εἶτα ἀθρόος , ἐπεί εὐδοκιμέω ὁράω ὁ μέλος ὁ σύν , ῥίπτω ὁ ὁ φίλιος προσωπεῖον , ὁ ὁ ἐχθρός ὑποδύομαι , μᾶλλον δέ ὁ ὁ μανία . Μανία γάρ περιφανής ὁ πλησίος δάκνω Καλοῦς · οὗτος γάρ μαίνομαι εἰμί καί λυσσόω κύω . κατά γάρ ἐκεῖνος εἰς ὁ ἀπαντάω πηδάω ὀδύνη καί οὗτος , ὁ βασιλικός παροξύνω . Ἀγαθός μνήστωρ ἔχω ὁ σπλάγχνον ἐγκαλινδέομαι , ἢ βασιλικός ἔνδον σύρω . " ἐκεῖνος γάρ καί ἔμψαι πολλάκις ἐν διά φάρμακον , καί διά τροφή παραμυθέομαι · ὁ δέ φθόνος οὐ ἐν σπλάγχνον καλινδέομαι , ἀλλά ὁ κόλπος στρέφω ὁ Ψυχή , καί δυσδαλείτωτόν εἰμί πάδος . καί ὁ μέν ὁρίζω ἔνδον εἰμί , οὐ εἄν ἀφίημι σῶμα ἀνθρώπινος , τροφή παράκειμαι · ὁ δέ φθόνος , κἀν μυρίος παραβαίνω αὐτός τράπεζα , αὐτός κατάσσω ὁ Ψυχή , δάκνω πάντοθεν , σπαράσσω , ἕλκω · καί οὐ εἰμί οὗτος τις παραμυθία εὑρίσκω , διά ὅς ἀφίστημι ὁ μανία , ἀλλά ἢ εἷς μόνος , ὁ ὁ εὐημερέω δυσπραγία · οὕτως ἀνίημι , μᾶλλον δέ , οὐδέ οὗτος . κἀν γάρ οὗτος , πάθος κακῶς , ἕτερος ὁράω εὐημερέω , ὁ αὐτός δόνη ἐνέχω · οὐδέ πανταχοῦ τραῦμα , καί πανταχοῦ πᾶς γάρ [ 631 ] εἰμί στρέφω ἐπί γῆ μή ὁράω εὐδοκιμέω . καί τοσοῦτος ὁ νόσημα ὁ ὑπεροχή , ὅτι κἀν οἴκοι τις αὐτός κατακλείω , ὁ καλός ἀνήρ φθονέω ὁ τελευτάω . καί ὁ μέν βωμωχοῦς ἀνήρ ὅπως εἄν πάσχω , χαλεπός μέν , πλήν οὐ οὗτος δεινός · ὁ δέ καί ὁ ὁ ἐν μέσος θόρυβος ἀπαλλάσσω ἔχω ὁ νόσημα οὗτος αὐτός πᾶς γαλεπώτερον . καί ηδουλομεις μέν σιγάω · ἀλλά εἰμί μή ὁ σιγή καί ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα αἰσχύνη ἀφίημι , χέρσος εἰμί ὁ μηδείς εἶπον · εἰμί δέ εἄν ἐγώ σιωπάω , ὁ πρᾶγμα βοάω σφοδρός ὁ ἐμός γλῶσσα , βλάπτω μέν οὐδείς ἀπό ὁ ἐμέω εἰμί ὁμιλέω , ὡς ἐκπομπεύω ἐγώ ὁ κακός , χέρσος δέ ἴσως καί ὠφέλεια τις . Ἰουεὶ γάρ ὁ νόσημα καί ὁ ἐκκλησία ἐγώ , [ καί ] οὗτος πᾶς ἄνω καί κάτω ποιέω , καί ὁ σῶμα διέχω ὁ ἀκολουθία , καί κατά ἀλλήλων ἵστημι , ὁ φθόνος καθοπλίζω ἐγώ . Ζεύς οὗτος πολύς ὁ διαστροφή . εἰμί γάρ πᾶς οἰκοδομέω ἀγαπητός ἵστημι ὁ διδάσκω , ὅταν ἅπας καθαριόω , τίς εἰμί ὁ πέραν ;