joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0462.2
β . Τί δὲ ἐστιν , Ὁ Θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου ; Οἱ μὲν τὰ Μαρκιώνος νοοῦντες , λέγουσι περὶ τοῦ δημιουργοῦ τοῦ δικαίου μόνον , καὶ οὐχ ἀγαθοῦ , ταῦτα εἰρήσθαι · λέγουσι γὰρ εἶναι τινὰ Θεὸν δίκαιον , καὶ οὐχ ἀγαθόν . Μανιχαῖοι δὲ φασὶ τὸν διάβολον ἐνταῦθα λέγεσθαι , ἐκ τούτου δημιουργὸν τῆς κτίσεως ἑτερον ἐπισταχθέντα παρὰ τὸν ὄντα βουλομένως , σφόδρα ἀνοήτους . Οἱ δὲ μὲν γὰρ παλλακί · ἡ Γραφὴ Θεὸν καλεῖν οὐχ ἀπὸ τῆς ἀξίας τοῦ καλουμένου , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ἀσθενείας τῶν ὑποσταττωμένων · ὡς ὅταν τὸν μαμωνᾶν κύριον λέγῃ , καὶ τὴν χολιὰν θεόν . Ἀλλ' οὐ παρὰ τοῦτο οὔτε ἡ χολία θεὸς οὔτε ὁ μαμωνᾶς κύριος , ἀλλ' ἐκείνων τῶν ὑποκατακλινόντων ἑαυτούς . Ἡμεῖς δὲ ἐκεῖνό φαμεν , ὅτι οὔτε περὶ τοῦ διαβόλου τοῦτο ἐφράται , ἀλλὰ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ · καὶ οὕτως ἀναγνωστέον , ὅτι Τῶν ἀπίστων τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσεν ὁ Θεὸς τὰ νοήματα . Ὁ γὰρ μέλλων οὐκ ἔχει ἀπίστους , ἀλλ' ὁ παρὼν μόνοι . Εἰ δὲ καὶ ἑτέρως τις ἀναγιγνώσκει , οἷον , ὅτι Ὁ Θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου , οὐδὲ τοῦτο ἔχει τινὰ λαβὴν · οὐ γὰρ τοῦτο δείκνυσιν αὐτὸν τοῦτο μόνον ὄντα τοῦ αἰῶνος Θεόν . Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς οὐρανοῦ λέγεται , ἀλλ' οὐκ ἐστιν οὐρανοῦ μόνον Θεός · καὶ ὁ Θεὸς τῆς παρουσίας ἡμέρας λέγομεν , καὶ οὐκ εἰς ἐκείνην μόνην συγκαλειδόμεν αὐτοῦ τὴν ἀρχήν , [ 496 ] τοῦτο φαμεν · καὶ ὁ Θεὸς δὲ Ἀδραλὰ λέγεται , καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαὰκ , καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ · καὶ οὐκ ἐκείνων μόνον ἐστὶ Θεός . Καὶ πολλάς ἄν τις καὶ ἑτέρας τοιαύτας ἐν ταῖς Γραφαῖς εὑροῖ μαρτυρίας . Πῶς οὖν ἐτύφλωσεν ; Οὐχ ἐνεργήσας εἰς τοῦτο , ἀπαγε , ἀλλ' ἀφεὶς αὐτὴ συγχωρήσας · καὶ γὰρ ἴδως τῇ Γραφῇ οὕτω λέγειν · ὡς ὅταν λέγῃ , Παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν . Ἐπειδὴ γὰρ αὐτοὶ ἠπίστησαν πρώτοι , καὶ ἀναξίους ἑαυτοὺς κατεσκευάσαν τοῦ ἰδεῖν τὰ μυστήρια , καὶ αὐτὸς λοιπὸν ἔφασεν . Ἀλλὰ τί ἔδει ποιήσαι ; πρὸς βίαν ἕλκειν , καὶ ἐκκαλύπτειν μὴ βουλομένους ἰδεῖν ; Ἀλλὰ μᾶλλον ἂν κατεφρόνησαν , καὶ οὐδ' ἂν εἶδον · διὸ καὶ ἐπήγαγεν , Εἰς τὸ μὴ αὐθίσαι αὐτοὺς τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ · οὐ πρὸς τὸ ἀπιστήσαι τῷ Θεῷ , ἀλλὰ πρὸς τὸ τὴν ἀπιστίαν μὴ ἰδεῖν τίνι ἐστὶ τὰ ἐκδόν · δ καὶ ἡμῖν ἐπίταξε , μὴ ρίπτειν τοὺς μαργαρίτας ἐμπροσθεν τῶν χοίρων καλεῦσαι . Εἰ γὰρ καὶ ἀπιστοῦσιν ἐξεκάλυψεν , μᾶλλον ἂν ἡ νόσος αὐτῶν ἐπετρίβη . Καὶ γὰρ εἰ ὀφθαλμιωτά τις ἀναγκάσειε πρὸς τὰς ἀκτίνας ἰδεῖν , ἐπιτείνει μᾶλλον αὐτοῦ τὴν ἀσθένειαν . Διὰ τοῦτο καὶ ἐν σκότει κατακλίσουσιν αὐτοὺς ἰατροὶ παῖδας , ὥστε μὴ ἐπιτρίβῃ τὸ νόσημα . Οὕτω τοίνυν καὶ ἐνταῦθα νοητέον , ὅτι οὕτοι μὲν γεγόνασιν ἀπίστοι δι' ἑαυτοὺς · γενομένοι δὲ ἀπίστοι , οὐκέτι ἔωρων τὰ ἀπόκρυφα τοῦ εὐαγγελίου , τοῦ Θεοῦ λοιπὸν ἀποκλείοντος τὰς ἀκτῖνας αὐτοῖς . Ὅπερ καὶ τοῖς μαθηταῖς ἔλεγεν , ὅτι · Διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς λαλῶ αὐτοῖς , ὅτι ἀκούοντες οὐκ ἀκούσουσιν . Ἵνα δὲ καὶ ἐπὶ παραδείγματος σαφέστερον ὁ λόγος γένηται , ὑπόμνον τινὰ Ἑλλῆνα εἶναι μύθους τὰ ἡμέτερα ἠγοῦμενον · οὗτος οὖν πῶς ὠφεληθήσεται μᾶλλον , εἰπεὶδὼν καὶ ἰδὼν τὰ μυστήρια , ἢ ἔξω μένων ; Διὰ τοῦτο φησίν · Εἰς τὸ μὴ αὐθίσαι αὐτοὺς τὸν φωτισμὸν ἐπιψύχων ἐπὶ τῇ ἱστορίᾳ Μωϋσέως , Ὅπερ γὰρ πρὸς Ἰουδαίους γέγονεν ἐπ' ἐκείνου , τοῦτο ἐπὶ πάντων τῶν ἀπίστων γίνεται ἐπὶ τοῦ εὐαγγελίου . Καὶ τί ἐστι τὸ συνεκκασμένον , καὶ ὅπερ αὐτοῖς οὐκ ἐστιν πεφωτισμένον ; Ἀκούσον αὐτοῦ λέγοντος · Εἰς τὸ μὴ αὐθίσαι αὐτοὺς τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ , ὃς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ . Οὖν , ὅτι ὁ σταυρὸς τῆς οἰκονομίας σωτηρία καὶ αὐτοῦ δόξα , ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ σταυρωθεὶς · μετὰ πολλῆς περιφανείας μέλλει παραγενέσθαι , τὰ ἄλλα πάντα , τὰ παρόντα , τὰ μέλλοντα , τὰ ὁρώμενα , τὰ οὐχ ὁρώμενα , ἡ ἀποδρόμητος τῶν προσδοκωμένων περιφάνεια . Διὰ καὶ αὐθίσαι εἶπεν , ἵνα μὴ τὸ ὅλον ἐνταῦθα ζητῇ · ὡςπερ γὰρ αὐτὴ τις ἐστὶ μόνη τοῦ Πνεύματος ἡ δεδομένη . Τοῦτο γοῦν καὶ ἀνωτέρω δηλῶν , ὁσμὴν εἶπε , καὶ πάλιν ἀρβάζοντα , δείκνυσι · ὅτι τὸ πλῆν ἔχει μένει . Ἀλλ' ὅμως ταῦτα ἀπαντα κέχρυπται ἀπ' αὐτῶν · κέχρυπται δὲ , ἐπειδὴ ἐπίστησαν πρῶτοι . Εἶτα δείκνυσι , ὅτι οὐχὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ δόξαν ἀγνοοῦσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ Πατρὸς · οἱ ταύτην οὐχ ἰδόντες , ἐπήγαγεν , Ὁς ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ . Μὴ γὰρ μέχρι τοῦ Χριστοῦ σιγῇς μόνον . Ὡσπερ γὰρ διὰ τούτου τὸν Πατέρα ὁρᾷς · οὕτως ἀγνοήσας τὴν τούτου δόξαν , οὐδὲ [ 495 ] τὴν ἐκείνου εἶσι . Οὐ γὰρ ἑαυτοὺς κυριεύσομεν , ἀλλὰ Χριστὸν Ἰησοῦν Κύριον , ἑαυτοὺς δὲ δούλους ὑμῶν διὰ Ἰησοῦν .
Lemmas: Β . τις δέ εἰμί , ὁ θεός ὁ αἰών οὗτος ; ὁ μέν ὁ Μαρκίων νοέω , λέγω περί ὁ δημιουργός ὁ Δίκαιος μόνος , καί οὐ ἀγαθός , οὗτος εἴρω · λέγω γάρ εἰμί τις θεός Δίκαιος , καί οὐ ἀγαθός . Μανιχαῖος δέ φημί ὁ διάβολος ἐνταῦθα λέγω , ἐκ οὗτος δημιουργός ὁ κτίσις ἕτερος ἐπιστάζω παρά ὁ εἰμί βούλομαι , σφόδρα ἀνόητος . ὁ δέ μέν γάρ πάλλαξ · ὁ γραφή θεός καλέω οὐ ἀπό ὁ ἄξιος ὁ καλέω , ἀλλά ἀπό ὁ ἀσθένεια ὁ ὑφίστημι · ὡς ὅταν ὁ μαμωνᾶς κύριος λέγω , καί ὁ κολίας θεός . ἀλλά οὖον παρά οὗτος οὔτε ὁ χόλιον θεός οὔτε ὁ μαμωνᾶς κύριος , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ ὑποκατακλίνω ἑαυτοῦ . ἐγώ δέ ἐκεῖνος φημί , ὅτι οὔτε περί ὁ διάβολος οὗτος φράζω , ἀλλά ὁ ὁ ὅλος Θεός · καί οὕτως ἀναγνωστέον , ὅτι ὁ ἄπιστος ὁ αἰών οὗτος τυφλόω ὁ θεός ὁ νόημα . ὁ γάρ μέλλω οὐ ἔχω ἄπιστος , ἀλλά ὁ πάρειμι μόνος . εἰμί δέ καί ἑτέρως τις ἀναγιγνώσκω , οἷος , ὅτι ὁ θεός ὁ αἰών οὗτος , οὐδέ οὗτος ἔχω τις λαβή · οὖον γάρ οὗτος δείκνυμι αὐτός οὗτος μόνος εἰμί ὁ αἰών Θεός . καί γάρ ὁ θεός οὐρανός λέγω , ἀλλά οὐ εἰμί οὐρανός μόνος Θεός · καί ὁ θεός ὁ παρουσία ἡμέρα λέγω , καί οὐ εἰς ἐκεῖνος μόνος συγκαλέω αὐτός ὁ ἀρχή , [ 496 ] οὗτος φημί · καί ὁ θεός δέ Αδράλα λέγω , καί ὁ θεός Ἰσαάκ , καί ὁ θεός Ἰακώβ · καί οὐ ἐκεῖνος μόνος εἰμί Θεός . καί πολύς ἄν τις καί ἕτερος τοιοῦτος ἐν ὁ γραφή εὑρίσκω μαρτυρία . Πῶς οὖν τυφλόω ; οὐχ ἐνεργέω εἰς οὗτος , ἀπάγω , ἀλλά ἀφίημι αὐτός συγχωρέω · καί γάρ Ἴδως ὁ γραφή οὗτος λέγω · ὡς ὅταν λέγω , παραδίδωμι αὐτός ὁ θεός εἰς ἀδόκιμος νόος . ἐπεί γάρ αὐτός ἀπιστέω πρῶτος , καί ἀνάξιος ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ ὁράω ὁ μυστήριον , καί αὐτός λοιπός φαίνω . ἀλλά τίς ἐσθίω ποιέω ; πρός βία ἕλκω , καί ἐκκαλύπτω μή βούλομαι ὁράω ; ἀλλά μᾶλλον εἄν καταφρονέω , καί οὐδέ εἄν εἶδον · διό καί ἐπάγω , εἰς ὁ μή αυθισος αὐτός ὁ φωτισμός ὁ εὐαγγέλιον ὁ δόξα ὁ Χριστός · οὖον πρός ὁ ἀπιστέω ὁ Θεός , ἀλλά πρός ὁ ὁ ἀπιστία μή ὁράω τίς εἰμί ὁ ἐκδίδωμι · δ καί ἐγώ ἐπιτάσσω , μή ῥίπτω ὁ μαργαρίτης ἔμπροσθεν ὁ χοῖρος καλέω . εἰμί γάρ καί ἀπιστέω ἐκκαλύπτω , μᾶλλον εἄν ὁ νόσος αὐτός ἐπιτρίβω . καί γάρ εἰμί ὀφθάλμιος τις ἀναγκάζω πρός ὁ ἄκτινος ὁράω , ἐπιτείνω μᾶλλον αὐτός ὁ ἀσθένεια . Ζεύς οὗτος καί ἐν σκότος κατακλίνω αὐτός ἰατρός παῖς , ὥστε μή ἐπιτρίβω ὁ νόσημα . οὕτως τοίνυν καί ἐνταῦθα νοητέον , ὅτι οὕτος μέν γίγνομαι ἄπιστος διά ἑαυτοῦ · γινόͅσκω δέ ἄπιστος , οὐκέτι ὁράω ὁ ἀπόκρυφος ὁ εὐαγγέλιον , ὁ Θεός λοιπός ἀποκλείω ὁ ἀκτίς αὐτός . ὅπερ καί ὁ μαθητής λέγω , ὅτι · Ζεύς οὗτος ἐν παραβολή λαλέω αὐτός , ὅτι ἀκούω οὐ ἀκούω . ἵνα δέ καί ἐπί παράδειγμα σαφής ὁ λόγος γίγνομαι , ὑπόμνον τις Ἕλλην εἰμί μῦθος ὁ ἡμέτερος ἡγέομαι · οὗτος οὖν πῶς ὠφελέω μᾶλλον , εἶπον καί εἶδον ὁ μυστήριον , ἢ ἔξω Μένων ; Ζεύς οὗτος φημί · εἰς ὁ μή αυθισος αὐτός ὁ φωτισμός ἐπιψύχω ἐπί ὁ ἱστορία Μωϋσῆς , ὅπερ γάρ πρός Ἰουδαῖος γίγνομαι ἐπί ἐκεῖνος , οὗτος ἐπί πᾶς ὁ ἄπιστος γίγνομαι ἐπί ὁ εὐαγγέλιον . καί τίς εἰμί ὁ συγκαίω , καί ὅσπερ αὐτός οὐ εἰμί πεφωτισμένος ; ἀκούω αὐτός λέγω · εἰς ὁ μή αυθισος αὐτός ὁ φωτισμός ὁ εὐαγγέλιον ὁ δόξα ὁ Χριστός , ὅς εἰμί εἰκών ὁ Θεός . οὖν , ὅτι ὁ σταυρός ὁ οἰκονομία σωτηρία καί αὐτός δόξα , ὅτι αὐτός οὗτος ὁ σταυρόω · μετά πολύς περιφάνεια μέλλω παραγίγνομαι , ὁ ἄλλος πᾶς , ὁ πάρειμι , ὁ μέλλω , ὁ ὁράω , ὁ οὐ ὁράω , ὁ ἀπόδρομος ὁ προσδοκάω περιφάνεια . Ζεύς καί αυθισος εἶπον , ἵνα μή ὁ ὅλος ἐνταῦθα ζητέω · ὡς γάρ αὐτός τις εἰμί μόνος ὁ πνεῦμα ὁ δίδωμι . οὗτος γοῦν καί ἀνωτέρω δηλόω , ὀσμή εἶπον , καί πάλιν αρβαζοειντα , δείκνυμι · ὅτι ὁ Πλῆν ἔχω μένω . ἀλλά ὅμως οὗτος ἅπας κρύπτω ἀπό αὐτός · κρύπτω δέ , ἐπεί ἐφίστημι πρῶτος . εἶτα δείκνυμι , ὅτι οὐ ὁ ὁ Χριστός δόξα ἀγνοέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ πατήρ · ὁ οὗτος οὐ ὁράω , ἐπάγω , ὅς εἰμί εἰκών ὁ Θεός . μή γάρ μέχρι ὁ Χριστός σιγάω μόνος . ὡς γάρ διά οὗτος ὁ πατήρ ὁράω · οὕτως ἀγνοέω ὁ οὗτος δόξα , οὐδέ [ 495 ] ὁ ἐκεῖνος εἶμι . οὖον γάρ ἑαυτοῦ κυριεύω , ἀλλά Χριστός Ἰησοῦς κύριος , ἑαυτοῦ δέ δοῦλος σύ διά Ἰησοῦς .