joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0527.2
γ . [ 562 ] Οὕτως ἀγνοεῖς ὅπερ εὐχή , χρήματα μὲν αἰτῶν ὑπὲρ τοῦ μηδενὸς δεῖσθαι · ὡσπερ ἂν εἰ τις εἰς πέλαγος ἐλθὼν , ἐνθα καὶ ναυτῶν καὶ πλοίου καὶ μυρίας χρείας κατασκευῆς , εἴχοιτο μηδενὸς ὅλως ἐν χρείᾳ γενέσθαι . Εἰ γὰρ βούλει ποιεῖσθαι σφόδρα δεῖσθαι , εὐχου πενίαν · πένης μὲν γὰρ ὤν , κἂν τις δεηθῇς , ὑπὲρ ἄρτου δεήσῃ μόνον ἢ ἑματίου · πλουτῶν δέ , καὶ ὑπὲρ ἀγρῶν , καὶ ὑπὲρ οἰκίων , καὶ ὑπὲρ τελεισμάτων , καὶ ὑπὲρ μισθωμάτων , καὶ ὑπὲρ ἀξιωμάτων , καὶ ὑπὲρ ἀσφαλείας , καὶ ὑπὲρ δόξης , καὶ ὑπὲρ ἀρχόντων χρείαν ἕξεις · οὐ τούτων δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ὑποτεταγμένων ἐκείνοις , καὶ τῶν ἐν πόλει , καὶ τῶν ἐν ἀγροῖς , καὶ ἐμπόρων καὶ καπηλῶν . Ὁρᾶτε ὅτι ἀνοίας ἀγχάτης σαυτὶ τὰ ῥήματα ; Ὡς γὰρ εἰ φρικτὸν εἶναι σοι δοκεῖ τὸ χρήζειν τινός · καθόλου μὲν οὐ δυνατὸν ἀπαλλαγῆναι τούτου · εἰ δὲ θέλεις τὸν ὄχλον φυγεῖν , ἕξεστι γὰρ , ἐπὶ τὸν ἀκμώντα τῆς πενίας καταφυγὼν λιμένα , τὸν πολὺν τῶν πραγμάτων ὄχλον περικοψὼν , καὶ μηδὲν αἰσχρὸν τοῦτο νομίζε τὸ δεῖσθαι ἐτέρου · τῆς γὰρ ἀφάτου σοφίας τοῦ Θεοῦ τοῦτο γέγonen ἔργον . Εἰ γὰρ ἀλλήλων χρῄζομεν , καὶ οὐδὲ ἡ τῆς χρείας ἀνάγκη σωφάνει αἰς φιλίαν ἡμᾶς · εἰ αὐτάρκεις ἦμεν , οὐκ ἂν ἦν θηρία ἀτίθασσα ; Βία οὖν καὶ ἀνάγκη ἡμᾶς ὑπέταξεν ἀλλήλοις ὁ Θεός , καὶ καθ' ἑκάστην συγχρουνόμεθα ἀλλήλοις ἡμέραν . Καὶ εἰ τῷτον περιμελε τὸν χαλινόν , εἰς ἄν ταχέως ἡράσθη τῆς τοῦ πλησίου φιλίας ; Μὴδὲ τοῦτο οὖν νομίζωμεν εἶναι αἰσχρὸν , μὴδὲ ἀπενυχώμεθα καὶ λέγωμεν , Μὴ δὲς ἡμᾶς ἐν χρείᾳ τινὸς καταστήσαι · ἀλλ' εὐχώμεθα λέγοντες · Μὴ ἀφῆς , ἐν χρείᾳ καταστάντων ἡμῶν , ἀνανεύσαι τοὺς δυναμένους ἡμᾶς ἀφελειν . Οὐ τὸ ἐν χρείᾳ ἐτέρων καταστήσαι , ἀλλὰ τὸ ἀρπαξεν τὰ ἐπέρων , φορτικόν . Νῦν δὲ ὑπὲρ μὲν ἐκείνων οὐδέποτε εὐξάμεθα , οὐδὲ εἴπομεν · Μὴ δὲς μοι ἐπιθυμήσει τῶν ἄλλοτριων · τὸ δὲ ἐν χρείᾳ καταστήσαι , τοῦτο δοκεῖ ἀπεκτατον εἶναι . Καίτοι Παῦλος ἐν χρείᾳ κατέστη πολλakis , καὶ οὐκ ἠσχύνετο , ἀλλὰ καὶ ἐκαλλώπιζε καὶ ἐνεκωμίαζε τοὺς διακονησάμενους , λέγων · Ὅτι καὶ ἀπαξ καὶ δις ἐν ταῖς χρείαις μου ἐπέμψατε · καὶ πάλιν · Ἀλλὰς Ἐκκλησίας ἐσύλησα , λαβὼν τὸν ὁφείλειν πρὸς τὴν ὑμῶν διακονίαν . Οὐ τοίνυν ἐλευθερίας ἐστὶ τὸ ταῦτα αἰσχύνεσθαι , ἀλλὰ μαλακίας καὶ βαναύσου ψυχῆς καὶ ἀνοήτου . Καὶ γὰρ τῷ Θεῷ δοκεῖ χρείαν ἡμᾶς ἀλλήλων ἔχειν . Μὴ τοίνυν φιλοσόφει πέρα τοῦ μέτρου . Ἄλλ' οὐ δύναμαι , φησιν , ἐνεχεν · Ἀνθρώπων παρακαλουμένων πολλάκις , καὶ οὐκ εἰκοντα . Καὶ πῶς σε εἶσι ὁ Θεὸς παρακαλούμενον ὑπ' αὐτοῦ , καὶ οὐ παιδόμενον , καὶ παρακαλούμενον ὑπὲρ τῶν σοι συμφερόντων ; Ὑπὲρ γὰρ Χριστοῦ πρεσβεύομεν , φησίν , ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλούντος δι' ἡμῶν · καταλλάγητε τῷ Θεῷ . Καὶ μὴν τοῦ δούλου αὐτοῦ , φησίν , εἰμί . Καὶ τί τοῦτο ; Ὅταν γὰρ σὺ μὲν μεθὴς ὁ δοῦλος , ἐκεῖνος δὲ πεινῇ ὁ δεσπότης , καὶ μηδὲ τῆς ἀναγκαίας ἀπολαύῃ τροφῆς , [ 563 ] τί σου τὸ τῆς δουλείας ὄνομα προσθήσεις ; Τοῦτο μὲν οὖν αὐτὸ σε καὶ βαρύσει μεζόνως , ὅταν μὲν σὺ ἐν τρωφόροις μένης , ἐκεῖνος δὲ μὴδὲ χρηστῆς μεταξὺ στέγης · ὅταν σὺ μὲν ἐν ἀπαλαῖς στρωμναῖς , ἐκεῖνος δὲ μηδὲ προσκεφάλαιον ἔχῃ . Ἄλλ' ἔδωκα , φησίν . Ἄλλ' οὐ χρή διαλειπανάμεν ταῦτα ποιοῦντα . Τότε γὰρ μένουν ἀπολογήση , ὅταν μὴ ἔχῃς , ὅταν μηδὲν κατεχέμενος ἦς · ὅς δ' ἂν ἔχῃς , κἂν μυρίους ἦς δωσιχούς , ὅσι δὲ ἕτεροι πεινῶντες , οὐδεμία σοι ἀπολογία . Ὅταν δὲ καὶ ἀποκλείης σὸτον , καὶ τὴν τιμὴν ἐπιτείνης , καὶ ἀπὸρας καπηλείας ἕνας ὁδὸς ἐπινοήσῃς , ποίαν ἕξεις σωτηρίας ἐλπίδα λοιπὸν ; Δωρεὰν ἐκλεισθῆς διδόναι τῷ πεινῶντι , σὺ δὲ οὐδὰ μετὰ συμμέτρου δίδως τιμῆς · αὐτὸς διὰ τὴν τοσαύτην δόξαν ἐκένωσας , σὺ δὲ αὐτὸν οὐδὲ ἄρτου ἀξιοῖς · ἀλλ' ὁ μὲν χιῶν ἐμπέπηκται , ὁ δὲ Χριστὸς λιμὼν τήκται · καὶ ὁ μὲν οἰκέτης διαρρήγνυται ὑπὸ πληρομῆς , ὁ δὲ ὅς κάκινον δεσπότης ἀναγκαίας ἀπορεῖ τροφῆς . Καὶ ποῦ ταῦτα φιλῶν τὰ πράγματα ; Καταλλάγητε τῷ Θεῷ · ταῦτα γὰρ ἐγὼν ἐστι καὶ ἐκπεπολιεμωμένων . Αἰσχυνθῶμεν τοίνυν δσα εὐεργετήσωμεν , δσα εὐεργετεῖσθαι · μᾶλλον · κἂν προσεδέχῃ πένης δεόμενος , μετὰ πολλῆς αὐτὸν δεξάμεθα τῆς εὐνοίας , παρακαλοῦντες , ἀντιστῶντες τῷ λόγῳ , ἵνα καὶ αὐτοὶ τῶν αὐτῶν τύχωμεν καὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ παρὰ τῶν ἀνθρώπων .
Lemmas: γ . [ 562 ] οὕτως ἀγνοέω ὅσπερ εὐχή , χρῆμα μέν αἰτέω ὑπέρ ὁ μηδείς δήω · ὡς εἄν εἰμί τις εἰς πέλαγος ἔρχομαι , ἔνθα καί ναύτης καί πλοῖον καί μυρίος χρεία κατασκευή , ἔχω μηδείς ὅλως ἐν χρεία γίγνομαι . εἰμί γάρ βούλομαι ποιέω σφόδρα δήω , εὔχομαι πενία · πένης μέν γάρ εἰμί , κἀν τις δήω , ὑπέρ ἄρτος δήω μόνος ἢ ἑματίου · πλοῦτος δέ , καί ὑπέρ ἀγρός , καί ὑπέρ οἰκίον , καί ὑπέρ τελεισμαω , καί ὑπέρ μίσθωμα , καί ὑπέρ ἀξίωμα , καί ὑπέρ ἀσφάλεια , καί ὑπέρ δόξα , καί ὑπέρ ἄρχω χρεία ἔχω · οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ ὑποτάσσω ἐκεῖνος , καί ὁ ἐν πόλις , καί ὁ ἐν ἀγρός , καί ἔμπορος καί κάπηλος . ὁράω ὅτι ἄνοια ἀγχάτης σαυτός ὁ ῥῆμα ; ὡς γάρ εἰμί φρικτός εἰμί σύ δοκέω ὁ χρῄζω τις · καθόλου μέν οὖον δυνατός ἀπαλλάσσω οὗτος · εἰμί δέ ἐθέλω ὁ ὄχλος φεύγω , ἔξεστι γάρ , ἐπί ὁ ἄκμων ὁ πενία καταφεύγω λιμήν , ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα ὄχλος περικόπτω , καί μηδείς αἰσχρός οὗτος νομίζω ὁ δήω ἔτερον · ὁ γάρ ἄφατος σοφία ὁ Θεός οὗτος γέγonen ἔργον . εἰμί γάρ ἀλλήλων χρῄζω , καί οὐδέ ὁ ὁ χρεία ἀνάγκη σωφάνει ὅς φίλιος ἐγώ · εἰμί αὐτάρκης εἰμί , οὐ εἄν εἰμί θηρίον ἀτίθασος ; Βία οὖν καί ἀνάγκη ἐγώ ὑποτάσσω ἀλλήλων ὁ Θεός , καί κατά ἕκαστος συγχρουνομεθη ἀλλήλων ἡμέρα . καί εἰμί τῷτον περιμελω ὁ χαλινός , εἰς ἄν ταχέως ἔραμαι ὁ ὁ πλησίος φίλιος ; μηδέ οὗτος οὖν νομίζω εἰμί αἰσχρός , μηδέ ἀποφέρω καί λέγω , μή δες ἐγώ ἐν χρεία τις καθίστημι · ἀλλά εὔχομαι λέγω · μή ἀφῆς , ἐν χρεία καθίστημι ἐγώ , ἀνανεύω ὁ δύναμαι ἐγώ ἀφαιρέω . οὖον ὁ ἐν χρεία ἕτερος καθίστημι , ἀλλά ὁ αρπάζω ὁ περάω , φορτικός . νῦν δέ ὑπέρ μέν ἐκεῖνος οὐδέποτε εὔχομαι , οὐδέ εἶπον · μή δες ἐγώ ἐπιθυμέω ὁ ἀλλότριος · ὁ δέ ἐν χρεία καθίστημι , οὗτος δοκέω ἀποκτείνω εἰμί . καίτοι Παῦλος ἐν χρεία καθίστημι πολ , καί οὐ αἰσχύνω , ἀλλά καί καλλωπίζω καί ἐγκωμιάζω ὁ διακονέω , λέγω · ὅτι2 καί ἅπαξ καί δις ἐν ὁ χρεία ἐγώ πέμπω · καί πάλιν · Ἀλλᾶς ἐκκλησία συλάω , λαμβάνω ὁ ὀφείλω πρός ὁ σύ διακονία . οὖον τοίνυν ἐλευθερία εἰμί ὁ οὗτος αἰσχύνω , ἀλλά μαλακία καί βάναυσος Ψυχή καί ἀνόητος . καί γάρ ὁ Θεός δοκέω χρεία ἐγώ ἀλλήλων ἔχω . μή τοίνυν φιλοσοφέω πέρα ὁ μέτρον . ἄλλος οὖον δύναμαι , φημί , ἐνέχω · Ἄνθρωπος παρακαλέω πολλάκις , καί οὐ εἴκω . καί πῶς σύ εἶμι ὁ θεός παρακαλέω ὑπό αὐτός , καί οὖον παίζω , καί παρακαλέω ὑπέρ ὁ σύ συμφέρω ; ὑπέρ γάρ Χριστός πρεσβεύω , φημί , ὡς ὁ Θεός παρακαλέω διά ἐγώ · καταλλάσσω ὁ Θεός . καί μήv ὁ δοῦλος αὐτός , φημί , εἰμί . καί τίς οὗτος ; ὅταν γάρ σύ μέν μέθη ὁ δοῦλος , ἐκεῖνος δέ πεινάω ὁ δεσπότης , καί μηδέ ὁ ἀναγκαῖος ἀπολαύω τροφή , [ 563 ] τίς σύ ὁ ὁ δουλεία ὄνομα προστίθημι ; οὗτος μέν οὖν αὐτός σύ καί βάρυσις μεζόνως , ὅταν μέν σύ ἐν τρωφοροος μένω , ἐκεῖνος δέ μηδέ χρηστός μεταξύ στέγω · ὅταν σύ μέν ἐν ἁπαλός στρωμνή , ἐκεῖνος δέ μηδέ προσκεφάλαιον ἔχω . ἄλλος δίδωμι , φημί . ἄλλος οὖον χρή διαλείπω οὗτος ποιέω . τότε γάρ Μένουν ἀπολογέομαι , ὅταν μή ἔχω , ὅταν μηδείς κατέχω εἰμί · ὅς δέ εἄν ἔχω , κἀν μυρίος εἰμί δωσιχούς , αἵμων δέ ἕτερος πεινάω , οὐδείς σύ ἀπολογία . ὅταν δέ καί ἀποκλείω σὸτον , καί ὁ τιμή ἐπιτείνω , καί αποηρα καπηλεία ἕνος ὁδός ἐπινοέω , ποῖος ἔχω σωτηρία ἐλπίς λοιπός ; δωρεά καλέω δίδωμι ὁ πεινάω , σύ δέ οὐδή μετά σύμμετρος δίδωμι τιμή · αὐτός διά ὁ τοσοῦτος δόξα κενόω , σύ δέ αὐτός οὐδέ ἄρτος ἀξιόω · ἀλλά ὁ μέν χιών ἐμπήγνυμι , ὁ δέ Χριστός λιμός τήκω · καί ὁ μέν οἰκέτης διαρρήγνυμι ὑπό πληρομεις , ὁ δέ ὅς κακύνω δεσπότης ἀναγκαῖος ἀπορέω τροφή . καί ποῦ οὗτος φίλος ὁ πρᾶγμα ; καταλλάσσω ὁ Θεός · οὗτος γάρ ἐγώ εἰμί καί ἐκπεπολιεμωμένων . αἰσχύνω τοίνυν δσοι εὐεργετέω , δσοι εὐεργετέω · μᾶλλον · κἀν προσδέχομαι πένης δήω , μετά πολύς αὐτός δέχομαι ὁ εὔνοια , παρακαλέω , ἀνθίστημι ὁ λόγος , ἵνα καί αὐτός ὁ αὐτός τυγχάνω καί παρά ὁ Θεός , καί παρά ὁ ἄνθρωπος .