joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0598.3
θύναι · ἀπατεῖν , τὸ ἐν τάξει δικαστοῦ καθέζεσθαι · ἀλλ’ ὅμως ταπεινῶσιν αὐτὸ καλεῖ . Τοσοῦτον ἀπατεῖν ἀσχοῦνθαι τῇ ταπεινώσει ἐκείνῃ , ὅτι ἢ παρουσία τοῦ σώματος ἀσθεῖν , καὶ ὁ λόγος ἐξουθενούμενος ὅτι καὶ διηνεκῶς ἠβούλετο ἐν τούτῳ εἶναι , καὶ τοῦναν-τίον ἀπηνύχετο . Καὶ λέγει αὐτὸ προῦν σαφέστερον , καὶ ταπεινῶσαι μάλιστα ἠγεῖται , τὸ εἰς τοιαύ-την ἐμπέσειν ἀνάγκην τοῦ κολάζειν , τοῦ τιμωρεῖ-σθαι . Καὶ τίνος ἕνεκεν οὐχ εἶπε , Μὴ ἐλθὼν ταπεινώ-θῶ , ἀλλὰ , Μὴ ἐλθόντα με ταπεινώσῃ ὁ Θεός μου ; Ὅτι εἰ μὴ δι’ αὐτὸν , οὐχ ἂν ἐπιστράφη , οὐχ ἂν ἐφρόντισα . Οὐδὲ γὰρ ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ αὐθαδι-ζόμενος ἀπατεῖν δίχη , ἀλλὰ διὰ τὸ αὐτοῦ ἐπίταγμα . Ἀνωτέρω μὲν οὖν αὐτὸ τίθησι λέγων , Εὐρεθῶ οἷον οὐ θέλετε · ἐνταῦθα δὲ καθυφρῆσι , καὶ ἡμερώ-τερον καὶ πραότερον φθέγγεται λέγων , Πενθήσω πολλοὺς τῶν ἁμαρτησάντων . Οὐχ ἀπλῶς ἁμαρτη-κότων , ἀλλὰ τῶν μὴ μετανοησάντων . Καὶ οὐχ εἶπε , πάντας , ἀλλὰ , Πολλούς · καὶ οὐδὲ τούτους ποιεῖ φα-νερούς , διδὼς πάντευθεν ῥάδιαν αὐτοῖς τὴν πρὸς τὴν μετάνοιαν ἐπάλοιπ · καὶ δήλων ποιῶν , ὅτι δύνα-ται μετάνοια τὰ πεπλημμελημένα διορθῶσαι , τοὺς μὴ μετανοοῦντας πενθεῖ , τοὺς τὰ ἄναιτα νοσοῦντας , τοὺς ἐν τῷ τραύματι μένοντας . Ἐννόησον τοίνυν ἀποστολικὴν ἀρετήν , ὅταν μηδὲν ἑαυτῷ συνειδῶς πονηρόν , ὑπὲρ ἀλλοτρίων θρησῇ κακῶν , καὶ ὑπὲρ τῶν ἑτέροις πεπλημμελημένων ταπεινῶται . Τοῦτο γὰρ μάλιστα τοῦ διδασκάλου , τὸ οὕτω συναλαλεῖν ταῖς τῶν μαθητῶν συμφοραῖς , τὸ κόπτεσθαι καὶ πενθεῖν ἐπὶ τοῖς τραύμασι τῶν ἀρχομένων . Εἶτα λέγει καὶ τὸ εἴδος τῆς ἁμαρτίας · Ἐκ τῆς ἀσελγείας καὶ ἀκα-θαρσίας ἢ ἐκράσεως . Καὶ αὐτὸς μὲν ἐνταῦθα πορνείαν αἰνίττεται · [ 636 ] εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἐξετάσεις , καὶ ἅπαν εἴδος ἁμαρτίας τοῦτο δύναται καλεῖσθαι τῷ ὀνόματι . Εἰ γὰρ καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ πόρνος καὶ ὁ μοι-χὸς λέγεται ἀκάθαρτος , ἀλλ’ ὅμως καὶ τὰ ἄλλα ἁμαρτήματα ἀκαθαρσίαν ἐμποιεῖ τῇ ψυχῇ . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς ἀκαθάρτους καλεῖ τοὺς Ἰου-δαίους , οὐχὶ πορνεῖαν αὐτοῖς ἐγκαλῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ πονηρίαν ἑτέραν . Διὸ καὶ φησιν , ποιήσαι καὶ τὸ ξὺ καθαρόν · καὶ , δεῦθὲ τὰ εἰσερχόμενα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα · καὶ ἀλλαχοῦ εἴρη-ται , Ἄκαθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκαρδίας . Καὶ εἰκότως . Οὐδὲν γὰρ ἀρετῆς καθαρώτερον , οὐδὲν κακίας ἀκαθαρστότερον · ἢ μὲν γὰρ θλίου λαμπρότητα ἐστίν , ἢ δὲ βορβόρου δυσωδεστέρα . Καὶ ταῦτα μαρ-τυρήσαιμεν ἂν καὶ αὐτοῖ οἱ ἐν τῷ βορβόρῳ κυλινδούμε-νοι , καὶ οἱ ἐν τῷ σκότῳ διάγοντες , ὅταν μικρὸν τῶν τῆς αὐτοῦς δικαιοσύνης παρασκευασάσης . Ἔως μὲν γὰρ ἂν . . . αὐτ’ ἑαυτοὺς ὅτι , καὶ μεθῴσι τῷ πάθει , καθάπερ ἐν σκότῳ διατρίβοντες ἀσχημόνως κείνται μετὰ πολ-λῆς τῆς αἰσχύνητος , αἰσθάνονται μὲν καὶ τότε ἑαυτά εἶναι , οὐχ ἀκριβῶς δέ · ἐπειδὰν δὲ ἴδωσι τινα αὐτοὺς ἐλέγχοντα τῶν ἐν ἀρετῇ βιούντων , ἢ καὶ φα-νέντα μόνον , τότε σαφέστερον αὐτῶν διαγιγνώσκουσι τὴν ἀδελιότητα , καὶ ὡσπερ ἀκτίνος ἀφελείας , οὕτω περιστράφουσι τὴν οἰκείαν ἀσχημοσύνην , καὶ τοὺς συνειδότας ἐρυθριῶσι , χάν ὁ μὲν δοῦλος , ὁ δὲ ἐλεύ-θερος ἢ , καὶ ὁ μὲν βασιλεύς , ὁ δὲ ἀρχόμενος . Οὕτω
Lemmas: θῦνα · ἀπατάω , ὁ ἐν τάξις δικαστής καθέζομαι · ἀλλά ὅμως ταπείνωσις αὐτός καλέω . τοσοῦτος ἀπατάω ἀσχοῦνθαι ὁ ταπείνωσις ἐκεῖνος , ὅτι ἢ παρουσία ὁ σῶμα ἀείδω , καί ὁ λόγος ἐξουθενέω ὅτι καί διηνεκής βούλομαι ἐν οὗτος εἰμί , καί τουναντίον ἀπηνύχετο . καί λέγω αὐτός προέρχομαι σαφής , καί ταπεινόω μάλιστα ἡγέομαι , ὁ εἰς τοιοῦτος ἐμπίπτω ἀνάγκη ὁ κολάζω , ὁ τιμωρέω . καί τίς ἕνεκα οὐ εἶπον , μή ἔρχομαι ταπεινόω , ἀλλά , μή ἔρχομαι ἐγώ ταπεινόω ὁ Θεός ἐγώ ; ὅτι2 εἰμί μή διά αὐτός , οὐ εἄν ἐπιστρέφω , οὐ εἄν φροντίζω . οὐδέ γάρ ὡς ἐξουσία ἔχω καί αὐθαδίζω ἀπατάω διχή , ἀλλά διά ὁ αὐτός ἐπίταγμα . ἀνώτερος μέν οὖν αὐτός τίθημι λέγω , εὑρίσκω οἷος οὖον ἐθέλω · ἐνταῦθα δέ καθυφρῆσι , καί ἥμερος καί πρᾶος φθέγγομαι λέγω , πενθέω πολύς ὁ ἁμαρτάνω . οὐχ ἀπλόος ἁμαρτάνω , ἀλλά ὁ μή μετανοέω . καί οὐ εἶπον , πᾶς , ἀλλά , Πολλοῦς · καί οὐδέ οὗτος ποιέω φανερός , δίδωμι πάντευθεν ῥᾴδιος αὐτός ὁ πρός ὁ μετάνοια ἐπάλοιπ · καί δῆλος ποιέω , ὅτι δύναμαι μετάνοια ὁ πλημμελέω διορθόω , ὁ μή μετανοέω πενθέω , ὁ ὁ ἄναιτος νοσέω , ὁ ἐν ὁ τραῦμα μένω . ἐννοέω τοίνυν ἀποστολικός ἀρετή , ὅταν μηδείς ἑαυτοῦ σύνοιδα πονηρός , ὑπέρ ἀλλότριος θρησῇ κακός , καί ὑπέρ ὁ ἕτερος πλημμελέω ταπεινόω . οὗτος γάρ μάλιστα ὁ διδάσκαλος , ὁ οὗτος συναλλάζω ὁ ὁ μαθητής συμφορά , ὁ κόπτω καί πενθέω ἐπί ὁ τραῦμα ὁ ἄρχω . εἶτα λέγω καί ὁ εἶδος ὁ ἁμαρτία · ἐκ ὁ ἀσέλγεια καί ἀκαθαρσία ἢ κρᾶσις . καί αὐτός μέν ἐνταῦθα πορνεία αἰνίσσομαι · [ 636 ] εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἐξέτασις , καί ἅπας εἶδος ἁμαρτία οὗτος δύναμαι καλέω ὁ ὄνομα . εἰμί γάρ καί κατά ἐξοχή ὁ πόρνος καί ὁ μοιχός λέγω ἀκάθαρτος , ἀλλά ὅμως καί ὁ ἄλλος ἁμάρτημα ἀκαθαρσία ἐμποιέω ὁ Ψυχή . Ζεύς δή οὗτος καί ὁ Χριστός ἀκάθαρτος καλέω ὁ Ἰουδαῖος , οὐ πορνεία αὐτός ἐγκαλέω μόνος , ἀλλά καί πονηρία ἕτερος . Διὸ καί φημί , ποιέω καί ὁ ξέω καθαρός · καί , δεῦθὲ ὁ εἰσέρχομαι κοινόω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ἐξέρχομαι · καί ἀλλαχοῦ εἴρω , ἀκάθαρτος παρά κύριος πᾶς ὑψηλοκάρδιος . καί εἰκότως . οὐδείς γάρ ἀρετή καθαρός , οὐδείς κακία ακαθαρστοτερος · ἢ μέν γάρ θλίου λαμπρότης εἰμί , ἢ δέ βόρβορος δυσώδης . καί οὗτος μαρτυρέω εἄν καί αὐτός ὁ ἐν ὁ βόρβορος κυλινδέω , καί ὁ ἐν ὁ σκότος διάγω , ὅταν μικρός ὁ ὁ αὔτεος δικαιοσύνη παρασκευάζω . ἔως μέν γάρ εἄν . . . αὐτω ἑαυτοῦ ὅτι , καί μεθέω ὁ πάθος , καθάπερ ἐν σκότος διατρίβω ἀσχήμων κεῖμαι μετά πολύς ὁ αἰσχύνω , αἰσθάνομαι μέν καί τότε ἑαυτοῦ εἰμί , οὐ ἀκριβῶς δέ · ἐπειδάν δέ ὁράω τις αὐτός ἐλέγχω ὁ ἐν ἀρετή βιόω , ἢ καί φαίνω μόνος , τότε σαφής αὐτός διαγιγνώσκω ὁ αδελιοτηταω , καί ὡς ἀκτίς ἀφέλεια , οὗτος περιστρέφω ὁ οἰκεῖος ἀσχημοσύνη , καί ὁ σύνοιδα ἐρυθριάω , χήν ὁ μέν δοῦλος , ὁ δέ ἐλεύθερος ἢ , καί ὁ μέν βασιλεύς , ὁ δέ ἄρχω . οὕτως