joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0519.1
β . Ἐκάρας αὐτοὺς τοὺς ἔγκωμιους , παραίνεσιν κάλαν καθίησι . Διὰ γὰρ τοῦτο τῇ ἐπιπλήξει παρέμειξε τοὺς ἐπαίνους , ἵνα μὴ ἀπὸ ἐπιπλήξεως εἰς παραίνεσιν κατεαλθὼν δυσπαραδέκτον ποιήσῃ τὸν λόγον , ἀλλὰ λέανας αὐτῶν τὴν ἀκοήν , οὕτω προσδοτήσῃ τῇ παραίνεσει . Βούλεται γὰρ περὶ ἐλεημοσύνης διαλεχθῆναι · διὸ καὶ προλαβὼν εἶπε , Καὶ οὐ δεῖ ἐν παντὶ θαμβῆ ἂν ὑμῖν · ἀπὸ τῶν ἤδη κατωρθωμένων καὶ εἰς τοῦτο προθυμοποροὺς ποιῶν . Καὶ οὐκ εἶπεν εὐθὺς , Αὐτοὶ οὖν ἐλεημοσύνην · ἀλλ' ὅρα τὴν σύνεσιν , πῶς πρὸ ῥώθεν καὶ ἀφ' ὀψήλου προκατασκευάζει τὸν λόγον · Γνωρίζω γὰρ ὑμῖν , φησὶ , τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δεδομένην ἐν λαῖς Ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας . Ἴνα γὰρ μὴ ἐπαίρωνται , χάριν τὸ πρᾶγμα καλεῖ , καὶ τὰ ἔξτερον ἐνγυμνους , τοὺς ἔξτερον ἐγκωμιοὺς σπουδαιωτέρους τοὺτους ἐργάζεται . Καὶ δύο συντεθοῖσιν ἐπαίνους · Μακαδοῖ , μᾶλλον δὲ καὶ τρεῖς · καὶ ὅτι πειρασμοὺς γενναίως φέρουσι , καὶ ὅτι ἐλεεῖν Ἰσασι , καὶ ὅτι πέντες ὄντες , βαθυλειαν ἐνεδειξαντο ἐν ἐλεημοσῦνη · καὶ γὰρ τρηπάγησαν αὐτῶν αἱ οὐσίαι . Καὶ τοῦτο δηλῶν ἔλεγεν , ἡνίκα αὐτοὶς ἐπέστειλεν . Ὑμεῖς γὰρ μὴμῆται ἠγένησθε , φησὶ , τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ , ὅτι αὐτὰ ἐκάδετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν , καθάπερ κάκιτον ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων . Ἄκουσον τί μετὰ ταῦτα Ἑβραῖοις ἐπιστέλλων ἔλεγε · Καὶ γὰρ τὴν ἀρχὴν τῶν ὑπαρ·όντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς προσεδέξασθε , Χάριν δὲ τὸ πρᾶγμα καλεῖ , οὐχὶ καταστρέψαι αὐτοὺς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐκκαλοῦμενος · καὶ ἀντιπρίθων τὸν λόγον ἐργαζόμενος . Διὸ καὶ τὸ τῶν ἀδελφῶν ὄνομα προσέθηκεν , ὥστε πᾶσαν ὑπομεῖσθαι βραχυνίαν · καὶ γὰρ μέλλει μεθ' ὑπερβολῆς ἐγκωμιάζειν αὐτοὺς . Ἄκουσον · γοῦν τῶν ἐπαίνων . Εἰπὼν γὰρ , Γνωρίζω ὑμῖν τὴν χάριν τοῦ θεοῦ , οὐκ εἶπε , Τὴν δεδομένην ἐν τῷδε καὶ τῷδε τῇ πόλει , ἀλλ' ὁλόκληρον ἐπαίνει ἐν ἕνος λόγων , Ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας . Εἶτα καὶ αὐτὴν [ 554 ] διηγείται τὴν χάριν . Ὅτι ἐν πολλῇ δοκιμῇ ὀλίγεως ἡ περιουσία τῆς χαρᾶς αὐτῶν . Εἰδὲς σύνεσιν ; Πρῶτον γὰρ ἐκεῖνο λέγει , οὐχ ὁ βούλεται , ἀλλ' ἕτερον πρὸ αὐτοῦ , ἵνα μὴ ὕλη ἐπίτηδες τοῦτο ποιεῖν , ἀλλὰ ἀπὸ ἀκολουθίας ἕτερας ἐπ' αὐτὸ ἐρχοθαι · Ἐν πολλῇ δοκιμῇ ὀλίγεως . Ὅ καὶ αὐτοὶς Μακεδόσι ἐπιστέλλων ἔλεγεν , ὅτι Μὴμῆται ἠγνησθε τοῦ Κυρίου , δεδῶμενοι τὸν λόγον ἐν ὀλίγῃ πολλῇ , μετὰ χαρᾶς Προσώματος ἀγίου · καὶ πάλιν , Ἀφ' ὑμῶν ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ Κυρίου , οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαίᾳ , ἀλλὰ καὶ ἐν παντὶ τόπῳ ἡ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν Θεὸν ἐξεληλύθει . Τί δὲ ἐστιν , Ἐν πολλῇ δοκιμῇ ὀλίγεως ἡ περιουσία τῆς χαρᾶς αὐτῶν ; Ἄμφότερα μεθ' ὑπερβολῆς γέγονεν αὐτοῖς , φησὶ , καὶ ἡ θλίψις καὶ ἡ χαρά . Διὸ καὶ πολὺ τὸ παράδοξον ἦν , ὅτι τοσαύτη περιουσία ἀπὸ θλίψεως αὐτοῖς ἐδιδόσθησεν . Οὐ γὰρ δὲ μόνον λύπην οὐκ ἔσχεαν , ἀλλὰ καὶ ἀφορμὴ γέγονεν αὐτοῖς εὐπροσῦνης ἡ θλίψις , καὶ ταῦτα πολλῇ ὕδα . Τοῦτο δὲ ἔλεγεν , ἀλείφων αὐτοὺς ἐν τοῖς πειρασμοῖς γενναίους εἶναι καὶ ἀπεριτρεπτους . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς ἐλλόδησαν , ἀλλ' οὕτως ὡς καὶ δόκιμοι γενέσθαι διὰ τῆς ὑπομονῆς · μᾶλλον δὲ οὐ λέγει , διὰ τῆς ὑπομονῆς , ἀλλ' , ὅ πλέον ἦν τῆς ὑπομονῆς , χαρὰν * . Καὶ οὐδὲ χαρὰν ἀπλῶς λέγει , ἀλλὰ , περιουσίαν χαρᾶς · καὶ γὰρ πολλκαὶ ἀρετὰς ἐδιδάσκειν ἐν αὐτοῖς . Καὶ ἡ πατὰ βαθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερίσσευσεν εἰς τὸν πλοῦτον τῆς ἀπλότητος αὐτῶν . Πάλιν ἀμφοτέρα ταῦτα μεθ' ὑπερβολῆς . Ὅσπερ γὰρ ἡ πολλὴ θλίψις πολλὴν χαρὰν ἔσχε , καὶ περισσοτέραν χαρᾶς · οὕτως ἡ πολλὴ πενία πολὺ πλοῦτον ἔσχεαν ἐλεημοσύνης . Τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπών , Ἐπερίσσευσεν , εἰς τὸν πλοῦτον τῆς ἀπλότητος αὐτῶν . Οὐ γὰρ τῷ μέτρῳ τῶν διδαμῶν , ἀλλὰ τῇ γνώμῃ τῶν παρεχόντων ἡ φιλοτιμία κρίνεται . Διὸ οὐδαμοῦ λέγει πλοῦτον τῶν δοθέντων , ἀλλὰ , Πλοῦτον τῆς ἀπλότητος αὐτῶν . Ὅ δὲ λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · Οὐ μόνον οὐκ ἐνεδείξαντο αὐτοὶ πρὸς βαθυλείαν ἡ πτωχεία , ἀλλὰ καὶ ἀφορμὴ γέγονεν τοῦ περισσοῦσαι , ὥσπερ ἡ θλίψις τοῦ ἡσθηται . Ὅσπερ γὰρ ἦσαν πέντες τοσούτω μᾶλλον ἐφιλοτιμοῦντο , καὶ προθυμότερον παρεχόν . Διὸ καὶ σφόδρα αὐτοὺς θαυμάζει , ὅτι ἐκ τοσαύτης πενίας τοσαύτην ἐπεδείξαντο φιλοτιμίαν . Ἡ γὰρ κατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν , τοσάυτη , ἡ πολλὴ καὶ ἄρετος , ἐθεῖνεν αὐτῶν τὴν ἀπλότητα . Ἄλλ' οὐκ εἶπεν , Ἐδειξεν , ἀλλὰ , Ἐπερίσσευσεν · καὶ οὐκ εἶπεν , Ἀπλότητα , ἀλλὰ , Πλοῦτον ἀπλότητος , τοσάυτην , ἀντίρροπον τοῦ μεγέθους τῆς πτωχείας · μᾶλλον δὲ , καὶ πολλῷ μείζονα τὸν ὄγκον ἐπεδείξαντο τῆς βαθυλείας . Εἶτα αὐτὸ καὶ ἐρμηνεύει σαφέστερον , λέγων · Ὅτι κατὰ δύναμιν μαρτυροῦ ( ἀξιόπιστος ὁ μάρτυς ) καὶ ὑπὲρ δυναμὶν τοσάυτην , Ἐπερίσσευσεν εἰς τὸν πλοῦτον τῆς ἀπλότητος αὐτῶν · Μᾶλλον δὲ οὐ διὰ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἕξης ἀπάντων αὐτὸ δηλοῖ · Ἀνθαιρετοὶ γάρ , φησίν . [ 555 ] Ἴδου καὶ ἕτερα ὑπερβολή . Μετὰ πολλῆς παρακλήσεως . Ἴδου καὶ τρίτη καὶ τετάρτη . Δεδῶμενοι ἡμῶν . Ἴδου καὶ πέμπτη . Καὶ ἐν θλίψει ὄντες , καὶ ἐν πενίᾳ . Αὕτη ἕκτη . Καὶ ἕβδομη , καὶ μεθ' ὑπερβολῆς ἔδωκαν . γ' . Εἶτα ἐπειδὴ τοῦτο μάλιστα βούλεται κατασκευάσαι παρὰ Κορινθίοις , τὸ μετὰ προαιρέσεως δούνας , αὐτῷ μάλιστα ἐνδιατρίβει , λέγων , Μετὰ πολλῆς παρακλήσεως , καὶ , Δεδῶμενοι ἡμῶν . Οὐχ ἡμεῖς αὐτῶν ἐδεθήμεν , ἀλλ' αὐτοὶ ἡμῶν . Τί δεδῶμενοι ἡμῶν ; Τὴν χάριν , καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους . Εἰδὲς πῶς πάλιν ἐπαίνει τὸ πρᾶγμα , σεμνοῖς ὀνόμασι αὐτὸ καλῶν ; Καὶ γὰρ ἐπαύδη ζηλωταὶ ἦσαν πνευμάτων , χάριν αὐτὸ ὀνομάζει , ἵνα ἐπιθράψῃ · καὶ κοινωνίαν πάλιν , ἵνα μάθωσιν ὅτι λαμβάνουσιν , οὐ διδάσκει μόνον . Τοῦτο οὖν ἡμᾶς παρεκάλουν , φησίν , ὥστε ἡμᾶς ἀναδέξασθαι τὴν τοιαύτην διακονίαν . Καὶ οὐ καθὼς ἡλίσαντο . Τοῦτο καὶ πρὸς τὴν ποσότητα φησίν , καὶ πρὸς τὰς ὀλιγίας . Οὐ γὰρ ἂν ἡλίσαντο , φησίν , ὅτι ἐν τοσαύτῃ θλίψει ὄντες καὶ πενίᾳ , καὶ κατήπειξαν ἂν ἡμᾶς , καὶ τοσαῦτα παρεκάλεσαν . Καὶ τὴν τοῦ λοιποῦ δὲ βίον ἐπιμέλειαν αὐτῶν ἐδήλωσεν εἰπών · Ἄλλ' ἐαυτοὺς ἐδωκαν πρῶτον τῷ Κυρίῳ , καὶ ἡμῖν διὰ θελήματος θεοῦ . Ἐν πᾶσι γὰρ ὑπήκουσαν πάλιν , ἢ προσ - * Sarc in margine Savilius : vel fortasse melius χαρά , ut supra in Scripturar versu .
Lemmas: Β . Κάρ αὐτός ὁ ἐγκώμιος , παραίνεσις κάλα καθίημι . Ζεύς γάρ οὗτος ὁ ἐπίπληξις παραμείγνυμι ὁ ἔπαινος , ἵνα μή ἀπό ἐπίπληξις εἰς παραίνεσις κατέρχομαι δυσπαράδεκτος ποιέω ὁ λόγος , ἀλλά λεαίνω αὐτός ὁ ἀκοή , οὗτος προσδίδωμι ὁ παραίνεσις . βούλομαι γάρ περί ἐλεημοσύνη διαλέγω · διό καί προλαμβάνω εἶπον , καί οὖον δεῖ ἐν πᾶς θαμβός εἄν σύ · ἀπό ὁ ἤδη κατορθόω καί εἰς οὗτος προθυμοπορος ποιέω . καί οὐ εἶπον εὐθύς , αὐτός οὖν ἐλεημοσύνη · ἀλλά ὁράω ὁ σύνεσις , πῶς πρό ῥώννυμι καί ἀπό ὀψήλου προκατασκευάζω ὁ λόγος · γνωρίζω γάρ σύ , φημί , ὁ χάρις ὁ θεός ὁ δίδωμι ἐν Λαΐς ἐκκλησία ὁ Μακεδονία . ἵνα γάρ μή ἐπαίρω , χάρις ὁ πρᾶγμα καλέω , καί ὁ ἔξτερον ενγυμνοος , ὁ ἔξτερον ἐγκώμιος σπουδαῖος οὗτος ἐργάζομαι . καί δύο συντίθημι ἔπαινος · Μακαδοῖ , μᾶλλον δέ καί τρεῖς · καί ὅτι πειρασμός γενναῖος φέρω , καί ὅτι ἐλεέω οἶδα , καί ὅτι Πέντες εἰμί , βαθυλειος ἐνδείκνυμι ἐν ἐλεημοσύνη · καί γάρ τρηπάγησαν αὐτός ὁ οὐσία . καί οὗτος δηλόω λέγω , ἡνίκα αὐτός ἐπιστέλλω . σύ γάρ μάομαι ἄγω , φημί , ὁ ἐκκλησία ὁ θεός ὁ ἐν ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι αὐτός κάζω καί σύ ὑπό ὁ ἴδιος συμφυλέτης , καθάπερ κακίζω ὑπό ὁ Ἰουδαῖος . ἀκούω τίς μετά οὗτος Ἑβραῖος ἐπιστέλλω λέγω · καί γάρ ὁ ἀρχή ὁ ὑπαίρω σύ μετά χαρά προσδέχομαι , Χάρις δέ ὁ πρᾶγμα καλέω , οὐ καταστρέφω αὐτός μόνος , ἀλλά καί ἐκκαλέω · καί αντιπριθω ὁ λόγος ἐργάζομαι . Διὸ καί ὁ ὁ ἀδελφός ὄνομα προστίθημι , ὥστε πᾶς ὑπομένω βραχυνίαν · καί γάρ μέλλω μετά ὑπερβολή ἐγκωμιάζω αὐτός . ἀκούω · γοῦν ὁ ἔπαινος . εἶπον γάρ , γνωρίζω σύ ὁ χάρις ὁ θεός , οὐ εἶπον , ὁ δίδωμι ἐν ὅδε καί ὅδε ὁ πόλις , ἀλλά ὁλόκληρος ἐπαινέω ἐν ἕνος λόγος , ἐν ὁ ἐκκλησία ὁ Μακεδονία . εἶτα καί αὐτός [ 554 ] διηγέομαι ὁ χάρις . ὅτι2 ἐν πολύς δοκιμή ὀλίγεως ὁ περιουσία ὁ χαρά αὐτός . ἀνάκλεις σύνεσις ; Πρῶτος γάρ ἐκεῖνος λέγω , οὐ ὁ βούλομαι , ἀλλά ἕτερος πρό αὐτός , ἵνα μή ὕλη ἐπίτηδες οὗτος ποιέω , ἀλλά ἀπό ἀκολουθία ἕτερος ἐπί αὐτός ἔργω · ἐν πολύς δοκιμή ὀλίγεως . ὅς καί αὐτός Μακεδών ἐπιστέλλω λέγω , ὅτι Μὴμῆται ἀγνέω ὁ κύριος , δίδωμι ὁ λόγος ἐν ὀλίγος πολύς , μετά χαρά προσωμα ἅγιος · καί πάλιν , ἀπό σύ ἐξηχέω ὁ λόγος ὁ κύριος , οὖον μόνος ἐν ὁ Μακεδονία καί ἐν ὁ ἀχαία , ἀλλά καί ἐν πᾶς τόπος ὁ πίστις σύ ὁ πρός ὁ θεός ἐξέρχομαι . τις δέ εἰμί , ἐν πολύς δοκιμή ὀλίγεως ὁ περιουσία ὁ χαρά αὐτός ; Ἀμφότερος μετά ὑπερβολή γίγνομαι αὐτός , φημί , καί ὁ θλῖψις καί ὁ χαρά . Διὸ καί πολύς ὁ παράδοξος εἰμί , ὅτι τοσοῦτος περιουσία ἀπό θλῖψις αὐτός δίδωμι . οὖον γάρ δέ μόνος λύπη οὐ ἔχω , ἀλλά καί ἀφορμή γίγνομαι αὐτός ευπροσυνειμι ὁ θλῖψις , καί οὗτος πολύς κάτ-ηλυς . οὗτος δέ λέγω , ἀλείφω αὐτός ἐν ὁ πειρασμός γενναῖος εἰμί καί ἀπερίτρεπτος . οὐδέ γάρ ἀπλόος ελλοδηω , ἀλλά οὕτως ὡς καί δόκιμος γίγνομαι διά ὁ ὑπομονή · μᾶλλον δέ οὖον λέγω , διά ὁ ὑπομονή , ἀλλά , ὅς πλέω εἰμί ὁ ὑπομονή , χαρά * . καί οὐδέ χαρά ἀπλόος λέγω , ἀλλά , περιουσία χαρά · καί γάρ πολλκαὶ ἀρετή διδάσκω ἐν αὐτός . καί ὁ πατά βάθος πτωχεία αὐτός περισσεύω εἰς ὁ πλοῦτος ὁ απλοτητη αὐτός . πάλιν ἀμφότερος οὗτος μετά ὑπερβολή . ὅσπερ γάρ ὁ πολύς θλῖψις πολύς χαρά ἔχω , καί περισσός χαρά · οὕτως ὁ πολύς πενία πολύς πλοῦτος ἔχω ἐλεημοσύνη . οὗτος γάρ δηλόω εἶπον , περισσεύω , εἰς ὁ πλοῦτος ὁ απλοτητη αὐτός . οὖον γάρ ὁ μέτρον ὁ διδαμαζω , ἀλλά ὁ γνώμη ὁ παρέχω ὁ φιλοτιμία κρίνω . Διὸ οὐδαμοῦ λέγω πλοῦτος ὁ δίδωμι , ἀλλά , Πλοῦτος ὁ απλοτητη αὐτός . ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὖον μόνος οὐ ἐνδείκνυμι αὐτός πρός βαθυλειος ὁ πτωχεία , ἀλλά καί ἀφορμή γίγνομαι ὁ περισσουω , ὥσπερ ὁ θλῖψις ὁ αἰσθάνομαι . ὅσπερ γάρ εἰμί Πέντες τοσοῦτος μᾶλλον φιλοτιμέομαι , καί πρόθυμος παρέχω . Διὸ καί σφόδρα αὐτός θαυμάζω , ὅτι ἐκ τοσοῦτος πενία τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι φιλοτιμία . ὁ γάρ κατά βάθος πτωχεία αὐτός , τοσοῦτος , ὁ πολύς καί Ἄρετος , θείνω αὐτός ὁ απλότητα . ἄλλος οὐ εἶπον , δείκνυμι , ἀλλά , περισσεύω · καί οὐ εἶπον , απλότητα , ἀλλά , Πλοῦτος απλοτητη , τοσοῦτος , ἀντίρροπος ὁ μέγεθος ὁ πτωχεία · μᾶλλον δέ , καί πολύς μείζων ὁ ὄγκος ἐπιδείκνυμι ὁ βαθυλειος . εἶτα αὐτός καί ἑρμηνεύω σαφής , λέγω · ὅτι2 κατά δύναμις μαρτυρέω ( ἀξιόπιστος ὁ μάρτυς ) καί ὑπέρ δύναμις τοσοῦτος , περισσεύω εἰς ὁ πλοῦτος ὁ απλοτητη αὐτός · μᾶλλος δέ οὖον διά οὗτος μόνος , ἀλλά καί διά ὁ έξειμι ἀπαντάω αὐτός δηλόω · Ἀνθαιρετοὶ γάρ , φημί . [ 555 ] ὁράω καί ἕτερος ὑπερβολή . μετά πολύς παράκλησις . ὁράω καί τρίτος καί τέταρτος . Δεδῶμενοι ἐγώ . ὁράω καί πέμπτος . καί ἐν θλῖψις εἰμί , καί ἐν πενία . Ἄτη ἕκτος . καί έβδομος , καί μετά ὑπερβολή δίδωμι . γε . εἶτα ἐπεί οὗτος μάλιστα βούλομαι κατασκευάζω παρά Κορίνθιος , ὁ μετά προαίρεσις Δούνας , αὐτός μάλιστα ἐνδιατρίβω , λέγω , μετά πολύς παράκλησις , καί , Δεδῶμενοι ἐγώ . οὐχ ἐγώ αὐτός δήω , ἀλλά αὐτός ἐγώ . τις δίδωμι ἐγώ ; ὁ χάρις , καί ὁ κοινωνία ὁ διακονία ὁ εἰς ὁ ἅγιος . ἀνάκλεις πῶς πάλιν ἐπαινέω ὁ πρᾶγμα , σεμνός ὄνομα αὐτός καλός ; καί γάρ ἐπαυδάω ζηλωτής εἰμί πνεῦμα , χάρις αὐτός ὀνομάζω , ἵνα ἐπιτρέφω · καί κοινωνία πάλιν , ἵνα μανθάνω ὅτι λαμβάνω , οὖον διδάσκω μόνος . οὗτος οὖν ἐγώ παρακαλέω , φημί , ὥστε ἐγώ ἀναδέχομαι ὁ τοιοῦτος διακονία . καί οὖον καθώς ἁλίζω . οὗτος καί πρός ὁ ποσότης φημί , καί πρός ὁ ὀλιγίας . οὖον γάρ εἄν ἁλίζω , φημί , ὅτι ἐν τοσοῦτος θλῖψις εἰμί καί πενία , καί κατεπείγω εἄν ἐγώ , καί τοσοῦτος παρακαλέω . καί ὁ ὁ λοιπός δέ βίος ἐπιμέλεια αὐτός δηλόω εἶπον · ἄλλος ἑαυτοῦ δίδωμι πρῶτος ὁ κύριος , καί ἐγώ διά θέλημα θεός . ἐν πᾶς γάρ ὑπακούω πάλιν , ἢ προς - * Sarc in margine Savilius : vel fortasse melius χαρά , ut supra in Scripturar versu .