joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0458.3
Γ’ . Μεγάλη γὰρ , μεγάλη τῆς συνθειας ἡ τυραννίς , καὶ τοσαύτη , ὡς εἰς φύσεως ἀνάγκην καθίστασθαι<sup>c</sup> . Εἰ δὲ συνθειας τὸ εἴκειν αὐτῇ , εἰδὴλον ὅτι καὶ τὸ σβεννύναι . Πολλοὶ γοῦν ἐρώτας οὕτως ἐπαύσαντο , μὴ ὁρωμένων τῶν ἐρωμένων . Τοῦτο δὲ πρὸς βραχὺ μὲν δοκεῖ πικρόν εἶναι , καὶ σφόδρα ἀηδές · τῷ χρόνῳ δὲ ἥδυ γίνεται , καὶ οὐδὲ βουλομένοις λοιπὸν ἐνι ἀνακτησάσθαι τὸ πάθος . Τί οὖν ὅταν συνθειας χωρὶς ἀπὸ πρώτης τῆς ἡμέρας ἀλῷ ; Κάνταῦθα ἀργία τοῦ σώματος , ἡ τρυφή , καὶ τὸ μὴ φρονεῖν τῶν προσοχόντων , μηδὲ ἐν ἀναγκαίοις εἶναι πράγμασι . Καθάπερ γὰρ πλάνος τις ὁ τοιοῦτος περιερχόμενος , παντὶ περιπαρεται πονηρῷ · καὶ καθάπερ παιδίων ἄρετον , ὁ βουλόμενος ἀνδραποδίζειν τὴν τοιαύτην ψυχήν . Ἐπειδὴ γὰρ ἔθος αὐτῇ ἐνεργεῖν , ὅταν αὐτῆς παύσῃ τὴν ἐνέργειαν τὴν ἐν τοῖς ἀγαθοῖς , ἀπείδη ἀρχεῖν οὐ δύναται , ἀναγκάζεται ἑτερα τίκτειν . Καθάπερ ἡ γῆ , ὅταν μὴ σπαίρηται μηδὲ φυτεύηται , βοτάνην ἀναβλάψαν ἀπώλε · οὕτω καὶ ἡ ψυχή , ὅταν μὴ ἔχῃ τι πρᾶξαι τῶν ἀναγκαίων , πάντως τοῦ πράττειν ἐπιθυμοῦσα , πονηροῖς ἑαυτὴν δίδωσι πράγμασι . Καὶ ὡσπερ ὀφθαλμὸς τοῦ μὲν ὁρᾶν οὐ παύεται , καὶ διὰ τοῦτο ὀφειται πονηρά , ὅταν ἀγαθὰ μὴ ἡ ὑποκείμενα · οὕτω καὶ ὁ λογισμὸς , ὅταν τῶν ἀναγκαίων ἑαυτὸν ἀπαγάγῃ , περὶ τὰ ἄχρηστα στρέφεται λοιπὸν · ἑπει δὲ καὶ τὴν πρώτην , προσθήκην ἀποκρούσασθαι ἀσυχλία καὶ φροντίς , πολλάχθον δῆλον . Ὅταν οὖν ἴδῃς γυναῖκα καλὴν , καὶ πάθῃς τι πρὸς αὐτήν , μηκέτι ἴδῃς , καὶ ἀπαλλάγη . Καὶ πῶς δυνήσομαι ; μηκέτι ἰδεῖν ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἐλκύμενος , φησίν ; Ἐξάρεις ἑαυτὸν ὅς , περιέλιξον τὴν ψυχήν , βιβλίοις , φροντίσιν ἀναγκαίαις , προστασίαις , βοηθείαις ἀδικομένων , εὐχαῖς , φιλοσοφίᾳ τῇ περὶ τῶν μαλλοντων · τοιούτοις κατάδησον τὴν ψυχήν . Οὕτως οὐχὶ νεαρὸν ἤλιος διαφθορὴν μόνον , ἀλλὰ παγὴν καὶ χρόνιον γενόμενον ἀποτρίψῃ ράδιως.[491 ] Εἰ γὰρ ὑδριστὸν ἐρώτα πειθὼ καταλύει τὸν ἔρωτα , κατὰ τὴν παροιμίαν , πῶς οὐ πολλῷ μᾶλλον , αἱ πνευματικαὶ αὐταὶ ἐπιμελὲ περιἑόντων τοῦ κακοῦ , μόνον ἂν ἐθελῶμεν ἀποστήναι ; Ἄν δὲ ἀεὶ προσομιλῶμεν καὶ συναναστρεφώμεθα ταῖς τοξευούσαις ἡμᾶς τὰ τοιαῦτα τοξεύματα , καὶ λέγοντες καὶ ἀκούοντες τὰ παρ’ ἐκείνων , τρέφομεν τὸ νόσημα . Πῶς οὖν ἀξίως σθεδύηται τὸ πῦρ , καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὴς φλόγα ἀνάπτον ; Καὶ ταῦτα μὲν ἡμῖν τὰ τῆς συνθειας πρὸς τοὺς νέους εἰρήσω · ὡς τοῖς γε ἀνδράσι , καὶ φιλοσοφεῖν ἐπισταμένοις , πάντων μειζόνων ὁ τοῦ Θεοῦ φόβος , ἡ τῆς γένεως μνήμη , ἡ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐπιθυμία · ἰκανὰ γὰρ ταῦτα σβέσαι τὸ πῦρ . Μετὰ δὲ τούτων κάκεινο ἔννοι , ὅτι οὐδὲν ἑτέρων ὁσι τὸ ὁρώμενον , ἡ φρόνημα καὶ αἰμα καὶ τροφὴς διασεσπουδίας χυμός . Ἄλλα φαύλῳ τὸ ἄνθος τῆς ἡμέρας , φησίν . Ἄλλ’
Lemmas: Γε . Μεγάλη γάρ , μέγας ὁ συνθεΐα ὁ τυραννίς , καί τοσοῦτος , ὡς εἰς φύσις ἀνάγκη καθίστημι . εἰμί δέ συνθεΐα ὁ εἴκω αὐτός , ειδηλος ὅτι καί ὁ σβέννυμι . πολλός γοῦν Ἔρως οὕτως παύω , μή ὁράω ὁ ἐράω . οὗτος δέ πρός βραχύς μέν δοκέω πικρός εἰμί , καί σφόδρα ἀηδής · ὁ χρόνος δέ ἡδύς γίγνομαι , καί οὐδέ βούλομαι λοιπός ἐνι ἀνακτάομαι ὁ πάθος . τις οὖν ὅταν συνθεΐα Χωρὶς ἀπό πρῶτος ὁ ἡμέρα ἀλέω ; Κάνταῦθα ἀργία ὁ σῶμα , ὁ τρυφή , καί ὁ μή φρονέω ὁ προσέχω , μηδέ ἐν ἀναγκαῖος εἰμί πρᾶγμα . καθά γάρ πλάνος τις ὁ τοιοῦτος περιέρχομαι , πᾶς περιπαρεται πονηρός · καί καθάπερ παιδίον ἀείρω , ὁ βούλομαι ἀνδραποδίζω ὁ τοιοῦτος Ψυχή . ἐπεί γάρ ἔθος αὐτός ἐνεργέω , ὅταν αὐτός παύω ὁ ἐνέργεια ὁ ἐν ὁ ἀγαθός , ἀφοράω ἄρχω οὖον δύναμαι , ἀναγκάζω ἑς τίκτω . καθά ὁ γῆ , ὅταν μή σπαίρω μηδέ φυτεύω , βοτάνη ἀναβλάψαν ἀπόλλυμι · οὗτος καί ὁ ψυχή , ὅταν μή ἔχω τίς πράσσω ὁ ἀναγκαῖος , πάντως ὁ πράσσω ἐπιθυμέω , πονηρός ἑαυτοῦ δίδωμι πρᾶγμα . καί ὡς ὀφθαλμός ὁ μέν ὁράω οὖον παύω , καί διά οὗτος ὀφείλω πονηρός , ὅταν ἀγαθός μή ὁ ὑπόκειμαι · οὗτος καί ὁ λογισμός , ὅταν ὁ ἀναγκαῖος ἑαυτοῦ ἀπάγω , περί ὁ ἄχρηστος στρέφω λοιπός · ἐπεί δέ καί ὁ πρῶτος , προσθήκη ἀποκρούω ἀσυχλία καί φροντίς , πολλάχθον δῆλος . ὅταν οὖν ὁράω γυνή καλός , καί πάσχω τίς πρός αὐτός , μηκέτι ὁράω , καί ἀπαλλαγή . καί πῶς δύναμαι ; μηκέτι ὁράω ὑπό ὁ ἐπιθυμία ἔλκω , φημί ; εξαίρω ἑαυτοῦ ὅς , περιελίσσω ὁ Ψυχή , βιβλίον , φροντίς ἀναγκαῖος , προστασία , βοήθεια ἀδικέω , εὐχή , φιλοσοφία ὁ περί ὁ μαλλοντων · τοιοῦτος καταδέω ὁ Ψυχή . οὕτως οὐ νεαρός ἥλιος διαφθορά μόνος , ἀλλά πήγνυμι καί χρόνιος γίγνομαι ἀποτρίβω ὁράω ] εἰμί γάρ ὑδριστὸν ἐρωτάω πειθώ καταλύω ὁ Ἔρως , κατά ὁ παροιμία , πῶς οὖον πολύς μᾶλλον , ὁ πνευματικός αὐτός ἐπιμελής περίειμι ὁ κακός , μόνος εἄν ἐθέλω ἀφίστημι ; ἄν δέ ἀεί προσομιλέω καί συναναστρέφω ὁ τοξεύω ἐγώ ὁ τοιοῦτος τόξευμα , καί λέγω καί ἀκούω ὁ παρά ἐκεῖνος , τρέφω ὁ νόσημα . Πῶς οὖν ἀξίως σθεδυαειδω ὁ πῦρ , κατά ἕκαστος ἡμέρα σής φλόξ ἀνάπτω ; καί οὗτος μέν ἐγώ ὁ ὁ συνθεΐα πρός ὁ νέος εἰρέω · ὡς ὁ γε ἀνήρ , καί φιλοσοφέω ἐφίστημι , πᾶς μείζων ὁ ὁ Θεός φόβος , ὁ ὁ γένης μνήμη , ὁ ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός ἐπιθυμία · ἱκανός γάρ οὗτος σβέννυμι ὁ πῦρ . μετά δέ οὗτος ἐκεῖνος ἐννέω , ὅτι οὐδείς ἕτερος ἀδών ὁ ὁράω , ὁ φρόνημα καί αἷμα καί τροφή διασεσπουδιος χυμός . ἄλλος φαῦλος ὁ ἄνθος ὁ ἡμέρα , φημί . ἄλλος