joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0510.1
καὶ λέγων , Εἰ καὶ πρὸς ὧρων . Τὸ μὲν γὰρ λυπηρὸν βραχύ , τὸ δὲ ὠφελῖμον διηνεκές . Καὶ τὸ μὲν ἀκόλουθον ἦν εἰπεῖν , Εἰ καὶ πρὸς ὧρων ἐλύπησεν ὑμᾶς , ἀλλὰ διὰ παντὸς ἠφάρσεν ὑμᾶς , καὶ ὠφέλησεν . Ἄλλ' οὐ λέγει τοῦτο · ἀλλὰ πρὶν ἢ τὸ κέρδος εἰπεῖν , μεταβαίνει πάλιν ἐπὶ τὰ ἐγκώμια αὐτῶν , καὶ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἰκανοῦ κηδεμονίας λέγων , Νῦν χαίρω , οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε · εἰ γὰρ μοι κέρδος ἀπὸ τοῦ λυπηθῆναι ὑμᾶς · ἀλλ' ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν · ὅτι ἔχει τις κέρδος ἡ λύπη . Ἐπεὶ καὶ πατὴρ ὅταν ἴδῃ παῖδα τεμνόμενον , οὐχ ὅτι δυνάσται χαίρει , ἀλλ' ὅτι διορθοῦται · οὕτω καὶ οὗτος . Ὅρα δὲ πῶς ἀπὸ τῶν πραγμάτων ἐπ' αὐτοὺς μεταφέρει τὸ πᾶν κατόρθωμα , καὶ τὸ λυπηρὸν τῇ ἐπιστολῇ λογίζεται , Ὅτι πρὸς ὧρων ἐλύπησεν ὑμᾶς , λέγων , τὸ δὲ ἐξ αὐτῆς χρήσιμον εἶναι αὐτῶν κατόρθωμα φησιν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὅτι διώρθωσεν ὑμᾶς ἡ ἐπιστολή , εἰ καὶ οὕτως εἶχεν , ἀλλ' Ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν . Ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ Θεόν , ἵνα ἐν μηδενὶ ἐξ ὑμῶν ζημιωθῆτε . Εἰδὲς σύνεσιν ἄρατον . Ἡ γὰρ μὴ τοῦτο ἐποίησαμεν , φησιν , ἐζημιώσαμεν ἂν ὑμᾶς . Καὶ τὸ μὲν κατὠρθωμα αὐτῶν φησιν εἶναι , τὴν δὲ ζημίαν αὐτοῦ , εἰκᾶ ἐτώμησεν . Εἰ γὰρ μᾶλλον ἐν ἐπιπλήξει διορθοῦσθαι , εἰ μὴ ἐπαπλήξαμεν , ἐζημιώσαμεν ἂν ὑμᾶς · καὶ οὐχὶ παρ' ὑμᾶς μόνον , ἀλλὰ καὶ παρ' ἡμᾶς ἂν ἡ βλάβη γέγονε . Καθάπερ γὰρ ὁ μὴ διδοὺς τῷ ἁμαρτῶντι καὶ πρὸς τὴν ναυτιλίαν , αὐτὸς ἐστιν ὁ τὴν ζημίαν ποιῶν · οὕτω καὶ ἡμεῖς , εἰ μὴ παρέσχόμεν ὑμῖν τὰς ἀφορμὰς τῆς μετανοίας , ἐζημιώσαμεν ἂν ὑμᾶς . Ὧρᾳς ὅτι τὸ μὴ ἐπιτιμᾶν τοῖς ἁμαρτάνουσι , ζημία ἐστὶ καὶ τῷ διδασκάλῳ καὶ τῷ μαθητῇ ; Ἡ γὰρ κατὰ Θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται . Διὰ τοῦτο , φησιν , εἰ καὶ μεταμεληθῶν , πρὶν ἢ τὸν καρπὸν ἰδεῖν καὶ τὸ κέρδος ὅσον , οὐ μεταμελῶμαι νῦν . Τοιούτων γὰρ ἡ κατὰ Θεὸν λύπη . Καὶ λοιπὸν περὶ αὐτῆς φιλοσοφεῖ , δεῖκνὺς ὅτι οὐ πανταχοῦ χαλεπὴν λύπη , ἀλλ' ὅταν κατὰ κόσμον γίνηται . Τί δέ ἐστι , κατὰ κόσμον ; Ἴαν λυπηθῇς διὰ χρήματα , διὰ δόξαν , διὰ τὸν ἀπελθόντα , πάντα ἐκεῖνα κατὰ κόσμον . Διὸ καὶ θάνατον ποιεῖ . Ὁ γὰρ διὰ δόξαν λυπούμενος , φθονεῖ , καὶ ἀναγκάζεται πολλάκις ἀπολῦσθαι · οἷον καὶ ὁ Κάιν ἐλυπήθη λύπην , οἷον ὁ Ἡσαῦ . Τὴν οὖν κατὰ κόσμον λύπην λέγει ταύτην τὴν [ 544 ] ἐπὶ βλάβῃ τῶν λυπουμένων . Καὶ γὰρ εἰς ἁμαρτίας μόνον ἡ λύπη χρήσιμον · καὶ τοῦτο ὅλως ἐντεῦθεν . Ὁ λυπούμενος ὑπὲρ χρημάτων ἀπουσίας , τὴν ζημίαν οὐ λύει · ὁ λυπούμενος ὑπὲρ τετελευτηκότος , τὸν ἀπέλθοντα οὐκ ἀνίστησιν · ὁ λυπούμενος ἐπὶ νόσῳ , οὐ μόνον οὐ διορθοῦται , ἀλλὰ καὶ ἐπερίζει τὸ νόσημα · ὁ λυπούμενος ἐφ' ἁμαρτίαις , οὐτὸς μόνος ἀνύει τὸ πλῆον ἀπὸ τῆς λύπης · δαπανᾷ γὰρ καὶ ἀφανίζει τὰς ἁμαρτίας . Ἐπεὶδὴ γὰρ πρὸς τοῦτο κατασκευάζεται τὸ φάρμακον , ἐνταῦθα ἰσχύει μόνον καὶ τὴν ὠφελείαν ἐπιδείκνυται , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων καὶ βλάπτει .
Lemmas: καί λέγω , εἰμί καί πρός ὁράω . ὁ μέν γάρ λυπηρός βραχύς , ὁ δέ ὠφέλιμος διηνεκής . καί ὁ μέν ἀκόλουθος εἰμί εἶπον , εἰμί καί πρός ὁράω λυπέω σύ , ἀλλά διά πᾶς ἠφάρσεν σύ , καί ὠφελέω . ἄλλος οὖον λέγω οὗτος · ἀλλά πρίν ἢ ὁ κέρδος εἶπον , μεταβαίνω πάλιν ἐπί ὁ ἐγκώμιον αὐτός , καί ὁ ἀπόδειξις ὁ ἱκανός κηδεμονία λέγω , νῦν χαίρω , οὐ ὅτι λυπέω · εἰμί γάρ ἐγώ κέρδος ἀπό ὁ λυπέω σύ · ἀλλά ὅτι λυπέω εἰς μετάνοια · ὅτι ἔχω τις κέρδος ὁ λύπη . ἐπεί καί πατήρ ὅταν ὁράω παῖς τέμνω , οὐ ὅτι δυνάστης χαίρω , ἀλλά ὅτι διορθόω · οὗτος καί οὗτος . Ὅρας δέ πῶς ἀπό ὁ πρᾶγμα ἐπί αὐτός μεταφέρω ὁ πᾶς κατόρθωμα , καί ὁ λυπηρός ὁ ἐπιστολή λογίζομαι , ὅτι2 πρός ὁράω λυπέω σύ , λέγω , ὁ δέ ἐκ αὐτός χρήσιμος εἰμί αὐτός κατόρθωμα φημί . οὖον γάρ εἶπον , ὅτι2 διορθόω σύ ὁ ἐπιστολή , εἰμί καί οὕτως ἔχω , ἀλλά ὅτι2 λυπέω εἰς μετάνοια . λυπέω γάρ κατά Θεός , ἵνα ἐν μηδείς ἐκ σύ ζημιόω . ἀνάκλεις σύνεσις ἀείρω . ὁ γάρ μή οὗτος ποιέω , φημί , ζημιόω εἄν σύ . καί ὁ μέν κατορθόω αὐτός φημί εἰμί , ὁ δέ ζημία αὐτός , ἵημι τομέω . εἰμί γάρ μᾶλλον ἐν ἐπίπληξις διορθόω , εἰμί μή ἐπαπλήξαμεν , ζημιόω εἄν σύ · καί οὐ παρά σύ μόνος , ἀλλά καί παρά ἐγώ εἄν ὁ βλάβη γίγνομαι . καθά γάρ ὁ μή δίδωμι ὁ ἁμαρτάνω καί πρός ὁ ναυτιλία , αὐτός εἰμί ὁ ὁ ζημία ποιέω · οὗτος καί ἐγώ , εἰμί μή παρέχω σύ ὁ ἀφορμή ὁ μετάνοια , ζημιόω εἄν σύ . Ὥρα ὅτι ὁ μή ἐπιτιμάω ὁ ἁμαρτάνω , ζημία εἰμί καί ὁ διδάσκαλος καί ὁ μαθητής ; ὁ γάρ κατά θεός λύπη μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος κατεργάζομαι . Ζεύς οὗτος , φημί , εἰμί καί μεταμέλω , πρίν ἢ ὁ καρπός ὁράω καί ὁ κέρδος ὅσος , οὖον μεταμελέομαι νῦν . τοιοῦτος γάρ ὁ κατά θεός λύπη . καί λοιπός περί αὐτός φιλοσοφέω , δείκνυμι ὅτι οὖον πανταχοῦ χαλεπός λύπη , ἀλλά ὅταν κατά κόσμος γίγνομαι . τις δέ εἰμί , κατά κόσμος ; εἷς λυπέω διά χρῆμα , διά δόξα , διά ὁ ἀπέρχομαι , πᾶς ἐκεῖνος κατά κόσμος . Διὸ καί θάνατος ποιέω . ὁ γάρ διά δόξα λυπέω , φθονέω , καί ἀναγκάζω πολλάκις ἀπόλλυμι · οἷος καί ὁ Κάϊς λυπέω λύπη , οἷος ὁ Ἡσαῦ . ὁ οὖν κατά κόσμος λύπη λέγω οὗτος ὁ [ 544 ] ἐπί βλάβη ὁ λυπέω . καί γάρ εἰς ἁμαρτία μόνος ὁ λύπη χρήσιμος · καί οὗτος ὅλως ἐντεῦθεν . ὁ λυπέω ὑπέρ χρῆμα ἀπουσία , ὁ ζημία οὖον λύω · ὁ λυπέω ὑπέρ τελευτάω , ὁ ἀπέρχομαι οὐ ἀνίστημι · ὁ λυπέω ἐπί νόσος , οὖον μόνος οὖον διορθόω , ἀλλά καί περιζέω ὁ νόσημα · ὁ λυπέω ἐπί ἁμαρτία , οὗτος μόνος ἀνύω ὁ πίμπλημι ἀπό ὁ λύπη · δαπανάω γάρ καί ἀφανίζω ὁ ἁμαρτία . ἐπειδή γάρ πρός οὗτος κατασκευάζω ὁ φάρμακον , ἐνταῦθα ἰσχύω μόνος καί ὁ ὠφέλεια ἐπιδείκνυμι , ἐπί δέ ὁ ἄλλος καί βλάπτω .