joannes-chrysostomus.in-epistulam-ii-ad-corinthios-homiliae-1-30 pg061_0403.2
δ . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν , ὁμοῦ μὲν καὶ εἰς τὰς ὑπὲρ ἑτέρων εὐχὰς αὐτοὺς διεγείρων , ὁμοῦ δὲ ἰδὼν καὶ ὑπὲρ ὧν ἂν ἑτεροὶ πάθωσιν , εὐχαριστεῖν αὐ τῷ Θεῷ , δεῖκνὺς ὅτι μάλιστα τοῦτο βούλεται καὶ αὐτός . Οἱ γὰρ μελετήσαντες ὑπὲρ ἑτέρων ταῦτα ποιεῖν , πολλῷ μᾶλλον ὑπὲρ ἑαυτῶν ἐπιδείξονται ταῦτα ἀμφότερα . Πρὸς δὲ τούτους , καὶ ταπεινοφροσύνην αὐτοὺς διδάσκει , καὶ εἰς ἀγάπην ἄγει θερμωτέραν . Ἡ γὰρ αὐτὸς ὁ τοσούτον αὐτῶν ὑψηλότερος ὤν , ἐκ τῶν εὐχῶν ἐκείνων σεσῴσθαι φησι , καὶ χάρισμα αὐτῶν ταῖς δεήσεσι δεδοσθαι [ 433 ] αὐτῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ , ἐννόουν πῶς ἐκεῖνους ἔδει διακεῖσθαι καὶ μετριάζειν . Σὺ δὲ μοι κάκεινο σκόπει , ὅτι κἂν ἀπὸ οἰκτιρμῶν ὁ Θεὸς τι ποιή , μεγάλα ἐνταῦθα καὶ ἡ εὐχὴ συμβάλλεται . Ἀρχόμενος μὲν γάρ , τοῖς οἰκτιρμῶς αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν ἐλογίσσατο · Ὁ Θεὸς γάρ , φησίν , τῶν οἰκτιρμῶν , αὐτὸς ἡμᾶς ἐρρύσατο · ἐνταῦθα δὲ καὶ ταῖς εὐχαῖς · ἐπεὶ κάκεινον τὸν τὰ μύρια ὀφελοῦντα τάλαντα , μετὰ τὸ προσπεσεῖν ἠλθέσε , καίτοι γε ἐτράται , ὅτι Σπλαγχνισθεὶς ἀπέλυσεν αὐτόν · καὶ τῇ Χαναναῖα ἡ δὲ μετὰ τὴν πολλὴν προσοχρᾶν ἐκείνην καὶ καρτερῖαν τότε ἐχαρίσατο τῆς θυγατρὸς τὴν σωτηρίαν , καίτοι γε ἀπὸ ἐλέους αὐτὴν ἔσωσεν . Ἀπὸ τοῦτου τοίνυν μανθάνομεν , ὅτι κἂν ἐλεεῖσθαι μέλλωμεν , ἀξίους τοῦ ἐλέους πρῶτον παρέχειν ἡμᾶς ἑαυτοὺς χρή . Κἂν γὰρ ἔλεος ἦ , τοὺς ἀξίους ἐπιτίθησι · οὐ γὰρ ἀπλῶς ἐπαυσιν ἀπάσαι , καὶ τοῖς ἀναίσθητοι διακειμένοις · Ἐλεήσω γάρ , φησίν , ὃν ἂν ἐλέω , καὶ οἰκτειρήσω , ὃν ἂν οἰκτείρω . Ὅρα γοῦν καὶ ἐνταῦθα τί φησι · Συνυπουργούτων καὶ ὑμῶν τῇ δεήσει . Καὶ οὔτε τὸ πᾶν αὐτοῖς ἔδωκεν , ἵνα μὴ αὐτοὺς ἐπάρη , οὔτε πάντα ἠλλοτριώσεν αὐτοὺς τοῦ κατορθώματος , ἵνα προτρέψη καὶ προθυμωτέρους ἐργάσθαι καὶ συναγάγη πρὸς ἀλλήλους αὐτούς . Διὸ καὶ ἔλεγεν , ὅτι Ὑμῖν ἐχαρίσατό μου τὴν σωτηρίαν . Καὶ γὰρ καὶ πλήθος δυσωπῖσαι πολλάκις ὁ Θεὸς ὁμονοοῦν καὶ συμφωνοῦν εἰς εὐχήν · διὸ καὶ πρὸς τὸν προφήτην ἔλεγεν · Ἐγὼ δὲ οὐ ρεῖσομαι τῆς πόλεως ταύτης , ἢ ἡ κατοικοῦσι πλείους ἢ δώδεκα μυριάδες ἀνθρώπων · Εἶτα ἵνα μὴ νομίζης , ὅτι πλήθος αἰτεῖται μόνον , φησίν · Ἐὰν ἡ ὁ ἀριθμὸς τοῦ Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης , τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . Πῶς οὖν Νινευῖτας ἔσωσεν ; Ὅτι οὐ πλήθος μόνον ἦν , ἀλλὰ πλήθος μετ’ ἀρετῆς · μετενόησε γὰρ ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς . Καὶ σῴζων δὲ αὐτοὺς ἔλεγεν , ὅτι Οὐκ ἐγνώσταν δεξιὰν ἢ ἀριστεράν . Ὦδεν δήλον , ὅτι καὶ τὰ πρότερα ἐξ ἀφελείας μᾶλλον ἐπταίων , ἢ πονηρίας · καὶ δήλον , ἐξ ὧν μετεβάλλοντο , ὀλίγων ῥημάτων ἀκούσαντες . Εἰ δὲ τὸ διώδεκα μυριάδας εἶναι μόνον ἰσχύσεν εἰς τὸ σῶσαι αὐτούς , τί καὶ πρὸ τούτου αὐτοὺς σωθῆναι ἐκώλυσε ; Καὶ τίς ἐνεκεν οὐκ εἶπε πρὸς αὐτόν , Ἐγὼ δὲ οὐ ρεῖσομαι τῆς πόλεως ταύτης τῆς οὕτω μεταβαλλομένης ;
Lemmas: δ . οὗτος δέ λέγω , ὁμοῦ μέν καί εἰς ὁ ὑπέρ ἕτερος εὐχή αὐτός διεγείρω , ὁμοῦ δέ εἶδον καί ὑπέρ ὅς εἄν ἕτερος πάσχω , εὐχαριστέω αὖος ὁ Θεός , δείκνυμι ὅτι μάλιστα οὗτος βούλομαι καί αὐτός . ὁ γάρ μελετάω ὑπέρ ἕτερος οὗτος ποιέω , πολύς μᾶλλον ὑπέρ ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι οὗτος ἀμφότερος . πρός δέ οὗτος , καί ταπεινοφροσύνη αὐτός διδάσκω , καί εἰς ἀγάπη ἄγω θερμός . ὁ γάρ αὐτός ὁ τοσοῦτος αὐτός ὑψηλός εἰμί , ἐκ ὁ εὖχος ἐκεῖνος σῴζω φημί , καί χάρισμα αὐτός ὁ δέησις δίδωμι [ 433 ] αὐτός παρά ὁ Θεός , ἐννοέω πῶς ἐκεῖνος ἐσθίω διάκειμαι καί μετριάζω . σύ δέ ἐγώ ἐκεῖνος σκοπέω , ὅτι κἀν ἀπό οἰκτιρμός ὁ θεός τίς ποιέω , μέγας ἐνταῦθα καί ὁ εὐχή συμβάλλω . Ἀρχόμενος μέν γάρ , ὁ οἰκτιρμός αὐτός ὁ σωτηρία λογίζομαι · ὁ θεός γάρ , φημί , ὁ οἰκτιρμός , αὐτός ἐγώ ῥύομαι · ἐνταῦθα δέ καί ὁ εὐχή · ἐπεί ἐκεῖνος ὁ ὁ μύριοι ὀφείλω τάλαντον , μετά ὁ προσπίπτω ἀλθέω , καίτοι γε τρέω , ὅτι σπλαγχνίζομαι ἀπολύω αὐτός · καί ὁ Χαναναῖος ὁ δέ μετά ὁ πολύς προσοχραω ἐκεῖνος καί καρτερία τότε χαρίζομαι ὁ θυγάτηρ ὁ σωτηρία , καίτοι γε ἀπό ἔλεος αὐτός σῴζω . ἀπό οὗτος τοίνυν μανθάνω , ὅτι κἀν ἐλεέω μέλλω , ἄξιος ὁ ἔλεος πρῶτος παρέχω ἐγώ ἑαυτοῦ χρή . κἀν γάρ ἔλεος εἰμί , ὁ ἄξιος ἐπιτίθημι · οὖον γάρ ἀπλόος παῦσις ἅπας , καί ὁ ἀναίσθητος διάκειμαι · ἐλεάω γάρ , φημί , ὅς εἄν ἔλεος , καί οἰκτίρω , ὅς εἄν οἰκτείρω . Ὅρας γοῦν καί ἐνταῦθα τίς φημί · συνυπουργουος καί σύ ὁ δήω . καί οὔτε ὁ πᾶς αὐτός δίδωμι , ἵνα μή αὐτός πείρω , οὔτε πᾶς ἀλλοτριόω αὐτός ὁ κατόρθωμα , ἵνα προτρέπω καί πρόθυμος ἐργάζομαι καί συνάγω πρός ἀλλήλων αὐτός . Διὸ καί λέγω , ὅτι ὑμῖν χαρίζω ἐγώ ὁ σωτηρία . καί γάρ καί πλήθος δυσωπέω πολλάκις ὁ θεός ὁμονοέω καί συμφωνέω εἰς εὐχή · διό καί πρός ὁ προφήτης λέγω · ἐγώ δέ οὖον ῥέω ὁ πόλις οὗτος , ἢ ὁ κατοικέω πλείων ἢ δώδεκα μυριάς ἄνθρωπος · εἶτα ἵνα μή νομίζω , ὅτι πλήθος αἰτέω μόνος , φημί · ἐάν ὁ ὁ ἀριθμός ὁ Ἰσραήλ ὡς ὁ ἄμμος ὁ θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . Πῶς οὖν Νινευῖται σῴζω ; ὅτι2 οὖον πλήθος μόνος εἰμί , ἀλλά πλήθος μετά ἀρετή · μετανοέω γάρ ἕκαστος ἀπό ὁ ὁδός αὐτός ὁ πονηρός . καί σῴζω δέ αὐτός λέγω , ὅτι οὐ γιγνώσκω δεξιά ἢ ἀριστερός . ὧδε δῆλος , ὅτι καί ὁ πρότερος ἐκ ἀφέλεια μᾶλλον πταίω , ἢ πονηρία · καί δῆλος , ἐκ ὅς μεταβάλλω , ὀλίγος ῥῆμα ἀκούω . εἰμί δέ ὁ διώδης μυριάς εἰμί μόνος ἰσχύω εἰς ὁ σῴζω αὐτός , τίς καί πρό οὗτος αὐτός σῴζω κωλύω ; καί τίς ἕνεκα οὐ εἶπον πρός αὐτός , ἐγώ δέ οὖον ῥέω ὁ πόλις οὗτος ὁ οὗτος μεταβάλλω ;