joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0520.4
α’ . Τὴν ταπεινοφροσύνην πολὺ μὲν ἔχουσαν κέρδος ὁρῶμεν , οὐδαμοῦ δὲ ταχέως εὐρισκομένην , ἀλλὰ τα-πεινοφροσύνην μὲν πολλήν , καὶ πέτρα τοῦ δόντος , ταπεινοφροσύνην δὲ οὐδαμοῦ . Ὁ δὲ μακάριος οὕτως αὐτὴν μετεδίωκε Παῦλος , ὡς καὶ ἐπινεῖν πολλάς πανταχοῦ προφάσεις πρὸς τὸ ταπεινοῦν αὐτὸ τὴν διάνοιαν . Ἐπεὶδὴ γὰρ μάλιστα ἐκείνους εἰκὸς κά-μνειν βουλομένους ταπεινοφρονεῖν τοὺς μεγάλα συν-ειδότας ἑαυτοῖς κατορθώματα , πολλὴν δὲ εἰκὸς καὶ αὐτὴν βίαν πάσχειν , ὑπὸ τοῦ συνειδότος τοῦ ἀγαθοῦ , καθάπερ ὑπὸ τινὸς ρεύματος , ὀχλουμένου · ὅρα τοίνυν καὶ ἐνταῦθα τί ποιεῖ . Εἴπεν , ὅτι Ἐπιστεύθη ἐγὼ τῷ Εὐαγγελίῳ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ · Εὐαγγέλιον , οὐ μετέχειν ἡμῖς οὐκ ἐν τοῖς ἐπὶ νόμῳ χρωμένοις · ἀντίκειται γὰρ αὐτῷ ἐτι , καὶ τοσοῦτον αὐτῷ τὸ μέ-σον , ὡς τοὺς ὑπ’ ἐκείνου φερομένους μηδὲπω ἀξίους εἶναι τοῦτου μετέχειν · ὥσπερ ἂν εἴ τις λέγοι , ὅτι τοὺς δεσμῶν δεομένους καὶ δίχης οὐ ἡμῖς εἰς φιλο-σφῶν εἰσφέρειν χορὸν . Ἐπεὶ οὖν ἐφυσήθη , καὶ μέγα ἐφρόνουν , ἅμα καὶ ταυτὸν καταστέλλει , καὶ τοὺς ἄλ-λους πείθει τὸ αὐτὸ δὴ τοῦτο ποιεῖν · γράφων τε , Ὁ ἐπίστευσέν ἐγώ , ταχέως ἐπικαλεῖται ἑαυτοῦ , ἵνα μὴ [ 562 ] νομίσῃς , ὅτι ἐξ ὑπερηφανίας τοῦτό φησιν . Ὅρα τοίνυν ποῖα χέχρηται διορθώσει ἐπάγων καὶ λέγων · Χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ὅτι πιστὸν με ἡγήσατο , θέμενος εἰς διακονίαν . Ὅρῃς πῶς πανταχοῦ τὸ ἑαυτοῦ κατ-όρθωμα κρύπτει , καὶ τὸ πᾶν ἀνατίθησι τῷ Θεῷ , ἀλλ’ ἐπὶ τοσοῦτον , ἕφ’ ὅσον τὸ αὐτεξούσιον μὴ λυμη-νασθαι ; Ἔφη γὰρ ἂν ἅσως ὁ ἀπίστος , εἰ τὸ πᾶν τοῦ Θεοῦ ἐστι , καὶ οὐδὲν παρ’ ἡμῶν εἰσφέρεται , ἀλλ’ ὡς ξύλα καὶ λίθους μετακινεῖ πρὸς φιλοσοφίαν ἀπὸ κα-κίας · τί δῆποτε Παῦλον μὲν τοιούτων εἴργασατο , τὸν δὲ Ἰούδαν οὐκέτι ; Ταύτην οὖν ἀναιρῶν τὴν ἀντίθε-σιν , ὅρα πῶς μετὰ συνέσεως τῷ λόγῳ χέχρηται . Ἐπιστεύθη , φησιν , ἐγώ . Τοῦτο αὐτοῦ κατορθώματα καὶ ἔργα , ἀλλ’ οὐκ αὐτοῦ ὅλον · ὅρα γὰρ τί φησι · Χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ . Τοῦτο τοῦ Θεοῦ · εἶτα πάλιν τὸ αὐτοῦ , ὅτι Πιστὸν με ἡγήσατο · πάντως , ἐπειδὴ ἑμῆσιν ἀφ’ ἑαυτοῦ χρησιμεῦειν . Θέμενος , φησιν , εἰς διακονίαν τὸν πρότερον ὄντα βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβρι-στήν · ἀλλ’ ἠλεήθη ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπι-στίᾳ . Ὅρα πῶς καὶ τὸ αὐτοῦ τίθησι , καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ , τὸ πλεῖον νέμων τῇ τοῦ Θεοῦ προνοίᾳ , τὸ δὲ αὐτοῦ συστέλλων , πλὴν ὅσον μὴ λυμηνασθαι , ὡς ἐφάνη εἰπών , τὴν αὐτεξουσίαν . Τί δὲ ἐστι , Τῷ ἐνδυ-ναμώσαντί με ; Ἄκουε · φορτίον ὑπήλθε μέγα , καὶ πολλῆς ἐδεῖτο τῆς ἀνωθεν βοηθείας . Ἐννόησον γὰρ ὅσον ἦν πρὸς καθημερινὰς ὑβρεῖς , λοιδορίας , ἐπι-βουλάς , κινδύνους , ἀκώματα , ὀνειδῆ , θανάτους ἵστα-σθαι , καὶ μὴ ἀποκάμνειν μηδὲ ἀλισθαίνειν μηδὲ περιτρέπεσθαι , ἀλλὰ , πάντοθεν βαλλόμενον μυρίοις καὶ’ ἐκάστην ἡμέραν τοῖς βέλεσιν , ἀτενὲς ἔχοντα τὸ ὄμμα ἐστάναι καὶ ἀκατάπληκτον . Τοῦτο οὐχ ἂν ἀν-θρωπίνη , ἰσχύς , ἀλλ’ οὐδὲ τῆς τοῦ Θεοῦ ῥοπῆς μό-νον , ἀλλὰ καὶ τῆς αὐτοῦ προαιρέσεως . Ὡς γὰρ προεῖδεν αὐτὸν τὸς ἔσται , ἐλεετο αὐτόν , ἄκουσον τί φησι , πρὶν ἢ ἀφασάι αὐτὸν τῷ πνεύματι · Σκεδὸν ἐκλογὴς μοι ἐστιν οὗτος , τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον ἔθνῶν καὶ βασιλέων . Ὅσπερ γὰρ οἱ βαστάζοντες τὸ σημεῖον τῇ βασιλικῇ ἐν πολέμῳ , καὶ λεγόμενον τῇ συνθεσίᾳ λάβουρον b , πολλῆς δεόνται τῆς ἰσχύος καὶ τῆς ἐμπειρίας , ὥστε αὐτὸ τῷ προ-δοῦναι τοῖς πολεμίοις · οὕτως καὶ οἱ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ βαστάζοντες οὐχ ἐν πολέμῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν εἰρήνῃ , πολλῆς δεόνται τῆς δυνάμεως , ὥστε τοῖς κατηχούσις αὐτὸ μὴ ἐκδοῦναι στόμασι , ἀλλὰ βαστάζειν καλῶς καὶ φέρειν τὸν σταυρόν . Πολλῆς γὰρ δυνάμεως δεῖ τῆς ἰσχύος , ὥστε βαστάσαι τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ . Ὁ γὰρ ἀνάξιος τῷ λέγων , ἢ πράττων , ἢ φρονῶν , οὐχ ἐδύσατο τὸ ὄνομα , οὐχ ἔχει τὸν Χρι-στὸν ἐν ἑαυτῷ . Πομπεύει δὲ ὁ βαστάζων , οὐ δι’ ἄγο-ρὰς ἀλλὰ διὰ τῶν οὐρανῶν , καὶ πάντες περιέχονται , ἄγγελοι δορυφοροῦντες καὶ θαυμάζοντες . Χάριν ἔχω , φησι , τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν . Ὅρα πῶς καὶ τῶν αὐτοῦ χάριν αὐτῷ οἶδεν . [ 563 ] Ὡς γὰρ σχεδὸν ἐκλογὴς ἐστι , φησιν αὐτῷ χάριν εἰδέναι . Καίτοι τοῦτο σὺν γένεσιν , ὡ μακάριε Παῦλε · οὐ γὰρ προσωπολήπτης ὁ Θεός . Ἄλλὰ χάριν ἔχω , φησιν , ὅτι κατηξίωσέ με τῆς διακονίας ταύτης · τοῦτο γὰρ με τοῦ πιστὸν εἶναι νομίζειν σφενέ . Καθάπερ γὰρ ἐν οἰκίᾳ οὐ πῶς πιστευθήναι μὴν ὁ οἰκο-νόμος χάριν ἔχει τῷ δεσπότῃ , ἀλλὰ καὶ τὸ σημεῖον τίθησι τοῦτο , ὅτι αὐτὸν τῶν ἄλλων ἡγεῖται πιστότε-ρον · τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ἐνταῦθα . Εἶτα σκόπει πῶς ἐπαίρει τὸν ἔλεον τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν φιλανθρω-πίαν , τὸν πρότερον αὐτοῦ βίον ἐξηγούμενος . Τὸν πρότερον ὄντα , φησι , βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν . Καὶ ὅταν μὲν περὶ Ἰουδαίων διαλέγη-ται τῶν ἐπὶ ἀπίστων , μεθ’ ὑποστολῆς χέχρηται τῷ λόγῳ · Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς , φησιν , ὅτι ζῆλον Θεοῦ ἔχουσιν , ἀλλ’ οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν · περὶ δὲ ἑαυτοῦ φησι , Βλάσφημον ὄντα καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν . Ὅρῃς τὴν κατασφορὰν αὐτοῦ , πῶς οὐχ ἔστι φιλαυ-τος , πῶς συνεσταλμένην κέκτηται τὴν διάνοιαν ; Οὐχ ἤρκει εἰπεῖν , Βλάσφημον ὄντα καὶ διώκτην , ἀλλ’ ἐτι καὶ μετ’ ἐπιτάσεως τοῦτο ἐπράττε . Οὐ μόνον γὰρ , φησι , μέχρις ἐμοῦ ἴσταν τὸ φαῦλον , οὐδὲ ἡρκοῦμην αὐτὸς βλασφημῶν , ἀλλὰ καὶ τοὺς βουλομένους εὐσε-βεῖν ἐδίωκον . Πολλὴ τῆς βλασφημίας ἡ μανία . Ἄλλ’ ἠλεήθη , ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ .
Lemmas: ὅς . ὁ ταπεινοφροσύνη πολύς μέν ἔχω κέρδος ὁράω , οὐδαμοῦ δέ ταχέως εὑρίσκω , ἀλλά ταπεινοφροσύνη μέν πολύς , καί πέτρα ὁ δίδωμι , ταπεινοφροσύνη δέ οὐδαμοῦ . ὁ δέ μακάριος οὕτως αὐτός μεταδιώκω Παῦλος , ὡς καί ἐπινέω πολύς πανταχοῦ πρόφασις πρός ὁ ταπεινόω αὐτός ὁ διάνοια . ἐπειδή γάρ μάλιστα ἐκεῖνος εἰκός κάμνω βούλομαι ταπεινοφρονέω ὁ μέγας συνοράω ἑαυτοῦ κατόρθωμα , πολύς δέ εἰκός καί αὐτός βία πάσχω , ὑπό ὁ σύνοιδα ὁ ἀγαθός , καθάπερ ὑπό τις ῥεῦμα , ὀχλέω · ὁράω τοίνυν καί ἐνταῦθα τίς ποιέω . εἶπον , ὅτι πιστεύω ἐγώ ὁ Εὐαγγέλιος ὁ δόξα ὁ Θεός · Εὐαγγέλιος , οὖον μετέχω ἡμεῖς οὐ ἐν ὁ ἐπί νόμος χράω · ἀντίκειμαι γάρ αὐτός ἔτι , καί τοσοῦτος αὐτός ὁ μέσος , ὡς ὁ ὑπό ἐκεῖνος φέρω μηδέπω ἄξιος εἰμί οὗτος μετέχω · ὥσπερ εἄν εἰμί τις λέγω , ὅτι ὁ δεσμός δήω καί διχή οὖον ἡμεῖς εἰς φιλόω εἰσφέρειν χορός . ἐπεί οὖν φυσάω , καί μέγας φρονέω , ἅμα καί τατός καταστέλλω , καί ὁ ἄλλος πείθω ὁ αὐτός δή οὗτος ποιέω · γράφω τε , ὁ πιστεύω ἐγώ , ταχέως ἐπικαλέω ἑαυτοῦ , ἵνα μή [ 562 ] νομίζω , ὅτι ἐκ ὑπερηφανία οὗτος φημί . Ὅρας τοίνυν ποῖος χράω διόρθωσις ἐπάγω καί λέγω · Χάρις ἔχω ὁ ἐνδυναμόω ἐγώ Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅτι πιστόν ἐγώ ἡγέομαι , τίθημι εἰς διακονία . ὄρνυμι πῶς πανταχοῦ ὁ ἑαυτοῦ κατόρθωμα κρύπτω , καί ὁ πᾶς ἀνατίθημι ὁ Θεός , ἀλλά ἐπί τοσοῦτος , ἐπί ὅσος ὁ αὐτεξούσιος μή λυμαίνω ; φημί γάρ εἄν ἀσάω ὁ Ἀπίστος , εἰμί ὁ πᾶς ὁ Θεός εἰμί , καί οὐδείς παρά ἐγώ εἰσφέρω , ἀλλά ὡς ξύλον καί λίθος μετακινώ πρός φιλοσοφία ἀπό κακία · τίς δήποτε Παῦλος μέν τοιοῦτος ἐργάζομαι , ὁ δέ Ἰούδας οὐκέτι ; οὗτος οὖν ἀναιρέω ὁ ἀντίθεσις , ὁράω πῶς μετά σύνεσις ὁ λόγος χράω . πιστεύω , φημί , ἐγώ . οὗτος αὐτός κατόρθωμα καί ἔργον , ἀλλά οὐ αὐτός ὅλος · ὁράω γάρ τίς φημί · Χάρις ἔχω ὁ ἐνδυναμόω ἐγώ Χριστός Ἰησοῦς . οὗτος ὁ Θεός · εἶτα πάλιν ὁ αὐτός , ὅτι πιστόν ἐγώ ἡγέομαι · πάντως , ἐπεί ἐμός ἀπό ἑαυτοῦ χρησιμεύω . τίθημι , φημί , εἰς διακονία ὁ πρότερος εἰμί βλάσφημος καί διώκτης καί ὑβριστής · ἀλλά ἐλεέω ὅτι ἀγνοέω ποιέω ἐν ἀπιστία . Ὅρας πῶς καί ὁ αὐτός τίθημι , καί ὁ ὁ Θεός , ὁ πλείων νέμω ὁ ὁ Θεός πρόνοια , ὁ δέ αὐτός συστέλλω , πλήν ὅσος μή λυμαίνω , ὡς φαίνω εἶπον , ὁ αὐτεξούσια . τις δέ εἰμί , ὁ ἐνδυναμόω ἐγώ ; Ἄκουος · φορτίον ὑπέρχομαι μέγας , καί πολύς δήω ὁ ἄνωθεν βοήθεια . ἐννοέω γάρ ὅσος εἰμί πρός καθημέριος ὕβρις , λοιδορία , ἐπιβουλή , κίνδυνος , ἀκώματα , ὄνειδος , θάνατος ἵστημι , καί μή ἀποκάμνω μηδέ αλισθαινεος μηδέ περιτρέπω , ἀλλά , πάντοθεν βάλλω μυρίος καὶι ἕκαστος ἡμέρα ὁ βέλος , ἀτενής ἔχω ὁ ὄμμα ἵστημι καί ἀκατάπληκτος . οὗτος οὐ εἄν ἀνθρώπινος , ἰσχύς , ἀλλά οὐδέ ὁ ὁ Θεός ῥοπή μόνος , ἀλλά καί ὁ αὐτός προαίρεσις . ὡς γάρ προοράω αὐτός τός εἰμί , ἐλεέω αὐτός , ἀκούω τίς φημί , πρίν ἢ ἅπας αὐτός ὁ πνεῦμα · Σκεδὸν ἐκλογή ἐγώ εἰμί οὗτος , ὁ βαστάζω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐνώπιος ἔθνος καί βασιλεύς . ὅσπερ γάρ ὁ βαστάζω ὁ σημεῖον ὁ βασιλικός ἐν πόλεμος , καί λέγω ὁ συνθεσία λάβουρον b , πολύς δήω ὁ ἰσχύς καί ὁ ἐμπειρία , ὥστε αὐτός ὁ προοράω ὁ πολέμιος · οὕτως καί ὁ ὁ ὄνομα ὁ Χριστός βαστάζω οὐ ἐν πόλεμος μόνος , ἀλλά καί ἐν εἰρήνη , πολύς δήω ὁ δύναμις , ὥστε ὁ κατηχέω αὐτός μή ἐκδίδωμι στόμα , ἀλλά βαστάζω καλῶς καί φέρω ὁ σταυρός . Πολλῆς γάρ δύναμις δεῖ ὁ ἰσχύς , ὥστε βαστάζω ὁ ὄνομα ὁ Χριστός . ὁ γάρ ἀνάξιος ὁ λέγω , ἢ πράσσω , ἢ φρονέω , οὐ δύο ὁ ὄνομα , οὐ ἔχω ὁ Χριστός ἐν ἑαυτοῦ . πομπεύω δέ ὁ βαστάζω , οὖον διά ἄγορος ἀλλά διά ὁ οὐρανός , καί πᾶς περιέχω , ἄγγελος δορυφορέω καί θαυμάζω . Χάρις ἔχω , φημί , ὁ ἐνδυναμόω ἐγώ Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ . Ὅρας πῶς καί ὁ αὐτός χάρις αὐτός οἶδα . [ 563 ] ὡς γάρ σχεδόν ἐκλογή εἰμί , φημί αὐτός χάρις οἶδα . καίτοι οὗτος σύν γένεσις , εἰμί μακάριος Παῦλος · οὖον γάρ προσωπολήπτης ὁ Θεός . ἀλλά χάρις ἔχω , φημί , ὅτι καταξιόω ἐγώ ὁ διακονία οὗτος · οὗτος γάρ ἐγώ ὁ πιστόν εἰμί νομίζω σφενέ . καθά γάρ ἐν οἰκίον οὖον πῶς πιστεύω μήv ὁ οἰκονόμος χάρις ἔχω ὁ δεσπότης , ἀλλά καί ὁ σημεῖον τίθημι οὗτος , ὅτι αὐτός ὁ ἄλλος ἡγέομαι πιστός · ὁ αὐτός δή τρόπος καί ἐνταῦθα . εἶτα σκοπέω πῶς ἐπαίρω ὁ ἔλεος ὁ Θεός καί ὁ φιλανθρωπία , ὁ πρότερος αὐτός βίος ἐξηγέομαι . ὁ πρότερος εἰμί , φημί , βλάσφημος καί διώκτης καί ὑβριστής . καί ὅταν μέν περί Ἰουδαῖος διαλέγω ὁ ἐπί ἄπιστος , μετά ὑποστολή χράω ὁ λόγος · μαρτύρομαι γάρ αὐτός , φημί , ὅτι ζῆλος Θεός ἔχω , ἀλλά οὖον κατά ἐπίγνωσις · περί δέ ἑαυτοῦ φημί , βλάσφημος εἰμί καί διώκτης καί ὑβριστής . ὄρνυμι ὁ κατασπορά αὐτός , πῶς οὐ εἰμί φίλαυτος , πῶς συστέλλω κτάομαι ὁ διάνοια ; οὐχ ἀρκέω εἶπον , βλάσφημος εἰμί καί διώκτης , ἀλλά ἔτι καί μετά ἐπίτασις οὗτος πράσσω . οὖον μόνος γάρ , φημί , μέχρι ἐγώ ἵστημι ὁ φαῦλος , οὐδέ ἀρκέω αὐτός βλασφημέω , ἀλλά καί ὁ βούλομαι εὐσεβέω διώκω . Πολύς ὁ βλασφημία ὁ μανία . ἄλλος ἐλεέω , ὅτι ἀγνοέω ποιέω ἐν ἀπιστία .