joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0593.1
δεσποτῶν εἰσφέρεται τοῖς δούλοις , ἡ παρὰ τῶν οἰκετῶν τοῖς δεσπόταις . Ἐκεῖνοι γὰρ εἰσὶν οἱ καὶ χρυσὸν καταβαλλόντες , καὶ ὑπὲρ τῆς τῶν ἀναγκαιῶν εὐπορίας , καὶ ὑπὲρ τῶν ἐνδυμάτων , καὶ τῶν ἄλλων μεριμνῶντες ἀπάντων . Ὦστε μεῖζονα αὐτοῖς δουλείαν εἰσάγουσιν οἱ δεσπόται · ὅπερ καὶ ἐνταῦθα ἠγέσατο εἰπεῖν , ὅτι Πιστοὶ εἰσι καὶ ἀγαπητοὶ οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀντιλαμβάνόμενοι . Κόπονται καὶ ταλαιπωροῦνται ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας ἀναπαύσεως , καὶ οὐκ ὀφείλουσι πολλῆς ἀπολαύειν τιμῆς παρὰ τῶν οἰκετῶν ; Εἰ δὲ τοῖς δούλοις οὕτως ἐπέταττε τοσαύτην χαρῆσθαι τῇ ὑπακοῇ , ἐννόησατε πῶς ἡμᾶς πρὸς τὸν Δεσπότην διακείσθαι χρή , τὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς παραγαγόντα , τὸν τρέφοντα , τὸν ἐνδιδύσκοντα . Εἰ καὶ μηδαμῶς οὖν ἐπέφυ , · κἂν ὡς οἱ οἰκέται οἱ ἡμέτεροι , δουλεύσωμεν αὐτῷ . Οὐχὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν εἰς τοῦτο κατεσκόπασαν ἐκεῖνοι εἰς τὸ ἀναπαύεσθαι τοὺς δεσπότας αὐτῶν , καὶ τοῦτο ἔργον αὐτοῖς ἐστι , καὶ οὕτως ὁ βίος τὰ δεσποτικὰ μεριμνᾷ ; οὐχὶ τὰ τοῦ δεσπότου πᾶσαν τὴν ἡμέραν μεριμνῶσι , τὰ δὲ αὐτῶν πολλάκις μικρὸν ἑσπέρας μέρος ; ἡμεῖς δὲ τούναντίον , τὰ μὲν ἡμέτερα διαπανθὸς , τὰ δὲ τοῦ Δεσπότου οὐδὲ μικρὸν μέρος , καὶ ταῦτα οὐ δεομένου τῶν ἡμετέρων , καθάπερ οἱ δεσπόται τῶν δούλων , ἀλλὰ καὶ τούτων αὐτῶν πάλιν [ 645 ] εἰς ἡμέτερον προχωροῦντων κέρδος . Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἡ διακονία τοῦ οἰκέτου τὸν δεσπότην ὠφελεῖ · ἐνταῦθα δὲ ἡ διακονία τοῦ δούλου τὸν μὲν Δεσπότην οὐδὲν , πάλιν δὲ αὐτὸν τὸν οἰκέτην ὀνήσει . Τῶν ἀγαθῶν γὰρ μου , φησίν , οὐ χρεῖαν ἔχεις . Εἴπῃ γὰρ μοι , τί τῷ Θεῷ κέρδος , ἐὰν ἐγὼ δίκαιος ᾖ ; ποία δὲ βλάβη , ἐὰν ἄδικος ; οὐχὶ ἄφρατος ἡ φύσις ἐκείνη ; οὐχὶ ἀδλαδὴς ; οὐχὶ παντὸς ἀνωτέρα πάθους ; Οἱ οἰκέται οὐδὲν ἴδιον ἔχουσιν , ἀλλὰ πάντα δεσποτικά , κἂν μυριάδας πλουτῶσιν · ἡμεῖς δὲ πολλὰ ἴδια ἔχομεν , οὐχ ἁπλῶς τοσαύτης τιμῆς ἀπολαύομεν παρὰ τοῦ τῶν ὅλων βασιλέως . Ποῖος δεσπότης ὑπὲρ οἰκέτου τὸν ἴδιον ἔδωκε τὸν ἑαυτοῦ ; Οὐδεὶς · ἀλλὰ πάντες ἂν ἔλοιον μᾶλλον τοὺς οἰκέτας ὑπὲρ τῶν παίδων δοῦναι . Ἐνταῦθα δὲ τοῦναντίον · τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐχ ἠξίωσε , ἀλλ’ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν , ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν , τῶν μισούντων αὐτόν . Οἱ οἰκέται , κἂν βαρεὰ τινὰ ἐπιτάττωνται , οὐδὲ οὕτω δυσχεραίνουσι , καὶ μάλιστα ἂν ὡσιν εὐγνώμονες · ἡμεῖς δὲ ἀποδυσαποτοῦμεν μυρία . Τοῖς οἰκέταις οὐδὲν ἐπαγγέλλεται τοιοῦτον ὁ δεσπότης , ὅσον ἡμῖν ὁ Θεός · ἀλλὰ τί ; ἐλευθερίαν τὴν ἐνταῦθα , τὴν πολλάκις τῆς δουλείας χαλεπωτέραν . Πολλάκις γὰρ κατέλαβε λύμης , καὶ πικροτέρα δουλείας αὐτὴ ἡ ἐλευθερία γέγονε · καὶ τὸ δῶρον τοῦτο τὸ μέγιστον . Παρὰ δὲ τῷ Θεῷ οὐδὲν ἐπίκαιρον , οὐδὲν φθαρτόν , ἀλλὰ τί ; Βούλει μαθεῖν ; ἄκουε . Οὐκ ἔτι λέγω ὑμᾶς δούλους , φησίν · ὑμεῖς γὰρ μοι ἐστέ . Αἰσχυνθῶμεν , ἀγαπητοί , φοβηθῶμεν · κἂν ὡς οἰκέται ἡμῖν δουλεύουσι , δουλεύσωμεν ἡμεῖς τῷ Δεσπότῃ · μᾶλλον δὲ πρὸς τὸ πολλοστὸν μέρος τὴν δουλείαν ἡμεῖς ἐπιδεικνύμεθα ; Ἐκεῖνοι διὰ τὴν ἀνάγκην φιλοσοφοῦσι , σκεπάσματα μόνον ἔχουσι καὶ τροφάς · ἡμεῖς δὲ μυρία , τὰ μὲν ἔχοντες , τὰ δὲ ἐλπίζοντες , ὑβρίζομεν τῇ τρυφῇ εἰς τὸν εὐεργέτην . Εἰ μηδαμόθεν ἤλλοθεν , κἂν παρ’ ἐκείνοις δεχόμεθα τὴν φιλοσοφίας τοὺς κανόνας . Οἶδε γὰρ ἡ Γραφὴ οὐχὶ πρὸς οἰκέτας , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἄλογα στέμπειν τοὺς ἀνθρώπους · οἷον ὅταν τὴν μελιτῶνα , ὅταν τοὺς μύρμηκας , κελεύῃ μιμεῖσθαι . Ἐγὼ δὲ κἂν τοὺς οἰκέτας
Lemmas: δεσπότης εἰσφέρω ὁ δοῦλος , ὁ παρά ὁ οἰκέτης ὁ δεσπότης . ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ καί χρυσός καταβάλλω , καί ὑπέρ ὁ ὁ ἀναγκαῖος εὐπορία , καί ὑπέρ ὁ ἔνδυμα , καί ὁ ἄλλος μεριμνάω ἀπαντάω . ὥστε μείζων αὐτός δουλεία εἰσάγω ὁ δεσπότης · ὅσπερ καί ἐνταῦθα ἄγω εἶπον , ὅτι πιστός εἰμί καί ἀγαπητός ὁ ὁ εὐεργεσία αντιλαμβάνομαι . Κόπος καί ταλαιπωρέω ὑπέρ ὁ ὑμέτερος ἀνάπαυσις , καί οὐ ὀφείλω πολύς ἀπολαύω τιμή παρά ὁ οἰκέτης ; εἰμί δέ ὁ δοῦλος οὕτως ἐπιτάσσω τοσοῦτος χαίρω ὁ ὑπακοή , ἐννοέω πῶς ἐγώ πρός ὁ δεσπότης διάκειμαι χρή , ὁ ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί ἐγώ παράγω , ὁ τρέφω , ὁ ἐνδιδύσκω . εἰμί καί μηδαμῶς οὖν ἐπιφύω , · κἀν ὡς ὁ οἰκέτης ὁ ἡμέτερος , δουλεύω αὐτός . οὐ πᾶς ὁ ζωή εἰς οὗτος κατεσκοπας ἐκεῖνος εἰς ὁ ἀναπαύω ὁ δεσπότης αὐτός , καί οὗτος ἔργον αὐτός εἰμί , καί οὕτως ὁ βίος ὁ δεσποτικός μεριμνάω ; οὐ ὁ ὁ δεσπότης πᾶς ὁ ἡμέρα μεριμνάω , ὁ δέ αὐτός πολλάκις μικρός ἑσπέρα μέρος ; ἐγώ δέ τουναντίον , ὁ μέν ἡμέτερος διαπανθὸς , ὁ δέ ὁ δεσπότης οὐδέ μικρός μέρος , καί οὗτος οὖον δήω ὁ ἡμέτερος , καθάπερ ὁ δεσπότης ὁ δοῦλος , ἀλλά καί οὗτος αὐτός πάλιν [ 645 ] εἰς ἡμέτερος προχωρέω κέρδος . ἐκεῖ μέν γάρ ὁ διακονία ὁ οἰκέτης ὁ δεσπότης ὠφελέω · ἐνταῦθα δέ ὁ διακονία ὁ δοῦλος ὁ μέν δεσπότης οὐδείς , πάλιν δέ αὐτός ὁ οἰκέτης ὀνίνημι . ὁ ἀγαθός γάρ ἐγώ , φημί , οὖον χρεῖα ἔχω . εἶπον γάρ ἐγώ , τίς ὁ Θεός κέρδος , ἐάν ἐγώ δίκαιος εἰμί ; ποῖος δέ βλάβη , ἐάν ἄδικος ; οὐ αφράτος ὁ φύσις ἐκεῖνος ; οὐ ἀδλαδὴς ; οὐ πᾶς ἀνώτερος πάθος ; ὁ οἰκέτης οὐδείς ἴδιος ἔχω , ἀλλά πᾶς δεσποτικός , κἀν μυριάς πλουτέω · ἐγώ δέ πολύς ἴδιος ἔχω , οὐ ἁπλόος τοσοῦτος τιμή ἀπολαύω παρά ὁ ὁ ὅλος βασιλεύς . ποῖος δεσπότης ὑπέρ οἰκέτης ὁ ἴδιος δίδωμι ὁ ἑαυτοῦ ; οὐδείς · ἀλλά πᾶς εἄν ἔλος μᾶλλον ὁ οἰκέτης ὑπέρ ὁ παῖς δίδωμι . ἐνταῦθα δέ τουναντίον · ὁ ἴδιος υἱός οὐ ἀξιόω , ἀλλά ὑπέρ ἐγώ πᾶς παραδίδωμι αὐτός , ὑπέρ ὁ ἐχθρός , ὁ μισέω αὐτός . ὁ οἰκέτης , κἀν βάρος τις ἐπιτάσσω , οὐδέ οὗτος δυσχεραίνω , καί μάλιστα εἄν οὖς εὐγνώμων · ἐγώ δέ αποδυσαποτεω μυρίος . ὁ οἰκέτης οὐδείς ἐπαγγέλλω τοιοῦτος ὁ δεσπότης , ὅσος ἐγώ ὁ Θεός · ἀλλά τίς ; ἐλευθερία ὁ ἐνταῦθα , ὁ πολλάκις ὁ δουλεία χαλεπός . πολλάκις γάρ καταλαμβάνω λύμη , καί πικρός δουλεία αὐτός ὁ ἐλευθερία γίγνομαι · καί ὁ δῶρον οὗτος ὁ μέγας . παρά δέ ὁ Θεός οὐδείς ἐπίκαιρος , οὐδείς φθαρτός , ἀλλά τίς ; βούλομαι μανθάνω ; ἀκούω . οὐ ἔτι λέγω σύ δοῦλος , φημί · σύ γάρ ἐγώ εἰμί . αἰσχύνω , ἀγαπητός , φοβέω · κἀν ὡς οἰκέτης ἐγώ δουλεύω , δουλεύω ἐγώ ὁ δεσπότης · μᾶλλον δέ πρός ὁ πολλοστός μέρος ὁ δουλεία ἐγώ ἐπιδείκνυμι ; ἐκεῖνος διά ὁ ἀνάγκη φιλοσοφέω , σκέπασμα μόνος ἔχω καί τροφή · ἐγώ δέ μυρίος , ὁ μέν ἔχω , ὁ δέ ἐλπίζω , ὑβρίζω ὁ τρυφή εἰς ὁ εὐεργέτης . εἰμί μηδαμόθεν ἔρχομαι , κἀν παρά ἐκεῖνος δέχομαι ὁ φιλοσοφία ὁ κανών . οἶδα γάρ ὁ γραφή οὐ πρός οἰκέτης , ἀλλά καί πρός ἄλογος στέμπειν ὁ ἄνθρωπος · οἷος ὅταν ὁ μελιτῶνα , ὅταν ὁ μύρμηξ , κελεύω μιμέομαι . ἐγώ δέ κἀν ὁ οἰκέτης