joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0564.1
ἡ ἀμετρία , καὶ οἰνοπληξία , καὶ κεκλύται ἡ ἀμετρία . Οὐχ ὡς ἀκάθαρτον [ 611 ] τὴν τρυφὴν παρακεῖσθαι κελεύει , ἀλλ’ ὡς ἐκλύουσαν διὰ τῆς ἀμετρίας τὴν ψυχήν . “ Ὅτι πᾶν κτίσμα Θεοῦ καλόν , φησί , καὶ οὐδὲν ἀπόλειπτον μετ’ εὐχαριστίας λαμβανόμενον . Πᾶν κτίσμα Θεοῦ , καλόν · Πάντα γὰρ καλὰ πάντα . Τῷ εἰπεῖν , Κτίσμα Θεοῦ , περὶ τῶν ἐδωδίων ἀπάντων ἡμῖν ἐστι · καὶ ἤδη προκατασπᾷ τὴν ἀρεισιν τὴν τῶν ἀγνύντων τὴν ὀλὴν εἰσαγωγὴν , καὶ ἐκείνης ταῦτα λεγόντων εἶναι . Οὐκοῦν εἰ καλόν , τί ἐστιν δὲ φησι , τὸ . “ Ἀγιάζεται διὰ λόγου καὶ ἐντεύξεως ; δῆλον γὰρ ὅτι ἀκάθαρτον ἂν ἀγιάζεται . Οὐ τοῦτο , ἀλλ’ ἐνταῦθα πρὸς ἐκείνους φησι , τοὺς κοινὰ τινὰ νομίζοντας ἐξ αὐτῶν εἶναι . Διὸ τοῖνυν τίθησι κεφάλαια , ἐν μὲν , ὅτι οὐδὲν κτίσμα κοινόν · δεύτερον δὲ , ὅτι εἰ καὶ γένοιτο κοινόν , ἀλλ’ ἔχεις τὸ φάρμακον · ἀφράγισον , εὐχαρίστησον , δόξασον τὸν Θεόν , καὶ πᾶσα ἀκαθαρσία ἀπέστη . Οὐκοῦν καὶ τὸ εἰδωλθύτον , φησίν , οὐδὲν δυνάμεθα καθαίρειν ; “ Ἐὰν μὴ ἤδεις , ὅτι εἰδωλθύτον ἐστιν · ἐὰν δὲ εἰδὴς λοιπὸν καὶ μεταλάβῃς , ἀκάθαρτος ἔσται , οὐχ ὅτι εἰδωλθύτον ἐστιν , ἀλλ’ ὅτι προσταγὴς μὴ κοινωνεῖν δαίμοσιν , ἐχοινώνησας δι’ ἐκείνου . “ Ὡστε οὔτε ἐκεῖνό ἐστι φύσει τοιούτον , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς προαιρέσεως γίνεται τῆς σῆς καὶ τῆς παρακλῆς . Τί δαῖ ; οὐχ ἀκάθαρτον τὸ ὑεῖον ; Οὐδαμῶς , ὅταν μετὰ εὐχαριστίας λαμβάνῃται , ὅταν μετὰ σφαγῆς , οὐδὲ ἄλλο οὐδέν . “ Ἀκάθαρτος ἡ προαίρεσις ἡ μὴ εὐχαριστοῦσα τῷ Θεῷ . Ταῦτα ὑποτιθέμενος τοῖς ἀδελφοῖς , καλῶς ἔσχη διάκονος Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὑπηρετῶμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας ἥν παρεκολούθηκας . — Ταῦτα , ποῖα ; “ Ἄπερ εἶπεν , ὅτι τὸ μυστήριον μέγα ἐστιν , ὅτι τὸ τούτων ἀπέχεται , δαιμόνιον ἐστιν , οὐ διὰ λόγου καὶ ἐντεύξεως Θεοῦ τὰ βρώματα καθαρίζεται . Ὑπηρετῶμενος , φησί , τοῖς λόγοις τῆς πίστεως καὶ τῆς διδασκαλίας ἥν παρεκολούθηκας . Τοὺς δὲ βεβήλους καὶ τρωμῶδες μύθους παρασιτω · γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν . Ταῦτα ὑποτιθέμενος , φησίν . Ὅρᾷς ὁδαμοῦ τὴν αὐθεντίαν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τὴν συγκατάβασιν ; “ Ὑποτιθέμενος , φησίν . Οὐχ εἶπεν , ἐπιτάττων , οὐχ εἶπε , παραγγέλλων , ἀλλὰ , “ Ὑποτιθέμενος · τοῦτέστιν , ὡς συμβουλεύων ταῦτα ὑποτίθεσο , καὶ τοὺς λόγους ἀνακλίνει τοὺς περὶ πίστεως . Ὑπηρετῶμενος , φησί , τὸ διηνεκὲς τῆς εἰς τὰ τοιαῦτα προσοχῆς δηλῶν . β’ . “ Ὡπερ γὰρ τὴν τρυφὴν ταύτην καθ’ ἑκάστην ἡμέραν προσφερόμεθα , οὕτω , φησί , καὶ τοὺς περὶ πίστεως λόγους δεῖ λαμβάνειν , δεῖ τοὺς τρεφώμεθα . Τί ἐστιν , Ὑπηρετῶμενος ; Μηρυκῶμενος , συνεχῶς τὰ αὐτὰ στρέφων , δεῖ τὰ αὐτὰ μελετῶν · τρυφὴν γὰρ ἔχει οὐ τὴν τυχοῦσαν . Τοὺς δὲ βεβήλους καὶ τρωμῶδες μύθους παρασιτω . Τινὰς ἐνταῦθα λέγει ; Τὰς Ἰουδαίων παρασημείας . Καὶ μύθους αὐτὰς φησι ; Καὶ πᾶν , ἢ διὰ τὰς παραποιήσεις , ἢ διὰ τὸ ἀκαιρον . Τὸ γὰρ ἐν καιρῷ , χρήσιμον · χωρὶς δὲ τοῦ καιροῦ , οὐ μόνον ἀχρήστον , ἀλλὰ καὶ βλαβερόν . “ Ἐνώσθη γὰρ μοι ἀνδρὰ μετὰ εἰκοσίν ἐτῶν τῷ μαστὶ προσάγειν ἐαυτὸν [ 612 ] τῆς τίτλης , πῶς ἐστι καταγέλαστος , διὰ τὸ ἀκαιρον . Ὅρᾷς πῶς καὶ ἀκάθαρτα αὐτὰ εἶπε , καὶ γραμῶν ; τὸ μὲν διὰ τὸ παλαιόν , τὸ δὲ διὰ τὸ ἐμποδίζειν τῇ πίστει . Τὸ γὰρ ὑπὸ φόβον ἄγειν τὴν ἀνατολὴν τούτων γενομένην ψυχήν , τῶν ἀκαθάρτων ἐστὶ παραγγελμάτων . Γνῶμισθὲ δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν , τοῦτέστι , πρὸς πίστιν καθαράν καὶ βίον ὀρθόν · τοῦτο γὰρ ἐστὶν εὐσεβεία . Γυμνασίας ἀρα χρῆσις ἡμῖν . Ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία , φησί , πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφελίμος . Τινὲς περὶ τῆς νηστείας τοῦτο φασι εἰρηθῆναι · ἀλλ’ ἀπατε , οὐχ ἕστι σωματικὴ γυμνασία , ἀλλὰ πνευματική . Εἰ γὰρ σωματικὴ ἦν , τὸ σῶμα ἐτρεφεν ἂν · εἰ δὲ τῆχει αὐτὸ καὶ λεπτοῦν καὶ κατισχνεῖ , οὐχ ἐστὶ σωματική . Οὐχ ἄρα περὶ τῆς τοῦ σώματος ἀσκήσεως φησίν . “ Ὡστε ἡμῖν δεῖ τῆς κατὰ ψυχὴν γυμνασίας · ἐκείνην γὰρ οὐχ ἔχει κέρδος , ἀλλ’ ὀλίγον ὠφέλησε τὸ σῶμα · ἢ δὲ τῆς εὐσεβείας ἀσκήσις τὸν καρπὸν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποδίδωσι , καὶ ἐνταῦθα ἀνακτάται , καὶ ἐκεῖ . Πιστὸς ὁ λόγος . Τοῦτέστιν , ἀλήθης , ὅτι καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐκεῖ . Ὅρα πῶς πανταχοῦ τοῦτο ἐπάγει · οὐ δεῖται κατασκευῆς , ἀλλ’ ἀποφαίνεται · πρὸς γὰρ Τιμόθεον ἦν ὁ λόγος αὐτοῦ . “ Ἄρα καὶ ἐνταῦθα ἐν ἐλπίσει ἐσμέν χρηστοῖς . “ Ὁ γὰρ μηδὲν ἐαυτῷ συνειδὼς πονηρόν , ὁ μυρία κατορθῶν , καὶ ἐνταῦθα γάγγυται · ὡσπερ οὖν ὁ πονηρὸς οὐχ ἐκεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα χαλεπάζεται , φόβῳ συχὼν διηνεκῶς , οὐδεὶς μετὰ παρρησίας ἀντιδλεῖναι τολμῶν , τρέμων , χρώμενος , ἀγωνιῶν . “ Ὁ οὐ τοιούτου οἱ πλεονἐκται , οἱ ἀλείπται , οἱ θαρροῦντες ὑπὲρ ὧν ἔχουσιν · οἱ μοιχοί , οἱ ἀνδροφόνοι οὐ χαλεπωτάτην ζῶσι ζωήν , μετὰ ὑποψίας τὸν ἥλιον ὁρῶντες αὐτόν ; τοῦτο οὖν ζωῇ ; Οὐδαμῶς , ἀλλὰ θάνατος χαλεπός . Εἰς τοῦτο γὰρ , φησί , κοπιάζωμεν , καὶ ὀνειδιζόμεθα , ὅτι ἡλπίκαμεν ἐπὶ Θεῷ ζῶντι , ὃς ἐστι Σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων , μάλιστα πιστῶν . Ἀσελ ἔλεγεν · Τίνος γὰρ ἐνεκεν κόπτομεν ἐαυτούς , εἰ μὴ τὰ μέλλοντα προσεδοκῶμεν ; τίνος δὲ ἐνεκεν πάντες ἡμῖν ὀνειδιζοῦσι ; οὐ δεῖν , φησί , τοσαῦτα πεπόνθαμεν ; οὐχ ὑβρεῖς καὶ λοιδορίας καὶ μυρία κακὰ ; εἴχ’ οὖν ταῦτα ὑπέμειναμεν ; εἰ μὴ ἐπὶ Θεῷ ζῶντι ἤλπίκαμεν , τίνος ἐνεκε ταῦτα ὑπέμειναμεν ; Εἰ δὲ τοὺς ἀπίστους σώζει ἐνταῦθα , πολλῷ μᾶλλον τοὺς πιστοὺς ἐκεῖ . Ποίαν λέγει σωτηρίαν ; Τὴν ἐκεῖ . “ Ὅς ἐστι , φησί , Σωτὴρ πάντων , μάλιστα πιστῶν . Τοῦτέστι , πλείονα σπουδὴν περὶ τοὺς πιστοὺς ἐνδείκνυται . Τέως τὴν ἐνταῦθα φησι . Καὶ πῶς τῶν πιστῶν ἐστι , φησί , Σωτὴρ ; Εἰ μὴ γὰρ Σωτὴρ ἦν , οὐδὲν ἂν ἐκώλυσεν ὑπὸ πάντων πολεμουμένων πάλαι διεφθάρθαι . Ἐνταῦθα καὶ παρορμᾷ αὐτὸν πρὸς τοὺς κινδύνους , ὡς μὴ ἐκλυθῆναι Θεὸν ἔχοντα τοιούτον , μὴτε τῆς παρ’ ἑτέρων συμμαχίας δεῖσθαι , ἀλλ’ ἔχοντι πάντα φέρειν γενναίως · ἐπεὶ καὶ οἱ πρὸς τὰ βιωτικὰ κειημένοις , πρὸς τὴν ἐλπίδα τοῦ κέρδους ὁρῶντες ἐγχειροῦσι τοῖς πράγμασιν . “ Ἄρα ἔχοντες ἐστι λοιπὸν ὁ καιρός . Ἐν ὑστεροῖς [ 615 ] γὰρ καιροῖς , φησίν , ἀποστήσονται τινὲς τῆ
Lemmas: ὁ ἀμετρία , καί οἰνοπληξία , καί κλυτός ὁ ἀμετρία . οὐχ ὡς ἀκάθαρτος [ 611 ] ὁ τρυφή παράκειμαι κελεύω , ἀλλά ὡς ἐκλύω διά ὁ ἀμετρία ὁ Ψυχή . “ ὅτι2 πᾶς κτίσμα Θεός καλός , φημί , καί οὐδείς ἀπολείπω μετά εὐχαριστία λαμβάνω . Πᾶν κτίσμα Θεός , καλός · Πάν γάρ καλός πᾶς . ὁ εἶπον , κτίσμα Θεός , περί ὁ ἐδωδίων ἀπαντάω ἐγώ εἰμί · καί ἤδη προκατασπάω ὁ ἀείρω ὁ ὁ ἄγνυμι ὁ ὅλος εἰσαγωγή , καί ἐκεῖνος οὗτος λέγω εἰμί . οὐκοῦν εἰμί καλός , τίς εἰμί δέ φημί , ὁ . “ ἁγίζω διά λόγος καί ἔντευξις ; δῆλος γάρ ὅτι ἀκάθαρτος εἄν ἁγίζω . οὖον οὗτος , ἀλλά ἐνταῦθα πρός ἐκεῖνος φημί , ὁ κοινός τις νομίζω ἐκ αὐτός εἰμί . Διὸ τοίνυν τίθημι κεφάλαιος , ἐν μέν , ὅτι οὐδείς κτίσμα κοινός · δύο δέ , ὅτι εἰμί καί γίγνομαι κοινός , ἀλλά ἔχω ὁ φάρμακον · αφραγισος , εὐχαριστέω , δοξάζω ὁ Θεός , καί πᾶς ἀκαθαρσία ἀφίστημι . οὐκοῦν καί ὁ ειδωλθυος , φημί , οὐδείς δύναμαι καθαίρω ; “ ἐάν μή οἶδα , ὅτι ειδωλθυος εἰμί · ἐάν δέ οἶδα λοιπός καί μεταλαμβάνω , ἀκάθαρτος εἰμί , οὐ ὅτι ειδωλθυος εἰμί , ἀλλά ὅτι προσταγή μή κοινωνέω δαίμων , κοινωνέω διά ἐκεῖνος . “ ὡστε οὔτε ἐκεῖνος εἰμί φύσις τοιοῦτος , ἀλλά ἀπό ὁ προαίρεσις γίγνομαι ὁ σός καί ὁ Παρακλῆς . τις δή ; οὐ ἀκάθαρτος ὁ ὕω ; οὐδαμός , ὅταν μετά εὐχαριστία λαμβάνω , ὅταν μετά σφαγή , οὐδέ ἄλλος οὐδείς . “ ἀκάθαρτος ὁ προαίρεσις ὁ μή εὐχαριστέω ὁ Θεός . οὗτος ὑποτίθημι ὁ ἀδελφός , καλῶς ἔχω διάκονος Ἰησοῦς Χριστός , ὑπηρετέω ὁ λόγος ὁ πίστις καί ὁ καλός διδασκαλία ὅς παρακολουθέω . — οὗτος , ποῖος ; “ Ἄπερ εἶπον , ὅτι ὁ μυστήριον μέγας εἰμί , ὅτι ὁ οὗτος ἀπέχω , δαιμόνιον εἰμί , οὖον διά λόγος καί ἔντευξις Θεός ὁ βρῶμα καθαρίζω . Ὑπηρετέω , φημί , ὁ λόγος ὁ πίστις καί ὁ διδασκαλία ὅς παρακολουθέω . ὁ δέ βέβηλος καί τρομώδης μῦθος παράσιτος · γυμνάζω δέ σαυτοῦ πρός εὐσέβεια . οὗτος ὑποτίθημι , φημί . ὁράω ὁδαμοῦ ὁ αὐθεντία ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ συγκατάβασις ; “ ὑποτίθημι , φημί . οὐχ εἶπον , ἐπιτάσσω , οὐ εἶπον , παραγγέλλω , ἀλλά , “ ὑποτίθημι · τουτέστιν , ὡς συμβουλεύω οὗτος ὑποτίθημι , καί ὁ λόγος ἀνακλίνω ὁ περί πίστις . Ὑπηρετέω , φημί , ὁ διηνεκής ὁ εἰς ὁ τοιοῦτος προσοχή δηλόω . βε . “ ὅσπερ γάρ ὁ τρυφή οὗτος κατά ἕκαστος ἡμέρα προσφέρω , οὗτος , φημί , καί ὁ περί πίστις λόγος δεῖ λαμβάνω , δεῖ ὁ τρέφω . τις εἰμί , Ὑπηρετέω ; μηρυκάζω , συνεχῶς ὁ αὐτός στρέφω , δεῖ ὁ αὐτός μελέτη · τρυφή γάρ ἔχω οὖον ὁ τυγχάνω . ὁ δέ βέβηλος καί τρομώδης μῦθος παράσιτος . τις ἐνταῦθα λέγω ; ὁ Ἰουδαῖος παρασημεῖον . καί μῦθος αὐτός φημί ; καί πᾶς , ἢ διά ὁ παραποίησις , ἢ διά ὁ ἀκαιρέω . ὁ γάρ ἐν καιρός , χρήσιμος · Χωρὶς δέ ὁ καιρός , οὖον μόνος ἄχρηστος , ἀλλά καί βλαβερός . “ ἐνωθέω γάρ ἐγώ ἀνδρά μετά εἴκοσι ἔτος ὁ μάστις προσάγω ἑαυτοῦ [ 612 ] ὁ τίτλος , πῶς εἰμί καταγέλαστος , διά ὁ ἀκαιρέω . ὁράω πῶς καί ἀκάθαρτος αὐτός εἶπον , καί γράμα ; ὁ μέν διά ὁ παλαιός , ὁ δέ διά ὁ ἐμποδίζω ὁ πίστις . ὁ γάρ ὑπό φόβος ἄγω ὁ ἀνατολή οὗτος γίγνομαι Ψυχή , ὁ ἀκάθαρτος εἰμί παράγγελμα . Γνῶμις δέ σαυτοῦ πρός εὐσέβεια , τουτέστι , πρός πίστις καθαρός καί βίος ὀρθός · οὗτος γάρ εἰμί εὐσέβεια . γυμνασία ἀρά χρῆσις ἐγώ . ὁ γάρ σωματικός γυμνασία , φημί , πρός ὀλίγος εἰμί ὠφέλιμος . Τινές περί ὁ νηστεία οὗτος φημί λέγω · ἀλλά άπατος , οὐ εἰμί σωματικός γυμνασία , ἀλλά πνευματικός . εἰμί γάρ σωματικός εἰμί , ὁ σῶμα τρέφω εἄν · εἰμί δέ τήκω αὐτός καί λεπτός καί κατέχω , οὐ εἰμί σωματικός . οὐχ ἄρα περί ὁ ὁ σῶμα ἄσκησις φημί . “ ὡστε ἐγώ δεῖ ὁ κατά ψυχή γυμνασία · ἐκεῖνος γάρ οὐ ἔχω κέρδος , ἀλλά ὀλίγος ὠφελέω ὁ σῶμα · ἢ δέ ὁ εὐσέβεια ἄσκησις ὁ καρπός καί ἐν ὁ μέλλω ἀποδίδωμι , καί ἐνταῦθα ανακτώ , καί ἐκεῖ . πιστός ὁ λόγος . τουτέστιν , ἀλάομαι , ὅτι καί ἐνταῦθα καί ἐκεῖ . Ὅρας πῶς πανταχοῦ οὗτος ἐπάγω · οὖον δήω κατασκευή , ἀλλά ἀποφαίνω · πρός γάρ Τιμόθεος εἰμί ὁ λόγος αὐτός . “ ἄρας καί ἐνταῦθα ἐν ἐλπίζω εἰμί χρηστός . “ ὁ γάρ μηδείς αὐτός σύνοιδα πονηρός , ὁ μυρίος κατορθόω , καί ἐνταῦθα γαγγυος · ὡς οὖν ὁ πονηρός οὐ ἐκεῖ μόνος , ἀλλά καί ἐνταῦθα χαλεπάζεται , φόβος συχὼν διηνεκής , οὐδείς μετά παρρησία ἀντιδλεῖναι τολμάω , τρέμω , χράω , ἀγωνία . “ ὁ οὖον τοιοῦτος ὁ πλεονέκτης , ὁ ἀλείπτης , ὁ θαρσέω ὑπέρ ὅς ἔχω · ὁ μοιχός , ὁ ἀνδροφόνος οὖον χαλεπός ζῶ ζωή , μετά ὑποψία ὁ ἥλιος ὁράω αὐτός ; οὗτος οὖν ζωή ; οὐδαμός , ἀλλά θάνατος χαλεπός . εἰς οὗτος γάρ , φημί , κοπιάζω , καί ὀνειδίζω , ὅτι ἐλπίζω ἐπί Θεός ζῶ , ὅς εἰμί σωτήρ πᾶς ἄνθρωπος , μάλιστα πιστός . ασελʹ λέγω · τίς γάρ ἕνεκα κόπτω ἑαυτοῦ , εἰμί μή ὁ μέλλω προσδοκάω ; τίς δέ ἕνεκα πᾶς ἐγώ ὀνειδίζω ; οὖον δήω , φημί , τοσοῦτος πάσχω ; οὐ ὕβρις καί λοιδορία καί μυρίος κακός ; ἔχω οὖν οὗτος ὑπομένω ; εἰμί μή ἐπί Θεός ζῶ ἐλπίζω , τίς ἕνεκα οὗτος ὑπομένω ; εἰμί δέ ὁ ἄπιστος σῴζω ἐνταῦθα , πολύς μᾶλλον ὁ πιστός ἐκεῖ . Ποίας λέγω σωτηρία ; ὁ ἐκεῖ . “ ὅς εἰμί , φημί , Σωτήρ πᾶς , μάλιστα πιστός . τουτέστι , πλείων σπουδή περί ὁ πιστός ἐνδείκνυμι . Τέως ὁ ἐνταῦθα φημί . καί πῶς ὁ πιστός εἰμί , φημί , Σωτήρ ; εἰμί μή γάρ Σωτήρ εἰμί , οὐδείς εἄν κωλύω ὑπό πᾶς πολεμέω πάλαι διαφθείρω . ἐνταῦθα καί παρορμάω αὐτός πρός ὁ κίνδυνος , ὡς μή ἐκλύω θεός ἔχω τοιοῦτος , μήτε ὁ παρά ἕτερος συμμαχία δήω , ἀλλά ἔχω πᾶς φέρω γενναῖος · ἐπεί καί ὁ πρός ὁ βιωτικός κειημαι , πρός ὁ ἐλπίς ὁ κέρδος ὁράω ἐγχειρέω ὁ πρᾶγμα . “ ἄρας ἔχω εἰμί λοιπός ὁ καιρός . ἐν ὑστερέω [ 615 ] γάρ καιρός , φημί , ἀφίστημι τις τῆ