joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0576.4
α’ . Πολλοὶ νομίζουσιν ἀρκεῖν ἑαυτοὺς πρὸς σωτηρίαν τὴν οἰκείαν ἀρετὴν · κἂν τὰ κατὰ τὸν ἑαυτῶν βίον καλῶς διώθωνται , μηδὲν αὐτοῖς ἐτι λείπειν πρὸς σωτηρίαν [ 625 ] ἡγοῦνται . Οὐ μὴν ὀρθῶς οἴονται . Καὶ τοῦτο δείκνυσι · μὴν καὶ ὁ τὸ τάλαντον κατοργίσαι τὸ ἐν · οὐ γὰρ μὴ μειώσας αὐτὸ προσέθηκεν , ἀλλ’ ἀλλόληρον , καὶ τοιούτον , οἷον ὁ παρακαταλέμενος ἔδωκεν . Δείκνυσι δὲ καὶ ἐνταῦθα ὁ μακάριος Παῦλος οὕτω λέγων · Εἰ δὲ τις τῶν ἰδίων οὐ προνοεῖ . Πρόνοιαν πᾶσαν λέγει , τὴν κατὰ ψυχὴν , τὴν κατὰ σῶμα · ἐπεὶ καὶ αὕτη πρόνοιά ἐστιν . Οὐ τῶν ἰδίων , καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων , τοιούτοι , τῶν πρὸς γένος διαφερόντων μὴ προνοῶν , ἀπίστου , φησίν , ἐστὶ χειρόν . Ὁ λέγει καὶ Ἡσάας ὁ τῶν προφητῶν κορυφαῖος · Τοὺς οἰκείους σοῦ σπέρματός σου οὐχ ὑπερῆφες . Εἰ γὰρ τις τοὺς γένει προσήκοντας καὶ ἡνωμένους ὑπὸ ἀγγιστείας περιδοῖ , πῶς ἔσται περὶ τοὺς ἄλλους φιλοστοργος ; οὐχὶ κενοδοξίαν τὴν πρᾶξιν πάντες ἐροῦσιν , ὅταν τοὺς ἀλλοτρίους εὖ ποιῶν , τῶν αὐτοῦ καταφρονῇ καὶ μὴ φειδῆται ; τί δὲ , ὅταν ἄλλους κακῶν , τούτους ἐν πλάνῃ περιορᾷ , καίτοι πλείονα ἔχων εὐχολίαν καὶ μείζον δικαίωμα ἐν τῷ εὖ ποιεῖν ; Σφόδρα γε · οὐ γὰρ ἐροῦσι , φιλόστοργοι οἱ Χριστιανοὶ οἱ τοὺς ἑαυτῶν περιορῶντες ; Καὶ ἔστι , φησίν , ἀπίστου χειρόν . Διὰ τί ; Ὅτι ἔχειν , εἰ καὶ μὴ τοὺς ἀλλοτρίους , τοὺς γοῦν ἑαυτῶ οὐ περιορᾷ . Οὐ δὲ λέγει , τοῦτο ἐστι · Καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον , καὶ τὸν τῆς φύσεως ἀδικεῖ ὁ τῶν ἰδίων καταμαλῶν . Εἰ δὲ ὁ μὴ προνοῶν τῶν οἰκείων τὴν πίστιν ἠρνήται , καὶ ἀπίστου χειρόν ἐστιν , ὁ καὶ ἀδικῶν τοὺς οἰκείους , ποῦ τετάχεται ; μετὰ τίνος στήσεται ; Πῶς δὲ τὴν πίστιν ἠρνήται ; Θεοῦ , φησίν , ὁμολογοῦσιν εἰδέναι , τοῖς δὲ ἔργοις ἀρνοῦνται . Τί δὲ ἐπέταξεν πιστεύειν Θεῷ ; Τοὺς οἰκείους τοῦ σπέρματός μὴ ὑπερορᾶν . Πῶς δὲ πιστεῖται ἀρνηθῆναι ὁ τοιούτος γεγονώς ; Ἐνωσιωμεν ὅσοι χρημάτων φειδόμενοι τῶν οἰκείων καταφρονοῦμεν · ὁ Θεὸς διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἀπὸ τῆς συγγενείας ἐπενόησεν ἔνωσιν , ἵνα πολλάκις ἔχωμεν ὑποθέσεις τοῦ ἀλλήλους εὖ ποιεῖν . Ὅταν τοίνυν , ὅπερ ὁ ἄπιστος ποιεῖ , σὺ μὴ ποιῆς , οὐχὶ ἠρνήσω τὴν πίστιν ; Ἄρα οὖ τοῦτο πιστεύειν , τὸ ὁμολογῆι μόνον πιστεύειν , ἀλλὰ καὶ τὸ ἔργα ἐπιδεικνυσθαι ἀξία . Καὶ καθ’ ἑκαστον ἐστὶ πιστεύειν , καὶ μὴ πιστεύειν . Ἐπειδὴ γὰρ περὶ τρυφῆς διελέχθη καὶ σπατάλης , Οὐ κατὰ τοῦτο μόνον , φησίν , ἀπώλετο , καθὼ τρυφᾷ , ἀλλ’ ὅτι καὶ τοὺς οἰκείους ἀναγκάζεται περιορᾶν . Εἰκότως τοῦτο φησίν · ἡ γὰρ τῇ γαστρὶ ζῶσα , καὶ κατὰ τοῦτο ἀπὠλετο , τὴν πίστιν ἀρνοῦνται . Πῶς δὲ ἐστιν ἀπίστου χειρόν ; Ὅτι οὐχ ἴσον τῶν οἰκείων περιορᾶν , καὶ τὸν πόρρω · πῶς γάρ ; ἀλλὰ μείζον ἐνταῦθα τὸ ἔγκλημα , τὸν γυνώριμον ἢ τὸν ἀγνώστου , τὸν φίλον ἢ τὸν οὐ φίλον περιορᾶν .
Lemmas: ὅς . πολλός νομίζω ἀρκέω ἑαυτοῦ πρός σωτηρία ὁ οἰκεῖος ἀρετή · κἀν ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ βίος καλῶς διωθέω , μηδείς αὐτός ἔτι λείπω πρός σωτηρία [ 625 ] ἡγέομαι . οὖον μήv ὀρθῶς οἴομαι . καί οὗτος δείκνυμι · μήv καί ὁ ὁ τάλαντον κατοργισος ὁ ἐν · οὖον γάρ μή μειόω αὐτός προστίθημι , ἀλλά αλλοληρος , καί τοιοῦτος , οἷος ὁ παρακαταλέμενος δίδωμι . δείκνυμι δέ καί ἐνταῦθα ὁ μακάριος Παῦλος οὗτος λέγω · εἰμί δέ τις ὁ ἴδιος οὖον προνοέω . Πρόνοια πᾶς λέγω , ὁ κατά ψυχή , ὁ κατά σῶμα · ἐπεί καί οὗτος πρόνοια εἰμί . οὖον ὁ ἴδιος , καί μάλιστα ὁ οἰκέω , τοιοῦτος , ὁ πρός γένος διαφέρω μή προνοέω , ἄπιστος , φημί , εἰμί χείρων . ὁ λέγω καί Ἡσάας ὁ ὁ προφήτης κορυφαῖος · ὁ οἰκεῖος σύ σπέρμα σύ οὐ ὑπερῆφες . εἰμί γάρ τις ὁ γένος προσήκω καί ἑνόω ὑπό ἀγγιστείας περιδέω , πῶς εἰμί περί ὁ ἄλλος φιλόστοργος ; οὐ κενοδοξία ὁ πρᾶξις πᾶς εἴρω , ὅταν ὁ ἀλλότριος εὕω ποιέω , ὁ αὐτός καταφρονέω καί μή φείδομαι ; τίς δέ , ὅταν ἄλλος κακός , οὗτος ἐν πλάνη περιοράω , καίτοι πλείων ἔχω εὐκολία καί μείζων δικαίωμα ἐν ὁ εὕω ποιέω ; σφόδρα γε · οὖον γάρ εἴρω , φιλόστοργος ὁ Χριστιανός ὁ ὁ ἑαυτοῦ περιοράω ; καί εἰμί , φημί , ἄπιστος χείρων . Ζεύς τίς ; ὅτι2 ἔχω , εἰμί καί μή ὁ ἀλλότριος , ὁ γοῦν ἑαυτοῦ οὖον περιοράω . οὖον δέ λέγω , οὗτος εἰμί · καί ὁ ὁ Θεός νόμος , καί ὁ ὁ φύσις ἀδικέω ὁ ὁ ἴδιος καταμαλῶν . εἰμί δέ ὁ μή προνοέω ὁ οἰκέω ὁ πίστις ἀρνέομαι , καί ἄπιστος χείρων εἰμί , ὁ καί ἀδικέω ὁ οἰκεῖος , ποῦ τάσσω ; μετά τίς ἵστημι ; Πῶς δέ ὁ πίστις ἀρνέομαι ; Θεός , φημί , ὁμολογέω οἶδα , ὁ δέ ἔργον ἀρνέομαι . τις δέ ἐπιτάσσω πιστεύω Θεός ; ὁ οἰκεῖος ὁ σπέρμα μή ὑπεροράω . Πῶς δέ πιστέω ἀρνέομαι ὁ τοιούτος γίγνομαι ; ενωσιειμι ὅσος χρῆμα φείδομαι ὁ οἰκέω καταφρονέω · ὁ θεός διά οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ συγγένεια ἐπινοέω ἔνειμι , ἵνα πολλάκις ἔχω ὑπόθεσις ὁ ἀλλήλων εὕω ποιέω . ὅταν τοίνυν , ὅσπερ ὁ ἄπιστος ποιέω , σύ μή ποιός , οὐ ἀρνέομαι ὁ πίστις ; ἄρας οὖον οὗτος πιστεύω , ὁ ὁμολογέω μόνος πιστεύω , ἀλλά καί ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι ἄξιος . καί κατά ἕκαστος εἰμί πιστεύω , καί μή πιστεύω . ἐπεί γάρ περί τρυφή διαλέγω καί σπατάλη , οὖον κατά οὗτος μόνος , φημί , ἀπόλλυμι , καθίημι τρυφάω , ἀλλά ὅτι καί ὁ οἰκεῖος ἀναγκάζω περιοράω . εἰκότως οὗτος φημί · ὁ γάρ ὁ γαστήρ ζῶ , καί κατά οὗτος ἀπόλλυμι , ὁ πίστις ἀρνέομαι . Πῶς δέ εἰμί ἄπιστος χείρων ; ὅτι2 οὐ ἴσος ὁ οἰκέω περιοράω , καί ὁ πόρρω · πῶς γάρ ; ἀλλά μείζων ἐνταῦθα ὁ ἔγκλημα , ὁ γυνώριμον ἢ ὁ ἄγνωστος , ὁ φίλος ἢ ὁ οὖον φίλος περιοράω .