joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0512.4
ἀπὸ γενέσεως ; Ναί , φησί , καὶ εἰμαρται τῷ δεῖν γενεσθαι σοφῷ μετὰ πόνων . Καὶ δεῖδὲν μοί τινα χωρὶς τοῦ ποιεῖν , μαθόντα τέχνην · ἀλλ’ οὐχ ἂν ἔγνοις · οὕτως οὐ τῆς γενέσεως ἐστιν ἀλλὰ τῶν πόνων . Πόθεν οὖν ὁ δεῖνα πλούσιός ἐστι ; μιᾶρος ἄν , φησί , καὶ πονηρός , παρὰ πατρὸς μὴ δεξάμενος τὴν κληρονομίαν · ἕτερος δὲ μυρία μοχθῶν , πένθες ὑπάρχει ; ταῦτα γὰρ συνεχῶς γυμνάζουσι πάντα ἐπὶ πλούτου καὶ πενίας κινουμένα , οὐδὲν ἐπὶ κακίας καὶ ἀρετῆς . Ἄλλ’ ἐνταῦθα μὴ τοῦτο εἴπης , ἀλλὰ δεῖξον εἰ τις κακὸς ἐγένετο σπουδάζων , εἰ τις ἀγαθὸς ῥαθυμῶν · εἰ γὰρ ἰσχύν ἔχει ἡ εἱμαρμένη , ἐπὶ τῶν μεγίστων ἐνδεικνυσθὼ τὴν ἰσχύν , ἐπὶ ἀρετῆς καὶ κακίας , μὴ ἐπὶ πλούτου καὶ πενίας . Καὶ πῶθεν ὁ δεῖνα ἐν νόσοις , φησί , ὁ δεῖνα ἐν ὑγείᾳ ; πόθεν ὁ δεῖνα εὐδοκιμεῖ , ἕτερος δὲ ἀσχημονεῖ ; πόθεν ἐκείνῳ κατὰ γνώμην τὰ πράγματα προχωρεῖ , ἑτέρῳ δὲ μυρία ἐπὶ μυρίοις ἐμποδίζεσθαι ; Ἀπόστολοι τῆς γενέσεως , καὶ εἰσὶ ταῦτα · ἀκριβῶς πιστεύεται ὅτι θεὸς ἐστιν ὁ προνοῶν , καὶ εἰσὶ σαφῶς ταῦτα . Ἄλλ’ οὐ δύναμαι , φησίν · οὐ γὰρ ἀφήσειν τὴ σύγχυσις τῶν πραγμάτων τούτων ὑποπτεύειν πρόνοιαν . Εἰ Θεοῦ ταῦτα ἔργα , πῶς δύναμαι πιστεύσαι ὅτι θεὸς ὁ ἀγαθὸς τῷ πόρνῳ , τῷ μιᾶρῳ , τῷ πλεονέκτη χρήματα δίδωσι , τῷ δὲ ἀγαθῷ οὐκέτι ; πόθεν πιστεύσω ; ἀπὸ γὰρ πραγμάτων δεῖ πιστεύειν . Καλῶς · οὐκοῦν γενέσεως ἐκεῖνα δικαίας , ἢ δόκιμου ; Ἀδίκου , φῆς . Τίς οὖν ταύτην ἐποίησεν ; Ἄρα ὁ θεός ; Οὔ , φησίν , ἀλλ’ ἀγέννητός ἐστι . Καὶ πῶς ἀγέννητος οὕσα τοιαῦτα ἐργάζεται ; ἐναντία γὰρ ταῦτα . Οὐχ ἔστιν οὖν ὅλως θεοῦ ταῦτα . Οὐκοῦν ἐξετάσωμεν , τίς τὸν οὐρανὸν ἐποίησεν . [ 554 ] Ἡ γένεσις , φησί . Τίς τὴν γῆν , τίς τὴν θάλασσαν , τίς τὰς ὥρας ; Εἶτα τὰ μὲν τοῖς ἀψύχοις τοσούτην εὐταξίαν ἐποίησε , τοσαύτην ἁρμονίαν , ἐν δὲ ἡμῖν , δι’ οὓς τὰ πάντα , τοσαύτην ἀταξίαν ; ὥσπερ ἂν εἰ τις τῆς μὲν οἰκίας , ὅπως ἔσται θαυμαστή , προνοήσῃ , τῶν δὲ οἰκετῶν μηκέτι . Τίς τὴν διαδοχὴν τῶν ὡρῶν φυλάττει ; τίς τοὺς εὐτάκτους τῆς φύσεως νόμους τέθεικε ; τῆς ἡμέρας καὶ νυκτὸς δρόμους ἔταξε ; Ταῦτα ἐκείνης τῆς γενέσεως ἀνύπερα ἐστιν . Οὔ , φησίν , ἀλλ’ αὐτόματα γέγονε . Καὶ πῶς ἐν εὐταξία τοσαύτῃ αὐτομάτη γέγοντο ἂν ; Πόθεν οὖν , φησίν , οἱ πλούσιοι , οἱ δυταινοντες , οἱ εὐδοκιμοῦντες , οἱ μὲν ἀπὸ πλεονεξίας , οἱ δὲ ἀπὸ κληρονομίας , οἱ δὲ ἀπὸ βίας ; τίνος οὖν ἕνεκεν εὐημερεῖν τοὺς κακοὺς συνεχώρησεν ὁ θεός ; Ὅτι οὐχ ἔστιν ἐνταῦθα ἢ τοῦ κατ’ ἀξίαν ἀντίδοσις , ἀλλ’ ἐν τῷ μέλλοντι καιρῷ · τότε μοι δεῖξον τοιούτων τι γιγνόμενον . Τέως ἐνταῦθά μοι δός , φησί , καὶ ἐκεῖ οὐ ζητῶ . Ἄλλα διὰ τοῦτο οὐ λαμβάνεις , ἐπεὶ ζητεῖς . Εἰ γὰρ ἐκτὸς ὧν τῆς ἡδονῆς οὕτως αὐτὰ ζητεῖς , ὡς ἐκείνων προτιμᾶν , πολλῷ μᾶλλον , εἰ καὶ ἡδονὴς καθαρὰς ἀπέλαυες . Διὰ τοῦτο ταῦτα δεῖκνυσάι σοι , ὅτι οὐδὲν εἰσίν , ὅτι διαφορά ἐστιν · οὐ γὰρ ἂν , εἰ μὴ ἀδιάφορα ἦν , καὶ ἐκεῖνοις αὐτὰ ἔδωκεν ἂν · εἴπέ μοι , τὸ μέλανα εἶναι , ἢ μακρόν , ἢ μικρόν , οὐχὶ ἀδιάφορον ; οὕτω καὶ ὁ πλοῦτος . Εἴπέ γὰρ μοι , ἐπὶ τῶν ἀναγκαίων οὐχ ἐξ ἴσης πᾶσι δέδοται , οἷον ἐπιτηδειότης πρὸς ἀρετὴν , τῶν πνευματικῶν δωρῶν ἢ διανομή ; Εἰ ἤδει τοῦ θεοῦ τὰς εὐεργεσίας , οὐχ ἂν ἐκείνοις ἐξ ἴσης ἀπολαύων ἐν τούτοις ἠγανάκτησας , οὐδ’ ἂν καὶ τὴν τὴν πλεονεξίαν ἐζήτησας , ἐκείνην τὴν ἰσομορίαν εἰδώς ; Ὦσπερ ἂν ὁ οἰκέτης τροφὰς μὲν ἴσας παρὰ δεσπότου καὶ ἐνδύματα καὶ οἰκήματα καρποῦμενος , καὶ πάντων τῶν ἄλλων ἐξ ἴσης τοῖς ἄλλοις ἀπολαύων , εἰ τρίχας ἔχοι περιττάς ἐπὶ τῆς κεφαλῆς , ἢ δυναίαι μεῖζονας , πλῆν ἔχει νομίζοι τῶν ἄλλων · τὸν αὐτὸν
Lemmas: ἀπό γένεσις ; Ναίς , φημί , καί μείρομαι ὁ δήω γίγνομαι σοφός μετά πόνος . καί δείδω ἐγώ τις Χωρὶς ὁ ποιέω , μανθάνω τέχνη · ἀλλά οὐ εἄν γιγνώσκω · οὕτως οὖον ὁ γένεσις εἰμί ἀλλά ὁ πόνος . πόθεν οὖν ὁ Δεῖνα πλούσιος εἰμί ; μιαρός ἄν , φημί , καί πονηρός , παρά πατήρ μή δέχομαι ὁ κληρονομία · ἕτερος δέ μυρίος μοχθέω , πένθος ὑπάρχω ; οὗτος γάρ συνεχῶς γυμνάζω πᾶς ἐπί πλοῦτος καί πενία κινώ , οὐδείς ἐπί κακία καί ἀρετή . ἄλλος ἐνταῦθα μή οὗτος εἶπον , ἀλλά δείκνυμι εἰμί τις κακός γίγνομαι σπουδάζω , εἰμί τις ἀγαθός ῥαθυμῶ · εἰμί γάρ ἰσχύς ἔχω ὁ μείρομαι , ἐπί ὁ μέγας ἐνδείκνυμι ὁ ἰσχύς , ἐπί ἀρετή καί κακία , μή ἐπί πλοῦτος καί πενία . καί πίνω ὁ Δεῖνα ἐν νόσος , φημί , ὁ Δεῖνα ἐν ὑγεία ; πόθεν ὁ Δεῖνα εὐδοκιμέω , ἕτερος δέ ἀσχημονέω ; πόθεν ἐκεῖνος κατά γνώμη ὁ πρᾶγμα προχωρέω , ἕτερος δέ μυρίος ἐπί μυρίος ἐμποδίζω ; ἀπόστολος ὁ γένεσις , καί εἰμί οὗτος · ἀκριβῶς πιστεύω ὅτι θεός εἰμί ὁ προνοέω , καί εἰμί σαφῶς οὗτος . ἄλλος οὖον δύναμαι , φημί · οὖον γάρ ἀφίημι ὅς σύγχυσις ὁ πρᾶγμα οὗτος ὑποπτεύω πρόνοια . εἰμί Θεός οὗτος ἔργον , πῶς δύναμαι πιστεύω ὅτι θεός ὁ ἀγαθός ὁ πόρνος , ὁ μιαρός , ὁ πλεονέκτης χρῆμα δίδωμι , ὁ δέ ἀγαθός οὐκέτι ; πόθεν πιστεύω ; ἀπό γάρ πρᾶγμα δεῖ πιστεύω . καλῶς · οὐκοῦν γένεσις ἐκεῖνος Δίκαιος , ἢ δόκιμος ; Ἄδικος , φημί . Τῖς οὖν οὗτος ποιέω ; ἄρας ὁ θεός ; οὖον , φημί , ἀλλά ἀγέννητος εἰμί . καί πῶς ἀγέννητος εἰμί τοιοῦτος ἐργάζομαι ; ἐναντίος γάρ οὗτος . οὐχ εἰμί οὖν ὅλως θεός οὗτος . οὐκοῦν ἐξετάζω , τίς ὁ οὐρανός ποιέω . [ 554 ] ὁ γένεσις , φημί . Τῖς ὁ γῆ , τίς ὁ θάλασσα , τίς ὁ ὥρα ; εἶτα ὁ μέν ὁ ἄψυχος τοσοῦτος εὐταξία ποιέω , τοσοῦτος ἁρμονία , ἐν δέ ἐγώ , διά ὅς ὁ πᾶς , τοσοῦτος ἀταξία ; ὥσπερ εἄν εἰμί τις ὁ μέν οἰκίον , ὅπως εἰμί θαυμαστός , προνοέω , ὁ δέ οἰκέτης μηκέτι . Τῖς ὁ διαδοχή ὁ ὥρα φυλάσσω ; τίς ὁ εὔτακτος ὁ φύσις νόμος τίθημι ; ὁ ἡμέρα καί νύξ δρόμος τάσσω ; οὗτος ἐκεῖνος ὁ γένεσις ἀνύπερα εἰμί . οὖον , φημί , ἀλλά αὐτόματος γίγνομαι . καί πῶς ἐν εὐταξία τοσοῦτος αὐτόματος γίγνομαι εἄν ; πόθεν οὖν , φημί , ὁ πλούσιος , ὁ δυταινοντες , ὁ εὐδοκιμέω , ὁ μέν ἀπό πλεονεξία , ὁ δέ ἀπό κληρονομία , ὁ δέ ἀπό Βίας ; τίς οὖν ἕνεκα εὐημερέω ὁ κακός συγχωρέω ὁ θεός ; ὅτι2 οὐ εἰμί ἐνταῦθα ἢ ὁ κατά ἄξιος Ἀντίδοσις , ἀλλά ἐν ὁ μέλλω καιρός · τότε ἐγώ δείκνυμι τοιοῦτος τίς γίγνομαι . Τέως ἐνταῦθα ἐγώ δίδωμι , φημί , καί ἐκεῖ οὖον ζητέω . ἄλλος διά οὗτος οὖον λαμβάνω , ἐπεί ζητέω . εἰμί γάρ ἐκτός ὅς ὁ ἡδονή οὕτως αὐτός ζητέω , ὡς ἐκεῖνος προτιμάω , πολύς μᾶλλον , εἰμί καί ἡδονή καθαρός ἀπολαύω . Ζεύς οὗτος οὗτος δείκνυμι σύ , ὅτι οὐδείς εἰμί , ὅτι διαφορά εἰμί · οὖον γάρ εἄν , εἰμί μή ἀδιάφορος εἰμί , καί ἐκεῖνος αὐτός δίδωμι εἄν · εἶπον ἐγώ , ὁ μέλας εἰμί , ἢ μακρός , ἢ μικρός , οὐ ἀδιάφορος ; οὗτος καί ὁ πλοῦτος . εἶπον γάρ ἐγώ , ἐπί ὁ ἀναγκαῖος οὐ ἐκ ἴσος πᾶς δίδωμι , οἷος ἐπιτηδειότης πρός ἀρετή , ὁ πνευματικός δωρέω ἢ διανομή ; εἰμί ἦδος ὁ θεός ὁ εὐεργεσία , οὐ εἄν ἐκεῖνος ἐκ ἴσος ἀπολαύω ἐν οὗτος ἀγανακτέω , οὐδέ εἄν καί ὁ ὁ πλεονεξία ζητέω , ἐκεῖνος ὁ ισομορια οἶδα ; ὥσπερ εἄν ὁ οἰκέτης τροφή μέν ἴσος παρά δεσπότης καί ἔνδυμα καί οἴκημα καρπόω , καί πᾶς ὁ ἄλλος ἐκ ἴσος ὁ ἄλλος ἀπολαύω , εἰμί θρίξ ἔχω περισσός ἐπί ὁ κεφαλή , ἢ δυναίαι μείζων , Πλῆν ἔχω νομίζω ὁ ἄλλος · ὁ αὐτός