joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0593.2
μιμήσασθαι παραίνω · ὅσα ἐκεῖνοι διὰ τὸν φόβον τὸν ἡμέτερον πράττουσι , κἂν τοσαῦτα διὰ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον ἡμεῖς πράττωμεν · οὐ γὰρ εὐρίσκουσι πράττοντας ἡμᾶς . Ἐκεῖνοι διὰ τὸν ἡμέτερον φόβον ὑβρίζονται μυριάκις , καὶ παντὸς φιλοσόφου μᾶλλον ἐστῆκασι σιγόντες · ὑβρίζονται καὶ δικαίως καὶ ἀδίκως , καὶ οὐκ ἀντιλέγουσι , ἀλλὰ παρακαλοῦσιν , ἀξιῶντες οὐδὲν πολλάκις . Οὐδὲν ἐκεῖνοι πλέον τῆς χρείας λαμβάνοντες , πολλάκις δὲ καὶ ἧττον στέργουσι · καὶ ἐπὶ στίβδαος καθεύδοντες , καὶ ἄρτου μόνου πληρούμενοι , καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν δίαιταν ἔχοντες εὐταλῆ , οὐκ ἐγκαλοῦσιν , οὐδὲ δυσχεραίνουσι · ἐκεῖνοι διὰ τὸν παρ’ ἡμῶν φόβον · ἐμπιστευόμενοι χρήματα , πάντα ἀποδίδασιν ( μὴ γὰρ μοι τοὺς μοχθηροὺς εἴπης τῶν οἰκετῶν , ἀλλὰ τοὺς μὴ λίαν κακοὺς ) · ἂν ἀπειλήσωμεν , εὐθέως συστρέφονται . Ἄρα οἱ φιλοσοφίας ταῦτα ; Μὴ γὰρ ἔτι ἀνάγκη γίνεται εἴπης , ὅτι καὶ ἐπὶ τῷ ἀνάγκῃ τῆς γενέσης ἐπίκειται , καὶ οὐδὲ αὐτῷ σωφρονεῖς , οὐδὲ τοσαύτην παρέχεις [ 646 ] τιμὴν τῷ Θεῷ , ὅσην ἀπολαύεις παρὰ τῶν οἰκετῶν · ἔχει ἕκαστος τὸν οἰκετὴν οἴκημα τὸ νεομοθεθμένον , καὶ οὐκ ἐπαμβαίνει τῷ τοῦ πλησίον , οὐδὲ λυμαίνεται τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ πλείονος . Καὶ ταῦτα ἴδοι τις ἂν ἐν οἰκεταῖς διὰ τὸν τῶν δεσποτῶν φόβον φυλαττομένα · καὶ σπανίως ἂν ἴδοις οἰκέτην τὰ τοῦ οἰκέτου ἀρπάζοντα , ἢ λυμαίνοντα . Παρὰ δὲ ἀνθρώποις ἐλευθέροις τὰ ἐναντία τούτων γίνεται · ἀλλήλους δάκνοντες , κατασφίξμεν , οὐ δεδοίχαμεν τὸν Δεσπότην , τὰ τῶν συνδούλων ἀρπάζομεν , χέλοπτομεν , τύπτομεν , ὁρῶντος αὐτοῦ · τοῦτο δὲ οὐκ ἐν ποιήσειν οἰκέτης , ἀλλὰ κἂν τύπη , μὴ ὁρῶντος τοῦ δεσπότου , κἂν ὑβρίζη , μὴ ἀκούοντος · ἡμεῖς δὲ τοῦ Θεοῦ πάντα καὶ ὁρῶντος καὶ ἀκούοντος , τολμῶμεν . Ὦδὸς · οὐ τοῦ δεσπότου πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἐκείνων διαπανθὸς · ἡμῶν δὲ οὕτως οὐδέποτε . Διὰ τοῦτο πάντα ἄνω καὶ κάτω γέγονε , πάντα συγχέγνυται καὶ διεφθάρται · καὶ αὐτοὶ μὲν οὐδὲ εἰς νοῦν λαμβάνομεν τὰ ἡμαρτημένα ἡμῖν , τῶν δὲ οἰκετῶν τῶν ἡμετέρων ἀμαρτανόντων μετὰ ἀκριβείας πάντα ἐξετάζομεν , καὶ τὰ μικρότατα . Ταῦτα λέγω , οὐχὶ τοῖς οἰκέταις ὑπτιοὺς ποιῆσαι βουλόμενος , ἀλλὰ τὸ ἡμέτερον ὑπτιον ἐπιστρέψαι , τὸ ῥάθυμον διεγείραι , ἵνα κἂν οὕτω δουλεύσωμεν τῷ Θεῷ , ὡς ἡμῖν οἱ οἰκέται , οὕτω τῷ πεποιηκότι ἡμᾶς , ὡς ἡμῖν οἱ ὁμοούσιοι , καὶ μηδὲν τοιοῦτον ἔχοντες παρ’ ἡμῶν . Ἐλεύθεροι τῇ φύσει καὶ οὗτοί εἰσιν · Ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων , καὶ τούτοις ἐφρήται . Οὐκ ἔστιν αὕτη φύσεως ἡ δουλεία , ἀλλ’ αἰτίας ἐστὶ καὶ περιστάσεως · ἀλλ’ ὅμως πολλὴν ἡμῖν παρέχουσι τὴν τιμὴν . Ἡμεῖς δὲ τούτοις μετὰ μετὰ πάσης ἀκριβείας ἐπιτιμῶμεθα τῆς ἡμετέρας ἐνεκεν διακονίας · τῷ δὲ Θεῷ οὐδὲ τὸ πολλοστὸν παρέχομεν μέρος , καὶ ταῦτα πάλιν εἰς ἡμᾶς στρεφομένης τῆς ὠφελείας . Ὦσφ γὰρ ἂν σπουδαιότερον δουλεύσωμεν τῷ Θεῷ , τοσοῦτω μᾶλλον ἑαυτοὺς ὀνήσομεν , καὶ αὐτοὶ μᾶλλον κερδανώμεθα . Μὴ δὲ τοσαύτη ἀπιστερεθῶμεν ὠφελείας ἡμᾶς αὐτοὺς · ὁ μὲν γὰρ Θεὸς αὐτάρκης ἐστὶ καὶ ἀνενδεής , ἡ δὲ ἀμοιβὴ καὶ τὸ κέρδος πάλιν εἰς ἡμᾶς ἀνατρέχει . Ὡς οὖν οὐ τὸν Θεὸν ὠφελούσιντες , ἀλλ’ ἡμᾶς αὐτούς , οὕτω διασκεψάμεθα , παρακαλῶ , καὶ δουλεύσωμεν αὐτῷ μετὰ φόβου καὶ τρόμου , ἵνα τιχῶμεν τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ δόξα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: μιμέομαι παραινῶ · ὅσος ἐκεῖνος διά ὁ φόβος ὁ ἡμέτερος πράσσω , κἀν τοσοῦτος διά ὁ ὁ Θεός φόβος ἐγώ πράσσω · οὖον γάρ εὑρίσκω πράσσω ἐγώ . ἐκεῖνος διά ὁ ἡμέτερος φόβος ὑβρίζω μυριάκις , καί πᾶς φιλόσοφος μᾶλλον ἵστημι σιγάω · ὑβρίζω καί δικαίως καί ἄδικος , καί οὐ ἀντιλέγω , ἀλλά παρακαλέω , ἀξιάω οὐδείς πολλάκις . οὐδείς ἐκεῖνος πλέω ὁ χρεία λαμβάνω , πολλάκις δέ καί κακός στέργω · καί ἐπί στίβδαος καθεύδω , καί ἄρτος μόνος πληρόω , καί ὁ ἄλλος πᾶς δίαιτα ἔχω εὐθαλής , οὐ ἐγκαλέω , οὐδέ δυσχεραίνω · ἐκεῖνος διά ὁ παρά ἐγώ φόβος · εμπιστεύομαι χρῆμα , πᾶς ἀποδίδωμι ( μή γάρ ἐγώ ὁ μοχθηρός εἶπον ὁ οἰκέτης , ἀλλά ὁ μή λίαν κακός ) · εἄν ἀπειλέω , εὐθύς συστρέφω . ἄρας ὁ φιλοσοφία οὗτος ; μή γάρ ἔτι ἀνάγκη γίγνομαι εἶπον , ὅτι καί ἐπί ὁ ἀνάγκη ὁ γένεση ἐπίκειμαι , καί οὐδέ αὐτός σωφρονέω , οὐδέ τοσοῦτος παρέχω [ 646 ] τιμή ὁ Θεός , ὅσος ἀπολαύω παρά ὁ οἰκέτης · ἔχω ἕκαστος ὁ οἰκέτης οἴκημα ὁ νεομοθεθμένον , καί οὐ ἐπαναβαίνω ὁ ὁ πλησίος , οὐδέ λυμαίνομαι ὁ ἐπιθυμία ὁ πλείων . καί οὗτος ὁράω τις εἄν ἐν οἰκέτης διά ὁ ὁ δεσπότης φόβος φυλάσσω · καί σπανίως εἄν ὁράω οἰκέτης ὁ ὁ οἰκέτης ἀρπάζω , ἢ λυμαίνω . Παρά δέ ἄνθρωπος ἐλεύθερος ὁ ἐναντίος οὗτος γίγνομαι · ἀλλήλων δάκνω , κατασφίγγω , οὖον δείδω ὁ δεσπότης , ὁ ὁ σύνδουλος ἁρπάζω , χέλω , τύπτω , ὁράω αὐτός · οὗτος δέ οὐ ἐν ποιέω οἰκέτης , ἀλλά κἀν τύπτω , μή ὁράω ὁ δεσπότης , κἀν ὑβρίζω , μή ἀκούω · ἐγώ δέ ὁ Θεός πᾶς καί ὁράω καί ἀκούω , τολμάω . ἀοιδός · οὖον ὁ δεσπότης πρό ὁ ὀφθαλμός ἐκεῖνος διαπανθὸς · ἐγώ δέ οὕτως οὐδέποτε . Ζεύς οὗτος πᾶς ἄνω καί κάτω γίγνομαι , πᾶς συγχέω καί διαφθείρω · καί αὐτός μέν οὐδέ εἰς νόος λαμβάνω ὁ ἁμαρτάνω ἐγώ , ὁ δέ οἰκέτης ὁ ἡμέτερος ἁμαρτάνω μετά ἀκρίβεια πᾶς ἐξετάζω , καί ὁ μικρός . οὗτος λέγω , οὐ ὁ οἰκέτης ὕπτιος ποιέω βούλομαι , ἀλλά ὁ ἡμέτερος ὕπτιος ἐπιστρέφω , ὁ ῥάθυμος διεγείρω , ἵνα κἀν οὗτος δουλεύω ὁ Θεός , ὡς ἐγώ ὁ οἰκέτης , οὗτος ὁ ποιέω ἐγώ , ὡς ἐγώ ὁ ὁμοούσιος , καί μηδείς τοιοῦτος ἔχω παρά ἐγώ . Ἐλεύθερος ὁ φύσις καί οὗτος εἰμί · ἄρχω ὁ ἰχθύς , καί οὗτος φρέω . οὐ εἰμί οὗτος φύσις ὁ δουλεία , ἀλλά αἴτιος εἰμί καί περίστασις · ἀλλά ὅμως πολύς ἐγώ παρέχω ὁ τιμή . ἐγώ δέ οὗτος μετά μετά πᾶς ἀκρίβεια ἐπιτιμάω ὁ ἡμέτερος ἕνεκα διακονία · ὁ δέ Θεός οὐδέ ὁ πολλοστός παρέχω μέρος , καί οὗτος πάλιν εἰς ἐγώ στρέφω ὁ ὠφέλεια . Ὦσφ γάρ εἄν σπουδαῖος δουλεύω ὁ Θεός , τοσοῦτος μᾶλλον ἑαυτοῦ ὀνίνημι , καί αὐτός μᾶλλον κερδαίνω . μή δέ τοσοῦτος ἀπιστερεθῶμεν ὠφέλεια ἐγώ αὐτός · ὁ μέν γάρ θεός αὐτάρκης εἰμί καί ἀνενδεής , ὁ δέ ἀμοιβή καί ὁ κέρδος πάλιν εἰς ἐγώ ἀνατρέχω . ὡς οὖν οὖον ὁ θεός ὠφελέω , ἀλλά ἐγώ αὐτός , οὗτος διασκοπέω , παρακαλέω , καί δουλεύω αὐτός μετά φόβος καί τρόμος , ἵνα τιχοω ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , μετά ὅς ὁ πατήρ δόξα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .