joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0565.4
Τί δέ , φησί , τοὺς ἐπιτυγχάνοντας οὐχ ὑβρῆς , τοὺς δι' ὀλίγων πόνων μεγάλα κτησαμένους ἀγαθά ; Ποῖα ἀγαθά ; χρήματα , καὶ οἰκίας , καὶ πλήθη τῶν τόσα καὶ τόσα , καὶ ἀνδραπόδων ἀγέλας , καὶ σταθμὸν ἀργυρίου καὶ χρυσίου ; ταῦτα λέγεις ἀγαθά , καὶ οὐκ ἐγκαλύπτει σοὺ καταδίκη , ἀνθρώπος περὶ οὐρανοῦ φιλοσοφεῖν προεσταγμένος , καὶ πρὸς τὰ τῆς γῆς κεχηνὼς πράγματα , καὶ ἀγαθὰ καλῶν ἂ μηδενὸς ἔστιν ἄξια λόγου ; Εἰ ταῦτα ἀγαθά , πάντων καὶ τοὺς κεκτημένους αὐτὰ ἀγαθὸς δεῖ καλεῖν · ὁ γὰρ ἀγαθὸν τι ἔχων , πῶς οὐκ ἀγαθός ; Τί οὖν , εἴπέ μοι , ὅταν οἱ κεκτημένοι αὐτὰ πλεονεκτῶσι , ἀρπαζόντων , ἀγαθοὺς αὐτοὺς καλέσομεν ; Εἰ γὰρ ἀγαθὸν τὸ πλουτος , ἀπὸ δὲ πλεονεξίας συνάγεται , ὅσω ἂν αὐξήται , τοσούτῳ μᾶλλον τὸν ἔχοντα ἀγαθὸν ποιήσει νομὶζεσθαι . Ἄρα οὖν ἀγαθὸς ὁ πλεονεκτῶν ; Εἰ δὲ ὁ πλουτος ἀγαθός , ὑπὸ δὲ πλεονεξίας αὐξεται , ὅσω ἂν πλεονεκτῇ , ἀγαθώτερος ἔσται . Εἶδες τὴν ἐναντίωσιν ; Ἄλλὰ ἂν μὴ πλεονεκτῇ , φησί . Καὶ πῶς ἐνὶ γενέσθαι ; ὀλέθριον γὰρ τὸ πάθος , καὶ οὐκ ἔστιν , οὐκ ἔστι μὴ ἀδικούσιν πλουτεῖν . Τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς ἀπεφήνατο λέγων , Πλούσιος ὑμῖν φίλουν δὲ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας . Τί οὖν , φησίν , ἂν παρὰ πατρὸς δέξηται τὸν κλῆρον ; Τὰ ἐξ ἀδικίας συλλεγένη ἐδέξατο . Οὐ γὰρ δὴ [ 615 ] ἀπὸ τοῦ Ἄδαμ ὁ πρόγονος ἐκείνου πλούσιος ἦν , ἀλλὰ πολλοὺς ἑτέρους εἰκὸς πρόδεινον γεγενῆσθαι , εἰτ' ἐν τοῖς πολλοῖς εὐρεθῆναι τινὰ ἀδίκως τὰ τῶν ἄλλων εἰληφότα καὶ καρποῦμενον . Τί οὖν ; Ἄβραάμ , φησίν , δίκιον πλούτον εἶχε ; τί δὲ Ἰωβ , ὁ ἀμεμπτος , ὁ δίκαιος , ὁ ἀληθινός , ὁ θεοσεβής , ὁ ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος ; Ἵ πλούτος ἐκεῖνος οὐκ ἐν χρυσῷ ἦν , οὐδὲ ἐν ἀργύρῳ , οὐδὲ ἐν οἰκοδομήμασιν , ἀλλ' ἐν θρέμμασιν · ἄλλως δὲ καὶ θεόπλουτος ὁτος ἦν . Ὅτι γὰρ ἐν θρέμμασιν ἦν , εὐδύνα ἐκείθεν καταλαβεῖν γὰρ ὁ τοῦ βιβλίου γράφας τὰ συμβεβηκότα τῷ μακαρίῳ ἐκείνῳ , καὶ λέγων , ὅτι ἀπέδωκεν αὐτῷ κάμηλοι , καὶ ἵπποι θήλειαι καὶ ὄνοι , οὐκ εἶπεν ὅτι καὶ χρυσίου θησαυροὺς ἐλόντες ἀφήρησαν . Ἄλλως δέ , καὶ ὁ Ἄβραάμ πλούσιος ἦν · ἀλλ' οὐκ οἰκείας . Τί οὖν ; οὐχ ὑδράσα τοῦτους ; Οὐδαμῶς · διὰ τοῦτο εἶπεν ἡ Γραφή , ὅτι οἰκονεῖς ἦσαν οἱ τριακόσιοι δέκα καὶ ὀκτώ . Καὶ πρόθετα καὶ βόες ἦσαν αὐτῷ . Πόθεν οὖν χρυσίον ἐπεμψε τῇ Ῥεβέκκᾳ ; Ἄπὸ τῆς Αἰγύπτου δῶρα λαβὼν , οὐ βιασάμενος , οὐδὲ ἀδικήσας .
Lemmas: τις δέ , φημί , ὁ ἐπιτυγχάνω οὐ ύβρις , ὁ διά ὀλίγος πόνος μέγας κτάομαι ἀγαθός ; ποίας ἀγαθός ; χρῆμα , καί οἰκίον , καί πλῆθος ὁ τόσος καί τόσος , καί ἀνδράποδον ἀγέλη , καί σταθμόν ἀργύριον καί χρυσίον ; οὗτος λέγω ἀγαθός , καί οὐ ἐγκαλύπτω σύ καταδίκη , ἄνθρωπος περί οὐρανός φιλοσοφέω προστάσσω , καί πρός ὁ ὁ γῆ χάσκω πρᾶγμα , καί ἀγαθός καλός ὅς μηδείς εἰμί ἄξιος λόγος ; εἰμί οὗτος ἀγαθός , πᾶς καί ὁ κτάομαι αὐτός ἀγαθός δεῖ καλέω · ὁ γάρ ἀγαθός τίς ἔχω , πῶς οὐ ἀγαθός ; τις οὖν , εἶπον ἐγώ , ὅταν ὁ κτάομαι αὐτός πλεονεκτέω , ἁρπάζω , ἀγαθός αὐτός καλέω ; εἰμί γάρ ἀγαθός ὁ πλοῦτος , ἀπό δέ πλεονεξία συνάγω , ὅσος εἄν αὐξάνω , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ ἔχω ἀγαθός ποιέω νομίζω . ἄρας οὖν ἀγαθός ὁ πλεονέκτης ; εἰμί δέ ὁ πλοῦτος ἀγαθός , ὑπό δέ πλεονεξία αὐξάνω , ὅσος εἄν πλεονεκτέω , ἀγαθός εἰμί . εἶδον ὁ ἐναντίωσις ; ἀλλά εἄν μή πλεονεκτέω , φημί . καί πῶς ἐν γίγνομαι ; ὀλέθριος γάρ ὁ πάθος , καί οὐ εἰμί , οὐ εἰμί μή ἀδικέω πλουτέω . οὗτος καί ὁ Χριστός ἀποφαίνω λέγω , Πλούσιος σύ Φίλουν δέ ὁ μαμωνᾶς ὁ ἀδικία . τις οὖν , φημί , εἄν παρά πατήρ δέχομαι ὁ κλῆρος ; ὁ ἐκ ἀδικία συλλέγω δέχομαι . οὖον γάρ δή [ 615 ] ἀπό ὁ Άδαμ ὁ πρόγονος ἐκεῖνος πλούσιος εἰμί , ἀλλά πολύς ἕτερος εἰκός προδεινος γίγνομαι , εἶτα ἐν ὁ πολύς εὑρίσκω τις ἄδικος ὁ ὁ ἄλλος λαμβάνω καί καρπόω . τις οὖν ; Ἀβραάμ , φημί , δικιων πλοῦτος ἔχω ; τίς δέ Ἰώβ , ὁ Ἄμεμπτος , ὁ δίκαιος , ὁ ἀληθινός , ὁ θεοσεβής , ὁ ἀπέχω ἀπό πᾶς πονηρός πρᾶγμα ; ἵ πλούτος ἐκεῖνος οὐ ἐν χρυσός εἰμί , οὐδέ ἐν ἄργυρος , οὐδέ ἐν οἰκοδόμημα , ἀλλά ἐν θρέμμα · ἄλλως δέ καί θεόπλουτος εἰκός εἰμί . ὅτι2 γάρ ἐν θρέμμα εἰμί , εὐδύνα ἐκεῖθεν καταλαμβάνω γάρ ὁ ὁ βιβλίον Γράφας ὁ συμβεβηκός ὁ μακάριος ἐκεῖνος , καί λέγω , ὅτι ἀποδίδωμι αὐτός κάμηλος , καί ἵππος θῆλυς καί ὄνος , οὐ εἶπον ὅτι καί χρυσίον θησαυρός αἱρέω ἀφαιρέω . ἄλλος δέ , καί ὁ Ἀβραάμ πλούσιος εἰμί · ἀλλά οὐ οἰκεῖος . τις οὖν ; οὐ ὑδραίνω οὗτος ; οὐδαμός · διά οὗτος εἶπον ὁ γραφή , ὅτι οικονεος εἰμί ὁ τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ . καί πρόθετος καί βοῦς εἰμί αὐτός . πόθεν οὖν χρυσίον πέμπω ὁ Ῥεβέκκα ; ἀπό ὁ Αἴγυπτος Δῶρα λαμβάνω , οὖον βιάζομαι , οὐδέ ἀδικέω .