joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0572.4
Τῇ γαστρὶ ζῇ μόνῃ , ταῖς δὲ ἄλλαις αἰσθήσεσιν οὐδαμῶς · οὐδὲ πῶς , σύγ ὀφθ ἄ χρή ὁρᾶν , οὐκ ἀκούει ἄ χρή ἀκούειν , οὐ φθάνεται , ἄ δεῖ φθ ἐγγεσθαι , οὐδὲ τὰ τῶν ζῴων ἐνεργεῖ · ἀλλ’ ὡσπερ ἐκεῖνος ὁ ταταμένος ἐπὶ τῆς κλίνης τοὺς ὀφθαλμοὺς μύσας , καὶ τὰ δῆματα συνειλημμένος , τῶν δυντῶν οὐδὲνς ἐπαισθάνεται , οὕτω καὶ οὗτος · μᾶλλον δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ πολλῷ χειρόν . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ καὶ τῶν ἀγαθῶν ὁμοίως , καὶ τῶν κακῶν ἀνεπαισθήτως ἔχει · οὗτος δὲ ἐκείνων αἰσθάνεται μόνων , τῶν κακῶν λόγῳ , πρὸς δὲ τὰ ἀγαθὰ τῷ καὶ μένῳ ὁμοίως ἐστὶν ἀκίνητος . Οὕτω μὲν οὖν καὶ τέθνηκεν . Οὐδὲν γὰρ αὐτὸν κινεῖ τῶν τῆς μελλούσης ζωῆς , ἀλλὰ καθάπερ εἰς καταδυσὶν τινὰ σκοτεινὴν καὶ ζοφώδη , καὶ ἄνευρον πολλῆς ἀκαθαρσίας γέμον , λαβούσα εἰς τοὺς οἰκείους αὐτὸν κώλους ἡ μέθη , διαπαντὸς ἐν σκότῳ ποιεῖ διατριβεῖν , ὡσπερ τοὺς τεθνεώτας . Ὅταν γὰρ τὸν πᾶντα χρόνον τὸν μὲν ἀριστεύων , τὸν δὲ μεθυσὼν διατελῇ , οὐχὶ ἐν σκότῳ ἐστίν ; οὐχὶ νεκρὸς ἐστι ; Καὶ πρὸς αὐτὴν δὲ τὴν ἐω , ἣν δοκεῖ νήφειν , οὐχ ἔχει νήψιν καθαράν , τῷ μήπω τὸν ἐσπερινὸν ἤδη κεκινεῦσθαι οἶνον καὶ ἀπηντληθῆσθαι , καὶ τοῦ μελλόντος σφάδρα τῇ ἐπιθυμίᾳ κατέχεσθαι , καὶ τῷ δείλῃ καὶ μεσημβρίᾳ ἐν κάμωσι διὰγεῖν , καὶ πᾶσαν τὴν νύκτα ἐν ὑπνῷ βαθεῖ , καὶ τοῦ θρόπου τοῦ πλεόν . Τοῦτον οὖν , εἴπῃ μοι , μετὰ τῶν ζῴων ἐν ἀριθμήσομεν ; Τί ἂν τις εἴποι τ.ν πωλὺν χειμῶνα τὸν ἀπὸ τῆς τρυφῆς , τὸν εἰς τὴν ψυχὴν , τὸν εἰς τὰ σῶματα εἰσερχόμενον ; Καθάρπερ γὰρ ἡ συνεχὴς συνέφεσια καὶ διηνεκὴς οὐχ ἀφήσει τὴν ἀκτῖνα διαλαμψαὶ ποτέ · οὕτως οἱ εἰς τρυφὴς καὶ τοῦ οἴνου ἀτμοί , καθάπερ τινὰ σκόπελον τὸν ἐγκεφαλὸν ἀπολαβόντες , καὶ πυκνὸν ἔχει στῆσαντες νέφος , τὸ λογικὸν οὐχ ἀφίσιν ἐκπαθεῖν ποτε , ἐν πολλῇ σκοτεινότητι κατέχοντες τὸν μεθυσόντα . Πόσον οὖν λοιπὸν ἐνδον εἶναι τὸν χειμῶνα τοῦ ταῦτα παθόντος ; πόσον τὸν ὀδρύβου ; Καθάρπερ γὰρ πλημμύρας γενόμεναι , καὶ τοῦ ὕδατος τῶν ἐργαστηρίων τὰ πρόθυρα ὑπερπηθῆσαντος , τοὺς ἐνοικοῦντας ὁρῶμεν δὲ ὀρθουθουμένους , καὶ διαβόσκους καὶ ἀμορφίας καὶ σπόγγους , καὶ ἕτερα πολλά ἐπινοοῦντας , ὡστε ἀπαντῆσαι , ἕνα μὴ καὶ τοὺς θεμελίους διασφῆ , καὶ τὰ σκεύη ἄπαντα ἄχρηστα ἐργάσθαι · οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ , ὅταν ὑπέραντλος γέννηται τῇ πολλῇ τρυφῇ , ὀορυθοῦνται μὲν ἐνδον οἱ λογισμοί , τὸ δὴδη συναχθὲν οὐκέτι κενωῦσι λογισμῶν τικτεται . Μὴ γὰρ μοι τὸ πρόσωπον ἴδη · φαίδρον καὶ ἀστροβ , ἀλλὰ τὰ ἐνδον ἐξετάσας , καὶ πολλῆς ὄψει γέμοντα τῆς κατηρείας · καὶ εἰ γε δυνὴ τὴν ψυχὴν ἐκβαλόντα ε τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς ὑποβαλεῖν , εἰδες ἂν τὴν τοῦ σπαταλῶντος κατηψή , στυγνὴν , ὀδυνηρὰν , κατισχυνημένην . Ὅσῳ γὰρ ἂν τὸ σῶμα λιπαίνεται καὶ παχύνηται , τοσοῦτο μᾶλλον ἐκείνη κατισχύνοεται καὶ ἀσθενεστέρα γίνεται · καὶ δωμ ἂν ἐκεῖνο θαλπτηται , τοσοῦτῳ μᾶλλον αὕτη θάπτεται . Καὶ καθάρπερ ἐπὶ τῆς κέρης τῶν ὀφθαλμῶν ἂν μὲν τοὺς ἐξωθὲς [ 622 ] ἐπικεῖμένους χιτωνίσκους ἐχῃ παχεῖς , οὐχ ἰσχύει τὸ διορατικὸν ἀφίνειν καὶ ἀτενίζειν , τῆς ἀκτῖνος ἐκκρουομένης ὑπὸ τῆς παχύτητος , καὶ σκότος γίνεται πολλάκις · οὕτω καὶ τὸ σῶμα , ἐπειδὰν λιπαίνεται συνεχῶς , πολλὴν εἴκός τὴν παχύτητα περιχεῖσθαι .
Lemmas: ὁ γαστήρ ζῶ μόνος , ὁ δέ ἄλλος αἴσθησις οὐδαμῶς · οὐδέ πῶς , σὺγ ὀφθ ὅς χρή ὁράω , οὐ ἀκούω ὅς χρή ἀκούω , οὖον φθάνω , ὅς δεῖ φθ ἐγγίγνομαι , οὐδέ ὁ ὁ ζῷον ἐνεργέω · ἀλλά ὡς ἐκεῖνος ὁ τείνω ἐπί ὁ κλίνη ὁ ὀφθαλμός μύω , καί ὁ δῆμα συλλαμβάνω , ὁ δύο οὐδὲνς ἐπαισθάνομαι , οὗτος καί οὗτος · μᾶλλον δέ οὐ οὕτως , ἀλλά πολύς χείρων . ἐκεῖνος μέν γάρ καί ὁ ἀγαθός ὁμοίως , καί ὁ κακός ἀνεπαίσθητος ἔχω · οὗτος δέ ἐκεῖνος αἰσθάνομαι μόνος , ὁ κακός λόγος , πρός δέ ὁ ἀγαθός ὁ καί μένος ὁμοίως εἰμί ἀκίνητος . οὕτως μέν οὖν καί θνῄσκω . οὐδείς γάρ αὐτός κινέω ὁ ὁ μέλλω ζωή , ἀλλά καθάπερ εἰς καταδύω τις σκοτεινός καί ζοφώδης , καί ἄνευρος πολύς ἀκαθαρσία γέμω , λαμβάνω εἰς ὁ οἰκεῖος αὐτός κώλος ὁ μέθη , διαπαντός ἐν σκότος ποιέω διατρίβω , ὡς ὁ θνῄσκω . ὅταν γάρ ὁ λήγω χρόνος ὁ μέν ἀριστεύω , ὁ δέ μεθύσκω διατελέω , οὐ ἐν σκότος εἰμί ; οὐ νεκρός εἰμί ; καί πρός αὐτός δέ ὁ εἰμί , ὅς δοκέω νήφω , οὐ ἔχω νῆψις καθαρός , ὁ μήπω ὁ ἐσπερινός ἤδη κινέω οἶνος καί ἀπαντλέω , καί ὁ μέλλω σφάδρα ὁ ἐπιθυμία κατέχω , καί ὁ δείλη καί μεσημβρία ἐν κάμνω διάγω , καί πᾶς ὁ νύξ ἐν ὑπνόω βαθύς , καί ὁ τρόπος ὁ πλέω . οὗτος οὖν , εἶπον ἐγώ , μετά ὁ ζῷον ἐν ἀριθμέω ; τις εἄν τις εἶπον τ.ν πωλὺν χειμών ὁ ἀπό ὁ τρυφή , ὁ εἰς ὁ ψυχή , ὁ εἰς ὁ σῶμα εἰσέρχομαι ; εθαρ γάρ ὁ συνεχής συμφέρω καί διηνεκής οὐ ἀφίημι ὁ ἀκτίς διαλάμπω ποτός · οὕτως ὁ εἰς τρυφή καί ὁ οἶνος ἀτμός , καθάπερ τις σκόπελος ὁ ἐγκέφαλος ἀπολαμβάνω , καί πυκνός ἔχω ἵστημι νέφος , ὁ λογικός οὐ ἄφις ἐκπείθω ποτός , ἐν πολύς σκοτεινότης κατέχω ὁ μεθύσκω . πόσος οὖν λοιπός ἔνδον εἰμί ὁ χειμών ὁ οὗτος πάθος ; πόσος ὁ οδρυβους ; εθαρ γάρ πλήμμυρα γίγνομαι , καί ὁ ὕδωρ ὁ ἐργαστήριον ὁ πρόθυρον ὑπερπαθέω , ὁ ἐνοικέω ὁράω δέ ὀρθόω , καί διαβόσκω καί ἀμορφία καί σπόγγος , καί ἕτερος πολύς ἐπινοέω , ὡστε ἀπαντάω , εἷς μή καί ὁ θεμέλιος διασφῆ , καί ὁ σκεῦος ἅπας ἄχρηστος ἐργάζομαι · οὗτος καί ὁ ψυχή , ὅταν ὑπέραντλος γεννητής ὁ πολύς τρυφή , οορυθεω μέν ἔνδον ὁ λογισμός , ὁ δή συνάγω οὐκέτι κενόω λογισμός τίκτω . μή γάρ ἐγώ ὁ πρόσωπον ἴδη · Φαῖδρος καί ἄστρον , ἀλλά ὁ ἔνδον ἐξετάζω , καί πολύς ὁράω γέμω ὁ καθαίρω · καί εἰμί γε δύναμαι ὁ ψυχή ἐκβάλλω ε ὁ ὁ σῶμα ὀφθαλμός ὑποβάλλω , ὁράω εἄν ὁ ὁ σπαταλάω κατηψή , στυγνός , ὀδυνηρός , κατισχυνημένην . ὅσος γάρ εἄν ὁ σῶμα λιπαίνω καί παχύνω , τοσοῦτος μᾶλλον ἐκεῖνος κατέχω καί ἀσθενής γίγνομαι · καί δωμ εἄν ἐκεῖνος θάλπω , τοσοῦτος μᾶλλον οὗτος θάπτω . καί εθαρ ἐπί ὁ Κέρης ὁ ὀφθαλμός εἄν μέν ὁ ἐξωθέω [ 622 ] επικείμενος χιτωνίσκος ἔχω παχύς , οὐ ἰσχύω ὁ διορατικός ἀφίνω καί ἀτενίζω , ὁ ἀκτίς ἐκκρούω ὑπό ὁ παχύτης , καί σκότος γίγνομαι πολλάκις · οὗτος καί ὁ σῶμα , ἐπειδάν λιπαίνω συνεχῶς , πολύς εἰκός ὁ παχύτης περιχέω .