joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0533.2
γ᾽ . Πολλὰ τοιαῦτα γίνεται καὶ νῦν . Ἐπειδὴ γὰρ οὐ ἱερεῖς οὐ πάντας Ἰσαὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ ἀναξίους τῶν μυστηρίων μετέχοντας , ὁ Θεὸς πολλάκις τοῦτο ποιεῖ , καὶ παραδίδωσιν αὐτοὺς τῷ Σατανᾷ . Ὅταν γὰρ νόσοι , ὅταν ἐπιθυμίαι , ὅταν πένθη καὶ συμφοραὶ συμβαίνωσιν , ὅταν ἄλλα τινὰ τοιαῦτα , διὰ τοῦτο γίνεται . Καὶ τοῦτο ὁ Παῦλος ὁλοῖ , οὕτω λέγων · Διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἀρρώστοι , καὶ κοιμῶνται ἱκανοί . Καὶ πῶς , φησίν , ὅταν ἄπαξ ἐν ἱκανοῦ προσερχόμεθα ; Τοῦτο γὰρ τὸ δεῖνόν , ὅτι οὐ καθαρῶσται διανοίας , ἀλλὰ διαστήματι χρόνου τὴν ἀξίαν διορίζει τῆς προσόδου , καὶ τοῦτο εὐλαβέστες εἶναι νομίζεις , τὸ μὴ πολλάκις προσελθεῖν , οὐκ εἰδὼς ὅτι τὸ ἀναξίως προσελθεῖν , κἂν ἅπαξ γένηται , ἐκχλύζων τὸ δὲ ἀξίως , κἂν πολλάκις , ἔστωμεν . Οὐκ ἔστι τόλμα τὸ πολλάκις προσελθεῖν , ἀλλὰ τὸ ἀναξίως , κἂν ἅπαξ τις τοῦ παντὸς χρόνου προσέλθῃ . Ἡμεῖς δὲ οὕτως ἀνόητως διακείμεθα καὶ ἀθλιῶς , ὅτι μυρία διαπαντὸς ἐργαζόμενοι τοῦ ἐνιαυτοῦ κακὰ , τοῦ μὲν ἀποδῦσασθαι ἐκεῖνα οὐδεμίαν ποιούμεθα φροντίδα , νομίζομεν δὲ ἀρκεῖν τὸ μὴ συνεχῶς κατακολουθῆν καὶ ἐπιπτήδην ὑβριστικοῦ τῷ σώματι τοῦ Χριστοῦ , οὐκ ἐννοοῦντες ὅτι καὶ οἱ τὸν Χριστὸν σταυρώσαντες ἅπαξ ἐσταύρωσαν . Ἀρ᾽ οὖν , ἐπειδὴ ἅπαξ , ἐλαττον τὸ ἁμάρτημα ; Καὶ ὁ Ἰούδας δὲ ἅπαξ προέδωκε · τί οὖν ; τοῦτο αὐτὸν ἐξείλετο ; Διὰ τί γὰρ χρόνῳ τὸ πρᾶγμα μετερχόμεθα ; χρόνῳ προσόδου ἔστιν ἡμῖν τὸ καθαρὸν συνεῖδος . Οὐδὲν πλὴν ἔχει τὸ ἐν τῷ Πάσχα μυστήριον τοῦ νῦν τελουμένου · ἐν ἑστὶ καὶ τὸ αὐτό , ἢ αὐτὴ τοῦ Πνεύματος χάρις · ἀεὶ Πάσχα ἐστίν . Ἵστε οἱ μύσταί τὸ εἰρημένον . Καὶ ἐν Παρασκευῇ , καὶ ἐν Σαββάτῳ , καὶ ἐν Κυριακῇ , καὶ ἐν ἡμέρᾳ μαρτύρων ἢ αὐτὴ θυσία ἐπαλείπεται . Ὡσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον , φησί , τοῦτον , ἢ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνετε , τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε . Οὐχ ὅρω παρικοῦ περιέγραφε τὴν θυσίαν . Πῶς οὖν τότε , φησί , Πάσχα λέγεται ; Ὅτι τότε ἔπαθεν ὁ Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν . Μὴδὲς τούτων ἑτέρως ἐκαστὸν προσίτω , καὶ τοῦτο ἄλλως · μία δύναμίς ἐστι , μία ἀξία , μία χάρις , ἓν σῶμα καὶ τὸ αὐτό , οὐκ ἐκεῖνο τοῦτο ἀγιώτερον , οὐδὲ τοῦτο ἐκεῖνον ἔλαττον . Καὶ τοῦτο καὶ ὑμεῖς ἴστε , οὐδὲν καινότερον ὁρῶντες , πλὴν τῶν κοσμικῶν τούτων παραπεπασμάτων καὶ τοῦ λαμπροῦ πλήθους . Ἔγωσι δὲ τὸ πλῆν οἱ ἡμέραι ἐκείναι τοῦτο , ὅτι ἀπ᾽ [ 578 ] αὐτῶν ἀρχὴν ἔλαβεν ἡ σωτηρία ἡμῶν ἡμέρα , ὅτι ἐν αὐτῇ ἐτύθη ὁ Χριστός , λοιπὸν δὲ κατὰ τὰ μυστήρια οὐδεμία προτέρεσις ἔχουσι . Καὶ τροπὴ μὲν προσβάλλων αἰσθητή , νίπτετε τὰς χεῖρας , πλύννετε τὸ στόμα · τροφὴ δὲ μέλλων προσεῖναι πνευματική , οὐ νίπτετε τὴν ψυχήν . Ἀλλὰ γένοιτο ἀκαθαρσίας προσέχρη ; Καὶ τί , φησίν ; οὐκ ἀρκοῦσιν αἱ τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν νηστεῖαι τὸν πολὺν φοροῦντα καθάρειν τὴν ἁμαρτημάτων ; Καὶ τί τὸ ὀφελος , εἴπ᾽ μοι ; ἂν τις μύρον ἀποθέσθαι θέλῃν καθάρη τὸν τόπον , εἶτα πάλιν μικρὸν μετὰ τὸ ἐμβαλεῖν καὶ κόπρον ἐπιβάλη , οὐχ ἀσπίστη ἢ εὐωδία ; Τοῦτο γίνεται καὶ ἡμῖν · ἐγενόμεθα ἀξιοὶ προσερχόμενοι κατὰ δύναμιν τὴν ἡμετέραν · εἶτα πάλιν μολύνοντες ἐαυτούς . Τίς τὸ κέρδος ; Τοῦτο καὶ περὶ τῶν δυναμένων ἐν ταῖς τεσσαράκοντα ἡμέραις ἀπονίπτεσθαι φαμεν . Μὴ δὴ ἀμελῶμεν τῆς ἡμετέρας σωτηρίας , παρακαλῶ , ἵνα μὴ γένηται κενὸς ὁ κόπος ἡμῶν . Ἄνθρωπος γὰρ , φησίν , ἀποστρέφων ἀπὸ ἁμαρτίας αὐτοῦ , καὶ πάλιν πορευόμενος , καὶ τὰ αὐτὰ ποιών , Ὦςπερ κύων ἐστὶν εἰς τὸν ἴδιον ἔμετον ἐπιστρέφων . Ἄν οὖν ποιῶμεν , καὶ οὕτω προσέχωμεν , δυνήσομεθα τῶν θραπειῶν ἀξιωθῆναι ἐκείνων · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐτυπιχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς ἀῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γε . Πολύς τοιοῦτος γίγνομαι καί νῦν . ἐπεί γάρ οὖον ἱερεύς οὖον πᾶς Ἴσαι ὁ ἁμαρτωλός καί ἀνάξιος ὁ μυστήριον μετέχω , ὁ θεός πολλάκις οὗτος ποιέω , καί παραδίδωμι αὐτός ὁ Σατανᾶς . ὅταν γάρ νόσος , ὅταν ἐπιθυμία , ὅταν πένθος καί συμφορά συμβαίνω , ὅταν ἄλλος τις τοιοῦτος , διά οὗτος γίγνομαι . καί οὗτος ὁ Παῦλος ὄλλυμι , οὗτος λέγω · Ζεύς οὗτος ἐν σύ πολύς ἀσθενής καί ἄρρωστος , καί κοιμάω ἱκανός . καί πῶς , φημί , ὅταν ἅπαξ ἐν ἱκανός προσέρχομαι ; οὗτος γάρ ὁ δεῖνος , ὅτι οὖον καθαρῶσται διάνοια , ἀλλά διάστημα χρόνος ὁ ἄξιος διορίζω ὁ πρόσοδος , καί οὗτος εὐλαβής εἰμί νομίζω , ὁ μή πολλάκις προσέρχομαι , οὐ εἰδοί ὅτι ὁ ἀνάξιος προσέρχομαι , κἀν ἅπαξ γίγνομαι , εκχλυζω ὁ δέ ἀξίως , κἀν πολλάκις , ἵστημι . οὐ εἰμί τόλμα ὁ πολλάκις προσέρχομαι , ἀλλά ὁ ἀνάξιος , κἀν ἅπαξ τις ὁ πᾶς χρόνος προσέρχομαι . ἐγώ δέ οὕτως ἀνόητος διάκειμαι καί ἄθλιος , ὅτι μυρίος διαπαντός ἐργάζομαι ὁ ἐνιαυτός κακός , ὁ μέν ἀποδύω ἐκεῖνος οὐδείς ποιέω φροντίς , νομίζω δέ ἀρκέω ὁ μή συνεχῶς κατακολουθέω καί ἐπιπτήδην ὑβριστικός ὁ σῶμα ὁ Χριστός , οὐ ἐννοέω ὅτι καί ὁ ὁ Χριστός σταυρόω ἅπαξ σταυρόω . ἀρά οὖν , ἐπεί ἅπαξ , μικρός ὁ ἁμάρτημα ; καί ὁ Ἰούδας δέ ἅπαξ προδίδωμι · τίς οὖν ; οὗτος αὐτός ἐξαιρέω ; Ζεύς τίς γάρ χρόνος ὁ πρᾶγμα μετέρχομαι ; χρόνος πρόσοδος εἰμί ἐγώ ὁ καθαρός σύνοιδα . οὐδείς πλήν ἔχω ὁ ἐν ὁ Πάσχα μυστήριον ὁ νῦν τελέω · ἐν εἰμί καί ὁ αὐτός , ἢ αὐτός ὁ πνεῦμα χάρις · ἀεί Πάσχα εἰμί . οἶδα ὁ μύστης ὁ εἴρω . καί ἐν Παρασκευή , καί ἐν σάββατον , καί ἐν Κυριακός , καί ἐν ἡμέρα μάρτυς ἢ αὐτός θυσία ἐπαλείφω . Ὡσάκις γάρ εἄν ἐσθίω ὁ ἄρτος , φημί , οὗτος , ἢ ὁ ποτήριον οὗτος πίνω , ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω . οὐχ ὅρος παρίκω περιγράφω ὁ θυσία . Πῶς οὖν τότε , φημί , Πάσχα λέγω ; ὅτι2 τότε πάσχω ὁ Χριστός ὑπέρ ἐγώ . Μὴδὲς οὗτος ἑτέρως ἕκαστος πρόσειμι , καί οὗτος ἄλλως · εἷς δύναμις εἰμί , εἷς ἄξιος , εἷς χάρις , εἷς σῶμα καί ὁ αὐτός , οὐ ἐκεῖνος οὗτος ἄγιος , οὐδέ οὗτος ἐκεῖνος μικρός . καί οὗτος καί σύ οἶδα , οὐδείς καινός ὁράω , πλήν ὁ κοσμικός οὗτος παραπεπασμάτων καί ὁ λαμπρός πλῆθος . Ἔγωσι δέ ὁ Πλῆν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος οὗτος , ὅτι ἀπό [ 578 ] αὐτός ἀρχή λαμβάνω ὁ σωτηρία ἐγώ ἡμέρα , ὅτι ἐν αὐτός θύω ὁ Χριστός , λοιπός δέ κατά ὁ μυστήριον οὐδείς προτέρεσις ἔχω . καί τροπή μέν προσβάλλω αἰσθητός , νίπτω ὁ χείρ , πλύνω ὁ στόμα · τροφή δέ μέλλω πρόσειμι πνευματικός , οὖον νίπτω ὁ Ψυχή . ἀλλά γίγνομαι ἀκαθαρσία προσέχρη ; καί τίς , φημί ; οὐ ἀρκέω ὁ ὁ τεσσαράκοντα ἡμέρα νηστεία ὁ πολύς φορός καθαίρω ὁ ἁμάρτημα ; καί τίς ὁ ὄφελος , εἶπον ἐγώ ; εἄν τις μύρον ἀποτίθημι θέλη καθαίρω ὁ τόπος , εἶτα πάλιν μικρός μετά ὁ ἐμβάλλω καί κόπρος ἐπιβάλλω , οὐ ἀσπιστής ἢ εὐωδία ; οὗτος γίγνομαι καί ἐγώ · γίγνομαι ἀξιόω προσέρχομαι κατά δύναμις ὁ ἡμέτερος · εἶτα πάλιν μολύνω ἑαυτοῦ . Τῖς ὁ κέρδος ; οὗτος καί περί ὁ δύναμαι ἐν ὁ τεσσαράκοντα ἡμέρα ἀπονίζω φημί . μή δή ἀμελέω ὁ ἡμέτερος σωτηρία , παρακαλέω , ἵνα μή γίγνομαι κενός ὁ κόπος ἐγώ . Ἄνθρωπος γάρ , φημί , ἀποστρέφω ἀπό ἁμαρτία αὐτός , καί πάλιν πορεύω , καί ὁ αὐτός ποιέω , οὖς κύω εἰμί εἰς ὁ ἴδιος ἔμετος ἐπιστρέφω . ἄν οὖν ποιέω , καί οὗτος προσέχω , δύναμαι ὁ θραπειῶν ἀξιόω ἐκεῖνος · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ετυπιχεω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ ἀών ὁ αἰών . ἀμήν .