joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0596.4
μόνη , ἡ ζητησις ἐπειδὰν ἀναδέξηται , οὔτε δεῖ-χνυσιν , οὔτε συνιέναι ἀφήσιν . Οὐδὲ γὰρ εἰ τις μύας τοῖς ὀφθαλμοῖς , βούλεται εὑρεῖν τι τῶν ζητουμένων , δυνήσεται , ἢ αὐ πάλιν , εἰ τούτων ἀνεγμένον , κατ-οψάμενος ἑαυτόν , καὶ τὴν ἀκτίνα ἀποστραφεὶς , ἐκεῖ ζητοῖ , δυνήσεται τι εὑρεῖν . Οὕτω πίστεως χωρὶς οὐδὲν εὑρίσκεται , ἀλλὰ μάχας ἀνάγκη τίκτεσθαι . Ἐξ ὧν γίνεται βλασφημίαι , ὑπονοίαι πονηραὶ . Τοῦτέστι , δόξαι καὶ δόγματα πονηρὰ ἀπὸ τῶν ζητή-σεων . Τότε περὶ θεοῦ ἂ μὴ δεῖ ὑποπτεύομεν , ὅταν τὸ εἰς ζητήσεις ἐμπίπτωμεν . Διαπαρατριβαί · τοῦτέστι , σχολή , ἡ διατριβή . Ἡ τοῦτο φησὶ , διαπαρατριβαί · καθάπερ τὰ ψωραλέα τῶν προβάτων παρατριβόμενα νόσου καὶ τὰ ὑγιαίνοντα ἐμπιπλήσιν , οὕτω καὶ οὗτοι οἱ πονηροὶ ἄνδρες . Καὶ ἀπεστηκότων , φησὶ , τῆς ἀληθείας , νομίζοντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέ-βειαν . Ὧρᾶς πῶσα τίκτειν φησὶ τὰς λογομαχίας ; αἰσχροκέρδειαν , ἄγνοιαν , ἀπόνοιαν · τὴν γὰρ ἀπό-νοιαν ἡ ἄγνοια τίκτει . Ἀπὸ τούτων , φησίν , ἀρ-ίσασο . Οὐχ εἶπεν , Ὦμᾶς χώρει , ἀλλ' , Ἀρίσασο · τοῦτέστιν , ἐκτρίψου . Αἱρετικὸν γὰρ , φησίν , ἄνθρω-πον μετὰ μὲν τὴν δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ . Δείκνυσιν αὐτοὺς οὐχ ἀπὸ ἄγνοίας τοσοῦτον , ὅσον ἀπὸ ῥαθυμίας καὶ αὐτὴν τὴν ἄγνοιαν ἔχοντας . Ἄν-θρώπους γὰρ χρημάτων ἐνεκεν μαχομένους πότε δυνήση πείσαι ; Ἄλλως , οὐ πείσεις τοὺς τοιούτους , ἂν μὴ ὅρῃς πάλιν , καὶ οὐδὲ οὕτως αὐτοὺς τὴν ἐπιθυ-μίαν ἐμπλήσεις . Πλεονέκτηνον γὰρ ἀφθάλμῳ , φησίν , οὐχ ἐμπλησίεται μερίδι . Δεῖ τοῖνυν αὐτοὺς ἀδίω-κτους ἔνοπτας ἐκτρίψεσθαι . Εἰ δὲ τῷ τοῦ μάχεσθαι πολλὴν ἔχοντι τὴν ἀνάγκην παρανεῖ μὴ ὁμῶς χω-ρεῖν μηδὲ συμπλέχεσθαι , πολλῷ μᾶλλον τοῖς μαθη-τευομένοις ἡμῖν , τοῖς ἐν τάξει μαθητῶν οὖσιν . Εἰπὼν δὲ ὅτι νομίζουσι πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν , ἐπ-ήγαγεν Ἔστι δὲ πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας , οὐχ ὅταν χρήματα ἔχῃ , ἀλλ' ὅταν μὴ ἔχῃ . Ἴνα γὰρ μὴ καταπέσῃ εἰς ἀθυμίαν διὰ τὴν πενίαν , ἀνίστησιν αὐτὸν καὶ ἀνορθῶ · Νομίζουσι , φησίν , ὅτι πορισμὸς ἐστιν . Ἔστι μὲν γὰρ , ἀλλ' οὐχ οὕτως , ἀλλὰ μειζόνως . Εἶτα πρότερον καταβαλὼν ἐκείνην , τότε ταύτην ἐπαίρει . Ὅτι γὰρ οὐδὲν ἐστιν ὁ πορισμὸς οὗτος , δῆλον ἐκ τοῦ μένειν ἐνταῦθα , μηδὲ συμμερίστασθαι ἡμῖν , μηδὲ συναποθνήσκειν . Πόθεν τοῦτο δῆλον ; Ὅτι οὐδὲν ἔχοντες ἤλθομεν εἰς τὸν βίον · οὐκοῦν οὐδὲν ἀπελευσόμεθα ἔχοντες · γυμνὴ γὰρ παρεγένετο ἡ ψυχή , γυμνὴ καὶ [ 649 ] ἀπεῖσιν . Οὐ τοῖνυν ἡμῖν δεῖ τῶν περιττῶν · ἡ μηδὲν εἰσ-ηνέγκαμεν , μηδὲ ἔχοντες ἀπελευσόμεθα . Ἔχοντες δὲ διατροφὴς καὶ σκεπάσματος , τούτοις ἀρκεσθῶ-σόμεθα . Τοσαῦτα ἐσθίειν χρή καὶ τοιαῦτα , ὡς ὀρέξει ἀρκεῖ · τοιαῦτα ἀμφιέννυσθαι , ὡς σκεπάζει μόνον ἡμᾶς ὀφείλει καὶ περιστελεῖ τὴν γύμνωσιν , μηδὲν περιττόν . τοῦτο δὲ καὶ τὸ τυχὸν ποῖσθαι δύναται ἰμάτιον . Εἶτα ἀπὸ τῶν ἐνταῦθα προτρέπεται · Οἱ δὲ βουλόμενοι , φησὶ , πλουτεῖν .
Lemmas: μόνος , ὁ ζήτησις ἐπειδάν ἀναδέχομαι , οὔτε δείκνυμι , οὔτε συνίημι ἀφίημι . οὐδέ γάρ εἰμί τις μῦς ὁ ὀφθαλμός , βούλομαι εὑρίσκω τίς ὁ ζητέω , δύναμαι , ἢ αὖος πάλιν , εἰμί οὗτος ἀνάγω , κατοράω ἑαυτοῦ , καί ὁ ἄκτινος ἀποστρέφω , ἐκεῖ ζητέω , δύναμαι τίς εὑρίσκω . οὕτως πίστις Χωρὶς οὐδείς εὑρίσκω , ἀλλά μάχη ἀνάγκη τίκτω . ἐς ὅς γίγνομαι βλασφημία , ὑπόνοια πονηρός . τουτέστι , δόξα καί δόγμα πονηρός ἀπό ὁ ζήτηση . τότε περί θεός ὅς μή δεῖ ὑποπτεύω , ὅταν ὁ εἰς ζητέω ἐμπίπτω . διαπαρατριβή · τουτέστι , σχολή , ὁ διατριβή . ὁ οὗτος φημί , διαπαρατριβή · καθάπερ ὁ ψωραλέος ὁ πρόβατον παρατρίβω νόσος καί ὁ ὑγιαίνω ἐμπίμπλημι , οὗτος καί οὗτος ὁ πονηρός ἀνήρ . καί ἀφίστημι , φημί , ὁ ἀλήθεια , νομίζω πορισμός εἰμί ὁ εὐσέβεια . Ὥρα πάω τίκτω φημί ὁ λογομαχία ; αἰσχροκέρδεια , ἄγνοια , ἀπόνοια · ὁ γάρ ἀπόνοια ὁ ἄγνοια τίκτω . ἀπό οὗτος , φημί , ἀρ-ίσασο . οὐχ εἶπον , ὠμός χωρέω , ἀλλά , Ἀρίσασο · τουτέστιν , ἐκτρίβω . αἱρετικός γάρ , φημί , ἄνθρωπος μετά μέν ὁ δύο νουθεσία παραιτέομαι . δείκνυμι αὐτός οὐ ἀπό ἄγνοια τοσοῦτος , ὅσος ἀπό ῥᾳθυμία καί αὐτός ὁ ἄγνοια ἔχω . Ἄνθρωπος γάρ χρῆμα ἕνεκα μάχομαι πότε δύναμαι πείθω ; ἄλλος , οὖον πείθω ὁ τοιοῦτος , εἄν μή ὄρνυμι πάλιν , καί οὐδέ οὕτως αὐτός ὁ ἐπιθυμία ἐμπίμπλημι . Πλεονέκτης γάρ ἀφθάλμῳ , φημί , οὐ ἐμπίμπλημι μερίς . Δεύς τοίνυν αὐτός ἀδίωκτος ἐνοπτάω ἐκτρίβω . εἰμί δέ ὁ ὁ μάχομαι πολύς ἔχω ὁ ἀνάγκη παρανέω μή ὁμῶς χωρέω μηδέ συμπλέκω , πολύς μᾶλλον ὁ μαθητεύω ἐγώ , ὁ ἐν τάξις μαθητής εἰμί . εἶπον δέ ὅτι νομίζω πορισμός εἰμί ὁ εὐσέβεια , ἐπάγω εἰμί δέ πορισμός μέγας ὁ εὐσέβεια μετά αὐτάρκεια , οὐ ὅταν χρῆμα ἔχω , ἀλλά ὅταν μή ἔχω . ἵνα γάρ μή καταπίπτω εἰς ἀθυμία διά ὁ πενία , ἀνίστημι αὐτός καί ἀνορθῶ · νομίζω , φημί , ὅτι πορισμός εἰμί . εἰμί μέν γάρ , ἀλλά οὐ οὕτως , ἀλλά μέγας . εἶτα πρότερος καταβάλλω ἐκεῖνος , τότε οὗτος ἐπαίρω . ὅτι2 γάρ οὐδείς εἰμί ὁ πορισμός οὗτος , δῆλος ἐκ ὁ μένω ἐνταῦθα , μηδέ συμμερίζω ἐγώ , μηδέ συναποθνήσκω . πόθεν οὗτος δῆλος ; ὅτι2 οὐδείς ἔχω ἔρχομαι εἰς ὁ βίος · οὐκοῦν οὐδείς ἀπέρχομαι ἔχω · γυμνός γάρ παραγίγνομαι ὁ ψυχή , γυμνός καί [ 649 ] ἄπειμι . οὖον τοίνυν ἐγώ δεῖ ὁ περισσός · ὁ μηδείς εἰσφέρω , μηδέ ἔχω ἀπέρχομαι . ἔχω δέ διατροφή καί σκέπασμα , οὗτος ἀρκέω . τοσοῦτος ἐσθίω χρή καί τοιοῦτος , ὡς ὄρεξις ἀρκέω · τοιοῦτος ἀμφιέννυμι , ὡς σκεπάζω μόνος ἐγώ ὀφείλω καί περιστέλλω ὁ γύμνωσις , μηδείς περισσός . οὗτος δέ καί ὁ τυγχάνω ποιέω δύναμαι ἰμάτιον . εἶτα ἀπό ὁ ἐνταῦθα προτρέπω · ὁ δέ βούλομαι , φημί , πλουτέω .