joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0556.2
γ . Οὕτω τοίνυν ζῶμεν , ὥστε μὴ βλασφημεῖσθαι τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ . Μὴτε οὖν πρὸς δόξαν ἀνθρωπίνην βλέπωμεν , μήτε ὥστε πονηρὰν λαμβάνειν δόξαν , ἀλλ᾽ ἐν ἑκάτερῳ τὸν συμπεπέραν τιμῶμεν . Ἐν οἷς φαίνεσθε , φησί , ὡς φωστήρες ἐν κόσμῳ . Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμᾶς εἵασεν , ἵν᾽ ὡς φωστήρες ὦμεν , ἵνα διδάσκαλοι τῶν ἄλλων καταστῶμεν , ἵν᾽ ὡς ζῦμι γεγώμεθα , ἵν᾽ ὡς ἄγγελοι μετὰ τῶν ἀνθρώπων περιπλῶμεν , ἵν᾽ ὡς ἄνδρες μετὰ τῶν παίδων τῶν μικρῶν , ὡς πνευματικοὶ μετὰ τῶν ψυχικῶν , ἵνα κερδαίνωσι ἐκεῖνοι , ἵνα σπέρματα ὦμεν , ἵνα καρπὸν πολὺν φέρωμεν . Οὐχ ἔδει λῷγῶν , εἰ τοσοῦτον ἡμῶν ὁ βίος ἐλαμπεν · οὐχ ἔδει διδασκάλων , εἰ ἔργα ἐπεδείκνυμεθα . Οὐδεὶς ἂν ἦν Ἕλλην , εἰ ἡμεῖς ἦμεν Χριστιανοί , ὡς δεῖ · εἰ τὰ τοῦ Χριστοῦ ἐφυλλάττομεν , εἰ τῆχούμεθα , εἰ ἐπλεονεκτοῦμεθα , εἰ λιοδοροῦμενοι εὐλογοῦμεν , εἰ κακῶς πάσχοντες εὐηργετοῦμεν , οὐδεὶς οὕτω σκληρὸν ἦν , ὡς μὴ ἐπιβραμεν τῇ εὐσεβείᾳ , εἰ παρὰ πάντων ταῦτα ἐγίνετο . Καὶ ἵνα μάθητε , εἰς ἧν ὁ Παῦλος , καὶ τοσούτους ἐπεσπάσατο . Εἰ πάντες ἦμεν τοιούτοι , πῶς οἰκουμένης οὐκ ἂν ἐπεσπατάζεμεθα ; Ἵδοῦ πλείους εἰσὶν οἱ Χριστιανοὶ τῶν ἐθνικῶν . Καὶ ἐν μὲν ταῖς ἄλλαις τέχναις εἰς ἕκαστὸν ὁμοῦ παῖδας διδάξαι δυνατοί · ἐνταῦθα δὲ τῶν διδασκάλων πλείονων ὄντων , καὶ τῶν μαθητῶν πολλῷ πλείονων , οὐδεὶς πρόσεσιν . Οἱ γὰρ διδασκόμενοι πρὸς τὴν τῶν διδασκάλων ἀρετὴν ὁρῶσι · καὶ ὅταν ἴδωσι καὶ ἡμᾶς τῶν αὐτῶν ἐπιθυμοῦντας , τῶν αὐτῶν ἐφιεμένους , τοῦ ἀρχεῖν , τοῦ τιμᾶσθαι , πῶς δυνήσονται θαυμάσαι τὸν Χριστιανισμόν ; Ὅμοι βίου ἐπιληφίμενοι , ψυχὰς τῆναις τὰ χρήματα ὁμοίως αὐτοὺς θαυμάζομεν , πολλῷ δὲ καὶ πλεῖον · τὸν θανατὸν ὁμοίως αὐτοὺς περιφίκαμεν , πενίαν ὁμοίως φοβοῦμεθα , πρὸς νόσους ὁμοίως δυσεργαίνόμεν , ὁμοίως δόξης ἐρώμεν καὶ δυναστείας , ὑπὲρ φιλαργυρίας κατακόπτοντες ἑαυτούς , τοὺς καιροὺς θεραπεύομεν . Μήθεν οὖν ἔχοιμεν πιστεύσει · ἀπὸ σημείων · ἀλλ᾽ οὐ γίνεται ταῦτα · ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς ἀναστροφῆς · ἀλλ᾽ ἀπὠλώλεν · ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς ἀγάπης · ἀλλ᾽ οὐδαμοῦ οὐδὲ ἔργος αὐτῆς ὁρᾶται . Διὰ τοῦτο οὐ τῶν ἡμετέρων μόνον ἀμαρτημάτων , ἀλλὰ καὶ τῆς ἑτέρων βλάβης ἡμεῖς [ 603 ] λόγον ὑφίεμεν . Ἀνανήσωμεν ποτε , γρηγορήσωμεν , δείξωμεν πολιτείαν ἐπὶ γῆς οὐράνιον , λέγωμεν , ὅτι Ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει , καὶ ἐπὶ γῆς τὴν ἀλήθειαν ἐπιδεικνύμεθα . Ἄλλ᾽ ἐγένετο , φησί , παρ᾽ ἡμῖν ἄνδρες μεγάλοι . Πόθεν πιστεύσω , φησίν ὁ Ἕλλην ; οὐ γὰρ ὁρῶ ὑμᾶς τὰ αὐτὰ πράσσοντας ἐκείνοις . Ἐπεὶ εἰ δεῖ ταῦτα διηγεῖσθαι , ἔχομεν καὶ ἡμεῖς , φησί , μεγάλους φιλοσόφους , καὶ θαυμαστοὺς βίου ἕνεκεν . Ἄλλὰ δεῖξόν μοι Παῦλον ἕτερον καὶ Ἰωάννην · ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἔχοις . Πῶς οὖν οὐχὶ καὶ γελάσειεν οὕτω διαλεγομένων ἡμῶν ; πῶς οὐχὶ καὶ ἐτι καθίσαι ἐν ἀγνοίᾳ ἀνέξεται ὁρῶν οὐκ ἐν ἔργοις , ἀλλ᾽ ἐν λόγοις φιλοσοφοῦντας , ἡμᾶς ; Νῦν γὰρ ὑπὲρ ὀβολοῦ ἕνος καὶ ἀναρρεῖσθαι καὶ ἀναιρεῖν ἕτοιμοι ἕκαστος · ὑπὲρ κυάθου γῆς , μυρία δικαστήρια συνιστῆς · ὑπὲρ θανάτου παιδίου τὰ ἄνω κάτω ποιεῖς . Τὰ γὰρ ἄλλα ἀφήνιμι τὰ πολλοῦ πένθους ἄξια , οἷον οἰωνισμοὺς , καὶ κληδονισμοὺς , παρατηρήσεις , γενέσεις , σύμβολα , περιάμματα , μαντείας , ἐπιβδὰς , μαγείας . Ὑπὲρ μεγάλα ταῦτα , καὶ ἰκανὰ τὴν ὀργὴν ἐκκαλέσασθαι τοῦ Θεοῦ , ὅτι καὶ μετὰ τὸν Υἱὸν ἀποστεῖλαι τὸν ἕκαστοῦ , ταῦτα τολμῶμεν . Τί ἐστιν ἄρα ; Οὐδὲν ἕτερον , ἢ πενθεῖν χρή · τὸ γὰρ πολλοστὸν τοῦ κόσμου μόλις διασώζεται . Ἄλλ᾽ οἱ ἀπολλύμενοι ἀκούοντες χαίρουσι , ὡς οὐκ αὐτοὶ μόνοι τοῦτο ὀπομένεσθαι , ἀλλὰ μετὰ πλείονων . Καὶ ποίας ταῦτα χαρᾶς ; καὶ γὰρ αὐτῆς τῆς χαρᾶς τίσοιμι δίκην . Μὴ γὰρ , ὡς ἐνταῦθα , νομίζης , τὸ κοινωνεῖν εἶναι τῶν συμφορῶν φέρειν παραμυθίαν , οὕτω χαίρει . Πόθεν τοῦτο δήλον ; Ἐγὼ ποιήσω φανερόν . Εἴπε γὰρ μοι · εἰ τις κλεψύσεσθι χαυθῆναι , εἴτα καὶ τὸν παῖδα συγκαίομενον αὐτῷ ἴδοι , καὶ κνίασαν ἀπὸ τῶν χρυσῶν ἀνιοῦσαν , οὐχ ἀποθάνειν ; Σφόδρα γε · καὶ πῶς , ἐγὼ λέγω . Εἰ γὰρ οἱ μὴ πάσχοντες , ταῦτα ὁρῶντες γινόμενα , ναρκῶσι καὶ ἐκλύονται , πολλῷ μᾶλλον οἱ κακοῦμενοι τοῦτο πεῖσονται . Καὶ μὴ θαυμάζης · ἄκουε γὰρ τινὸς σοφοῦ λέγοντος , Καὶ σὺ κάλως ὡςπερ καὶ ἡμεῖς , ἐν ἡμῖν δὲ καθελορήσθης . Ἔχει γὰρ πῶς φύσει τὸ συμπάθειν λήψεσθαι , καὶ ταῖς τῶν ἑτέρων κατακλῶμεθα συμφοραῖς . Εἴπε δή μοι , ἄρα ὁ πατὴρ τὸν υἱὸν ὁρῶν ἐν τῇ αὐτῇ κείμενον δίκῃ , παραμυθίαν ἢ προθυμίαν λήψεται τῶν δεινῶν ; τί δὲ ἄνηρ τὴν γυναῖκα ; τί δὲ ἄνθρωπος τὸν ἄνθρωπον ; οὐχὶ τότε μᾶλλον κατακλῶμεθα ; Ναί , φησίν · ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν ἕχει ταῦτα τὰ πάθη . Οὐδὰ κάγω , ἀλλ᾽ ἕτερα πολλῷ χαλεπώτερα · κλαυθμὸς γὰρ ἕσται ἀπαραμήθητος τότε , πάντων ἀλλήλους ὁρῶντων , πάντων κοπτομένων . Οἱ ἐν λιμῷ ὄντες , εἴπε , ἄρα παραμυθίαν λαμβάνουσι τῶν οἰκείων κακῶν ἐκ τῆς ἑτέρων κοινωνίας ; τί δὲ , ὅταν ἢ καὶ παῖς , ἢ καὶ πατὴρ , καὶ γυνὴ , καὶ ἕγγονα τὴν αὐτὴν τινύνται δίκην ; τί δὲ , ὅταν φίλους ὁρῶμεν , ἄρα παραμυθίαν ἔχομεν ; Οὐχ ἕστιν , οὐκ ἕστιν , ἀλλὰ μᾶλλον ἐπιτείνεται ἡμῖν τὰ δεινά . Χωρὶς δὲ τούτων ἕστι κακὰ , ἢ μὴ ἔχει παραμυθίαν ἀπὸ τῶν κοινῶν διὰ τὴν χαλεπότητα · οἷον τὸ [ 604 ] λέγω · Ἔστω τις ἐν πυρὶ κείμενος , καὶ ἄλλος πάλιν · πῶς ἀλλήλους παραμυθήσονται ; Εἴπε μοι , παρακαλῶ , εἰ ποτε ἐν πυρετῷ γεγόναιμεν σφοδρῷ , οὐχὶ πάντα τὰ τῆς παραμυθίας ἡμῖν ἐξέλιπεν ; Εἰκότως · ὅταν γὰρ ἐπικρατῇ τὰ δεινά , οὐκέτι ἂν ἔχει σχολὴν παραμυθεῖσθαι ἢ ψυχή . Ἡ οὐχ ὁρᾷς τὰς τοὺς ἄνδρας ἀποβαλοῦσας , πῶς ἔχουσιν ἀφῆμεν ἕτέρας γυναῖκας τὸ αὐτὸ παθοῦσας ; ἀλλ᾽ οὐδὲν ἀπὸ τούτου τοῦ πένθους ἐλαττον γίνεται . Μὴ δὲ ταύτῃ
Lemmas: γ . οὕτως τοίνυν ζῶ , ὥστε μή βλασφημέω ὁ ὄνομα ὁ Θεός . μήτε οὖν πρός δόξα ἀνθρώπινος βλέπω , μήτε ὥστε πονηρός λαμβάνω δόξα , ἀλλά ἐν ἑκάτερος ὁ συμπεράω τιμάω . ἐν ὅς φαίνω , φημί , ὡς φωστήρ ἐν κόσμος . Ζεύς οὗτος γάρ ἐγώ ἐάω , ἵνα ὡς φωστήρ εἰμί , ἵνα διδάσκαλος ὁ ἄλλος καθίστημι , ἵνα ὡς ζῦμι γίγνομαι , ἵνα ὡς ἄγγελος μετά ὁ ἄνθρωπος περιπλέω , ἵνα ὡς ἀνήρ μετά ὁ παῖς ὁ μικρός , ὡς πνευματικός μετά ὁ ψυχικός , ἵνα κερδαίνω ἐκεῖνος , ἵνα σπέρμα εἰμί , ἵνα καρπός πολύς φέρω . οὐχ ἐσθίω λωγάω , εἰμί τοσοῦτος ἐγώ ὁ βίος λάμπω · οὐ ἐσθίω διδάσκαλος , εἰμί ἔργον ἐπιδείκνυμι . οὐδείς εἄν εἰμί Ἕλλην , εἰμί ἐγώ εἰμί Χριστιανός , ὡς δεῖ · εἰμί ὁ ὁ Χριστός φυλάσσω , εἰμί τήκω , εἰμί πλεονεκτέω , εἰμί λιοδορουμενοω εὐλογέω , εἰμί κακῶς πάσχω εὐεργετέω , οὐδείς οὗτος σκληρός εἰμί , ὡς μή ἐπιβράζω ὁ εὐσέβεια , εἰμί παρά πᾶς οὗτος γίγνομαι . καί ἵνα μανθάνω , εἰς ἧμαι ὁ Παῦλος , καί τοσοῦτος ἐπισπάω . εἰμί πᾶς εἰμί τοιοῦτος , πῶς οἰκέω οὐ εἄν ἐπεσπατάζεμεθα ; ἰδού πλείων εἰμί ὁ Χριστιανός ὁ ἐθνικός . καί ἐν μέν ὁ ἄλλος τέχνη εἰς ἕκαστον ὁμοῦ παῖς διδάσκω δυνατός · ἐνταῦθα δέ ὁ διδάσκαλος π́λυος εἰμί , καί ὁ μαθητής πολύς π́λυος , οὐδείς πρόσεσις . ὁ γάρ διδάσκω πρός ὁ ὁ διδάσκαλος ἀρετή ὁράω · καί ὅταν ὁράω καί ἐγώ ὁ αὐτός ἐπιθυμέω , ὁ αὐτός ἐφίημι , ὁ ἄρχω , ὁ τιμάω , πῶς δύναμαι θαυμάζω ὁ χριστιανισμός ; Ὅμοιος βίος ἐπιλαμβάνω , ψυχή Τῆνος ὁ χρῆμα ὁμοίως αὐτός θαυμάζω , πολύς δέ καί πλείων · ὁ θάνατος ὁμοίως αὐτός περιφικαμνω , πενία ὁμοίως φοβέω , πρός νόσος ὁμοίως δυσεργαίνόμεν , ὁμοίως δόξα ἐράω καί δυναστεία , ὑπέρ φιλαργυρία κατακόπτω ἑαυτοῦ , ὁ καιρός θεραπεύω . μήθω οὖν ἔχω πιστεύω · ἀπό σημεῖον · ἀλλά οὖον γίγνομαι οὗτος · ἀλλά ἀπό ὁ ἀναστροφή · ἀλλά ἀπόλλυμι · ἀλλά ἀπό ὁ ἀγάπη · ἀλλά οὐδαμοῦ οὐδέ ἔργος αὐτός ὁράω . Ζεύς οὗτος οὖον ὁ ἡμέτερος μόνος ἁμάρτημα , ἀλλά καί ὁ ἕτερος βλάβη ἐγώ [ 603 ] λόγος ὑφίημι . Ἀνανέω ποτός , γρηγορέω , δείκνυμι πολιτεία ἐπί γῆ οὐράνιος , λέγω , ὅτι ἡμός ὁ πολίτευμα ἐν οὐρανός ὑπάρχω , καί ἐπί γῆ ὁ ἀλήθεια ἐπιδείκνυμι . ἄλλος γίγνομαι , φημί , παρά ἐγώ ἀνήρ μέγας . πόθεν πιστεύω , φημί ὁ Ἕλλην ; οὖον γάρ ὁράω σύ ὁ αὐτός πράσσω ἐκεῖνος . ἐπεί εἰμί δεῖ οὗτος διηγέομαι , ἔχω καί ἐγώ , φημί , μέγας φιλόσοφος , καί θαυμαστός βίος ἕνεκα . ἀλλά δείκνυμι ἐγώ Παῦλος ἕτερος καί Ἰωάννης · ἀλλά οὐ εἄν ἔχω . Πῶς οὖν οὐ καί γελάω οὗτος διαλέγω ἐγώ ; πῶς οὐ καί ἔτι καθίζω ἐν ἄγνοια ἀνέχω ὁράω οὐ ἐν ἔργον , ἀλλά ἐν λόγος φιλοσοφέω , ἐγώ ; νῦν γάρ ὑπέρ ὀβολός ἕνος καί ἀναρρέω καί ἀναιρέω ἑτοῖμος ἕκαστος · ὑπέρ κύαθος γῆ , μυρίος δικαστήριον συνίστημι · ὑπέρ θάνατος παιδίον ὁ ἄνω κάτω ποιέω . ὁ γάρ ἄλλος ἀφανίζω ὁ πολύς πένθος ἄξιος , οἷος οἰωνισμός , καί κληδονισμός , παρατήρησις , γένεσις , σύμβολον , περίαμμα , μαντεῖος , ἐπίβδα , μαγεία . ὑπέρ μέγας οὗτος , καί ἱκανός ὁ ὀργή ἐκκαλέω ὁ Θεός , ὅτι καί μετά ὁ υἱός ἀποστέλλω ὁ ἕκαστος , οὗτος τολμάω . τις εἰμί ἄρα ; οὐδείς ἕτερος , ἢ πενθέω χρή · ὁ γάρ πολλοστός ὁ κόσμος μόλις διασῴζω . ἄλλος ὁ ἀπόλλυμι ἀκούω χαίρω , ὡς οὐ αὐτός μόνος οὗτος οπομενω , ἀλλά μετά π́λυος . καί Ποίας οὗτος χαρά ; καί γάρ αὐτός ὁ χαρά τίνω δίκη . μή γάρ , ὡς ἐνταῦθα , νομίζω , ὁ κοινωνέω εἰμί ὁ συμφορά φέρω παραμυθία , οὗτος χαίρω . πόθεν οὗτος δῆλος ; ἐγώ ποιέω φανερός . εἶπον γάρ ἐγώ · εἰμί τις κλέπτω χάσκω , εἴτα̅ καί ὁ παῖς συγκαίω αὐτός ὁράω , καί κνίζω ἀπό ὁ χρυσός ἀνέρχομαι , οὐ ἀποθνῄσκω ; σφόδρα γε · καί πῶς , ἐγώ λέγω . εἰμί γάρ ὁ μή πάσχω , οὗτος ὁράω γίγνομαι , ναρκόω καί ἐκλύω , πολύς μᾶλλον ὁ κακόω οὗτος πείθω . καί μή θαυμάζω · ἀκούω γάρ τις σοφός λέγω , καί σύ κάλως ὡς καί ἐγώ , ἐν ἐγώ δέ καθαιρέω . ἔχις γάρ πῶς φύσις ὁ συμπαθέω λαμβάνω , καί ὁ ὁ ἕτερος κατακλάω συμφορά . εἶπον δή ἐγώ , ἄρα ὁ πατήρ ὁ υἱός ὁράω ἐν ὁ αὐτός κεῖμαι δίκη , παραμυθία ἢ προθυμία λαμβάνω ὁ δεινός ; τίς δέ ἀνήρ ὁ γυνή ; τίς δέ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος ; οὐ τότε μᾶλλον κατακλάω ; Ναίς , φημί · ἀλλά οὐ εἰμί ἕχω οὗτος ὁ πάθος . οὐδή κἀγώ , ἀλλά ἕτερος πολύς χαλεπός · κλαυθμός γάρ ἕννυμι ἀπαραμήθητος τότε , πᾶς ἀλλήλων ὁράω , πᾶς κόπτω . ὁ ἐν λιμός εἰμί , εἶπον , ἄρα παραμυθία λαμβάνω ὁ οἰκέω κακός ἐκ ὁ ἕτερος κοινωνία ; τίς δέ , ὅταν ἢ καί παῖς , ἢ καί πατήρ , καί γυνή , καί ἐγγόνη ὁ αὐτός τείνω δίκη ; τίς δέ , ὅταν φίλος ὁράω , ἄρα παραμυθία ἔχω ; οὐχ ἕστiν , οὐ ἕστiν , ἀλλά μᾶλλον ἐπιτείνω ἐγώ ὁ δεινός . Χωρὶς δέ οὗτος εἰμί κακός , ἢ μή ἔχω παραμυθία ἀπό ὁ κοινός διά ὁ χαλεπότης · οἷος ὁ [ 604 ] λέγω · ἔστω τις ἐν πῦρ κεῖμαι , καί ἄλλος πάλιν · πῶς ἀλλήλων παραμυθέομαι ; εἶπον ἐγώ , παρακαλέω , εἰμί ποτός ἐν πυρετός γίγνομαι σφοδρός , οὐ πᾶς ὁ ὁ παραμυθία ἐγώ ἐκλείπω ; εἰκότως · ὅταν γάρ ἐπικρατέω ὁ δεινός , οὐκέτι εἄν ἔχω σχολή παραμυθέομαι ἢ ψυχή . ὁ οὐ ὁράω ὁ ὁ ἀνήρ ἀποβάλλω , πῶς ἔχω ἀφίημι ἕτερος γυνή ὁ αὐτός πάθος ; ἀλλά οὐδείς ἀπό οὗτος ὁ πένθος μικρός γίγνομαι . μή δέ οὗτος