joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-timotheum-homiliae-1-18 pg062_0585.2
β . Τίμην ἐνταῦθα τὴν θεραπείαν λέγει , τὴν τῶν ἀναγκαίων χορηγίαν . Τὸ γὰρ ἐπαγαγὲν , Οὐ ριμώσεις βοῦν ἀλοῶντα , καὶ , Ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ , τοῦτο δηλοῖ . Ἄρα καὶ ὅταν λέγῃ , Χήρας τίμα , τοῦτο λέγει περὶ τῶν ἀναγκαίων τροφῆς . Ἴνα ταῖς δνταῖς χήραις ἐπαρκέσῃ , φησὶ · καὶ πάλιν , Τίμα τὰς δνταῖς χήρας · τοῦτέστι , τὰς ἐν πενίᾳ · ὅπου γὰρ ἂν τις ἐν πενίᾳ ᾖ , τοσοῦτω μᾶλλον ἐστὶ χρέα . Τίθησι [ 636 ] τὸ τοῦ νόμου , τίθησι τὸ τοῦ Χριστοῦ , ἀμφότερα συμφωνοῦντα . Ὁ μὲν γὰρ νόμος φησίν , Οὐ ριμώσεις βοῦν ἀλοῶντα . Ὅρῃ πῶς βούλεται χάριν τὴν διδασκάλων · Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐχ ἔστιν , ἄλλος πόνος τοιοῦτος , ὡς ὁ ἐκείνου . Ἄλλ’ ἐκεῖνο μὲν τοῦ νόμου · πῶς δὲ καὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ τίθησι ; Ἄξιος γὰρ , φησίν , ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ . Μὴ τῇ μισθῷ τοίνυν προσέχωμεν μόνον , ἀλλὰ καὶ πῶς προσέταξε · φησὶ γὰρ , Ἄξιος ὁ ἐργάτης τῆς ἐροτῆς αὐτοῦ ἐστιν . Ὦστε εἰ τις τρυφῇ καὶ ἀνίται , οὐχ ἔστιν ἄξιος · εἰ μὴ τις ἐστὶ βοὺς ἀλοῶν , καὶ πρὸς πνίγος καὶ πρὸς ἀκάνθας τὸ ζυγὸν ἀνέχων · Ἐκεῖ , καὶ οὐ πρότερον ἀρπάζεται , ἕως ταῖς ἀποθῆκαὶ τοὺς καρποὺς εἰσχωρίσει , οὐχ ἔστιν ἄξιος . Ἄρα δὲ μετὰ ἀφροδίας ἐπιτρέψαι τοῖς διδασκάλους τὴν τῶν ἀναγκαίων χορηγίαν , ἵνα μὴ χάριν μὴτε ἐκλύωνται , μηδὲ περὶ τὰ μικρὰ σχολάζοντες τῶν μεγάλων ἀποστερῶσιν ἑαυτούς · ἵνα τὰ πνευματικὰ ἐργάζωνται , μηδὲνα τῶν βιωτικῶν ποιούμενοι λόγον . Τοιούτου ἦσαν οἱ Λευται · οὐδὲν αὐτοῖς ἔμελε τῶν βιωτικῶν , ὅτι τοῖς λαοῖς ἔμελε τῶν αὐτῶν προνοίας , καὶ νόμῳ ἐτέτακτο τὰ τῶν προσόδων , ὧν αἱ δεκάται , τὰ ἀπὸ τῶν χρυσίων , αἱ ἀπαρχαί , αἱ εὐχαί , καὶ πολλὰ ἕτερα . Ἄλλ’ ἐκεῖνος μὲν εἰκότως ταῦτα ἐνομοθέτει , ἀπε τὰ παρόντα ζητοῦσιν · ἐγὼ δὲ πλέον οὐδὲν λέγω τοῦ δεῖν τοὺς προεστῶτας ἔχειν τροφὰς καὶ σκεπάσματα , ἵνα μὴ περιέλθωνται εἰς ταῦτα . Τί δὲ ἐστι , Διπλῆς τιμῆς ; Διπλῆς τῆς πρὸς τὰς χήρας , ἢ τῆς πρὸς τοὺς διακόνους , ἢ ἀπλῶς διπλῆς τιμῆς πολλῆς φησι . Μὴ τοῦτο τοίνυν μόνον σκοπώμεν , ὅτι διπλῆς αὐτοῖς τιμῆς ἠξίωσαν , ἀλλ’ ὅτι προσἔθηκε , Τοὺς καλῶς προεστῶτας . Τί δὲ ἐστι , Καλῶς προεστῶτας ; Ἀκουσόμεν τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησι ὑπὲρ τῶν προβάτων . Ἄρα τοῦτο ἐστὶ καλῶς προεστάναι , μηδενὸς φείδεσθαι τῆς ἐκείνων χρημονίας ἕνεκεν . Μάλιστα , φησίν οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ . Ποῦ νῦν εἰσιν οἱ λέγοντες μὴ δεῖν λόγου , μηδὲ διδασκαλίας ; ὅπου γε καὶ Τιμόθεος τοσαῦτα παραίνει λέγων , Ταῦτα μελέτα , ἐν τούτοις ἴσθι · καὶ πάλιν , Πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει , τῇ παρακαλήσει · τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντας . Καὶ τούτους μάλιστα πάντων τῶν ἄλλων τιμᾶσθαι βούλεται · καὶ τὴν αἰτίαν τίθησι , ὅτι πολὺν πόνον ὑπομένουσι , φησίν . Εἰκῶς . Ὅταν γὰρ ὁ μὲν ἕτερος μήτε ἀγρυπνῇ , μήτε φροντίσῃ , ἀλλ’ ἀπλῶς συνεδρεύῃ ἐν ἀδείᾳ καὶ ἀμερίμνῳ , ἐκεῖνος δὲ κόπτηται φροντίζων , μελετῶν , καὶ μάλιστα , ὅταν ἀπειρος ᾖ καὶ λόγον τῶν ἔξωθεν , πῶς οὐ δεῖ μάλιστα τιμῆς ἀπολαύειν καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων αὐτὸν εἰς τοσούτους πόνους ; ταυτὸν ἀφέντα ; Μυρίας γὰρ γλῶσσας · ἐστιν οὐδὲν ὅπου ὁ δεῖνα ἐκείμματο , ἕτερος ἐπήνεσεν , ἄλλος ἐκόμισε , ἄλλος διέβαλε τὴν μνήμην καὶ τὴν σύνθεσιν · καὶ δὲ αὐτὸ πολλῆς ἰσχῦς , ὥστε ταῦτα φέρειν . Μέγα γὰρ τοῦτο , μέγα πρὸς Ἐκκλησίας οἰκοδομὴν , καὶ πολὺ συντελεῖ τὸ διδασκάλους εἶναι τοὺς προεστῶτας · χῶν τοῦτο μὴ παρῇ , πολλὰ τῶν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις ὀλίζεται . Διὰ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων , μετὰ τοῦ φιλοξένου καὶ τοῦ ἐπισκέπου , μετὰ τοῦ [ 637 ] ἀλήππου , καὶ τοῦτο ἀριθμεῖ λέγων , διδασκάλων . Ἐπεὶ διὰ τί διδασκάλους λέγεται ; Ναί , φησίν , ἵνα τῷ βίῳ διδάσχῃ φιλοσοφίαν . Ὦστε ταῦτα περιττά , καὶ οὐ δεῖ τῆς ἀπὸ τῶν λόγων διδασκαλίας εἰς προκοπὴν . Καὶ πῶς ὁ Παῦλος φησι , Μάλιστα οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ ; ὅταν γὰρ περὶ δογμάτων ᾖ λόγος , ποῖος βίος ἐνταῦθα ἰσχύει ; Τίνα λόγον δὲ φησίν ; Οὐ τὸν κομπώδη , οὐδὲ τὸν τῶν κομιῶν ἔχοντα τὴν ἔξωθεν , ἀλλὰ τὸν ἰσχύον πολλὴν καπημένον τοῦ πνεύματος , τὸν συνέσεως γέμοντα καὶ φρονήσεως . Οὐ κατασκευὴς οὐν αὐτὴ καὶ φράσεως δεῖ , ἀλλὰ νοημάτων , οὐδὲ συνθέσεως , ἀλλὰ φρενῶν . Κατὰ πρεσβύτερον κατηγορίαν μὴ παραδέχου , ἐκτὸς εἰ μὴ ἐπὶ δύο ἢ τριῶν μαρτύρων . Κατὰ γὰρ νεωτέρου δὲ ἐκτὸς μαρτύρων κατηγορίαν δεχέσθαι ; κατὰ δὲ ὅλιος τινὸς , καὶ οὐχὶ μετὰ ἀκριβείας πάντοτε δεῖ τὰς κρίσεις ποιεῖσθαι ; Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει ; Οὐδὲ ἐπὶ ἕνους , φησὶ , μάλιστα δὲ κατὰ πρεσβυτέρου . Πρεσβύτερον γὰρ ἐνταῦθα φησίν , οὐχὶ τὸ ἀξίωμα , ἀλλὰ τὴν ἡλικίαν , ἐπειδὴ πρὸ εὐκολώτερον ἀμαρτάνουσιν οἱ νέοι τῶν πρεσβυτέρων . Δῆλον δὲ ἐστιν ἐντεῦθεν , ὅτι Ἐκκλησίαν λοιπὸν ἤν ἐμπειστευμένος ὁ Τιμόθεος , ἢ καὶ ἕθνος ὀλιγὸν τῆς Ἀσίας · διὸ καὶ περὶ πρεσβυτέρων αὐτῷ διαλέγεται . Τοὺς ἀμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἐλεγχε , ἵνα καὶ οἱ λοιποὶ φόβον ἔχῃ . Τοῦτέστι , Μὴ ταχέως ἐκποτὲ αὐτὰ μετὰ πολλῆς τῆς ἀκριβείας · ἅπαντα περιεργάου · ὅταν μέντοι μάθῃς σαφῶς , σφοδρῶς ἐπέπιθι , ἵνα οἱ ἄλλοι σωφρονίσωσιν . Ὦστερ γὰρ τὸ ἀπλῶς κατακρίνειν βλαβερὸν , οὕτω τὸ μὴ ἐπεξιναι τοῖς φανεροῖς · ἀμαρτήμασιν , ὅδον ἐστὶ δούνα τοῖς ἄλλοις τοῦ τὰ αὐτὰ ποιεῖν καὶ τολμᾶν . Ἐλεγχε δὲ , εἶπε , ἡλῶν ὅτι οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ μετὰ ἀποτομίας · οὕτω γὰρ καὶ οἱ λοιποὶ φόβον ἔξουσιν . Πῶς οὖν φησίν ὁ Χριστός . Ὑπαγε , ἐλεήσον αὐτὸν ματαξὶ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου , ἕαν εἰς σὲ ἀμάρτῃ ; Πλὴν χἀκεῖνον συγχωρεῖ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐλέγχεσθαι .
Lemmas: Β . τιμή ἐνταῦθα ὁ θεραπεία λέγω , ὁ ὁ ἀναγκαῖος χορηγία . ὁ γάρ ἐπάγω , οὖον ριμωσις βοῦς ἀλοάω , καί , Ἄξιος ὁ ἐργάτης ὁ μισθός αὐτός , οὗτος δηλόω . ἄρας καί ὅταν λέγω , Χῆρα τιμάω , οὗτος λέγω περί ὁ ἀναγκαῖος τροφή . ἵνα ὁ δνταῖς χήρα ἐπαρκέω , φημί · καί πάλιν , Τίμα ὁ δνταῖς χήρα · τουτέστι , ὁ ἐν πενία · ὅπου γάρ εἄν τις ἐν πενία εἰμί , τοσοῦτος μᾶλλον εἰμί χρεία . τίθημι [ 636 ] ὁ ὁ νόμος , τίθημι ὁ ὁ Χριστός , ἀμφότερος συμφωνέω . ὁ μέν γάρ νόμος φημί , οὖον ριμωσις βοῦς ἀλοάω . Ὄρος πῶς βούλομαι χάρις ὁ διδάσκαλος · οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί , ἄλλος πόνος τοιοῦτος , ὡς ὁ ἐκεῖνος . ἄλλος ἐκεῖνος μέν ὁ νόμος · πῶς δέ καί ὁ ὁ Χριστός τίθημι ; Ἄξιος γάρ , φημί , ὁ ἐργάτης ὁ μισθός αὐτός . μή ὁ μισθός τοίνυν προσέχω μόνος , ἀλλά καί πῶς προστάσσω · φημί γάρ , Ἄξιος ὁ ἐργάτης ὁ ἐροτή αὐτός εἰμί . ὥστε εἰμί τις τρυφή καί ανιος , οὐ εἰμί ἄξιος · εἰμί μή τις εἰμί βοῦς ἀλόη , καί πρός πνίγος καί πρός ἄκανθα ὁ ζυγόν ἀνέχω · ἐκεῖ , καί οὖον πρότερος ἀρπάζω , ἠώς ὁ ἀποθήκη ὁ καρπός1 εἰσχωρίζω , οὐ εἰμί ἄξιος . ἄρας δέ μετά αφροδιος ἐπιτρέπω ὁ διδάσκαλος ὁ ὁ ἀναγκαῖος χορηγία , ἵνα μή χάρις μήτε ἐκλύω , μηδέ περί ὁ μικρός σχολάζω ὁ μέγας ἀποστερέω ἑαυτοῦ · ἵνα ὁ πνευματικός ἐργάζομαι , μηδείς ὁ βιωτικός ποιέω λόγος . τοιοῦτος εἰμί ὁ λευος · οὐδείς αὐτός μέλω ὁ βιωτικός , ὅτι ὁ λαός μέλω ὁ αὐτός πρόνοια , καί νόμος τάσσω ὁ ὁ πρόσοδος , ὅς ὁ δεκάτη , ὁ ἀπό ὁ χρυσίον , ὁ ἀπαρχαί , ὁ εὐχή , καί πολύς ἕτερος . ἄλλος ἐκεῖνος μέν εἰκότως οὗτος νομοθετέω , θέραψ ὁ πάρειμι ζητέω · ἐγώ δέ πλέω οὐδείς λέγω ὁ δήω ὁ προίστημι ἔχω τροφή καί σκέπασμα , ἵνα μή περιέρχομαι εἰς οὗτος . τις δέ εἰμί , διπλόος τιμή ; διπλόος ὁ πρός ὁ χήρα , ἢ ὁ πρός ὁ διάκονος , ἢ ἀπλόος διπλόος τιμή πολύς φημί . μή οὗτος τοίνυν μόνος σκοπέω , ὅτι διπλόος αὐτός τιμή ἀξιόω , ἀλλά ὅτι προστίθημι , ὁ καλῶς προίστημι . τις δέ εἰμί , καλῶς προίστημι ; ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · ὁ ποιμήν ὁ καλός ὁ ψυχή αὐτός τίθημι ὑπέρ ὁ πρόβατον . ἄρας οὗτος εἰμί καλῶς προίστημι , μηδείς φείδομαι ὁ ἐκεῖνος χρημονίας ἕνεκα . μάλιστα , φημί ὁ κοπιάω ἐν λόγος καί διδασκαλία . πός νῦν εἰμί ὁ λέγω μή δήω λόγος , μηδέ διδασκαλία ; ὅπου γε καί Τιμόθεος τοσοῦτος παραινέω λέγω , οὗτος μελέτη , ἐν οὗτος εἰμί · καί πάλιν , προσέχω ὁ ἀναγιγνώσκω , ὁ παρακαλέω · οὗτος γάρ ποιέω καί σαυτοῦ σῴζω καί ὁ ἀκούω . καί οὗτος μάλιστα πᾶς ὁ ἄλλος τιμάω βούλομαι · καί ὁ αἴτιος τίθημι , ὅτι πολύς πόνος ὑπομένω , φημί . ἵημι . ὅταν γάρ ὁ μέν ἕτερος μήτε ἀγρυπνέω , μήτε φροντίζω , ἀλλά ἀπλόος συνεδρεύω ἐν ἄδεια καί ἀμέριμνος , ἐκεῖνος δέ κόπτω φροντίζω , μελέτη , καί μάλιστα , ὅταν ἤπειρος εἰμί καί λόγος ὁ ἔξωθεν , πῶς οὖον δεῖ μάλιστα τιμή ἀπολαύω καί πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω αὐτός εἰς τοσοῦτος πόνος ; τατός ἀφίημι ; Μυρίας γάρ γλῶσσα · εἰμί οὐδείς ὅπου ὁ Δεῖνα ἐκείμματο , ἕτερος ἐπαινέω , ἄλλος κομίζω , ἄλλος διαβάλλω ὁ μνήμη καί ὁ σύνθεσις · καί δέ αὐτός πολύς ἰσχύς , ὥστε οὗτος φέρω . Μέγης γάρ οὗτος , μέγας πρός ἐκκλησία οἰκοδομή , καί πολύς συντελής ὁ διδάσκαλος εἰμί ὁ προίστημι · χόω οὗτος μή πείρω , πολύς ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία ὁλίζω . Ζεύς οὗτος μετά ὁ ἄλλος , μετά ὁ φιλόξενος καί ὁ ἐπισκέπω , μετά ὁ [ 637 ] ἀλήππου , καί οὗτος ἀριθμέω λέγω , διδάσκαλος . ἐπεί διά τίς διδάσκαλος λέγω ; Ναίς , φημί , ἵνα ὁ βίος διδάσκω φιλοσοφία . ὥστε οὗτος περισσός , καί οὖον δεῖ ὁ ἀπό ὁ λόγος διδασκαλία εἰς προκοπή . καί πῶς ὁ Παῦλος φημί , μάλιστα ὁ κοπιάω ἐν λόγος καί διδασκαλία ; ὅταν γάρ περί δόγμα εἰμί λόγος , ποῖος βίος ἐνταῦθα ἰσχύω ; τίς λόγος δέ φημί ; οὖον ὁ κομπώδης , οὐδέ ὁ ὁ κομίζω ἔχω ὁ ἔξωθεν , ἀλλά ὁ ἰσχύω πολύς καπημένον ὁ πνεῦμα , ὁ σύνεσις γέμω καί φρόνησις . οὖον κατασκευή ὀν αὐτός καί φράσις δεῖ , ἀλλά νόημα , οὐδέ σύνθεσις , ἀλλά φρήν . κατά πρέσβυς κατηγορία μή παραδέχομαι , ἐκτός εἰμί μή ἐπί δύο ἢ τρεῖς μάρτυς . κατά γάρ νέος δέ ἐκτός μάρτυς κατηγορία δέχομαι ; κατά δέ ὀλίγος τις , καί οὐ μετά ἀκρίβεια πάντοτε δεῖ ὁ κρίσις ποιέω ; τις οὖν εἰμί ὁ λέγω ; οὐδέ ἐπί ἕνος , φημί , μάλιστα δέ κατά πρέσβυς . πρέσβυς γάρ ἐνταῦθα φημί , οὐ ὁ ἀξίωμα , ἀλλά ὁ ἡλικία , ἐπεί πρό εὔκολος ἁμαρτάνω ὁ νέος ὁ πρέσβυς . Δῆλος δέ εἰμί ἐντεῦθεν , ὅτι ἐκκλησία λοιπός ἐάν ἐμπιστεύω ὁ Τιμόθεος , ἢ καί ἔθνος ὀλίγος ὁ Ἀσία · διό καί περί πρέσβυς αὐτός διαλέγω . ὁ ἁμαρτάνω ἐνώπιος πᾶς ἐλέγχω , ἵνα καί ὁ λοιπός φόβος ἔχω . τουτέστι , μή ταχέως ἐκποτὲ αὐτός μετά πολύς ὁ ἀκρίβεια · ἅπας περιέργω · ὅταν μέντοι μανθάνω σαφῶς , σφοδρός ἐπιπίνω , ἵνα ὁ ἄλλος σωφρονίζω . Ὅστερ γάρ ὁ ἀπλόος κατακρίνω βλαβερός , οὗτος ὁ μή ἐπέξειμι ὁ φανερόω · ἁμάρτημα , ὀδούς εἰμί Δούνα ὁ ἄλλος ὁ ὁ αὐτός ποιέω καί τολμάω . ἐλέγχω δέ , εἶπον , ἡλόω ὅτι οὐ ἀπλόος , ἀλλά μετά ἀποτομία · οὗτος γάρ καί ὁ λοιπός φόβος ἔχω . Πῶς οὖν φημί ὁ Χριστός . ὑπάγω , ἐλεέω αὐτός ματαξὶ σύ καί αὐτός μόνος , ἐάν εἰς σύ ἁμαρτάνω ; πλήν ἐκεῖνος συγχωρέω ἐν ὁ ἐκκλησία ἐλέγχω .