joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0170.3
πίστεως καὶ τῆς οἰκειώσεως λόγον λέγει · δ καὶ ἐμπροσθεν ἔλεγεν · Ἐξ αὐτοῦ δὲ καὶ ὑμεῖς ὅστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ . Διπλῆ γὰρ ἔσμεν ἐξ αὐτοῦ , καὶ τῷ μὴ ὄντες γενέσθαι , καὶ τῷ πιστῷ γενέσθαι · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο πτῖσις · δ καὶ ἀλλοχῶ φησιν · Ἴνα τοὺς δύο ποιῇ εἰς ἕνα τὸν εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον . Καὶ εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι' οὗ τὰ πάντα , καὶ ἡμεῖς δι' αὐτοῦ . Καὶ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ πάλιν ὁμοίως τοῦτο νοεῖν . Δι' αὐτοῦ γὰρ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος παρήχθη τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος εἰς τὸ εἶναι , καὶ ἀπὸ κλάνης εἰς ἀλήθειαν ἐπανήλθεν . Ὅστε τὸ , Ἐξ οὗ , τοῦτο οὐχ ἔστι , χωρὶς τοῦ Χριστοῦ · ἐξ αὐτοῦ γὰρ διὰ τοῦ Χριστοῦ ἐδημιουργήθημεν . Οὐ τοίνυν οὐδὲ τὰ ὀνόματα ὡς ἀποκεκληρωμένα διελία , τῷ μὲν Υἱῷ τὸ , Κύριος , τῷ δὲ Πατρὶ τὸ , Θεός , προσέψαμεν . Οὐδὲ γὰρ αὐτὰ καὶ ἐναλλάττειν ἡ Γραφὴ πολλάκις , ὡς ὅταν λέγῃ · Εἶπερ ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου · καὶ πάλιν , Διὰ τοῦτο ἔχρισά σε ὁ Θεός , ὁ Θεός σου · καὶ , Ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα , ὁ ὧν ἐπὶ πάντων θεός . Καὶ πολλοχῶ διὰ ἑαυτὰ μεταβαίνοντα τὰ ὀνόματα . Εἰ δὲ ἀποκεκληρωμένα ἦν ἐκάστη φύσις , καὶ οὐχὶ Θεὸς ἦν ὁ Υἱός , καὶ Θεὸς ὡς ὁ Πατήρ , μένων Υἱός · εἰπὼν , Ἀλλ' ἡμῖν εἰς θεός , περιττὸς προσετίθετο τὸ Πατήρ , βουλόμενος γνωρίσαι τὸν ἀγέννητον · ἄρχει γὰρ τὸ Θεός , εἰ γε αὐτοῦ μένον ἦν γνωριστικόν , τοῦτο δηλώσαι . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτερον ἔστιν εἰπὼν . [ 173 ] Εἰ γὰρ λέγεις , ὅτι ἐπειδὴ εἰς θεὸς εἴρηται , οὐχ ἄρμόζει τῷ Υἱῷ τὸ , Θεός , ὅρα καὶ ἐπὶ τῷ Υἱῷ τὸ αὐτὸ χαίρον . Καὶ γὰρ ὁ Υἱὸς εἰς Κύριος εἴρηται , καὶ οὐ διὰ τοῦτο αὐτῷ μόνῳ τὸ , Κύριος , ἀρμόττειν φαμεν . Ὅστε ἤν ἔχει ἰσχὺν τὸ , Εἰς , ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ , ταύτην καὶ ἐπὶ τοῦ Πατρός · καὶ καθάπερ οὐχ ἐκθεῖ τὸν Πατέρα τοῦ Κύριον εἶναι , οὕτως ὁ Υἱὸς ἐστὶ Κύριος , δι' ὃ ἐνα αὐτὸν λέγεσθαι Κύριον τὸν Υἱόν · οὕτως οὐδὲ τὸν Υἱὸν ἐκβάλλει τοῦ εἶναι Θεόν , οὕς ἐστὶ Θεὸς ὁ Πατήρ , διὰ τὸ ἕνα Θεὸν λέγεσθαι τὸν Πατέρα . Εἰ δὲ τινες λέγοιεν · Τινὸς ἕνεκεν Πνεύματος οὐχ ἐμνημόνευσεν · ἐκεῖνο ἂν εἴποιμεν , ὅτι πρὸς εἰδωλολάτρας ἦν ὁ λόγος αὐτῷ , καὶ περὶ θεῶν πολλῶν ὁ ἀγών , καὶ περὶ κυρίων πολλῶν . Διὸ καὶ Θεὸν τὸν Πατέρα εἰπὼν , τὸν Υἱὸν ἐκάλεσε Κύριον . Εἰ τοίνυν τὸν Πατέρα οὐκ ἐτόλμησε καλέσαι Κύριον νῦν μετὰ τοῦ Υἱοῦ , ἵνα μὴ δύο παρ' ἐκείνοις ὑποτυπώται λέγειν Κυρίους , οὐδὲ τὸν Υἱὸν Θεὸν μετὰ τοῦ Πατρὸς , ἵνα μὴ δύο νομιζοῖ λέγειν θεούς · τί θαυμάζεις , εἰ τοῦ Πνεύματος οὐχ ἐμνημόνευσεν · πρὸς γὰρ ἐκείνους αὐτῷ τῶν ἦν ὁ ἀγών , καὶ τὸ δαῖζαι , ὅτι οὐχ ἔστι πολυθεΐα παρ' ἡμῖν . Διὸ τὸ Εἰς τοῦτο συνεχῶς κατέχει λέγων · Οὐδεὶς θεὸς ἕτερος , εἰ μὴ εἰς · καὶ , Ἡμῖν εἰς θεὸς καὶ εἰς Κύριος . Ὦθεν δῆλον ὅτι φειδόμενος τῆς ἀσθενείας τῶν ἀκουόντων , ταύτῃ ἐχρήσατο τῇ διασκευῇ , καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ τοῦ Πνεύματος ἐμνημόνευσεν · ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτο ἔστιν , οὐδὲ ἀλλοχοῦ μνησθῆναι ἐκεῖ τοῦ Πνεύματος , οὐδὲ συντάττεσθαι αὐτῷ Πατρὶ καὶ Υἱῷ . Εἰ γὰρ ἀπέρριπται Πατὴρ καὶ Υἱός , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος αὐτὸ συντάττεσθαι οὐχ ἔδει ,
Lemmas: πίστις καί ὁ οἰκείωσις λόγος λέγω · δ καί ἔμπροσθεν λέγω · ἐς αὐτός δέ καί σύ ὅστε ἐν Χριστός Ἰησοῦς . διπλόος γάρ εἰμί ἐκ αὐτός , καί ὁ μή εἰμί γίγνομαι , καί ὁ πιστός γίγνομαι · καί γάρ καί οὗτος πτίσις · δ καί ἄλοχος φημί · ἵνα ὁ δύο ποιέω εἰς εἷς ὁ εἰς εἷς καινός ἄνθρωπος . καί εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς , καί ἐγώ διά αὐτός . καί ἐπί ὁ Χριστός πάλιν ὁμοίως οὗτος νοέω . διά αὐτός γάρ ἐκ ὁ μή εἰμί παράγω ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος εἰς ὁ εἰμί , καί ἀπό κλάνω εἰς ἀλήθεια επανέρχομαι . ὅστε ὁ , ἐς ὅς , οὗτος οὐ εἰμί , Χωρὶς ὁ Χριστός · ἐκ αὐτός γάρ διά ὁ Χριστός δημιουργέω . οὖον τοίνυν οὐδέ ὁ ὄνομα ὡς ἀποκληρόω διαιρέω , ὁ μέν υἱός ὁ , Κύριος , ὁ δέ πατήρ ὁ , Θεός , προστέφω . οὐδέ γάρ αὐτός καί ἐναλλάσσω ὁ γραφή πολλάκις , ὡς ὅταν λέγω · εἰ ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ · καί πάλιν , Ζεύς οὗτος χρίω σύ ὁ Θεός , ὁ Θεός σύ · καί , ἐς ὅς ὁ Χριστός ὁ κατά σάρξ , ὁ ὅς ἐπί πᾶς θεός . καί πολλοχῶ διά ἑαυτοῦ μεταβαίνω ὁ ὄνομα . εἰμί δέ ἀποκληρόω εἰμί ἐκάδιος φύσις , καί οὐ θεός εἰμί ὁ υἱός , καί θεός ὡς ὁ Πατήρ , Μένων υἱός · εἶπον , ἀλλά ἐγώ εἰς θεός , περισσός προστίθημι ὁ Πατήρ , βούλομαι γνωρίζω ὁ ἀγέννητος · ἄρχω γάρ ὁ Θεός , εἰμί γε αὐτός μένω εἰμί γνωριστικός , οὗτος δηλόω . οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος εἰμί εἶπον . [ 173 ] εἰμί γάρ λέγω , ὅτι ἐπεί εἰς θεός εἴρω , οὐ ἁρμόζω ὁ υἱός ὁ , Θεός , ὁράω καί ἐπί ὁ υἱός ὁ αὐτός χαίρω . καί γάρ ὁ υἱός εἰς Κύριος εἴρω , καί οὖον διά οὗτος αὐτός μόνος ὁ , Κύριος , ἁρμόττω φημί . ὅστε ἐάν ἔχω ἰσχύς ὁ , εἰς , ἐπί ὁ υἱός , οὗτος καί ἐπί ὁ πατήρ · καί καθάπερ οὐ ἐκθέω ὁ πατήρ ὁ κύριος εἰμί , οὕτως ὁ υἱός εἰμί Κύριος , διά ὅς εἷς αὐτός λέγω κύριος ὁ υἱός · οὕτως οὐδέ ὁ υἱός ἐκβάλλω ὁ εἰμί Θεός , ὅς εἰμί θεός ὁ Πατήρ , διά ὁ εἷς θεός λέγω ὁ πατήρ . εἰμί δέ τις λέγω · τις ἕνεκα πνεῦμα οὐ μνημονεύω · ἐκεῖνος εἄν εἶπον , ὅτι πρός εἰδωλολάτρης εἰμί ὁ λόγος αὐτός , καί περί θεός πολύς ὁ ἀγών , καί περί κύριος πολύς . Διὸ καί θεός ὁ πατήρ εἶπον , ὁ υἱός καλέω κύριος . εἰμί τοίνυν ὁ πατήρ οὐ τολμάω καλέω κύριος νῦν μετά ὁ υἱός , ἵνα μή δύο παρά ἐκεῖνος ὑποτυπόω λέγω κύριος , οὐδέ ὁ υἱός θεός μετά ὁ πατήρ , ἵνα μή δύο νομίζω λέγω θεός · τίς θαυμάζω , εἰμί ὁ πνεῦμα οὐ μνημονεύω · πρός γάρ ἐκεῖνος αὐτός ὁ εἰμί ὁ ἀγών , καί ὁ δαΐζω , ὅτι οὐ εἰμί πολυθεΐα παρά ἐγώ . Διὸ ὁ εἰς οὗτος συνεχῶς κατέχω λέγω · οὐδείς θεός ἕτερος , εἰμί μή εἰς · καί , ἡμῖν εἰς θεός καί εἰς Κύριος . ὤθω δῆλος ὅτι φείδομαι ὁ ἀσθένεια ὁ ἀκούω , οὗτος χράω ὁ διασκευή , καί διά οὗτος οὐδέ ὁ πνεῦμα μνημονεύω · ἐπεί εἰμί μή οὗτος εἰμί , οὐδέ αλλοχοω μιμνήσκω ἐκεῖ ὁ πνεῦμα , οὐδέ συντάσσω αὐτός πατήρ καί υἱός . εἰμί γάρ ἀπορρίπτω πατήρ καί υἱός , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ βάπτισμα αὐτός συντάσσω οὐ ἐσθίω ,