joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0346.2
ε' . Μετὰ δὲ τούτων καὶ ἑτέρας αἰτίας ἐροῦμεν . Τίς καὶ ἐκεῖνο ἀνταχάλον εἶπεν , ὅτι καὶ περὶ ἀναστάσεως ὁ λόγος ἦν τῆς Παύλου , πράγματος διὰπαντοῦ δοκοῦντος εἶναι καὶ σφόδρα ἀπιστουμένου · καὶ πρὸς Κορινθίους ἐπιστέλλει , ἔνθα πλείους οἱ φιλόσοφοι οἱ τὰ τοιαῦτα κομψοῦντες ἀεὶ . Καὶ γὰρ ἐν τοῖς ἄλλοις ἀλλήλους συρρήγνυντες , ἐν τούτῳ πάντες , ὅτι ἐξ ἑνὸς στόματος , συνένευσαν , δογματίζοντες μὴ εἶναι ἀνάστασιν . Ἄγωνιζόμενος τοίνυν ὑπὲρ τοιαύτης ὑποθέσεως οὕτως ἀπιστουμένης καὶ καταγελασμένης καὶ διὰ τὴν προλήψιν τὴν γεγενημένην καὶ διὰ τὴν τοῦ πράγματος δυσκολίαν , καὶ βουλόμενος κατασκευάσθαι τὸ δυνατὸν , πρῶτον ἐκ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ τοῦτο ἐργάζεται · καὶ ἀποδείξας αὐτὴν καὶ ἀπὸ τῶν προφητῶν καὶ ἀπὸ τῶν ἑωρακῶτων καὶ ἀπὸ τῶν πιστευσάντων , ἐπειδὴ ἔλαβεν ὡμολογημένην τὴν εἰς ὅποιον ἀναγμένην , καὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων κατασκευάζει λοιπόν . Εἰ γὰρ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται , ἔφησιν , οὐδὲ Χριστὸς ἐγήγερται . Εἰτα συνεχῶς ταύτη ἀντιστρέφει ἐν τοῖς ἑμπροσθεν , ἑτέρως πάλιν ἐπιχειρεῖ , ἀπαρχὴν αὐτὸν καλῶν , καὶ δεικνὺς καταργουμένην πᾶσαν ἀρχὴν καὶ ἐξουσίαν καὶ δύναμιν καὶ θάνατον ἔσχατον . Πῶς οὖν καταργηθή , φησιν , ἐὰν μὴ πρότερον , ὅπερ εἶχεν , ἀποβάλῃ σώματα ; Ἐπεὶ οὖν μεγάλα περὶ τοῦ Μονογενοῦς ἐφθέγξατο , ὅτι παραβιδοῖ τὴν βασιλείαν , τοιαύτην , ὅτι αὐτὸς ἀνύει ταῦτα , καὶ αὐτὸς τὸν πόλεμον νικᾷ , καὶ πάντα τίθησιν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ , ἐπήγαγε , τὴν ἀπιστίαν τῶν πολλῶν διορθοῦμενος · Δεὶ γὰρ αὐτὸν βασιλεύειν , ἄχρις οὗ ἀν θῇ πάντα τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ . Οὐ τέλος ἐπιτιθεῖ τῇ βασιλείᾳ τῇ , Ἄχρις , εἶπεν , ἀλλ' ἀξιοτίστον ποιῶν τὸ εἰρημένον , καὶ θαρρεῖν παρασκευάζων . Μὴ γὰρ , ἐπειδὴ ἔγνωσας , φησίν , ὅτι καταργεῖ πᾶσαν ἀρχὴν καὶ ἐξουσίαν καὶ δύναμιν , καὶ τὸν διάβολον καὶ τὰς τῶν δαιμόνων φάλαγγας τὰς τοσαύτας , καὶ τῶν ἀπίστων τὰ πλήθη καὶ τοῦ θανάτου τὴν τυραννίδα καὶ τὰ κακὰ ἀπαντα , φοβηθῇς , ὡς ἀπονοῦντος αὐτοῦ · ἔως γὰρ ἂν ποιήσῃ ταῦτα πάντα , δεῖ βασιλεύειν αὐτόν · οὐ τοῦτο λέγων , ὅτι μετὰ τὸ ποιήσαι οὐ βασιλεύσει , ἀλλ' ἐκεῖνο κατασκευάζων , ὅτι κἂν μὴ νῦν γένηται , πάντως ἔσται . Οὐ γὰρ διακόπτεται αὐτοῦ ἡ βασιλεία · κρατεῖ γὰρ καὶ ἰσχύει καὶ μένει , ἕως ἂν πάντα καταργώσῃ . Τοῦτο δὲ τὸ ἔθος καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ εὑροῖς ἂν , ὡς ὅταν λέγῃ , Τὸ δὲ ῥῆμα Κυρίου μένει εἰς τὸν αἰῶνα · καὶ , [ 370 ] Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλειψοῦσι . Ταῦτα δὲ λέγει ὁ προφήτης καὶ τὰ τοιαῦτα , ἐπειδὰν περὶ πραγμάτων διηγῆται μακρῶ χρόνῳ κατορθουμένων καὶ πάντως ἐσομένων , τὴν δειλίαν τῶν παγτέρων ἀκροατῶν ἐκβάλλων . Ὅτι δὲ τῷ , Ἄχρις , εἶπε Θεοῦ λεγομένῳ , καὶ Ἔως , οὐκ ἔστι τέλος , δακονοῦ τί φησιν · Ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως σοῦ αἰῶνος σὺ εἶ · καὶ πάλιν , Ἔγώ εἰμι · καὶ , Ἔως ἀν καταργηθῇ , ἔγώ εἰμι . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ἔσχατον τίθησιν τὸν θάνατον , ἵνα ἀπὸ τῆς τῶν ἄλλων νίκης καὶ τοῦτο εὐπαραδέκτον γένηται τῷ ἀπιστοῦντι . Ὅταν γὰρ τὸν διάβολον ἀνελὼ τὸν εἰσάγοντα τὸν θάνατον , πολλῷ μᾶλλον τὸ ἔργον τοῦ ἐκείνου καταλύσει . Ἐπεὶ οὖν πάντα αὐτῷ ἀναθεῖναι , τὸ κατὰργεῖν τὰς ἀρχὰς , τὰς ἐξουσίας , τὸ κατορθῶσαι τὴν βασιλείαν , λέγω δὴ τῶν πιστῶν τὴν σωτηρίαν , τὴν τῆς οἰκουμένης εἰρήνην , τὴν τῶν κακῶν ἀναίρεσιν ( τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὴν βασιλείαν κατορθῶσαι , τὸ καταλῦσαι τὸν θάνατον ) · καὶ οὐκ εἶπεν , ὅτι ὁ Πατὴρ δι' αὐτοῦ , ἀλλ' αὐτὸς καταργεῖ , καὶ αὐτὸς τίθει ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ , καὶ πᾶσαμοῦ τοῦ γεγενημένου ἐμηνύμενος ἐφοβήθη λοιπόν , μὴ διὰ τοῦτο δόξῃ παρὰ τισὶ τῶν ἀλογωτέρων ἡ μειζὼν εἶναι τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός , ἡ ἑτέρα τις ἀρχὴ ἀγένητος · καὶ διὰ τοῦτο ἥρεμα ἀσφαλίζομενος παραμυθεῖται τὸν ὀγκὸν τῶν εἰρημένων , λέγων · Πάντα γὰρ ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ · παλὶν τῷ Πατρὶ τὰ κατορθώματα ἀνατίθεται , οὐχ ὡς ἀπονοῦντος τοῦ Παίδος · ( πῶς γὰρ , φ' τοσαῦτα ἐμαρτύρησεν ἐμπροσθεν , καὶ πάντα ἀνέθηκε τὰ εἰρημένα · ) , ἀλλὰ διὰ τὴν αἰτίαν ἣν εἶπον , καὶ ἵνα δείξῃ κοινὰ Πατρὶ καὶ Υἱῷ τὰ ὑπὲρ ἡμῶν γενόμενα ἀπαντα . Ὅτι γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ ἡρκεσεν εἰς τὸ ὑποτάξαι αὐτῷ τὰ πάντα , ἄκουσον πάλιν Παύλου λέγοντος · Ὅς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν εἰς τὸ γενέσθαι σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ , κατὰ τὴν δύναμιν τοῦ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι ἑαυτῷ τὰ πάντα . Εἰτα καὶ ἐπιδιορθοῦσι χέρηται λέγων · Ὅταν δὲ εἴπῃ , ὅτι Τὰ πάντα ὑποτέτακται , δῆλον ὅτι ἔκτος τοῦ ὑποτάξαντος αὐτῷ τὰ πάντα , οὐ μὴ κραντῶν τῷ Μονογενεῖ μαρτυρῶν δόξαν . Εἰ γὰρ ἐλάττων ἦν καὶ πολὺ καταδεεστέρος , οὐκ ἂν τοῦτο ἐφοβήθη τὸ δέος ποτέ . Καὶ οὐδὲ τοῦτο ἀρκεῖται , ἀλλὰ καὶ ἕτερον προστίθησι λέγων . Ἴνα γὰρ μὴ τις ὑποπτεύσῃ καὶ λέγῃ · Τί γὰρ , εἰ καὶ μὴ ὑποτέτακται ὁ Πατήρ · οὐδὲν τοῦτο καυλεῖ ἰσχυρότερον εἶναι τὸν Υἱόν , δεῖξας τὴν ἀσέβειαν ταύτην ὑπόνοιαν , ἐπειδὴ ἐκεῖνο οὐχ ἥρκει καὶ τοῦτο δείξει , προστίθησι καὶ περιουσίας πολλῆς · Ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα , τότε καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ πολλὴν πρὸς τὸν Πατέρα ὁμολογίαν δεικνὺς , καὶ ὅτι οὗτος ἀρχὴ πάντων τῶν ἀγαθῶν καὶ αἰτία πρώτη , ὁ τὸν τοσαῦτα δυνάμενον καὶ κατορθοῦντα γεγεννηκώς .
Lemmas: εἰ . μετά δέ οὗτος καί ἕτερος αἴτιος εἴρω . Τῖς καί ἐκεῖνος ἀνταχάλον εἶπον , ὅτι καί περί ἀνάστασις ὁ λόγος εἰμί ὁ Παῦλος , πρᾶγμα διαπαντεω δοκέω εἰμί καί σφόδρα ἀπιστέω · καί πρός Κορίνθιος ἐπιστέλλω , ἔνθα πλείων ὁ φιλόσοφος ὁ ὁ τοιοῦτος κομψοῦντες ἀεί . καί γάρ ἐν ὁ ἄλλος ἀλλήλων συρρήγνυμι , ἐν οὗτος πᾶς , ὅτι ἐκ εἷς στόμα , συμφέρω , δογματίζω μή εἰμί ἀνάστασις . ἀγωνίζομαι τοίνυν ὑπέρ τοιοῦτος ὑπόθεσις οὕτως ἀπιστέω καί καταγελάω καί διά ὁ πρόληψις ὁ γίγνομαι καί διά ὁ ὁ πρᾶγμα δυσκολία , καί βούλομαι κατασκευάζω ὁ δυνατός , πρῶτος ἐκ ὁ ἀνάστασις ὁ Χριστός οὗτος ἐργάζομαι · καί ἀποδείκνυμι αὐτός καί ἀπό ὁ προφήτης καί ἀπό ὁ ὁράω καί ἀπό ὁ πιστεύω , ἐπεί λαμβάνω ὁμολογέω ὁ εἰς ὁποῖος ἀνάγω , καί ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευάζω λοιπός . εἰμί γάρ νεκρός οὐ ἐγείρω , ἐφίημι , οὐδέ Χριστός ἐγείρω . εἶτα συνεχῶς οὗτος ἀντιστρέφω ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ἑτέρως πάλιν ἐπιχειρέω , ἀπαρχή αὐτός καλός , καί δείκνυμι καταργέω πᾶς ἀρχή καί ἐξουσία καί δύναμις καί θάνατος ἔσχατος . Πῶς οὖν καταργέω , φημί , ἐάν μή πρότερος , ὅσπερ ἔχω , ἀποβάλλω σῶμα ; ἐπεί οὖν μέγας περί ὁ Μονογενώ φθέγγομαι , ὅτι παραβιδηω ὁ βασίλειος , τοιοῦτος , ὅτι αὐτός ἀνύω οὗτος , καί αὐτός ὁ πόλεμος νικάω , καί πᾶς τίθημι ὑπό ὁ πούς αὐτός , ἐπάγω , ὁ ἀπιστία ὁ πολύς διορθόω · Δεύς γάρ αὐτός βασιλεύω , ἄχρι ὅς εἰς τίθημι πᾶς ὁ ἐχθρός ὑπό ὁ πούς αὐτός . οὖον τέλος ἐπιτίθημι ὁ βασίλεια ὁ , ἄχρι , εἶπον , ἀλλά ἀξιοτίστον ποιέω ὁ εἴρω , καί θαρσέω παρασκευάζω . μή γάρ , ἐπεί γιγνώσκω , φημί , ὅτι καταργέω πᾶς ἀρχή καί ἐξουσία καί δύναμις , καί ὁ διάβολος καί ὁ ὁ δαίμων φάλαγξ ὁ τοσοῦτος , καί ὁ ἄπιστος ὁ πλῆθος καί ὁ θάνατος ὁ τυραννίς καί ὁ κακός ἅπας , φοβέω , ὡς ἀπονέομαι αὐτός · ἔως γάρ εἄν ποιέω οὗτος πᾶς , δεῖ βασιλεύω αὐτός · οὖον οὗτος λέγω , ὅτι μετά ὁ ποιέω οὖον βασιλεύω , ἀλλά ἐκεῖνος κατασκευάζω , ὅτι κἀν μή νῦν γίγνομαι , πάντως εἰμί . οὖον γάρ διακόπτω αὐτός ὁ βασίλειος · κρατέω γάρ καί ἰσχύω καί μένω , ἠώς εἄν πᾶς καταργέω . οὗτος δέ ὁ ἔθος καί ἐν ὁ Παλαιή εὑρίσκω εἄν , ὡς ὅταν λέγω , ὁ δέ ῥῆμα κύριος μένω εἰς ὁ αἰών · καί , [ 370 ] σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω . οὗτος δέ λέγω ὁ προφήτης καί ὁ τοιοῦτος , ἐπειδάν περί πρᾶγμα διηγέομαι μακρός χρόνος κατορθόω καί πάντως εἰμί , ὁ δειλία ὁ παγτέρων ἀκροατής ἐκβάλλω . ὅτι2 δέ ὁ , ἄχρι , εἶπον Θεός λέγω , καί ἔως , οὐ εἰμί τέλος , δακονοος τίς φημί · ἀπό ὁ αἰών καί ἠώς σύ αἰών σύ εἰμί · καί πάλιν , ἐγώ εἰμί · καί , ἔως εἰς καταργέω , ἐγώ εἰμί . Ζεύς δέ οὗτος καί ἔσχατος τίθημι ὁ θάνατος , ἵνα ἀπό ὁ ὁ ἄλλος Νίκη καί οὗτος εὐπαράδεκτος γίγνομαι ὁ ἀπιστέω . ὅταν γάρ ὁ διάβολος αναλώ ὁ εἰσάγω ὁ θάνατος , πολύς μᾶλλον ὁ ἔργον ὁ ἐκεῖνος καταλύω . ἐπεί οὖν πᾶς αὐτός ἀνατίθημι , ὁ καταργέω ὁ ἀρχή , ὁ ἐξουσία , ὁ κατορθόω ὁ βασίλειος , λέγω δή ὁ πιστός ὁ σωτηρία , ὁ ὁ οἰκέω εἰρήνη , ὁ ὁ κακός ἀναίρεσις ( οὗτος γάρ εἰμί ὁ βασίλειος κατορθόω , ὁ καταλύω ὁ θάνατος ) · καί οὐ εἶπον , ὅτι ὁ πατήρ διά αὐτός , ἀλλά αὐτός καταργέω , καί αὐτός τίθημι ὑπό ὁ πούς αὐτός , καί πᾶσαμοῦ ὁ γίγνομαι μηνύω φοβέω λοιπός , μή διά οὗτος δόξα παρά τις ὁ ἄλογος ὁ μείζων εἰμί ὁ πατήρ ὁ υἱός , ὁ ἕτερος τις ἀρχή ἀγένητος · καί διά οὗτος ἤρεμος ἀσφαλίζω παραμυθέομαι ὁ ὄγκος ὁ εἴρω , λέγω · Πάν γάρ ὑποτάσσω ὑπό ὁ πούς αὐτός · πάλιν ὁ πατήρ ὁ κατόρθωμα ἀνατίθημι , οὐ ὡς ἀπονέομαι ὁ Παῖς · ( πῶς γάρ , ἀπό τοσοῦτος μαρτυρέω ἔμπροσθεν , καί πᾶς ἀνατίθημι ὁ εἴρω · ) , ἀλλά διά ὁ αἴτιος ὅς εἶπον , καί ἵνα δείκνυμι κοινός πατήρ καί υἱός ὁ ὑπέρ ἐγώ γίγνομαι ἅπας . ὅτι2 γάρ αὐτός ἑαυτοῦ ἀρκέω εἰς ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς , ἀκούω πάλιν Παῦλος λέγω · ὅς μετασχημάτισις ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις ἐγώ εἰς ὁ γίγνομαι σύμμορφος ὁ σῶμα ὁ δόξα αὐτός , κατά ὁ δύναμις ὁ δύναμαι αὐτός καί ὑποτάσσω ἑαυτοῦ ὁ πᾶς . εἶτα καί ἐπιδιορθόω χράω λέγω · ὅταν δέ εἶπον , ὅτι ὁ πᾶς ὑποτάσσω , δῆλος ὅτι ἕκτος ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς , οὖον μή κράντης ὁ Μονογενής μαρτυρέω δόξα . εἰμί γάρ μικρός εἰμί καί πολύς καταδεής , οὐ εἄν οὗτος φοβέω ὁ δέος ποτός . καί οὐδέ οὗτος ἀρκέω , ἀλλά καί ἕτερος προστίθημι λέγω . ἵνα γάρ μή τις ὑποπτεύω καί λέγω · τις γάρ , εἰμί καί μή ὑποτάσσω ὁ Πατήρ · οὐδείς οὗτος καυλέω ἰσχυρός εἰμί ὁ υἱός , δείκνυμι ὁ ἀσέβεια οὗτος ὑπόνοια , ἐπεί ἐκεῖνος οὐ ἀρκέω καί οὗτος δείκνυμι , προστίθημι καί περιουσία πολύς · ὅταν δέ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς , τότε καί αὐτός ὁ υἱός ὑποτάσσω ὁ πολύς πρός ὁ πατήρ ὁμολογία δείκνυμι , καί ὅτι οὗτος ἀρχή πᾶς ὁ ἀγαθός καί αἰτία πρῶτος , ὁ ὁ τοσοῦτος δύναμαι καί κατορθόω γεννάω .