joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0270.1
τὴν αὐτὴν φθόνος κυρωθῆν , ἵνα τὴν αὐτὴν ἀρετὴν ἐκδιείξῃ . Τοῦτο ζηλος καλός , τὸ μειοῦσθαι καὶ μὴ πολεμεῖν , τὸ μὴ αἰγεῖν ἐπὶ τοῖς ἑτέρων ἀγαθοῖς , ἀλλὰ δάκνειν : ἐπὶ τοῖς οἰκείοις κακοῖς · οὐ δὲ ἐναντίον τοῦ φθόνου ποιεῖ · τῶν γὰρ οἰκείων κακῶν ἀμελῶν , ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις τιμᾶται καλός . Καὶ γὰρ ὁ πᾶν οὐχ [ 284 ] ὧσπερ τῇ εἰκείᾳ δάκνειται παγίδι , ὡς τῇ τοῦ πλησίου εὐπορίᾳ , οὐ τί γένοιτ' ἂν χαλεπώτερον ; Οὕτως γὰρ κατὰ τοῦτο , ὅπερ ἔφησιν εἶναι , καὶ τοῦ πλεονἐκτον χείρων · ὁ μὲν γὰρ ὅταν αὐτὸς ἡ λάθῃ , χαίρει · ὁ δέ , ὅταν ἕτερος μὴ λάθῃ , τότε εὐφραίνεται . Διὸ παρακαλῶ τὴν πονηρὰν ταύτην ἀρετὰν ὁδὸν , καὶ μεταβαλόντας πρὸς ζηλον καλόν ( καὶ γὰρ ἐστι σφοδρόν καὶ πυρόν · πάντες θερμότερον ὁ ζηλος ὁ τοιοῦτος ) , μεγάλα ἐντεῦθεν καρπωσάσθαι ἀγαθά . Οὕτω καὶ Παῦλος τοὺς ἀπὸ τῶν Ἰουδαίων ἐπὶ τὴν πίστιν ἑγειράγους , λέγων · Εἰ πως παρασηλώσω μου τὴν σάρκα , καὶ σώσω τινὰς ἐξ αὐτῶν . Ὁ γὰρ οὕτως ζηλῶν , ὡς ἐκεῖνος ἀδούλευ , οὐ τιμᾶται ὅταν τὸν ἕτερον εὐδοκιμοῦντα ἴδῃ , ἀλλ' ὅταν ἐαυτὸν ἀπολιμπανόμενον . Ὁ δὲ φθονερὸς οὐχ οὕτως , ἀλλ' ὅταν ἕτερον εὖ πράττοντα ἴδῃ · καὶ καθάπερ κηρὴν τις ἐστὶ τοῖς ἀλλοτρίοις λυμαίνόμενος πόνοις , καὶ αὐτὸς μὲν οὐδένποτε ἀναστῆναι σπουδάζει , δακρύειν δὲ ὅταν ἕτερον ἀναστῆναι ἴδῃ , καὶ πάντα ποιῶν ὥστε αὐτὸν καταβαλεῖν . Τίνι οὖν διὰ τις τοῦτο παραδίδωσι τὸ πάθος ; Ὁμοῖον εἰναί μοι δοκεῖ τοῦτο , ὅσον ἂν εἰ τῆς θύρας ἢ πολυσωραφὴς βεβαρυμένος ἴσπῳ πτηνῇ συνεξυγμένος , μῆτε αὐτὸς διανίστασθαι βούλοιτο , καὶ ἐκείνῳ τὸν βάρει τῶν σαρκίων καθέλκειν ἐπικειροῖν . Καὶ γὰρ καὶ οὗτος , ὅπως μὲν αὐτὸς ἀπαλλαγείη τοῦ βάρους ἄντου τοῦτου , οὐδὲν οὔτε ἐνοεῖ , οὔτε σπουδάζει · πάντα δὲ ποιεῖ ὥστε τόνε τις τὸν οὐρανὸν ἱππᾶμενον ὑποσκελίζειν καὶ καταβαλεῖν , ἀχριδὸς τοῦ διαβολοῦ ζηλωτὴς γινόμενος . Καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὁρῶν τὸν ἄνθρωπον ἐν παραδείσῳ , οὐχ αὐτὸς ἐσπούδαζε μεταβελθεσθαι , ἀλλ' ἐκεῖνον ἐκβαλεῖν τοῦ παραδείσου · καὶ πάλιν ἰδὼν αὐτὸν ἐν οὐρανῷ καθήμενον , καὶ τοὺς ἄλλους ἐκείνῳ ὑπείκειν , τῆς αὐτῆς ἔχει μέλτητος , τοὺς ἐκαὶ σπαύδοντας ὑποσκελίζων , καὶ πλείονα ἐντεῦθεν ἐαυτῷ σωφείων τὴν κάμινον . Καὶ γὰρ ἀπανταχοῦ τοῦτο συμβαίνει · ὁ μὲν γὰρ φθονούμενος ἐν νήψῃ , λαμπρότερος γίνεται · ὁ δὲ βασκαίνων πλείονα ἐαυτῷ συνάγει κακά . Οὕτω καὶ ὁ Ἰωσὴφ ἐγένετο λαμπρός · ὅτως Ἀαρὼν ὁ ἱερεὺς · ἡ γὰρ τῶν φθονούντων ἐπιβολὴ καὶ ἀπαξ καὶ δις φησίσασθαι αὐτὸν τὸν Θεὸν ἐποίησε , καὶ τὴν βάδον βλαστήσαι παρεκώλυσεν . Οὕτως δὲ Ἰακὼβ τῇ πολλῇ εὐπορίᾳ ἀπέλαυσεν , καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων . Οὕτως οἱ βασκαίνοντες μῆριος ἐαυτοὺς περιέπεσαν κακῶς . Ἀπερ εἰδότες ἀπαντα , φύγωμεν τὸν τοιοῦτον ζηλον . Τίς γὰρ ἔνεχεν , εἴπε μοι , φθονεῖς ; ὅτι γάρ ἐλαβε πνευματικὴν ὁ ἀδελφός ; Καὶ παρὰ τίνος ; Ἐλαβεν , εἴπε μοι · οὐ παρὰ τοῦ Θεοῦ ; Οὐκοῦν πρὸς ἐκεῖνον τὴν ἀπόχθειαν ἀνάδεχῃ τὸν δεδοκότα τὴν δωρεάν . Εἰδὲς ποὺ τὸ κακὸν ἔργει , καὶ σὺν τῷ κολούρῳ τῶν ἀμαρτημάτων ἐπάγεις , καὶ ὅσον ἀνορύττει βάραθρον τιμωρίας ; Φεύγωμεν τοίνυν τοῦτο τὸ πάθος , ἀγαπητοῦ , καὶ μὴτε φθονούμεν , ἀλλὰ καὶ τὸν φθονοῦντα ὑπερυψώσωμε , καὶ πάντα ποιῶμεν ὥστε αὐτὸν κατασδεῖσαι τὸ πάθος . Ἄλλὰ μὴ τὰ τῶν ἀνοήτων πάσχωμεν , οἱ , βουλόμενοι δίκην αὐτοῦ ἀπαίτησαι , πάντα ποιοῦσι ὥστε αὐτὸν ἀνθᾶναι τὴν φύλα . Ἄλλὰ μὴ ἡμεῖς οὕτως , ἀλλὰ δακρύωμεν αὐτοὺς καὶ θρηνώμεν . Αὐτοὶ γὰρ εἰσὶν οἱ [ 285 ] θλίψιμοί , σκώληκα ἔχοντες διψυχὴ διατρώγοντα αὐτῶν τὴν καρδίαν , καὶ πηγὴν ἰοῦ συνάγοντες πάσης χολῆς πιχρότητι . Παρακαλοῦμεν τοίνυν τὸν φιλόθρωπον Θεὸν καὶ ἐκείνους τὸ πάθος μεταβαλεῖν , καὶ ἡμᾶς μὴποτε ἐμπεσεῖν τῇ νοσηματί . Καὶ γὰρ ἀδατοῦ οὐρανοῦ πρὸ ταύτῃ ἔχοντι τὴν τῆσθεδόν · καὶ πρὸ τοῦ οὐρανοῦ δὲ καὶ ὁ παρὼν βίος ἀδύτως . Οὐδὲ γὰρ οὕτω ξύλον καὶ ἕριον οἷς ἐγκαθήμενος καὶ σκώληξ διατρώγειν ἐκώθεν , ὡς ὁ τῆς βασκανίας πυρετὸς αὐτὰ κατασθεῖν τὰ δοτὰ τῶν βασκανούντων , καὶ τῆς ψυχῆς τὴν σωφροσύνην λυμαίνεται . Ἴν' οὖν καὶ ἐαυτοὺς καὶ ἕτερους τῶν μυρίων ἀπαλλάξωμεν κακῶν , ἀπελάσωμεν τὴν πονηρὸν τοῦτον ἐξ ἡμῶν πυρετόν , τὸν πᾶση τῆςθόνος χαλεπώτερον · ἵνα πνευματικὴν ἀναλαβόντες ἰσχύν , καὶ τὴν παρόντα διανύσωμεν ἄγωνα , καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν στεφάνων · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχίας , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ , ἅμα τῷ ἀγίῳ Πνεύματι , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ αὐτός φθόνος κυρόω , ἵνα ὁ αὐτός ἀρετή ἐκδείκνυμι . οὗτος ζῆλος καλός , ὁ μειόω καί μή πολεμέω , ὁ μή Αἰγεύς ἐπί ὁ ἕτερος ἀγαθός , ἀλλά δάκνω : ἐπί ὁ οἰκέω κακός · οὖον δέ ἐναντίος ὁ φθόνος ποιέω · ὁ γάρ οἰκέω κακός ἀμελής , ἐπί ὁ ἀλλότριος τιμάω καλός . καί γάρ ὁ πᾶς οὐ [ 284 ] ὡς ὁ καίω δάκνω παγίς , ὡς ὁ ὁ πλησίος εὐπορία , οὖον τίς γίγνομαι εἄν χαλεπός ; οὕτως γάρ κατά οὗτος , ὅσπερ ἐφίημι εἰμί , καί ὁ πλεονέκτης χείρων · ὁ μέν γάρ ὅταν αὐτός ὁ λανθάνω , χαίρω · ὁ δέ , ὅταν ἕτερος μή λανθάνω , τότε εὐφραίνω . Διὸ παρακαλέω ὁ πονηρός οὗτος ἀρετή ὁδός , καί μεταβάλλω πρός ζῆλος καλός ( καί γάρ εἰμί σφοδρός καί πῦρ · πᾶς θερμός ὁ ζῆλος ὁ τοιοῦτος ) , μέγας ἐντεῦθεν καρπόω ἀγαθός . οὕτως καί Παῦλος ὁ ἀπό ὁ Ἰουδαῖος ἐπί ὁ πίστις ἑγειράγους , λέγω · εἰμί πως παρασηλώσω ἐγώ ὁ σάρξ , καί σῴζω τις ἐκ αὐτός . ὁ γάρ οὕτως ζηλόω , ὡς ἐκεῖνος ἀδούλευτος , οὖον τιμάω ὅταν ὁ ἕτερος εὐδοκιμέω ὁράω , ἀλλά ὅταν ἑαυτοῦ ἀπολιμπάνω . ὁ δέ φθονερός οὐ οὕτως , ἀλλά ὅταν ἕτερος εὕω πράσσω ὁράω · καί καθάπερ κήρ τις εἰμί ὁ ἀλλότριος λυμαίνω πόνος , καί αὐτός μέν οὐδένποτε ἀνίστημι σπουδάζω , δάκρυ δέ ὅταν ἕτερος ἀνίστημι ὁράω , καί πᾶς ποιέω ὥστε αὐτός καταβάλλω . τίς οὖν διά τις οὗτος παραδίδωμι ὁ πάθος ; Ὅμοιος εἰμί ἐγώ δοκέω οὗτος , ὅσος εἄν εἰμί ὁ θύρα ἢ πολυσωραφὴς βεβαρυμένος ἴσπῳ πτηνός συνεξυγμένος , μήτε αὐτός διανίσταμαι βούλομαι , καί ἐκεῖνος ὁ βάρος ὁ σαρκίον καθέλκω ἐπικείρω . καί γάρ καί οὗτος , ὅπως μέν αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ βάρος Άντου οὗτος , οὐδείς οὔτε νοέω , οὔτε σπουδάζω · πᾶς δέ ποιέω ὥστε τόνος τις ὁ οὐρανός ἱππᾶμενον ὑποσκελίζω καί καταβάλλω , Αχρίδος ὁ διάβολος ζηλωτής γίγνομαι . καί γάρ ἐκεῖνος ὁράω ὁ ἄνθρωπος ἐν παράδεισος , οὐ αὐτός σπουδάζω μεταβάλλω , ἀλλά ἐκεῖνος ἐκβάλλω ὁ παράδεισος · καί πάλιν εἶδον αὐτός ἐν οὐρανός κάθημαι , καί ὁ ἄλλος ἐκεῖνος ὑπείκω , ὁ αὐτός ἔχω μέλτης , ὁ καίμι σπαυδιδωμι ὑποσκελίζω , καί πλείων ἐντεῦθεν αὐτός σωφείων ὁ κάμινος . καί γάρ ἀπαντηχέω οὗτος συμβαίνω · ὁ μέν γάρ φθονέω ἐν νήφω , λαμπρός γίγνομαι · ὁ δέ βασκαίνω πλείων αὐτός συνάγω κακός . οὕτως καί ὁ Ἰωσήφ γίγνομαι λαμπρός · ὅς Ἀαρών ὁ ἱερεύς · ὁ γάρ ὁ φθονέω ἐπιβολή καί ἅπαξ καί δις φημί αὐτός ὁ θεός ποιέω , καί ὁ βάδος βλαστάνω παρακωλύω . οὕτως δέ Ἰακώβ ὁ πολύς εὐπορία ἀπολαύω , καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω . οὕτως ὁ βασκαίνω μῆριος ἑαυτοῦ υποπίπτω κακῶς . ὅσπερ οἶδα ἅπας , φεύγω ὁ τοιοῦτος ζῆλος . Τῖς γάρ ἐνέχω , εἶπον ἐγώ , φθονέω ; ὅτι γάρ λαμβάνω πνευματικός ὁ ἀδελφός ; καί παρά τίς ; ἐλαβω , εἶπον ἐγώ · οὖον παρά ὁ Θεός ; οὐκοῦν πρός ἐκεῖνος ὁ αποχθεια ἀναδέχομαι ὁ δίδωμι ὁ δωρεά . ἀνάκλεις πού ὁ κακός ἔργνυμι , καί σύν ὁ κόλουρος ὁ ἁμάρτημα ἐπάγω , καί ὅσος ἀνορύσσω βάραθρον τιμωρία ; φεύγω τοίνυν οὗτος ὁ πάθος , ἀγαπητός , καί μήτε φθονέω , ἀλλά καί ὁ φθονέω ὑπερυψόω , καί πᾶς ποιέω ὥστε αὐτός κατασδεισος ὁ πάθος . ἀλλά μή ὁ ὁ ἀνόητος πάσχω , ὁ , βούλομαι δίκη αὐτός ἀπαιτέω , πᾶς ποιέω ὥστε αὐτός ἀνατίθημι ὁ φῦλον . ἀλλά μή ἐγώ οὕτως , ἀλλά δάκρυ αὐτός καί θρηνέω . αὐτός γάρ εἰμί ὁ [ 285 ] θλίβω , σκώληξ ἔχω διψυχέω διατρώγω αὐτός ὁ Καρδία , καί πηγή ἰός συνάγω πᾶς χολή πικρότης . παρακαλέω τοίνυν ὁ φιλόθρωπον θεός καί ἐκεῖνος ὁ πάθος μεταβάλλω , καί ἐγώ μήποτε ἐμπίπτω ὁ νόσημα . καί γάρ ἀδατοῦ οὐρανός πρό οὗτος ἔχω ὁ τῆσθεδόν · καί πρό ὁ οὐρανός δέ καί ὁ πάρειμι βίος ἄδυτος . οὐδέ γάρ οὗτος ξύλον καί ἔριον ὅς ἐγκάθημαι καί σκώληξ διατρώγω ἐκώθεν , ὡς ὁ ὁ βασκανία πυρετός αὐτός καθίστημι ὁ δοτός ὁ βασκαίνω , καί ὁ Ψυχή ὁ σωφροσύνη λυμαίνομαι . ἵνα οὖν καί ἑαυτοῦ καί έτερος ὁ μυρίος ἀπαλλάσσω κακός , ἀπελαύνω ὁ πονηρός οὗτος ἐκ ἐγώ πυρετός , ὁ πᾶς τῆθος χαλεπός · ἵνα πνευματικός ἀναλαμβάνω ἰσχύς , καί ὁ πάρειμι διανύω ἀγών , καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω στέφανος · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυχία , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .