joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0190.1
ποιεῖ · ἀλλ’ ὅμως ἐπειδὴ τὸ μὲν ἐπίταγμα ἐστὶ καὶ ἀφελῆ , τὸ δὲ προαιρέσεως φιλοτιμία , κατὰ τοῦτο ἐκεῖνον πλεῖον . Διὸ φησιν , τὸ αὐτὸ ἐρμηνεύων , ὅπερ εἶπον νῦν · Εἰ γὰρ ἐκτὸρ τοῦτο πράττσω , μισθὸν ἔχω · εἰ δὲ ἄκων , οἰκονομίαν πεπείσθαιμαι · τὸ “ Ἐκτὸρ καὶ Ἄκων ἐπὶ τοῦ ἐγχειρισθᾶσαι καὶ μὴ ἐγχειρισθᾶσαι λαμβάνων . Οὕτω καὶ τῷ , Ἄνθρωπε γὰρ μοι ἐπέλειπτο , [ 194 ] νοητέον , οὐχ ὡς ἄκοντες τὸ τοῦτον ποιούντες , μὴ γένοιτο · ἀλλ’ ὡς ὑπευθύνω ὄντες τοῖς ἐπιταχθεῖσι , καὶ πρὸς τὴν ἀντιδιαστολὴν τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐν τῷ λαμβάνειν εἰρημένης . Διὸ καὶ τοῖς μαθηταῖς Ἐλεγεν ὁ Χριστός · Ὅταν κάρτα ποιήσητε , λέγετε , οτι Ἀχρεῖοι δοῦλοι ἐσμεν · ὁ γὰρ ἀφειλίωμεν ποιήσαι , πεποίηκαμεν . Τίς οὖν μοι ἐστιν ὁ μισθός ; Ἴνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπαρον θῶσω τὸ εὐαγγέλιον . Τί οὖν , εἴπ’ μοι , Πέτρος οὐχ ἔχει μισθόν ; καὶ τὸν σχοῦν ποτὶ τοσούτων ὅσων ἐκεῖνος ; τί δὲ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι ; πῶς οὖν εἶπεν , Εἰ μὲν ἐκτὸρ τοῦτο πράττω , μισθὸν ἔχω · εἰ δὲ ἄκων , οἰκονομίαν πεπείσθαιμαι ; Ὅρῃς κἀνταῦθα τὴν σύνεσιν ; Οὐδὲ γὰρ εἶπεν , Εἰ δὲ ἄκων , οὐχ ἔχω μισθόν , ἀλλ’ , Οἰκονομίαν πεπείσθαιμαι · δεῖνιὸς ἐστι καὶ οὕτως ἔχει μισθόν , ἀλλὰ τοιούτον , οἷον ὁ τὸ ἐπιταχθὲν ἐξανιώσας , οὐχ οἷον ἐκεῖνος ὁ ἐκ τῶν ἑαυτοῦ φιλοτιμησάμενος καὶ ὑπερθὲς τὸ ἐπίταγμα . Τίς οὖν ἐστιν ὁ μισθός ; Ἴνα εὐαγγελιζόμενος , ἀδάπαρον , φησὶ , θῶσω τὸ εὐαγγέλιον , εἰς τὸ μὴ καταχρησθαι με τῇ ἐξουσίᾳ μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ . Ὅρῃ ; πῶς διδῶσι τῷ ὀνόματί τῃ ; ἐξουσίᾳ χέχρηται , δεῖνιὸς τοῦτο , ὁ φυνεχῶς εἶπον , ὅτι οὐδὲ οἱ λαμβάνοντες ἐγκλημάτων δέοι ; Προσέθηκε δὲ , Τῷ εὐαγγελίῳ , ὅμοῦ μὲν τὸ εὐαγγέλιον δηλῶν , ὅμοῦ δὲ καὶ τὸν πανταχοῦ τὸ πρᾶγμα ἐξάγοντα . Τὸν γὰρ διδάσκοντα χερὶ λαμβάνειν , οὐχὶ δὲ καὶ τὸν ἀγοῦντα ἀπλῶς . Ἐλεύθερος γὰρ ἄν ἐκ πάντων , πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα , Ἴνα τοὺς πλείους κερδήσω . Πάλιν ἐνεπᾶσα ἄλλην τῖθουν ὑπεροχὴν . Μέγα μὲν γὰρ καὶ τὸ μὴ λαβεῖν · τοῦτο δὲ , δ μέλλει λέγειν , πολλῷ πλεῖον ἐκεῖνου . Τί δὲ ἐστιν ὁ φησιν ; Οὐ μόνον οὐχ ἔλαβον , φησιν , οὐδὲ μόνον οὐχ ἐχρησάμην τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ , ἀλλὰ καὶ ἐδούλωσα ἐμαυτὸν , καὶ δουλείαν ποικίλην καὶ παντοδαπὴν . Οὐδὲ γὰρ ἐν χρήματι μόνον , ἀλλ’ ὁ πολλῷ χρημάτων μειζόνων ἦν , ἐν πράγμασι πολλοῖς καὶ ποικίλοις τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐπειδείξατο · καὶ ἐδούλωσα ἐμαυτὸν , οὐδενὶ ὑποκείμενος κατ’ οὐδὲν , οὐδὲ ἀνάγκην ἔχων · τοῦτο γὰρ ἐστιν , Ἐλεύθερος ἄν ἐκ πάντων · καὶ οὐδ’ ἐν ἐδούλευσα , ἀλλὰ τῇ οἰκονομίᾳ πάσῃ · διὸ καὶ ἐπήγαγε , Πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα . Καὶ γὰρ χρῆζει ἐπεταττόμην καὶ ἀπαγγέλλειν τὰ ἐμπιστευθέντα · τὸ δὲ μυρία μηχανᾶσθαι καὶ ἐπνοεῖν , λοιπὸν τῆς ἐμῆς σπουδῆς ἦν . Τοῦ γὰρ καταβαλεῖν τὸ ἀργύριον ὑπεῖδον ἡμερὶ μόνον · ἐγὼ δὲ καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀπαιτῆσαι πάντα ἐποιουν πάλιν , πλὴν τῶν ἐπιτεταγμένων ἐπιχειρεῖν . Ἐπειδὴ γὰρ προαιρέσει καὶ προθυμίᾳ καὶ ἀγάπῃ τῇ εἰς Χριστὸν πάντα ἐπράττειν , ἀκόρεστον εἶχεν ἐπιθυμίαν εἰς τὸν τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν .
Lemmas: ποιέω · ἀλλά ὅμως ἐπεί ὁ μέν ἐπίταγμα εἰμί καί ἀφελής , ὁ δέ προαίρεσις φιλοτιμία , κατά οὗτος ἐκεῖνος πλείων . Διὸ φημί , ὁ αὐτός ἑρμηνεύω , ὅσπερ εἶπον νῦν · εἰμί γάρ ἕκτωρ οὗτος πράσσω , μισθός ἔχω · εἰμί δέ ἄκων , οἰκονομία πείθω · ὁ “ Ἕκτωρ καί ἄκων ἐπί ὁ ἐγχειρίζω καί μή ἐγχειρίζω λαμβάνω . οὕτως καί ὁ , Ἄνθρωπος γάρ ἐγώ ἐπιλείπω , [ 194 ] νοητέον , οὐ ὡς ἄκων ὁ οὗτος ποιέω , μή γίγνομαι · ἀλλά ὡς ὑπεύθυνος εἰμί ὁ ἐπιτάσσω , καί πρός ὁ ἀντιδιαστολή ὁ ἐλευθερία ὁ ἐν ὁ λαμβάνω εἴρω . Διὸ καί ὁ μαθητής λέγω ὁ Χριστός · ὅταν κάρτα ποιέω , λέγω , ὅτι ἀχρεῖος δοῦλος εἰμί · ὁ γάρ ἀφαιρέω ποιέω , ποιέω . Τῖς οὖν ἐγώ εἰμί ὁ μισθός ; ἵνα εὐαγγελίζω ἀδάπαρον θωάζω ὁ εὐαγγέλιον . τις οὖν , εἶπον ἐγώ , Πέτρος οὐ ἔχω μισθός ; καί ὁ ἔχω πρός τοσοῦτος ὅσος ἐκεῖνος ; τίς δέ ὁ λοιπός ἀπόστολος ; πῶς οὖν εἶπον , εἰμί μέν ἕκτωρ οὗτος πράσσω , μισθός ἔχω · εἰμί δέ ἄκων , οἰκονομία πείθω ; ὄρνυμι ἐνταῦθα ὁ σύνεσις ; οὐδέ γάρ εἶπον , εἰμί δέ ἄκων , οὐ ἔχω μισθός , ἀλλά , Οἰκονομία πείθω · Δείνιος εἰμί καί οὕτως ἔχω μισθός , ἀλλά τοιοῦτος , οἷος ὁ ὁ ἐπιτάσσω εξανιωθεω , οὐ οἷος ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὁ ἑαυτοῦ φιλοτιμέομαι καί ὑπερτίθημι ὁ ἐπίταγμα . Τῖς οὖν εἰμί ὁ μισθός ; ἵνα εὐαγγελίζω , ἀδάπαρον , φημί , θωάζω ὁ εὐαγγέλιον , εἰς ὁ μή καταχράομαι ἐγώ ὁ ἐξουσία ἐγώ ἐν ὁ εὐαγγέλιον . Ὄρος ; πῶς δίδωμι ὁ ὄνομα πῃ ; ἐξουσία χράω , Δείνιος οὗτος , ὁ φυνεχῶς εἶπον , ὅτι οὐδέ ὁ λαμβάνω ἔγκλημα δήω ; προστίθημι δέ , ὁ εὐαγγέλιον , ὁμοῦ μέν ὁ εὐαγγέλιον δηλόω , ὁμοῦ δέ καί ὁ πανταχοῦ ὁ πρᾶγμα ἐξάγω . ὁ γάρ διδάσκω χείρ λαμβάνω , οὐ δέ καί ὁ ἄγω ἀπλόος . Ἐλεύθερος γάρ ἄν ἐκ πᾶς , πᾶς ἐμαυτοῦ δουλόω , ἵνα ὁ πλείων κερδαίνω . πάλιν ἐμπίπτω ἄλλος τιθέω ὑπεροχή . Μέγης μέν γάρ καί ὁ μή λαμβάνω · οὗτος δέ , δ μέλλω λέγω , πολύς πλείων ἐκεῖνος . τις δέ εἰμί ὁ φημί ; οὖον μόνος οὐ λαμβάνω , φημί , οὐδέ μόνος οὐ χράω ὁ ἐξουσία οὗτος , ἀλλά καί δουλόω ἐμαυτοῦ , καί δουλεία ποικίλος καί παντοδαπός . οὐδέ γάρ ἐν χρῆμα μόνος , ἀλλά ὁ πολύς χρῆμα μείζων εἰμί , ἐν πρᾶγμα πολύς καί ποικίλος ὁ αὐτός οὗτος ἐπιδείκνυμι · καί δουλόω ἐμαυτοῦ , οὐδείς ὑπόκειμαι κατά οὐδείς , οὐδέ ἀνάγκη ἔχω · οὗτος γάρ εἰμί , Ἐλεύθερος ἄν ἐκ πᾶς · καί οὐδέ ἐν δουλεύω , ἀλλά ὁ οἰκονομία πᾶς · διό καί ἐπάγω , Πᾶσιν ἐμαυτοῦ δουλόω . καί γάρ χρῄζω ἐπιτάσσω καί ἀπαγγέλλω ὁ ἐμπιστεύω · ὁ δέ μυρίος μηχανάομαι καί ἐπινοέω , λοιπός ὁ ἐμός σπουδή εἰμί . ὁ γάρ καταβάλλω ὁ ἀργύριον ὑπεῖδον ἡμερίς μόνος · ἐγώ δέ καί ὑπέρ ὁ ἀπαιτέω πᾶς ποιέω πάλιν , πλήν ὁ ἐπιτάσσω ἐπιχειρέω . ἐπεί γάρ προαίρεσις καί προθυμία καί ἀγάπη ὁ εἰς Χριστός πᾶς πράσσω , ἀκόρεστος ἔχω ἐπιθυμία εἰς ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία .