joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0278.3
γὰρ τοῦ ἀγαπώμενου οὐχ ἂν τις ἀπαρθεῖ ποτέ . Καὶ μὴ μοι θῆς ἕνα ἀγαπῶντα , ἀλλὰ πάντας ὁμοίως , καὶ τότε αὐτὴς θήσει τὴν ἀρετήν · μᾶλλον δέ , εἰ βούλει , πρῶτον ἕνα ἀγαπῶμενον καὶ ἕνα φιλοῦντα τίθει , φαλούμεν μέντοι , ὡς φιλεῖν δεῖ . Τὴν γὰρ τὴν οὕτως ὡς τὸν οὐρανὸν οἴσεις , πανταχοῦ γαλήνην ἀπολαύσεις , καὶ μυρίους ἑαυτῷ πλέξων στεφάνους . Ὁ γὰρ τοιοῦτος καὶ φθόνω καὶ ὀργῇ καὶ βακχανίας καὶ ἀπονολίας καὶ καινοδοξίας καὶ πονηρὰς ἐπιθυμίας καὶ παντὸς ἔρωτος ἀτόπου καὶ παντὸς νοσήματος καθαρεύουσαν διατηρήσεις τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν . Ὦσπερ γὰρ ἑαυτὸν οὐχ ἂν τις ἐργάσαιτο τι κακόν , οὕτως οὐδὲ τοὺς πλησίους οὐτος . Τοιοῦτος δὲ ἂν , μετ’ αὐτοῦ στήσεται τοῦ Γαβριὴλ ἐπὶ τῆς γῆς βασιλεύς . Καὶ ὁ μὲν ἀγάπην ἔχων τοιοῦτος , ὁ δὲ σημεῖα ποιῶν , καὶ γνώμιν ἔχων ἀπρητισμένην , ταύτης ἀπολῶν , πᾶν μυρίους ἄγειν νεκρούς , οὐδὲν μέγα ὑψήσει , πάντων ἀπαρρηγμένος καὶ οὐδενὶ τῶν συνοικούντων ἀναμνησιν ἑαυτὸν ἀνεχόμενος . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς τῆς εἰς αὐτὸν ἀφιδούς ἀγάπης σημεῖον ἔφησεν εἶναι , τὸ τὸν πλησίον φιλεῖν . Εἰ γὰρ φιλεῖς με , φησιν , ὡ Πέτρα , τοῦτον κλῆρον , ποίμαινε τὰ πρόβατά μου . Κλῆς πῶς καὶ ἐνταῦθεν πάλιν ἠνέμετο , ὅτι μαρτυρίου μείζον τοῦτο . Καὶ γὰρ ἡ παῖδα τις εἶχεν ἀγαπῶν , καὶ ὑπὲρ οὐ καὶ τὴν ψυχὴν ἂν ἐπένεικεν , ἐτὰ τις τὸν μὲν πατέρα ἐφίλει , τῷ δὲ παιδὶ μηδ’ ὅμως προσέχει , σφόδρα ἂν παραξύνων τὸν πατέρα , καὶ οὐχ ἂν ἠδοῦτο τῆς οἰκείας ἀγάπης διὰ τὴν τοῦ παιδὸς ὑποφρολῆν . Εἰ δὲ ἐπὶ πατερὸς καὶ παιδὸς τοῦτο συμβαίνει , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων · καὶ γὰρ πατέρων ἀπάντων ἐστὶ φιλοστοργότατος ὁ Θεός . Διὰ δὴ τοῦτο εἰπών , Πρώτην καὶ μεγάλην ἐντολήν , Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου , ἐπήγαγε , Δευτέρα δέ , καὶ οὐκ ἰσόγνημον , ἀλλὰ προσηδύνη , Ὁμοία αὐτῆς , Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν . Καὶ ὅρα πῶς μετὰ τῆς αὐτῆς σχεδὸν ὑπαρβολῆς ἀπαιτεῖ καὶ ταύτην . Περί μὲν γὰρ τοῦ Θεοῦ φησιν , Ἐξ ὅλης καρδίας σου · περὶ δὲ τοῦ πλησίον σου , Ὡς ἑαυτόν , ὅπερ ἴσον ἐστὶ τῷ , Ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου . Καὶ γὰρ εἰ μετὰ ἀφιδειας τοῦτο ἐφυλάττετο , οὐ δοῦλος , οὐχ ἐλεύθερος ἦν , οὐχ ἄρχων , οὐχ ἀρχόμενος , οὐ πλούσιος , οὐ πέννης , οὐ μικρός , οὐ μέγας , οὐ διάβολος ἂν ἐγνωσθη ποτέ · οὐ λέγω , Οὕτος , ἀλλ’ εἰ καὶ ἕτερος τοιούτος , μᾶλλον δὲ εἰ καὶ ἕνατον , καὶ μυρίοι τοιούτοι ἦσαν , οὐδὲν ἂν ἔσχυσαν ἐκείνης οὐσης . Μᾶλλον γὰρ χῶρος ἦν γενα πυρὸς ἐπαγωγὴν , ἢ φλόγα ἀγάπης ὁ διάβολος . Ἀδτη τεῖχους ἰσχυροτέρα , αὐτὴ ἀδάμαντος στερρότερα · καὶ ἐτέρων ταύτης ἰσχυροτέραν εἶπεν δίκη , πάντα ὑπὲρ · βάλλει τῆς ἀγάπης ἡ στερότης . Ταύτην οὐ πλούτος , οὐ πενία νικᾷ · μᾶλλον δὲ οὐδ’ ἂν ἦν πενία , οὐχ [ 205 ] ἀμετρία πλούτου , εἰ ἀγάπη ἦν , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀνετὸν ἀγαθὰ μόνον . Καὶ γὰρ τὴν ἐξ ἑαυτῶν ἀφθονίαν ἐκαρπωσάμεθα ἂν , καὶ τὴν ἐκ ταύτης ἀμεριμνίαν · καὶ οὐτε τοῦ πλούτου τὰς φροντίδας , οὐτε τῆς πενίας τὸ δέος ὡπερίσαμεν ἂν . Καὶ τί λέγω τὰ ἐξ αὐτῆς χέρη ; · Αὐτὸ γὰρ καθ’ ἑαυτὸ τὸ φιλεῖν ἐννόησον · κλῆσον ἐστὶ , πόσον φέρει τὴν εὐφροσύνην , ἐν πόσῳ καθίστησι χάριν τὴν ψυχήν , ὁ μάλιστα αὐτῆς ἐστιν ἐξαιρετον . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῆς ἀρετῆς μέρη συνευμενῶν ἔχει τὸν πόνων , οἷον νηστεία , σωφροσύνη , ἀγρυπνία , βασκανίαν , ἐπιθυμίαν , ὑπαρσίαν · ἡ δὲ ἀγάπη μετὰ τοῦ χέρους πολλὴν ἔχει καὶ τὴν ἡδονήν , καὶ πόνον οὐδένα · καὶ καθάπερ μέλιττα ἀγαθὴ , τὰ πανταχόθεν συνάγουσα ἀγαθά , εἰς τὴν τοῦ φιλοῦντος κατατίθεται ψυχήν . Κἂν δουλείῃ τις , ἡλῖω τῆς ἐλευθερίας ὁ πορ-αίνει τὴν δουλείαν . Ὁ γὰρ φιλῶν οὐχ οὕτως ἐπιτάττων ,
Lemmas: γάρ ὁ ἀγαπάω οὐ εἄν τις ἀπαρέσκω ποτός . καί μή ἐγώ Θῆς εἷς ἀγάπη , ἀλλά πᾶς ὁμοίως , καί τότε αὐτός τίθημι ὁ ἀρετή · μᾶλλον δέ , εἰμί βούλομαι , πρῶτος εἷς ἀγαπάω καί εἷς φιλέω τίθημι , φαλουμην μέντοι , ὡς φιλέω δεῖ . ὁ γάρ ὁ οὕτως ὡς ὁ οὐρανός φέρω , πανταχοῦ γαλήνη ἀπολαύω , καί μυρίος ἑαυτοῦ πλέκω στέφανος . ὁ γάρ τοιοῦτος καί φθόνος καί ὀργή καί βακχανίας καί ἀπονολίας καί καινοδοξια καί πονηρός ἐπιθυμία καί πᾶς Ἔρως ἄτοπος καί πᾶς νόσημα καθαρεύω διατήρησις ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή . ὥσπερ γάρ ἑαυτοῦ οὐ εἄν τις ἐργάζομαι τίς κακός , οὕτως οὐδέ ὁ πλησίος οὐτος . τοιοῦτος δέ εἄν , μετά αὐτός ἵστημι ὁ Γαβριήλ ἐπί ὁ γῆ βασιλεύς . καί ὁ μέν ἀγάπη ἔχω τοιοῦτος , ὁ δέ σημεῖον ποιέω , καί γιγνώσκω ἔχω ἀπαρτίζω , οὗτος ἀπόλλυμι , πᾶς μυρίος ἄγω νεκρός , οὐδείς μέγας ὑψέω , πᾶς ἀπαρρηγμένος καί οὐδείς ὁ συνοικέω ἀνάμνησις ἑαυτοῦ ἀνέχω . Ζεύς δή οὗτος καί ὁ Χριστός ὁ εἰς αὐτός αφιδιδωμι ἀγάπη σημεῖον φημί εἰμί , ὁ ὁ πλησίος φιλέω . εἰμί γάρ φιλέω ἐγώ , φημί , εἰμί Πέτρα , οὗτος κλῆρος , ποιμαίνω ὁ πρόβατον ἐγώ . Κλῆς πῶς καί ἐνταῦθεν πάλιν νέμω , ὅτι μαρτύριον μείζων οὗτος . καί γάρ ὁ παῖς τις ἔχω ἀγάπη , καί ὑπέρ οὖον καί ὁ ψυχή εἄν ἐπιφέρω , ἐτός τις ὁ μέν πατήρ φιλέω , ὁ δέ παῖς μηδέ ὅμως προσέχω , σφόδρα εἄν παραξυναω ὁ πατήρ , καί οὐ εἄν ἀδέω ὁ οἰκεῖος ἀγάπη διά ὁ ὁ παῖς ὑποφρολῆν . εἰμί δέ ἐπί πατήρ καί παῖς οὗτος συμβαίνω , πολύς μᾶλλον ἐπί Θεός καί ἄνθρωπος · καί γάρ πατήρ ἀπαντάω εἰμί φιλόστοργος ὁ Θεός . Ζεύς δή οὗτος εἶπον , Πρότερος καί μέγας ἐντολή , ἀγάπησις κύριος ὁ Θεός σύ , ἐπάγω , Δεύτερος δέ , καί οὐ ἰσόγνημον , ἀλλά προσηδύνω , Ὁμοία αὐτός , ἀγάπησις ὁ πλησίος σύ ὡς ἑαυτοῦ . καί ὁράω πῶς μετά ὁ αὐτός σχεδόν ὑπαρβολῆς ἀπαιτέω καί οὗτος . Περί μέν γάρ ὁ Θεός φημί , ἐς ὅλος Καρδία σύ · περί δέ ὁ πλησίος σύ , ὡς ἑαυτοῦ , ὅσπερ ἴσος εἰμί ὁ , ἐς ὅλος ὁ Καρδία σύ . καί γάρ εἰμί μετά ἀφιδειας οὗτος φυλάσσω , οὖον δοῦλος , οὐ ἐλεύθερος εἰμί , οὐ ἄρχω , οὐ ἄρχω , οὖον πλούσιος , οὖον Πέννης , οὖον μικρός , οὖον μέγας , οὖον διάβολος εἄν γιγνώσκω ποτός · οὖον λέγω , οὗτος , ἀλλά εἰμί καί ἕτερος τοιούτος , μᾶλλον δέ εἰμί καί ἔνατος , καί μυρίος τοιοῦτος εἰμί , οὐδείς εἄν ἔχω ἐκεῖνος εἰμί . μᾶλλος γάρ χῶρος εἰμί γενή πυρός ἐπαγωγή , ἢ φλόξ ἀγάπη ὁ διάβολος . Ἀδτη τεῖχος ἰσχυρός , αὐτός ἀδάμας στερρός · καί ἕτερος οὗτος ἰσχυρός εἶπον δίκη , πᾶς ὑπέρ · βάλλω ὁ ἀγάπη ὁ στεροος . οὗτος οὖον πλούτος , οὖον πενία νικάω · μᾶλλον δέ οὐδέ εἄν εἰμί πενία , οὐ [ 205 ] ἀμετρία πλοῦτος , εἰμί ἀγάπη εἰμί , ἀλλά καί ἐκ ἀνίημι ἀγαθός μόνος . καί γάρ ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ἀφθονία καρπόω εἄν , καί ὁ ἐκ οὗτος ἀμεριμνία · καί οὐ ὁ πλοῦτος ὁ φροντίς , οὐ ὁ πενία ὁ δέος ὁρίζω εἄν . καί τίς λέγω ὁ ἐκ αὐτός Χέρη ; · αὐτός γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ φιλέω ἐννοέω · κλῄζω εἰμί , πόσος φέρω ὁ Εὐφρόσυνος , ἐν πόσος καθίστημι χάρις ὁ Ψυχή , ὁ μάλιστα αὐτός εἰμί ἐξαίρω . ὁ μέν γάρ ἄλλος ὁ ἀρετή μέρος συνεύμενος ἔχω ὁ πόνος , οἷος νηστεία , σωφροσύνη , ἀγρυπνία , βασκανία , ἐπιθυμία , ὑπαρσίαν · ὁ δέ ἀγάπη μετά ὁ χέρα πολύς ἔχω καί ὁ ἡδονή , καί πόνος οὐδείς · καί καθάπερ μέλισσα ἀγαθός , ὁ πανταχόθεν συνάγω ἀγαθός , εἰς ὁ ὁ φιλέω κατατίθημι Ψυχή . κἀν δουλεία τις , ἥλιος ὁ ἐλευθερία ὁ πορ-αίνει ὁ δουλεία . ὁ γάρ φίλος οὐ οὕτως ἐπιτάσσω ,