joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0235.2
δ . Πῶς δὲ φησι . παρὰ τοῦ Κυρίου παρεῖληφέναι ; οὐδὲ γὰρ παρῆν τότε , ἀλλὰ τῶν διωκόντων ἦν . Ἵνα μᾶλλον ὅτι οὐδὲν πλέον ἔχει ἐκείνην ἡ τράπεζα τῆς μετὰ ταῦτα . Καὶ γὰρ καὶ σήμερον αὐτὸς ἐστὶν ὁ πάντα ἐργαζόμενος καὶ παραδιδούς , ὥσπερ καὶ τότε . Οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον τῆς νυκτὸς ἀναμιμνήσκει ἐκείνης , ἀλλ' ἵνα καὶ ἑτέρως ἡμᾶς κατανύσῃ . Ὅσπερ γὰρ ἐκείνων μάλιστα μνημονευθῶν ῥημάτων , ὧν ἐν τελευταίοις παρὰ τῶν ἀπίστων ἀκούσομεν , καὶ πρὸς τοὺς χρηροῦνους τοὺς ἐκείνων , εἰ τολμήσαιεν αὐτὸν παραβῆναι τὰς ἐντολὰς , ἐντρέποντες αὐτοὺς λέγομεν , Ἐννοήσατε ὅτι ταύτην ὑστέρων ἀφήκε πρὸς ἡμᾶς τὴν φωνὴν ὁ πατήρ , καὶ μέχρι τῆς ἑσπέρας ἡς ἐμελλεν ἐκπνεῖν ταῦτα ἐπίσκηπτεν · οὕτω καὶ ὁ Παῦλος καὶ ἐντεῦθεν φρικτὸν ποιήσει τὸν λόγον βουλόμενος , Ἀναμνήσθητε , φησίν , ὅτι ταύτην ἐσχάτην ὁμὶν δέδωκε τὴν μυσταγωγίαν , καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νυκτί , ἧ καὶ σφάττεσθαι ὑπὲρ ὑμῶν ἐμελλε , ταῦτα ἐνετέλλετο , καὶ παραδιδούς ὑμῖν τὸ δεῖπνον ἐκεῖνο , μετ' ἐκεῖνο οὐχὶ προσηθέωκεν ἕτερον . Εἶτα καὶ αὐτὰ λοιπὸν διηγείται · τὰ γεγενημένα λέγων ὅτι , Ἐλαβεν ἄρτον , καὶ εὐχαριστήσας ἐκάλεσε , καὶ εἶπε · Λάβετε , φάγετε · τοῦτο μὲν ἔστι τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλῶμενον . Εἰ τοίνυν ἐπ' εὐχαριστίᾳ προσἔρχη , καὶ σὺ μηδὲν ἀνάξιον ποιεῖ τῆς εὐχαριστίας , μηδὲ καταίσχυνε τὸν ἀδελφόν , μηδὲ περιόρα πεινῶντα , μὴ μέθου , μὴ ὑβρίζε τὴν Ἐκκλησίαν . Προσἔρχη γὰρ εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὧν ἀπέλαυσας . Οὐκοῦν καὶ αὐτὸς ἀμοιδήν ἀποδίδοι , καὶ μὴ ἀπόλαυζε σαυτὸν τῶ πλησίον . Καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς πᾶσιν ἐξίσας ἔδωκε λέγων , Λάβετε , φάγετε . Ἐκείνους δὲ σῶμα ἐξῆς ; ἔδωκε , σὺ δὲ οὐδὲ τὸν κοινὸν ἄρτον δίδως ἐξίσης ; καὶ γὰρ ὑπὲρ ἀπάντων ὁμοίως ἐκάλεσε , καὶ σῶμα γέγονεν ὑπὲρ ἀπάντων ἐξίσας . Ὁμοίως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δεῖπνῆσαι , λέγων , Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι · τοῦτο ποιεῖτε , ὁσάκις ἂν πίνῃτε , εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν . Τί λέγεις ; ἀνάμνησιν τοῦ Χριστοῦ ποιεῖς , καὶ πέντας παραρῇς , καὶ οὐ φρόντις ; Ἄλλ' εἰ μὲν υἱοὶ ὁ ἀδελφοῦ τετελευτηκότος ἀνθρώπον ἐποιεῖς , ἐπλήγης ἂν ὑπὸ τοῦ συνειδότος , εἰ μὴ τὸ ἔθος ἐπλήρωσας , καὶ πέντας ἐκάλεσας · τὴν δὲ τοῦ Δεσπότου σου ποιῶν ἀνάμνησιν , οὐδὲ τραπεζῆς ἀπλῶς μεταδίδως ; Τί δὲ ἐστιν ὁ φραίν , ὅτι ; Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστίν ; Ἡν γὰρ καὶ τῆς παλαιᾶς διαθήκης ποτήριον , αἰ σπονδαὶ καὶ τὸ αἷμα τῶν ἀλόγων · καὶ γὰρ μετὰ τὸ θύσαι ποτήριον [ 247 ] καὶ φιάλην τὸ αἷμα δεχόμενον οὕτως ἐσυνεπεν . Ἐπεὶ οὖν ἀντὶ ἁμαρτίας ἀλόγων αἷμα εἰσῆγαγε τὸ αὐτοῦ , ἵνα μὴ τις δυσηθῇ τοῦτο ἀκούων , ἀνέμνησε τῆς παλαιᾶς θυσίας ἐκείνης . Εἶτα εἰπὼν περὶ τοῦ δεῖπνου ἐκείνου , συνάπτει τὰ παρόντα τοῖς τότε , ἵνα , ὡς ἐν αὐτῇ ἐκείνῃ τῇ ἑσπέρᾳ , καὶ ἐπ' αὐτῆς κείμενον σιτιδῶ , καὶ παρ' αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ λαμβάνουτες τὴν θυσίαν ταύτην , οὕτω καὶ νῦν διακένωνται , καὶ φήσιν · Ὀσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον , καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνῃτε , τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε , ἄχρις οὗ ἂν ἔλθῃ . Ὅσπερ γὰρ ὁ Χριστὸς καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρτου καὶ ἐπὶ τοῦ ποτηρίου , Ἐἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν ποιεῖτε τοῦτο , ἔφη , τὴν αἰτίαν ἐκκαλύπτων ἡμῖν τῆς τοῦ μυστηρίου δόσεως , καὶ μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ταύτην εἶναι λέγων ἀποδούσαν ἡμῖν εἰς εὐλαβείας ὑπόθεσιν · ὅταν γὰρ ἐννοήσῃς τί πέπονθεν ὁ Δεσπότης σου διὰ σέ , φιλοσοφώτερος ἔση · οὕτω καὶ ὁ Παῦλος ἐνταῦθα φησίν · Ὀσάκις ἂν ἐσθίητε , τὸν θάνατον αὐτοῦ καταγγέλλετε . Καὶ τοῦτο ἐκτὸν τὸ δεῖπνόν ἐστιν . Εἶτα δεῖκνυς ὅτι ἕως τῆς συντελείας αὐτὸ μένει , φησίν · Ἔως ἂν ἔλθῃ . Ὅστε δὲ ἂν ἄσθῃ τὸν ἄρτον τοῦτον , ἢ πίνη τὸ ποτήριον τοῦ Κυρίου ἀναξίως , ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου . Τί δήποτε ; Ὅτι ξέγνωκεν αὐτὸ , καὶ σφαγὴν τὸ πρᾶγμα ἀπέφηνεν , οὐχὶ θυσίαν . Ὅσπερ οὖν καὶ τότε οἱ κεντήσαντες οὐχ ἵνα πείσων ἐκέντησαν , ἀλλ' ἵνα ἐκχέωσι · οὕτω καὶ ὁ ἀναξίως μετιών , καὶ μηδὲν ἐντεῦθεν καρποῦμενος . Εἶδες πῶς φοβερόν τὸν λόγον ἐποίησε , καὶ μεθ' ὑπεροψίας αὐτῶν καθῆματό πάσης , δεῖκνυς ὅτι οὐ σὺ μέλλοις πίνειν , ἀναξίως μετέχων τῶν προκειμένων . Πῶς γὰρ οὐκ ἀναξίως , ὁ περιούρων πεινῶντα ; ὁ κατασχύνων πρὸς τῷ περιοδεῖν ; Εἰ γὰρ τὸ μὴ δούναί πένυσιν ἐκβάλλει τῆς βασιλείας , κἂν παρθένος ἢ τις , μέλλων δὲ τὸ μὴ ἀσφαλῶς δούναί · καὶ γὰρ καλεῖναι ἔλαιον εἶχεν , ἀλλὰ ἀσφαλῶς οὐκ εἶχον · τὸ καὶ τοσαῦτα ἄτοπα ἐργάσασθαι , ἐννόησον ἡλίχην ἔσται κακόν .
Lemmas: δ . Πῶς δέ φημί . παρά ὁ κύριος παραλαμβάνω ; οὐδέ γάρ πάρειμι τότε , ἀλλά ὁ διώκω εἰμί . ἵνα μᾶλλον ὅτι οὐδείς πλέω ἔχω ἐκεῖνος ὁ τράπεζα ὁ μετά οὗτος . καί γάρ καί σήμερον αὐτός εἰμί ὁ πᾶς ἐργάζομαι καί παραδίδωμι , ὥσπερ καί τότε . οὖον διά οὗτος δέ μόνος ὁ νύξ ἀναμιμνήσκω ἐκεῖνος , ἀλλά ἵνα καί ἑτέρως ἐγώ κατανύω . ὅσπερ γάρ ἐκεῖνος μάλιστα μνημονεύω ῥῆμα , ὅς ἐν τελευταῖος παρά ὁ ἄπιστος ἀκούω , καί πρός ὁ χρηρουνοος ὁ ἐκεῖνος , εἰμί τολμάω αὐτός παραβαίνω ὁ ἐντολή , ἐντρέπω αὐτός λέγω , ἐννοέω ὅτι οὗτος ὕστερος ἀφίημι πρός ἐγώ ὁ φωνή ὁ πατήρ , καί μέχρι ὁ ἑσπέρα εἰμί μέλλω ἐκπνέω οὗτος ἐπισκήπτω · οὗτος καί ὁ Παῦλος καί ἐντεῦθεν φρικτός ποιέω ὁ λόγος βούλομαι , ἀναμιμνήσκω , φημί , ὅτι οὗτος ἔσχατος ὅς δίδωμι ὁ μυσταγωγία , καί ἐν αὐτός ὁ νύξ , ἧ καί σφάζω ὑπέρ σύ μέλλω , οὗτος ἐντέλλω , καί παραδίδωμι σύ ὁ δεῖπνον ἐκεῖνος , μετά ἐκεῖνος οὐ προσηθέωκεν ἕτερος . εἶτα καί αὐτός λοιπός διηγέομαι · ὁ γίγνομαι λέγω ὅτι , ἐλαβω ἄρτος , καί εὐχαριστέω καλέω , καί εἶπον · λαμβάνω , ἐσθίω · οὗτος μέν εἰμί ὁ σῶμα ὁ ὑπέρ σύ κλάω . εἰμί τοίνυν ἐπί εὐχαριστία προσέρχομαι , καί σύ μηδείς ἀνάξιος ποιέω ὁ εὐχαριστία , μηδέ καταισχύνω ὁ ἀδελφός , μηδέ περιοράω πεινάω , μή μεθύσκω , μή ὑβρίζω ὁ ἐκκλησία . προσέρχομαι γάρ εὐχαριστέω ὑπέρ ὅς ἀπολαύω . οὐκοῦν καί αὐτός αμοιδη ἀποδίδω , καί μή ἀπολαύω σαυτοῦ ὁ πλησίος . καί γάρ ὁ Χριστός πᾶς ἐξισόω δίδωμι λέγω , λαμβάνω , ἐσθίω . κεινόω δέ σῶμα ἑξῆς ; δίδωμι , σύ δέ οὐδέ ὁ κοινός ἄρτος δίδωμι ἐξίσης ; καί γάρ ὑπέρ ἀπαντάω ὁμοίως καλέω , καί σῶμα γίγνομαι ὑπέρ ἀπαντάω ἐξισόω . ὅμοιος καί ὁ ποτήριον μετά ὁ δειπνέω , λέγω , οὗτος ὁ ποτήριον ὁ καινός διαθήκη εἰμί ἐν ὁ ἐμός αἷμα · οὗτος ποιέω , ὁσάκις εἄν πίνω , εἰς ὁ ἐμός ἀνάμνησις . τις λέγω ; ἀνάμνησις ὁ Χριστός ποιέω , καί Πέντας Παράρης , καί οὖον Φρόντις ; ἄλλος εἰμί μέν υἱός ὁ ἀδελφός τελευτάω ἄνθρωπος ποιέω , πλήσσω εἄν ὑπό ὁ σύνοιδα , εἰμί μή ὁ ἔθος πληρόω , καί Πέντας καλέω · ὁ δέ ὁ δεσπότης σύ ποιέω ἀνάμνησις , οὐδέ τραπεζεύς ἀπλόος μεταδίδωμι ; τις δέ εἰμί ὁ Φράιν , ὅτι ; οὗτος ὁ ποτήριον ὁ καινός διαθήκη εἰμί ; ἐάν γάρ καί ὁ παλαιός διαθήκη ποτήριον , ὁ σπονδή καί ὁ αἷμα ὁ ἄλογος · καί γάρ μετά ὁ θύω ποτήριον [ 247 ] καί φιάλη ὁ αἷμα δέχομαι οὕτως συμπίνω . ἐπεί οὖν ἀντί ἁμαρτία ἄλογος αἷμα εἰσάγω ὁ αὐτός , ἵνα μή τις δυσηθω οὗτος ἀκούω , ἀναμιμνήσκω ὁ παλαιός θυσία ἐκεῖνος . εἶτα εἶπον περί ὁ δεῖπνον ἐκεῖνος , συνάπτω ὁ πάρειμι ὁ τότε , ἵνα , ὡς ἐν αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἑσπέρα , καί ἐπί αὐτός κεῖμαι σιτιδῶ , καί παρά αὐτός ὁ Χριστός λαμβάνω ὁ θυσία οὗτος , οὗτος καί νῦν διακενόω , καί φημί · ὁσάκις γάρ εἄν ἐσθίω ὁ ἄρτος οὗτος , καί ὁ ποτήριον οὗτος πίνω , ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω , ἄχρι ὅς εἄν ἔρχομαι . ὅσπερ γάρ ὁ Χριστός καί ἐπί ὁ ἄρτος καί ἐπί ὁ ποτήριον , εἰς ὁ ἐμός ἀνάμνησις ποιέω οὗτος , φημί , ὁ αἴτιος ἐκκαλύπτω ἐγώ ὁ ὁ μυστήριον δόσις , καί μετά ὁ ἄλλος καί οὗτος εἰμί λέγω ἀποδίδωμι ἐγώ εἰς εὐλάβεια ὑπόθεσις · ὅταν γάρ ἐννοέω τίς πάσχω ὁ Δεσπότης σύ διά σός , φιλόσοφος σέω · οὗτος καί ὁ Παῦλος ἐνταῦθα φημί · ὁσάκις εἄν ἐσθίω , ὁ θάνατος αὐτός καταγγέλλω . καί οὗτος ἕκτος ὁ δεῖπνον εἰμί . εἶτα δείκνυμι ὅτι ἠώς ὁ συντέλεια αὐτός μένω , φημί · ἔως εἄν ἔρχομαι . ὅστε δέ εἄν ἀείδω ὁ ἄρτος οὗτος , ἢ πίνω ὁ ποτήριον ὁ κύριος ἀνάξιος , ἔνοχος εἰμί ὁ σῶμα καί ὁ αἷμα ὁ κύριος . τις δήποτε ; ὅτι2 ξέγνωκεν αὐτός , καί σφαγή ὁ πρᾶγμα ἀποφαίνω , οὐ θυσία . ὅσπερ οὖν καί τότε ὁ κεντέω οὐ ἵνα πείθω κεντέω , ἀλλά ἵνα ἐκχέω · οὗτος καί ὁ ἀνάξιος μέτειμι , καί μηδείς ἐντεῦθεν καρπόω . εἶδον πῶς φοβερός ὁ λόγος ποιέω , καί μετά ὑπεροψία αὐτός κάθημα πᾶς , δείκνυμι ὅτι οὖον σύ μέλλω πίνω , ἀνάξιος μετέχω ὁ πρόκειμαι . Πῶς γάρ οὐ ἀνάξιος , ὁ περιορος πεινάω ; ὁ κατέχω πρός ὁ περιοδέω ; εἰμί γάρ ὁ μή δίδωμι πένυς ἐκβάλλω ὁ βασίλεια , κἀν παρθένος ἢ τις , μέλλω δέ ὁ μή ἀσφαλῶς δίδωμι · καί γάρ καλέω ἔλαιον ἔχω , ἀλλά ἀσφαλῶς οὐ ἔχω · ὁ καί τοσοῦτος ἄτοπος ἐργάζομαι , ἐννοέω ἡλίκος εἰμί κακός .