joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0359.3
ε' . Διὰ τί γὰρ πολλοὺς ἔχει οἰκέτας ; " Ὅπερ γὰρ ἐν ἱματίοις τὴν χρείαν διώκειν δεῖ μόνον , καὶ ἐν τραπέζῃ , οὕτω καὶ ἐν οἰκέταις . Τίς οὖν ἡ χρεία ; Οὐκ ἔστιν οὐδεμία . Καὶ γὰρ ἐνὶ τὸν ἕνα χρήσθαι δεσπότην οἰκέτῃ μόνον ἔχρην · μᾶλλον δὲ καὶ δύο καὶ τρεῖς δεσπότας ἐνὶ οἰκέτῃ . Εἰ δὲ βαρὺ τοῦτο , ἐνδύσον τοὺς οὐδὲ ἕνα ἔχοντας , καὶ εὐκολώτερας ἀπολαύσεις θεραπεύσεις · καὶ γὰρ αὐτάρχεις τῇ διακονίᾳ τῇ ἑαυτῶν ἐποίησαν ὁ Θεός , μᾶλλον δὲ καὶ τῇ τοῦ πλησίου . Εἰ δὲ χρεῖταις , ἄκουε Παύλου λέγοντος · Τὰς χρείας μου , καὶ [ 385 ] τοῖς οὖσι μετ' ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὐτάων . Εἰτα ὁ μὲν τῆς οἰκουμένης διδάσκαλος καὶ τῶν οὐρανῶν ἄξιος οὐκ ἠσχύνετο μυρίοις ὑπηρετῶν · σὺ δέ , εἰ μὴ πολλάς περιφέρεις ἀνδραπόδων ἀγέλας , αἰσχρὸν εἶναι νομίζεις , οὐκ εἰδὼς ὅτι τοῦτο μὲν οὐκ μάλιστα ἐστὶ τὸ καταισχύνον σε ; Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο καὶ χεῖρας ἡμῖν ἔδωκεν ὁ Θεὸς καὶ πόδας , ἵνα μὴ δεώμεθα οἰκετῶν . Οὐδὲ γὰρ χρεῖας ἕνεκεν τὸ τῶν δούλων ἐπιστήχθη γένος , ἀλλὰ μετὰ τοῦ Ἀδάμ ἐπλάσθη ἂν καὶ δοῦλος · ἀλλ' ἁμαρτίας ἐστὶ τὸ ἐπιτίμιον , καὶ τῆς παρακοῆς ἡ κόλασις . " Ὁ δὲ Χριστὸς παραγενόμενος , καὶ τοῦτο ἤλασεν · Ἐγὼ γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ οὐκ ἐστὶ δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος . " Ὥστε οὐκ ἀναγκαῖον τὸν δοῦλον ἔχειν · εἰ δὲ καὶ ἀναγκαῖον , ἕνα πον μόνον , οὐ τὸ πολύ δεύτερον . Τί βούλεται κα σμὴν τῶν οἰκετῶν ; Καθάπερ γὰρ οἱ προβατοῦλαιο καὶ οἱ σωματοκάπηλοι , οὕτως ἐν βαλανείῳ , οὕτως ἐν ἀγορᾷ περιλαύν οἱ πλουτοῦντες . Πλὴν ἀλλ' οὐδὲν ἀχριολογούμενοι · ἔστω σοι καὶ δεύτερος οἰκέτης · εἰ δὲ πολλοὺς συνέχεις , οὐ φιλανθρωπίας ἕνεκεν τοῦτο ποιεῖς , ἀλλὰ δρυπτοσύνης · ἀπαλ , εἰ μηδὲνους , μηδὲν εἰς διακονίαν ἀπαγολλῆς τὴν σὴν , ἀλλ' ἀγοράσας , καὶ τέχνας διδάξας ὥστε ἀρκεῖν ἑαυτοῖς , ἄφες ἐλευθερούς . " Ὅταν δὲ μάστιγος , ὅταν δεσμοῦς , οὐχὶ φιλανθρωπίας τὸ ἔργον . Καὶ οἷα μὲν δτι φορτικοὶ εἰμὶ τοῖς ἀκούουσιν · ἀλλὰ τί πάθω ; Εἰς τοῦτο κείμε , οὐκ οὐ παύσομαι ταῦτα λέγων , ἂν τε γένηται τὸ πλεῖον , ἂν τε μηδέν . Τί γὰρ σοὶ βούλεται τὸ σῶδειν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ; μὴ γὰρ μεταξὺ θηρίων περιπατεῖς , ὅτι ἀπελαύνεις τοὺς ἐντυγχάνοντας ; Μὴ φοβηθῆς · οὐδὲς δάκνει τὸν προσπίπτον , ἀλλὰ πλῆσιόν σοι βαδίζονταν . Ἄλλ' ὅβριν ἡγῇ τὸ μετὰ πάντων συμβαδίζειν ; Καὶ πῶς ταῦτα μανίας , πῶς τερα-τωδεῖας , τὸν μὲν ἵππον πλησίον ἐπόμενον μὴ νομίζειν φέρειν ὀβριν , ἀνθρώπων δέ , εἰ μὴ ἀπὸ μυρίων ἐλαύνου σπαδίων , κατασχοῦν ἠγεῖσθαι ; Τί δὲ καὶ παῖδας βαδίζοντας ἔχεις , ὡς δούλους κεχρημένος τοῖς ἐλευθέροις , μᾶλλον δὲ αὐτὸς παντὸς ἀτιμότερον-οἰκέτου ζῶν ; καὶ γὰρ παντὸς εὐτελέστερος οἰκέτου τὸ τασοῦτον περιφέρων τύφον . Διὰ τοῦτο οὐδὲ βίουται τὴν ὄντως ἐλευθερίαν οἱ τῷ χαλεπῷ τοῦτο καταβολῶσαντες ἑαυτοῖς πάθει . Εἰ γὰρ ἀπελαύνειν βούλει καὶ σῶδειν , μὴ τοὺς προσπίπτας , ἀλλὰ τὸν τύφον ἀπελάσον · μὴ διὰ τοῦ παῖδος , ἀλλὰ διὰ σεαυτοῦ · μὴ τῇ μάστιγι ταύτῃ . ἀλλὰ τῇ πνευματικῇ . Νῦν μὲν γὰρ σου ὁ παῖς ἀπελαύνει τοὺς συμβαδίζοντας , σὲ δὲ ἀνώθει ἡ ἀπόνοια αἰσχρότερον , ἢ οἰκέτης τὸν πλησίον . " Αν δὲ ἀπὸ τοῦ ἵππου καταβῆς , ἀλάσῃς αὐτὴν διὰ τῆς ταπεινοφροσύνης , ὑψηλότερον καθέδρα καὶ ἐν μειζόνι σαυτὸν καταστήσεις τιμῇ , οὐδὲν τοῦ παῖδος εἰς τοῦτο δεόμενος . " Ὅταν γὰρ μέτριος γενόμενος χαμαὶ βαδίζῃς , ἐπὶ τοῦ ὀχήματος καθεδρὰ τῆς ταπεινοφροσύνης τοῦ μέχρι τῶν οὐρανῶν σε ἀνάγοντος , τοῦ πτηνοῦς ἔχοντος ἵππου · ἂν δὲ ἀποσταὼν ἐκείνου , εἰς τὸ τῆς [ 386 ] ἀλαζονείας μεταβῆς , τῶν χαμαὶ συρρομένων ἵππων οὐδὲν ἀμείνων διδάκται , ἀλλὰ καὶ ἀθλιώτερον πολλῷ καὶ ἐλεεινότερον . Τοὺς μὲν γὰρ ἡ τοῦ σώματος πήρωσις οὕτω καταναγκάζει σύρεσθαι , σὲ δὲ ἡ τῆς ἀλαζονείας νόσος . Καὶ γὰρ Πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτόν , φησὶ , ταπεινωθήσεται . Ἴν οὖν μὴ ταπεινωθῶμεν , ἀλλὰ ὑψωθῶμεν , ἐπὶ τὸ ὕφος ἔλθωμεν ἐκεῖνο . Οὕτω γὰρ καὶ ἀνάπαυσιν εὐρήσομεν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν κατὰ τὸν θεῖον χαρισμόν , καὶ τῆς ἀληθοῦς καὶ ὑψηλοτάτης ἐπισκεψόμεθα τιμῆς · ἥς γένοιντο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ , καὶ τῇ ἐξῆς .
Lemmas: εἰ . Ζεύς τίς γάρ πολύς ἔχω οἰκέτης ; " ὅπερ γάρ ἐν ἱμάτιον ὁ χρεία διώκω δεῖ μόνος , καί ἐν τράπεζα , οὗτος καί ἐν οἰκέτης . Τῖς οὖν ὁ χρεία ; οὐ εἰμί οὐδείς . καί γάρ ἐν ὁ εἷς χράω δεσπότης οἰκέτης μόνος χρή · μᾶλλον δέ καί δύο καί τρεῖς δεσπότης ἐν οἰκέτης . εἰμί δέ βαρύς οὗτος , ἐνδύω ὁ οὐδέ εἷς ἔχω , καί εὔκολος ἀπολαύω θεραπεύω · καί γάρ αὐταρχέω ὁ διακονία ὁ ἑαυτοῦ ποιέω ὁ Θεός , μᾶλλον δέ καί ὁ ὁ πλησίος . εἰμί δέ χρέω , ἀκούω Παῦλος λέγω · ὁ χρεία ἐγώ , καί [ 385 ] ὁ εἰμί μετά ἐγώ ὑπηρετέω ὁ χείρ αὐτός . εἶτα ὁ μέν ὁ οἰκέω διδάσκαλος καί ὁ οὐρανός ἄξιος οὐ αἰσχύνω μυρίος ὑπηρέτης · σύ δέ , εἰμί μή πολύς περιφέρω ἀνδράποδον ἀγέλη , αἰσχρός εἰμί νομίζω , οὐ εἰδοί ὅτι οὗτος μέν οὐ μάλιστα εἰμί ὁ καταισχύνω σύ ; καί γάρ διά οὗτος καί χείρ ἐγώ δίδωμι ὁ θεός καί πούς , ἵνα μή δήω οἰκέτης . οὐδέ γάρ χρεία ἕνεκα ὁ ὁ δοῦλος ἐπιστέγω γένος , ἀλλά μετά ὁ Ἀδάμ πλάσσω εἄν καί δοῦλος · ἀλλά ἁμαρτία εἰμί ὁ ἐπιτίμιον , καί ὁ παρακοή ὁ κόλασις . " ὁ δέ Χριστός παραγίγνομαι , καί οὗτος ἐλαύνω · ἐγώ γάρ Χριστός Ἰησοῦς οὐ εἰμί δοῦλος οὐδέ ἐλεύθερος . " ὥστε οὐ ἀναγκαῖος ὁ δοῦλος ἔχω · εἰμί δέ καί ἀναγκαῖος , εἷς πως μόνος , οὖον ὁ πολύς δύο . τις βούλομαι ἄν σμάω ὁ οἰκέτης ; καθά γάρ ὁ προβατοιαλλω καί ὁ σωματοκάπηλος , οὕτως ἐν βαλανεῖον , οὕτως ἐν ἀγορά περιλαύν ὁ πλουτέω . πλήν ἀλλά οὐδείς αχριολογουμενος · ἵστημι σύ καί δύο οἰκέτης · εἰμί δέ πολύς συνεχής , οὖον φιλανθρωπία ἕνεκα οὗτος ποιέω , ἀλλά δρυπτοσυνιημι · Απάλ , εἰμί μηδὲνους , μηδείς εἰς διακονία ἀπαγολλῆς ὁ σός , ἀλλά ἀγοράζω , καί τέχνη διδάσκω ὥστε ἀρκέω ἑαυτοῦ , ἀφίημι Ἐλευθεροῦς . " ὅταν δέ μάστιξ , ὅταν δεσμός , οὐ φιλανθρωπία ὁ ἔργον . καί οἷος μέν δ φορτικός εἰμί ὁ ἀκούω · ἀλλά τίς πάσχω ; εἰς οὗτος κεῖμαι , οὐ οὖον παύω οὗτος λέγω , εἄν τε γίγνομαι ὁ πλείων , εἄν τε μηδείς . τις γάρ σύ βούλομαι ὁ σῴζω ἐπί ὁ ἀγορά ; μή γάρ μεταξύ θηρίον περιπατέω , ὅτι ἀπελαύνω ὁ ἐντυγχάνω ; μή φοβέω · οὐδή δάκνω ὁ προσπίπτω , ἀλλά πλησίος σύ βαδίζω . ἄλλος ὅβριν ἡγέομαι ὁ μετά πᾶς συμβαδίζω ; καί πῶς οὗτος μανία , πῶς τερα-τωδεῖας , ὁ μέν ἵππος πλησίος ἔπω μή νομίζω φέρω ὀβριν , ἄνθρωπος δέ , εἰμί μή ἀπό μυρίος ἐλαύνω σπάδιον , κατάσχω ἡγέομαι ; τις δέ καί παῖς βαδίζω ἔχω , ὡς δοῦλος χράομαι ὁ ἐλεύθερος , μᾶλλον δέ αὐτός πᾶς ατιμοτερον-οικετης ζῶ ; καί γάρ πᾶς εὐτελής οἰκέτης ὁ τάσσω περιφέρω τύφω . Ζεύς οὗτος οὐδέ βιόω ὁ εἰμί ἐλευθερία ὁ ὁ χαλεπός οὗτος καταβολῶσαντες ἑαυτοῦ πάθος . εἰμί γάρ ἀπελαύνειν βούλομαι καί σῴζω , μή ὁ προσπίπτω , ἀλλά ὁ τύφω ἀπελαύνω · μή διά ὁ παῖς , ἀλλά διά σεαυτοῦ · μή ὁ μάστιξ οὗτος . ἀλλά ὁ πνευματικός . νῦν μέν γάρ σύ ὁ παῖς ἀπελαύνω ὁ συμβαδίζω , σύ δέ ἀνωθέω ὁ ἀπόνοια αἰσχρός , ἢ οἰκέτης ὁ πλησίος . " Αν δέ ἀπό ὁ ἵππος καταβαίνω , Αλάσης αὐτός διά ὁ ταπεινοφροσύνη , ὑψηλός καθέδρα καί ἐν μείζων σαυτοῦ καθίστημι τιμή , οὐδείς ὁ παῖς εἰς οὗτος δήω . " ὅταν γάρ μέτριος γίγνομαι χαμαί βαδίζω , ἐπί ὁ ὄχημα καθέδρα ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ μέχρι ὁ οὐρανός σύ ἀνάγω , ὁ πτηνός ἔχω ἵππος · εἄν δέ ἀποσταίνω ἐκεῖνος , εἰς ὁ ὁ [ 386 ] ἀλαζονεία μεταβαίνω , ὁ χαμαί συρρέω ἵππος οὐδείς ἀγαθός διδακτός , ἀλλά καί ἄθλιος πολύς καί ἐλεεινός . ὁ μέν γάρ ὁ ὁ σῶμα πήρωσις οὗτος καταναγκάζω σύρω , σύ δέ ὁ ὁ ἀλαζονεία νόσος . καί γάρ Πᾶς ὁ ὕψος ἑαυτοῦ , φημί , ταπεινόω . εἶμι οὖν μή ταπεινόω , ἀλλά ὑψόω , ἐπί ὁ ὕφος ἔρχομαι ἐκεῖνος . οὕτως γάρ καί ἀνάπαυσις εὑρίσκω ὁ Ψυχή ἐγώ κατά ὁ θέω χαρισμός , καί ὁ ἀληθής καί ὑψηλός ἐπισκοπέω τιμή · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία , καί ὁ ἑξῆς .