joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0126.3
τοῦτο τῶν ἐκέρδανε , τὸ τῶν δυντῶν ἀπολαύειν ἀπλῶς καὶ μετὰ ἀδείας πολλῆς , καὶ ἐαυτὸν προτιθέναι ἐκείνων . Τί οὖν ἴδιον , μετὰ ἀδείας ἀπολαύειν τῶν δυντῶν , ἢ ὑπὸ δεσπότη ζῶντα τῷ πλούτῳ , μηδενὸς τολμᾶν ἀπτεσθαι τῶν ἐαυτοῦ ; Ὁμοῖον γὰρ εἶναι μοι δοκεῖ , ὡσπερ ἂν εἴ τινες ἄνδρες δύο γυναῖκας ἔχοντες , καὶ σφόδρα αὐτῶν ἐρώντες , μὴ ὁμῶς αὐταῖς χρῆναι · ἀλλὰ τῇ μὲν ἐξῆν καὶ ἀπτεσθαι καὶ ὁμιλεῖν τῇ γυναικί , ἐκείνῳ δὲ μηδὲ ἐγγύς γενέσθαι . Εἴπω καὶ ἕτερον , τοῦ μὲν τὴν ἡδονὴν , τοῦ δὲ ἀθυμίαν ἐνδεικνύμενος . Ὁ φιλάργυρος οὐδέποτε στήσεται τῆς ἐπιθυμίας ταύτης , οὐ τῇ μὴ δυνάσθαι τὰ πάντων λαθεῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ , ὅσα ἂν περιβάλῃται , μηδὲν ἡγεῖσθαι ἔχειν · ὁ δὲ χρημάτων καταφρονῶν , παριετὶ πάντα ἡγήσεται , καὶ οὐ κολάσει τὴν ψυχὴν ἀπεράντοις ἐπιθυμίαις . Οὐδὲν γὰρ οὕτως εἰς κολάσεις ἄλγον ἐστιν , ὡς ὁὐδὲν ἐπιθυμᾶν ἀπολαύσεως ἐσχημένην , ὁ μάλιστα καὶ τὴν διεστραμμένην δείκνυσιν γνώμην . Σχέπαι δὲ ὁ ἐπιθυμῶν χρημάτων καὶ πτησάμενος δαίμονα , ὡς οὐδὲν ἔχων δαίσειν · ὁ τοιούτος · ἄρα τῆς νόσου ταύτης πολυπλοκώτερόν τι γίνεται ἂν ; Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ δεῖνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ ἔχων , οὐκ ἔχειν δοκεῖ αὐτὰ κ κατέχει , καὶ ὡς οὐκ ἔχων κόπτεται · κἂν τὰ πάντων λάβῃ , μᾶλλον ἀνάπται · κἂν κτήσῃται ἑκατὸν τάλαντα , ὅτι μὴ χιλία ἔλαθεν , ἀλγεῖ · κἂν χιλία λάβῃ δ , ὅτι μὴ μυρία , δάκνεται · κἂν μυρία λάβῃ , ὅτι μὲ δεκάκις τοσαῦτα , κατακώπτεται · καὶ ἡ πλείων κτῆσις αὐτῷ προσθήκη γίνεται πενίας · ὅτι , γὰρ ἂν λάβῃ πλείονα , τοσοῦτω πλείονιν ἐπιθυμεῖ . Οὐκοῦν ὅσω ἂν πλείονα λάβῃ , τοσοῦτω μᾶλλον γίνεται πένθης ; ὁ γὰρ πλείονιν ἐπιθυμῶν , μᾶλλον πένθης ἐστιν . Ὅταν μὲν οὖν ἑκατὸν ἔχῃ τάλαντα , οὐ σφόδρα πτωχαίνει · χιλίων γὰρ ἐπιθυμεῖ · ὅταν χιλία λάβῃ , τότε μᾶλλον γίνεται πένθης · οὐκέτι γὰρ χιλίων ὡς πρότερον , ἀλλὰ μυρίων αὐτὸν ἐν χρεία ῥησιν εἶναι . Εἰ δὲ τὸ ἐπιθυμεῖν , καὶ μὴ ἐπιτυγχάνειν , ἡδονὴν εἶναι λέγεις , ἀγνοεῖς μοι σφόδρα δοκεῖς τῆς ἡδονῆς τὴν φύσιν . Ὅτι γὰρ οὐχ ἡδονὴ , ἀλλὰ χολασίς τὸ τοιοῦτον , ἐφ’ ἕτερον αὐτὸ πάλιν ἀγαγὼν τις , ἐξετάσομεν . Ὅταν διψῶμεν , οὐ διὰ τοῦτο ἡδόμεθα πίνοντες , ὅτι ἐν τῷ δίψει παύομεν , καὶ διὰ τοῦτο ἡδονὴν τὸ πίνειν , ὅτι μεγάλης ἡμᾶς ἀπαλλάττει βασάνου , τῆς ἐπιθυμίας λέγω τοῦ πίνειν · παντὶ που ὁδλον . [ 124 ] Εἰ δὲ μεῖζονα ἐν ἐπιθυμίᾳ δεῖ διατρίβειν τοιαύτη , οὐδὲν ἔλαττον ἔξομεν τοῦ πλουσίου τοῦ ἐπὶ τοῦ Λαζάρου εἰς κολάσεις · λόγον · ἐπεὶ καὶ ἐκεῖνος χολασίς τοῦτο ἦν , τὸ ἐπιθυμοῦντα σφοδρῶς σταγόνος μικρᾶς , μὴ ἔχειν τὸν ταύτην παρέχοντα · ὅπερ καὶ οἱ φιλάργυροι πάσχεν μοι δοκοῦσι διηνεκῶς , καὶ κατ’ ἐκείνων εἶναι τὴν ἀξίωσιν ταύτης ἀπολαύσει , καὶ μὴ ἐπιτυγχάνοντα · μᾶλλον γὰρ αὐτῶν ἡ ψυχὴ τῆς ἐκείνου καίεται . Καὶ καλῶς τις εἶπεν ὑδρικῶς τινας εἶναι τοὺς φιλαργύρους . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνοι πολὺ φέροντες ὕδωρ ἐν τῷ σώματι μᾶλλον ἐκκαλοῦνται · οὕτω καὶ οἱ φιλάργυροι πολλά περιφέροντες χρήματα πλείονιν ἐπιθυμοῦσι . Τὸ δὲ αἴτιον , ὅτι οὔτε ἐκεῖνοι ἐν τοῖς προσήκουσι τόποις τὸ ὕδωρ ἔχουσιν , οὐδὲ οὗτοι ἐν τοῖς προσήκουσι λογισμοῖς τὴν ἐπιθυμίαν . Φεύγωμεν οὖν τὴν ξένην ταύτην καὶ καινὴν νόσον ε , φεύγωμεν τὴν βίαν τῶν κακῶν , φεύγωμεν τὴν παροῦσαν γένναν · γέννα γὰρ ἡ τούτων ἐπιθυμία . Ἄνάπτυξον γοῦν τὴν ψυχὴν ἐκά -
Lemmas: οὗτος ὁ κερδαίνω , ὁ ὁ δύο ἀπολαύω ἀπλόος καί μετά ἄδεια πολύς , καί ἑαυτοῦ προτίθημι ἐκεῖνος . τις οὖν ἴδιος , μετά ἄδεια ἀπολαύω ὁ δύο , ἢ ὑπό δεσπότης ζῶ ὁ πλοῦτος , μηδείς τολμάω ἅπτω ὁ ἑαυτοῦ ; ὅμοιος γάρ εἰμί ἐγώ δοκέω , ὡς εἄν εἰμί τις ἀνήρ δύο γυνή ἔχω , καί σφόδρα αὐτός ἐράω , μή ὁμῶς αὐτός χρή · ἀλλά ὁ μέν ἔξεστι καί ἅπτω καί ὁμιλέω ὁ γυνή , ἐκεῖνος δέ μηδέ ἐγγύς γίγνομαι . εἶπον καί ἕτερος , ὁ μέν ὁ ἡδονά , ὁ δέ ἀθυμία ἐνδείκνυμι . ὁ φιλάργυρος οὐδέποτε ἵστημι ὁ ἐπιθυμία οὗτος , οὖον ὁ μή δυέναμαι ὁ πᾶς λανθάνω μόνος , ἀλλά καί ὁ , ὅσος εἄν περιβάλλω , μηδείς ἡγέομαι ἔχω · ὁ δέ χρῆμα καταφρονέω , παριετὶ πᾶς ἡγέομαι , καί οὖον κολάζω ὁ ψυχή ἀπέραντος ἐπιθυμία . οὐδείς γάρ οὕτως εἰς κολάζω ἄλγος εἰμί , ὡς ὁὐδές ἐπιθυμάω ἀπόλαυσις ἔχω , ὁ μάλιστα καί ὁ διαστρέφω δείκνυμι γνώμη . σκέπη δέ ὁ ἐπιθυμέω χρῆμα καί πτήσσω δαίμων , ὡς οὐδείς ἔχω δαίνυμι · ὁ τοιούτος · ἄρα ὁ νόσος οὗτος πολύπλοκος τίς γίγνομαι εἄν ; καί οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ δεῖνος , ἀλλά ὅτι καί ἔχω , οὐ ἔχω δοκέω αὐτός Κ κατέχω , καί ὡς οὐ ἔχω κόπτω · κἀν ὁ πᾶς λαμβάνω , μᾶλλον ἀναπτή · κἀν κτάομαι ἑκατόν τάλαντον , ὅτι μή χίλιοι λανθάνω , ἀλγέω · κἀν χίλιοι λαμβάνω δ , ὅτι μή μυρίος , δάκνω · κἀν μυρίος λαμβάνω , ὅτι ἐγώ δέκα τοσοῦτος , κατακόπτω · καί ὁ πλείων κτῆσις αὐτός προσθήκη γίγνομαι πενία · ὅτι , γάρ εἄν λαμβάνω πλείων , τοσοῦτος πλείων ἐπιθυμέω . οὐκοῦν ὅσος εἄν πλείων λαμβάνω , τοσοῦτος μᾶλλον γίγνομαι πενθέω ; ὁ γάρ πλείων ἐπιθυμέω , μᾶλλον πενθέω εἰμί . ὅταν μέν οὖν ἑκατόν ἔχω τάλαντον , οὖον σφόδρα πτωχαίνω · χίλιοι γάρ ἐπιθυμέω · ὅταν χίλιοι λαμβάνω , τότε μᾶλλον γίγνομαι πενθέω · οὐκέτι γάρ χίλιοι ὡς πρότερος , ἀλλά μυρίος αὐτός ἐν χρεία ῥῆσις εἰμί . εἰμί δέ ὁ ἐπιθυμέω , καί μή ἐπιτυγχάνω , ἡδονά εἰμί λέγω , ἀγνοέω ἐγώ σφόδρα δοκέω ὁ ἡδονή ὁ φύσις . ὅτι2 γάρ οὐ ἡδονή , ἀλλά χολάς ὁ τοιοῦτος , ἐπί ἕτερος αὐτός πάλιν ἄγω τις , ἐξετάζω . ὅταν διψάω , οὖον διά οὗτος ἥδομαι πίνω , ὅτι ἐν ὁ διψάω παύω , καί διά οὗτος ἡδονά ὁ πίνω , ὅτι μέγας ἐγώ ἀπαλλάσσω βάσανος , ὁ ἐπιθυμία λέγω ὁ πίνω · πᾶς ποῦ ὁδλον . [ 124 ] εἰμί δέ μείζων ἐν ἐπιθυμία δεῖ διατρίβω τοιοῦτος , οὐδείς μικρός ἔχω ὁ πλούσιος ὁ ἐπί ὁ Λάζαρος εἰς κολάζω · λόγος · ἐπεί καί ἐκεῖνος χολάς οὗτος εἰμί , ὁ ἐπιθυμέω σφοδρός σταγών μικρός , μή ἔχω ὁ οὗτος παρέχω · ὅσπερ καί ὁ φιλάργυρος πάσχω ἐγώ δοκέω διηνεκής , καί κατά ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἀξίωσις οὗτος ἀπολαύω , καί μή ἐπιτυγχάνω · μᾶλλον γάρ αὐτός ὁ ψυχή ὁ ἐκεῖνος καίω . καί καλῶς τις εἶπον ὑδρικός τις εἰμί ὁ φιλάργυρος . καθά γάρ ἐκεῖνος πολύς φέρω ὕδωρ ἐν ὁ σῶμα μᾶλλον ἐκκαλέω · οὗτος καί ὁ φιλάργυρος πολύς περιφέρω χρῆμα πλείων ἐπιθυμέω . ὁ δέ αἴτιος , ὅτι οὔτε ἐκεῖνος ἐν ὁ προσήκω τόπος ὁ ὕδωρ ἔχω , οὐδέ οὗτος ἐν ὁ προσήκω λογισμός ὁ ἐπιθυμία . φεύγω οὖν ὁ ξένος οὗτος καί καινός νόσος ε , φεύγω ὁ βία ὁ κακός , φεύγω ὁ πάρειμι γέννα · γέννα γάρ ὁ οὗτος ἐπιθυμία . ἀναπτύσσω γοῦν ὁ ψυχή ἐπίτεξ -