joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0079.1
αὐτὸς τὸ φῶς , ἡμεῖς οἱ φωτιζόμενοι . Ταῦτα πάντα ἔνωσιν * ἐμφαίνει , καὶ οὐδὲν μέσον κενὸν ἀφήσιν εἶναι , οὐδὲ τὸ μικρότατον . Ὁ γὰρ μικρὸν ἀποστάς , καὶ πολὺ προτὸν ἀποστήσει . Καὶ γὰρ τὸ σῶμα , ἂν μικρὰν ἀπὸ ξίφους διάστασιν δέξηται , διαφθείρεται · καὶ ἡ οἰκοδομή , κἂν μικρὸν διαχάνῃ , ἐπιλύεται · καὶ τῆς ρίζης τὸ κλήμα , κἂν μικρὸν ἀποκοπῇ , γέγονεν ἄχρηστον . Ὥστε τὸ μικρὸν τοῦτο οὐχ ἔστι μικρόν , ἀλλὰ καὶ σχεδὸν τὸ διον ἐστίν . Ὅταν οὖν μικρὸν τι πληγμελήσωμεν καὶ ῥαθυμώμεν , μὴ παρίδωμεν τὸ μικρόν · ἐπεὶ ταχέως παροφθέν τοῦτο μέγα γίνεται . Οὕτω καὶ ἱμάτιον ἀρχὴν λαβὸν ῥήγνυσθαι καὶ ἀμεληθὲν , διόλου τὸ σχῆμα προήγαγε · καὶ δρογος · ὀλίγων κεράμων καταπεσόντων παραφθείς , ὁλόκληρον τὸν οἶκον κατέγνιψεν . Ταῦτ' οὖν ἡμεῖς λογιζόμενοι , μηδέποτε τῶν μικρῶν καταφρονῶμεν , ἵνα μὴ εἰς τὰ μεγάλα ἐμπέσωμεν · ἂν δ' ἤρα καταφρονήσωμεν , καὶ εἰς τὸ βάθος Ἐλθῶμεν τῶν κακῶν , μηδ' ἐκεῖσε γενόμενοι ἀπογνώμεν , ἵνα μὴ ἐμπάσωμεν εἰς καρηδβρίαν . [ 71 ] Δύσκολον γὰρ λοιπὸν ἀνελθεῖν ἐκθεῖν τὸν μὴ σφόδρα νήφοντα , οὐ διὰ τὸ μήκους μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν πᾶσαν αὐτὴν . Βάθος γὰρ ἐστι καὶ ἡ ἁμαρτία , καὶ κάτω φέρουσα θλίβει . Καὶ καθάπερ οἱ εἰς φρέαρ ἐμπεσόντες οὐκ ἂν ῥάδιως ἀνέλθοιεν , ἀλλ' ἑτέρου δεήσονται τῶν ἀναγόντων αὐτούς · οὕτω καὶ οἱ εἰς βάθος ἐλθόν τῶν ἁμαρτημάτων . Καλάσωμεν οὖν ἀγῳνία πρὸς τοὺς τοιούτους , καὶ ἀνηψώμεθα · μᾶλλον δὲ οὐχ ἑαυτὸν δεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡμῶν αὐτῶν , ἵνα καὶ ἑαυτοὺς ἐπιθώμεν , καὶ ἀναδησώμεθα οὐ τοσοῦτον , ὅσον κατέδηνμεν , ἀλλὰ πολλῷ πλέον , ἐὰν βουλώμεθα . Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς βοηθεῖ · Οὐ γὰρ βούλεται τὸν θάνατον τοῦ ἀμαρτωλοῦ , ὡς τὸ ἐπιστρέφαι αὐτόν . Μηδεὶς τοίνυν ἀπογινωσκέτω , μηδεὶς τὸ τῶν ἀσεβῶν πασχέτω πάθος · ἐκεῖνον γὰρ ἐστι τὸ τοιούτον ἁμάρτημα . Ἀσεβὴς γάρ , φησί , ἐλθὼν εἰς βάθος κακῶν , καταφρονεῖ . Ὅστε οὐ τὸ πλήθος τῶν ἁμαρτημάτων ποιεῖ τὴν ἀπόγνωσιν , ἀλλ' ἡ τοῦ ἀσεβοῦς γνώμη . Κἂν πᾶσαν τοίνυν ἐπίδησιν κακίαν , εἴπε πρὸς ἑαυτὸν · Φιλάνθρωπός ἐστιν ὁ Θεός , καὶ τῆς σωτηρίας ἐπιθυμεῖ τῆς ἡμετέρας . Ἐὰν γὰρ ὁσῶν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν , ὡς χιόνα λευκανῶ , φησί , καὶ πρὸς τὴν ἐναντίαν ξέν μεταστήσω . Μὴ τοίνυν ἀπαγορεύσωμεν · οὐ γὰρ τὸ πεσεῖν οὕτω χαλεπόν , ὡς τὸ πεσόντα κεῖσθαι · οὔτε τὸ τραυθῆναι δεῖνον , ὡς τὸ τραυθέντα μὴ βούλεσθαι θεραπεύεσθαι . Τίς γὰρ καυχήσεται ἀργὴν ἔχειν τὴν καρδίαν ; ἢ τις καρδιοῦσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν ; Ταῦτα λέγω , οὐχ ἵνα ῥαθυμωτέρους ὑμᾶς ποιήσω , ἀλλ' ἵνα κωλύσω εἰς ἀπόγνωσιν ἐμπεσεῖν . ε' . Βούλει μαθεῖν πῶς ἐστιν ἡμῶν ἀγαθὸς ὁ Δεσπότης ; Ἀνέληξεν ὁ τελώνης μυρίων γέμων κακῶν , καὶ εἶπεν , Ἴλάσθητί μοι , μόνον , κατῆλθε δεδικαιωμένος . Καὶ διὰ τοῦ προφήτου δὲ φησιν ὁ Θεός · Δι' ἁμαρτιῶν βραχύ τι ἐλύπησα αὐτόν , καὶ εἶδον ὅτι ἐλυπήθη καὶ ἐσπορεύθη στυγνῶς , καὶ ἱασάμην τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ . Τί τῆς φιλανθρωπίας ταύτης ἴσον ; Ἴνα στυγνάζῃ μόνον , φησίν , ἀφίξαι τὰ ἁμαρτήματα . Ἡμεῖς δὲ οὐδὲ αὐτὸ τοῦτο ποιοῦμεν · διὰ μάλιστα τὸν Θεὸν παροργίζομεν . Ὁ γὰρ καὶ διὰ μικρὸν Πανὸς γενόμενος , ὅταν μὴ τοῦτον τύχῃ , εἰκότως ἀγανακτεῖ , καὶ τὴν ἑαυτὴν ἀπατεῖται τιμωρίαν · ὑπερβαλλούσης γὰρ ἐστι τοῦτο καταφρονήσεως . Τίς γοῦν ἐλυπήθη ποτὲ δι' ἁμαρτίας ; τίς ἐστέναξεν ; τίς τὸ σῆθος ἐπάλαξε ; τίς ἐκεριμῆνεν ; Οὐδεὶς ἔγωγε οἶμαι · ἀλλὰ μυρίας μὲν ἡμέρας θρυνοῦσιν ἄνθρωποι ὑπὲρ οἰκείων ἀποθανόντων , ὑπὲρ ζημίας χρημάτων · τὴν δὲ ψυχὴν ἀπολλύντες καθ' ἑκάστην ἡμέραν , οὐδὲ εἰς νοῦν βαλλόμεθα . Πῶς οὖν δυνηθὲ τὸν Θεὸν ἐξιλάσασθαι , ὅταν μηδὲ ὅτι ἡμαρτες , εἴδῃς ; Ναί , φησίν , ἡμαρτον . Ναί , μοι λέγεις τῇ γλώττῃ , εἶπέ μοι τῇ διανοίᾳ , καὶ μετά τοῦ ῥήματος στέναξον , ἵνα διηνεκῶς εὐθυμῇς . Καὶ γὰρ εἰ ληγοῦμεν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτημασιν , εἰ στενάζομεν ἐπὶ τοῖς πληγμελήμασιν , οὐδὲν ἂν ἄλλο ἡμᾶς ἐλύπησε , τῆς ὀδύνης ταύτης πᾶσαν ἀδυμαν παραδουμένης . [ 72 ] Ὅστε καὶ ἑτεροὺν ἐκ ἐκπρεδαίνωμεν μετὰ τῆς ἐξομολογήσεως , τὸ μὴ βαπτίζεσθαι τοῖς λυπηροῖς τοῦ παρόντος βίου , μηδὲ φυλάσθαι τοὺς λαμπροὺς · καὶ ταύτη πάλιν μειζόνως ἂν ἐξιλασώμεθα τὸν Θεόν , ὅσπερ οὖν , οὓς ποιοῦμεν νῦν , παροξύνωμεν . Εἴπε γὰρ μοι , εἰ τινὰ ἔχεις οἰκέτην , καὶ πολλὰ παθόν ἐκεῖνος κακὰ παρὰ τῶν ὁμοδούλων , τὸν μὲν ἄλλων μηδενὸς λόγον ποιοῦτο , ὑπὲρ δὲ τοῦ μὴ παροργίζεσθαι τὸν δεσπότην φροντίζοι μόνον , ἂρα οὐχ ἰκανὸς ἀπὸ τοῦτο μόνου λύσαι σου τὴν ἀργήν ; Τί δέ , ἂν τῶν μὲν εἰς τὴν πληγμημάτων ἡμεθλίαν ποιοῖτο φροντίδα , ὑπὲρ δὲ τῶν πρὸς τοὺς ὁμοδούλους φροντίζοι , οὐχὶ μειζόνα ἐπάξειν τὴν τιμωρίαν ; Οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ποιεῖ · ὅταν μὲν ἀμελῶμεν αὐτοῦ τῆς ὀργῆς , σφοδρότεραν ἐπάγει αὐτήν · ὅταν δὲ φροντίζωμεν , ἡμεροτέρων · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἐπάγει λοιπὸν · βούλεται γὰρ ἡμᾶς ἑαυτοὺς ἀπατεῖν τὴν τιμωρίαν τῶν ἁμαρτημένων , καὶ οὐκέτι λοιπὸν αὐτὸς ἀπατεῖ . Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἀπελεῖπ τὴν τιμωρίαν , ἵνα τῷ φόβῳ τὴν καταφρόνησιν ἀνέλῃ · ὅταν δὲ δὲ ἀπελείψι φοβηθῶμεν μόνης , οὐχ ἀφήσιν ὑπομεῖναι τὴν πείραν . Ὅρα γοῦν πρὸς τὸν Ἰερεμίαν τί φησίν · Οὐχ ὁρᾷς τί αὐτοὶ ποιοῦσιν ; Οἱ πατέρες αὐτῶν καλοῦσιν πῦρ , οἱ υἱοὶ αὐτῶν . συνάγουσι ξύλα , αἱ γυναῖκες αὐτῶν τρίβουσι·*αἱ δ . Δέος μὴ καὶ περὶ ἡμῶν λεχθῇ τι τοιούτον . Οὐχ ὁρᾷς τί αὐτοὶ ποιοῦσιν ; Οὐδεὶς τὰ τοῦ Χριστοῦ ζητεῖ , ἀλλὰ πάντες τὰ ἑαυτῶν . Οἱ υἱοὶ αὐτῶν εἰς ἀσελγείας τρέχουσιν , οἱ πατέρες αὐτῶν εἰς πλεονεξίαν καὶ ἀρπαγήν , αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἐπὶ τὰς φαντασίας τὰς βιωτικὰς , οὐ μόνον οὐχ ἐγνώπτουσαι τοὺς ἄνδρας , ἀλλὰ καὶ παροξύνουσαι . Σηθὸ γοῦν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς · ἐρώτησον τοὺς ἀπίοντας καὶ ἐπανιόντας , καὶ οὐδεὶς ἄξει ὑπὲρ πνευματικοῦ πράγματος σπεύδοντα , ἀλλὰ πάντα · ὑπὲρ σαρκικῶν τρέχοντας . Μέχρι τίνος οὐκ ἀνανήψομεν ; μέχρι τίνος εἰς ὕπνον καταφερόμεθα βαθύν ; οὐκ ἐλάθομεν χῶρον τῶν κακῶν · καὶτο γε καὶ χωρὶς τῶν ῥημάτων ἀρκεῖ καὶ αὕτη τῶν πραγμάτων ὑμᾶς ἡ πείρα διδάξαι τῶν παρόντων τὴν οὐδενίαν καὶ τὸ μοχθηρὸν ἄπαν . Ἄνθρωποι γοῦν τὴν ξέωθεν σοφίαν ἀποκύντες , καὶ μηδὲν τῶν μελλόντων εἰδότες , ἐπειδὴ κατέγνωσαν πολλὴν
Lemmas: αὐτός ὁ φάος , ἐγώ ὁ φωτίζω . οὗτος πᾶς ἔνειμι * ἐμφαίνω , καί οὐδείς μέσος κενός ἀφίημι εἰμί , οὐδέ ὁ μικρός . ὁ γάρ μικρός ἀφίστημι , καί πολύς προτείνω ἀφίστημι . καί γάρ ὁ σῶμα , εἄν μικρός ἀπό ξίφος διάστασις δέχομαι , διαφθείρω · καί ὁ οἰκοδομή , κἀν μικρός διαχαίνω , ἐπιλύω · καί ὁ ῥίζα ὁ κλήμα , κἀν μικρός ἀποκόπτω , γίγνομαι ἄχρηστος . ὥστε ὁ μικρός οὗτος οὐ εἰμί μικρός , ἀλλά καί σχεδόν ὁ δῖος εἰμί . ὅταν οὖν μικρός τίς πληγμελήσωμεν καί ῥαθυμέω , μή παροράω ὁ μικρός · ἐπεί ταχέως παροράω οὗτος μέγας γίγνομαι . οὕτως καί ἱμάτιον ἀρχή λαμβάνω ῥήγνυμι καί ἀμελέω , διόλου ὁ σχῆμα προάγω · καί Δρόγος · ὀλίγος κέραμος καταπίπτω παράπτω , ὁλόκληρος ὁ οἶκος κατεγνιψε . ταῦτα οὖν ἐγώ λογίζομαι , μηδέποτε ὁ μικρός καταφρονέω , ἵνα μή εἰς ὁ μέγας ἐμπίπτω · εἄν δέ ἐράω καταφρονέω , καί εἰς ὁ βάθος ἔρχομαι ὁ κακός , μηδέ ἐκεῖσε γίγνομαι ἀπογιγνώσκω , ἵνα μή ἐμπάσσω εἰς καρηδβρίαν . [ 71 ] δύσκολος γάρ λοιπός ἀνέρχομαι ἐκθέω ὁ μή σφόδρα νήφω , οὖον διά ὁ μῆκος μόνος , ἀλλά καί διά ὁ πᾶς αὐτός . βάθος γάρ εἰμί καί ὁ ἁμαρτία , καί κάτω φέρω θλίβω . καί καθάπερ ὁ εἰς φρέαρ ἐμπίτνω οὐ εἄν ῥᾳδίως ἀνέρχομαι , ἀλλά ἕτερος δήω ὁ ἀνάγω αὐτός · οὗτος καί ὁ εἰς βάθος ἔρχομαι ὁ ἁμάρτημα . χαλάω οὖν ἀγωνία πρός ὁ τοιοῦτος , καί ἀναψάω · μᾶλλον δέ οὐ ἑαυτοῦ δεῖ μόνος , ἀλλά καί ἐγώ αὐτός , ἵνα καί ἑαυτοῦ ἐπιτίθημι , καί ἀναδέω οὖον τοσοῦτος , ὅσος καταδέω , ἀλλά πολύς πλέω , ἐάν βούλομαι . καί γάρ ὁ θεός βοηθέω · οὖον γάρ βούλομαι ὁ θάνατος ὁ ἁμαρτωλός , ὡς ὁ ἐπιστρέφω αὐτός . μηδείς τοίνυν ἀπογιγνώσκω , μηδείς ὁ ὁ ἀσεβής πάσχω πάθος · ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ τοιοῦτος ἁμάρτημα . ἀσεβής γάρ , φημί , ἔρχομαι εἰς βάθος κακός , καταφρονέω . ὅστε οὖον ὁ πλήθος ὁ ἁμάρτημα ποιέω ὁ ἀπόγνωσις , ἀλλά ὁ ὁ ἀσεβής γνώμη . κἀν πᾶς τοίνυν ἐπίδησις κακία , εἶπον πρός ἑαυτοῦ · Φιλάνθρωπος εἰμί ὁ Θεός , καί ὁ σωτηρία ἐπιθυμέω ὁ ἡμέτερος . ἐάν γάρ ὅσος ὁ ἁμαρτία σύ ὡς Φοινικοῦς , ὡς χιών λευκαίνω , φημί , καί πρός ὁ ἐναντίος ξένος μεθίστημι . μή τοίνυν ἀπαγορεύω · οὖον γάρ ὁ πίπτω οὗτος χαλεπός , ὡς ὁ πίπτω κεῖμαι · οὔτε ὁ τετραίνω δεῖνος , ὡς ὁ τραυθεω μή βούλομαι θεραπεύω . Τῖς γάρ καυχάομαι ἀργός ἔχω ὁ Καρδία ; ἢ τις καρδιόω καθαρός εἰμί ἀπό ἁμαρτία ; οὗτος λέγω , οὐ ἵνα ῥάθυμος σύ ποιέω , ἀλλά ἵνα κωλύω εἰς ἀπόγνωσις ἐμπίπτω . εἰ . βούλομαι μανθάνω πῶς εἰμί ἐγώ ἀγαθός ὁ Δεσπότης ; Ἀνέληξεν ὁ τελώνης μυρίος γέμω κακός , καί εἶπον , ἱλάσκομαι ἐγώ , μόνος , κατέρχομαι δικαιόω . καί διά ὁ προφήτης δέ φημί ὁ Θεός · διά ἁμαρτία βραχύς τίς λυπέω αὐτός , καί εἶδον ὅτι λυπέω καί εἰσπορεύω στυγνός , καί ἰάομαι ὁ ὁδός αὐτός . τις ὁ φιλανθρωπία οὗτος ἴσος ; ἵνα στυγνάζω μόνος , φημί , ἀφικνέομαι ὁ ἁμάρτημα . ἐγώ δέ οὐδέ αὐτός οὗτος ποιέω · διά μάλιστα ὁ θεός παροργίζω . ὁ γάρ καί διά μικρός πανός γίγνομαι , ὅταν μή οὗτος τυγχάνω , εἰκότως ἀγανακτέω , καί ὁ ἑαυτοῦ ἀπατάω τιμωρία · ὑπερβάλλω γάρ εἰμί οὗτος καταφρόνησις . Τῖς γοῦν λυπέω ποτέ διά ἁμαρτία ; τίς στενάζω ; τίς ὁ Σήθος παλάσσω ; τίς ἐκεριμῆνεν ; οὐδείς ἔγωγε οἴομαι · ἀλλά μυρίος μέν ἡμέρα θρυνους ἄνθρωπος ὑπέρ οἰκέω ἀποθνῄσκω , ὑπέρ ζημία χρῆμα · ὁ δέ ψυχή ἀπόλλυμι κατά ἕκαστος ἡμέρα , οὐδέ εἰς νόος βάλλω . Πῶς οὖν δύναμαι ὁ θεός ἐξιλάσκομαι , ὅταν μηδέ ὅτι ἁμαρτάνω , οἶδα ; Ναίς , φημί , ἁμαρτάνω . Ναίς , ἐγώ λέγω ὁ γλῶσσα , εἶπον ἐγώ ὁ διάνοια , καί μετά ὁ ῥῆμα στενάζω , ἵνα διηνεκής εὐθυμέω . καί γάρ εἰμί λήγω ἐπί ὁ ἁμάρτημα , εἰμί στενάζω ἐπί ὁ πληγμελήμασιν , οὐδείς εἄν ἄλλος ἐγώ λυπέω , ὁ ὀδύνη οὗτος πᾶς αδυμεις παραδίδωμι . [ 72 ] ὅστε καί τερέω ἐκ εκπρεδαιναω μετά ὁ ἐξομολόγησις , ὁ μή βαπτίζω ὁ λυπηρός ὁ πάρειμι βίος , μηδέ φυλάω ὁ λαμπρός · καί οὗτος πάλιν μέγας εἄν ἐξιλάσκω ὁ Θεός , ὅσπερ οὖν , ὅς ποιέω νῦν , παροξύνω . εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί τις ἔχω οἰκέτης , καί πολύς πάσχω ἐκεῖνος κακός παρά ὁ ὁμόδουλος , ὁ μέν ἄλλος μηδείς λόγος ποιέω , ὑπέρ δέ ὁ μή παροργίζω ὁ δεσπότης φροντίζω μόνος , ἄρα οὐ ἰκανός ἀπό οὗτος μόνος λύω σύ ὁ ἀργός ; τις δέ , εἄν ὁ μέν εἰς ὁ πληγμημάτων ἡμεθλίαν ποιέω φροντίς , ὑπέρ δέ ὁ πρός ὁ ὁμόδουλος φροντίζω , οὐ μείζων ἐπάγω ὁ τιμωρία ; οὕτως καί ὁ θεός ποιέω · ὅταν μέν ἀμελέω αὐτός ὁ ὀργή , σφοδρός ἐπάγω αὐτός · ὅταν δέ φροντίζω , ἥμερος · μᾶλλον δέ οὐδέ ἐπάγω λοιπός · βούλομαι γάρ ἐγώ ἑαυτοῦ ἀπατάω ὁ τιμωρία ὁ ἁμαρτάνω , καί οὐκέτι λοιπός αὐτός ἀπατάω . Ζεύς οὗτος γάρ καί ἀπολείπω ὁ τιμωρία , ἵνα ὁ φόβος ὁ καταφρόνησις ἀναιρέω · ὅταν δέ δέ ἀπολείπω φοβέω μόνος , οὐ ἀφίημι ὑπομένω ὁ πείρω . Ὅρας γοῦν πρός ὁ Ἰερεμίας τίς φημί · οὐχ ὁράω τίς αὐτός ποιέω ; ὁ πατήρ αὐτός καλέω πῦρ , ὁ υἱός αὐτός . συνάγω ξύλον , ὁ γυνή αὐτός τρίβουσι·*αἱ δ . Δέος μή καί περί ἐγώ λέγω τίς τοιοῦτος . οὐχ ὁράω τίς αὐτός ποιέω ; οὐδείς ὁ ὁ Χριστός ζητέω , ἀλλά πᾶς ὁ ἑαυτοῦ . ὁ υἱός αὐτός εἰς ἀσέλγεια τρέχω , ὁ πατήρ αὐτός εἰς πλεονεξία καί ἁρπάγη , ὁ γυνή αὐτός ἐπί ὁ φαντασία ὁ βιωτικός , οὖον μόνος οὐ εγνωπτουω ὁ ἀνήρ , ἀλλά καί παροξύνω . Σηθὸ γοῦν ἐπί ὁ ἀγορά · ἐρωτάω ὁ ἄπειμι καί ἐπανέρχομαι , καί οὐδείς ἄγω ὑπέρ πνευματικός πρᾶγμα σπεύδω , ἀλλά πᾶς · ὑπέρ σαρκικός τρέχω . μέχρι τίς οὐ ἀνανήφω ; μέχρι τίς εἰς ὕπνος καταφέρω βαθύς ; οὐ λανθάνω χῶρος ὁ κακός · καὶτο γε καί Χωρὶς ὁ ῥῆμα ἀρκέω καί οὗτος ὁ πρᾶγμα σύ ὁ πείρω διδάσκω ὁ πάρειμι ὁ οὐδενία καί ὁ μοχθηρός ἅπας . Ἄνθρωπος γοῦν ὁ οἴγω σοφία ἀποκύω , καί μηδείς ὁ μέλλω οἶδα , ἐπεί καταγιγνώσκω πολύς