joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0287.1
ἐὰν μὴ πολεμήσῃ ὑπὲρ τῶν τρεφόντων , οὐκ ἔχει · ὅν εἰς τοῦτο διακονούμενον · αὐτὸς τε οὐτος πάλιν , ἂν μὴ θράξῃ τὴν στρατιώτην , οὐκ ἔχει τὸν ὑπερασπίζοντα . Εἶδες τὴν ἀγάπην πανταχοῦ διατεταμένην , καὶ πάντα οἰκονομοῦσαν ; Ἄλλὰ μὴ ἀποκάμψῃς . Ὡς ἂν διδάληρον τὴν χρυσὴν ταύτην σαιρὰν καταμετρήσῃς . Εἰπὼν γάρ , Οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς , λέγει πάλιν τὰ ἐκ τούτου πικτώμενα ἀγαθά . Τίνα δὲ ταῦτά ἐστιν ; Οὐ παροξύνεται , οὐ λογιζεται τοῦ κακόν . Ὅρα πάλιν οὐ χρητοῦσαν τῆς κακίας μόνον , ἀλλ’ οὐδ’ ἀμείψαν αὐτὴν στήναι τὴν ἀρχήν . Οὐ γὰρ εἶπε , Παροξύνεται μὲν , περιγίνεται δέ , ἀλλ’ Οὐδὲ παροξύνεται · καὶ οὐκ εἶπαν , Οὐκ ἐργάζεται τὸ κακόν , ἀλλ’ Οὐδὲ λογίζεται . Οὐδὲν γὰρ πονηρόν ἐς μόνον οὐ κατασκευάζει , ἀλλ’ οὐδ’ ὑποπτεύει κατὰ τοῦ φιλουμένου . Πῶς οὖν ἂν ἐργάζαιτο , ἢ πῶς ἂν παροξυνθείη ἢ μηδ’ ὑπόνοιαν πονηρὰν καταδέξασθαι ἀνεχόμην ; ὅθεν ἡ πηγὴ τῆς στοργῆς . Οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ . Τοντέστιν , οὐκ ἐφθάνει τοῖς κακοῖς πάσχουσιν , οὐχ οὕτω μόνον , ἀλλὰ καὶ , ὁ πολλὸν μεῖζόν ἐστι , Συγχωρεῖ δὲ τῇ ἀληθείᾳ . Συνήθεσται , φησίν , τοῖς εὐδοκιμοῦσιν · δ λέγει Παῦλος · Χαίρειν μετὰ χαιρόντων , καὶ κλαίειν μετὰ κλαίοντων . Ἐντεῦθεν οὐ ζηλοῖ , ἐντεῦθεν οὐ φυσιοῦται · καὶ γὰρ οἰκεία τὰ ἀλλότρια νομίζει καλά · εἶδες πῶς κατὰ μικρὸν ἀγγέλον ποιεῖ τὸν αὐτῆς τρόπον τῆς ἀγάπης ; Ὅταν γὰρ ἀόρητος ἦ , Καὶ βασκανίας καθαρός , καὶ παντὸς τυραννικοῦ πάθους ἐλεύθερος , ἐννόησον δτι καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἀππλάλλη λοιπόν , καὶ πρὸς αὐτὴν τῶν ἀγγέλων τὴν ἀπάθειαν μεθωρίσατο Ἄλλ’ ὅμως · οὐκ ἀρκεῖται τούτοις , ἀλλ’ ἔχει τι καὶ πλεῖον τούτων εἰπεῖν · τὰ γὰρ ἰσχυρότερα ὑστερον τίθησι . Διὸ φησι , Πάντα στέγει . Ἀπὸ τῆς μακροθυμίας , ἀπὸ τῆς χρηστότητος , κἂν φορτικὰ ἦ , κἂν ἐπαχθῆ α , κἂν δόρεια , κἂν πληγὰι , κἂν θάνατος , κἂν ὀτιοῦν . Καὶ τοῦτο πάλιν ἀπὸ τοῦ μακαρίου Δαυὶδ συνδεῖν δυνατὸν . Τί γὰρ φορτικώτερον τοῦ υἱὸν ἰδὼν ἐπανιστάμενον καὶ τυραννίδος ἐφίεμενον καὶ σφαίμενος διώψιν πατρῴου ; Ἄλλὰ καὶ τοῦτο ἔσχεγεν ὁ μακάριος ἐκεῖνος , καὶ οὐδὲ οὕτως ἠνείγετο πικρόν ῥῆμα ἐκβαλεῖν κατὰ τοῦ πατραλοίου , ἀλλὰ καὶ τοῖς στρατηγοῖς πάντα τὰ ἄλλα ἀφεῖς , ὑπὲρ τῆς ἐκείνου σωτηρίας ἐπίσκηπτεν · ἰσχυρὰ γὰρ ἦν ἡ τῆς ἀγάπης κρηπίς . Διὸ καὶ πάντα στέγει · καὶ τὴν μὲν δύναμιν αὐτῆς ἐντεῦθεν αἰνίττεται , τὴν δὲ ἀγαθότητα διὰ τῶν ἐξῆς · Πάντα γὰρ ἐλπίζει , φησίν , πάντα πιστεύει , πάντα ὑπομένει . Τί ἐστι , Πάντα ἐλπίζει ; Πάντα τὰ χρηστὰ , φησίν , οὐκ ἀπογιγνώσκει τοῦ ἀγαπημένου , ἀλλὰ κἂν φαῦλος ἦ , παραμένει · διορθοῦμένη , προνοοῦσα , ἐπιμελομένη . Πάντα πιστεύει . Οὐ γὰρ ἀπλῶς ἐλπίζει , φησίν , ἀλλὰ καὶ πιστεύει · ἐκ τοῦ σφόδρα φιλεῖν · κἂν μὴ ἐκβαίνῃ κατὰ τὴν ἐλπίδα τὰ χρηστὰ ταῦτα , ἀλλ’ ἔτι φορτικώτερος ἐκεῖνος ἦ , καὶ ταῦτα φέρει . Πάντα γὰρ , φησίν , [ 305 ] ὑπομένει . Ἡ ἀγάπη οὐδὲποτε ἐκπίπτει . Εἶδες τὴν χορωμίαν πότε ἔθηκε , καὶ ὁ μέλιστὰ ἰστίον ἐξαίρετον τούτου τοῦ δώρου ; Τί γὰρ ἔστιν , Οὐκ ἐκπίπτει ; Οὐ διακόπτεται , οὐ διαλύεται τῷ φέρειν · στέργει γὰρ πάντα . Ὅ γὰρ φίλον οὐδέποτε μισήσει · δύναται , κἂν ὁτιοῦν γένηται · τοῦτο γὰρ αὐτὴς τὸ μέγιστον ἀγαθόν . Τοιούτος ἦν ὁ Παῦλος · διὸ καὶ ἔλεγεν , Εἴ πως παραβαλῶσω μου τὴν σάρκα , καὶ ἔμενεν ἐλπίζων . Καὶ Τιμοθέου παρήνει λέγων · Δούλῳ δὲ Κυρίῳ οὐ δεῖ μάχεσθαι , ἀλλ’ ἡπιον εἶναι πρὸς πάντας , ἐν μαθήσει παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιακείμενους , μήποτε δὲ αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἐπίτρησιν ἀληθείας . Τί οὖν , φησίν , ἄν ἐχθροὶ ὦσι καὶ Ἕλληνες , οὐ δεῖ μισεῖν ; Μισεῖν μὲν , οὐχ ἐκείνους δέ , ἀλλὰ τὸ δόγμα , οὐ τὸν ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὴν πονηρὰν πράξιν , τὴν διεφθαρμένην γνώμιν . Ὁ μὲν γὰρ ἄνθρωπος ἔργον Θεοῦ , ἡ δὲ κλίνη ἔργον τοῦ διαβόλου . Μὴ τοίνυν ἀναμίγξῃς τὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ τὰ τοῦ διαβόλου · ἐπεὶ καὶ Ἰουδαῖοι καὶ βλάσφημοι ἦσαν καὶ διώκται · καὶ ὀβριστοί , καὶ μορία τὸν Χριστὸν ἔλεγον κακῶ · Ἄρ’ οὖν ἐμίσει αὐτούς Παῦλος , ὁ μάλιστα πάντων τὸν Χριστὸν φιλήσας ; Οὐδαμῶς , ἀλλὰ καὶ ἐφίλει , καὶ πάντα διὰρ’ αὐτῶν ἐπραττε · καὶ νῦν μὲν φησίν , Ἡ μὲν εὐδοκία καὶ ἡ δίψης μου πρὸς τὸν Θεὸν διὰρ’ αὐτῶν ἔστιν εἰς σωτηρίαν · νῦν δέ , Πῶς γὰρ ἀνθρώποις εἶναι δαὶ τοῦ Χριστοῦ διὰρ’ αὐτῶν . Οὕτω καὶ ὁ Ἰεκιήλ , ὁρῶν αὐτοὺς σφαζομένους ἔλεγεν Οἴμοι , Κύριε , ἐκλείεις σὲ τοὺς καταλοίπους τοῦ Ἰσραήλ ; καὶ ὁ Μωϋσῆς , Εἰ μὴ ἀρῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄρσε . Τί οὖν φησίν ὁ Δαυὶδ ; Τοὺς μισοῦντάς σε , Κύριε , ἐμίσησα , καὶ ἀπὶ τοῖς ἐχθροῖς σου ἀθετησάμην · τέλειον μῖσος ἐμίσησόν αὐτούς . Μάλιστα μὲν οὐ πάντα τὰ ἐν τοῖς Ψαλμοῖς ὑπὸ τοῦ Δαυὶδ εἰρημένα , ἐκ προσώπου τοῦ Δαυὶδ εἰρήται · ἀλλὰ γὰρ αὐτὸς οὕτως φησι , Κατασκήψωμεν μετὰ τῶν σκηνομάτων Κηδάρ · καὶ , Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσασμεν , καὶ ἐκλαίομεν · οὐδεὶς ἐν Βαβυλῶνι εἶδεν , οὐτὲ σκηνομάτω Κηδάρ · ἄλλως δέ , καὶ πλείονα νῦν ἀπαιτούμεθα φιλοσοφίαν . Διὸ καὶ τὸν μαθητῶν δεξιοῦντων κατανενήχθαι πῦρ , ἄνω ἐπὶ Ἠλιοῦ , Οὐκ οἴδατε , φησίν ὁ Χριστός , ποίου πνεύματος ἐστὲ · ε’ . Τότε μὲν γὰρ οὐ
Lemmas: ἐάν μή πολεμέω ὑπέρ ὁ τρέφω , οὐ ἔχω · ὅς εἰς οὗτος διακονέω · αὐτός τε οὐτος πάλιν , εἄν μή θράσσω ὁ στρατιώτης , οὐ ἔχω ὁ ὑπερασπίζω . εἶδον ὁ ἀγάπη πανταχοῦ διατείνω , καί πᾶς οἰκονομέω ; ἀλλά μή ἀποκάμπτω . ὡς εἄν διδάληρον ὁ χρύσεος οὗτος σαιρός καταμέτρηση . εἶπον γάρ , οὖον ζητέω ὁ ἑαυτοῦ , λέγω πάλιν ὁ ἐκ οὗτος πικτώμενα ἀγαθός . τίς δέ οὗτος εἰμί ; οὖον παροξύνω , οὖον λογίζομαι ὁ κακός . Ὅρας πάλιν οὖον χρητουω ὁ κακία μόνος , ἀλλά οὐδέ ἀμείβω αὐτός ἵστημι ὁ ἀρχή . οὖον γάρ εἶπον , παροξύνω μέν , περιγίγνομαι δέ , ἀλλά οὐδέ παροξύνω · καί οὐ εἶπον , οὐ ἐργάζομαι ὁ κακός , ἀλλά οὐδέ λογίζομαι . οὐδείς γάρ πονηρός εἰς μόνος οὖον κατασκευάζω , ἀλλά οὐδέ ὑποπτεύω κατά ὁ φιλέω . Πῶς οὖν εἄν ἐργάζομαι , ἢ πῶς εἄν παροξύνω ἢ μηδέ ὑπόνοια πονηρός καταδέχομαι ἀνέχω ; ὅθεν ὁ πηγή ὁ στοργή . οὖον χαίρω ἐπί ὁ ἀδικία . Τοντέστιν , οὐ φθάνω ὁ κακός πάσχω , οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί , ὁ πολύς μέγας εἰμί , συγχωρέω δέ ὁ ἀλήθεια . Συνήθης , φημί , ὁ εὐδοκιμέω · δ λέγω Παῦλος · Χαίρειν μετά χαίρω , καί καλέω μετά καλέω . ἐντεῦθεν οὖον ζηλόω , ἐντεῦθεν οὖον φυσιόω · καί γάρ οἰκεῖος ὁ ἀλλότριος νομίζω καλός · ὁράω πῶς κατά μικρός ἄγγελος ποιέω ὁ αὐτός τρόπος ὁ ἀγάπη ; ὅταν γάρ ἀόρητος εἰμί , καί βασκανία καθαρός , καί πᾶς τυραννικός πάθος ἐλεύθερος , ἐννοέω δ καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἀπόλλυμι λοιπός , καί πρός αὐτός ὁ ἄγγελος ὁ ἀπάθεια μεθορίζω ἄλλος ὅμως · οὐ ἀρκέω οὗτος , ἀλλά ἔχω τίς καί πλείων οὗτος εἶπον · ὁ γάρ ἰσχυρός ὕστερος τίθημι . Διὸ φημί , Πάν στέγος . ἀπό ὁ μακροθυμία , ἀπό ὁ χρηστότης , κἀν φορτικός εἰμί , κἀν ἐπαχθής ὅς , κἀν δόρειος , κἀν πληγή , κἀν θάνατος , κἀν ὀτιοῦν . καί οὗτος πάλιν ἀπό ὁ μακάριος Δαυίδ συνδέω δυνατός . τις γάρ φορτικός ὁ υἱός εἶδον ἐπανίστημι καί τυραννίς ἐφίημι καί σφάζω διψάω πατρῷος ; ἀλλά καί οὗτος ἔχω ὁ μακάριος ἐκεῖνος , καί οὐδέ οὕτως φέρω πικρός ῥῆμα ἐκβάλλω κατά ὁ πατραλοίας , ἀλλά καί ὁ στρατηγός πᾶς ὁ ἄλλος ἀφίημι , ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος σωτηρία ἐπισκήπτω · ἰσχυρός γάρ εἰμί ὁ ὁ ἀγάπη κρηπίς . Διὸ καί πᾶς στέγος · καί ὁ μέν δύναμις αὐτός ἐντεῦθεν αἰνίσσομαι , ὁ δέ ἀγαθότης διά ὁ ἑξῆς · Πάν γάρ ἐλπίζω , φημί , πᾶς πιστεύω , πᾶς ὑπομένω . τις εἰμί , Πάν ἐλπίζω ; Πάν ὁ χρηστός , φημί , οὐ ἀπογιγνώσκω ὁ αγαπημένος , ἀλλά κἀν φαῦλος εἰμί , παραμένω · διορθόω , προνοέω , ἐπιμελέομαι . Πάν πιστεύω . οὖον γάρ ἀπλόος ἐλπίζω , φημί , ἀλλά καί πιστεύω · ἐκ ὁ σφόδρα φιλέω · κἀν μή ἐκβαίνω κατά ὁ ἐλπίς ὁ χρηστός οὗτος , ἀλλά ἔτι φορτικός ἐκεῖνος εἰμί , καί οὗτος φέρω . Πάν γάρ , φημί , [ 305 ] ὑπομένω . ὁ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτω . εἶδον ὁ χορωμίαν πότε τίθημι , καί ὁ μελιστής ἱστίον ἐξαίρω οὗτος ὁ δῶρον ; τις γάρ εἰμί , οὐ ἐκπίπτω ; οὖον διακόπτω , οὖον διαλύω ὁ φέρω · στέργω γάρ πᾶς . ὅς γάρ φίλος οὐδέποτε μισέω · δύναμαι , κἀν ὁστισοῦν γίγνομαι · οὗτος γάρ αὐτός ὁ μέγας ἀγαθός . τοιούτος εἰμί ὁ Παῦλος · διό καί λέγω , εἰμί πως παραβάλλω ἐγώ ὁ σάρξ , καί μένω ἐλπίζω . καί Τιμόθεος παρανέω λέγω · Δοῦλος δέ κύριος οὖον δεῖ μάχομαι , ἀλλά ἤπιος εἰμί πρός πᾶς , ἐν μανθάνω παιδεύω ὁ ἀντιδιάκειμαι , μήποτε δέ αὐτός ὁ θεός ἐπίτρησις ἀλήθεια . τις οὖν , φημί , ἄν ἐχθρός εἰμί καί Ἕλλην , οὖον δεῖ μισέω ; μισέω μέν , οὐ ἐκεῖνος δέ , ἀλλά ὁ δόγμα , οὖον ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ πονηρός πρᾶξις , ὁ διαφθείρω γιγνώσκω . ὁ μέν γάρ ἄνθρωπος ἔργον Θεός , ὁ δέ κλίνη ἔργον ὁ διάβολος . μή τοίνυν ἀναμείγνυμι ὁ ὁ Θεός , καί ὁ ὁ διάβολος · ἐπεί καί Ἰουδαῖος καί βλάσφημος εἰμί καί διώκτης · καί ὀβριστοί , καί μορία ὁ Χριστός λέγω κακόω · ἄρα οὖν μισέω αὐτός Παῦλος , ὁ μάλιστα πᾶς ὁ Χριστός φιλέω ; οὐδαμός , ἀλλά καί φιλέω , καί πᾶς διαίρω αὐτός πράσσω · καί νῦν μέν φημί , ὁ μέν εὐδοκία καί ὁ δίψα ἐγώ πρός ὁ θεός διαίρω αὐτός εἰμί εἰς σωτηρία · νῦν δέ , Πῶς γάρ ἄνθρωπος εἰμί δαί ὁ Χριστός διαίρω αὐτός . οὕτως καί ὁ Ἰεκιήλ , ὁράω αὐτός σφάζω λέγω οἴμοι , κύριος , καλέω σύ ὁ κατάλοιπος ὁ Ἰσραήλ ; καί ὁ Μωϋσῆς , εἰμί μή ἀρή αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀραρίσκω . τις οὖν φημί ὁ Δαυίδ ; ὁ μισέω σύ , κύριος , μισέω , καί ἀπύ ὁ ἐχθρός σύ ἀθετέω · τέλειος μῖσος μισέω αὐτός . μάλιστα μέν οὖον πᾶς ὁ ἐν ὁ ψαλμός ὑπό ὁ Δαυίδ εἴρω , ἐκ πρόσωπον ὁ Δαυίδ εἴρω · ἀλλά γάρ αὐτός οὕτως φημί , Κατασκήπτω μετά ὁ σκήνωμα κηδάρ · καί , ἐπί ὁ ποταμός Βαβυλών ἐκεῖ καθίζω , καί καλέω · οὐδείς ἐν Βαβυλών ὁράω , οὔτε σκήνωμα κηδάρ · ἄλλως δέ , καί πλείων νῦν ἀπαιτέω φιλοσοφία . Διὸ καί ὁ μαθητής δεξιόομαι καταφέρω πῦρ , ἄνω ἐπί ἠλός , οὐ οἶδα , φημί ὁ Χριστός , ποῖος πνεῦμα εἰμί · εἰ . τότε μέν γάρ οὖον