joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0299.3
κατενεχθείη , εἰ τις ἐπιθυμίαις καὶ παρανομίαις ἐπιχειρῶν πράγμασιν , οὐκ εὐδύλον πάντως , ὅτι οὐδὲ τούτων τὸ καὶ τῶν τοιούτων εἰς τὴν πτωχείαν αὐτὴν ἀπὸ Θεοῦ κατηνέχθη ; Ὡσπερ οὖν ἡ Γραφή ; Μὴ γένοιτο , ἀλλ’ ἀνοηταίνουσι οἱ μὴ μετὰ τῆς προσηκούσης ἀκριβείας ἐξετάζοντες τὰ τετραμενῆ ἐπάντα . Εἰ γὰρ καὶ τοῦτο ἀφολογήται , τὴν ἀφεσιν τῆ Γραφῆ , καὶ τοῦτο ἀπαδεῖξαι , ὅτι οὐ πᾶς πλοῦτος παρὰ Θεοῦ , τῆς τῶν ἀπαιρεσιζέκτων ἀναγινοσκομένων ἀδοκείας ἢ ἀπορία . Καὶ ἴδει μὲν ἡμᾶς ἀφεῖναι , ἐν τούτῳ ἀπαλλάξαι τὴν Γραφὴν τῶν ἐγκλημάτων , ἵνα ταύτην ἡμῖν δίκην δῶτε τῆς περὶ τὰς Γραφὰς ῥαθυμίας · ἀλλ’ ἐπειδὴ φειδόμεθα σφόδρα ὑμῶν , καὶ οὐ δύναμαι ἐπιπλόν δουροβουλεύμενος ἰδεῖν καὶ διασαραττοῦμένους , [ 319 ] φέρει καὶ τὴν λύσιν ἐπαγγέλλωμεν , πρότερον τὸν εἰρηκότα εἰπόντες , καὶ πότε εἴρηται , καὶ πρὸς τίνας . Οὐδὲ γὰρ ὁμοίως ἅπαντι ὁ Θεὸς διαλέγεται , ὡσπερ οὐδὲ ἡμεῖς παιδίοις καὶ ἀνδράσιν ὁμοίως κεχρήσθαι . Πότε οὖν εἴρηται , καὶ ὑπὸ τίνος , καὶ πρὸς τίνας ; Ὑπὸ τοῦ Σολομῶντος ἐπὶ τῆς Παλαῖας ; πρὸς τοὺς Ἰουδαίους τοὺς οὐδὲν ἕτερον εἰδότας ἢ τὰ ἀδοθῆ , καὶ ἀπὸ τούτων τοῦ Θεοῦ δοκιμάζοντας τὴν ἰσχύν . Οὗτοι γὰρ οἱ λέγοντες · εἰσι · Μὴ καὶ ἄρτον δύναται δοῦναι ; καὶ , Τί σημαίνει δεῖκνύς ἡμῖν ; Οἱ πατέρες ἡμῶν ἔφαγον τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ . Ὁρ’ ὁ Θεὸς ἡ κοιλία . Ἐπεὶ οὖν ἀπὸ τούτων αὐτὸν ἐδοκιμάζον , λέγει πρὸς αὐτούς , δυνατὸν καὶ τοῦτο τῷ Θεῷ , καὶ πλουσίους ; ποίησαι καὶ πένιχας ; οὐχ ὅτι πάντως · αὐτὸς ποιεῖ , ἀλλ’ ὅτι δύναται , ὅταν θέλῃ · ὡσπερ ὅταν λέγῃ , Ὁ ἀπεῖλὼν τῇ θαλάσσῃ , καὶ ἠραίνων αὐτήν , καὶ πάντας τοὺς ποταμοὺς ἀξερημῶν · καίτοι τοῦτο οὐδέποτε γέγονε . Πῶς οὖν αὐτὸ ὁ προφήτης φησίν ; Ὡς ὡς γινόμενον δαι , ἀλλ’ ὡς δυνατὸν αὐτῷ ποιῆσαι . Ποίαν οὖν πενίαν δίδωσι , καὶ ποῖον πλοῦτον ; Ἀναμνήσθητε τοῦ πατριάρχου , καὶ εἴρη παρὰ τοῦ Θεοῦ διδόμην πλοῦτον . Καὶ γὰρ τὸν Ἀβραὰμ αὐτὸς πλούσιον ἐποίησε , καὶ μετ’ ἐκείνου τὸν Ἰσὼ , καθὼς καὶ αὐτὸς φησίν · Εἰ τὰ μὲν ἀγαθὰ ἐδεδώκε παρὰ Κυρίου , τὰ δὲ κακὰ οὐχ ὑπολοίπομεν ; Καὶ ὁ τοῦ Ἰακώβ πλοῦτος ἐκείθεν τὴν ἀρχὴν εἶχεν . Ἔστι δὲ καὶ πενία παρ’ αὐτοῦ ἢ ἐπαινετη , οἷαν προεξένει τότε τῷ πλούτῳ ἐκείνῳ , λέγων · Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι , πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς , καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι · καὶ τοῖς μαθηταῖς πάλιν νομοθετῶν καὶ λέγων , Μὴ κτήσασθε χρυσόν , μηδὲ ἀργυρόν , μηδὲ δυὸ χιτῶνας . Μὴ τοίνυν λέγε , ὅτι πάντα πλοῦτον πλοῦτον δίδωσι · καὶ γὰρ ἰδεῖν καὶ ἀπὸ φόνων καὶ ἀπὸ ἀρπαγῆς καὶ ἀπὸ μυρίων ἑτέρων προφάσεων συλλεγόμενος οὗτος . Ἀλλὰ πάλιν εἰς τὸ πρότερον ἡμῖν ὁ λόγος περισταται ζήτημα . Εἰ γὰρ μηδὲν ἡμῖν χρήσιμοι οἱ πλουτοῦντες , διὰ τί γεγένηται ; τί οὖν ἂν εἴποιμεν ; Ὅτι οὗτοι οὐ χρήσιμοι , εἰ ἑαυτοὺς οὕτω ποιούντες πλουσίους , ὡς ὁ γε παρὰ τοῦ Θεοῦ γενομένοι , καὶ σφόδρα χρήσιμοι . Καὶ τοῦτο ἀπ’ αὐτῶν τῶν παρ’ ἐκείνων γινομένων μάνθανε . Καὶ γὰρ ὁ Ἀβραὰμ τοὺς ξένους καὶ τοὺς δεομένους ; ἔπασι τὸν πλοῦτον ἐχρήσται . Ὁ γὰρ τριῶν παραγενομένων , ὡς ἐνὸμίζεν , ἀνθρώπων , μόσχον θύσας , καὶ τρία μέτρα
Lemmas: καταφέρω , εἰμί τις ἐπιθυμία καί παρανομία ἐπιχειρέω πρᾶγμα , οὐ εὐδύλον πάντως , ὅτι οὐδέ οὗτος ὁ καί ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ πτωχεία αὐτός ἀπό Θεός καταφέρω ; ὡς οὖν ὁ γραφή ; μή γίγνομαι , ἀλλά ἀνοηταίνω ὁ μή μετά ὁ προσήκω ἀκρίβεια ἐξετάζω ὁ τετραμαίνω πᾶς . εἰμί γάρ καί οὗτος αφολογεω , ὁ ἄφεσις τῆ Γραφεύς , καί οὗτος ἀποδείκνυμι , ὅτι οὖον πᾶς πλοῦτος παρά Θεός , ὁ ὁ ἀπαιρεσιζέκτων ἀναγιγνώσκω αδοκαιω ἢ ἀπορία . καί ἶδος μέν ἐγώ ἀφίημι , ἐν οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ γραφή ὁ ἔγκλημα , ἵνα οὗτος ἐγώ δίκη δίδωμι ὁ περί ὁ γραφή ῥᾳθυμία · ἀλλά ἐπεί φείδομαι σφόδρα σύ , καί οὖον δύναμαι ἔπιπλα δουροβουλεύμενος ὁράω καί διασαραττουμενος , [ 319 ] φέρω καί ὁ λύσις ἐπαγγέλλω , πρότερος ὁ ἐρῶ εἶπον , καί πότε εἴρω , καί πρός τίς . οὐδέ γάρ ὁμοίως ἅπας ὁ θεός διαλέγω , ὡς οὐδέ ἐγώ παιδίον καί ἀνήρ ὁμοίως χράομαι . πότος οὖν εἴρω , καί ὑπό τίς , καί πρός τίς ; ὑπό ὁ Σολομών ἐπί ὁ Παλαίας ; πρός ὁ Ἰουδαῖος ὁ οὐδείς ἕτερος οἶδα ἢ ὁ ἀδοθῆ , καί ἀπό οὗτος ὁ Θεός δοκιμάζω ὁ ἰσχύς . οὗτος γάρ ὁ λέγω · εἰμί · μή καί ἄρτος δύναμαι δίδωμι ; καί , τις σημαίνω δείκνυμι ἐγώ ; ὁ πατήρ ἐγώ ἔφαγον ὁ μάννα ἐν ὁ ἐρῆμος . ὀρός ὁ θεός ὁ κοιλία . ἐπεί οὖν ἀπό οὗτος αὐτός δοκιμάζω , λέγω πρός αὐτός , δυνατός καί οὗτος ὁ Θεός , καί πλούσιος ; ποιέω καί πνίγω ; οὐ ὅτι πάντως · αὐτός ποιέω , ἀλλά ὅτι δύναμαι , ὅταν ἐθέλω · ὡς ὅταν λέγω , ὁ ἀπειλέω ὁ θάλασσα , καί ηραιναω αὐτός , καί πᾶς ὁ ποταμός ἀξερημῶν · καίτοι οὗτος οὐδέποτε γίγνομαι . Πῶς οὖν αὐτός ὁ προφήτης φημί ; ὡς ὡς γίγνομαι δή , ἀλλά ὡς δυνατός αὐτός ποιέω . Ποίας οὖν πενία δίδωμι , καί ποῖος πλοῦτος ; ἀναμιμνήσκω ὁ πατριάρχης , καί εἴρη παρά ὁ Θεός δίδωμι πλοῦτος . καί γάρ ὁ Ἀβραάμ αὐτός πλούσιος ποιέω , καί μετά ἐκεῖνος ὁ Ἰσώ , καθώς καί αὐτός φημί · εἰμί ὁ μέν ἀγαθός δίδωμι παρά κύριος , ὁ δέ κακός οὐ ὑπολείπω ; καί ὁ ὁ Ἰακώβ πλοῦτος ἐκεῖθεν ὁ ἀρχή ἔχω . εἰμί δέ καί πενία παρά αὐτός ἢ ἐπαινετός , οἷος προέχω τότε ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος , λέγω · εἰμί ἐθέλω τέλειος εἰμί , πωλέω σύ ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός , καί δεῦρο ἀκολουθέω ἐγώ · καί ὁ μαθητής πάλιν νομοθέτης καί λέγω , μή κτάομαι χρυσός , μηδέ ἄργυρος , μηδέ δύο χιτών . μή τοίνυν λέγω , ὅτι πᾶς πλοῦτος πλοῦτος δίδωμι · καί γάρ ὁράω καί ἀπό φόνος καί ἀπό ἁρπάζω καί ἀπό μυρίος ἕτερος πρόφασις συλλέγω οὗτος . ἀλλά πάλιν εἰς ὁ πρότερος ἐγώ ὁ λόγος περιίστημι ζήτημα . εἰμί γάρ μηδείς ἐγώ χρήσιμος ὁ πλουτέω , διά τίς γίγνομαι ; τίς οὖν εἄν εἶπον ; ὅτι2 οὗτος οὖον χρήσιμος , εἰμί ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω πλούσιος , ὡς ὁ γε παρά ὁ Θεός γινόͅσκω , καί σφόδρα χρήσιμος . καί οὗτος ἀπό αὐτός ὁ παρά ἐκεῖνος γίγνομαι μανθάνω . καί γάρ ὁ Ἀβραάμ ὁ ξένος καί ὁ δήω ; Επασί ὁ πλοῦτος χρή . ὁ γάρ τρεῖς παραγίγνομαι , ὡς νομίζω , ἄνθρωπος , μόσχος θύω , καί τρεῖς μέτρον