joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0018.1
εσθῶν πολυμαθείας · ( τὶ γὰρ δή καὶ ἔστι τὸ ταῦτα εἰδέναι ; ) ἀλλὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἡμῖν συντελεῖ τῆς Ἐπιστολῆς . Πολλὰ δὲ καὶ αὐτὸς ἐπαθεν ὁ Παῦλος ἐν ταύτῃ τῇ πόλει , καὶ ὁ Χριστὸς δὲ ἐν ταύτῃ αὐτῷ ποτὲ φησι · Μὴ συγχίνει , ἀλλὰ ἄλλε · διότι μοι πολλὸς ἄνθρωπος ἐν τῇ πόλει ταύτῃ . Καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἔτη . Ἐν ταύτῃ καὶ ὁ δαίμων ἐξῆλθεν , ὃν ὁ Ἰουδαῖος ἀφοροῦντος , τὰ ἀνήκεστα ἐπαθεν παρ' αὐτοῦ · ἐν ταύτῃ τὰς βίβλους συναγαγὼν τῶν γοήτων οἱ μετανοήσαντες κατέκαυσαν , καὶ ἔφθασαν μυριάδας πέντε · ἐν ταύτῃ καὶ ἐπὶ Γαλλίωνος τοῦ ἀνθυπάτου ἐπὶ τοῦ ῥήματος ὁ Παῦλος [ 8 ] ἐτίθετο . Ὅρων τοίνυν ὁ διάβολος πόλιν μεγάλην καὶ πεινόντων τῆς ἀληθείας ἐπιληψίαν , καὶ πλούσιον καὶ σοφίας ἔνεκεν θαυμαστὴν οὖσαν , καὶ τῆς Ἑλλάδος τὴν κεφαλήν ( τὰ γὰρ Ἀθηναίων καὶ λευκωμιανῶν ἀθλία διεξῆλθε λοιπῶν , τῆς ἀρχῆς πάλιν μεταπεσούσης ) , καὶ θεασάμενος , ὅτι μετὰ πολλῆς τῆς προθυμίας ἴδξαντο τὸν τοῦ Θεοῦ λόγον , τί ποιεῖ ; Διαρρεῖ τοὺς ἀνθρώπους · φησι γὰρ , ὅτι καὶ βασιλεία ἢ παροῦσα ἰσχυροτέρα ἐφ' ἑαυτὴν μερισθείσα , οὐ σταθήσεται . Εἶχε δὲ ἀφορμὴν πρὸς τὴν ἐπιβολὴν ταύτην τὸν πλοῦτον καὶ τὴν σοφίαν τῶν οἰκοῦντων . Ἐπειδὴ συμμορίας ποικιλάς καὶ ἑαυτοὺς καὶ εὐαγγελιστῶν γενομένους τινες , προεστήσαντο τοῦ πλήθους , καὶ οἱ μὲν τούτοις , οἱ δὲ ἐκείνοις ἑαυτοὺς προέτινον , τοὺς μὲν ὡς πλουσίους , τοὺς δὲ ὡς σοφοὺς καὶ πλῆθος τὸ δυναμένους διδάσκειν · οἱ δὲ καὶ περιλαβόντες αὐτοὺς , ἐφιλοτιμοῦντο πλέον τι τοῦ Ἀποστόλου διδόναι λέγοντες · ὅπερ οὖν καὶ αἰνιττόμενος ὁρῶν · Οὐκ ἠδυνήθην ὑμῖν λαλῆσαι ὡς πνευματικοῖς . Δηλονότι οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν ἀπορίαν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἐκείνων ἀσθένειαν τὸ μὴ πολλὰ ἀκούειν γέγονε · καὶ τὸ , Χρῆσις ἡμῶν ἐπλουτήσατε , τοῦτο ἔστιν ἐνδεικνύμενον . Καὶ ἦν τοῦτο οὐ μικρόν , ἀλλὰ πάντων ἀλειψιωτέρων , τὸ διεσπάσθαι τὴν Ἐκκλησίαν . Καὶ ἕτερον δὲ μετὰ τούτων ἀμάθημα ἐνέμειν αὐτοῖς , τὸ μητρικὴν τινα συγγενεῖς μὴ μὴν μὴ ἐπαληθεύεσθαι , ἀλλὰ καὶ δηλαγνῶναι , καὶ τὸς μετ' αὐτοῦ παρέχειν μεγάλα φρονεῖν · διὸ φησι · Καὶ ἡμεῖς πεφροντισμένοι ἐστέ , καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐπεσθῆσατε . Καὶ μετὰ τοῦτο πάλιν τινὲς τῶν δήτιν πλουσίων , καὶ ὑπὸ γαστριμαργίας τῶν εἰωθότων ἀποτυγχάνοντες , καὶ ἐν τοῖς ἱεροῖς καταχλινόμενοι , τὰ πάντα ἐλυσμαίνοντο . Ἄλλοι πάλιν μάχας ἠγώνες καὶ φιλονεικίας ὑπὲρ χρημάτων , τοὺς ἕκαστον ἰσχυρισμοὺς τὰ καθ' ἑαυτοὺς ἐπέτρεπον ἅπαντα . Καὶ μαρτυρεῖ δὲ πολλοὶ παρ' αὐτοῖς περιέπεσαν , οὐδὲ καὶ ἐπανορθωθῆναι καλεῖν . Ἐν τῷ καὶ ἕτερον πλημμέλημα οὐ μικρόν , τὸ καθ' ἑαυτοὺς ἑκάστους ἐν ταῖς ἐκκλησίαις , καὶ μὴ μεταδιδόναι τοῖς δεομένοις . Μετὰ δὲ τοῦτο καὶ ἕτερον ἐπηχολοῦν , ἐπὶ τοῖς χαρισμασὶ μέγα φρονούντες , καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐνεῖδεν ζηλοτύπως ἔχοντες , ὅπερ καὶ αὐτὸ μάλιστα διέσπα τὴν Ἐκκλησίαν . Καὶ ὁ περὶ τῆς ἀναστάσεως δὲ λόγος ἐχώλει παρ' αὐτοῖς · ἔνιοι γὰρ αὐτῶν οὐ σφόδρα ἐπίστευον ἀνάστασιν εἶναι σωμάτων , καὶ τῆς Ἑλληνικῆς μαρτυρίας ἐτι νοοῦντες . Καὶ γὰρ ἅπαντα ταῦτα ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν φιλοσοφίαν τὴν Ἑλληνικὴν ἀνίας ἐτίκτετο , καὶ αὕτη ἦν τῶν κακῶν ἡ μήτηρ · ἐντεῦθεν καὶ διήρχοντο , καὶ αὐτὸ τοῦτο ἀπὸ τῶν φιλοσόφων μαθόντες . Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι κατ' ἀλλήλων ἔστησαν , ἀλλ' ὑπὲρ φιλαργυρίας καὶ κενοδοξίας ἑκάστοις τοῖς ἀλλήλων ἐναντιούμενοι δήμοιοι , καὶ σπουδάζοντες ἐφεύρειν τι τοὺς προτέροις . Ταῦτα δὲ ἐπαχον , ἵπειναι λογισμοὺς ἐπιτρέψαντες τὰ καθ' ἑαυτοὺς . Ἐγραψεν μὲν οὖν αὐτῷ διὰ Φορτυνουάτου καὶ Στεφανᾶ [ 9 ] καὶ Ἀχαϊκοῦ , δι' ὧν καὶ αὐτὸς γράφει . Καὶ τοῦτο ἴδηλωσεν ἐν τῷ τέλει τῆς Ἐπιστολῆς , οὐ μὴν περὶ πάντων , ἀλλὰ περὶ γάμου καὶ παρθενίας · διὸ καὶ ἔλεγεν · Περὶ δὲ ὧν ἐγράψατε μοι . Αὐτὸς μέντοι , καὶ ὑπὲρ ὧν ἐγραψεν , καὶ ὑπὲρ ὧν οὐκ ἐγραψεν , ἐπιστέλλει , πάντα μετὰ ἀκριβείας , μαθὼν αὐτῶν τὰ ἐλαττώματα . Καὶ τὸν Τιμόθεον δὲ ἀποστείλας μετὰ τῶν γραμμάτων , εἰδὼς ὅτι πολλὴν μὲν λόγῳ ἔχει καὶ τὰ γράμματα , οὐ μικρὰν δὲ αὐτοῖς οὕτως προσἔθηκεν καὶ ἡ παρουσία τοῦ μαθητοῦ . Ἐπειδὴ δὲ αἰσχυνόμενοι οὐ διενεμέμενοι τὴν Ἐκκλησίαν , μὴ διἔμεσι φιλοτιμίας ἔνεκεν τοῦτο παροινεῖν , προκαλώματα τοῦ πάθους ἐπενόησαν , τὸ τὰ τελειότερα διδόναι διδάσκειν , καὶ σωφρόνεροι τῶν ἄλλων εἶναι · κατ' αὐτοῦ πρῶτον ὁ Παῦλος ἵσταται τοῦ νοήματος , τὴν βίβλον τῶν κακῶν ἀναστῆλαι , καὶ τὴν ἐντεῦθεν φευσιαν διζυνοῦναι καὶ πολλὴν χέρηται τῇ παρρησίᾳ . Ἦσαν γὰρ αὐτῷ καὶ μαθηταὶ οὕτως μάλιστα πάντων · διὸ φησιν · Εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος , ἀλλὰ γε ὑμῖν εἰμὶ · ἢ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε . Καὶ ἀσθενέστερον γε τῶν ἄλλων διέκειντο · διὸ φησιν , Οὐ γὰρ ὡς πνευματικὸς ἐλάλησα · οὐδὲ γὰρ δύνασθε . Ἀλλ' οὐδὲ ἐκεῖ γὰρ δύνασθε . Τοῦτο δὲ λέγει , ἵνα μὴ νομίσωσι , ὅτι ὑπὲρ τοῦ παρελθόντος τοῦτο λέγει χρόνου . Διὸ ἐπήγαγε · Ἀλλ' οὐδὲ ἐκεῖ γὰρ δύνασθε . Πλὴν ἀλλ' οὐδὲ πάντας εἰκὸς ἦν διεφθάρθαι , ἀλλ' εἶναι τινὰς ἐν αὐτοῖς καὶ σφόδρα ἀγίους . Καὶ τοῦτο ἐν μέσῳ τῆς Ἐπιστολῆς ἐδήλωσεν εἰπών . Ἐμοὶ δὲ εἰς ἐλάχιστον ἔστιν , ἵνα ὑφ' ὑμῶν ἀνακριθῶ , καὶ ἐπαγωγῶν . Ταῦτα δὲ μετασχηματίζει εἰς ἑαυτὸν καὶ Ἀπολλῶ . Ἐπεὶ οὖν ἐξ ἀπονοίας πάντα ἐτίκτετο τὰ κακὰ καὶ τοῦ νομίζειν αἰδεῖν τι πλέον , ταύτην πρὸ τῶν ἄλλων καθαιρεῖ , καὶ ἀρχομένως φησι ·
Lemmas: ἵημι πολυμάθεια · ( τίς γάρ δή καί εἰμί ὁ οὗτος οἶδα ; ) ἀλλά πρός ὁ ὑπόθεσις ἐγώ συντελής ὁ Ἐπιστολή . Πολύς δέ καί αὐτός πάσχω ὁ Παῦλος ἐν οὗτος ὁ πόλις , καί ὁ Χριστός δέ ἐν οὗτος αὐτός ποτέ φημί · μή συγκινώ , ἀλλά ἄλλος · διότι ἐγώ πολύς ἄνθρωπος ἐν ὁ πόλις οὗτος . καί μένω ἐκεῖ δύο ἔτος . ἐν οὗτος καί ὁ δαίμων ἐξέρχομαι , ὅς ὁ Ἰουδαῖος ἀφορέω , ὁ ἀνήκεστος πάσχω παρά αὐτός · ἐν οὗτος ὁ Βίβλος συνάγω ὁ γόης ὁ μετανοέω κατακαίω , καί φθάνω μυριάς πέντε · ἐν οὗτος καί ἐπί Γαλλίων ὁ ἀνθύπατος ἐπί ὁ ῥῆμα ὁ Παῦλος [ 8 ] τίθημι . Ὅρος τοίνυν ὁ διάβολος πόλις μέγας καί πείνω ὁ ἀλήθεια ἐπίληψις , καί πλούσιος καί σοφία ἐνέλκω θαυμαστός εἰμί , καί ὁ Ἑλλάς ὁ κεφαλή ( ὁ γάρ Ἀθηναῖος καί λευκωμιανῶν ἄθλιος διεξέρχομαι λοιπός , ὁ ἀρχή πάλιν μεταπίπτω ) , καί θεάομαι , ὅτι μετά πολύς ὁ προθυμία ὁράω ὁ ὁ Θεός λόγος , τίς ποιέω ; διαρρέω ὁ ἄνθρωπος · φημί γάρ , ὅτι καί βασίλειος ἢ πάρειμι ἰσχυρός ἐπί ἑαυτοῦ μερίζω , οὖον ἵστημι . ἔχω δέ ἀφορμή πρός ὁ ἐπιβολή οὗτος ὁ πλοῦτος καί ὁ σοφία ὁ οἰκέω . ἐπεί συμμορία ποικίλος καί ἑαυτοῦ καί εὐαγγελιστής γίγνομαι τις , προίστημι ὁ πλῆθος , καί ὁ μέν οὗτος , ὁ δέ ἐκεῖνος ἑαυτοῦ προτίνω , ὁ μέν ὡς πλούσιος , ὁ δέ ὡς σοφός καί πλῆθος ὁ δύναμαι διδάσκω · ὁ δέ καί περιλαμβάνω αὐτός , φιλοτιμέομαι πλέω τίς ὁ ἀπόστολος δίδωμι λέγω · ὅσπερ οὖν καί αἰνίσσομαι ὁράω · οὐ δύναμαι σύ λαλέω ὡς πνευματικός . δηλονότι οὖον παρά ὁ οἰκεῖος ἀπορία , ἀλλά παρά ὁ ἐκεῖνος ἀσθένεια ὁ μή πολύς ἀκούω γίγνομαι · καί ὁ , χρῆσις ἐγώ πλουτέω , οὗτος εἰμί ἐνδείκνυμι . καί εἰμί οὗτος οὖον μικρός , ἀλλά πᾶς ἀλειψιωτέρων , ὁ διασπάω ὁ ἐκκλησία . καί ἕτερος δέ μετά οὗτος ἀμάθημα ἐνεμέω αὐτός , ὁ μητρικός τις συγγενής μή μήv μή ἐπαληθεύω , ἀλλά καί δηλαγνῶναι , καί τός μετά αὐτός παρέχω μέγας φρονέω · διό φημί · καί ἐγώ φροντίζω εἰμί , καί οὐ μᾶλλον ἐφίστημι . καί μετά οὗτος πάλιν τις ὁ δήτιν πλούσιος , καί ὑπό γαστριμαργία ὁ εἴωθα ἀποτυγχάνω , καί ἐν ὁ ἱερός καταχλινομενω , ὁ πᾶς λύω . ἄλλος πάλιν μάχη ἀγών καί φιλονεικία ὑπέρ χρῆμα , ὁ ἕκαστος ισχυρισμός ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω ἅπας . καί μαρτυρέω δέ πολύς παρά αὐτός υποπίπτω , οὐδέ καί ἐπανορθόω καλέω . ἐν ὁ καί ἕτερος πλημμέλημα οὖον μικρός , ὁ κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος ἐν ὁ ἐκκλησία , καί μή μεταδίδωμι ὁ δήω . μετά δέ οὗτος καί ἕτερος ἐπηχολοῦν , ἐπί ὁ χάρισμα μέγας φρονέω , καί πρός ἀλλήλων ἐνοράω ζηλότυπος ἔχω , ὅσπερ καί αὐτός μάλιστα διασπάω ὁ ἐκκλησία . καί ὁ περί ὁ ἀνάστασις δέ λόγος ἐχώλει παρά αὐτός · ἔνιοι γάρ αὐτός οὖον σφόδρα πιστεύω ἀνάστασις εἰμί σῶμα , καί ὁ Ἑλληνικός μαρτυρία ἔτι νοέω . καί γάρ ἅπας οὗτος ἀπό ὁ κατά ὁ φιλοσοφία ὁ Ἑλληνικός ἀνία τίκτω , καί οὗτος εἰμί ὁ κακός ὁ μήτηρ · ἐντεῦθεν καί διέρχομαι , καί αὐτός οὗτος ἀπό ὁ φιλόσοφος μανθάνω . καί γάρ ἐκεῖνος κατά ἀλλήλων ἵστημι , ἀλλά ὑπέρ φιλαργυρία καί κενοδοξία ἕκαστος ὁ ἀλλήλων ἐναντιόομαι δήμων , καί σπουδάζω ἐφευρίσκω τίς ὁ πρότερος . οὗτος δέ πάχω , ἵπειναι λογισμός ἐπιτρέπω ὁ κατά ἑαυτοῦ . γράφω μέν οὖν αὐτός διά φορτυνουαατος καί Στεφανᾶς [ 9 ] καί Ἀχαϊκός , διά ὅς καί αὐτός γράφω . καί οὗτος ὁράω ἐν ὁ τέλος ὁ Ἐπιστολή , οὖον μήv περί πᾶς , ἀλλά περί γάμος καί παρθενίη · διό καί λέγω · περι δέ ὅς γράφω ἐγώ . αὐτός μέντοι , καί ὑπέρ ὅς γράφω , καί ὑπέρ ὅς οὐ γράφω , ἐπιστέλλω , πᾶς μετά ἀκρίβεια , μανθάνω αὐτός ὁ ἐλάττωμα . καί ὁ Τιμόθεος δέ ἀποστέλλω μετά ὁ γράμμα , εἰδοί ὅτι πολύς μέν λόγος ἔχω καί ὁ γράμμα , οὖον μικρός δέ αὐτός οὕτως προστίθημι καί ὁ παρουσία ὁ μαθητής . ἐπεί δέ αἰσχύνω οὖον διανέμω ὁ ἐκκλησία , μή διεμεσις φιλοτιμία ἐνέλκω οὗτος παροινέω , προκαλώματα ὁ πάθος ἐπινοέω , ὁ ὁ τέλειος δίδωμι διδάσκω , καί σώφρων ὁ ἄλλος εἰμί · κατά αὐτός πρῶτος ὁ Παῦλος ἵστημι ὁ νόημα , ὁ Βίβλος ὁ κακός ἀναστέλλω , καί ὁ ἐντεῦθεν φεύγω διζυνουνη καί πολύς χράω ὁ παρρησία . εἰμί γάρ αὐτός καί μαθητής οὕτως μάλιστα πᾶς · διό φημί · εἰμί ἄλλος οὐ εἰμί ἀπόστολος , ἀλλά γε σύ εἰμί · ἢ γάρ σφραγίς ὁ ἐμός ἀποστολή σύ εἰμί . καί ἀσθενής γε ὁ ἄλλος διάκειμαι · διό φημί , οὖον γάρ ὡς πνευματικός λαλέω · οὐδέ γάρ δύναμαι . ἀλλά οὐδέ ἐκεῖ γάρ δύναμαι . οὗτος δέ λέγω , ἵνα μή νομίζω , ὅτι ὑπέρ ὁ παρέρχομαι οὗτος λέγω χρόνος . Διὸ ἐπάγω · ἀλλά οὐδέ ἐκεῖ γάρ δύναμαι . πλήν ἀλλά οὐδέ πᾶς εἰκός εἰμί διαφθείρω , ἀλλά εἰμί τις ἐν αὐτός καί σφόδρα ἅγιος . καί οὗτος ἐν μέσος ὁ Ἐπιστολή δηλόω εἶπον . ἐμός δέ εἰς μικρός εἰμί , ἵνα ὑπό σύ ἀνακρίνω , καί ἐπαγωγή . οὗτος δέ μετασχηματίζω εἰς ἑαυτοῦ καί Ἀπολλῶς . ἐπεί οὖν ἐκ ἀπόνοια πᾶς τίκτω ὁ κακός καί ὁ νομίζω αἰδέω τίς πλέω , οὗτος πρό ὁ ἄλλος καθαιρέω , καί ἄρχω φημί ·