joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0283.1
οὐδὲν παρέλαβεν , αὐτὸς δὲ τοσούτῳ ῥάδιως · οὕτως εἰς μακρόθυμον ψυχὴν ὅπερ ἂν ἐμπέσῃ τῶν ἀδοκήτων , τοῦτο μὲν ἀφανίζεται ῥάδιως , ἐκείνην δὲ οὐ ταράττει . Καὶ γὰρ πάντων στερόμενον μακροθυμίᾳ · κἂν στρατοπέδα εἴπης , κἂν χρήματα , κἂν ἵππους , κἂν τεῖχη , κἂν ὅπλα , κἂν ἐτοῖνα , οὐδὲν ἴσον μακροθυμίας ἔρει . Ὁ μὲν γὰρ ἐκεῖνα περιβεβλημένος , ὑπὸ θυμοῦ κρατηθείς πολλάκις , καθάπερ μειράκιον εὐτέλως , περιτρέπεται , καὶ πάντα θορύβου πληροῖ καὶ ζάλης · οὗτος δὲ ὡσπερ ἐν λιμένι καθήμενος , βαθείας ἀπολαύει γαλήνης · κἂν ζημίᾳ παραβάλης , οὐκ ἐκίνησας τὴν πέτραν , κἂν ὑβριν ἐπαγάγῃς , οὐκ ἐσείσας τὸν πύργον , κἂν πληγὰς προστήγῃς , οὐκ ἐπλήγας τὸν ἀδάμαντα · καὶ γὰρ μακρόθυμος διὰ τοῦτο λέγεται , ἐπειδὴ μακρὰν τινὰ καὶ μεγάλην ἔχει ψυχὴν · τὸ γὰρ μακρόν , καὶ μέγα λέγεται . Ἄλλὰ τοῦτο τὸ καλὸν ἀπὸ τῆς ἀγάπης φύεται , καὶ τοῖς κεκτημένοις καὶ τοῖς ἀπολαύουσι πολλὴν παρέχον τὴν ὠφελείαν . Μὴ γὰρ μοι τοὺς ἀπεγνωσμένους εἴπης , οἱ ποιοῦντες κακῶς καὶ μὴ πάσχοντες κακῶς , χειροὺς γίνονται . Ἐνταῦθα γὰρ οὐ παρὰ τὴν μακροθυμίαν τούτου , ἀλλὰ παρ’ ἐκεῖνον · τοὺς οὐκ εἰς ὀδὸν αὐτῇ χρωμένους τοῦτο συμβαίνει . Μὴ τοίνυν μοι τούτους εἴπης , ἀλλὰ τοὺς ἐπείκεστερούς , οἱ μεγάλα ἐντεύθεν κερδαίνουσι . Ὅταν γὰρ κακῶς ποιήσαντες μὴ πάθωσι κακῶς , τὴν πρᾶξιντα τοῦ [ 300 ] παθόντος θαυμάσαντες , μεγίστην ἐντεύθεν καρπούνται φιλοσοφίας διδασκαλίαν . Αὐτὸς δὲ οὐδὲ μέχρι τούτου ἵσταται , ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα αὐτῆς ἐπάγει κατορθώματα , λέγων · Χρηστεύεσται . Ἐπειδὴ γὰρ τινές εἰσιν , οἱ τῇ μακροθυμίᾳ οὐκ εἰς τὴν οἰκείαν κάχηνται φιλοσοφίαν , ἀλλ’ εἰς τὴν ἄμυναν τῶν παροξύναντων , διαρρήγνυντες ἑαυτούς , φησίν οὐδὲ τοῦτο ἔχει τὸ ἐλάττωμα . Διὸ καὶ ἐπήγαγε , Χρηστεύεσται . Οὐ γὰρ ἐπὶ τῇ φιλίᾳ ἀναβαῖ τῶν ὑπὸ τῆς ὀργῆς ἐκκαυομένων ἠθικώτερον αὐτοῦ · κέχρησται , ἀλλ’ ἐπὶ τῷ καταπραΰναι καὶ καταθᾶσαι · καὶ οὐ μόνον τῷ φέρειν γενναίως , ἀλλὰ καὶ τῷ θεραπεύειν καὶ παρακαλεῖν τὸ ἔλκος ἰᾶσθαι καὶ τὸ τραῦμα θεραπεύουσι τοῦ θυμοῦ · Οὐ ζηλοῖ · Ἔστι γὰρ καὶ μακρόθυμόν τινα εἶναι καὶ βάσανον , καὶ τοῦτο ἐκεῖνο διαφθείρεται τὸ κατόρθωμα . Ἄλλ’ αὕτη καὶ τοῦτο διέφυγεν . Οὐ περπερεύεται . Τοὔτεστιν , οὐ προπετεῖται · καὶ γὰρ συνετὸν ἐργάζεται τὸν ἀγαπῶντα καὶ βαρὺν καὶ βαρύτητα . Τῶν μὲν γὰρ αἰσχρῶς φιλοῦντων ἴδιον τὸ ἐλάττωμα τοῦτο · ὁ δὲ ταύτῃ εἰδὼς τὴν ἀγάπην , τούτους μάλιστα πάντων ἀπηλλάκται . Ὅταν γὰρ θυμὸς ἔνδον μὴ ᾖ , καὶ προπετεία πᾶσα ἀνήρηται καὶ ὑβρις . Καὶ γὰρ καθάπερ τις ἄριστος γεωργὸς ἔνδον ἐγκαθήμενην τῇ ψυχῇ τὴν ἀγάπην , οὐκ ἀφήσιν οὐδὲν τούτων βλαστῆσαι τῶν ἀκανθῶν . Οὐ φυσιοῦται . Καὶ γὰρ ὁρῶμεν πολλούς · ἐπ’ αὐτοῖς τούτοις τοῖς κατορθώμασι μέγα φρονούτας , οἷον ὅτι μὴ ἐστὶ βάσανος μηδὲ πονηρὸς μηδὲ ὀλιγόψυχος μηδὲ προπετής . Οὐδὲ γὰρ πλούτῳ καὶ πενίᾳ παρωξέστηκε καὶ κακὰ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς φύσει καλοῖς . Ἄλλ’ ἡ ἀγάπη μετὰ ἀκριβείας ἐκκαθαίρει πάντα . Σκῆπτε δέ · Ὁ μακρόθυμος οὐ πάντως καὶ χρηστός · ἂν δὲ μὴ ᾖ χρηστός , πονηρία τὸ πρᾶγμα γίνεται , καὶ κινδυνεύει εἰς μνησικακίαν ἐμπεσεῖν . Διὰ τοῦτο αὐτὴν τὸ φάρμακον δοῦσα , τὴν χρηστότητα λέγω , καθαρὰν διατηρεῖ τὴν ἀρετήν . Πάλιν ὁ χρηστὸς πολλάκις ἐὐκολος γίνεται , ἀλλὰ καὶ τοῦτο αὕτη διορθοῦσι · Ἡ ἀγάπη γάρ , φησίν , οὐ περπερεύεται , οὐ φυσιοῦται . Ὁ χρηστὸς καὶ
Lemmas: οὐδείς παραλαμβάνω , αὐτός δέ τοσοῦτος ῥᾳδίως · οὕτως εἰς μακρόθυμος ψυχή ὅσπερ εἄν ἐμπίπτω ὁ ἀδόκητος , οὗτος μέν ἀφανίζω ῥᾳδίως , ἐκεῖνος δέ οὖον ταράσσω . καί γάρ πᾶς στέρομαι μακροθυμία · κἀν στρατόπεδον εἶπον , κἀν χρῆμα , κἀν ἵππος , κἀν τεῖχος , κἀν ὅπλον , κἀν ἐτοῖνα , οὐδείς ἴσος μακροθυμία ἔρομαι . ὁ μέν γάρ ἐκεῖνος περιβεβλημένος , ὑπό θυμός κρατέω πολλάκις , καθάπερ μειράκιον εὐτελής , περιτρέπω , καί πᾶς θόρυβος πληρόω καί ζάλη · οὗτος δέ ὡς ἐν λιμήν κάθημαι , βαθύς ἀπολαύω γαλήνη · κἀν ζημία παραβάλλω , οὐ κινέω ὁ πέτρα , κἀν ὕβρις ἐπάγω , οὐ σείω ὁ πύργος , κἀν πληγάς προστάσσω , οὐ πλήσσω ὁ ἀδάμας · καί γάρ μακρόθυμος διά οὗτος λέγω , ἐπεί μακράν τις καί μέγας ἔχω ψυχή · ὁ γάρ μακρός , καί μέγας λέγω . ἀλλά οὗτος ὁ καλός ἀπό ὁ ἀγάπη φύω , καί ὁ κτάομαι καί ὁ ἀπολαύω πολύς παρέχω ὁ ὠφέλεια . μή γάρ ἐγώ ὁ ἀπογιγνώσκω εἶπον , ὁ ποιέω κακῶς καί μή πάσχω κακῶς , χείρων γίγνομαι . ἐνταῦθα γάρ οὖον παρά ὁ μακροθυμία οὗτος , ἀλλά παρά ἐκεῖνος · ὁ οὐ εἰς ὁδός αὐτός χράω οὗτος συμβαίνω . μή τοίνυν ἐγώ οὗτος εἶπον , ἀλλά ὁ ἐπεικής , ὁ μέγας ἐντεῦθεν κερδαίνω . ὅταν γάρ κακῶς ποιέω μή πάσχω κακῶς , ὁ πρᾶξις ὁ [ 300 ] πάθος θαυμάζω , μέγας ἐντεῦθεν καρπώνομαι φιλοσοφία διδασκαλία . αὐτός δέ οὐδέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά καί ὁ ἄλλος αὐτός ἐπάγω κατόρθωμα , λέγω · Χρηστεύω . ἐπεί γάρ τις εἰμί , ὁ ὁ μακροθυμία οὐ εἰς ὁ οἰκεῖος χάσκω φιλοσοφία , ἀλλά εἰς ὁ ἄμυνα ὁ παροξύνω , διαρρήγνυμι ἑαυτοῦ , φημί οὐδέ οὗτος ἔχω ὁ ἐλάττωμα . Διὸ καί ἐπάγω , Χρηστεύω . οὖον γάρ ἐπί ὁ φίλιος ἀναβαίνω ὁ ὑπό ὁ ὀργή ἐκκαίω ἠθικός αὐτός · χράω , ἀλλά ἐπί ὁ καταπραΰνω καί κατατίθημι · καί οὖον μόνος ὁ φέρω γενναῖος , ἀλλά καί ὁ θεραπεύω καί παρακαλέω ὁ ἔλκος ἰάομαι καί ὁ τραῦμα θεραπεύω ὁ θυμός · οὖον ζηλόω · εἰμί γάρ καί μακρόθυμος τις εἰμί καί βάσανος , καί οὗτος ἐκεῖνος διαφθείρω ὁ κατόρθωμα . ἄλλος οὗτος καί οὗτος διαφεύγω . οὖον περπερεύομαι . τουτέστιν , οὖον προπετέω · καί γάρ συνετός ἐργάζομαι ὁ ἀγάπη καί βαρύς καί βαρύτης . ὁ μέν γάρ αἰσχρῶς φιλέω ἴδιος ὁ ἐλάττωμα οὗτος · ὁ δέ οὗτος εἰδοί ὁ ἀγάπη , οὗτος μάλιστα πᾶς ἀπαλλάσσω . ὅταν γάρ θυμός ἔνδον μή εἰμί , καί προπέτεια πᾶς ἀναράω καί ὕβρις . καί γάρ καθάπερ τις ἀγαθός γεωργός ἔνδον ἐγκάθημαι ὁ Ψυχή ὁ ἀγάπη , οὐ ἀφίημι οὐδείς οὗτος βλαστάνω ὁ ἄκανθα . οὖον φυσιόω . καί γάρ ὁράω πολύς · ἐπί αὐτός οὗτος ὁ κατόρθωμα μέγας φρονέω , οἷος ὅτι μή εἰμί βάσανος μηδέ πονηρός μηδέ ὀλιγόψυχος μηδέ προπετής . οὐδέ γάρ πλοῦτος καί πενία παρωξέστηκε καί κακός οὗτος μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ φύσις καλός . ἄλλος ὁ ἀγάπη μετά ἀκρίβεια ἐκκαθαίρω πᾶς . σκήπτω δέ · ὁ μακρόθυμος οὖον πάντως καί χρηστός · εἄν δέ μή εἰμί χρηστός , πονηρία ὁ πρᾶγμα γίγνομαι , καί κινδυνεύω εἰς μνησικακία ἐμπίπτω . Ζεύς οὗτος αὐτός ὁ φάρμακον δήω , ὁ χρηστότης λέγω , καθαρός διατηρέω ὁ ἀρετή . πάλιν ὁ χρηστός πολλάκις Εὔκολος γίγνομαι , ἀλλά καί οὗτος οὗτος διορθόω · ὁ ἀγάπη γάρ , φημί , οὖον περπερεύομαι , οὖον φυσιόω . ὁ χρηστός καί