joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0022.3
θαυμάζει καὶ μέγα ἄγει , τὶς ἄρα ἐστιν ὁ ὑψηλός · οὐχὶ ὁ τὸν πηλὸν μὴ θαυμάζων · τὶς δὲ ὁ ταπεινὸς καὶ εὐτελὴς · οὐχὶ ὁ θαυμάζων αὐτόν , ὁ μέγα τιθέμενος · Οὕτως δὴ καὶ ἐνταῦθα λογίζου , ὅτι ὁ μὲν γὰρ καὶ σποδὴν ἑαυτὸν λέγων , ὑψηλὸς ἂν εἴη , καὶτοι γε ἀπὸ ταπεινοφροσύνης λέγει · ὁ δὲ μὴ γῆν καὶ σποδὴν ἑαυτὸν νομίζων , ἀλλὰ περιέμενον ἑαυτὸν , καὶ μεταλοφρονῶν , οὕτος μὲν οὖν ἂν εἴη εὐτελὴς ἐς μικρὰ μεγάλα τιθέμενος . Ὦδεν ὅηλον , ὅτι ἀπὸ πολλοῦ δαινοίας ὄψους ἐρρέθησθαι τὸ ῥῆμα ἐκεῖνο ὁ πατριάρχης , Ἐγὼ δὲ εἰμὶ τῇ καὶ σποδός · ἀπὸ ὄψους , οὐχ ἀπὸ ἀπνοίας . Καθάρως γὰρ καὶ σωμάτων ἄλλο μὲν ἔστιν , εὐεκτοῦντα καὶ σφριγῶντα εἶναι , ἄλλο δὲ φλεγμαινότα · καὶτοι γε ἀμφότερα ὑψηλῆς ἐστι · σαρκὸς , ἀλλὰ τὸ μὲν διεφθαρμένον , τὸ δὲ ὀγύους · οὕτως καὶ ἐνταῦθα ἕτερόν ἐστιν εἶναι ἀπονεμημένον , ὅπερ ἐστι φλεγμαινότα εἶναι · καὶ ἕτερόν ἐστιν ὑψηλὸν , ὅπερ ἐστιν εὐεκτοῦντα εἶναι . Καὶ πάλιν ἐστιν τὶς ὑψηλὸς τῷ μέτρῳ τοῦ σώματος · ἄλλος δὲ βραχύς ἂν , προσλαβὼν ὑμμάδας ὑψηλότερο · γίνεται · εἰνα οὖν καλῶμεν ὑψηλὸν καὶ μέγαν , εἰπὶ μοι · οὐχ εἰδηλον ὅτι τὸν οἰκοθεν τὸ ὕψος ἔχοντα · Ἐκεῖνος γὰρ ἀλλότριον ἔχει τοῦτο , καὶ τῶν ταπεινῶν ἐπιβάς , οὕτω γέγonen ὑψηλός · ὁ πολλοὶ πάσχουσιν τῶν ἀνθρώπων , ἐπὶ χρημάτων καὶ δόξης ἑαυτοὺς ἀναβιζόντες , ὅπερ οὐχ ἔστιν ὕψος . Ἵψηλὸς γὰρ ἐστιν ὁ μηδεὶς δεόμενος τούτων , ἀλλὰ καταφρωνὼν ἀπάντων , καὶ οἰκοθεν ἔχων τὸ μέγεθος . Γενώμεθα τοίνυν ταπεινοί , ἵνα γενώμεθα ὑψηλοί · Ὁ γὰρ ταπεινὸν ἑαυτόν , ἀψηλώθησεται , φησί . Ἄλλ’ οὐχ ὁ ἀπονεμημένος τοιούτος , ἀλλὰ πάντων ἐστιν εὐτάλατωρος · καὶ γὰρ ἡ πομφολύξ περιήσθηται , Ἄλλ’ οὐχ ἔστιν ὑγιὴς τὸ φύσωμα . Διὰ τοῦτο καὶ τούτους παρωσιωμένως χαλούμεν . Ὁ μὲν γὰρ μετριοφρονῶν οὐδὲ ἐπὶ τοὺς μεγάλους μέγα φρονεῖ , τὸ ταπεινὸν εἴδως τὸ ἑαυτοῦ · ὁ δὲ εὐτελὴς καὶ ἐπὶ τοὺς μικροὺς μέγα φανδάζεται . Κασώμεθα τοίνυν τὸ διὰ ταπεινοφροσύνης ὕψος · ἐπισκεψώμεθα τῶν ἀνθρωπίνων τὴν φύσιν , ἵνα ἐκκαθαμεν τὴν πόθων τῶν μελλόντων . Ἕτερος γὰρ οὐχ ἔστι γενέσθαι ταπεινὸν , ἀλλ’ ἡ διὰ τοῦ θελῶν ἔρωτος [ 8 ] καὶ τῆς τῶν παρόντων ὑπεροψίας . Ὦσπερ γὰρ εἰ τις βασιλείας ἐπιτυγχάνει μελλοῖ , εἶτα ἀνεὶ τῆς ἀλουργίδος ἐκείνης ἰδιωτικὴν τινὰ τις αὐτῷ παράσχοι τιμὴν , οὐδὲν αὐτὴν εἶναι ἠγήσεσθαι · οὕτω καὶ ἡμεῖς πάντων καταγελασόμεθα τῶν παρόντων , εἰ τῆς τιμῆς ἐπιθυμήσαιμεν ἐκείνης . Οὐχ ὁρᾶτε τοὺς παῖδας , ὅταν παίζοντες τάξιν ποιῶσι , καὶ στρατιώτας , καὶ προηγούμενος αὐτῶν κήρυξ καὶ βαβδύχος , καὶ μέσος ὁ παῖς ἐν χιῶρ ἄρχοντος βαβίβη , ὡς παιδικὰ τὰ γινόμενα · Τοιαῦτά ἐστι τὰ ἀνθρώπινα , καὶ τούτων εὐτελέστερα , σήμερον ἂντα καὶ αὔριον οὐχ ἂντα . ώψηλότεροι τοίνυν γενώμεθα τούτων , τὰ μὴ μόνον αὐτῶν μὴ ἐπιθυμῶμεν , ἀλλὰ καὶ αἰσχυνώμεθα εἰ τις ἡμῖν ταῦτα προτεῖνοι . Οὕτω γὰρ τὸν τούτων ἐκβαλόντας ἔρωτα , τὸν θεῖον ἐκείνον ἔξομεν , καὶ τῆς ἀθανάτου δόξης ἀπολαύσομεν · ἢς ἄνοικο πάντα τῆς ἐπιγείου , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ , ἄμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , - ιρη , νὺν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: θαυμάζω καί μέγας ἄγω , τις ἄρα εἰμί ὁ ὑψηλός · οὐ ὁ ὁ πηλός μή θαυμάζω · τις δέ ὁ ταπεινός καί εὐτελής · οὐ ὁ θαυμάζω αὐτός , ὁ μέγας τίθημι · οὕτως δή καί ἐνταῦθα λογίζομαι , ὅτι ὁ μέν γάρ καί σποδή ἑαυτοῦ λέγω , ὑψηλός εἄν εἰμί , καίτοι γε ἀπό ταπεινοφροσύνη λέγω · ὁ δέ μή γῆ καί σποδή ἑαυτοῦ νομίζω , ἀλλά περιμένω ἑαυτοῦ , καί μεταλοφρονεω , οὗτος μέν οὖν εἄν εἰμί εὐτελής εἰς μικρός μέγας τίθημι . ὧδε ὅλος , ὅτι ἀπό πολύς δαινοια ὄψος ῥέω ὁ ῥῆμα ἐκεῖνος ὁ πατριάρχης , ἐγώ δέ εἰμί ὁ καί σποδός · ἀπό ὄψος , οὐ ἀπό ἄπνοια . καθαρός γάρ καί σῶμα ἄλλος μέν εἰμί , εὐεκτέω καί σφριγάω εἰμί , ἄλλος δέ φλεγμαίνω · καίτοι γε ἀμφότερος ὑψηλός εἰμί · σάρξ , ἀλλά ὁ μέν διαφθείρω , ὁ δέ ὀγύους · οὕτως καί ἐνταῦθα ἕτερος εἰμί εἰμί ἀπονέμω , ὅσπερ εἰμί φλεγμαίνω εἰμί · καί ἕτερος εἰμί ὑψηλός , ὅσπερ εἰμί εὐεκτέω εἰμί . καί πάλιν εἰμί τις ὑψηλός ὁ μέτρον ὁ σῶμα · ἄλλος δέ βραχύς εἄν , προσλαμβάνω ὑμμάδας ψηλός · γίγνομαι · εἰμί οὖν καλέω ὑψηλός καί μέγας , ἶψ ἐγώ · οὐ ειδηλος ὅτι ὁ οἴκοθεν ὁ ὕψος ἔχω · ἐκεῖνος γάρ ἀλλότριος ἔχω οὗτος , καί ὁ ταπεινός ἐπιβαίνω , οὗτος γέγonen ὑψηλός · ὁ πολύς πάσχω ὁ ἄνθρωπος , ἐπί χρῆμα καί δόξα ἑαυτοῦ ἀναβιβάζω , ὅσπερ οὐ εἰμί ὕψος . Ἴψηλος γάρ εἰμί ὁ μηδείς δήω οὗτος , ἀλλά καταφρονέω ἀπαντάω , καί οἴκοθεν ἔχω ὁ μέγεθος . γίγνομαι τοίνυν ταπεινός , ἵνα γίγνομαι ὑψηλός · ὁ γάρ ταπεινός ἑαυτοῦ , ἀψηλώθησεται , φημί . ἄλλος οὐ ὁ απονεμημένος τοιούτος , ἀλλά πᾶς εἰμί εὐτάλατωρος · καί γάρ ὁ πομφόλυξ περίειμι , ἄλλος οὐ εἰμί ὑγιής ὁ φύσωμα . Ζεύς οὗτος καί οὗτος παρωσιωμένως χαλόω . ὁ μέν γάρ μετριοφρονέω οὐδέ ἐπί ὁ μέγας μέγας φρονέω , ὁ ταπεινός οἶδα ὁ ἑαυτοῦ · ὁ δέ εὐτελής καί ἐπί ὁ μικρός μέγας φαντάζω . χάζομαι τοίνυν ὁ διά ταπεινοφροσύνη ὕψος · ἐπισκοπέω ὁ ἀνθρώπινος ὁ φύσις , ἵνα καθίημι ὁ πόθος ὁ μέλλω . ἕτερος γάρ οὐ εἰμί γίγνομαι ταπεινός , ἀλλά ὁ διά ὁ ἐθέλω Ἔρως [ 8 ] καί ὁ ὁ πάρειμι ὑπεροψία . ὥσπερ γάρ εἰμί τις βασίλεια ἐπιτυγχάνω μέλλω , εἶτα ἀνίημι ὁ ἀλουργίς ἐκεῖνος ἰδιωτικός τις τις αὐτός παρέχω τιμή , οὐδείς αὐτός εἰμί ἡγέομαι · οὗτος καί ἐγώ πᾶς καταγελάω ὁ πάρειμι , εἰμί ὁ τιμή ἐπιθυμέω ἐκεῖνος . οὐχ ὁράω ὁ παῖς , ὅταν παίζω τάξις ποιέω , καί στρατιώτης , καί προηγούμενος αὐτός κῆρυξ καί βαβδύχος , καί μέσος ὁ παῖς ἐν χιῶρ ἄρχω βίβημι , ὡς παιδικόν ὁ γίγνομαι · τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος , καί οὗτος εὐτελής , σήμερον ἄντα καί αὔριον οὐ ἄντα . ωψηλοτερεω τοίνυν γίγνομαι οὗτος , ὁ μή μόνος αὐτός μή ἐπιθυμέω , ἀλλά καί αἰσχύνω εἰμί τις ἐγώ οὗτος προτείνω . οὕτως γάρ ὁ οὗτος ἐκβάλλω Ἔρως , ὁ θέω ἐκεῖνος ἔχω , καί ὁ ἀθάνατος δόξα ἀπολαύω · εἶμαι ανοϊκός πᾶς ὁ ἐπίγειος , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ , ἄμη ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , - Ἱρή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .