joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0203.2
ἐν πλούτῳ , κἂν ἐν πανίᾳ φαίνη . Φύεται γὰρ καὶ ἐν πένθινον ψυχὰς τὸ χαλεπὸν τοῦτο νόσημα , καὶ πλὸν αὐτῶν ἐπιρρίβει τὴν πενίαν . Κἂν εὐρεθῇ πένης φιλάργυρος , οὐκ ἐν χρήμασιν ὁ τοιοῦτος , ἀλλ’ ἐν λιμῷ διδύει δίψην . Οὐ γὰρ ἀνέχεται τὴν μετριότητα αὐτῶν ἀπολαύσει μετὰ ἀδείας , ἀλλὰ καὶ τὴν γαστέρα λιμῷ κατατείνει , καὶ τὸ σῶμα ἅπαν γυμνότητι καὶ χρωμῇ τιμωρεῖται , καὶ τῶν δεσμοτῶν μᾶλλον αὐγχυνὶ καὶ βυθὸν πανταχοῦ φαίνεται · καὶ δει θρηνεῖ καὶ διύρεται , ὥσπερ πάντων ὧν ἀθλιώτερος , κἂν μυρίους πενεστέρους ἔχῃ . Οὕτως , κἂν εἰς ἀγορὰν ἐμβάλλῃ , πολλοὺς λαβὼν ἄπεισι μώλωπας · κἂν εἰς βαλανεῖον , κἂν εἰς θέατρον , πλείονα λήφεται τραύματα , οὐκ ἀπὸ τῶν θεωρούντων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν ἐπὶ τῆς σκηνῆς , ὅταν ἴδῃ πολλάς τῶν προνενομένων γυναικῶν χρυσῇ καταλαμπόμενας . Οὕτως κἂν τὴν θάλατταν πλέι , τοὺς κηρύρας πάλιν καὶ τὰς μυριαγώγους ναῦς ἐννοῶν καὶ τὰ ἀπειρα χέρη , οὐδὲ ζη ἐαυτὸν ἡγήσεται · κἂν διὰ τῆς ὀδού , τοὺς ἀγροὺς , τὰ προάστια , τὰ καταλύματα , τὰ βαλανεία , τὰς ἐκ τούτων προσόδους ἀναλογιζόμενος , ἀδύνατον ἑαυτῷ τὸν βίον ἡγήσεται εἶναι λοιπόν · κἂν οἴκοι δὲ κατακλίνῃ αὐτὸν , τὰ ἀπὸ τῆς ἀγορᾶς τραύματα ἀναφαίνων , καθ’ ἑαυτὸν μειζόνως λυμανίζεται τὴν ψυχὴν · καὶ μίαν οὐδε παραμυθίαν μόνην τῶν κατεχόντων αὐτὸν κακῶν , τὸν θάνατον καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγὴν . Ταῦτα δὲ οὐχ ὁ πένης μόνον , ἀλλὰ καὶ ὁ πλούσιος ὁ τοῦτο παριπτάων τὴν νοσήματα πασχεῖται , καὶ τοσοῦτον μᾶλλον τὸ πένθος , ὅσω καὶ σφοδρότερα ἐπίκειται τοῦτο ἡ τυραννίς , καὶ πλείων ἡ μέθη . Διὸ καὶ πάντων πενιέστερον ἑαυτὸν οὗτος ἡγήσεται [ 211 ] , μᾶλλον δὲ καὶ ἔστι πενιέσταρος . Οὐ γὰρ τῷ μέτρῳ τῆς οὐσίας , ἀλλὰ τῇ διαθέσει τῆς γνώμης ὁ πλοῦτος καὶ ἡ πενία κρίνεται · καὶ ἐκαίνους μᾶλλον ἔστιν ὁ πάντων πτωχέστατος , ὁ δὲ τοῦ πλείονος ἐπιθυμῶν , καὶ μηδέποτε στήσαι δυνάμενος τὴν πονηρὰν ταύτην ἐπιθυμίαν . Διὰ δὲ ταῦτα πάντα φεύγωμεν τὴν φιλαργυρίαν , τὴν πτωχοποιόν , τὴν ψυχοφόρον , τὴν γέννην φιλίαν , τὴν ἐχθρὰν τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν , τὴν μητέρα πάντων ὧν ἐστὶ κακῶν · καὶ καταφρονήσωμεν χρημάτων , ἵνα ἀπολαύσωμεν χρημάτων , καὶ μετὰ τῶν χρημάτων ἀπολαύσωμεν καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἡμῖν ἀγαθῶν ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , καὶ τὰ δέξης .
Lemmas: ἐν πλοῦτος , κἀν ἐν πανία φαίνω . φύω γάρ καί ἐν πενθύνω ψυχή ὁ χαλεπός οὗτος νόσημα , καί πλός αὐτός ἐπιρρίπτω ὁ πενία . κἀν εὑρίσκω πένης φιλάργυρος , οὐ ἐν χρῆμα ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἐν λιμός δίδυμι δίψος . οὖον γάρ ἀνέχω ὁ μετριότης αὐτός ἀπολαύω μετά ἄδεια , ἀλλά καί ὁ γαστήρ λιμός κατατείνω , καί ὁ σῶμα ἅπας γυμνότης καί χρωμῇ τιμωρέω , καί ὁ δεσμοος μᾶλλον αὐγχυνὶ καί βυθός πανταχοῦ φαίνω · καί δεῖ θρηνέω καί διαίρω , ὥσπερ πᾶς ὅς ἄθλιος , κἀν μυρίος πένης ἔχω . οὕτως , κἀν εἰς ἀγορά ἐμβάλλω , πολύς λαμβάνω ἄπειμι μώλωψ · κἀν εἰς βαλανεῖον , κἀν εἰς θέατρον , πλείων λαμβάνω τραῦμα , οὐ ἀπό ὁ θεωρέω μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ ἐπί ὁ σκηνή , ὅταν ὁράω πολύς ὁ προνοέω γυνή χρύσεος καταλάμπω . οὕτως κἀν ὁ θάλασσα πλέω , ὁ κηρυηρα πάλιν καί ὁ μυριαγωγος ναῦς ἐννοέω καί ὁ ἤπειρος Χέρη , οὐδέ ζῶ ἑαυτοῦ ἡγέομαι · κἀν διά ὁ ὁδός , ὁ ἀγρός , ὁ προάστιον , ὁ κατάλυμα , ὁ βαλανεῖον , ὁ ἐκ οὗτος πρόσοδος ἀναλογίζομαι , ἀδύνατος ἑαυτοῦ ὁ βίος ἡγέομαι εἰμί λοιπός · κἀν οἴκοι δέ κατακλίνω αὐτός , ὁ ἀπό ὁ ἀγορά τραῦμα ἀναφαίνω , κατά ἑαυτοῦ μέγας λυμαίνω ὁ ψυχή · καί εἷς οὐ παραμυθία μόνος ὁ κατέχω αὐτός κακός , ὁ θάνατος καί ὁ ἐντεῦθεν ἀπαλλαγή . οὗτος δέ οὐ ὁ πένης μόνος , ἀλλά καί ὁ πλούσιος ὁ οὗτος παρίπταμαι ὁ νόσημα πασχέω , καί τοσοῦτος μᾶλλον ὁ πένθος , ὅσος καί σφοδρός ἐπίκειμαι οὗτος ὁ τυραννίς , καί πλείων ὁ μέθη . Διὸ καί πᾶς πενιέστερον ἑαυτοῦ οὗτος ἡγέομαι [ 211 ] , μᾶλλον δέ καί εἰμί πενιέσταρος . οὖον γάρ ὁ μέτρον ὁ οὐσία , ἀλλά ὁ διάθεσις ὁ γνώμη ὁ πλοῦτος καί ὁ πενία κρίνω · καί καινόω μᾶλλον εἰμί ὁ πᾶς πτώχης , ὁ δέ ὁ πλείων ἐπιθυμέω , καί μηδέποτε ἵστημι δύναμαι ὁ πονηρός οὗτος ἐπιθυμία . Ζεύς δέ οὗτος πᾶς φεύγω ὁ φιλαργυρία , ὁ πτωχοποιός , ὁ ψυχοφορος , ὁ γέννη φίλιος , ὁ ἐχθρός ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , ὁ μήτηρ πᾶς ὅς εἰμί κακός · καί καταφρονέω χρῆμα , ἵνα ἀπολαύω χρῆμα , καί μετά ὁ χρῆμα ἀπολαύω καί ὁ ἐπαγγέλλω ἐγώ ἀγαθός ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , καί ὁ δείκνυμι .