joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0247.1
τίς δὲ ψευδόμενος ( καὶ γὰρ μικρὸς ὁν ὁ διάβολος ἐπιστήμα τοῖς προφήταις , ψευδοπροφήτας · εἰσάγων ὡς δήπου τὰ μέλλοντα προλέγοντες καὶ αὐτοὺς ) · εἰτα ἐπειδὴ τῶς ἀνεῦθην ἦν τὰ λεγόμενα , εἰπε τῶν πραγμάτων ἐκδιδόντων περὶ τῶν προελήγετο , καὶ ῥαδίως παρεκρούσθω ( τῶν γὰρ ψευδόμενον καὶ τῶν ἀληθεύοντα τὸ τέλος ἠλεγχε ) · ἵνα δὴ μὴδὲ πρὸ τοῦ τῶν ἀπαντῶντα οἱ ἀχρασταὶ , διδῶσιν αὐτοῖς σχῆματιον , δὲ καὶ πρὸ τῆς ἐκδόσεως ἐδείκνυ τούτων κάκεινον καὶ ἐντεῦθεν λαβὼν ἀκολουθίαν καὶ ἀρχήν , οὕτω καὶ εἰς τὸν περὶ τῶν χαρισμάτων ἐκβαίνει λόγον , καὶ τὴν φιλονεικίαν διορθοῦται · τὴν καὶ ἐντεῦθεν γινομένην . Τέως μέντοι τοῦ περὶ τῶν μάντεων ἀρχεται · λόγου οὕτω λέγων · Περὶ δὲ τῶν πνευματικῶν οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν , ἀδελφοί · πνευματικὰ τὰ σημεῖα καλῶν , ὅτι ταῦτα ἔργα τοῦ Πνεύματος μένου , οὐδὲν ἀνθρωπίνης ἐπισφαλείας σπουδῆς εἰς τὸ τὰ τοιαῦτα θαυματουργεῖν . Καὶ μᾶλλον περὶ αὐτῶν διαλέγεσθαι , πρότερον , ὅπερ ἔφη , τῆς μαντείας τὴν διαφορὰν καὶ τῆς προφητείας τίθησι , οὕτω λέγων · Οἴδατε ὅτι ὅτε ἔθνη ἦτε , πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄψυχα , ὡς ἂν ἤγεσθε , ἀπαγόμενοι . Ὁ δὲ λέγει , τοῦτο ἐστιν · Ἐν τοῖς εἰδώλοις , φησίν , εἴποτε κατεσχύθη τις ὑπὸ πνεύματος ἀκαθάρτου καὶ ἐμαντεύετο , ὥσπερ ἀπαγόμενος , οὕτως εἴλκατο ὑπὸ τοῦ πνεύματος δεδεμένος , οὐδὲν εἰδὼς ὃν λέγει . Τοῦτο γὰρ μάντευσιν λέγω , τὸ ἐξεστηκέναι , τὸ ἀνάγκην ὑπομένειν , τὸ ἀβλαβεῖν , τὸ ἐλκεσθαι , τὸ σύρεσθαι ὡσπερ μαίνόμενον . Ὁ δὲ προφήτης οὐχ οὕτως , ἀλλὰ μετὰ διανοίας νηφούσης , καὶ σωφρονούσης καταστάσεως , καὶ εἰδὼς ὃ φθέγγεται , φησίν ἀπαντα . Ὡστε καὶ πρὸ τῆς ἐκδόσεως πάντευθεν γνῶριζε τὸν μάντιν καὶ τὸν προφήτην . Καὶ σκόπει πῶς ἀνύποπτον ποιεῖ τὸν λόγον · αὐτοὺς μάρτυρας καλεῖ τοὺς ἐν τῇ πατρὶ τοῦ πράγματος γενομένους . Ὅτι γὰρ οὐ ψεύδομαι , φησίν , οὐδὲ ἀπλῶς διασύρω τὰ τῶν ἔθνων , ὡς ἐχθρὸς αὐτῶν , αὐτοὶ ὁμοῦ μοι μαρτυρήσατε · καὶ γὰρ οἴδατε ὅτε Ἕλληνες ἦτε , πῶς ἀπήγεσθε εἰς ἱδύμους εἰς . Εἰ δὲ τις καὶ τούτους ὡς πιστοὺς · ὑπόπτους εἶναι φράῃ , φέρει καὶ ἐκ τῶν ἔθνων τοῦτο ἡμῖν ποιήσω φανερὸν . Ἀκούσον γοῦν Πλάτωνος λέγοντος οὕτως · Ὅπερ οἱ χρησμοῦδοι καὶ οἱ θεωμάντες λέγουσι μέν πολλὰ καὶ καλά , ἵσασιν δὲ οὐδὲν ὃν λέγουσιν . Ἀκούσον γοῦν καὶ ἑτέρου ποιητοῦ τὰ αὐτὰ ἐνδεικνυμένου . Ἐπειδὴ γὰρ τελευταῖς · τισὶ καὶ μαγγανείας κατέδησε δαίμονά τις εἰς ἄνθρωπον , καὶ ἐμαντεύετο ἐκεῖνος , καὶ μαντευόμενος ἐρρίπτετο καὶ ἐσπαράττετο , καὶ ἀνεγχαίνει τοῦ δαίμονος τὴν ὀρμὴν οὐκ ἠδύνατο , ἀλλ' [ 200 ] ἐμελλε διασπώμενος οὕτως ἀπόλλυσθαι , τοῖς τὰ τοιαῦτα μαγγανεύουσι φησι ·
Lemmas: τίς δέ ψεύδω ( καί γάρ μικρός εἰμί ὁ διάβολος ἐπιστήμη ὁ προφήτης , ψευδοπροφήτης · εἰσάγω ὡς δήπου ὁ μέλλω προλέγω2 καί αὐτός ) · εἶτα ἐπεί Τῶς ἀνεῦθην εἰμί ὁ λέγω , εἶπον ὁ πρᾶγμα ἐκδίδωμι περί ὁ προλαγχάνω , καί ῥᾳδίως παρακρούω ( ὁ γάρ ψεύδω καί ὁ ἀληθεύω ὁ τέλος ἐλέγχω ) · ἵνα δή μηδέ πρό ὁ ὁ ἀπαντάω ὁ ἀχρασταὶ , δίδωμι αὐτός σχημάτιον , δέ καί πρό ὁ ἔκδοσις δείκνυμι οὗτος ἐκεῖνος καί ἐντεῦθεν λαμβάνω ἀκολουθία καί ἀρχή , οὗτος καί εἰς ὁ περί ὁ χάρισμα ἐκβαίνω λόγος , καί ὁ φιλονεικία διορθόω · ὁ καί ἐντεῦθεν γίγνομαι . Τέως μέντοι ὁ περί ὁ μάντις ἀρχω · λόγος οὗτος λέγω · περι δέ ὁ πνευματικός οὖον ἐθέλω σύ ἀγνοέω , ἀδελφός · πνευματικός ὁ σημεῖον καλός , ὅτι οὗτος ἔργον ὁ πνεῦμα μένω , οὐδείς ἀνθρώπινος ἐπισφάλεια σπουδή εἰς ὁ ὁ τοιοῦτος θαυματουργέω . καί μᾶλλον περί αὐτός διαλέγω , πρότερος , ὅσπερ φημί , ὁ μαντεῖος ὁ διαφορά καί ὁ προφητεία τίθημι , οὗτος λέγω · οἶδα ὅτι ὅτε ἔθνος εἰμί , πρός ὁ εἴδωλον ὁ ἄψυχος , ὡς εἄν ἄγω , ἀπάγω . ὁ δέ λέγω , οὗτος εἰμί · ἐν ὁ εἴδωλον , φημί , εἴποτε κατέχω τις ὑπό πνεῦμα ἀκάθαρτος καί μαντεύομαι , ὥσπερ ἀπάγω , οὕτως εἴλω ὑπό ὁ πνεῦμα δήω , οὐδείς εἰδοί ὅς λέγω . οὗτος γάρ μάντευσις λέγω , ὁ ἐξίστημι , ὁ ἀνάγκη ὑπομένω , ὁ ἀβλαβής , ὁ ἕλκω , ὁ σύρω ὡς μαίνομαι . ὁ δέ προφήτης οὐ οὕτως , ἀλλά μετά διάνοια νήφω , καί σωφρονέω κατάστασις , καί εἰδοί ὅς φθέγγομαι , φημί ἅπας . ὡστε καί πρό ὁ ἔκδοσις πάντευθεν γνωρίζω ὁ μάντις καί ὁ προφήτης . καί σκοπέω πῶς ἀνύποπτος ποιέω ὁ λόγος · αὐτός μάρτυς καλέω ὁ ἐν ὁ πατήρ ὁ πρᾶγμα γίγνομαι . ὅτι2 γάρ οὖον ψεύδω , φημί , οὐδέ ἀπλόος διασύρω ὁ ὁ ἔθνος , ὡς ἐχθρός αὐτός , αὐτός ὁμοῦ ἐγώ μαρτυρέω · καί γάρ οἶδα ὅτε Ἕλλην εἰμί , πῶς ἀπάγω εἰς ἱδύμους εἰς . εἰμί δέ τις καί οὗτος ὡς πιστός · ὕποπτος εἰμί Φράη , φέρω καί ἐκ ὁ ἔθνος οὗτος ἐγώ ποιέω φανερός . ἀκούω γοῦν Πλάτων λέγω οὕτως · ὅπερ ὁ χρησμουδεω καί ὁ θεωμάντες λέγω μέν πολύς καί καλός , οἶδα δέ οὐδείς ὅς λέγω . ἀκούω γοῦν καί ἕτερος ποιητής ὁ αὐτός ἐνδείκνυμι . ἐπεί γάρ τελευτή · τις καί μαγγανεία καταδέω δαίμων τις εἰς ἄνθρωπος , καί μαντεύομαι ἐκεῖνος , καί μαντεύομαι ῥίπτω καί σπαράσσω , καί ἀνεγχαίνει ὁ δαίμων ὁ ὁρμή οὐ δύναμαι , ἀλλά [ 200 ] μέλλω διασπάω οὕτως ἀπόλλυμι , ὁ ὁ τοιοῦτος μαγγανεύω φημί ·