joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0262.3
συνώπταιν εἰωθότων καὶ ἐπισκήψει τοῖς εἰρημένοις , καὶ καμψήσεται πάντως ἡμᾶς λέγων · Μέγρε τίνος εὐκαίρη πέντης ; καὶ καὶ πειρωθῶν ἐν τοῖς λόγοις εἰσάγων , καὶ συμφοράς ἡμῖν προσφησόμενος , καὶ πενίαν προαναφανοῦσα , καὶ πτωχοὺς ποιήσω σπουδάζων ; Οὐ [ 276 ] πτωχοὺς ἡμεῖς συνωθούμεν ποιήσαι , ἀνθρώπους , ταῦτα λέγω , ἀλλὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν πλοῦτον ὑμῖν ἀνοίξαι σπεύδων . " Ἐπεὶ καὶ πρὸς τὸν ὀγιάζοντα οὐ τῶν ἀρρωστούτων κεμενημένων καὶ τὰς ἐκείνως διηρημενος ὁδύνας , οὐχ ἵνα ἐκίνουν ποιήσῃ , λέγει , ἀλλ' ἵνα ἐπὶ τῆς ὑγιείας διατηρήσῃ , τῷ φόβῳ τῶν ἐκείνως συμβαινόντων τούτου τοῦτο ῥαθυμίαν ἐκκόπτει . Φοβερὸν ὑμῖν ἡ πενία εἶναι δοκεῖ , καὶ φρικτὸν καὶ μέχρι προσοχολίας αὐτή . Διὰ γὰρ τοῦτο πάντες ἔμεν , ὅτι πενίαν δεδιόχαμεν , χἂν μύρια ἔχωμεν τάλαντα . Οὐ γὰρ οὐ μὴδὲν ἔχων , πένης , ἀλλ' ὁ πενίαν φρίττων ἐπεὶ καὶ ἐν ταῖς συμφοραῖς οὐ τοῖς τὰ μεγάλα πάσχουσις κακὰ δακρύομεν καὶ ἀθλοὺς ἠγοῦμεθα , ἀλλὰ τοὺς οὐκ εἰδότας αὐτὰ φέρειν , χἂν μικρὰ τύχῃ δυσαως δὲ γε φέρειν εἰδὼς καὶ ἐπαίνων δέξιος καὶ στεφάνων . Καὶ ὅτι τοῦτο τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , ἐν τοῖς ἀγῶσι τινὰς ἐπαινοῦμεν ; τοὺς πολλὰ τυπτομένους καὶ μὴ ἀλγοῦντας , ἀλλ' ὑψηλὴν τὴν αὐχένα ἔχοντας , ἢ τοὺς ἀπὸ τῶν πρώτων φεύγοντας πληγῶν ; οὐχὶ ἐκείνους μὲν καὶ στεφανοῦμεν , ὡς ἀνδρείους καὶ γενναιούς , τούτους δὲ καὶ γελῶμεν , ὡς ἀνάνδρους καὶ δειλοὺς ; Οὕτω τοίνυν καὶ ἐπὶ τῶν βίου πραγμάτων ποιῶμεν · τὸν μὲν εὐκύκως πάντα φέροντα στεφανώσωμεν , καθάπερ ἐκείνων τὸν γενναῖον παγκρατιστήν · τοῦτον δὲ δακρύσωμεν τὸν δεδιδοῦτα καὶ τρέμοντα τὰ δεινὰ , καὶ πρὶν ἢ δεδεῖσαι πληγὴν ἀποκαθηκὼτα τὴν δέξ . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἀγῶνῶν εἴ τις , πρὶν ἢ χειρὰς ἀνδράρ , τὸν ἀντιπάλον ἰδὼν τὴν δεξιὰν ταῖνοντα μόνον ἀποφύγοι , χἂν μὴ δέξεται πληγὴν , καταγέλαστος ἔσται , ὡς ἀτονος δ' καὶ μαλακὸς καὶ πόνων ἀπειρος τοιοῦτον · οἷον καὶ ἐπὶ τούτων συμβαίνει τῶν πενίαν δεδιδοῦντων , καὶ οὐδὲ τὴν προσδοκίαν αὐτῆς ἐνεχὼν δυναμένων . Οὐχ ἄρα ἡμεῖς ποιοῦμεν ὑμᾶς ἀθλοὺς , ἀλλ' ὑμεῖς ἑαυτούς . Πῶς γὰρ οὐ καταπαίζεται σου λοιπὸν ὁ διδάσκαλος , καὶ πρὸ τῆς πληγῆς τὴν ἀπειλὴν ὁρῶν δεδιδοῦτα καὶ τρέμοντα ; Μᾶλλον δὲ , ὅταν ἀπειλὴν τοῦτο νομίζῃς , οὐ δεήσεταί λοιπὸν οὐδὲ πληθεῖ , ἀλλ' ἀφεῖς ἔχειν τὸν πλοῦτον , τῇ προσδοκίᾳ τῆς ἀφαίρεσεως χρηροῦ παντὶς μαλακώτερον σε ἐργάσεταί . Καὶ γὰρ πεφυκάμεν , ὡς εἴπειν , ἀπερ δεδιδοῦμεν , μετὰ τὸ παθεῖν οὐχ οὕτω νομίζειν εἶναι φοβερόν , ὡςπερ ἐμπροσθεν καὶ πρὸ τῆς πείρας . 'Ἴν' οὖν μηδὲ ταύτην κτήση τὴν ἀρετὴν , ἐν ἀκμάζοντί σε κατέχει φόβος , πρὸ τῆς πείρας τῷ φόβῳ τῆς πανίας ὡςπερ χηρὸν πυρὶ καταστέφαν . Καὶ γὰρ χρυσὸς παντὸς μαλακώτερος ὁ τοιοῦτος , καὶ αὐτοῦ τοῦ Κάνιν ἀθλιώταρον βίον ἔχει , ὑπὲρ μὲν ὧν πλεονεκτεῖ δεδιδοῦν , ὑπὲρ δὲ ὧν οὐχ ἔχει ἀλγῶν · καὶ ὑπὲρ μὲν ἔχει τρέμων πάλλιν , ὅτε δραπέτην ἀγνώμονα κατέχων ἐνδον τὸν πλοῦτον , καὶ ποικίλοις τισὶ καὶ ἀτόποις πολυπραγμονήσεσι πάθεσι . Καὶ γὰρ ἐπίθυμια ἀτοπὸς καὶ φόβος πολυεἰδὴς καὶ ἀγνοία καὶ τρόμος πανταχόθεν αὐτοὺς χειμάζουσι · καὶ τοῖς καὶ πλοῦν πάντοθεν ἐναντίους ἀνέμους ἐλανοῦντας , [ 277 ] καὶ πολλὰς ὑπομύουσι τὰς τραυμίας . Καὶ πῶς βλέπουσι τὸν τοιοῦτον ἀμελδεῖν , ἢ διηνεκῇ φέρειν χειμῶνα ; ἐπεὶ καὶ τὸν Κάνιν ἀνεκτότερον ἦν ἀποθάνειν , ἢ διαπαντὸς τρέμειν .
Lemmas: συνώπταιν εἴωθα καί ἐπίσκηψις ὁ εἴρω , καί κάμπτω πάντως ἐγώ λέγω · Μέγρε τίς εὐκαιρή πέντη ; καί καί πειρωθῶν ἐν ὁ λόγος εἰσάγω , καί συμφορά ἐγώ πρόσφημι , καί πενία προαναφαίνω , καί πτωχός ποιέω σπουδάζω ; οὖον [ 276 ] πτωχός ἐγώ συνωθέω ποιέω , ἄνθρωπος , οὗτος λέγω , ἀλλά ὁ οὐρανός ὁ πλοῦτος σύ ἀνοίγω σπεύδω . " ἐπεί καί πρός ὁ ογιαζοειντα οὖον ὁ ἀρρωστέω κεμενημένων καί ὁ ἐκείνως διαιρέω ὀδύνη , οὐ ἵνα κινέω ποιέω , λέγω , ἀλλά ἵνα ἐπί ὁ ὑγίεια διατήρηση , ὁ φόβος ὁ ἐκείνως συμβαίνω οὗτος οὗτος ῥᾳθυμία ἐκκόπτω . φοβερός σύ ὁ πενία εἰμί δοκέω , καί φρικτός καί μέχρι προσοχολίας αὐτός . Ζεύς γάρ οὗτος πᾶς εἰμί , ὅτι πενία διώκω , εἷς μύριοι ἔχω τάλαντον . οὖον γάρ οὖον μηδείς ἔχω , πένης , ἀλλά ὁ πενία φρίσσω ἐπεί καί ἐν ὁ συμφορά οὖον ὁ ὁ μέγας πάσχω κακός δάκρυ καί ἆθλος ἡγέομαι , ἀλλά ὁ οὐ οἶδα αὐτός φέρω , εἷς μικρός τυγχάνω δυσαής δέ γε φέρω εἰδοί καί ἔπαινος Δέξιος καί στέφανος . καί ὅτι οὗτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ἐν ὁ ἀγών τις ἐπαινέω ; ὁ πολύς τύπτω καί μή ἀλγέω , ἀλλά ὑψηλός ὁ αὐχήν ἔχω , ἢ ὁ ἀπό ὁ πρῶτος φεύγω πληγή ; οὐ ἐκεῖνος μέν καί στεφανόω , ὡς ἀνδρεῖος καί γενναῖος , οὗτος δέ καί γελάω , ὡς ἄνανδρος καί δειλός ; οὕτως τοίνυν καί ἐπί ὁ βίος πρᾶγμα ποιέω · ὁ μέν ευκυκαω πᾶς φέρω στεφανόω , καθάπερ ἐκεῖνος ὁ γενναῖος παγκρατιστής · οὗτος δέ δάκρυ ὁ δεδιδοῦτα καί τρέμω ὁ δεινός , καί πρίν ἢ δεδεῖσαι πληγή ἀποκάθημαι ὁ δέχομαι . καί γάρ ἐπί ὁ ἀγών εἰμί τις , πρίν ἢ χειράς ἀνδράρ , ὁ ἀντίπαλος εἶδον ὁ δεξιά ταιμιαινω μόνος ἀποφεύγω , εἷς μή δέχομαι πληγή , καταγέλαστος εἰμί , ὡς ἄτονος δέ καί μαλακός καί πόνος ἤπειρος τοιοῦτος · οἷος καί ἐπί οὗτος συμβαίνω ὁ πενία δεδιδηω , καί οὐδέ ὁ προσδοκία αὐτός ἐνέχω δύναμαι . οὐχ ἄρα ἐγώ ποιέω σύ ἆθλος , ἀλλά σύ ἑαυτοῦ . Πῶς γάρ οὖον καταπαίζω σύ λοιπός ὁ διδάσκαλος , καί πρό ὁ πληγή ὁ ἀπειλή ὁράω δεδιδοῦτα καί τρέμω ; μᾶλλος δέ , ὅταν ἀπειλή οὗτος νομίζω , οὖον δέω λοιπός οὐδέ πλῆθος , ἀλλά ἀφίημι ἔχω ὁ πλοῦτος , ὁ προσδοκία ὁ ἀφαίρεσις χρηροῦ Πάντις μαλακός σύ ἐργάζομαι . καί γάρ φύω , ὡς εἶπον , ὅσπερ δείδω , μετά ὁ πάσχω οὐ οὗτος νομίζω εἰμί φοβερός , ὡς ἔμπροσθεν καί πρό ὁ πείρω . Ἴνος οὖν μηδέ οὗτος κτάομαι ὁ ἀρετή , ἐν ἀκμάζω σύ κατέχω φόβος , πρό ὁ πείρω ὁ φόβος ὁ Πανίας ὡς χῆρος πῦρ καταστέφω . καί γάρ χρυσός πᾶς μαλακός ὁ τοιοῦτος , καί αὐτός ὁ κανί ἄθλιος βίος ἔχω , ὑπέρ μέν ὅς πλεονεκτέω δίδωμι , ὑπέρ δέ ὅς οὐ ἔχω ἄλγος · καί ὑπέρ μέν ἔχω τρέμω πάλλις , ὅτε δραπέτης ἀγνώμων κατέχω ἔνδον ὁ πλοῦτος , καί ποικίλος τις καί ἄτοπος πολυπραγμόνησις πάθος . καί γάρ ἐπιθυμία ἄτοπος καί φόβος πολυειδής καί ἄγνοια καί τρόμος πανταχόθεν αὐτός χειμάζω · καί ὁ καί πλόος πάντοθεν ἐναντίος ἄνεμος ἐλαύνω , [ 277 ] καί πολύς ὑπομύω ὁ τραυεις . καί πῶς βλέπω ὁ τοιοῦτος ἀμέλδειν , ἢ διηνεκής φέρω χειμών ; ἐπεί καί ὁ κανί ἀνεκτός εἰμί ἀποθνῄσκω , ἢ διαπαντός τρέμω .