joannes-chrysostomus.in-epistulam-i-ad-corinthios-homiliae-1-44 pg061_0102.2
Σ’ . Ποῖον οὖν θηρίον τούτοις οὐκ ἂν καταχλασθείη τοῖς πράγμασι ; τὶς οὕτως ὡμὸς καὶ ἀπάνθρωπος , ὡς μὴ γεννάσθαι τούτους ἡμεροῦ ; ’Αλλὰ γὰρ εἰσὶ τινες , [ 95 ] οἱ πρὸς τοσοῦτον ἀπηνείας ἤκουσαν , ὡς καὶ λέγειν ἀξία πάσχον αὐτούς . Ἄδον γὰρ ἐλεεῖν καὶ διακριεῖν καὶ συνδιαλύειν τὰς συμφοράς , οὐ δὲ καὶ κατηγροῦσιν ὡμῶς καὶ ἀπανθρώπως αὐτῶν · οὐς ἡθέλες ἂν ἐρωτῶν . Τίνος ἐνεκεν δέια πάσχουσιν , εἴπé μοι ; ὅτι τρέφεσθαι βούλονται καὶ μὴ λιμώτειν ; Οὐχί , φησί , ἀλλ’ ὅτι ἀργοῦντες . Σὺ δὲ οὐκ ἀργῶν σπαταλᾷς ; τί δέ , οὐχ ἐργασίας πολλάκις πάσης ἀργίας χαλαιωτέραν ἐργάτη , ἀρπάζων καὶ βιαζόμενος καὶ κλεοσκόπῶν ; Βέλτιον ἦν , εἰ καὶ σὺ ἤργεις τοιαύτην ἀργίαν · τοῦ γὰρ πλεονεκτεῖν οὐ οὕτως ἀργεῖν βέλτιον . Νῦν δὲ καὶ ἄλλοτρίαις ἐπιμβαίνειν συμφοραῖς , οὐ μόνον ἀργῶν , οὐδὲ μόνον ἀργίας χαλεπωτέραν ἐργασίαν ματῶν , ἀλλὰ καὶ κατηγορῶν τῶν δυσημερούτων . Δηγήμαθα δὲ αὐτοῖς καὶ τὰς ἄλλοτρίαις συμφοράς , τὰς ὀρφανίας τὰς ἀώρους , τοὺς τὸ δεσμωτήριον οἰκοῦντας , τοὺς ἐν δικαστηρίοις σπαρταστούς , τοὺς περὶ τὸ ζῆν δεδιούτας , τὰς χρείας τὰς ἀδοχίτους τῶν γυναικῶν , τὰς θρόους μεταβολὰς τῶν πλουτούντων , καὶ τὴν φόβον τοῦτον καταμαλλόντων αὐτῶν τὴν δύναμιν . Ἐν γὰρ τοῖς περὶ ἐτέρων διηγήμασι πείσομεν αὐτοὺς ταῦτα δεοῦσθαι πάντων καὶ παρὶ ἑαυτῶν . Ὅταν γὰρ ἀκούσωσιν , ὅτι τὸ τοῦ δείνου υἱὸς πλεονέκτης καὶ ἀρπαγὸς ἦν , τοῦ δείνου ἡ γυνή , τοῦ συλλὰ τυραννικὰ πεποιημένος , μετὰ τὴν ταλαινὴν τοῦ συνεκοῦντος μορίᾳ ὑπέμεινε δεινὰ , τῶν ἀδελφθέντων καὶ τῇ γυναικὶ καὶ τοῖς παισίοις ἐπόνησεν , καὶ κοινῷ πολὺν χρόνον ἡρμόν κατὰ τῆς οἰκίας τῆς ἐκείνου , κἂν πάντων ἀναίσθητότερος ἦ , καὶ αὐτὸς προσδοκῶν τὰ αὐτὰ παίσεται , καὶ ὑπὲρ τῶν ἑαυτοῦ δεδοχῶν μέρεσι τὰ αὐτὰ ὑπομείναι , σωφρονέστερος ἔσται . Πολλῶν δὲ ἡμῖν τοιούτων διηγημάτων ὁ βίος ἐμπέπλησται , καὶ οὐκ ἀπορήσομεν τῆς τοιαύτης διορθώσεως . Ὅταν δὲ ταῦτα λέγωμεν , μὴ ὡς παραίνουτες μὴδ’ ὡς συμβουλεύοντες αὐτὰ λέγωμεν , ἵνα μὴ φορτικώτερος γένηται ὁ λόγος , ἀλλ’ ὡς ἐν τάξει διγηγήματος · καὶ ἐξ ἑτέρας ἀκολουθίας ἐπὶ τὴν τοιαύτην καὶ βαδίζωμεν τὴν διάλεξιν , καὶ συνεχῶς αὐτοὺς εἰς ταῦτα ἐμβάλλωμεν τὰ διηγήματα , μηδὲν ἕτερον συγχρωτοῦντες λαλεῖν , ἢ ταῦτα · πῶς ἢ τοῦ δείνου οἰκία λαμπρὰ καὶ περιφανὴς οὖσα κατέπεσε · πῶς οὕτως ἐρημὸς ἔστιν , ὡς εἰς ἕτερον ἐλθεῖν χείρας τὰ ἐν αὐτῇ πάντα · πόσα δικαστήρια καθ’ ἑκάστον ἡμέραν ὑπὲρ ταύτης συνίστατο τῆς οὐσίας , πόσα πράγματα · πόσοι τῶν οἰκετῶν ἐκείνου , οἱ μὲν ἐπαιτούντες , οἱ δὲ τὸ δεσμωτήριον οἰκοῦντες ἀπεδύσαν · καὶ ταῦτα πάντα ὡς ἐλεοῦντες τὸν ἀπελθόντα λέγωμεν , καὶ ὡς τὰ παρόντα ἐξευλαβούμεν , ἵνα καὶ τὸν φόβον καὶ τὴν ἄλλην καταμαλλόμεν τὴν ἀπηχὴ διάνοιαν · καὶ ὅταν συσταλέντες ἔχωμεν τοὺς διηγήμασι τούτοις , τότε λοιπὸν αὐτοὺς καὶ τὸν περὶ τῆς γέννης ἐπαινοῦμεν λόγον , μὴ ὡς τοῦτον φοβοῦντες , ἀλλ’ ὡς ἕτερος ἐλεοῦντες · καὶ λέγωμεν · Καὶ τί χρή λέγειν τὰ παρόντα ; οὐδὲ γὰρ μέχρι τοῦτον ἔστηκε τὰ ἡμέτερα , ἀλλὰ χαλεπωτέρα δέξεσθαι χάλαισι τοὺς τοιούτους , καὶ ποταμὸς πυρός [ 96 ] καὶ σκύληξ ἰσόλος καὶ σκότος ἀτελεύτητον καὶ ἀθάνατοι χολάσεις . Ἄν τοῦτοις αὐτοὺς καταφέρωμεν τοῖς διηγήμασι , καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς χακείνους διορθώσωμεν , καὶ τῆς ἀρρωστίας ταχέως ἀπαλλάξωμεν , καὶ κατὰ τὴν ἡμέτερὰν ταύτην ἐπαινεῖν τὸν Θεὸν ἐχομέν , καθάπερ καὶ ὁ Παῦλος φησί · Καὶ τότε ὁ Ἰσαϊας ἐκάστω τενήσεται ἀπὸ τοῦ Θεοῦ . Ὁ μὲν γὰρ παρὰ ἀνθρώπους καὶ διαρρεῖ καὶ ἔστιν ὅτε οὐχ ἕτι ἀγάθης πολλάκις γίνεται διανοίας · ὁ δὲ παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ μένει ἀνηνυχὸς καὶ διαλέπεται σαφῶς . Ὅταν γὰρ ὁ τὰ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσθαι , καὶ πάθους ἐκὼν ἄν ἐπαινῇ , τότε καὶ ἀναμφισβήτητος ἔστι τῆς ἀρετῆς ἡ ἀποδείξις . Ταῦτα οὖν εἰδότες , τοιαῦτα πράττωμεν ὡς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπαινεῖσθαι , καὶ τῶν μεγίστων τυχεῖν ἀγαθῶν · ὅν γέγοντο πάντας ἡμᾶς ἐπισκεψῆ , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μηδ’ οὐ τῷ Πατρὶ , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: σύ . Ποῖον οὖν θηρίον οὗτος οὐ εἄν κατακλάω ὁ πρᾶγμα ; τις οὕτως ὠμός καί ἀπάνθρωπος , ὡς μή γεννάω οὗτος ἥμερος ; ’αλλά γάρ εἰμί τις , [ 95 ] ὁ πρός τοσοῦτος ἀπήνεια ἀκούω , ὡς καί λέγω ἄξιος πάσχω αὐτός . ἀσθίω γάρ ἐλεέω καί διακρίνω καί συνδιαλύω ὁ συμφορά , οὖον δέ καί κατηγρους ὠμός καί ἀπάνθρωπος αὐτός · οὖς ἐθέλω εἄν ἐρωτάω . τίς ἕνεκα δέια πάσχω , εἶπον ἐγώ ; ὅτι τρέφω βούλομαι καί μή λιμώσσω ; οὐ , φημί , ἀλλά ὅτι ἀργέω . σύ δέ οὐ ἀργός σπαταλάω ; τίς δέ , οὐ ἐργασία πολλάκις πᾶς ἀργία χαλαιωτέραν ἐργάτης , ἁρπάζω καί βιάζομαι καί κλεοσκοπος ; Ἀγαθός εἰμί , εἰμί καί σύ ἀργέω τοιοῦτος ἀργία · ὁ γάρ πλεονεκτέω οὖον οὕτως ἀργέω ἀγαθός . νῦν δέ καί ἀλλότριος επιμβαινω συμφορά , οὖον μόνος ἀργός , οὐδέ μόνος ἀργία χαλεπός ἐργασία μάτη , ἀλλά καί κατηγορέω ὁ δυσημερέω . Δηγήμαθα δέ αὐτός καί ὁ ἀλλότριος συμφορά , ὁ ὀρφανία ὁ ἄωρος , ὁ ὁ δεσμωτήριον οἰκέω , ὁ ἐν δικαστήριον σπαρταστούς , ὁ περί ὁ ζῶ δείδω , ὁ χρεία ὁ αδοχιος ὁ γυνή , ὁ θρόος μεταβολή ὁ πλουτέω , καί ὁ φόβος οὗτος καταμέλλω αὐτός ὁ δύναμις . ἐν γάρ ὁ περί ἕτερος διήγημα πείθω αὐτός οὗτος δείδω πᾶς καί Παρί ἑαυτοῦ . ὅταν γάρ ἀκούω , ὅτι ὁ ὁ δεινός υἱός πλεονέκτης καί Ἅρπαγος εἰμί , ὁ δεινός ὁ γυνή , ὁ Σύλλας τυραννικός ποιέω , μετά ὁ ταλαινη ὁ συνίημι μορία ὑπομένω δεινός , ὁ ἀδελφθέντων καί ὁ γυνή καί ὁ παίσιος πονέω , καί κοινός πολύς χρόνος Ἕρμος κατά ὁ οἰκίον ὁ ἐκεῖνος , κἀν πᾶς ἀναίσθητος εἰμί , καί αὐτός προσδοκάω ὁ αὐτός παίω , καί ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ δοχή μέρος ὁ αὐτός ὑπομένω , σώφρων εἰμί . πολλες δέ ἐγώ τοιοῦτος διήγημα ὁ βίος ἐμπίμπλημι , καί οὐ ἀπορέω ὁ τοιοῦτος διόρθωσις . ὅταν δέ οὗτος λέγω , μή ὡς παραινουαιρεω μηδέ ὡς συμβουλεύω αὐτός λέγω , ἵνα μή φορτικός γίγνομαι ὁ λόγος , ἀλλά ὡς ἐν τάξις διγηγήματος · καί ἐκ ἕτερος ἀκολουθία ἐπί ὁ τοιοῦτος καί βαδίζω ὁ διάλεξις , καί συνεχῶς αὐτός εἰς οὗτος ἐμβάλλω ὁ διήγημα , μηδείς ἕτερος συγχρωτοῦντες λαλέω , ἢ οὗτος · πῶς ἢ ὁ δεινός οἰκίον λαμπρός καί περιφανής εἰμί καταπίπτω · πῶς οὕτως ἐρῆμος εἰμί , ὡς εἰς ἕτερος ἔρχομαι χείρ ὁ ἐν αὐτός πᾶς · πόσος δικαστήριον κατά ἕκαστος ἡμέρα ὑπέρ οὗτος συνίστημι ὁ οὐσία , πόσος πρᾶγμα · πόσος ὁ οἰκέτης ἐκεῖνος , ὁ μέν ἐπαιτέω , ὁ δέ ὁ δεσμωτήριον οἰκέω ἀποδύω · καί οὗτος πᾶς ὡς ἐλεέω ὁ ἀπέρχομαι λέγω , καί ὡς ὁ πάρειμι ἐξευλαβέομαι , ἵνα καί ὁ φόβος καί ὁ ἄλλος καταμαλλόμεν ὁ ἀπάγω διάνοια · καί ὅταν συστέλλω ἔχω ὁ διήγημα οὗτος , τότε λοιπός αὐτός καί ὁ περί ὁ γέννα ἐπαινέω λόγος , μή ὡς οὗτος φοβέω , ἀλλά ὡς ἕτερος ἐλεέω · καί λέγω · καί τίς χρή λέγω ὁ πάρειμι ; οὐδέ γάρ μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ ἡμέτερος , ἀλλά χαλεπός δέχομαι χάλα ὁ τοιοῦτος , καί ποταμός πῦρ [ 96 ] καί σκύλαξ ἴσος καί σκότος ἀτελεύτητος καί ἀθάνατος χολανθανω . ἄν οὗτος αὐτός καταφέρω ὁ διήγημα , καί ἐγώ αὐτός χακεινοος διορθόω , καί ὁ ἀρρωστία ταχέως ἀπαλλάσσω , καί κατά ὁ ἡμέτερος οὗτος ἐπαινέω ὁ θεός ἔχω , καθάπερ καί ὁ Παῦλος φημί · καί τότε ὁ Ἰσαίας ἕκαστος τείνω ἀπό ὁ Θεός . ὁ μέν γάρ παρά ἄνθρωπος καί διαρρέω καί εἰμί ὅτε οὐ ἔτι Αγάθη πολλάκις γίγνομαι διάνοια · ὁ δέ παρά ὁ Θεός καί μένω ἀναφέρω καί διαλέγω σαφῶς . ὅταν γάρ ὁ ὁ πᾶς εἰδοί πρίν γίγνομαι , καί πάθος ἔκω ἄν ἐπαινέω , τότε καί ἀναμφισβήτητος εἰμί ὁ ἀρετή ὁ ἀπόδειξις . οὗτος οὖν οἶδα , τοιοῦτος πράσσω ὡς παρά ὁ Θεός ἐπαινέω , καί ὁ μέγας τυγχάνω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπισκοπέω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μηδέ οὖον ὁ πατήρ , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .