joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0685.1
Τί οὖν ἐστιν ἀκάθαρτον ; Ἁμαρτία , κακία , πλεονεξία , πονηρία . Λούσασθε , φησί , καθαροὶ γίνεσθε , ἀφέλετε τὰς πονηρίας ὑμῶν ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν . Καρδίαν καθαράν κτίσατο ἐν ἐμοί , ὁ Θεός . Ἐξέλετε ἐκ μέσου αὐτῶν , καὶ ἀφορίσθητε , φησί , καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε · ἐπεὶ καὶ αἱ παρατηρίσεις εἰκίναι σύμβολα ἦσαν καθαριῶν . Νεκροῦ , φησί , μὴ ἅψη . Τοιούτων γὰρ ἡ ἁμαρτία , νεκροῦ καὶ οὐδός . Ὁ λεπρός , φησίν , ἀκάθαρτός ἐστι . Καὶ γὰρ ἡ ἁμαρτία ποικίλον καὶ πολυειδές . Καὶ ὅτι τοῦτο αἰνίττεται , ἐκ τῶν ἑξῆς δῆλον . Ἐὰν γὰρ ἡ διαπαντὸς ἡ λέπρα καὶ καθ' ὅλου τοῦ σώματος , καθαρός ἐστιν · ἐὰν δὲ ἐν μέρει , οὐκέτι . Ὁρᾷς ὅτι τὸ ποικίλον καὶ ἐνηλλαγμένον ἐστὶ τὸ ἀκάθαρτον ; Πάλιν ὁ γονορρύης ἀκάθαρτος ἐν τῇ ψυχῇ . Λόγισαι τὸν γονορρύην , τὸν τὰ σπέρματα ἀποβάλλοντα . Ὁ μὴ περιτμηθείς πάλιν ἀκάθαρτος . Ὁρᾷς πῶς οὐκ ἐστὶ ταῦτα ἀλληγορία , ἀλλὰ τύποι ; Ὁ μὴ περιελθὼν , φησί , τῆς ψυχῆς τὴν κακίαν . Ὁ ὀργαζόμενος ἐν τῷ σαββάτῳ , λιθάζεται · τοῦτέστιν , ὁ μὴ διαπαντὸς ἀνακειμένος τῷ Θεῷ , οὕτως ἀπόλλυται . Εἴδετε πόσοι τρόποι ἀκαθαρσιῶν ; Ἡ ἀπὸ λέχους , φησίν , ἀκάθαρτός ἐστι . Διὰ τί , εἶπέ μοι ; Οὐχὶ σπόρον καὶ γέννησιν αὐτὸς ἐποίησε ; τίνος οὖν ἐνεκεν ἀκάθαρτος ἡ γυνή ; εἰ μὴ ἕτερόν τι ἠνίττετο . Τί δὲ τοῦτο ἐστιν ; Εὐλάβειαν ἐνέτικτε τῇ ψυχῇ , τῆς πορνείας ἀπήγγειλε πόρθμῳ . Εἰ γὰρ ἡ τεκοῦσα ἀκάθαρτος , πολλῷ μᾶλλον ἡ πορνεύουσα · εἰ δὲ τῇ γυναικὶ τῇ ἑαυτοῦ πλησιάζειν οὐ σφόδρα καθαρόν , τὸ ἀλλοτρίᾳ μέγυνθαι πολλῷ μάλλον . Ὁ ἀπὸ κήδους , φησίν , ἀκάθαρτος · πολλῷ μάλλον ὁ ἀπὸ φθόνου καὶ πολέμου . Καὶ πολλοὺς ἂν εὑροῖ τις τρόπους ἀκαθαρσιῶν , εἰ γε δεὶ πάντα [ 749 ] ἀναλέγεσθαι . Ἄλλ' οὐ νῦν ταῦτα ἀπαιτούμεθα , ἀλλὰ μετέστη εἰς τὴν ψυχὴν τὸ πᾶν . Τὰ γὰρ σωματικὰ ἐγυτέρω ἡμῶν · διὰ τοῦτο ἀπὸ τούτων ἀντιλαγέων · ἀλλ' οὐ νῦν · οὐ γὰρ δεῖ παρακαλεῖσθαι τοῖς τύποις , οὐδὲ προσπεσεῦναι ταῖς σκιάς , ἀλλὰ τῆς ἀληθείας ἐξεσθαι , καὶ ταύτης ἀντιλαμβάνεσθαι . Ἀκάθαρτον ἡ ἁμαρτία · ταύτην φεύγωμεν , ταύτῃς ἀπεχόμεθα . Ἐὰν προσέλθης , φησί πρὸς αὐτήν , δέξεταί σε . Οὐδὲν πλεονεξίας ἀκαθαρτότερον . Πῶς τοῦτο δῆλον ; Ἄπ' αὐτῶν τῶν πραγμάτων . Τί γὰρ οὐ μαίνεις χείρας , ψυχήν , αὐτήν τὴν οἰκίαν , ἕνθα ἀπόκειται τὰ ἀρπαγόμενα . Πρὸς Ἰουδαίους μὲν οὖν οὐδὲν τοῦτο εἶναι δοκεῖ . Καίτοι ὅσα ἀπέσασται ὁ Μωϋσῆς τοῦ Ἰωσὴφ , καὶ ὁ Σαμψὼν ἀπὸ σαγόνος δὴν ἐπὶ , καὶ ἀπὸ λέοντος μάλ' ἐφάγε , καὶ Ἠλίας ἀπὸ χοράκων ἐτρέφετο , καὶ παρὰ γυναῖχος χήρας . Τί δέ , εἶπέ μοι , εἰ τούτων ἐνεκεν ἀκριβολογεῖσθαι χρή , τὰ δέρματα τῶν βιβλίων αὐτῶν οὐ πάντων ἂν ἐναγέστερα ; καὶ γὰρ ἀπὸ νεκρῶν ζῴων ἐστίν . Οὐχὶ ὁ πόρνος τούτων ἀκάθαρτος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτεροι τούτου μᾶλλον , καὶ ὁ μοιχὸς ἀκάθαρτος · ἀκάθαρτος δὲ καὶ οὗτος κάκεινος , οὐ διὰ τὴν μίξιν · ἐπεὶ κατὰ τούτων λόγῳ καὶ ὁ γυναικὶ ἰδίᾳ πλησιάζων , ἀκάθαρτος · ἀλλὰ διὰ τὴν ἀδικίαν καὶ τὴν πλεονεξίαν , ὅτι τὸν ἀδελφὸν ἐπλεονέκτησεν ἐν τοῖς ἀναγκαίοις , φησί . Ὁρᾷς ὅτι ἡ κακία ἀκάθαρτον ; Καὶ ὁ μὲν δύο γυναῖκας ἔχων οὐκ ἦν ἀκάθαρτος · καὶ πολλάκις ἔχων ὁ Δαυὶδ οὐκ ἦν ἀκάθαρτος · ἐπαίδι δὲ μίαν ἔχες παρανόμως , ἀκάθαρτος γέγονε . Διὰ τί ; Ὅτι ἠδίκησεν , ὅτι ἐπλεονέκτησεν . Καὶ ὁ πόρνος δὲ οὐ διὰ τοῦτο ἀκάθαρτος διὰ τὴν μίξιν , ἀλλὰ διὰ τὸν τρόπον , ὅτι ἀδικεῖ τὸ γυναικῶ , καὶ ἄλλους ἀδικούσι τὴν γυναῖκα ποιῶντες κοινὴν , καὶ τοὺς τῆς φύσεως ἀριστεύοντας νόμους · ἐνὸς γὰρ αὐτὴν ἐδεῖ εἶναι . Ἄρατε γάρ , φησί , καὶ ὅπλιν ἐπολίστερ αὐτούς · καὶ εἶπεν , Ἐσοῦνται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν · οὐχ οἱ πολλοί , ἀλλ' οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν . Καὶ πανταχοῦ τούτων ἀδικία ἐστίν , καὶ διὰ τοῦτο πονηρὸν τὸ πρᾶγμα . Ὁ ὑμῶς πάλιν ὅταν ὑπερβῇ τὰ μέτρα , ἀκάθαρτον ποιεῖ τὸν ἄνθρωπον , οὐ διὰ τὴν ὀργήν , ἀλλὰ διὰ τὸν τρόπον · ἐπεὶ καὶ τοῦτο προστίκται , Ὁ ὀργιζόμενος , οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ , εἰκῇ . Ὡστε πανταχοῦ τὸ τοῦ πλεόνου ἐφιεσθαι , ἀκάθαρτον · ἀπὸ γὰρ ἀπληστίας καὶ τοῦ ἀχωρέστου τὸ πρᾶγμα τίκτεται . Νήψωμεν τοίνυν , παρακαλῶ , καθαροὶ γενώμεθα τῇ ἀληθῇ καθαρότητι , ἵνα τὸν Θεὸν ἴδῃν καταξιωθῶμεν , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἀμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: τις οὖν εἰμί ἀκάθαρτος ; ἁμαρτία , κακία , πλεονεξία , πονηρία . λούω , φημί , καθαρός γίγνομαι , ἀφαιρέω ὁ πονηρία σύ ἀπό ὁ Ψυχή σύ . Καρδία καθαρός κτίζω ἐν ἐγώ , ὁ Θεός . ἐξαιρέω ἐκ μέσος αὐτός , καί ἀφορίζω , φημί , καί ἀκάθαρτος μή ἅπτω · ἐπεί καί ὁ παρατηρίσεις ἔοικα σύμβολον εἰμί καθαρίζω . νεκρός , φημί , μή ἅπτω . τοιοῦτος γάρ ὁ ἁμαρτία , νεκρός καί οὐδός . ὁ λεπρός , φημί , ἀκάθαρτος εἰμί . καί γάρ ὁ ἁμαρτία ποικίλος καί πολυειδής . καί ὅτι οὗτος αἰνίσσομαι , ἐκ ὁ ἑξῆς δῆλος . ἐάν γάρ ὁ διαπαντός ὁ λέπρα καί κατά ὅλος ὁ σῶμα , καθαρός εἰμί · ἐάν δέ ἐν μέρος , οὐκέτι . ὁράω ὅτι ὁ ποικίλος καί ἐναλλάσσω εἰμί ὁ ἀκάθαρτος ; πάλιν ὁ γονορρυέω ἀκάθαρτος ἐν ὁ Ψυχή . λογίζομαι ὁ γονορρυέω , ὁ ὁ σπέρμα ἀποβάλλω . ὁ μή περιτέμνω πάλιν ἀκάθαρτος . ὁράω πῶς οὐ εἰμί οὗτος ἀλληγορία , ἀλλά τύπος ; ὁ μή περιέρχομαι , φημί , ὁ Ψυχή ὁ κακία . ὁ ὀργάζω ἐν ὁ σάββατον , λιθάζω · τουτέστιν , ὁ μή διαπαντός ἀνακειμένος ὁ Θεός , οὕτως ἀπόλλυμι . ὁράω πόσος τρόπος ἀκαθαρσία ; ὁ ἀπό λέχος , φημί , ἀκάθαρτος εἰμί . Ζεύς τίς , εἶπον ἐγώ ; οὐ σπόρος καί γέννησις αὐτός ποιέω ; τίς οὖν ἕνεκα ἀκάθαρτος ὁ γυνή ; εἰμί μή ἕτερος τίς αἰνίσσομαι . τις δέ οὗτος εἰμί ; εὐλάβεια ἐντίκτω ὁ Ψυχή , ὁ πορνεία ἀπαγγέλλω πορθμός . εἰμί γάρ ὁ τίκτω ἀκάθαρτος , πολύς μᾶλλον ὁ πορνεύω · εἰμί δέ ὁ γυνή ὁ ἑαυτοῦ πλησιάζω οὖον σφόδρα καθαρός , ὁ ἀλλότριος μίγνυμι πολύς μάλλον . ὁ ἀπό κῆδος , φημί , ἀκάθαρτος · πολύς μάλλον ὁ ἀπό φθόνος καί πόλεμος . καί πολύς εἄν εὑρίσκω τις τρόπος ἀκαθαρσία , εἰμί γε δεῖ πᾶς [ 749 ] ἀναλέγω . ἄλλος οὖον νῦν οὗτος ἀπαιτέω , ἀλλά μεθίστημι εἰς ὁ ψυχή ὁ πᾶς . ὁ γάρ σωματικός ἐγυτέρω ἐγώ · διά οὗτος ἀπό οὗτος ἀντιλαγέων · ἀλλά οὖον νῦν · οὖον γάρ δεῖ παρακαλέω ὁ τύπος , οὐδέ προσπίπτω ὁ σκιά , ἀλλά ὁ ἀλήθεια ἔχω , καί οὗτος ἀντιλαμβάνω . ἀκάθαρτος ὁ ἁμαρτία · οὗτος φεύγω , οὗτος ἀπέχω . ἐάν προσέρχομαι , φημί πρός αὐτός , δέχομαι σύ . οὐδείς πλεονεξία ἀκάθαρτος . Πῶς οὗτος δῆλος ; ἀπό αὐτός ὁ πρᾶγμα . τις γάρ οὖον μαίνω χείρ , Ψυχή , αὐτός ὁ οἰκίον , ἔνθα ἀπόκειμαι ὁ ἀρπάζω . πρός Ἰουδαῖος μέν οὖν οὐδείς οὗτος εἰμί δοκέω . καίτοι ὅσος ἀφίημι ὁ Μωϋσῆς ὁ Ἰωσήφ , καί ὁ Σαμψών ἀπό σαγόνος δήν ἐπί , καί ἀπό λέων μάλα ἐσθίω , καί Ἠλίας ἀπό κόραξ τρέφω , καί παρά γυνή χήρα . τις δέ , εἶπον ἐγώ , εἰμί οὗτος ἕνεκα ἀκριβολογέομαι χρή , ὁ δέρμα ὁ βιβλίον αὐτός οὖον πᾶς εἄν ἐναγής ; καί γάρ ἀπό νεκρός ζῷον εἰμί . οὐ ὁ πόρνος οὗτος ἀκάθαρτος μόνος , ἀλλά καί ἕτερος οὗτος μᾶλλον , καί ὁ μοιχός ἀκάθαρτος · ἀκάθαρτος δέ καί οὗτος κενός , οὖον διά ὁ μίξις · ἐπεί κατά οὗτος λόγος καί ὁ γυνή ἴδιος πλησιάζω , ἀκάθαρτος · ἀλλά διά ὁ ἀδικία καί ὁ πλεονεξία , ὅτι ὁ ἀδελφός πλεονεκτέω ἐν ὁ ἀναγκαῖος , φημί . ὁράω ὅτι ὁ κακία ἀκάθαρτος ; καί ὁ μέν δύο γυνή ἔχω οὐ εἰμί ἀκάθαρτος · καί πολλάκις ἔχω ὁ Δαυίδ οὐ εἰμί ἀκάθαρτος · παῖς δέ εἷς ἔχω παρανόμως , ἀκάθαρτος γίγνομαι . Ζεύς τίς ; ὅτι2 ἀδικέω , ὅτι πλεονεκτέω . καί ὁ πόρνος δέ οὖον διά οὗτος ἀκάθαρτος διά ὁ μίξις , ἀλλά διά ὁ τρόπος , ὅτι ἀδικέω ὁ γυναικόω , καί ἄλλος ἀδικέω ὁ γυνή ποιέω κοινός , καί ὁ ὁ φύσις ἀριστεύω νόμος · εἷς γάρ αὐτός ἐσθίω εἰμί . Ἄρατος γάρ , φημί , καί ὁπλίς ἐπολίστερ αὐτός · καί εἶπον , σεύω ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς · οὐ ὁ πολύς , ἀλλά ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς . καί πανταχοῦ οὗτος ἀδικία εἰμί , καί διά οὗτος πονηρός ὁ πρᾶγμα . ὁ ὑμός πάλιν ὅταν ὑπερβαίνω ὁ μέτρον , ἀκάθαρτος ποιέω ὁ ἄνθρωπος , οὖον διά ὁ ὀργή , ἀλλά διά ὁ τρόπος · ἐπεί καί οὗτος προστίζω , ὁ ὀργίζω , οὐ ἀπλόος , ἀλλά , εἰκῇ . ὡστε πανταχοῦ ὁ ὁ πλέω ἐφίημι , ἀκάθαρτος · ἀπό γάρ ἀπληστία καί ὁ ἄχωρος ὁ πρᾶγμα τίκτω . νήφω τοίνυν , παρακαλέω , καθαρός γίγνομαι ὁ ἀλάομαι καθαρότης , ἵνα ὁ θεός ἴδη καταξιόω , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .