joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0689.2
σαντες ψυχήν . Ὥστε οὐκ εἰκὴ οὐδὲ ἀπλῶς πολὺν ὑπὲρ τούτων πανταχοῦ ποιεῖται τὸν λόγον · δοτ γὰρ ἂν ὡσι κακοὶ , τοσούτῳ μάλιστα θαυμάζεται τοῦ κηρύγματος ἡ ἰσχύς . Καὶ γὰρ ἱατρὸν τότε θαυμάζομεν , ὅταν τὸν ἀπεγνωσμένον καὶ οὐδεμίας βοηθείας ἀπολαύοντα οὐδὲ κρατεῖν τῶν ἀκαίρων ἐπιθυμιῶν δυνάμενον , ἀλλ' ἐν ταύταις ἐγκαλυπτόμενον , ἐναγάτῃ πρὸς ὑγείαν καὶ διορθώσηται . Καὶ ὅρα τίνα παρ' αὐτῶν ἀπατεῖ · ἡ μάλιστα πάντων ἀναπαύει τὸν δεσπότην · Μὴ ἀντιλέγοντας , μὴ νοσιζομένους · τούτῃ , πολλὴν εὐνοιᾶν ἐπιδεικνυσθαι ἐν οἷς ἂν πιστευθῶσι , ἐν τοῖς πρὸς τοὺς δεσπότας μάλιστα εἶναι ἀγαθούς , [ 754 ] ὑπείκοντας ἐν τοῖς ἐπιτάγμασι . Δ . Μὴ τοίνυν νομίζετε ἀπλῶς με ταῦτα νῦν διεξινα · λοιπὸν γὰρ μοι πρὸς τοῦτο οἰκτέας ὁ λόγος . Μὴ τοίνυν , ὦ βέλτιστε , σὺ πρὸς τοῦτο ἴδης , ὅτι ἀνθρώπῳ δουλεύεις , ἀλλ' ὅτι Θεῷ , δι' τὸ χρήγυμα κοσμεῖς · καὶ πάντα ὑποστῆσαι ποιεῖ , τῷ δεσπότη πειθόμενος καὶ φέρων ἀγανακτοῦντα ἀκαίρως , καὶ δυσχραῖνοντα . Ἐννοῶν ὅτι οὐκ ἐκείνῃ τὴν χάριν δίδως , ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ πρὸσπατα πληροῖς , καὶ πᾶν ὅτιοῦν ὑποστήσῃ ῥάδιως . Ὑπερ δὲ ἀεὶ λέγω , τοῦτο καὶ νῦν ἔρω , ὅτι τῶν πνευματικῶν ἡμῖν κατορθωμένων , καὶ τὰ τοῦ παρόντος ἔχεται βίου . Τὸν γὰρ τοιούτον οἰκέτην , τὸν οὕτως εὐνοῦν , τὸν οὕτως ἐπεικῆ , οὐχ ὁ Θεὸς ἀποδέξεται μόνον ἀλλὰ τῶν στεφανῶν μεταδώσει τῶν λαμπρῶν ἐκείνων , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ παθὼν εὐ δεσπότης , χἄν ἦν ἦ , χἄν λιθινὸς τις ἦ καὶ ἀπάνθρωπος καὶ ὡμὸς , ἐπανιένεται καὶ θαυμάζει καὶ προτιμᾷ τῶν ἄλλων ἀπάντων , καὶ τοῖς λοιποῖς αὐτὸν ἐπιστήσει , χἄν Ἕλλην ἦ . Καὶ ὅτι , χἄν Ἕλληνες ὡσιν οἱ δεσπόται , καλεῖν τὸν οἰκέτην τοιούτον ἐαυτὸν ἐπιδεικνυσθαι , εἰ βούλεσθε , ὑμῖν καὶ παράδειγμα δηγήσομαι . Ὁ Ἰωσὴφ ἐπράθη πρὸς τὸν ἀρχιμάγειρον , καὶ δόξης ἑτέρας ἦν , οὐ τῆς Αἰγυπτιακῆς · τί οὖν ἐκεῖνος ; Ἐπεὶδὴ ἄνδρατον εἶδε τὸν νεανίσκον , οὐκ ἐνενόησε τὸ τῆς δόξης διεστηκὸς , ἀλλ' αὐτὸς τὰ ἡγάπα καὶ ἔφιλεν καὶ ἐθαύμαζε , καὶ τῶν ἄλλων αὐτῷ τὴν ἐπιστάσιν ἀνεγείρας ἅπασαν , καὶ τὸν κατὰ τὴν οἰκίαν οὐδὲν ἦδει δι' αὐτόν · ἀλλὰ δεῦτερος δεσπότης ἐκεῖνος ἦν , μᾶλλον δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ δεσπότου κυριώτερος , εἰ γε οὐ μὲν ἠγνῶι τὰ αὐτοῦ , οὕτω δὲ τὰ ἐκείνου ἦδει μᾶλλον τοῦ δεσπότου . Καὶ μοι δοκεῖ καὶ ὕστερον , ὅτι ἐπίστευσε τῷ γυναικὶ τὴν παράνομον ἐκείνην συκοφαντείαν κατ' αὐτοῦ ποιησαμένῃ , τιμῶν τὸν δικαῖον ἀπὸ τῆς προτέρας αἰδοῦς καὶ τῆς τιμῆς , μέχρι τοῦ δεσμοτηρίου στήσαι τὴν ὀργήν . Εἰ γὰρ μὴ σφόδρα ἠδεῖ τὸν ἄνδρα , καὶ ἐθαύμαζεν ἀπὸ τῶν προὑπηρετημένων αὐτῷ , χἄν εὐθὺς αὐτὸν διεγείραστο , καὶ τὸν ἔμφος διήλασε διὰ τοῦ σώματος ἐκείνου . Μεστὸς γὰρ ζήλου , φησίν , ὡμὸς ἀνὴρ · οὐκ ἀνταλλάξεται οὐδενὸς λύτρου τὴν ἐχθρόν , οὐδὲ μὴ διαλυβὴ σαλιάρων θάμων . Εἰ δὲ παντὸς ἀνδρὸς τοιούτος ὁ ζῆλος , πολλῷ μᾶλλον ἐκείνου , Αἰγυπτίου τε ὄντος καὶ βαρβάρου , καὶ παρὰ τοῦ τιμηθέντος τοῦρκμένου , ὡς ὕστερο . Ἴστε γὰρ ὅπου πάντες , ὅτι οὐχ ὁμοίως ἡμᾶς δάκνει τὰ παρὰ πάντων ἀδικήματα , ἀλλὰ σφοδρότερον τῶν ἄλλων καὶ πιγκότερον τὰ παρὰ τῶν εὐνοϊκῶς πρὸς ἡμᾶς διατεθέντων , καὶ πιστευθέντων καὶ πιστευσάτων ἡμῖν , καὶ πολλὰ παρ' ἡμῶν εὖ παθόντων γενομένα κακὰ μᾶλλον ἡμᾶς ἀνίᾷ καὶ λυπεῖ . Οὐκ ἐνενόησε πρὸς ἑαυτὸν , οὐδὲ εἶπε · Τί τοῦτο ; οἰκέτην αὐτὸν λαβὼν πάντων μετέδωχα τῶν τῆς οἰκίας , ἐλεύθερον ἐποίησα καὶ ἐμοῦ τι μεῖζονα , καὶ τοιαύτας μοι τὰς
Lemmas: ἀτιμόω Ψυχή . ὥστε οὐ εἰκῇ οὐδέ ἀπλόος πολύς ὑπέρ οὗτος πανταχοῦ ποιέω ὁ λόγος · δοτός γάρ εἄν ὡσι κακός , τοσοῦτος μάλιστα θαυμάζω ὁ κήρυγμα ὁ ἰσχύς . καί γάρ ἰατρός τότε θαυμάζω , ὅταν ὁ ἀπογιγνώσκω καί οὐδείς βοήθεια ἀπολαύω οὐδέ κρατέω ὁ ἄκαιρος ἐπιθυμία δύναμαι , ἀλλά ἐν οὗτος ἐγκαλύπτω , ἐνάγω πρός ὑγεία καί διορθόω . καί ὁράω τίς παρά αὐτός ἀπατάω · ὁ μάλιστα πᾶς ἀναπαύω ὁ δεσπότης · μή ἀντιλέγω , μή νοσίζω · Τούτη , πολύς εὔνοια ἐπιδείκνυμι ἐν ὅς εἄν πιστεύω , ἐν ὁ πρός ὁ δεσπότης μάλιστα εἰμί ἀγαθός , [ 754 ] ὑπείκω ἐν ὁ ἐπίταγμα . δ . μή τοίνυν νομίζω ἀπλόος ἐγώ οὗτος νῦν διεξινα · λοιπός γάρ ἐγώ πρός οὗτος οἰκτέας ὁ λόγος . μή τοίνυν , εἰμί ἀγαθός , σύ πρός οὗτος ἴδη , ὅτι ἄνθρωπος δουλεύω , ἀλλά ὅτι Θεός , διά ὁ χρήγυμα κοσμέω · καί πᾶς ὑφίστημι ποιέω , ὁ δεσπότης πείθω καί φέρω ἀγανακτέω ἄκαιρος , καί δυσχραιμιαινω . ἐννοέω ὅτι οὐ ἐκεῖνος ὁ χάρις δίδωμι , ἀλλά ὁ Θεός πρόσφατος πληρόω , καί πᾶς ὁσ́τσιοῦν ὑφίστημι ῥᾳδίως . ὑπερ δέ ἀεί λέγω , οὗτος καί νῦν Ἔρως , ὅτι ὁ πνευματικός ἐγώ κατορθώνω , καί ὁ ὁ πάρειμι ἔχω βίος . ὁ γάρ τοιοῦτος οἰκέτης , ὁ οὕτως εύνους , ὁ οὕτως ἐπείκειμι , οὐ ὁ θεός ἀποδείκνυμι μόνος ἀλλά ὁ στεφανόω μεταδίδωμι ὁ λαμπρός ἐκεῖνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ πάσχω εὕω δεσπότης , χἄν εἰμί εἰμί , χἄν λίθινος τις εἰμί καί ἀπάνθρωπος καί ὠμός , ἐπανίημι καί θαυμάζω καί προτιμάω ὁ ἄλλος ἀπαντάω , καί ὁ λοιπός αὐτός ἐφίστημι , χἄν Ἕλλην εἰμί . καί ὅτι , χἄν Ἕλλην οὖς ὁ δεσπότης , καλέω ὁ οἰκέτης τοιοῦτος ἑαυτοῦ ἐπιδείκνυμι , εἰμί βούλομαι , σύ καί παράδειγμα δηγέω . ὁ Ἰωσήφ πέρνημι πρός ὁ ἀρχιμάγειρος , καί δόξα ἕτερος εἰμί , οὖον ὁ Αἰγυπτιακός · τίς οὖν ἐκεῖνος ; ἐπειδή ἄνδρατον ὁράω ὁ νεανίσκος , οὐ ἐννοέω ὁ ὁ δόξα διίστημι , ἀλλά αὐτός ὁ ἀγαπάω καί φιλέω καί θαυμάζω , καί ὁ ἄλλος αὐτός ὁ ἐπίστασις ἀνεγείρω ἅπας , καί ὁ κατά ὁ οἰκίον οὐδείς οἶδα διά αὐτός · ἀλλά δύο δεσπότης ἐκεῖνος εἰμί , μᾶλλον δέ καί αὐτός ὁ δεσπότης κύριος , εἰμί γε οὖον μέν ἄγω ὁ αὐτός , οὗτος δέ ὁ ἐκεῖνος οἶδα μᾶλλον ὁ δεσπότης . καί ἐγώ δοκέω καί ὕστερος , ὅτι πιστεύω ὁ γυνή ὁ παράνομος ἐκεῖνος συκοφαντείαν κατά αὐτός ποιέω , τιμή ὁ Δίκαιος ἀπό ὁ πρότερος αἰδώς καί ὁ τιμή , μέχρι ὁ δεσμωτήριον ἵστημι ὁ ὀργή . εἰμί γάρ μή σφόδρα ἡδύς ὁ ἀνήρ , καί θαυμάζω ἀπό ὁ προυπηρετημενος αὐτός , χἄν εὐθύς αὐτός διεγείρω , καί ὁ ἔμφος διελαύνω διά ὁ σῶμα ἐκεῖνος . μεστός γάρ ζηλόω , φημί , ὠμός ἀνήρ · οὐ ἀνταλλάσσω οὐδείς λύτρον ὁ ἐχθρός , οὐδέ μή διαλυβὴ μπουλασίκης Θάμων . εἰμί δέ πᾶς ἀνήρ τοιούτος ὁ ζῆλος , πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος , Αἰγύπτιος τε εἰμί καί βάρβαρος , καί παρά ὁ τιμάω τοῦρκμένου , ὡς ύστερος . οἶδα γάρ ὅπου πᾶς , ὅτι οὐ ὁμοίως ἐγώ δάκνω ὁ παρά πᾶς ἀδίκημα , ἀλλά σφοδρός ὁ ἄλλος καί πίγκος ὁ παρά ὁ εὐνοικός πρός ἐγώ διατίθημι , καί πιστεύω καί πιστεύω ἐγώ , καί πολύς παρά ἐγώ εὕω πάσχω γίγνομαι κακός μᾶλλον ἐγώ ἀνία καί λυπέω . οὐ ἐννοέω πρός ἑαυτοῦ , οὐδέ εἶπον · τις οὗτος ; οἰκέτης αὐτός λαμβάνω πᾶς μεταδίδωμι ὁ ὁ οἰκίον , ἐλεύθερος ποιέω καί ἐγώ τίς μείζων , καί τοιοῦτος ἐγώ ὁ