joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0693.1
ὥστε μὴ τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν , καὶ δω-ρεαῖς μεγάλας τιμήσει · τίνα οὐκ ἂν οἴσθες ἐντρέψαιτὴν τοιαύτην χάριν ἀκούοντα ; Ἄλλὰ μὴ νομίζῃς , ὅτιἡ χάρις μέχρι τῆς τῶν προτέρων συγχώρησέως ἰστά-ται , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέλλον ἡμᾶς ἀσφαλίζειται · καὶγὰρ καὶ τοῦτο χάριτος . Ἐπεὶ εἰ μέλλοι ἀεὶ Ἰησοῦςπράττωντες μὴ κολάζειν , οὐκέτι τὸ πρᾶγμα χάριςἔστιν , ἀλλὰ προτροπὴ τις εἰς λύμην καὶ διαφθοράν.Ἐπεσάγει γάρ , φησίν , ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ποι-δεύουσα ἡμᾶς , ἵνα ἀρνησώμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶτὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας , σωφρόνως καὶ δικαίωςκαὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι , προσδο-χόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆςδόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰη-σοῦ Χριστοῦ . Ὅρα πῶς μετὰ τῶν ἐπιθλῶν τίθησικαὶ τὴν ἀρετὴν . Καὶ τοῦτο χάριτος , τὸ ἀπαλλάξειτῶν βιωτικῶν , τὸ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀγαγεῖν . Αὐὸδείκνυσι ἐνταῦθα ἐπιφανείας · καὶ γὰρ εἶτα δύο , ἡμὲν προτέρα χάριτος , ἡ δὲ δευτέρα ἀνταποδόσεωςκαὶ τοῦ δικαίου . Ἵνα ἀρνησώμενοι , φησὶ , τὴνἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας . Ἵδοὺ πάσηςτῆς ἀρετῆς ἡ ὑπόθεσις . Οὐκ εἶπεν , Ἵνα ψευδῶμεθα,ἀλλ᾽ , Ἵνα ἀρνησώμενοι . Ἡ ἀρνησις πολλὴν δείκνυσιτὴν διάστασιν , πολὺ τοῦ μίσους , πολλὴν [ 758 ] τὴν ἀπο-στροφήν · μεθ᾽ ὧσης διαθέσεως , μεθ᾽ ὧσης σπουδῆς τὰεἴδωλα ἀπεστράφησαν , μετὰ τοιαύτης καὶ τὴν κακίαναὐτὴν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας , φησὶ . Καὶ γὰρκαὶ ταῦτα εἴδωλα , κοσμικαὶ ἐπιθυμίαι καὶ πλεονεξία,καὶ ταύτην εἰδωλολατρείαν ὀνομάζει , καὶ ὅσα πρὸςτὸν παρόντα βίον ἡμῖν χρησιμεύει , κοσμικαὶ εἰσινἐπιθυμίαι · πάντα ὅσα ἂν τῷ παρόντι βίῳ ἡ συγκα-ταλέχηται , κοσμικὰ ἔστιν ἐπιθυμία . Μὴδὲν τούτωνπρὸς ταύτας ἐχῶμεν . Ἦλθεν ὁ Χριστός , ἵνα ἀρνη-σώμεθα τὴν ἀσέβειαν . Ἄσέβειαν τὰ δόγματα φησὶ,καὶ κοσμικὰς ἐπιθυμίας τὸν βίον τῶν ἐναγῶν . Σωφρό-νως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν , ἐν τῷνῦν αἰῶνι.Β᾽ . Ὅρῃς ὅτι , ὅπερ ἀεὶ λέγω , σωφροσύνη οὐ τοῦτομόνον ἐστὶ , τὸ πορνείας ἀπέχεσθαι , ἀλλὰ καὶ τὸτῶν λοιπῶν παθῶν ἐκτὸς εἶναι ; Ἄρα καὶ ὁ χρη-μάτων ἔρων , οὐ σώφρων . Ὡσπερ γὰρ ἐκεῖνος σωμα-τῶν , οὕτω καὶ οὗτος χρημάτων · μᾶλλον δὲ οὗτοςἀχλαστώτερος , ὅσω οὐδὲ τοσαύτην ἔχει βίαν τὴνωθοῦσαν αὐτόν . Καὶ γὰρ ἡνίοχος ἐκεῖνος ἀκρατὴςμάλιστα ἂν λέγοιτο , οὐχ ὁ τὸν τραχὺν καὶ δυσήμιονμὴ κατέχοντα ἵππον , ἀλλ᾽ ὁ τὸν ἡρέμα ἐπιεικέστερονμὴ δυνάμενος ὑποτάξαι . Τί δέ , φησίν ; ἡ τῶν χρη-μάτων ἐπιθυμία τῆς τῶν σωμάτων ἐλάττων ; Παντὶπῦν ὁθλον , καὶ πολλάχθον τοῦτο δείκνυται · καὶπρῶτον μὲν , ὅτι ἀναγκαίως γέγονεν ἡ τῶν σωμάτωνἐπιθυμία · τὸ δὲ ἀναγκαίως γενοὺς δήλον ὅτι καὶμετὰ πολλοῦ κατορθοῦται τοῦ πόνου , ἐπεὶ καὶ ἐν-εσάρτη τῇ φύσει . Δευτέρον , δτι χρημάτων μὲν οὐ πο-λὺς τοῖς παλαιοῖς λόγος , γυναικῶν δὲ πολὺς σωφρο-σύνης ἐνεκεν · καὶ γυναικὶ μὲν συγγενομένην κατὰνόμον οὐδεὶς ἂν μερίσθαι μέχρι γήρως , χρηματιζο-μένω δὲ πάντες . Καὶ τῶν ἔξωθεν φιλοσόφων πολλοὶχρημάτων μὲν κατεφρόνησαν , γυναικῶν δὲ οὐκέτι · οὕτω τοῦτο ἐκείνου τυραννικώτερον . Ἄλλ᾽ ἐπειδὴπρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ἡμῶν ὁ λόγος , μὴ ἀπὸ τῶν ἔξω-θεν φέρωμεν τὰ ὑποδείγματα , ἀλλὰ ἀπὸ τῶν Γρα-φῶν . Τοῦτο μὲν οὖν καὶ ἐν ἐπιτάγμασι σχεδὸν μέρει
Lemmas: ὥστε μή ὁ αὐτός περιπίπτω , καί δωρέω μέγας τιμάω · τίς οὐ εἄν οἴσθες ἐντρέπω τοιοῦτος χάρις ἀκούω ; ἀλλά μή νομίζω , ὅστις χάρις μέχρι ὁ ὁ πρότερος συγχώρησις ἵστημι , ἀλλά καί εἰς ὁ μέλλω ἐγώ ἀσφαλίζω · καὶγὰρ καί οὗτος χάρις . ἐπεί εἰμί μέλλω ἀεί Ἰησοῦςπράττωντες μή κολάζω , οὐκέτι ὁ πρᾶγμα χάριςἔστιν , ἀλλά προτροπή τις εἰς λύω καί διαφθοράν.Ἐπεσάγει γάρ , φημί , ὁ χάρις ὁ Θεός ποιδέω ἐγώ , ἵνα ἀρνέομαι ὁ ἀσέβεια Κάιτας κοσμικός ἐπιθυμία , σωφρόνως καί δικαιόω εὐσεβής ζῶ ἐν ὁ νῦν αἰών , προσδο-χομενω ὁ μακάριος ἐλπίς καί ἐπιφάνεια τηςδοξεω ὁ μέγας Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . Ὅρας πῶς μετά ὁ επιθλαω τίθησικαὶ ὁ ἀρετή . καί οὗτος χάρις , ὁ ἀπαλλάσσω βιωτικός , ὁ πρός ὁ οὐρανός ἄγω . αυοδεικνυμι ἐνταῦθα ἐπιφάνεια · καί γάρ εἶτα δύο , ἠμέν πρότερος χάρις , ὁ δέ δύο ἀνταποδίδωμι ὁ Δίκαιος . ἵνα ἀρνέομαι , φημί , τὴνἀσέβειαν καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία . ἰδού πάσσω ἀρετή ὁ ὑπόθεσις . οὐ εἶπον , ἵνα ψευδῶμεθα,ἀλλ᾽ , ἵνα ἀρνέομαι . ὁ ἄρνησις πολύς δεικνυσιος διάστασις , πολύς ὁ μῖσος , πολύς [ 758 ] ὁ ἀπο-στροφή · μετά ὠθέω διάθεσις , μετά ὠθέω σπουδή τὰεἴδωλα ἀποστρέφω , μετά τοιοῦτος καί ὁ κακιαναυος καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία , φημί . καί γάρκα οὗτος εἴδωλον , κοσμικός ἐπιθυμία καί πλεονεξία οὗτος εἰδωλολατρεία ὀνομάζω , καί ὅσος πρὸςτὸν πάρειμι βίος ἐγώ χρησιμεύω , κοσμικός εισινεπιθυμια · πᾶς ὅσος εἄν ὁ πάρειμι βίος ὁ συγκαταλέγω , κοσμικός εἰμί ἐπιθυμία . μηδείς τούτωνπρὸς οὗτος ἔχω . ἔρχομαι ὁ Χριστός , ἵνα ἀρνέομαι ὁ ἀσέβεια . ἀσέβεια ὁ δόγμα φησὶ,καὶ κοσμικός ἐπιθυμία ὁ βίος ὁ ἐναγής . Σωφρόνως καί δικαίως καί εὐσεβής ζῶ , ἐν τείνω αἰών . ὄρνυμι ὅτι , ὅσπερ ἀεί λέγω , σωφροσύνη οὖον τοῦτος εἰμί , ὁ πορνεία ἀπέχω , ἀλλά καί τότε λοιπός πάθος ἐκτός εἰμί ; ἄρας καί ὁ χρήμα Ἔρως , οὖον σώφρων . ὡς γάρ ἐκεῖνος σωματός , οὗτος καί οὗτος χρῆμα · μᾶλλον δέ οὗτοςἀχλαστώτερος , ὅσος οὐδέ τοσοῦτος ἔχω βία τηνωθουω αὐτός . καί γάρ ἡνίοχος ἐκεῖνος ἀκρατὴςμάλιστα εἄν λέγω , οὐ ὁ ὁ τραχύς καί δυσήμιονμὴ κατέχω ἵππος , ἀλλά ὁ ὁ ἡρέμα ἐπιεικής δύναμαι ὑποτάσσω . τις δέ , φημί ; ὁ ὁ χρήμα ἐπιθυμία ὁ ὁ σῶμα μικρός ; Παντὶπῦν ὁθλον , καί πολλάχθον οὗτος δείκνυμι · καπράω μέν , ὅτι ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ ὁ σωματωνεπιθυμιαω · ὁ δέ ἀναγκαῖος γένος δῆλος ὅτι καὶμετὰ πολύς κατορθόω ὁ πόνος , ἐπεί καί ἐν-εσάρτη ὁ φύσις . Δεύτερος , δ χρῆμα μέν οὖον πολύς ὁ παλαιός λόγος , γυνή δέ πολύς σωφροσύνη ἕνεκα · καί γυνή μέν συγγίγνομαι κατάνομος οὐδείς εἄν μερίζω μέχρι γῆρας , χρηματίζω δέ πᾶς . καί ὁ ἔξωθεν φιλόσοφος πολλοιχρημα μέν καταφρονέω , γυνή δέ οὐκέτι · οὗτος οὗτος ἐκεῖνος τυραννικός . ἄλλος ἐπειδὴπρὸς ὁ ἐκκλησία ἐγώ ὁ λόγος , μή ἀπό ὁ οἴγω φέρω ὁ ὑπόδειγμα , ἀλλά ἀπό ὁ Γράφη . οὗτος μέν οὖν καί ἐν ἐπίταγμα σχεδόν μέρος