ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.80
ρη , ἀλλ᾽ αὐτὸς ταυτὸν ἐπέρυτε · καὶ οἱ δαίμονες δὲ
Lemmas: ῥέω , ἀλλά αὐτός τατός ἐπιρρύπτω · καί ὁ δαίμων δέ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.81
οὐ προσεκυνοῦντο . Οὐκ ἦν γὰρ εἰδὼν τὸ φθεγρό -
Lemmas: οὖον προσκυνέω . οὐ εἰμί γάρ ἀνάκλεις ὁ φθεγρό -
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.82
μενον , ἵνα κωλυθῇ . Καὶ τὸν Βαλαὰμ δὲ ἐτασεν εὐλογήσαι ,
Lemmas: μένω , ἵνα κωλύω . καί ὁ Βαλαάμ δέ τάσσω εὐλογέω ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.83
καὶ οὐκ ἐκώλυσεν . Οὕτω πανταχοῦ συγ -
Lemmas: καί οὐ κωλύω . οὕτως πανταχοῦ συγ -
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.84
καθαίνει . Καὶ τί τοῦτο θαυμάζεις ; Αὐτὸς περὶ
Lemmas: καταινέω . καί τίς οὗτος θαυμάζω ; αὐτός περί
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.85
ἑαυτοῦ ἀφρῖσι δόξας πονηρὰς καὶ ἀναξίους ἑαυτοῦ
Lemmas: ἑαυτοῦ ἀφρίς δόξα πονηρός καί ἀνάξιος ἑαυτοῦ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.86
συνίστασθαι , οὐχ ὅτι σῶμα ἦν πρότερον , δεῖ δρᾶσθ ·
Lemmas: συνίστημι , οὐ ὅτι σῶμα εἰμί πρότερος , δεῖ δράω ·
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.87
πρὸς τοῦτο γοῦν λέγει , Πνεῦμα ὁ Θεός . Πάλιν ὅτι
Lemmas: πρός οὗτος γοῦν λέγω , πνεῦμα ὁ Θεός . πάλιν ὅτι
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.88
χαίρει ταῖς θυσίαις , ὅπερ ἦν ἀλλότριον αὐτοῦ , καὶ
Lemmas: χαίρω ὁ θυσία , ὅσπερ εἰμί ἀλλότριος αὐτός , καί
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.89
ρήματα φθέγγεται ἀπράντονα αὐτοῦ τῆς ὁμολογίας ·
Lemmas: ῥῆμα φθέγγομαι ἀπράντονα αὐτός ὁ ὁμολογία ·
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.90
καὶ δσα τοιαῦτα . Οὐδαμοῦ γὰρ τὴν ἀξίαν εἰδὴ τὴν
Lemmas: καί δσοι τοιοῦτος . οὐδαμός γάρ ὁ ἄξιος εἰδή ὁ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.91
ἑαυτοῦ , ἀλλὰ πανταχοῦ τὸ ἡμῖν χρήσιμον . Εἰ γὰρ
Lemmas: ἑαυτοῦ , ἀλλά πανταχοῦ ὁ ἐγώ χρήσιμος . εἰμί γάρ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.92
πατὴρ οὐχ ὅρα τὴν ἀξίαν τῆς ἑαυτοῦ , ἀλλὰ συμ -
Lemmas: πατήρ οὐ ὁράω ὁ ἄξιος ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά συμ -
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.93
ψιλλίζει τοὺς παῖδious , καὶ τροφὴν καὶ ἐδείσματα καὶ
Lemmas: ψιλίζω ὁ ὁράω , καί τροφή καί ἐδείσματα καί
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.94
πῶματα οὐχ Ἑλληνικοῖς ὀνόμασι κλῶν , ἀλλὰ παιδικῇ
Lemmas: πῶμα οὐ Ἑλληνικός ὄνομα κλάω , ἀλλά παιδικός
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.95
τινὶ διαλέξει καὶ βαρβάρῳ , πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός .
Lemmas: τις διαλέγω καί βάρβαρος , πολύς μᾶλλον ὁ Θεός .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.96
[ 746 ] Καὶ ἀνειδίζει συγκαταβατικῶς διὰ τοῦ προφήτου
Lemmas: [ 746 ] καί ανειδιζω συγκαταβατικώς διά ὁ προφήτης
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.97
d , λέγων · Εἰ ἀλλάζονται ἔθνη θεοὺς αὐτῶν ·
Lemmas: d , λέγω · εἰμί αλλάζω ἔθνος θεός αὐτός ·
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.98
καὶ πανταχοῦ συγκατάβασις · ἐστι τὰ ἐν ταῖς Γραφαῖς ,
Lemmas: καί πανταχοῦ συγκατάβασις · εἰμί ὁ ἐν ὁ γραφή ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.99
καὶ ῥήματα καὶ πράγματα . Δι᾽ ἣν αἰτίαν , φησίν ,
Lemmas: καί ῥῆμα καί πρᾶγμα . διά ὅς αἴτιος , φημί ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.100
ἔλεγχε αὐτοὺς ἀποστῶμες , ἵνα ὑμῖν ὀνομάσω τῇ πέ -
Lemmas: ἐλέγχω αὐτός ἀφίστημι , ἵνα σύ ὀνομάζω ὁ μετά -
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.101
στει . Διὰ τοῦτο φησίν , ἐπειδὴ ἦθος αὐτοῖς ἐστὶν
Lemmas: στείνω . Ζεύς οὗτος φημί , ἐπεί ἦθος αὐτός εἰμί
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.102
ἰταμὸν καὶ δολερὸν καὶ ἀχολαστόν . Τάδε μυρία κακὰ
Lemmas: ἰταμός καί δολερός καί ἀχολαστόν . ὅδε μυρίος κακός
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.103
αὐτοῖς ἔχουσιν . Ὅταν δὲ καὶ ψεύδονται προχειρῶς ,
Lemmas: αὐτός ἔχω . ὅταν δέ καί ψεύδω προχείρως ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.104
καὶ δολεροὶ ὡσι καὶ γαστριμαργοὶ καὶ ἀργοί , σφοδρῶς
Lemmas: καί δολερός ὡσι καί γαστρίμαργος καί ἀργός , σφοδρός
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.105
καὶ πηκτικωτῶς τοῦ λόγου δεῖ · προσήκει γὰρ οὐκ ἂν
Lemmas: καί πηκτικωτῶς ὁ λόγος δεῖ · προσήκω γάρ οὐ εἄν
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.106
ἀχθῆν ὁ τοιούτος . Ἐλέγχε σὺν αὐτοὺς . Ἐνταῦθα
Lemmas: ἄγω ὁ τοιούτος . Ἔλεγχος σύν αὐτός . ἐνταῦθα
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.107
οὐ τοὺς ἀλλοτρίους φησίν , ἀλλὰ τοὺς οἰκείους . Ἀποτομῶς .
Lemmas: οὖον ὁ ἀλλότριος φημί , ἀλλά ὁ οἰκεῖος . ἀπότομος .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.108
Βαθυτέραν , φησὶ , δίδω τὴν πληγήν . Οὐ γὰρ
Lemmas: Βαθύς , φημί , δίδωμι ὁ πληγή . οὖον γάρ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.109
πᾶσιν ἐνὶ τρόπῳ προσενεκτέον , ἀλλὰ διαφόρως καὶ
Lemmas: πᾶς ἐν τρόπος προσενεκτέον , ἀλλά διάφορος καί
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.110
ποικιλῶς , καὶ πρὸς τὰ ὑποκείμενα . Οὐδαμοῦ παρακαλεῖ
Lemmas: ποικίλως , καί πρός ὁ ὑπόκειμαι . οὐδαμός παρακαλέω
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.111
ἐνταῦθα . Ὦσπερ γὰρ ὁ τὸν ἐπισκεπὴ καὶ εὐγενῆ
Lemmas: ἐνταῦθα . ὥσπερ γάρ ὁ ὁ ἐπισκέπτομαι καί εὐγενής
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.112
πλήττων ἀναίρει καὶ ἀπόλλυσιν · οὕτως ὁ τὸν δεδὴ -
Lemmas: πλήσσω ἀναιρέω καί ἀπόλλυμι · οὕτως ὁ ὁ Δέδη -
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.113
μενον σφοδρότητος κολακεύων διαφθείρει · καὶ οὐχ
Lemmas: μένω σφοδρότης κολακεύω διαφθείρω · καί οὐ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.114
Δία θεὸν ἐνόμιζον.</note>
Lemmas: Ζεύς θεός ἐνόμιζον.</note>
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0681.115
<note>d Colbert . primus συγχ . ὁ προφήτης χρίων θεὸς διὰ τοῦ
Lemmas: <note>d Colbert . primus συγχ . ὁ προφήτης χρίω θεός διά ὁ
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0682.1
Κρήτες ἀεὶ ψεύσται · καὶ γὰρ τάφον , ὦ θεα , σοῦ ,
Lemmas: Κρής ἀεί ψεύστης · καί γάρ τάφος , εἰμί θεός , σύ ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0682.2
Κρήτες ἐπασάρισαν · σὺ δὲ ζῇς , ζωὴ γὰρ αἰεὶ .
Lemmas: Κρής πασάρω · σύ δέ ζῶ , ζωή γάρ ἀεί .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0682.3
Ποιμένες ἀγροὶ σταβλάται , malæ bestiæ , ventres pigri .
Lemmas: Ποιμένες ἀγρός σταβλάται , malæ bestiæ , ventres pigri .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0684.1
ἀρίσει διαναστῆναι . " Ἵνα ὑγιαίνωσι , φησίν , ἐν τῇ πίστει . " Ἄρα τοῦτο ὀφείλει , τὸ μηδὲν νόσον μηδὲ ἀλλοίτριον ἐπεισάγειν . Εἰ δὲ ὁ βρόμματα παρατηροῦντες οὐχ ὑγιαίνουσιν , ἀλλὰ νοσοῦσι καὶ ἀσθενεῦσι ( Τοὺς γὰρ ἀσθενεῦντας , φησί , τῇ πίστει προσλαμβάνειν μὴ εἰς διακρίσεις διαλογοῦμεν ) · τί ἂν εἴποι τις περὶ τῶν τὰ αὐτὰ γνωστευόντων αὐτοῖς , περὶ τῶν σαββατίζοντων , περὶ τῶν εἰς τόπους ἀπερχομένων ἐκεῖνος ἀφιερωμένων ; τὸν ἐν Ἀφρὴν λέγω , τὸ τῆς Ματρώνης λεγόμενον στήλαιον , τὸν ἐν Κιλικίᾳ τόπον τὸν τοῦ Κρόνου λεγόμενον . Πῶς δὲ οὗτοι ὑγιαίνουσι ; Διὸ χρὴ σφοδρότερας αὐτοῖς τῆς πληγῆς . Διὰ τί οὖν ἐπὶ Ῥωμαίων τὸ αὐτὸ οὐ ποιεῖ ; " Ὅτι οὐ τοιαῦτα τὰ ἥθη ἐκείνων , ἀλλ' εὐγενέστεροι ἐτυγχανον . Μὴ προσέχοντες , φησίν , Ἰουδαϊκοῖς μύθοις . Διπλὴ μῦθος τὰ Ἰουδαϊκά , καὶ ὅτι παραπολῆσι , καὶ ὅτι παρὰ καιρὸν τὸ πρᾶγμα · λοιπὸν γὰρ μῦθος γίνεται . " Ὅταν γὰρ μὴ δέῃ αὐτὸ γενέσθαι , καὶ γενομένου βλάπτει , μῦθός ἐστιν , ὅπερ δὲ χρηστοῦν ἐστιν . " Ὅπερ οὖν ἐκεῖνοις οὐ δεῖ · πείθεσθαι , οὕτως οὐδὲ τούτοις · οὐ γὰρ ἐστὶν ὑγιαίνειν . Εἰ γὰρ πιστεύεις τῇ πίστει , τί ἕτερα ἐπεισάγεις , ὡς οὐκ ἀρκοῦσης τῆς πίστεως δικαιώσαι ; · τί καταδουλοῦς ἐαυτὸν καὶ ὑποβάλλεις τῷ νόμῳ ; οὐ βαρέεις τῷ πράγματι ; Τοῦτο νοσοῦντός ἐστι καὶ ἀπιστοῦντος · πιστὴς γὰρ διανοίας μὴ ἀμφιβάλλλειν · ἀμφιβάλλει δὲ ὁ τοιοῦτος . Πάντα μὲν , φησίν , καθαρά τοῖς καθαροῖς . " Ὅρᾶς ὅτι πρὸς τί ἐστι τὸ εἰρημένον ; Τοῖς δὲ μεμιαμμένοις , φησίν , καὶ ἀπίστοις οὐδὲν καθαρόν .
Lemmas: αρισεω διανίσταμαι . " ἵνα ὑγιαίνω , φημί , ἐν ὁ πίστις . " ἄρας οὗτος ὀφείλω , ὁ μηδείς νόσος μηδέ ἀλλοίτριον ἐπεισάγω . εἰμί δέ ὁ βρόμα παρατηρέω οὐ ὑγιαίνω , ἀλλά νοσέω καί ἀσθενής ( ὁ γάρ ἀσθενέω , φημί , ὁ πίστις προσλαμβάνω μή εἰς διάκρισις διαλογεω ) · τίς εἄν εἶπον τις περί ὁ ὁ αὐτός γνωστεύω αὐτός , περί ὁ σαββατίζω , περί ὁ εἰς τόπος ἀπέρχομαι ἐκεῖνος ἀφιερόω ; ὁ ἐν Ἀφρός λέγω , ὁ ὁ Ματρώνη λέγω στέλλω , ὁ ἐν Κιλικία τόπος ὁ ὁ Κρόνος λέγω . Πῶς δέ οὗτος ὑγιαίνω ; Διὸ χρή σφοδρός αὐτός ὁ πληγή . Ζεύς τίς οὖν ἐπί Ῥωμαῖος ὁ αὐτός οὖον ποιέω ; " ὅτι2 οὖον τοιοῦτος ὁ ἦθος ἐκεῖνος , ἀλλά εὐγενής τυγχάνω . μή προσέχω , φημί , Ἰουδαϊκός μῦθος . Διπλή μῦθος ὁ Ἰουδαϊκός , καί ὅτι παραπολησις , καί ὅτι παρά καιρός ὁ πρᾶγμα · λοιπός γάρ μῦθος γίγνομαι . " ὅταν γάρ μή δήω αὐτός γίγνομαι , καί γίγνομαι βλάπτω , μῦθος εἰμί , ὅσπερ δέ χρηστός εἰμί . " ὅπερ οὖν ἐκεῖνος οὖον δεῖ · πείθω , οὕτως οὐδέ οὗτος · οὖον γάρ εἰμί ὑγιαίνω . εἰμί γάρ πιστεύω ὁ πίστις , τίς ἕτερος ἐπεισάγω , ὡς οὐ ἀρκέω ὁ πίστις δικαιόω ; · τίς κατάδουλος ἑαυτοῦ καί ὑποβάλλω ὁ νόμος ; οὖον βαρέω ὁ πρᾶγμα ; οὗτος νοσέω εἰμί καί ἀπιστέω · πιστός γάρ διάνοια μή ἀμφιβάλλω · ἀμφιβάλλω δέ ὁ τοιοῦτος . Πάν μέν , φημί , καθαρός ὁ καθαρός . " ὁράω ὅτι πρός τίς εἰμί ὁ εἴρω ; ὁ δέ μιαίνω , φημί , καί ἄπιστος οὐδείς καθαρός .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0685.2
750 ὉΜΙΛΙΑ Δ .
Lemmas: 750 Ὁμιλία δ .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0685.3
Πρεσβύτας ηἱσαλιους εἶναι , σεμνούς , σώφρονας , ὑμᾶντοτας τῇ πίστει , τῇ ἀγάπῃ , τῇ ὑπομονῇ · πρεσβυτίδας ὡσαύτως ἐν καταστηματι ἱεροπρεπεῖ , μὴ διαβόλους , μὴ οἴνῳ πολλῷ δεδουλωμένας , καλοδιδασκάλους , ἵνα σώφρονίῳσι τὰς νέας φιλιάνδρους εἶναι , φιλοτέκνους , σώφρονας , ἀγνὰς , οἰκουρούς , ἀγαθὰς , ὑποτασσομένας τοῖς οἰκείοις ἀνδράσιν , ἵνα μὴ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ βλασφημηται . α' . Ἔστιν δὲ καὶ τὸ γῆρας ἐλαττώματα ἔχει , καὶ οὐχ ἡ νεότης · καὶ ἔχει μὲν τινα καὶ τῶν τῆς νεότητος , ἔχει δὲ ὅμως καὶ τὸ νωθρόν , τὸ ὀκνηρόν , τὸ ληθαργόν , τὸ ἀμβλύ , τὸ ἀχρόχολον . Διὰ τοῦτο περὶ τούτων παραγγέλλων φησί · Πρεσβύτας εἶναι ηἱσαλιους . Πολλὰ γὰρ ἐστὶ τὰ ποιῶντα μὴ νήφειν τοὺς ἐν ἡλικίᾳ τοιαύτῃ · καὶ πρῶτον αὐτὸ ὅπερ ἔφην , τὸ πανταχόθεν ἀμβλύνεσθαι , καὶ δυσκόλως διεγείρεσθαι , καὶ δυσκόλως κινεῖσθαι · διὸ καὶ ἐπάγει , Σεμνούς , σώφρονας . Ἐνταῦθα τοὺς φρονίμους φησί · σωφροσύνη γὰρ τοῦτο λέγεται ἢ τῶν φρενῶν σωτηρία . Εἰσὶ γάρ , εἰσὶ καὶ ἐν τοῖς γεγρακόσι λυστώντες ἄνθρωποι , παράφρονες , οἱ μὲν ἀπὸ οἴνου , οἱ δὲ ἀπὸ λύπης · μικροψύχους γὰρ τὸ γῆρας ποιεῖ . Ἡγμαινοντας ἐν τῇ πίστει , τῇ ἀγάπῃ , τῇ ὑπομονῇ . Καὶ καλῶς εἶρηκε , Τῇ ὑπομονῇ · καὶ τοῦτο γὰρ μάλιστα τοῖς γέρονσι ἀρμόζει · Πρεσβυτίδας ὡσαύτως ἐν καταστήματι ἱεροπρεπεῖς , τοῦτέστιν , ἀπ' αὐτοῦ
Lemmas: Πρεσβύτης ηισαλιος εἰμί , σεμνός , σώφρων , υμαντοος ὁ πίστις , ὁ ἀγάπη , ὁ ὑπομονή · πρεσβυτιδαις ὡσαύτως ἐν κατάστημα ἱεροπρεπής , μή διάβολος , μή οἶνος πολύς δουλόω , καλοδιδάσκαλος , ἵνα σώφρων ὁ νέος φιλιάνδρους εἰμί , φιλότεκνος , σώφρων , ἁγνός , οἰκουρός , ἀγαθός , ὑποτάσσω ὁ οἰκέω ἀνήρ , ἵνα μή ὁ λόγος ὁ Θεός βλασφημέω . ὅς . ἔρτις δέ καί ὁ γῆρας ἐλάττωμα ἔχω , καί οὐ ὁ νεότης · καί ἔχω μέν τις καί ὁ ὁ νεότης , ἔχω δέ ὅμως καί ὁ νωθρός , ὁ ὀκνηρός , ὁ λήθαργος , ὁ ἀμβλύς , ὁ αχροχολος . Ζεύς οὗτος περί οὗτος παραγγέλλω φημί · Πρεσβύτης εἰμί ηισαλιος . πολύς γάρ εἰμί ὁ ποιέω μή νήφω ὁ ἐν ἡλικία τοιοῦτος · καί πρῶτος αὐτός ὅσπερ φημί , ὁ πανταχόθεν ἀμβλύνω , καί δύσκολος διεγείρω , καί δύσκολος κινέω · διό καί ἐπάγω , Σεμνοῦς , σώφρων . ἐνταῦθα ὁ φρόνιμος φημί · σωφροσύνη γάρ οὗτος λέγω ἢ ὁ φρήν σωτηρία . εἰσί γάρ , εἰμί καί ἐν ὁ γράω λυστώντες ἄνθρωπος , παράφρων , ὁ μέν ἀπό οἶνος , ὁ δέ ἀπό λύπη · μικρόψυχος γάρ ὁ γῆρας ποιέω . Ἡγμαινοντας ἐν ὁ πίστις , ὁ ἀγάπη , ὁ ὑπομονή . καί καλῶς εἴρω , ὁ ὑπομονή · καί οὗτος γάρ μάλιστα ὁ γέρων ἁρμόζω · πρεσβυτιδαις ὡσαύτως ἐν κατάστημα ἱεροπρεπής , τουτέστιν , ἀπό αὐτός
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0688.1
τοῦ σχήματος καὶ τῆς καταστολῆς δεικνυμένας τὴν κοσμιότητα . Μὴ διαβόλους , μὴ οἴνῳ πολλῷ δεδουλωμένας . Μάλιστα γὰρ τοῦτο γυναικῶν τὸ ἐλάττωμα καὶ τοῦ γήρως · τῷ γὰρ κατεῦχθαι τὰς ἡλικίας πολλῇ καὶ τοῦτο γίνεται τῇ ἐπιθυμίᾳ . Ὅθεν καὶ περὶ τούτου μάλιστα τὴν παραίνεσιν πρὸς αὐτὰς ποιεῖται , πανταχόθεν τὴν μέθην ἐκκόπτων , καὶ τοῦ νοσήματος τούτου ἔκτος αὐτὰς εἶναι βουλόμενος , καὶ διαφυγεῖν τὸν ἐντεῦθεν ἔχλυτα . Καὶ γὰρ εὐκολώτερον καὶ οἱ κάτωθεν ἄτομοι ἀναφέρονται , καὶ αἱ μὴνγες τὴν βλάβην δέχονται τῷ πεπλαισιῖν αὐτὰς τῷ χρόνῳ · καὶ ἐντεῦθεν ἡ μέθη μάλιστα γίνεται . Δεῖ μὲν οὖν οἴνῳ τῇ ἡλικίᾳ ταύτῃ μάλιστα , ἀσθενὴς γάρ · δεῖ δὲ οὐ πολλοῦ , ὥσπερ οὐδὲ ταῖς νέαις , οὐ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν , ἀλλὰ διὰ τὸ σφόδρα τὴν φύσιν τῆς ἐπιθυμίας ἀνάπτεσθαι . Καλοδιδασκάλους . Καὶ μὴν κυλίσεις γυναῖκας διδάσκειν · πῶς οὖν ἐνταῦθα ἐπιτρέπει , ἐν τοῖς ἑτέροις λέγων , Γυναικὶ δὲ διδᾶσκειν οὐκ ἐπιτρέπει · Ἀλλ᾽ ἄκουει τί ἐπηγγεν , Οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός . Ἄνδράσι μὲν γὰρ ἐπιτρέπεται διδάσκειν ἄνδρας καὶ γυναῖκας · γυναῖκα δὲ τὴν μὲν παρακείμενον ἐπιτρέπει λόγῳ ἐπ᾽ οἰκίας , οὐδαμοῦ δὲ προκαθησθαι συγχωρεῖ , οὐδὲ μακρὸν ἀποτείνειν λόγον ἀφήσει . Διὰ τοῦτο ἐπηγγεν , Οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός . Ἵνα σωφρονίζῃ , φησίν , τὰς νέας .
Lemmas: ὁ σχῆμα καί ὁ καταστολή δείκνυμι ὁ κοσμιότης . μή διάβολος , μή οἶνος πολύς δουλόω . μάλιστα γάρ οὗτος γυνή ὁ ἐλάττωμα καί ὁ γῆρας · ὁ γάρ κατεύχομαι ὁ ἡλικία πολύς καί οὗτος γίγνομαι ὁ ἐπιθυμία . ὅθεν καί περί οὗτος μάλιστα ὁ παραίνεσις πρός αὐτός ποιέω , πανταχόθεν ὁ μέθη ἐκκόπτω , καί ὁ νόσημα οὗτος ἕκτος αὐτός εἰμί βούλομαι , καί διαφεύγω ὁ ἐντεῦθεν ἔκλυτος . καί γάρ εὔκολος καί ὁ κάτωθεν ἄτομος ἀναφέρω , καί ὁ μήν ὁ βλάβη δέχομαι ὁ πεπλαισιῖν αὐτός ὁ χρόνος · καί ἐντεῦθεν ὁ μέθη μάλιστα γίγνομαι . Δεύς μέν οὖν οἶνος ὁ ἡλικία οὗτος μάλιστα , ἀσθενής γάρ · δεῖ δέ οὖον πολύς , ὥσπερ οὐδέ ὁ νέος , οὖον διά ὁ αὐτός αἴτιος , ἀλλά διά ὁ σφόδρα ὁ φύσις ὁ ἐπιθυμία ἀνάπτω . καλοδιδάσκαλος . καί μήv κύλισις γυνή διδάσκω · πῶς οὖν ἐνταῦθα ἐπιτρέπω , ἐν ὁ ἕτερος λέγω , γυνή δέ διδάσκω οὐ ἐπιτρέπω · ἀλλά ἀκούω τίς ἐπάγω , οὐδέ αὐθεντέω ἀνήρ . ἀνήρ μέν γάρ ἐπιτρέπω διδάσκω ἀνήρ καί γυνή · γυνή δέ ὁ μέν παράκειμαι ἐπιτρέπω λόγος ἐπί οἰκίον , οὐδαμοῦ δέ προκαθίημι συγχωρέω , οὐδέ μακρός ἀποτείνω λόγος ἀφίημι . Ζεύς οὗτος ἐπάγω , οὐδέ αὐθεντέω ἀνήρ . ἵνα σωφρονίζω , φημί , ὁ νέος .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0688.4
Γ . Τὸν ἐξ ἐναντίας φησὶ καὶ τὸν διάβολον καὶ πάντα τὸν ἐκεῖθεν διακονοῦν . Ὅταν γὰρ καὶ βίος λάμπη , καὶ λόγος ἡ συμβαίνων , ἐπιεικής , ἡμερος , προσνηθής , μηδεμιὰν τοῖς ἐναντίοις παρέχων λαβήν , πολὺ καὶ ἄρτον τοῦ κέρδους . Πολλὴ ἄρα τῆς τοῦ λόγου διακονίας ἡ χρεία , λόγου οὐ τοῦ τυχοῦτος , ἀλλὰ δοκιμοῦ τινὸς καὶ ἀξιππου , καὶ μηδεμιᾶν μηδαμῶς παρεχομένου τοῖς βουλομένοις μόρφαιν . Δούλους ἰδίοις δεσπόταις ὑποτάσσεσθαι , ἐν πᾶσιν εὐάρεστους εἶναι . Ὅρῃς τί προλαβὼν εἶπεν , Ἵνα ὁ δὲ ἐναντίας , φησίν , ἐντραπῇ , μηδὲν ἔχων περὶ ἡμῶν λέγειν φαῦλον . Ἄρα καταγνώσεως ἕξιος ὁ γυναῖκας ἀπὸ ἀνδρῶν ἀποξευγὼν τῇ προφάσει τῆς ἐγκρατείας ,
Lemmas: Γ . ὁ ἐκ ἐναντίος φημί καί ὁ διάβολος καί πᾶς ὁ ἐκεῖθεν διακονέω . ὅταν γάρ καί βίος λάμπω , καί λόγος ὁ συμβαίνω , ἐπιεικής , ἥμερος , προσνέω , μηδείς ὁ ἐναντίος παρέχω λαβή , πολύς καί ἄρτος ὁ κέρδος . πολύς ἄρα ὁ ὁ λόγος διακονία ὁ χρεία , λόγος οὖον ὁ τυγχάνω , ἀλλά δόκιμος τις καί ἀξιππου , καί μηδείς μηδαμῶς παρέχω ὁ βούλομαι μορφή . Δοῦλος ἴδιος δεσπότης ὑποτάσσω , ἐν πᾶς ευάρεστος εἰμί . ὄρνυμι τίς προλαμβάνω εἶπον , ἵνα ὁ δέ ἐναντίος , φημί , ἐντρέπω , μηδείς ἔχω περί ἐγώ λέγω φαῦλος . ἄρας κατάγνωσις ἕξις ὁ γυνή ἀπό ἀνήρ αποξευγη ὁ πρόφασις ὁ ἐγκράτεια ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.2
ἀν μὴ πρότερον αὐτὸν ἀπαλλάξῃ τῆς κατηφείας · καὶτοῦ τοιαύτης τις οὐδὲ περὶ τέκνα στοργὴν ἐπεδείξατο . Ἄπὸ τοιούτων γοῦν αὐτῷ καὶ ἡ ἀρχὴ τῶν ἀγαθῶν ἐγένετο . Δεῖ γὰρ τὰ παρ’ ἡμῶν ὑπάρχειν πρότερον , καὶ τότε τὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ . Ὅτι γὰρ τοιαύτη ἐξέκρητο [ 756 ] φειδὸ καὶ ἐπιμελείας , εἰδε , φησίν , τοὺς εὐνοήτους τοὺς ἐμβληθέντας ὑπὸ τοῦ Φαραώ , τὸν ἀρχιγούνοχον , καὶ τὸν ἀρχισιτοπώλον , καὶ εἶπε · Τί σκυθρωπὰ τὰ πρόσωπα ὑμῶν σήμερον ; Καὶ οὐκ ἀπὸ τούτου μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ὧν ἐκεῖνοι ἐποίησαν , καταμαθεῖν ἐστι τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀνδρός . Οὐ γὰρ ὡς βασιλέως δυτες οἰκέται διετέπυσαν αὐτόν , οὐχ ὡς ἐν ἀθυμίᾳ δντες διεκράτησαν , ἀλλ’ ὡς ἀδελφῷ γνησίῳ καὶ συναληγεῖν εἰδότι πάντα · αὐτῷ ἐξεκάλυπτον τὰ ἑαυτῶν . Ταῦτα δὲ μοι πάντα εἴρηται , ὅτι κἂν ἐν δουλείᾳ , κἂν ἐν αἰχμαλωσίᾳ , κἂν ἐν δεσποτηρίῳ , κἂν ὑπ’ αὐτὴν τὴν γῆν γένεται ὁ ἄνθρωπος , οὐδὲν αὐτὸν καταγωνισασθαι δυναμένη .
Lemmas: εἰς μή πρότερος αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ κατήφεια · καΐτης τοιοῦτος τις οὐδέ περί τέκνον στοργή ἐπιδείκνυμι . ἀπό τοιοῦτος γοῦν αὐτός καί ὁ ἀρχή ὁ ἀγαθός γίγνομαι . Δεύς γάρ ὁ παρά ἐγώ ὑπάρχω πρότερος , καί τότε ὁ παρά ὁ Θεός . ὅτι2 γάρ τοιοῦτος ἐξέκρητο [ 756 ] φειδός καί ἐπιμέλεια , ὁράω , φημί , ὁ ευνόητος ὁ ἐμβάλλω ὑπό ὁ Φαραώ , ὁ ἀρχιγούνοχον , καί ὁ αρχισιτοπωλος , καί εἶπον · τις σκυθρωπός ὁ πρόσωπον σύ σήμερον ; καί οὐ ἀπό οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὅς ἐκεῖνος ποιέω , καταμανθάνω εἰμί ὁ ἀρετή ὁ ἀνήρ . οὖον γάρ ὡς βασιλεύς δύτης οἰκέτης διατυπόω αὐτός , οὐ ὡς ἐν ἀθυμία δντες διακρατέω , ἀλλά ὡς ἀδελφός γνήσιος καί συναληγεῖν οἶδα πᾶς · αὐτός ἐκκαλύπτω ὁ ἑαυτοῦ . οὗτος δέ ἐγώ πᾶς εἴρω , ὅτι κἀν ἐν δουλεία , κἀν ἐν αἰχμαλωσία , κἀν ἐν δεσποτήριος , κἀν ὑπό αὐτός ὁ γῆ γενέτης ὁ ἄνθρωπος , οὐδείς αὐτός καταγωνίζομαι δύναμαι .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.3
Ταῦτά μοι πρὸς τοὺς οἰκέτας λέλεκται , ὅτι κἂν θηρία ἔχωσι δεσπότας , ὡς τὸν Αἰγύπτιον , κἂν ὧμως , ὡς τὸν ἀρχιερεοφύλακα , δυνησονται αὐτοὺς ἐλεῖν , κἂν Ἕλληνας ὦσιν , ὡς ἐκεῖνος , κἂν δτιοῦ , ταχέως τιθασεύσουσιν . Οὐδὲν γὰρ ἐμπελέστερον τρόπων , οὐδὲν ἡδύτερον , οὐδὲν γλυκύτερον ἐπικειρίας καὶ πραότητος καὶ ὑπακοῆς · πᾶσιν ἐστιν ἐπιτήδειος ὁ τοιοῦτος . Καὶ οὐδε δουλείαν ἐπαισχύνονται οἱ τοιοῦτοι , οὔτε πένθους φεύγουσιν , οὔτε ἀδρώστων καὶ κάμνοντα · πάντων γὰρ κρατεῖ καὶ πάντων ἡ ἀρετὴ περιγίνεται . Εἰ δὲ ἐν δούλοις τοιαύτην ἔχει τὸ πρᾶγμα τὴν ἰσχύν , πῶς μᾶλλον ἐν ἐλευθέροις ; Ταῦτα οὖν σκεψόμεν καὶ δούλοι καὶ ἐλεύθεροι , καὶ γυναῖκες καὶ ἄνδρες · οὕτω καὶ ἄνθρωποι καὶ Θεῷ ἐσόμεθα ποθεῖνοι , καὶ ἀνθρώποις οὐ τοὺς ἐναρέτους μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς κακοὺς , καὶ μάλιστα ἐκείνους · ἐκεῖνοι γὰρ εἰσιν οἱ μάλιστα τιμῶντες καὶ αἰδοῦμενοι . Ὡσπερ γὰρ τοὺς ἐπικειρεῖς οἱ ἀρχόμενοι μάλιστα τρέμουσιν , οὕτω καὶ τοὺς ἐναρέτους οἱ ἀκάλαστοι , εἰδότες τίνων ἐκπεπύκασιν . Ἐπεὶ οὖν τοσούτος ὁ καρπὸς τῆς ἀρετῆς , ταύτην διώκωμεν , ταύτην μετιώμεν . Ἄν ταύτῃς ἐχόμεθα , οὐδὲν ἡμῖν ἔσται δεινόν , πάντα ῥάδια , πάντα εὐκολά · κἂν διὰ πυρὸς διαβαίνωμεν , κἂν δι’ ὕδατος , πάντα εἴκει τῇ ἀρετῇ καὶ παραχωρεῖ , καὶ αὐτὸς ὁ θάνατος . Ζηλώσωμεν τοίνυν αὐτήν , ἵνα καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν .
Lemmas: ταῦτα ἐγώ πρός ὁ οἰκέτης λέγω , ὅτι κἀν θηρίον ἔχω δεσπότης , ὡς ὁ Αἰγύπτιος , κἀν ὠμός , ὡς ὁ αρχιερεοφυλακη , δύναμαι αὐτός αἱρέω , κἀν Ἕλλην εἰμί , ὡς ἐκεῖνος , κἀν δτιοῦ , ταχέως τιθασεύω . οὐδείς γάρ ἐμπελέστερον τρόπος , οὐδείς ἡδύς , οὐδείς γλυκύς ἐπικείρω καί πραότης καί ὑπακοή · πᾶς εἰμί ἐπιτήδειος ὁ τοιοῦτος . καί οὐ δουλεία ἐπαισχύνομαι ὁ τοιοῦτος , οὔτε πένθος φεύγω , οὔτε ἀδρώστων καί κάμνω · πᾶς γάρ κρατέω καί πᾶς ὁ ἀρετή περιγίγνομαι . εἰμί δέ ἐν δοῦλος τοιοῦτος ἔχω ὁ πρᾶγμα ὁ ἰσχύς , πῶς μᾶλλον ἐν ἐλεύθερος ; οὗτος οὖν σκεψώ καί δοῦλος καί ἐλεύθερος , καί γυνή καί ἀνήρ · οὗτος καί ἄνθρωπος καί Θεός εἰμί ποθητός , καί ἄνθρωπος οὖον ὁ ἐνάρετος μόνος , ἀλλά καί ὁ κακός , καί μάλιστα ἐκεῖνος · ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ μάλιστα τιμή καί αἰδέομαι . ὡς γάρ ὁ ἐπικείρω ὁ ἄρχω μάλιστα τρέμω , οὗτος καί ὁ ἐνάρετος ὁ αχάλαστος , οἶδα τίνω ἐκπυνθάνομαι . ἐπεί οὖν τοσούτος ὁ καρπός1 ὁ ἀρετή , οὗτος διώκω , οὗτος μέτειμι . ἄν οὗτος ἔχω , οὐδείς ἐγώ εἰμί δεινός , πᾶς ῥᾴδιος , πᾶς εύκολος · κἀν διά πυρός διαβαίνω , κἀν διά ὕδωρ , πᾶς εἴκω ὁ ἀρετή καί παραχωρέω , καί αὐτός ὁ θάνατος . ζηλόω τοίνυν αὐτός , ἵνα καί ὁ μέλλω ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.4
[ 757 ] ΟΜΙΛΙΑ Ε’ .
Lemmas: [ 757 ] Ὁμιλία εἰ .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.5
Ἐπεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις , παιδεύουσα ἡμᾶς , ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας , σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι · προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ · ὃς ἐδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν , ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας , καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον , ζηλωτὴν καλῶν ἔργων .
Lemmas: ἐπιφαίνω γάρ ὁ χάρις ὁ Θεός ὁ σωτήριος πᾶς ἄνθρωπος , παιδεύω ἐγώ , ἵνα ἀρνέομαι ὁ ἀσέβεια καί ὁ κοσμικός ἐπιθυμία , σωφρόνως καί δικαίως καί εὐσεβής ζῶ ἐν ὁ νῦν αἰών · προσδέχομαι ὁ μακάριος ἐλπίς καί ἐπιφάνεια ὁ δόξα ὁ μέγας Θεός καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός · ὅς δίδωμι ἑαυτοῦ ὑπέρ ἐγώ , ἵνα λυτρόω ἐγώ ἀπό πᾶς ἀνομία , καί καθαρίζω ἑαυτοῦ λαός περιούσιος , ζηλωτός καλός ἔργον .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.6
α’ . Πολλὴν παρὰ τῶν οἰκετῶν ἀπαιτήσας τὴν ἀρετὴν ( καὶ γὰρ ἐστὶ πολλὴ τὸ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν κοσμεῖν ἐν πᾶσι , καὶ μηδεμίαν διδόναι τοὺς δεσπόταις λαβὴν , μηδὲ ἐν τῷ τυχόντι ) , ἐπαγε
Lemmas: ὅς . Πολύς παρά ὁ οἰκέτης ἀπαιτέω ὁ ἀρετή ( καί γάρ εἰμί πολύς ὁ ὁ διδασκαλία ὁ Θεός καί Σωτήρ ἐγώ κοσμέω ἐν πᾶς , καί μηδείς δίδωμι ὁ δεσπότης λαβή , μηδέ ἐν ὁ τυγχάνω ) , ἐπάγω
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0692.7
καὶ τὴν αἰτίαν διχᾶσαν , δι’ ἣν ὀφείλουσι τοιοῦτοι εἶναι οἱ οἰκέται . Ποιαν δὲ ταύτην ; Ἐπεφάνη γὰρ , φησίν , ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος . Οἱ Θεοῦ διδασκάλου τυγχάνοντες , πῶς οὐκ ἂν εἰεν εἰκῶς τοιοῦτοι , οἷους ἄρτι διήλθον ἐγώ , μυρίων ἀμαρτημάτων λύσιν εὑρόντες ; Ἵστε γὰρ δτι μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο οὐχ ὡς ἐτυχεν ἐντρέπεται καὶ συστέλλει φυχήν , τὸ μυρίων ἀμαρτημάτων οὐσαν ὑπεύθυνον , μὴ δίχην δοῦναι , ἀλλὰ συγγνώμην τυχεῖν καὶ μυρίων ἀγαθῶν . Εἰ γὰρ τις , εἴπ μοι , τὸν μυρία προσχρούσαντα οἰκέτην λαβὼν , μὴ κατατείνει ἰμάτιον , ἀλλ’ ἐκείνου μὲν συγγνώμην παράσχῃ , ὑπὲρ δὲ τῶν μελλόντων αὐτὸν ἀπαιτοῖ εὐθύνας , καὶ φυλάττεσθαι παρακελεύοιτο ,
Lemmas: καί ὁ αἴτιος διχάζω , διά ὅς ὀφείλω τοιοῦτος εἰμί ὁ οἰκέτης . ποῖος δέ οὗτος ; ἐπιφαίνω γάρ , φημί , ὁ χάρις ὁ Θεός ὁ σωτήριος . ὁ Θεός διδάσκαλος τυγχάνω , πῶς οὐ εἄν ἄγω ἵημι τοιοῦτος , οἶος ἄρτι διέρχομαι ἐγώ , μυρίος ἁμάρτημα λύσις εὑρίσκω ; οἶδα γάρ δ μετά ὁ ἄλλος καί οὗτος οὐ ὡς τυγχάνω ἐντρέπω καί συστέλλω φυχήν , ὁ μυρίος ἁμάρτημα εἰμί ὑπεύθυνος , μή διχάω δίδωμι , ἀλλά συγγνώμη τυγχάνω καί μυρίος ἀγαθός . εἰμί γάρ τις , εἶπον ἐγώ , ὁ μυρίος προσχρουοδοω οἰκέτης λαμβάνω , μή κατατείνω ἰμάτιον , ἀλλά ἐκεῖνος μέν συγγνώμη παρέχω , ὑπέρ δέ ὁ μέλλω αὐτός ἀπαιτέω εὐθύνω , καί φυλάσσω παρακελεύομαι ,
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0700.1
φρονεῖς . Νῦν δὲ τὸ μὲν σῶμα κάμνοντος τοῦ παιδὸς οὐχ ἂν παραιτησαίτῳ τις καὶ μακρὰν ἀποδημίαν στείλασα , ὥστε λύσαι τὴν νόσον · τῆς δὲ ψυχῆς κακῶς ἔχοντος , οὐδείς οὐδὲν ποιεῖται λόγον · ἀλλὰ πάντες ἀναπεπώκαμεν , πάντες βεβρωμένοι , πάντες ὀλιγωροῦμεν , καὶ παῖδας καὶ γυναῖκας καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς περιορῶντες ἀλιτσκουμένους ἀπὸ τῆς νόσου ταύτης τῆς χαλεπῆς . Ἄλλ᾽ ὕστερον λαμβάνομεν τὴν αἰσθήσιν . Ἐννοήσατε ὡς αἰσχρὸν καὶ σφόδρα καταγέλαστον ὕστερον λέγειν , Οὐ προσεδοκῶμεν , οὐχ ἠλπίζομεν τοῦτο ἔσεσθαι · οὐχ αἰσχρὸν δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνον . Εἰ γὰρ ἐν τῷ παρόντι βίῳ τῶν ἀνθρώπων ἐστὶ τὸ τὰ μέλλοντα μὴ προορᾶν , πολλῷ μᾶλλον ἐν τῷ μέλλοντι , ὅτε καὶ ἀκούσομεν νῦν πολλῶν συμβουλεύοντων καὶ λεγόντων τὰ πρακτέα καὶ τὰ μὴ πρακτέα . Ἀντεχόμθθα τοίνυν τῆς ἐλπίδος ἐκείνηςa , φροντίζωμεν τῆς σωτηρίας τῆς ἡμετέρας , τὸν Θεὸν ἐπὶ πᾶσι παρακαλῶμεν , ὥστε χεῖρα ὀρέξαι . Μέχρι τινὸς ῥάβδουσι · μέχρι τινὸς ἀμείλissi · μέχρι τινὸς καταπαροξύνει ἐαυτὸν , καὶ τῶν ὁμοδούλων ἡμῶν · αὐτὸς πλουσίως ἐξέχεεν εἰς ἡμᾶς τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν . Ἐννοήσωμεν τοίνυν ὅσην χάριν ἐπὶ ἡμᾶς ἐνδείξατο , καὶ τοσαύτην καὶ ἡμεῖς σπουδὴν ἐπιδεῖξωμεθα · μᾶλλον δὲ τοσαύτην μὲν οὐ δυνάμεν , κἂν γοῦν ἧττονα . Ἄν γὰρ καὶ μετὰ τὴν χάριν ταύτην ὡμεν ἀναίσθητοι , μειζῶν ἡμῖν ἔσται ἡ κόλασις . Εἰ μὴ ἠλθον γάρ , φησίν , καὶ ἐλάλησα αὐτοῖς , ἁμαρταν οὐκ εἶχον · νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχουσιν . Ἄλλὰ μὴ γένοιτο ταῦτα περὶ ἡμῶν εἰπεῖν , ἀλλὰ γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἀξιωθῆναι τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τοῖς ἠγαπηκόσιν αὐτὸν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , καὶ τὰ ἐξῆς .
Lemmas: φρονέω . νῦν δέ ὁ μέν σῶμα κάμνω ὁ παῖς οὐ εἄν παραιτησαίτῳ τις καί μακράν ἀποδημία στέλλω , ὥστε λύω ὁ νόσος · ὁ δέ Ψυχή κακῶς ἔχω , οὐδείς οὐδείς ποιέω λόγος · ἀλλά πᾶς ἀναπίνω , πᾶς βιβρώσκω , πᾶς ὀλιγωρέω , καί παῖς καί γυνή καί ἐγώ αὐτός περιοράω αλιτσκουμενος ἀπό ὁ νόσος οὗτος ὁ χαλεπός . ἄλλος ὕστερος λαμβάνω ὁ αἴσθησις . ἐννοέω ὡς αἰσχρός καί σφόδρα καταγέλαστος ὕστερος λέγω , οὖον προσδοκάω , οὐ ἐλπίζω οὗτος εἰμί · οὐ αἰσχρός δέ μόνος , ἀλλά καί ἐπικίνδυνος . εἰμί γάρ ἐν ὁ πάρειμι βίος ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ ὁ μέλλω μή προοράω , πολύς μᾶλλον ἐν ὁ μέλλω , ὅτε καί ἀκούω νῦν πολύς συμβουλεύω καί λέγω ὁ πρακτέος καί ὁ μή πρακτέος . Ἀντέχω τοίνυν ὁ ἐλπίς ἐκεῖνος , φροντίζω ὁ σωτηρία ὁ ἡμέτερος , ὁ θεός ἐπί πᾶς παρακαλέω , ὥστε χείρ ὀρέγω . μέχρι τις ῥάβδος · μέχρι τις ἀμείλissi · μέχρι τις καταπαροξύνει ἑαυτοῦ , καί ὁ ὁμόδουλος ἐγώ · αὐτός πλούσιος ἐκχέω εἰς ἐγώ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις . ἐννοέω τοίνυν ὅσος χάρις ἐπί ἐγώ ἐνδείκνυμι , καί τοσοῦτος καί ἐγώ σπουδή ἐπιδείκνυμι · μᾶλλον δέ τοσοῦτος μέν οὖον δύναμαι , κἀν γοῦν κακός . ἄν γάρ καί μετά ὁ χάρις οὗτος εἰμί ἀναίσθητος , μείζων ἐγώ εἰμί ὁ κόλασις . εἰμί μή ἠλσχω γάρ , φημί , καί λαλέω αὐτός , ἁμαρτάνω οὐ ἔχω · νῦν δέ πρόφασις οὐ ἔχω . ἀλλά μή γίγνομαι οὗτος περί ἐγώ εἶπον , ἀλλά γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἀξιόω ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , καί ὁ ἑξῆς .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0700.2
[ 765 ] ΟΜΙΛΙΑ ΣΤ' .
Lemmas: [ 765 ] Ὁμιλία εἰμί .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0700.3
Καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαδιδασκῦσαι , ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ . Ταῦτά ἐστι καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις . Μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιίστασο · εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι . Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν νουθεσίαν καὶ δευτέραν παραίτου · εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος , καὶ ἁμαρτάνει ὧν αὐτοκατάκριτος .
Lemmas: καί περί οὗτος βούλομαι σύ διαδιδάσκω , ἵνα φροντίζω καλός ἔργον προίστημι ὁ πιστεύω ὁ Θεός . ταῦτα εἰμί καλός καί ὠφέλιμος ὁ ἄνθρωπος . Μωρός δέ ζητέω καί γενεαλογία καί εἴρω καί μάχη νομικός περιίστημι · εἰμί γάρ ἀνωφελής καί μάταιος . αἱρετικός ἄνθρωπος μετά εἷς νουθεσία καί δύο παραιτύσκω · εἰδοί ὅτι ἐκστρέφω ὁ τοιοῦτος , καί ἁμαρτάνω ὅς αὐτοκατάκριτος .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0700.4
α' . Εἰδὼν περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας καὶ περὶ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ περὶ ἡμᾶς χρησμονίας , καὶ τινὰς δυσσεβεῖς τινὰς εἰργάσατο , ἐπήγαγε καὶ φησίν · Καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διδασκῦσαι , ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ · τοῦτο ἐστι , ταῦτα διαλέγεσθαι , καὶ ἀπὸ τούτων προτρέπεσθαι ἐπὶ ἐλεημοσύνην . Οὐ γὰρ μόνον πρὸς ταπεινοφροσύνην ἡμῖν τὰ εἰρημένα ἀρκοῦσι , καὶ πρὸς τὸ μὴ ἐπαίρεσθαι καὶ ὀνειδίζειν ἑτέρους , ἀλλὰ καὶ πρὸς πᾶσαν τὴν ἄλλην ἀρετήν . Οὕτω γοῦν καὶ πρὸς Κορινθίους διαλεγόμενος φησίν · Γινώσκετε ὅτι ὁ Κύριος ἐκπώγυνος πλουσίους ἦν , ἵνα ἡμῖν τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτησῶμεν . Ἐννοήσατε τοῦ Θεοῦ τὴν χρησμονίαν καὶ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν , ἐπὶ τὴν ἐλεημοσύνην αὐτοὺς προτρέψαι , οὐχ ἀπλῶς οὐδὲ παρήργως · ἀλλὰ σὶ ; Ἴνα φροντίζωσι , φησίν , καλῶν ἔργων προΐστασθαι · τοῦτο ἐστι , καὶ ἀδικοιμένοις βοηθεῖν , μὴ χρήμασι μόνον , ἀλλὰ καὶ προστασίαις , καὶ χείρας ἐπαμύνειν καὶ ὀρφανοῖς , καὶ πάντας τοὺς κακῶς πάσχοντας ἐν ἀσφαλείᾳ καθιστῆν · τοῦτο γὰρ ἐστι , Καλῶν ἔργων προΐστασθαι . Ταῦτα γὰρ ἐστι , φησίν , καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις . Μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιίστασο · εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι .
Lemmas: ὅς . ἀνάκλεις περί ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία καί περί ὁ ἀγάπη αὐτός περί ἐγώ χρησμονίας , καί τις δυσσεβής τις ἐργάζομαι , ἐπάγω καί φημί · καί περί οὗτος βούλομαι σύ διδάσκω , ἵνα φροντίζω καλός ἔργον προίστημι ὁ πιστεύω ὁ Θεός · οὗτος εἰμί , οὗτος διαλέγω , καί ἀπό οὗτος προτρέπω ἐπί ἐλεημοσύνη . οὖον γάρ μόνος πρός ταπεινοφροσύνη ἐγώ ὁ εἴρω ἀρκέω , καί πρός ὁ μή ἐπαίρω καί ὀνειδίζω ἕτερος , ἀλλά καί πρός πᾶς ὁ ἄλλος ἀρετή . οὕτως γοῦν καί πρός Κορίνθιος διαλέγω φημί · γιγνώσκω ὅτι ὁ Κύριος ἐκπώγυνος πλούσιος εἰμί , ἵνα ἐγώ ὁ ἐκεῖνος πτωχεία πλουτέω . ἐννοέω ὁ Θεός ὁ χρησμονίαν καί ὁ ὑπερβάλλω αὐτός φιλανθρωπία , ἐπί ὁ ἐλεημοσύνη αὐτός προτρέπω , οὐ ἀπλόος οὐδέ παρήργως · ἀλλά βρόχος ; ἵνα φροντίζω , φημί , καλός ἔργον προίστημι · οὗτος εἰμί , καί ἀδικέω βοηθέω , μή χρῆμα μόνος , ἀλλά καί προστασία , καί χείρ ἐπαμύνω καί ὀρφανός , καί πᾶς ὁ κακῶς πάσχω ἐν ἀσφάλεια καθίστημι · οὗτος γάρ εἰμί , καλός ἔργον προίστημι . οὗτος γάρ εἰμί , φημί , καλός καί ὠφέλιμος ὁ ἄνθρωπος . Μωρός δέ ζητέω καί γενεαλογία καί εἴρω καί μάχη νομικός περιίστημι · εἰμί γάρ ἀνωφελής καί μάταιος .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0700.5
Τί ποτε βούλονται αἱ γενεαλογίαι ; καὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ πρὸς Τιμόθεον Ἐπιστολῇ τίθησι τοῦτο λέγων · Μύθους καὶ γενεαλογίας ἀπεράντους . Τάχα καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐκεῖ αἰνιττόμενος Ἰουδαίους , οἱ μέγα φρονούντες ἐπὶ τῷ πρόγονον ἔχειν τὸν Ἀβραάμ , τῶν καθ' ἑαυτοὺς ἡμέλων . Διὰ τοῦτο καὶ μωρὰς αὐτὰς καλεῖ καὶ ἀνωφελεῖς · μωρίας γὰρ ἐπὶ ἀνωφελείᾳ πράγμασι τὸ θαρρεῖν .
Lemmas: τις ποτός βούλομαι ὁ γενεαλογία ; καί γάρ καί ἐν ὁ πρός Τιμόθεος Ἐπιστολή τίθημι οὗτος λέγω · Μῦθος καί γενεαλογία ἀπέραντος . Τάχα καί ἐνταῦθα καί ἐκεῖ αἰνίσσομαι Ἰουδαῖος , ὁ μέγας φρονέω ἐπί ὁ πρόγονος ἔχω ὁ Ἀβραάμ , ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀμελής . Ζεύς οὗτος καί μωρός αὐτός καλέω καί ἀνωφελής · μωρία γάρ ἐπί ἀνωφέλεια πρᾶγμα ὁ θαρσέω .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0701.1
εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας , ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι . Ἀσφαλίζει σε οἱ μετ' ἐμοῦ πίστες ἀποσᾶσαι τοὺς φιλοῦντάς ἡμᾶς ἐν πίστει . Ποιοῦ τοὺς αὐτὸν φιλοῦντάς φησιν , ἢ τοὺς πιστοὺς ἄνδρας . Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν . Ἀμήν .
Lemmas: εἰς ὁ ἀναγκαῖος χρεία , ἵνα μή εἰμί ἄκαρπος . ἀσφαλίζω σύ ὁ μετά ἐγώ πίστα ἀφίημι ὁ φιλέω ἐγώ ἐν πίστις . ποιέω ὁ αὐτός φιλέω φημί , ἢ ὁ πιστός ἀνήρ . ὁ χάρις μετά πᾶς σύ . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0701.2
Πῶς οὖν αὐτὸν κελεύει τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπιπομένους , εἰ περισταίαν τοῦτο ; δεῖ , ὅταν ἐπὶ λύμῃ πάντα ποιῶσιν ἑαυτῶν ; Φησὶ δὲ προηγουμένως ἐπὶ τῇ ἐκείνων κέρδει μηδέποτε τοῦτο ποιεῖν · οὐδὲ γὰρ ἂν κερδαίνειν ποτε , ἀπαξ διεστραμμένοι τὴν γνώμην . Εἰ μὲν γὰρ ἕτερος λυμαίνοντο , διεστάναι χρὴ καὶ μάχεσθαι , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀνδρείας περιστασθαι · εἰ δὲ ἂ εἰς ἀνάγκην κατασταίης , ὁρῶν ἕτερους διαφθειρομένους , μὴ σίγα , ἀλλ' ἐπιστῶσόν , τῶν μελλόντων ἀπόλλυσθαι κηδόμενος . Ὦς δὲ οὐκ ἔστι τὸν σπουδὴν ἔχοντα καὶ βίον ὀρθόν , μάχης ἀνέχεσθαι . Πῶν , ὡς εἴπον , οὕτω ποιεῖ · ἀπὸ γὰρ ἀρχᾶς καὶ τῆς περιττῆς φιλοσοφίας τὸ πρᾶγμα γίνεται , τὸ περὶ τὰ ῥήματα σχολάζειν μόνον . Καὶ γὰρ περιττὰ φέγγεσθαι διότι ζημία , διότι ἢ διδάσκειν , ἢ εὐχεσθαι , ἢ εὐχαριστεῖν . Οὐδὲ γὰρ γραμμάτων μὲν φειδεσθαι ὀφείλομεν , ῥημάτων δὲ οὔ · ἀλλὰ μάλιστα τούτων ἢ ἐκείνων , [ 767 ] καὶ μὴ ἀπλῶς πᾶσιν ἑαυτοὺς ἐκδιδόναι .
Lemmas: Πῶς οὖν αὐτός κελεύω ὁ ἀντιλέγω ἐφέπω , εἰμί περισταίαν οὗτος ; δεῖ , ὅταν ἐπί λύμη πᾶς ποιέω ἑαυτοῦ ; φημί δέ προηγουμένως ἐπί ὁ ἐκεῖνος κέρδος μηδέποτε οὗτος ποιέω · οὐδέ γάρ εἄν κερδαίνω ποτός , ἅπαξ διαστρέφω ὁ γνώμη . εἰμί μέν γάρ ἕτερος λυμαίνω , διίστημι χρή καί μάχομαι , καί μετά πολύς ὁ ἀνδρεῖος περιίστημι · εἰμί δέ ὅς εἰς ἀνάγκη καθίστημι , ὁράω έτερος διαφθείρω , μή σῖγα , ἀλλά ἐφίστημι , ὁ μέλλω ἀπόλλυμι κήδω . οὖς δέ οὐ εἰμί ὁ σπουδή ἔχω καί βίος ὀρθός , μάχη ἀνέχω . ποῦ , ὡς εἶπον , οὗτος ποιέω · ἀπό γάρ ἀρχή καί ὁ περισσός φιλοσοφία ὁ πρᾶγμα γίγνομαι , ὁ περί ὁ ῥῆμα σχολάζω μόνος . καί γάρ περισσός φέγγω διότι ζημία , διότι ἢ διδάσκω , ἢ εὔχομαι , ἢ εὐχαριστέω . οὐδέ γάρ γράμμα μέν φείδομαι ὀφείλω , ῥῆμα δέ οὖον · ἀλλά μάλιστα οὗτος ἢ ἐκεῖνος , [ 767 ] καί μή ἀπλόος πᾶς ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0701.4
ἂν λόγον ὑπὲρ τῆς Σαπφείρας καὶ τοῦ Ἀνανία εἰποιέντο , ἦνίκα ἐνοφθαλμίζε τὰ χρήματα , οὐχ ἂν διετάξατο Παῦλος λέγων · Μὴ ἐκ λύπης , ἢ δὲ ἀνέληκης . Τί λέγεις , Παῦλε ; ἐμποδίζεις τοὺς πένους ; Οὔ , φησίν · οὐ γὰρ τὸ ἐκεῖνον ὁρῶ , ἀλλὰ τὸ τῶν διδόντων . Ὅρα δὲ καὶ τὸν προφήτην , ἦνίκα τῷ Ναδουχοδονόφρ συνεβούλευε τὴν ἀρτίστην ἐκείνην γνώμην , οὐχὶ τῶν πενήτων μόνον φροντίζοντα · οὐ γὰρ εἴπε , Δὸς τοῖς πένουσιν ἀπλῶς , ἀλλὰ τί ; Τῆς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι , καὶ τῆς ἀδικίας σου ἐν ὀλκτῳμῳ πνεύματι . Κένωσον τὰ χρήματα , φησίν , οὐχ ἵνα ἕτεροι τραφῶσι μόνον , ἀλλ' ἵνα ἀπαλλαγῇς αὐτὸς τῆς τιμωρίας . Καὶ πάλιν ὁ Χριστός · Πώλησον σὸν τὰ ὑπάρχοντα , καὶ δὸς πτωχοῖς , καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι . Ὅρᾷς δτι καλεῖ διὰ τὴν ἀκολουθίαν τοῦτο ἐπενέγκει ; Ἐπειδὴ γὰρ ἐμπόδιον ἐστὶ τὰ χρήματα , [ 768 ] διὰ τοῦτο δίδωσι · πενήσιν ἐπέταξε , παιδεύων τὴν ψυχὴν ἐλεήμονα εἶναι καὶ οἰκτίρμονα , παιδεύων χρημάτων καταφρονεῖν , παιδεύων πλεονεξίας ἀφίστασθαι . Ὁ γὰρ παιδεύμενος τῷ μὴ ἔχοντι δόναι , παιδεύθησεται τῷ χρώφ καὶ μὴ λαμβάνειν ἀπὸ τῶν ἔχοντων . Τοῦτο ὁμοίως ποιεῖ τῷ Θεῷ . Καίτοι γε ἢ παρθενία χαλεπώτερον αὐτῆς πόνον ἔχει , καὶ ἢ νηστεία καὶ τὸ γαμεῖν · ἀλλ' οὐδὲν οὕτως ἰσχυρὸν καὶ δυνατὸν πρὸς τὸ σβέσαι τῶν ἁμαρτημάτων ἡμῶν τὴν πυράν , ὡς ἢ ἐλεημοσύνη · πάντων αὕτη μεῖζον ἐστίν , παρ' αὐτὸν ἵστησι τὴν βασιλεία τοὺς αὐτῆς ἐραστάς · καὶ μάλιστα εἰκότως . Παρθενία μὲν γὰρ ἢ νηστεία καὶ γαμεῖν περὶ τὸν ποιούντα ἵσταται μόνον , ἕτερον δὲ ἕωσεν οὐδέν · ἢ δὲ ἐλεημοσύνη εἰς πάντας ἐκτείνεται , καὶ τὰ μέλη περιπλέκεται τοῦ Χριστοῦ · πολὺ δὲ τῶν εἰς τὸν ἕνα περισταμένων τὰ πρὸς πολλοὺς ἐκτεινόμενα κατορθώνει .
Lemmas: εἄν λόγος ὑπέρ ὁ Σαπφείρα καί ὁ Ἀνανίας εἶπον , ἡνίκα ἐνοφθαλμίζω ὁ χρῆμα , οὐ εἄν διατάσσω Παῦλος λέγω · μή ἐκ λύπη , ἢ δέ ἀναιρέω . τις λέγω , Παῦλος ; ἐμποδίζω ὁ πένος ; οὖον , φημί · οὖον γάρ ὁ ἐκεῖνος ὁράω , ἀλλά ὁ ὁ δίδωμι . Ὅρας δέ καί ὁ προφήτης , ἡνίκα ὁ Ναδουχοδονόφρ συμβουλεύω ὁ ἀρτίζω ἐκεῖνος γνώμη , οὐ ὁ πένης μόνος φροντίζω · οὖον γάρ εἶπον , δός ὁ πένω ἀπλόος , ἀλλά τίς ; ὁ ἁμαρτία σύ ἐν ἐλεημοσύνη λυτρόω , καί ὁ ἀδικία σύ ἐν ὀλκτῳμῳ πνεῦμα . κενόω ὁ χρῆμα , φημί , οὐ ἵνα ἕτερος τρέφω μόνος , ἀλλά ἵνα ἀπαλλάσσω αὐτός ὁ τιμωρία . καί πάλιν ὁ Χριστός · πωλέω σός ὁ ὑπάρχω , καί δίδωμι πτωχός , καί δεῦρο ἀκολουθέω ἐγώ . ὁράω δ καλέω διά ὁ ἀκολουθία οὗτος ἐπιφέρω ; ἐπεί γάρ ἐμπόδιος εἰμί ὁ χρῆμα , [ 768 ] διά οὗτος δίδωμι · πένης ἐπιτάσσω , παιδεύω ὁ ψυχή ἐλεήμων εἰμί καί οἰκτίρμων , παιδεύω χρῆμα καταφρονέω , παιδεύω πλεονεξία ἀφίστημι . ὁ γάρ παιδεύω ὁ μή ἔχω δόνη , παιδεύω ὁ χρώφ καί μή λαμβάνω ἀπό ὁ ἔχω . οὗτος ὁμοίως ποιέω ὁ Θεός . καίτοι γε ἢ παρθενίη χαλεπός αὐτός πόνος ἔχω , καί ἢ νηστεία καί ὁ γαμέω · ἀλλά οὐδείς οὕτως ἰσχυρός καί δυνατός πρός ὁ σβέννυμι ὁ ἁμάρτημα ἐγώ ὁ πυρά , ὡς ἢ ἐλεημοσύνη · πᾶς οὗτος μείζων εἰμί , παρά αὐτός ἵστημι ὁ βασίλειος ὁ αὐτός ἐραστής · καί μάλιστα εἰκότως . Παρθενία μέν γάρ ἢ νηστεία καί γαμέω περί ὁ ποιέω ἵστημι μόνος , ἕτερος δέ ὠθέω οὐδείς · ἢ δέ ἐλεημοσύνη εἰς πᾶς ἐκτείνω , καί ὁ μέλος περιπλέκω ὁ Χριστός · πολύς δέ ὁ εἰς ὁ εἷς περιίστημι ὁ πρός πολύς ἐκτείνω κατορθώνω .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0701.5
γ' . Αὕτη γὰρ μήτηρ ἀγάπης ἐστίν , ἀγάπης τῆς τὸν Χριστιανισμὸν χαρακτηριζούσης , τῆς τῶν σημείων ἀπάντων μεῖζονος , δι' ἧς οἱ μαθηταὶ φαίνονται τοῦ Χριστοῦ · αὕτη φάρμακόν ἐστι τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων , σμῖγμα τοῦ λύπου τῆς ἡμετέρας ψυχῆς , κλῖμαξ εἰς τὸν οὐρανὸν ἐστηριγμένη · αὕτη τοῦ Χριστοῦ τὸ σῶμα συνδεῖ . Βουλεῖσθε μαθεῖν ὅσον ἀγαθὸν αὕτη ἐστίν ; Ἐπὶ τῶν ἀποστόλων πάντες τὰ ἑαυτῶν πωλοῦντες ἕφερον πρὸς αὐτούς , ἃ καὶ διεδίδου · Διεδίδουσαν γὰρ , φησίν , ἕκαστω , καθὼς ἂν τις χρείαν εἴχεν . Εἴπέ γὰρ μοι , καὶ χωρὶς τῶν μελλόντων ( μήπω γὰρ περὶ τῆς βασιλείας νῦν κινῶμεν , ἀλλ' ἐν τῷ παρόντι ἴδωμεν ) τίνες κερδαίνουσιν , οἱ λαμβάνοντες , ἢ οἱ δόντες ; Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἐγόγγυλαν , καὶ διεπληκτίζοντο πρὸς ἀλλήλους · οὕτω δὲ εἰχον ψυχὴν μίαν · Ἦν γὰρ , φησίν , ἀπάντων ἢ καρδία καὶ ἢ ψυχὴ μία , καὶ χάρις ἦν ἐπὶ πάντας αὐτούς , καὶ μετὰ πολλῆς ὠφελείας διήγον . Ὀρᾷς δτι καὶ ἐντεῦθεν ἐκεῖνοι ἐκεράδουν ; Εἴπέ δὴ μοι , τίνων ἂν ἠθέλησας εἶναι , τῶν τὰ αὐτῶν ῥιπτούντων καὶ οὐδὲν ἔχοντων , ἢ τῶν καὶ τὰ ἑτέρων λαμβανόντων ; Ὅρα τὸν καρπὸν τῆς ἐλεημοσύνης · τὰ διαφράγματα καὶ τὰ κώλυματα ἀνηρέθη , καὶ εὐθέως συνήφθησαν αὐτῶν αἱ ψυχαί · Πάντων ἦν ἢ καρδία καὶ ἢ ψυχὴ μία . Ὦστε καὶ χωρὶς τῆς ἐλεημοσύνης τὰ τὰ χρήματα κενοῦν πολὺ ἔχει τὸ κέρδος . Ταῦτα δὲ μοι ἐρήται , ἵνα οἱ κλῆρον παρὰ προγόνων μὴ διαδεξάμενοι , μὴ ἀλγῶσι μηδὲ κατηφύωσιν , ὡς ἐλάττον τῶν πλουτοῦντων
Lemmas: γε . ἄτη γάρ μήτηρ ἀγάπη εἰμί , ἀγάπη ὁ ὁ χριστιανισμός χαρακτηρίζω , ὁ ὁ σημεῖον ἀπαντάω μείζων , διά ὅς ὁ μαθητής φαίνω ὁ Χριστός · οὗτος φάρμακον εἰμί ὁ ἡμέτερος ἁμάρτημα , σμίγμα ὁ λυπέω ὁ ἡμέτερος Ψυχή , κλῖμαξ εἰς ὁ οὐρανός στηρίζω · οὗτος ὁ Χριστός ὁ σῶμα συνδέω . βουλέω μανθάνω ὅσος ἀγαθός οὗτος εἰμί ; ἐπί ὁ ἀπόστολος πᾶς ὁ ἑαυτοῦ πωλέω φέρω πρός αὐτός , ὁ καί διαδίδωμι · διεδιδιδωμι γάρ , φημί , ἕκαστος , καθώς εἄν τις χρεία ἔχω . εἶπον γάρ ἐγώ , καί Χωρὶς ὁ μέλλω ( μήπω γάρ περί ὁ βασίλεια νῦν κινέω , ἀλλά ἐν ὁ πάρειμι ὁράω ) τίς κερδαίνω , ὁ λαμβάνω , ἢ ὁ δίδωμι ; ἐκεῖνος μέν γάρ γογγύλλω , καί διαπληκτίζω πρός ἀλλήλων · οὗτος δέ εἰχω ψυχή εἷς · ἦς γάρ , φημί , ἀπαντάω ἢ καρδία καί ἢ ψυχή εἷς , καί χάρις εἰμί ἐπί πᾶς αὐτός , καί μετά πολύς ὠφέλεια διάγω . ὁράω δ καί ἐντεῦθεν ἐκεῖνος ἐκεράδουν ; εἶπον δή ἐγώ , τίνω εἄν ἐθέλω εἰμί , ὁ ὁ αὐτός ῥίπτω καί οὐδείς ἔχω , ἢ ὁ καί ὁ ἕτερος λαμβάνω ; Ὅρας ὁ καρπός ὁ ἐλεημοσύνη · ὁ διάφραγμα καί ὁ κώλυμα ἀναιρέω , καί εὐθύς συνάπτω αὐτός ὁ Ψυχή · Πάντων εἰμί ἢ καρδία καί ἢ ψυχή εἷς . ὥστε καί Χωρὶς ὁ ἐλεημοσύνη ὁ ὁ χρῆμα κενόω πολύς ἔχω ὁ κέρδος . οὗτος δέ ἐγώ ἔραμαι , ἵνα ὁ κλῆρος παρά πρόγονος μή διαδέχομαι , μή ἀλγέω μηδέ καταφύω , ὡς ἐλάσσων ὁ πλουτέω
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0704.1
ἔχοντες · μεῖζονα γὰρ ἔχουσιν , ἂν ἐθέλωσι . Καὶ γὰρ καὶ πρὸς ἐπιθυμίαν μετὰ πλεῖονος ἤσου τῆς εὐκολίας , καθάπερ ἡ χῆρα , καὶ τῆς πρὸς τὸν πλοῦσον ἐχθρας οὐδεμιᾶν ἔχουσα ἀφορμὴν , καὶ πάντῶν ἔσονται λευθερώτεροι · οὐδὲς ἀπειλῆσαι δυνησεται τῷ τοιούτῳ δήμῳεν , ἀλλ’ ἔστιν ἀνώτερος τοῦ παθεῖν κακῶς . Καὶ καθάπερ τοὺς τρυμῶς φεύγοντας οὐδὲς ἂν ταχέως καταχῶν , τῶν δὲ πολλὰ περιβεβλημένων καὶ ἐπισυρμένων ῥᾳδίως ἂν τις ἐπιλάβοιτο · οὕτω καὶ ὁ πλούσιος , καὶ ὁ πένης ἐστίν . Ὁ μὲν γὰρ , χὰν ἀλῶ , εὐκόλως διαδραίνει δυνησεται · ὁ δέ , χὰν μὴ κατασχεθῇ , τοῖς ἑαυτοῦ σχοινίοις 700 συμποδίζεται , φροντίσι μυρίαις , ἀθυμίαις , ὀργαῖς , παροξυμοῖς . Ταῦτα πάντα καταχωννύει τὴν ψυχὴν · καὶ οὐ ταῦτα μόνα , ἀλλὰ καὶ ἄλλα πολλά , ἃπερ ἀπὸ τοῦ πλοῦτου ἐπισυρόμεθα . Καὶ γὰρ μετριάζειν δυσκολώτερον τῷ πλούσιῳ ἢ τῷ πένῃ , καὶ ἐν ἐσθλείᾳ ζῆν , καὶ θυμοῦ ἀπηλλάχθαι δυσκολώτερον τούτῳ ἢ ἐκείνῳ . Οὐκοῦν πλεῖονα , φησίν , ἔχει μισθόν · Οὐδαμῶς . Διὰ τί , εἰ γε τὰ δύσκολα κατορθοῖ ; Ὅτι αὐτὸς ἑαυτῷ τὰς δυσκολίας ἐπανένειχε · οὐ γὰρ ἐπετέτακται πλουτεῖν , ἀλλὰ καὶ τοῦναντίον · ἑαυτῷ τὰ μυρία σκάνδαλα καὶ κωλύματα κατασκευάζει . Ἄλλοι δὲ οὐ μόνον τὰ χρήματα ἀποτίθενται , ἀλλὰ καὶ τοῦ σώματος τὸ πλεῖον κατατίκχουσιν , ὡς στενὴν ὀδεύοντας ὁδόν · σὺ δὲ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐξῆσαι τὴν χαρίνων τῶν παιδῶν , καὶ ἕτερα περιβάλλεις a .
Lemmas: ἔχω · μείζων γάρ ἔχω , εἄν ἐθέλω . καί γάρ καί πρός ἐπιθυμία μετά πλείων εἶμαι ὁ εὐκολία , καθάπερ ὁ χήρ , καί ὁ πρός ὁ πλουω ἐχθρός οὐδείς ἔχω ἀφορμή , καί πάντός εἰμί λευθερώτεροι · οὐδή ἀπειλέω δύναμαι ὁ τοιοῦτος δήμων , ἀλλά εἰμί ἀνώτερος ὁ πάσχω κακῶς . καί καθάπερ ὁ τρυμός φεύγω οὐδή εἄν ταχέως καταχέω , ὁ δέ πολύς περιβάλλω καί ἐπισύρω ῥᾳδίως εἄν τις ἐπιλαμβάνω · οὗτος καί ὁ πλούσιος , καί ὁ πένης εἰμί . ὁ μέν γάρ , χήν ἀλέω , εὐκόλως διατρέχω δύναμαι · ὁ δέ , χήν μή κατέχω , ὁ ἑαυτοῦ σχοινίον 700 συμποδίζω , φροντίς μυρίος , ἀθυμία , ὀργή , παροξυμοῖς . οὗτος πᾶς καταχώννυμι ὁ ψυχή · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἄλλος πολύς , ὅσπερ ἀπό ὁ πλοῦτος ἐπισύρω . καί γάρ μετριάζω δύσκολος ὁ πλούσιος ἢ ὁ πένομαι , καί ἐν ἐσθλείᾳ ζῶ , καί θυμός ἀπαλλάσσω δύσκολος οὗτος ἢ ἐκεῖνος . οὐκοῦν πλείων , φημί , ἔχω μισθός · οὐδαμός . Ζεύς τίς , εἰμί γε ὁ δύσκολος κατορθόω ; ὅτι2 αὐτός ἑαυτοῦ ὁ δυσκολία ἐπαναφέρω · οὖον γάρ ἐπιτάσσω πλουτέω , ἀλλά καί τουναντίον · ἑαυτοῦ ὁ μυρίος σκάνδαλον καί κώλυμα κατασκευάζω . ἄλλος δέ οὖον μόνος ὁ χρῆμα ἀποτίθημι , ἀλλά καί ὁ σῶμα ὁ πλείων κατατικχους , ὡς στενός ὀδεύω ὁδός · σύ δέ οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί αὐξάνω ὁ χαρίνω ὁ παῖς , καί ἕτερος περιβάλλω a .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0704.2
Οὐκοῦν εἰς τὴν εὐρύχωρον ἀπθι · ἐκείνη γὰρ ἐστιν ἡ τοὺς τοιούτους δεχομένη · ἡ δὲ στενὴ τοὺς ὀλιδομένους , τοὺς ἐκτενωμένους , τοὺς οὐδὲν βαστάζοντας , ἀλλ’ ἢ ταῦτα τὰ φορτία , ἃ δι’ αὐτῆς κομίζεσθαι δυνατὸν , ἐλεημοσύνην , φιλανθρωπίαν , χρηστότητα , ἐπικεικίαν . Ἄν ταῦτα βαστάζῃς , εὐκόλως δυνησῃ εἰσελθεῖν · ἂν δὲ φροντίαν καὶ φιλεργίαν ψυχῆς , καὶ τὸ τῶν ἀχανθῶν φορτίον , τὸν πλοῦτον , πολλῆς σοι δεῖ τῆς εὐρυχωρίας . Οὐδὲ γὰρ εἰς τὸν ὄχλον ἐμβήναι σοι δυνατὸν , ὅστε μὴ ἑτέρους χρήσεως ἄνωθεν ἐπιφερόμενον , ἀλλ’ ἔδει πολλῆς διαστάσεως ἐνταῦθα . Ὁ μέντοι ἀποφέρων χρυσίον καὶ ἀργύριον , τὰ τῆς ἀρετῆς λέγω κατορθώματα , οὐ μόνον φεύγοντας οὐχ ἔχει τοὺς πλησίον , ἀλλὰ καὶ πλησίον γινομένους καὶ συνδιάζοντας b . Πλὴν εἰ ὁ πλοῦτος αὐτὸς ἀχανθὴ ἐστι , τί ἡ πλεονεξία ; τίνος ἕνεκεν ταύτην ἀπαίγεις ἔχει ; Ἰνα μεῖζονα τὴν φλόγα ἐργάσῃ , φορτία ὑποτιθεὶς τῷ πυρί ; οὐ γὰρ ἀρκεῖ τὸ τῆς γεέννης πῦρ ; Ἐννόησον οἱ τρεῖς παῖδες πῶς περιεγίνοντο τῆς καμίνου · ἐκαλνην νόμῳεν ο γένναν εἶναι · μετὰ θλίψεως ἐνέπεσον εἰς αὐτὴν δεδεμένοι καὶ συμμεπεσθῆμενον · ἀλλὰ πολλὴν εὐρὸν ἔνδον τὴν εὐρυχωρίαν · Ἄλλ’ οὐχ ἔν ἐφωθεν περιεστάσεν .
Lemmas: οὐκοῦν εἰς ὁ εὐρύχωρος ἀπθι · ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος δέχομαι · ὁ δέ στενός ὁ ολιδιδωμι , ὁ ἐκτενωμένους , ὁ οὐδείς βαστάζω , ἀλλά ἢ οὗτος ὁ φορτίον , ὁ διά αὐτός κομίζω δυνατός , ἐλεημοσύνη , φιλανθρωπία , χρηστότης , ἐπικεικίαν . ἄν οὗτος βαστάζω , εὐκόλως δύναμαι εἰσέρχομαι · εἄν δέ φροντίαν καί φιλεργία Ψυχή , καί ὁ ὁ ἄκανθα φορτίον , ὁ πλοῦτος , πολύς σύ δεῖ ὁ εὐρυχωρία . οὐδέ γάρ εἰς ὁ ὄχλος ἐμβαίνω σύ δυνατός , ὅστε μή ἕτερος χρῆσις ἄνωθεν ἐπιφέρω , ἀλλά ἐσθίω πολύς διάστασις ἐνταῦθα . ὁ μέντοι ἀποφέρω χρυσίον καί ἀργύριον , ὁ ὁ ἀρετή λέγω κατόρθωμα , οὖον μόνος φεύγω οὐ ἔχω ὁ πλησίος , ἀλλά καί πλησίος γίγνομαι καί συνδυάζω b . πλήν εἰμί ὁ πλοῦτος αὐτός ἄκανθα εἰμί , τίς ὁ πλεονεξία ; τίς ἕνεκα οὗτος ἀπαίγεις ἔχω ; ἵνα μείζων ὁ φλόξ ἐργάζομαι , φορτίον ὑποτίθημι ὁ πῦρ ; οὖον γάρ ἀρκέω ὁ ὁ γέεννα πῦρ ; ἐννοέω ὁ τρεῖς παῖς πῶς περιγίγνομαι ὁ κάμινος · καλνή νομαω ὁ γέννα εἰμί · μετά θλῖψις ἐμπίπτω εἰς αὐτός δέω καί συμπίπτω · ἀλλά πολύς εὑρίσκω ἔνδον ὁ εὐρυχωρία · ἄλλος οὐ ἐν φωνέω περιίστημι .
joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-titum-homiliae-1-6 pg062_0704.3
Θ . Τοιούτων τὶ ἔσται καὶ νῦν , ἂν βουλώμεθα γενναίας καὶ ἀνδρείας ; ἴστασθαι πρὸς τοὺς ἐπαγομένους πειρασμούς · ἂν εἰς τὸν Θεὸν ἔχωμεν τὰς ἐλπίδας , ἰσθμεθα μὲν ἡμεῖς ἐν ἀσφαλείᾳ καὶ εὐρυχωρίᾳ , οἱ δὲ ἐμβάλλοντες ἡμᾶς ἀπολοῦνται · Ὁ γὰρ ὁρῶντων βόθρον , φησίν , ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν . Κἂν τὰς χεῖρας ; δῆσωσι , χὰν τοὺς πόδας , ἡ θλίψις λύσαι δυνήσεται .
Lemmas: Θ . τοιοῦτος τίς εἰμί καί νῦν , εἄν βούλομαι γενναῖος καί ἀνδρεῖος ; ἵστημι πρός ὁ ἐπάγω πειρασμός · εἄν εἰς ὁ θεός ἔχω ὁ ἐλπίς , ἰσθμεθα μέν ἐγώ ἐν ἀσφάλεια καί εὐρυχωρία , ὁ δέ ἐμβάλλω ἐγώ ἀπόλλυμι · ὁ γάρ ὁράω βόθρος , φημί , ἐμπίπτω εἰς αὐτός . κἀν ὁ χείρ ; δήω , χήν ὁ πούς , ὁ θλῖψις λύω δύναμαι .