joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0747.2
Χορευτὰς τῆς εὐσεβείας ὑμᾶς καὶ στρατιώτας εἰδότας , νῦν μὲν τὴν τῶν θοϊκῶν ὡς χορευταὶς γλυκυφωνίαν προ-ίθεμαι , νῦν δὲ τὴν δογματικὴν ταῖς ἀχοαῖς αὐστηρότητα , καθάπερ σάλπιγγος φωνήν , ὑπηχόμεν ὁπλίζειν . Ἐξ ἀμφοτέρων γὰρ ἡ τῆς εὐσεβείας συνέθεθεται μόρφωσις , τῶν μὲν θοϊκῶν τοῦ σώματος τάζιν ἀναπληρούντων , τῆς δὲ τῶν δογμάτων παρακεύἐως · ἐν τῇ τῆς ψυχῆς τεταγμένῃ ἀξίᾳ . Καθάπερ γὰρ σώματος ἀποσευθέντος ψυχῆς , ἡ τῶν μελῶν ἀρχητοσ ἢ κἂν ἐπανιῆται συνήθη · οὕτω καὶ τῆς τῶν θοϊκῶν ἀρετῆς τὸ κάλλος · νεκρόν , τῇ τῶν δογμάτων δυνάμει μὴ ψυχούμενον . Τί γὰρ ὀφελος τῶν σωφρονεῖν παιδευθέντων , ὅταν τὴν τῆς σωφροσύνης κριθὴν ὁ σωφρωνὼν ἀγνοῖ ; τί τῆς ἐλεημοσύνης · τὸ κέρδος , ὅταν ὁ τῆς ἐλεημοσύνης ἀλετουμένος ἀγανακτῇ δικαστός ; τίς δυνάμεως στρατιωταὶς ὑπάρχει , πολλῶν μὲν ἐνδειχνυμένων ἀγαθῶν ἐργασιῶν , ἐχθρῶν δὲ τῷ βασιλεῖ ; Μὴ χειρομηχανὸς ἄπαν ἔθος · ἀρετῆς ἀνωφελὲς πλεονέκτημα , τῆς τῶν δογμάτων μὴ προεσβεβλημένης . ὁρθόδοτος . Δεῖ γὰρ ἐκ ρίζης τοὺς καρποὺς προΐναι , καὶ τὰ νεῦρα τῶν ἀρετῶν ἐκ κεφαλῆς ἀφορμᾶσθαι . Ταύτης ἥκεις ἐκκρεμάμενοι , καὶ τὰ τῶν πράξεων αὐτῇ συνυφαίνοντες μέλη , τὴν τῆς εὐσεβείας ὁλόκληρον ἀπαρτίσεμεν σῶμα , τὴν τοῦ σώματος κεφαλήν Χριστὸν περιφορῶντες . Αὐτὸς γὰρ , φησίν , ἐστὶν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας . ὅν ἔχειν αἱρετικοὶ κεφαλὴν ἀπηξίωσαν . Εὐλῆς μὲν οὖν ἀξίου μὴ τοιαῦτα Χριστιανὸς καλουμένου κατὰ Χριστοῦ μεμπνέναι . Νῦν δὲ καὶ γάριν αὐτοῖς τῆς μανίας ἰστέον , ὅτι ποιοῦσιν ἡμᾶς ἐργηγορέμει λυσσῶντας , ὅτι πρὸς μάχην ποθεῖντες ἐκείδουσι . Φιλῶ γὰρ μάχην εἰρήνης ἑλκτόνα , φιλῶ πόλεμον ἀγάπης μακαριωτέρον , φιλο γνῶμην πομπευτέον πρὸς μὲν Ἑλλήνας σεμνυνομένην ἀπὸ Χριστοῦ , πρὸς δὲ καὶ ἡμᾶς στασιάζουσαν , ὅτι Χριστὸν ἀναιροῦσιν . Τοιούτους γὰρ ἔν Ἄρειοι · ὅταν μὲν Ἑλλησι λαλῇ , σεμνολογεῖ τὸν Χριστὸν · ὅταν δὲ ἡμῖν διαλέγηται , καταλαλεῖ τοῦ Χριστοῦ . Οὕτω ; Εὐνόμιος · ὅταν Ἑλλησιν μὲν ψέφῃ , στιλιτεύει θεοποιαν · ὅταν δὲ φήγνηται πρὸς ἡμᾶς , θεοποιαν ἰστῆ θεοποιίας γὰρ εἶδος , τὸ λέγειν τὸν Θεὸν Λόγον διδημιουργημένον θεὸν καὶ κεικτισμένον εἰς τὸ λατρευθῆναι κτίσμα . Τί ποιεῖς , τυφλῶντων αἱρετικῶ ; Ἄ κατέλυσεν εἰσάγεις οἰκοδομοῦντα τὸν Χριστὸν , καὶ τὰ νοεῖς ἀνέσπασας , τῶν κτισμάτων θεοποιεῖς , κτισματολατρεύεις , φυτεύων τὰ μεῖζονα . Μὴ βλέπεις τοῦ Χριστιανισμοῦ τὴν εὐγένειαν ; μὴ ποιεῖς τοῦτον Ἑλληνισμοῦ συγγενή ; Ἄατρεία γὰρ κτίσματος , κἂν μεῖζον κἂν ἐλαττον τὸ λατρευόμενον ἢ κτίσμα , λατρεία · Ἑλληνικὴς ἀδελφόν . Οὐκ ἐγκαλεῖ γοῦν τοῖς Ἑλλησιν ὁ Παῦλος , ὅτι μικρὸν ἐλάτρευσαν , ἀλλ᾽ ὅτι ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα . Τὸ γὰρ κτίσματι λατρεύειν καὶ ἐν μικρῷ καὶ ἐν μεγάλῳ ἰσοδυναμεῖ ἐστι · μᾶλλον δὲ καὶ Ἑλλησιν αἱρετικῶ ; τῇ θείᾳ χαλεπώτερος φύσει . Οὐ γὰρ οὕτως ὑβρίζειν εἰς τὸ Θεὸν ὁ τὴν κτίσιν προσηγούμενος Θεὸν , ὡς ὁ κτίσμα τὸν Θεὸν ὀνομάζων . Ὁ μὲν γὰρ τὴν κτίσιν θεοποιῶν , δούλον ἐνδύει δοκεῖ βασιλικὴν πορφυρίδα · ὁ δὲ κτίσμα τὴν θεὸν παρεισάγων , ἰδιωτεύει ἀναγκάζει τὸ Θεῖον . Ἑλλην μὲν , ὅς ὑποπτεῖται τὸ Θεῖον , θεραπεύει δὲ παντοῖος · Ἄρειος δὲ οὐ σέβει , Θεοῦ δὲ εὐφημίαν οὐ φέρει . Σέβειν μὲν τὸν Χριστὸν οὐ προσκυνεῖν οὐχ ἀρνεῖται , τιμωμένων δὲ τιμᾶς ; ὑψηλοτάταις ἀλγει . Ἄν εἴπῃ τις ἀκτίστον , εὐθέως ὠργίσθησαν · Ἄν ἀδόσποτον , ἐδύσχέραναν · Ἄν τῆς ἀξίας κοινῶν τῆς πατρόας , ὡς ἐπὶ μεῖζον πληγὴν παρωξύνθησαν · Ἄν δοτῆρα δωρεῶν αὐτεξούσιον , καὶ πρὸς τοῦτο βρύχονται · κλησεῖς μὲν Χριστιανῶν , μισοχρίστων δὲ γνῶμην . Σκάττησον , Ἄρειε , ποίαν ἀθετεῖς αὐθεντίαν ; Ἄκουσον αὐτοῦ ἄλλοις ἄλλως δεσποτικῶς διατάττοντος · Σοὶ δώσω , φησίν , τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν · καὶ , Σὺ σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσω . Σὺ τὸ τελωνιον ἀφεῖς , ἀκολούθει μοι · Σὺ μὴ φοβοῦ , ἀλλὰ λάλει , διότι ἐγὼ εἰμὶ μετὰ σοῦ · Σοὶ λέγω , λεπτὰ , καθαριόθητι · Σὺ δραμὼν νίψαι εἰς τὸν Σιλωάμ , καὶ ἀνάβλε -
Lemmas: Χορευτής ὁ εὐσέβεια σύ καί στρατιώτης οἶδα , νῦν μέν ὁ ὁ θοικω ὡς χορευτής γλυκυφωνία προτίθημι , νῦν δέ ὁ δογματικός ὁ ἠχή αὐστηρότης , καθάπερ σάλπιγξ φωνή , ὑπάγω ὁπλίζω . ἐς ἀμφότερος γάρ ὁ ὁ εὐσέβεια συντίθημι μόρφωσις , ὁ μέν θοικω ὁ σῶμα τάζιν ἀναπληρόω , ὁ δέ ὁ δόγμα παρακευηως · ἐν ὁ ὁ Ψυχή τάσσω ἄξιος . καθά γάρ σῶμα ἀποσεύω Ψυχή , ὁ ὁ μέλος ἀρχητος ἢ κἀν ἐπανίημι συνήθης · οὗτος καί ὁ ὁ θοικω ἀρετή ὁ κάλλος · νεκρός , ὁ ὁ δόγμα δύναμις μή ψυχόω . τις γάρ ὄφελος ὁ σωφρονέω παιδεύω , ὅταν ὁ ὁ σωφροσύνη κριθή ὁ σωφρονέω ἁγνός ; τίς ὁ ἐλεημοσύνη · ὁ κέρδος , ὅταν ὁ ὁ ἐλεημοσύνη αλετουμην ἀγανακτέω δικάζω ; τίς δύναμις στρατιώτης ὑπάρχω , πολύς μέν ἐνδείκνυμι ἀγαθός ἐργασία , ἐχθρός δέ ὁ βασιλεύς ; μή χειρομηχανὸς ἅπας ἔθος · ἀρετή ἀνωφελής πλεονέκτημα , ὁ ὁ δόγμα μή προσβάλλω . ορθοδοος . Δεύς γάρ ἐκ ῥίζα ὁ καρπός1 προειμι , καί ὁ νεῦρον ὁ ἀρετή ἐκ κεφαλή ἀφορμάω . Ταύτη ἥκω ἐκκρεμάννυμι , καί ὁ ὁ πρᾶξις αὐτός συνυφαίνω μέλος , ὁ ὁ εὐσέβεια ὁλόκληρος ἀπαρτίζω σῶμα , ὁ ὁ σῶμα κεφαλή Χριστός περιφορέω . αὐτός γάρ , φημί , εἰμί ὁ κεφαλή ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία . ὅς ἔχω αἱρετικός κεφαλή ἀπαξιόω . εὐλή μέν οὖν ἄξιος μή τοιοῦτος Χριστιανός καλέω κατά Χριστός μένω . νῦν δέ καί γάριν αὐτός ὁ μανία ἰστέον , ὅτι ποιέω ἐγώ εργηγορεμω λυσσόω , ὅτι πρός μάχη ποθέω εκειδηω . φιλέω γάρ μάχη εἰρήνη ἕλκω , φιλέω πόλεμος ἀγάπη μακάριος , φιλο γνώμη πομπευτής πρός μέν Ἕλλην σεμνύνω ἀπό Χριστός , πρός δέ καί ἐγώ στασιάζω , ὅτι Χριστός ἀναιρέω . τοιοῦτος γάρ ἐν Ἄρειος · ὅταν μέν Ἕλλην λαλέω , σεμνολογέω ὁ Χριστός · ὅταν δέ ἐγώ διαλέγω , καταλαλέω ὁ Χριστός . οὕτως ; Εὐνόμιος · ὅταν Ἕλλην μέν ψέφω , στιλιτευω θεοποιώ · ὅταν δέ ἐσθίω πρός ἐγώ , θεοποιώ ἵστημι θεοποιΐα γάρ εἶδος , ὁ λέγω ὁ θεός Λόγος διδημιουργημένον θεός καί κεικτισμένον εἰς ὁ λατρεύω κτίσμα . τις ποιέω , τυφλόω αἱρετικός ; ὅς καταλύω εἰσάγω οἰκοδομέω ὁ Χριστός , καί ὁ νοέω ἀνασπάω , ὁ κτίσμα θεοποιέω , κτισματολατρευω , φυτεύω ὁ μείζων . μή βλέπω ὁ χριστιανισμός ὁ εὐγένεια ; μή ποιέω οὗτος Ἑλληνισμός συγγενής ; Ἄατρεία γάρ κτίσμα , κἀν μείζων κἀν μικρός ὁ λατρεύω ἢ κτίσμα , λατρεία · Ἑλληνικός ἀδελφός . οὐ ἐγκαλέω γοῦν ὁ Ἕλλην ὁ Παῦλος , ὅτι μικρός λατρεύω , ἀλλά ὅτι λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω . ὁ γάρ κτίσμα λατρεύω καί ἐν μικρός καί ἐν μέγας ἰσοδυναμέω εἰμί · μᾶλλον δέ καί Ἕλλην αἱρετικός ; ὁ θεῖος χαλεπός φύσις . οὖον γάρ οὕτως ὑβρίζω εἰς ὁ θεός ὁ ὁ κτίσις πρόσειμι θεός , ὡς ὁ κτίσμα ὁ θεός ὀνομάζω . ὁ μέν γάρ ὁ κτίσις θεοποιέω , δοῦλος ἐνδύω δοκέω βασιλικός πορφυρίς · ὁ δέ κτίσμα ὁ θεός παρεισάγω , ἰδιωτεύω ἀναγκάζω ὁ θεῖον . Ἕλλην μέν , ὅς ὑποπτάω ὁ θεῖον , θεραπεύω δέ παντοῖος · Ἄρειος δέ οὖον σέβομαι , Θεός δέ Εὐφημία οὖον φέρω . σέβω μέν ὁ Χριστός οὖον προσκυνέω οὐ ἀρνέομαι , τιμάω δέ τιμή ; ὑψηλός ἄλγος . ἄν εἶπον τις ἄκτιστος , εὐθύς ὀργίζω · ἄν αδοσποος , δυσχεραίνω · ἄν ὁ ἄξιος κοινός ὁ πάτρος , ὡς ἐπί μείζων πληγή παροξύνω · ἄν δοτήρ δωρεά αὐτεξούσιος , καί πρός οὗτος βρύκω · κλῆσις μέν Χριστιανός , μισόχριστος δέ γνώμη . Σκάττησον , Ἄρειος , ποῖος ἀθετέω αὐθεντία ; ἀκούω αὐτός ἄλλος ἄλλως δεσποτικός διατάσσω · σοί δίδωμι , φημί , ὁ κλείς ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός · καί , σύ σήμερον μετά ἐγώ εἰμί ἐν ὁ παράδεισος . σύ ὁ τελώνιον ἀφίημι , ἀκολουθέω ἐγώ · σύ μή φοβέω , ἀλλά λαλέω , διότι ἐγώ εἰμί μετά σύ · σοί λέγω , λεπτόν , καθαριόω · σύ τρέχω νίζω εἰς ὁ Σιλωάμ , καί ἀναβάλλω -