joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0454.1
πολλῆς αὐτὰ ἀποκαταστήσω τῆς περιουσίας . Οὐ γὰρ ἵνα ἀφέλωμαι λαμβάνω , ἀλλ' ἵνα πλείονα ποιήσω , ἵνα ἀφιέδεστερον φυλάξω , ἵνα καὶ ἐνεῖναι σοι αὐτὰ τηρήσω τὸν χρόνον , καθ' ὃν οὐδείς ὁ δανείζων οὐδὲ ὁ ἐλεύων ἐστι . Τί οὖν γένοιτ' ἂν ἡμῖν ὑμῶτερον μετὰ τοιαύτας ὑποσχέσεις μὴ ἀνεχομένους αὐτῷ δανείζειν ; Τοιγάρτοι διὰ τοῦτο ἐφημοι καὶ γυμνοὶ καὶ πένθοντες πρὸς αὐτὸν ἀπερχόμεθα , τὰ πιστευθέντα οὐκ ἔχοντες , ἵτι μὴ τῷ πάντων αὐτὰ ἀκριβέστερον φυλάττοντι παρακατατιθέμεθα . Διὰ καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀσφάλειαν δίκην . Τί γὰρ καὶ ἐγκαλοῦμενοι δυνήσομεθα εἰπεῖν ὑπὲρ τῆς ἀπαιλείας ἐαυτῶν ; ποίαν πρόφασιν προβλεψόμεθα ; τίνα ἀπολογίαν ; Τίνος γὰρ ἕνεκεν οὐκ ἔδωκας ; ἀπιστεῖς , ὅτι λήψῃ πάλιν ; Καὶ πῶς ἂν ἔχοι τοῦτο λόγον ; ὁ γὰρ τῷ μὴ δανιζομένῳ δοὺς , πῶς οὐ πολλῷ μᾶλλον μετὰ τὸ λαβεῖν δώσει ; 'Αλλὰ τέρπεται σε αὐτῶν ἡ ἡδὺς ; Οὐκοῦν πολλῷ μᾶλλον διὰ τοῦτο ὧδ , ἵνα ἐκεῖτε τέρψῃ μειζόνως , ὅτε οὐδεὶς αὐτὰ ἀχρισήσεται · ὡς νῦν γε κατέχων καὶ μυρία πεῖσῃ δεινὰ . Καθ᾿ ἄπερ γὰρ κῦων , οὕτως ἐνέλλαται τοῖς πλουτουσιν ὁ διάβολος , ὡσπερ ψυμὼν ἢ πλακοῦντα παιδίου κατέχοντος ἀποστασὰ θέλων . Δώμεν τοίνυν αὐτὰ τῷ Πατρὶ . Κἂν ἴσῃ τοῦτο ὁ διάβολος γενόμενος , ἀναχωρήσει πάντως · ἀναχωρήσας δὲ ἐκείνου , τότε σοὶ μετὰ ἀσφαλείας αὐτὰ ὁ πατὴρ δώσει πάντα , ὅταν μὴ δύνῃται ἐνοχλεῖν ἐκεῖνος κατὰ τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα . Ὡς νῦν γε τῶν μικρῶν παιδίων τῶν ὑπὸ κυνιδίων ἐνεχλομένων οὐδὲν διαφέρουσιν οἱ πλουτοῦντες , πάντων ὀλακτοῦντων περὶ αὐτούς , σπαρρατόντων , ἐλκύοντων οὐκ ἀνθρώπων μόνον , ἀλλὰ καὶ παιδῶν ἀνελευθέρων , γαστριμαργίας , μέθης , χολακείας , ἀσελγείας ἀπάτης . Κἂν μὲν δανείζειν δέῃ , τοὺς πολὺ διδόντας περιεργάζομεθα , καὶ τοὺς εὐγνώμονας περισκοποῦμεν · ἐνταῦθα δὲ τοῦναντίον ποιοῦμεν · τὸν μὲν εὐγνώμονοῦντα Θεὸν καὶ οὐχὶ ἑκατοστήν , ἀλλὰ ἑκατονταπλασίονα παρέχοντα ἀφίεμεν , τοὺς δὲ οὐκ ἀποδιδούσας τας ἡμῖν οὐδὲ τὸ κεφάλαιον , τούτους ἐπιζητοῦμεν . ἡ . Τί γὰρ ἡμῖν ἡ γαστὴρ ἀποδώσει τὰ πλείονα καταναλίσκουσα ; Κόπρον καὶ φθοράν . Τί δὲ ἡ κενοδοξία ; Φθόνον καὶ βασκανίαν . Τί δὲ ἡ φειδολία ; Φροντίδα καὶ μέριμναν . Τί δὲ ἡ ἀσελγεία ; Γένναν καὶ σχώληκα ἰοβόλον . Οὕτοι γὰρ τῶν πλουτοῦντων οἱ χρεῶνται , τούτους τοῦ κεφαλαίου τοὺς τόκους καταβάλλοντες , τὰ ἐνταῦθα χαχὰ καὶ τὰ προσδοκώμενα δεινὰ . Τοῦτοις οὖν , εἴπέ μοι , δανείσομεν ἐπὶ τοσαύτῃ χολάσει , καὶ οὐ πιστεύσομεν αὐτὰ τῷ Χριστῷ τῷ τὸν εὐραυνὸν προτείνοντι , τὴν ζωὴν τὴν ἀθάνατον , τὰ ἀπόρρητα ἀγαθά ; καὶ ποίαν ἔχομεν ἀπολογίαν ; Τίνος γὰρ [ 494 ] ἕνεκεν οὐ διδὼς σοὶ καὶ δώσουσι πάντες , καὶ πλείονα δώσουσι ; Τάχα , ὅτι διὰ πολλοῦ διδωσι χρόνον ; Καίτοι γε καὶ ἐνταῦθα διδῶσιν · ἀφευθὴς γὰρ ἐστιν ὁ λέγων , Ζητεῖτε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν . Εἰδὲ φιλοτιμία · ὑπερβολήν ; 'Εκεῖντά σοι , φησι , τετέρηται καὶ οὐ μειοῦνται , ταῦτα δὲ τὰ ἐνταῦθα ἐν τάξει προσθήκης καὶ περιουσίας διδωμί . Χωρὶς δὲ τούτων καὶ τὸ διὰ μακροῦ λαβεῖν τὸν χρόνον πλεονάζει σοι τὸν πλοῦτον · ὁ γὰρ τόκος γίνεται πλείων . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν δανειζομένων τοῦτο ὁρῶμεν τοὺς δανειστάς πλουτίζειν , προθυμότερον τοὺς μετὰ πολλὺν καταβάλλουσι χρόνον δανειζόντας . Ὁ μὲν γὰρ εὐθὺς τὸ πᾶν ἀποδοὺς ἐνέκοψε τοῦ τόκου τὸν δρόμον · ὁ δὲ ἐπὶ πλείονα κατασχὼν χρόνον , καὶ τὴν ἐργασίαν πλείω πεποιηκέν . Εἶτα ἐπὶ ἀνθρώπων μὲν οὐ δυσχεραίνωμεν
Lemmas: πολύς αὐτός ἀποκαθίστημι ὁ περιουσία . οὖον γάρ ἵνα ἀφαιρέω λαμβάνω , ἀλλά ἵνα πλείων ποιέω , ἵνα ἀφιέδεστερον φυλάσσω , ἵνα καί ἔνειμι σύ αὐτός τηρέω ὁ χρόνος , κατά ὅς οὐδείς ὁ δανείζω οὐδέ ὁ λεύω εἰμί . τις οὖν γίγνομαι εἄν ἐγώ ὑμέτερος μετά τοιοῦτος ὑπόσχεσις μή ἀνέχω αὐτός δανείζω ; τοιγάρ διά οὗτος ἐφημοι καί γυμνός καί πενθέω πρός αὐτός ἀπέρχομαι , ὁ πιστεύω οὐ ἔχω , ἄθεμ-ις μή ὁ πᾶς αὐτός ἀκριβής φυλάσσω παρακατατίθεμαι . Ζεύς καί ὁ ἑαυτοῦ ἀσφάλεια δίκη . τις γάρ καί εγκαλούμενος δύναμαι εἶπον ὑπέρ ὁ απαιλειος ἑαυτοῦ ; ποῖος πρόφασις προβλέπω ; τίς ἀπολογία ; τίς γάρ ἕνεκα οὐ δίδωμι ; ἀπιστέω , ὅτι λαμβάνω πάλιν ; καί πῶς εἄν ἔχω οὗτος λόγος ; ὁ γάρ ὁ μή δανίζω δίδωμι , πῶς οὖον πολύς μᾶλλον μετά ὁ λαμβάνω δίδωμι ; Αλλά τέρπω σύ αὐτός ὁ ἡδύς ; οὐκοῦν πολύς μᾶλλον διά οὗτος ὧδε , ἵνα κέω τέρπω μέγας , ὅτε οὐδείς αὐτός ἀχρισήσεται · ὡς νῦν γε κατέχω καί μυρίος πείθω δεινός . κατά Ἄπερ γάρ κύω , οὕτως ἐλαύνω ὁ πλουτέω ὁ διάβολος , ὡς ψυμὼν ἢ πλακοῦς παιδίον κατέχω ἀφίστημι ἐθέλω . δήω τοίνυν αὐτός ὁ πατήρ . κἀν ἴσος οὗτος ὁ διάβολος γίγνομαι , ἀναχωρέω πάντως · ἀναχωρέω δέ ἐκεῖνος , τότε σύ μετά ἀσφάλεια αὐτός ὁ πατήρ δίδωμι πᾶς , ὅταν μή δύναμαι ἐνοχλέω ἐκεῖνος κατά ὁ αἰών ὁ μέλλω . ὡς νῦν γε ὁ μικρός παιδίον ὁ ὑπό κυνίδιον ἐνεχλομένων οὐδείς διαφέρω ὁ πλουτέω , πᾶς ὀλακτοῦντων περί αὐτός , σπείρω , ἕλκω οὐ ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί παῖς ἀνελεύθερος , γαστριμαργία , μέθη , κολακεία , ἀσέλγεια ἀπάτη . κἀν μέν δανείζω δήω , ὁ πολύς δίδωμι περιεργάζω , καί ὁ εὐγνώμων περισκοπέω · ἐνταῦθα δέ τουναντίον ποιέω · ὁ μέν εὐγνώμων θεός καί οὐ ἑκατοστός , ἀλλά ἑκατονταπλασίων παρέχω ἀφίημι , ὁ δέ οὐ ἀποδίδωμι ὅς ἐγώ οὐδέ ὁ κεφάλαιος , οὗτος ἐπιζητέω . ὁ . τις γάρ ἐγώ ὁ γαστήρ πωλέω ὁ πλείων καταναλίσκω ; Κόπρον καί φθορά . τις δέ ὁ κενοδοξία ; Φθόνος καί βασκανία . τις δέ ὁ φειδολιος ; Φροντίς καί μέριμνα . τις δέ ὁ ἀσέλγεια ; Γέννα καί σκώληξ ἰοβόλος . οὕτος γάρ ὁ πλουτέω ὁ χράομαι , οὗτος ὁ κεφάλαιος ὁ τόκος καταβάλλω , ὁ ἐνταῦθα χάχας καί ὁ προσδοκάω δεινός . οὗτος οὖν , εἶπον ἐγώ , δανείζω ἐπί τοσοῦτος χολανθανω , καί οὖον πιστεύω αὐτός ὁ Χριστός ὁ ὁ εὐραυνὸν προτείνω , ὁ ζωή ὁ ἀθάνατος , ὁ ἀπόρρητος ἀγαθός ; καί ποῖος ἔχω ἀπολογία ; τίς γάρ [ 494 ] ἕνεκα οὖον δίδωμι σύ καί δίδωμι πᾶς , καί πλείων δίδωμι ; Τάχα , ὅτι διά πολύς δίδωμι χρόνος ; καίτοι γε καί ἐνταῦθα δίδωμι · ἀφεύω γάρ εἰμί ὁ λέγω , ζητέω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , καί οὗτος πᾶς προστίθημι σύ . ἀνάκλεις φιλοτιμία · ὑπερβολή ; 'εκειειντα σύ , φημί , τερέω καί οὖον μειόω , οὗτος δέ ὁ ἐνταῦθα ἐν τάξις προσθήκη καί περιουσία δίδωμι . Χωρὶς δέ οὗτος καί ὁ διά μακρός λαμβάνω ὁ χρόνος πλεονάζω σύ ὁ πλοῦτος · ὁ γάρ τόκος γίγνομαι πλείων . καί γάρ ἐπί ὁ δανείζω οὗτος ὁράω ὁ δανειστής πλουτίζω , πρόθυμος ὁ μετά πολύς καταβάλλω χρόνος δανείζω . ὁ μέν γάρ εὐθύς ὁ πᾶς ἀποδίδωμι ἐγκόπτω ὁ τόκος ὁ δρόμος · ὁ δέ ἐπί πλείων κατέχω χρόνος , καί ὁ ἐργασία πλείων ποιέω . εἶτα ἐπί ἄνθρωπος μέν οὖον δυσχεραίνω