joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0758.3
περιφερόμενον . Ἄρχε τῶν ἐν σοὶ λογισμῶν , ἵνα γένη πάντων κύριος · ἡ γὰρ δεδομένη ἡμῖν ἀρχὴ τῶν ζῴων θηλιζεν ἡμᾶς σφεῖλαι πρὸς τὸ ἐκτὸς ἡμῶν ἄρχειν . Ἄστερ οὐδὲν ὁρᾷς · οἴκεις , οὐ πλέεις , οὐ θυ-μοῦ , ἐὰν μὴ ὅσιν οἱ φυλάσσοντες , καὶ εἰδότες πότε μὲν κλείσει , πότε δὲ ἀνοίξει · οὕτως οὐδὲ μοχθῶ τῶν ἀλλων κατορθωμάτων ὁρᾷς , ἄν μὴ λογισμὸς ἡ θυμο-ρῶς τῶν αὐτοῦ βουλευμάτων , τὴν κλείσει καὶ τὴν ἀνοι-ξιν τῆς καρδίας · μετὰ ἀσφαλείας καὶ πολλῆς ἐπιστήμης ἐπιτετραμένος · καὶ εἰδὼς τίνα μὲν ἐκφέρειν δεῖ , τίνα δὲ εἰσάγειν . Κἂν τις λογισμὸς ἐκδιώτται , ἀποσυν-γεν αὐτὴν ἔνδον χρή , καὶ μὴ ἐὰν εἰς λόγους ἐκφέρεσθαι , ἀλλὰ ταύτην ἀναχρίνειν τὴν ρίζαν , καὶ ἀσφαλῆ τὴν θύραν ἔχειν καὶ ἀκριβῆ τὴν φυλακήν , καὶ τὰ πονηρὰ βουλεύματα μὴ ἐὰν τίκτεσθαι , καὶ τι-κόμενα ἀποσυνγεν . Διὰ καὶ ὁ Θεὸς ἔνδον αὐτοῖς τοὺς πονηροὺς λογισμοὺς ἀναφέρει λέγων · Ὁ ἐμβλέψας γυ-ναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι , καὶ τὰ ἐξῆς . Ὅπως πῶς οὐκ ἀφήναι αὐτοὺς βλαστάνειν , οὐδὲ λαβεῖν ἀρχήν , οὐκ ἐπιθυμίαν , οὐκ ὀργήν · λέγει γὰρ · Ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ , ἔνοχος ἐστὶν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ πυρός . Ἐστωσαν αἱ θύραι κεκλεισμέναι , φησί , καὶ οἱ πονηροὶ λογισμοὶ ταχέως χειρωθήσονται . Ἐκ θυμοῦ γὰρ καὶ ἐπιθυμίας πᾶν ἀμαρτήμα γίνεται τῇ ψυχῇ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Δαυὶδ εὐχεται πρὸς τὸν Θεὸν λέγων · Μὴ ἐκκλίνης τὴν καρδίαν μου · οὐχ ὅτι ὁ Θεὸς ἐκ-κλίνει αὐτήν , μὴ γένοιτο · ἀλλ’ ὁ λέγει , τοιούτων ἐστι · Μὴ ἀφῆς ἐκκλίνεσθαι , ἡ περιτραπῆναι εἰς πονηρὰς ἐννοι-ας . Ἐκεῖθεν γὰρ ἡ πηγὴ τῆς κακίας καὶ τῆς πονηρίας . Ἄστερ γὰρ ὀρθάλμω περιεσμένον συνεχῶς , καὶ νῦν μὲν πρὸς τὰ πλάγια περιφερόμενον , νῦν δὲ πρὸς τὰ ἄνω καὶ κάτω πυνχὰ στρεφόμενον , ἰδεῖν ἐναργῶς τὸ ὀπο-κειμενον οὐχ οἶον τε , ἀλλὰ χρή προσεργάζεσθαι τὴν ψυχήν , μὴν τὸ ὀρατὸν ἀμέλει ἀληθῶ ποιεῖσθαι τὴν θιάν · οὕτω καὶ νοῦν ἀνθρώπου ὑπὸ μυρίων φροντίδων περιεχόμε-νον , ἀμήχανον ἐναργῶς ἐναντεῖναι τῇ ἀληθείᾳ , καὶ ἐτοι-μον εἶναι ὑποδιδάσθαι τὴν καρδίαν τὰς ἐκ τῆς θείας δι-δοσκαλίας ἐγγινομένας διατυπώσεις , ἐκ πονηρὰς συν-θέσεως προκατασχόντων αὐτὴς διδασκάλων . Ἄλλως γὰρ ἐγγράφεται ἐν τῇ ψυχῇ τὰ θεία οὐχ ὅστι , μὴ τὰς ἐξ ἔθους προληφείας αὐτῆς ἐξελέντα . Νοῦς γὰρ μὴ σκεδα-νμένος ἐπὶ τὰ ἔξω , μηδὲ ὑπὸ τῶν αἰσθητηρίων ἐπὶ τὸν κόσμον διαχεόμενος , ἐπάνοις μὲν πρὸς ἑαυτόν , δι’ ἑαυτοῦ δὲ πρὸς τὴν περὶ Θεοῦ ἐννοιαν ἀναβαίνει · κα-κεῖνω τῷ κάλλει περιλαμπόμενος τε καὶ ἀλλαμπόμενος , καὶ αὐτὴς τῆς φύσεως λήθην λαμβάνει , μήτε πρὸς τρο-φῆς φροντίδα μήτε περιβολαίων μερίμναν τὴν ψυχὴν καθελκόμενος · ἀλλὰ σχολὴν πᾶν τῶν γηλῶν φροντίδων ἄγων , τὴν πᾶσαν ἑαυτοῦ σπουδὴν ἐπὶ τὴν κτίσιν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐπιτίθησι · ὧν γένοιτο ἡμᾶς ἐπιτευ-χεῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ .
Lemmas: περιφέρω . ἄρχω ὁ ἐν σύ λογισμός , ἵνα γένος πᾶς κύριος · ὁ γάρ δίδωμι ἐγώ ἀρχή ὁ ζῷον θηλιζεν ἐγώ σφειλαας πρός ὁ ἐκτός ἐγώ ἄρχω . Ἀστήρ οὐδείς ὁράω · οἰκέω , οὖον πλέω , οὖον θυμός , ἐάν μή αἵμων ὁ φυλάσσω , καί οἶδα πότε μέν καλέω , πότε δέ ἀνοίγω · οὕτως οὐδέ μοχθέω ὁ ἀλλος κατόρθωμα ὁράω , ἄν μή λογισμός ὁ θυμο-ρῶς ὁ αὐτός βούλευμα , ὁ καλέω καί ὁ ἀνοίγω ὁ Καρδία · μετά ἀσφάλεια καί πολύς ἐπιστήμη ἐπιτρέπω · καί εἰδοί τίς μέν ἐκφέρω δεῖ , τίς δέ εἰσάγω . κἀν τις λογισμός ἐκδίδωμι , ἀποσυνάγω αὐτός ἔνδον χρή , καί μή ἐάν εἰς λόγος ἐκφέρω , ἀλλά οὗτος ἀναχρίω ὁ ῥίζα , καί ἀσφαλής ὁ θύρα ἔχω καί ἀκριβής ὁ φυλακή , καί ὁ πονηρός βούλευμα μή ἐάν τίκτω , καί τι-κόμενα ἀποσυνάγω . Ζεύς καί ὁ θεός ἔνδον αὐτός ὁ πονηρός λογισμός ἀναφέρω λέγω · ὁ ἐμβλέπω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω , καί ὁ ἑξῆς . ὅπως πῶς οὐ ἀφανίζω αὐτός βλαστάνω , οὐδέ λαμβάνω ἀρχή , οὐ ἐπιθυμία , οὐ ὀργή · λέγω γάρ · ὁ ὀργίζω ὁ ἀδελφός αὐτός , ἔνοχος εἰμί εἰς ὁ κρίσις ὁ πῦρ . εἰμί ὁ θύρα καλέω , φημί , καί ὁ πονηρός λογισμός ταχέως χειρόομαι . ἐκ θυμός γάρ καί ἐπιθυμία πᾶς ἁμάρτημα γίγνομαι ὁ Ψυχή . Ζεύς οὗτος καί ὁ Δαυίδ εὔχομαι πρός ὁ θεός λέγω · μή ἐκκλίνω ὁ Καρδία ἐγώ · οὐ ὅτι ὁ θεός ἐκκλίνω αὐτός , μή γίγνομαι · ἀλλά ὁ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · μή ἀφῆς ἐκκλίνω , ὁ περιτρέπω εἰς πονηρός ἔννοια . ἐκεῖθεν γάρ ὁ πηγή ὁ κακία καί ὁ πονηρία . Ἀστήρ γάρ ὀρθάλμω περίειμι συνεχῶς , καί νῦν μέν πρός ὁ πλάγιος περιφέρω , νῦν δέ πρός ὁ ἄνω καί κάτω πυνχὰ στρέφω , ὁράω ἐναργής ὁ οπο-κειμενω οὐ οἶος τε , ἀλλά χρή προσεργάζομαι ὁ Ψυχή , μήv ὁ ὁράω ἀμελέω ἀλάομαι ποιέω ὁ θιάν · οὗτος καί νόος ἄνθρωπος ὑπό μυρίος φροντίς περιέχω , ἀμήχανος ἐναργής ἐναντεῖναι ὁ ἀλήθεια , καί ἑτοιμάζω εἰμί ὑποδιδάσκω ὁ Καρδία ὁ ἐκ ὁ θεῖος δι-δοσκαλίας ἐγγίγνομαι διατύπωσις , ἐκ πονηρός σύν-θεσις προκατέχω αὐτός διδάσκαλος . ἄλλος γάρ ἐγγράφω ἐν ὁ Ψυχή ὁ θεῖος οὐ ὅστις , μή ὁ ἐκ ἔθος προλαμβάνω αὐτός ἐξελαύνω . Νοῦς γάρ μή σκεδάννυμι ἐπί ὁ ἔξω , μηδέ ὑπό ὁ αἰσθητήριον ἐπί ὁ κόσμος διαχέω , ἐπάνω μέν πρός ἑαυτοῦ , διά ἑαυτοῦ δέ πρός ὁ περί Θεός ἔννοια ἀναβαίνω · κα-κεῖνω ὁ κάλλος περιλάμπω τε καί ἀλλαμπόμενος , καί αὐτός ὁ φύσις λήθη λαμβάνω , μήτε πρός τροφή φροντίς μήτε περιβόλαιον μεριμνάω ὁ ψυχή καθέλκω · ἀλλά σχολή πᾶς ὁ γηλῶν φροντίς ἄγω , ὁ πᾶς ἑαυτοῦ σπουδή ἐπί ὁ κτίσις ὁ αἰώνιος ἀγαθός ἐπιτίθημι · ὅς γίγνομαι ἐγώ ἐπιτυγχάνω ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος .