joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0510.3
Οἴδαμεν γάρ , ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν · ἐγὼ δὲ σαρκικός εἰμι , πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν . α᾽ . Ἐπειδὴ ἔπεν , ὅτι μεγάλα γέγονε κακά , καὶ ἡ ἁμαρτία δυνατωτέρα κατέστη τῆς ἐντολῆς ἐπιλαδοῦσα , καὶ τοῦναντίον οὐπερ ἐσποδάζεν ὁ νόμος ἐξέβη , καὶ εἰς πολλὴν τῶν ἀχραστην ἐνδέδωκεν ἀπορίαν , λέγει καὶ τὸν λογισμόν λοιπόν , καθ᾽ ὃν ταῦτα γέγονε , πρῶτον ἀπαλλάξας τὸν νόμον τῆς πονηρᾶς ὑποψίας . Ἵνα γὰρ μὴ ἀκούων , ὅτι διὰ τῆς ἐντολῆς ἡ ἁμαρτία ἀφορμὴν ἔλαβε , καὶ ὅτι ἐλλούσης αὐτῆς ἡ ἁμαρτία ἀνέζησε , καὶ ὅτι δι᾽ αὐτῆς ἐξηπάτησε καὶ ἀπέκτεινεν · ἵν᾽ οὖν μὴ τὸν νόμον τῶν κακῶν τούτων αἴτιον νομίζῃ τις εἶναι , πρῶτον τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ τίθησι ἀπολογίαν μετὰ πολλῆς τῆς περισυσίας , οὐ μόνον κατηγορίας αὐτὸν ἀπαλλάττει , ἀλλὰ καὶ ἐγκώμιον αὐτῷ πλέκων μέγιστον . Καὶ τοῦτο οὐχ ὡς αὐτὸς χαριζόμενος τίθησι , ἀλλ᾽ ὡς κοινὴν ἐκφέρων ψήφον . Οἴδαμεν γάρ , φησίν , ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν . Ὡσαὶ ἔλεγεν Ὁμολογημένον τοῦτο καὶ δῆλον ἐστιν , ὅτι πνευματικός ἐστι · τοσοῦτον ἀπέχει ἁμαρτίας αἴτιος εἶναι , καὶ τῶν γεγενημένων κακῶν ὑπεύθυνος . Καὶ ὅρα πῶς οὐ κατηγορίας αὐτὸν ἀπαλλάττει μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπαίνει μεθ᾽ ὑπερβολῆς ἀπάσης . Πνευματικὸν γὰρ εἶναι , διδάσκαλον αὐτὸν ἀρετῆς δείκνυσιν ὄντα , καὶ κακίας πολέμιον · τοῦτο γὰρ ἐστιν εἶναι πνευματικόν , τὸ πάντων ἁμαρτημάτων ἀπέχειν · ὅπερ οὖν καὶ ὁ νόμος ἐποίησε , φοβῶν , νουθετῶν , κολᾶζων , διορθοῦμενος , τὰ τῆς ἀρετῆς συμβουλεύων ἀπαντα . Πόθεν οὖν , φησίν , ἡ ἁμαρτία ἐγεγόνει , εἰ οὕτω θαυμαστὸς ὁ διδάσκαλος ; Παρὰ τὴν τῶν μαθητῶν βεβούλην . Αὐθ᾽ ἐπήγαγε λέγων , Ἐγὼ δὲ σαρκικός εἰμι , τὸν ἐν τῷ σώματι καὶ πρὸ τοῦ νόμου πολιτευόμενον ἄνθρωπον ὑπογράφων . Πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν . Μετὰ γὰρ τοῦ θανάτου , φησίν , καὶ τῶν παθῶν ἐπεῖσθλην δόλος . Ὅτε γὰρ ὀνηθὴν ἐγένετο τὸ σῶμα , ἐδέξατο καὶ ἐπιθυμίαν ἀναγκαίως λοιπόν , καὶ ἔργην καὶ λύπην καὶ τὰ ἄλλα πάντα , ἃ πολλῆς ἐδεῖτο φιλοσοφίας , ἵνα μὴ πλήμυριαντα ἐν ἡμῖν καταποντίση τὴν λογισμὸν εἰς τὸν τῆς ἁμαρτίας βυθόν . Αὐτὰ μὲν γὰρ οὐκ ἦν ἁμαρτία · ἡ δὲ ἁμαρτία αὐτῶν μὴ χαλινουμένη , τοῦτο εἰργάζετο . Οὕν , ἵν᾽ ὡς ἐπὶ ὑποδείγματος ἐν αὐτῶν μεταχειρίσας ἐπῶ , ἡ ἐπιθυμία ἁμαρτία μὲν οὐκ ἐστιν , ὅταν δὲ εἰς ἀμετρίαν ἐκπέσῃ , εἰς τὸν τοῦ νόμου ἡμῶν οὐν θέλειν μένειν , ἀλλὰ καὶ ἄλλοτρίως ἐπιπθῶσα γυναικί , τότε λοιπὸν μοιχεία τὸ πρᾶγμα γίνεται , ἀλλ᾽ οὐ παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ταύτης πλεονεξίαν . Καὶ σκοπεῖ σοφίαν Παύλου . Ἐγχομίζας γὰρ τὸν νόμον , ἐπὶ τὸν ἀνωτέρω χρόνον ἐδραμεν εὐθὺς , [ 558 ] ἵνα δείξῃ πῶς καὶ τότε τὸ γένος οἴκετο τὸ ἡμέτερον καὶ γυνικὰ τὸν νόμον ἔλαβεν , ἀπορήν τῆς χάριτος ἀναγκαίαν οὖσαν τὴν περίοισαν ὅπερ πανταχοῦ κατασκευάζει ἐσπουδασκε . Τὸ γὰρ , Πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν , ὅταν λέγῃ , οὐ περὶ τῶν ἐν τῷ νόμῳ λέγει μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πρὸ τοῦ νόμου βεβιωκότων , καὶ τῶν ἐξ ἀρχῆς γενομένων ἀνθρώπων . Εἶτα καὶ τὸν τρόπον λέγει τῆς πράξεως , καὶ τῆς ἐκδόσεως . Ὁ γὰρ κατεργάσθαι , φησίν , οὐ γινώσκω . Τί ἐστιν , Οὐ γινώσκω ; Ἄγνοοι . Καὶ πότε τοῦτο γέγονεν ; οὐδὲποτε γὰρ οὐδέποτε ἐν ἀγνοίᾳ ἡμάρτεν . Ὁρᾷς ὅτι , ἂν μὴ μετὰ τῆς προσήκουσας εὐλαβείας τὰς λέξεις ἐκλεξώμεθα , καὶ πρὸς τὸν ἀποστολικὸν ἤσωμεν σκοπόν , μυρία ἕξεταί τὰ ἄτοπα ; Εἰ γὰρ ἀγνοοῦντες ἡμάρτανον , οὐδὲ δίκην ἔσαν ἀξιοὶ δοῦναι . Ὦσπερ οὖν ἀνωτέρω ἔλεγε , Χωρὶς γὰρ νόμου ἁμαρτία νεκρή · οὐ τοῦτο δῆλον , ὅτι οὐκ ἔδρασαν ἁμαρτηνότες , ἀλλ᾽ ὅτι δέδρασαν μὲν , οὐχ οὕτω δὲ ἀκριβῶς · διόπερ ἐκολάζοντο μὲν , οὐχ οὕτω δὲ σφοδρῶς · καὶ πάλιν , Τὴν ἐπιθυμίαν οὐκ ἠδίσιν , οὐ τὴν καθόλου ἄγνοιαν δῆλον , ἀλλὰ τὴν σαφεστάτην γνώσιν ἐμφαίνειν · ἔλεγε δὲ , ὅτι Κατεργάσατο ἐν ἐμοὶ πᾶσαν ἐπιθυμίαν , οὐ τοῦτο λέγων , ὅτι ἡ ἐντολὴ τὴν ἐπιθυμίαν ἐποίησεν , ἀλλ᾽ ὅτι τὴν ἐπίστασιν τῆς ἐπιθυμίας ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς ἐπεῖσθηγεν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα οὐ τὴν καθόλου ἀγνοιαν δηλοῖ , λέγων , Ὁ γὰρ κατεργάζομαι , οὐ γινώσκω · ἐπεὶ πῶς συνήθετο τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον ; Τί οὖν ἐστιν , Οὐ γινώσκω ; Σκετοῦμαι , φησίν , συναράζομαι , ἐπήρειαν ὑπομένω , οὐκ οἶδα πῶς οὐποκλείζομαι · ὅπερ καὶ ἡμεῖς εἰώθαμεν λέγειν , Οὐκ οἶδα πῶς ὁ δέινος ἐλθὼν συνήρπασεν , οὐκ ἀγνοοῦν προβαλλόμενοι , ἀλλὰ ἀπάτην τινὰ καὶ περίστασιν καὶ ἐπιβουλὴν ἐμφαίνοντες . Οὐ γὰρ ὁ Θέλω , τοῦτο γινώσκω ,
Lemmas: οἶδα γάρ , ὅτι ὁ νόμος πνευματικός εἰμί · ἐγώ δέ σαρκικός εἰμί , πέρνημι ὑπό ὁ ἁμαρτία . ὅς . ἐπεί ἕπω , ὅτι μέγας γίγνομαι κακός , καί ὁ ἁμαρτία δυνατός καθίστημι ὁ ἐντολή επιλαδουω , καί τουναντίον ὅσπερ σπουδάζω ὁ νόμος ἐκβαίνω , καί εἰς πολύς ὁ ἀχραστην ἐνδίδωμι ἀπορία , λέγω καί ὁ λογισμός λοιπός , κατά ὅς οὗτος γίγνομαι , πρῶτος ἀπαλλάσσω ὁ νόμος ὁ πονηρός ὑποψία . ἵνα γάρ μή ἀκούω , ὅτι διά ὁ ἐντολή ὁ ἁμαρτία ἀφορμή λαμβάνω , καί ὅτι ἔρχομαι αὐτός ὁ ἁμαρτία ἀναζάω , καί ὅτι διά αὐτός ἐξαπατάω καί ἀποκτείνω · ἵνα οὖν μή ὁ νόμος ὁ κακός οὗτος αἴτιος νομίζω τις εἰμί , πρῶτος ὁ ὑπέρ αὐτός τίθημι ἀπολογία μετά πολύς ὁ περισυσίας , οὖον μόνος κατηγορία αὐτός ἀπαλλάσσω , ἀλλά καί ἐγκώμιον αὐτός πλέκω μέγας . καί οὗτος οὐ ὡς αὐτός χαρίζομαι τίθημι , ἀλλά ὡς κοινός ἐκφέρω ψῆφος . οἶδα γάρ , φημί , ὅτι ὁ νόμος πνευματικός εἰμί . ὠθέω λέγω Ὁμολογημένος οὗτος καί δῆλος εἰμί , ὅτι πνευματικός εἰμί · τοσοῦτος ἀπέχω ἁμαρτία αἴτιος εἰμί , καί ὁ γίγνομαι κακός ὑπεύθυνος . καί ὁράω πῶς οὖον κατηγορία αὐτός ἀπαλλάσσω μόνος , ἀλλά καί ἐπαινέω μετά ὑπερβολή ἀπασάω . πνευματικός γάρ εἰμί , διδάσκαλος αὐτός ἀρετή δείκνυμι εἰμί , καί κακία πολέμιος · οὗτος γάρ εἰμί εἰμί πνευματικός , ὁ πᾶς ἁμάρτημα ἀπέχω · ὅσπερ οὖν καί ὁ νόμος ποιέω , φοβέω , νουθετέω , κολάζω , διορθόω , ὁ ὁ ἀρετή συμβουλεύω ἅπας . πόθεν οὖν , φημί , ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , εἰμί οὗτος θαυμαστός ὁ διδάσκαλος ; παρά ὁ ὁ μαθητής βουλή . αὐτω ἐπάγω λέγω , ἐγώ δέ σαρκικός εἰμί , ὁ ἐν ὁ σῶμα καί πρό ὁ νόμος πολιτεύω ἄνθρωπος ὑπογράφω . πέρνημι ὑπό ὁ ἁμαρτία . μετά γάρ ὁ θάνατος , φημί , καί ὁ πάθος ἐπεῖσθλην δόλος . ὅτε γάρ ὀνηθὴν γίγνομαι ὁ σῶμα , δέχομαι καί ἐπιθυμία ἀναγκαῖος λοιπός , καί ἔργω καί λύπη καί ὁ ἄλλος πᾶς , ὁ πολύς δήω φιλοσοφία , ἵνα μή πλημυρία ἐν ἐγώ καταπόντιση ὁ λογισμός εἰς ὁ ὁ ἁμαρτία βυθός . αὐτός μέν γάρ οὐ εἰμί ἁμαρτία · ὁ δέ ἁμαρτία αὐτός μή χαλινόω , οὗτος ἐργάζομαι . οὖν , ἵνα ὡς ἐπί ὑπόδειγμα ἐν αὐτός μεταχειρίζω ἔπειμι , ὁ ἐπιθυμία ἁμαρτία μέν οὐ εἰμί , ὅταν δέ εἰς ἀμετρία ἐκπίπτω , εἰς ὁ ὁ νόμος ἐγώ ὀν ἐθέλω μένω , ἀλλά καί ἀλλότριος ἐπιπίπτω γυνή , τότε λοιπός μοιχεία ὁ πρᾶγμα γίγνομαι , ἀλλά οὖον παρά ὁ ἐπιθυμία , ἀλλά παρά ὁ οὗτος πλεονεξία . καί σκοπέω σοφία Παῦλος . εγχομιζευς γάρ ὁ νόμος , ἐπί ὁ ἀνωτέρω χρόνος τρέχω εὐθύς , [ 558 ] ἵνα δείκνυμι πῶς καί τότε ὁ γένος οἰκέω ὁ ἡμέτερος καί γυνικη ὁ νόμος λαμβάνω , ἀπορήν ὁ χάρις ἀναγκαῖος εἰμί ὁ περίειμι ὅσπερ πανταχοῦ κατασκευάζω σπουδάζω . ὁ γάρ , πέρνημι ὑπό ὁ ἁμαρτία , ὅταν λέγω , οὖον περί ὁ ἐν ὁ νόμος λέγω μόνος , ἀλλά καί περί ὁ πρό ὁ νόμος βιόω , καί ὁ ἐκ ἀρχή γίγνομαι ἄνθρωπος . εἶτα καί ὁ τρόπος λέγω ὁ πρᾶξις , καί ὁ ἔκδοσις . ὁ γάρ κατεργάζομαι , φημί , οὖον γιγνώσκω . τις εἰμί , οὖον γιγνώσκω ; ἀγνοέω . καί πότε οὗτος γίγνομαι ; οὐδέποτε γάρ οὐδέποτε ἐν ἄγνοια ἁμαρτάνω . ὁράω ὅτι , εἄν μή μετά ὁ προσακούω εὐλάβεια ὁ λέγω ἐκλέγω , καί πρός ὁ ἀποστολικός ἀσάω σκοπός , μυρίος ἔχω ὁ ἄτοπος ; εἰμί γάρ ἀγνοέω ἁμαρτάνω , οὐδέ δίκη εἰμί ἀξιόω δίδωμι . ὥσπερ οὖν ἀνωτέρω λέγω , Χωρὶς γάρ νόμος ἁμαρτία νεκρός · οὖον οὗτος δῆλος , ὅτι οὐ δράω ἁμαρτάνω , ἀλλά ὅτι δράω μέν , οὐ οὗτος δέ ἀκριβῶς · διόπερ κολάζω μέν , οὐ οὗτος δέ σφοδρός · καί πάλιν , ὁ ἐπιθυμία οὐ ἠδίσιν , οὖον ὁ καθόλου ἄγνοια δῆλος , ἀλλά ὁ σαφής γνῶσις ἐμφαίνω · λέγω δέ , ὅτι Κατεργάζομαι ἐν ἐγώ πᾶς ἐπιθυμία , οὖον οὗτος λέγω , ὅτι ὁ ἐντολή ὁ ἐπιθυμία ποιέω , ἀλλά ὅτι ὁ ἐπίστασις ὁ ἐπιθυμία ὁ ἁμαρτία διά ὁ ἐντολή ἐπεῖσθηγεν · οὗτος καί ἐνταῦθα οὖον ὁ καθόλου ἄγνοια δηλόω , λέγω , ὁ γάρ κατεργάζομαι , οὖον γιγνώσκω · ἐπεί πῶς συντίθημι ὁ νόμος ὁ Θεός κατά ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος ; τις οὖν εἰμί , οὖον γιγνώσκω ; σκετουμης , φημί , συναραζομης , ἐπήρεια ὑπομένω , οὐ οἶδα πῶς ουποκλειζω · ὅσπερ καί ἐγώ εἴωθα λέγω , οὐ οἶδα πῶς ὁ δεινός ἔρχομαι συναρπάζω , οὐ ἀγνοέω προβάλλω , ἀλλά ἀπάτη τις καί περίστασις καί ἐπιβουλή ἐμφαίνω . οὖον γάρ ὁ ἐθέλω , οὗτος γιγνώσκω ,