joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0627.2
γ' . Οὐχὶ δοκεῖ λαμπρὰ ἡ ἡμέρα εἶναι νῦν ; οὐχὶ πάντες ἐγρηγορέναι νομίζομεν καὶ νήφειν ; Ἄλλ' ὅμως ( καὶ τάχα γελάσατε τὸ εἰρημένον , ἐγὼ μέντοι αὐτὸ ἔρω ) τοῖς ἐν βαθεῖα νυκτὶ καθευδοῦσι τὰ μέγισσιν ἐοίκαμεν ἅπαντες . Καὶ εἰ γε οὐσίαν ἀσωμάτων ἂν ἴδειν , ἔδειξα ἂν ὑμῖν πῶς οἱ μὲν πλείους λέγχουσιν , ὁ δὲ διάβολος διορᾷ τούτους , καὶ κατασφάττει κεκμηότας · καὶ ὑφαίρεται τὰ ἔνδον , καθάπερ ἐν σκότῳ βαθεῖ μετὰ ἀδείας ἅπαντα πράττων . Μᾶλλον δέ , εἰ καὶ ὀφθαλμοῖς τοῦτο ἰδεῖν ἀδύνατον , ὑπογράψωμεν αὐτὸ τῷ λόγῳ , καὶ ἐννοήσωμεν πόσοις ὑπὸ ἐπιθυμιῶν εἰσι πονηρῶν βεβαρημένοι , πόσοι τῇ καλετῇ τῆς ἀσελγείας χάριν κατεχόμενοι , καὶ τὸ φῶς τοῦ πνεύματος κατασβεννύντες . Διὰ τοῦ τοῦτο ἕτερα ἀνθ' ἑτέρων βλέπουσιν α , ἕτερα ἀνθ' ἑτέρων ἀκούουσιν , καὶ οὐδὲν τῶν ἐνταῦθα λεγομένων προσέχουσιν . Εἰ δὲ ἐγὼ ψεύδομαι ταῦτα λέγων , καὶ ἐγρηγόρως ἕστηκας , εἴπέ μοι , τί γέγονεν ἐνταῦθα σήμερον , εἰ μὴ ὡς ὀνειράτων ἤκουσας ; Καὶ οἶδα μέν , ὅτι ἐροῦσί τινες · οὐδὲ γὰρ κατὰ πάντων ταῦτα λέγω · ἀλλὰ σύ · οἱ τοῖς εἰρημένοις ἔνοχοι ὄν , ὁ μάτην ἐνταῦθα εἰσελθών , εἴπε , τὶς προφήτης , πῶς ἀπόστολος σήμερον διελέχθη ἡμῖν , καὶ περὶ τίνων . Ἄλλ' οὐχ ἂν ἔχοις εἰπεῖν · καὶ γὰρ πολλά ὡς ἐν ὀνειρῷ διελέχθης ἐνταῦθα , τῶν ἀληθινῶν οὐκ ἀκούσας [ 698 ] πραγμάτων . Ταῦτα δέ μοι καὶ πρὸς γυναῖκας εἴρησω · καὶ γὰρ ἐν ἐκείναις πολύς ὁ ὕπνος · καὶ εἶδε ὕπνος . Ὁ μὲν γὰρ καθεύδων οὔτε πονηρὸν τι φθέγγεται , οὔτε χρηστὸν · ὁ δὲ οὕτως ἐγρηγόρως ὡς ὑμεῖς , πολλά καὶ ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς ἐκβάλλει ῥήματα , τόκους ἀριθμῶν , λογισμοὺς δανεισμάτων συντιθείς , καπηλείας ἀνασχύντου μεμηνέντος , τὰς ἀκάνθας πυκνὰς καταφυτεύων ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ , καὶ τὸν σπόρον οὐκ ἀφείς οὐδὲ μικρὸν προκῦσαι ποτέ . Ἄλλὰ διανάσθηται , καὶ τὰς ἀκάνθας ταύτας προβρίσκει ἀνάστασον , καὶ τὴν μέθην ἀποτίνειν · καὶ γὰρ ἐντεῦθεν ὁ ὕπνος . Μέθην δὲ οὐχ οἴνου λέγω μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν βιωτικῶν φροντίδων , καὶ μετὰ τούτων καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ οἴνου . Ταῦτα δὲ οὐχὶ πλουσίους μόνον , ἀλλὰ καὶ πένησι παραίνω , καὶ μάλιστα τοῖς τὰ φιλικὰ συγχροτοῖσι συμπόσια . Οὐ γὰρ ἐστι τοῦτο τρυφὴ οὐδὲ ἀνεσις , ἀλλὰ κόλασις καὶ τιμωρία · τρυφὴ γὰρ οὐκ ἀσυχρὰ εἶπεῖν , ἀλλὰ σεμνὰ φθέγξασθαι , ἐμπαλθῆναι , οὐ διαρρήγνυαι . Εἰ δὲ ἡδονὴν αὐτὸ νομίζεις , δεῖξόν μοι ἐν ἑσπέρᾳ τὴν ἡδονήν · ἀλλ' οὐχ ἂν ἔχοις . Καὶ οὐπω λέγω τὰς ἐντεῦθεν βλάβας , ἀλλὰ τὰς περὶ τὴν ἡδονὴν σοι διαλέγομαι τῆς εὐθὺς μαραινομένης · ὁμοῦ τε γὰρ διαλύθη τὸ συμπόσιον , καὶ ἀπέπεμψεν τὴν εὐφροσύνην . Ὅταν δὲ καὶ τὸν ἕμετον εἴπω , καὶ τὰς καρηθαρίας , καὶ τὰ μυρία νοσήματα , καὶ τὴν τῆς ψυχῆς αἰχμαλωσίαν , τί προς ταῦτα ἐρεῖς ; Μὴ γὰρ , ἐπειδὴ πέντε ἐσμέν , καὶ ἀσχημονεῖν ὀφείλομεν . Ταῦτα δὲ λέγω , οὐ κωλῶν συνείναι οὐδὲ κακῇ συνδειπνεῖν , ἀλλὰ κωλῶν ἀσχημονεῖν , καὶ βουλόμενος τὴν τρυφὴν εἶναι τρυφήν , ἀλλὰ μὴ κόλασιν μηδὲ τιμωρίαν καὶ μέθην καὶ κῶμον . Μαθέτωσαν Ἕλληνες , ὅτι μάλιστα Χριστιανοὶ τρυφῶν ἴσασιν , καὶ τρυφῶν μετὰ κόσμου . Ἀρταλιᾶσθω γάρ , φησίν , τῷ Κυρίῳ ὁ τρώμεν . Πῶς δὲ ἕστιν ἀρταλιᾶσθαι ; Ἄγνους λέγοντας , εὐχὰς ποιουμένους , ψαλμοὺς ἐπικαθίζοντας ἀντὶ τῶν ἀνελευθέρων ἐκείνων φαρμάκων . Οὕτω καλὸς Χριστὸς τῇ τραπέζῃ παρέστα , καὶ εὐλογίας ἐμπλήσα τὴν εὐωχίαν ἄπασαν , ὅταν εὐχή , ὅταν δόξης πνευματικῆς , ὅταν πένθους ἐπὶ τῶν προκειμένων τὴν κοινωνίαν καλῆς , ὅταν εὐταξίας πολλῆς καὶ σωφροσύνης ἐπιστήσῃ τῷ συμποσίῳ · οὕτω καὶ ἐκκλησίαν ἐργάζεται τὸν τόπον , ἀντὶ τῶν ἀκαίρων κραυγῶν καὶ εὐφημιῶν τὸν τῶν ἁπάντων Δεσπότην ὑμνῶν . Καὶ μὴ μοι λέγε , ὅτι ἕτερος ἐκράτησέ νους , ἀλλὰ διορθοῦ τὰ κακῶς ἔχοντα . Εἰτε γὰρ ὁσιότεις , φησίν , εἰτε κίνετε , εἰτε τι ποιεῖτε , πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε . Καὶ γὰρ ἀπὸ τῶν τοιούτων τραπεζῶν ὑμῖν αἱ πονηραὶ ἐπιθυμίαι , ἐντεῦθεν αἱ ἀσελγείαι , ἐντεῦθεν αἱ γυναῖκες μὲν ἐν καταφρονήσει , αἱ δὲ πόρναι ἐν τιμῇ παρ' ὑμῖν · ἐντεῦθεν αἱ τῶν οἴκων ἀνατροπαί , καὶ τὰ μυρία κακά , καὶ ἄνω καὶ κάτω πάντα γέγονε , καὶ τὴν πηγὴν ἀφέντες τὴν καθαράν , ἐπὶ τοῦ βορβόρου τὸν ὄχετον τρέχετε . Ὅτι γὰρ βόρβορος τὸ τῆς πόρνης · σύμα , οὐδὲνα ἕτερον ἐρωτῶ , ἀλλ' αὐτὸν σε τὸν ἐγκαλινδούμενον τῷ βορβόρῳ , εἰ [ 699 ] μὴ σαυτὸν ἐρυθρίζεις , εἰ μὴ ἀκάθαρτον εἶναι νομίζεις μετὰ τὴν ἁμαρτίαν . Διό , παρακαλῶ , φεύγετε τὰς πορνείας καὶ τὴν ταύτης μητέρα τὴν μέθην . Τί σπεῖρεις ὅπου θερίσαι οὐχ ἕν , μᾶλλον δέ , κἂν θερίσῃς , πολλὴν σοι φέρει τὴν αἰσχύνην ὁ καρπός ; Κἂν γὰρ τεχθῇ παιδίων , καὶ σὲ ἤσχυνε , καὶ αὐτὸ ἡδίκηται διὰ σὲ νόθον καὶ δυσγενὲς γενομένου . Κἂν μυρίᾳ αὐτῷ καταλίπῃς χρήματα , ἀτίμος ἐν οἰκία , ἀτίμος ἐν πόλει , ἀτιμος ἐν δικαστηρίῳ , καὶ ὁ ἐκ πόρνης καὶ ὁ ἐκ δοῦλης · ἀτίμος δὲ καὶ σὺ πάλιν , καὶ ζῶν καὶ τετελευτηκώς · κἂν γὰρ ἀπελθῇς , μένει τὰ ὑπομνήματα τῆς ἀσχημοσύνης . Τί τοίνυν ἅπαντα καταιργεῖς ;
Lemmas: γε . οὐ δοκέω λαμπρός ὁ ἡμέρα εἰμί νῦν ; οὐ πᾶς ἐγείρω νομίζω καί νήφω ; ἄλλος ὅμως ( καί τάχα γελάω ὁ εἴρω , ἐγώ μέντοι αὐτός Ἔρως ) ὁ ἐν βαθύς νύξ καθεύδω ὁ μέγις ἔοικα ἅπας . καί εἰμί γε οὐσία ἀσώματος εἄν ὁράω , δείκνυμι εἄν σύ πῶς ὁ μέν πλείων λέγω , ὁ δέ διάβολος διοράω οὗτος , καί κατασφάζω κάμνω · καί ὑφαιρέω ὁ ἔνδον , καθάπερ ἐν σκότος βαθύς μετά ἄδεια ἅπας πράσσω . μᾶλλος δέ , εἰμί καί ὀφθαλμός οὗτος ὁράω ἀδύνατος , ὑπογράφω αὐτός ὁ λόγος , καί ἐννοέω πόσος ὑπό ἐπιθυμία εἰμί πονηρός βαρέω , πόσος ὁ Καλέτη ὁ ἀσέλγεια χάρις κατέχω , καί ὁ φάος ὁ πνεῦμα κατασβέννυμι . Ζεύς ὁ οὗτος ἕτερος ἀντί ἕτερος βλέπω ὅς , ἕτερος ἀντί ἕτερος ἀκούω , καί οὐδείς ὁ ἐνταῦθα λέγω προσέχω . εἰμί δέ ἐγώ ψεύδω οὗτος λέγω , καί ἐγρήγορος ἵστημι , εἶπον ἐγώ , τίς γίγνομαι ἐνταῦθα σήμερον , εἰμί μή ὡς ὄνειρος ἀκούω ; καί οἶδα μέν , ὅτι λέγω τις · οὐδέ γάρ κατά πᾶς οὗτος λέγω · ἀλλά σῦς · ὁ ὁ εἴρω ἔνοχος εἰμί , ὁ μάτην ἐνταῦθα εἰσέρχομαι , εἶπον , τις προφήτης , πῶς ἀπόστολος σήμερον διαλέγω ἐγώ , καί περί τίνω . ἄλλος οὐ εἄν ἔχω εἶπον · καί γάρ πολύς ὡς ἐν ὄνειρος διαλέγω ἐνταῦθα , ὁ ἀληθινός οὐ ἀκούω [ 698 ] πρᾶγμα . οὗτος δέ ἐγώ καί πρός γυνή εἴρω · καί γάρ ἐν ἐκεῖνος πολύς ὁ ὕπνος · καί ὁράω ὕπνος . ὁ μέν γάρ καθεύδω οὔτε πονηρός τίς φθέγγομαι , οὔτε χρηστός · ὁ δέ οὕτως ἐγρήγορος ὡς σύ , πολύς καί ἐπί κακός ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή ἐκβάλλω ῥῆμα , τόκος ἀριθμός , λογισμός δάνεισμα συντίθημι , καπηλεία ἀνέχω μηνίω , ὁ ἄκανθα πυκνός καταφυτεύω ἐν ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , καί ὁ σπόρος οὐ ἀφίημι οὐδέ μικρός προκυνέω ποτός . ἀλλά διανάω , καί ὁ ἄκανθα οὗτος προβρισκω ἀνίστημι , καί ὁ μέθη ἀποτίνω · καί γάρ ἐντεῦθεν ὁ ὕπνος . Μέθη δέ οὐ οἶνος λέγω μόνος , ἀλλά καί ὁ βιωτικός φροντίς , καί μετά οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ οἶνος . οὗτος δέ οὐ πλούσιος μόνος , ἀλλά καί πένης παραινῶ , καί μάλιστα ὁ ὁ φιλικός συγχροος συμπόσιον . οὖον γάρ εἰμί οὗτος τρυφή οὐδέ ἄνεσις , ἀλλά κόλασις καί τιμωρία · τρυφή γάρ οὐ ασυχραω εἶίπω , ἀλλά σεμνός φθέγγομαι , ἐμπίμπλημι , οὖον διαρρήγνυμι . εἰμί δέ ἡδονά αὐτός νομίζω , δείκνυμι ἐγώ ἐν ἑσπέρα ὁ ἡδονή · ἀλλά οὐ εἄν ἔχω . καί οὔπω λέγω ὁ ἐντεῦθεν βλάβη , ἀλλά ὁ περί ὁ ἡδονά σύ διαλέγω ὁ εὐθύς μαραίνω · ὁμοῦ τε γάρ διαλύω ὁ συμπόσιον , καί ἀποπέμπω ὁ Εὐφρόσυνος . ὅταν δέ καί ὁ ἔμετος εἶπον , καί ὁ καρηθαρίας , καί ὁ μυρίος νόσημα , καί ὁ ὁ Ψυχή αἰχμαλωσία , τίς προς οὗτος εἴρω ; μή γάρ , ἐπεί πέντε εἰμί , καί ἀσχημονέω ὀφείλω . οὗτος δέ λέγω , οὖον κῶλον συνίημι οὐδέ κακός συνδειπνέω , ἀλλά κῶλον ἀσχημονέω , καί βούλομαι ὁ τρυφή εἰμί τρυφή , ἀλλά μή κόλασις μηδέ τιμωρία καί μέθη καί κῶμος . μανθάνω Ἕλλην , ὅτι μάλιστα Χριστιανός τρυφάω οἶδα , καί τρυφάω μετά κόσμος . αρταλιαειδω γάρ , φημί , ὁ κύριος ὁ τρέω . Πῶς δέ ἕστiν αρταλιοιδανω ; ἄγνος λέγω , εὐχή ποιέω , ψαλμός ἐπικαθίζω ἀντί ὁ ἀνελεύθερος ἐκεῖνος φάρμακον . οὕτως καλός Χριστός ὁ τράπεζα παρίστημι , καί εὐλογία ἐμπίμπλημι ὁ εὐωχία ἅπας , ὅταν εὐχή , ὅταν δόξα πνευματικός , ὅταν πένθος ἐπί ὁ πρόκειμαι ὁ κοινωνία καλός , ὅταν εὐταξία πολύς καί σωφροσύνη ἐφίστημι ὁ συμπόσιον · οὗτος καί ἐκκλησία ἐργάζομαι ὁ τόπος , ἀντί ὁ ἄκαιρος κραυγή καί εὐφημίζω ὁ ὁ ἅπας δεσπότης ὑμνέω . καί μή ἐγώ λέγω , ὅτι ἕτερος κρατέω νόος , ἀλλά διορθόω ὁ κακῶς ἔχω . εἴτε γάρ ὁσιότης , φημί , εἴτε κινέω , εἴτε τίς ποιέω , πᾶς εἰς δόξα Θεός ποιέω . καί γάρ ἀπό ὁ τοιοῦτος τράπεζα σύ ὁ πονηρός ἐπιθυμία , ἐντεῦθεν ὁ ἀσέλγεια , ἐντεῦθεν ὁ γυνή μέν ἐν καταφρονέω , ὁ δέ πόρνη ἐν τιμή παρά σύ · ἐντεῦθεν ὁ ὁ οἶκος ἀνατροπή , καί ὁ μυρίος κακός , καί ἄνω καί κάτω πᾶς γίγνομαι , καί ὁ πηγή ἀφίημι ὁ καθαρός , ἐπί ὁ βόρβορος ὁ ὀχετός τρέχω . ὅτι2 γάρ βόρβορος ὁ ὁ πόρνη · Σύμα , οὐδείς ἕτερος ἐρωτάω , ἀλλά αὐτός σύ ὁ ἐγκαλινδέομαι ὁ βόρβορος , εἰμί [ 699 ] μή σαυτοῦ ερυθριζω , εἰμί μή ἀκάθαρτος εἰμί νομίζω μετά ὁ ἁμαρτία . διό , παρακαλέω , φεύγω ὁ πορνεία καί ὁ οὗτος μήτηρ ὁ μέθη . τις σπείρω ὅπου θερίζω οὐ εἷς , μᾶλλον δέ , κἀν θερίζω , πολύς σύ φέρω ὁ αἰσχύνη ὁ καρπός ; κἀν γάρ τίκτω παιδίον , καί σύ αἰσχύνω , καί αὐτός ἀδικέω διά σύ νόθος καί δυσγενής γίγνομαι . κἀν μυρίος αὐτός καταλιμπάνω χρῆμα , ἄτιμος ἐν οἰκίον , ἄτιμος ἐν πόλις , ἄτιμος ἐν δικαστήριον , καί ὁ ἐκ πόρνη καί ὁ ἐκ δοῦλος · ἄτιμος δέ καί σύ πάλιν , καί ζῶ καί τελευτάω · κἀν γάρ ἀπέρχομαι , μένω ὁ ὑπόμνημα ὁ ἀσχημοσύνη . τις τοίνυν ἅπας κατείργω ;