joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0415.1
ἀκίνητον οὖσαν ; ὅλᾶττης εὐγνωμοσύνην ἐν παραγῇ τοσαύτη καὶ κῦμασι ; πάντα ἐν τάξει μένουσι , καὶ διὰ τοῦ κάλλους καὶ διὰ τοῦ μεγέθους ἀνακρύπτουσι τὸν Δημιουργόν ; Ταῦτα γὰρ ἀπαντα , καὶ τὰ τούτων πλεῖονα συνελών ὁ Παῦλος ἔλεγε · Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται · ἡ τε αἰδίος αὐτοῦ δύναμις καὶ θεότης , εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους . Καίτοι γε οὐ διὰ τοῦτο ταῦτα ἐποίησεν ὁ Θεός , εἰ καὶ τοῦτο ἐξέδη . Οὐ γὰρ ἵνα αὐτοὺς ἀπολογίας ἀποστερήσῃ , διδασκαλίαν τοσαύτην εἰς μέσον προὔθηκεν , ἀλλ’ ἵνα αὐτὴν ἐπιγνῶσιν · ἀγνωμονήσαντες δὲ , πάσης ἑαυτοὺς ἐστέρησαν ἀπολογίας . Εἰτα δεῖχνυ , πῶς εἰσιν ἀπολογίας ἀπεστερημένοι , φησίν · Ὅτι γινώσκοντες τὸν Θεὸν οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν ἢ εὐχαρίστησαν . Ἐν τούτῳ ἔγκλημα μέγιστον · δεύτερον δὲ μετ’ ἐκείνου , τὸ καὶ εἰδωλα προσκυνήσαι , ὅ καὶ Ἱερεμίας κατηγορῶν , ἔλεγε · Διὸ ποτνρὰ ἐποίησεν ὁ λαὸς οὗτος · ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ζῶντος ὕδατος , καὶ ὤρυξαν ἑαυτοὺς λάκκους συντετριμμένους . Εἰτα καὶ σημεῖον τοῦ εἰδέναι τὸν Θεόν , καὶ μὴ χρήσθαι εἰς δέον τῇ γνώσει , παράγει · τοῦτο αὐτῷ , τὸ Ὑεοὺς ἐγνωκέναι · διόπερ ἐπήγχει · Διότι γινώσκοντες τὸν Θεόν , οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν . Καὶ τὴν αἰτίαν δὲ τίθησι , δι’ ἣν εἰς τοσαύτην ἄνοιαν ἐξέπεσον . Τίς οὖν αὕτη ἐστίν ; Τεῖς λογισμοῖς τὸ πᾶν ἐπέτρεψαν . Ἄλλ’ οὐχ εἶπεν οὕτως , ἀλλὰ πολλῷ πλεκτηιώτερον · Ἐματαιώθησαν γὰρ , φησίν , ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν , καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία . Ὅσπερ γὰρ ἐν ἀσέλγῳ νυκτὶ εἰ τις ξένον ἐπιχειρήσει βαδίζειν ὁδόν , ἡ πλάγως πλεῖν , οὐ μόνον οὐ φθάσει πρὸς τὸ τέλος , ἀλλὰ καὶ ἀπολεῖται ταχέως · οὕτω καὶ οὗτοι τὴν πρὸς τὸν οὐρανὸν φέρουσαν ὁδὸν βαδίζειν ἐπιχειροῦντες καὶ τὸ φῶς ἀφ’ ἑαυτῶν ἀφελόντες , εἶτα ἀντ’ ἐκείνου τῷ σκότῳ τῶν λογισμῶν ἑαυτοὺς ἐπιτρέψαντες , καὶ εἰς σώμασι τὸν ἀσώματον , καὶ ἐν σχήματι τὸν ἀσχημάτιστον ἐπιζητοῦντες , ναυάγιον ὑπέστησαν χαλεπώτατον . Μετὰ δὲ τῶν εἰρημένων καὶ ἑτέραν τίθησιν αἰτίαν τῆς πλάνης αὐτῶν , λέγων · Φάσκοντες εἶναι σοφοί , ἐμωράθησαν . Μέγα γὰρ τι περὶ ἑαυτῶν φαντασθέντες , καὶ οὐκ ἀνασχόμενοι ταύτην ἐλθεῖν , ἣν ὁ Θεὸς ἐκέλευσεν αὐτοῖς , ἐσπτιώθησαν τοῖς τῆς ἀνοίας λογισμοῖς . Εἰτα δεῖκνυ καὶ ὑπογράφων τὸ κλυδώνιον , πῶς χαλεπὸν καὶ συγγνώμης ἀπάσης ἐστερημένην , ἐπήγχει , λέγων · Καὶ ἠλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου , καὶ πτερίνων καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν .
Lemmas: ἀκίνητος εἰμί ; ὅλος εὐγνωμοσύνη ἐν Παραγή τοσοῦτος καί κῦμα ; πᾶς ἐν τάξις μένω , καί διά ὁ κάλλος καί διά ὁ μέγεθος ἀνακρύπτω ὁ Δημιουργός ; οὗτος γάρ ἅπας , καί ὁ οὗτος πλείων συναιρέω ὁ Παῦλος λέγω · ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω · ὁ τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις καί θεότης , εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος . καίτοι γε οὖον διά οὗτος οὗτος ποιέω ὁ Θεός , εἰμί καί οὗτος ἐκδέω . οὖον γάρ ἵνα αὐτός ἀπολογία ἀποστερέω , διδασκαλία τοσοῦτος εἰς μέσος προτίθημι , ἀλλά ἵνα αὐτός ἐπιγιγνώσκω · ἀγνωμονέω δέ , πᾶς ἑαυτοῦ στερέω ἀπολογία . εἶτα δείκνυμι , πῶς εἰμί ἀπολογία ἀποστερέω , φημί · ὅτι2 γιγνώσκω ὁ θεός οὐ ὡς θεός δοξάζω ἢ εὐχαριστέω . ἐν οὗτος ἔγκλημα μέγας · δύο δέ μετά ἐκεῖνος , ὁ καί εἴδωλον προσκυνέω , ὅς καί Ἱερεμίας κατηγορέω , λέγω · Διὸ ποτνρὰ ποιέω ὁ λαός οὗτος · ἐγώ ἐγκαταλείπω πηγή ζῶ ὕδωρ , καί ὀρύσσω ἑαυτοῦ λάκκος συντρίβω . εἶτα καί σημεῖον ὁ οἶδα ὁ Θεός , καί μή χράω εἰς δήω ὁ γνῶσις , παράγω · οὗτος αὐτός , ὁ Ὑεοὺς γιγνώσκω · διόπερ ἔπειμι · διότι γιγνώσκω ὁ Θεός , οὐ ὡς θεός δοξάζω . καί ὁ αἴτιος δέ τίθημι , διά ὅς εἰς τοσοῦτος ἄνοια ἐκπίπτω . Τῖς οὖν οὗτος εἰμί ; Τεῖς λογισμός ὁ πᾶς ἐπιτρέπω . ἄλλος οὐ εἶπον οὕτως , ἀλλά πολύς πλέκτης · ματαιόω γάρ , φημί , ἐν ὁ διαλογισμός αὐτός , καί σκοτίζω ὁ ἀσύνετος αὐτός καρδία . ὅσπερ γάρ ἐν ἀσελγέω νύξ εἰμί τις ξένος ἐπιχείρησις βαδίζω ὁδός , ὁ πλάγος πλέω , οὖον μόνος οὖον φθάνω πρός ὁ τέλος , ἀλλά καί ἀπόλλυμι ταχέως · οὗτος καί οὗτος ὁ πρός ὁ οὐρανός φέρω ὁδός βαδίζω ἐπιχειρέω καί ὁ φάος ἀπό ἑαυτοῦ ἀφαιρέω , εἶτα ἀντί ἐκεῖνος ὁ σκότος ὁ λογισμός ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω , καί εἰς σῶμα ὁ ἀσώματος , καί ἐν σχῆμα ὁ ἀσχημάτιστος ἐπιζητέω , ναυάγιον ὑφίστημι χαλεπός . μετά δέ ὁ εἴρω καί ἕτερος τίθημι αἴτιος ὁ πλάνης αὐτός , λέγω · φάσκω εἰμί σοφός , μωραίνω . Μέγης γάρ τίς περί ἑαυτοῦ φαντάζω , καί οὐ ἀνέχω οὗτος ἔρχομαι , ὅς ὁ θεός κελεύω αὐτός , εσπτιωθεω ὁ ὁ ἄνοια λογισμός . εἶτα δείκνυμι καί ὑπογράφω ὁ κλυδώνιον , πῶς χαλεπός καί συγγνώμη ἀπασάω στερέω , ἔπειμι , λέγω · καί ἀλλάσσω ὁ δόξα ὁ ἄφθαρτος Θεός ἐν ὁμοίωμα εἰκών φθαρτός ἄνθρωπος , καί πτέρινος καί τετράπους καί ἑρπετόν .