joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0622.2
δ . Ἄλλ’ οὐχ ἀπλῶς ἀγάπην ζητεῖ , ἀλλὰ τὴν ἐπιτεταμένην . Οὐ γὰρ ἀπλῶς εἶπεν , Ἄγάπασον τὸν πλησίον σου , ἀλλ’ , Ὡς ἑαυτόν . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας ἐν αὐτῇ κρεμασθῆναι ἔλεγεν . Καὶ δύο τιθεὶς ἀγάπης εἴδη , ὅρα ποῦ ταύτην ἀνήγαγεν . Εἰπὼν γάρ , ὅτι Ἡ πρώτη ἐστιν ἐντολή , Ἄγαπήσεις Κύριον τὸν Θεὸν σου · ἐπήγαγε , Δευτέρα δέ , καὶ οὐχ ἑλάττων , ἀλλὰ προσέθηκεν Ὁμοία αὐτῆς , Καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν . Τί ταύτης ἴσον γένοιτ’ ἂν τῆς φιλανθρωπίας ; τί τῆς ἡμερότητος ; Ὅταν ἀπειρῶς ἡμῶν αὐτοῦ διestroichῶν , τὴν εἰς ἡμᾶς ἀγάπην ἔχῃς ἀγει τῆς εἰς αὐτόν , καὶ ὁμοίαν ταύτης ἐκείνην εἶναι λέγει . Διὰ δὴ τούτο , καὶ μέτρα σχεδὸν ἰσα τιθεὶς κατέρα , περὶ μὲν ἐκείνης ἔλεγεν , Ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου , καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου · περὶ δὲ ταύτης τῆς τοῦ πλησίον , Ὡς ἑαυτόν . Ὁ δὲ Παῦλος , ταύτης οὐκ ὑσῆς , οὐδὲ ὑφελείσθαι σφόδρα παρ’ ἐκείνης ἔλεγεν . Ὅπερ οὖν ἡμεῖς ἐπειδὰν τινα φιλήμεν , λέγομεν , ὅτι τὸν ἐκεῖνον ἀγαπήσης , ἐμὲ [ 691 ] ἠγάπησας · οὕτω καὶ αὐτὸς τοῦτο δηλῶν ἔλεγεν , Ὁμοία αὐτῆς ἐστι καὶ Πέτρω , Εἰ φιλεῖς με , ποίμαινὰ τὰ πρόβατά μου . Ἡ ἀγάπη τῷ πλησίον χαρὸν οὐχ ἐργάζεται . Πλήρωμα οὖν μόνον ἡ ἀγάπη . Εἰδὲ πῶς ἐκατέρας ἔχει τὰς ἀρετὰς τὴν τε τῶν κακῶν ἀποχὴν ( Κακῶν γάρ , φησίν , οὐχ ἐργάζεται ) · καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἐργασίαν , Πλήρωμα γάρ νόμου , φησίν , ἐστιν , οὐ τὸν διδασκαλῖαν ἡμῖν τῶν πρακτέων συντόμως εἰσάγασα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν κατορθῶσιν αὐτῶν εἰχολον ποιοῦσα . Οὐ γὰρ ὅπως ἂν μάθωμεν τὰ ὑφελοῦντα μόνον ἐσπούδακεν ( ὅπερ ἐστὶ τοῦ νόμου ) , ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτῶν πολλὴν εἰσάγει συμμεχίαν ἡμῖν , οὐ μέρος τι τῶν ἐντολῶν , ἀλλ’ ὁλόκληρον ἐν ἡμῖν κατορθοῦσα τὴν ἀρετὴν . Φιλῶμεν οὖν ἀλλήλους , ὡς καὶ ταύτη τὸν φιλούντα ἡμᾶς ἀγαπήσοντες Θεόν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων , ἄν τὸν ὁρῶμενον φιλήσῃ , μάχεται ὁ φίλῶν · ἐνταῦθα δὲ καὶ ἀξιοὶ σε κοινωνῆσαι τοῦ ἔρωτος , καὶ μὴ κοινωνοῦντα μισεῖ . Ὁ μὲν γὰρ ἀνθρώπινος φθόνος καὶ βακχανίας γέμει , ὁ δὲ θεῖος παντὸς ἀπηλλάκται πάθους . Διὸ καὶ κοινωνοὺς ἐπιζητεῖ τῆς φιλίας . Φιλεῖ γάρ , φησίν , μετ’ ἐμοῦ , καὶ τότε σε καὶ ἐγὼ φιλήσω μειζόνως . Ὅρᾶς ἐραστοῦ σφοδροῦ ῥήματα ; Ἐὰν φιλήσῃ τοὺς ἐμοὺς ἐρωμένους , τότε ἡγοῦμαι καὶ αὐτὸς σπουδαίως φιλεῖσθαι παρὰ σοῦ . Καὶ γὰρ σφόδρα ἐφίεται τῆς σωτηρίας τῆς ἡμετέρας , καὶ τοῦτο ἐδειξεν ἀναθεὸν . Ὅτε γοῦν τὸν ἄνθρωπον ἐπλάττεν , ἠκουσον τί φησι · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν · καὶ πάλιν , Ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθόν · οὐ καλὸν εἶναι αὐτὸν μόνον . Καὶ τὸν παρανομήσαντα · πάλιν ἐπετίμησεν , ὅρα πῶς ἡμέρας · οὐ γὰρ εἶπεν αὐτῷ , Μιᾶρε καὶ παμμίᾶρε , τοσαύτα εὐεργετηθείς , τῷ διαβόλῳ μετὰ ταῦτα πάντα ἐπίστρεψας , καὶ τὸν εὐεργέτην ἀφεὶς τῷ πονηρῷ προσέδεξας δαιμόνι · ἀλλὰ τί φησι ; Τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ , εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου , οὐ ἐνετείλαμην σοι τοῦτο μόνον μὴ φαγεῖν , ἀπ’ αὐτοῦ ἔφαγες ; ὡς ἂν εἰ πατὴρ πρὸς παῖδον κλεψάδα μὴ καθάπτεσθαι μαχαίρας , εἶτα πάρχουσαν καὶ πληγὴν λέγοι · Πόθεν ἐπλήγης ; Ἐκεῖθεν ἐπλήγης , ὅτι οὐχ ἠκούσας μου . Ὅρᾶς
Lemmas: δ . ἄλλος οὐ ἀπλόος ἀγάπη ζητέω , ἀλλά ὁ ἐπιτείνω . οὖον γάρ ἀπλόος εἶπον , Ἄγάπασον ὁ πλησίος σύ , ἀλλά , ὡς ἑαυτοῦ . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ Χριστός ὁ νόμος καί ὁ προφήτης ἐν αὐτός κρεμάννυμι λέγω . καί δύο τίθημι ἀγάπη εἶδος , ὁράω ποῦ οὗτος ἀνάγω . εἶπον γάρ , ὅτι ὁ πρῶτος εἰμί ἐντολή , ἀγαπάω κύριος ὁ θεός σύ · ἐπάγω , Δεύτερος δέ , καί οὐ μικρός , ἀλλά προστίθημι Ὁμοία αὐτός , καί ὁ πλησίος σύ ὡς ἑαυτοῦ . τις οὗτος ἴσος γίγνομαι εἄν ὁ φιλανθρωπία ; τίς ὁ ἡμερότης ; ὅταν ἤπειρος ἐγώ αὐτός ᾍδης , ὁ εἰς ἐγώ ἀγάπη ἔχω ἄγω ὁ εἰς αὐτός , καί ὅμοιος οὗτος ἐκεῖνος εἰμί λέγω . Ζεύς δή οὗτος , καί μέτρον σχεδόν ἴσος τίθημι κατεράω , περί μέν ἐκεῖνος λέγω , ἐς ὅλος ὁ Καρδία σύ , καί ἐκ ὅλος ὁ Ψυχή σύ · περί δέ οὗτος ὁ ὁ πλησίος , ὡς ἑαυτοῦ . ὁ δέ Παῦλος , οὗτος οὐ ὕω , οὐδέ ὑφαιρέω σφόδρα παρά ἐκεῖνος λέγω . ὅπερ οὖν ἐγώ ἐπειδάν τις φιλέω , λέγω , ὅτι ὁ ἐκεῖνος ἀγαπάω , ἐγώ [ 691 ] ἀγαπάω · οὗτος καί αὐτός οὗτος δηλόω λέγω , Ὁμοία αὐτός εἰμί καί Πέτρος , εἰμί φιλέω ἐγώ , ποιμαίνω ὁ πρόβατον ἐγώ . ὁ ἀγάπη ὁ πλησίος Χάρων οὐ ἐργάζομαι . πλήρωμα οὖν μόνος ὁ ἀγάπη . ἀνάκλεις πῶς ἑκάτερος ἔχω ὁ ἀρετή ὁ τε ὁ κακός ἀποχή ( Κάκη γάρ , φημί , οὐ ἐργάζομαι ) · καί ὁ ὁ ἀγαθός ἐργασία , πλήρωμα γάρ νόμος , φημί , εἰμί , οὖον ὁ διδασκαλία ἐγώ ὁ πρακτέος σύντομος εἰσάγω μόνος , ἀλλά καί ὁ κατορθόω αὐτός ειχολος ποιέω . οὖον γάρ ὅπως εἄν μανθάνω ὁ ὑφαιρέω μόνος σπουδάζω ( ὅσπερ εἰμί ὁ νόμος ) , ἀλλά καί εἰς ὁ ἐργασία αὐτός πολύς εἰσάγω συμμεχίαν ἐγώ , οὖον μέρος τίς ὁ ἐντολή , ἀλλά ὁλόκληρος ἐν ἐγώ κατορθόω ὁ ἀρετή . φιλέω οὖν ἀλλήλων , ὡς καί οὗτος ὁ φιλέω ἐγώ ἀγαπάω Θεός . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος , ἄν ὁ ὁράω φιλέω , μάχομαι ὁ Φίλων · ἐνταῦθα δέ καί ἀξιόω σύ κοινωνέω ὁ Ἔρως , καί μή κοινωνέω μισέω . ὁ μέν γάρ ἀνθρώπινος φθόνος καί βακχανίας γέμω , ὁ δέ θεῖος πᾶς ἀπαλλάσσω πάθος . Διὸ καί κοινωνός ἐπιζητέω ὁ φίλιος . φιλέω γάρ , φημί , μετά ἐγώ , καί τότε σύ καί ἐγώ φιλέω μέγας . ὁράω ἐραστής σφοδρός ῥῆμα ; ἐάν φιλέω ὁ ἐμός ἐράω , τότε ἡγέομαι καί αὐτός σπουδαῖος φιλέω παρά σύ . καί γάρ σφόδρα ἐφίημι ὁ σωτηρία ὁ ἡμέτερος , καί οὗτος δείκνυμι ἀναθέω . ὅτε γοῦν ὁ ἄνθρωπος πλάσσω , ἀκούω τίς φημί · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος · καί πάλιν , ποιέω αὐτός βοηθός · οὖον καλός εἰμί αὐτός μόνος . καί ὁ παρανομέω · πάλιν ἐπιτιμάω , ὁράω πῶς ἡμέρα · οὖον γάρ εἶπον αὐτός , μιαρός καί παμμίαρος , τοσοῦτος εὐεργετέω , ὁ διάβολος μετά οὗτος πᾶς ἐπιστρέφω , καί ὁ εὐεργέτης ἀφίημι ὁ πονηρός προσδέχομαι δαιμόνιος · ἀλλά τίς φημί ; Τῖς σύ εἶπον , ὅτι γυμνός εἰμί , εἰμί μή ἀπό ὁ ξύλον , οὖον ἐντέλλω σύ οὗτος μόνος μή ἐσθίω , ἀπό αὐτός ἐσθίω ; ὡς εἄν εἰμί πατήρ πρός παῖς κλεψάδα μή καθάπτω μάχαιρα , εἶτα παρέχω καί πληγή λέγω · πόθεν πλήσσω ; ἐκεῖθεν πλήσσω , ὅτι οὐ ἥκω ἐγώ . ὁράω