joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0643.2
δ . Καὶ ταῦτα παρὰ ἀγροϊκοῦ καὶ βαρβάρου , φησίν , ἀπατεῖς ; Οὐ παρὰ ἀγροϊκοῦ καὶ βαρβάρου μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰ τις τῶν νῦν δυναι βαρβαριώτερος . Τίνος γὰρ ἕνεκεν , εἰπέ μοι , ἐπὶ μὲν τῶν βιωτικῶν καὶ ἀντειπεῖν οὐδὲν ἀδοκιμῶμενος , καὶ ἀντιστήναι βιαζόμενος , καὶ πάντα ποιεῖ καὶ πραγματεύεται , ὥστε μηδὲ μικρὸν ἐπηρεασθῆναι ποτε · ἐπὶ δὲ τῶν πνευματικῶν οὐ κέχρηται τῇ αὐτῇ ταύτῃ συνέσει ; καὶ ὅταν μὲν λίθον προσκυνῇ ὁ Θεὸν ἡγεῖται , καὶ ἑορτὰς ἐπιτελεῖ b , καὶ χρήματα δαπανᾷ , καὶ πολὺν ἐπιδείκνυται φόβον , καὶ οὐδαμῶς ῥάθυμος ἀπὸ τῆς ἀρελῆς γίνεται · ὅταν δὲ τὸν δντιν Θεὸν ἐπίγνω-νῃσα · δέη , τότε μοι ἀφελεῖς καὶ ἀπλότητος μέμνη-σαι ; Οὐχ ἔστι ταῦτα , οὐχ ἔστι · ῥαθυμίας γὰρ μόνης τὰ ἐγκλήματα . Τινὰς γὰρ ἀπλουστέρους τοὺς ἀγροϊ-κοτέρους εἶναι νομίζεις , τοὺς ἐπὶ τοῦ Ἄβραὰμ ἢ τοὺς νῦν ; Εὐχλῶν ὅτι ἐκείνους . Πότε δὲ εὐκολώτερον εἶναι τὴν εὐσέβειαν εὑρεῖν , νῦν ἢ τότε ; Εὐχλῶν ὅτι νῦν . Νῦν μὲν γὰρ παρὰ πᾶσι καὶ τοῦ Θεοῦ τὸ ὄνομα δεδόθηται , καὶ προσήκει ἀνεκρήξαι , καὶ τὰ πράγ-ματα ἐξέχει , καὶ τὰ Ἑλλήνων ἑλήλυχασι · τότε δὲ ἐτι ἀδιάθετοι · εἶχον οὐ πλείους , καὶ ἡ ἁμαρτία ἐφράττει , καὶ οὔτε νόμος ἦν παιδεύων , οὐ προφήτης , οὐ θαῦ-ματα , οὐ διδασκαλία , οὐ τὸ πλήθος τῶν γυναικῶν τῶν , οὐχ ἅλλα τοιούτων οὐδὲν , ἀλλ' ὡς ἐν σκότω βαθεῖ καὶ ἀσέλῃ καὶ χειμερίῳ νυκτὶ τὰ πράγματα διεκείντο ἀπαντα . Ἄλλ' ὅμως , ὁ θαυμαστὸς ἐκεῖνος καὶ γενναῖος ἄνθρω , καὶ τοσούτων δυναι καυλωμάτων , καὶ τὸν Θεὸν ἐπέγνω , καὶ τὴν ἀρετὴν ἤσκησε , καὶ πολλοὺς εἰς τὸν ἴσον ἤγαγε ζῆλον , καὶ ταῦτα οὐδὲ ἡς ἔξωθεν σοφίας Ἐμπειρος ὧν · πῶς γάρ , ὅπου γε οὐδὲ γράμματα ἦν εὐρεθέντα πώποτε ; Ἄλλ' ὅμως ἐπειδὴ τὰ παρ' ἑαυτοῦ εἴσχηκεν , καὶ ὁ Θεὸς τὰ ἑαυτοῦ λοιπὸν συνεῖσχηκεν . Οὐδὲ γὰρ ἕκτιν ἂν ἔχοις εἰπεῖν , ὅτι παρὰ πατέρων ἴδεω τὴν εὐσέ-βειαν ὁ Ἄβραάμ · καὶ γὰρ εἰδωλόλατρης ἦν ἐκεῖνος ἀλλ' ὅμως , καὶ προγόνων γενόμενος · τοιούτων , καὶ βάρβαρος ὧν καὶ ἐν μέσῳ βαρβάρων τραπεῖς , καὶ διδάσκαλον οὐδὲν ἔχων εὐσεβείας , καὶ τὸν Θεὸν ἐπέγνω , καὶ τὸν ἐχθρὸν τὸν ἑαυτοῦ πάντων τῶν καὶ νόμου καὶ προφητῶν ἀπολελαυκὼν τοσούτων ἠθούσθης μᾶλλον , ὅσον οὐδὲ ἔστιν εἰπεῖν . Τί δὴπ-τε ; Ὅτι ἐν μὲν τοῖς βιωτικοῖς οὐ σφόδρα ἦν με-μεριμνημένος , ἐν δὲ τοῖς πνευματικοῖς ὅλον ἑαυτὸν συνέτεινε . Τί δὲ ὁ Μελχισέδεκ ; οὐχὶ καὶ αὐτὸς κατ' ἐκεῖνον τοὺς χρόνους ἐγένετο , καὶ τοσούτων ἑλαμ-ψεν , ὡς καὶ ἱερὸς τοῦ Θεοῦ χρηματίσαι ; Καὶ γὰρ ἀμήχανον , καὶ σφόδρα ἀμήχανον , τὸν νῦν ὄντα πε-ρισφῆναι ποτε . Μηδὲ [ 717 ] ταῦτα ὑμᾶς θροεῦειν ἀλλ' εἰδότες , ὅτι πανταχοῦ τῆς γνώμης ἐστι τὸ κύρος , τὰ ἡμέτερα αὐτῶν περισκοπῶμεν , ὅπως γεννηθῇ βελτίους . Μὴ τὸν Θεὸν ἀπατιῶμεν εὐλόγως , μηδὲ ἐξετάζομεν , διὰ τί τὸν δεῖνα εἵασε , καὶ τὸν δεῖνα ἐκάλεσε . Καὶ γὰρ ταυτὸν ποιοῦμεν , οἷον ἂν εἰ τις οἰκέτης προσκεχωρούς , περιεργαίτο τὴν οἰκονομίαν τοῦ δεσπότου . Ἄλλιε καὶ ταλαίπωρε , δέον φροντίζειν ὑπὲρ τῶν σῶν εὐδυνῶν , καὶ πῶς καταλλάξεις τὸν δε-σπότην , εὐθὺς ἀπατεῖς ; ὧν οὐ μέλλεις παρέχειν εὐθύναις ; ἐκεῖνα παρατρέχεις , ὧν μέλει σοὶ δῦναι δίκην ;
Lemmas: δ . καί οὗτος παρά ἄγροικος καί βάρβαρος , φημί , ἀπατάω ; οὖον παρά ἄγροικος καί βάρβαρος μόνος , ἀλλά καί εἰμί τις ὁ νῦν δύο βαρβάριος . τίς γάρ ἕνεκα , εἶπον ἐγώ , ἐπί μέν ὁ βιωτικός καί ἀντιλέγω οὐδείς αδοκιμαω , καί ἀνθίστημι βιάζομαι , καί πᾶς ποιέω καί πραγματεύομαι , ὥστε μηδέ μικρός ἐπηρεάζω ποτός · ἐπί δέ ὁ πνευματικός οὖον χράομαι ὁ αὐτός οὗτος σύνεσις ; καί ὅταν μέν λίθος προσκυνέω ὁ θεός ἡγέομαι , καί ἑορτή ἐπιτελέω b , καί χρῆμα δαπανάω , καί πολύς ἐπιδείκνυμι φόβος , καί οὐδαμῶς ῥάθυμος ἀπό ὁ Αρέλης γίγνομαι · ὅταν δέ ὁ δντιν θεός ἐπιγιγνώσκω · δήω , τότε ἐγώ ἀφελής καί απλοτητη μιμνῄσκω ; οὐχ εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί · ῥᾳθυμία γάρ μόνος ὁ ἔγκλημα . τις γάρ απλός ὁ ἀγροϊ-κοτέρους εἰμί νομίζω , ὁ ἐπί ὁ Ἀβραάμ ἢ ὁ νῦν ; ευχλεω ὅτι ἐκεῖνος . πότος δέ εὔκολος εἰμί ὁ εὐσέβεια εὑρίσκω , νῦν ἢ τότε ; ευχλεω ὅτι νῦν . νῦν μέν γάρ παρά πᾶς καί ὁ Θεός ὁ ὄνομα δίδωμι , καί προσήκω ἀνακράζω , καί ὁ πράγμα ἐκχέω , καί ὁ Ἕλλην ἑλήλυχασι · τότε δέ ἔτι αδιάθετος · ἔχω οὖον πλείων , καί ὁ ἁμαρτία φράττω , καί οὔτε νόμος εἰμί παιδεύω , οὖον προφήτης , οὖον θαῦμα , οὖον διδασκαλία , οὖον ὁ πλήθος ὁ γυνή ὁ , οὐ ἄλλος τοιοῦτος οὐδείς , ἀλλά ὡς ἐν σκότος βαθύς καί ἀσέλῃ καί Χειμέριον νύξ ὁ πρᾶγμα διάκειμαι ἅπας . ἄλλος ὅμως , ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος καί γενναῖος ἄνθρω , καί τοσοῦτος δύο καύλωμα , καί ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω , καί ὁ ἀρετή ἀσκέω , καί πολύς εἰς ὁ ἴσος ἄγω ζῆλος , καί οὗτος οὐδέ εἰμί ἔξωθεν σοφία ἔμπειρος ὅς · πῶς γάρ , ὅπου γε οὐδέ γράμμα εἰμί εὐρεθέντα πώποτε ; ἄλλος ὅμως ἐπεί ὁ παρά ἑαυτοῦ ἔχω , καί ὁ θεός ὁ ἑαυτοῦ λοιπός συνέχω . οὐδέ γάρ ἐπίτεξ εἄν ἔχω εἶπον , ὅτι παρά πατήρ ἰδέω ὁ εὐσέβεια ὁ Ἀβραάμ · καί γάρ εἰδωλολάτρης εἰμί ἐκεῖνος ἀλλά ὅμως , καί πρόγονος γίγνομαι · τοιοῦτος , καί βάρβαρος ὅς καί ἐν μέσος βάρβαρος τρέπω , καί διδάσκαλος οὐδείς ἔχω εὐσέβεια , καί ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω , καί ὁ ἐχθρός ὁ ἑαυτοῦ πᾶς ὁ καί νόμος καί προφήτης ἀπολαύω τοσοῦτος ἠθέω μᾶλλον , ὅσος οὐδέ εἰμί εἶπον . τις δάπτω ; ὅτι2 ἐν μέν ὁ βιωτικός οὖον σφόδρα εἰμί μεριμνάω , ἐν δέ ὁ πνευματικός ὅλος ἑαυτοῦ συντείνω . τις δέ ὁ Μελχισεδέκ ; οὐ καί αὐτός κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος γίγνομαι , καί τοσοῦτος λάμπω , ὡς καί ἱερός ὁ Θεός χρηματίζω ; καί γάρ ἀμήχανος , καί σφόδρα ἀμήχανος , ὁ νῦν εἰμί πε-ρισφηνα ποτός . μηδέ [ 717 ] οὗτος σύ θροέω ἀλλά οἶδα , ὅτι πανταχοῦ ὁ γνώμη εἰμί ὁ κύρος , ὁ ἡμέτερος αὐτός περισκοπέω , ὅπως γεννάω ἀγαθός . μή ὁ θεός ἀπατάω εὔλογος , μηδέ ἐξετάζω , διά τίς ὁ Δεῖνα ἐάω , καί ὁ Δεῖνα καλέω . καί γάρ τατός ποιέω , οἷος εἄν εἰμί τις οἰκέτης προσχωρέω , περιεργάζομαι ὁ οἰκονομία ὁ δεσπότης . Ἄλλιος καί ταλαίπωρος , δήω φροντίζω ὑπέρ ὁ σός ευδυο , καί πῶς κατάλλαξις ὁ δεσπότης , εὐθύς ἀπατάω ; ὅς οὖον μέλλω παρέχω εὐθύνω ; ἐκεῖνος παρατρέχω , ὅς μέλος σύ δύο δίκη ;