joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0450.1
Εἰ δὲ τὰ παλαιὰ μοι λέγεις , καὶ τότε κοινὰ τὰ τῆς τρῳνίας ἦν , εἰ καὶ διαφόρων · καὶ γὰρ σοὶ νόμος ἐθὼθ γραπτός , · κάλεινος νόμος φυσιός , καὶ λοιπὸν ἔλαττον εἶχον , εἰ γε ἐβούλοντο , ἀλλὰ καὶ νῦν ἐχὼν ὁύνναντο · διὸ καὶ ἐπήγαγε , τοῦτὸ αὐτὸ αὐτῶτόμενος · Ὅς δικαιοῦται περιτομὴ ἐκ πίστεως , καὶ ἀκαρδυνσίαν διὰ τῆς πίστεως · τῶν ἐμπροσθεν περὶ ἀκροβυστίας καὶ περιτομῆς εἰρημένων αὐτὸς ἀναμνήσας , δι' ὃν ἐδειξεν οὐδεμίαν οὔσαν διαφορὰν . Εἰ δὲ τότε οὐδεμία ἦν διαφορά , πολλῷ μᾶλλον νῦν · ὅπερ καὶ σαφέστερον κατασκευάζων νῦν , ἀπέδειξεν ὁμοίως ἐκάτερον τῆς πίστεως δεόμενον . Νόμον οὖν καταργούμεν , φησί , διὰ τῆς πίστεως ; Μὴ γένοιτο · ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν . Εἶδὲ σύστασιν ποικίλην καὶ ἄτοπον , Ἀτοπὴ γὰρ τῷ εἰπεῖν , Ἱστῶμεν , ἐδειξεν οὐχ ἱστῶσα , ἀλλὰ κατακελυμένον . Διὰ δρα τῆς Παύλου δυνάμεως τὴν ὑπερβολήν , καὶ μεθ' ὧσης κατασκευαζει περιουσίας ἡ βούλεται . Δείκνυσι γὰρ ἐνταῦθα οὐ μόνον οὐ λυμανευμένην τῷ νόμῳ τὴν πίστιν , ἀλλὰ καὶ βοηθοῦσαν αὐτῷ , ὥσπερ σὺν καὶ αὐτὸν τῇ πίστει προεποπτεύουσα . Καθάρπερ γὰρ αὐτὸς προλαβὼν αὐτὴν ἱμαρτύρησε · Μαρτυρούμεν γὰρ ὅπὼ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν , φησίν · οὕτω καὶ αὐτὴ αὐτὸν ἀπονέμει ἑστης . Καὶ πῶς ἑστηκε , φησί ; τὴ ἦν τοῦ νόμου τὸ ἔργον , καὶ τίνος ἐνεκεν ἅπαντα ἐπραττεν ; Ὅστε δικαῖον ποιῆσαι τὸν ἄνθρωπον . Ἄλλ' ἐκεῖνος μὲν τοῦτο οὐκ ἱσχυσεν · Πάντες γὰρ , φησίν , ἁμαρτωλ · πίστις δὲ ἐλθοῦσα αὐτὸ κατώρθωσεν · ὁμοῦ γὰρ τις ἐπίστευσε καὶ ἐδικαιώθη . Οὐκοῦν ἑστηκε τοῦ νόμου τὸ θέλημα , καὶ δι' ἅπαντα ἐπραττεν ἐκεῖνος , τοῦτο αὐτὴ εἰς τέλος ἠγαγεν . Οὐκ ἄρα αὐτὸν κατήργησεν , ἀλλ' ἀνήρτησεν . Τρία τοίνυν ἐνταῦθα ἀπέδειξε , καὶ εἰ · χωρὶς νόμου δυνατὸν δικαιωθῆναι , καὶ ὅτι τοῦτο οὐκ ἱσχυσεν ὁ νόμος , καὶ ὅτι ἡ πίστις αὐτὸ μὲ μάγεται . Ἐπεὶδὴ γὰρ τοῦτο μάλιστα τοὺς Ἰουδαίους ἰθορίζει , τὸ δοκεῖν [ 489 ] ἀπεναντίας αὐτῷ τὴν πίστιν εἶναι , δείκνυσι πλεῖον οὐ βούλεται · τοῦτο δὲ , οὐ μόνον οὐχ οὔσαν ἐναντίαν , ἀλλὰ καὶ σφόδρα σύμμαχόν τε καὶ συνεργὸν οὔσαν · ὁ μάλιστα ἐπιθοῦν ἀκούσαι . ε'·Ἄλλ' ἐπειδὴ μετὰ τὴν χάριν ταύτην , δι' ἧς ἐδικαιώθημεν , καὶ πολιτείας χρεία , ἀξίαν ἐπιδείξαιμεν τῆς δωρεὰς τὴν σπουδήν · ἐπιδειξόμεθα δὲ , ἂν τὴν μητέρα τῶν ἀγαθῶν τὴν ἀγάπην μετὰ πολλῆς φυλάττωμεν τῆς σπουδῆς . Ἀγάπην δὲ ἐστιν , οὐ φιλὰ ῥήματα οὐδὲ προσηθείς · ἀπλῶς , ἀλλὰ προστασία καὶ δι' ἔργων ἐπιδείξις · οἷον , τὸ πενίαν λύειν , τὸ νοσοῦσι συναμινειν , τὸ ἀνedyvov ἀπαλλάττειν , τὸ ἐν περιστάσειν οὐσι παρίστασθαι , τὸ · κλαίειν μετὰ κλαιόντων , τὸ χαίρειν μετὰ χαιρόντων · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἀγάπης · καὶτοι δοκεῖ μικρὸν εἶναι τοῦτο , τὸ χαίρειν μετὰ χαιρόντων · σφόδρα μέντοι μέγα ἐστὶ καὶ φιλοσόφου δεομένου γνώμης · καὶ πολλοῖς ἂν εὑροῖμεν τὸ μὲν πικρότερον ἀνύοντας , πρὸς τοῦτο δὲ ἀτονούντας · πολλοὶ γὰρ κλαίουσι μὲν μετὰ κλαιόντων , οὐχάτι δὲ καὶ μετὰ χαιρόντων χαίρουσιν , ἀλλὰ διακρύπτουσιν ἐτέρον χαρῶντων · ὅπερ ἐστὶ βασανία καὶ φθόνος . Οὐ τοίνυν μικρὸν κατόρθωμα , τοῦ ἀδελφοῦ χαίροντος · χαίρειν , ἀλλὰ καὶ βατέρου μεῖζον · τάχα δὲ οὐ τοῦ κλαίειν μόνον μετὰ κλαιόντων , ἀλλὰ καὶ τοῦ παραστῆσαι ἐν πανθοῖς μεῖζον . Πολλοὶ γοῦν κινδυνεύουσι μὲν συνεπικινδυνεύσαι , εὐδοκοῦντες δὲ δι'χόησαν · τοσαύτη τῆς βασανίας τυραννίας . Καίτοι τὸ μὲν πόνων ἐστὶ καὶ ἰδρώτων , τοῦτο δὲ προαιρέσεως καὶ γνώμης μόνον · ἀλλ' ὅμως τὸ χαλεπώτερον ὑπομείναντες πολλοὶ τὸ εὐκολώτερον τοῦτο οὐκ ἠνυσαν , ἀλλὰ τρήκονται καὶ ἀπολύονται , ὅταν ἐτέρους εὐδοκοῦντας ἴδωσιν ,
Lemmas: εἰμί δέ ὁ παλαιός ἐγώ λέγω , καί τότε κοινός ὁ ὁ τρῳνίας εἰμί , εἰμί καί διάφορος · καί γάρ σύ νόμος ἐθὼθ γραπτός , · κάλεινος νόμος Φύσιος , καί λοιπός μικρός ἔχω , εἰμί γε βούλομαι , ἀλλά καί νῦν ἔχω ὁύνναντο · διό καί ἐπάγω , οὗτος αὐτός αὐτῶτόμενος · ὅς δικαιόω περιτομή ἐκ πίστις , καί ἀκαρδυνσίαν διά ὁ πίστις · ὁ ἔμπροσθεν περί ἀκροβυστία καί περιτομή εἴρω αὐτός ἀναμιμνήσκω , διά ὅς δείκνυμι οὐδείς εἰμί διαφορά . εἰμί δέ τότε οὐδείς εἰμί διαφορά , πολύς μᾶλλον νῦν · ὅσπερ καί σαφής κατασκευάζω νῦν , ἀποδείκνυμι ὁμοίως ἐκάς ὁ πίστις δήω . Νόμος οὖν καταργέω , φημί , διά ὁ πίστις ; μή γίγνομαι · ἀλλά νόμος ἵστημι . εἶδον σύστασις ποικίλος καί ἄτοπος , άτοπος γάρ ὁ εἶπον , ἵστημι , δείκνυμι οὐ ἱστάω , ἀλλά κατακλύζω . Ζεύς δράω ὁ Παῦλος δύναμις ὁ ὑπερβολή , καί μετά ὠθέω κατασκευάζω περιουσία ὁ βούλομαι . δείκνυμι γάρ ἐνταῦθα οὖον μόνος οὖον λυμαίνω ὁ νόμος ὁ πίστις , ἀλλά καί βοηθός αὐτός , ὥσπερ σύν καί αὐτός ὁ πίστις προεποπτευω . εθαρ γάρ αὐτός προλαμβάνω αὐτός ιμαρτυρησος · μαρτυρέω γάρ ὄψ ὁ νόμος καί ὁ προφήτης , φημί · οὗτος καί αὐτός αὐτός ἀπονέμω ἵστημι . καί πῶς ἵστημι , φημί ; ὅς εἰμί ὁ νόμος ὁ ἔργον , καί τίς ἕνεκα ἅπας πράσσω ; ὅστε Δίκαιος ποιέω ὁ ἄνθρωπος . ἄλλος ἐκεῖνος μέν οὗτος οὐ ἰσχύω · πάνετες γάρ , φημί , ἁμαρτωλός · πίστις δέ ἔρχομαι αὐτός κατορθόω · ὁμοῦ γάρ τις πιστεύω καί δικαιόω . οὐκοῦν ἵστημι ὁ νόμος ὁ θέλημα , καί διά ἅπας πράσσω ἐκεῖνος , οὗτος αὐτός εἰς τέλος ἄγω . οὐ ἄρα αὐτός καταργέω , ἀλλά ἀναρτάω . τρία τοίνυν ἐνταῦθα ἀποδείκνυμι , καί εἰμί · Χωρὶς νόμος δυνατός δικαιόω , καί ὅτι οὗτος οὐ ἰσχύω ὁ νόμος , καί ὅτι ὁ πίστις αὐτός ἐγώ μάσσω . ἐπειδή γάρ οὗτος μάλιστα ὁ Ἰουδαῖος ιθοριζεω , ὁ δοκέω [ 489 ] απεναντίας αὐτός ὁ πίστις εἰμί , δείκνυμι πλείων οὖον βούλομαι · οὗτος δέ , οὖον μόνος οὐ εἰμί ἐναντίος , ἀλλά καί σφόδρα σύμμαχος τε καί συνεργός εἰμί · ὁ μάλιστα ἐπιθέω ἀκούω . Ἄλλα ἐπεί μετά ὁ χάρις οὗτος , διά ὅς δικαιόω , καί πολιτεία χρεία , ἄξιος ἐπιδείκνυμι ὁ δωρεά ὁ σπουδή · ἐπιδείκνυμι δέ , εἄν ὁ μήτηρ ὁ ἀγαθός ὁ ἀγάπη μετά πολύς φυλάσσω ὁ σπουδή . Ἀγάπη δέ εἰμί , οὖον φιλώ ῥῆμα οὐδέ προσηθω · ἀπλόος , ἀλλά προστασία καί διά ἔργον ἐπίδειξις · οἷος , ὁ πενία λύω , ὁ νοσέω συναμινεος , ὁ ὅς ἀπαλλάσσω , ὁ ἐν περίστασις οὐ παρίστημι , ὁ · καλέω μετά καλέω , ὁ χαίρω μετά χαίρω · καί γάρ καί οὗτος ἀγάπη · καίτοι δοκέω μικρός εἰμί οὗτος , ὁ χαίρω μετά χαίρω · σφόδρα μέντοι μέγας εἰμί καί φιλόσοφος δήω γνώμη · καί πολύς εἄν εὑρίσκω ὁ μέν πικρός ἀνύω , πρός οὗτος δέ ἀτονέω · πολύς γάρ καλέω μέν μετά καλέω , οὐχάτι δέ καί μετά χαίρω χαίρω , ἀλλά διακρύπτω ἕτερος χαίρω · ὅσπερ εἰμί βασανία καί φθόνος . οὖον τοίνυν μικρός κατόρθωμα , ὁ ἀδελφός χαίρω · χαίρω , ἀλλά καί βατέρου μείζων · τάχα δέ οὖον ὁ καλέω μόνος μετά καλέω , ἀλλά καί ὁ παρίστημι ἐν πάνθος μείζων . πολλός γοῦν κινδυνεύω μέν συνεπικινδυνευω , εὐδοκέω δέ δι'χοαειδω · τοσοῦτος ὁ βασανίας τυραννία . καίτοι ὁ μέν πόνος εἰμί καί ἰδρῶτος , οὗτος δέ προαίρεσις καί γνώμη μόνος · ἀλλά ὅμως ὁ χαλεπός ὑπομένω πολύς ὁ εὔκολος οὗτος οὐ ἀνύω , ἀλλά τρηκοντ καί ἀπολύω , ὅταν ἕτερος εὐδοκέω ὁράω ,