joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0546.2
γ' . Ἐνταῦθα πρὸς τοὺς λέγοντας , ὅτι οὐδὲν ἡ πίστις ὠφελεῖ , καὶ ἀπιστοῦντας τῇ ἀθρόᾳ μεταβολῇ . Καὶ ὅρα πῶς ταχέως αὐτοὺς ἐπεσκόμισε ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος τοῦ ἐκλεξάμενου . Καὶ οὐχ εἶπε , Τίς ἐγκαλέσει κατὰ τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ , οὐδὲ , Κατὰ τῶν πιστῶν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ , Κατὰ τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ Θεοῦ · ἡ γὰρ ἐκλογὴ ἀρετῆς σημεῖόν ἐστιν . Εἰ γὰρ ἐπειδὰν πωλοδάμνης πώλους ἐκλέξηται ἐπιτηδεύσει πρὸς τὸν δρόμον , οὐδείς ἐπισκήψαι δυνήσεται , ἀλλὰ καταγέλαστος γίνεται , κἂν ἐγκαλέσῃ τις · πολλῷ μᾶλλον ὅταν ὁ Θεὸς ἐκλέξηται ψυχάς , καταγέλαστοι οἱ ἐγκαλούντες . Θεὸς ὁ δίκαιος , τίς ὁ κατακρίνων ; Οὐχ εἶπε , Θεὸς ὁ ἀφεὶς ἀμαρτήματα , ἀλλὰ , ὁ πολλῷ μείζον ἢν , Θεὸς ὁ δίκαιος . Ὅταν γὰρ ἢ τοῦ δικαστοῦ ψῆφος δικαίων ἀπορήσῃ , καὶ δικαστοῦ τοιούτου , τίνος ἄξιός ὁ κατηγορῶν ; Οὐκοῦν οὐτε τοὺς πειρασμούς φοβείσθαι δικαίον · ὑπὲρ γὰρ ἡμῶν ἐστιν ὁ Θεός , καὶ ἐδῴωσεν ἐξ ὧν ἐποίησεν · οὔτε τὰς ψιλωρίας τὰς Ἰουδαϊκὰς · καὶ γὰρ καὶ ἐξελείφιστο ἡμᾶς καὶ ἐδικαίωσεν , καὶ τὴ δὲ θαυμαστών , διὸ διὰ τῆς σφαγῆς τοῦ Παιδὸς , ἐδικαίωσε . Τίς οὖν ἡμᾶς καταδικάσει , τοῦ Θεοῦ σπεφαινοῦντος , τοῦ Χριστοῦ δὲ ἡμᾶς σφαγέντος , καὶ οὐ σφαγέντος μόνον , ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα ἐντυγχάνοντος ὑπὲρ ἡμῶν ; Χριστὸς γάρ , φησίν , ὁ ἀποθανών , μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν , ὃς ἐστὶν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ , ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῆς οἰκείας ἀξίας φανεῖς , οὐ κατέλιπε τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πρῆνοιαν , ἀλλὰ καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ ἐπὶ τῇ αὐτῇ ἀγάπῃ μένει διατρηδὸν . Οὐ γὰρ ἠρκεσθὲν τῇ σφαγῇ μόνον · ὅπερ μεγίστου μάλιστα ἐστὶ φίλτρον , τὸ μὴ μόνον τὰ εἰς αὐτὸν ἤκοντα ποιεῖν , ἀλλὰ καὶ ἕτερον ὑπὲρ τούτου παρακαλεῖν . Τοῦτο γὰρ μόνον διὰ τοῦ , ἐντυγχάνειν , δηλοῦσαι · ἐδουλήθη , ἀνθρωπινώτερον διαλεχθὲς , καὶ συγκαταβατικώτερον , ἵνα τὴν ἀγάπην ἐνδείξηται · ἐπεὶ καὶ τὸ , Οὐκ ἐφείσατο , ἐὰν μὴ μετὰ ταύτης ἐκλιδωμένου τῆς ἐνοίας , πολλὰ τὰ ἀποπα ἕσταται . Καὶ ἵνα μᾶλλον , ἐπὶ τοῦτό ἐστιν , ὅ κατασκευάζει βούλεται , πρότερον εἰπὼν , ὅτι Ἐστὶν ἐν δεξιᾷ , τότε ἐπήγαγεν , ὅτι Ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν , ὅτι τὴν ὁμοιότητα ἔδειξε καὶ τὴν ἰσότητα , ἵνα λοιπὸν τὸ ἐντυγχάνειν οὐκ ἐλαττώσεως , ἀλλ' ἀγάπης φαίνηται μόνης ὂν . Ὁ γὰρ αὐτὸς ζωὴ ὢν καὶ πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ἀπάντων , καὶ μετ' ἐξουσίας τῆς αὐτῆς τῷ Πατρὶ , καὶ νεκροὺς ἐγείρων , καὶ ζωοποιοῦν , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ποιοῦν , πῶς ἀν ἐντεῦθεν ἐδεῖθῃ εἰς τὸ ὠφελεῖν ἡμᾶς ; Ὁ ἀπεγνωσμένος καὶ καταδεδιασμένος , ἐξ οἰκείας ἐξουσίας καὶ τῆς καταδικῆς ἐκείνης ἀπαλλάξας , καὶ δικαίους καὶ υἱοὺς ποιήσας , καὶ πρὸς τὰς ἀνωτάτας τιμὰς ἀγαγών , καὶ τὰ μηδέποτε ἐλπισθέντα [ 598 ] εἰς ἔργον ἀγαγών , πῶς ἂν μετὰ τὸ κατορθῶσαι πάντα , καὶ τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν δεῖξαι ἐπὶ τοῦ ὀρθοῦ τοῦ βασιλικοῦ , πρὸς τὰ εὐκολώτερα ἐντυχᾶν ἐδεῖτο ; Ὅρᾶς πῶς πανεργόθεν δεῖκνυται , ὅτι τὸ ἐντυγχάνειν δι' οὐδὲν ἕτερον εἵρηται , ἀλλ' ἵνα τὸ θερμὸν καὶ ἀκαμάτον τῆς περὶ ἡμᾶς ἀγάπης ἐνδείξηται ; ἐπεὶ καὶ ὁ Πατὴρ φαίνεται παρακαλῶν ἀνθρώπους καταλλαγῆναι αὐτῷ . Ὑπὲρ γὰρ Χριστοῦ πρεσβεύομεν , ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλοῦντος δι' ἡμῶν . Ἄλλ' ὅμως καὶ Θεοῦ παρακαλοῦντος , καὶ ἀνθρώπων ὑπὲρ Χριστοῦ · πρεσβευομένους πρὸς ἀνθρώπους , οὐδὲν ἀνάξιον ἐννοοῦμεν ἐντεῦθεν τῆς ἀξίας ἐκείνης , ἀλλ' ἐν μόνον ἐκ τῶν εἰρημένων ἀπάντων συλλέγομεν , τὴν τῆς ἀγάπης ἐπίστασιν . Τοῦτο δὲ καὶ ἐνταῦθα ποιῶμεν . Εἰ τοίνυν καὶ τὸ Πνεῦμα ὑπερνενεγκάνει στεναγμοῖς ἀλαλήτοις , καὶ ὁ Χριστὸς ἀπέθανε , καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν , καὶ ὁ Πατὴρ τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο διὰ σὲ , καὶ ἐξελείφιστο σὲ καὶ ἐδικαίωσεν , τί λοιπὸν δίδοικας ; τί δὲ τρέμεις , τοσαύτης ἀπολαύων ἀγάπης , καὶ τοσαύτης κηδεμονίας ; Διὰ δὲ τούτο , δεῖξας πολλὴν τὴν ἄνθρωπον πρόνοιαν , μετὰ παρρησίας λοιπὸν ἐπάγει τὰ ἐξῆς , καὶ οὐ λέγει , ὅτι Ὀφείλετε καὶ ὑμεῖς οὕτως αὐτὸν ἀγαπᾶν , ἀλλ' , ὡσπερ ἔνδους γενόμενος ὑπὸ τῆς ἀφάτου αὐτῆς προνοίας , φησίν · Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ . Καὶ οὐχ εἶπε · Τοῦ Θεοῦ · οὕτως διότι φρον αὐτῷ , καὶ Χριστὸν καὶ Θεὸν ὀνομάζειν . Ὁλίγης , ἢ στενοχωρία , ἢ διωγμός , ἢ λιμός , ἢ γυμνότης , ἢ κίνδυνος , ἢ μάχαιρα ; Ὅρα τοῦ μακαρίου Παύλου σύνεσιν . Οὐ γὰρ εἶπε ταῦτα οἷς καθημέραν ἀλκιούμεθα , χρημάτων ἔρωτα καὶ δόξης ἐπιθυμίαν καὶ ὀργῆς τυραννίδα , ἀλλὰ τὸ πολλῷ τούτων ἐστὶ τυραννικώτερα , καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν ἰκανὰ βιάσασθαι , καὶ διανοίας στερρότητα ἀναμολχεῦσαι πολλάκις καὶ ἀχόντων ἡμῶν , ταῦτα εἴησι , ὀλίγεις καὶ στενοχωρίας . Εἰ γὰρ καὶ εὐαρρήμητα τὰ εἰρημένα , ἀλλὰ μυρίους ἔχει πειρασμῶν ὀρμαθοὺς ἐκάστη λέξις . Ὅταν γὰρ εἴπῃ ὀλίγην , καὶ δεσμοθήρια λέγει καὶ δεσμὰ καὶ συνοφαντίας καὶ ἐφορίας καὶ τὰς ἄλλας ταλαιπωρίας ἀπάσας , ἐνὶ ῥήματι πέλαιος κινδύνων διατρέχων ἀπειρον , καὶ πάντα ἀπλῶς τὰ ἐν ἀνθρώποις δεινὰ διὰ μιᾶς ἡμῖν ἐμφαίνων λέξεως . Ἄλλ' ὅμως πάντων αὐτῶν κατατολμᾷ . Διὸ καὶ κατὰ ἐρώτησιν αὐτὸ προάγει ὡς ἀναντίρρητον ὂν , ὅτι τὸν οὕτως ἀγαπηθέντα , καὶ τοσαύτης ἀπολαύσαντα προνοίας , οὐδὲν ἐστιν ὃ διαστήσαι δυνήσεται .
Lemmas: γε . ἐνταῦθα πρός ὁ λέγω , ὅτι οὐδείς ὁ πίστις ὠφελέω , καί ἀπιστέω ὁ ἀθρόος μεταβολή . καί ὁράω πῶς ταχέως αὐτός σκομίζω ἀπό ὁ ἀξίωμα ὁ ἐκλέγω . καί οὐ εἶπον , Τῖς ἐγκαλέω κατά ὁ δοῦλος ὁ Θεός , οὐδέ , κατά ὁ πιστός ὁ Θεός , ἀλλά , κατά ὁ ἐκλεκτός ὁ Θεός · ὁ γάρ ἐκλογή ἀρετή σημεῖον εἰμί . εἰμί γάρ ἐπειδάν πωλοδάμνης πῶλος ἐκλέγω ἐπιτηδεύω πρός ὁ δρόμος , οὐδείς ἐπισκήπτω δύναμαι , ἀλλά καταγέλαστος γίγνομαι , κἀν ἐγκαλέω τις · πολύς μᾶλλον ὅταν ὁ θεός ἐκλέγω Ψυχή , καταγέλαστος ὁ εγκαλών . Θεός ὁ δίκαιος , τίς ὁ κατακρίνω ; οὐχ εἶπον , θεός ὁ ἀφίημι ἁμάρτημα , ἀλλά , ὁ πολύς μείζων εἄν , θεός ὁ δίκαιος . ὅταν γάρ ἢ ὁ δικαστής ψῆφος Δίκαιος ἀπορέω , καί δικαστής τοιοῦτος , τίς ἄξιος ὁ κατηγορέω ; οὐκοῦν οὐ ὁ πειρασμός φοβέω Δίκαιος · ὑπέρ γάρ ἐγώ εἰμί ὁ Θεός , καί δίδωμι ἐκ ὅς ποιέω · οὔτε ὁ ψιλωρίας ὁ Ἰουδαικός · καί γάρ καί ἐκλείπω ἐγώ καί δικαιόω , καί ὅς δέ θαυμαστός , διό διά ὁ σφαγή ὁ Παῖς , δικαιόω . Τῖς οὖν ἐγώ καταδικάζω , ὁ Θεός σπεφαινοῦντος , ὁ Χριστός δέ ἐγώ σφάζω , καί οὖον σφάζω μόνος , ἀλλά καί μετά οὗτος ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ ; Χριστός γάρ , φημί , ὁ ἀποθνῄσκω , μᾶλλον δέ καί ἐγείρω ἐκ νεκρός , ὅς εἰμί ἐν δεξιός ὁ Θεός , ὅς καί ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . καί γάρ ἐπί ὁ οἰκεῖος ἄξιος φαίνω , οὖον καταλείπω ὁ ὑπέρ ἐγώ πρηνοεις , ἀλλά καί ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ , καί ἐπί ὁ αὐτός ἀγάπη μένω διατρηδὸν . οὖον γάρ ἀρκέω ὁ σφαγή μόνος · ὅσπερ μέγας μάλιστα εἰμί φίλτρον , ὁ μή μόνος ὁ εἰς αὐτός ἥκω ποιέω , ἀλλά καί ἕτερος ὑπέρ οὗτος παρακαλέω . οὗτος γάρ μόνος διά ὁ , ἐντυγχάνω , δηλόω · δουλόω , ἀνθρώπινος διαλέγω , καί συγκαταβατικός , ἵνα ὁ ἀγάπη ἐνδείκνυμι · ἐπεί καί ὁ , οὐ φείδομαι , ἐάν μή μετά οὗτος ἐκλιδωμένου ὁ ενοια , πολύς ὁ ἀποπαύω ἵστημι . καί ἵνα μᾶλλον , ἐπί οὗτος εἰμί , ὅς κατασκευάζω βούλομαι , πρότερος εἶπον , ὅτι εἰμί ἐν δεξιός , τότε ἐπάγω , ὅτι ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ , ὅτι ὁ ὁμοιότης δείκνυμι καί ὁ ἰσότης , ἵνα λοιπός ὁ ἐντυγχάνω οὐ ἐλάττωσις , ἀλλά ἀγάπη φαίνω μόνος εἰμί . ὁ γάρ αὐτός ζωή εἰμί καί πηγή ὁ ἀγαθός ἀπαντάω , καί μετά ἐξουσία ὁ αὐτός ὁ πατήρ , καί νεκρός ἐγείρω , καί ζωοποιέω , καί ὁ ἄλλος πᾶς ποιέω , πῶς εἰς ἐντεῦθεν ἐσθίω εἰς ὁ ὠφελέω ἐγώ ; ὁ ἀπογιγνώσκω καί καταδιδάσκω , ἐκ οἰκεῖος ἐξουσία καί ὁ καταδικός ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω , καί Δίκαιος καί υἱός ποιέω , καί πρός ὁ ἀνώτατος τιμή ἄγω , καί ὁ μηδέποτε ἐλπίζω [ 598 ] εἰς ἔργον ἄγω , πῶς εἄν μετά ὁ κατορθόω πᾶς , καί ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος δείκνυμι ἐπί ὁ ὀρθός ὁ βασιλικός , πρός ὁ εὔκολος ἐντυγχάνω δήω ; ὁράω πῶς πανεργόθεν δείκνυμι , ὅτι ὁ ἐντυγχάνω διά οὐδείς ἕτερος λέγω , ἀλλά ἵνα ὁ θερμός καί ἀκάματος ὁ περί ἐγώ ἀγάπη ἐνδείκνυμι ; ἐπεί καί ὁ πατήρ φαίνω παρακαλέω ἄνθρωπος καταλλάσσω αὐτός . ὑπέρ γάρ Χριστός πρεσβεύω , ὡς ὁ Θεός παρακαλέω διά ἐγώ . ἄλλος ὅμως καί Θεός παρακαλέω , καί ἄνθρωπος ὑπέρ Χριστός · πρεσβεύω πρός ἄνθρωπος , οὐδείς ἀνάξιος ἐννοέω ἐντεῦθεν ὁ ἄξιος ἐκεῖνος , ἀλλά ἐν μόνος ἐκ ὁ εἴρω ἀπαντάω συλλέγω , ὁ ὁ ἀγάπη ἐπίστασις . οὗτος δέ καί ἐνταῦθα ποιέω . εἰμί τοίνυν καί ὁ πνεῦμα ὑπερφέρω στεναγμός ἀλάλητος , καί ὁ Χριστός ἀποθνῄσκω , καί ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ , καί ὁ πατήρ ὁ ἴδιος υἱός οὐ φείδομαι διά σύ , καί ἐκλείπω σύ καί δικαιόω , τίς λοιπός διδοιξ ; τίς δέ τρέμω , τοσοῦτος ἀπολαύω ἀγάπη , καί τοσοῦτος κηδεμονία ; Ζεύς δέ οὗτος , δείκνυμι πολύς ὁ ἄνθρωπος πρόνοια , μετά παρρησία λοιπός ἐπάγω ὁ ἑξῆς , καί οὖον λέγω , ὅτι ὀφείλω καί σύ οὕτως αὐτός ἀγαπάω , ἀλλά , ὡς ἐνδίδωμι γίγνομαι ὑπό ὁ ἄφατος αὐτός πρόνοια , φημί · Τῖς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός . καί οὐ εἶπον · ὁ Θεός · οὕτως διότι φρον αὐτός , καί Χριστός καί θεός ὀνομάζω . Ὀλίγος , ἢ στενοχωρία , ἢ διωγμός , ἢ λιμός , ἢ γυμνότης , ἢ κίνδυνος , ἢ μάχαιρα ; Ὅρας ὁ μακάριος Παῦλος σύνεσις . οὖον γάρ εἶπον οὗτος ὅς καθημέρα αλκιουμεθη , χρῆμα Ἔρως καί δόξα ἐπιθυμία καί ὀργή τυραννίς , ἀλλά ὁ πολύς οὗτος εἰμί τυραννικός , καί ὁ φύσις αὐτός ἱκανός βιάζομαι , καί διάνοια στερρότης αναμολχευσος πολλάκις καί ἄχω ἐγώ , οὗτος ἵημι , ὀλίγος καί στενοχωρία . εἰμί γάρ καί εὐαρρήμητα ὁ εἴρω , ἀλλά μυρίος ἔχω πειρασμός ὁρμαθός ἐκάδιος λέξις . ὅταν γάρ εἶπον ὀλίγος , καί δεσμοθηριον λέγω καί δεσμός καί συνοφαντίας καί ἐφόριος καί ὁ ἄλλος ταλαιπωρία ἅπας , ἐν ῥῆμα πέλαιος κίνδυνος διατρέχω ἤπειρος , καί πᾶς ἀπλόος ὁ ἐν ἄνθρωπος δεινός διά εἷς ἐγώ ἐμφαίνω λέξις . ἄλλος ὅμως πᾶς αὐτός κατατολμάω . Διὸ καί κατά ἐρώτησις αὐτός προάγω ὡς ἀναντίρρητος εἰμί , ὅτι ὁ οὕτως ἀγαπάω , καί τοσοῦτος ἀπολαύω πρόνοια , οὐδείς εἰμί ὅς διΐστημι δύναμαι .