joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0431.1
468 εἰπεῖν νῦν . Ἀπὸ γὰρ τῆς κατασκευῆς δεῖξας , ὅτι μείζων ὁ Ἕλλην τοῦ Ἰουδαίου , ἐν τῇ συναγωγῇ καὶ ἐν τῷ συμπεράσματι τῶν λογισμῶν οὐ τίθησι αὐτό , ὥστε μὴ πραχῶναι τὸν Ἰουδαῖον . Ἵνα δὲ καὶ σαφέστερον ὅπερ εἶπον ποιήσω , αὐτὰ ἐρῶ τὰ ῥήματα τὰ ἀποστολικά . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , Οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ τοῦ νόμου , ἢ Ἰ.᾿ οἱ ποιηταὶ τοῦ νόμου δικαιοῦνται , ἀκολούθως εἰπεῖν Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶ , τούτων πολλῷ βελτίους εἰσὶ τῶν ἀπὸ νόμου διδασκομένων . Ἄλλ᾿ οὐ λέγει τοῦτο , ἀλλ᾿ ἵσταται μέχρι τοῦ ἔθνους τῶν Ἑλλήνων , καὶ οὐ προάγει τὸν λόγον κατὰ σύγκρισιν τῶν , ἵνα κἂν οὕτως ὁ Ἰουδαῖος δεξηται τὸ λεγόμενον . Διόπερ οὐχ οὕτως εἶπεν , ὡς εἶπον , ἀλλὰ πῶς ; Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶ , οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες , ἑαυτοῖς εἰσὶ νόμος · οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτόν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν , συμμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως . Ἀρχεὶ γὰρ ἀντὶ τοῦ νόμου τὸ συνειδὲς καὶ λογισμός . Διὰ τούτων ἔδειξε πάλιν , ὅτι αὐτάρχει τὸν ἄνθρωπον ἐποιήσας ὁ Θεὸς πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς ἀφεσιν , καὶ τὴν τῆς κακίας φυγήν . Καὶ μὴ θαυμάσῃς , εἰ καὶ ἅπαξ καὶ δις καὶ πολλάκις αὐτὸ κατασκευάζει . Σοφὸρα γὰρ ἡν ἀναγκαῖον αὐτῇ τὸ κεφάλαιον τοῦτο διὰ τοὺς λέγοντας · Τί δήποτε νῦν ὁ Χριστὸς παρεγένετο ; καὶ ποῦ τὸν ἐμπροσθεν χρόνον τὰ τῆς τοιαύτης προνοίας ἦν ; Καὶ πρὸς τοὺς οὖν ἐν παρέρθῃ νῦν ἀποχρησάμενος , δείκνυσιν , ὅτι καὶ ἐν τοῖς ἀνωθεν χρόνοις , καὶ πρὸ τῆς τοῦ νόμου δόσεως πάσας ἀπήλαυσε προνοίας ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσις . Καὶ γὰρ Τὸ γνωστόν τοῦ Θεοῦ φανερόν ἦν αὐτοῖς , καὶ τὶ μέν καλόν , τὶ δὲ κακὸν ἤδεισαν , δι᾿ ὧν τοὺς ἄλλους ἔκριναν · ὅπερ οἰκείων αὐτοῖς , ἔλεγεν , ὅτι Ἐν ᾧ κρίνεις τὸν ἕτερον , σεαυτὸν κατακρίνεις . Ἐπὶ δὲ τῶν Ἰουδαίων , μετὰ τῶν εἰρημένων καὶ ὁ νόμος ἔστηκεν , οὐδὲ λογισμὸς μόνον οὐδὲ συνείδησις . Τίνος δὲ ἕνεκεν τίθησι τὰ , Κατηγορούντων ἢ καὶ ἀπολογουμένων ; Εἰ γὰρ νόμον ἔχουσι γραπτόν καὶ τὸ ἔργον ἐνδείκνυσιναι , τί ἔχει κατηγορήσαι λοιπὸν ὁ λογισμός ; Ἄλλ᾿ οὐκέτι περιττὸν ἐκεῖνον φησὶ τὸ , Κατηγορούντων , μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς φύσεως ἀπάσης . Τότε γὰρ ἐστήκασιν ἡμῶν καὶ οἱ λογισμοί , οἱ μὲν κατηγοροῦντες , οἱ δὲ ἀπολογοῦμενοι , καὶ οὐδεὶς ἕτερος κατηγορὸς ἄνθρωπος ἐπ᾿ ἐκείνου τοῦ δικαστηρίου . Εἶτα αὐξὼν τὸν φόβον , οὕς εἶπε , Τὰ ἀμαρτήματα τῶν ἀνθρώπων , ἀλλὰ , Τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπε · Λογίξῃ οἱ κρίνουσι τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας , καὶ ποιῶν αὐτά , ὅτι ἐκφανεῖ τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ ; Ἵνα μὴ τοιαύτην εἴδεχῃ ψήφον , ὅταν καὶ αὐτὸς φέρεις , ἀλλ᾿ ἵδη , ὅτι πολλῷ τῆς σῆς ἀκριβειοτέρας ἡ τοῦ Θεοῦ , ἐπήγαγε · Τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων , καὶ προσέθηκε · Κατὰ τὸ Εὐαγγέλιόν μου , διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ.᾿ Ἀνθρώποι γὰρ τῶν φανερῶν κάθηται δικασταὶ μόνων . Καίτοι γε ἄνω περὶ τοῦ Πατρὸς ἔλεγε μόνον , ἀλλ᾿ ἐπειδὴ λοιπὸν αὐτοὺς κατελέλειπε τῷ φόβῳ , ἐπήγαγε καὶ τὸν περὶ τοῦ Χριστοῦ λόγον · καὶ οὐδὲ τοῦτον ἀπλῶς , ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα 469 τοῦ Πατρὸς μνημονεύσας , οὕτως αὐτὸν ἐπεστίχαγε · καὶ τοῦ κηρύγματος δὲ τὸ ἀξίωμα ἐπαίρει · τοῦτο γὰρ , φησὶ , τὸ κήρυγμα ταῦτα προαναφανεῖ , ἂ προλαθοῦσα ἡ φύσις ἔδειξεν .
Lemmas: 468 εἶπον νῦν . ἀπό γάρ ὁ κατασκευή δείκνυμι , ὅτι μείζων ὁ Ἕλλην ὁ Ἰουδαῖος , ἐν ὁ συναγωγή καί ἐν ὁ συμπέρασμα ὁ λογισμός οὖον τίθημι αὐτός , ὥστε μή πραχῶναι ὁ Ἰουδαῖος . ἵνα δέ καί σαφής ὅσπερ εἶπον ποιέω , αὐτός εἴρω ὁ ῥῆμα ὁ ἀποστολικός . ἐπεί γάρ εἶπον , οὖον γάρ ὁ ἀκροατής ὁ νόμος , ἢ Ἰ ὁ ποιητής ὁ νόμος δικαιόω , ἀκόλουθος εἶπον ὅταν γάρ ἔθνος ὁ μή νόμος ἔχω , φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος πολύς ἀγαθός εἰμί ὁ ἀπό νόμος διδάσκω . ἄλλος οὖον λέγω οὗτος , ἀλλά ἵστημι μέχρι ὁ ἔθνος ὁ Ἕλλην , καί οὖον προάγω ὁ λόγος κατά σύγκρισις ὁ , ἵνα κἀν οὕτως ὁ Ἰουδαῖος δέχομαι ὁ λέγω . διόπερ οὐ οὕτως εἶπον , ὡς εἶπον , ἀλλά πῶς ; ὅταν γάρ ἔθνος ὁ μή νόμος ἔχω , φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος νόμος μή ἔχω , ἑαυτοῦ εἰμί νόμος · ὅστις ἐνδείκνυμι ὁ ἔργον ὁ νόμος γραπτός ἐν ὁ Καρδία αὐτός , συμμαρτυρέω αὐτός ὁ συνείδησις . ἄρχω γάρ ἀντί ὁ νόμος ὁ συνοράω καί λογισμός . Ζεύς οὗτος δείκνυμι πάλιν , ὅτι αὐταρχέω ὁ ἄνθρωπος ἐποιάω ὁ θεός πρός ὁ ὁ ἀρετή ἄφεσις , καί ὁ ὁ κακία φυγή . καί μή θαυμάζω , εἰμί καί ἅπαξ καί δις καί πολλάκις αὐτός κατασκευάζω . σοφόρα γάρ ἐάν ἀναγκαῖος αὐτός ὁ κεφάλαιος οὗτος διά ὁ λέγω · τις δήποτε νῦν ὁ Χριστός παραγίγνομαι ; καί ποῦ ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ὁ ὁ τοιοῦτος πρόνοια εἰμί ; καί πρός ὁ οὖν ἐν παρατίθημι νῦν ἀποχράω , δείκνυμι , ὅτι καί ἐν ὁ ἄνωθεν χρόνος , καί πρό ὁ ὁ νόμος δόσις πᾶς ἀπαλαύω πρόνοια ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις . καί γάρ ὁ γνωστός ὁ Θεός φανερός εἰμί αὐτός , καί τίς μέν καλός , τίς δέ κακός ἠδείδω , διά ὅς ὁ ἄλλος κρίνω · ὅσπερ οἰκέω αὐτός , λέγω , ὅτι ἐν ὅς κρίνω ὁ ἕτερος , σαυτοῦ κατακρίνω . ἐπί δέ ὁ Ἰουδαῖος , μετά ὁ εἴρω καί ὁ νόμος ἵστημι , οὐδέ λογισμός μόνος οὐδέ συνείδησις . τίς δέ ἕνεκα τίθημι ὁ , κατηγορέω ἢ καί ἀπολογέομαι ; εἰμί γάρ νόμος ἔχω γραπτός καί ὁ ἔργον ἐνδείκνυμι , τίς ἔχω κατηγορέω λοιπός ὁ λογισμός ; ἄλλος οὐκέτι περισσός ἐκεῖνος φημί ὁ , κατηγορέω , μόνος , ἀλλά καί περί ὁ φύσις ἀπασάω . τότε γάρ ἵστημι ἐγώ καί ὁ λογισμός , ὁ μέν κατηγορέω , ὁ δέ απολογούμενος , καί οὐδείς ἕτερος κατήγορος ἄνθρωπος ἐπί ἐκεῖνος ὁ δικαστήριον . εἶτα αὐξάνω ὁ φόβος , ὅς εἶπον , ὁ ἁμάρτημα ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά , ὁ κρυπτός ὁ ἄνθρωπος . ἐπεί γάρ εἶπον · Λογίξῃ ὁ κρίνω ὁ ὁ τοιοῦτος πράσσω , καί ποιέω αὐτός , ὅτι ἐκφαίνω ὁ κρίμα ὁ Θεός ; ἵνα μή τοιοῦτος οἶδα ψῆφος , ὅταν καί αὐτός φέρω , ἀλλά ἴδη , ὅτι πολύς ὁ σός ἀκριβής ὁ ὁ Θεός , ἐπάγω · ὁ κρυπτός ὁ ἄνθρωπος , καί προστίθημι · κατά ὁ εὐαγγέλιον ἐγώ , διά Ἰησοῦς Χριστός Ἄνθρωπος γάρ ὁ φανερός κάθημαι δικαστής μόνος . καίτοι γε ἄνω περί ὁ πατήρ λέγω μόνος , ἀλλά ἐπεί λοιπός αὐτός καταλείπω ὁ φόβος , ἐπάγω καί ὁ περί ὁ Χριστός λόγος · καί οὐδέ οὗτος ἀπλόος , ἀλλά καί ἐνταῦθα 469 ὁ πατήρ μνημονεύω , οὕτως αὐτός ἐπιστείχω · καί ὁ κήρυγμα δέ ὁ ἀξίωμα ἐπαίρω · οὗτος γάρ , φημί , ὁ κήρυγμα οὗτος προαναφαίνω , ὅς προλανθανω ὁ φύσις δείκνυμι .