joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0591.1
αὐ , ἐνεκεντρίσθησ . Ὅτω γὰρ ἂν εὐελάρῃς ἢ ὁ ἐξ ἐθνῶν , τοσοῦτω μᾶλλον ὁ ᾿Ιουδαῖος ἀγχεῖ τοὺς αὐτοῦ τούτων ἐντρυφῶντα ὁρῶν · κἀκεῖνος δὲ οὐ τοσαύτη ἀπὸ τῆς εὐτελείας ἢ αἰσχύνη , ὅση ἀπὸ τῆς μεταδολῆς ἢ τιμή . Καὶ σκόπει σοφίαν · οὐχ εἶπεν , Ἐνεφυσήθης , ἀλλ᾽ , Ἐνεκεντρίσθησ , ἐν τούτῳ πάλιν δίκαιον τὸν ᾿Ιουδαῖον , καὶ δεικνὺς ἐν τῷ δένδρῳ τῷ αὐτῷ τὸν ἐξ ἐθνῶν ἐστηκέναι , καὶ τοῦτον κείμενον χαμαί . Διόπερ οὐδὲ μέχρι τούτου ἔστιν , οὐδὲ εἰπὼν , Ἐνεκεντρίσθησ , ἀπιπλάγη , καίτοι τὸ πᾶν ἐδῆλως τούτῳ · ἀλλ᾽ ὅμως ἐνδιατρίβει τῇ εὐημερίᾳ τούτου , καὶ εὐρύνει τὴν εὐδοκιμίαν , λέγων , Καὶ συγχωνοως τῆς ρίζης καὶ τῆς πίστεως τῆς ἐλαίας ἐγένου . Καὶ δοκεῖ μὲν αὐτὸν ἐν ταῖς προσηβῆς τεθεῖκέναι · δεικνύσι δὲ οὐδὲν αὐτὸν ταύτῃ παραβαπτόμενον , ἀλλὰ τὸ πᾶν ἔχοντα , ὅσον εἶπεν ὁ κλάδος ὁ ἐκ τῆς ρίζης ἀναβὰς . Ἵνα γὰρ μὴ ἀκούσῃς , Σὺ δὲ ἐνεκεντρίσθησ , ἠλαττωθῆσαι αὐτὸν νομίσῃς πρὸς τὸν ἐκφυτον κλῆδον συγχρίνων , ὅρα πῶς αὐτὸν ἐξισοῖ λέγων · Καὶ συγχωνως τῆς ρίζης καὶ τῆς πιτητος τῆς ἐλαίας ἐγένου · τοῦτέστιν , εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν εὐγένειαν , εἰς τὴν αὐτὴν φύσιν . Εἶτα ἐπιπλήττεις , καὶ εἰπὼν , Μὴ κατακαυχῶ τῶν κλάδων , δοκεῖ μὲν παραμυθεῖσθαι τὸν ᾿Ιουδαῖον , δεικνύσι δὲ αὐτῷ τὸ εὐτελῆς καὶ τὴν πολλὴν ἀτιμίαν . Διὰ τοῦτο οὐδὲ εἶπε , Μὴ [ 649 ] καυχῶ , ἀλλὰ , Μὴ κατακαυχῶ , μὴ κατ᾽ ἐκείνων καυχῶ · ὥστε αὐτοῦ ἀπορρήθαι · καὶ γὰρ εἰς τὰ ἐκείνων ἔστηκας , τῶν ἐκείνων ἀπολαύεις . εἰ . Ὅπως πῶς δοκεῖ μὲν ἐπιπλάττειν τούτοις , δάκνει δὲ ἐκείνους ; Εἰ δὲ κατακαυχᾷσθαι , ἠφην , οὐ σὺ τῆς ρίζης βαστάζεις , ἀλλ᾽ ἡ ρίζα σέ . Τί οὖν πρὸς τοὺς κλῆδους τούτους ἐκχοπένας ; Οὐδέν . Ὅπερ γὰρ ἔφησιν εἰπὼν , σκιάν τινα παραμιθίας ἀσθενῆ δοκοῦν ἐπινοεῖν , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ πρὸς τὸν ἐξ ἐθνῶν ἰπτεῖνσεσθαι , καίριαν αὐτοῖς δίδωσι πληγήν . Εἰπὼν γὰρ , Μὴ κατακαυχῶ , καὶ ὅτι Εἰ κατακαυχᾷσθαι , οὐ σὺ τὴν ρίζαν βαστάζεις , ἐδείξε τῷ ᾿Ιουδαίῳ , ὅτι καυχᾶσθαι δεῖ · καὶ διεγείρων αὐτὸν καὶ παροξύνων εἰς πίστιν , καὶ ἐν τάξει συνηγορῶν βάλλων , καὶ δεικνὺς αὐτῷ τὴν ζημίαν , ἣν ὑπέμεινε , καὶ ὅτι τὰ ἐκεῖνων κατέχουσιν ἐτεροί . Ἔρεις οὖν , φησί , Ἐξεεκλίσθησαν κλῆδοι , ἵνα ἐγὼ ἐγκεντρισθῶ . Πάλιν ἐν τάξει ἀντιθέσεως τὸ ἐναντίον τῷ προτέρῳ κατασκευάζει , δεικνὺς ὅτι καὶ τὰ μικρὰ ἐμπροσθεν εἰρημένα οὐχὶ προηγουμένως ἔλεγεν , ἀλλὰ ἐξελάχων αὐτοὺς . Οὐκέτι γὰρ τῷ αὐτῶν παραπτωμάτι ἢ σωτηρία τοῖς ἔθνεσιν , οὐδὲ τὸ παράπτωμα αὐτῶν πλοῦτος κόσμου , οὐδὲ διὰ τοῦτο ἐσύθημεν ἐπειδὴ ἔπεσον , ἀλλὰ τοῦναντίον . Καὶ δείκνυσιν προηγούμενην καὶ τὴν εἰς τὰ ἔθνη πρόνοιαν , εἰ καὶ δοκεῖ ἔτερος σχηματίζειν τὰ εἰρημένα · καὶ ὅλον τὸ χωρίον δι᾽ ἀντιθέσεως ὑφαίνει , ἐαυτὸν ἀπαλλάττοντα τῆς κατὰ τὴν ἀπίχθειαν ὀνοίας , καὶ εὐπράδεκτον ποιῶν τὸν λόγον . Καλῶς . Ἐπήγνευσ τὸ εἰρημένον · εἶτα καὶ φοβεῖ πάλιν λέγων · Τῇ ἀπιστίᾳ ἐξεκλίσθησαν , σὺ δὲ τῇ πίστει ἐνεκεντρίσθησ . Ἴδου πάλιν ἕτερον αὐτῶν ἐγκώμιον , ἢ καὶ ἐκείνων κατηγορία . Ἄλλα πάλιν αὐτῶν καταστήλει τὸ φύσμα , ἐπαγὼν καὶ λέγων · Μὴ ὑψηλοφρόνει , ἀλλὰ φοβοῦ . Οὐ γὰρ φύσεως τὸ πρᾶγμα ἐστιν , ἀλλὰ πίστεως καὶ ἀπιστίας . Καὶ δοκεῖ μὲν πάλιν ἐπιστομίζειν τὸν ἐξ ἐθνῶν , διδάσκει δὲ τὸν ᾿Ιουδαῖον , ὅτι
Lemmas: αὖος , ἐγκεντρίζω . ὅστις γάρ εἄν εὐελάρῃς ἢ ὁ ἐκ ἔθνος , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ Ἰουδαῖος ἄγχω ὁ αὐτός οὗτος ἐντρυφάω ὁράω · ἐκεῖνος δέ οὖον τοσοῦτος ἀπό ὁ εὐτέλεια ἢ αἰσχύνη , ὅσος ἀπό ὁ μεταδολῆς ἢ τιμή . καί σκοπέω σοφία · οὐ εἶπον , ἐμφυσάω , ἀλλά , ἐγκεντρίζω , ἐν οὗτος πάλιν Δίκαιος ὁ Ἰουδαῖος , καί δείκνυμι ἐν ὁ δένδρον ὁ αὐτός ὁ ἐκ ἔθνος ἵστημι , καί οὗτος κεῖμαι χαμαί . διόπερ οὐδέ μέχρι οὗτος εἰμί , οὐδέ εἶπον , ἐγκεντρίζω , απιπλησσω , καίτοι ὁ πᾶς ἐδῆλως οὗτος · ἀλλά ὅμως ἐνδιατρίβω ὁ εὐημερία οὗτος , καί εὐρύνω ὁ εὐδοκιμία , λέγω , καί συγχωνοως ὁ ῥίζα καί ὁ πίστις ὁ ἐλαία γίγνομαι . καί δοκέω μέν αὐτός ἐν ὁ προσηβῆς τίθημι · δείκνυμι δέ οὐδείς αὐτός οὗτος παραβάπτω , ἀλλά ὁ πᾶς ἔχω , ὅσος εἶπον ὁ κλάδος ὁ ἐκ ὁ ῥίζα ἀναβαίνω . ἵνα γάρ μή ἀκούω , σύ δέ ἐγκεντρίζω , ἐλασσόω αὐτός νομίζω πρός ὁ ἔκφυτον χλῆδος συγχριναω , ὁράω πῶς αὐτός ἐξισόω λέγω · καί συγχωνως ὁ ῥίζα καί ὁ πιτητη ὁ ἐλαία γίγνομαι · τουτέστιν , εἰς ὁ αὐτός κατάστασις εὐγένεια , εἰς ὁ αὐτός φύσις . εἶτα ἐπιπλήσσω , καί εἶπον , μή κατακαυχάομαι ὁ κλάδος , δοκέω μέν παραμυθέομαι ὁ Ἰουδαῖος , δείκνυμι δέ αὐτός ὁ εὐτελής καί ὁ πολύς ἀτιμία . Ζεύς οὗτος οὐδέ εἶπον , μή [ 649 ] καυχάομαι , ἀλλά , μή κατακαυχάομαι , μή κατά ἐκεῖνος καυχάομαι · ὥστε αὐτός ἀπορέω · καί γάρ εἰς ὁ ἐκεῖνος ἵστημι , ὁ ἐκεῖνος ἀπολαύω . εἰμί . ὅπως πῶς δοκέω μέν ἐπιπλάσσω οὗτος , δάκνω δέ ἐκεῖνος ; εἰμί δέ κατακαυχάομαι , φημί , οὖον σύ ὁ ῥίζα βαστάζω , ἀλλά ὁ ρίζα σός . τις οὖν πρός ὁ χλῆδος οὗτος ἐκχοπένας ; οὐδείς . ὅπερ γάρ ἐφίημι εἶπον , σκιά τις παραμυθία ἀσθενής δοκέω ἐπινοέω , καί ἐν αὐτός ὁ πρός ὁ ἐκ ἔθνος ἐπιτείνω , καίριος αὐτός δίδωμι πληγή . εἶπον γάρ , μή κατακαυχάομαι , καί ὅτι εἰμί κατακαυχάομαι , οὖον σύ ὁ ῥίζα βαστάζω , δείκνυμι ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι καυχάομαι δεῖ · καί διεγείρω αὐτός καί παροξύνω εἰς πίστις , καί ἐν τάξις συνηγορέω βάλλω , καί δείκνυμι αὐτός ὁ ζημία , ὅς ὑπομένω , καί ὅτι ὁ ἐκεῖνος κατέχω ἕτερος . εἴρω οὖν , φημί , Ἐξεεκλίσθησαν χλῆδος , ἵνα ἐγώ ἐγκεντρίζω . πάλιν ἐν τάξις ἀντίθεσις ὁ ἐναντίος ὁ πρότερος κατασκευάζω , δείκνυμι ὅτι καί ὁ μικρός ἔμπροσθεν εἴρω οὐ προηγουμένως λέγω , ἀλλά ἐξελάχων αὐτός . οὐκέτι γάρ ὁ αὐτός παράπτωμα ἢ σωτηρία ὁ ἔθνος , οὐδέ ὁ παράπτωμα αὐτός πλοῦτος κόσμος , οὐδέ διά οὗτος σεύω ἐπεί πίπτω , ἀλλά τουναντίον . καί δείκνυμι προηγούμενος καί ὁ εἰς ὁ ἔθνος πρόνοια , εἰμί καί δοκέω ἕτερος σχηματίζω ὁ εἴρω · καί ὅλος ὁ χωρίον διά ἀντίθεσις ὑφαίνω , ἑαυτοῦ ἀπαλλάσσω ὁ κατά ὁ ἀπέχθεια ονοια , καί εὐπράδεκτον ποιέω ὁ λόγος . καλῶς . Ἐπήγνευς ὁ εἴρω · εἶτα καί φοβέω πάλιν λέγω · ὁ ἀπιστία ἐκκλίνω , σύ δέ ὁ πίστις ἐγκεντρίζω . ὁράω πάλιν ἕτερος αὐτός ἐγκώμιον , ἢ καί ἐκεῖνος κατηγορία . ἄλλος πάλιν αὐτός καταστέλλω ὁ φύσμα , ἐπάγω καί λέγω · μή ὑψηλοφρονέω , ἀλλά φοβέω . οὖον γάρ φύσις ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά πίστις καί ἀπιστία . καί δοκέω μέν πάλιν ἐπιστομίζω ὁ ἐκ ἔθνος , διδάσκω δέ ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι