joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0511.3
γὰρ ἐστὶν ἡ τὸ πᾶν ἐγκειριζομένη τῇ κ.δ.ρνησεως , καὶ τῆς κιθαριστικῆς · ὅπερ καὶ Παῦλος ἐνταῦθα δείκνυσιν , τὸ κύριον τῆς ψυχῆς τιθέμενος . Καὶ εἰς δύο ταῦτα τῶν ἀνθρώπων διελών , ψυχὴν καὶ σῶμα , λέγει δτι ἀλυτωτέρα μὲν ἡ σάρξ , καὶ συνέτεως ἔρμηνος , καὶ τῶν ἀγόμενων , ἀλλ' οὐ τῶν ἀγόντων · σοφωτέρα δὲ ἡ ψυχή , καὶ τὸ πρακτέον καὶ τὸ μὴ πρακτέον συνιδεῖν δυναμένη , οὐ μὴν ἀρκοῦσα πρὸς τὸ τὸν ἵππον ἄρχειν ὡς βούλεται · ὅπερ οὐ τῆς σαρκὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ψυχῆς γένοιτ' ἂν ἐγκλήμα , εἰδίας μὲν ἅπερ δεῖ πράττειν , οὐκίε δὲ εἰς ἔργον ἐκφερούσης τὰ δόξαντα . Τὸ γὰρ θέλειν παράκεταί μοι , φησὶ , τὸ δὲ κατερράζεσθαι τὸ καλὸν οὐχ ἐθελήσεως . " Ενταῦθα πάλιν εἰπών , Οὐχ εὐρίσκω , οὐχ ἀγνοίαν φησίν , οὐδὲ ἀπορίαν , ἀλλ' ἐπηρείαν τινὰ καὶ ἐπιθυμίαν τῆς ἁμαρτίας · ὅπερ οὖν καὶ σαφέστερον δείκνυσι ἐπηγόμενος · Οὐ γὰρ ὁ θέλω , ποιῶ ἀγαθόν , ἀλλ' ὁ οὐ θέλω κακόν , τοῦτο πράσσω . Εἰ δὲ [ 560 ] ὁ ἐγὼ οὐ θέλω , τοῦτο ποιῶ , οὐκέτι ἐγὼ κατερράζομαι αὐτό , ἀλλ' ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία . Εἶδες πῶς καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς , καὶ τὴν οὐσίαν τῆς σαρκὸς ἀπαλλάξας ἐγκλήματος , τὸ πᾶν ἐπὶ τὴν πονηρὰν πράξιν μετέστησεν ; Εἰ γὰρ οὐ θέλει τὸ κακόν , ἀπελλάκται ἡ ψυχή , καὶ εἰ αὐτὸς αὐτὸ μὴ κατερράζεται , ἠλευθερώται καὶ τὸ σῶμα , καὶ μόνης τῆς πονηρᾶς προαιρέσεως ἐστὶ τὸ πᾶν . Οὐ γὰρ ταυτὸν ψυχῆς οὐσία εἶναι σώματος καὶ προαιρέσεως , ἀλλὰ τὴ μὲν ἐστὶν ἔργα Θεοῦ , τὸ δὲ ἐξ ἡμῶν αὐτῶν γινόμενὴ κίνησις , πρὸς ὅπερ ἂν αὐτὴν βουληθῶμεν ἀγαγεῖν . " Ἡ μὲν γὰρ βούλησις , ἐμφυτον καὶ παρὰ Θεοῦ · ἡ δὲ τοιαύτη βούλησις , ἡμετέρον καὶ τῆς γνώμης ἡμῶν . Εὐρίσκω δρα τὸν νόμον τῷ θέλοντί μοι ποιεῖν τὸ καλόν , ὅτι ἐμοὶ τὸ κακὸν παράκειται . " Ἀσφαλὲς τὸ εἰρημένον · τί οὖν ἐστὶ τὸ λεγόμενον ; " Ἐπαινῶ τὸν νόμον , φησὶ , κατὰ τὸ συνειδὲς , καὶ αὐτὸν δὲ εὐρίσκω ἐμοὶ τῷ βουλομένῳ τὸ καλὸν ποιεῖν συνήχον , καὶ ἐπικεινοῦν μοι τὸ βούλημα · ὥσπερ γὰρ τῷ αὐτῷ συνδημοῦ , οὕτω καὶ αὐτὸς ἐπαινεῖ τὴν γνώμην τὴν ἐμήν . " Ὡρᾷς πῶς δείκνυσιν τὴν μὲν τῶν καλῶν καὶ τῶν μὴ τοιούτων γνώσιν ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν καταβεβλημένην , τὸν δὲ νόμον Μωυσέως ἐπαινοῦντα αὐτήν , καὶ ἐπαινουμένον παρ' αὐτῆς ; Οὐδὲ γὰρ ἀνωτέρω εἶπεν , ὅτι Διδάσκομαι παρὰ τοῦ νόμου , ἀλλὰ , Σύμφημι τῷ νόμῳ · οὔτε προσέπεν , ὅτι · Παιδεύομαι παρ' αὐτοῦ , ἀλλ' , ὅτι · Συνήδομαι αὐτῷ . Τί δὲ ἐστι ; Συνήδομαι ; " Ὁμολογῶ ὡς καλὸς ἔχοντι , ὥσπερ οὖν καὶ αὐτὸς ἐμοὶ τῷ θέλοντι ποιεῖν τὸ καλόν . " Ὅστε τὸ θέλειν τὸ καλόν , καὶ τὸ μὴ θέλειν τὸ πονηρόν , ἀνωθεν ἦν προκαταβεβλημένον · ὁ δὲ νόμος ἐλθὼν , καὶ ἐν τοῖς κακοῖς κατηγόρος · ἐγένετο πλειόνων , καὶ ἐν τοῖς ἀγαθοῖς ἐπαινέτης μεζόνων . " Ὡρᾷς πανταχοῦ ἐπικεινοῦν τινὰ καὶ προσθήκην αὐτῷ μαρτυροῦντα μόνον , πλεῖον δὲ οὐδέν ; Καὶ γὰρ ἐπαινοῦντος αὐτοῦ , καὶ ἐμοὶ συνδημοῦν καὶ θελοντος τὸ καλόν , τὸ κακὸν ἐπὶ παράκειται , καὶ ἡ πράξις αὐτοῦ οὐχ ἀνήρηται . " Ὅστε ὁ νόμος τῷ προσημύφω καλῶν τι ποιήσαι κατὰ τοῦτο σύμμαχος γίνεται μόνον , καθὼ καὶ αὐτὸς τὰ αὐτὰ αὐτῷ βούλεται . Εἶτα ἐπανελθὼν ἀσαφῶς αὐτὸ τέοιχε , προῖων ἔρμηνεύει αὐτὸ καὶ σαφέστερον ποιεῖ , δείκνυς πῶς τὸ κακὸν παράκειται , καὶ πῶς τῷ θέλοντι ποιεῖν τὸ καλὸν ὁμοῦ ὁ νόμος ἐστίν .
Lemmas: γάρ εἰμί ὁ ὁ πᾶς ἐγκείρω ὁ κ.δ.ρνησεως , καί ὁ κιθαριστικός · ὅσπερ καί Παῦλος ἐνταῦθα δείκνυμι , ὁ κύριος ὁ Ψυχή τίθημι . καί εἰς δύο οὗτος ὁ ἄνθρωπος διαιρέω , ψυχή καί σῶμα , λέγω δ ἄλυτος μέν ὁ σάρξ , καί σύνετος Ἑρμῆνος , καί ὁ ἄγω , ἀλλά οὖον ὁ ἄγω · σοφός δέ ὁ ψυχή , καί ὁ πρακτέος καί ὁ μή πρακτέος συνοράω δύναμαι , οὖον μήv ἀρκέω πρός ὁ ὁ ἵππος ἄρχω ὡς βούλομαι · ὅσπερ οὖον ὁ σάρξ μόνος , ἀλλά καί ὁ Ψυχή γίγνομαι εἄν ἔγκλημα , ἴδιος μέν ὅσπερ δεῖ πράσσω , οὐκίε δέ εἰς ἔργον ἐκφέρω ὁ δόξα . ὁ γάρ ἐθέλω παράκειμαι ἐγώ , φημί , ὁ δέ κατερράζεσθαι ὁ καλός οὐ θέλησις . " ἐνταῦθα πάλιν εἶπον , οὐχ εὑρίσκω , οὐ ἄγνοια φημί , οὐδέ ἀπορία , ἀλλά ἐπήρεια τις καί ἐπιθυμία ὁ ἁμαρτία · ὅσπερ οὖν καί σαφής δείκνυμι πήγω · οὖον γάρ ὁ ἐθέλω , ποιέω ἀγαθός , ἀλλά ὁ οὖον ἐθέλω κακός , οὗτος πράσσω . εἰμί δέ [ 560 ] ὁ ἐγώ οὖον ἐθέλω , οὗτος ποιέω , οὐκέτι ἐγώ κατερραζομης αὐτός , ἀλλά ὁ οἰκέω ἐν ἐγώ ἁμαρτία . εἶδον πῶς καί ὁ οὐσία ὁ Ψυχή , καί ὁ οὐσία ὁ σάρξ ἀπαλλάσσω ἔγκλημα , ὁ πᾶς ἐπί ὁ πονηρός πρᾶξις μεθίστημι ; εἰμί γάρ οὖον ἐθέλω ὁ κακός , ἀπολακτίζω ὁ ψυχή , καί εἰμί αὐτός αὐτός μή κατερράζεται , ἐλευθερόω καί ὁ σῶμα , καί μόνος ὁ πονηρός προαίρεσις εἰμί ὁ πᾶς . οὖον γάρ τατός Ψυχή οὐσία εἰμί σῶμα καί προαίρεσις , ἀλλά ὅς μέν εἰμί ἔργον Θεός , ὁ δέ ἐκ ἐγώ αὐτός γίγνομαι κίνησις , πρός ὅσπερ εἄν αὐτός βούλομαι ἄγω . " ὁ μέν γάρ βούλησις , ἔμφυτος καί παρά Θεός · ὁ δέ τοιοῦτος βούλησις , ἡμέτερος καί ὁ γνώμη ἐγώ . εὑρίσκω δράω ὁ νόμος ὁ ἐθέλω ἐγώ ποιέω ὁ καλός , ὅτι ἐγώ ὁ κακός παράκειμαι . " ἀσφαλής ὁ εἴρω · τίς οὖν εἰμί ὁ λέγω ; " ἐπαινέω ὁ νόμος , φημί , κατά ὁ συνοράω , καί αὐτός δέ εὑρίσκω ἐγώ ὁ βούλομαι ὁ καλός ποιέω συνάγω , καί επικεινοω ἐγώ ὁ βούλημα · ὥσπερ γάρ ὁ αὐτός συνδημοῦ , οὗτος καί αὐτός ἐπαινέω ὁ γνώμη ὁ ἐμός . " Ὡρᾶς πῶς δείκνυμι ὁ μέν ὁ καλός καί ὁ μή τοιοῦτος γνῶσις ἐκ ἀρχή ἐγώ καταβάλλω , ὁ δέ νόμος Μωυσῆς ἐπαινέω αὐτός , καί παινόυνυμι παρά αὐτός ; οὐδέ γάρ ἀνωτέρω εἶπον , ὅτι διδάσκω παρά ὁ νόμος , ἀλλά , σύμφημι ὁ νόμος · οὔτε προσπίπτω , ὅτι · παιδεύω παρά αὐτός , ἀλλά , ὅτι · συνήδομαι αὐτός . τις δέ εἰμί ; συνήδομαι ; " ὁμολογέω ὡς καλός ἔχω , ὥσπερ οὖν καί αὐτός ἐγώ ὁ ἐθέλω ποιέω ὁ καλός . " ὅστε ὁ ἐθέλω ὁ καλός , καί ὁ μή ἐθέλω ὁ πονηρός , ἄνωθεν εἰμί προκαταβάλλω · ὁ δέ νόμος ἔρχομαι , καί ἐν ὁ κακός κατήγορος · γίγνομαι πλείων , καί ἐν ὁ ἀγαθός ἐπαινέτης μέγας . " Ὡρᾶς πανταχοῦ επικεινοω τις καί προσθήκη αὐτός μαρτυρέω μόνος , πλείων δέ οὐδείς ; καί γάρ ἐπαινέω αὐτός , καί ἐγώ συνδημοῦν καί ἐθέλω ὁ καλός , ὁ κακός ἐπί παράκειμαι , καί ὁ πρᾶξις αὐτός οὐ ἀναράω . " ὅστε ὁ νόμος ὁ προσημύφω καλός τίς ποιέω κατά οὗτος σύμμαχος γίγνομαι μόνος , καθίημι καί αὐτός ὁ αὐτός αὐτός βούλομαι . εἶτα ἐπανέρχομαι ἀσαφής αὐτός τίκτω , πρόειμι ἑρμηνεύω αὐτός καί σαφής ποιέω , δείκνυμι πῶς ὁ κακός παράκειμαι , καί πῶς ὁ ἐθέλω ποιέω ὁ καλός ὁμοῦ ὁ νόμος εἰμί .