joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0743.3
Τί δὲ ἡμῖν , ἄθλιοι καὶ καλαίπτωροι , κακῶν ἡδονῶν ἰσχυροί ; πῶς βούλεσθε ἐκφυγεῖν χεῖρα Θεοῦ ζῶντος ; τί ποιήσετε , ὅταν ἔλθῃ ὁ ταύτην μνηστευσάμενος κρίναι ζῶντας καὶ νεκρούς ; τί δὲ ἀπολογήσεσθε , τοιαῦτα παράνομα εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας πράξαντες ; οὐδὲ τοσοῦτον κατετρονόχατε ; οὐκ ἐτρομάξατε ; οὐ δεδοίκατε ; οὐκ ἐφρίξατε ; οὐκ ἐφείσατε τῶν ἑαυτῶν ψυχῶν ; οὐχ οἴδατε , ὅτι τοιαύτη παρανομία ἕτερα οὐκ ἔστιν ὑπ’ αὐτήν ; οὐχ οἴδατε , ὅτι ναὸς Θεοῦ εἰσιν αἱ παρθένοι ; οὐχ οἴδατε , ὅτι Πνεῦμα Θεοῦ ἡν οἰκοῦν ἐν αὐταῖς ; τὰς καθ’ ἡμέραν μετὰ Χριστοῦ περὶ τῶν ἀνεκλειπτῶν καὶ μενόντων εἰς αἰῶνας προκλῶν διαλεγόμενας , καὶ ἄς Παῦλος παρθένους ἄγνὰς παραστήσαι τῷ Χριστῷ προσηύξατο , ὑμεῖς βορδὸρ καὶ δυσωδίᾳ συνυφείρατε ; Ὡς πῶς ἐτολμήσατε Χριστοῦ νύμφας φθεῖραι , κακῆς ἐπιθυμίας πρόξενοι ; Κατὰ παιδικῆς συνδούλου ἐὰν τολμήσῃ τις τοιαῦτα διαπράξασθαι , οὐκ ἀτιμότερος διεξέρχεται · κατὰ δὲ τῆς τοῦ δεσπότου αὐτῶν τε καὶ ἡμῶν τὰς τοῦ Χριστοῦ νύμφας · οὕτως ὀπλιζέσθαι , ἐκφεύξεσθαι ἄρα τῆς δίκης προσδοκάτε ; οὐχ ἡκούσατε τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος , Ἀριλέως ἡ κρίσις τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος ; Καὶ τί ἄρα τοῦτοῦ ἀνελεοντότερον ; μὴ γὰρ μαχαίρα δύο φόνους ἐργάσατο , καὶ ἑαυτὸς καὶ αὐτὰς ἀπόκτεινεις ; θάνατος γὰρ τοῦτο παρὰ τοῖς εὐφρονούσι . Ὡς τίς οὐκ ἀν στενάζει ; τίς οὐκ ἂν πενθήσει ; τίς οὐκ ἂν κόψεται καὶ ὀρηθήσει τὸν ἄωρον φόνον ; τίς οὐ δακρύσει τὸν ἀπρόδησον θάνατον , τίς οὐκ ἀλγήσει ἐπὶ τῇ ἀδίκῃ πληγῇ ; Προὶς καὶ γραμματεία παρὰ τῷ νομῷ ἐν ἀζωρίᾳ συναπτομένῳ ἀνδρὶ τῷ ἐπουρανίῳ νυμφίῳ Χριστῷ φυλάσσεται · καὶ ἡ παρθενία προδίδεται τῷ μοιχῷ ; Ἄλλ’ ἔρει τις · Ἄνάγκη τῷ Χριστῷ συζευχθῆναι , οὐκ ἡμῖν προὔθεσιν · αὐτὴ συζευχθῆναι , ἀλλὰ συνδούλω . Ὦμως ἐτολμήσατε , ἄθλια , καθ’ ἑαυτὴν δημηγορήσατε , ὅτι καὶ μὴ ἔχουσις σου προδίδων ἐς αὐτὴν τὴν ἄγαπην , ὁ Δεσπότης ἐπόθησέ σε ; Ἄκουσον , ὦ τάλαινα , καὶ ἐρῶ σοι , καὶ κλῆν ἐκ τῶν τοῦ κόσμου πραγμάτων πληροφορήθητι . Λέγω δὲ τοῖς βιωτικοῖς · [ 827 ] Ἐὰν κόρην ἕτερος ἀνὴρ ἕτερον ἀρπάσῃ , τῆς ἰσοτίμιας δοκιμαζομένης , κυρία μὲν ἡ ἀρπαγὴ τῷ ποιήσαντι , καὶ νόμος καὶ βασιλεὺς παραχωρεῖ τῇ ἀρπαγῇ . Οὐ γὰρ ἥρπασε καὶ ἔλαβε , ἐν ἐνδύσει , ἀλλ’ ἐν τιμῇ , καὶ προῖκα καὶ δῶρα ἰσχὺν . Εἰ οὖν ἄνθρωπος οὐδεὶς μεταβολή , ἐπεὶδὴ τῷ προλαβόντι σκοπῷ ἀκολουθεῖ · τί ἀπολογήση , σύ ἡ περ ἐπίδα ὑπὸ τοῦ δεσπότου ἀρπαγείσα ; Οὐτε γὰρ ἀνάγκην ἐκείνην λέγω , δι’ ἣν τοῦ δεσπότου συζευχθῆναι ἡμῖν , ἀλλ’ οἰκονομίαν καὶ φιλανθρωπίαν Δεσπότου · ἵνα τῆς ἀνάγκης σχήματι σὺ ἡ ἀναξία τὸν ὑπὲρ σε θρασύτον γάμον χειρόζηται . Μὴ οὖν λέγε , ὅτι Ἄνάγκη παρθενοῦν ἐλῆφην · μὴ ἀχάριστε τῷ οὐρανίῳ νυμφίῳ , ὅτι σε ἐπροῖκον καὶ ἀγενὴ καὶ δουλήν λαβεῖν κατηξίωσε · δουλή γὰρ αὐτοῦ εἶ , κἂν μὴ θέλῃς . Ὦστε παρακαλῶ , ὦ παρθένε , ὑπήκοον σε γενέσθαι · χωρὶς πάσης ἀντιλογίας · καὶ διαλογισμῶν αἰσχύνου . Καὶ εἰ μὲν οὐκ ἡθέλησας ἐπὶ τὸν πνευματικὸν γάμον , φυλάξον ἀσφαλῶς τὰς συνθήκας · εἰ δὲ παρέβης καὶ ἐπέσες , ἐγείρεται , ἐγείρεται , παρακαλῶ . Παρέστηκας γὰρ σοὶ ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος Δεσπότης · ὁ ἀτιμάζεις ὑπὸ σοῦ · οὐκ ἀποβάλλει σου τὴν συνοικησιν · ἐπίδος αὐτῷ τὴν χεῖρα . Ἐπεὶδὴ γὰρ τὴν πρώτην δεξίαν ἐνύδρισας , κἂν ταύτην μὴ ἀθετήσῃς . Οὐχ ὑπερῆρανεν σοὶ τὰ τραύματα · ἴασαι γὰρ τὴν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος πληγὴν · ἰατρὸς γὰρ ἔστιν εὐσπλαγχνος . Ἀποκλῖσον αὐτῷ δι’ ἐξομολογήσεως τὸ πλῆθος , ἵνα ἐπιθῇ τῷ σάρκους τοῦ σωτῆρος φαρμάκων · οὐχ ἦλθε γὰρ καλέσαι δικαίους , ἀλλ’ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν . Πρός σε ἦλθε τὴν κειμένην · ἐγείρε οὖν , ἄρον τὸν κρεβαδόν σου , καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου , τοῦτέστιν , εἰς τὴν τῆς μετανοίας λειμῆνα . Μὴκιστὶ πρόσδεξαι μήτε τοὺς σαρκικῶς ὀφθαλμοὺς , μήτε τοὺς τῆς διανοίας · ἐπὶ τὸν μοιχὸν ἐκεῖνον τὸν προξένον τῆς γένεσιν καὶ τοῦ ἀκούσιον ἀκολάκως . Ἄρον , φησίν , γενεύδεν ἄρον · οὐ γὰρ βούλομαί σε κεῖσθαι . Διαφθορὰν δὲ τῆς ἁμαρτίας συμβολοῦ · λούσαι τοὺς δακρύους , οὐχ εἰς τὴν κολυμβήθραν , ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκκλησίαν · δυνατὸς γὰρ ἔστιν ὁ Θεὸς χαρίσασθαι σοι τὸ πρῶτον ἀξίωμα . Μὴ διδάξῃς τὸν κεραμεία , πῶς τὸ ἴδιον διορθωθῆναι πλάσμα . Ἡμαρτες ; Ἡσύχασον · μὴ εἴπῃς · Καὶ πῶς οὖν τὸ εἰς τὸ πρῶτον με ἐλθεῖν ἀξίωμα ; μὴ λέγε τοῦτο , ὦ παρθένε · Θεὸς γὰρ ὁ δεσμιών , καὶ εἰς ὁ κατακρινεῖν . Ἄκουε τοῦ Δεσπότου πῶς δυνεῖδίζει τὴν ἀπόγνωσιν διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγων · Μὴ ῥησίν · οὐκ ἔστιν ἐν Γαλαδᾷ , ὁ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη Ἰωσὴ τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ μου ; Ὦ τοῦ συμπαθοῦς ἰατροῦ ! οὐκ ἐγκαλεῖ ἐπὶ πταίσματι , ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ἀμελείᾳ · οὐκ εἶπε , Διὰ τί ἐπλήγης ; ἀλλὰ , Διὰ τί οὐκ ἀνεπεύθης ; οὐκ εἶπε , Διὰ τί ἐπέσας ; ἀλλὰ Διὰ τί οὐκ ἀνέστης ; Ὡς δὲ σα λαμπροτέραν ὁ Κύριος διὰ τῆς μετανοίας παραστήσῃ βουλεύεται , ἄκουε αὐτοῦ διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος · Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι
Lemmas: τις δέ ἐγώ , ἄθλιος καί καλαίπτωροι , κακός ἡδονή ἰσχυρός ; πῶς βούλομαι ἐκφεύγω χείρ Θεός ζῶ ; τίς ποιέω , ὅταν ἔρχομαι ὁ οὗτος μνηστεύω κρίνω ζῶ καί νεκρός ; τίς δέ ἀπολογέομαι , τοιοῦτος παράνομος εἰς ὁ ὁ Χριστός νύμφη πράσσω ; οὐδέ τοσοῦτος κατατρέχω ; οὐ τρομάζω ; οὖον δείδω ; οὐ φρίσσω ; οὐ ἐφίημι ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ; οὐ οἶδα , ὅτι τοιοῦτος παρανομία ἕτερος οὐ εἰμί ὑπό αὐτός ; οὐ οἶδα , ὅτι ναός Θεός εἰμί ὁ παρθένος ; οὐ οἶδα , ὅτι πνεῦμα Θεός ἐάν οἰκέω ἐν αὐτός ; ὁ κατά ἡμέρα μετά Χριστός περί ὁ ἀνεκλειπτῶν καί μένω εἰς αἰών πρόκλη διαλέγω , καί ἄς Παῦλος παρθένος ἁγνός παρίστημι ὁ Χριστός προσεύχομαι , σύ βορδός καί δυσωδία συμφέρω ; ὡς πῶς τολμάω Χριστός νύμφη φθείρω , κακός ἐπιθυμία Πρόξενος ; κατά παιδικός σύνδουλος ἐάν τολμάω τις τοιοῦτος διαπράσσω , οὐ ἄτιμος διεξέρχομαι · κατά δέ ὁ ὁ δεσπότης αὐτός τε καί ἐγώ ὁ ὁ Χριστός νύμφη · οὕτως ὁπλίζω , ἐκφεύγω ἄρα ὁ δίκη προσδοκάω ; οὐ ἀκούω ὁ ἀπόστολος λέγω , αριλαος ὁ κρίσις ὁ μή ποιέω ἔλεος ; καί τίς ἄρα οὗτος ἀνέλεος ; μή γάρ μαχαίρα δύο φόνος ἐργάζομαι , καί εαυτός καί αὐτός ἀποκτείνω ; θάνατος γάρ οὗτος παρά ὁ εὐφρονέω . ὡς τίς οὐ εἰς στενάζω ; τίς οὐ εἄν πενθέω ; τίς οὐ εἄν κόπτω καί ὄρνυμι ὁ ἄωρος φόνος ; τίς οὖον δάκρυ ὁ ἀποδέω θάνατος , τίς οὐ ἀλγέω ἐπί ὁ ἀδίκη πλήσσω ; πρώ καί γραμματεία παρά ὁ νομός ἐν ἀζωρίᾳ συνάπτω ἀνήρ ὁ ἐπουράνιος νυμφίος Χριστός φυλάσσω · καί ὁ παρθενίη προδίδω ὁ μοιχός ; ἄλλος ἔρομαι τις · Ἀνάγκη ὁ Χριστός συζεύγνυμι , οὐ ἐγώ προτίθημι · αὐτός συζεύγνυμι , ἀλλά σύνδουλος . ὠμός τολμάω , ἄθλιος , κατά ἑαυτοῦ δημηγορώ , ὅτι καί μή ἔχω σύ προδιδέω εἰς αὐτός ὁ ἀγάπη , ὁ Δεσπότης ποθέω σύ ; ἀκούω , εἰμί τάλας , καί εἴρω σύ , καί κλῆς ἐκ ὁ ὁ κόσμος πρᾶγμα πληροφορέω . λέγω δέ ὁ βιωτικός · [ 827 ] ἐάν κόρη ἕτερος ἀνήρ ἕτερος ἁρπάζω , ὁ ἰσοτιμία δοκιμάζω , κύριος μέν ὁ ἁρπάζω ὁ ποιέω , καί νόμος καί βασιλεύς παραχωρέω ὁ ἁρπάζω . οὖον γάρ ἁρπάζω καί λαμβάνω , ἐν ἐνδύω , ἀλλά ἐν τιμή , καί προίξ καί Δῶρα ἰσχύς . εἰμί οὖν ἄνθρωπος οὐδείς μεταβολή , ἐπειδή ὁ προλαμβάνω σκοπός ἀκολουθέω · τίς ἀπολογέομαι , σῦς ὁ περ πιδάω ὑπό ὁ δεσπότης ἁρπάζω ; οὐ γάρ ἀνάγκη ἐκεῖνος λέγω , διά ὅς ὁ δεσπότης συζεύγνυμι ἐγώ , ἀλλά οἰκονομία καί φιλανθρωπία δεσπότης · ἵνα ὁ ἀνάγκη σχῆμα σύ ὁ ἀνάξιος ὁ ὑπέρ σύ θρασύτης γάμος χειροζω . μή οὖν λέγω , ὅτι Ἀνάγκη παρθενόω λαμβάνω · μή ἀχάριστος ὁ οὐράνιος νυμφίος , ὅτι σύ προΐκω καί ἀγενής καί δοῦλος λαμβάνω καταξιώνω · Δουλή γάρ αὐτός εἰμί , κἀν μή ἐθέλω . ὥστε παρακαλέω , εἰμί παρθένος , ὑπήκοος σύ γίγνομαι · Χωρὶς πᾶς ἀντιλογία · καί διαλογισμός αἰσχύνω . καί εἰμί μέν οὐ ἐθέλω ἐπί ὁ πνευματικός γάμος , φυλάσσω ἀσφαλῶς ὁ συνθήκη · εἰμί δέ παραβαίνω καί πίπτω , ἐγείρω , ἐγείρω , παρακαλέω . παρίστημι γάρ σύ ὁ ἀγαθός καί φιλάνθρωπος Δεσπότης · ὁ ἀτιμάζω ὑπό σύ · οὐ ἀποβάλλω σύ ὁ συνοίκησις · ἐπιδίδωμι αὐτός ὁ χείρ . ἐπειδή γάρ ὁ πρῶτος δεξιός ενυδρισος , κἀν οὗτος μή ἀθετέω . οὐχ ὑπεραίρω σύ ὁ τραῦμα · ἰάομαι γάρ ὁ ὁ Ψυχή καί ὁ σῶμα πληγή · ἰατρός γάρ εἰμί εὔσπλαγχνος . αποκλισος αὐτός διά ἐξομολόγησις ὁ πλῆθος , ἵνα ἐπιτίθημι ὁ Σαρκοῦς ὁ σωτήρ φάρμακον · οὐ ἔρχομαι γάρ καλέω Δίκαιος , ἀλλά ἁμαρτωλός εἰς μετάνοια . πρός σύ ἔρχομαι ὁ κεῖμαι · ἐγείρω οὖν , ἄρον ὁ κρεβαδόν σύ , καί ὑπάγω εἰς ὁ οἶκος σύ , τουτέστιν , εἰς ὁ ὁ μετάνοια λειμεις . μηκιειμι προσδέχομαι μήτε ὁ σαρκικός ὀφθαλμός , μήτε ὁ ὁ διάνοια · ἐπί ὁ μοιχός ἐκεῖνος ὁ Πρόξενος ὁ γένεσις καί ὁ ἀεκούσιος ἀκόλακος . ἄρος , φημί , γενεύδεν ἄρον · οὖον γάρ βούλομαι σύ κεῖμαι . διαφθορά δέ ὁ ἁμαρτία σύμβολον · λούω ὁ δακρύω , οὐ εἰς ὁ κολυμβήθρα , ἀλλά εἰς ὁ ἐκκλησία · δυνατός γάρ εἰμί ὁ θεός χαρίζομαι σύ ὁ πρῶτος ἀξίωμα . μή διδάσκω ὁ κεραμεία , πῶς ὁ ἴδιος διορθόω πλάσμα . ἁμαρτάνω ; ἡσυχάζω · μή εἶπον · καί πῶς οὖν ὁ εἰς ὁ πρῶτος ἐγώ ἔρχομαι ἀξίωμα ; μή λέγω οὗτος , εἰμί παρθένος · θεός γάρ ὁ δεσμίας , καί εἰς ὁ κατακρίνω . Ἄκουος ὁ δεσπότης πῶς δυνειδιζω ὁ ἀπόγνωσις διά Ἰερεμίας ὁ προφήτης λέγω · μή ῥῆσις · οὐ εἰμί ἐν Γαλαδᾷ , ὁ ἰατρός οὐ εἰμί ἐκεῖ ; διά τίς οὐ ἀναβαίνω ίωση ὁ θυγάτηρ ὁ λαός ἐγώ ; ὦ ὁ συμπαθής ἰατρός ! οὐ ἐγκαλέω ἐπί πταῖσμα , ἀλλά ἐπί ὁ ἀμέλεια · οὐ εἶπον , Ζεύς τίς πλήσσω ; ἀλλά , Ζεύς τίς οὐ ἀνεπεύθης ; οὐ εἶπον , Ζεύς τίς ἐφίημι ; ἀλλά Ζεύς τίς οὐ ἀνίστημι ; ὡς δέ σός λαμπρός ὁ Κύριος διά ὁ μετάνοια παρίστημι βουλεύω , ἀκούω αὐτός διά Ἠσαΐας ὁ προφήτης λέγω · ἐάν εἰμί ὁ ἁμαρτία