joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0675.1
τῶν ἑτέρων ὑπερέχοντες ( Ἄστηρ γὰρ ἄστέρους διαφέρει , φησίν , ἐν δόξῃ ) πῶς οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς ἔσονται τοῖς δικαίοις ; Ταύτην γὰρ οὐδ' ἂν ἄνθρωπος ἐργάσαιτο τὴν σύγκυσιν , μᾶτι γε ὁ Θεός . Εἰ δὲ βούλεσθε , καὶ ἐπὶ τῶν ἁμαρτημάτων , καὶ ἐπὶ τῶν ἤδη γεγενημένων ταύτῃ ὑμῖν δεῖξω τὴν διαφοράν καὶ τὴν ἀκριβῆ δικαιοκρίσιαν . Σχόπει δέ ἁμαρτεν ὁ Ἄδαμ , ἥμαρτε καὶ ἡ Εὐα · καὶ ἀμφότεροι μὲν παρέβησαν , οὐκ ἐξ ἴσης δὲ ἥμαρτον · οὐκοῦν οὐδὲ ἐξ ἴσης ἐκολάσθησαν . Τοσοῦτον γὰρ τὸ μέσον ἦν , ὡς Παῦλος εἰπεῖν , ὅτι Ἄδαμ οὐκ ἁπαστήθη , ἡ δὲ γυνὴ ἀπαστηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε . Καίτοι ἡ ἀπάτη μὴ ἦν · ἀλλ' ὅμως τὸ τοῦ Θεοῦ μετὰ ἀκριβείας ἐξετάζειν τοσοῦτον ἐδείξε τὸ μέσον , ὡς Παῦλος εἰπεῖν τούτο . Μάλιν ὁ μὲν Κάιν ἐκολάσθτο · ὁ δὲ Ἄδαμεχ μετ' ἐκείνου φονεύσας , οὐδὲν τοιούτου ἔπαθε · καίτοι καὶ τοῦτο φόνος , κάκεινο φόνος , καὶ πολλῷ χαλεπωτέρος , ὅτι μηδὲ τῷ παραδείγματι γέγονε βελτίων οὗτος · ἀλλ' ὅμως ἐπειδὴ ὁ μὲν οὔτε ἀδελφὸν ἔσφαξε μετὰ παραίνουσι , οὔτε ἐδεῖθη τοῦ κατηγόρησάτος , οὔτε Θεοῦ ἐρωτῶντος ἠνασυχύνθσεν , ἀλλὰ καὶ μηδενὸς ἐλέγχοντος καὶ κατεῖπεν ἑαυτοῦ καὶ κατεδίκασε , συγγνώμης ἔτυχεν · ὁ δὲ , ἐπειδὴ τιναντία ἐποίησεν , ἐτιμωρεῖτο . Ἰδε μεθ' ὅσης ἀκριβείας ἐξετάζει τὰ γινόμενα ὁ Θεός . Διὰ τοῦτο καὶ τοὺς ἐν τῷ κατακλυσμῷ ἐτέρους , καὶ τοὺς ἐν Σοδόμοις ἄλλως ἐτιμωρήσατο · καὶ τοὺς Ἰσραηλίτας δὲ πάλιν διαφόρως , καὶ τοὺς ἐν Βαβυλῶνι , καὶ τοὺς ἐπ' Ἀντιόχου · δεῖξὺς , ὅτι πολὺν ἔχει τῶν ἡμετέρων λόγον . Καὶ οἱ μὲν ἐβδομήκοντα ἐδοῦλευσαν ἔτη , οἱ δὲ τετρακόσια · οἱ δὲ τέσσα ἔργησαν , καὶ μυρίας ἑτέρας χαλεπωτέρας ὑπέμειναν συμφοράς , καὶ οὐδὲ ταύτην ἀπηλλάγησαν οὔτε οὗτοι οὔτε οἱ ζῶντες καέντες ἐν Σοδόμοις . Ἀνεκτότερον γάρ , φησίν , ἔσται γῇ Σοδῶμων καὶ Γομόρρων , ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ . Εἰ μὲν γὰρ μηδὲν αὐτῷ μήτε ἀμαρτανόντων ἡμῶν μέλει , μήτε κατορθούντων , ἴσως ἔξει τινὰ λόγον τὸ λέγειν μὴ εἶναι κολάσιν · εἰ δὲ τοσαύτην ποιεῖται σπουδήν , ὥστε μὴ ἁμαρτάνειν ἡμᾶς , καὶ τοσαῦτα πραγματεύεται , ὥστε κατορθοῦν , εὐδηλον ὅτι καὶ ἁμαρτάνοντας κολάζει , καὶ κατορθοῦντας στεφανοῖ . Σὺ δὲ μοι σχόπει τῶν πολλῶν τὴν ἀνωμαλίαν . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ ἐγκαλοῦσι τῷ Θεῷ , ὅτι μακροθυμεῖ πολλάκις , καὶ περιορᾷ πολλοὺς μαιροὺς , ἀσελεῖς , βιαίους , μὴ διδὼντας δίκην · ἔχει πάλιν ἂν ἀπειλήσῃ κολάζειν αὐτούς , σφοδροῖ καὶ βαρεῖς εἰσιν αἰτιώμενοι · καίτοι γε εἰ τούτο λυπεῖ , ἐκεῖνο ἀποδέχεσθαι ἔδει τὴν θαυμαζειν . Ἄλλ' ὡ τῆς ἀνοίας , ὡ τῆς ἀλόγου καὶ ἀνὼδους γνώμης · ὡ φιλαμαρτημόνος καὶ φιληθόνου καὶ πρὸς κακίαν βλέπουσας ψυχῆς · καὶ γάρ [ 752 ] ἀπὸ τῆς φιληθονίας τὰ δόγματα ἅπαντα ταῦτα τίκτεται · ὡς εἰ βουληθεῖν οἱ ταῦτα λέγοντες ἀρετῆς ἐπιλαθέσθαι , ταχέως καὶ περὶ τῆς γέννης πιστωθήσονται , καὶ οὐκ ἀμφιβαλοῦσι .
Lemmas: ὁ ἕτερος ὑπερέχω ( Ἀστήρ γάρ ἄστερος διαφέρω , φημί , ἐν δόξα ) πῶς ὁ ἁμαρτωλός ἐν ὁ αὐτός εἰμί ὁ Δίκαιος ; οὗτος γάρ οὐδέ εἄν ἄνθρωπος ἐργάζομαι ὁ σύγχυσις , μάτι γε ὁ Θεός . εἰμί δέ βούλομαι , καί ἐπί ὁ ἁμάρτημα , καί ἐπί ὁ ἤδη γίγνομαι οὗτος σύ δείκνυμι ὁ διαφορά καί ὁ ἀκριβής δικαιοκρισία . σκοπάω δέ ἁμαρτάνω ὁ Άδαμ , ἁμαρτάνω καί ὁ Εὔα · καί ἀμφότερος μέν παραβαίνω , οὐ ἐκ ἴσος δέ ἁμαρτάνω · οὐκοῦν οὐδέ ἐκ ἴσος κολάζω . τοσοῦτος γάρ ὁ μέσος εἰμί , ὡς Παῦλος εἶπον , ὅτι Άδαμ οὐ ἁπαστήθη , ὁ δέ γυνή ἀφίστημι ἐν παράβασις γίγνομαι . καίτοι ὁ ἀπάτη μή εἰμί · ἀλλά ὅμως ὁ ὁ Θεός μετά ἀκρίβεια ἐξετάζω τοσοῦτος δείκνυμι ὁ μέσος , ὡς Παῦλος εἶπον οὗτος . Μάλιν ὁ μέν Κάϊς κολάζω · ὁ δέ Ἄδαμεχ μετά ἐκεῖνος φονεύω , οὐδείς τοιοῦτος πάσχω · καίτοι καί οὗτος φόνος , ἐκεῖνος φόνος , καί πολύς χαλεπός , ὅτι μηδέ ὁ παράδειγμα γίγνομαι ἀγαθός οὗτος · ἀλλά ὅμως ἐπεί ὁ μέν οὔτε ἀδελφός σφάζω μετά παραινέω , οὔτε ἐσθίω ὁ κατηγορέω , οὔτε Θεός ἐρωτάω ἠνασυχύνθσεν , ἀλλά καί μηδείς ἐλέγχω καί κατεῖπον ἑαυτοῦ καί καταδικάζω , συγγνώμη τυγχάνω · ὁ δέ , ἐπεί τιναντία ποιέω , τιμωρέω . μάργηλις μετά ὅσος ἀκρίβεια ἐξετάζω ὁ γίγνομαι ὁ Θεός . Ζεύς οὗτος καί ὁ ἐν ὁ κατακλυσμός ἕτερος , καί ὁ ἐν Σόδομα ἄλλως τιμωρέω · καί ὁ Ἰσραηλίτης δέ πάλιν διάφορος , καί ὁ ἐν Βαβυλών , καί ὁ ἐπί Ἀντίοχος · δείκνυμι , ὅτι πολύς ἔχω ὁ ἡμέτερος λόγος . καί ὁ μέν ἐβδομήκοντα δουλεύω ἔτος , ὁ δέ τετρακόσιοι · ὁ δέ Τέσσα ἔργω , καί μυρίος ἕτερος χαλεπός ὑπομένω συμφορά , καί οὐδέ οὗτος ἀπαλλάσσω οὔτε οὗτος οὔτε ὁ ζῶ καίω ἐν Σόδομα . ἀνεκτός γάρ , φημί , εἰμί γῆ σοζωμος καί Γόμορρα , ἢ ὁ πόλις ἐκεῖνος . εἰμί μέν γάρ μηδείς αὐτός μήτε ἁμαρτάνω ἐγώ μέλος , μήτε κατορθόω , ἴσως ἔξειμι τις λόγος ὁ λέγω μή εἰμί κόλασις · εἰμί δέ τοσοῦτος ποιέω σπουδή , ὥστε μή ἁμαρτάνω ἐγώ , καί τοσοῦτος πραγματεύομαι , ὥστε κατορθόω , ευδηλος ὅτι καί ἁμαρτάνω κολάζω , καί κατορθόω στεφανόω . σύ δέ ἐγώ σκοπέω ὁ πολύς ὁ ἀνωμαλία . ἐνταῦθα μέν γάρ ἐγκαλέω ὁ Θεός , ὅτι μακροθυμέω πολλάκις , καί περιοράω πολύς μαιροος , ἀσελεῖς , βίαιος , μή διδὼντας δίκη · ἔχω πάλιν εἄν ἀπειλέω κολάζω αὐτός , σφοδρός καί βαρύς εἰμί αἰτιάομαι · καίτοι γε εἰμί οὗτος λυπέω , ἐκεῖνος ἀποδέχομαι ἐσθίω ὁ θαυμάζω . ἄλλος εἰμί ὁ ἄνοια , εἰμί ὁ ἄλογος καί ἀναδέω γνώμη · εἰμί φιλαμαρτημόνος καί φιληθονοος καί πρός κακία βλέπω Ψυχή · καί γάρ [ 752 ] ἀπό ὁ φιληθονίας ὁ δόγμα ἅπας οὗτος τίκτω · ὡς εἰμί βούλομαι ὁ οὗτος λέγω ἀρετή ἐπιλανθάνομαι , ταχέως καί περί ὁ γέννα πιστόω , καί οὐ ἀμφιβάλλω .