joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0503.1
καθεῖ , οὐχ ἐπὶ τῆς ἐπιθυμίας μόνον , ἀλλ’ ἐπὶ πάσης ἀπλῶς κακίας . Εἰ γὰρ μὴ ἠλθον , φησί , καὶ ἐδείλυνσα αὐτοῖς , ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον . Οὐκοῦν ἐντεῦθεν ἡ ἁμαρτία τὴν ὑπόθεσιν ἔλαβε , καὶ ἡ μείζων κακία . Καὶ πάλιν περὶ τῆς χάριτος Παῦλος διαλεγόμενος , φησὶ · Πῶς δοκεῖτε χείρωνος ἀξιωθῆναι τιμωρίας ὁ τῶν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καταπατήσας ; Οὐκοῦν καὶ τῇ χειρὶ τιμωρία τῆν ἀφορμὴν ἐντεῦθεν ἔχει ἀπὸ τῆς μείζονος εὐεργεσίας . Καὶ τοὺς Ἕλληνας δὲ φησὶ διὰ τοῦτο ἀναπολογήτους εἶναι , ὅτι καὶ λόγῳ τιμηθέντες , καὶ τῆς κτίσεως τὸ κάλλος καταμαθόντες , καὶ ἀπ’ αὐτῆς δυνάμενοι πρὸς τὸν Δημιουργὸν χειραγωγῆσθαι , τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐχ εἰς δέον ἐχρήσαντο . Ὅρα πανταχῶ τοῖς πονηροῖς τὰς ἀφορμὰς τοῦ μείζονος κολάζεσθαι ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν γινομένας πραγμάτων . Ἄλλ’ οὐ διότι διὰ τοῦτο κατηγόρησθαι τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ ταύτας μὲν θαυμασόμεθα μείζονας καὶ μετὰ ταῦτα , τὴν δὲ γνώμην τῶν εἰς τάναντία τοῖς ἀγαθοῖς κεχρημένων διαβαλοῦμεν . Τοῦτο τοίνυν καὶ ἐπὶ τοῦ νόμου ποιῶμεν . Ἄλλὰ τοῦτο μὲν ῥᾴδιον καὶ εὐχολον · τὸ δὲ ἀπορον ἐκεῖνό ἐστι . Πῶς φησι , Τὴν ἐπιθυμίαν οὐκ ἤδειν , εἰ μὴ ὁ νόμος εἶπεν · Οὐχ ἐπιθυμήσεις ; Εἰ γὰρ οὐκ ἤδει τὴν ἐπιθυμίαν πρὶν ἢ λάβῃ τὸν νόμον ὁ ἄνθρωπος , πότεν ὁ κατακλυσμὸς γέγονεν ; πότεν τὰ Σόδομα ἐνεπρήσθη ; Τί οὖν φησι ; Τὴν ἐπιτεταγμένην . Διὰ τοῦτο οὖν εἶπε , Κατεργάσατο ἐν ἐμοὶ ἐπιθυμίαν , ἀλλὰ , Πᾶσαν ἐπιθυμίαν , τὸ σφοδρὸν ἐνταῦθα αἰνιττόμενος . Καὶ τί τοῦ νόμου τὸ κέρδος , εἰ τὸ πᾶθος ἡὔξησεν , φησίν ; Οὐδὲν , ἀλλὰ καὶ πολὺ τὸ βλάδος · Ἀλλ’ οὐ τοῦ νόμου τὸ ἔγκλημα , ἀλλὰ τῆς ῥᾳθυμίας τῶν δεξαμένων . Ἡ γὰρ ἁμαρτία αὐτὸ κατεργάσατο , ἀλλὰ διὰ νόμου · ἀλλ’ οὐ τοῦτο τοῦ νόμου · [ 500 ] σπουδάζοντος , ἀλλὰ καὶ τὸ ἐναντίον . Σχυρωτέρα οὖν γέγονεν ἡ ἁμαρτία , καὶ σφόδρα · ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο ἔγκλημα τοῦ νόμου πάλιν , ἀλλὰ τῆς ἐκείνων ἀγνομσύνης . Χωρὶς γὰρ νόμου ἡ ἁμαρτία νεκρά · τουνέστιν , οὐχ οὕτω γνωρίμως . Ἦδεσαν μὲν γὰρ καὶ οἱ πρὸ τοῦ νόμου , ὅτι ἥμαρτανον , ἀκριβέστερον δὲ ἔμαθον μετὰ τὴν τοῦ νόμου δόσιν . Διὰ τοῦτο καὶ μείζονας ἦσαν κατηγορίας ὑπεύθυνοι . Οὐδὲ γὰρ ἦσαν ἢν πρὶν ἦσαν κατήγορον , καὶ μετὰ τῆς φύσεως καὶ τὸν νόμον φανερῶς διαγορῶνται ἅπαντα . Ἐγὼ δὲ ἔκων χωρὶς νόμου ποτέ . Πότε , εἶπέ μοι ; Πρὸ Μωϋσέως . Ὅρα πῶς δεῖξαι τὸν νόμον σπουδάζει , καὶ ἀφ’ ὧν ἐποίησε , καὶ ἀφ’ ὧν οὐχ ἐποίησε βαρύσαντα τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν . Ὅτε γὰρ χωρὶς νόμου ἔκων , φησίν , οὐχ οὕτω κατεδικαζόμην . Ἐλλοῦσας δὲ τῆς ἐντολῆς , ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν , ἐγὼ δὲ ἀπέθανον . Τοῦτο δοκεῖ μὲν εἶναι κατηγορία τοῦ νόμου · εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἐξετάζει , καὶ ἔγκώμιον αὐτοῖ φαίνεται ἄν . Οὐ γὰρ μὴ οὕσαν ὑπέστησεν , ἀλλὰ κρυπτομένην ἔδειξεν · ὅπερ καὶ ἐπαινὸς ἐστὶ τοῦ νόμου , εἰ γε πρὸ τοῦτο μὲν ἀνεπαίσθητος ἥμαρτανον , τοῦτο δὲ ἐλθόντος , εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον ἐμαρτύσαντο , τοῦτο γοῦν αὐτὸ ἀκριβῶς ἔμαθον , ὅτι ἥμαρτανον · ὅπερ οὐχ ἂν εἴη μικρὸν εἰς κακίας ἀπαλλαγὴν . Εἰ δὴ μὴ ἀπλλάγησαν τῆς κακίας , οὐδὲν τοῦτο πρὸς τὸν πᾶντα ὑπὲρ τούτων ποιήσαντα νόμον , ἀλλὰ πλῆς ἡ κατηγορία τῆς ἐκείνων γνώμης ἐστὶ παρ’ ἐλπίδα πᾶσαν διαφθαρείσης .
Lemmas: κάθημι , οὐ ἐπί ὁ ἐπιθυμία μόνος , ἀλλά ἐπί πᾶς ἀπλόος κακία . εἰμί γάρ μή ἠλσχω , φημί , καί διαλύω αὐτός , ἁμαρτία οὐ ἔχω . οὐκοῦν ἐντεῦθεν ὁ ἁμαρτία ὁ ὑπόθεσις λαμβάνω , καί ὁ μείζων κακία . καί πάλιν περί ὁ χάρις Παῦλος διαλέγω , φημί · Πῶς δοκέω χείρων ἀξιόω τιμωρία ὁ ὁ υἱός ὁ Θεός καταπατέω ; οὐκοῦν καί ὁ χείρ τιμωρία ὁ ἀφορμή ἐντεῦθεν ἔχω ἀπό ὁ μείζων εὐεργεσία . καί ὁ Ἕλλην δέ φημί διά οὗτος ἀναπολόγητος εἰμί , ὅτι καί λόγος τιμάω , καί ὁ κτίσις ὁ κάλλος καταμανθάνω , καί ἀπό αὐτός δύναμαι πρός ὁ Δημιουργός χειραγωγέω , ὁ σοφία ὁ Θεός οὐ εἰς δήω χράω . Ὅρας πανταχῶ ὁ πονηρός ὁ ἀφορμή ὁ μείζων κολάζω ἀπό ὁ ἀγαθός γίγνομαι πρᾶγμα . ἄλλος οὖον διότι διά οὗτος κατηγορέω ὁ εὐεργεσία ὁ Θεός , ἀλλά οὗτος μέν θαυμάζω μείζων καί μετά οὗτος , ὁ δέ γνώμη ὁ εἰς τἀναντία ὁ ἀγαθός χράομαι διαβάλλω . οὗτος τοίνυν καί ἐπί ὁ νόμος ποιέω . ἀλλά οὗτος μέν ῥᾴδιος καί ευχολος · ὁ δέ ἄπορος ἐκεῖνος εἰμί . Πῶς φημί , ὁ ἐπιθυμία οὐ ἀδέω , εἰμί μή ὁ νόμος εἶπον · οὐχ ἐπιθυμέω ; εἰμί γάρ οὐ ἦδος ὁ ἐπιθυμία πρίν ἢ λαμβάνω ὁ νόμος ὁ ἄνθρωπος , πότε ὁ κατακλυσμός γίγνομαι ; πότε ὁ Σόδομα ἐμπίμπρημι ; τις οὖν φημί ; ὁ ἐπιτάσσω . Ζεύς οὗτος οὖν εἶπον , Κατεργάζομαι ἐν ἐγώ ἐπιθυμία , ἀλλά , πᾶσα ἐπιθυμία , ὁ σφοδρός ἐνταῦθα αἰνίσσομαι . καί τίς ὁ νόμος ὁ κέρδος , εἰμί ὁ πάθος αὐξάνω , φημί ; οὐδείς , ἀλλά καί πολύς ὁ Βλάδος · ἀλλά οὖον ὁ νόμος ὁ ἔγκλημα , ἀλλά ὁ ῥᾳθυμία ὁ δέχομαι . ὁ γάρ ἁμαρτία αὐτός κατεργάζομαι , ἀλλά διά νόμος · ἀλλά οὖον οὗτος ὁ νόμος · [ 500 ] σπουδάζω , ἀλλά καί ὁ ἐναντίος . Σχυρωτέρα οὖν γίγνομαι ὁ ἁμαρτία , καί σφόδρα · ἀλλά οὐδέ οὗτος ἔγκλημα ὁ νόμος πάλιν , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος αγνομσυνεος . Χωρὶς γάρ νόμος ὁ ἁμαρτία νεκρός · τουνέστιν , οὐ οὗτος γνώριμος . οἶδα μέν γάρ καί ὁ πρό ὁ νόμος , ὅτι ἁμαρτάνω , ἀκριβής δέ μανθάνω μετά ὁ ὁ νόμος δόσις . Ζεύς οὗτος καί μείζων εἰμί κατηγορία ὑπεύθυνος . οὐδέ γάρ εἰμί εἄν πρίν εἰμί κατήγορος , καί μετά ὁ φύσις καί ὁ νόμος φανερῶς διαγοράζω ἅπας . ἐγώ δέ ἑκών Χωρὶς νόμος ποτός . Πότος , εἶπον ἐγώ ; πρό Μωϋσῆς . Ὅρας πῶς δείκνυμι ὁ νόμος σπουδάζω , καί ἀπό ὅς ποιέω , καί ἀπό ὅς οὐ ποιέω βαρυοδοω ὁ ἀνθρώπινος φύσις . ὅτε γάρ Χωρὶς νόμος ἑκών , φημί , οὐ οὗτος καταδικάζω . Ἔλλος δέ ὁ ἐντολή , ὁ ἁμαρτία ἀναζάω , ἐγώ δέ ἀποθνῄσκω . οὗτος δοκέω μέν εἰμί κατηγορία ὁ νόμος · εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , καί ἐγκώμιον αὐτός φαίνω ἄν . οὖον γάρ μή εἰμί ὑφίστημι , ἀλλά κρύπτω δείκνυμι · ὅσπερ καί ἐπαινός εἰμί ὁ νόμος , εἰμί γε πρό οὗτος μέν ἀνεπαίσθητος ἁμαρτάνω , οὗτος δέ ἔρχομαι , εἰμί καί μηδείς ἕτερος ἐμαρτύσαντο , οὗτος γοῦν αὐτός ἀκριβῶς μανθάνω , ὅτι ἁμαρτάνω · ὅσπερ οὐ εἄν εἰμί μικρός εἰς κακία ἀπαλλαγή . εἰμί δή μή ἀπαλλάσσω ὁ κακία , οὐδείς οὗτος πρός ὁ λήγω ὑπέρ οὗτος ποιέω νόμος , ἀλλά Πλῆς ὁ κατηγορία ὁ ἐκεῖνος γνώμη εἰμί παρά ἐλπίς πᾶς διαφθείρω .