joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0567.1
δικαιοσύνην . Πάλιν τὸ ῥῆμα συγγνώμης · ἀλλὰ τὸ ἔξης κατηγορίας ἐπιτεταρμένη , καὶ πᾶσαν ἀναιρούσης κατηγορίαν . Καὶ τὴν ἰδίαν γάρ , φησί , δικαιοσύνην ζητοῦντες στήσαι , τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάχθησαν . Ταῦτα δὲ ἐλεγε , δεῖξαις ὅτι ἀπὸ φιλοτικίας καὶ φιλαρχίας μᾶλλον , ἢ ἐξ ἀγνοίας ἐπλανήθησαν , καὶ ὅτι οὐδ’ αὐτὴν ταύτην τὴν δικαιοσύνην τὴν ἀπὸ τῶν νομῶν ἐστησαν · τὸ γὰρ εἶπαι , ζητοῦντες στήσαι , τοῦτό ἐστιν ἐμφαίνοντος . Καὶ σαφῶς μὲν αὐτὸ οὐ τέθεικεν · οὐδὲ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἐκατέρας τῆς δικαιοσύνης ἐξέπεσον · ἡμῖν δὲ αὐτὸ συνετέως σφόδρα καὶ μετὰ τῆς προσήκουσας αὐτῷ σοφίας . Εἰ γὰρ ἐκείνην ἐτι ζητοῦσι στήσαι , εὐδηλον ὅτι οὐχ ἔστησαν . Εἰ ταύτη οὐχ ὑπετάχθησαν , καὶ ταύτης ἐξέπεσον . Ἰδιαν δὲ δικαιοσύνην αὐτὴν καλεῖ , ἢ διὰ τὸ μηκέτι τὸν νόμον ἰσχύειν , ἢ διὰ τὸ πόνων εἶναι καὶ ἰδρύτων · ταύτην δὲ τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην τὴν ἐκ πίστεως , διὰ τὸ ἀλλοτριον αὐτὴν ἐκ τῆς ἄνωθεν εἶναι χάριτος , καὶ οὐχὶ πόνου , ἀλλὰ Θεοῦ δικαιοῦσθαι δωρεά . Ἄλλ’ οἱ αὐ τῷ Πνεύματι τῷ ἀγίῳ ἀντικπτοντες , φιλονεικοῦντες διὰ τοῦ νόμου δικαιωθῆναι , οὐ προσήλθον τῇ πίστει · μὴ προσελθόντες δὲ τῇ πίστει , μηδὲ λαβόντες τὴν ἐξ αὐτῆς δικαιοσύνην , καὶ ἀπὸ τοῦ νόμου μὴ δυνάμενοι δικαιωθῆναι , πάντοθεν ἐξέπεσον . Τέλος [ 622 ] γὰρ νόμου Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι . Ὅρα Παύλου σύνεσιν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐπὶ δικαιοσύνην καὶ δικαιοσύνην , ἵνα μὴ δόξωσι οἱ πιστεύσαντες ἐξ Ἰουδαίων τὴν μὲν ἔχειν , τῆς δὲ ἀπεστερηθῆναι , καὶ παρανομίας χρήσασθαι · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο οὐχ ἥττον δεδοικέναι ἐχρῆν ἐτι νεβλῦδας ὄντας · μηδὲ Ἰουδαῖοι πάλιν προσδοκήσωσι αὐτὴν κατορθοῦν , καὶ εἰπόντας , ὅτι Εἰ καὶ μὴ νῦν ἐπληρώσαμεν , ἀλλὰ πάντως πληρώσομεν · ὅρα τί κατασκευάζει . Δείκνυσιν , ὅτι μία ἐστὶν ἡ δικαιοσύνη , καὶ ἐκείνην εἰς ταύτην ἀνακεφαλαιοῦνται , καὶ ὅτι ὁ μὲν ταύτην ἐλόμενος τὴν διὰ πίστεως , κάκεινην ἐπλήρωσεν · ὁ δὲ ταύτην ἀτιμάσας , κάκεινης μετὰ ταύτης ἐξέπεσεν . Εἰ γὰρ τοῦ νόμου τέλος ὁ Χριστός , ὁ τὸν Χριστὸν οὐχ ἔχων , κἂν ἐκείνην δοκῇ ἔχειν , οὐχ ἔχει · ὁ δὲ τὸν Χριστὸν ἔχων , κἂν μὴ ἢ κατωρθωκὼς τὸν νόμον , τὸ πᾶν ἐλήφεν . Καὶ γὰρ τέλος ἰατρικῆς ὑγεία . Ὄσπερ οὖν ὁ δυνάμενος ὑγιὴ ποιεῖν , κἂν μὴ τὴν ἰατρικὴν ἔχῃ , τὸ πᾶν ἔχει · ὁ δὲ μὴ εἰδὼς θεραπεύειν , κἂν μετέναι δοκῇ τὴν τέχνην , τοῦ παντὸς ἐξέπεσεν · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ νόμου καὶ τῆς πίστεως , ὁ μὲν ταύτην ἔχων , καὶ τὸ ἐκείνου τέλος ἔχει · ὁ δὲ ταύτης ἐξὼ ὤν , ἀμφοτέρων ἐστὶν ἀλλότριος . Τί γὰρ ἰδούμενο ὁ νόμος ; Δίκαιον ποιῆσαι τὸν ἄνθρωπον · ἀλλ’ οὐχ ἰσχύσεν · οὐδεὶς γὰρ αὐτὸν ἐπλήρωσε . Τοῦτο οὖν τέλος τὸν νόμου , καὶ εἰς τοῦτο πάντα ἐβλέπε , καὶ διὰ τοῦτο πάντα ἐγένετο , καὶ αἱ δόρπαι καὶ αἱ ἐντολαὶ καὶ αἱ θυσίαι καὶ τὸ λοιπὸν πάντα , ἵνα δικαιωθῇ ὁ ἄνθρωπος . Ἄλλα τοῦτο τὸ τέλος ἠγυσεν ὁ Χριστὸς μειζόνως διὰ τῆς πίστεως . Μὴ τοίνυν φοβηθῆς , φησίν , ὡς τὸν νόμον παραβαίνων , ἐπειδὴ τῇ πίστει προσῆλθες · τότε γὰρ αὐτὸν παραβαίνεις , ὅτε δι’ αὐτὸν τὸν Χριστὸν μὴ πιστεύσῃς · ὡς , ἂν πιστεύσῃς αὐτῷ , κακείνον ἐπλήρωσας , καὶ πολλῷ πλεῖον ἢ ἐκέλευσε · πολλῷ γὰρ μείζονα δικαιοσύνην ἐλαβες . Εἶτα ἐπειδὴ ταῦτα ἀπόφασίς ἦν , ἀπὸ τῶν Γραφῶν πάλιν αὐτὰ πιστοῦται . Μαθῆσης γραφές , φησί , τὴν ἐκ τοῦ νόμου δικαιοσύνην . Ὁ δὲ λέγει , τοῦτό ἐστι · Μαθῆσης δείκνυσιν ἡμῖν τὴν ἐκ τοῦ νόμου δικαιοσύνην , ὁποία τις ἐστὶ καὶ ποταπή . Ποία τοίνυν , καὶ πόθεν συνίσταται ; Ἀπὸ τοῦ πληρωθῆναι τὰς ἐντολὰς . Ὁ ποιήσας αὐτά , φησί , ζήσεται ἐν αὐτοῖς . Καὶ ἄλλως οὐκ ἐν δικαίῳ γενέσθαι ἐν νόμῳ , ἀλλὰ τὰ πάντα πληρώσαντα · τοῦτο δὲ οὐδεὶς γέγονε δυνατόν .
Lemmas: δικαιοσύνη . πάλιν ὁ ῥῆμα συγγνώμη · ἀλλά ὁ ἔξειμι κατηγορία ἐπιτεταρμένη , καί πᾶς ἀναιρέω κατηγορία . καί ὁ ἴδιος γάρ , φημί , δικαιοσύνη ζητέω ἵστημι , ὁ δικαιοσύνη ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω . οὗτος δέ λέγω , δείκνυμι ὅτι ἀπό φιλοτικις καί φιλαρχία μᾶλλον , ἢ ἐκ ἄγνοια πλανάω , καί ὅτι οὐδέ αὐτός οὗτος ὁ δικαιοσύνη ὁ ἀπό ὁ νομός ἵστημι · ὁ γάρ εἶπον , ζητέω ἵστημι , οὗτος εἰμί ἐμφαίνω . καί σαφῶς μέν αὐτός οὖον τίθημι · οὐδέ γάρ εἶπον , ὅτι ἑκάτερος ὁ δικαιοσύνη ἐκπίπτω · ἐγώ δέ αὐτός σύνετος σφόδρα καί μετά ὁ προσακούω αὐτός σοφία . εἰμί γάρ ἐκεῖνος ἔτι ζητέω ἵστημι , ευδηλος ὅτι οὐ ἵστημι . εἰμί οὗτος οὐ ὑποτάσσω , καί οὗτος ἐκπίπτω . Ἴδιος δέ δικαιοσύνη αὐτός καλέω , ἢ διά ὁ μηκέτι ὁ νόμος ἰσχύω , ἢ διά ὁ πόνος εἰμί καί ιδρυτής · οὗτος δέ ὁ Θεός δικαιοσύνη ὁ ἐκ πίστις , διά ὁ ἀλλότριος αὐτός ἐκ ὁ ἄνωθεν εἰμί χάρις , καί οὐ πόνος , ἀλλά Θεός δικαιόω δωρεά . ἄλλος ὁ αὖος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἀντικπτοντες , φιλονεικέω διά ὁ νόμος δικαιόω , οὖον προσέρχομαι ὁ πίστις · μή προσέρχομαι δέ ὁ πίστις , μηδέ λαμβάνω ὁ ἐκ αὐτός δικαιοσύνη , καί ἀπό ὁ νόμος μή δύναμαι δικαιόω , πάντοθεν ἐκπίπτω . Τέλος [ 622 ] γάρ νόμος Χριστός εἰς δικαιοσύνη πᾶς ὁ πιστεύω . Ὅρας Παῦλος σύνεσις . ἐπεί γάρ ἐπί δικαιοσύνη καί δικαιοσύνη , ἵνα μή δοκέω ὁ πιστεύω ἐκ Ἰουδαῖος ὁ μέν ἔχω , ὁ δέ ἀποστερέω , καί παρανομία χράω · καί γάρ καί οὗτος οὐ ἥσσων δείδω χρή ἔτι νεβλυδαις εἰμί · μηδέ Ἰουδαῖος πάλιν προσδοκάω αὐτός κατορθόω , καί εἶπον , ὅτι εἰμί καί μή νῦν πληρόω , ἀλλά πάντως πληρόω · ὁράω τίς κατασκευάζω . δείκνυμι , ὅτι εἷς εἰμί ὁ δικαιοσύνη , καί ἐκεῖνος εἰς οὗτος ἀνακεφαλαιόω , καί ὅτι ὁ μέν οὗτος αἱρέω ὁ διά πίστις , ἐκεῖνος πληρόω · ὁ δέ οὗτος ἀτιμάζω , ἐκεῖνος μετά οὗτος ἐκπίπτω . εἰμί γάρ ὁ νόμος τέλος ὁ Χριστός , ὁ ὁ Χριστός οὐ ἔχω , κἀν ἐκεῖνος δοκέω ἔχω , οὐ ἔχω · ὁ δέ ὁ Χριστός ἔχω , κἀν μή ἢ κατορθόω ὁ νόμος , ὁ πᾶς λαμβάνω . καί γάρ τέλος ἰατρικός ὑγεία . ὅσπερ οὖν ὁ δύναμαι ὑγιής ποιέω , κἀν μή ὁ ἰατρικός ἔχω , ὁ πᾶς ἔχω · ὁ δέ μή εἰδοί θεραπεύω , κἀν μέτειμι δοκέω ὁ τέχνη , ὁ πᾶς ἐκπίπτω · οὗτος καί ἐπί ὁ νόμος καί ὁ πίστις , ὁ μέν οὗτος ἔχω , καί ὁ ἐκεῖνος τέλος ἔχω · ὁ δέ οὗτος ἐξίημι εἰμί , ἀμφότερος εἰμί ἀλλότριος . τις γάρ ὁράω ὁ νόμος ; Δίκαιος ποιέω ὁ ἄνθρωπος · ἀλλά οὐ ἰσχύω · οὐδείς γάρ αὐτός πληρόω . οὗτος οὖν τέλος ὁ νόμος , καί εἰς οὗτος πᾶς βλέπω , καί διά οὗτος πᾶς γίγνομαι , καί ὁ δόρπος καί ὁ ἐντολή καί ὁ θυσία καί ὁ λοιπός πᾶς , ἵνα δικαιόω ὁ ἄνθρωπος . ἄλλος οὗτος ὁ τέλος ἁγίζω ὁ Χριστός μέγας διά ὁ πίστις . μή τοίνυν φοβέω , φημί , ὡς ὁ νόμος παραβαίνω , ἐπεί ὁ πίστις πρόσειμι · τότε γάρ αὐτός παραβαίνω , ὅτε διά αὐτός ὁ Χριστός μή πιστεύω · ὡς , εἄν πιστεύω αὐτός , ἐκεῖνος πληρόω , καί πολύς πλείων ἢ κελεύω · πολύς γάρ μείζων δικαιοσύνη λαμβάνω . εἶτα ἐπεί οὗτος ἀπόφασις εἰμί , ἀπό ὁ γραφής πάλιν αὐτός πιστόω . μάθηση γραφή , φημί , ὁ ἐκ ὁ νόμος δικαιοσύνη . ὁ δέ λέγω , οὗτος εἰμί · μάθηση δείκνυμι ἐγώ ὁ ἐκ ὁ νόμος δικαιοσύνη , ὁποῖος τις εἰμί καί ποδαπός . Ποία τοίνυν , καί πόθεν συνίστημι ; ἀπό ὁ πληρόω ὁ ἐντολή . ὁ ποιέω αὐτός , φημί , ζῶ ἐν αὐτός . καί ἄλλως οὐ ἐν Δίκαιος γίγνομαι ἐν νόμος , ἀλλά ὁ πᾶς πληρόω · οὗτος δέ οὐδείς γίγνομαι δυνατός .