joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0558.1
μὲν τοῦ ᾿Αδὰμ οὐ λύει , τὸ δὲ αὐτοῦ λύει ἐκ τούτου , καὶ δείκνυσιν , ὅτι λόγον ἔχει πλείονα τὸ τὸν ὑπὲρ αὐτὸν ἀποθανόντα ἐξουσίαν ἔχειν αὐτῶν ὡς ἂν θέλῃ . Τὸ μὲν γὰρ ἕνὸς ἀμαρτήσαντος πάντας κολάζεσθαι , οὐ σφόδρα δοκεῖ κατὰ λόγον γίνεσθαι τοῖς πολλοῖς · τὸ δὲ ἕνὸς κατορθώσαντος πάντας δικαιοῦσθαι , καὶ λόγον ἔχει ἄν μᾶλλον , καὶ τῷ Θεῷ πρεσβύτερον . ᾿Αλλ᾿ ὅμως οὐκ ἔλυσεν ἐκεῖνο τὸ ἀπορούμενον · ὅσω γὰρ ἀσφαρέστερον ἔμενε , τοσούτω μᾶλλον ὁ ᾿Ιουδαῖος ἐπαστομίζετο · καὶ ἡ τούτου διαπόρησις ἐπ᾿ ἐκεῖνο πεσθείη , καὶ σαφέστερον τοῦτο ἐκείνῳ γίνοιτο . Οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα , ἐκ διαπορουμένων ἐτέρων λύει τὰ ζητούμενα · πρὸς γὰρ ᾿Ιουδαίους ὁ λόγος ἦν αὐτῷ . Διὰ τοῦ τούτο τὰ μὲν παραδείγματα , ἃπερ ἤγαγεν εἰς μίσον , οὐ σφόδρα λύει · οὐ γὰρ ἦν ὑπεύθυνος τοιοῖς , ὡς ἐν τῇ πρὸς ᾿Ιουδαίους μάχῃ · τὰ δὲ αὐτοῦ πάντα ἔξ ἀκείνων ποιεῖ σαφέστερα . Τὶ γὰρ θαυμάζεις , φησίν , ὅτι ᾿Ιουδαίων οὐ μὲν ἐπόθησαν , οἱ δὲ οὐκ ἐσώθησαν νῦν ; Καὶ γὰρ ἀνὼν τοῦτο ἐπὶ τῶν πατριαρχῶν γινόμενον ἴδοι τις ἂν . Διὰ τὶ γὰρ ὁ ᾿Ισαὰκ σπέρμα καλεῖται μόνος , καίτοι γε καὶ τοῦ ᾿Ισμαὴλ αὐτὸς ἦν πατὴρ καὶ ἐτέρων πλεόνων ; ᾿Αλλ᾿ ἀπὸ δουλῆς ἦν μητρός ; Καὶ τὶ τοῦτο πρὸς τὴν γεγεννηκότα ; Πλὴν οὐδὲν φιλονεικῶ · ἐκβαλ[λ]εσθω διὰ τὴν μητέρα οὗτος · τί ἄν εἰποιμεν περὶ τῶν ἀπὸ τῆς Χεττούρας ; οὐχὶ ἐλαύθεροι , καὶ ἐξ ἐλευθέρας ; διὰ τὶ μὴ τοῖς αὐτοῖς ἐπιμήθισαν προεδρίοις τῷ ᾿Ισαὰκ ; Καὶ τὶ λέγω τούτους ; ᾿Η γὰρ Ῥεβέκκα καὶ μόνῃ τῷ ᾿Ισαὰκ γέγονε γυνή , καὶ δύο τεκοῦσα παῖδας , ἐκ τοῦ ᾿Ισαὰκ ἐπεὶν ἀμφοτέρους · ἀλλ᾿ ὅμως οἱ τεχθέντες τοῦ αὐτοῦ πατρὸς ὄντες , τῆς αὐτῆς μητρός , τὰς αὐτὰς λύσαντες ὀδύνας , καὶ ὁμοπάτοροι ὄντες καὶ ὁμομήτριοι , καὶ πρὸς τούτοις καὶ δίδυμοι , οὐ τῶν αὐτῶν ἀπῆλυσαν . Καίτοι γε ἐνταῦθα οὐ δουλείαν ἔχει εἰτιάζεσθαι μητρός , ὡς ἐπὶ τοῦ ᾿Ισμαὴλ , οὐδὲ τὸν μὲν ἐκ ταύτης , τὸν δὲ ἐξ ἑτέρας γεγεννησθαι νηδύος , καθάπερ ἐπὶ τῆς Χεττούρας καὶ τῆς Σάρρας , ὅπου γε καὶ τῆς ὥρας αὐτῆς οἰκονόησαν τῶν ὀδίνων . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος , ὡς ἐπὶ σαφέστερον ἐξελθὼν παράδειγμα , οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ ᾿Ισαὰκ τοῦτο σνεῖν , φησίν , ἀλλὰ καὶ Ῥεβέκκας ἐξ ἑνὸς [ 611 ] κοίτης ἔχουσα ᾿Ισαὰκ τοῦ πατρὸς ἡμῶν . Μὴκω γὰρ γεννηθέντων , μηδὲ πραξάντων τι ἀγαθὸν τὴ κακόν , ἵνα ἡ κατ᾿ ἐκλογὴν τοῦ Θεοῦ πρόθεσις μὴ , οὐκ ἐξ ἔργων , ἀλλ᾿ ἐκ τοῦ καλοῦντος , ἐρρήθη αὐτῇ , ὅτι ᾿Ο μειὼν δουλεύσει τῷ ἐλδιστον · καθὼς γέγραπται . Τὸν ᾿Ιακὼβ ἠγάπησα , τὸν δὲ ᾿Ησαὺ ἐμίσησα . Τινὸς οὖν ἐνεκεν ὁ μὲν ἐφίλειτο , ὁ δὲ ἐμισεῖτο ; διὰ τὶ ὁ μὲν ἐδούλευεν , ὁ δὲ ἐδουλεύετο ; ᾿Επειδὴ ὁ μὲν πονηρός , ὁ δὲ ἀγαθὸς ἦν ; Καίτοι μηδὲνὼ γεγεννημένοι , ὁ μὲν ἐτιμάτο , ὁ δὲ κατεδιδάκετο · ὅπου γὰρ γεγεννημένων , ὁ Θεὸς ἔλεγεν , ὅτι ᾿Ο μειὼν δουλεύσει τῷ ἐλδιστονι . Τίνος οὖν ἐνεκεν τοῦτο εἶπεν ὁ Θεός ; ᾿Οτι οὐκ ἀναμνεῖ , καθάπερ ἄνθρωπος , ἀπὸ τοῦ τέλους τῶν πραγμάτων ἰδεῖν τὸν ἀγαθὸν , καὶ τὸν οὐ τοιούτον , ἀλλὰ καὶ πρὸ τούτων οὐδε τὸν μὲν ὁ πονηρός , τὸς δὲ ὁ μὴ τοιούτος . Καὶ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ᾿Ισραηλιτῶν γέγονε μετὰ πλείονος τοῦ θαύματος . Τὶ γὰρ λέγω , φησί , περὶ τοῦ ᾿Ησαὺ καὶ τοῦ ᾿Ιακώβ , ὧν ὁ μὲν πονηρὸς ἦν , ὁ δὲ ἀγαθός ; ᾿Επὶ γὰρ τῶν ᾿Ισραηλιτῶν κοινὴ ὁ ἀμάρτημα ἦν · πάντες γὰρ τὸν μύσγον προσεκύνησαν . ᾿Αλλ᾿ ὅμως ὁ μὲν ἠλεήθησαν , οἱ δὲ οὐκ ἠλεθησαν · ᾿Ελεήσω γὰρ , φησίν , ὃν ἂν ἐλέω , καὶ οἰκτειρήσω ὃν ἂν οἰκτείρω . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν κολαζομένων ἴδοι τις ἂν . Τὶ γὰρ ἂν εἴποις περὶ τοῦ Φαραώ , ὅτι ἐκολάσθη καὶ τοσαύτην ἔδωκε δίκην ; ᾿Οτι σκληρὸς ἦν καὶ ἀπειθής . ᾿Αρ᾿ οὖν αὐτὸς μόνος , ἄλλος δὲ οὐδὲ εἰς ; πῶς οὖν οὗτος οὕτω σφοδρῶς ἐκολάσθε ; τὶ δὴποτε δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ᾿Ιουδαίων τὸν οὐ λαὸν ἐκάλεσε λαόν , καὶ πάλιν , οὐ πάντας τῆς αὐτῆς ἡλίου τιμῆς ; ᾿Εὰν γὰρ ὧν , φησίν , ὥσει Ἄμμος τὴς θαλάσσης , τὸ κατάλειμμα σωθήσεται . Καὶ τίνος ἐνεκεν τὸ κατάλειμμα μόνον ; ᾿Ορῆς ὅσης ἀπορίας ἐνέπλησε τὰ προκείμενα ; Καὶ μᾶλα εἰκῶς · ὅταν γὰρ ἐπὶ τὸν ἀντίδικον εἰς ἀπορίαν ἐμβαλῇ , μὴ εὐθύς τὴν λύσιν ἔπαγε . Εἰ γὰρ καὶ αὐτὸς φαίνει τῆς αὐτῆς ἀγωνίας ὑπεύθυνος ὤν , τὶ κινδύνους αὐτὸς ἀνέχῃ περὶτούς ; τὶ θρασύτερον ποιεῖς εἰνούς , τὸ πᾶν ἐπὶ σαυτὸν ἐλκων ;
Lemmas: μέν ὁ Αδάμ οὖον λύω , ὁ δέ αὐτός λύω ἐκ οὗτος , καί δείκνυμι , ὅτι λόγος ἔχω πλείων ὁ ὁ ὑπέρ αὐτός ἀποθνῄσκω ἐξουσία ἔχω αὐτός ὡς εἄν ἐθέλω . ὁ μέν γάρ εἷς ἁμαρτάνω πᾶς κολάζω , οὖον σφόδρα δοκέω κατά λόγος γίγνομαι ὁ πολύς · ὁ δέ εἷς κατορθόω πᾶς δικαιόω , καί λόγος ἔχω ἄν μᾶλλον , καί ὁ Θεός πρέσβυς . Αλ ὅμως οὐ λύω ἐκεῖνος ὁ ἀπορέω · ὅσος γάρ ἀσφαρέστερον μένω , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ Ἰουδαῖος ἐφίστημι · καί ὁ οὗτος διαπόρησις ἐπί ἐκεῖνος πίπτω , καί σαφής οὗτος ἐκεῖνος γίγνομαι . οὕτως δή καί ἐνταῦθα , ἐκ διαπορέω ἕτερος λύω ὁ ζητέω · πρός γάρ Ἰουδαῖος ὁ λόγος εἰμί αὐτός . Ζεύς ὁ οὗτος ὁ μέν παράδειγμα , ὅσπερ ἄγω εἰς μίσον , οὖον σφόδρα λύω · οὖον γάρ εἰμί ὑπεύθυνος τοῖος , ὡς ἐν ὁ πρός Ἰουδαῖος μάχομαι · ὁ δέ αὐτός πᾶς ἐκ ἐκεῖνος ποιέω σαφής . τίς γάρ θαυμάζω , φημί , ὅτι Ἰουδαῖος οὖον μέν πίνω , ὁ δέ οὐ σῴζω νῦν ; καί γάρ ἰδμάν οὗτος ἐπί ὁ πατριάρχης γίγνομαι ὁράω τις εἄν . Ζεύς τίς γάρ ὁ ᾿Ισαὰκ σπέρμα καλέω μόνος , καίτοι γε καί ὁ Ισμαήλ αὐτός εἰμί πατήρ καί ἕτερος πλέω ; Αλ ἀπό Δουλῆς εἰμί μήτηρ ; καί τίς οὗτος πρός ὁ γεννάω ; πλήν οὐδείς φιλονεικέω · ἐκβάλλω διά ὁ μήτηρ οὗτος · τίς ἄν εἶπον περί ὁ ἀπό ὁ Χεττούρα ; οὐ ελαυθερω , καί ἐκ ἐλεύθερος ; διά τίς μή ὁ αὐτός επιμηθισαω προεδριον ὁ ᾿Ισαὰκ ; καί τίς λέγω οὗτος ; ᾿Η γάρ Ῥεβέκκα καί μόνος ὁ ᾿Ισαὰκ γίγνομαι γυνή , καί δύο τίκτω παῖς , ἐκ ὁ ᾿Ισαὰκ ἔπω ἀμφότερος · ἀλλά ὅμως ὁ τίκτω ὁ αὐτός πατήρ εἰμί , ὁ αὐτός μήτηρ , ὁ αὐτός λύω ὀδύνη , καί ὁμοπάτωρ εἰμί καί ὁμομήτριος , καί πρός οὗτος καί δίδυμος , οὖον ὁ αὐτός ἀπέρχομαι . καίτοι γε ἐνταῦθα οὖον δουλεία ἔχω ειτιαζομαι μήτηρ , ὡς ἐπί ὁ Ισμαήλ , οὐδέ ὁ μέν ἐκ οὗτος , ὁ δέ ἐκ ἕτερος γεννάω νηδύς , καθάπερ ἐπί ὁ Χεττούρα καί ὁ Σάρα , ὅπου γε καί ὁ ὥρα αὐτός οικονοεω ὁ οδιναω . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ Παῦλος , ὡς ἐπί σαφής ἐξέρχομαι παράδειγμα , οὖον μόνος ἐπί ὁ ᾿Ισαὰκ οὗτος συνίημι , φημί , ἀλλά καί Ῥεβέκκα ἐκ εἷς [ 611 ] κοίτη ἔχω ᾿Ισαὰκ ὁ πατήρ ἐγώ . μηκάομαι γάρ γεννάω , μηδέ πράσσω τίς ἀγαθός ὅς κακός , ἵνα ὁ κατά ἐκλογή ὁ Θεός πρόθεσις μή , οὐ ἐκ ἔργον , ἀλλά ἐκ ὁ καλέω , εἴρω αὐτός , ὅτι ᾿Ο μειόω δουλεύω ὁ ἐλδιστον · καθώς γράφω . ὁ Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ ᾿Ησαὺ μισέω . τις οὖν ἕνεκα ὁ μέν φιλέω , ὁ δέ μισέω ; διά τίς ὁ μέν δουλεύω , ὁ δέ δουλεύω ; Επειδή ὁ μέν πονηρός , ὁ δέ ἀγαθός εἰμί ; καίτοι μηδὲνὼ γεννάω , ὁ μέν τιμάω , ὁ δέ καταδιδάσκω · ὅπου γάρ γεννάω , ὁ θεός λέγω , ὅτι ᾿Ο μειόω δουλεύω ὁ ἐλδιστονι . τίς οὖν ἕνεκα οὗτος εἶπον ὁ Θεός ; ᾿Οτι οὐ ἀναμιμνήσκω , καθάπερ ἄνθρωπος , ἀπό ὁ τέλος ὁ πρᾶγμα ὁράω ὁ ἀγαθός , καί ὁ οὖον τοιοῦτος , ἀλλά καί πρό οὗτος οὐ ὁ μέν ὁ πονηρός , τός δέ ὁ μή τοιούτος . καί οὗτος καί ἐπί ὁ Ισραηλίτης γίγνομαι μετά πλείων ὁ θαῦμα . τίς γάρ λέγω , φημί , περί ὁ ᾿Ησαὺ καί ὁ Ιακώβ , ὅς ὁ μέν πονηρός εἰμί , ὁ δέ ἀγαθός ; ᾿Επὶ γάρ ὁ Ισραηλίτης κοινός ὁ ἁμάρτημα εἰμί · πᾶς γάρ ὁ μύσγον προσκυνέω . Αλ ὅμως ὁ μέν ἐλεέω , ὁ δέ οὐ ἐλεέω · ᾿Ελεήσω γάρ , φημί , ὅς εἄν ἔλεος , καί οἰκτίρω ὅς εἄν οἰκτείρω . οὗτος καί ἐπί ὁ κολάζω ὁράω τις εἄν . τίς γάρ εἄν εἶπον περί ὁ Φαραώ , ὅτι κολάζω καί τοσοῦτος δίδωμι δίκη ; ᾿Οτι σκληρός εἰμί καί ἀπειθής . Αρ οὖν αὐτός μόνος , ἄλλος δέ οὐδέ εἰς ; πῶς οὖν οὗτος οὗτος σφοδρός κολάζω ; τίς δήποτε δέ καί ἐπί ὁ Ἰουδαῖος ὁ οὖον λαός καλέω λαός , καί πάλιν , οὖον πᾶς ὁ αὐτός ἥλιος τιμή ; Ἐάν γάρ ὅς , φημί , ὠθέω Ἄμμος σής θάλασσα , ὁ κατάλειμμα σῴζω . καί τίς ἕνεκα ὁ κατάλειμμα μόνος ; ᾿Ορῆς ὅσος ἀπορία ἐμπίμπλημι ὁ πρόκειμαι ; καί μῆλον ἵημι · ὅταν γάρ ἐπί ὁ ἀντίδικος εἰς ἀπορία ἐμβάλλω , μή εὐθύς ὁ λύσις ἐπάγω . εἰμί γάρ καί αὐτός φαίνω ὁ αὐτός ἀγωνία ὑπεύθυνος εἰμί , τίς κίνδυνος αὐτός ἀνέχω περιος ; τίς θρασύς ποιέω Ἰνώ , ὁ πᾶς ἐπί σαυτοῦ ἕλκω ;