joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0643.1
Πάντολιν τοίνυν τὰ καθ' ἑαυτὸς περισκοπῶμεν , καὶ μηδὲ μικρὰν μηδενὶ παρέχωμεν λαβήν . Καὶ γὰρ στάδιον ὁ παρὸν βίος , καὶ μικροὺς πάντοθεν ὀφθαλ-μοὺς ἔχειν δεῖ , μηδὲ νομίζειν ἀρκεῖν εἰς ἀπολογίαν τὴν ἄγνοιαν . Ἔστι γάρ , ἔστι καὶ ἄγνοιας δοῦναι δίκην , ὅταν ἡ ἄγνοια ἀσύγγνωστος ᾖ · ἐπεὶ καὶ Ἰου-δαῖοι ἠγνόησαν , ἀλλ' οὐ συγγνώμης ἄξια ἠγνόησαν · καὶ Ἕλληνες ἠγνόησαν , ἀλλ' ἀπολογίαν οὐκ ἔχουσιν , Ὅταν μὲν γὰρ ταῦτα ἀγνοῆς ὧς μὴ δυνατὸν εἰδέναι , οὐδὲν ἔγκλημα ὑποστήσῃ · ὅταν δὲ τὰ ῥάβδια καὶ δυ-νατὰ γνωρίζειν , τὴν ἐσχάτην δώσεις δίκην . Ἄλλως δέ , ἂν μὴ σφόδρα ὧμεν ἀναπεπτωκότες , ἀλλὰ τὰ παρ' ἑαυτῶν συνεῖναι ἐκχωμεν ἀπαντα , καὶ ἐν τοῖς ἀγνοουμένοις χεῖρα ἡμῖν ὁ Θεὸς ὀρέξει · δ καὶ Φιλιπ-πησίοις ἔλεγεν Παῦλος · Καὶ εἰ τι ἕτερόν φρονεῖτε , καὶ τοῦτο ὁ Θεὸς ὑμῖν ἀποκαλύψει . Ὅταν δὲ μηδὲ ὧν νομίζετε , κούφισμα ἀνύειν , οὐδὲ ἕκείνης ἀπολούσομεν τῆς συμμάχιας · δ καὶ ἐπὶ Ἰουδαίων γέγονε . Διὰ γὰρ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ , φησίν , ὅτι βλέποντες οὐ βλέπουσιν . Πῶς βλέποντες οὐκ ὁδεῖπον ; Ἰδόντες δαιμόνας ἐλαυνομένους , καὶ ἔλεγον , Δαυμοσίῳ ἔχει · ἰδόντες νεκροὺς ἐγείρομενους , καὶ οὐ προσεκύουν , ἀλλ' ἀνελεῖν αὐτὸν ἐμελίζον . Ἄλλ' οὐχ ὁ Κορνήλιος τοιοῦτος . Διὰ τοῦτο , ἐπεὶδὴ πάντα τὰ παρ' ἑαυτοῦ μετὰ σπουδῆς ἔπραττε , καὶ τὸ λείπον αὐτῷ προσέθηκεν ὁ Θεός . Μὴ τοίνυν λέγε , Πῶς τὸν δεῖνα ἀπλαστον δυναι καὶ χρηστὸν περιεῖδεν ὁ Θεός , Ἕλληνα δυναι ; Πρῶτον μὲν γάρ , εἰ τις ἀπλαστος , οὐχ ἀνθρώποις δυνατὸν εἰδέναι , ἀλλὰ τῷ πλάσαντι κατὰ μόνας τὰς καρδίας · ἔπειτα κά-κεινο ἐστίν εἰπεῖν , ὅτι οὐχ ἐφρόντισε πολλάκις οὐδὲ ἐσπούδασε . Καὶ πῶς , φησίν , θύναιτο , σφόδρα ἀπλα-στος ὧν ; Οὐκοῦν τὸν ἀπλοῦν τοῦτον καὶ ἀρελῆ σκλῆπει μοι , καὶ καταμάνθανε ἐπὶ τῶν βιωτικῶν , καὶ ὄψει πολλὴν ἀκριβείαν ἐπιδεικνύμενον , ἢν εἰ γε ἐδούλευε καὶ ἐπὶ τῶν πνευματικῶν ἐπιδείκνυσθαι , οὐχ ἂν παρ-εῴρη · καὶ γὰρ ἥλιον φανώτερα α τὰ τῆς ἀληθείας . Καὶ ὅπουπερ ἂν ἀφικνῆται τις , ῥαδίως ἐπιλήψεται τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας , εἰ γε βουληθεῖ προσέχειν καὶ [ 716 ] μὴ πάρσερον τοῦτο ἡγεῖσθαι . Μὴ γὰρ ἐν Πα-λαιστίνα τὰ πράγματα συνεκλείσθη · μὴ γὰρ ἐν γωνίᾳ μικρᾷ τῆς οἰκουμένης ; Οὐχ ἤκουσας τοῦ προφήτου λέγοντος , ὅτι Πάντες εἰδήσουσί με ἀπὸ μικροῦ ὥς μεγάλου ; οὐχ ὁρᾷς τὰ πράγματα ἀληθεύοντα ; Πῶς οὖν ἂν ἔχοιεν οὗτοι συγγνώμην , ὁρῶντες τὸ δόγμα τῆς ἀληθείας ἐκτεταμένον , καὶ μὴ περιεργα-ζόμενοι μηδὲ φροντίζοντες μαθεῖν ;
Lemmas: παντολις τοίνυν ὁ κατά εαυτός περισκοπέω , καί μηδέ μικρός μηδείς παρέχω λαβή . καί γάρ στάδιον ὁ πάρειμι βίος , καί μικρός πάντοθεν ὀφθαλμός ἔχω δεῖ , μηδέ νομίζω ἀρκέω εἰς ἀπολογία ὁ ἄγνοια . εἰμί γάρ , εἰμί καί άγνοια δίδωμι δίκη , ὅταν ὁ ἄγνοια ἀσύγγνωστος εἰμί · ἐπεί καί Ἰουδαῖος ἀγνοέω , ἀλλά οὖον συγγνώμη ἄξιος ἀγνοέω · καί Ἕλλην ἀγνοέω , ἀλλά ἀπολογία οὐ ἔχω , ὅταν μέν γάρ οὗτος ἀγνοέω ὅς μή δυνατός οἶδα , οὐδείς ἔγκλημα ὑφίστημι · ὅταν δέ ὁ ῥαβδίον καί δυνατός γνωρίζω , ὁ ἔσχατος δίδωμι δίκη . ἄλλος δέ , εἄν μή σφόδρα ἵημι ἀναπίπτω , ἀλλά ὁ παρά ἑαυτοῦ συνίημι ἐκχέω ἅπας , καί ἐν ὁ ἀγνοέω χείρ ἐγώ ὁ θεός ὄρεξις · δ καί Φιλιππήσιος λέγω Παῦλος · καί εἰμί τίς ἕτερος φρονέω , καί οὗτος ὁ θεός σύ ἀποκάλυψις . ὅταν δέ μηδέ ὅς νομίζω , κούφισμα ἀνύω , οὐδέ ἐκεῖνος ἀπολούω ὁ συμμαχία · δ καί ἐπί Ἰουδαῖος γίγνομαι . Ζεύς γάρ οὗτος ἐν παραβολή αὐτός λαλέω , φημί , ὅτι βλέπω οὖον βλέπω . Πῶς βλέπω οὐ οδειπως ; εἶδον δαίμων ἐλαύνω , καί λέγω , δαυμοσειω ἔχω · ὁράω νεκρός ἐγείρω , καί οὖον προσκυνέω , ἀλλά ἀναιρέω αὐτός μελίζω . ἄλλος οὐ ὁ Κορνήλιος τοιοῦτος . Ζεύς οὗτος , ἐπειδή πᾶς ὁ παρά ἑαυτοῦ μετά σπουδή πράσσω , καί ὁ λείπω αὐτός προστίθημι ὁ Θεός . μή τοίνυν λέγω , Πῶς ὁ Δεῖνα άπλαστος δύο καί χρηστός περιοράω ὁ Θεός , Ἕλλην δύο ; Πρῶτος μέν γάρ , εἰμί τις άπλαστος , οὐ ἄνθρωπος δυνατός οἶδα , ἀλλά ὁ πλάσσω κατά μόνος ὁ Καρδία · ἔπειτα κά-κεινο εἰμί εἶπον , ὅτι οὐ φροντίζω πολλάκις οὐδέ σπουδάζω . καί πῶς , φημί , θύνω , σφόδρα άπλαστος ὅς ; οὐκοῦν ὁ ἀπολόω οὗτος καί Αρέλη σκλῆπει ἐγώ , καί καταμανθάνω ἐπί ὁ βιωτικός , καί ὁράω πολύς ἀκρίβεια ἐπιδείκνυμι , εἄν εἰμί γε δουλεύω καί ἐπί ὁ πνευματικός ἐπιδείκνυμι , οὐ εἄν παροράω · καί γάρ ἥλιος φανός ὅς ὁ ὁ ἀλήθεια . καί ὅπου εἄν ἀφικνέομαι τις , ῥᾳδίως ἐπιλαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία , εἰμί γε βούλομαι προσέχω καί [ 716 ] μή πάρσερον οὗτος ἡγέομαι . μή γάρ ἐν Παλαιστίνα ὁ πρᾶγμα συγκλείω · μή γάρ ἐν γωνία μικρός ὁ οἰκέω ; οὐχ ἀκούω ὁ προφήτης λέγω , ὅτι πάνετες ὁράω ἐγώ ἀπό μικρός ὅς μέγας ; οὐ ὁράω ὁ πρᾶγμα ἀληθεύω ; Πῶς οὖν εἄν ἔχω οὗτος συγγνώμη , ὁράω ὁ δόγμα ὁ ἀλήθεια ἐκτείνω , καί μή περιεργάζομαι μηδέ φροντίζω μανθάνω ;