joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0578.3
εἰσί . Καὶ γὰρ καὶ ἀκούσαντες καὶ νοήσαντες τὰ λεγόμενα , οὐδὲ οὕτως ἐδούλησαν προσελθεῖν . Καὶ τὸ πολὺ πλέον , ὅτι οὐ μόνον ἀκούσαι αὐτοὺς ταῦτα ἐποίησεν , οὐδὲ μόνον νοῆσαι , ἀλλὰ καὶ ἀμείζονα ἰσχὺν ἔχει πρὸς τὸ διεγείρειν , καὶ φιλονεικοῦντας καὶ ἀντιλέγοντας ἐπισπᾶσθαι , καὶ τοῦτο προσέθηκε . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Τὸ παρακινεῖσαι αὐτοὺς καὶ παραζηλώσαι . Ἵστε γὰρ τοῦ πλάθους τὴν τυραννίδα , καὶ ὅσην ἔχει τὴν ἰσχὺν τῆς ζηλοτυπίας ἡ φύσις πρὸς τὸ λύσαι φιλονεικίαν ἅπαντα , καὶ τοὺς ἀναπεπυκώτας διαναστήσαι . Καὶ τί δεῖ λέγειν ἐπ᾽ ἀνθρώπων τοῦτο , ὅπου γε καὶ ἐπὶ ἀλόγων καὶ ἐπὶ τῆς ἡλικίας τῆς ἀμφοῦ τῶν παιδίων πολλὴν τὴν δύναμιν ἐπιδεικνύεται ; Καὶ γὰρ παιδίων πολλάκις παρακαλοῦμεν μὲν οὐχ εἰς τὸ πατρὶ , ἀλλ᾽ ἑμείνε φιλονεικοῦν · ἕτερου δὲ θεραπευθέντος παιδίου , καὶ μὴ καλοῦμενον ἐπανήλθε πρὸς τοὺς κόλπους τοὺς πατρικούς , καὶ ὑπερ οὐχ ἰσχυσεν ἡ παράληψις , τοῦτο ἐποίησεν ἡ παραζήλωσις . Τοῦτο τοίνυν καὶ ὁ Θεὸς ἐποίησεν . Οὐ γὰρ παρεκάλετε μόνον , καὶ τὰς χεῖρας ἐξεπέτασεν , ἀλλὰ καὶ τὴν ζηλοτυπίαν ἐν αὐτοῖς διήγειρεν πλάθος , τοὺς πολλὰς καταδεεστέρους αὐτῶν ( ὅ μάλιστα ποιεῖ παραζηλώσιν ) εἰσάγων , οὐχ εἰς τὰ ἐκείνων ἀγαθὰ , ἀλλ᾽ ὁ πολλῷ μεῖζον ἦν καὶ τυραννικώτερον ποιεῖ τὸ πλάθος , εἰς τὰ πολλῷ μεῖζονα ἐκείνων καὶ ἀναγκαιότερα , καὶ ἡ μηδὲ ὅναρ αὐτοὶ ποτε ἐφαντάσθησαν . Ἄλλ᾽ οὐδὲ οὕτως εἶξαν . Τίνος οὖν ἂν εἰεν συγγνώμης ἀξιοῖ μετα τοσαύτης ὑπεροχῆς τὴν φιλονεικίαν ἐπιδειξάμενοι ; Οὐδεμίας . Ἄλλὰ τοῦτο μὲν αὐτὸς οὐ λέγει , καταλιμπάνει δὲ ἐκ τοῦ συμπεράσματος τῶν εἰρημένων τῷ συνειδὸτι τῶν ἀκούοντων αὐτὸ συλλογίσασθαι , καὶ πάλιν αὐτὸ καὶ διὰ τῶν ἐξῆς κατασκευάζει μετὰ τῆς εὐωδίας αὐτῆς σοφίας . Ὦσπερ γὰρ τοὺς ἐμπροσθεν ἐποίησεν , ἀντιθέσεις εἰσάγων καὶ ἐπὶ τοῦ νόμου , καὶ ἐπὶ τοῦ λαοῦ , μεῖζονα κατηγορίαν ἔχουσα τῆς οὕσης , εἶτα ἐν τῇ λύσει τῇ ἀναπετοῦσι ταύτην τοσαῦτα συγχωρῶν , ὅσα ἐδούλετο , καὶ τὰ πράγματα εἰδίου , ὡστε ἀνεπαχθὴ ποιῆσαι τὸν λόγον · τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ , οὕτω γράφων · Λέγω οὖν , Μὴ ἀκάθαρτοι ὁ Θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ , ὃν ἐξελέξατο ; Μὴ γένοιτο . Καὶ σχῆμα διαπορούντος εἰσάγει , ὡς ἐκ τῶν εἰρημένων λαβὼν τὸν ἄρχον , καὶ τὸ φοβερόν τοῦτο θεὶς , τῇ ἀναίρεσει αὐτοῦ τὸ μετ᾽ ἐκεῖνο λοιπὸν εὐπαραδέκτον ποιεῖ , ὅ διὰ τῶν ἐμπροσθεν ἀπάντων ἐσπουδὼς δεῖξαι , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα κατασκευάζει . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Ὅτι κἂν οὐχὶ ὅσιν οἱ διασαωσμένοι , τὰ τῆς ἐπαγγελίας ἔσχηκε . Διὰ τοῦτο οὐδὲ ἀπλῶς εἶπε , Τὸν λαόν , ἀλλὰ προσέθηκεν · Ὃν προἔγνω . Εἶτα ἐπάγων ἀπόδειξιν τοῦ μὴ ἀποθῦσαι τὸν λαόν , φησίν · Καὶ γὰρ ἐγὼ Ἰσραηλίτης εἰμί , ἐκ σπέρματος Ἀβραάμ , φυλῆς Βενιαμίν . Ἐγώ , φησιν , ὁ διδάσκαλος , ὁ κήρυξ . Ἐπεὶ οὖν ἐδόκει τοῦτο ἐναντίον εἶναι τοῖς ἐμπροσθεν εἰρημένοις τοῖς λέγουσι · Τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν ; καὶ , Ὦλην τὴν ἡμέραν [ 635 ] ἐξεπέτασα τὰς χεῖρας * πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα · καὶ , Παραζηλώσω ὑμᾶς ἐπ᾽ οὐχ ἔθνει · οὐχ ἡρκέσθη τῇ ἀπαγορεύσει , οὐδὲ τῷ εἰπεῖν , Μὴ γένοιτο ἀλλὰ κατ -
Lemmas: εἰμί . καί γάρ καί ἀκούω καί νοέω ὁ λέγω , οὐδέ οὕτως δουλέω προσέρχομαι . καί ὁ πολύς πλέω , ὅτι οὖον μόνος ἀκούω αὐτός οὗτος ποιέω , οὐδέ μόνος νοέω , ἀλλά καί ἀμείζονα ἰσχύς ἔχω πρός ὁ διεγείρω , καί φιλονεικέω καί ἀντιλέγω ἐπισπάω , καί οὗτος προστίθημι . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ παρακινέω αὐτός καί παραζηλόω . οἶδα γάρ ὁ πλάθω ὁ τυραννίς , καί ὅσος ἔχω ὁ ἰσχύς ὁ ζηλοτυπία ὁ φύσις πρός ὁ λύω φιλονεικία ἅπας , καί ὁ ἀναπεπυκώτας διανίστημι . καί τίς δεῖ λέγω ἐπί ἄνθρωπος οὗτος , ὅπου γε καί ἐπί ἄλογος καί ἐπί ὁ ἡλικία ὁ ἄμφω ὁ παιδίον πολύς ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι ; καί γάρ παιδίον πολλάκις παρακαλέω μέν οὐ εἰς ὁ πατήρ , ἀλλά μένω φιλονεικέω · έτερος δέ θεραπεύω παιδίον , καί μή καλέω επανέρχομαι πρός ὁ κόλπος ὁ πατρικός , καί ὑπερ οὐ ἰσχύω ὁ παράληψις , οὗτος ποιέω ὁ παραζήλωσις . οὗτος τοίνυν καί ὁ θεός ποιέω . οὖον γάρ παρακαλέω μόνος , καί ὁ χείρ ἐκπετάζω , ἀλλά καί ὁ ζηλοτυπία ἐν αὐτός διεγείρω πλῆθος , ὁ πολύς καταδεής αὐτός ( ὅς μάλιστα ποιέω παραζήλωσις ) εἰσάγω , οὐ εἰς ὁ ἐκεῖνος ἀγαθός , ἀλλά ὁ πολύς μείζων εἰμί καί τυραννικός ποιέω ὁ πλῆθος , εἰς ὁ πολύς μείζων ἐκεῖνος καί ἀναγκαῖος , καί ὁ μηδέ ὄναρ αὐτός ποτός φαντάζω . ἄλλος οὐδέ οὕτως ἔοικα . τίς οὖν εἄν ἄγω συγγνώμη ἀξιόω μετά τοσοῦτος ὑπεροχή ὁ φιλονεικία ἐπιδείκνυμι ; οὐδείς . ἀλλά οὗτος μέν αὐτός οὖον λέγω , καταλείπω δέ ἐκ ὁ συμπέρασμα ὁ εἴρω ὁ σύνοιδα ὁ ἀκούω αὐτός συλλογίζομαι , καί πάλιν αὐτός καί διά ὁ ἑξῆς κατασκευάζω μετά ὁ εὐωδία αὐτός σοφία . ὥσπερ γάρ ὁ ἔμπροσθεν ποιέω , ἀντίθεσις εἰσάγω καί ἐπί ὁ νόμος , καί ἐπί ὁ λαός , μείζων κατηγορία ἔχω ὁ ὗσις , εἶτα ἐν ὁ λύω ὁ ἀναπετάννυμι οὗτος τοσοῦτος συγχωρέω , ὅσος δουλόω , καί ὁ πρᾶγμα ἴδιος , ὡστε ανεπαχθής ποιέω ὁ λόγος · οὗτος καί ἐνταῦθα ποιέω , οὗτος γράφω · λέγω οὖν , μή ἀκάθαρτος ὁ θεός ὁ λαός αὐτός , ὅς ἐκλέγω ; μή γίγνομαι . καί σχῆμα διαπορέω εἰσάγω , ὡς ἐκ ὁ εἴρω λαμβάνω ὁ ἄρχω , καί ὁ φοβερός οὗτος τίθημι , ὁ ἀναίρεσις αὐτός ὁ μετά ἐκεῖνος λοιπός εὐπαράδεκτος ποιέω , ὅς διά ὁ ἔμπροσθεν ἀπαντάω σπουδάζω δείκνυμι , οὗτος καί ἐνταῦθα κατασκευάζω . Ποῖον δέ οὗτος ; ὅτι2 κἀν οὐ αἵμων ὁ διασῴζω , ὁ ὁ ἐπαγγελία ἔχω . Ζεύς οὗτος οὐδέ ἀπλόος εἶπον , ὁ λαός , ἀλλά προστίθημι · ὅς προγιγνώσκω . εἶτα ἐπάγω ἀπόδειξις ὁ μή ἀποθύω ὁ λαός , φημί · καί γάρ ἐγώ Ἰσραηλίτης εἰμί , ἐκ σπέρμα Ἀβραάμ , Φυλή Βενιαμίν . ἐγώ , φημί , ὁ διδάσκαλος , ὁ κῆρυξ . ἐπεί οὖν δοκέω οὗτος ἐναντίος εἰμί ὁ ἔμπροσθεν εἴρω ὁ λέγω · Τῖς πιστεύω ὁ ἀκοή ἐγώ ; καί , Ὠλήν ὁ ἡμέρα [ 635 ] ἐξεπέτασα ὁ χείρ * πρός λαός ἀπειθέω καί ἀντιλέγω · καί , παραζηλόω σύ ἐπί οὐ ἔθνος · οὐ ἀρκέω ὁ ἀπαγόρευσις , οὐδέ ὁ εἶπον , μή γίγνομαι ἀλλά κατά -