joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0506.1
Αδδει δε αὐτήν , δεῖκνὺς τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος τὴν ὑπερολὴν , καὶ διδάσκων οἷον κακῶ τῶν ἀνθρώπων ἀπηλλαγὲ γένος , δ καὶ διὰ τῶν ἰατρικῶν φαρμάκων χειρον ἐγένετο , καὶ διὰ τῶν καυλῶντων ἠθέτο · διὸ καὶ ἐπάγει λέγων “ Ἴνα γέννηται καθ’ ὑπερολὴν ἁμαρτωλὸς ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς . Εἰδὲ πανταχοῦ πῶς ταύτη συμπλέκεται ; Καὶ δι’ ὧν αὐτὴς κατηγορεῖ , δείκνυσι πάλιν μειζόνως τοῦ νόμου τὴν ἀρετὴν . Οὐδὲ γὰρ μικρὸν ἤνυσε δεῖξας ὅσον ἡ ἁμαρτία κακὴν , καὶ πάντα τὸν ἰδν αὐτὴς ἐκκαλύψας , καὶ εἰς μέσον προθεῖς · τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπών “ Ἴνα γέννηται καθ’ ὑπερολὴν ἁμαρτωλὸς ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς . Τοῦτἐστιν , ἵνα φανὴ ἡλίκον κακὸν , ἡλίκος ἤλθροος ἡ ἁμαρτία · τοῦτο δὲ διὰ τῆς ἐντολῆς ἐδείχθη . Ἐκ τούτων καὶ τὴν ὑπεροχὴν δείκνυσιν τῆς χάριτος πρὸς τὸν νόμον · τὴν [ 532 ] ὑπεροχὴν , οὐ τὴν μάχην . Μὴ γὰρ τοῦτο ἤθες , ὅτι χειρὸν ἐγένοντο οἱ δεδμένοι , ἀλλ’ ἐκεῖνο σκόπει , ὅτι οὐ μόνον εἰς ἐπίτασιν τὴν κακίαν ἀγαγεῖν οὐκ ἤθελεν ὁ νόμος , ἀλλὰ καὶ τὴν προὑπάρχουσαν ἐκκόψαι ἐσπουδάκεν . Εἰ δὲ οὐκ ἔσχεν , στεφάνω μέν ἐκεῖνον ἀπὸ τῆς γνώμης · προσχύνει δὲ μειζόνως τοῦ Χριστοῦ τὴν δύναμιν , ὅτι ποικίλον οὕτω κακὸν καὶ δυσκαταγώνιστον ἠράνισεν τε καὶ πρόφθασιν ἐκτεμοῦσα ἀνέσπασεν . Ἄμαρτίαν δὲ ὅταν ἀκούσῃς , μὴ δύναμιν τινὰ ἐνυπόστατον νομίζεις , ἀλλὰ τὴν πράξιν τὴν πονηρὰν , ἐπιτινομένην τε καὶ ἀπογινωμένην ἀεὶ , καὶ οὐτὲ πρὸ τοῦ γενεσθαι οὖσαν , καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι πάλιν ἀφανιζομένην . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ νόμος ἐδόθη · νόμος δὲ οὐδέποτε ἐπ’ ἀναίρεσις τῶν φυσικῶν δίδεται , ἀλλ’ ἐπὶ διορθώσει τῆς κατὰ προαίρεσιν πονηρὰς πράξεως . ζ’ . Καὶ τοῦτο καὶ οἱ ἔξωθεν Ἰσασιν νομοθεταί , καὶ πᾶσα ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσις . Τὰ γὰρ ἐκ βεβυμίας γινόμενα κακὰ ἀναστέλλουσι μόνον , οὐ δὲ τῇ φύσει συγκεκληρωμένα ἐπαγγέλλονται ἐκκόπτειν · οὐδὲ γὰρ δυνατά . Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀκίνητα μένει , δ πολλάκις πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐν ἐτέραις εἴρηκα διαλέξεσι . Διόπερ τοὺς ἀγῶνας τούτους ἀφέντες , τὸν ἡθικὸν πάλιν γυμνάζωμεν λόγον · μᾶλλον δὲ καὶ τοῦτο τὸ μέρος τῶν ἀγῶνων ἐκείνων ἐστιν . “ Ἄν γὰρ κακίαν ἐκβάλλ[ω]μεν , καὶ ἀρετὴν εἰσαγάγωμεν · καὶ διὰ τούτων σαφῶς διδάξωμεν , ὅτι οὐ φύσει πονηρὸν ἡ κακία , καὶ τοὺς ζητοῦντας πόθεν τὰ κακὰ , οὐκ ἀπὸ λόγων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν πραγμάτων δυνησόμεθα βαδίως ἐπιστομίζαι , τῆς μὲν αὐτῆς κοινωνοῦντες αὐτοῖς φύσεως , ἀπηλλαγμένοι δὲ τῆς πονηρίας αὐτῶν . Μὴ γὰρ τοῦτο δή βωμεν , ὅτι ἐπίπονον ἡ ἀρετή , ἀλλ’ ὅτι κατορθωθῆναι δυνατόν · ἐὰν δὲ σπουδάσωμεν , καὶ κοῦφον ἡμῖν ἔσται καὶ εὐκολον . Εἰ δὲ τὴν ἡδονὴν μοι λέγεις τῆς κακίας , λέγε καὶ τὸ τέλος αὐτῆς · εἰς γὰρ θάνατον αὐτὴ καταστρέφει , καθάπερ ἡ ἀρετὴ εἰς ζωὴν ἡμᾶς χειρογυεῖ . Μᾶλλον δὲ , εἰ δοκεῖ , καὶ πρὸ τοῦ τέλους ἐκάτερον αὐτῶν ἐλέστωμεν · ὁφώμεθα γὰρ τὴν μὲν κακίαν πολλὴν ἔχουσαν τὴν ὀδύνην , τὴν δὲ ἀρετὴν τὴν ἡδονὴν . Τί γὰρ ἀλγεινότερον , εἴπε μοι , σὺννευδὸς πονηροῦ ; τί δὲ ἡδίων ἐλπίδος χρηστῆς ; Οὐδὲν γὰρ οὕτως , οὐδὲν κόπτειν ἡμᾶς εἰώθεν καὶ πιέζειν , ὡς προδοξία πονηρά · οὐδὲν οὕτως ἀνέχει , καὶ μικροῦ πέτεσθαι ποιεῖ , ὡς συνειδὲς ἀγαθόν . Καὶ τοῦτο ἀπὸ τῶν παρ’ ἡμῖν γινομένων ἐστι καταμαθεῖν . Τῶν γὰρ διὰ τοῦ στενοποῦ χωριζόντων ἐπαιτῶν , καὶ μηδὲν ἑαυτοῖς συνειδότην πονηράν , οὐ τὸ δεσμωτήριον οἰκτοῦντες καὶ καταβίαν ἀναμένοντες , κλὴν μυρίας τροφῆς ἀπολαύσαντι , ἀλγεινότερον ζῴσιν · ἡ γὰρ προδοξία τῶν δεινῶν οὐκ ἀφήσει τῶν ἐν ἡσροῖν ἡδίων αἰσθάνεσθαι . Καὶ τί λέγω τοὺς δεσμίω -
Lemmas: Αδδει δέ αὐτός , δείκνυμι ὁ ὁ Χριστός χάρις ὁ ὑπερολὴν , καί διδάσκω οἷος κακόω ὁ ἄνθρωπος ἀπαλλαγή γένος , δ καί διά ὁ ἰατρικός φάρμακον χείρων γίγνομαι , καί διά ὁ καυλαω αἴθω · διό καί ἐπάγω λέγω “ ἵνα γεννητής κατά ὑπερολὴν ἁμαρτωλός ὁ ἁμαρτία διά ὁ ἐντολή . ἀνάκλεις πανταχοῦ πῶς οὗτος συμπλέκω ; καί διά ὅς αὐτός κατηγορέω , δείκνυμι πάλιν μέγας ὁ νόμος ὁ ἀρετή . οὐδέ γάρ μικρός ἀνύω δείκνυμι ὅσος ὁ ἁμαρτία κακός , καί πᾶς ὁ ἰδν αὐτός ἐκκαλύπτω , καί εἰς μέσος προτίθημι · οὗτος γάρ δηλόω εἶπον “ ἵνα γεννητής κατά ὑπερολὴν ἁμαρτωλός ὁ ἁμαρτία διά ὁ ἐντολή . τουτέστιν , ἵνα φανός ἡλίκος κακός , ἡλίκος ἤλθροος ὁ ἁμαρτία · οὗτος δέ διά ὁ ἐντολή δείκνυμι . ἐκ οὗτος καί ὁ ὑπεροχή δείκνυμι ὁ χάρις πρός ὁ νόμος · ὁ [ 532 ] ὑπεροχή , οὖον ὁ μάχη . μή γάρ οὗτος αἴθω , ὅτι χείρων γίγνομαι ὁ δένω , ἀλλά ἐκεῖνος σκοπέω , ὅτι οὖον μόνος εἰς ἐπίτασις ὁ κακία ἄγω οὐ ἐθέλω ὁ νόμος , ἀλλά καί ὁ προυπάρχω ἐκκόπτω σπουδάζω . εἰμί δέ οὐ ἔχω , στέφανος μέν ἐκεῖνος ἀπό ὁ γνώμη · προσχέω δέ μέγας ὁ Χριστός ὁ δύναμις , ὅτι ποικίλος οὗτος κακός καί δυσκαταγώνιστος ἐρανίζω τε καί προφθάνω ἐκτέμνω ἀνασπάω . ἁμαρτία δέ ὅταν ἀκούω , μή δύναμις τις ἐνυπόστατος νομίζω , ἀλλά ὁ πρᾶξις ὁ πονηρός , ἐπιτίνω τε καί ἀπογιγνώσκω ἀεί , καί οὔτε πρό ὁ γίγνομαι εἰμί , καί μετά ὁ γίγνομαι πάλιν ἀφανίζω . Ζεύς γάρ οὗτος καί νόμος δίδωμι · νόμος δέ οὐδέποτε ἐπί ἀναίρεσις ὁ φυσικός δίδωμι , ἀλλά ἐπί διόρθωσις ὁ κατά προαίρεσις πονηρός πρᾶξις . γῆ . καί οὗτος καί ὁ ἔξωθεν οἶδα νομοθέτης , καί πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις . ὁ γάρ ἐκ βεβυεις γίγνομαι κακός ἀναστέλλω μόνος , οὖον δέ ὁ φύσις συγκληρόω ἐπαγγέλλω ἐκκόπτω · οὐδέ γάρ δυνατός . ὁ γάρ ὁ φύσις ἀκίνητος μένω , δ πολλάκις πρός σύ καί ἐν ἕτερος εἴρω διάλεξις . διόπερ ὁ ἀγών οὗτος ἀφίημι , ὁ ἠθικός πάλιν γυμνάζω λόγος · μᾶλλον δέ καί οὗτος ὁ μέρος ὁ ἀγών ἐκεῖνος εἰμί . “ ἄν γάρ κακία ἐκβάλλω , καί ἀρετή εἰσάγω · καί διά οὗτος σαφῶς διδάσκω , ὅτι οὖον φύσις πονηρός ὁ κακία , καί ὁ ζητέω πόθεν ὁ κακός , οὐ ἀπό λόγος μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ πρᾶγμα δύναμαι βάδιος ἐπιστομίζω , ὁ μέν αὐτός κοινωνέω αὐτός φύσις , ἀπαλλάσσω δέ ὁ πονηρία αὐτός . μή γάρ οὗτος δή βαίνω , ὅτι ἐπίπονος ὁ ἀρετή , ἀλλά ὅτι κατορθόω δυνατός · ἐάν δέ σπουδάζω , καί κοῦφος ἐγώ εἰμί καί Εὔκολον . εἰμί δέ ὁ ἡδονά ἐγώ λέγω ὁ κακία , λέγω καί ὁ τέλος αὐτός · εἰς γάρ θάνατος αὐτός καταστρέφω , καθάπερ ὁ ἀρετή εἰς ζωή ἐγώ χειρογυεῖ . μᾶλλος δέ , εἰμί δοκέω , καί πρό ὁ τέλος ἐκάς αὐτός ἐλέστωμεν · ὁράω γάρ ὁ μέν κακία πολύς ἔχω ὁ ὀδύνη , ὁ δέ ἀρετή ὁ ἡδονά . τις γάρ ἀλγεινός , εἶπον ἐγώ , σὺννευδὸς πονηρός ; τίς δέ ἡδύς ἐλπίς χρηστός ; οὐδείς γάρ οὕτως , οὐδείς κόπτω ἐγώ εἴωθα καί πιέζω , ὡς προδοξία πονηρός · οὐδείς οὕτως ἀνέχω , καί μικρός πέτομαι ποιέω , ὡς συνοράω ἀγαθός . καί οὗτος ἀπό ὁ παρά ἐγώ γίγνομαι εἰμί καταμανθάνω . ὁ γάρ διά ὁ στενωπός χωρίζω ἐπαιτέω , καί μηδείς ἑαυτοῦ συλλέγω πονηρός , οὖον ὁ δεσμωτήριον οἰκέω καί καταβαίνω ἀναμένω , κλῆς μυρίος τροφή ἀπολαύω , ἀλγεινός ζῶ · ὁ γάρ προδοξία ὁ δεινός οὐ ἀφίημι ὁ ἐν ἡσροῖν ἡδύς αἰσθάνομαι . καί τίς λέγω ὁ δέσμιον -