joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0498.3
κἂν ἐξ ἰσης , φησὶ , δουλεύσατε . Εἰ γὰρ καὶ ὁ Δεσπότης σφόδρα ὑπερέχων , καὶ τῆς δουλείας πολὺ τὸ μέσον καὶ τῶν ἐπαθλῶν ὑπὲρ ὧν δουλεύετε , οὐδὲν ἀπαίνει πλέον τέως . Εἶτα , ἐπειδὴ ὅπλων ἐμνημόνευσεν αὶ βασιλέως , ἐπιμένει τῇ μεταφορᾷ , λέγων · Τὰ μὲν γὰρ ὀφύσια τῆς ἁμαρτίας , θάνατος · τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ , ζωὴ αἰώνιος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν . Εἰπὼν ὀφύσια ἁμαρτίας , ἐπὶ τῶν χρηστῶν οὐ τὴν αὐ-τὴν ἐτήρησε τάξιν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ὁ μισθὸς τῶν κατ-ορθωμάτων ὑμῶν , ἀλλὰ , Τὸ δὲ χάρισμα τοῦ Θεοῦ , δεῖκνὺς ὅτι οὐκ οἴχουθεν ἀπηλλάχθησαν , [ 544 ] οὐδὲ διεξελὴν ἀπέλαβον , οὐδὲ ἀμοιβὴν καὶ ἀντίδοσιν πόνων , ἀλλὰ χάριτι ταῦτα πάντα ἐγένετο · ὥστε καὶ ἐντεῦθεν ἡ ὑπεροχή , οὐχὶ τῇ ἀπηλλάξε μόνον , οὐδὲ ὅτι ἐπὶ τὰ βελτίω μετέστη , ἀλλ’ ὅτι μηδὲ κάμνοντας μηδὲ πονήσαντας · καὶ οὐχ ὅτι ἀπηλλάξε μόνον , ἀλλὰ καὶ πολλῷ μείζονα ἔδωκε , καὶ διὰ τοῦ Πατρὸς ἔδωκε . Ταῦτα δὲ παρενέβαλεν ἅπαντα , ἐπειδὴ καὶ περὶ χάριτος διελέχθη , καὶ τὸν νόμον μέλλει καταβάλλειν λοιπόν . Ἴνα γὰρ μὴ ταῦτα ἀμόρφωτα ραθυμετέρους ἐργάζηται , μέσα παρενέθηκε · τὰ περὶ τῆς ἀχριθείας τοῦ βίου , πανταχοῦ διερρεῖν εἰς τὴν τῆς ἀρετῆς ἐπιμέλειαν τὸν ἀχροατήν . Ὅταν δὲ ὀφύσια τῆς ἁμαρτίας τὸν θάνατον καλῇ , φοβεῖ πάλιν , καὶ πρὸς τὰ μέλλουσα παρακάλει . Δι’ ὧν γὰρ αὐτοὺς ἀναμνήσκει τῶν προτέρων , διὰ τούτων καὶ εὐχαρί-στους ποιεῖ , καὶ ἀφαλεστέρους πρὸς τὰ ἐπὶντα ἅπαντα . Καταλαβὼς τοίνυν ἐνταῦθα τὸν τῶν ἠθικῶν λόγον , ἐπὶ τὰ δόγματα ἐκβαίνει πάλιν , οὕτω λέγων · Ἡ ἀγνωστεῖ , ἀδελφοί ; γινώσκουσι γὰρ νόμον · λαλῶ . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἀπεθάνομεν τῇ ἁμαρτίᾳ , δεῖξιν ἐνταῦθα , ὅτι οὐ μόνον ἁμαρτία αὐτῶν οὐ κυριεύει , ἀλλ’ οὐδὲ νό-μος . Εἰ δὲ νόμος οὐ κυριεύει , πολλῷ μᾶλλον ἁμαρτία . Καὶ καταγλαύκων τὸν λόγον , ἀπὸ παραδειγμάτων ἀν-θρωπίων τοῦτο ποιεῖ φανερὸν . Καὶ δοκεῖ μὲν τι τι λέ-γειν , δύο δὲ τίθησι τοῦ προκειμένου κατασκευάς , μίαν μὲν , ὅτι ἀποθανόντος ἀνδρὸς , οὐχ ὑπόκειται γυνὴ νόμῳ τοῦ τοῦ ἀνδρὸς · οὐδὲ ἐστιν ὁ κυλίωμ ἐτέρῳ γενέσθαι γυναῖκα · ἑτέραν δέ , ὅτι ἐνταῦθα οὐ μόνον ὁ ἀνὴρ ἐπε-λεύτησεν , ἀλλὰ καὶ ἡ γυνή · ὥστε διπλῆς ἀπολαύειν τῆς ἐλευθερίας . Εἰ γὰρ τελευτήσαντος τοῦ ἀνδρὸς , ἀπηλλάκται τῆς ἐξουσίας , ὅταν καὶ αὐτὴ τετελευτηκυῖα φαῖν , πολλῷ μᾶλλον ἡλευθερωται . Εἰ γὰρ ἐν γενομένον ἀπαλλάττει τῆς ἐξουσίας αὐτῆς , πολλῷ μᾶλλον ἀμφό-τερα συνελθόντα . Μέλλων τοίνυν ἐμβαίνειν εἰς τὴν περὶ τούτων ἀπόδειξιν , μετ’ ἐγκωμίου τῶν ἀχροατῶν ἄρχε-ται λέγων , Ἡ ἀγνωστεῖ , ἀδελφοί ; γινώσκουσι γὰρ νόμον · λαλῶ . Τοῦτέστι , σφόδρα ὀψιλογάμενον λέγω καὶ σαφές , καὶ γινώσκουσι ταῦτα μετὰ ἀχριθείας ἅπαντα . Ὅτι οὐ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου , ἐφ’ ὅσον χρόνον ζῇ . Οὕκ εἶπε , Τοῦ ἀνδρὸς , οὐδὲ Τῆς γυ-ναικὸς , ἀλλὰ , Τοῦ ἀνθρώπου , ὅπερ ἐστὶ κοινὸν ἑκάτε-ρου τοῦ ζῶντος ὄνομα . Ὁ γὰρ ἀποθανών , φησὶ , δεδι-καίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας . Οὐκοῦν τοῖς ζῴσιν οὐ νόμος κεῖται , τοῖς δὲ τεθνηκόσιν οὐκέτι διατάττεται . Ὅρα , πῶς διπλὴν τὴν ἐλευθερίαν ἐδήλωσεν ; Εἶτα ἐν τοῖς προοιμίοις τοῦτο αἰνιττάμενος , ἐπὶ τῆς γυναικὸς ἐν τῇ κατασκευῇ προάγει τὸν λόγον , οὕτω λέγων · Ἡ γὰρ ὑπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεταί νόμῳ · ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ , κατήρρηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρὸς . Ἄρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς , μοιχαλὶς χρηματίσει , ἐὰν γέννηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ · ἐὰν δὲ ἀπο -
Lemmas: κἀν ἐκ ἴσος , φημί , δουλεύω . εἰμί γάρ καί ὁ Δεσπότης σφόδρα ὑπερέχω , καί ὁ δουλεία πολύς ὁ μέσος καί ὁ ἔπαθλον ὑπέρ ὅς δουλεύω , οὐδείς ἀπαίνομαι πλέω τέως . εἶτα , ἐπεί ὅπλον μνημονεύω ὅς βασιλεύς , ἐπιμένω ὁ μεταφορά , λέγω · ὁ μέν γάρ οφυθεος ὁ ἁμαρτία , θάνατος · ὁ δέ χάρισμα ὁ Θεός , ζωή αἰώνιος ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ . εἶπον οφυθεος ἁμαρτία , ἐπί ὁ χρηστός οὖον ὁ αὐ-τός τηρέω τάξις . οὖον γάρ εἶπον , ὁ μισθός ὁ κατόρθωμα σύ , ἀλλά , ὁ δέ χάρισμα ὁ Θεός , δείκνυμι ὅτι οὐ οἴχομαι ἀπαλλάσσω , [ 544 ] οὐδέ διεξελὴν ἀπολαμβάνω , οὐδέ ἀμοιβή καί ἀντίδοσις πόνος , ἀλλά χάρις οὗτος πᾶς γίγνομαι · ὥστε καί ἐντεῦθεν ὁ ὑπεροχή , οὐ ὁ ἀπαλλάσσω μόνος , οὐδέ ὅτι ἐπί ὁ ἀγαθός μεθίστημι , ἀλλά ὅτι μηδέ κάμνω μηδέ πονέω · καί οὐ ὅτι ἀπαλλάσσω μόνος , ἀλλά καί πολύς μείζων δίδωμι , καί διά ὁ πατήρ δίδωμι . οὗτος δέ παρεμβάλλω ἅπας , ἐπεί καί περί χάρις διαλέγω , καί ὁ νόμος μέλλω καταβάλλω λοιπός . ἵνα γάρ μή οὗτος αμόρφωτος ράθυμος ἐργάζομαι , μέσος παρεντίθημι · ὁ περί ὁ αχριθειος ὁ βίος , πανταχοῦ διαρρέω εἰς ὁ ὁ ἀρετή ἐπιμέλεια ὁ αχροατη . ὅταν δέ οφυθεος ὁ ἁμαρτία ὁ θάνατος καλός , φοβέω πάλιν , καί πρός ὁ μέλλω παρακαλέω . διά ὅς γάρ αὐτός ἀναμιμνήσκω ὁ πρότερος , διά οὗτος καί εὐχάριστος ποιέω , καί ἄφαλος πρός ὁ επιειντα ἅπας . Καταλαβὼς τοίνυν ἐνταῦθα ὁ ὁ ἠθικός λόγος , ἐπί ὁ δόγμα ἐκβαίνω πάλιν , οὗτος λέγω · ὁ ἄγνωστος , ἀδελφός ; γιγνώσκω γάρ νόμος · λαλέω . ἐπεί γάρ εἶπον , ὅτι ἀποθνῄσκω ὁ ἁμαρτία , δεῖξις ἐνταῦθα , ὅτι οὖον μόνος ἁμαρτία αὐτός οὖον κυριεύω , ἀλλά οὐδέ νόμος . εἰμί δέ νόμος οὖον κυριεύω , πολύς μᾶλλον ἁμαρτία . καί καταγλαυκως ὁ λόγος , ἀπό παράδειγμα ἀνθρώπιον οὗτος ποιέω φανερός . καί δοκέω μέν τίς τίς λέγω , δύο δέ τίθημι ὁ πρόκειμαι κατασκευή , εἷς μέν , ὅτι ἀποθνῄσκω ἀνήρ , οὐ ὑπόκειμαι γυνή νόμος ὁ ὁ ἀνήρ · οὐδέ εἰμί ὁ κύλιμος ἔς γίγνομαι γυνή · ἕτερος δέ , ὅτι ἐνταῦθα οὖον μόνος ὁ ἀνήρ ἐπε-λεύτησεν , ἀλλά καί ὁ γυνή · ὥστε διπλόος ἀπολαύω ὁ ἐλευθερία . εἰμί γάρ τελευτάω ὁ ἀνήρ , ἀπαλλάσσω ὁ ἐξουσία , ὅταν καί αὐτός τελευτάω φαίνω , πολύς μᾶλλον ἐλευθερόω . εἰμί γάρ ἐν γίγνομαι ἀπαλλάσσω ὁ ἐξουσία αὐτός , πολύς μᾶλλον ἄμφος συνέρχομαι . Μέλλων τοίνυν ἐμβαίνω εἰς ὁ περί οὗτος ἀπόδειξις , μετά ἐγκώμιον ὁ αχροατη ἄρχω λέγω , ὁ ἄγνωστος , ἀδελφός ; γιγνώσκω γάρ νόμος · λαλέω . τουτέστι , σφόδρα ὀψιλογάμενον λέγω καί σαφής , καί γιγνώσκω οὗτος μετά αχριθειος ἅπας . ὅτι2 οὖον νόμος κυριεύω ὁ ἄνθρωπος , ἐπί ὅσος χρόνος ζῶ . οὐ εἶπον , ὁ ἀνήρ , οὐδέ ὁ γυνή , ἀλλά , ὁ ἄνθρωπος , ὅσπερ εἰμί κοινός ἑκάτερος ὁ ζῶ ὄνομα . ὁ γάρ ἀποθνῄσκω , φημί , διοικέω ἀπό ὁ ἁμαρτία . οὐκοῦν ὁ ζῶ οὖον νόμος κεῖμαι , ὁ δέ θνῄσκω οὐκέτι διατάσσω . Ὅρας , πῶς διπλός ὁ ἐλευθερία δηλόω ; εἶτα ἐν ὁ προοίμιον οὗτος αἰνίσσομαι , ἐπί ὁ γυνή ἐν ὁ κατασκευή προάγω ὁ λόγος , οὗτος λέγω · ὁ γάρ ὕπανδρος γυνή ὁ ζῶ ἀνήρ δήω νόμος · ἐάν δέ ἀποθνῄσκω ὁ ἀνήρ , καταίρω ἀπό ὁ νόμος ὁ ἀνήρ . ἄρας οὖν ζῶ ὁ ἀνήρ , μοιχαλίς χρημάτισις , ἐάν γεννητής ἀνήρ ἕτερος · ἐάν δέ ἀπος -