joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0411.1
οὔτε περιτομὴ τί ἐστιν , οὔτε ἀκροβυστία · πῶς οὖν ἀ ἐνταῦθα διατρεῖ , προστιθεὶς τὸν Ἰουδαῖον τοῦ Ἑλλήνος ; Καὶ τί τοῦτο ; οὐδὲ γάρ , ἐπειδὴ πρεσβύς ἐστι , καὶ πλεῖον λαμβάνει τῆς χάριτος · ἡ γὰρ αὐτὴ δωρεὰ καὶ τούτῳ κάκεινῳ διδόται · ἀλλὰ ταξὲως ἐστι τιμὴ μόνον τῷ πρώτῳ . b . Καὶ γὰρ οὐκ ἐν τῷ μεῖζον λαβεῖν δικαιοσύνην πλεονεκτεῖ , ἀλλ' ἐν τῷ πρῶτος αὐτὴν λαβεῖν τετίμηται μόνον · ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τῶν φωτισκομένων ( ὅτι δὲ οἱ μὲσται τὸ λεγόμενον ) πάντες μὲν ἐπὶ τῇ βάπτισμα τρεῖχουσιν , οὐ πάντες δὲ ἐν τῇ αὐτῇ ὥρᾳ , ἀλλ' ὁ μὲν πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος · οὐ μὴν ὁ πρῶτος τοῦ δευτέρου πλεῖον λαμβάνει , οὐδὲ ἐκεῖνος τοῦ μετ' αὐτόν , ἀλλὰ τῶν αὐτῶν ἀπαντες ἀπολαύουσι . Τὸ τοῖνυν , πρῶτος , ἐνταῦθα ῥῆμα · τὸς ἐστι τιμή , οὐ χάριτος πλεονασμός . Εἶτα εἰπών , Ἐκ σωτηρίας , πάλιν αὐθεῖ τὴν δωρεάν , δεικνὺς οὐκ ἄχρι τοῦ παρόντος ἰσταμένην , ἀλλὰ περαιτέρω προῦδουσαν · τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπών · Δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως εἰς πίστιν , καθὼς γέγραπται · Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται . Ὁ γοῦν γενόμενος δίκαιος , οὐ κατὰ τὸν παρόντα βίον μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν μέλλοντα ζήσεται . Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἕτερον αἰνίττεται μετὰ τοῦτο , τὸ λαμπρὸν καὶ περιφανὲς τῆς τοιαύτης ζωῆς . Ἐπειδὴ γὰρ ἔστι καὶ μετὰ αἰσχύνης σωθῆναι ( ὥσπερ οὖν πολλοὶ τῶν ἀπὸ φιλανθρωπίας βασιλικῆς ἀπαλλαττομένων κολάσεως σῴζονται ) , ἵνα μὴ ὑποπτεύσῃ τοῦτο τις σωτηρίαν ἀκούσας , προστίθησι , Καὶ δικαιοσύνην , καὶ δικαιοσύνην οὐ σὴν , ἀλλὰ θεοῦ , καὶ τὸ δαφιλὲς αὐτῆς καὶ τὸ εὐχολον αἰνιττόμενος . Οὐ γὰρ ἐξ ἰδρύτων καὶ πόνων αὐτὴν κατορθεῖς , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ἁπλῶν δωρεὰς λαμβάνεις , ἐν μόνον εἰσφέρων οἴκοθεν , τὸ πιστεύσαι . [ 446 ] Εἶτα , ἐπειδὴ ἀπίστων ὁ λόγος εἶναι ἔδοκει , εἰ ὁ μοῦχος καὶ μαλακὴς , καὶ τυμβωρύχος , καὶ γόης ἀθρόον οὐχὶ κολάσεως ἀπαλλάττεται μόνον , ἀλλὰ καὶ δίκαιος γίνεται , καὶ δίκαιος τὴν ἀνωτάτω δικαιοσύνην , ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς πιστοῦται τὸν λόγον . Καὶ πρῶτον μὲν βραχὺ ῥήματι πλάγος ἱστορίαν ἁγανὴς τῷ δυναμένῳ βλέπειν ἀναπεπένυσιν . Εἰπὼν γάρ , Ἐκ πίστεως εἰς πίστιν , παρέπεμψε τὴν ἀκροατὴν ἐπὶ τὴς οἰκονομίας τοῦ θεοῦ τὰς ἐν τῇ Παλαιᾷ γενόμενας , ὅς Ἐδραῖος · οἱ ἐπιστάλλων μετὰ πολλῆς ἐξηγεῖται τῆς σοφίας , καὶ τοὺς δικαίους καὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς οὕτως δικαιωθέντας δείκνυσι καὶ τότε · διὸ καὶ τῆς Ῥαβὲ καὶ τοῦ Ἀβραὰμ ἐμνημόνευσεν . Ἐπειτα δὲ ἐνταῦθα αἰνιξάμενος αὐτὸ μόνον ( καὶ γὰρ ἐφ' ἕτερον ἐτρεχε θεώρημα , καὶ κατεπεῖγον ) , ἀπὸ τῶν προφητῶν πάλιν πιστοῦται τὸν λόγον , τὸν Ἀμβακοὺμ δ' εἰς μέσον παράγων βοῦνται καὶ λέγοντος , ὅτι οὐδὲ ἐνὶ ἄλλως ζήν τὸν μέλλοντα ζήσεσθαι , ἀλλ' ἡ διὰ πίστεως . Ὁ γὰρ δίκαιος , φησίν , ἐκ πίστεως ζήσεται , περὶ τῆς μελλούσης λέγων ζωῆς . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπερ ὁ θεὸς χαρίζεται , πάντα ὑπερβαίνειν λογισμὸν , εἰκότως πίστεως ἡμῖν δεῖ . Ὁ δὲ κατοϊόμενος · εὖ κατῃρωνητὴς ἀνὴρ καὶ ἀλαζὼν οὐδὲν οὐ μὴ περιανεῖ . Ἀκουσάμεν οὖν αἰρετικοὶ τῆς πνευματικῆς φωνῆς . Τοιαύτη γὰρ ἡ τῶν λογισμῶν φύσις · λαβυρινθὸν τινὶ καὶ γρίφους δοκεῖν , οὐδὲν οὐδαμοῦ τέλος ἔχουσα . οὐδὲ ἀφεῖστα τὸν λογισμὸν ἐστάναι ἐπὶ τῆς πέτρας , καὶ τὴν ἀρχὴν ἐξ ἀλαζονείας λαμβάνουσα . Αἰσχυνομένοι γὰρ ἐπὶ τῷ παραδέχεσθαι πίστιν καὶ δοκεῖν ἀγνοεῖν τὰ οὐράνια , εἰς κομιρὴν ἑαυτῶν μυρίων λογισμῶν ἐμβαλλουσιν . Εἶτα , ἀδύλως καὶ ταλαιπώρως καὶ μυρίων ἄξει δακρύων , ἂν μὲν τίς σε ἔρηται , πῶς ὁ οὐρανὸς γέγονεν , καὶ πῶς ἡ γῆ · τί λέγω τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ; πῶς αὐτὸς ἐτέχθη , πῶς ἐτράφη καὶ ἡζήθη , οὐκ αἰσχύνῃ τὴν ἀγνοίαν ; ἐὰν δὲ περὶ τοῦ Μονογενοῦς γίνηται τις λόγος , δι' αἰσχύνην εἰς βάραθρον ἑαυτὸν ἐμβαλὼν ἀπολέσας , ἀναδὸν ἑαυτῷ νομίζων τὸ μὴ πάντα εἰδέναι ; Καὶ μὴν ἀνάξιος ἡ φιλονεικία , καὶ τὸ πολυπραγμονεῖν ἀχαιρὸς . Καὶ τί λέγω περὶ δογμάτων ; Αὐτὴς γὰρ τῆς κατὰ τὸν παρόντα βίον πονηρίας οὐδαμόθεν ἀπηλλάχθην ἄλλοθεν , ἀλλ' ἡ διὰ τῆς πίστεως . Οὕτω καὶ οἱ πρὸ τούτου ὁμῶν ἤπασαν , οὕτως ὁ Ἀβραὰμ , οὕτως ὁ Ἰσαὰκ , οὕτως ὁ Ἰακὼβ · οὕτως καὶ ἡ πρὸν ἐπώθη , καὶ ἡ ἐν τῇ Παλαιᾷ , καὶ ἡ ἐν τῇ Καινῇ . Πίστεσι γάρ , φησίν , Ῥαβὲ ἡ πόρνη οὐ συναπαλώτε τοῖς ἀσεβήσασι , δεξαμένη τὸν κατασκοπούς . Οὐδὲ πρὸς ἑαυτὴν εἶπε · Καὶ πῶς δυνασομαι οὕτοι αἰχμαλωτοὶ καὶ φυγάδες ὄντες καὶ μετανασται , καὶ νομάδων βίον ζῶντες , ἡμῶν τῶν πόλιν ἔχοντων καὶ ταῖχά καὶ πύργους περιγενέσθαι ; ὡς εἰ πρὸς ἑαυτὴν ταῦτα εἶπε , καὶ ἑαυτὴν καὶ ἐκείνους ἂν προσαύλισεν · ὅπερ οὖν καὶ οἱ πρόγονοι τῶν τότε [ 447 ] σωθέντων ἐπαθόν . Ἐκεῖνοι γὰρ ἐπειδὴ ἄνδρας ἰδόντες μεγάλους καὶ εὐμήκεις , τὸν τρόπον τῆς νίκης ἐξήθουν , ἀπολῦοντο χωρὶς πολέμου καὶ παραταξέως ἀπαντες . Εἰδὲς πῶσον τῆς ἀπιστίας τὸ βάραθρον , καὶ πῶσον τῆς πίστεως τὸ τεῖχος ; Ἡ μὲν γὰρ ἀπειρέως κατέηνχε χιλιάδας · αὕτη δὲ πύργων γυναικὰ οὐ μόνον διεσώσεν , ἀλλὰ καὶ δήμους τοσούτους πρόστασιν ἐποίησε .
Lemmas: οὔτε περιτομή τίς εἰμί , οὔτε ἀκροβυστία · πῶς οὖν ὅς ἐνταῦθα διατρέω , προστίθημι ὁ Ἰουδαῖος ὁ Ἕλλην ; καί τίς οὗτος ; οὐδέ γάρ , ἐπεί πρέσβυς εἰμί , καί πλείων λαμβάνω ὁ χάρις · ὁ γάρ αὐτός δωρεά καί οὗτος ἐκεῖνος δίδωμι · ἀλλά τάξις εἰμί τιμή μόνος ὁ πρῶτος . b . καί γάρ οὐ ἐν ὁ μείζων λαμβάνω δικαιοσύνη πλεονεκτέω , ἀλλά ἐν ὁ πρῶτος αὐτός λαμβάνω τιμάω μόνος · ἐπεί καί ἐπί ὁ φωτισκομένων ( ὅτι δέ ὁ μεστός ὁ λέγω ) πᾶς μέν ἐπί ὁ βάπτισμα τρέχω , οὖον πᾶς δέ ἐν ὁ αὐτός ὥρα , ἀλλά ὁ μέν πρῶτος , ὁ δέ δύο · οὖον μήv ὁ πρῶτος ὁ δύο πλείων λαμβάνω , οὐδέ ἐκεῖνος ὁ μετά αὐτός , ἀλλά ὁ αὐτός ἅπας ἀπολαύω . ὁ τοίνυν , πρῶτος , ἐνταῦθα ῥῆμα · τός εἰμί τιμή , οὖον χάρις πλεονασμός . εἶτα εἶπον , ἐκ σωτηρία , πάλιν αὐθεῖ ὁ δωρεά , δείκνυμι οὐ ἄχρι ὁ πάρειμι ἵστημι , ἀλλά περαιτέρω προδίδωμι · οὗτος γάρ δηλόω εἶπον · Δικαιοσύνη γάρ θεός ἐν αὐτός ἀποκαλύπτω ἐκ πίστις εἰς πίστις , καθώς γράφω · ὁ δέ δίκαιος ἐκ πίστις ζῶ . ὁ γοῦν γίγνομαι δίκαιος , οὖον κατά ὁ πάρειμι βίος μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ μέλλω ζῶ . οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος αἰνίσσομαι μετά οὗτος , ὁ λαμπρός καί περιφανής ὁ τοιοῦτος ζωή . ἐπεί γάρ εἰμί καί μετά αἰσχύνη σῴζω ( ὥσπερ οὖν πολύς ὁ ἀπό φιλανθρωπία βασιλικός ἀπαλλάσσω κόλασις σῴζω ) , ἵνα μή ὑποπτεύω οὗτος τις σωτηρία ἀκούω , προστίθημι , καί δικαιοσύνη , καί δικαιοσύνη οὖον σός , ἀλλά θεός , καί ὁ δαφιλὲς αὐτός καί ὁ ευχολος αἰνίσσομαι . οὖον γάρ ἐκ ιδρυτής καί πόνος αὐτός κατορθεῖς , ἀλλά ἀπό ὁ ἁπλόος δωρεά λαμβάνω , ἐν μόνος εἰσφέρω οἴκοθεν , ὁ πιστεύω . [ 446 ] εἶτα , ἐπεί ἄπιστος ὁ λόγος εἰμί δοκέω , εἰμί ὁ Μούχος καί μαλακός , καί τυμβωρύχος , καί γόης ἀθρόος οὐ κόλασις ἀπαλλάσσω μόνος , ἀλλά καί δίκαιος γίγνομαι , καί δίκαιος ὁ ἄνω2 δικαιοσύνη , ἀπό ὁ Παλαιή πιστόω ὁ λόγος . καί πρῶτος μέν βραχύς ῥῆμα πλάγος ἱστορία ἀγανός ὁ δύναμαι βλέπω ἀναπνέω . εἶπον γάρ , ἐκ πίστις εἰς πίστις , παραπέμπω ὁ ἀκροατής ἐπί σής οἰκονομία ὁ θεός ὁ ἐν ὁ Παλαιή γίγνομαι , ὅς εδραίος · ὁ ἐπιστέλλω μετά πολύς ἐξηγέομαι ὁ σοφία , καί ὁ Δίκαιος καί ὁ ἁμαρτωλός οὕτως δικαιόω δείκνυμι καί τότε · διό καί ὁ ράβω καί ὁ Ἀβραάμ μνημονεύω . ἔπειτα δέ ἐνταῦθα αἰνίσσομαι αὐτός μόνος ( καί γάρ ἐπί ἕτερος τρέχω θεώρημα , καί κατεπείγω ) , ἀπό ὁ προφήτης πάλιν πιστόω ὁ λόγος , ὁ Ἀμβακούμ δέ εἰς μέσος παράγω βοῦς καί λέγω , ὅτι οὐδέ ἐν ἄλλως ζῶ ὁ μέλλω ζῶ , ἀλλά ὁ διά πίστις . ὁ γάρ δίκαιος , φημί , ἐκ πίστις ζῶ , περί ὁ μέλλω λέγω ζωή . ἐπεί γάρ ὅσπερ ὁ θεός χαρίζομαι , πᾶς ὑπερβαίνω λογισμός , εἰκότως πίστις ἐγώ δεῖ . ὁ δέ κατοίομαι · εὕω κατῃρωνητὴς ἀνήρ καί ἀλαζών οὐδείς οὖον μή περιανιημι . ἀκούω οὖν αἱρετικός ὁ πνευματικός φωνή . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ λογισμός φύσις · λαβύρινθος τις καί γρῖφος δοκέω , οὐδείς οὐδαμοῦ τέλος ἔχω . οὐδέ ἀφίστημι ὁ λογισμός ἵστημι ἐπί ὁ πέτρα , καί ὁ ἀρχή ἐκ ἀλαζονεία λαμβάνω . αἰσχύνω γάρ ἐπί ὁ παραδέχομαι πίστις καί δοκέω ἀγνοέω ὁ οὐράνιος , εἰς κομιρὴν ἑαυτοῦ μυρίος λογισμός ἐμβάλλω . εἶτα , ἀδύλως καί ταλαίπωρος καί μυρίος ἄγω δάκρυ , εἄν μέν τίς σύ ἔρομαι , πῶς ὁ οὐρανός γίγνομαι , καί πῶς ὁ γῆ · τίς λέγω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ ; πῶς αὐτός τίκτω , πῶς τρέφω καί ἅζομαι , οὐ αἰσχύνη ὁ ἄγνοια ; ἐάν δέ περί ὁ Μονογενώ γίγνομαι τις λόγος , διά αἰσχύνη εἰς βάραθρον ἑαυτοῦ ἐμβάλλω ἀπόλλυμι , ἀνᾴδω ἑαυτοῦ νομίζω ὁ μή πᾶς οἶδα ; καί μήv ἀνάξιος ὁ φιλονικία , καί ὁ πολυπραγμονέω ἀχαιρὸς . καί τίς λέγω περί δόγμα ; αὐτός γάρ ὁ κατά ὁ πάρειμι βίος πονηρία οὐδαμόθεν ἀπαλλάσσω ἄλλοθεν , ἀλλά ὁ διά ὁ πίστις . οὕτως καί ὁ πρό οὗτος ὁμός πάσσω , οὕτως ὁ Ἀβραάμ , οὕτως ὁ Ἰσαάκ , οὕτως ὁ Ἰακώβ · οὕτως καί ὁ πρόειμι ἐπωθέω , καί ὁ ἐν ὁ Παλαιή , καί ὁ ἐν ὁ Καινεύς . πίστις γάρ , φημί , ράβω ὁ πόρνη οὖον συναπαλώτε ὁ ἀσεβέω , δέχομαι ὁ κατάσκοπος . οὐδέ πρός ἑαυτοῦ εἶπον · καί πῶς δυνάζω οὕτος αἰχμάλωτος καί φυγάς εἰμί καί μετανάστης , καί Νομάς βίος ζῶ , ἐγώ ὁ πόλις ἔχω καί ταῖχά καί πύργος περιγίγνομαι ; ὡς εἰμί πρός ἑαυτοῦ οὗτος εἶπον , καί ἑαυτοῦ καί ἐκεῖνος εἄν προσαυλίζομαι · ὅσπερ οὖν καί ὁ πρόγονος ὁ τότε [ 447 ] σῴζω πάσχω . ἐκεῖνος γάρ ἐπεί ἀνήρ ὁράω μέγας καί εὐμήκης , ὁ τρόπος ὁ Νίκη ἐξηθέω , ἀπόλλυμι Χωρὶς πόλεμος καί παράταξις ἅπας . ἀνάκλεις πίπτω ὁ ἀπιστία ὁ βάραθρον , καί πίπτω ὁ πίστις ὁ τεῖχος ; ὁ μέν γάρ ἀπειρέως καταφέρω χιλιάς · οὗτος δέ πύργος γυναικάς οὖον μόνος διασῴζω , ἀλλά καί δῆμος τοσοῦτος πρόστασις ποιέω .