joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0639.4
α' . Πρότερον ἐπιτιμῶσιν τῷ κρίνοντι τὸν ἀδελφόν , καὶ ταύτῃ τῆς ἐπιπλήξεως αὐτὸν ἀποστήσας , τότε λοιπὸν καὶ περὶ τοῦ δόγματος ἀποφαίνεται , καὶ μετὰ ἡσυχίας παιδεύει τὸν ἀσθενέστερον , πολλῇ καὶ ἐνταῦθα τὴν πραότητα ἐπιδεικνύμενος . Οὐ γὰρ λέγει , ὅτι Δίκην δώσει , οὐδὲ ἄλλο τι τῶν τοιούτων οὐδὲν , ἀλλὰ τὸν φόβον μόνον ἐκλύει τοῦ πράγματος , ὥστε αὐτὸν εὐκολώτερον πεισθῆναι τοῖς παρ' αὐτοῦ λεγομένοις , καὶ φησιν · Οἶδα καὶ πέπεισμαι . Εἶτα , ἵνα μὴ λέγῃ τις τῶν οὐ πιστῶν , Καὶ τί πρὸς ἡμᾶς , εἰ σὺ πέπεισαι ; οὐδὲ γὰρ ἀξιόπιστος · εἰ ἀντικαταστήναι · ὁ νόμος τοσούτῳ καὶ χρημοῦς ἀνθεῖν κατενεχθείσιν · ἐπάγει , Ἐν Κυρίῳ · τοῦτέστιν , Ἐκείθεν μαθὼν , καὶ παρ' αὐτοῦ πληροφόρηθείς . Οὐκ ἄρα ἀνθρωπίνης διανοίας ἡ ὑψῶς . Τί τοίνυν πέπεισαι καὶ οἶδας ; εἴπέ . Ὅτι οὐδὲν κοινὸν δι' αὐτοῦ . Τῇ φύσει , φησίν , οὐδὲν ἀκάθαρτον , ἀλλ' ἀπὸ τῆς προαιρέσεως γίνεται τοῦ μετιόντος · ἐκεῖνῳ γοῦν γίνεται μόνῳ , καὶ οὐχὶ πᾶσι · Τῷ γὰρ λογιζομένῳ , φησί , κοινόν , ἐκεῖνῳ κοινόν . Τί οὖν οὐ διορθοῦσαι τὸν ἀδελφόν , ἵνα μὴ νομίζῃ ἀκάθαρτον ; τί δούκῃ ἀπάγεις τῆς τοιαύτης συνήθειας καὶ ὑπολήψεως ; μετ' ἐξουσίας ἀπάγεις , ἵνα μὴ ποιή αὐτὸ κοινόν ; Φοβοῦμαι , φησί , μὴ λυπῶσιν αὐτόν · διὰ ἐπιγάζην · Εἰ δὲ διὰ βρώμα ὁ ἀδελφός σου λυπεῖται , οὐκέτι κατὰ ἀγάπην περιπατεῖς . Εἶδὲς πῶς τῶν αὐτὸν ὠνειώσατο , δεῖξας ὅτι τοσούτον αὐτοῦ ποιεῖται τὸν λόγον , ὡς ὑπὲρ τοῦ μὴ λυπῆσαι αὐτόν , μηδὲ ἐπιτάζει τῶς τολμᾶν τὰ σφόδρα ἀναγκαῖα , ἀλλὰ τῇ συγχωρήσει μᾶλλον αὐτὸν ἐφίλκεσθαι , καὶ τῇ ἀγάπῃ ; Οὐδὲ γὰρ μετὰ τοῦ λύσαι τὸν φόβον , ἕλκει καὶ βιάζεται , ἀλλ' ἀφήσιν αὐτὸν ἑαυτοῦ κύριον . Οὐ γὰρ ἐστιν ἴσον βρώματος ἀπαγαγεῖν , καὶ λύπῃ περιβαλεῖν . Ὅρᾳ πόσην b σπουδὴν ποιεῖται τῆς ἀγάπης ; Οὐδὲ γὰρ , ὅτι πάντα αὐτὴ κατορθῶσαι δύναται . Διὰ καὶ μεῖζον ἐνταῦθα τι παρ' αὐτὸν ἀπατεῖ · Οὐ γὰρ μόνον , φησίν , αὐτοῦ οὐ χρή πρὸς ἀνάγκην ὑμᾶς ἀγαγεῖν , [ 712 ] ἀλλ' εἰ δεῖ καὶ συγκαταβαίνειν , μηδὲ τοῦτο ὀκνεῖν . Διὸ καὶ ἐπάγει λέγων · Μὴ τῷ βρώματί σου ἐκείνον ἀπόλλυε , ὃν ὑπὸ Χριστὸς ἀπέθανεν . Ἡ οὐδὲ τοσούτου ἀξίου εἶναι ἡγῆ τὸν ἀδελφόν , ὡς μηδὲ ἀποχῆ βρωμάτων ἀνθίστασθαι αὐτῷ τὴν σωτηρίαν ; Καὶ ὁ μὲν Χριστὸς οὐδὲ δοῦλο · γενέσθαι οὐδὲ ἀποθανεῖν παρητήσατο δι' αὐτόν · σὺ δὲ οὐδὲ βρωμάτων καταφρονεῖς , ἵνα αὐτὸν διασώσῃς ; καίτοι γε οὐ πάντας ἐμελλε κερδαίνειν ὁ Χριστός , ἀλλ' ὅμως ὑπὲρ ἀπάντων ἀπέθανε , τὸ αὐτοῦ πλήρωμα . Σὺ δὲ οἶδας , ὅτι διὰ βρώμα ἀνατρέπεις ; αὐτὸν ἐν τοῖς μείζοσι , καὶ ἐτι φιλονεικεῖς , καὶ τὸν οὕτω περισπουδάστων τῷ Χριστῷ , οὕτως εὐχατακόρηντον εἶναι νομίζεις , καὶ ὁν ἐκεῖνος ἐφίλησεν , ἀτιμάζεις ; Κάκεις οὐχ ὑπὲρ ἀσθενούντος · μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἐχθροῦ ἀπέθανεν · σὺ δὲ οὐδ' ὑπὲρ ἀσθενούντος ἀπέχῃ βρωμάτων ; καὶ ὁ μὲν Χριστὸς καὶ τὸ μέγιστον ἐπεδείξατο , σὺ δὲ οὐδὲ τὸ ἔλαττον ; καίτοι ὁ μὲν Δεσπότης , σὺ δὲ ἀδελφός . Ταῦτα δὲ καὶ ἐκεῖνον ἰκανὰ ἐπιστῦσαι τὰ ῥήματα · δείκνυσι γὰρ αὐτὸν μικρόψυχον ὄντα , καὶ μεγάλων ἀπολειψόμενον παρὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐδὲ μικρὰ ἀντιδιδόντα . Μὴ βλασφημισθῶ οὖν ὑμῶν τὸ ἀγαθόν · οὐ γὰρ ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βρώσεις καὶ πόσις . Τὸ ἀγαθὸν ἐνταῦθα ἢ τὴν πίστιν φησίν , ἢ τὴν μέλλουσαν ἐλπίδα τῶν ἐπαθλίων , ἢ τὴν ἀπρετιζομένην εὐσέβειαν . Οὐ γὰρ μόνον , φησί , τὸν ἀδελφὸν οὐκ ὠφελεῖς , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ δόγμα , καὶ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ , καὶ τὴν ἰδίαν βλασφημισθῶ ποιεῖς . Ὅταν γὰρ μάγῃ , ὅταν φιλονεῖν , ὅταν λυπῆς , ὅταν σχίζῃ τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ λοιδορῆς τὸν ἀδελφόν , καὶ ἀπεχθῆς ἐγὼ πρὸς αὐτόν , βλασφημοῦσιν οἱ ἔξωθεν · ὥστε οὐ μόνον οὐδὲν ἐντεῦθεν κατορθοῦται , ἀλλὰ καὶ τοῦναντίον ἄπαν . Τὸ γὰρ ἀγαθὸν ὑμῶν ἡ ἀγάπη , ἡ φιλαδελφία , τὸ ἡνωθῆναι , τὸ συνδεδέσθαι , τὸ μετ' εἰρήνης , τὸ μετ' ἐπιεικείας ζῆν . Εἶτα πάλιν ἐκλύων αὐτοῦ τὸν φόβον καὶ τὸν ἐκεῖνον φιλονεικίαν , φησίν · Οὐ γὰρ ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βρώσεις καὶ πόσις . Μὴ γὰρ ἀπὸ τούτων εὐδοκιμῶσαι ἔχομεν ; Ὅπερ καὶ ἄλλοχῷ φησίν · Οὔτε , ἂν φάγωμεν , περισσοῦμεν · οὔτε , ἂν μὴ φάγωμεν , ὑστεροῦμεν . Καὶ οὐδὲ κατασκευὴν δέεται , ἀλλ' ἀρκεῖ αἱ τῇ ἀποφάσει . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτον ἐστι · Μὴ γὰρ , ἐὰν φάγῃς , τοῦτο σε εἰς βασιλείαν εἰσάγει ; Διὸ καὶ διασῶρων αὐτοῖς , ὡς μέγα ἐπὶ τούτῳ φρονούντας , οὐχὶ βρώσειν εἰς μόνον , ἀλλὰ καὶ πόσιν . Τίνα οὖν ἐστι τὰ εἰσαγόμενα ; Δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη καὶ χαρὰ , ὁ ἄνδρετος βίος , ἡ πρὸς τὸν ἀδελφὸν εἰρήνη , ἡ ἐναντιούται αὐτῇ ἡ φιλονεικία · ἡ ἐκ τῆς ὁμοίας χαρὰ , ἣν ἀναίρει αὐτὴ ἡ ἐπίθλιξις . Ταῦτα δὲ οὐ ὁστέρῳ μόνον , ἀλλὰ ἐκατέροις ἔλεγε · καὶ γὰρ πρὸς ἐκατέρους εἰρῆσθαι χαίρῶν εἶχεν .
Lemmas: ὅς . Πρότερος ἐπιτιμάω ὁ κρίνω ὁ ἀδελφός , καί οὗτος ὁ ἐπίπληξις αὐτός ἀφίστημι , τότε λοιπός καί περί ὁ δόγμα ἀποφαίνω , καί μετά ἡσυχία παιδεύω ὁ ἀσθενής , πολύς καί ἐνταῦθα ὁ πραότης ἐπιδείκνυμι . οὖον γάρ λέγω , ὅτι Δίκη δίδωμι , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος οὐδείς , ἀλλά ὁ φόβος μόνος ἐκλύω ὁ πρᾶγμα , ὥστε αὐτός εὔκολος πείθω ὁ παρά αὐτός λέγω , καί φημί · οἶδα καί πείθω . εἶτα , ἵνα μή λέγω τις ὁ οὖον πιστός , καί τίς πρός ἐγώ , εἰμί σύ πείθω ; οὐδέ γάρ ἀξιόπιστος · εἰμί ἀντικαθίστημι · ὁ νόμος τοσοῦτος καί χρημοῦς ἀνθέω καταφέρω · ἐπάγω , ἐν κύριος · τουτέστιν , ἐκεῖθεν μανθάνω , καί παρά αὐτός πληροφορέω . οὐ ἄρα ἀνθρώπινος διάνοια ὁ ὕψος . τις τοίνυν πείθω καί οἶδα ; εἶπον . ὅτι2 οὐδείς κοινός διά αὐτός . ὁ φύσις , φημί , οὐδείς ἀκάθαρτος , ἀλλά ἀπό ὁ προαίρεσις γίγνομαι ὁ μετέρχομαι · ἐκεῖνος γοῦν γίγνομαι μόνος , καί οὐ πᾶς · ὁ γάρ λογίζομαι , φημί , κοινός , ἐκεῖνος κοινός . τις οὖν οὖον διορθόω ὁ ἀδελφός , ἵνα μή νομίζω ἀκάθαρτος ; τίς Δούκη ἀπάγω ὁ τοιοῦτος συνήθεια καί ὑπόληψις ; μετά ἐξουσία ἀπάγω , ἵνα μή ποιέω αὐτός κοινός ; φοβέω , φημί , μή λυπέω αὐτός · διά ἐπιγάζην · εἰμί δέ διά βρῶμα ὁ ἀδελφός σύ λυπέω , οὐκέτι κατά ἀγάπη περιπατέω . ὁράω πῶς ὁ αὐτός ὠνέομαι , δείκνυμι ὅτι τοσοῦτος αὐτός ποιέω ὁ λόγος , ὡς ὑπέρ ὁ μή λυπέω αὐτός , μηδέ ἐπιτάσσω Τῶς τολμάω ὁ σφόδρα ἀναγκαῖος , ἀλλά ὁ συγχωρέω μᾶλλον αὐτός ἐφέλκω , καί ὁ ἀγάπη ; οὐδέ γάρ μετά ὁ λύω ὁ φόβος , ἕλκω καί βιάζομαι , ἀλλά ἀφίημι αὐτός ἑαυτοῦ κύριος . οὖον γάρ εἰμί ἴσος βρῶμα ἀπάγω , καί λύπη περιβάλλω . ὁράω πόσος b σπουδή ποιέω ὁ ἀγάπη ; οὐδέ γάρ , ὅτι πᾶς αὐτός κατορθόω δύναμαι . Ζεύς καί μείζων ἐνταῦθα τίς παρά αὐτός ἀπατάω · οὖον γάρ μόνος , φημί , αὐτός οὖον χρή πρός ἀνάγκη σύ ἄγω , [ 712 ] ἀλλά εἰμί δεῖ καί συγκαταβαίνω , μηδέ οὗτος ὀκνέω . Διὸ καί ἐπάγω λέγω · μή ὁ βρῶμα σύ ἐκεῖνος ἀπόλλυμι , ὅς ὑπό Χριστός ἀποθνῄσκω . ὁ οὐδέ τοσοῦτος ἄξιος εἰμί ἡγῆ ὁ ἀδελφός , ὡς μηδέ ἀποχή βρῶμα ἀνθίστημι αὐτός ὁ σωτηρία ; καί ὁ μέν Χριστός οὐδέ δούλος · γίγνομαι οὐδέ ἀποθνῄσκω παραιτέομαι διά αὐτός · σύ δέ οὐδέ βρῶμα καταφρονέω , ἵνα αὐτός διασῴζω ; καίτοι γε οὖον πᾶς μέλλω κερδαίνω ὁ Χριστός , ἀλλά ὅμως ὑπέρ ἀπαντάω ἀποθνῄσκω , ὁ αὐτός πλήρωμα . σύ δέ οἶδα , ὅτι διά βρῶμα ἀνατρέπω ; αὐτός ἐν ὁ μείζων , καί ἔτι φιλονεικέω , καί ὁ οὗτος περισπούδαστος ὁ Χριστός , οὕτως εὐχατακόρηντον εἰμί νομίζω , καί εἰμί ἐκεῖνος φιλέω , ἀτιμάζω ; Κάκεις οὐ ὑπέρ ἀσθενέω · μόνος , ἀλλά καί ὑπέρ ἐχθρός ἀποθνῄσκω · σύ δέ οὐδέ ὑπέρ ἀσθενέω ἀπέχω βρῶμα ; καί ὁ μέν Χριστός καί ὁ μέγας ἐπιδείκνυμι , σύ δέ οὐδέ ὁ μικρός ; καίτοι ὁ μέν Δεσπότης , σύ δέ ἀδελφός . οὗτος δέ καί ἐκεῖνος ἱκανός ἐφίστημι ὁ ῥῆμα · δείκνυμι γάρ αὐτός μικρόψυχος εἰμί , καί μέγας ἀπολείπω παρά ὁ Θεός , καί οὐδέ μικρός ἀντιδίδωμι . μή βλασφημέω οὖν σύ ὁ ἀγαθός · οὖον γάρ εἰμί ὁ βασίλειος ὁ Θεός βρῶσις καί πόσις . ὁ ἀγαθός ἐνταῦθα ἢ ὁ πίστις φημί , ἢ ὁ μέλλω ἐλπίς ὁ ἐπάθλιον , ἢ ὁ ἀπρετιζομένην εὐσέβεια . οὖον γάρ μόνος , φημί , ὁ ἀδελφός οὐ ὠφελέω , ἀλλά καί αὐτός ὁ δόγμα , καί ὁ χάρις ὁ Θεός , καί ὁ ἴδιος βλασφημέω ποιέω . ὅταν γάρ Μάγη , ὅταν φιλέω , ὅταν λυπέω , ὅταν σχίζω ὁ ἐκκλησία , καί λοιδορέω ὁ ἀδελφός , καί ἀπεχθής ἐγώ πρός αὐτός , βλασφημέω ὁ ἔξωθεν · ὥστε οὖον μόνος οὐδείς ἐντεῦθεν κατορθόω , ἀλλά καί τουναντίον ἅπας . ὁ γάρ ἀγαθός σύ ὁ ἀγάπη , ὁ φιλαδελφία , ὁ ἡνωθῆναι , ὁ συνδέω , ὁ μετά εἰρήνη , ὁ μετά ἐπιείκεια ζῶ . εἶτα πάλιν ἐκλύω αὐτός ὁ φόβος καί ὁ ἐκεῖνος φιλονεικία , φημί · οὖον γάρ εἰμί ὁ βασίλειος ὁ Θεός βρῶσις καί πόσις . μή γάρ ἀπό οὗτος εὐδοκιμέω ἔχω ; ὅπερ καί ἄλοχος φημί · οὔτε , εἄν ἐσθίω , περισσουμην · οὔτε , εἄν μή ἐσθίω , ὑστερέω . καί οὐδέ κατασκευή δήω , ἀλλά ἀρκέω ὁ ὁ ἀπόφασις . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · μή γάρ , ἐάν ἐσθίω , οὗτος σύ εἰς βασίλειος εἰσάγω ; Διὸ καί διασῶρων αὐτός , ὡς μέγας ἐπί οὗτος φρονέω , οὐ βρῶσις εἰς μόνος , ἀλλά καί πόσις . τίς οὖν εἰμί ὁ εἰσάγω ; Δικαιοσύνη καί εἰρήνη καί χαρά , ὁ ἄνδρος βίος , ὁ πρός ὁ ἀδελφός εἰρήνη , ὁ ἐναντιόομαι αὐτός ὁ φιλονικία · ὁ ἐκ ὁ ὅμοιος χαρά , ὅς ἀναιρέω αὐτός ὁ ἐπίθλιξις . οὗτος δέ οὖον ὁστέρῳ μόνος , ἀλλά ἑκάτερος λέγω · καί γάρ πρός ἑκάτερος εἴρω χαίρω ἔχω .