joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0538.3
παρὰ τοῦ Θεοῦ , ἢ ὁ πέννης παρὰ [ 589 ] σοῦ . Ἄλλ’ ὅμως ; οὐδέποτε πρὸς σὲ ταῦτα εἶπε τὰ ῥήματα ὁ Θεός , οὐν , Ἀπόστηθι · καὶ ταῦτα ἐπιθέσθαι εἰ , εἰς μὲν ἐκκλησίαν εἰσὶν συνεχῶς , καὶ νόμων ἀκούων τῶν ἐμῶν , ἐν δὲ τῇ ἀγορᾷ καὶ χροῦν καὶ ἐπιθυμίαν καὶ φιλίαν καὶ πάντας ἀπλῶς προτιμῶν τῶν ἐμῶν ἐπιταγμάτων · καὶ νῦν μὲν ταπεινὸς γίνῃ , μετὰ δὲ τὴν εὐχὴν καὶ ὁρασμὸς καὶ ὡμὸς καὶ ἀπάνθρωπος · ἀπὸ τοίνυν ἐντεῦθεν , καὶ μηκέτι μοι πρόσελθε . Ταῦτα γὰρ , καὶ τούτων πλεῖον ἀκούειν ἡμεν ἀξιοῖ · ἀλλ’ ὅμως οὐδέποτε τοιοῦτον οὐδὲν ὠνειδίσεν , ἀλλὰ καὶ μακροθυμεῖ καὶ τὰ παρ’ ἑαυτοῦ πάντας πληροῖ , καὶ πλεῖον ὧν αἰτοῦμεν δίδωσι . Ταῦτ’ οὖν ἐννοοῦντες , λυψόμεν τὴν πενίαν τοῖς δεομένοις , κἂν ἐπιθέσιν ποίωσι , μὴ ἀκριβολογώμεθα . Τοιαύτης γὰρ καὶ ἡμεῖς χρήζομεν σωτηρίας τῆς μετὰ συγγνώμης , τῆς μετὰ φιλανθρωπίας , τῆς μετὰ ἐλέους πολλοῦ . Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐχ ἕστι , τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐξεταζομένων ἀκριβῶς , σωθῆναι ποτε , ἀλλ’ ἀνάγκη χολασθῆναι καὶ ἀπολέσθαι πάντας . Μὴ τοίνυν γινώμεθα ἑτέρων πειρὸν δικασταί , ἵνα μὴ καὶ ἡμεῖς ἀκριβῶς ἀπαιτηθῶμεν εἰδόντες · καὶ γὰρ ἔχομεν ἁμαρτήματα συγγνώμης πάσης μείζονα . Ἄστε ἐκείνους μᾶλλον ἐλεοῦμεν τοὺς τὰ ἀσύγνωστα ἁμαρτάνοντας , ἵνα καὶ αὐτοὶ τοιοῦτον ἑαυτοῖς προαποψώμεθα ἔλεον · καίτοι δσα ἂν φιλοσώμεθα , οὐδέποτε δυσνοῦμεθα τοιαύτην εἰσεργεῖν φιλανθρωπίαν , ὅσας χρησόμεθα ἡμεῖς παρὰ τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ . Πῶς οὖν οὐκ ἀτοπον , τοσοῦτον δυντας ἐν χρεῖᾳ αὐτοῖς , ἀκριβολογεῖσθαι περὶ τοὺς ἡμετέρους συνδούλους , καὶ καθ’ ἑαυτῶν ἄπαντα πράττειν ; Οὐ γὰρ οὕτως ἐκεῖνον ἀνέξομεν ἀποραίνεις τῆς εὐεργεσίας τῆς σῆς , ὡς ἑαυτὸν τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας . Ὁ γὰρ περὶ τῶν σύνδουλων ἀκριβολογούμενος πολλῷ μᾶλλον τὸν Θεὸν ἐξεῖ τοῦτο ποιούντων . Μὴ τοίνυν καθ’ ἡμῶν φθεγγώμεθα , ἀλλὰ κἂν διὰ ῥαθυμίας , κἂν δι’ ἀργίας προσπίπτειν , ἡμεῖς παρέχωμεν . Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς πολλὰ διὰ ῥαθυμίας ἁμαρτάνομεν , μᾶλλον δὲ ἄπαντα διὰ ῥαθυμίας , καὶ οὐκ ἀπαιτεῖ δίκην ἡμᾶς εὐθὺς ὁ Θεός , ἀλλὰ δίδωσι προθεσμίαν μετανοίας ἡμῖν , τρέφων καθ’ ἑκάστην ἡμέραν , παιδεύων , διδάσκων , τὰ ἄλλα πάντα χορτῶν , ἵνα καὶ ἡμεῖς ζηλώσωμεν αὐτοῦ τὸν ἔλεον τοῦτον . Καταλῦσωμεν τοίνυν τὴν ὠμότητα ταύτην , ἐκδάλωμεν τὴν θηρωδίαν , ἄτε ἑαυτοὺς μᾶλλον ἢ ἑτέρους εὐεργετοῦντες . Τοῖσιν μὲν γὰρ ἀργύριον διδόντες καὶ ἄρτον καὶ ἱμάτιον , τῶν δὲ αὐτοῖς μεγίστην προαποψώμεθα δόξαν , καὶ ἡν οὐκ ἐνὶ παραστῆσαι λόγῳ . Τὰ γὰρ σώματα ἀσφαρῶς ἀπολαθόντες , φυδοξασόμεθα καὶ συμβασιλεύσομεν τῷ Χριστῷ · τοῦτο δὲ ἡλίκον ἔστιν , ἐνταῦθα εἰσόμεθα · μᾶλλον δὲ σαφῶς μὲν οὐδαμῶς εἰσόμεθα νῦν · ὥστε δὲ ἀπὸ τῶν παρ’ ἡμῖν ἀγαθῶν ἀναχθέντας μικρὰν γοῦν τινὰ αὐτοῦ λαβεῖν ἐννοιαν , ὡς ἐν οἷς τε ὧ , παραστάσει πειράσομαι τὸ ἐφρημένον . Εἰπὶ γὰρ μοι , εἰ τις σε γεγηρακὸς καὶ ἐν πενίᾳ ζῶντα ἐπηγγέλλοτο ἐξαιρήσει ποιήσεν νέον , καὶ εἰς αὐτὴν ἀξεν τῆς ἡλικίας τὴν ἀκμήν , καὶ σφόδρα ἰσχυρὸν [ 590 ] καὶ ὠραῖον ὑπὲρ ἄπαντας κατασκευάσειν , καὶ βασιλείαν δύσεως τῆς γῆς ἀπάσης ἐπὶ ἐτεσι χιλίαις , βασιλείαν εἰρήνης ἔχουσαν βαθυτάτην , τί οὐκ ἂν ὑπὲρ ταύτης τῆς ὑποσχέσεως εἴλου ποιήσαι καὶ παθεῖν ; Ἰδοὺ τοίνυν ὁ Χριστὸς οὐχὶ ταῦτα , ἀλλὰ πολλὰ μείζονα τούτων ἐπαγγέλλεται . Οὐδὲ γὰρ ὅσον γῆρος ; καὶ νεότητος τὸ μέσον , τοσοῦτον φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας τὸ διάφορον · οὐδὲ ὅσον βασιλείας καὶ πενίας , τοσοῦτον τῆς δόξης τῆς μελλούσης καὶ τῆς παρούσης , ἀλλ’ ὅσον ὀνειράτων καὶ ἀληθείας .
Lemmas: παρά ὁ Θεός , ἢ ὁ Πέννης παρά [ 589 ] σύ . ἄλλος ὅμως ; οὐδέποτε πρός σύ οὗτος εἶπον ὁ ῥῆμα ὁ Θεός , ὀν , ἀφίστημι · καί οὗτος ἐπιτίθημι εἰμί , εἰς μέν ἐκκλησία εἰμί συνεχῶς , καί νόμος ἀκούω ὁ ἐμέω , ἐν δέ ὁ ἀγορά καί Χρουν καί ἐπιθυμία καί φίλιος καί πᾶς ἀπλόος προτιμάω ὁ ἐμέω ἐπίταγμα · καί νῦν μέν ταπεινός γίγνομαι , μετά δέ ὁ εὐχή καί ὁρασμὸς καί ὠμός καί ἀπάνθρωπος · ἀπό τοίνυν ἐντεῦθεν , καί μηκέτι ἐγώ προσέρχομαι . οὗτος γάρ , καί οὗτος πλείων ἀκούω ἠμέν ἀξιόω · ἀλλά ὅμως οὐδέποτε τοιοῦτος οὐδείς ὀνειδίζω , ἀλλά καί μακροθυμέω καί ὁ παρά ἑαυτοῦ πᾶς πληρόω , καί πλείων ὅς αἰτέω δίδωμι . ταῦτα οὖν ἐννοέω , λυψόμεν ὁ πενία ὁ δήω , κἀν ἐπίθεσις ποίωσις , μή ἀκριβολογέομαι . τοιοῦτος γάρ καί ἐγώ χρῄζω σωτηρία ὁ μετά συγγνώμη , ὁ μετά φιλανθρωπία , ὁ μετά ἔλεος πολύς . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί , ὁ κατά ἐγώ ἐξετάζω ἀκριβῶς , σῴζω ποτός , ἀλλά ἀνάγκη χολάω καί ἀπόλλυμι πᾶς . μή τοίνυν γίγνομαι ἕτερος πείρω δικαστής , ἵνα μή καί ἐγώ ἀκριβῶς ἀπαιτέω ὁράω · καί γάρ ἔχω ἁμάρτημα συγγνώμη πᾶς μείζων . Ἄστυ ἐκεῖνος μᾶλλον ἐλεέω ὁ ὁ ασύγγνωστος ἁμαρτάνω , ἵνα καί αὐτός τοιοῦτος ἑαυτοῦ προαποψαω ἔλεος · καίτοι δσοι εἄν φιλόω , οὐδέποτε δυσνουμεθη τοιοῦτος εἰσεργεῖν φιλανθρωπία , ὅσος χράω ἐγώ παρά ὁ φιλάνθρωπον Θεός . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , τοσοῦτος δυντας ἐν χρεία αὐτός , ἀκριβολογέομαι περί ὁ ἡμέτερος σύνδουλος , καί κατά ἑαυτοῦ ἅπας πράσσω ; οὖον γάρ οὕτως ἐκεῖνος ἀνέχω αποραινω ὁ εὐεργεσία ὁ σός , ὡς ἑαυτοῦ ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία . ὁ γάρ περί ὁ σύνδουλος ἀκριβολογέομαι πολύς μᾶλλον ὁ θεός ἐξεῖ οὗτος ποιέω . μή τοίνυν κατά ἐγώ φθέγγομαι , ἀλλά κἀν διά ῥᾳθυμία , κἀν διά ἀργία προσπίπτω , ἐγώ παρέχω . καί γάρ καί ἐγώ πολύς διά ῥᾳθυμία ἁμαρτάνω , μᾶλλον δέ ἅπας διά ῥᾳθυμία , καί οὐ ἀπαιτέω δίκη ἐγώ εὐθύς ὁ Θεός , ἀλλά δίδωμι προθεσμία μετάνοια ἐγώ , τρέφω κατά ἕκαστος ἡμέρα , παιδεύω , διδάσκω , ὁ ἄλλος πᾶς χόρτος , ἵνα καί ἐγώ ζηλόω αὐτός ὁ ἔλεος οὗτος . καταλύω τοίνυν ὁ ὠμότης οὗτος , ἐκδάλωμεν ὁ θηρωδίαν , αὔγ-ασμα ἑαυτοῦ μᾶλλον ἢ ἕτερος εὐεργετέω . ὅς μέν γάρ ἀργύριον δίδωμι καί ἄρτος καί ἱμάτιον , ὁ δέ αὐτός μέγας προαποψαω δόξα , καί ἐάν οὐ ἐν παρίστημι λόγος . ὁ γάρ σῶμα ἀσφαρῶς ἀπολανθάνω , φυδοξαζω καί συμβασιλεύω ὁ Χριστός · οὗτος δέ ἡλίκος εἰμί , ἐνταῦθα εἶμι · μᾶλλον δέ σαφῶς μέν οὐδαμῶς εἶμι νῦν · ὥστε δέ ἀπό ὁ παρά ἐγώ ἀγαθός ἀνάγω μικρός γοῦν τις αὐτός λαμβάνω ἔννοια , ὡς ἐν ὅς τε ἵημι , παράστασις πειράζω ὁ ἐφρημένον . ἶψ γάρ ἐγώ , εἰμί τις σύ γηράσκω καί ἐν πενία ζῶ ἐπαγγέλλω ἐξαιρέω ποιέω νέος , καί εἰς αὐτός ἄξος ὁ ἡλικία ὁ ἀκμή , καί σφόδρα ἰσχυρός [ 590 ] καί ὡραῖος ὑπέρ ἅπας κατασκευάζω , καί βασίλειος δύσις ὁ γῆ ἀπασάω ἐπί ἔτος χίλιοι , βασίλειος εἰρήνη ἔχω βαθύς , τίς οὐ εἄν ὑπέρ οὗτος ὁ ὑπόσχεσις εἴλω ποιέω καί πάσχω ; ἰδέ τοίνυν ὁ Χριστός οὐ οὗτος , ἀλλά πολύς μείζων οὗτος ἐπαγγέλλω . οὐδέ γάρ ὅσος Γῆρος ; καί νεότης ὁ μέσος , τοσοῦτος φθορά καί ἀφθαρσία ὁ διάφορος · οὐδέ ὅσος βασίλεια καί πενία , τοσοῦτος ὁ δόξα ὁ μέλλω καί ὁ πάρειμι , ἀλλά ὅσος ὄνειρος καί ἀλήθεια .