joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0602.4
καὶ τοῦτο παρὰ τοῦ Θεοῦ , πόθεν μέγα φρονεῖς ; καὶ γὰρ , εἰ μὴ παρεγένετο , μηδὲ ἐσαρκιώθ , οὐδ' ἂν τὰ τῆς πίστεως προεκύψεν . Ὡστε πάντα ἐκτίσεν τὴν ἀρχὴν ἔχει τὰ ἀγαθά . Εἰ δὲ αὐτὸς δίδωσι , οὐδὲ πῶς μερίζει · πάντα γὰρ αὐτὸς ἐποίησεν , καὶ πάντων ὁμοίως κήδεται . Καὶ ὡςπερ τὸ δύνασθαι ἀπὸ φιλανθρωπίας γέγονεν , οὕτω καὶ πόσον δύνασθαι . Οὐ γὰρ δὴ περὶ τὸ κεφάλαιον ἐπιδεξάμενος , τὴν ἀγαθότητα , ὅπερ ἐστὶ τὸ δύνασθαι τὰ χαρίσματα , ἐν τῷ μέτρῳ σε προδιδόναι ἐμελλεν . Εἰ μὲν γὰρ ἀτιμάσαι ἐβούλετο , οὐδ' ἂν ἔδωκε τὴν ἀρχήν · εἰ δὲ σώσαι καὶ τιμῆσαι ἐσπουδάσκει ( διὰ γὰρ τοῦτο καὶ παρεγένετο , καὶ τοσαῦτα διένειμεν ἀγαθά ) , πῶς ἐνεκεν θορύβου καὶ ταραχῆς καὶ εἰς μωρίαν ἀποκείσθαι τὴν φρόνησιν , μεῖζονος τοῦ φύσει τοιούτου κατασχύον σκανδόν ; Τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ φύσεως γενέσθαι μωρὸν , οὐκ ἐγκλημα · τὸ δὲ διὰ φροντίδεως γενέσθαι μωρὸν , καὶ συγγνώμης ἐστερηται καὶ μεῖζονα φέρει τὴν κολασιν . Τοιούτοι οἱ ἐπὶ σοφίᾳ μέγα φρονοῦντες εἰσι , καὶ εἰς ἀπὸνοιαν ἐμπίπτουσιν τὴν ἐσχάτην . Οὐδὲν γὰρ οὕτω μωρὸν ὡς ἀπὸνοιαν ποιεῖ . Διὸ καὶ ὁ προφήτης οὕτως ἐκάλει τὸν βαρβαρὸν λέγων , Ὁ δὲ μωρὸς μωρὰ λαλήσει . Ἴνα δὲ καὶ ἀπὸ τῶν θημάτων αὐτῶν μάθῃ αὐτοὺς τὴν μωρίαν , ἀκούσον τί φησιν · Ἐπάνω τῶν ἀστρῶν τοῦ οὐρανοῦ ὤθησεν τὸν ὀρόν μου , καὶ ἔσομαι ὁμοῖος τῷ Ὑγύει . Καταλαλήσωσι τῇ χειρὶ μου τὴν οἰκουμένην ὡς νοσοῦν , καὶ ὡς καταλελειμμένα ἀπ' ὧν . Τοιούτων οὖν τῶν ῥημάτων τί μωρότερον γένοιτ' ἄν ; Καὶ ἐκάστω τὸ μεγαληγορία τοῦτο εὐθέως ἐπισπάται τὸ δυσίδος . Κἂν ἐκαστον ῥῆμα τῶν ἀπονεσημένων εἰς μέσον ἀγάγῃ , οὐ δυνήσῃ διαγνῶναι πότερον ἀπονεσημένους ἢ μωροὺς τὰ ῥήματα · οὕτως ἐν ἐστὶ τοιούτῳ τὸ ἐλάττωμα . Καὶ γὰρ ἕτερος βαρβαρος πάλιν φησιν , Ἐγὼ εἰμὶ Θεός , καὶ οὐκ ἄνθρωπος · καὶ ἄλλος πάλιν , Μὴ δυσμενέσθω ὁ Θεὸς σώσαι ὑμᾶς , ἢ ἐξελεύσθω ἐκ τῶν χειρῶν μου · καὶ ὁ Αἰγύπτιος δὲ , Οὐκ οἶδα τὸν Κύριον , καὶ τὸν Ἰσραὴλ οὐκ ἐξέσποσα.Καὶ ὁ παρὰ τῷ προφήτῃ ἀρρωστῶν τοιούτος τις ἐστι , λέγων ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ , Οὐκ ἐστὶ Θεός · καὶ ὁ Κάιν δὲ , Μὴ γυλαξ εἰδὲ εἰμὶ τοῦ ἀδελφοῦ μου ; Ἄρα μὴ δύνασαι διαγνῶναι πότερον [ 662 ] ἀπονεσημένων , ἢ μωρῶν τὰ ῥήματα ; ἡ γὰρ ἀπὸνοις τῆς συμμετρίας ἐκπίπτουσα καὶ ἀπὸ τοῦ νοῦ γινομένη ( διὸ καὶ ἀπὸνοις λέγεται ) , καὶ μωροὺς καὶ ἀλαζόνας ἐργάζεται . Καὶ εἰ ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου , οὐκοῦν ἀρχὴ μωρίας τὸ μὴ εἰδέναι τὸν Κύριον . Εἰ τοίνυν τὸ εἰδέναι σοφίαν , τὸ μὴ εἰδέναι μωρία , τὸ δὲ μὴ εἰδέναι ἐξ ὑπερηφανίας · γίνεται ( ἀρχὴ γὰρ ὑπερηφανίας τὸ μὴ εἰδέναι τὸν Κύριον ) , ἄρα ἡ ὑπερηφανία μωρία ἐσται . Τοιούτος ἦν καὶ ὁ Ναβάλ , εἰ καὶ μὴ πρὸς Θεόν , ἀλλὰ πρὸς ἄνθρωπον , ἐξ ἀπὸνίας ἀνὴρ γεγονώς · ἀλλ' ὕστερον ἀπέθανεν τῷ δεῖ . Ὅταν γὰρ τις ἐπέσχη τοῦ μέτρου τῆς φροντίδος , καὶ δεῖλός ὁμοῦ καὶ ὀραστὸς γίνεται , τῆς ψυχῆς ἀσθενεῖς γινομένης . Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα , ὅταν τὴν σύμμετρον ἀπολέσῃ κράσιν , γινώμενον δύσκρατον , πᾶσιν ἀλίσκεται τοῖς πάθεσιν · οὕτω καὶ ἡ ψυχή , ἐπειδὴ τὸ μεγαλοφρεῖς ἀπόλεσιν καὶ τὸ ταπεινοφρονεῖν , ἔχει δεξαμένην τινὰ ἀσθένειαν , καὶ δεῖλὴ καὶ ὀραστὴς καὶ ἀνόητος γίνεται , καὶ ἑαυτὴν ἀγνοεῖ λοιπόν . Ὁ δὲ ἑαυτὸν ἀγνοεῖ , πῶς τὸ ὑπὲρ ἑαυτὸν εἰσται ; Καθάπερ γὰρ ὁ φρενετίδι κατεχομένος , ὅταν ἑαυτὸν ἀγνοῇ , οὐδὲ τὰ πρὸ τῶν ποδῶν οὐδὲ καὶ ὀφθαλμὸς , ὅταν αὐτὸς πρημῶ , πάντα σκοτοῖ τὰ λοιπὰ μέλη · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἀπὸνίας συμ -
Lemmas: καί οὗτος παρά ὁ Θεός , πόθεν μέγας φρονέω ; καί γάρ , εἰμί μή παραγίγνομαι , μηδέ σαρκίζω , οὐδέ εἄν ὁ ὁ πίστις προκύπτω . ὡστε πᾶς κτίζω ὁ ἀρχή ἔχω ὁ ἀγαθός . εἰμί δέ αὐτός δίδωμι , οὐδέ πῶς μερίζω · πᾶς γάρ αὐτός ποιέω , καί πᾶς ὁμοίως κήδω . καί ὡς ὁ δύναμαι ἀπό φιλανθρωπία γίγνομαι , οὗτος καί πόσος δύναμαι . οὖον γάρ δή περί ὁ κεφάλαιος ἐπιδέχομαι , ὁ ἀγαθότης , ὅσπερ εἰμί ὁ δύναμαι ὁ χάρισμα , ἐν ὁ μέτρον σύ προδίδωμι μέλλω . εἰμί μέν γάρ ἀτιμάζω βούλομαι , οὐδέ εἄν δίδωμι ὁ ἀρχή · εἰμί δέ σῴζω καί τιμάω σπουδάζω ( διά γάρ οὗτος καί παραγίγνομαι , καί τοσοῦτος διανέμω ἀγαθός ) , πῶς ἕνεκα θόρυβος καί ταραχή καί εἰς μωρία αποκειμαι ὁ φρόνησις , μείζων ὁ φύσις τοιοῦτος κατέχω σκανδόν ; ὁ μέν γάρ ἀπό φύσις γίγνομαι μωρός , οὐ ἔγκλημα · ὁ δέ διά φροντίς γίγνομαι μωρός , καί συγγνώμη στερέω καί μείζων φέρω ὁ κόλασις . τοιοῦτος ὁ ἐπί σοφία μέγας φρονέω εἰμί , καί εἰς ἀπόνοια ἐμπίπτω ὁ ἔσχατος . οὐδείς γάρ οὗτος μωρός ὡς ἀπόνοια ποιέω . Διὸ καί ὁ προφήτης οὕτως καλέω ὁ βάρβαρος λέγω , ὁ δέ μωρός μωρός λαλέω . ἵνα δέ καί ἀπό ὁ θῆμα αὐτός μανθάνω αὐτός ὁ μωρία , ἀκούω τίς φημί · ἐπάνω ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός ὠθέω ὁ ὄρνυμι ἐγώ , καί εἰμί ὅμοιος ὁ Ὑγύει . Καταλαλέω ὁ χείρ ἐγώ ὁ οἰκέω ὡς νοσέω , καί ὡς καταλιμπάνω ἀπό ὅς . τοιοῦτος οὖν ὁ ῥῆμα τίς μωρός γίγνομαι ἄν ; καί ἕκαστος ὁ μεγαληγορία οὗτος εὐθύς ἐπισπάω ὁ δυσίδος . κἀν ἕκαστος ῥῆμα ὁ ἀπονέομαι εἰς μέσος ἄγω , οὖον δύναμαι διαγιγνώσκω πότερος ἀπονέομαι ἢ μωρός ὁ ῥῆμα · οὕτως ἐν εἰμί τοιοῦτος ὁ ἐλάττωμα . καί γάρ ἕτερος βάρβαρος πάλιν φημί , ἐγώ εἰμί Θεός , καί οὐ ἄνθρωπος · καί ἄλλος πάλιν , μή δυσμενέσθω ὁ θεός σῴζω σύ , ἢ ἐξέρχομαι ἐκ ὁ χείρ ἐγώ · καί ὁ Αἰγύπτιος δέ , οὐ οἶδα ὁ κύριος , καί ὁ Ἰσραήλ οὐ ἐξέσποσα.Καὶ ὁ παρά ὁ προφήτης ἀρρωστέω τοιούτος τις εἰμί , λέγω ἐν ὁ Καρδία αὐτός , οὐ εἰμί Θεός · καί ὁ Κάϊς δέ , μή Γύλαξ ἀνάκλεις εἰμί ὁ ἀδελφός ἐγώ ; ἄρας μή δύναμαι διαγιγνώσκω πότερος [ 662 ] ἀπονέομαι , ἢ μωρός ὁ ῥῆμα ; ὁ γάρ ἄπονος ὁ συμμετρία ἐκπίπτω καί ἀπό ὁ νόος γίγνομαι ( διό καί ἄπονος λέγω ) , καί μωρός καί ἀλαζών ἐργάζομαι . καί εἰμί ἀρχή σοφία φόβος κύριος , οὐκοῦν ἀρχή μωρία ὁ μή οἶδα ὁ κύριος . εἰμί τοίνυν ὁ οἶδα σοφία , ὁ μή οἶδα μωρία , ὁ δέ μή οἶδα ἐκ ὑπερηφανία · γίγνομαι ( ἀρχή γάρ ὑπερηφανία ὁ μή οἶδα ὁ κύριος ) , ἄρα ὁ ὑπερηφανία μωρία εἰμαι . τοιούτος εἰμί καί ὁ Νάβαλ , εἰμί καί μή πρός Θεός , ἀλλά πρός ἄνθρωπος , ἐκ ἀπονία ἀνήρ γίγνομαι · ἀλλά ὕστερος ἀποθνῄσκω ὁ δεῖ . ὅταν γάρ τις ἐπέχω ὁ μέτρον ὁ φροντίς , καί δειλός ὁμοῦ καί ὄρνυμι γίγνομαι , ὁ Ψυχή ἀσθενής γίγνομαι . καθά γάρ ὁ σῶμα , ὅταν ὁ σύμμετρος ἀπόλλυμι κρᾶσις , γίγνομαι δύσκρατος , πᾶς ἁλίσκομαι ὁ πάθος · οὗτος καί ὁ ψυχή , ἐπεί ὁ μεγαλοφρεω ἀπόλεσις καί ὁ ταπεινοφρονέω , ἔχω δέχομαι τις ἀσθένεια , καί δείλη καί ὀραστὴς καί ἀνόητος γίγνομαι , καί ἑαυτοῦ ἀγνοέω λοιπός . ὁ δέ ἑαυτοῦ ἀγνοέω , πῶς ὁ ὑπέρ ἑαυτοῦ εἰμί ; καθά γάρ ὁ φρενετίδι κατέχω , ὅταν ἑαυτοῦ ἀγνοέω , οὐδέ ὁ πρό ὁ πούς οὐδέ καί ὀφθαλμός , ὅταν αὐτός πρήμη , πᾶς σκοτόω ὁ λοιπάς μέλος · οὗτος καί ἐπί ὁ ἀπονία συμ -