joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-romanos-homiliae-1-32 pg060_0562.3
αὐτοῦ σχήματος διάφορα ποιεῖν , καὶ οὐκ ἐγκαλεῖς · τοῦτον δὲ εὐθύναι ἀπατεῖς τῶν κολάσεων καὶ τῶν τιμῶν , καὶ οὐ παραχωρεῖς αὐτῷ εἰδεῖν , τὶς μὲν ἄξιος , [ 616 ] τὶς δὲ οὐ τοιούτος , ἀλλ' ἐπεισάγῃ τὸ αὐτὸ σχῆμα τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐστι , καὶ τὰς αὐτὰς προαιρέσεις ἄξιοι εἶναι . Καὶ πῶς ταῦτα παραπλησίας ; Καίτοι γε οὐδὲ ἐπὶ τοῦ κεραμέως ἐκ τοῦ σχήματος τὸ ἄξιον καὶ τὸ ἄντιον , ἀλλ' ἀπὸ τῆς χρήσεως τῶν μεταχειριζομένων , ὅπερ οὖν καὶ ἐνταῦθα ἀπὸ τῆς προαιρέσεως . Πλὴν , ὅπερ ἐφην εἰπὼν , εἰς ἐν τοῦτο λαμβάνειν δεῖ μόνον τὸ ὑπόδειγμα , τὸ μὴ δεῖν ἀντιλέγειν τῷ Θεῷ , ἀλλὰ παραχωρεῖν αὐτῷ τῷ ἀκαταλήπτῳ τῆς σοφίας . Καὶ γὰρ τὰ παραδείγματα μεῖζονα εἶναι δεῖ τῶν προκειμένων , καὶ ὑπὲρ ὧν εἰς μέσον ἄγεται , ὥστε μᾶλλον ἐνεργεῖν τὸν ἀκροατήν · ἐπεὶ εἰ μὴ μεῖζον εἴη , καὶ πλείονα ἔχοι τὴν ὑπερβολήν , οὐχ ἂν ὡς χρή καθεῖσθαι δυναθείη , καὶ ἐντρέφαι τὸν ἀντιλέγοντα . Τὴν μὲν οὖν ἀκαιρον αὐτῶν φιλονεικίαν οὕτως ἐπεστόμισε μετὰ τῆς προσχύσεως ὑπερβολῆς · ἐπάγει δὲ λοιπὸν καὶ τὴν λύσιν . Τὶς οὖν ἢ λύσις ; Εἰ δὲ θέλων ὁ Θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ , ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεῦη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπόλειαν · καὶ ἵνα γνωρίσῃ τὸν πλοῦτον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐπὶ σκεῦη ἐλέους , ἃ προῆτοίμασε εἰς δόξαν · οὓς καὶ ἐκάλεσεν ἡμᾶς , οὐ μόνον ἐξ Ἰουδαίων , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐθνῶν . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτῳ ἐστι · Σκεῦος ὀργῆς ἐν τῷ Φαραῷ · τοιούτῳ , ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ τὴν ὀργὴν ἀνάπτον διὰ τῆς οἰκείας σκληρότητος · πολλῆς γὰρ ἀπολαύσας μακροθυμίας , οὐχ ἐγένετο βελτίων , ἀλλ' ἀδιόρθωτος ἔμεινε . Διὸ οὐδὲ σκεῦος ὀργῆς αὐτὸν ἐκάλεσε μόνον , ἀλλὰ καὶ κατηρτισμένον εἰς ἀπόλειαν · τοιούτῳ , ἀπηρτισμένον , οἴκοθεν μέντοι καὶ παρ' ἑαυτοῦ . Οὔτε γὰρ ὁ Θεὸς ἐνέλιπé τὸν εἰς τὴν διόρθωσιν εἰχόντων τὴν ἐκεῖνον , οὔτε αὐτὸς ἐνέλιπé τὸ τῶν ἀπολλύντων αὐτόν , καὶ πάσης ἀποστεροῦντων συγγνώμης . Ἄλλ' ὅμως καὶ ταῦτα εἰδὼς ὁ Θεός , ἤνεγκεν πολλὴ μακροθυμίᾳ , βουλόμενος αὐτὸν εἰς μετάνοιαν ἀγαγεῖν · εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἠθέλεν , οὐδ' ἐν μακροθυμήσειν . Ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἠθέλησεν εἰς μετάνοιαν τῇ μακροθυμίᾳ χρήσασθαι , ἀλλ' ἀπέτριψεν ἑαυτὸν εἰς ὀργήν , ἐχρήσατο αὐτῷ εἰς τὴν ἑτέρων διόρθωσιν διὰ τῆς εἰς ἐκεῖνον κολάσεως ἑτέρους σπουδαιοτέρους ποιῶν , καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ ταύτῃ δεῖκνὺς . Ὅτι γὰρ οὐ βούλεται ὁ Θεὸς οὕτως αὐτοῦ γνωρίζεσθαι τὸ δυνατὸν , ἀλλὰ διέτρεψδι' οὗ εὐεργετῆσαι , δι' ὧν εὐ ποιῆσαι , καὶ τοῦτο διὰ πάντων ἐδήλωσεν ἀνωθεν . Εἰ γὰρ Παῦλος οὐχ οὕτω βούλεται φαίνεσθαι δυνατός · Οὐ γὰρ ἵνα ἡμεῖς δέξωμεν γαρύμην , φησίν , ἀλλ' ἵνα ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιήτε · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός . Ἄλλ' ἐπειδὴ ἐμακροθύμησε μὲν , ἵνα εἰς μετάνοιαν ἀγάγῃ , οὐ μετενόησε δὲ ἐκεῖνος , ἤνεγκεν αὐτὸν ἐπὶ πολὺν χρόνον , ὁμοῦ μὲν τὴν αὐτοῦ χρηστότητα ἐπιδεικνύμενος , ὁμοῦ δὲ καὶ τὴν δύναμιν , εἰ μὴ βουληθεῖ τὴν κεφάλαιαν ἐκείνου ἀπὸ τῆς πολλῆς ταύτης μακροθυμίας . Ὡσπερ οὖν τοῦτον ἀδιόρθωτον μεῖναντα κολάσας , ἐδείξεν αὐτοῦ τὴν δύναμιν · οὕτω τοὺς πολλὰ ἁμαρτήσαντας καὶ μετανοήσαντας ἐλέησας , ἐδήλωσεν αὐτοῦ τὴν φιλανθρωπίαν .
Lemmas: αὐτός σχῆμα διάφορος ποιέω , καί οὐ ἐγκαλέω · οὗτος δέ εὐθύνω ἀπατάω ὁ κόλασις καί ὁ τιμή , καί οὖον παραχωρέω αὐτός εἴδω , τις μέν ἄξιος , [ 616 ] τις δέ οὖον τοιούτος , ἀλλά ἐπεισάγω ὁ αὐτός σχῆμα ὁ αὐτός οὐσία εἰμί , καί ὁ αὐτός προαίρεσις ἄξιος εἰμί . καί πῶς οὗτος παραπλήσιος ; καίτοι γε οὐδέ ἐπί ὁ κεραμεύς ἐκ ὁ σχῆμα ὁ ἄξιος καί ὁ Ἄντιον , ἀλλά ἀπό ὁ χρῆσις ὁ μεταχειρίζω , ὅσπερ οὖν καί ἐνταῦθα ἀπό ὁ προαίρεσις . πλήν , ὅσπερ φημί εἶπον , εἰς ἐν οὗτος λαμβάνω δεῖ μόνος ὁ ὑπόδειγμα , ὁ μή δήω ἀντιλέγω ὁ Θεός , ἀλλά παραχωρέω αὐτός ὁ ἀκατάληπτος ὁ σοφία . καί γάρ ὁ παράδειγμα μείζων εἰμί δεῖ ὁ πρόκειμαι , καί ὑπέρ ὅς εἰς μέσος ἄγω , ὥστε μᾶλλον ἐνεργέω ὁ ἀκροατής · ἐπεί εἰμί μή μείζων εἰμί , καί πλείων ἔχω ὁ ὑπερβολή , οὐ εἄν ὡς χρή καθίημι δύναμαι , καί ἐντρέφω ὁ ἀντιλέγω . ὁ μέν οὖν ἀκαιρέω αὐτός φιλονεικία οὕτως ἐπιστομίζω μετά ὁ πρόσχυσις ὑπερβολή · ἐπάγω δέ λοιπός καί ὁ λύσις . τις οὖν ἢ λύσις ; εἰμί δέ ἐθέλω ὁ θεός ἐνδείκνυμι ὁ ὀργή καί γνωρίζω ὁ δυνατός αὐτός , φέρω ἐν πολύς μακροθυμία σκεῦος ὀργή καταρτίζω εἰς ἀπόλλυμι · καί ἵνα γνωρίζω ὁ πλοῦτος ὁ δόξα αὐτός ἐπί σκεῦος ἔλεος , ὁ προετοιμάζω εἰς δόξα · ὅς καί καλέω ἐγώ , οὖον μόνος ἐκ Ἰουδαῖος , ἀλλά καί ἐκ ἔθνος . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · σκεῦος ὀργή ἐν ὁ Φαραός · τοιοῦτος , ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός ὁ ὀργή ἀνάπτω διά ὁ οἰκεῖος σκληρότης · πολύς γάρ ἀπολαύω μακροθυμία , οὐ γίγνομαι ἀγαθός , ἀλλά ἀδιόρθωτος μένω . Διὸ οὐδέ σκεῦος ὀργή αὐτός καλέω μόνος , ἀλλά καί καταρτίζω εἰς ἀπόλλυμι · τοιοῦτος , ἀπαρτίζω , οἴκοθεν μέντοι καί παρά ἑαυτοῦ . οὔτε γάρ ὁ θεός ἐλλείπω ὁ εἰς ὁ διόρθωσις ἔχω ὁ ἐκεῖνος , οὔτε αὐτός ἐλλείπω ὁ ὁ ἀπόλλυμι αὐτός , καί πᾶς ἀποστερέω συγγνώμη . ἄλλος ὅμως καί οὗτος εἰδοί ὁ Θεός , φέρω πολύς μακροθυμία , βούλομαι αὐτός εἰς μετάνοια ἄγω · εἰμί γάρ μή οὗτος ἐθέλω , οὐδέ ἐν μακροθυμώ . ἐπεί δέ οὐ ἐθέλω εἰς μετάνοια ὁ μακροθυμία χράω , ἀλλά ἀποτρίβω ἑαυτοῦ εἰς ὀργή , χράω αὐτός εἰς ὁ ἕτερος διόρθωσις διά ὁ εἰς ἐκεῖνος κόλασις ἕτερος σπουδαῖος ποιέω , καί ὁ δύναμις αὐτός οὗτος δείκνυμι . ὅτι2 γάρ οὖον βούλομαι ὁ θεός οὕτως αὐτός γνωρίζω ὁ δυνατός , ἀλλά διέτρεψδι' ὅς εὐεργετέω , διά ὅς εὕω ποιέω , καί οὗτος διά πᾶς δηλόω ἄνωθεν . εἰμί γάρ Παῦλος οὐ οὗτος βούλομαι φαίνω δυνατός · οὖον γάρ ἵνα ἐγώ δείκνυμι γαρύω , φημί , ἀλλά ἵνα σύ ὁ καλός ποιέω · πολύς μᾶλλον ὁ Θεός . ἄλλος ἐπεί μακροθυμέω μέν , ἵνα εἰς μετάνοια ἄγω , οὖον μετανοέω δέ ἐκεῖνος , φέρω αὐτός ἐπί πολύς χρόνος , ὁμοῦ μέν ὁ αὐτός χρηστότης ἐπιδείκνυμι , ὁμοῦ δέ καί ὁ δύναμις , εἰμί μή βούλομαι ὁ κεφάλαιος ἐκεῖνος ἀπό ὁ πολύς οὗτος μακροθυμία . ὡς οὖν οὗτος ἀδιόρθωτος μένω κολάζω , δείκνυμι αὐτός ὁ δύναμις · οὗτος ὁ πολύς ἁμαρτάνω καί μετανοέω ἐλεέω , δηλόω αὐτός ὁ φιλανθρωπία .