joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philippenses-homiliae-1-15 pg062_0285.1
τῆς οὐρανίου . Εἰ γὰρ μὴ γένενα ἦν , τὸ τοὺς μὲν τιμᾶσθαι , ἐκείνους δὲ ἀτιμάζεσθαι , πόσον ἐστιν ; Ἀφόρητος ἡ γένεσα , ὁμολογῶ , καὶ σφόδρα ἀφόρητος · πλὴν ἀφορητοτέρα αὕτη , τῆς βασιλείας ἡ ἐκπτωσις . Εἴπῃ γὰρ μοι · εἰ τις βασιλεύει , ἡ ἡδὶς βασιλεύει ἀπελθὼν , καὶ πολέμους κατορθώσας μυρίους , καὶ θαυμασθείς , καὶ ἔχων στρατόπεδον ἀλκήχρον , ἐπιβαίνων πολέας τινος μετὰ τοῦ ζεύγους , μετὰ τροπαίων , μετὰ μυρίων ταγμάτων πάντων χρυσοφορούντων , μετὰ τῶν δορυφόρων τῶν περὶ αὐτὸν ἀπάντων ἀσπίδας ἔχοντων χρυσὰς , καὶ πᾶσα ἡ πόλις ἐστεφανωμένη εἴη , καὶ πάντες · οἱ τῆς οἰκουμένης ἄρχοντες μετ’ αὐτοῦ , ἔποιτο δὲ αὐτῷ καὶ πᾶσα ἡλικία , ὁπῶι ἀλλογενῶν ἐθνῶν δεσμοτῶν , ὑπάρχων , σατραπῶν , ὑπάτων , τυράννων , ἀρχόντων · εἶτα ἐπὶ ἀπάσης τῆς λαμπρότητος ἐκείνης , τοὺς ἀπαντῶντας τῶν πολιτῶν δέχοιτο καὶ καταφιλοῖ , καὶ χεῖρα ὁρέγοι , καὶ πάσης μεταδιδόι παρρήσιας , ἡ καὶ πάντων ἐστώτων διαλέγοιτο , ὡς πρὸς φίλους , καὶ λέγοι · πᾶσαν τὴν ὁδὸν ἐκεῖνον δι’ αὐτοῦς πεποιηθαι , καὶ τοὺς μὲν εἰς τὰ βασιλεῖα ἄγοι τὰ ἑαυτοῦ , τοὺς δὲ καταλιπτόναι , πόση ; κολάσις τοῦτο οὐκ ἄξιον , εἰ καὶ μὴ κολάζονται ; Εἰ δὲ ἐπ’ ἀνθρώπου οὕτω μικρὸν τὸ τῆς δόξης ταύτης ἀποπεσεῖν , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ Θεοῦ , ὅταν αἱ δύο δυνάμεις πᾶσαι παρῶσι μετὰ τοῦ Βασιλέως , ὅταν οἱ δαίμονες δεδεμένοι καὶ κάτω νεύοντες , καὶ ὁ διάβολος αὐτὸς δέσμιος ἄγεται , καὶ πᾶσα ἰσχὺς ἡ ἀντικειμένη , ὅταν αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν , ὅταν αὐτὸς ἔρχεται ἐπὶ τῶν νεφελῶν . Πιστεύσατέ μοι , ὑπὸ τῆς ὀδύνης τῆς κατεχοῦσης μου τὴν ψυχὴν τῷ διηγήματι τούτῳ οὐδὲ ἐξανύσει τὸν λόγον δύναμαι . Ἐνοήσωμεν πόσῃ ἀποστερούμεθα δόξης , ἐὰν μὴ ἀποστειρήνῃ . Τὸ γὰρ δεῖνον τοῦτό ἐστιν , ὅτι κύριοι ὄντες τοῦ μὴ ταῦτα παθεῖν , πάσχομεν . Ὅταν γὰρ τοὺς μὲν δέχεται [ 505 ] καὶ ἀπάγῃ πρὸς τὸν Πατέρα εἰς τοὺς οὐρανοὺς , τοὺς δὲ ἀφῇ , καὶ λαβόντες ἄγγελοι τινες ἐλκωσιν ἄκοντας καὶ δεδακρυμένους · καὶ κάτω νεύοντας ἐπὶ τὴν γέννην πῦρ , πρῶτον παραδειγματισθέντας ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης , πόσῃν οἴει τὴν ὀδύνην εἶναι ; Σπεύδωμεν οὖν ζω · ἐστὶ καιρός , καὶ πολλὴν τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας τὴν φροντίδα ποιούμεθα . Πόσα τοιαῦτα ἔχομεν εἰπεῖν οἷα ὁ πλούσιος ; Εἰ τις ἡμᾶς νῦν συνεχίωρε , ἐβουλεύσαμθα ἂν τι τῶν συμφερόντων · ἀλλ’ οὐδεὶς ἀφήσει ! Καὶ ὅτι ἐροῦμεν , οὐχὶ ἀπ’ ἐκείνου μόνου ὁρῶν , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλων πολλῶν . Καὶ ἵνα μάθῃ , πόσοι ἐν πυρετῷ ἐγένοντο , καὶ εἴπον , Ἔὰν ἀνακτησόμεθα ἑαυτούς , οὐκέτι τοῖς αὐτοῖς περιπεσόμεθα ! Πολλὰ τοιαῦτα ἐροῦμεν τότε , ἀλλὰ ἀκούσόμεθα ἄπερ ὁ πλούσιος , ὅτι χάσμα ἐστιν , ὅτι ἀπελθόντες τὰ ἀγαθὰ ἐνταῦθα . Στένωμεν οὖν , παρακαλῶ , πικρόν · μᾶλλον δὲ μὴ μόνον στένωμεν , ἀλλὰ καὶ μετελθῶμεν τὴν ἀρετὴν . Πενθήσωμεν νῦν ἐπὶ σωτηρία , ἵνα μὴ τότε πενθήσωμεν εἰκῇ · κλαύσωμεν νῦν , καὶ μὴ τότε κλαύσωμεν ἐπὶ κακίᾳ · οὕτως ὁ κλαυθμὸς ἀρετῆς , ἐκεῖνος ἀνωφελὴς μετανοίας · ὁλίγωμεν ἐαυτοὺς νῦν , ἵνα μὴ τότε ὀλιδώμεν . Οὐχ ἔστιν ἴσον ἐνταῦθα θλιβῆναι , χάκε . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ πρὸς βραχὺν θλιβὴ χρόνον , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀσθῆσιν λαμβάνεις τῆς θλίψεως , εἰδὼς ὅτι ἐπ’ ἀγαθῷ θλιβῇ · ἐκεῖ δὲ χαλεπωτέρα ἡ θλίψις , ὅτι οὐχ ἐπ’ ἐλπίδι , οὐδ’ ἐπὶ τινὶ διεξόδῳ , ἀλλὰ ἀπείρως · καὶ διαπαντὸς ἐστι . Γένοιτο δὲ πάντας ἡμᾶς ἀπαλλαγέντας τυχεῖν τῆς ἀνέσεως . Ἀλλ’ ἐπεὶ πρὸς τὸ μὴ ταύτης διαμαρτεῖν χρεία συνενόου ἀποῦθες καὶ ἀδελαιπτῶν εὐχῶν , σπουδάζωμεν , παρακαλῶ · ἂν γὰρ σπουδάζωμεν , καὶ εὐχόμενοι ἀνύομεν · ἐὰν εὐχόμεθα ἐκτενῶς , δίδωσιν ὁ Θεός . Ἄν δὲ μὴτε αἰτῶμεν αὐτόν , μήτε ἐνεργῶμεν τι τοιούτον , μηδὲ ἐργαζόμεθα , πῶς ἐνὶ κατορθώσει ποτε καθεύδοντας ; Οὐδαμῶς . Ἀγαπητὸν γὰρ τρέχοντας · καὶ ἐπεκτεινομένους καὶ συμμορφουμένους τῷ θανάτῳ αὐτοῦ , ὡς Παῦλος εἶπε , δυνηθῆναι ἐπιτυχεῖν , μὴτι γε δὴ καθεύδοντας . Εἰ πως καταστήσω , φησίν . Εἰ δὲ Παῦλος Ἐλεγεν , Εἰ πως καταστήσω , τί ἡμεῖς ἐροῦμεν ; Καθεύδοντες γὰρ οὐδὲ κοσμικὰ πράγματα ἐστιν ἀνύσαι ποτέ , μὴτι γε πνευματικὰ · καθεύδοντας · οὐδὲ παρὰ τῶν φίλων ἐστι τι λαβεῖν ποτε , μὴτι γε παρὰ Θεοῦ · καθεύδοντας οὐδὲ πατέρες τιμῶσι , μὴτι γε ὁ Θεός . Μικρὸν πονήσωμεν , ἵνα διαπαντὸς ἀναπαυσώμεθα . Πάντως · ὀλιβῆναι δεῖ · κἂν μὴ θλιβώμεν ἐνταῦθα , ἐκεῖ τοῦτο μένει . Διὰ τί μὴ αἰρούμεθα ἐνταῦθα θλιβῆναι , ἵνα ἐκεῖ ἀναπαυσώμεθα ; Γένοιτο δὲ πάντας ἡμᾶς ἀξίους πολιτευσαμένους Χριστοῦ , καὶ τῷ θανάτῳ αὐτοῦ [ 504 ] συμμορφθέντας , τῶν ἀπορρήτων τυχεῖν ἀγαθῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ , μεθ’ οὖ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ οὐράνιος . εἰμί γάρ μή γένενα εἰμί , ὁ ὁ μέν τιμάω , ἐκεῖνος δέ ἀτιμάζω , πόσος εἰμί ; ἀφόρητος ὁ γίγνομαι , ὁμολογέω , καί σφόδρα ἀφόρητος · πλήν ἄφορος οὗτος , ὁ βασίλεια ὁ ἔκπτωσις . εἶπον γάρ ἐγώ · εἰμί τις βασιλεύω , ὁ ἡδύς βασιλεύω ἀπέρχομαι , καί πόλεμος κατορθόω μυρίος , καί θαυμάζω , καί ἔχω στρατόπεδον ἀλκήχρον , ἐπιβαίνω πολύς τις μετά ὁ ζεῦγος , μετά τρόπαιον , μετά μυρίος τάγμα πᾶς χρυσοφορέω , μετά ὁ δορυφόρος ὁ περί αὐτός ἀπαντάω ἀσπίς ἔχω χρύσεος , καί πᾶς ὁ πόλις στεφανόω εἰμί , καί πᾶς · ὁ ὁ οἰκέω ἄρχω μετά αὐτός , ἔπω δέ αὐτός καί πᾶς ἡλικία , ὁράω ἀλλογενής ἔθνος δεσμοος , ὑπάρχω , σατράπης , ὕπατος , τύραννος , ἄρχω · εἶτα ἐπί ἀπασάω ὁ λαμπρότης ἐκεῖνος , ὁ ἀπαντάω ὁ πολίτης δέχομαι καί καταφιλέω , καί χείρ ὀρέγω , καί πᾶς μεταδίδω παρρησία , ὁ καί πᾶς ἵστημι διαλέγω , ὡς πρός φίλος , καί λέγω · πᾶς ὁ ὁδός ἐκεῖνος διά αὔτεος ποιέω , καί ὁ μέν εἰς ὁ βασιλεία ἄγω ὁ ἑαυτοῦ , ὁ δέ καταλείπω , πόσος ; κόλασις οὗτος οὐ ἄξιος , εἰμί καί μή κολάζω ; εἰμί δέ ἐπί ἄνθρωπος οὗτος μικρός ὁ ὁ δόξα οὗτος ἀποπίπτω , πολύς μᾶλλον ἐπί Θεός , ὅταν ὁ δύο δύναμις πᾶς πάρειμι μετά ὁ Βασιλίς , ὅταν ὁ δαίμων δέω καί κάτω νεύω , καί ὁ διάβολος αὐτός δέσμιος ἄγω , καί πᾶς ἰσχύς ὁ ἀντίκειμαι , ὅταν ὁ δύναμις ὁ οὐρανός , ὅταν αὐτός ἔρχομαι ἐπί ὁ νεφέλη . πιστεύω ἐγώ , ὑπό ὁ ὀδύνη ὁ κατέχω ἐγώ ὁ ψυχή ὁ διήγημα οὗτος οὐδέ ἐξανύω ὁ λόγος δύναμαι . νοέω πόσος ἀποστερέω δόξα , ἐάν μή ἀποστειρήνῃ . ὁ γάρ δεῖνος οὗτος εἰμί , ὅτι κύριος εἰμί ὁ μή οὗτος πάσχω , πάσχω . ὅταν γάρ ὁ μέν δέχομαι [ 505 ] καί ἀπάγω πρός ὁ πατήρ εἰς ὁ οὐρανός , ὁ δέ ἀφίημι , καί λαμβάνω ἄγγελος τις ἕλκω ἄκων καί δακρύω · καί κάτω νεύω ἐπί ὁ γέννη πῦρ , πρῶτος παραδειγματίζω ἐπί ὁ οἰκέω ἀπασάω , πόσος οἴομαι ὁ ὀδύνη εἰμί ; σπεύδω οὖν ζω · εἰμί καιρός , καί πολύς ὁ ἑαυτοῦ σωτηρία ὁ φροντίς ποιέω . Πόσα τοιοῦτος ἔχω εἶπον οἷος ὁ πλούσιος ; εἰμί τις ἐγώ νῦν συνεχίωρε , βουλεύω εἄν τίς ὁ συμφέρω · ἀλλά οὐδείς ἀφίημι ! καί ὅτι εἴρω , οὐ ἀπό ἐκεῖνος μόνος ὁράω , ἀλλά καί ἀπό ἄλλος πολύς . καί ἵνα μανθάνω , πόσος ἐν πυρετός γίγνομαι , καί εἶπον , ἔαν ἀνακτάομαι ἑαυτοῦ , οὐκέτι ὁ αὐτός περιπίπτω ! Πολύς τοιοῦτος εἴρω τότε , ἀλλά ἀκούω Ἄπερ ὁ πλούσιος , ὅτι χάσμα εἰμί , ὅτι ἀπέρχομαι ὁ ἀγαθός ἐνταῦθα . στένω οὖν , παρακαλέω , πικρός · μᾶλλον δέ μή μόνος στένω , ἀλλά καί μετέρχομαι ὁ ἀρετή . πενθέω νῦν ἐπί σωτηρία , ἵνα μή τότε πενθέω εἰκῇ · καλέω νῦν , καί μή τότε καλέω ἐπί κακία · οὕτως ὁ κλαυθμός ἀρετή , ἐκεῖνος ἀνωφελής μετάνοια · ὀλιγόω ἑαυτοῦ νῦν , ἵνα μή τότε ὄλλυμι . οὐχ εἰμί ἴσος ἐνταῦθα θλίβω , χάκος . ἐνταῦθα μέν γάρ πρός βραχύς θλιβή χρόνος , μᾶλλον δέ οὐδέ ἀείδω λαμβάνω ὁ θλῖψις , εἰδοί ὅτι ἐπί ἀγαθός θλιβή · ἐκεῖ δέ χαλεπός ὁ θλῖψις , ὅτι οὐ ἐπί ἐλπίς , οὐδέ ἐπί τις διέξοδος , ἀλλά ἤπειρος · καί διαπαντός εἰμί . γίγνομαι δέ πᾶς ἐγώ ἀπαλλάσσω τυγχάνω ὁ ἄνεσις . ἀλλά ἐπεί πρός ὁ μή οὗτος διαμαρτάνω χρεία συνενόω αποκορυς καί ἀδελαιπτῶν εὖχος , σπουδάζω , παρακαλέω · εἄν γάρ σπουδάζω , καί εὔχομαι ἀνύω · ἐάν εὔχομαι ἐκτενής , δίδωμι ὁ Θεός . ἄν δέ μήτε αἰτέω αὐτός , μήτε ἐνεργέω τίς τοιοῦτος , μηδέ ἐργάζομαι , πῶς ἐν κατόρθωσις ποτός καθεύδω ; οὐδαμός . Ἀγαπητός γάρ τρέχω · καί επεκτείνω καί συμμορφούμενος ὁ θάνατος αὐτός , ὡς Παῦλος εἶπον , δύναμαι ἐπιτυγχάνω , μῆτις γε δή καθεύδω . εἰμί πως καθίστημι , φημί . εἰμί δέ Παῦλος λέγω , εἰμί πως καθίστημι , τίς ἐγώ εἴρω ; καθεύδω γάρ οὐδέ κοσμικός πρᾶγμα εἰμί ἀνύω ποτός , μῆτις γε πνευματικός · καθεύδω · οὐδέ παρά ὁ Φίλων εἰμί τίς λαμβάνω ποτός , μῆτις γε παρά Θεός · καθεύδω οὐδέ πατήρ τιμάω , μῆτις γε ὁ Θεός . μικρός πονέω , ἵνα διαπαντός ἀναπαύω . πάντως · ολιβαινω δεῖ · κἀν μή θλίβω ἐνταῦθα , ἐκεῖ οὗτος μένω . Ζεύς τίς μή αἱρέω ἐνταῦθα θλίβω , ἵνα ἐκεῖ ἀναπαύω ; γίγνομαι δέ πᾶς ἐγώ ἄξιος πολιτεύω Χριστός , καί ὁ θάνατος αὐτός [ 504 ] συμμορφθέντας , ὁ ἀπόρρητος τυγχάνω ἀγαθός ἐν Χριστός Ἰησοῦς , μετά οὖον ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .