joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philippenses-homiliae-1-15 pg062_0289.2
μετὰ ἀσφαλείας , οὐδεμία φροντίς , οὐδὲς κοπετός . γ . Ὅρᾷ ὅτι μᾶλλον αὕτη βελτίων ; Τί δέ , εἴπέ μοι ; τὸ φθονεῖν , ἢ τὸ συνθέσθαι βέλτιον ; Ταῦτα πάντα ἐξετάσωμεν , καὶ εὕρωμεν , ὅτι τὴν ἀρετήν , καὶάπερ μήτηρ δυτως φιλόστοργος , ἐν ἀσφαλείᾳ καθίστησιν · ἡ δὲ κακία ἐν κινδύνοις , πρᾶγμα ἐπισφαλές [ 508 ] ὑπάρχον καὶ ἐπικίνδυνον . Ἄκουε γὰρ τοῦ προφήτου λέγοντος , Κραταίωμεν Κύριον τῶν σοφουμένων αὐτόν . καὶ ἡ διαθήκη αὐτοῦ τοῦ δηλώσαι αὐτούς . Οὐδὲν δίδωκεν οὐ μηδὲν ἑαυτῷ συνειδὸς πονηρόν · οὐδὲν πικὶν θαρρεῖ ὁ ἐν κακίᾳ ζῶν , ἀλλὰ καὶ τοὺς οἰκέτας τρέμει , καὶ μετὰ ὑποψίας ὁρᾷ . Τί δὲ λέγω τοὺς οἰκέτας ; τοῦ συνειδότος οὐ φέρει τὸ δικαστήριον · οὐχ οἱ ἔξω μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ ἔνδον αὐτὸν κόπτουσι λογισμοί , οὐκ ἀφίντες αὐτὸν ἡρεμεῖν . Τί οὖν , φησί ; πρὸς ἐπαίνους προσέχοντα δεῖ ζῆν ; Οὐχ εἶπε , Πρὸς ἐπαίνους ὅρα , ἀλλὰ , Καὶ τὰ ἐπαινετὰ ποίει , μὴ πρὸς ἐπαίνον μέντοι . Ὅσα ἀληθῆ · ψεύδος γὰρ ταῦτα . Ὅσα σεμνά . Τὸ σεμνὸν τῆς ἔξης ἐστι δυναμικόν , τὸ δὲ ἀγαν , τῆς ψυχῆς . Μὴ δίδωτε , φησι , προσοχόμην , μηδὲ λαβήν . Ἐπειδὴ εἶπεν , Ὅσα εὐήθη , ἵνα μὴ νομίσης , ὅτι τὰ παρὰ ἀνθρώπους ἀπλῶς φησιν , ἐπιλέγει , Εἰ τις ἀρετή , καὶ εἰ τις ἐπαινος , ταῦτα λογίζεσθε , ταῦτα πράττετε . Διαπαντὸς βούλεται ἡμᾶς ἐν τούτοις εἶναι , ταῦτα μαριμνᾶν , ταῦτα ἐνοεῖν . Εἰ γὰρ μέλλοιμεν πρὸς ἑαυτοὺς εἰρηνεύειν , καὶ ὁ Θεὸς ἔσται μεθ’ ἡμῶν . Ἄν δὲ πόλεμον ἐγείρωμεν , ὁ τῆς εἰρήνης Θεὸς οὐκ ἔσται μεθ’ ἡμῶν . Οὐδὲν γὰρ οὕτω πολέμιον τῇ ψυχῇ , ὡς κακία · καὶ οὐδὲν αὐτῇ ἐν ἀσφαλείᾳ καθίστησι πάλιν , ὡς ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀρετή · ὥστε τὰ παρ’ ἡμῶν ἀρχεσθαι δεῖ , καὶ τότε τὸν Θεὸν ἐπισπασόμεθα . Οὐχ ἔστιν ὁ Θεὸς , πολέμιος καὶ μάχης Θεός . Οὐχὼν κατάλυσον καὶ τὸν πόλεμον καὶ τὴν μάχην , καὶ τὴν πρὸς αὐτόν , καὶ τὴν πρὸς τὸν πλῆσιον · εἰρηνικὴς ἔσο πρὸς πάντας · ἐννόησον τίνας ὁ Θεὸς σώζει . Μακάριοι οἱ ειρηνοποιοί , φησίν , ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσουται . Διαπαντὸς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ μιμοῦνται οἱ τοιοῦτοι , καὶ μίμησαι καὶ σὺ αὐτόν · εἰρηνεύσον · ὅσω ἂν σε πολεμῇ ὁ ἀδελφός , τοσοῦτω μείζων ὁ μισθός . Ἄκουε γὰρ τοῦ προφήτου λέγοντος , Μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην , ἤμην εἰρηνικός . Τοῦτο ἀρετή , τοῦτο μείζων ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ , τοῦτο Θεοῦ ἔργον εἶναι ποιεῖ . Οὕτως οὕτως εὐφραίνει τὸν Θεόν , ὡς τὸ μὴ εἶναι μηνσαίχων · τοῦτο ἀφίησι σε τῶν ἁμαρτημάτων , τοῦτό σοι λύει τὰ ἐγκλήματα . Ἄν δὲ μαχωμέθα καὶ πυκτεύωμεν , μακρὰν γινόμεθα τοῦ Θεοῦ . Ἄπὸ μὲν γὰρ τῆς μάχης ἐχθραὶ τίκτονται , ἀπὸ δὲ τῆς ἐχθρας μνησικακία . Ἐκκοψον τὴν ρίζαν , καὶ οὐκ ἔσται ὁ καρπός · οὕτω μαθησόμεθα τῶν βιωτικῶν καταπρονεῖν . Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐκ ἔστιν ἐν τοῖς πνευματικοῖς μάχη , ἀλλ’ ὑπερ ἂν ἴδῃς γενόμενον , ἡ μάχα · ἡ φθόνον , ἡ ὅπερ ἂν ἐπτοι τις , βιωτικῶν ἐνεκεν γίνεται · ἡ γὰρ πλεονεξίας , ἡ φθόνου , ἡ κενδοῦδος ἔχει ἀρχὴν πᾶσα μάχη . Ἄν τοίνυν εἰρηνεύσωμεν , μαθησόμεθα καὶ τῶν ἐν τῇ γῇ καταπρονεῖν . Ἡρπασέ τις τὰ χρήματα · Ἄλλ’ οὐδὲν ἔβλαψες , μόνον μὴ τὸν
Lemmas: μετά ἀσφάλεια , οὐδείς φροντίς , οὐδή κοπετός . γ . ὁράω ὅτι μᾶλλον οὗτος ἀγαθός ; τις δέ , εἶπον ἐγώ ; ὁ φθονέω , ἢ ὁ συντίθημι ἀγαθός ; οὗτος πᾶς ἐξετάζω , καί εὑρίσκω , ὅτι ὁ ἀρετή , Καία μήτηρ δυτως φιλόστοργος , ἐν ἀσφάλεια καθίστημι · ὁ δέ κακία ἐν κίνδυνος , πρᾶγμα ἐπισφαλής [ 508 ] ὑπάρχω καί ἐπικίνδυνος . Ἄκουος γάρ ὁ προφήτης λέγω , κραταιόω κύριος ὁ σοφόω αὐτός . καί ὁ διαθήκη αὐτός ὁ δηλόω αὐτός . οὐδείς δίδωμι οὖον μηδείς ἑαυτοῦ σύνοιδα πονηρός · οὐδείς Πίκι θαρσέω ὁ ἐν κακία ζῶ , ἀλλά καί ὁ οἰκέτης τρέμω , καί μετά ὑποψία ὁράω . τις δέ λέγω ὁ οἰκέτης ; ὁ σύνοιδα οὖον φέρω ὁ δικαστήριον · οὐ ὁ ἔξω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἔνδον αὐτός κόπτω λογισμός , οὐ ἀφίνω αὐτός ἠρεμέω . τις οὖν , φημί ; πρός ἔπαινος προσέχω δεῖ ζῶ ; οὐχ εἶπον , πρός ἔπαινος ὁράω , ἀλλά , καί ὁ ἐπαινετός ποιέω , μή πρός ἔπαινος μέντοι . ὅσα ἀληθής · ψεύδος γάρ οὗτος . ὅσα σεμνός . ὁ σεμνός ὁ ἔξειμι εἰμί δυναμικός , ὁ δέ ἄγαν , ὁ Ψυχή . μή δίδωμι , φημί , προέχω , μηδέ λαβή . ἐπεί εἶπον , ὅσα Εὐήθη , ἵνα μή νομίζω , ὅτι ὁ παρά ἄνθρωπος ἀπλόος φημί , ἐπιλέγω , εἰμί τις ἀρετή , καί εἰμί τις ἔπαινος , οὗτος λογίζομαι , οὗτος πράσσω . διαπαντός βούλομαι ἐγώ ἐν οὗτος εἰμί , οὗτος μαριμνα , οὗτος ἑνόω . εἰμί γάρ μέλλω πρός ἑαυτοῦ εἰρηνεύω , καί ὁ θεός εἰμί μετά ἐγώ . ἄν δέ πόλεμος ἐγείρω , ὁ ὁ εἰρήνη θεός οὐ εἰμί μετά ἐγώ . οὐδείς γάρ οὗτος πολέμιος ὁ Ψυχή , ὡς κακία · καί οὐδείς αὐτός ἐν ἀσφάλεια καθίστημι πάλιν , ὡς ὁ εἰρήνη καί ὁ ἀρετή · ὥστε ὁ παρά ἐγώ ἄρχω δεῖ , καί τότε ὁ θεός ἐπισπάω . οὐχ εἰμί ὁ θεός , πολέμιος καί μάχη Θεός . Οὐχὼν καταλύω καί ὁ πόλεμος καί ὁ μάχη , καί ὁ πρός αὐτός , καί ὁ πρός ὁ πλησίος · ειρηνικός εἰμί πρός πᾶς · ἐννοέω τίς ὁ θεός σῴζω . μακάριος ὁ ειρηνοποιός , φημί , ὅτι αὐτός υἱός Θεός καλέω . διαπαντός ὁ υἱός ὁ Θεός μιμέομαι ὁ τοιοῦτος , καί μιμέομαι καί σύ αὐτός · εἰρηνεύω · ὅσος εἄν σύ πολεμέω ὁ ἀδελφός , τοσοῦτος μείζων ὁ μισθός . Ἄκουος γάρ ὁ προφήτης λέγω , μετά ὁ μισέω ὁ εἰρήνη , εἰμί Εἰρηνικός . οὗτος ἀρετή , οὗτος μείζων ἀνθρώπινος λογισμός , οὗτος Θεός ἔργον εἰμί ποιέω . οὕτως οὕτως εὐφραίνω ὁ Θεός , ὡς ὁ μή εἰμί μηνσαιχοω · οὗτος ἀφίημι σύ ὁ ἁμάρτημα , οὗτος σύ λύω ὁ ἔγκλημα . ἄν δέ μάχομαι καί πυκτεύω , μακράν γίγνομαι ὁ Θεός . ἀπό μέν γάρ ὁ μάχη ἐχθρός τίκτω , ἀπό δέ ὁ ἐχθρός μνησικακία . ἐκκόπτω ὁ ῥίζα , καί οὐ εἰμί ὁ καρπός · οὗτος μανθάνω ὁ βιωτικός καταπίμπρημι . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί ἐν ὁ πνευματικός μάχη , ἀλλά ὑπερ εἄν ὁράω γίγνομαι , ὁ μάχη · ὁ φθόνος , ὁ ὅσπερ εἄν πτοέω τις , βιωτικός ἕνεκα γίγνομαι · ὁ γάρ πλεονεξία , ὁ φθόνος , ὁ κενδουδωρ ἔχω ἀρχή πᾶς μάχη . ἄν τοίνυν εἰρηνεύω , μανθάνω καί ὁ ἐν ὁ γῆ καταπίμπρημι . ἁρπάζω τις ὁ χρῆμα · ἄλλος οὐδείς βλάπτω , μόνος μή ὁ