joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philippenses-homiliae-1-15 pg062_0217.3
α' . Οὐδὲν ἕμενον , οὐδὲν φιλοστοργότερον διδασκάλου πνευματικοῦ · παντὸς πατρὸς εὐνοιὰν παρέρχεται φυσικοῦ . Ὅρα γοῦν , ὁ μακάριος οὕτος οἷαν τίθησι ἰκετηρίαν πρὸς Φιλιππησίους ὑπὲρ τῶν ἑκείνως συμφερόντων . Τί γὰρ φησι , περὶ ὁμονοίας παρακαλῶν , τοῦ πάντων αἰτίου τῶν καλῶν · ὅρα πῶς λιπαρῶς , πῶς σφοδρῶς , πῶς μετὰ συμπάδειας πολλῆς . Εἰ τις οὐν παρακλήσις ἐν Χριστῷ , φησὶ . Τουνέκασιν , εἰ τινα ἔχεις παράκλησιν ἐν Χριστῷ · ὡς ἄν εἰ ἕλεγεν · Εἰ τινα μου λόγον ἔχεις , εἰ τὶς σοι φροντὶς ἐμοῦ , εἰ ποτε εὐ ἐπαθὲς τι παρ' ἐμοῦ , τοῦτο ποίησον . Τοῦτο δὲ κεχρημένα τῆς διαθέσεως τῇ τρόπῳ , ὅταν ὑπὲρ πράγματος ἀξιῶμεν , ὁ πάντων προτιθέμεν · οὐ γάρ , εἰ μὴ πάντων αὐτὸ προετίθεμεν , πάντων τὴν ἀμοιβὴν ἐν ἑκείνῳ λαβεῖν ἐδουλόμεθα , [ 228 ] καὶ δι' ἐκείνου τὸ πᾶν ἐλέγομεν δεῖκνυσθαι . Ἡμεῖς μὲν οὖν σαρκικῶν δικαιωμάτων ὑπομνημόσκομεν . Ὡς ἄν εἰ πατὴρ πρὸς υἱὸν ἕλεγεν · Εἰ τις οὖν σοι πατρὸς αἰδώς , εἰ τις ἀνταποδοσις μνήμη , εἰ τις φιλοστοργία τὴς πρὸς ἐμέ , εἰ τις τιμὴς ἡς ἐτυχες παρ' ἐμοῦ , εἰ τις εὐνοίας , μὴ ἕσο τῷ ἀδελφῷ ἐχθρός · τουνέκασιν , Ἄντὶ πάντων ἐκείνων ταύτην αἰτῶ τὴν ἀμοιβὴν . Ἄλλ' οὐχ ὁ Παῦλος οὕτως · οὐδενὸς γὰρ σαρκικοῦ ὑπομνημόνῃσκει , ἀλλὰ πάντων πνευματικῶν . Ὁ δὲ λέγει , τοιούτων ἐστιν · Εἰ τινα μοι βούλεισε παρακλήσιν ἐν τοῖς πειρασμοῖς δοῦναι , καὶ προτροπὴν ἐν Χριστῷ , εἰ τινα παραμύθιον ἀγάπης , εἰ τινα κοινωνίαν δεῖξαι τὴν ἐν πνεύματι , εἰ τινα ἔχετε σπλάγχνα καὶ οἰκτιρμοὺς , πληρώσατέ μου τὴν χαράν . Εἰ τινα σπλάγχνα καὶ οἰκτιρμοί . Οἰκτιρμοὺς φησὶν ἑαυτοῦ τῶν μαθητῶν τὴν ἁμόνοιαν ὁ Παῦλος , δεκνὺς ὡς ἐν τοῖς ἰσχάτοις ὁ κίνδυνος , ἐὰν μὴ ὁμονοῶσιν . Εἰ ἕστι , φησὶ , τυχεῖν παρακλήσεως παρ' ὑμῶν , εἰ ἕστι τυχεῖν ἀπὸ τῆς ἀγάπης ὑμῶν παραμυθίας τινός , εἰ ἕστιν ὑμῖν κοινωνήσαι ἐν πνεύματι , εἰ ἕστι κοινωνήσαι ὑμῖν ἐν Κυρίῳ , εἰ ἕστιν ἐλεηθῆναι παρ' ὑμῶν καὶ οἰκτειρηθῆναι , πάντων τούτων τὴν ἀντίδοσιν ἐν τῇ ἀγάπῃ δείξατε · πάντων τούτων ἐτυχον , ἐὰν ἀγαπᾶτε ἀλλήλους . Πληρώσατέ μου τὴν χαράν . Ὅρα , ἵνα μὴ δόξῃ ἡ παραινέσις ὑς πρὸς ἐλλείποντας εἰ γενενηθῆσαι , οὐχ εἶπε , Ποιήσατέ μοι , ἀλλὰ , Πληρώσατε · τουνέκασιν , Ἥρξασθε φυτεῦειν ἐν ἐμοί · ἤδη μοι μετεδύκατε τὸ εἰργνεῦειν , ἀλλ' εἰς τέλος ἐπιθυμῶ εἰδεῖν . Τί βούλει , εἶπέ μοι · ἵνα σε κινδύνων ἀπαλλάξωμεν ; ἵνα σοὶ τὴ χορηγήσωμεν ; Οὐδὲν τούτων , φησίν , ἀλλ' , Ἴνα ὑμεῖς τὸ αὐτὸ φρονῆτε , τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες , ἐν τῇ ἡρξασθε , σύμψυχοι , τὸ ἐν φρονοῦντες . Βαβαῖ , ποσάκις τὸ αὐτὸ λέγει ἀπὸ διαθέσεως πολλῆς ! Ἴνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε , φησὶ , μᾶλλον δέ , ἵνα τὸ ἐν φρονῆτε . Τοῦτο γὰρ προῖων ἐδήλωσεν εἰπών , Τὸ ἐν φρονοῦντες · τὸ τοῦ , Τὸ αὐτό , μεῖζόν ἐστι . Τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες · τουνέκασιν , μὴ ἀπλῶς περὶ πίστεως μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ἕκασιν . Ἔστι γὰρ καὶ τὸ αὐτὸ φρονεῖν , καὶ μὴ ἀγάπην ἔχειν . Τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες · τουνέκασιν , ὁμοίως καὶ φιλεῖν καὶ φιλεῖσθαι . Μὴ σὺ μὲν ἀπολαὺς τῆς πολλῆς , ἐλάττανα δὲ τοῖς ἄλλοις πάρχει , ἵνα καὶ ἐν τούτῳ ἡς πλεονέκτης . Εἰ γὰρ τινες τοῦτο , ἀλλὰ σὴ μὴ ἀνέχου . Σύμψυχοι , φησὶ · τουνέκασιν , μὴ ψυχῇ τὰ πάντων οἰκειούμενοι σῶματα , οὐ τῇ οὐσίᾳ ( οὐ γὰρ ἐστι δυνατόν ) , ἀλλὰ τῇ προαιρέσει καὶ τῇ γνώμῃ · ὡς ἐκ μιᾶς ψυχῆς τὰ πάντα γινέσθω . Τί ἐστι , Σύμψυχοι ; Ἔδήλωσεν εἰπών , Τὸ ἐν φρονοῦντες · [ 229 ] ἐν ἕσω τὸ φρόνημα , ὡσπερ μιᾶς ψυχῆς . Μηδὲν κατὰ ἑρίθειαν . Ἄξιοι λοιπὸν καὶ τὸν τρόπον λέγει , πῶς ἄν τοῦτο γένοιτο · Μηδὲν κατὰ ἑρίθειαν , ἢ κενοδοξίαν , φησίν . Ὅπερ ἀεὶ φημι , ὅτι πάντων αἰτίων τῶν κακῶν τοῦτο ἐστιν · ἐντεῦθεν αἱ μάχαι καὶ αἱ ἔρεις , ἐντεῦθεν αἱ βακχανίαι καὶ φιλονεικίαι , ἐντεῦθεν τὴς ἀγάπης ἡ ψύξις , ὅταν τὴς πᾶντων ἀνθρώπων δόξης ἐρωμὲν , ὅταν δοῦλοι τῆς τῶν πολλῶν ὑμῶν τιμῆς · οὐ γὰρ ἐν δόξης δυνα δοῦλον , εἶναι καὶ θεοῦ δοῦλον γνήσιον . Πῶς οὖν τὴν κενοδοξίαν φύγωμεν , φησίν ; οὐδὲπω γὰρ εἶπας ὅδν . Ἄκουε τῶν ἐπαγωγίων · Ἄλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ , φησίν , ἀλλήλους ἡγοῦμενοι ὑπὲρ ἑαυτῶν ἑαυτῶν . Βαβαῖ , πῶς δόγμα φιλοσοφίας γέμον πάσης , καὶ ἡμῶν τὴς σωτηρίας συγχρότημα ξέθετο ! Ἐὰν ὑπολάβῃς , φησίν , ὅτι ὁ δεῖνὰ σοι μεῖζων ἐστι , καὶ τοῦτο πεῖσῃς σαυτόν , μᾶλλον δὲ οὐκ ἐὰν εἴπης μόνον , ἀλλὰ καὶ πληροφορηθῇς , ἀπονέμεις αὐτῷ καὶ τὴν τιμὴν · εἰ δὲ σὺ ἀπονέμεις αὐτῷ τὴν τιμὴνᵃ , οὐχ ἀγανακτήσεις ὁρῶν αὐτὸν παρ' ἑτέρου τιμώμενον . Μὴ τοίνυν ἀπλῶς νόμιζε μεῖζονά σου εἶναι , ἀλλὰ καὶ ἀπερέχειν , ὅπερ ἐστὶ σφοδρᾶς ὑπερβολῆς , καὶ οὐ ξενιτοῦσθαι τιμώμενον ὁρῶν , οὐδὲ ἀληγσεῖς · χἂν ὁρῇς , ὅσεως γενναίως · μεῖζονά γὰρ σοῦ αὐτὸν νενομίκας · χἂν λοιδορῇ , πεῖσῃ , χἂν ποιήσῃ κακῶς , φέρεις σιγῇ . Ὅταν γὰρ ἅπαξ πληροφορηθῇ ἡ ψυχή , ὅτι μεῖζων ἐστιν , οὐχ εἰς ὀργὴν ἐμπίπτει ἐν οἷς ἐν παρ' αὐτοῦ πάθῃ κακῶς , οὐδὲ εἰς βακχανίαν . Τοῖς γὰρ σφόδρα ὑπερήφυσιν οὐδὲς ἄν φθονήσειε · τῆς γὰρ ὑπεροχῆς τὰ πάντα ἠγεῖται .
Lemmas: ὅς . οὐδείς ἵημι , οὐδείς φιλόστοργος διδάσκαλος πνευματικός · πᾶς πατήρ εὔνοια παρέρχομαι φυσικός . Ὅρας γοῦν , ὁ μακάριος οὗτος οἷος τίθημι ἰκετηρίαν πρός Φιλιππήσιος ὑπέρ ὁ ἐκείνως συμφέρω . τις γάρ φημί , περί ὁμόνοια παρακαλέω , ὁ πᾶς αἴτιος ὁ καλός · ὁράω πῶς λιπαρῶς , πῶς σφοδρός , πῶς μετά συμπάδειας πολύς . εἰμί τις ὀν παράκλησις ἐν Χριστός , φημί . τουνεκας , εἰμί τις ἔχω παράκλησις ἐν Χριστός · ὡς ἄν εἰμί λέγω · εἰμί τις ἐγώ λόγος ἔχω , εἰμί τις σύ φροντίς ἐγώ , εἰμί ποτός εὕω πάσχω τίς παρά ἐγώ , οὗτος ποιέω . οὗτος δέ χράομαι ὁ διάθεσις ὁ τρόπος , ὅταν ὑπέρ πρᾶγμα ἀξιόω , ὁ πᾶς προτίθημι · οὖον γάρ , εἰμί μή πᾶς αὐτός προτίθημι , πᾶς ὁ ἀμοιβή ἐν ἐκεῖνος λαμβάνω δουλόω , [ 228 ] καί διά ἐκεῖνος ὁ πᾶς λέγω δείκνυμι . ἐγώ μέν οὖν σαρκικός δικαίωμα υπομνημοσκω . ὡς ἄν εἰμί πατήρ πρός υἱός λέγω · εἰμί τις οὖν σύ πατήρ αἰδώς , εἰμί τις ἀνταπόδοσις μνήμη , εἰμί τις φιλοστοργία σής πρός ἐγώ , εἰμί τις τιμή εἰμί τυγχάνω παρά ἐγώ , εἰμί τις εὔνοια , μή ἕννυμι ὁ ἀδελφός ἐχθρός · τουνεκας , ἀντί πᾶς ἐκεῖνος οὗτος αἰτέω ὁ ἀμοιβή . ἄλλος οὐ ὁ Παῦλος οὕτως · οὐδείς γάρ σαρκικός ὑπομνημόνῃσκει , ἀλλά πᾶς πνευματικός . ὁ δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · εἰμί τις ἐγώ βουλεύω παράκλησις ἐν ὁ πειρασμός δίδωμι , καί προτροπή ἐν Χριστός , εἰμί τις παραμύθιον ἀγάπη , εἰμί τις κοινωνία δείκνυμι ὁ ἐν πνεῦμα , εἰμί τις ἔχω σπλάγχνον καί οἰκτιρμός , πληρόω ἐγώ ὁ χαρά . εἰμί τις σπλάγχνον καί οἰκτιρμός . οἰκτιρμός φημί ἑαυτοῦ ὁ μαθητής ὁ αμονοια ὁ Παῦλος , δέχομαι ὡς ἐν ὁ ἰσχάτοις ὁ κίνδυνος , ἐάν μή ὁμονοέω . εἰμί εἰμί , φημί , τυγχάνω παράκλησις παρά σύ , εἰμί εἰμί τυγχάνω ἀπό ὁ ἀγάπη σύ παραμυθία τις , εἰμί ἕστiν σύ κοινωνέω ἐν πνεῦμα , εἰμί εἰμί κοινωνέω σύ ἐν κύριος , εἰμί ἕστiν ἐλεέω παρά σύ καί οἰκτειρέω , πᾶς οὗτος ὁ ἀντίδοσις ἐν ὁ ἀγάπη δείκνυμι · πᾶς οὗτος τυγχάνω , ἐάν ἀγαπάω ἀλλήλων . πληρόω ἐγώ ὁ χαρά . Ὅρας , ἵνα μή δόξα ὁ παραίνεσις ὗς πρός ἐλλείπω εἰμί γεννάω , οὐ εἶπον , ποιέω ἐγώ , ἀλλά , πληρόω · τουνεκας , ἄρχω φυτεύω ἐν ἐγώ · ἤδη ἐγώ μετεδυκατω ὁ ἔργω , ἀλλά εἰς τέλος ἐπιθυμέω εἴδω . τις βούλομαι , εἶπον ἐγώ · ἵνα σύ κίνδυνος ἀπαλλάσσω ; ἵνα σύ ὅς χορηγέω ; οὐδείς οὗτος , φημί , ἀλλά , ἵνα σύ ὁ αὐτός φρονέω , ὁ αὐτός ἀγάπη ἔχω , ἐν ὁ ἄρχω , σύμψυχος , ὁ ἐν φρονέω . βαβαί , ποσάκις ὁ αὐτός λέγω ἀπό διάθεσις πολύς ! ἵνα ὁ αὐτός φρονέω , φημί , μᾶλλον δέ , ἵνα ὁ ἐν φρονέω . οὗτος γάρ πρόειμι δηλόω εἶπον , ὁ ἐν φρονέω · ὁ ὁ , ὁ αὐτός , μέγας εἰμί . ὁ αὐτός ἀγάπη ἔχω · τουνεκας , μή ἀπλόος περί πίστις μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ ἄλλος ἕκας . εἰμί γάρ καί ὁ αὐτός φρονέω , καί μή ἀγάπη ἔχω . ὁ αὐτός ἀγάπη ἔχω · τουνεκας , ὁμοίως καί φιλέω καί φιλέω . μή σύ μέν ἀπόλλυμι ὁ πολύς , ἐλάττανα δέ ὁ ἄλλος παρέχω , ἵνα καί ἐν οὗτος εἰμί πλεονέκτης . εἰμί γάρ τις οὗτος , ἀλλά σός μή ἀνέχω . σύμψυχος , φημί · τουνεκας , μή Ψυχή ὁ πᾶς οἰκειόω σῶμα , οὖον ὁ οὐσία ( οὖον γάρ εἰμί δυνατός ) , ἀλλά ὁ προαίρεσις καί ὁ γνώμη · ὡς ἐκ εἷς Ψυχή ὁ πᾶς γίγνομαι . τις εἰμί , σύμψυχος ; δηλόω εἶπον , ὁ ἐν φρονέω · [ 229 ] ἐν ἕννυμι ὁ φρόνημα , ὡς εἷς Ψυχή . μηδείς κατά ἐριθεία . ἄξιος λοιπός καί ὁ τρόπος λέγω , πῶς ἄν οὗτος γίγνομαι · μηδείς κατά ἐριθεία , ἢ κενοδοξία , φημί . ὅπερ ἀεί φημί , ὅτι πᾶς αἴτιος ὁ κακός οὗτος εἰμί · ἐντεῦθεν ὁ μάχη καί ὁ εἴρω , ἐντεῦθεν ὁ βακχανίαι καί φιλονικία , ἐντεῦθεν σής ἀγάπη ὁ ψῦξις , ὅταν σής πᾶς ἄνθρωπος δόξα ἐράω , ὅταν δοῦλος ὁ ὁ πολύς σύ τιμή · οὖον γάρ ἐν δόξα δυνα δοῦλος , εἰμί καί θεός δοῦλος γνήσιος . Πῶς οὖν ὁ κενοδοξία φεύγω , φημί ; οὐδέπω γάρ εἶπον ὅδε . Ἄκουος ὁ ἐπαγώγιον · ἀλλά ὁ ταπεινοφροσύνη , φημί , ἀλλήλων ἡγέομαι ὑπέρ ἑαυτοῦ ἑαυτοῦ . βαβαί , πῶς δόγμα φιλοσοφία γέμω πᾶς , καί ἐγώ σής σωτηρία συγχρότημα ξέω ! ἐάν ὑπολαμβάνω , φημί , ὅτι ὁ δεῖνα σύ μείζων εἰμί , καί οὗτος πείθω σεαυτοῦ , μᾶλλον δέ οὐ ἐάν εἶπον μόνος , ἀλλά καί πληροφορέω , ἀπονέμω αὐτός καί ὁ τιμή · εἰμί δέ σύ ἀπονέμω αὐτός ὁ τιμή , οὐ ἀγανάκτησις ὁράω αὐτός παρά ἕτερος τιμάω . μή τοίνυν ἀπλόος νομίζω μέγας σύ εἰμί , ἀλλά καί ἀπέρχομαι , ὅσπερ εἰμί σφοδρός ὑπερβολή , καί οὖον ξενιτουω τιμάω ὁράω , οὐδέ ἀληγής · εἷς ὁράω , ὅσος γενναῖος · μέγας γάρ σύ αὐτός νομίζω · εἷς λοιδορέω , πείθω , εἷς ποιέω κακῶς , φέρω σιγή . ὅταν γάρ ἅπαξ πληροφορέω ὁ ψυχή , ὅτι μείζων εἰμί , οὐ εἰς ὀργή ἐμπίπτω ἐν ὅς ἐν παρά αὐτός πάσχω κακῶς , οὐδέ εἰς βακχανίαν . ὁ γάρ σφόδρα ὑπερήφυσιν οὐδή ἄν φθονέω · ὁ γάρ ὑπεροχή ὁ πᾶς ἡγέομαι .