joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philippenses-homiliae-1-15 pg062_0240.1
ὑψηλὸς ταπεινὸς ἐστιν , ὁ δὲ ταπεινὸς ὑψηλός , ἀρκεῖ μὲν καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀπόφασις τοῦτο λέγουσα · πλὴν ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐξετάσωμεν · Τί ἐστι ταπεινωθῆναι ; οὐ τὸ ψέγεσθαι , οὐ τὸ κατηγορεῖσθαι καὶ διαβάλλεσθαι ; Τί δὲ ὑψωθῆναι ; οὐ τὸ τιμᾶσθαι , τὸ ἐπαινεῖσθαι , τὸ δοξάζεσθαι ; Καὶ λέγω . Ἰδωμεν οὖν πῶς τοῦτο γίνεται . Ἄγγελος ἦν ὁ Σατανᾶς , ὑψωσεν ἑαυτόν · τί οὖν , οὐχὶ πάντων μᾶλλον κατηπεινώθη ; οὐχὶ χωρὶν ἔχει τὴν γῆν ; οὐχὶ ὑπὸ πάντων κατηγορεῖται καὶ διαβάλλεται ; Ἄνθρωπος ὡν ὁ Παῦλος , ἐταπείνωσεν ἑαυτόν · τί οὖν ; οὐχὶ θαυμάζεται ; οὐχὶ ἐπαινεῖται ; οὐχὶ ἐγκωμιάζεται ; οὐχὶ φίλος ἐστὶ τοῦ Χριστοῦ ; οὐχὶ μεῖζονα εἰργάσατο ὧν ὁ Χριστὸς ἐποίησεν ; οὐχὶ ὡς ἀνθρωπῶν πολλάκις ἐπέταξε [ 252 ] τῷ διαβόλῳ ; οὐχὶ ὡς δῆμιον περιέφερον ; οὐχὶ ἐπαῖξεν ἐν αὐτῷ ; οὐχὶ συννετριμμένην αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν ἔχεν ὑπὸ τοῦ πύθους τοῦς αὐτοῦ ; οὐχὶ καὶ ἑτέρους μετὰ πολλῆς τῆς παρόρσεως τοῦτο ἐπηγύετο ; Τί λέγω ταῦτα ; Ἐπίπρεν ἑαυτὸν ὁ Ἀδαιαλῶν , ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν ὁ Δαυὶδ · ποὺς οὐν ὑψηλὸς ἐγένετο ; τὶς ἐπίδοξος ; Τί γὰρ ταπεινότερον τῶν ῥημάτων τούτων ὧν ἐπὶ τοῦ Σαμσεὶ ἐξηλέγχετο ὁ μακάριος σὺς ; προφητῆς , λέγων · Ἄρετε αὐτὸν καταμᾶσθαι με · Κύριος γὰρ ἐντεῖλατο αὐτῷ . Καὶ ἐπ ’ αὐτῶν δὲ τῶν πραγμάτων ἐξετάσωμεν , εἰ δοκεῖ · Ἐταπείνωσεν α ἑαυτὸν ὁ τελώνης , καὶ τοι γε οὐδὲ ταπεινοφροσύνη τὸ πρᾶγμα ἦν , ἀλλὰ εὐγνωμόνως πως ἔλεγεν , ὅπερ ἔλεγον . Ἵψωσεν ἑαυτὸν ὁ Φαρισαῖος · Ἄλλ ’ εἰ δοκεῖ , ἀφέντες τὰ πρόσωπα , ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα · Ἔστωσαν δύο τινές , ἀμφότεροι καὶ πλουτοῦντες , καὶ μεστὲς πολλῆς τιμῆς , καὶ ἐπὶ σοφίᾳ καὶ δυναστείᾳ , καὶ ἐπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς κοσμηκοῖς πλεονεκτήσασιν μεγαλοπρονούντες · εἴτα ὁ μὲν αὐτῶν ζητεῖτω τὰς παρὰ πάντων τιμὰς , καὶ μὴ λαμβάνων ὀργιζέσθω , καὶ πλεὸν ἢ δεῖ ἀπαίτειτω , καὶ ὑψοῦτο ἑαυτόν · ὁ δὲ καταφρονείτω τοῦ πράγματος , καὶ πρὸς μηδὲν ὑπὲρ τούτου δυσχεραίνετω , καὶ διδομένην τὴν τιμὴν διακρουέσθω . Τὶς οὖν μεῖζων ; ὁ μὴ λαμβάνων καὶ ζητῶν , ἢ ὁ καὶ διδόντων καταφρονῶν ; Εὐθὺν ὅτι οὗτος · εἰκότως . Ἀδὴς γὰρ οὐκ ἐστιν ἄλλως ἐπιτυχεῖν , ἀλλ ’ ἢ ἐν τῷ δόξαν φεύγειν . Ἴως ; μὲν γὰρ αὐτὴν διώκωμεν , φεύγει ἡμᾶς · ὅταν δὲ αὐτὴν φεύγωμεν , διώκει ἡμᾶς . Εἰ βούλει ἐνδοξος εἶναι , μὴ ἐπιθυμῶν δόξης · εἰ βούλει ὑψηλὸς εἶναι , μὴ γίνοι ὑψηλός . Καὶ ἄλλως δὲ , τὸν μὲν μὴ ἐρέμενον τιμῆς πάντες τιμῶσι , τὸν δὲ ἐπιζητοῦντα διαπτύουσι · πέφυκε γὰρ πως φιλονεικον εἶναι τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος καὶ ἀντιπαθὲς . Καταφρονῶμεν τοίνυν δόξης · οὕτω γὰρ δυνατὸν ἡμῖν γενέσθαι ταπεινόν , μᾶλλον δὲ ὑψηλόν . Μὴ ὑψῶν σαυτὸν , ἵνα παρ ’ ἑτέρου ὑψωθῇς . Ὁ παρ ’ ἑαυτοῦ ὑψούμενος , παρ ’ ἑτέρου οὐχ ὑψοῦται · ὁ παρ ’ ἑαυτοῦ ταπεινούμενος , παρ ’ ἑτέρων οὐ ταπεινοῦται . Μέγα ἀπνοία κακόν · μωρὸν εἶναι χεῖρον , ἢ ἀπὸνεννημένον · ἔχει μὲν γὰρ ἡ μωρία μόνον παρνοίας ἐστιν , ἐνταῦθα δὲ χειρῶν · μωρία γὰρ ἐστι
Lemmas: ὑψηλός ταπεινός εἰμί , ὁ δέ ταπεινός ὑψηλός , ἀρκέω μέν καί ὁ ὁ Χριστός ἀπόφασις οὗτος λέγω · πλήν ἀλλά καί αὐτός ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω · τις εἰμί ταπεινόω ; οὖον ὁ ψέγω , οὖον ὁ κατηγορέω καί διαβάλλω ; τις δέ ὑψόω ; οὖον ὁ τιμάω , ὁ ἐπαινέω , ὁ δοξάζω ; καί λέγω . ὁράω οὖν πῶς οὗτος γίγνομαι . Ἄγγελος εἰμί ὁ Σατανᾶς , υψώνω ἑαυτοῦ · τίς οὖν , οὐ πᾶς μᾶλλον κατηπεινοεω ; οὐ χωρίς ἔχω ὁ γῆ ; οὐ ὑπό πᾶς κατηγορέω καί διαβάλλω ; Ἄνθρωπος ὡς ὁ Παῦλος , ταπεινόω ἑαυτοῦ · τίς οὖν ; οὐ θαυμάζω ; οὐ ἐπαινέω ; οὐ ἐγκωμιάζω ; οὐ φίλος εἰμί ὁ Χριστός ; οὐ μείζων ἐργάζομαι ὅς ὁ Χριστός ποιέω ; οὐ ὡς ἄνθρωπος πολλάκις ἐπιτάσσω [ 252 ] ὁ διάβολος ; οὐ ὡς δήμιος περιφέρω ; οὐ παίζω ἐν αὐτός ; οὐ συντρίβω αὐτός ὁ κεφαλή ἔχω ὑπό ὁ Πυθώ ὁ αὐτός ; οὐ καί ἕτερος μετά πολύς ὁ παρόρσεως οὗτος επηγυαρτυω ; τις λέγω οὗτος ; Ἐπίπρεν ἑαυτοῦ ὁ αδαιαλς , ταπεινόω ἑαυτοῦ ὁ Δαυίδ · πούς ὀν ὑψηλός γίγνομαι ; τις ἐπίδοξος ; τις γάρ ταπεινός ὁ ῥῆμα οὗτος ὅς ἐπί ὁ Σαμσεὶ ἐξελέγχω ὁ μακάριος σῦς ; προφήτης , λέγω · ἀείρω αὐτός καταμάω ἐγώ · Κύριος γάρ ἐντέλλω αὐτός . καί ἔπος ’ αὐτός δέ ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω , εἰμί δοκέω · ταπεινόω ὅς ἑαυτοῦ ὁ τελώνης , καί ὅς γε οὐδέ ταπεινοφροσύνη ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά εὐγνωμόνως πως λέγω , ὅσπερ λέγω . Ἵψωσεν ἑαυτοῦ ὁ Φαρισαῖος · ἄλλος ’ εἰμί δοκέω , ἀφίημι ὁ πρόσωπον , ἐξετάζω ὁ πρᾶγμα · εἰμί δύο τις , ἀμφότερος καί πλουτέω , καί μεστός πολύς τιμή , καί ἐπί σοφία καί δυναστεία , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ κοσμικός πλεονεκτέω μεγαλοπρονούντες · εἴτα̅ ὁ μέν αὐτός ζητέω ὁ παρά πᾶς τιμή , καί μή λαμβάνω ὀργίζω , καί πλέω ἢ δεῖ ἀπαιτέω , καί ὑψόω ἑαυτοῦ · ὁ δέ καταφρονέω ὁ πρᾶγμα , καί πρός μηδείς ὑπέρ οὗτος δυσχεραίνω , καί δίδωμι ὁ τιμή διακρούω . τις οὖν μείζων ; ὁ μή λαμβάνω καί ζητέω , ἢ ὁ καί δίδωμι καταφρονέω ; εὐθύς ὅτι οὗτος · εἰκότως . ἀδής γάρ οὐ εἰμί ἄλλως ἐπιτυγχάνω , ἀλλ' ’ ἢ ἐν ὁ δόξα φεύγω . Ἴος ; μέν γάρ αὐτός διώκω , φεύγω ἐγώ · ὅταν δέ αὐτός φεύγω , διώκω ἐγώ . εἰμί βούλομαι ἔνδοξος εἰμί , μή ἐπιθυμέω δόξα · εἰμί βούλομαι ὑψηλός εἰμί , μή γίνος ὑψηλός . καί ἄλλως δέ , ὁ μέν μή ἐρέφω τιμή πᾶς τιμάω , ὁ δέ ἐπιζητέω διαπτύω · φύω γάρ πως φιλονεικέω εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος καί ἀντιπαθής . καταφρονέω τοίνυν δόξα · οὗτος γάρ δυνατός ἐγώ γίγνομαι ταπεινός , μᾶλλον δέ ὑψηλός . μή ὕψος σαυτοῦ , ἵνα παρά ’ ἕτερος ὑψόω . ὁ παρά ’ ἑαυτοῦ ὑψόω , παρά ’ ἕτερος οὐ ὑψόω · ὁ παρά ’ ἑαυτοῦ ταπεινόω , παρά ’ ἕτερος οὖον ταπεινόω . Μέγης ἄπνοια κακός · μωρός εἰμί χείρων , ἢ ἀπονέομαι · ἔχω μέν γάρ ὁ μωρία μόνος παρνοια εἰμί , ἐνταῦθα δέ χείρ · μωρία γάρ εἰμί