joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philippenses-homiliae-1-15 pg062_0224.3
β' . Ἰδοὺ καὶ Σαβέλλιος . Οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγήσατο , φησι , τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ . Ἰσον δὲ ἐπὶ ἑνὸς οὐ λέγεται προσώπου · τὸ γὰρ ἴσον , τινὶ ἐστὶν ἴσον . Ὁρᾷς δύο προσώπων ὑπόστασιν , οὐχὶ ὀνόματα ψιλά χωρὶς πραγμάτων λεγόμενα ; ἓκαστα τὴν προαύτων ὑπάρξιν τοῦ Μονογενοῦς · Ἄλλὰ ταῦτα μὲν πρὸς ἐκείνους · τί οὖν πρὸς Ἄρειον εἰποῖμεν λοιπόν , τὸν λέγοντα ἐτέρας εἶναι οὐσίας τὸν Υἱόν ; Εἴπέ δὴ μοι , τὸ , Μορφὴν δούλου ἐλάβε , τί ἐστιν ; Ἄνθρωπο , ἔγνετο , φησίν . Οὐκοῦν καὶ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , Θεὸς ἦν · μορφὴ γάρ , καὶ μορφὴ κείται . Εἰ τοῦτο ἀληθές , κάκείνω . Φύσει ἄνθρωπος , ἡ μορφὴ τοῦ δούλου · οὐκοῦν φύσει Θεός , καὶ ἡ μορφὴ τοῦ Θεοῦ . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ἴσον αὐτῷ μαρτυρεῖ , ὥσπερ οὖν καὶ Ἰωάννης , καὶ ὅτι οὐδὲν ἐλάττων ἐστὶ τοῦ Πατρὸς · Οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγήσατο , φησι , τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ . Ἄλλὰ τίς ὁ σοφὸς αὐτῶν λόγος ; Καὶ μὴν τοῦναντίον δείκνυσιν , φησίν · εἴπε γάρ , ὅτι ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , οὐχ ἤρπασε τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ · καὶ μὴν εἰ ἦν Θεός , οὐχ εἶχεν ἀρπάσαι · Καὶ πῶς οὐχ ἀπερινόησεν γοῦτο ; τὴς γὰρ ἂν ἐποι , ὅτι ὁ δεῖνα ἄνθρωπος ἦν , οὐχ ἤρπασε τὸ εἶναι ἄνθρωπος ; πῶς γὰρ ἐν τὶς ὑπερἐστιν ἀρπάσασαι ; Οὐ , φησίν · ἀλλ' ὅτι Θεὸς ὢν ἐλάβων , οὐχ ἤρπασε τὸ εἶναι ἴσα τῷ Θεῷ τῷ μεγάλῳ καὶ μεγίστῳ . Καὶ μικρὸς καὶ μέγας Θεὸς ἐνί · καὶ τὰ Ἑλληνικὰ τοὺς τῆς Ἐκκλησίας δογματικῶς ἐπεισάγετε · Μέγας μὲν γὰρ καὶ μικρὸς παρ' αὐτοῖς Θεός · εἰ δὲ καὶ παρ' ἡμῖν , οὐχ οἶδα . Παρὰ μὲν γὰρ ταῖς Γραφαῖς οὐδαμοῦ εὑρίσκεται , ἀλλὰ μέγαν μὲν πανταχοῦ , μικρὸν δὲ οὐδαμοῦ . Εἰ γὰρ μικρός , πῶς καὶ Θεός ; Εἰ μικρὸς οὐκ ἐστὶν ἄνθρωπος καὶ μέγας , ἀλλὰ μία φύσις , καὶ εἰ τὶ οὐκ ἐστὶ τῆς φύσεως ταύτης μῆκος , οὐχ ἄνθρωπος , πῶς ἂν εἴη μικρὸς Θεὸς καὶ μέγας · ὁ μὴ ὧν ἐκείνης τῆς φύσεως ; Ὁ μικρὸς ὧν , οὐ Θεός · πανταχοῦ γὰρ μέγας λέγεται παρὰ τῇ Γραφῇ · Μέγας Κύριος , φησίν ὁ Δαυὶδ , καὶ αἰνετὸς σφόδρα . Ἰδοὺ καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ · πανταχοῦ γὰρ Κύριον αὐτὸν καλεῖ · καὶ πάλιν , Μέγας εἶ σύ , καὶ ποιῶν θαυμασία · σύ εἶ ὁ Θεὸς μόνος · καὶ πάλιν , Μέγας ὁ Κύριος ἡμῶν , καὶ μεγάλη ἡ ἰσχύς αὐτοῦ , καὶ τὴς μεγαλωσύνης αὐτοῦ οὐκ ἔστι πέρας . Ἄλλὰ ταῦτα περὶ τοῦ Πατρὸς · ὁ δὲ Υἱὸς , φησι , μικρός . Ἄλλὰ σὺ τοῦτο λέγεις · ἡ δὲ Γραφὴ τοῦναντίον · ὥσπερ περὶ τοῦ Πατρός , οὕτω καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ φησίν . Ἄκουε γὰρ Παύλου λέγοντος , Προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ . Ἄλλ' ἄρα μὴ περὶ τοῦ Πατρὸς ἐπιφάνειαν εἶπεν ; Ἴνα δὲ καὶ μᾶλλον ὑμᾶς ἐλέγξῃ , κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ μεγάλου Θεοῦ [ 236 ] προσέθηκεν . Ἄρα οὖν μὴ περὶ τοῦ Πατρὸς εἴρηται ; Οὐδαμῶς · ἡ γὰρ ἐπαγωγὴ οὐχ ἀφήσει , λέγουσα , Καὶ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ μεγάλου Θεοῦ , καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . Ἰδοὺ καὶ ὁ Υἱὸς μέγας . Πῶς οὖν λέγεις μικρόν , καὶ μέγαν ; Ἄκουε καὶ τοῦ προφήτου λέγοντος αὐτὸν μεγάλης βουλῆς Ἄγγελον . Ὁ μεγάλης βουλῆς Ἄγγελος οὐ μέγας ; ὁ ἰσχυρὸς Θεὸς οὐ μέγας , ἀλλὰ μικρός ; Τί οὖν φασιν ὁ ἀναίσχυντοι · καὶ ἵσαμοι , δτι μικρὸς ὧν Θεός · λέγω · λέγουσι πολλάκις , ἵνα μᾶλλον αὐτοῖς φύγῃτε · μικρὸς ὧν , φησι , Θεός , οὐχ ἤρπασε τὸ εἶναι κατὰ τὸν μέγαν . Τί γάρ , εἴπέ μοι ( ἀλλὰ μὴ νομίσῃτε ἡμῶν εἶναι τὰ ῥήματα ) · εἰ μικρὸς ἦν κατ' αὐτοῦ , καὶ πολὺ τῆς δυνάμεως ἀποδέων τῆς τοῦ Πατρὸς , πῶς ἂν ἠδυνήθη ἀρπάσαι τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ ; φύσει γὰρ ἐλάττων οὐδ' ἂν δυναιτο ἀρπάσαι τὸ εἶναι ἐν τῇ μεγάλῃ · οἷον ὁ ἄνθρωπος οὐχ ἂν δυναιτο ἀρπάσαι τὸ εἶναι ἴσος ἀγγέλῳ κατὰ τὴν φύσιν · ὁ ἵππος οὐχ ἂν δυναιτο ἀρπάσαι , κἂν θέλῃ , τὸ .
Lemmas: βε . ἰδέ καί Σαβέλλιος . οὐχ ἁρπαγμός ἡγέομαι , φημί , ὁ εἰμί ἴσος Θεός . Ἴσος δέ ἐπί εἷς οὖον λέγω πρόσωπον · ὁ γάρ ἴσος , τις εἰμί ἴσος . ὁράω δύο πρόσωπον ὑπόστασις , οὐ ὄνομα ψιλός Χωρὶς πρᾶγμα λέγω ; ἕκαστος ὁ προαυτος ὕπαρξις ὁ Μονογενώ · ἀλλά οὗτος μέν πρός ἐκεῖνος · τίς οὖν πρός Ἄρειος εἶπον λοιπός , ὁ λέγω ἕτερος εἰμί οὐσία ὁ υἱός ; εἶπον δή ἐγώ , ὁ , Μορφή δοῦλος λαμβάνω , τίς εἰμί ; άνθρωπος , γίγνομαι , φημί . οὐκοῦν καί ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , θεός εἰμί · μορφή γάρ , καί μορφή κεῖμαι . εἰμί οὗτος ἀληθής , ἐκεῖνος . Φύσις ἄνθρωπος , ὁ μορφή ὁ δοῦλος · οὐκοῦν φύσις Θεός , καί ὁ μορφή ὁ Θεός . καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἴσος αὐτός μαρτυρέω , ὥσπερ οὖν καί Ἰωάννης , καί ὅτι οὐδείς μικρός εἰμί ὁ πατήρ · οὐχ ἁρπαγμός ἡγέομαι , φημί , ὁ εἰμί ἴσος Θεός . ἀλλά τίς ὁ σοφός αὐτός λόγος ; καί μήv τουναντίον δείκνυμι , φημί · εἶπον γάρ , ὅτι ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , οὐ ἁρπάζω ὁ εἰμί ἴσος Θεός · καί μήv εἰμί εἰμί Θεός , οὐ ἔχω ἁρπάζω · καί πῶς οὐ απερινοεω γούτος ; σής γάρ εἄν ἔπω , ὅτι ὁ Δεῖνα ἄνθρωπος εἰμί , οὐ ἁρπάζω ὁ εἰμί ἄνθρωπος ; πῶς γάρ ἐν τις ὑπέρειμι ἁρπάζω ; οὖον , φημί · ἀλλά ὅτι θεός εἰμί λαμβάνω , οὐ ἁρπάζω ὁ εἰμί ἴσος ὁ Θεός ὁ μέγας καί μέγας . καί μικρός καί μέγας θεός ἐν · καί ὁ Ἑλληνικός ὁ ὁ ἐκκλησία δογματικός ἐπεισάγω · Μέγας μέν γάρ καί μικρός παρά αὐτός Θεός · εἰμί δέ καί παρά ἐγώ , οὐ οἶδα . παρά μέν γάρ ὁ γραφή οὐδαμοῦ εὑρίσκω , ἀλλά μέγας μέν πανταχοῦ , μικρός δέ οὐδαμοῦ . εἰμί γάρ μικρός , πῶς καί Θεός ; εἰμί μικρός οὐ εἰμί ἄνθρωπος καί μέγας , ἀλλά εἷς φύσις , καί εἰμί τίς οὐ εἰμί ὁ φύσις οὗτος μῆκος , οὐ ἄνθρωπος , πῶς εἄν εἰμί μικρός θεός καί μέγας · ὁ μή ὅς ἐκεῖνος ὁ φύσις ; ὁ μικρός ὅς , οὖον Θεός · πανταχοῦ γάρ μέγας λέγω παρά ὁ γραφή · Μέγας Κύριος , φημί ὁ Δαυίδ , καί αἰνετός σφόδρα . ἰδέ καί περί ὁ υἱός · πανταχοῦ γάρ κύριος αὐτός καλέω · καί πάλιν , Μέγας εἰμί σῦς , καί ποιέω θαυμάσιος · σῦς εἰμί ὁ θεός μόνος · καί πάλιν , Μέγας ὁ Κύριος ἐγώ , καί μέγας ὁ ἰσχύς αὐτός , καί σής μεγαλωσύνη αὐτός οὐ εἰμί πέρας . ἀλλά οὗτος περί ὁ πατήρ · ὁ δέ υἱός , φημί , μικρός . ἀλλά σύ οὗτος λέγω · ὁ δέ γραφή τουναντίον · ὥσπερ περί ὁ πατήρ , οὗτος καί περί ὁ υἱός φημί . Ἄκουος γάρ Παῦλος λέγω , προσδέχομαι ὁ μακάριος ἐλπίς καί ἐπιφάνεια ὁ δόξα ὁ μέγας Θεός . ἄλλος ἄρα μή περί ὁ πατήρ ἐπιφάνεια εἶπον ; ἵνα δέ καί μᾶλλον σύ ἐλέγχω , κατά ὁ ἐπιφάνεια ὁ μέγας Θεός [ 236 ] προστίθημι . ἄρας οὖν μή περί ὁ πατήρ εἴρω ; οὐδαμός · ὁ γάρ ἐπαγωγή οὐ ἀφίημι , λέγω , καί ὁ ἐπιφάνεια ὁ μέγας Θεός , καί Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . ἰδέ καί ὁ υἱός μέγας . Πῶς οὖν λέγω μικρός , καί μέγας ; Ἄκουος καί ὁ προφήτης λέγω αὐτός μέγας βουλή Ἄγγελος . ὁ μέγας βουλή Ἄγγελος οὖον μέγας ; ὁ ἰσχυρός θεός οὖον μέγας , ἀλλά μικρός ; τις οὖν φημί ὁ ἀναίσχυντος · καί ἵζω , δ μικρός ὅς Θεός · λέγω · λέγω πολλάκις , ἵνα μᾶλλον αὐτός φεύγω · μικρός ὅς , φημί , Θεός , οὐ ἁρπάζω ὁ εἰμί κατά ὁ μέγας . τις γάρ , εἶπον ἐγώ ( ἀλλά μή νομίζω ἐγώ εἰμί ὁ ῥῆμα ) · εἰμί μικρός εἰμί κατά αὐτός , καί πολύς ὁ δύναμις ἀποδέω ὁ ὁ πατήρ , πῶς εἄν δύναμαι ἁρπάζω ὁ εἰμί ἴσος Θεός ; φύσις γάρ μικρός οὐδέ εἄν δύναμαι ἁρπάζω ὁ εἰμί ἐν ὁ μέγας · οἷος ὁ ἄνθρωπος οὐ εἄν δύναμαι ἁρπάζω ὁ εἰμί ἴσος ἄγγελος κατά ὁ φύσις · ὁ ἵππος οὐ εἄν δύναμαι ἁρπάζω , κἀν ἐθέλω , ὁ .