joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0776.1
Οὐχ ἔγω , οὐ δύναμαι , ἀλλ' ὅ ἐστιν ἐλαφρὸν καὶ εὐχολον καὶ σύντομον , τοῦτο προσέσετάς λέγων Συγχώρησον τῷ ἀδελφῷ σου τὰ παραπτώματα , καγὼ συγχωρῶ τὰ σά . Σὺ μικρὰ συγχωρεῖς πταιίσματα , ἵσως ὁβολοὺς ὀλίγους , ἢ καὶ ἑκατὸν δηνάρια · ἐγὼ δὲ τὰ μυρία τάλαντα συγχωρῶμαι · καὶ σὺ μὲν μόνον συγχωρεῖς , τί ποτε μὴ χαριζόμενος · ἐγὼ δὲ καὶ τὴν ἁρσεὶν παρέχω καὶ τὴν ἴασιν καὶ τὴν βασιλείαν χαρίζομαι . Καὶ τὸ δῶρόν σου τότε προσδέξεται , ὅταν διαλλάξῃς τῷ ἀδελφῷ σου , ὅταν μὴ ἔχῃς ἔχθραν κατὰ τινος , ὅταν ὁ ἥλιος μὴ ἐπιβῇ ἐπὶ τὴν παροργισμὸν σου , ὅταν πρὸς πάντας εἰρήνην καὶ ἀγάπην ἔχῃς · τότε καὶ ἡ προσευχή σου εὐπρόσδεκτος , καὶ ὁ οἶκός σου εὐλογημένος , καὶ σὺ μακάριος . Ἐὰν δὲ σὺ τῷ ἀδελφῷ σου οὐ διλλάσῃ , πῶς παρ' ἐμοῦ συγχώρησιν προστάξεις ; ἐγὼ ὁ Δεσπότης προστάσσω , καὶ οὐ προσέχεις ; καὶ σὺ ὁ δοῦλος πῶς τολμᾷς προσφέρεσθαι προσευχὴν τῷ Θεῷ , ἢ θυσίαν , ἢ ἀπαρχάς , ἔχων ἔχθραν κατὰ τινος ; Ὥσπερ γὰρ οὐ ἀποστρέφει τὸ πρόσωπον σου ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ σου , οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ἀπὸ τῆς προσευχῆς σου καὶ τοῦ δώρου σου ἀποστρέφει τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ · ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστὶ , καὶ ἄνευ ἀγάπης γενόμενα οὐκ εὐδοκεῖ ἐν αὐτοῖς . Πῶς ἄρα προσδέξεται ὁ Θεὸς φονέως προσευχὴν , ἢ δώρον , ἢ ἀπαρχάς , ἢ καρποφορίας , ἐὰν μὴ πρότερον μετανοήσῃ κατὰ λόγον ; Ἄλλὰ πάντων ἐρεῖς μοι , ὅτι Ἐγὼ φονεύς οὐκ εἰμί . Ἐγὼ δὲ ἀποδείξω , ὅτι φονεύς εἶ , μᾶλλον δὲ Ἰωάννης ὁ θεολόγος ἐλέγχει σε λέγων Ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , ἀδελφονοιχόν ἐστι . Λοιπὸν οὖν , ἀδελφοί μου ἀγαπητοί , μηδὲν προτιμήσωμεν , ἢ σπουδάσωμεν κτᾶσθαι πλὴν τῆς ἀγάπης · μηδεὶς ἔχετω τὰ κατὰ τινος , μὴ τις κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδῷ . Ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ τὸν παροργισμὸν ὑμῶν · ἀλλὰ ἀγαπῶμεν τοὺς ὀφειλέτας ἡμῶν πάντα τὰ παραπτώματα αὐτῶν . Τί γὰρ τὸ ὀφελος , τέκνα , ἐὰν τις πάντα ἔχῃ , τὴν δὲ σώζουσαν ἀγάπην μὴ ἔχων ; Ὥσπερ τις ἄριστον ποιεῖ σὲ μέγα , ἵνα καλέσῃ βασιλέα καὶ ἄρχοντας , καὶ πάντα ἐτοιμάσῃ πλούσια , ἵνα μηδὲν αὐτῷ λείπῃ , ἄλλας δὲ οὐκ ἔχει , μὴ δύναται βρωθῆναι τὸ ἄριστον ἐκεῖνο ; Οὐ πάντως ἄλλὰ καὶ τὴν ἔξοδον ἐξημίωθη , καὶ τοὺς κόπους ἀπώλεσεν · ἀλλὰ καὶ ὑβριν αὐτῇ προσήγαγε παρὰ τῶν κεκλημένων ὑπ' αὐτοῦ . Οὕτως οὖν καὶ ἐν ταύτῃ · τί τὸ ὄφελος εἰς ἀνέμους κοπιάει ; Χωρὶς τῆς ἀγάπης πᾶν ἔργον καὶ πᾶσα πρᾶξις ἀκάθαρτος , καὶ παρθενίαν κτησαίτο τις , κἂν νηστεύσῃ , κἂν ἀγρυπνῇ , εἰς προσευχεται , εἰτε δοχὴν ποιεῖ πτωχοῖς , κἂν δῶρα προσφέρῃς δοχή , ἢ ἀπαρχάς , ἢ καρποφορίας , κἂν ἐκκλησίαν κτίσῃ , εἰτε ἄλλο τι πράττῃ , χωρὶς τῆς ἀγάπης πάντα ἐκεῖνα εἰς οὐδὲν λογισθήσονται παρὰ τῷ Θεῷ . Οὐ γὰρ εὐδοκεῖ Κύριος ἐν αὐτοῖς . Ἄκουε τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος Ὁ γὰρ ἔχων ἔχθραν κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ , δοκεῖ προσφέρεσθαι τε τῷ Θεῷ , ὡς ὁ θύων κύνα , καὶ ὡς μίσθωμα πόρνης λογισθήσονται . Μὴ οὖν βουληθῆς χωρὶς τῆς ἀγάπης ποιεῖν τί ποτε , ὅτι ἡ ἀγάπη καλύπτει πλῆθος ἁμαρτιῶν . Ὅ ποίου ἀγαθὸν καταφρονούμεν ! ὡ πόσων ἀγαθῶν στερούμεθα καὶ πόσης χαρᾶς , μὴ κτησάμενοι τὴν ἀγάπην ! Ταύτην Ἰούδας μὴ θελήσας κτᾶσθαι , ἐκ μέσου τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων ἐξῆλθε , καταλιπὼν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν , τὸν ἐντοῦ διδασκάλων καὶ τοὺς ἰδίους ἀδελφοὺς μισήσας ἐν τῷ σκότει ἐπορεύθη . Διὸ καὶ ὁ χορωραῖος Πέτρος εἶπεν Παρέθεξ Ἰούδας πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον .
Lemmas: οὐχ ἐγώ , οὖον δύναμαι , ἀλλά ὅς εἰμί ἐλαφρός καί ευχολος καί σύντομος , οὗτος προσίημι λέγω συγχωρέω ὁ ἀδελφός σύ ὁ παράπτωμα , κἀγώ συγχωρέω ὁ σός . σύ μικρός συγχωρέω πταιίσματα , ἴσως ὀβολός ὀλίγος , ἢ καί ἑκατόν δηνάριον · ἐγώ δέ ὁ μυρίος τάλαντον συγχωρέω · καί σύ μέν μόνος συγχωρέω , τίς ποτός μή χαρίζομαι · ἐγώ δέ καί ὁ ἄρσω παρέχω καί ὁ ἴασις καί ὁ βασίλειος χαρίζομαι . καί ὁ δῶρον σύ τότε προσδέχομαι , ὅταν διαλλάσσω ὁ ἀδελφός σύ , ὅταν μή ἔχω ἔχθρα κατά τις , ὅταν ὁ ἥλιος μή ἐπιβαίνω ἐπί ὁ παροργισμός σύ , ὅταν πρός πᾶς εἰρήνη καί ἀγάπη ἔχω · τότε καί ὁ προσευχή σύ εὐπρόσδεκτος , καί ὁ οἶκος σύ εὐλογέω , καί σύ μακάριος . ἐάν δέ σύ ὁ ἀδελφός σύ οὖον διλλάσῃ , πῶς παρά ἐγώ συγχώρησις πρόσταξις ; ἐγώ ὁ Δεσπότης προστάσσω , καί οὖον προσέχω ; καί σύ ὁ δοῦλος πῶς τολμάω προσφέρω προσευχή ὁ Θεός , ἢ θυσία , ἢ ἀπαρχή , ἔχω ἔχθρα κατά τις ; ὥσπερ γάρ οὖον ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ὁ ἀδελφός σύ , οὗτος καί ὁ θεός ἀπό ὁ προσευχή σύ καί ὁ δῶρον σύ ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός αὐτός · ἐπεί ὁ θεός ἀγάπη εἰμί , καί ἄνευ ἀγάπη γίγνομαι οὐ εὐδοκέω ἐν αὐτός . Πῶς ἄρα προσδέχομαι ὁ θεός φονεύς προσευχή , ἢ δῶρον , ἢ ἀπαρχή , ἢ καρποφορία , ἐάν μή πρότερος μετανοέω κατά λόγος ; ἀλλά πᾶς εἴρω ἐγώ , ὅτι ἐγώ φονεύς οὐ εἰμί . ἐγώ δέ ἀποδείκνυμι , ὅτι φονεύς εἰμί , μᾶλλον δέ Ἰωάννης ὁ θεολόγος ἔλεγχος σύ λέγω ὁ μισέω ὁ ἀδελφός αὐτός , ἀδελφονοιχόν εἰμί . λοιπός οὖν , ἀδελφός ἐγώ ἀγαπητός , μηδείς προτιμάω , ἢ σπουδάζω κτάομαι πλήν ὁ ἀγάπη · μηδείς ἔχω ὁ κατά τις , μή τις κακός ἀντί κακός πωλέω . ὁ ἥλιος μή ἐπιδύω ἐπί ὁ παροργισμός σύ · ἀλλά ἀγαπάω ὁ ὀφειλέτης ἐγώ πᾶς ὁ παράπτωμα αὐτός . τις γάρ ὁ ὄφελος , τέκνον , ἐάν τις πᾶς ἔχω , ὁ δέ σῴζω ἀγάπη μή ἔχω ; ὥσπερ τις ἀγαθός ποιέω σύ μέγας , ἵνα καλέω βασιλεύς καί ἄρχω , καί πᾶς ἑτοιμάζω πλούσιος , ἵνα μηδείς αὐτός λείπω , ἄλλος δέ οὐ ἔχω , μή δύναμαι βιβρώσκω ὁ ἀγαθός ἐκεῖνος ; οὖον πάντως ἀλλά καί ὁ ἔξοδος εξημιωθεω , καί ὁ κόπος ἀπόλλυμι · ἀλλά καί ὕβρις αὐτός προσάγω παρά ὁ καλέω ὑπό αὐτός . οὕτως οὖν καί ἐν οὗτος · τίς ὁ ὄφελος εἰς ἄνεμος κοπιάω ; Χωρὶς ὁ ἀγάπη πᾶς ἔργον καί πᾶς πρᾶξις ἀκάθαρτος , καί παρθενίας κτάομαι τις , κἀν νηστεύω , κἀν ἀγρυπνέω , εἰς προσεύχομαι , εἴτε δοχή ποιέω πτωχός , κἀν Δῶρα προσφέρω δοχή , ἢ ἀπαρχή , ἢ καρποφορία , κἀν ἐκκλησία κτίζω , εἴτε ἄλλος τίς πράσσω , Χωρὶς ὁ ἀγάπη πᾶς ἐκεῖνος εἰς οὐδείς λογίζομαι παρά ὁ Θεός . οὖον γάρ εὐδοκέω Κύριος ἐν αὐτός . Ἄκουος ὁ ἀπόστολος λέγω ὁ γάρ ἔχω ἔχθρα κατά ὁ ἀδελφός , δοκέω προσφέρω τε ὁ Θεός , ὡς ὁ θύω κύω , καί ὡς μίσθωμα πόρνη λογίζομαι . μή οὖν βούλομαι Χωρὶς ὁ ἀγάπη ποιέω τίς ποτός , ὅτι ὁ ἀγάπη καλύπτω πλῆθος ἁμαρτία . ὅς ποῖος ἀγαθός καταφρονέω ! εἰμί πόσος ἀγαθός στερέω καί πόσος χαρά , μή κτάομαι ὁ ἀγάπη ! οὗτος Ἰούδας μή ἐθέλω κτάομαι , ἐκ μέσος ὁ χορός ὁ ἀπόστολος ἐξέρχομαι , καταλείπω ὁ φάος ὁ ἀληθινός , ὁ ἐντός διδάσκαλος καί ὁ ἴδιος ἀδελφός μισέω ἐν ὁ σκότος πορεύω . Διὸ καί ὁ χορωραῖος Πέτρος εἶπον Παρέθεξ Ἰούδας πορεύω εἰς ὁ τόπος ὁ ἴδιος .