joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0729.1
δῶμα ἀπ' ἑαυτοῦ καταβαλλόμενον , φαντασία σκιώδης , χάλαμος ὑπ' ἀνέμου σπλευόμενος , καπνὸς εἰς ἄερα δυόμενος καὶ εἰς οὐδὲν διαλυόμενος . Τί νομίζεις , ὦ ἀλάτων , πλεῖον κεκτήσθαι τοῦ πένθους ; Οὐδὲν . Μὴ σὺ μὲν ἄλλον οὐρανὸν ὁρᾷς , ἐκείνους δὲ ὑπὸ τῆς ἡλιακῆς ἀκτῖνος καταφλέγεσθαι ; μὴ σὺ , ὅταν γένηται κρυμώδης ὁ ἀήρ , σὺ μὲν ὑπὸ τοῦ ἡλίου θάλπῃ , ἐκεῖνοι δὲ τῷ κρύψι ψύχωνται ; οὐχ ὁμοίως ἀναπνεῖται τὸν ἀέρα ; οὐ τὴν αὐτὴν βαδίζεται γῆν ; οὐ δὲ αὐτὸ σῶμα περιέβληται ; οὐ μᾶλλον εὐχαρίστως ὀφείλει τῷ Θεῷ σὺ σοι πιστεύσαντι τοιαῦτα , ὅσα ὁ ἐνδὸς μετρητὰ ἐπαρκεῖ ; Λέγω σοι , ἀδελφέ , τοῦτό σε μᾶλλον ὀφείλει προτρέπεν εἰς ταπείνωσιν . Ὁ γὰρ πλούσιος μετριάζων δεῖκνυσι τὸ φιλάνθρωπον · ὁ πένθης γὰρ καὶ μὴ θέλων ἔχει τὴν ταπείνωσιν . Σὺ οὖν τότε δεχθήση μέγας , ὅτε , ὅπερ ἐκεῖνος ἀνάγκη , αὐτὸς προθύμως μετέργῃ . Εἰ δὲ τοῦτο οὐ πείθῃ , ἄκουε τῆς Γραφῆς · Κύριος ὑπερεφράσους ἀντεῖστασται , ταπεινοὺς δὲ διδωσι χάριν . Εἰ δὲ καὶ τούτων καταφρονεῖς , καταφρωνήση ὑπὸ τοῦ Θεοῦ · τότε μελεῖ · τῆς [ 797 ] ἀναστάσεως ἡ ὄψις , εἰς μεταστρόν δῶμα ἀναγάγεις σε βουλομένου , μεγάλως σε ἐπαίνειν , ἵνα μειζόνως σε κατενέγῃ . Τί γὰρ ἐστι πλοῦτος ; Ἦλθ μεταπηδῶσα ἀπ' ἑτέρου πρὸς ἕτερον · τοῦ γὰρ θανόντος ἐπεισελθόντος , οὗτος μὲν ἀρίσταται σοι , τὰ δὲ ἐξ αὐτῶν κακὰ οὐδέποτε σοι ἀρίσταται . Βλέπε , μὴ ὑπερφανέου γῆ καὶ σποδὸς ὑπάρχω , καὶ ἐμπέψῃ εἰς τὸ πτῶμα τοῦ Φαρισαίου · ἐπιγνώθι σεαυτόν · τοῦτο γὰρ καὶ ὁ Κύριος · παρεγγυᾷ λέγων διὰ τῆς παραβολῆς · Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι , ὁ εἰς Φαρισαῖος , καὶ ὁ ἕτερος τελώνης . Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν , ἀλλ' οὐχ ἄνθρωποι δύο κατέβησαν , τὴν αὐτὴν τῆν διανόησιν ἀπέναντι . Καὶ ὁ Φαρισαῖος ταύτης διεστέλλ φανερῶς . Ἐπὶ τὸν ἕνα τόπον εἰσῆλθον προσευξάσθαι , καὶ οὐχ εἰς τὸν ἕνα τόπον ἐξελθόντες · εὕρεθσαν . Ὁ μὲν Φαρισαῖος ἔσχε βαρύων , ὁ δὲ τελώνης · ἀπτεῖ δεῖλιν · καὶ ὁ μὲν τρέχων ἀπέμεινε , ὁ δὲ ὁπίσω προέλαθεν . Ἐστρεψεν ὁ Φαρισαῖος · ἐξαγγελται τὰ δικαιώματα · ἐσπευδε καὶ ὁ τελώνης ἀναγελλαι τὰ παραπτώματα . Ἄντλησον προσευξάσθαι · καὶ ὁ μὲν ὀρθὸς φυστιούμενος , ὁ δὲ ἐδενύχ προσευχόμενος . Τοιαῦτα γὰρ ἑαυτὸν ἐνομοθετεῖ ὁ Φαρισαῖος λέγων · Οὐχ εἰμὶ χρεώστης τῆς παραγγελίας τοῦ νόμου · οὐχ ὕπάρχων ὀφειλὼν ὧν πληρῆγεται ὁ προφήτης · οὐ χρήσιμος τῆς διδαχῆς Μωϋσέως , ἥς οὐδὲν τούτων ἐπιμέχρων · ἀλλ' ἀνεμὶ προσευξάσθαι , τὴν συνήθειαν τὸ χρὸς ἀποδιδούς , ὅπερ οὐ πρόγνοι μοι ἐπετέλουν . Τί οὖν , ὦ Φαρισαῖε , τῶν προγόνων ἐνεκεν τὸ ἱερὸν προσκυνεῖς , προσευχὴς δὲ χάριν τὸ ἱερὸν οὐχ ὁρᾷς ; Οἱ πρόγονοί σου πιστὸς ἐπετέλουν τὴν εὐχαριστίαν , σὺ δὲ θριαμβεύεις τὴν εὐχαριστίαν , ἵνα οὐδ' ἀνθρώπων δοξάσῃ σοι ἡ θυσία · καὶ γίνεται ἐπὶ σοὶ τὸ τοῦ Δαυΐδ ῥητόν · Γενήθητω ἡ προσευχὴ αὐτοῦ εἰς ἁμαρτίαν , καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος , τοῦτέστιν , ὁ τελώνης . Τὰ δὲ τοῦ τελώνου ποία ; Ἄπτεῖς εἰς τὸ ἱερὸν ἑαυτὸν κατακρίνων , ἀνάξιον ὀνομάζων ἑαυτὸν προσευχῆς . Ἀνάξιον ἑαυτὸν ἐπεκαλέσατο · διὸ καὶ ὁ Χριστὸς τὴν πρόδοσιν αὐτοῦ ἀπεδέξατο . Ἐλεγεν ἑαυτὸν τῇ ἁμαρτίᾳ καταχρεῶν , ἀλλ' ἔδειξεν αὐτὸν τῇ δικαιοσύνῃ ὁ Χριστὸς ὑπεύθυνον · ἐχαρίσατο τὸν πεπλημελημένον αὐτῷ τὴν ἀφεσιν , καὶ ἀνηγόρασε τὴν πρόθεσιν · ἤλευθέρωσε τῆς ἁμαρτίας , ἵνα δουλώσῃ τῇ δικαιοσύνῃ . Ἡ δουλεία , ἥς ἡ ἀποφεύγουμεν δουλείαν πονηρὰν , καὶ προσφεύγουμεν τῇ ἐλευθερίᾳ τοῦ Χριστοῦ ! Ἡ δουλεία , ἐλαφρόν ζυγὸν παρέχουσα , καὶ μετὰ ταύτην αἰώνιον ζωὴν ἔχουσα καὶ ἀποδιδούσα ! Ἡ δουλεία , ἥ ν τῷ κόσμῳ τοῦτον δουλεία λεγομένη , ἐν δὲ τῷ μελλοντὶ βασιλείαν ἀτελεύτητον δωρουμένη ! Ταύτην τὴν δουλείαν προσφύρωμεν , ἀδελφοί , ἵνα τὴν ἐλευθερίαν καρπωσώμεθα τῶν ψυχῶν . Ὅταν γένηται τῆς ἀγάθης δούλος , τότε τοῦτον ἀναδείξουσιν ὁ Κύριος υἱὸν γνήσιον , τότε πληροῖ τὸ ῥητὸν διὰ τοῦ Προφήτου ἐπ' αὐτόν · Ἐγὼ εἶπα · Θεοὶ ἐστε , καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες . Μιχαρίοι οἱ καταλαμψύμενοι τῆς τοιαύτης τιμῆς ! μακάριοι οἱ σπουδάσαντες ἀπαλλαγήναι τῆς φορᾶς ! μακάριοι οἱ διὰ ταύτης τῆς δουλείας κτησάμενοι τὴν ἐλευθερίαν , καὶ κραδόντες τὴν ἐλευθερίαν , ἥν Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασε , ἵναμέθα ἔχοντες τὸν σπαυρὸν ἀντερείδονται τῷ Χριστῷ ! Κράζωμεν τῷ Χριστῷ · Λόγισαι ἡμᾶς , ὁ Ποιμὴν ὁ καλός , ὡς ἐν τῶν προβάτων ἀπολλυμένων · ζητήσον ἡμᾶς
Lemmas: δῶμα ἀπό ἑαυτοῦ καταβάλλω , φαντασία σκιώδης , Χαλάμος ὑπό ἄνεμος σπλευμαι , καπνός εἰς ἀήρ δύο καί εἰς οὐδείς διαλύω . τις νομίζω , εἰμί ἅλς , πλείων κτάομαι ὁ πένθος ; οὐδείς . μή σύ μέν ἄλλος οὐρανός ὁράω , ἐκεῖνος δέ ὑπό ὁ ἡλιακός ἀκτίς καταφλέγω ; μή σύ , ὅταν γίγνομαι κρυμώδης ὁ ἀήρ , σύ μέν ὑπό ὁ ἥλιος θάλπω , ἐκεῖνος δέ ὁ κρύψις ψύχω ; οὐ ὁμοίως ἀναπνέω ὁ ἀήρ ; οὖον ὁ αὐτός βαδίζω γῆ ; οὖον δέ αὐτός σῶμα περιβάλλω ; οὖον μᾶλλον εὐχάριστος ὀφείλω ὁ Θεός σύ σύ πιστεύω τοιοῦτος , ὅσος ὁ ἔνδον μετρητός ἐπαρκέω ; λέγω σύ , ἀδελφός , οὗτος σύ μᾶλλον ὀφείλω προτρέπω εἰς ταπείνωσις . ὁ γάρ πλούσιος μετριάζω δείκνυμι ὁ φιλάνθρωπον · ὁ πενθέω γάρ καί μή ἐθέλω ἔχω ὁ ταπείνωσις . σύ οὖν τότε δέχομαι μέγας , ὅτε , ὅσπερ ἐκεῖνος ἀνάγκη , αὐτός προθύμως μετέργῃ . εἰμί δέ οὗτος οὖον πείθω , ἀκούω ὁ γραφή · Κύριος ὑπερεφράσους ἀνθίστημι , ταπεινός δέ δίδωμι χάρις . εἰμί δέ καί οὗτος καταφρονέω , καταφρονέω ὑπό ὁ Θεός · τότε μέλος · ὁ [ 797 ] ἀνάστασις ὁ ὄψις , εἰς μεταστρόν δῶμα ανάγω σύ βούλομαι , μέγας σύ ἐπαινέω , ἵνα μέγας σύ καταφέρω . τις γάρ εἰμί πλοῦτος ; ἔρχομαι μεταπηδάω ἀπό ἕτερος πρός ἕτερος · ὁ γάρ θνῄσκω ἐπεισέρχομαι , οὗτος μέν ἀριστάω σύ , ὁ δέ ἐκ αὐτός κακός οὐδέποτε σύ ἀριστάω . βλέπω , μή ὑπερφαίνω γῆ καί σποδός ὑπάρχω , καί ἐμπέψῃ εἰς ὁ πτῶμα ὁ Φαρισαῖος · ἐπιγιγνώσκω σεαυτοῦ · οὗτος γάρ καί ὁ Κύριος · παρεγγυάω λέγω διά ὁ παραβολή · Ἄνθρωπος δύο ἀναβαίνω εἰς ὁ ἱερόν προσεύχομαι , ὁ εἰς Φαρισαῖος , καί ὁ ἕτερος τελώνης . Ἄνθρωπος δύο ἀναβαίνω , ἀλλά οὐ ἄνθρωπος δύο καταβαίνω , ὁ αὐτός ὁ διανόησις ἀπέναντι . καί ὁ Φαρισαῖος οὗτος διαστέλλω φανερῶς . ἐπί ὁ εἷς τόπος εἰσέρχομαι προσεύχομαι , καί οὐ εἰς ὁ εἷς τόπος ἐξέρχομαι · εὑρίσκω . ὁ μέν Φαρισαῖος ἔχω βαρύων , ὁ δέ τελώνης · ἅπτω δείλι · καί ὁ μέν τρέχω ἀπομένω , ὁ δέ ὀπίσω προέρχομαι . στρέφω ὁ Φαρισαῖος · ἐξαγγέλτης ὁ δικαίωμα · σπεύδω καί ὁ τελώνης ἀναγελλαι ὁ παράπτωμα . ἀντλέω προσεύχομαι · καί ὁ μέν ὀρθός φυστιουμην , ὁ δέ δείκνυμι προσεύχομαι . τοιοῦτος γάρ ἑαυτοῦ νομοθετέω ὁ Φαρισαῖος λέγω · οὐχ εἰμί χρεώστης ὁ παραγγελία ὁ νόμος · οὐ ὑπάρχω ὀφέλλω ὅς πληρῆγεται ὁ προφήτης · οὖον χρήσιμος ὁ διδαχή Μωϋσῆς , ἥς οὐδείς οὗτος ἐπιμέχρων · ἀλλά ανέμι προσεύχομαι , ὁ συνήθεια ὁ χρώς ἀποδίδωμι , ὅσπερ οὖον πρόγνος ἐγώ ἐπιτελέω . τις οὖν , εἰμί Φαρισαῖος , ὁ πρόγονος ἕνεκα ὁ ἱερόν προσκυνέω , προσευχή δέ χάρις ὁ ἱερόν οὐ ὁράω ; ὁ πρόγονος σύ πιστός ἐπιτελέω ὁ εὐχαριστία , σύ δέ θριαμβεύω ὁ εὐχαριστία , ἵνα οὐδέ ἄνθρωπος δοξάζω σύ ὁ θυσία · καί γίγνομαι ἐπί σύ ὁ ὁ Δαυΐδ ῥητός · γίγνομαι ὁ προσευχή αὐτός εἰς ἁμαρτία , καί ὁ ἐπισκοπή αὐτός λαμβάνω ἕτερος , τουτέστιν , ὁ τελώνης . ὁ δέ ὁ τελώνης ποῖος ; ἅπτω εἰς ὁ ἱερόν ἑαυτοῦ κατακρίνω , ἀνάξιος ὀνομάζω ἑαυτοῦ προσευχή . Ἀνάξιος ἑαυτοῦ ἐπικαλέω · διό καί ὁ Χριστός ὁ πρόδοσις αὐτός ἀποδείκνυμι . λέγω ἑαυτοῦ ὁ ἁμαρτία κατάχρεος , ἀλλά δείκνυμι αὐτός ὁ δικαιοσύνη ὁ Χριστός ὑπεύθυνος · χαρίζομαι ὁ πλημμελέω αὐτός ὁ ἄφεσις , καί ἀνηγόρασε ὁ πρόθεσις · ἐλευθερόω ὁ ἁμαρτία , ἵνα δουλόω ὁ δικαιοσύνη . ὁ δουλεία , ἥς ὁ αποφεύγω δουλεία πονηρός , καί προσφεύγω ὁ ἐλευθερία ὁ Χριστός ! ὁ δουλεία , ἐλαφρός ζυγόν παρέχω , καί μετά οὗτος αἰώνιος ζωή ἔχω καί ἀποδίδωμι ! ὁ δουλεία , ὅς Ν ὁ κόσμος οὗτος δουλεία λέγω , ἐν δέ ὁ μέλλω βασίλειος ἀτελεύτητος δωρέω ! οὗτος ὁ δουλεία προσφυράω , ἀδελφός , ἵνα ὁ ἐλευθερία καρπόω ὁ Ψυχή . ὅταν γίγνομαι ὁ Αγάθη δούλος , τότε οὗτος ἀναδείκνυμι ὁ Κύριος υἱός γνήσιος , τότε πληρόω ὁ ῥητός διά ὁ Προφήτου ἐπί αὐτός · ἐγώ εἶπον · θεός εἰμί , καί υἱός ὕψιστος πᾶς . Μιχαρίοι ὁ καταλαμβάνω ὁ τοιοῦτος τιμή ! μακάριος ὁ σπουδάζω ἀπαλλάσσω ὁ φορός ! μακάριος ὁ διά οὗτος ὁ δουλεία κτάομαι ὁ ἐλευθερία , καί κραδόντες ὁ ἐλευθερία , ὅς Χριστός ἐγώ ἐξηγορέω , ἵναμέθα ἔχω ὁ σπαίρω ἀντερείδω ὁ Χριστός ! κράζω ὁ Χριστός · λογίζομαι ἐγώ , ὁ Ποιμήν ὁ καλός , ὡς ἐν ὁ πρόβατον ἀπόλλυμι · ζητέω ἐγώ