joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0765.1
ἰσρεῦ · καὶ ὁ Θεὸς συγχωρεῖ αὐτῷ ἱερουργεῖν , μὴ παρ-αιτητὴ παρ’ αὐτοῦ λαβεῖν τὴν δωρεάν · οὐ γὰρ αὐτὸς ἀρῖχει σοι τὴν ἁρεσίν τῶν ἁμαρτιῶν , ἀλλ’ ὁ μέγας ἁμὲρὲδς Χριστὸς , ὁ πιστεύσας αὐτῷ τὴν ἱερωνυμίαν . “ Ὅτι δὲ οὐ μόνον ἐν τῇ χάριτι , ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς χάρι-τος ὁ Θεὸς τοῖς ἀνθρώποις τὸν σωτηριῶν ἔν’ ἀνθρώπου ἐποίησε ( τοῦτο γάρ ἐστιν ὁ Δεσπότης ἡμῶν ἐνηνθρώπησεν , ὁ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ) · οἶδατε ἀκούδως τὴν ἱστορίαν κατὰ τὸν μακάριον Δαυὶδ τὸν ἁρτίως εἰρη·τα . “ Ἐξομολογήσομαί σοι , Κύριε , ἐν δὴ καρδία μου , πῶς ὁ αὐτὸς φθόν · καὶ μοιχεῖα περιέπεσον , τοὺς ἀχούς κακοὺς , ἔμενεν ἀνεξομολόγητος . Τί οὖν ποιεῖ ὁ Θεός , ἵνα καὶ τοῦτον πρὸς μετάνοιαν ἐλάσῃ , καὶ τοὺς μετέπειτα ποιήσῃ τὴν μετάνοιαν ἀσπάζεσθαι ; Πέμπε πρὸς αὐτὸν Νάθαν τὸν προφήτην , ἐν ἀλλοτρίῳ προσώπῳ τὰ κατ’ αὐτὸν ἐξεγγέλλοντα . Ἐλθὼν γάρ , φησίν , ὁ μημουνεὺς προφήτης πρὸς τὸν Δαυὶδ ἔφη · Βασιλεῦ , ἔγω σοι τι εἰπεῖν . “ Ὁ δὲ Δαυὶδ . Λέγε . Καὶ ὁ προφήτης Νάθαν · “ Ἀνθρώπῳ τις ἦν πλούσιος , ἔγων ποίμνια καὶβουκολία πλῆθ · ἀνθρώπου δὲ τις τὴν πείνην ἔχων ἀνδρὰ μίαν , τὴς ἐκ τῆς τραπέζης αὐτοῦ ἡσθίε , καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου αὐτοῦ ἔπιε , καὶ ἐν τῷ κάλπῳ αὐτοῦ ἐκάθευδε · πλούσιον τὸν Δαυὶδ καλῶν , πείνην τὸν Οὐρίαν . Τί οὖν ; Ἦλθε , φησὶ , ξένος πρὸς τὸν πλούσιον . Τίς ὁ ξένος ; “ Ὁ λογισμὸς τῆς ἐπιθυμίας , ὁ ἐμβαλλὼν ἡμᾶς εἰς κώλασιν . Ἦλθε ξένος πρὸς τὸν πλούσιον · καὶ ὁ πλούσιος φειδομένων τῶν οἰκείων προβάτων , πέμψας ἔλαβε τὴν ἀμνάδα τοῦ πένητος , καὶ κατέσφαξεν αὐτὴν τῷ ξένῳ . Τοῦτο ἀκούσας ὁ βασιλεὺς Δαυὶδ , εἰ καὶ τῇ ἁμαρτίᾳ ἦν περιπεσών , ἀλλ’ ὅμως τὸ δίκαιον ἠχρήσετο · τοῦ γὰρ σώματος ἡ ἁμαρτία , τῆς δὲ ψυχῆς τὸ κατόρθωμα . “ Ὅθεν ἀποκρίσεις ἐν θυμῷ ἔφη , Ζῇ Κύριος , ἀξίος θανάτου ὁ ποιήσας τοῦτο , καὶ τὴν ἀμνάδα ἀποτίσει ἐκτασπλάδιον . Ἐπερδβαίνει τὸν νόμον ὁ Δαυὶδ · ὁ νόμος γὰρ τετραπλάσιον καλεῖσθ · οὗτος · δὲ ἐκτασπλάσιονα κελεύει . “ Ὁ δὲ Νάθαν πρὸς αὐτόν · Σὺ εἶ , βασιλεῦ , τὰ πάντα πεποιήκως . Εἶτα ὁ Δαυὶδ συνειδ · ὑπαρχόν , καὶ εὐλαβῶς συζήσας , οὐκ ἀπεκρίσατο τῷ βασιλεῖ ἀξιώματι , οὐκ ἐτυράννησεν [ 855 ] τὸν ἐλέγχοντα , καὶπερ δυνάμενος · οὐκ εἶπε , Τίς εἶ σύ , ὁ τολμῶν ἐπὶ πάντωνεὑρεῖσθαι με ; ἦδε γὰρ σαφῶς , ὅτι εἰ καὶ βασιλεύς ἐστιν ἐπὶγείως , ἀλλ’ ὅμως βασιλεύεται ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῶν ἄνω τῶν νάμεων . Ἡ · μόνον γὰρ ἤκουσε τὴν φωνὴν τοῦ προφήτου , ὅτι Σὺ εἶ , βασιλεῦ , εὐθέως ἐξομολογήσατο · Ἡμαρτηκα τῷ Κυρίῳ . “ Ὁ δὲ Νάθαν , Καὶ Κύριος ἀπεῖλε τὸ ἀμάρτημά σου , οὐ μὴ ἀποθάνῃς . Ἡ Νάθαν , τὶ ἐτόλμησας ἀποτῖνασθαι ; μέλλεις γὰρ ὑπὸ Ναβούτου ἐγκαλεῖσθαι τοῦ ὑψηλόφρονος . Τῷ Θεῷ ἡμαρτεν ὁ Δαυὶδ , αὐτὴν καὶ ἐξομολογήσατο · καὶ πάλιν οἶδας , εἰ συγχώρησιν ἔλαθεν , ὅτι σοι ἀφεῖλε τὸ ἀμάρτημα ; · πρῶτον μᾶλ , καὶ τότε μετὰδος τῆς ἀμαρτίας τὴν λύσιν . “ Ὁ δὲ Νάθαν φησίν · Ἐμοὶ ἐνεγείρεισιν ὁ Θεὸς τελεῖναι τὴν τοῦ Δαυὶδ πρικοδείαν ποιήσασθαι . Εἰ γὰρ οὐκ ἐβούλετο δ’ ἐμοὶ αὐτῷ συγχωρήσαι , οὐκ ἂν ἀπεστάλκέ με πρὸς αὐτόν . Τίς ἐγχαλεῖ ἱατρῷ περιοδεύοντι ἀνθρώπων νοσοῦντιν , καὶ οὐκ εὐχαριστεῖ καὶ ἀμοιβὰς ἀποδιδώσει ; Σαρῶς τοίνυν ἀποδιδέσκεται , ὅτιπερ οὐ μόνον ἐν τῇ χάριτι , ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς χάριτος ὁ · ἀνθρώπων ὁ Θεὸς τοῖς ἀνθρώποις συγχωρεῖ τὰς ἁμαρτημάτων . Χρησώμεθα δὲ καὶ μετρίῳ ὑποδείγματι πρὸς σαφήνειαν τῶν λεγομένων · Γῆθου μοι , ἂν ἀνθρώποις ὁ τῆς μετανοίας ἀντίπαλος , τινὰ ἀνθρώπων σχλαίνει ἐπὶ τινὶ ἐγκλήματι , καὶ καταδίκῃ ὑπὸ ἀξήχους βληθῆναι καὶ μέλλουσα αὐτὸν ἤν ἐξορῆ , ἤν ἐν ἄλλῃ τινὶ τιμωρίᾳ , παραπέμπεισθαι · μὴ οὖτο ; ὁ τῇ καταδίκῃ φρουρούμενος , δι’ ἑαυτοῦ προδεῖσι , καὶ τὸν ἄρχοντα παρακαλεῖ τῆς συμφοράς ἐκείνης ἀπαλλαγῆναι ; οὐχὶ τὸν μεσίτην ἰχνεύσας καὶ ζητῆσας , τὸν λεγόμενον , ἵνα σαφέστερον εἴπω , δομεστικόν , δι’ αὐτοῦ τὴν σωτηρίαν πρυτανεύεσθαι , καὶ τὴς κρίσεως τὴν ψῆφον σπουδαιότες ἀκυρῶσαι , καὶ τοῦ ἄρχοντος τὸν θυμὸν εἰς ἐπιείκειαν μεταποιῆσαι ; Εἰ ἐπὶ τῶν σωματικῶν τιμωριῶν εὐεταξία τοσαύτη καὶ παρακλησις , ἐπὶ τῶν πνευματικῶν οὐχὶ μᾶλὸν ὑψηλοτέρα γενήσεται μεσιτεία καὶ βοηθείας χρεία ; Ἦστε , ἄνθρωπε , εἰ διὰ τοῦτο οὐ βούλει προεκλέυσιν τὴν μετάνοιαν , ὅτι ἀνθρώπου ἐστιν ὁ ἱερεὺς ἀμαρτωλός , μὴδὲ βαπτίζου · ἀνθρώπου γὰρ ἐστιν ὁ βαπτίζων · μηδὲ κοινωνήσῃ · ἀνθρώπου γὰρ ἐστιν ὁ τὸν μυχὸν τοῦ Θεοῦ μεριζών . Εἰ δὲ ταῦτα πείσειν ἔχει , κάκεῖνο πίστευ καταδίκαι . Ὅρα μὴ ἄλλα φυλάττων , καὶ ἄλλα ἀποβαλλόμενος , εἰς κριμὰ
Lemmas: ἰσρεῦ · καί ὁ θεός συγχωρέω αὐτός ἱερουργέω , μή παραιτητής παρά αὐτός λαμβάνω ὁ δωρεά · οὖον γάρ αὐτός ἄρχω σύ ὁ ἄρεσις ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ὁ μέγας ἁμὲρὲδς Χριστός , ὁ πιστεύω αὐτός ὁ ἱερωνυμία . “ ὅτι2 δέ οὖον μόνος ἐν ὁ χάρις , ἀλλά καί πρό ὁ χάριος ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος ὁ σωτηρία ἐν ἄνθρωπος ποιέω ( οὗτος γάρ εἰμί ὁ Δεσπότης ἐγώ ἐνανθρωπέω , ὁ μεσίτης Θεός καί ἄνθρωπος ) · οἶδα ἀκούδως ὁ ἱστορία κατά ὁ μακάριος Δαυίδ ὁ ἄρτιος εἰρητής . “ ἐξομολογέομαι σύ , κύριος , ἐν δή καρδία ἐγώ , πῶς ὁ αὐτός φθάνω · καί μοιχεία περιπίπτω , ὁ ἠχώ κακός , μένω ἀνεξομολόγητος . τις οὖν ποιέω ὁ Θεός , ἵνα καί οὗτος πρός μετάνοια ἐλαύνω , καί ὁ μετέπειτα ποιέω ὁ μετάνοια ἀσπάζομαι ; πέμπω πρός αὐτός Νάθαν ὁ προφήτης , ἐν ἀλλότριος πρόσωπον ὁ κατά αὐτός εξεγγελλοειντα . ἔρχομαι γάρ , φημί , ὁ μημουνεὺς προφήτης πρός ὁ Δαυίδ φημί · Βασιλεύς , ἐγώ σύ τίς εἶπον . “ ὁ δέ Δαυίδ . λέγω . καί ὁ προφήτης Νάθαν · “ Ἄνθρωπος τις εἰμί πλούσιος , ἐγώ ποίμνιον καιβουκολιας πελάζω · ἄνθρωπος δέ τις ὁ πεῖνα ἔχω ἀνδρά εἷς , σής ἐκ ὁ τράπεζα αὐτός ἐσθίω , καί ἐκ ὁ ποτήριον αὐτός πίνω , καί ἐν ὁ κάλπος αὐτός καθεύδω · πλούσιος ὁ Δαυίδ καλός , πεῖνα ὁ οὐρία . τις οὖν ; ἔρχομαι , φημί , ξένος πρός ὁ πλούσιος . Τῖς ὁ ξένος ; “ ὁ λογισμός ὁ ἐπιθυμία , ὁ ἐμβάλλω ἐγώ εἰς κῶλος . ἔρχομαι ξένος πρός ὁ πλούσιος · καί ὁ πλούσιος φείδομαι ὁ οἰκέω πρόβατον , πέμπω λαμβάνω ὁ ἀμνάς ὁ πένης , καί κατασφάζω αὐτός ὁ ξένος . οὗτος ἀκούω ὁ βασιλεύς Δαυίδ , εἰμί καί ὁ ἁμαρτία εἰμί περιπίπτω , ἀλλά ὅμως ὁ Δίκαιος ἠχρήσετο · ὁ γάρ σῶμα ὁ ἁμαρτία , ὁ δέ Ψυχή ὁ κατόρθωμα . “ ὅθεν ἀπόκρισις ἐν θυμός φημί , ζάω Κύριος , Ἀξιός θάνατος ὁ ποιέω οὗτος , καί ὁ ἀμνάς ἀποτίνω ἐκτασπλάδιον . Ἐπερδβαίνει ὁ νόμος ὁ Δαυίδ · ὁ νόμος γάρ τετραπλάσιος καλέω · οὗτος · δέ εκτασπλασιαδων κελεύω . “ ὁ δέ Νάθαν πρός αὐτός · σύ εἰμί , βασιλεύς , ὁ πᾶς ποιέω . εἶτα ὁ Δαυίδ συνειδ · ὑπάρχω , καί εὐλαβής συζέω , οὐ ἀποκρίνω ὁ βασιλεύς ἀξίωμα , οὐ τυραννέω [ 855 ] ὁ ἐλέγχω , καίπερ δύναμαι · οὐ εἶπον , Τῖς εἰμί σῦς , ὁ τολμάω ἐπί παντωνευρεω ἐγώ ; ἀείδω γάρ σαφῶς , ὅτι εἰμί καί βασιλεύς εἰμί ἐπίγειος , ἀλλά ὅμως βασιλεύω ὑπό ὁ βασιλεύς ὁ ἄνω ὁ νάμη . ὁ · μόνος γάρ ἀκούω ὁ φωνή ὁ προφήτης , ὅτι σύ εἰμί , βασιλεύς , εὐθύς ἐξομολογέομαι · ἁμαρτάνω ὁ κύριος . “ ὁ δέ Νάθαν , καί Κύριος ἀπολύω ὁ ἁμάρτημα σύ , οὖον μή ἀποθνῄσκω . ὁ Νάθαν , τίς τολμάω ἀποτίνω ; μέλλω γάρ ὑπό ναβουος ἐγκαλέω ὁ ὑψηλόφρονος . ὁ Θεός ἁμαρτάνω ὁ Δαυίδ , αὐτός καί ἐξομολογέομαι · καί πάλιν οἶδα , εἰμί συγχώρησις λανθάνω , ὅτι σύ ἀφαιρέω ὁ ἁμάρτημα ; · πρῶτος μᾶλ , καί τότε μεταδίδωμι ὁ ἁμαρτία ὁ λύσις . “ ὁ δέ Νάθαν φημί · ἐμός ἐνεγείρω ὁ θεός τελέω ὁ ὁ Δαυίδ πρικοδείαν ποιέω . εἰμί γάρ οὐ βούλομαι δέ ἐγώ αὐτός συγχωρέω , οὐ εἄν ἀποστέλλω ἐγώ πρός αὐτός . Τῖς ἐγχαλάω ἰατρός περιοδεύω ἄνθρωπος νοσέω , καί οὐ εὐχαριστέω καί ἀμοιβή ἀποδίδωμι ; Σαρῶς τοίνυν ἀποδίδωμι , ὅτιπερ οὖον μόνος ἐν ὁ χάρις , ἀλλά καί πρό ὁ χάρις ὁ · ἄνθρωπος ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος συγχωρέω ὁ ἁμάρτημα . χράω δέ καί μέτριος ὑπόδειγμα πρός σαφήνεια ὁ λέγω · γηθέω ἐγώ , εἄν ἄνθρωπος ὁ ὁ μετάνοια ἀντίπαλος , τις ἄνθρωπος σχλαίνει ἐπί τις ἔγκλημα , καί καταδίκη ὑπό ἄγω βάλλω καί μέλλω αὐτός ἐάν ἐξοράω , ἐάν ἐν ἄλλος τις τιμωρία , παραπέμπω · μή Ούτο ; ὁ ὁ καταδίκη φρουρέω , διά ἑαυτοῦ προδέω , καί ὁ ἄρχω παρακαλέω ὁ συμφορά ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω ; οὐ ὁ μεσίτης ἰχνεύω καί ζητέω , ὁ λέγω , ἵνα σαφής εἶπον , δομέστικος , διά αὐτός ὁ σωτηρία πρυτανεύω , καί σής κρίσις ὁ ψῆφος σπουδαιότης ἀκυρόω , καί ὁ ἄρχω ὁ θυμός εἰς ἐπιείκεια μεταποιέω ; εἰμί ἐπί ὁ σωματικός τιμωρία εὐεταξία τοσοῦτος καί παράκλησις , ἐπί ὁ πνευματικός οὐ μῆλον ὑψηλός γίγνομαι μεσιτεία καί βοήθεια χρεία ; εἶμαι , ἄνθρωπος , εἰμί διά οὗτος οὖον βούλομαι προεκλύω ὁ μετάνοια , ὅτι ἄνθρωπος εἰμί ὁ ἱερεύς ἁμαρτωλός , μηδέ βαπτίζω · ἄνθρωπος γάρ εἰμί ὁ βαπτίζω · μηδέ κοινωνέω · ἄνθρωπος γάρ εἰμί ὁ ὁ μυχός ὁ Θεός μερίζω . εἰμί δέ οὗτος πείθω ἔχω , ἐκεῖνος Πιστεύς καταδίκη . Ὅρας μή ἄλλος φυλάσσω , καί ἄλλος ἀποβάλλω , εἰς κρίμα