joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0768.1
οὐν καὶ Ἰωσὴρ τὰ δάκρυα τῆς φιλαδελφίας , καὶ θέρισε τὸν στέφανον τῆς βασιλείας . Ἰστε γὰρ πάντες σαρκὶς , ὡς , μετὰ τὸν παράδοξον ἐκείνον ἀναγνῶρισμόν , θεασάμενος Ἰωσὴφ τοῦ ἑαυτοῦ ἀδελφοῦ , προσνεύσειν οὐκ ἠθέλησε . Ποῖος γὰρ ἀδελφὸς οἱ τὴν δυσλαχείανον ἐλὐσιν τῆς ἀδελφότητος , ὅσον τὸ ἐπ’ αὐτῶς , διαρρήξαντες : Ἵμοὺς ὁ Ἰωσὴρ τὰς θλίψεις εἰς ἀντιλήψεις μεταγλυκῦσας , ἐπὶ τὸν τραγῶν τῶν ἀδελφῶν ἐκλαυσεν ἐπ’ αὐτοῖς . Διὰ τί δὲ ἐπὶ τῶν τραγῶν , οὐχὶ δὲ ἐπὶ ἄλλο μέρος ; Ἀναγνῶσις ἐπὶ τοὺς τραγῶν αὐτῶν ἐκλαυσε τοὺς ἀποβολόντας τὸν ζυγὸν τῆς φιλαδελφίας . Εἰδὲ πραότης καὶ εὐλάβειαν ἀνδρός : Ἄλλὰ φασὶ τινὲς περὶ τοῦ Ἰωσὴφ , ὡς ἀπὸ ἀνάγκης συγκεθεῖς καὶ ἐν ξένους τόποις αὐλιζόμενος , καὶ μὴ ἔχων ἀνθρωπίνην βοήθειαν , ἢ τὸν προστατεύοντα , τοῦτο γάρ τὴν πραότητα καὶ τὴν κατανυφορούντην ἐπεδείξατο . Πρόσεχε οὖν τὰ ταῦτα λέγων · αὐτὸς γὰρ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ διαθέσεως ἀκείας τὴν πατρικὴν εὐλάβειαν περιέθηκε τοῦ Ἰωσὴφ μνήμῃ , καὶ φωτὸς πύρανος . Ὁ γὰρ τοῦ φωτὸς Δεσπότης Χριστὸς ἐν τοῦ σκότους τῆς φυλακῆς τούτων ἡλευθέρωσε . Διὰ περιτολῶν , ἄνθρωπε , οὐ δικαιολογεῖς , ὅ λένων ὅτι ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ ἀνάγκης ὑπῆρχεν εὐλαβὴς καὶ ἀνεξίκακος . Οὐτω γὰρ πρὸ νόμου ὑπῆρχε φιλόθεος ὁ Ἰωσὴφ καὶ νόμῳ τηρητής , ὅτι καὶ κολακευόμενος παρὰ τῆς ἑαυτοῦ δεσποίνης , ἐμυστάτευσε τῆς μοιχείας τὸ δρᾶμα . Μὴ γὰρ τότε νόμος ἦν δοθεὶς , ὁ πελᾶσων . Μὴ μοιχεύσεις , μὴ κλέψεις , μὴ ψευδομαρτυρήσεις · οὐχὶ αὐτὸς ἑαυτοῦ νόμος γενόμενος , καὶ ψυχικὴ κριτήριον προστάχεις ἐργὸς γινόμενος ἐξ αὐτῆς , ἵνα τὴν δεσποτικὴν μὴ μολύνῃ κοίτην · οὐχὶ ἢ τοῦτον δέσποινι παρεκάλει αὐτὸν ἀναῖδος , [ 837 ] καὶ δέλουτος ἐλευθερίας αὐτῇ δώσειν ὑπαχενεῖτο , καὶ πάντων τῶν αὐτῆς δεσπότῃ κατασχήσεων , εἰ συγκατάθηται τῇ σπουδαζομένῃ · οὐχὶ ὅσον ἐκείνη προέτρεχε , τοσοῦτον οὗτος ἐκαμπτε . κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φωνὴν ἑαυτὸν εὐνοῦν ἑαυτῷ , οὐ ἔφει , ἀλλὰ πίστευε · οὐχὶ ταῦτα τὰ ῥήματα ἔλεγε πρὸς αὐτὴν ὁ δικαῖος · Εἰ ὁ Κύριος μου , θεοῦ μου , οὐ μ’ ἐγνώσκει τί τῶν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ , ἀλλὰ πάντα ἐνεπίστευσεν ἐν τῇ χειρὶ μου , καὶ οὐδὲν ὑφαιρέται ἀπ’ ἐμοῦ , πλὴν σοῦ , διὰ τὸ σε γυναῖκα αὐτοῦ εἶναι , καὶ πῶς ποιήσω τὸ πονηρὸν τοῦτο ἀμαρτίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ · μὴ γὰρ οὐ παρέστην ὡς ὁ τῶν πατέρων μου Θεός · μὴ γὰρ ἄλλος ἐν τῇ Χαναὰν Θεός , καὶ ἄλλος ἐν Αἰγύπτῳ , εἰ καὶ ὑμεῖς ἀγνοεῖτε , μὴ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐποπτεύει τις δυνάμεως ἢ θεωροῦσα τὸν ἀδικούντα τὸν πελάζ · μὴ γὰρ , τοῦ ἀνδρὸς σου ἐξὼ τυγχάνοντος , καὶ ὁ Θεὸς μου συναπεδήμησε ; Ὁ σὲ ἀνὴρ , γύναι , ἐμὸς δεσπότης ὤν , πᾶσαν τὴν ὑπαρξίν αὐτοῦ ἐπίστευσεν ἐν τῇ χειρὶ μου , κἄγω τὴν πλεῖραν αὐτοῦ συλῶσω ; Ἐνα ἐνὶ συνεξεῦξες · μὴ γὰρ μίαν πολλοῖς , ἢ ἐνὶ πολλάς ; Ἠσύχασον , δὲσποινα · οἶδα γὰρ τὸν ὑφ’ ὑμῶν σὲ κατ’ ἐμοῦ . Οὐ σὺ με πολεμεῖς , ἀλλ’ οἱ τοὺς ἀδελφοὺς μου κατ’ ἐμοῦ ὀπλίσας δίδολος . Ἀπαξ γὰρ τοῦ πατρὸς με ἀλλοτριώσας , σπεύδει καὶ τοῦ Θεοῦ ἀποστήσαι · Ἄνω καὶ κάτω κυκλοῖ , ὅπως ξένον με τῶν ὀνειρῶν ποιήσῃ . Ἠσύχασον τοίνυν · ἀμείνον γὰρ ἄνοια , καὶ μὴ πράγμα βαστάζειν μοιχῶν . Ἐὰν σοι μὴ πεισθῶ , τὸ σῶμα μαστιζομαι · ἐὰν δὲ τοῦ Θεοῦ μου παρακούσω , τὸ συναμφότερον κολασθήσομαι . Ἐγὼ γὰρ τὸν λέγοντα · Φοβηθῆτε τὸν δυναμένον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι . Ταῦτα εἴρηται πρὸς ἀποδείξιν τῆς πραότητος καὶ ἀνεξικακίας τοῦ σώφρονος Ἰωσὴφ . Ἄκουε δὲ αὐτοῦ καὶ τὴν ἄλλην πραγματείαν . Ἰστε γὰρ πάντες σαρκὶς , ὅτι συκοφαντία τῆς Αἰγυπτίας τὴν φυλακὴν οἴχθας , ψήφω δὲ θείας προνοίας τῆς Αἰγύπτου βασιλεύσας , καὶ ἥδη λοιπὸν τῶν ὀνειρῶν αὐτοῦ , μᾶλλον δὲ τῶν ἀποκαλύψεων , τὴν ἐκδασιν ἐπιδεκνυμένων , καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καταλελόντων εἰς τὴν Αἴγυπτον διὰ τὴν τῶν ἀναγκαιῶν σπάνιν , θεασάμενος τούτους ὁ Ἰωσὴφ , καὶ γε βασιλεὺς ὑπάρχων , καὶ πάσης τῆς Αἰγύπτου δεσπότης , οὐκ ἐμνήμωσε ξένος , οὐκ ἐν φυλακὴ κατέκλεισε , οὐ λῦμῳ κατέτρεξεν , οὐ πηλᾶς ἐπέθηκε , οὐχ ὡς θῆρας τοὺς μὴ ἐλεήσαντας ἑαυτὸν κατενόησεν , οὐχ ὑπεμνήσθη τοῦ χιτώνος , τῆς διασπαργμῆς , οὐ τοῦ λάκκου τοῦ βάθους , οὐ τῆς δουλείας τῆς δυνιχῆς , οὐ τοῦ φθόνου τῶν τύφων , οὐ τῆς μισαδελφίας τῆς καπηδόν , οὐ τῆς πατρικῆς ζημίας τὸν φόρον , οὐ τοῦ ὁμομητρίου ἀδελφοῦ Βενιαμὶν τὴν ἀλλοτρίωσιν · ἀλλὰ πάντα τὰ λυπουμένα ἐκποδὸν ποιήσας , ἀπειλὴν μετὰ πραότητος συζεύξας , ἀφορμὴν ἔχεται πῶς ἀναγνωρισθῇ τοῖς ἀδελφοῖς . Μόνον γὰρ ἐθεάσατο τούτους , καὶ τὸν ὁμοφροῦν ἀδελφὸν Βενιαμὶν , τὸν ἄνακον , τὸν ἀκέραιον , τὸν ἐχγαστον τῆς πατρικῆς ἀμπέλου βότρυν , τὸν ἀγευστον τῆς μισαδελφίας , τὸν ἀδελφὸν καὶ τῇ φύσει καὶ τῇ γνημίᾳ , εὐθέως περιχρεῖ δάκρυσι τὰς παρειὰς νοτίσας , ἀνεβόησε λέγων · Ἐγὼ εἰμὶ Ἰωσὴφ ὁ ὑμέτερος ἀδελφός · σὺν δὲ μὴ σκεληρὸν ὑμῖν ζανθῆν . Ἄ τῶν ξένων πραγμάτων · ἢ ἀνεῖδυνος ὡς ὑπεύθυνος ἀπολογεῖται . Ἐγὼ εἰμὶ Ἰωσὴφ , ὁ ἀδελφός . Εἰ μὴ ἀκοντὲς προσκευνησαι , φευδὴ μου τὰ ὑστέραι · εἰ μὴ ἀνωρθωθὲν τὸ ἐμὸν δρᾶμα , καλῶς τὸ δράπανον τῆς μισαδελφίας οἰζύνετε . Μᾶλιστα κἄν οὕτως , ὦ ἀδελφοί , διὰ πᾶς ὁ ἐλπίζων ἐπὶ Κύριον οὐ καταίσχύνεται . Λεῦτο με χιτῶνος ἐστερήσατε · Ἰδε , πορφύραν περιδέδεσθαι · ἐν λάκκῳ με ἔχωσαστε · Ἰδε , ἐν ἀρματι χρυσοκολλητῇ ἐποχούμεν · ὡς δοῦλον ἐπωλήσατε · Ἰδε , βασιλεὺς ἀναδεδεγμαι · φυλακὴν ὤρησα · Ἰδε , ἐν βασιλείοις ἀναστρέφομαι · χλοῖον ἐφόρεσα · Ἰδε , διάδημα ἐκ λίθων τιμίων περιέκειμαι . Εὐχαριστῶ οὖν εἴπειν ἀληθῶς δὲ τοῦ μακαρίου Παύλου · Τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν , τοὺς Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: ὀν καί Ἰωσὴρ ὁ δάκρυ ὁ φιλαδελφία , καί θερίζω ὁ στέφανος ὁ βασίλεια . οἶδα γάρ πᾶς σαρκίς , ὡς , μετά ὁ παράδοξος ἐκεῖνος ἀναγνωρισμός , θεάομαι Ἰωσήφ ὁ ἑαυτοῦ ἀδελφός , πρόσνευσις οὐ ἐθέλω . ποῖος γάρ ἀδελφός ὁ ὁ δυσλαχείανον λύσις ὁ ἀδελφότης , ὅσος ὁ ἐπί αὔτως , διαρρήγνυμι : Ἵμοὺς ὁ Ἰωσὴρ ὁ θλῖψις εἰς ἀντίληψις μεταγλυκυω , ἐπί ὁ τρώγω ὁ ἀδελφός καλέω ἐπί αὐτός . Ζεύς τίς δέ ἐπί ὁ τρώγω , οὐ δέ ἐπί ἄλλος μέρος ; ἀνάγνωσις ἐπί ὁ τρώγω αὐτός καλέω ὁ ἀποβάλλω ὁ ζυγόν ὁ φιλαδελφία . ἀνάκλεις πραότης καί εὐλάβεια ἀνήρ : ἀλλά φημί τις περί ὁ Ἰωσήφ , ὡς ἀπό ἀνάγκη συγκεθεῖς καί ἐν ξένος τόπος αὐλίζομαι , καί μή ἔχω ἀνθρώπινος βοήθεια , ἢ ὁ προστατεύω , οὗτος γάρ ὁ πραότης καί ὁ κατανυφορουντιν ἐπιδείκνυμι . προσέχω οὖν ὁ οὗτος λέγω · αὐτός γάρ ὁ Ἰωσήφ ἀπό διάθεσις ἀκείας ὁ πατρικός εὐλάβεια περιτίθημι ὁ Ἰωσήφ μνήμη , καί φάος πύρανος . ὁ γάρ ὁ φάος Δεσπότης Χριστός ἐν ὁ σκότος ὁ φυλακή οὗτος ἐλευθερόω . Ζεύς περιτολαω , ἄνθρωπος , οὖον δικαιολογώ , ὅς λένος ὅτι ὁ Ἰωσήφ ἀπό ἀνάγκη ὑπάρχω εὐλαβής καί ἀνεξίκακος . οὗτος γάρ πρό νόμος ὑπάρχω φιλόθεος ὁ Ἰωσήφ καί νόμος τηρητής , ὅτι καί κολακεύω παρά ὁ ἑαυτοῦ δέσποινα , ἐμυστάτευσε ὁ μοιχεία ὁ δρᾶμα . μή γάρ τότε νόμος εἰμί δίδωμι , ὁ πελάζω . μή μοιχεύω , μή κλέπτω , μή ψευδομαρτυρέω · οὐ αὐτός ἑαυτοῦ νόμος γίγνομαι , καί ψυχικός κριτήριον προστάσσω Έργος γίγνομαι ἐκ αὐτός , ἵνα ὁ δεσποτικός μή μολύνω κοίτη · οὐ ἢ οὗτος δέσπος παρακαλέω αὐτός ἀναδίδωμι , [ 837 ] καί δέλος ἐλευθερία αὐτός δίδωμι ὑπαχενεῖτο , καί πᾶς ὁ αὐτός δεσπότης κατασχήσεων , εἰμί συγκατατίθημι ὁ σπουδάζω · οὐ ὅσος ἐκεῖνος προτρέχω , τοσοῦτος οὗτος κάμπτω . κατά ὁ ὁ κύριος φωνή ἑαυτοῦ εύνους ἑαυτοῦ , οὖον ἐφίημι , ἀλλά πιστεύω · οὐ οὗτος ὁ ῥῆμα λέγω πρός αὐτός ὁ Δίκαιος · εἰμί ὁ Κύριος ἐγώ , θεός ἐγώ , οὖον εἷς γιγνώσκω τίς ὁ ἐν ὁ οἶκος αὐτός , ἀλλά πᾶς ἐμπιστεύω ἐν ὁ χείρ ἐγώ , καί οὐδείς ὑφαιρέω ἀπό ἐγώ , πλήν σύ , διά ὁ σύ γυνή αὐτός εἰμί , καί πῶς ποιέω ὁ πονηρός οὗτος ἁμαρτία ἐνώπιος ὁ Θεός · μή γάρ οὖον παρίστημι ὡς ὁ ὁ πατήρ ἐγώ Θεός · μή γάρ ἄλλος ἐν ὁ Χαναάν Θεός , καί ἄλλος ἐν Αἴγυπτος , εἰμί καί σύ ἀγνοέω , μή γάρ οὐ εἰμί ἐποπτεύω τις δύναμις ἢ θεωρέω ὁ ἀδικέω ὁ πελάζω · μή γάρ , ὁ ἀνήρ σύ ἐξίημι τυγχάνω , καί ὁ θεός ἐγώ συναποδημέω ; ὁ σύ ἀνήρ , γυνή , ἐμός δεσπότης εἰμί , πᾶς ὁ ὕπαρξις αὐτός πιστεύω ἐν ὁ χείρ ἐγώ , κἀγώ ὁ πλεῖραν αὐτός συλάω ; εἷς ἐν συνεξεῦξες · μή γάρ εἷς πολύς , ἢ ἐν πολύς ; ἡσυχάζω , δέσποινα · οἶδα γάρ ὁ ὑπό σύ σύ κατά ἐγώ . οὖον σύ ἐγώ πολεμέω , ἀλλά ὁ ὁ ἀδελφός ἐγώ κατά ἐγώ ὁπλίζω δίδολος . ἅπαξ γάρ ὁ πατήρ ἐγώ ἀλλοτριόω , σπεύδω καί ὁ Θεός ἀφίστημι · ἄνοος καί κάτω κυκλόω , ὅπως ξένος ἐγώ ὁ ὄνειρος ποιέω . ἡσυχάζω τοίνυν · ἀμείνων γάρ ἄνοια , καί μή πράγμα βαστάζω μοιχός . ἐάν σύ μή πείθω , ὁ σῶμα μαστίζω · ἐάν δέ ὁ Θεός ἐγώ παρακούω , ὁ συναμφότεροι κολάζω . ἐγώ γάρ ὁ λέγω · φοβέω ὁ δύναμαι καί ψυχή καί σῶμα ἀπόλλυμι . οὗτος εἴρω πρός ἀπόδειξις ὁ πραότης καί ἀνεξικακία ὁ σώφρων Ἰωσήφ . Ἄκουος δέ αὐτός καί ὁ ἄλλος πραγματεία . οἶδα γάρ πᾶς σαρκίς , ὅτι συκοφαντία ὁ Αἰγύπτιος ὁ φυλακή οἴγω , ψῆφος δέ θεῖος πρόνοια ὁ Αἴγυπτος βασιλεύω , καί ἥδη λοιπός ὁ ὄνειρος αὐτός , μᾶλλον δέ ὁ ἀποκάλυψις , ὁ ἐκδασιν ἐπιδεκνυμένων , καί ὁ ἀδελφός αὐτός καταλέω εἰς ὁ Αἴγυπτος διά ὁ ὁ ἀναγκαῖος σπάνις , θεάομαι οὗτος ὁ Ἰωσήφ , καί γε βασιλεύς ὑπάρχω , καί πᾶς ὁ Αἴγυπτος δεσπότης , οὐ μιμνῄσκω ξένος , οὐ ἐν φυλακή κατακλείω , οὖον λυμός κατατρέχω , οὖον Πηλᾶς ἐπιτίθημι , οὐ ὡς θήρ ὁ μή ἐλεάω ἑαυτοῦ κατανοέω , οὐ ὑπομιμνῄσκω ὁ χιτών , ὁ διασπαργμῆς , οὖον ὁ λάκκος ὁ βάθος , οὖον ὁ δουλεία ὁ δυνιχεω , οὖον ὁ φθόνος ὁ τύφω , οὖον ὁ μισαδελφία ὁ καπηδόν , οὖον ὁ πατρικός ζημία ὁ φόρος , οὖον ὁ ὁμομήτριος ἀδελφός Βενιαμίν ὁ ἀλλοτρίωσις · ἀλλά πᾶς ὁ λυπέω ἐκποδός ποιέω , ἀπειλή μετά πραότης συζεύγνυμι , ἀφορμή ἔχω πῶς ἀναγνωρίζω ὁ ἀδελφός . Μόνος γάρ θεάομαι οὗτος , καί ὁ ομοφρεω ἀδελφός Βενιαμίν , ὁ ἀνακός , ὁ ἀκέραιος , ὁ ἐχγαστον ὁ πατρικός ἄμπελος Βότρυς , ὁ άγευστος ὁ μισαδελφία , ὁ ἀδελφός καί ὁ φύσις καί ὁ γνημίᾳ , εὐθύς περιχρω δάκρυ ὁ παρειάς νοτίζω , ἀναβοάω λέγω · ἐγώ εἰμί Ἰωσήφ ὁ ὑμέτερος ἀδελφός · σύν δέ μή σκεληρὸν σύ ζανθῆν . ὅς ὁ ξένος πρᾶγμα · ἢ ἀνεῖδυνος ὡς ὑπεύθυνος ἀπολογέομαι . ἐγώ εἰμί Ἰωσήφ , ὁ ἀδελφός . εἰμί μή ἄκων προσκυνέω , φευδὴ ἐγώ ὁ ὕστερος · εἰμί μή ἀνορθόω ὁ ἐμός δρᾶμα , καλῶς ὁ δρεπάνη ὁ μισαδελφία οἴζω . μάλιστα ἄν οὕτως , εἰμί ἀδελφός , διά πᾶς ὁ ἐλπίζω ἐπί κύριος οὖον καταισχύνω . λευτο ἐγώ χιτών στερέω · μάργηλις , πορφύρα περιδέδω · ἐν λάκκος ἐγώ χόω · μάργηλις , ἐν ἅρμα χρυσοκολλώ ἐποχέω · ὡς δοῦλος πωλέω · μάργηλις , βασιλεύς ἀναδέχομαι · φυλακή ὄρνυμι · μάργηλις , ἐν βασίλειος ἀναστρέφω · κλοιός φορέω · μάργηλις , διάδημα ἐκ λίθος τίμιος περίειμι . εὐχαριστέω οὖν εἶπον ἀληθής δέ ὁ μακάριος Παῦλος · ὁ ἀγαπάω ὁ θεός πᾶς συνεργέω εἰς ἀγαθός , ὁ Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .