joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0740.1
τη , καὶ τὸν μὴ θελήσαντα δι' ἑαυτοῦ ἀπελθεῖν , ἀπήγαγεν ὅπου προσετέυχθη . Ἦκουσε Νινευὶ ἡ πόλις ἡ μεγάλη ἑνὸς προφήτου ῥημοῦ , ὅς ἦν ἀπὸ χήτους ἐξέλθων , οὐδὲ χρῶμα ἀνθρώπου σῴζων διὰ φόβου · εἰς προφήτην ἐπεῖδη ἑαυτῷ , καὶ τὸ σημεῖον , ὃπερ πασιν ἔχων , οὐ καλοῦ · ἐνεδύἑατο . Ἀλλὰ καὶ εἶπεν , ὅτι Καταστρέφεσθαι ἡ πόλις · προλαβὼν ὥφειλεν αὐτοὺς ἀπαγαγεῖν τῆς πίστεως . Οἱ δὲ ἤκουσαν ἑνὸς προφήτου , καὶ ἀνεχύραν φάρμακον χωλυτικὸν τῆς νηστείας τῆς καταστροφῆς . Ὁ Ἰωνᾶς ἐριδιενεῖχει , οὐχ ἵνα καταστραφῇ ἡ Νινευί , ἀλλ' ἵνα ἐλεγχθῇ ἐκ παραθέσεως Ἰσραήλ , ὅτι τὰ ἔθνη ἐτοίμως ὑπακούει καὶ ἐνί προφήτη , Ἰσραὴλ δὲ τοσούτων παρήκουσεν . Προσγενεῖς νηστεία , ἵνα ἀναλυθῇ τοῦ Θεοῦ ἡ ἀπόφασις . Ἐν δὲ ἡ νηστεία οὐχ ἀπλῆ , ἀλλ' ἀποχὴ μὲν βρωμάτων , ἀποχὴ δὲ καὶ ἀμαρτημάτων · ὁ γὰρ δι' ἀμαρτίας νηστεύει , καὶ ἐν ἀμαρτίαις κυλούμενος , τί ἐτι ποιεῖ ; ὡς εἰ τις ἀπὸ βορθόρου λουόμενος , πάλιν τῷ βορβόρῳ ἐγκυλίεται . Αὕτη τῆς ἀμαρτίας οὐ πρῶτον ἀποχεῖσθαι . Τί γὰρ ὠφέλησεν ἐν ἀλαΐαις ἡμέραις ἀμαρτία προσάγεσθαι , ἵνα πάλιν αὐτὴν ἐπινοήσωμεν μετὰ τὰ δεῖπνα καὶ τὰ πρότερα ; οὐχ ἀσθενεῖ ἡ ψυχὴ ἐπὶ ταῖς προλαβοῦσαις πληγαῖς ; οὐχὶ εὐχόμενοι αὐτοῦ μεθὰ , ὅτι ἡμαρτήκαμεν ; Εἰ ἐπὶ τὰ πρότερα μετανοοῦμεν , τὰ δεῦτερα ἵνα τί συνάγωμεν ; Γέγραπται πάλιν , ὅτι ἀπέχοντο βρωμάτων , ἀπέχοντο καὶ ἀμαρτημάτων . Ἐπηκούσεν δὲ Θεός · ἰκανὴ ἡ νηστεία προτελέσθαι τὸν Δεσπότην . Ὁ Ἰωνᾶς ἠλλόθη , ὅτι προφήτης ἡμεῖς ἀκούειν · ὁ δὲ Θεὸς ἐναλλάξας τὴν ἀπόφασιν , οὐ κατώνησε σῶσαι . Οὐδὲ γὰρ ἦν ψευσαθαι Θεός , ἀλλ' ἀληθεύειν οἱ εἰπών · Ἐὰν ἐξαιρέσῃ ἐπὶ κακῷ ὀδόντα καὶ βωλεύσεις καταστρέψαι καὶ ἐκρίψῃς , καὶ μετανοήσῃ τῆς κακίας , μετανοήσω καγὼ τῶν ἀπειρημάτων . Οὐχ ἐθεώσατο ὁ Θεὸς ἀνακαλεσάμενος τὴν ἀπόφασιν · οὐδὲ γὰρ ἐπέμφε τὸν προφήτην , ἵνα καταστραφῇ Νινευί · τί γὰρ ἀναγκαῖον προεῖπεν ; καὶ ἐπεὶδὴ οὐχ ἤθελε καταστρέφει , ἠπείλησεν ὅτι Καταστρέψω , ἵνα μετανοήσαντες μὴ καταστραφῶσιν . Οὐχ ἔφαγεν Ἀδὰμ ἀπὸ τοῦ ξύλου , καὶ τότε αὐτὸν ἐτιμωρήσατο ὁ Θεός . Ἀλλὰ προσέθηκεν ὅτι Ἐὰν φάγῃς , ἀποθανεῖ , ἵνα μὴ φάγῃ . Οὐχ ἤκουσε τοῦ εἰπόντος , ἔφαγεν , ἐθρόνη , ἵνα οὐχ ὅστις ἐγκάλεσαι , ὅπου εὐτὶ προειπών ; Ἀλλ' οὐχ ἤθελεν , φησίν , ὅτι ἐμελλεν ἐσθίειν ; Τάχα αἱρετικὸς ὁ λόγος καὶ καταστροφὴ τῆς Παιδείας · πρὸς τὸν ῥήσεσθαι · Εἰ θέλει οὖν ὁ Σωτήρ , ὁ Ἰουδᾶς ἐμελλε προδοῦναι , πῶς τοῦτον ἐξέλεξατο ; Ἀλλὰ τάχα πρὸς τὸν αἱρετικὸν ἀπολογησόμεθα , ἀντιθέντες τὰ τοῦ Ἰουδᾶ τοῖς κατὰ τὸν Ἀδὰμ . Ἀρ' οὖν αὕτη λύσις ἐστιν , ἡ διπλοῦς δεσμός ; Δεῖ οὖν ἡμᾶς ἀπολογησάμεθα , καὶ διὰ τί τὸν Ἰουδᾶν τοιοῦτον ὄντα ἐξέλεξατο , καὶ διὰ τί , εἰδὼς ὅτι ἀμαρτήσει ὁ Ἀδὰμ , ἐν παραδείσῳ τοῦτον τέθεικε . Δεῖ δὲ τὰ μεγάλα ζητήματα κινεῖν ἐν νηστείαις , ὅτε νήγει ἡ ψυχή . Ἦσε ὁ Σωτήρ , ἐντεῦθεν γὰρ ἀρχέτω , ὅτι Ἰουδᾶς προδοῦσι . Τί οὖν , λέγεις ; Ἡπερόβησεν φιλανθρωπία ; παρατίθου , ὅτι σὸν μὲν εἰς ἐμέ , καὶ ἀπόστολος εἰ , καὶ μετὰ μαθητῶν σε αριθμῶ · εἰ δὲ ἀνάξιον σαυτὸν ἀποφαίνεις , ἔμοι μὲν φαίνεται ἡ ὑπεροβὴ τῆς φιλανθρωπίας , σοὶ δὲ ἡ ὑπεροβὴ τῆς κακίας . Καὶ γὰρ γλυκοδκόμων αὐτὸ ἐπίστευσε τῶν μετρίων , οὐχ [ 808 ] ἀγνοῶν ὅτι κλέπτει , ἀλλὰ βουλόμενος διὰ τοῦ δοῦναι αὐτῷ ἐξοῦσαν παύσαι τὸ πάθος . Προῆδε · οὐν καὶ προλέγει · οὐ μόνον δὲ προῆδε , ἀλλὰ καὶ πολλάκις ποείρηκεν , Εἰς ὧνθρὸν παραδώσει με . Τί οὖν ἐγκάλεσαι ; Ἴνα ὁ πονηρὸς τῇ πονηρίᾳ πληρωσῇ τὴν ἀγαθὴν οἰκονομίαν · καὶ οὐχ ἠγάχασεν αὐτὸν ὁ ἐκλέξας αὐτόν . Εἰ γὰρ καὶ ἠγάχασεν ὁ Ἰησοῦς , οὐχὶ ἠγάχασεν αὐτὸν προοδὴν γενέσθαι , ἀλλὰ ἀπόστολον · ἀλλ' οὐτὲ ἀπόστολον ἀναχάσας . Τὸ γὰρ μετὰ ἀνάγκης γενόμενον , αὐτὸ λέγεται , ὅ οὐ γίνεται · σώφρων γὰρ μετὰ ἀνάγκης οὐ σώφρων , τὸ ἀνάγκη ἐγένετο . Οὐδὲ γὰρ δεσμοῖς οἱ ἀρεταὶ γίνονται , ἀλλὰ προαίρεσις ἡ πολιτεία . Διὰ τί οὖν καὶ τὸν Ἀδὰμ ἀρξεν ἐν παραδείσῳ ; Ἀγαθὸς ἦν ὁ πλάσας , ἐλευθέρων ἐποίησεν , ὡς ἐλευθέρῳ τέθεικεν αὐτὴν τὴν ἐντολὴν . Ἀλλ' ἦδε , ὅτι μέλλει ἐσθίειν . Ἀλλ' ἀνάγκην οὐχ ἐκώλυσεν , οὐδὲ προαιρεσιν κατηχάνασεν · Ἀδὰμ ἠμαρτε . Διὰ δὲ τοῦ ξύλου τίμιος ὁ τόπος , ἐν ᾧ ἦν τὸ τίμιον . Οὐ γὰρ κακὸς ἐκτίσθη , ἀλλὰ κακῶς παρηκούσθη ὁ παραγγείλας . Εἰ δὲ ἡ γευσὶς καὶ τὴν ἐντολὴν ἀπέλυσεν , ἡ νηστεία μετὰ ἐντολῆς ἀνακαλεῖσαι καὶ σώζει . Σωτὸν δοκίμασον , ὦ ἄνθρωπε . Τὰς γὰρ χρείας ἀναγνωρισάτων · σκέψαι σαυτὸν , τίς ἦς πρὸ τῆς νηστείας , καὶ τίς νηστεύων . Τῶν γὰρ πραττομένων τὰ μὲν ὑστέρων φέρει τὸν καρπὸν , τὰ
Lemmas: ὅς , καί ὁ μή ἐθέλω διά ἑαυτοῦ ἀπέρχομαι , ἀπάγω ὅπου προστυγχάνω . ἀκούω Νινευὶ ὁ πόλις ὁ μέγας εἷς προφήτης Ρήμου , ὅς εἰμί ἀπό χήτος ἐξέρχομαι , οὐδέ χρῶμα ἄνθρωπος σῴζω διά φόβος · εἰς προφήτης ἐπειδή ἑαυτοῦ , καί ὁ σημεῖον , ὅσπερ πᾶς ἔχω , οὖον καλός · ἐνδύω . ἀλλά καί εἶπον , ὅτι καταστρέφω ὁ πόλις · προλαμβάνω ὀφείλω αὐτός ἀπάγω ὁ πίστις . ὁ δέ ἀκούω εἷς προφήτης , καί ἀνεχύραν φάρμακον κωλυτικός ὁ νηστεία ὁ καταστροφή . ὁ Ἰωνᾶς εριδιενειχεω , οὐ ἵνα καταστρέφω ὁ Νινευί , ἀλλά ἵνα ἐλέγχω ἐκ παράθεσις Ἰσραήλ , ὅτι ὁ ἔθνος ἑτοίμως ὑπακούω καί ἐν προφήτης , Ἰσραήλ δέ τοσοῦτος παρακούω . Προσγενής νηστεία , ἵνα ἀναλύω ὁ Θεός ὁ ἀπόφασις . ἐν δέ ὁ νηστεία οὐ ἀπλῆ , ἀλλά ἀποχή μέν βρῶμα , ἀποχή δέ καί ἁμάρτημα · ὁ γάρ διά ἁμαρτία νηστεύω , καί ἐν ἁμαρτία κυλάω , τίς ἔτι ποιέω ; ὡς εἰμί τις ἀπό βορθοροος λούω , πάλιν ὁ βόρβορος εγκυλιετης . Ἄτη ὁ ἁμαρτία οὖον πρῶτος ἀποχέω . τις γάρ ὠφελέω ἐν ἀλαΐη ἡμέρα ἁμαρτία προσάγω , ἵνα πάλιν αὐτός ἐπινοέω μετά ὁ δεῖπνον καί ὁ πρότερος ; οὐ ἀσθενής ὁ ψυχή ἐπί ὁ προλαμβάνω πληγή ; οὐ εὔχομαι αὐτός μεθός , ὅτι ἁμαρτάνω ; εἰμί ἐπί ὁ πρότερος μετανοέω , ὁ δύο ἵνα τίς συνάγω ; γράφω πάλιν , ὅτι ἀπέχω βρῶμα , ἀπέχω καί ἁμάρτημα . ἐπακούω δέ Θεός · ἱκανός ὁ νηστεία προτελέω ὁ δεσπότης . ὁ Ἰωνᾶς ἔρχομαι , ὅτι προφήτης ἐγώ ἀκούω · ὁ δέ θεός ἐναλλάσσω ὁ ἀπόφασις , οὖον κατώνησε σῴζω . οὐδέ γάρ εἰμί ψεύδω Θεός , ἀλλά ἀληθεύω ὁ εἶπον · ἐάν εξαίρεση ἐπί κακός ὀδούς καί βωλεύσεις καταστρέφω καί ἐκρίπτω , καί μετανοέω ὁ κακία , μετανοέω κἀγώ ὁ απειρημα . οὐχ θεόω ὁ θεός ἀνακαλέω ὁ ἀπόφασις · οὐδέ γάρ πέμπω ὁ προφήτης , ἵνα καταστρέφω Νινευί · τίς γάρ ἀναγκαῖος προεῖπον ; καί ἐπειδή οὐ ἐθέλω καταστρέφω , ἀπειλέω ὅτι καταστρέφω , ἵνα μετανοέω μή καταστρέφω . οὐχ ἐσθίω Ἀδάμ ἀπό ὁ ξύλον , καί τότε αὐτός τιμωρέω ὁ Θεός . ἀλλά προστίθημι ὅτι ἐάν ἐσθίω , ἀποθνῄσκω , ἵνα μή ἐσθίω . οὐχ ἀκούω ὁ εἶπον , ἐσθίω , θρῴσκω , ἵνα οὐ ὅστις ἐγκαλέω , ὅπου εὐτὶ προεῖπον ; ἀλλά οὐ ἐθέλω , φημί , ὅτι μέλλω ἐσθίω ; Τάχα αἱρετικός ὁ λόγος καί καταστροφή ὁ Παιδείας · πρός ὁ ῥήγνυμι · εἰμί ἐθέλω οὖν ὁ Σωτήρ , ὁ Ἰούδας μέλλω προδίδωμι , πῶς οὗτος ἐκλέγω ; ἀλλά τάχα πρός ὁ αἱρετικός ἀπολογέομαι , ἀντιτίθημι ὁ ὁ Ἰουδά ὁ κατά ὁ Ἀδάμ . Ἀρά οὖν οὗτος λύσις εἰμί , ὁ διπλόος δεσμός ; Δεύς οὖν ἐγώ ἀπολογέομαι , καί διά τίς ὁ Ἰούδας τοιοῦτος εἰμί ἐκλέγω , καί διά τίς , εἰδοί ὅτι ἁμαρτάνω ὁ Ἀδάμ , ἐν παράδεισος οὗτος τίθημι . Δεύς δέ ὁ μέγας ζήτημα κινέω ἐν νηστεία , ὅτε φέρω ὁ ψυχή . ἀείδω ὁ Σωτήρ , ἐντεῦθεν γάρ ἄρχω , ὅτι Ἰούδας προδέω . τις οὖν , λέγω ; ηπεροβαινω φιλανθρωπία ; παρατίθημι , ὅτι σός μέν εἰς ἐγώ , καί ἀπόστολος εἰμί , καί μετά μαθητής σύ ἀριθμός · εἰμί δέ ἀνάξιος σαυτοῦ ἀποφαίνω , ἐγώ μέν φαίνω ὁ ὑπεροβὴ ὁ φιλανθρωπία , σύ δέ ὁ ὑπεροβὴ ὁ κακία . καί γάρ γλυκοδκόμων αὐτός πιστεύω ὁ μέτριος , οὐ [ 808 ] ἀγνοέω ὅτι κλέπτω , ἀλλά βούλομαι διά ὁ δίδωμι αὐτός ἔχω παύω ὁ πάθος . προειδώ · ὀν καί προλέγω · οὖον μόνος δέ προειδώ , ἀλλά καί πολλάκις ποειρω , εἰς ὅς παραδίδωμι ἐγώ . τις οὖν ἐγκαλέω ; ἵνα ὁ πονηρός ὁ πονηρία πληρόω ὁ ἀγαθός οἰκονομία · καί οὐ ἀγχάζω αὐτός ὁ ἐκλέγω αὐτός . εἰμί γάρ καί ἀγχάζω ὁ Ἰησοῦς , οὐ ἀγχάζω αὐτός προοδη γίγνομαι , ἀλλά ἀπόστολος · ἀλλά οὔτε ἀπόστολος ἀναχάζομαι . ὁ γάρ μετά ἀνάγκη γίγνομαι , αὐτός λέγω , ὅς οὖον γίγνομαι · σώφρων γάρ μετά ἀνάγκη οὖον σώφρων , ὁ ἀνάγκη γίγνομαι . οὐδέ γάρ δεσμός ὁ ἀρετή γίγνομαι , ἀλλά προαίρεσις ὁ πολιτεία . Ζεύς τίς οὖν καί ὁ Ἀδάμ ἄρχω ἐν παράδεισος ; Ἀγαθός εἰμί ὁ πλάσσω , ἐλεύθερος ποιέω , ὡς ἐλεύθερος τίθημι αὐτός ὁ ἐντολή . ἀλλά ἀείδω , ὅτι μέλλω ἐσθίω . ἀλλά ἀνάγκη οὐ κωλύω , οὐδέ προαίρεσις κατηχάνασεν · Ἀδάμ ἁμαρτάνω . Ζεύς δέ ὁ ξύλον τίμιος ὁ τόπος , ἐν ὅς εἰμί ὁ τίμιος . οὖον γάρ κακός κτίζω , ἀλλά κακῶς παρακούω ὁ παραγγέλλω . εἰμί δέ ὁ γεῦσις καί ὁ ἐντολή ἀπολύω , ὁ νηστεία μετά ἐντολή ἀνακαλέω καί σῴζω . σάω δοκιμάζω , εἰμί ἄνθρωπος . ὁ γάρ χρεία ἀναγνωρίζω · σκέπτομαι σαυτοῦ , τίς εἰμί πρό ὁ νηστεία , καί τίς νηστεύω . ὁ γάρ πράσσω ὁ μέν ὕστερος φέρω ὁ καρπός , ὁ