joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-philemonem-homiliae-1-3 pg062_0773.3
Φησὶν ἡ θεία Γραφή , Ὁ ἐλεῶν ψυχὴν δανείζει θεῷ . Ὅρα τίνα χρυσωφελέτην κτῶνται οἱ ἐλεήμονες , πῶς μέγαν , πῶς εὐπρόσων . Ἄνδρῶσι μὲν ἐν δανείῳ , ἢ ἀργύριον , ἢ χρυσίον , ἢ σίτον , ποιεῖς γραμματείας , καὶ τὴν χεῖρα τὴν δεδομένην δεσμεύεις τοῖς γράμμασιν · ἐπὶ δὲ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστι τοῦτο , ἀλλὰ τοῖς μαρτυρίοις δίδως καὶ τῇ πένητι , καὶ ὁ θεὸς προσκαλεῖταί καὶ προσφωνεῖ ἀπολαβεῖν τὰ δάνεια , ἢ ἐδάνεισας τῇ πένητι · σπεύδει λύσει τὴν ἑγγύην , καὶ οὐχὶ ἀπλῶς ἀποδίδωσιν , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς εὐλογίας λέγων λέγει , καὶ ἐλάττων πολλοῖ . Ὁμοίως καὶ ὁ ἀγοράζων , ὀλίγον μὲν ἔργεται διδόναι , περισσώτερον δὲ ὁ πωλῶν · καὶ οὕτω , εἰς μέσον τιμὴν στήσαντες τὰ σύμφορα πραγματεύεσθαι . Καὶ ὅτα μετὰ τοιούτου κόπου κτήσῃ ὁ πωλεῖς , οὐκ ἔχει τὰ σαφῆλες · πολλάκις γὰρ πρὸ τοῦ φθάσαι εἰς τὴν οἰκίαν σου , ἢ ἀπέθανεν , ἢ ἀπώλετο , ἢ ἀδίκως εὑρέθη , καὶ γίνεται διπλοῦς ὁ κόπος . Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ οὐδὲν τοιούτον ὑπομένεις , οὐχ ποιοῦσας κόπους , οὐ καύσωνα , οὐ χιωνῶντα , οὐ λύπην ἀποτυχίας , οὐδὲν τούτων . Ἔστω καθήμενος σου εἰς τὴν οἰκίαν , ἔργεται ὁ πένης πωλῶν τὸν παράδεισον , καὶ λέγει σοι · Δῷ · ἄρτον , καὶ λάβε παράδεισον · ὅδς ἀπότριχον ἰμάτιον , καὶ λάβε βασιλείαν οὐρανῶν . Πλὴν οὐκ ἀναγκάζει σε διδόναι ὁ οὐκ ἔχει , ἀλλ’ ἐξ ὧν ἰσχύεις . Ἄλλὰ σὺ λέγεις μὴ θέλων ἀγοράσαι τὸν παράδεισον τοῦ θεοῦ . Οὐκ ἔχω ἄρτον . Δὲς ἕνα δοβλόν , ὅδ · ποτήριον ψυχροῦ ὕδατος , ὅδς ὁ θέλεις , ὅδς ὁ ἔχεις · πάντα ὁ Χριστὸς δέχεται · μόνον ἀγοράσαι τὸν παράδεισον · μίμησαι τὴν χήραν ἐκείνην τὴν Σαραφείδιαν , [ λέγουσιν ] Ἡ τὴν δραχμὰν ἐλαφροῦ ἑλαίου , καὶ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἐκλήρονόμησε · καὶ πάλιν ἀλὴν χήραν τὴν ἐν τῇ Εὐαγγελίῳ ἠμνησυσμένην , τὴν μηδὲν ἔχουσαν ἄλλο , εἰ μὴ δύο λεπτά μόνον , καὶ ταῦτα βαλοῦσα ἐν τῇ γαζοφυλακίῳ ἠγόρασε τὸν παράδεισον . Οὐ ζητεῖ ὁ θεὸς ἰχνον χρημάτων , ἀλλὰ ψυχὴν ἐλεήμονα , καὶ καρδίαν εὐπροσάρετον . Δὸς πένητι , κτήσαι τὸν θεὸν χρυσωφελέτην . Ὁ ἐλεῶν ψυχὴν δανείζει θεῷ . Καὶ πότε , φησίν , ὁ δανεισάμενος ἀποδιδῶσιν ; Ὅτε ἄρθῃς τὰ ἐνταῦθα ἀπαντα χρήματα , τὰς οἰκίας , τὴν χρυσίον , τὸ ἀργύριον , τὸν ἰματισμόν , τὰ λοιπὰ πάντα , καὶ ἕκαστ’ ἀπέρχῃ πάντα τὰ ἐνταῦθα καταλιπὼν · τότε ὁ δανεισάμενος μετ’ εὐχαριστίας ἀποδιδῶσι . Πρόσευξον σου τὰ χρήματα , μὴ περιμένεις χρόνους , μὴ τρέχῃς αὐτά , ἵνα μὴ ἀποίσῃς τὴν αἰώνιον ζωήν . Ἄδελφοι · ὁ ὑπάρτος , οὐκ οἶδας πότε ἔργεται , σὲ ὥρα οἱ γινώσκειν , ἐπορεύσῃ καὶ τὸ μὲν ἕκεί ὑπάγεις , τὰ δὲ χρήματα ὧδε μένει , καὶ ἄλλοι τὸν πλοῦτόν σου καταμερίζοντες , οὐδὲ μνήμην τοῦ ὀνόματός σου ποιοῦσι · πολλάκις δὲ οἱ κληρονόμοί σου ἀνασκάπτουσί σου τὴν οἰκίαν , καὶ καταρῶμενοί σε . Πρόσευξον σου τὰ χρήματα εἰς τὸν αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον , μὴποτε εἰ · τὸν τόπον ἀπέλιπες τοῦ πυρός · τοῦ ἀσβέστου , ὧς πλοῦσιος διὰ Δάζαρον . Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Ἐπεὶνασα γάρ , καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν · ἐδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με · καὶ ἐξῆς . Ὅρα τί λέγει ὁ Ποιητὴς τοῦ κόσμου . Οὐ λέγει , Βασιλεύς ἦμην , καὶ ἐφοβηθὲς με · οὐδὲ , Ἄρχων , καὶ ἐτιμήσατέ · ἀλλὰ , Γυμνός , καὶ περιεβάλετέ με · ἀσθενής , καὶ ἐπεσκεψάσθω με . Ὅντως οὐδὲν ἴσον τῆς ἐλεημοσύνης · πένις δαπανᾷ , καὶ ὁ θεὸς ἀποδιδῶσι . Δανεισάμενος ὁ θεὸς ἀπὸ τῶν πενήτων καὶ τῶν παραμενόντων τοῖς μαρτυρίοις , οὐχ ἀποδίδωσι μόνον τὸ δάνειον , ἀλλὰ κληρονόμους αὐτοὺς ποιεῖ τοὺς δανειστάς , λέγων · Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Καὶ πότε , φησίν , ἡτοιμάσθη ; Ὅτε οὐ τοῖς πένησι τροφὰς καὶ ἐνδύματα παρεῖχες , ὅτε οὐ ταῖς ἐκκλησίαις καὶ ἐν τοῖς
Lemmas: Φησίν ὁ θεῖος γραφή , ὁ ἐλεέω ψυχή δανείζω θεός . Ὅρας τίς χρυσωφελέτην κτείνω ὁ ἐλεήμων , πῶς μέγας , πῶς ευπροσειμι . ἀνδρών μέν ἐν δάνειον , ἢ ἀργύριον , ἢ χρυσίον , ἢ σῖτος , ποιέω γραμματεία , καί ὁ χείρ ὁ δίδωμι δεσμεύω ὁ γράμμα · ἐπί δέ ὁ θεός οὐ εἰμί οὗτος , ἀλλά ὁ μαρτύριον δίδωμι καί ὁ πένης , καί ὁ θεός προσκαλέω καί προσφωνέω ἀπολαμβάνω ὁ δάνειον , ἢ δανείζω ὁ πένης · σπεύδω λύω ὁ ἐγγύη , καί οὐ ἀπλόος ἀποδίδωμι , ἀλλά μετά πολύς εὐλογία λέγω λέγω , καί μικρός πολύς . ὅμοιος καί ὁ ἀγοράζω , ὀλίγος μέν ἔργω δίδωμι , περισσός δέ ὁ πωλέω · καί οὗτος , εἰς μέσος τιμή ἵστημι ὁ σύμφορος πραγματεύομαι . καί ὄτα μετά τοιοῦτος κόπος κτάομαι ὁ πωλέω , οὐ ἔχω ὁ σαφῆλες · πολλάκις γάρ πρό ὁ φθάνω εἰς ὁ οἰκίον σύ , ἢ ἀποθνῄσκω , ἢ ἀπόλλυμι , ἢ ἄδικος εὑρίσκω , καί γίγνομαι διπλόος ὁ κόπος . ἐπί δέ ὁ βασίλεια ὁ θεός οὐδείς τοιοῦτος ὑπομένω , οὐ ποιέω κόπος , οὖον καύσων , οὖον χιόω , οὖον λύπη ἀποτυχία , οὐδείς οὗτος . ἔστω κάθημαι σύ εἰς ὁ οἰκίον , ἔργω ὁ πένης πωλέω ὁ παράδεισος , καί λέγω σύ · δίδωμι · ἄρτος , καί λαμβάνω παράδεισος · ὅδε ἀπότριχος ἰμάτιον , καί λαμβάνω βασίλειος οὐρανός . πλήν οὐ ἀναγκάζω σύ δίδωμι ὁ οὐ ἔχω , ἀλλά ἐκ ὅς ἰσχύω . ἀλλά σύ λέγω μή ἐθέλω ἀγοράζω ὁ παράδεισος ὁ θεός . οὐ ἔχω ἄρτος . δες εἷς δοῦλος , ὅδε · ποτήριον ψυχρός ὕδωρ , ὅδε ὁ ἐθέλω , ὅδε ὁ ἔχω · πᾶς ὁ Χριστός δέχομαι · μόνος ἀγοράζω ὁ παράδεισος · μιμέομαι ὁ χήρα ἐκεῖνος ὁ σαραφειδιος , [ λέγω ] ὁ ὁ δραχμή ἐλαφρός ἔλαιον , καί ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός κληρονομέω · καί πάλιν ἄλη χήρα ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ἠμνησυσμένην , ὁ μηδείς ἔχω ἄλλος , εἰμί μή δύο λεπτός μόνος , καί οὗτος βάλλω ἐν ὁ γαζοφυλάκιον ἀγοράζω ὁ παράδεισος . οὖον ζητέω ὁ θεός ἴχνος χρῆμα , ἀλλά ψυχή ἐλεήμων , καί Καρδία εὐπροσάρετον . δός πένης , κτάομαι ὁ θεός χρυσωφελέτην . ὁ ἐλεέω ψυχή δανείζω θεός . καί πότε , φημί , ὁ δανείζω ἀποδίδωμι ; ὅτε ἀραρίσκω ὁ ἐνταῦθα ἅπας χρῆμα , ὁ οἰκίον , ὁ χρυσίον , ὁ ἀργύριον , ὁ ἱματισμός , ὁ λοιπάς πᾶς , καί ἕκαστος ἀπέρχομαι πᾶς ὁ ἐνταῦθα καταλείπω · τότε ὁ δανείζω μετά εὐχαριστία ἀποδίδωμι . Πρόσευξον σύ ὁ χρῆμα , μή περιμένω χρόνος , μή τρέχω αὐτός , ἵνα μή ἀποίσω ὁ αἰώνιος ζωή . ἀδελφός · ὁ ὑπαρτάω , οὐ οἶδα πότε ἔργω , σύ ὥρα ὁ γιγνώσκω , πορεύω καί ὁ μέν ἐκεῖ ὑπάγω , ὁ δέ χρῆμα ὧδε μένω , καί ἄλλος ὁ πλοῦτος σύ καταμερίζω , οὐδέ μνήμη ὁ ὄνομα σύ ποιέω · πολλάκις δέ ὁ κληρονόμος σύ ἀνασκάπτω σύ ὁ οἰκίον , καί καταράομαι σύ . Πρόσευξον σύ ὁ χρῆμα εἰς ὁ αἰών ὁ ἀτελεύτητος , μήποτε εἰμί · ὁ τόπος ἀπολείπω ὁ πῦρ · ὁ ἄσβεστος , ὅς πλούσιος διά Δάζαρον . δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . πεινάω γάρ , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · διψάω , καί ποτίζω ἐγώ · καί ἑξῆς . Ὅρας τίς λέγω ὁ Ποιητής ὁ κόσμος . οὖον λέγω , Βασιλεύς εἶμαι , καί φοβέω ἐγώ · οὐδέ , Ἄρχων , καί τιμάω · ἀλλά , γυμνός , καί περιβάλλω ἐγώ · ἀσθενής , καί ἐπισκοπέω ἐγώ . εἰμί οὐδείς ἴσος ὁ ἐλεημοσύνη · Πένις δαπανάω , καί ὁ θεός ἀποδίδωμι . δανείζω ὁ θεός ἀπό ὁ πένης καί ὁ παραμένω ὁ μαρτύριον , οὐ ἀποδίδωμι μόνος ὁ δάνειον , ἀλλά κληρονόμος αὐτός ποιέω ὁ δανειστής , λέγω · δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . καί πότε , φημί , ἑτοιμάζω ; ὅτε οὖον ὁ πένης τροφή καί ἔνδυμα παρέχω , ὅτε οὖον ὁ ἐκκλησία καί ἐν ὁ