joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0150.4
ἀγαπᾶσαι , ὡς αὐτὸς ἑαυτόν ; Εἰ μὴ ἐποίησαν τοῦτο ἕτεροι , καλῶς ἀδύνατον εἶναι τοῦτο νομίζεις · εἰ δὲ ἐποίησαν , ὅλως ὅτι διὰ ραθυμίαν πᾶρ’ ἡμῶν γίνεται . Ἄλλως δὲ , οὐδὲν ἀδύνατον ἐκπίπτει τὸ Χριστοῦ , ὅπου γε πολλοὶ καὶ ὑπερέβησαν αὐτοῦ τὰ προστάγματα . Τὶς οὖν ἐποίησε τοῦτο ; Ὁ Παῦλος , ὁ Πέτρος , πᾶς ὁ τῶν ἁγίων χορός . Ἄλλ’ ἂν μὲν εἴπω ἐπὶ τοὺς πλείους ἡγάπησαν , οὐδὲν μέγα ἐρῶ · τοὺς ἐχθροὺς οὕτως ἡγάπησαν , ὡς οὐχ ἂν τις ἀγαπήσαι τοὺς ὁμοφύλους . Τὶς γὰρ ἂν ἔλοιτο ἡμῶν ὑπὲρ τῶν ὁμοφύλων εἰς γένναν ἀπελθεῖν , μᾶλλον εἰς βεσιλείαν ἀπιέναι ; Οὐδεὶς · ἀλλὰ ὁ Παῦλος ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν τοῦτο ἐθέλε , τῶν λιθασάντων αὐτόν , τῶν μαστιγώσάντων . Ποία οὖν ἡμῖν ἕστι συγγνώμη , τὶς παραίτησις , εἰ μηδὲ τοῦ πολυούτου μέρους τῆς ἀγάπης , ἥς ἐπαδείξατο περὶ τοὺς ἐχθροὺς ὁ Παῦλος , ἡμεῖς περὶ τοὺς φίλους ἐπιδείξαμεθα b ; Καὶ ὁ μακάριος δὲ Μωϋσῆς πρὸ σοῦτοῦ ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν ἠθέλησε τῶν λιθασάντων αὐτὸν ἐξαιρεθῆναι τῶν βιβλίων τοῦ Θεοῦ · καὶ ὁ Δαυὶδ τοὺς ἀντιτάς αὐτῷ ὁρῶν ἀναιρουμένους , φησίν · Ἐγὼ ὁ σοιμὴρ ἁμαρτον , καὶ οὕτοι εἰ ἐποίησαν ; καὶ τὸν Σαούλ εἰς χεῖρας λαβὼν , ἀνεῖλεν οὐχ ἠβούληθη , ἀλλὰ διέσωσε , καὶ ταῦτα μέλλων αὐτὸς κινδυνεύειν . Εἰ δὲ ἐν τῇ Παλαιᾷ τούτα , τινὰ συγγνώμην ἔχομεν ἡμεῖς οἱ ἐν τῇ Καινῇ πολυτενόμενοι , καὶ μηδὲ πρὸς τὸ αὐτὸ ἐκείνους φθάνοντες μέτρον ; Εἰ γὰρ , ἂν μὴ περισσοῦν ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν πλῆν τῶν Φαρισαίων καὶ Γραμματέων , οὐκ εἰσλευσόμεθα εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν · ὅταν καὶ ἔλαττον ἐκεῖνοι ἔχωμεν , πῶς εἰσλευσόμεθα ; Ἀγαπᾶτε , φησί , τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν , καὶ ἐσεσθε οἱμοὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς . Ἀγάπησον τοίνυν ἐχθρόν · οὐ γὰρ ἐκεῖνον εὐεργετεῖς , ἀλλὰ σαυτόν . Πῶς ; Ἵσος γὰρ τοῦτο ποιῶν τῷ Θεῷ . Ἐκεῖνος γὰρ ἀγαπηθῆ παρὰ σοῦ , οὐδὲν μέγα ἐκέρδανε · παρὰ γὰρ ὁμοδούλου ἠγαπηθῆ · σὺ δὲ ἐὰν ἀγαπήσῃ τὸν ὁμόδουλον , μέγα ἐκέρδανας · γίνῃ γὰρ ὅμοιος τῷ Θεῷ . Ὦφειδεῖ οὖν ἐκεῖνῳ χαρίζεσθαι , ἀλλὰ σαυτῷ · τὸ γὰρ ἐπαθλον οὐχ ἐκεῖνῳ τίθησιν , ἀλλὰ σοί . Τί οὖν , ἐὰν ἡ πονηρός , [ 185 ] φησί ; Τοσοῦτον μείζω ὁ μισθός · καὶ τῆς πονηρίας ὀφείλεις αὐτῷ χαριενεῖδαι , κἂν μυρία εὐεργετοῦμενος κακῆς . Εἰ μὴ γὰρ σφόδρα κακὸς ἦν , οὐχ ἂν σοὶ σφόδρα ὁ μισθὸς ἠξίθη . Ὦστε ἡ αἰτία τοῦ μὴ ἀγαπᾶν , τὸ λέγειν ὅτι πονηρὸς ἐστιν , αὕτη αἰτία ἐστὶ τοῦ ἀγαπᾶν . Ἄρον τὸν ἀνταγωνιστὴν , καὶ ἀναιρεῖς τὸν στεφανὸν τῆν ἀφορμὴν . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ἀθλητὰς c , πῶς θυλάκους ἀμμοῦ πληρώσαντες , οὕτω γυμνάζονται ; Σοὶ δὲ οὐ χρεία ἐπιπθεσαῖ τοῦτο · γέμεῖ ὁ βίος τῶν γυμναζόντων σε , καὶ ποιοῦντων ἰσχυρόν . Οὐχ ὁρᾷς ὅτι καὶ τὰ δένδρα ὅσῳ ἂν ὑπὸ ἀνέμων βιππίζηται , τοσοῦτῳ μᾶλλον ἰσχυρότερα γίνεται καὶ πυκνότερα ; Καὶ ἡμεῖς τοίνυν ἀν ὅμεν μακρόθυμοι , καὶ ἰσχυροὶ ἐσόμεθα . Ἄνθρω γὰρ , φησί , μακρόθυμος , καλῶς ἐν προφήσει · σὲ δὲ ὀλιγοψύχος , ἰσχυρὸς ἄνθρωπος . Ὦφει δσον τοῦτο τὸ ἐγκώμιον ; ὁρᾷς δσον ἐκεῖνον τὸ κατηχηθῆναι ; Ἵσχυρὸς ἄνθρωπος , τοῦτἐστι , πᾶν . Μὴ τοίνυν μικροψύχωμεν πρὸς ἀλλήλους · οὐ γὰρ ἀπὸ τῆς ἔχθρας γίνετα τοῦτο , ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ ψυχῆς μικρὰν ἔχειν · ὡς ἂν ἢ ἰσχυρά , πάντα οἶσι ῥᾳδίως , καὶ οὐδὲν αὐτῇ καταποντισαί δυνησ -
Lemmas: ἀγαπάω , ὡς αὐτός ἑαυτοῦ ; εἰμί μή ποιέω οὗτος ἕτερος , καλῶς ἀδύνατος εἰμί οὗτος νομίζω · εἰμί δέ ποιέω , ὅλως ὅτι διά ῥᾳθυμία παρά ἐγώ γίγνομαι . ἄλλος δέ , οὐδείς ἀδύνατος ἐκπίπτω ὁ Χριστός , ὅπου γε πολύς καί ὑπερβαίνω αὐτός ὁ πρόσταγμα . τις οὖν ποιέω οὗτος ; ὁ Παῦλος , ὁ Πέτρος , πᾶς ὁ ὁ ἅγιος χορός . ἄλλος εἄν μέν εἶπον ἐπί ὁ πλείων ἀγαπάω , οὐδείς μέγας εἴρω · ὁ ἐχθρός οὕτως ἀγαπάω , ὡς οὐ εἄν τις ἀγαπάω ὁ ὁμόφυλος . τις γάρ εἄν αἱρέω ἐγώ ὑπέρ ὁ ὁμόφυλος εἰς γέννα ἀπέρχομαι , μᾶλλον εἰς βεσιλειος ἀφίημι ; οὐδείς · ἀλλά ὁ Παῦλος ὑπέρ ὁ ἐχθρός οὗτος ἐθέλω , ὁ λιθάζω αὐτός , ὁ μαστιγόω . Ποία οὖν ἐγώ εἰμί συγγνώμη , τις παραίτησις , εἰμί μηδέ ὁ πολυουος μέρος ὁ ἀγάπη , ἥς ἐπαδείξατο περί ὁ ἐχθρός ὁ Παῦλος , ἐγώ περί ὁ φίλος ἐπιδείκνυμι b ; καί ὁ μακάριος δέ Μωϋσῆς πρό Σουτού ὑπέρ ὁ ἐχθρός ἐθέλω ὁ λιθάζω αὐτός ἐξαιρέω ὁ βιβλίον ὁ Θεός · καί ὁ Δαυίδ ὁ αντιος αὐτός ὁράω ἀναιρέω , φημί · ἐγώ ὁ σοιμὴρ ἁμαρτάνω , καί οὕτος εἰμί ποιέω ; καί ὁ Σαῦλος εἰς χείρ λαμβάνω , ἀναιρέω οὐ βούλομαι , ἀλλά διασῴζω , καί οὗτος μέλλω αὐτός κινδυνεύω . εἰμί δέ ἐν ὁ Παλαιή Τούτα , τις συγγνώμη ἔχω ἐγώ ὁ ἐν ὁ Καινεύς πολυτενομενω , καί μηδέ πρός ὁ αὐτός ἐκεῖνος φθάνω μέτρον ; εἰμί γάρ , εἄν μή περισσοῦν ὁ δικαιοσύνη ἐγώ Πλῆν ὁ Φαρισαῖος καί Γραμματεύς , οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός · ὅταν καί μικρός ἐκεῖνος ἔχω , πῶς εἰσέρχομαι ; ἀγαπάω , φημί , ὁ ἐχθρός σύ , καί εἰμί οἴμοι ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν οὐρανός . ἀγαπάω τοίνυν ἐχθρός · οὖον γάρ ἐκεῖνος εὐεργετέω , ἀλλά σεαυτοῦ . Πῶς ; Ἴσος γάρ οὗτος ποιέω ὁ Θεός . ἐκεῖνος γάρ ἀγαπάω παρά σύ , οὐδείς μέγας κερδαίνω · παρά γάρ ὁμόδουλος ἀγαπάω · σύ δέ ἐάν ἀγαπάω ὁ ὁμόδουλος , μέγας κερδαίνω · γίγνομαι γάρ ὅμοιος ὁ Θεός . Ὦφειδεῖ οὖν ἐκεῖνος χαρίζομαι , ἀλλά σεαυτοῦ · ὁ γάρ ἔπαθλον οὐ ἐκεῖνος τίθημι , ἀλλά σύ . τις οὖν , ἐάν ὁ πονηρός , [ 185 ] φημί ; τοσοῦτος μείζων ὁ μισθός · καί ὁ πονηρία ὀφείλω αὐτός χαριενειδη , κἀν μυρίος ευεργετώ κακός . εἰμί μή γάρ σφόδρα κακός εἰμί , οὐ εἄν σύ σφόδρα ὁ μισθός ἀξιόω . ὥστε ὁ αἰτία ὁ μή ἀγαπάω , ὁ λέγω ὅτι πονηρός εἰμί , οὗτος αἰτία εἰμί ὁ ἀγαπάω . ἄρος ὁ ἀνταγωνιστής , καί ἀναιρέω ὁ στεφανός ὁ ἀφορμή . οὐχ ὁράω ὁ ἀθλητής c , πῶς θύλακος ἄμμος πληρόω , οὗτος γυμνάζω ; σοί δέ οὖον χρεία ἐπιπίπτω οὗτος · γέμω ὁ βίος ὁ γυμνάζω σύ , καί ποιέω ἰσχυρός . οὐχ ὁράω ὅτι καί ὁ δένδρον ὅσος εἄν ὑπό ἄνεμος βιππιζεω , τοσοῦτος μᾶλλον ἰσχυρός γίγνομαι καί πυκνός ; καί ἐγώ τοίνυν εἰς ἀρτύω μακρόθυμος , καί ἰσχυρός εἰμί . ἄνθρω γάρ , φημί , μακρόθυμος , καλῶς ἐν προφέρω · σύ δέ λιγόψυχος , ἰσχυρός ἄνθρωπος . ὄφις δίδωμι οὗτος ὁ ἐγκώμιον ; ὁράω δίδωμι ἐκεῖνος ὁ κατηχέω ; Ἰσχυρός ἄνθρωπος , τουτέστι , πᾶς . μή τοίνυν μικροψυχέω πρός ἀλλήλων · οὖον γάρ ἀπό ὁ ἔχθρα γίνος οὗτος , ἀλλά ἀπό ὁ Ψυχή μικρός ἔχω · ὡς εἄν ἢ ἰσχυρός , πᾶς οἶσις ῥᾳδίως , καί οὐδείς αὐτός καταποντισμός δύο -