joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0040.3
θυμοτέρους γενέσθαι , ὥστε μὴ πλέον ἐπαρθῆναι . Εἰ γὰρ καὶ χωρὶς χαρίσματος αὕτη τοῦ καθαροῦ βίου ἡ συνείδησις ἰκανὴ ἐπάρει , πολλῷ μᾶλλον , ὅταν καὶ ἡ χάρις προσῇ . Ὅστε τοῖς ταπεινοῖς καὶ τοῖς ἀφέλειοις · μᾶλλον ἐδίδου · καὶ μάλιστα τοῖς ἀφέλειοις · Ἐν ἀφελείῃ γὰρ , φησι , καὶ ἐν ἀναλιδίᾳ καρδίας . Καὶ γὰρ καὶ ταύτη προέφερεν αὐτοὺς μᾶλλον · καὶ εἰ ραθυμώτεροί ἦσαν , κατένευσε . Ὁ γὰρ ταπεινὸς καὶ μὴ μεγάλα περὶ ἑαυτοῦ φανταζόμενος , σπουδαιότερος γίνεται , ὅταν λάβῃ χάρισμα , ἢτε παρ’ ἀξίαν εἰληφώς , καὶ οὐχ ἀξίων ἑαυτὸν εἶναι κρίνων · ὁ δὲ τι κατωρθωκέναι νομίζων , ἀφειλὴ εἶναι τὸ πρᾶγμα ἡγοῦμεν καὶ περιφυσίεται . Ὅστε ὁ Θεὸς συμφερόντως τὸ πρᾶγμα οἰκονομεῖ τοῦτο . Ὅπερ καὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ συμβαίνει ἰδοι · τὶς ἄν · ὁ μὲν γὰρ ἔχει λόγον διδασκαλίας , ὁ δὲ οὐδὲ διδράει τὸ στόμα διύνασθαι . Μηδεὶς τοίνυν λυπαίσθω διὰ τοῦτο · Ἐκάστῳ γὰρ ἡ φανέρωσις τοῦ Πνεύματος δίδεται πρὸς τὸ συμφέρον . Εἰ γὰρ ἀνθρώποις οἰκονομοῦσις ὅδε τινι τὶ ἐγγείρεισι , πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεὸς ὁ ἐπιστάμενος τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων , οὐ τὰ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσθαις αὐτῶν . Ἐν ἑτὶ μόνον τὸ λύπησ ἔχειν , τὸ ἀμαρτάνειν [ 54 ] , ἄλλο δὲ οὐδέν . Μὴ εἴπης , Διὰ τί οὐκ ἔχω χάρισμα ; ἢ , Εἰ εἶχον , παρέσχον ἂν τοῖς πένειν . Οὐχ οἶδας , εἰ εἶχες , εἰ μὴ μάλλον καὶ πλεονεκτῆσαι ἠνὺν μὲν γὰρ ταῦτα λέγεις , ἐν δὲ τῇ παῖρᾳ γεγόμενος , ἕτερος ἄν ἦς . Ἐπεὶ καὶ ὅταν ὧμεν νεορεσμένοι , νομιζόμεν ὅτι δυναμένα νηστεύειν · ὅταν δὲ μικροῦν διαλείψωμεν , ἕτερος ἡμᾶς ἐπιστρέφεται λογισμός . Πάλιν , ὅταν ὧμεν ἐκτὸς τῆς μῆδης , νομιζόμεν δυνασθαι παριγενέσθαι τοῦ πάθους · ὅταν δὲ ἀλώμεν ὑπ’ αὐτῆς , οὐκέτι . Μὴ εἴπης , Εἰς τούσ ἔσχον χάρισμα διδασκαλικόν ; ἢ , Εἰ εἶχον , μυρίους ἂν ὠφελήθησα . Οὐχ οἶδας , εἰ εἶχες , μὴ εἰς χεῖρα σοι γένοιτο , μὴ βασκανία , μὴ ὀνκος · πειρασάτω τὰ τάλαντον χρυπέτει . Νῦν μὲν οὐδὲν ἀπὸντων τούτων ἀπηλλάξαι , καὶ τὸ σιτομεῖνον λὰν μὴ ὧς , οὐκ ἐγκαλῇ · τότε δὲ μυρίους ἂν ὑπεύθυνος ἦς . Ἄλλως δὲ , οὐδὲ νῦν ἐκτὸς τοῦ χαρίσματος . Δεῖξον ἐν τῷ μικρῷ , οὕς ἦς · εἰ ἐκεῖνο εἶχες · Εἰ γὰρ ἐν τῷ μικρῷ οὐ γίνεσθε , φησι , πιστοὶ , πῶς τὸ μέγα ὑμῖν τὶς δώσει ; Δεῖξον ὡς ἡ χάρη · δύο γὰρ ὁβολοὺς εἶχεν ἐκεῖνη , καὶ ὅλα κατέλαβεν , ὅσα ἐκέχρητο . Χρήματα ζητεῖς ; δεῖξον ὅτι τῶν ὀλίγων καταφρονεῖς , ἵνα σοι πιστεύσω καὶ περὶ τῶν πολλῶν · εἰ δὲ μὴδὲ τούτων καταφρονεῖς , πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ ἐκείνων . Πάλιν , ἐν τῷ λόγῳ δεῖξον ὅτι κέχρησαι δεόντως τῇ παραίνεσει καὶ τῇ συμβουλῇ . Οὐχ ἔχεις εὐγλωττίαν τὴν ἑξωθεν ; οὐχ ἔχεις νοημάτων ἀφορίαν ; ἀλλ’ ὅμως ταῦτα τὰ κοινὰ οἶδας . Παῖδα ἔχεις , γέροντα ἔχεις , φίλον ἔχεις , ἀδελφὸν ἔχεις , οἰκείους ἔχεις · κἂν δημοσίᾳ ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας μὴ δύνῃ λόγον ἀποπεῖσαι μακρόν , τούτους ἰδίᾳ δύνασαι παραίνειν · ἐνταῦθα οὐ ῥητορείας χρεία , οὐδὲ μακρὰς ἀποστολῆς · δεῖξον ἐπὶ τούτων , ὅτι εἰ καὶ λόγον εἶχες , οὐκ ἂν ἠμελήσας . Εἰ δὲ ἐν τῷ μικρῷ οὐ σπουδάζεις , πῶς σοι πιστεύσω περὶ τοῦ μεγάλου ; Ὅτι γὰρ τοῦτο ἕκαστος δύναται , ἀκούσον πῶς καὶ λαϊκὸς τοῦτο ἐπέτρεψεν ὁ Παῦλος · Ἐκαστος , φησίν , οἰκοδομεῖτε εἰς τὸν ἕνα , καθὼς καὶ ποιεῖτε · καὶ , Παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις . Οὐδὲν ὁ Θεὸς πῶς ἐκαστὸν διανέμει . Μὴ οὖ [ 55 ] τοῦ Μωϋσέως εἰ βελτιών ; Ἄκουσον πῶς ἀποδυσπετεῖ . Μὴ ἐγὼ δύναμαι , φησι , βασιλάζειν αὐτοὺς , ὅτι εἴπεις μοι , Ἄρσιν αὐτοὺς , ὡς εἰ ἄρα τισή -
Lemmas: θυμός γίγνομαι , ὥστε μή πλέω ἐπαίρω . εἰμί γάρ καί Χωρὶς χάρισμα οὗτος ὁ καθαρός βίος ὁ συνείδησις ἱκανός ἐπαίρω , πολύς μᾶλλον , ὅταν καί ὁ χάρις πρόσειμι . ὅστε ὁ ταπεινός καί ὁ ἀφαιρέω · μᾶλλον δίδωμι · καί μάλιστα ὁ ἀφαιρέω · ἐν ἀφέλεια γάρ , φημί , καί ἐν ἀναλιδίᾳ Καρδία . καί γάρ καί οὗτος προφέρω αὐτός μᾶλλον · καί εἰμί ραθυμώτεροί εἰμί , κατανεύω . ὁ γάρ ταπεινός καί μή μέγας περί ἑαυτοῦ φαντάζω , σπουδαῖος γίγνομαι , ὅταν λαμβάνω χάρισμα , ἤτε παρά ἄξιος λαμβάνω , καί οὐ ἄξιος ἑαυτοῦ εἰμί κρίνω · ὁ δέ τίς κατορθόω νομίζω , ἀφαιρέω εἰμί ὁ πρᾶγμα ἡγέομαι καί περιφύω . ὅστε ὁ θεός συμφέρω ὁ πρᾶγμα οἰκονομέω οὗτος . ὅπερ καί ἐν ὁ ἐκκλησία συμβαίνω ὁράω · τις ἄν · ὁ μέν γάρ ἔχω λόγος διδασκαλία , ὁ δέ οὐδέ διδραω ὁ στόμα διανύω . μηδείς τοίνυν λυπαιω διά οὗτος · ἕκαστος γάρ ὁ φανέρωσις ὁ πνεῦμα δίδωμι πρός ὁ συμφέρω . εἰμί γάρ ἄνθρωπος οἰκονομέω ὅδε τις τίς ἐγγείρεισι , πολύς μᾶλλον ὁ θεός ὁ ἐπίσταμαι ὁ νόος ὁ ἄνθρωπος , οὖον ὁ πᾶς εἰδοί πρίν γίγνομαι αὐτός . ἐν ἔτι μόνος ὁ λύπη ἔχω , ὁ ἁμαρτάνω [ 54 ] , ἄλλος δέ οὐδείς . μή εἶπον , Ζεύς τίς οὐ ἔχω χάρισμα ; ἢ , εἰμί ἔχω , παρέχω εἄν ὁ πενέω . οὐχ οἶδα , εἰμί ἔχω , εἰμί μή μάλλον καί πλεονεκτέω ἀνύω μέν γάρ οὗτος λέγω , ἐν δέ ὁ Πάϊρας γίγνομαι , ἕτερος ἄν εἰμί . ἐπεί καί ὅταν ἵημι νεορεσμένοι , νομίζω ὅτι δύναμαι νηστεύω · ὅταν δέ μικρός διαλείπω , ἕτερος ἐγώ ἐπιστρέφω λογισμός . πάλιν , ὅταν ἵημι ἐκτός ὁ Μήδης , νομίζω δύναμαι παριγιγνομαι ὁ πάθος · ὅταν δέ ἀλέω ὑπό αὐτός , οὐκέτι . μή εἶπον , εἰς ὁ ἔχω χάρισμα διδασκαλικός ; ἢ , εἰμί ἔχω , μυρίος εἄν ὠφελέω . οὐχ οἶδα , εἰμί ἔχω , μή εἰς χείρ σύ γίγνομαι , μή βασκανία , μή ὀνκος · πειράζω ὁ τάλαντον χρυπετομαι . νῦν μέν οὐδείς ἄπειμι οὗτος ἀπαλλάσσω , καί ὁ σιτομενω λάω μή ὅς , οὐ ἐγκαλέω · τότε δέ μυρίος εἄν ὑπεύθυνος εἰμί . ἄλλος δέ , οὐδέ νῦν ἐκτός ὁ χάρισμα . δείκνυμι ἐν ὁ μικρός , ὅς εἰμί · εἰμί ἐκεῖνος ἔχω · εἰμί γάρ ἐν ὁ μικρός οὖον γίγνομαι , φημί , πιστός , πῶς ὁ μέγας σύ τις δίδωμι ; δείκνυμι ὡς ὁ χαίρω · δύο γάρ ὀβολός ἔχω ἐκεῖνος , καί ὅλος καταλαμβάνω , ὅσος χράομαι . χρῆμα ζητέω ; δείκνυμι ὅτι ὁ ὀλίγος καταφρονέω , ἵνα σύ πιστεύω καί περί ὁ πολύς · εἰμί δέ μηδέ οὗτος καταφρονέω , πολύς μᾶλλον οὐδέ ἐκεῖνος . πάλιν , ἐν ὁ λόγος δείκνυμι ὅτι χράομαι δήω ὁ παραίνεσις καί ὁ συμβουλή . οὐχ ἔχω εὐγλωσσία ὁ ἔξωθεν ; οὐ ἔχω νόημα ἀφορία ; ἀλλά ὅμως οὗτος ὁ κοινός οἶδα . Παῖς ἔχω , γέρων ἔχω , φίλος ἔχω , ἀδελφός ἔχω , οἰκεῖος ἔχω · κἀν δημόσιος ἐπί ὁ ἐκκλησία μή δύναμαι λόγος ἀποπείθω μακρός , οὗτος ἴδιος δύναμαι παραινέω · ἐνταῦθα οὖον ῥητορεία χρεία , οὐδέ μακρός ἀποστολή · δείκνυμι ἐπί οὗτος , ὅτι εἰμί καί λόγος ἔχω , οὐ εἄν ἀμελέω . εἰμί δέ ἐν ὁ μικρός οὖον σπουδάζω , πῶς σύ πιστεύω περί ὁ μέγας ; ὅτι2 γάρ οὗτος ἕκαστος δύναμαι , ἀκούω πῶς καί λαικός οὗτος ἐπιτρέπω ὁ Παῦλος · ἕκαστος , φημί , οἰκοδομέω εἰς ὁ εἷς , καθώς καί ποιέω · καί , παρακαλέω ἀλλήλων ἐν ὁ λόγος οὗτος . οὐδείς ὁ θεός πῶς ἕκαστος διανέμω . μή οὖον [ 55 ] ὁ Μωϋσῆς εἰμί βελτιόω ; ἀκούω πῶς ἀποδυσπετέω . μή ἐγώ δύναμαι , φημί , βασιλαζω αὐτός , ὅτι ἔπω ἐγώ , Ἄρσις αὐτός , ὡς εἰμί ἄρα τίνω -