joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0198.2
ἐτροπώσατο , αὕτη ἔθνος ὀλόκληρον καὶ ἀνάξιον εὐφηγέτησεν . Ἠκούσα , φησί , τοῦ στεναγμοῦ αὐτῶν , καὶ κατέβην τοῦ ἐξελεῖσθαι αὐτούς · αὕτη φάρμακόν ἐστι σωτηρίων , καὶ κωλυτικὸν τῶν ἀμαρτημάτων , καὶ ἰατρείον τῶν πληγελμάτων · ταύτῃ καὶ ἡ χθὴρ ἡ μεμονωμένη προσέδρευσεν . Ἐὰν οὖν μετὰ ταπεινοφροσύνης εὐχόμεθα , ἐὰν τὸν στίβος πλήττοντες ὡς ὁ τειλῶν , ἐὰν ἐκεῖνα φλεγόμεθα ἄπερ ἐκεῖνος , ἐὰν λέγωμεν , Ἰλάσθητι μοι τῇ ἀμαρτωλῷ , πάντων ἐπιτευξόμεθα . Εἰ γὰρ καὶ μὴ τελώναι ἐσμεν , ἀλλ' ἕτερα ἔχομεν ἐκεῖνου οὐχ ἥττονα ἀμαρτήματα . Μὴ γὰρ μοι εἴπης , ὅτι ἐν μικρῷ τινὶ διήμαρτες · τὴν γὰρ αὐτὴν ἔχει τὸ πρᾶγμα φύσιν . Καθάπερ γὰρ ὁμοίως ἀνθρώπου λέγεται , ὅ τε παῖδα ἀνδρῶν , ὅ τε ἀνὴρ · οὕτω καὶ πλειονικῶν , καὶ ὅ πολλά καὶ ὅ μικρὰ πλεονεκτῶν . Καὶ ἡ μνησικακία δὲ οὐ μικρόν , ἀλλὰ καὶ μέγα ἀμάρτημα · Μνησικακὸν γὰρ , φησίν , ὅποι εἰς ὀδόντων · καὶ Ὁ ὀργιζόμενος εἰκῇ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ , ἐνοχὸς ἔσται τῇ κρίσει · καὶ ὁ καλῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μωρὸν καὶ ἀνόητον , καὶ δσα τοιαῦτα . Μεταλαμβάνομεν δὲ καὶ τῶν φρικτῶν μυστηρίων ἀναξίως , καὶ φθονοῦμεν καὶ λοιδοροῦμεν · τινὲς δὲ ἡμῶν καὶ ἐμεθυσθὼν πολλὰκις . Τούτων δὲ ἕκαστον καὶ αὐτὸ τῶν ἑαυτὸν ἰκανὸν ἐκβαλεῖν τῆς βασιλείας · ὅταν δὲ καὶ ὁμοῦ συμφέρηται , τίνα ἔχομεν ἀπολογίαν ; Πολλὴς ἡμῖν δεῖ τῆς μετανοίας , ἀγαπῶ , πολλῆς τῆς εὐχῆς , πολλῆς τῆς καρτερίας , πολλῆς τῆς προσδοκίας , ἵνα δυνηθῶμεν ἐπιτυχεῖν τῶν ἐπηγγελαμένων ἡμῖν ἀγαθῶν . Εἴπωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς · Ἰλάσθητι μοι τῷ ἀμαρτωλῷ · μᾶλλον δὲ μὴ ἐπωμῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ οὕτω φρονῶν · κἂν ἕτερός τις ἡμᾶς ἐγκαλέσῃ , μὴ ὀργιζόμεθα . Ἠκούσεν ἐκεῖνος , ὅτι Οὐκ εἰμὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης , καὶ οὐ καρεκύθη , ἀλλὰ κατενύγη · εἰδὼς δὲ τὸ νῖκος · , καὶ ἀπέθετο τὸ δνεῖδος . Ἐπὴν ἐκεῖνος τὸ τρώσμα , ἐκῆψεν οὗτος τὸ φάρμακον . Λέγωμεν τοίνυν · Ἰλάσθητι μοι τῷ ἀμαρτωλῷ · πλὴν κἂν ἕτερος εἴπῃ , μὴ ἀγανακτῶμεν . Ἐὰν δὲ αὐταὶ μὲν λέγωμεν μυρία ἑαυτοὺς κακὰ , παρ' ἕτερων δὲ ἀκούοντες δυσχεραίνωμεν , οὐχὶ τοῦτο ταπεινοφροσύνη [ 253 ] ἐστιν οὐδὲ ἐξομολόγησις , ἀλλ' ἐπιδειξις καὶ κενοδοξία . Ἐπιδείξεις ἐστι , φησίν , ἑαυτὸν ἀμαρτωλὸν καλεῖν ; Ναί · ταπεινοφροσύνης γὰρ λαμβάνομεν δόξαν , θαυμαζόμεθα , ἐχγυμιαζόμεθα · ἐὰν δὲ τοὐναντίον εἴπωμεν ἑαυτούς , καταφρονούμεθα . Ἄστε καὶ τοῦτο δόξης ἕνεκεν ποιοῦμεν . Τί δὲ ἐστι ταπεινοφροσύνη ; Τὸ ἕτεροῦ ὀνειδίζοντος φέρειν , τὸ ἐπιγινώσκειν τὸ ἀμάρτημα , τὸ φέ-ρειν τὰς κακηγορίας . Καὶ οὐδὲ τοῦτο ταπεινοφροσύνης ἄν εἴη , ἀλλ' εὐγνωμοσύνη . Νῦν δὲ ἑαυτοὺς μὲν λέγομεν ἀμαρτωλοὺς , ἀναξίους , μυρία δσα · ἄν δὲ ἕτερος , τὸς ἡμῖν ἐν τούτων προσενέγκῃ , χαλεπαίνομεν , ἀγριανθόμεθα . Ὅρῃς ὅτι οὐκ ἐστιν ἐξομολόγησις , οὐδὲ εὐγνωμοσύνη ; Ἐπεὶς σαυτὸν εἶναι τοιούτον · μὴ ἀγανάκτει καὶ παρ' ἕτερων ἀκούων , καὶ ἐλεγχόμενος · οὕτω καὶ τὰ ἀμάρτημα κουφίζεται , ὅταν ἕτεροι ὀνειδίζωσιν · ἑαυτοὶς μὲν γὰρ βάρος ἐπιτηθεῖσαι , οὐ δὲ εἰς φιλοσοφίαν ἐνάγουν . Ἄκουε · τί φησιν ὁ μακάριος Δαυὶδ , ἡνίκᾳ χατηράτω αὐτῷ ὁ Σαμελ . Ἄφες αὐτόν , φησίν · ὁ Κύριος ἐνετείλατο αὐτῷ , ὅπως ἴδῃ τὴν ταπεινῶσιν μου · καὶ ἀνταποδώσει μοι Κύριος ἀγαθὰ ἀντὶ τῆς κατάρας αὐ -
Lemmas: τροπόω , οὗτος ἔθνος ὁλόκληρος καί ἀνάξιος εὐφηγέτησεν . ἥκω , φημί , ὁ στεναγμός αὐτός , καί καταβαίνω ὁ ἐξελαύνω αὐτός · οὗτος φάρμακον εἰμί Σωτηρίων , καί κωλυτικός ὁ ἁμάρτημα , καί ἰατρεῖον ὁ πληγελμάτων · οὗτος καί ὁ θήρ ὁ μονόω προσεδρεύω . ἐάν οὖν μετά ταπεινοφροσύνη εὔχομαι , ἐάν ὁ στίβος πλήσσω ὡς ὁ τέλλω , ἐάν ἐκεῖνος φλέγω Ἄπερ ἐκεῖνος , ἐάν λέγω , ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός , πᾶς ἐπιτυγχάνω . εἰμί γάρ καί μή τελώνης εἰμί , ἀλλά ἕτερος ἔχω ἐκεῖνος οὐ κακός ἁμάρτημα . μή γάρ ἐγώ εἶπον , ὅτι ἐν μικρός τις διαμαρτάνω · ὁ γάρ αὐτός ἔχω ὁ πρᾶγμα φύσις . καθά γάρ ὁμοίως ἄνθρωπος λέγω , ὅς τε παῖς ἀνήρ , ὅς τε ἀνήρ · οὗτος καί πλειονικος , καί ὅς πολύς καί ὅς μικρός πλεονέκτης . καί ὁ μνησικακία δέ οὖον μικρός , ἀλλά καί μέγας ἁμάρτημα · μνησικακος γάρ , φημί , ὅποι εἰς ὀδούς · καί ὁ ὀργίζω εἰκῇ ὁ ἀδελφός αὐτός , ἔνοχος εἰμί ὁ κρίσις · καί ὁ καλός ὁ ἀδελφός αὐτός μωρός καί ἀνόητος , καί δσοι τοιοῦτος . μεταλαμβάνω δέ καί ὁ φρικτός μυστήριον ἀνάξιος , καί φθονέω καί λοιδορέω · τις δέ ἐγώ καί μεθύσκω πολλάκις . οὗτος δέ ἕκαστος καί αὐτός ὁ ἑαυτοῦ ἱκανός ἐκβάλλω ὁ βασίλεια · ὅταν δέ καί ὁμοῦ συμφέρω , τίς ἔχω ἀπολογία ; Πολλῆς ἐγώ δεῖ ὁ μετάνοια , ἀγαπάω , πολύς ὁ εὐχή , πολύς ὁ καρτερία , πολύς ὁ προσδοκία , ἵνα δύναμαι ἐπιτυγχάνω ὁ ἐπαγγέλλω ἐγώ ἀγαθός . εἶπον οὖν καί ἐγώ · ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός · μᾶλλον δέ μή ἐπωμῶν μόνος , ἀλλά καί οὗτος φρονέω · κἀν ἕτερος τις ἐγώ ἐγκαλέω , μή ὀργίζω . ἀκούω ἐκεῖνος , ὅτι οὐ εἰμί ὡς οὗτος ὁ τελώνης , καί οὖον καρεκύθη , ἀλλά κατανύσσομαι · εἰδοί δέ ὁ Νίκη · , καί ἀποτίθημι ὁ δνεῖδος . Ἐπής ἐκεῖνος ὁ τρώσμα , ἐκῆψεν οὗτος ὁ φάρμακον . λέγω τοίνυν · ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός · πλήν κἀν ἕτερος εἶπον , μή ἀγανακτέω . ἐάν δέ αὐτός μέν λέγω μυρίος ἑαυτοῦ κακός , παρά έτερος δέ ἀκούω δυσχεραίνω , οὐ οὗτος ταπεινοφροσύνη [ 253 ] εἰμί οὐδέ ἐξομολόγησις , ἀλλά ἐπίδειξις καί κενοδοξία . ἐπίδειξις εἰμί , φημί , ἑαυτοῦ ἁμαρτωλός καλέω ; Ναίς · ταπεινοφροσύνη γάρ λαμβάνω δόξα , θαυμάζω , ἐγχυμίζω · ἐάν δέ ἐναντίος εἶπον ἑαυτοῦ , καταφρονέω . Ἄστυ καί οὗτος δόξα ἕνεκα ποιέω . τις δέ εἰμί ταπεινοφροσύνη ; ὁ ἕτερος ὀνειδίζω φέρω , ὁ ἐπιγιγνώσκω ὁ ἁμάρτημα , ὁ φέρω ὁ κακηγορία . καί οὐδέ οὗτος ταπεινοφροσύνη ἄν εἰμί , ἀλλά εὐγνωμοσύνη . νῦν δέ ἑαυτοῦ μέν λέγω ἁμαρτωλός , ἀνάξιος , μυρίος δσοι · ἄν δέ ἕτερος , τός ἐγώ ἐν οὗτος προσφέρω , χαλεπαίνω , ἀγριαίνω . ὄρνυμι ὅτι οὐ εἰμί ἐξομολόγησις , οὐδέ εὐγνωμοσύνη ; Ἐπεῖς σαυτοῦ εἰμί τοιοῦτος · μή ἀγανακτέω καί παρά έτερος ἀκούω , καί ἐλέγχω · οὗτος καί ὁ ἁμάρτημα κουφίζω , ὅταν ἕτερος ὀνειδίζω · ἑαυτοῦ μέν γάρ βάρος επιτηθεισος , οὖον δέ εἰς φιλοσοφία νάσσω . Ἄκουος · τίς φημί ὁ μακάριος Δαυίδ , ἡνίκα χατηράτω αὐτός ὁ Σαμελ . ἄφες αὐτός , φημί · ὁ Κύριος ἐντέλλω αὐτός , ὅπως ὁράω ὁ ταπείνωσις ἐγώ · καί ἀνταποδίδωμι ἐγώ Κύριος ἀγαθός ἀντί ὁ κατάρα αὖος -