joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0198.1
ἡλίῳ καὶ τῇ σελήνῃ . Ἐνταῦθα οἱ λέγοντες τὸν οὐρανὸν σφαῖραν εἶναι , πρὸς τοῦτο τί ἂν εἴποιεν ; Διὰ τί γὰρ μὴ εἴπα , Στήθι ὁ ἥλιος , ἀλλὰ προσέθηκε , Στήθω ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαὼν , καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Ἐλώμ ; Τούτ' ἐστι , Μείζωσα τὴν ἡμέραν ἐργασάσθω . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Ἐξεῖναι γένουν · ἀνεπώδίας γὰρ ὁ ἥλιος . Ἄλλὰ τοῦτο ἔκεινον θαυμαστέον , τὸ τὴν ἐναντίαν ἰδεῖν πάλιν ὁδὸν , μῆπως περιελθόντα τὸν δρόμον . Ἄλλὰ τούτων ἡμῖς μείζωνα ἐπιτετυξόμεθα , ἐὰν θελῶμεν . Τίνα γὰρ ἡμῖν ἐπηγγείλατο ὁ Χριστός ; Οὐχὶ ἡλίον στήσαιεν , οὐδὲ σελήνην , οὐδὲ ἀναποδίσαιεν ἡλίον , ἀλλὰ τί ; Ἐλεενσόμεθα πρὸς αὐτὸν ἐγὼ καὶ ὁ Πατήρ , φησί , καὶ μοιρὴ παρ' αὐτῶ ποιήσομεν . Τί μοι δεῖ ἡλίου καὶ σελήνης , καὶ τῶν θαυμάτων τούτων , αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου πάντων παρ' ἐμοὶ καταγυμνίου καὶ ἐνιδρυμένου · οὗ δεῖ μοι τοῦτου . Τί γὰρ δεῖ μοι τινος τούτων ; αὐτὸς ἔστι μοι εἰς ἥλιον καὶ σελήνην καὶ εἰς φῶς . Εἴπε γὰρ ποτε , τί ἐβούλου , εἰς βασιλεία εἰσελθὼν , δυνηθῆναι τι τῶν [ 251 ] πεπηγότων μεταρρυθμισάμεν , ἢ τὴν βασιλεία οὐτῶς οἰκτιυσάσθαι , ὡς πεῖσαι πρὸς αὐ καταγύμνιον ; οὐ πολλῷ μᾶλλον τοῦτο , ἢ ἐκεῖνο ; Τί δα ; οὗ θαυμαστὸν , εἴπερ ἀνθρώπου ἐπιτάττει ταῦτα ἄ καὶ ὁ Χριστός ; Ἄλλ' ὁ Χριστός , φησίν , οὐ δέεται τοῦ Πατρός , ἀλλ' αὐθεντικῶς ποιεῖ . Καλῶς · οὐκοῦν ὁμολόγησον πρῶτον καὶ εἴπα , ὅτι οὐ δεῖται τοῦ Πατρός , καὶ αὐθεντικῶς ποιεῖ · καὶ τότε σε ἐρήσομαι πάλιν , μᾶλλον δὲ διδάξω περὶ τῆς εὐχῆς ἧς ποιεῖται , ὅτι συγκαταβάσκει καὶ οἰκονομίας ἔχ ( οὗ γὰρ δὴ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυὴ ἀλάττων ἦν ὁ Χριστός ) , καὶ τοῦ δύνασθαι διδάσκειν ἡμᾶς χωρὶς εὐχῆς . Ὅπερ γὰρ διδασκάλου ἀκούων ψαλλίζοντος καὶ τὰ στοιχεῖα καταλέγοντος , οὐ φῆς αὐτὸν ἀγνοεῖν , καὶ ὅταν ἐρωτῇ , ποῦ ἐστι τοῦτο τὸ στοιχεῖον , οὐδὲ ὅτι οὐκ ἀγνοοῦν ἐρωτᾷ , ἀλλὰ τὸν μαθητεύοντα θέλων ἐνγυαίνειν · οὕτω καὶ ὁ Χριστος οὐ δεόμενος εὐχῆς ἐποιεῖτο τὴν εὐχήν , ἀλλὰ σὲ θέλων ἐνγυαίνειν , ἵνα συνεχῶς προσῆχῃ τῇ εὐχῇ , ἵνα ἀδιαλείπτως , ἵνα νηφνόντως , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀγρυπνίας ταύτην ποιῆς . Ἄγρυπνεῖν δὲ οὐ τὸ νυκτὸς ἐγείρεσθαι λέγω μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ἐν ἡμέρᾳ νήφειν ἐν ταῖς προσευχαῖς · ἀγρυπνος γὰρ καλεῖται ὁ τοιοῦτος . Ἐπεὶ ἐστι καὶ νυκτὸς εὐχόμενον καθεύδειν , καὶ ἐν ἡμέρᾳ μὴ αὐχόμενον ἀγρυπνεῖν , ὅταν ἡ ψυχὴ τεταμένη ἢ πρὸς τὸν Θεόν , ὅταν ἐνοσῇ τινὶ διαλέγεται , πρὸς τινὰ ὁ λόγος αὐτῆ , ὅταν λάβῃ ἐν νῷ ὅτι ἄγγελοι παρεστήκασιν μετὰ τρόμου καὶ φόβου , αὐτὸς δὲ προσῆν χασμένος καὶ κνώμενος . Μέγα ὅπλον εὐχή , ἐὰν μετὰ τῆς προσήκουσης γίνηται διανοίας . Καὶ ἵνα μάθῃς αὐτῆς τὴν ἰσχύν , σκόπει ἐντεῦθεν · Ἀνασχογνυίας καὶ ἀδικίας καὶ ὁμότητος καὶ ἱταμότητος ἐκράτησεν ἡ συνεχὴς ἐντευξις · Ἀκούσατε γὰρ , φησί , τί ὁ κριτὴς λέγει τῆς ἀδικίας . Καὶ ὅκουν πάλιν ἐκράτησε · καὶ ὅπερ οὐκ ἐποίησε φιλία , τοῦτο ἐποίησεν ἐντεῦθεν συνεχὴς · Καὶ εἰ μὴ διὰ τὸ φίλον αὐτοῦ εἶναι , φησί , δώσει αὐτῷ , Διὰ γε διὰ τὴν θρασύτην αὐτοῦ δναστάς δώσει αὐτῷ . Καὶ ἀνέδειξεν οὐκ ἀξίαν ἐποίησεν ἡ συνεχὴς κενασδρία · Οὐκ ἐστι , φησί , καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων , καὶ βαλεῖν τοῖς κυνάρδίοις . Ἡ δέ , Ναί , φησί , Κύριε · καὶ γὰρ τὰ κνάρδια ἐσθίει ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν . ε' . Προσέχωμεν τοίνυν τῇ εὐχῇ · μέγα ὅπλον ἐστιν [ 252 ] ἐὰν μετὰ ἐκτενείας γίνηται , ἐὰν χωρὶς κενωδοξίας , ἐὰν μετὰ ψυχῆς εὐλ.κρινούς . Αὕτη πολέμου ;
Lemmas: ἥλιος καί ὁ σελήνη . ἐνταῦθα ὁ λέγω ὁ οὐρανός σφαῖρα εἰμί , πρός οὗτος τίς εἄν εἶπον ; Ζεύς τίς γάρ μή εἶπον , ἵστημι ὁ ἥλιος , ἀλλά προστίθημι , στήνομαι ὁ ἥλιος κατά Γαβαών , καί ὁ σελήνη κατά φάραγξ Ἐλώμ ; οὗτος εἰμί , μειζω ὁ ἡμέρα ἐργάζομαι . οὗτος καί ἐπί ὁ ἔξεστι γίνομαι · ἀνεπώδίας γάρ ὁ ἥλιος . ἀλλά οὗτος ἐκεῖνος θαυμαστέος , ὁ ὁ ἐναντίος ὁράω πάλιν ὁδός , μήπως περιέρχομαι ὁ δρόμος . ἀλλά οὗτος ἡμεῖς μείζων ἐπιτυγχάνω , ἐάν ἐθέλω . τίς γάρ ἐγώ ἐπαγγέλλω ὁ Χριστός ; οὐ ἥλιος ἵστημι , οὐδέ σελήνη , οὐδέ ἀναποδίζω ἥλιος , ἀλλά τίς ; ελεενσομεθη πρός αὐτός ἐγώ καί ὁ Πατήρ , φημί , καί μοῖρα παρά αὐτός ποιέω . τις ἐγώ δεῖ ἥλιος καί σελήνη , καί ὁ θαῦμα οὗτος , αὐτός ὁ δεσπότης πᾶς παρά ἐγώ καταγυμνιον καί ἐνιδρύω · ὅς δεῖ ἐγώ οὗτος . τις γάρ δεῖ ἐγώ τις οὗτος ; αὐτός εἰμί ἐγώ εἰς ἥλιος καί σελήνη καί εἰς φάος . εἶπον γάρ ποτός , τίς βούλομαι , εἰς βασίλειος εἰσέρχομαι , δύναμαι τίς ὁ [ 251 ] πήγνυμι μεταρρυθμίζω , ἢ ὁ βασίλειος οὐτάω οικτιυω , ὡς πείθω πρός αὖος καταγύμνιον ; οὖον πολύς μᾶλλον οὗτος , ἢ ἐκεῖνος ; τις δα ; ὅς θαυμαστός , εἴπερ ἄνθρωπος ἐπιτάσσω οὗτος ὅς καί ὁ Χριστός ; ἄλλος ὁ Χριστός , φημί , οὖον δήω ὁ πατήρ , ἀλλά αὐθεντικός ποιέω . καλῶς · οὐκοῦν ὁμολογέω πρῶτος καί εἶπον , ὅτι οὖον δήω ὁ πατήρ , καί αὐθεντικός ποιέω · καί τότε σύ ἔρομαι πάλιν , μᾶλλον δέ διδάσκω περί ὁ εὐχή ὅς ποιέω , ὅτι συγκαταβαίνω καί οἰκονομία ἔχω ( ὅς γάρ δή ὁ Ἰησοῦς ὁ ναύω ἀλλάσσω εἰμί ὁ Χριστός ) , καί ὁ δύναμαι διδάσκω ἐγώ Χωρὶς εὐχή . ὅπερ γάρ διδάσκαλος ἀκούω ψάλλω καί ὁ στοιχεῖον καταλέγω , οὖον φημί αὐτός ἀγνοέω , καί ὅταν ἐρωτάω , ποῦ εἰμί οὗτος ὁ στοιχεῖον , οὐδέ ὅτι οὐ ἀγνοέω ἐρωτάω , ἀλλά ὁ μαθητεύω ἐθέλω φέρω · οὗτος καί ὁ Χριστος οὖον δήω εὐχή ποιέω ὁ εὐχή , ἀλλά σύ ἐθέλω φέρω , ἵνα συνεχῶς προσάγω ὁ εὐχή , ἵνα ἀδιαλείπτως , ἵνα νήφω , καί μετά πολύς ὁ ἀγρυπνία οὗτος ποιός . ἀγρυπνέω δέ οὖον ὁ νύξ ἐγείρω λέγω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐν ἡμέρα νήφω ἐν ὁ προσευχή · ἄγρυπνος γάρ καλέω ὁ τοιοῦτος . ἐπεί εἰμί καί νύξ εὔχομαι καθεύδω , καί ἐν ἡμέρα μή αὔχω ἀγρυπνέω , ὅταν ὁ ψυχή τείνω ἢ πρός ὁ Θεός , ὅταν νοσέω τις διαλέγω , πρός τις ὁ λόγος αὐτῆ , ὅταν λαμβάνω ἐν νάω ὅτι ἄγγελος παρίστημι μετά τρόμος καί φόβος , αὐτός δέ πρόσειμι χάζω καί κνάω . Μέγης ὅπλον εὐχή , ἐάν μετά ὁ προσήκω γίγνομαι διάνοια . καί ἵνα μανθάνω αὐτός ὁ ἰσχύς , σκοπέω ἐντεῦθεν · ανασχογνυια καί ἀδικία καί ομοτητη καί ἱταμότητα κρατέω ὁ συνεχής ἔντευξις · ἀκούω γάρ , φημί , τίς ὁ κριτής λέγω ὁ ἀδικία . καί Οκούν πάλιν κρατέω · καί ὅσπερ οὐ ποιέω φίλιος , οὗτος ποιέω ἐντεῦθεν συνεχής · καί εἰμί μή διά ὁ φίλος αὐτός εἰμί , φημί , δίδωμι αὐτός , Ζεύς γε διά ὁ θρασύτης αὐτός δναστάς δίδωμι αὐτός . καί ἀναδείκνυμι οὐ ἄξιος ποιέω ὁ συνεχής κενασδρία · οὐ εἰμί , φημί , καλός λαμβάνω ὁ ἄρτος ὁ τέκνον , καί βάλλω ὁ κυνάρδίοις . ὁ δέ , Ναίς , φημί , κύριος · καί γάρ ὁ κνάρδια ἐσθίω ἀπό ὁ τράπεζα ὁ κύριος αὐτός . εἰ . προσέχω τοίνυν ὁ εὐχή · μέγας ὅπλον εἰμί [ 252 ] ἐάν μετά ἐκτένεια γίγνομαι , ἐάν Χωρὶς κενοδοξία , ἐάν μετά Ψυχή ευλ.κρινοος . Ἄτη πόλεμος ;