joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0225.1
τανοίας μειῶνα . Ὁ δὲ λέγει , τοῦτό ἐστι · Μὴ πίσωμεν πτώμα ἀνάτον · ὡς οὐ ἡ χυλαία τὰ πράγμα , εὐχολον γενέσθαι ὁρθόν · ἄν δὲ ἐκτραπώμεν , τὶ ἔσται λοιπόν ; Τοὺς μὲν γὰρ μηδέπω πεισοὺν οὕτω διαλέγεται , τῷ φόβῳ συγχροτῶν αὐτούς , καὶ φησὶν ὅτι οὐχ ἐστι · πεισόντα παραμυθίας τυχεῖν · τοὺς δὲ πεισοσιν , ὥστε μὴ εἰς ἀπόγνωσιν ἐμπεσεῖν , τάναντία παραινεῖ , οὕτω λέγων · Τεκνία μου , οὐδὲ σάλον ὁδῶρω , ἄχρις οὐ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν · καὶ πάλιν , Οἱτινες ἐν νόμῳ δικαιοῦσθε , τῆς χάριτος ἐξεπέσετε . Ἰδοὺ μαρτυρεῖ ὅτι · ἐξέπεσον . Ὁ μὲν γὰρ ἄντιως , ἀκούων ὅτι πεισόντα οὐχ ἔστι συγγνώμης τυχεῖν , σφοδρότερος ἔσται , καὶ ἀπφαλλέτερος περὶ τὴν στάσιν · καὶ μὴντοι καὶ περὶ τὸν πεπτωκότα τῇ αὐτῇ χρήσῃ σφοδρότητι , οὐδέποτε ἀναστήσεται · ποῖα γὰρ ἐλπίς ; τὴν μεταβολὴν ἐπιβλέψεται ; Οὐ μόνον δὲ φησιν , Ἐξέκραψαν , ἀλλὰ καὶ , Ἐξέχρησεν · οὐ τοίνυν ἐκβάλλει μετάνοιαν , λέγων , Μετανοίας τόπον οὐχ εὑρεῖ · ἀλλ’ ἀσφαλίζεται αὐτοὺς μᾶλλον διὰ τούτου πρὸς τὸ μὴ πεσεῖν . Ὡσα τοίνυν ἀπίστοιςιν τῇ γένειν , ταῦτα ἀναμνησκέδασαν · ὅσοι νομίζουσι ἀτιμώρητα ἀμαρτάνειν , ταῦτα λογίζεσθωσαν . Διὰ τί Ἠσαΐ οὐχ ἔτυχε συγγνώμης ; Ὅτι οὐ μετενόησεν ὡς ἔχρήν . [ 288 ] γ . Οὐδεὶς ἴδειν μετάνοιαν ἀφρίσιν . Ἀκούσων τὴν τοῦ Πέτρου μετάνοιαν μετὰ τὴν ἀρνήσιν . Διηγούμενος , γὰρ ἡμῖν τὰ κατ’ αὐτὸν ὁ εὐαγγελιστής , φησὶ , Καὶ ἐξελθὼν ἔξω , ἐκλαυσεν πικρῶς . Διὰ τοῦτο καὶ ἀρεῖτῃ αὐτῷ τὸ τοιούτον ἀμάρτημα , ὅτι μετανόησεν ὁν ἔδει τρόπον . Καὶτοῦ οὕτω τὸ ὕμᾶ προσενεγκετο , οὕτω ἡ θυσία ἐγεγένητο , οὕτω ἦστο ἡ ἀμαρτία , ἔτι ἐκράτει καὶ ἐτυράννει . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι οὐχ οὕτω ῥαθυμίας ἢν ἡ ἀρνήσις , ὅσον ἐγκαταλείψαις τοῦ Θεοῦ παιδεύοντος αὐτὸν εἰδέναι τὰ ἀνθρώπινα μέτρα , καὶ μὴ ἀντιλέγειν τοῖς παρὰ τοῦ διδασκάλου λεγομένοις , μηδὲ μαίεσθαι τῶν ἄλλων φρονεῖν , ἀλλ’ εἰδέναι ὅτι χωρὶς Θεοῦ οὐδὲν γενέσθαι δυνατὸν , καὶ ὅτι , Ἐὰν μὴ ὁ Κύριος ὀικον οἰκοδομῆσῃ , εἰς μάτνην ἐκοπιάσων οἱ οἰκοδομοῦντες αὐτόν · ἄκουσε πῶς ἀσφαλίζομενος , καὶ πεῖθων μετριάζειν , εἶπε πρὸς αὐτὸν μόνον ὁ Χριστός · Σίμων , Σίμων , Ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἐξήτησατο σινιδῶσαι σε ὡς τὸν σῖτον , κἀγὼ ἐδεήθην περὶ σοῦ , ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου . Ἐπειδὴ γὰρ εἴδως ἢν αὐτὸν μέγα φρονεῖν , συνεῖδεναι ἑαυτὴν ὅτι μᾶλλον ἀπάντων ἀγαπᾷ τὸν Χριστὸν , διὰ τοῦτο συγχωρεῖται πεσεῖν , ἀπαρνήσασθαι τὸν διδάσκαλον , διὰ τοῦτο καὶ κλαίει πικρῶς , καὶ τὰ ἄλλα τὰ ἐξῆς τοῦ κλαυθμοῦ ὁμοίως ποιεῖ . Τί γὰρ οὐχ ἐποίησε ; μυρίους κινδύνους ἑαυτὸν περιέδιδε μετὰ ταῦτα , διὰ πάντων δείκνυς αὐτῷ τὴν ἀνδρείαν καὶ τὸ παράστημα τῆς ψυχῆς . Μετενόησε καὶ ὁ Ἰούδας , ἀλλὰ κακῶς · ἀπήγξατο γάρ . Μετενόησεν , ὅπερ ἔχρη , καὶ Ἠσαΐ · Μετενόησε δὲ οὐτὸς οὐδὲ μετενόησεν · τὸ γὰρ δάκρυα οὐχ ἢν μετάνοια , ἀλλὰ ἱπηρεῖας καὶ θυμοῦ μᾶλλον · καὶ δείκνυσι τὰ ἐξῆς . Μετενόησεν ὁ μακάριος Δαυὶδ οὕτως λέγων · Λούσωκαθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου , ὁν δάκρυσι μου τὴν στρωμνὴν μου βρέξω · καὶ τὴν πικλαὶ γεγεννημένην ἀμαρτίαν , μετὰ τοσαύτας ἔτη , μετὰ τοσαύτας γενεάς , ὡς νεωστὶ συμβέβηκεν ἐπενόει . Τὸν γὰρ μετανοοῦντα οὐχ ὀργίζεσθαι
Lemmas: τανοια μειώνω . ὁ δέ λέγω , οὗτος εἰμί · μή πίσω πτώμα ἄνατος · ὡς οὖον ὁ χυλειος ὁ πράγμα , ευχολος γίγνομαι ὀρθός · ἄν δέ ἐκτρέπω , τίς εἰμί λοιπός ; ὁ μέν γάρ μηδέπω πείθω οὗτος διαλέγω , ὁ φόβος συγχροος αὐτός , καί φημί ὅτι οὐ εἰμί · πείθω παραμυθία τυγχάνω · ὁ δέ πείθω , ὥστε μή εἰς ἀπόγνωσις ἐμπίπτω , τἀναντία παραινέω , οὗτος λέγω · τεκνίον ἐγώ , οὐδέ σάλος ὁδωρέω , ἄχρι οὖον μορφόω Χριστός ἐν σύ · καί πάλιν , ὅστις ἐν νόμος δικαιόω , ὁ χάρις ἐκπίπτω . ἰδέ μαρτυρέω ὅτι · ἐκπίπτω . ὁ μέν γάρ ἀντιάω , ἀκούω ὅτι πείθω οὐ εἰμί συγγνώμη τυγχάνω , σφοδρός εἰμί , καί ἀπφαλλέτερος περί ὁ στάσις · καί μήντος καί περί ὁ πίπτω ὁ αὐτός χράω σφοδρότης , οὐδέποτε ἀνίστημι · ποῖος γάρ ἐλπίς ; ὁ μεταβολή ἐπιβλέπω ; οὖον μόνος δέ φημί , Ἐξέκραψαν , ἀλλά καί , Ἐξέχρησεν · οὖον τοίνυν ἐκβάλλω μετάνοια , λέγω , μετάνοια τόπος οὐ εὐρύς · ἀλλά ἀσφαλίζω αὐτός μᾶλλον διά οὗτος πρός ὁ μή πίπτω . ὠθέω τοίνυν ἄπιστος ὁ γένος , οὗτος ἀναμιμνήσκω · ὅσος νομίζω ἀτιμώρητος ἁμαρτάνω , οὗτος λογίζομαι . Ζεύς τίς Ἠσαΐ οὐ τυγχάνω συγγνώμη ; ὅτι2 οὖον μετανοέω ὡς χρή . [ 288 ] γ . οὐδείς ὁράω μετάνοια ἀφρίς . ἀκούω ὁ ὁ Πέτρος μετάνοια μετά ὁ ἄρνησις . διηγέομαι , γάρ ἐγώ ὁ κατά αὐτός ὁ εὐαγγελιστής , φημί , καί ἐξέρχομαι ἔξω , καλέω πικρός . Ζεύς οὗτος καί ἀρέσκω αὐτός ὁ τοιοῦτος ἁμάρτημα , ὅτι μετανοώ εἰμί ἐσθίω τρόπος . καΐτης οὗτος ὁ ὑμέτερος προσφέρω , οὗτος ὁ θυσία γίγνομαι , οὗτος ἦστο ὁ ἁμαρτία , ἔτι κρατέω καί τυραννέω . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὐ οὗτος ῥᾳθυμία εἄν ὁ ἄρνησις , ὅσος ἐγκαταλείπω ὁ Θεός παιδεύω αὐτός οἶδα ὁ ἀνθρώπινος μέτρον , καί μή ἀντιλέγω ὁ παρά ὁ διδάσκαλος λέγω , μηδέ μαίομαι ὁ ἄλλος φρονέω , ἀλλά οἶδα ὅτι Χωρὶς Θεός οὐδείς γίγνομαι δυνατός , καί ὅτι , ἐάν μή ὁ Κύριος οἶκος οἰκοδομέω , εἰς μάτνην κοπιάω ὁ οἰκοδομέω αὐτός · ἀκούω πῶς ἀσφαλίζω , καί πείθω μετριάζω , εἶπον πρός αὐτός μόνος ὁ Χριστός · Σίμων , Σίμων , ἰδέ ὁ Σατανᾶς ἐξαιτέω σινιδῶσαι σύ ὡς ὁ σῖτος , ἐγώ δήω περί σύ , ἵνα μή ἐκλείπω ὁ πίστις σύ . ἐπεί γάρ οἶδα εἄν αὐτός μέγας φρονέω , σύνοιδα ἑαυτοῦ ὅτι μᾶλλον ἀπαντάω ἀγαπάω ὁ Χριστός , διά οὗτος συγχωρέω πίπτω , ἀπαρνέομαι ὁ διδάσκαλος , διά οὗτος καί καλέω πικρός , καί ὁ ἄλλος ὁ ἑξῆς ὁ κλαυθμός ὁμοίως ποιέω . τις γάρ οὐ ποιέω ; μυρίος κίνδυνος ἑαυτοῦ περιοράω μετά οὗτος , διά πᾶς δείκνυμι αὐτός ὁ ἀνδρεῖος καί ὁ παράστημα ὁ Ψυχή . μετανοέω καί ὁ Ἰούδας , ἀλλά κακῶς · ἀπήγξατο γάρ . μετανοέω , ὅσπερ χράω , καί Ἠσαΐ · μετανοέω δέ οὗτος οὐδέ μετανοέω · ὁ γάρ δάκρυ οὐ εἄν μετάνοια , ἀλλά ἱπηρεῖας καί θυμός μᾶλλον · καί δείκνυμι ὁ ἑξῆς . μετανοέω ὁ μακάριος Δαυίδ οὕτως λέγω · Λούσωκαθ’ ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ , εἰμί δάκρυ ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω · καί ὁ πίκλα γεννάω ἁμαρτία , μετά τοσοῦτος ἔτος , μετά τοσοῦτος γενεά , ὡς νεωστί συμβαίνω ἐπινοέω . ὁ γάρ μετανοέω οὐ ὀργίζω