joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0233.3
ἑαυτόν . Ταύτην ζηλώσωμεν , ἀγαπητοί , δι' ἧς ἐσώθημεν · [ 300 ] ταύτην ἀγαπήσωμεν , ταύτην χρημάτων προτιμήσωμεν , καὶ γοῦς χρημάτων ψυχὴν ἐλεημοῦν ἐχωμεν . Οὐδὲν οὖτω χαρακτηριστικὸν Χριστιανῶ , ὡς ἐλεημοσύνη · οὐδὲν οὕτω καὶ ἀπιστοὺς καὶ πάντας θαυμάζουσι , ὡς ὅταν ἐλεῶμεν . Πολλαχοῦ γὰρ καὶ ἡμᾶς δεόμεθα τοῦ ἐλέους τούτου , καὶ πρὸς τὸν Θεὸν καθ' ἑκάστην λέγομεν · Κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος ἐλέησον ἡμᾶς . Πρῶτον αὐτοὶ ἀρχόμεθα · μᾶλλον δὲ οὐχ ἀρχόμεθα πρῶτον · καὶ γὰρ αὐτὸς ἤδη ἐπείλατο τὸν ἔλεον αὐτοῦ τὸν παρ' ἡμᾶς . Ἄλλ' , ἀγαπητοί , πλὴν δεύτεροι ἐπιμέλθε . Εἰ γὰρ ἄνθρωποι τὸν ἐλεήμονα , πλὴν μυρία ἐργάζεται ἀμαρτήματα , ἐλεοῦσι · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεὸς . Ἄκουε τοῦ προφήτου λέγοντος · Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία , φησί , κατεκάρεσκον ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ . Τοιούτωι γέννημα , ὡς ἐλαία γεννώμεθα · πάντοθεν βριθύμεθα ταῖς ἐντολαῖς · οὐ γὰρ ἀρκεῖ ὡς ἐλαίαν εἶναι , ἀλλὰ καὶ κατακάρεσκον . Εἰσὶ γὰρ οἱ ἐλεοῦντες ὀλίγα διδάσκον , ἢ διὰ παντὸς τὸν ἐπανατοῦ ὅπαξ , ἢ καθ' ἑκάστην ἐβδομάδα , ἢ τὸ τυχὸν προλέμανοι · οὕτοι ἐλαίαι μὲν εἰσιν , οὐ κατακάρεσκοι δέ , ἀλλὰ καὶ ἑφραῖ . Ὅτι μὲν γὰρ ἐλεοῦσιν , ἐλαίαι · ὅτι δὲ οὐ φιλοτίμως , οὐ κατακάρεσκοι ἐλαίαι . Ἄλλ' ἡμεῖς κατακάρεσκοι γεννώμεθα . Ὁ πολλὰκις εἴπον , καὶ λέγω νῦν · οὐ τῷ μέτρῳ τῶν διδομένων τὸ μέγεθος δεῖκνυται τῆς ἐλεημοσύνης , ἀλλὰ τῇ προαιρέσει τοῦ διδόντος . Τότε τὰ κατὰ τὴν χῆραν · καλὸν δὲ φέρει τοῦτο τὸ ὑπόδειγμα , ἵνα μηδὲ ὁ πέντης ἀπογινώσκῃ ἑαυτοῦ , ὁρῶν εἰς τὴν τὰ δύο λεπτά καταβαλοῦσαν . Ἡνεγκάτιν τινες καὶ τρίχας ἐν τῷ νεοῦ κατασπαῦν , καὶ οὐδὲ ὅτοι ἀπεβλήθησαν . Ἄλλ' εἰ μὲν χρυσίου ἔχοντες , τρίχας ἔφερον , ἐπικατάρατοι · εἰ δὲ τοῦτο ἔχοντες μόνον , τοῦτο ἤνεγκαν , ἀπόδεικτοι . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Κάιν ἐμέμφθη , οὐχ ἐπειδὴ φαῦλα προσήνεγκεν , ἀλλ' ἐπειδὴ ὅν εἶχε τὰ φαυλότερα · Ἐπικατάρατος , φησίν , ὃς ἔχει ἄρσεν , καὶ θυσιασθαρμέτω τῷ Θεῷ . Οὐχ ἀπλῶς εἴπεν , ἀλλ' ὁ ἔχων , φησί , καὶ φαιδρόμενος . Εἰ τοίνυν τις οὐχ ἔχει , ἀπήλλακται καὶ ἐγκλημάτων , μᾶλλον δὲ ἔχει μισθόν . Τὶ γὰρ δύο ὀβολῶν εὐτέλεστερον , καὶ τριχῶν οὐδαμινώτερον ; τὶ δὲ σεμιδάλεως κοτύλης ; ἀλλ' ὁμοῦ ταῦτα ἡδοκίμησεν ὁμοίως τοῖς [ 301 ] μύχοις καὶ τῷ χρυσίῳ . Καθ' ὃ γὰρ ἔχει τις , εὐπρόσδεκτος , οὐ καθ' ὃ οὐκ ἔχει · καὶ , ὡς ἂν ἔχῃ , φησίν , ἡ χεὶρ σου , εὐ πολεῖ · διό , παρακαλῶ , κενώσωμεν προθύμως τὰ ὄντα εἰς τοὺς πέντας · κἂν ὀλίγα ἦ , τὸν αὐτὸν ληφόμεθα μισθὸν τοῖς τὰ πλείονα καταβάλλουσι , μᾶλλον δὲ πλείονα τῶν μυρία τάλαντα καταβαλλόντων . Ἄν ταῦτα ποιῶμεν , ἐπιτευξόμεθα τῶν ἀφάτων θησαυρῶν τοῦ Θεοῦ , ἂν μὴ ἀκούωμεν μόνον , ἀλλὰ καὶ πράττωμεν , ἂν μὴ ἐπαίνωμεν , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἔργων ἐπιδεικνύωμεν . Ἄν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ , ἐν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἑαυτοῦ . οὗτος ζηλόω , ἀγαπητός , διά ὅς σῴζω · [ 300 ] οὗτος ἀγαπάω , οὗτος χρῆμα προτιμάω , καί πέλαγος χρῆμα ψυχή ἐλεημοῦν ἔχω . οὐδείς οὗτος χαρακτηριστικός Χριστιανός , ὡς ἐλεημοσύνη · οὐδείς οὗτος καί ἄπιστος καί πᾶς θαυμάζω , ὡς ὅταν ἐλεέω . πολλαχοῦ γάρ καί ἐγώ δήω ὁ ἔλεος οὗτος , καί πρός ὁ θεός κατά ἕκαστος λέγω · κατά ὁ μέγας σύ ἔλεος ἐλεέω ἐγώ . Πρῶτος αὐτός ἄρχω · μᾶλλον δέ οὐ ἄρχω πρῶτος · καί γάρ αὐτός ἤδη ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔλεος αὐτός ὁ παρά ἐγώ . ἄλλος , ἀγαπητός , πλήν δύο ἐπιμελέομαι . εἰμί γάρ ἄνθρωπος ὁ ἐλεήμων , πλήν μυρίος ἐργάζομαι ἁμάρτημα , ἐλεέω · πολύς μᾶλλον ὁ θεός . Ἄκουος ὁ προφήτης λέγω · ἐγώ δέ ὡσεί ἐλαία , φημί , κατακεράννυμι ἐν ὁ οἶκος ὁ Θεός . τοιοῦτος γέννημα , ὡς ἐλαία γεννάω · πάντοθεν βρίθω ὁ ἐντολή · οὖον γάρ ἀρκέω ὡς ἐλαία εἰμί , ἀλλά καί κατακάρεσκον . εἰσί γάρ ὁ ἐλεέω ὀλίγος διδάσκω , ἢ διά πᾶς ὁ ἐπαναθέω ὅπαξ , ἢ κατά ἕκαστος ἑβδομάς , ἢ ὁ τυγχάνω προλέμανοι · οὕτος ἐλαία μέν εἰμί , οὖον κατακάρεσκοι δέ , ἀλλά καί ἑφραῖ . ὅτι2 μέν γάρ ἐλεέω , ἐλαία · ὅτι δέ οὖον φιλότιμος , οὖον κατακάρεσκοι ἐλαία . ἄλλος ἐγώ κατακάρεσκοι γεννάω . ὁ πολλάκις εἶπον , καί λέγω νῦν · οὖον ὁ μέτρον ὁ δίδωμι ὁ μέγεθος δείκνυμι ὁ ἐλεημοσύνη , ἀλλά ὁ προαίρεσις ὁ δίδωμι . τότε ὁ κατά ὁ χήρα · καλός δέ φέρω οὗτος ὁ ὑπόδειγμα , ἵνα μηδέ ὁ πέντη ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ , ὁράω εἰς ὁ ὁ δύο λεπτός καταβάλλω . φέρω τις καί θρίξ ἐν ὁ νεόω κατασπάω , καί οὐδέ ὅτῳ ἀποβάλλω . ἄλλος εἰμί μέν χρυσίον ἔχω , θρίξ φέρω , ἐπικατάρατος · εἰμί δέ οὗτος ἔχω μόνος , οὗτος φέρω , αποδεικτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ Κάϊς μέμφομαι , οὐ ἐπεί φαῦλος προσφέρω , ἀλλά ἐπεί ὅς ἔχω ὁ φαῦλος · ἐπικατάρατος , φημί , ὅς ἔχω ἄρσην , καί θυσιάζω ὁ Θεός . οὐχ ἀπλόος εἶπον , ἀλλά ὁ ἔχω , φημί , καί φαιδρόμενος . εἰμί τοίνυν τις οὐ ἔχω , ἀπαλλάσσω καί ἔγκλημα , μᾶλλον δέ ἔχω μισθός . τίς γάρ δύο ὀβολός ευτελέστερος , καί θρίξ οὐδάμινος ; τίς δέ σεμίδαλις κοτύλη ; ἀλλά ὁμοῦ οὗτος ηδοκιπαραμαω ὁμοίως ὁ [ 301 ] μυχός καί ὁ χρυσίον . κατά ὅς γάρ ἔχω τις , εὐπρόσδεκτος , οὖον κατά ὅς οὐ ἔχω · καί , ὡς εἄν ἔχω , φημί , ὁ χείρ σύ , εὕω πολύς · διό , παρακαλέω , κενόω προθύμως ὁ εἰμί εἰς ὁ Πέντας · κἀν ὀλίγος εἰμί , ὁ αὐτός λαμβάνω μισθός ὁ ὁ πλείων καταβάλλω , μᾶλλον δέ πλείων ὁ μυρίος τάλαντον καταβάλλω . ἄν οὗτος ποιέω , ἐπιτυγχάνω ὁ ἄφατος θησαυρός ὁ Θεός , εἄν μή ἀκούω μόνος , ἀλλά καί πράσσω , εἄν μή ἐπαινέω , ἀλλά καί διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι . ἄν γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ , ἐν ὁ ἅγιος πνεῦμα , δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .