joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0032.2
δ . Ταῦτ’ οὖν εἰδότες , μηδὲν ἐπανευγνώμεθα , μὴ μέγα φρονῶμεν . Εἰ γὰρ αὐτὸς Θεὸς ὢν καὶ Δεσπότης καὶ Θεοῦ Υἱός , οὐ παρετήρησατο μορφὴν δούλου λαβεῖν · πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς ἐπαντα δεῖ πᾶσαι , κἂν ταπεινῇ ἢ . Πόθεν γὰρ , εἴπé μοι , ἄνθρωπε , μέγα φρονεῖν ; ἀπὸ τῶν βουλητικῶν ; ἀλλὰ ταῦτα πρὸν ἢ φανῆναι παρατρέχει . Ἄλλ’ ἀπὸ τῶν πνευματικῶν ; ἀλλ’ ἐν καὶ τοῦτο ἐστι κατάρθρωμα πνευματικῶν , τὸ μὴ μέγα φρονεῖν . Διὰ τοῦτο μέγα φρονεῖς ; διὰ κατόρθωσιν ; Ἀκούσον τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ὅταν ποιήσητε πάντα , λέγετε ὅτι , ἄρτιοι δοῦλοι ἐσμεν · ὅ γὰρ ὠφελούμεν ποιήσαι , πεποίηκαμεν . Ἄλλὰ διὰ τὸν πλοῦτον μέγα φρονεῖς ; διὰ τί , εἴπé μοι ; οὐχ ἡκούσας ὅτι γυμνοῖ ἐξήλθομεν εἰς [ 21 ] τὸν βίον , γυμνοὶ καὶ ἀπελεύσομεθα ; μᾶλλον δὲ , οὐχ ὁρῶς τοὺς πρὸ σοῦ ἐρήμους καὶ γυμνοὺς ἀπελθόντας ; Τίς τὰ ἀλλότρια ἔχων μέγα φρονεῖ ; Οἱ γὰρ βουλομένοι αὐτοὺς χρῆσθαι εἰς σκλαβίαν μόνην ἀπόλαυσιν , ἀφαιροῦνται αὐτὰ καὶ ἀποντες , καὶ πρὸ μὲν τῆς τελευτῆς πολλάκις , ἐν δὲ τῇ τελευτῇ πάντως . Ἄλλ’ ἡμεῖς ζῶντες αὐτοῖς , φησίν , οὐ βουληθῆμεθα , χρῆσθαι . Μάλιστα μὲν οὐδὲνα ἂν τις ἴδοι ταχέως , ὡς βούλεται , τοῖς οὕσι χρῆσθαι · εἰ δὲ τις καὶ χρῆν · τοῦ δὲ βούλεται , οὐδὲ τοῦτο μέγα · βραχύταρό δὲ παροῦν καιρόν · πρὸς τοὺς αἰῶνας τοὺς ἀτελεύτητους . Μέγα φρονεῖς , ἄνθρωπε , διὰ πλοῦτον ; εἰπé μοι , πῶς ἔχειν ; τοῦτο γὰρ καὶ λόγους περιγίνεται καὶ λέξεις καὶ ἀνθρωπίνους καὶ μαλακοὺς καὶ πόρνας καὶ πᾶσι τοῖς πονηροῖς . Διὰ τοῦτο μέγα φρονεῖς ; Εἰ μὲν γὰρ εἰς δόξαν αὐτὸν χρῆσαι , οὐκ ἀρχεῖται μέγα φρονεῖν , ἵνα μὴ λυμῆν τὴν ἐντολὴν · εἰ δὲ οὐκ εἰς δόξαν , τοῦτο πρὸς βραχὺ μὲν σθενύνων τὴν ψυχὴν , ὕστερον δὲ ἀνὰ πᾶν τὴν ψυχὴν , μέγα ἀφελεί φρονεῖν ; Τί δὲ , εἰ τὸ πλείονα φροντίζει εἰκῇ , διὰ τοῦτο ἀφελεί μέγα φρονεῖν ; Διὰ τί , εἴπé μοι ; ἐπειδὴ πολλοὺς ἔχει δεσπότας ; ἐπειδὴ μυρίαις μερίμναις ; ἐπειδὴ πολυλεύσσει σε πολλοί ; Ἄλλὰ τοῦτο δουλείας ἐστίν . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι δουλεύεις αὐτοῖς , ἀκούε σαφῶς · τὰ δὲ πάντα πάντων τῶν ἐν ἡμῖν ἐστιν ὅπου χρησμᾶ ἐστιν , οἷον ἡ ὀργὴ πολλοῦ χρησίμη · θυμὸς γὰρ , φησίν , ἀδίκος οὐκ ἀδικοῦσθαι · ὥστε ἐστὶ καὶ δικαίως θυμοῦσθαι . Καὶ πάλιν , Ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῇ , ἄνθρωπος ἐστὶν τῇ κρίσει . Πάλιν ὁ ζηλῶν καλὸν καὶ ἡ ἐπιθυμία , ἢ μὲν , ὅταν εἰς παιδοποιίαν γένηται , ὁ δὲ , ὅταν πρὸς τὰ καλὰ τὴν μίμησιν ἡ . Ὡσπερ καὶ Παῦλος λέγει · Καλὸν δὲ τὸ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε · καὶ πάλιν , Ζηλοῦτε δὲ χαρίσματα καὶ κρεῖττονα . Ἄστα ἀμφότερα χρήσιμα . Ἡ μὲν τοῦ ἀπόνοια οὐδαμοῦ καλόν , ἀλλὰ πανταχοῦ ἀχρήστον καὶ βλαβερόν .
Lemmas: δ . ταῦτα οὖν οἶδα , μηδείς ἐπανευγνώμεθα , μή μέγας φρονέω . εἰμί γάρ αὐτός θεός εἰμί καί Δεσπότης καί Θεός υἱός , οὖον παρατηρέω μορφή δοῦλος λαμβάνω · πολύς μᾶλλον ἐγώ πᾶς δεῖ πᾶς , κἀν ταπεινός ἢ . πόθεν γάρ , εἶπον ἐγώ , ἄνθρωπος , μέγας φρονέω ; ἀπό ὁ βουλητικός ; ἀλλά οὗτος πρόειμι ἢ φαίνω παρατρέχω . ἄλλος ἀπό ὁ πνευματικός ; ἀλλά ἐν καί οὗτος εἰμί κατάρθρωμα πνευματικός , ὁ μή μέγας φρονέω . Ζεύς οὗτος μέγας φρονέω ; διά κατόρθωσις ; ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · ὅταν ποιέω πᾶς , λέγω ὅτι , ἄρτιος δοῦλος εἰμί · ὅς γάρ ὀνίνημι ποιέω , ποιέω . ἀλλά διά ὁ πλοῦτος μέγας φρονέω ; διά τίς , εἶπον ἐγώ ; οὐ ἥκω ὅτι γυμνόω ἐξέρχομαι εἰς [ 21 ] ὁ βίος , γυμνός καί ἀπέρχομαι ; μᾶλλον δέ , οὐ ὁράω ὁ πρό σύ ἐρῆμος καί γυμνός ἀπέρχομαι ; Τῖς ὁ ἀλλότριος ἔχω μέγας φρονέω ; ὁ γάρ βούλομαι αὐτός χράω εἰς σκλαβία μόνος ἀπόλαυσις , ἀφαιρέω αὐτός καί ἄπειμι , καί πρό μέν ὁ τελευτή πολλάκις , ἐν δέ ὁ τελευτή πάντως . ἄλλος ἐγώ ζῶ αὐτός , φημί , οὖον βούλομαι , χράω . μάλιστα μέν οὐδείς εἄν τις ὁράω ταχέως , ὡς βούλομαι , ὁ εἰμί χράω · εἰμί δέ τις καί χράω · ὁ δέ βούλομαι , οὐδέ οὗτος μέγας · βραχύς δέ παρόω καιρός · πρός ὁ αἰών ὁ ατελεύτητος . Μέγης φρονέω , ἄνθρωπος , διά πλοῦτος ; εἶπον ἐγώ , πῶς ἔχω ; οὗτος γάρ καί λόγος περιγίγνομαι καί λέγω καί ἀνθρώπινος καί μαλακός καί πόρνη καί πᾶς ὁ πονηρός . Ζεύς οὗτος μέγας φρονέω ; εἰμί μέν γάρ εἰς δόξα αὐτός χράω , οὐ ἄρχω μέγας φρονέω , ἵνα μή λύω ὁ ἐντολή · εἰμί δέ οὐ εἰς δόξα , οὗτος πρός βραχύς μέν σθενυναω ὁ ψυχή , ὕστερος δέ ἀνά πᾶς ὁ ψυχή , μέγας ἀφαιρέω φρονέω ; τις δέ , εἰμί ὁ πλείων φροντίζω εἰκῇ , διά οὗτος ἀφαιρέω μέγας φρονέω ; Ζεύς τίς , εἶπον ἐγώ ; ἐπεί πολύς ἔχω δεσπότης ; ἐπεί μυρίος μέριμνα ; ἐπεί πολυλευσσω σύ πολύς ; ἀλλά οὗτος δουλεία εἰμί . καί ἵνα μανθάνω ὅτι δουλεύω αὐτός , ἀκούω σαφῶς · ὁ δέ πᾶς πᾶς ὁ ἐν ἐγώ εἰμί ὅπου χρῆσμα εἰμί , οἷος ὁ ὀργή πολύς χρήσιμος · θυμός γάρ , φημί , ἄδικος οὐ ἀδικέω · ὥστε εἰμί καί δικαίως θυμόω . καί πάλιν , ὁ ὀργίζω ὁ ἀδελφός αὐτός εἰκῇ , ἄνθρωπος εἰμί ὁ κρίσις . πάλιν ὁ ζηλόω καλός καί ὁ ἐπιθυμία , ἢ μέν , ὅταν εἰς παιδοποιία γίγνομαι , ὁ δέ , ὅταν πρός ὁ καλός ὁ μίμησις ὁ . ὡς καί Παῦλος λέγω · κηλόν δέ ὁ ζηλόω ἐν καλός πάντοτε · καί πάλιν , ζηλόω δέ χάρισμα καί ἀγαθός . Ἄστα ἀμφότερος χρήσιμος . ὁ μέν ὁ ἀπόνοια οὐδαμοῦ καλός , ἀλλά πανταχοῦ ἄχρηστος καί βλαβερός .