joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0225.2
χρή οὐδὲ ἀγριαινεῖν , ἀλλὰ συντριβέσθαι ὡς κατεγνωσμένον , ὡς οὐχ ἔχοντα παράρρειαν , ὡς καταδεδεσμένον , ὡς ἀπὲ λλῶν σωθῆναι ὁφείλοντα μόνου , ὡς ἀγνώμονα περὶ τὸν εὐεργέτην φανέντα , ὡς ἀκάριστον , ὡς ἀδίκιον , ὡς μυρίων καλασίων ἀξίου . Ἐὰν ταῦτα λογίζεται , οὐχ ὀργισθήσεται , οὐχ ἀγανακτήσει , ἀλλὰ πενθήσει , κλαύσει , στενάξει καὶ ὀδυρεῖται νύκτα [ 289 ] καὶ ἡμέραν . Τὸν μετανοοῦντα οὐδέποτε χρή λήθη παραδοῦναι τὴν ἀμαρτίαν . ἀλλὰ τὸν μὲν Θεὸν παρακαλεῖν μὴ μνησθῆναι αὐτῆς , αὐτὸν δὲ μηδέποτε ἐπιλαθέσθαι αὐτῆς · ἐννήσεις αὐτῆς μνημονεύωμεν , ὁ Θεὸς αὐτῆς ἐπιλήσεται . Παρ’ ἡμῶν αὐτῶν δικὴν λαβόντες , ἡμῶν αὐτῶν κατηγορήσωμεν · οὕτω · ἐξιλεωσόμεθα τὴν κριτήν . Ἀμαρτία γὰρ ὁμολογουμένη ἐλάττων γίνεται , μὴ ὁμολογουμένη δὲ χειρων . Ἄν γὰρ προσλάβῃ ἀμαρτία τὴν ἀναισχυντίαν καὶ τὴν ἀγνομοσύνην , οὐδέποτε στήσεται · πῶς δαὶ ὅλως ὁ τοιοῦτος δυνήσεται φυλάξασθαι πάλιν μὴ τοῖς αὐτοῖς περιπτεῖν , ὁ τὸ πρῶτον οὐχ εἰδὼς ὅτι ἡμάρτην ; Μὴ τοίνυν ἀννώμεθω , παρακαλῶ , μηδὲ ἀνατιχυντώμεν , ἵνα μὴ καὶ ἄκοντες δώμεν τιμωρίαν . Ἠκουσε Κᾶν παρὰ τοῦ Θεοῦ , Ποῦ ἐστιν Ἄβελ · ὁ ἀδελφός σου ; καὶ φησιν , Οὐκ οἶδα · μὴ φύλαξ ἀνθρώπου τοῦ ἀδελφοῦ μου ; Εἶδες πῶς τοῦτο χαλαπώτεραν τὴν ἀμαρτίαν εἰργάσατο ; Ἄλλ’ οὐχ ὁ πατὴρ αὐτοῦ οὕτως , ἀλλὰ τί ; Ἀκούσας , Ἄδὰμ , ποῦ εἶ ; φησιν , Ἠκουσα τῆς φωνῆς σου , καὶ ἐφοβήθην , ὅτι γυμνός εἰμι , καὶ ἐκρύβην . Μέγα ἀγαθόν , ἐπιγινώσκειν τὰ ἀμαρτήματα , καὶ μὴ νησχεῖσθαι αὐτῶν διηνεκῶς · οὐδὲν οὕτω θεραπεύει πλημμελίαν , ὡς μνήμη διηνεκὴς · οὐδὲν οὕτω · ὀχνηρὸν ἀνθρώπων ποιεῖ πρὸς κακίαν . Οὐδὲ ὅτι ἀποκρύβη , καὶ οὐχ ἀνέχεται τὸ συνεῖδος ὑπὸ τῆς μνήμης μαστιζέσθαι · τῶν κακῶν · ἀλλ’ ἀγχὼν τὴν ψυχὴν , καὶ ἐπιθὲς αὐτῇ χρημόν · καθάπερ γὰρ ἵππος δυσήνιος , οὕτω δυνασάσεται , καὶ οὐ βούλεται πείσαι ἑαυτὴν ὅτι ἡμάρτη . Τοῦτο δὲ ὅλον ἐστὶ σατανικόν . Ἄλλ’ ἡμεῖς · αὐτὴν πειθώμεθα μὲν ἡμάρτει , ἵνα καὶ μετανοήσῃ , καὶ ἵνα μετανοήσασα ἀπαλλαγῇ τῶν καλασίων . Πῶς ἀξιοῦς συγγνώμης τυχεῖν , εἴπε μοι , ἐπὶ τοῖς ἀμαρτήμασι , μηδέπω ταῦτα ὁμολογησας ; Πάντως · ἐκεῖνος · ἐστιν ἐλεύθερος , καὶ φιλανθρωπίας · ἀξιος · ὁ ἡμαρτηκώς · σὺ δὲ μηδὲ · ὡς πείσας · σαυτὸν ἡμαρτηκέναι , πῶς ἀξιοῦς ἐλευθέριας ; Εἰ τοῖς πλημμίλμασιν οὕτως ἀναισχυντεῖς ; Πειθώμεν ἑαυτοὺς ὅτι ἡμάρτομεν · μὴ τῇ γλώττῃ λέγωμεν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ διανοίᾳ · μὴ ἀμαρτωλοὺς καλοῦμεν ἑαυτοὺς μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ ἀμαρτήματα ἀναλογιζώμεθα , κατ’ εἶδος ἑκάστον ἀναλύοντες . Οὐ λέγω σοι , Ἐκπώμευσον σαυτὸν , οὐδὲ παρὰ τοῖς ἄλλοις κατηγορήσων , ἀλλὰ πειθώμεν συμβουλεύει τῷ προφήτῃ λέγοντι · Ἀποκαλύψω πρὸς Κύριον τὴν ὁδόν σου . Ἐπὶ [ 290 ] τοῦ Θεοῦ ταῦτα ὁμολόγησον , ἐπὶ τοῦ δικαστοῦ ὁμολόγει τὰ ἀμαρτήματα , εὐχόμενος , εἰ καὶ μὴ τῇ γλώττῃ , ἀλλὰ τῇ μνήμῃ , καὶ οὕτως ἀξίου ἐλευθέριας . Ἄν ἔχῃς τὰ ἀμαρτήματα διηνεκῶς ἐν τῇ μνήμῃ , οὐδέποτε τῷ πλησίον μνησικακήσεις . Οὐ τοῦτο δὲ λέγω , ἄν ἢς πεπεισμένος σαυτὸν ἀμαρτωλὸν εἶναι · οὐχ οὕτω τοῦτο δύναται ταπεινῶσαι
Lemmas: χρή οὐδέ ἀγριαίνω , ἀλλά συντρίβω ὡς καταγιγνώσκω , ὡς οὐ ἔχω παραρρέω , ὡς καταδέω , ὡς ἀπό λάω σῴζω ὁφείλω μόνος , ὡς ἀγνώμων περί ὁ εὐεργέτης φαίνω , ὡς ἀχάριστος , ὡς ἀδίκιον , ὡς μυρίος χαλασιά ἄξιος . ἐάν οὗτος λογίζομαι , οὐ ὀργίζω , οὐ ἀγανάκτησις , ἀλλά πενθέω , καλέω , στενάζω καί ὀδύρομαι νύξ [ 289 ] καί ἡμέρα . ὁ μετανοέω οὐδέποτε χρή λήθη παραδίδωμι ὁ ἁμαρτία . ἀλλά ὁ μέν θεός παρακαλέω μή μιμνήσκω αὐτός , αὐτός δέ μηδέποτε ἐπιλανθάνομαι αὐτός · ἐννάω αὐτός μνημονεύω , ὁ θεός αὐτός ἐπιλήθω . Παρά ἐγώ αὐτός δίκη λαμβάνω , ἐγώ αὐτός κατηγορέω · οὗτος · ἐξιλεόω ὁ κριτής . ἁμαρτία γάρ ὁμολογέω μικρός γίγνομαι , μή ὁμολογέω δέ χείρων . ἄν γάρ προσλαμβάνω ἁμαρτία ὁ ἀναισχυντία καί ὁ αγνομοσυνειμι , οὐδέποτε ἵστημι · πῶς δαί ὅλως ὁ τοιοῦτος δύναμαι φυλάσσω πάλιν μή ὁ αὐτός περιπέτομαι , ὁ ὁ πρῶτος οὐ εἰδοί ὅτι ἁμαρτάνω ; μή τοίνυν ἀνοέω , παρακαλέω , μηδέ ἀνατιχυντώμεν , ἵνα μή καί ἄκων δήω τιμωρία . ἀκούω κἄν παρά ὁ Θεός , πός εἰμί Ἄβελ · ὁ ἀδελφός σύ ; καί φημί , οὐ οἶδα · μή φύλαξ ἄνθρωπος ὁ ἀδελφός ἐγώ ; εἶδον πῶς οὗτος χαλαπώτεραν ὁ ἁμαρτία ἐργάζομαι ; ἄλλος οὐ ὁ πατήρ αὐτός οὕτως , ἀλλά τίς ; ἀκέω , Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ; φημί , ἀκούω ὁ φωνή σύ , καί φοβέω , ὅτι γυμνός εἰμί , καί ἐκρύβην . Μέγης ἀγαθός , ἐπιγιγνώσκω ὁ ἁμάρτημα , καί μή νησχειεπομαι αὐτός διηνεκής · οὐδείς οὗτος θεραπεύω πλημμελίαν , ὡς μνήμη διηνεκής · οὐδείς οὗτος · ὀκνηρός ἄνθρωπος ποιέω πρός κακία . οὐδέ ὅτι ἀποκρυβή , καί οὐ ἀνέχω ὁ σύνοιδα ὑπό ὁ μνήμη μαστίζω · ὁ κακός · ἀλλά άγχος ὁ ψυχή , καί πείθω αὐτός χράω · καθάπερ γάρ ἵππος δυσήνιος , οὗτος δυνάζω , καί οὖον βούλομαι πείθω ἑαυτοῦ ὅτι ἁμαρτάνω . οὗτος δέ ὅλος εἰμί σατανικός . ἄλλος ἐγώ · αὐτός πείθω μέν ἁμαρτέω , ἵνα καί μετανοέω , καί ἵνα μετανοέω ἀπαλλάσσω ὁ χαλασιά . Πῶς ἀξιόω συγγνώμη τυγχάνω , εἶπον ἐγώ , ἐπί ὁ ἁμάρτημα , μηδέπω οὗτος ὁμολογέω ; πάντως · ἐκεῖνος · εἰμί ἐλεύθερος , καί φιλανθρωπία · Ἀξιός · ὁ ἁμαρτάνω · σύ δέ μηδέ · ὡς πείθω · σαυτοῦ ἁμαρτάνω , πῶς ἀξιόω ελευθέριος ; εἰμί ὁ πλημμίλμασιν οὕτως ἀναισχυντέω ; πείθω ἑαυτοῦ ὅτι ἁμαρτάνω · μή ὁ γλῶσσα λέγω μόνος , ἀλλά καί ὁ διάνοια · μή ἁμαρτωλός καλέω ἑαυτοῦ μόνος , ἀλλά καί ὁ ἁμάρτημα ἀναλογίζω , κατά εἶδος ἕκαστος ἀναλύω . οὖον λέγω σύ , εκπωμευσος σαυτοῦ , οὐδέ παρά ὁ ἄλλος κατηγορέω , ἀλλά πείθω συμβουλεύω ὁ προφήτης λέγω · ἀποκαλύπτω πρός κύριος ὁ ὁδός σύ . ἐπί [ 290 ] ὁ Θεός οὗτος ὁμολογέω , ἐπί ὁ δικαστής ὁμολογέω ὁ ἁμάρτημα , εὔχομαι , εἰμί καί μή ὁ γλῶσσα , ἀλλά ὁ μνήμη , καί οὕτως ἄξιος ελευθέριος . ἄν ἔχω ὁ ἁμάρτημα διηνεκής ἐν ὁ μνήμη , οὐδέποτε ὁ πλησίος μνησικακέω . οὖον οὗτος δέ λέγω , ἄν εἶμαι πείθω σαυτοῦ ἁμαρτωλός εἰμί · οὐ οὗτος οὗτος δύναμαι ταπεινόω