joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0165.1
ἔστι καὶ ἀγένητος · ὁ γὰρ λογισμὸς οὐχ ὑποβάλλει 204 σωφρόνως αὐτῶν . Τὸν Θεὸν ἀναρχον λέγουσιν · ὁ τοῦ ἐξ οὐκ ὄντων πολλῷ θαυμασιώτερον . Τοῦ γὰρ εἰπεῖν , ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων τὰ ὄντα ὁ Θεὸς ἐποίησε , ποιεῖν , ὅτι δυνατὸς ἐστιν , ἢτι ἀγένητος , οὔτε ἀφ' ἑαυτοῦ , οὔτε ἀφ' ἐνέχου γεννηθείς , ἀπροσώπατον . Ἐνταῦθα μὲν γὰρ πολλὰ τὰ πιστά · οἶον , ὅτι ἐποίησε τι , ἐπὶ ἀρχὴν ἔσχε τὸ ποιούμενον , καὶ ἐποιήθη ὅλος · ἐπεὶ δὲ τὸ , αὐτόματος , ἀγένητος , οὔτε ἀρχὴν ἔσχε , οὔτε χρόνον , ταῦτα οὐχὶ πίστεως δεῖται , εἰπὲ μοι · Ἄλλ' οὐχ ἔθηκε τοῦτο τὸ πολλῷ πλείον ἢν , ἀλλὰ τὸ Ἡσταν , εἰπών · Πιστεὶ νοοῦμεν κατηρτισθαι τοὺς αἰῶνας ῥήματι Θεοῦ . Ὡθεν οὖν λέγει δῆλον , ὅτι ὁ Θεὸς ῥήματι πάντα ἐποίησε · λογισμὸς γὰρ τοῦτο [ 205 ] οὐχ ὑποβάλλει , οὐδὲ παρὴν τις ὅτε ταῦτα ἠγίναντο . Ἐπὶ πίστεως · πίστεως γὰρ ἔργον ἢ κατανόησις . Διὸ καὶ οὕτως εἶπε , Πιστεὶ νοοῦμεν . Τὶ νοοῦμεν πιστεῖ , εἰπὲ · Ὅτι μὴ ἢς φαινομένων τὰ βλέπομένα γέγονε · τοῦτο γὰρ ἢ πίστις . Εἰπών δὴ τὸ κοινόν , λοιπὸν ἐπὶ προσώπων αὐτὸ γυμνάζει . Καὶ γὰρ τῆς οἰκουμένης ἐστιν ἀντάξιος ἔνδοξος ἀνήρ . Τοῦτο γοῦν καὶ ὕστερον ἠνέξατο . Ἐπειδὴ γὰρ ἐπὶ προσώπων αὐτὸ ἔκατον ἢ διακοσίων ἀντίστησεν , εἶτα εἰς τὸν ἀριθμὸν ὀλίγον τῇ μεθόδῳ , λοιπὸν φησιν · Ἄν οὐχ ἢν δέξιος ὁ κόσμος . Πιστεὶ πλείονα θυσίαν Ἄβελ παρὰ Κάϊν προσήνεγκε τῷ Θεῷ . Θέα τίνα πρῶτον τίθησι , τὸν παθόντα κακῶς , καὶ παρὰ ἀδελφοῦ οὐδὲν ἠδικημένου , ἀλλὰ διὰ τὸν Θεὸν φθονθέντος . Οὐκοῦν οἴκειον τὸ πάθος . Καὶ γὰρ ὑμεῖς τὰ αὐτά , φησίν , ἐκκάθετε ὑπὸ τῶν οἰκείων συγγυμνασιῶν . Ἄμα καὶ δείκνυσι δτι καὶ αὐτοὶ βασκαίνουσαι καὶ φθονοῦνται . Ἐτίμησεν ἐκεῖνος τὸν Θεόν , καὶ ἀπέθανεν ἀνθ' ὧν ἐτίμησε , καὶ οὐδὲπω ἀναστάσεως ἔτυχε · Ἄλλ' ἢ μὲν προθυμία αὐτοῦ δῆλη , καὶ τὰ παρ' αὐτοῦ γέγονε , τὰ δὲ παρὰ τοῦ Θεοῦ οὐδὲπω εἰς αὐτὸν εἰσῆλθενται . Θυσίαν δὲ ἐνταῦθα πλείονα τὴν ἐντιμοτέραν λέγει , τὴν λαμπροτέραν , τὴν ἀναγκαιοτέραν . Καὶ οὐχ ἔχομεν , φησίν , εἰπεῖν , ὅτι οὐχ ἀπαδέχθη · ἀπεδέξατο γὰρ , καὶ εἶπε πρὸς τὸν Κάϊν · Οὐχ , ἄν ὀρθῶς προσενέγκης , ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς . Οὐκοῦν ὁ Ἄβελ καὶ ὀρθῶς προσήνεγκε , καὶ ὀρθῶς διελέλη . Ἄλλ' ὅμως ἀντὶ τούτων τίνα τὴν ἀμοιβὴν ἔλαβεν ; Ἐσφάλη παρὰ τῆς ἀδελφικῆς χειρός · καὶ τὴν καταδίκη , ἢν ὁ πατὴρ ὑπέμεινε διὰ τὴν ἁμαρτίαν , ταύτην πρῶτος ἠδέξατο υἱὸς ὁ κατεφθώσας , καὶ τοσοῦτον χαλεπὴ ἔπαθεν ὅση καὶ παρὰ ἀδελφοῦ καὶ πρῶτος . Καὶ ταῦτα κατώρθωσεν εἰς οὐδὲνα ἰδών · εἰς τίνα γὰρ εἶδε , καὶ οὕτως ἐτίμησε τὸν Θεόν · εἰς τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα · ἀλλ' ἐκεῖνοι ὑδρίσαν αὐτὸν ἀντὶ τῶν εὐεργεσιῶν . Ἄλλ' εἰς τὸν ἀδελφόν · ἀλλὰ καὶ οὗτος ἠτίμασεν . Ἡστε παρ' ἐαυτοῦ τὸ ἀγαθὸν ἐξεῦρε . Καὶ ὁ τοσαύτης ὧν τιμῆς ἄξιος , τί δὴ πάσχει ; Ἄναιρεται . Εἶτα καὶ ἄλλο ἐγκώμιον τίθησι λέγων · Δι' ἧς ἐμαρτυρήθη εἶναι δίκαιος , μαρτυρούντος ἐπὶ τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ · καὶ δι' αὐτῆς ἀποθανὼν ἐτι λαλεῖ . Πῶς δὲ καὶ ἄλλως μαρτυρήθη εἶναι δίκαιος ; Λέγεται πῦρ κατεῖλθεν [ 204 ] ἀναλαβεῖν τὰ · θυσίας · ἀντὶ γὰρ τοῦ , Ἐπὶ Ἄβελ ἐπέπεσε , καὶ ἐπὶ τὰς θυσίας αὐτοῦ ὁ Κύριος , Καὶ ἀνεπύρισεν , εἶπεν . Ὁ τοίνυν καὶ διὰ λόγων , καὶ δι' ἔργων μαρτυρήσας τῷ δικαίῳ , καὶ δι' αὐτὸν ὁρῶν ἀναιρούμενον , οὐχ ἡμυνεν ἀλλ' ἔλασε .
Lemmas: εἰμί καί ἀγένητος · ὁ γάρ λογισμός οὐ ὑποβάλλω 204 σωφρόνως αὐτός . ὁ θεός ἄναρχος λέγω · ὁ ὁ ἐκ οὐ εἰμί πολύς θαυμάσιος . ὁ γάρ εἶπον , ὅτι ἐκ οὐ εἰμί ὁ εἰμί ὁ θεός ποιέω , ποιέω , ὅτι δυνατός εἰμί , ἠμί ἀγένητος , οὔτε ἀπό ἑαυτοῦ , οὔτε ἀπό ἐνέχω γεννάω , απροσωπαω . ἐνταῦθα μέν γάρ πολύς ὁ πιστός · οἶος , ὅτι ποιέω τίς , ἐπί ἀρχή ἔχω ὁ ποιέω , καί ποιέω ὅλος · ἐπεί δέ ὁ , αὐτόματος , ἀγένητος , οὔτε ἀρχή ἔχω , οὔτε χρόνος , οὗτος οὐ πίστις δήω , εἶπον ἐγώ · ἄλλος οὐ τίθημι οὗτος ὁ πολύς πλείων εἄν , ἀλλά ὁ εἶμαι , εἶπον · πίστις νοέω καταρτίζω ὁ αἰών ῥῆμα Θεός . ὤθω οὖν λέγω δῆλος , ὅτι ὁ θεός ῥῆμα πᾶς ποιέω · λογισμός γάρ οὗτος [ 205 ] οὐ ὑποβάλλω , οὐδέ πηρός τις ὅτε οὗτος ἠγίναντο . ἐπί πίστις · πίστις γάρ ἔργον ἢ κατανόησις . Διὸ καί οὕτως εἶπον , πίστις νοέω . τίς νοέω πίστις , εἶπον · ὅτι2 μή εἶμαι φαίνω ὁ βλέπω γίγνομαι · οὗτος γάρ ἢ πίστις . εἶπον δή ὁ κοινός , λοιπός ἐπί πρόσωπον αὐτός γυμνάζω . καί γάρ ὁ οἰκέω εἰμί Ἀντάξιος ἔνδοξος ἀνήρ . οὗτος γοῦν καί ὕστερος ἀνέχω . ἐπεί γάρ ἐπί πρόσωπον αὐτός ἕκατος ἢ διακόσιοι ἀνθίστημι , εἶτα εἰς ὁ ἀριθμός ὀλίγος ὁ μέθοδος , λοιπός φημί · ἄν οὐ εἄν Δέξιος ὁ κόσμος . πίστις πλείων θυσία Ἄβελ παρά Κάϊν προσφέρω ὁ Θεός . Θέα τίς πρῶτος τίθημι , ὁ πάθος κακῶς , καί παρά ἀδελφός οὐδείς ἀδικέω , ἀλλά διά ὁ θεός φθονέω . οὐκοῦν οἰκέω ὁ πάθος . καί γάρ σύ ὁ αὐτός , φημί , καίω ὑπό ὁ οἰκέω συγγυμνασία . Ἄμη καί δείκνυμι δ καί αὐτός βασκαίνω καί φθονέω . τιμάω ἐκεῖνος ὁ Θεός , καί ἀποθνῄσκω ἀντί ὅς τιμάω , καί οὐδέπω ἀνάστασις τυγχάνω · ἄλλος ἢ μέν προθυμία αὐτός δῆλος , καί ὁ παρά αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ παρά ὁ Θεός οὐδέπω εἰς αὐτός εἰσέρχομαι . Θυσία δέ ἐνταῦθα πλείων ὁ ἔντιμος λέγω , ὁ λαμπρός , ὁ ἀναγκαῖος . καί οὐ ἔχω , φημί , εἶπον , ὅτι οὐ ἀποδείκνυμι · ἀποδείκνυμι γάρ , καί εἶπον πρός ὁ Κάϊν · οὐχ , ἄν ὀρθῶς προσφέρω , ὀρθῶς δέ μή διαιρέω . οὐκοῦν ὁ Ἄβελ καί ὀρθῶς προσφέρω , καί ὀρθῶς διαιρέω . ἄλλος ὅμως ἀντί οὗτος τίς ὁ ἀμοιβή λαμβάνω ; σφάλλω παρά ὁ αδελφικός χείρ · καί ὁ καταδίκη , εἄν ὁ πατήρ ὑπομένω διά ὁ ἁμαρτία , οὗτος πρῶτος δέχομαι υἱός ὁ καταφθάνω , καί τοσοῦτος χαλεπός πάσχω ὅσος καί παρά ἀδελφός καί πρῶτος . καί οὗτος κατορθόω εἰς οὐδείς ὁράω · εἰς τίς γάρ ὁράω , καί οὕτως τιμάω ὁ Θεός · εἰς ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ · ἀλλά ἐκεῖνος υδρισαω αὐτός ἀντί ὁ εὐεργεσία . ἄλλος εἰς ὁ ἀδελφός · ἀλλά καί οὗτος ἀτιμάζω . οἶδα παρά ἑαυτοῦ ὁ ἀγαθός ἐξευρίσκω . καί ὁ τοσοῦτος ὅς τιμή ἄξιος , τίς δή πάσχω ; ἀναιρέτης . εἶτα καί ἄλλος ἐγκώμιον τίθημι λέγω · διά ὅς μαρτυρέω εἰμί δίκαιος , μαρτυρέω ἐπί ὁ ἅγιος αὐτός ὁ Θεός · καί διά αὐτός ἀποθνήσκω ἔτι λαλέω . Πῶς δέ καί ἄλλως μαρτυρέω εἰμί δίκαιος ; λέγω πῦρ κατέρχομαι [ 204 ] ἀναλαμβάνω ὁ · θυσία · ἀντί γάρ ὁ , ἐπί Ἄβελ ἐπιπίπτω , καί ἐπί ὁ θυσία αὐτός ὁ Κύριος , καί ἀναπυρίζω , εἶπον . ὁ τοίνυν καί διά λόγος , καί διά ἔργον μαρτυρέω ὁ Δίκαιος , καί διά αὐτός ὁράω ἀναιρέω , οὐ ἀμύνω ἀλλά ἐλαύνω .