joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-hebraeos-homiliae-1-34 pg063_0241.5
α' . Κακὸν μὲν ἡ ἀναρχία πανταχοῦ , καὶ πολλῶν ὑπόθεσις συμφορῶν , καὶ ἀρχὴ ἀταξίας καὶ συγχύσεως · μάλιστα δὲ ἐν Ἐκκλησίᾳ τοιούτων ἐπισφαλὲς ἐστιν , ὅσον καὶ τὸ τῆς ἀρχῆς μειζόν καὶ ὑψηλότερον . Ὦσπερ γάρ , ἂν χοροῦ τὸν χορηγὸν ἀνέλῃς , οὐχὶ κατὰ μέλος καὶ κατὰ τάξιν ὁ χορὸς ἕσται , καὶ ψαλαγὸς στρατοπέδου τὸν στρατηγὸν ἂν ἀποστήσῃς , οὐχ ἕτι ῥυθμῷ καὶ τάξει τὰ τῆς παρατάξεως ἕσται , καὶ πλοίου τὸν κυβερνήτην , ἐὰν περιέλῃς , καταδύσεις τὸ σκάφος · οὕτω καὶ , ποιμνίου τὸν ποιμένα ἂν ἀποστήσῃς , πάντα ἀνέτρεψας καὶ ἠπάνωσας . Κακὸν μὲν οὖν ἡ ἀναρχία καὶ ἀνατροπὴς ὑπόθεσις , κακὸν δὲ οὐχ ἧττον καὶ ἡ ἀπειθεῖα τῶν ἀρχομένων · τὸ αὐτὸ γὰρ γίνεται πάλιν . Λαὸς γὰρ ἀρχοντα μὴ πειθόμενος , δημοῦ ἐστι τῷ μὴ ἔχοντι , τάχα δὲ καὶ χείρων · ἐπεὶ μὲν γὰρ καὶ συγγνώμην ἔχουσιν ὑπὲρ τῆς ἀταξίας , ἐνταῦθα δὲ οὐκέτι , ἀλλὰ καὶ κολάζονται . Ἄλλ' ἴσως ἐρεῖ τις ἡμῖν , ὅτι ἔστι καὶ τρίτον κακόν , ὅταν ὁ ἄρχων ἢ κακός . Οἶδα κάγω , καὶ σὺ μικρὸν τοῦτο κακόν , ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναρχίας πολλῷ κάκιον · κρεῖττον γὰρ ὑπὸ μηδενὸς ἀγεσθαι ἢ ὑπὸ κακοῦ ἀγεσθαι . Ὁ μὲν γὰρ πολλάκις μὲν ἐσώθη , πολλάκις δὲ ἐκινδύνευσεν · οὗτος δὲ πάντως κινδυνεύσει , εἰς βάραθρα ἀγόμενος . Πῶς οὖν ὁ Παῦλος ; φησί · Πειθοῦθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν , καὶ ὑπείκετε ; Ἀνωτέρω εἰπών , Ὅν ἀπαθῶρούντες τὴν ἐκδασιν τῆς ἀναστερήσεως μιμεῖσθε τὴν πίστιν , τότε εἶπε , Πειθοῦθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν , καὶ ὑπείκετε . Τί οὖν , φησίν , ὅταν πονηρὸς ἢ , καὶ μὴ πειθώμεθα ; Πονηρὸς , πῶς λέγεις ; εἰ μὲν πίστεις ἐνεκεν , φεύγε αὐτὸν καὶ παραιτέσαι , μὴ μόνον ἂν ἄνθρωπος ἢ , ἀλλὰ κἂν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ κατῶν · εἰ δὲ βίου ἐνεκεν , μὴ περιεργάζου . Καὶ τοῦτο οὐκ ἔσχον λέγω τὸ ὑπόδηγμα , [ 312 ] ἀλλ' ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς . Ἄκουε γὰρ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ἐπὶ τῆς Μωσέως καὶδύρας ἐκάθισαν οἱ Γραμματικοὶ καὶ οἱ Φαρισαῖοι . Πράγmate εἰπὼν δεῖνὰ πολλὰ περὶ αὐτῶν , τότε φησίν · Ἐπὶ τῆς Μωσέως καὶδύρας ἐκάθισαν . Πάντα οὖν , ὅσα ἂν λέγωσιν ὑμῖν · ποιεῖν , ποιεῖτε · κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε . Ἐγουν , φησί , τὸ ἀξίωμα , ἀλλὰ βίου εἰσὶν ἀκαθάρτου . Ἄλλὰ μὴ τῷ βίῳ , ἀλλὰ τοῖς λόγοις προσἔχετε · τῶν μὲν γὰρ ἴδίων ἐνεκεν οὐδεὶς ἀν βλαβεῖ . Τί δῆποτε ; Ὅτι καὶ δῆλα πᾶσιν ἐστι , καὶ οὐδὲ σύθες , κἂν μυριάκις ἢ πονηρός , πονηρὰ διδάξει ποτέ . Πίστεις δὲ ἐνεκεν , οὐτε δῆλόν ἐστιν ἁσπαν , ὅτε πονηρός · οὐ παραιτήσεται διδάσκειν · ἐπεὶ καὶ σὺ , Μὴ κρίνετε , ἵνα μὴ κριθῆτε , περὶ βίου εἶπεν , οὐ περὶ πίστεως · τὸ γοῦν ἐπαγόμενον τοῦτο δηλοῖ . Τί γὰρ βλέπεις , φησί , τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου , τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοοῦς ; Πάντα οὖν ὅσα ἂν λέγωσιν ὑμῖν , φησί , ποιεῖν , ποιεῖτε ( τὸ δὲ ποιεῖν ἔργων ἐστιν , οὐ πίστεως ) · κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε . Ὀρᾷς ὅτι οὐ περὶ δογμάτων ἐστιν ὁ λόγος , ἀλλὰ περὶ βίου καὶ ἔργων ; Ἄλλ' ὁ Παῦλος πρότερον συνέστησεν αὐτοῖς , καὶ τότε φησί · Πειθοῦθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν , καὶ ὑπείκετε · αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν , ὡς λόγον ἀποδώσοντες . Ἀκούσασιν καὶ οἱ ἄρχοντες , μὴ μόνον οἱ ἄρχοντες , ὅτι ἄνωτε πειθηνοῦσι , εἶναι δεῖ τοὺς ἄρχομένους , οὕτω καὶ τοὺς ἄρχοντας ἀγρυπνοῦσι εἶναι καὶ νηφαλίους . Τί λέγεις ; ἀγρυπνεῖ , κινδύνους ἔχει κατὰ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς , ὑπόκειται ταῖς τιμωρίαις τῶν σῶν ἁμαρτημάτων , καὶ διὰ σὲ τοσούτω ἐστιν ὑπεύθυνος φόβῳ , καὶ οὐ ῥαθυμεῖς καὶ ἀκκλῆ καὶ βάνανος εἶ , καὶ οὐ βούλει πειθεσθαι ; Διὰ τοῦτο προστίθησι λέγων · Ἴνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσι , καὶ μὴ στενάζοντες · ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο . Ὀρᾷς ὅτι τὸν ἄρχοντα καταπρονοοῦμενον οὐκ ἀμύνεσθαι χρή , ἀλλ' ἡ πολλῇ ἄμυνα τὸ κλαῦσαι καὶ στενάζει ἕστιν ; εἰκῶς . Ἐπεὶ εἰ λατρὸν καταφρονούμενον ὑπὸ τοῦ κάμνοντος , οὐκ ἐνι ἀναμᾶσαι , ἀλλὰ δακρύσαι καὶ ἀνοιμᾶσαι . Ὦστε ἐὰν στενάζῃ ὁ ἄρχων , ἀμύνεται σε ὁ Θεός . Εἰ γὰρ ὑπὲρ τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων στενάζοντες ἐπιτιμῶμεν τὸν Θεόν · ὑπὲρ τῆς τῶν ἄλλων ἀπονοίας καὶ καταφρονήσεως ; στενάζοντες , οὐ πολλῷ μᾶλλον ; Ὀρᾷς ὅτι οὐχ ἀφελείν αὐτῶν [ 313 ] εἰς ἰδρείας ἐξάγεσθαι , ἀλλὰ δὴ φιλοσοφία ; Στενάζειν δὲ τὸν καταφρονοῦμενον , τὸν καταπατοῦμενον , τὸν διαπτύμενον . Μὴ θαμβῆσης · ὅτι σε οὐκ ἀμύνεται · ὁ γὰρ στενάζων πάσης ἀμύνης χειρων . Ὅταν γὰρ αὐτὸς μηδὲν ὀνήσῃ στενάζων , κἂλε τὸν Δεσπότην · καὶ καθάπερ ἐπὶ διδασκάλῳ καὶ τρο
Lemmas: ὅς . κακός μέν ὁ ἀναρχία πανταχοῦ , καί πολύς ὑπόθεσις συμφορά , καί ἀρχή ἀταξία καί σύγχυσις · μάλιστα δέ ἐν ἐκκλησία τοιοῦτος ἐπισφαλής εἰμί , ὅσος καί ὁ ὁ ἀρχή μείζων καί ὑψηλός . ὥσπερ γάρ , εἄν χορός ὁ χορηγός ἀναιρέω , οὐ κατά μέλος καί κατά τάξις ὁ χορός ἕννυμι , καί ψαλαγὸς στρατόπεδον ὁ στρατηγός εἄν ἀφίστημι , οὐ ἔτι ῥυθμός καί τάξις ὁ ὁ παράταξις ἕννυμι , καί πλοῖον ὁ κυβερνήτης , ἐάν περιαιρέω , κατάδυσις ὁ σκάφος · οὗτος καί , ποίμνιον ὁ ποιμήν εἄν ἀφίστημι , πᾶς ἀνατρέπω καί ἠπάνωσας . Κακός μέν οὖν ὁ ἀναρχία καί ἀνατροπή ὑπόθεσις , κακός δέ οὐ κακός καί ὁ ἀπείθεια ὁ ἄρχω · ὁ αὐτός γάρ γίγνομαι πάλιν . λαός γάρ ἄρχω μή πείθω , δημός εἰμί ὁ μή ἔχω , τάχα δέ καί χείρων · ἐπεί μέν γάρ καί συγγνώμη ἔχω ὑπέρ ὁ ἀταξία , ἐνταῦθα δέ οὐκέτι , ἀλλά καί κολάζω . ἄλλος ἴσως εἴρω τις ἐγώ , ὅτι εἰμί καί τρίτος κακός , ὅταν ὁ ἄρχω ἢ κακός . οἶδα κἀγώ , καί σύ μικρός οὗτος κακός , ἀλλά καί ὁ ἀναρχία πολύς κακός · ἀγαθός γάρ ὑπό μηδείς ἄγω ἢ ὑπό κακός ἄγω . ὁ μέν γάρ πολλάκις μέν σῴζω , πολλάκις δέ κινδυνεύω · οὗτος δέ πάντως κινδυνεύω , εἰς βάραθρον ἄγω . Πῶς οὖν ὁ Παῦλος ; φημί · πειθοκορυς ὁ ἡγέομαι σύ , καί ὑπείκω ; ἀνώτερος εἶπον , ὅς ἀπαθῶρούντες ὁ ἐκδασιν ὁ ἀναστερήσεως μιμέομαι ὁ πίστις , τότε εἶπον , πειθοκορυς ὁ ἡγέομαι σύ , καί ὑπείκω . τις οὖν , φημί , ὅταν πονηρός ἢ , καί μή πείθω ; πονηρός , πῶς λέγω ; εἰμί μέν πίστις ἕνεκα , φεύγω αὐτός καί παραιτέομαι , μή μόνος εἄν ἄνθρωπος ἢ , ἀλλά κἀν ἄγγελος ἐκ οὐρανός Κάτων · εἰμί δέ βίος ἕνεκα , μή περιεργάζομαι . καί οὗτος οὐ ἔχω λέγω ὁ ὑπόδηγμα , [ 312 ] ἀλλά ἀπό ὁ θεῖος γραφή . Ἄκουος γάρ ὁ Χριστός λέγω · ἐπί ὁ Μωσῆς καιδυηρα καθίζω ὁ Γραμματικός καί ὁ Φαρισαῖος . Πράγα εἶπον δεῖνα πολύς περί αὐτός , τότε φημί · ἐπί ὁ Μωσῆς καιδυηρα καθίζω . Πάν οὖν , ὅσος εἄν λέγω σύ · ποιέω , ποιέω · κατά δέ ὁ ἔργον αὐτός μή ποιέω . Ἐγουν , φημί , ὁ ἀξίωμα , ἀλλά βίος εἰμί ἀκάθαρτος . ἀλλά μή ὁ βίος , ἀλλά ὁ λόγος προσέχω · ὁ μέν γάρ ἴδιος ἕνεκα οὐδείς εἰς βλάβω . τις δήποτε ; ὅτι2 καί δῆλος πᾶς εἰμί , καί οὐδέ σύθες , κἀν μυριάκις ἢ πονηρός , πονηρός διδάσκω ποτός . Πίστεις δέ ἕνεκα , οὐ δῆλος εἰμί ἁσπαν , ὅτε πονηρός · οὖον παραιτέομαι διδάσκω · ἐπεί καί σύ , μή κρίνω , ἵνα μή κρίνω , περί βίος εἶπον , οὖον περί πίστις · ὁ γοῦν ἐπάγω οὗτος δηλόω . τις γάρ βλέπω , φημί , ὁ κάρφος ὁ ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός σύ , ὁ δέ δοκός ὁ ἐν ὁ σός ὀφθαλμός οὖον κατανοέω ; Πάν οὖν ὅσος εἄν λέγω σύ , φημί , ποιέω , ποιέω ( ὁ δέ ποιέω ἔργον εἰμί , οὖον πίστις ) · κατά δέ ὁ ἔργον αὐτός μή ποιέω . ὁράω ὅτι οὖον περί δόγμα εἰμί ὁ λόγος , ἀλλά περί βίος καί ἔργον ; ἄλλος ὁ Παῦλος πρότερος συνίστημι αὐτός , καί τότε φημί · πειθοκορυς ὁ ἡγέομαι σύ , καί ὑπείκω · αὐτός γάρ ἀγρυπνέω ὑπέρ ὁ Ψυχή σύ , ὡς λόγος ἀποδίδωμι . ἀκούω καί ὁ ἄρχω , μή μόνος ὁ ἄρχω , ὅτι ἄνωτε πείθω , εἰμί δεῖ ὁ ἄρχω , οὗτος καί ὁ ἄρχω ἀγρυπνέω εἰμί καί νηφάλιος . τις λέγω ; ἀγρυπνέω , κίνδυνος ἔχω κατά ὁ αὐτός κεφαλή , ὑπόκειμαι ὁ τιμωρία ὁ σός ἁμάρτημα , καί διά σύ τοσοῦτος εἰμί ὑπεύθυνος φόβος , καί οὖον ῥαθυμέω καί ἀκκλῆ καί βάνανος εἰμί , καί οὖον βούλομαι πείθω ; Ζεύς οὗτος προστίθημι λέγω · ἵνα μετά χαρά οὗτος ποιέω , καί μή στενάζω · ἀλυσιτελής γάρ σύ οὗτος . ὁράω ὅτι ὁ ἄρχω καταπρονοεω οὐ ἀμύνω χρή , ἀλλά ὁ πολύς ἄμυνα ὁ καλέω καί στενάζω ἕστiν ; ἵημι . ἐπεί εἰμί λάτρον καταφρονέω ὑπό ὁ κάμνω , οὐ ἐνι ἀναμᾶσαι , ἀλλά δάκρυ καί ανοιμασσω . ὥστε ἐάν στενάζω ὁ ἄρχω , ἀμύνω σύ ὁ Θεός . εἰμί γάρ ὑπέρ ὁ οἰκέω ἁμάρτημα στενάζω ἐπιτιμάω ὁ Θεός · ὑπέρ ὁ ὁ ἄλλος ἀπόνοια καί καταφρόνησις ; στενάζω , οὖον πολύς μᾶλλον ; ὁράω ὅτι οὐ ἀφαιρέω αὐτός [ 313 ] εἰς ἰδρεία ἐξάγω , ἀλλά δή φιλοσοφία ; στενάζω δέ ὁ καταφρονέω , ὁ καταπατέω , ὁ διαπτύω . μή θαμβέω · ὅτι σύ οὐ ἀμύνω · ὁ γάρ στενάζω πᾶς ἄμυνα χείρων . ὅταν γάρ αὐτός μηδείς ὀνίνημι στενάζω , καλός ὁ δεσπότης · καί καθάπερ ἐπί διδάσκαλος καί τρος