joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0706.3
Ἦθελον μὲν δὴ καὶ πάντοτε τὸν πνευματικὸν ἀφηγεῖσθαι λόγον , παιδεύμονος Παύλῳ τῷ λέγοντι · Πνευματικὸς πνευματικὰ συγχρίνετε · μάλιστα δὲ ὅτι χρειοῦται ἀπαφάνθην τῆς προτάσεως Κυριωνύμου Κυριακής . Οὐχ οὖ ὅπως τοῦτο συμβαίνει περὶ ἐμὲ , τοῦ δὲ χρέους μὴ ἀπαλλάττεσθαι τῆς ἐμῆς πανίας , ὁμῶν τῶν ἀπληστών ἐν τοῖς πνευματικοῖς [ 781 ] δανειστοῖς μεθοδεύοντων σὺν τοῖς ὀφελίμοις . Ἄλλ’ ὅμως οὐκ ἀποδύομαι , ὡ φιλίοι , ἀλλὰ πάλιν ἀγάλλομαι · πλούσιος γὰρ δεσπότου εὐλαβὴς δοῦλός εἰμι . Διὸ συγγνώμην οὐχ αἰτῶ , ἀλλ’ ἐνδοχὴν παρακαλῶ . Ἐγὼ γὰρ τοῦ λογοδέλην Θεοῦ , τὸν λέγοντα · Ἀνοῖξον τὸ στόμα σου , καὶ πληρῶσω αὐτό , οὐ διὰ τὸν τοῦ λαλοῦντος ἄξιαν , ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ἀκούοντων εὐσέβειν φιληκόλαν . Ἰδιους γοῦν τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου λόγους . Ἰδοὺν δὲ ὁ βασιλεὺς Ἡρώδης , ὅτι ἐνεσαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων , ἐθυμώθη λλάν , καὶ ἀποστείλας ἀνείλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ὄντας ἐν Βηθλέεμ , καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς , ἀπὸ διετὸς καὶ κατωτέρω , κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠρίθμησεν παρὰ τῶν μάγων . Ταῦτα ἐν τῇ κατὰ σάρκα γεννήσει τοῦ Χριστοῦ . Ἀκούσ δὲ πῶς ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων προελέγτο . Ὅπως , φησὶ πρὸς τὸν Ῥαχὴλ ὑπὸ Ἱερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος · Κλαυθὴ ἐν Ῥαμᾷ ἀκουσθή · Ῥαχήλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς . Ὅρας πρὸ πέντε γενεῶν κατηγγέλετο τῷ τοῦ Ἡρώδου ἐν ἑοχάτων τῶν ἡμερῶν μανία ; Ἀποστείλας γὰρ , φησίν , ἀνείλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλέεμ , καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς . Οὐ τῷ τοῦ Ἡρώδου μανίας , μᾶλλον δὲ τῆς τοῦ διαβόλου κακίας · αὐτὸν γὰρ ἦν καὶ τοῦτο τὸ ἔργον · αὐτὸς ὤπλισε τὸν Ἡρώδην κατὰ τῶν νηπίων . Ἄλλ’ ὅμως καλ’ ἑαυτοῦ τὸ ἔργο · τῆς βρεφοκτονίας ἡγεῖται · πολλὰ γὰρ ὁ Ἡρώδης μηκοπραγμάδους οὐκ ἀνείλεν Ἰησοῦν , καὶ ἑζήτη · ἡ δὲ τοῦ Ἡρώδου ἀποτυχία , τοῦ διαβόλου ταλαιπωρία . Ἰδοὺν , φησίν , ὅτι ἐνεσαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων , ἐθυμώθη λλάν , καὶ ἀποστείλας ἀνείλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλέεμ , καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς . Ὦ Ἡρώδη , τί προσαύεις ; Οὐ , οὐσαί · εἰ σκέψῃ κατὰ τῶν νηπίων ; Ὑπὸ τῶν μάγων ἐνεσαίχθης ; καὶ τὴν βρεφὴ φονεύσεις ; μὴ γὰρ τὰ βρέφη τοῦ · μάγων ωδήρησαν ; Ἄστηρ αὐτοῖς ἐμήνυσε τὸν τεχθέντα Δεσπότην . Τὴν ἀστέρα οὖν μὴ δυνάμενος τοξεύσαι , τὰ βρέφη φονεκτονεῖς ; ἡ διὰ τοῦτο τῆς βασιλείας ἐπελάδου , ἵνα κατα θηλαζόντων τὴν λόγῳ ἐπιδείξη ; νηπίους ποιεῖς ; Ἡρώδη ; μητέρας ἀτεκνοῖς ; μαστοὺς ἐρραίνεις ; ἀγκάλας γυμνοῖς ; σπλάγχνα τιτρώσκεις ; γυναικῶν ὀδύνας εἰς θρήνους πληθύνεις ; ἀπὸ διετὸς καὶ κατωτέρω ἀνάλεις τὰ βρέφη ; Ἔχεις γὰρ πού ἐμπεσεῖν τὸ ἔμρος . Τοῦτο οὐχ ἔστι φονοκτονία , ἀλλὰ ἀωροτομήσις . Ἐπιλαβὲν τοῖς παισὶ τοῦ ἔμρος · ἐὰν φοβηθέντα δειλιάσωσι , φόνευε , κατασφάξε · ἐὰν δὲ ἱλαρυνόμενα προσφάλλωνται τῷ ἑαυτῷ , τί προσφέρεις τὸ ἔμρος τοῖς προγελῶσι τῷ ἑαυτῷ ; Νομίζεις , Ἡρώδη , μεταθεῖν τὸν Σαύτρα καὶ φονοκτονήσει τοῦτον ; Ἐπειδὴ δὲ ὅλως προφήται , ἐκπεμψὼν δόγμα , τοὺς μάγους μετακαλεῖς , τὸν ἀστέρα παραδοῦλον , τὸν Γαβριὴλ φυλακισον , τοὺς προφήτας ἀνάγκην , μητέρα Παρθένον ζήτησον · ἐὰν τούτων ἐπιλάβῃ , τότε συνήδη καὶ τὸν Χριστὸν εὑρίσκειν . Οὐ δοξολογεῖς , ἀλλὰ ζητεῖς τὸν ἀρεστούμενον τεχθέντα ; Ὁμοιογεῖς , βασιλεῦ · τὸν βασιλέα τυγχάνοντα πολυπραγμονεῖς ; κρατήσαι θέλεις τὸν κρατοῦντα σε ; διέσθαι θέλεις τὸν θέλοντά σε σῶσαι ; συχὴν πανουργεύσεις τὸν παραστρῶτά σοι , καὶ διὰ τὴν πονηρίαν σου ἀφθηνά σοι μὴ βουλομένῳ ; οὐτὸς ἐστιν , Ἡρώδη , ὁ ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων βόησας · Ζητησούσιν με κακοί , καὶ οὐχ εὑρήσουσιν . Ὦς νηπίων καταφρονεῖς τούτου ; Πολὺ τοῦ Ἄδραμὰ παλαιότερό · ἐστι κατὰ τὴν θεότητα · οὐ μόνον δὲ τοῦ Ἄδραμὰ παλαιότερος , ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἄδαμ ὑπὸ μνηροῦς . Οὐ δειλῖαν ἡφρίεσται , ἀλλ’ οἰκονομίαν μεμετρήσται . Τί οὖν προπετεῖς , Ἡρώδη , ὁμοιογεῖς ; Ἀκατοῦ θυμῷ τὸ χέρδος πτίνεις . Τί τὰ ὅμοια Φαραὼ διαπράττῃ ; Ἐκεῖνος ἐν Αἰγύπτῳ τὰ ἄρρενα τῶν Ἑβραίων ποταμοποιήσῃ προστέταξε , καὶ σὺ ἐν Βηθλέεμ τὰ ἄρρενα τῶν Ἰουδαίων βρεφὴ φονοκτονεῖσθαι προστάττεις . Ὦ δειλῶδες θυμῷ ! ἡ ἰσοτάλαντα ἀσπλαγχνία ! ὡ δειλῶδες πονηρία ! μᾶλλον δὲ ἥδη ταληθέστερον εἰπεῖν , ὅτι ὁ Ἡρώδης τοῦ Φαραὼ πολὺ ὁμιωδέστερο . Ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ δορυφόροι τοῦ Ἡρώδου τῶν ὑπαπιστότων τοῦ Φαραὼ πολὺ χλεπώτεροι . Ὦ Φαραὼ , εἰ καὶ ἐν Αἰγύπτῳ τὰ ἄρρενα τῶν Ἰουδαίων βρεφὴ φονοκτονεῖσθαι προστέταξεν , ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἀλλοειδὴς ἐπεχείρησε τούτο , δεδιὼς μὴ κατειχθῇ τούτο τὸ τῶν Ἰσραηλιτῶν γένος , μὴ πορθοῦν τοὺς [ 782 ] Αἰγυπτίους . Φεῦδὼ τῶν Αἰγυπτίων τοῦ · Ἰσραηλιτῶν παῖδες κατασφάζει · διὰ φόβον πολεμεῖ ,
Lemmas: ἐθέλω μέν δή καί πάντοτε ὁ πνευματικός ἀφηγέομαι λόγος , παιδεύω Παῦλος ὁ λέγω · πνευματικός πνευματικός συγχρίω · μάλιστα δέ ὅτι χρειόω ἀπαφάνθην ὁ πρότασις Κυριωνύμου Κυριακής . οὐχ οὖον ὅπως οὗτος συμβαίνω περί ἐγώ , ὁ δέ χρέος μή ἀπαλλάσσω ὁ ἐμός Πανίας , ὁμός ὁ ἄπληστος ἐν ὁ πνευματικός [ 781 ] δανειστής μεθοδεύω σύν ὁ ὀφελίμοις . ἄλλος ὅμως οὐ ἀποδύω , εἰμί φίλιος , ἀλλά πάλιν ἀγάλλομαι · πλούσιος γάρ δεσπότης εὐλαβής δοῦλος εἰμί . Διὸ συγγνώμη οὐ αἰτέω , ἀλλά ἐνδοχή παρακαλέω . ἐγώ γάρ ὁ λογοδέλην Θεός , ὁ λέγω · ἀνοίγω ὁ στόμα σύ , καί πληρόω αὐτός , οὖον διά ὁ ὁ λαλέω ἄξιος , ἀλλά διά ὁ ὁ ἀκούω εὐσεβέω φιληκολαω . ἴδιος γοῦν ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος λόγος . βλέπω δέ ὁ βασιλεύς Ἡρῴδης , ὅτι ἐνσάττω ὑπό ὁ μάγος , θυμόω λάω , καί ἀποστέλλω ἀναιρέω πᾶς ὁ παῖς ὁ εἰμί ἐν Βηθλέεμ , καί ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός , ἀπό διαιτάω καί κατωτέρω , κατά ὁ χρόνος ὅς ἀριθμέω παρά ὁ μάγος . οὗτος ἐν ὁ κατά σάρξ γεννάω ὁ Χριστός . Ἀκοῦς δέ πῶς ἐκ πολύς ὁ χρόνος προλέγω . ὅπως , φημί πρός ὁ Ῥαχήλ ὑπό Ἱερεμίας ὁ προφήτης λέγω · κλαυτός ἐν Ῥαμά ἀκούω · Ῥαχήλ καλέω ὁ τέκνον αὐτός . ὁράω πρό πέντε γενεά καταγγέλλω ὁ ὁ Ἡρώδης ἐν εοχατος ὁ ἡμέρα μανία ; ἀποστέλλω γάρ , φημί , ἀναιρέω πᾶς ὁ παῖς ὁ ἐν Βηθλέεμ , καί ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός . οὖον ὁ ὁ Ἡρώδης μανία , μᾶλλον δέ ὁ ὁ διάβολος κακία · αὐτός γάρ εἰμί καί οὗτος ὁ ἔργον · αὐτός ὁπλίζω ὁ Ἡρώδης κατά ὁ νήπιος . ἄλλος ὅμως καλός ἑαυτοῦ ὁ έργο · ὁ βρεφοκτονία ἡγέομαι · πολύς γάρ ὁ Ἡρῴδης μηκοπραγμάδους οὐ ἀναιρέω Ἰησοῦς , καί ἕζομαι · ὁ δέ ὁ Ἡρώδης ἀποτυχία , ὁ διάβολος ταλαιπωρία . βλέπω , φημί , ὅτι ἐνσάττω ὑπό ὁ μάγος , θυμόω λάω , καί ἀποστέλλω ἀναιρέω πᾶς ὁ παῖς ὁ ἐν Βηθλέεμ , καί ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός . ὦ Ἡρώδης , τίς προσαύω ; οὖον , εἰμί · εἰμί σκέπτομαι κατά ὁ νήπιος ; ὑπό ὁ μάγος ἐνσάττω ; καί ὁ βρέφος φονεύω ; μή γάρ ὁ βρέφος ὁ · μάγος ωδήρησαν ; Ἀστήρ αὐτός μηνύω ὁ τίκτω δεσπότης . ὁ ἀστήρ οὖν μή δύναμαι τοξεύω , ὁ βρέφος φονεκτονεος ; ὁ διά οὗτος ὁ βασίλεια Πελάδης , ἵνα κατά θηλάζω ὁ λόγος ἐπιδείκνυμι ; νήπιος ποιέω ; Ἡρώδης ; μήτηρ ἀτεκνέω ; μαστός ῥαίνω ; ἀγκάλη γυμνός ; σπλάγχνον τιτρώσκω ; γυνή ὀδύνη εἰς θρῆνος πληθύνω ; ἀπό διαιτάω καί κατωτέρω ἄναλις ὁ βρέφος ; ἔχω γάρ πού ἐμπίπτω ὁ μέρος . οὗτος οὐ εἰμί φονοκτονία , ἀλλά ἀωροτομέω . επιλαμβανω ὁ παῖς ὁ μέρος · ἐάν φοβέω δειλιάζω , φονεύω , κατασφάζω · ἐάν δέ ἱλαρύνω προσφαλλω ὁ ἑαυτοῦ , τίς προσφέρω ὁ μέρος ὁ προγελάω ὁ ἑαυτοῦ ; νομίζω , Ἡρώδης , μεταθέω ὁ Σαύτρα καί φονοκτονέω οὗτος ; ἐπεί δέ ὅλως προφήτης , ἐκπέμπω δόγμα , ὁ μάγος μετακαλώ , ὁ ἀστήρ παραδοιαλλω , ὁ Γαβριήλ φυλακίζω , ὁ προφήτης ἀνάγκη , μήτηρ παρθένος ζητέω · ἐάν οὗτος ἐπιλαμβάνω , τότε σύνοιδα καί ὁ Χριστός εὑρίσκω . οὖον δοξολογώ , ἀλλά ζητέω ὁ ἀρεστέω τίκτω ; Ὁμοιογεῖς , βασιλεύς · ὁ βασιλεύς τυγχάνω πολυπραγμονέω ; κρατέω ἐθέλω ὁ κράτος σύ ; διίημι ἐθέλω ὁ ἐθέλω σύ σῴζω ; συχνός πανουργεύω ὁ παραστρῶτά σύ , καί διά ὁ πονηρία σύ ἀφθηνά σύ μή βούλομαι ; οὗτος εἰμί , Ἡρώδης , ὁ ἐκ πολύς ὁ χρόνος βοάω · ζητέω ἐγώ κακός , καί οὐ εὑρίσκω . οὖς νήπιος καταφρονέω οὗτος ; Πολύς ὁ Ἄδραμὰ παλαιότερος · εἰμί κατά ὁ θεότης · οὖον μόνος δέ ὁ Ἄδραμὰ παλαιός , ἀλλά καί ὁ Άδαμ ὑπό μνηροῦς . οὖον δειλία ἁφρίζω , ἀλλά οἰκονομία μετρέω . τις οὖν προπετής , Ἡρώδης , ὁμοιογεῖς ; ἄκατος θυμός ὁ χέρδα πένω . τις ὁ ὅμοιος Φαραώ διαπράσσω ; ἐκεῖνος ἐν Αἴγυπτος ὁ ἄρσην ὁ Ἑβραῖος ποταμοποιεω προστάσσω , καί σύ ἐν Βηθλέεμ ὁ ἄρσην ὁ Ἰουδαῖος βρέφος φονοκτονέω προστάσσω . ὦ δειλῶδες θυμός ! ὁ ἰσοτάλαντος ἀσπλαγχνία ! εἰμί δειλῶδες πονηρία ! μᾶλλον δέ ἥδη ταληθέστερον εἶπον , ὅτι ὁ Ἡρῴδης ὁ Φαραώ πολύς ὁμιωδέστερο . ὡσαύτως δέ καί ὁ δορυφόρος ὁ Ἡρώδης ὁ ὑπαφίστημι ὁ Φαραώ πολύς χλέπος . ὦ Φαραώ , εἰμί καί ἐν Αἴγυπτος ὁ ἄρσην ὁ Ἰουδαῖος βρέφος φονοκτονέω προστάσσω , ἀλλά ὅμως οὐ ἀλλοειδής ἐπιχειρέω οὗτος , δείδω μή κατάγω οὗτος ὁ ὁ Ἰσραηλίτης γένος , μή πορθέω ὁ [ 782 ] Αἰγύπτιος . Φεῦδὼ ὁ Αἰγύπτιος ὁ · Ἰσραηλίτης παῖς κατασφάζω · διά φόβος πολεμέω ,