joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0755.2
ἀνθρώπου Θεὸν πωλεῖ ( δεδώσω δὲ ὅτι πωλεῖ ) , τὶς ὁ ὀνοῦμενος ; πόσου δὲ τις ἀγοράσει Θεόν ; τὶ δὲ καὶ εἰδώλου ποιεῖς τὸ πρᾶγμα ; τριάκοντα τις ὀβολῶν Θεὸν πωλεῖ ἐν ἀνθρώπῳ μορφῇ ; ὡς εἰσέτι , ὡς βάρβαρον ; Κἂν διαχρῶν , πόσου μὲν τὸν ἐνοικούντα Θεόν , πόσου δὲ τὸν φαινόμενον ἄνθρωπον . Τὶ μοι , φησίν , διέδωκας ; Σὺ τί θέλε ; λαβεῖν ; πειλιν γὰρ αὐτὸν ἔχουσα δούνα ἀντάξιον Θεοῦ . Καὶ ὅστις αὐτῷ , φησίν , τριάκοντα ἀργύρια . Τριάκοντα ὀβολῶν ἀμισθὸν τὸν τατρεῖν πωλεῖ ; ἰατρὸν , σωτῆρα , ὁμματῶντα , λυσιώδης πρὸς θρόμου ἑγείροντα ; Ταῦτα λέγω , ἵνα σου κατηγῶσω τὴν διάνοιαν . Τὶ κόπους παρέχετε τῇ γυναικί ; ὅτι τὸν ἐν νεκροῖς ἐλεύθερον , καὶ πρὸ τοῦ θανάτου ὡς νεκρὸν εἰμίπυσεν ; ὅτι διὰ τοῦ μύρου τῆς ταφῆς καὶ τῆς ἀναστάσεως τὴν χάριν προεσημάνεν ; Ἄλλὰ σὺ μὲν καρπὸν τῆς προσδοκίας τὸν σγοῦνον ἔξεις · ταύτης δὲ ἡ μνήμη , ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον , ἀνεξάλειπτος ἔσται . Εἶπε , καὶ γέγονε τὸ ἔργον οὕτως · ὅτι τὸ τὸ Λαρῶν , τὸ τοῦ Ἐλεαφάρ πέπταιται μύρον , καὶ τὸ χέρας ἡρήτησε , τὸ δὲ ἀλάβαστρον ταύτης παντὶ αἰῶνι ἐπακτεῖται , ἀκίνδυνον ἔχων τῆς μνήμης τὴν εὐωδίαν . Ἄλλὰ πρὸς μὲν Ἰούδαν οὕτω , πρὸς δὲ τὸν Φαρισαῖον γογγύζοντα ὁ Χριστὸς οὕτω λέγει · Σίμων , ἔχω σοι τὶ εἰπεῖν . Ὦ χάριτος ἀφράστου ! Ὦ φιλεάνθρωπος ἀρρήτου ! Θεὸς καὶ ἄνθρωπος κοινωνοῦνται , καὶ προτίθησι τὸ πρόλημα καὶ κανόνα φιλεάνθρωπίας ἐκλύων αὐτοῦ τὴν πονηρίαν . Σίμων γάρ , φησίν , ἔχω σοι τὶ εἰπεῖν , ἢ μηδενὶ τῶν παλαιῶν εἰπὼν , οὐ πατράρχει , οὐ προφήτη , οὐ νομοθέτη . Τότε μὲν γὰρ ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ , [ 805 ] ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος ἔζητον , τὸ δίκαιον ἀπατοῦν · ἀλλ’ ἐπεὶδὴ οὐ δύνασθε φέρειν τὸ δίκαιον , χάριν ἀντεισάγω τὸ νόμῳ , καὶ συστήσω σοι μυστηρίων ἔργω . Ὁ δὲ φησίν , Διδάσκαλε , εἰπέ . Αὐὸ χρεωφειλεταὶ ἦσαν δύο ἄνδρι . Ὦρα Θεοῦ σοφίας · ἀποσωπᾷ τὴν γυναῖκα , ἵνα μὴ κακουρητῇ τὴν ἀπόκρισιν . Ὁ εἰς , φησίν , ὀγείλει δημάρια πεντακόσια , καὶ ὁ ἕτερος πεντεκόντα . Φοβεῖς τοῦ διηνγήματος , ὁ τρόπος · γραμματικὸν ἔστιν ὁ ἡμέτερος βίος , ἀοράτως γράφω καὶ λογισμούς καὶ πράξεις καὶ ὀφθαλμῶν ρεμβασμούς καὶ ψυχῆς κινήματα . Ἄλλὰ λυε τὸν ὀφθὸν ὁ φιλεάνθρωπος δικαστής , ὁ τὰ χειρόγραφα διαρρήξων τῆς ἀμαρτίας , καὶ οὐ μόνον διαρρήξων , ἀλλὰ καὶ λαδαίων τοῖς ὑδάσι τοῦ βαπτίσματος , ἵνα μὴ ἔγνω στοιχεῖον ἢ συλλαβὴς ἀπομείναν ὑπόμνημα γέννησει τῶν παραγνησθῶν κακῶν . Μὴ ἔχοντων οὖν , φησίν , αὐτῶν ἀποδοῦναι , ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο . Εἰδὲς φιλεἀνθρώπων δανειστήν , ποσὸς δανείζει μὲν , οὐκ ἀπολειδύασι δέ ; ποὺ δὲ ἀγνοιοῦμενος οὐ ναρπάζῃ ; ἀλλ’ ἡπτεῖται αὐτοῦ τοῖς αὐτοῖς τῇ χειρὶ Μὴ ἔχοντων , φησίν , αὐτῶν ἀποδοῦναι , ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο . Ἄρῃς , μὴ ἔχοντων , οὐχ’ ἡμὴ λελόντων · ἕτερον γὰρ μὴ ἔχειν , καὶ ἕτερον μὴ θέλειν . Οὐδὲν τὶ λέγω · Θεὸς οὐδὲν παρ’ ἡμῖν ζητεῖ , τὴ μετάνοιαν · ὅθεν βούλεται ἡμᾶς γαρίειν ἀει καὶ προστρέχειν τῇ μετανοίᾳ . Ἄδν οὖν θελόντων ἡμῶν μετανοῆσαι , τὸ πλήθος τῶν ἀμαρτιῶν ἄτονον τὴν μετάνοιαν ἡμῶν δείκνυ , οὐ παρὰ τὸ μὴ θέλειν , ἀλλὰ παρὰ τὸ μὴ ἔχειν , οὐκ ἐκτιννύμεν τὸ χεῖρος . Διὰ τοῦτο οὖν λέγει · Μὴ ἔχοντων αὐτῶν , ἵνα δείξῃ , ὅτι ἰδὼν αὐτοὺς βουλομένους μὲν δὲ μετανοίας ἀποδοῦναι τὸ χρέος , μὴ δυναμένους δὲ διὰ τὸ πλήθος τῶν ἀμαρτιῶν , ὡς φιλεἀνθρώπου αὐτοῖς , συνηγρύψας , οὐχ ἀπὸ πράξεως , ἀλλ’ ἀπὸ προαιρέσεως ἐλευθερώσας τῆς ὀφειλῆς τὸ ὑπόχρεον . Μὴ ἔχοντων οὖν αὐτῶν ἀποδοῦναι , μὴ μαστίξεις , μὴ στρεβλώσεις , μὴ ὑδρὶ παραδοῦς , ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο . Τὶς οὖν αὐτῶν ὀφείλει πλέον ἀγαπᾶσθαι ; Ἀποκρίθεις δὲ ὁ Σίμων εἶπεν · Ὑπολαμβάνω , ὅτι φ τὸ πλεῖον ἐχαρίσατο . Βλέπε τοῦ Φαρισαίου τὸ δεῖν · ὡς εἶδεν αὐτὸν τὸν λόγῳ ἤδη τῆς ἀληθείας ἀποκλειόμενον , τὸν Ὑπολαμβάνω , τέθεικε , φοβούμενος τελείαν τὴν ἀπόκρισιν δούνα . Ὁ δὲ Κύριος οὐ τὴν γνώμην αὐτοῦ ἀνέγραψεν , ἀλλὰ τὴν ἀπόκρισιν ἀρπάσας , λέγει αὐτῷ · Ὀρθῶς ἐπεκρίθης . Καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα , τῷ Σίμωνι ἔφη · Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα ἀμαρτωλόν , τὴν σοι μὲν ἀπηγορευμένην , ἐμοὶ δὲ συκωμένην ; Εἰσῆλθον εἰς τὸν οἶκόν σου · σὲ γὰρ οἶκος , καὶ οὐκ ἐμοῦ , ὁ λοιδορία , μεστός · ὅδωρ ἐπὶ τοὺς πόδας μου οὐκ ἔδωκας , πόδας τοὺς διὰ τὲ κοινωνίας , τοὺς κόπον ὑπομείναντας , ἵνα κώπων τοὺς κοπιῶντας παρορτιζομένους ἐλευθερῶ · ἐς ἡμιαλεῖς τὴν τιμὴν προσήνεγκας , τὰ μὲν ἄνω θαυμασμός , τὰ δὲ κάτωθεν μὴ θεραπεύσας . Ἄλλὰ σὺ μὲν ὅδωρ εἰς τοὺς
Lemmas: ἄνθρωπος θεός πωλέω ( δίδωμι δέ ὅτι πωλέω ) , τις ὁ ὀνέω ; πόσος δέ τις ἀγοράζω Θεός ; τίς δέ καί εἴδωλον ποιέω ὁ πρᾶγμα ; τριάκοντα τις ὀβολός θεός πωλέω ἐν ἄνθρωπος μορφή ; ὡς εἰσέτι , ὡς βάρβαρος ; κἀν διαχράω , πόσος μέν ὁ ἐνοικέω Θεός , πόσος δέ ὁ φαίνω ἄνθρωπος . τίς ἐγώ , φημί , διαδίδωμι ; σύ τίς ἐθέλω ; λαμβάνω ; Πέιλιν γάρ αὐτός ἔχω Δούνα ἀντάξιος Θεός . καί ὅστις αὐτός , φημί , τριάκοντα ἀργύριον . Τριάκοντα ὀβολός ἀμόω ὁ τρέω πωλέω ; ἰατρός , σωτήρ , ὁμματῶντα , λυσίδης πρός τρόμος ἑγείρω ; οὗτος λέγω , ἵνα σύ κατηγέομαι ὁ διάνοια . τίς κόπος παρέχω ὁ γυνή ; ὅτι ὁ ἐν νεκρός ἐλεύθερος , καί πρό ὁ θάνατος ὡς νεκρός ειμιπυθω ; ὅτι διά ὁ μύρον ὁ ταφή καί ὁ ἀνάστασις ὁ χάρις προΐημι ; ἀλλά σύ μέν καρπός ὁ προσδοκία ὁ σγοῦνον ξέω · οὗτος δέ ὁ μνήμη , ὅπου ἐάν κηρύσσω ὁ εὐαγγέλιον , ἀνεξάλειπτος εἰμί . εἶπον , καί γίγνομαι ὁ ἔργον οὕτως · ὅτι ὁ ὁ Λαρός , ὁ ὁ Ἐλεαφάρ πίπτω μύρον , καί ὁ χείρ ἡρήτησε , ὁ δέ ἀλάβαστος οὗτος πᾶς αἰών επακτειος , ἀκίνδυνος ἔχω ὁ μνήμη ὁ εὐωδία . ἀλλά πρός μέν Ἰούδας οὗτος , πρός δέ ὁ Φαρισαῖος γογγύζω ὁ Χριστός οὗτος λέγω · Σίμων , ἔχω σύ τίς εἶπον . ὦ χάρις ἄφραστος ! ὦ φιλεάνθρωπος ἄρρητος ! θεός καί ἄνθρωπος κοινωνέω , καί προτίθημι ὁ προλημη καί κανών φιλεάνθρωπίας ἐκλύω αὐτός ὁ πονηρία . Σίμων γάρ , φημί , ἔχω σύ τίς εἶπον , ἢ μηδείς ὁ παλαιός εἶπον , οὖον πατράρχης , οὖον προφήτης , οὖον νομοθέτης . τότε μέν γάρ ὀφθαλμός ἀντί ὀφθαλμός , [ 805 ] ὀδούς ἀντί ὀδούς ζῶ , ὁ Δίκαιος απατώ · ἀλλά ἐπειδή οὖον δύναμαι φέρω ὁ Δίκαιος , χάρις ἀντεισάγω ὁ νόμος , καί συνίστημι σύ μυστήριον ἔργον . ὁ δέ φημί , διδάσκαλος , εἶπον . Αὐὸ χρεωφειλέτης εἰμί δύο ἀνήρ . ὤρα Θεός σοφία · αποσωπαω ὁ γυνή , ἵνα μή Κουρήτης ὁ ἀπόκρισις . ὁ εἰς , φημί , ὀγείλει δημάριον πεντακόσιοι , καί ὁ ἕτερος πεντεκοειντα . φοβέω ὁ διηνγήματος , ὁ τρόπος · γραμματικός εἰμί ὁ ἡμέτερος βίος , ἀόρατος γράφω καί λογισμός καί πρᾶξις καί ὀφθαλμός ρεμβασμός καί Ψυχή κίνημα . ἀλλά λύω ὁ ὁράω ὁ φιλεάνθρωπος δικαστής , ὁ ὁ χειρόγραφος διαρρήγνυμι ὁ ἁμαρτία , καί οὖον μόνος διαρρήγνυμι , ἀλλά καί λαδαίων ὁ ὕδωρ ὁ βάπτισμα , ἵνα μή γιγνώσκω στοιχεῖον ἢ συλλαβή απομένω ὑπόμνημα γεννάω ὁ παραγιγνώσκω κακός . μή ἔχω οὖν , φημί , αὐτός ἀποδίδωμι , ἀμφότερος χαρίζομαι . ἀνάκλεις φιλεἀνθρώπων δανειστής , ἄποσος δανείζω μέν , οὐ ἀπόλλυμι δέ ; πού δέ ἀγνοέω οὖον ναρπάζῃ ; ἀλλά ηπτειος αὐτός ὁ αὐτός ὁ χείρ μή ἔχω , φημί , αὐτός ἀποδίδωμι , ἀμφότερος χαρίζομαι . ἀείρω , μή ἔχω , οὐ ἡμός λανθάνω · ἕτερος γάρ μή ἔχω , καί ἕτερος μή ἐθέλω . οὐδείς τίς λέγω · θεός οὐδείς παρά ἐγώ ζητέω , ὅς μετάνοια · ὅθεν βούλομαι ἐγώ γαριεν ἀει καί προστρέχω ὁ μετάνοια . Ἄδν οὖν ἐθέλω ἐγώ μετανοέω , ὁ πλήθος ὁ ἁμαρτία ἄτονος ὁ μετάνοια ἐγώ δείκνυμι , οὖον παρά ὁ μή ἐθέλω , ἀλλά παρά ὁ μή ἔχω , οὐ ἐκτίνω ὁ εὔχειρ . Ζεύς οὗτος οὖν λέγω · μή ἔχω αὐτός , ἵνα δείκνυμι , ὅτι εἶδον αὐτός βούλομαι μέν δέ μετάνοια ἀποδίδωμι ὁ χρέος , μή δύναμαι δέ διά ὁ πλήθος ὁ ἁμαρτία , ὡς φιλεἀνθρώπου αὐτός , συνηγρύψας , οὐ ἀπό πρᾶξις , ἀλλά ἀπό προαίρεσις ἐλευθερόω ὁ ὀφειλή ὁ υποχρη . μή ἔχω οὖν αὐτός ἀποδίδωμι , μή μαστίζω , μή στρέβλωσις , μή ὑδρίς παραδίδωμι , ἀμφότερος χαρίζομαι . τις οὖν αὐτός ὀφείλω πλέω ἀγαπάω ; ἀποκρίνω δέ ὁ Σίμων εἶπον · ὑπολαμβάνω , ὅτι φ ὁ πλείων χαρίζομαι . βλέπω ὁ Φαρισαῖος ὁ δήω · ὡς ὁράω αὐτός ὁ λόγος ἤδη ὁ ἀλήθεια ἀποκλείω , ὁ ὑπολαμβάνω , τίθημι , φοβέω τέλειος ὁ ἀπόκρισις Δούνα . ὁ δέ Κύριος οὖον ὁ γνώμη αὐτός ἀναγράφω , ἀλλά ὁ ἀπόκρισις ἀρπάζω , λέγω αὐτός · ὀρθῶς ἐπικρίνω . καί στρέφω πρός ὁ γυνή , ὁ Σίμων φημί · βλέπω οὗτος ὁ γυνή ἁμαρτωλός , ὁ σύ μέν ἀπαγορεύω , ἐγώ δέ συκωμένην ; εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἶκος σύ · σύ γάρ οἶκος , καί οὐ ἐγώ , ὁ λοιδορία , μεστός · ὅδωρ ἐπί ὁ πούς ἐγώ οὐ δίδωμι , πούς ὁ διά τε κοινωνία , ὁ κόπος ὑπομένω , ἵνα Κώπων ὁ κοπιάω παρορτιζομενος ἐλευθερόω · εἰς ημιαλεω ὁ τιμή προσφέρω , ὁ μέν ἄνω θαυμασμός , ὁ δέ κάτωθεν μή θεραπεύω . ἀλλά σύ μέν ὅδωρ εἰς ὁ