joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0798.1
Ἀχαράκωτον ὑπῆρχε τὸ γύναιον , καὶ τῆς βακτηρίας δετέρου ἀδύνατον ἐθεώρει τὸν βίον . Λοιπὸν οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν εἶχε παραμυθίαν , υἱὸν τὸν μονογενῆ ἀπολέασα . Διπλῷ τὸ πῆμα συνέχειτο · ἀπαραμύθητον εἶχε τὸ ἀλγημα · οὐδείς ἐπικοινώνει τὴν ὀδύνην ἤδυνατο · ποταπηδὸν κατὰ τῶν παρειῶν ῥέει τὰ δάκρυα , καὶ ἀφόρητον ἡ γυνὴ τὸ πένθος ἐκέντευε . Κατενεῖς τὴν τοῦ παιδὸς ἀσθένειαν τῇ στοργῇ τὰ σπλάγχνα τῆς διανοίας ἐκένανεν . Καὶ αὐτὴ χήρα τὸ πᾶν γέγονε , τὸ πάντων βραχύντων , τὸ πάντων ἐλεεινότερον · καὶ τοῦ ἀνδρός , καὶ τοῦ μονογενοῦς δετέρου . Ὄντως ἐλεεινὸν τὸ τῆς χήρας ὄνομα , οἴκτου πεπληρωμένον , δακρύων μεμαστιγμένον , συμπαθείας ἐχόμενον . Οὐδεὶς τῶν βλέποντῶν ἀπέντητος ἔμεινεν · ἔστενεν πάντων τὰ σπλάγχνα · οὐχ εὐρίσκον πρώτων τὶνα πενθῆσαι , τὸν τεθνηκότα παῖδα , ἢ τὴν ζῶσαν χήραν . Ἄλλ' ἐφάλλῃ τὴν χήραν ζῶσαν προσειπών · ποία γὰρ χήρα ζῶν ; ἢ ; κλν γὰρ δοκῇ ζῆν ( πρὸς τὰ παρόντα λέγω , οὐχὶ δὲ πρὸς τὰ μέλλοντα ) , τέθνηκε . Χήρα γὰρ ἐν τοῖς παρούσιν εἰ μὲν εὐπορεῖ ἤν , μικρὸν πως κλεπτείεται τὴν ὀδύνην , ἀλείφει τὴν προσδοκίαν , θεραπεύεται τὸ τραῦμα , καὶ κουφίζεται τὸ ἄλγος , νευρούται τῇ καρποφορίᾳ καὶ βραχὺ τὸ πολλάκις καθεύδει . Εἰ γὰρ καὶ πολλὰ δὲ λυποῦντα , καὶ οἱ διαρπάζοντες αὐτὴν ἔτοιμοι , ἀλλ' ὅμως τῆς πενίας ἀποῦσης , ἐλαφρότερον τὸ βάρυ . Χήρα δὲ πενιχρὰ λυμὴν δαχύν , καὶ ψώραν πειραζομένη , ἀτείχιστος πόλις , [ 849 ] ἀνυδρος πηγή , μήτηρ στεναγμῶν , εὐφροσύνης παράσιτος , οἰκωδοτοῦσα πενίας , ἀφορίας ψυφιστορία , λυμοῦ πέρκοπος , ὀδύνης ὑφάντρια , βακτηρία συνετριμμένη , χαλκῶν ἀπάντημα , πυρὸν συνοικέσιον , ἀκαλλωπίστου ἀγαλμα , ἡρημωμένη στήλη , ἀρθλόν δένδρον , ἀφώτιστος οἰκίλη , ἐκκλησίας προδύμον , ποικίλον εὐχῶν ἐπισημεῖον , κατ' ἐχθρὸν παραρησιαμένη , κατήγορος κατ' αὐτῶν · καὶ ως ἀνδρί , τῷ Θεῷ καταδούλω , καὶ δικίον ἐτοιμοτάτην ὁγούσα τοῦ Θεοῦ τὸν ὀργὴν ἐκδύνην , σχίζουσα τοὺς ὀφρανοὺς ταῖς πρὸς Θεὸν ἐπιτυχίαις , πεπικραμένη καρδία · τύπτωσα τὸ σῆθος , ὡσπερ δήμιος , εἰ μὴ παχὺ εὕροι τοῦ Θεοῦ τὴν βοηθείαν , εἰ ἐκδύνηται τὸν ἐπαινέσιμον αὐτῇ εἰς ἀοκίαν . Καὶ ἡ ἀνεκως , ἐπὶ τῆς πενυχρᾷ , ἀπροστάτευται , κινεῖ τὸν Θεὸν σὺν πάσαις αὐτοῦ ταῖς ἐπουρανίαις Δυνάμεσιν , εἰς ὀργὴν καὶ ἀγανάκτησιν τῶν οὐ βελόντων πειθεσθαι , κριθὲν εἶναι τὸν Θεὸν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν . Εἰ δὲ συμβῇ αὐτὴ παῖδα προσεῖναι , μικρόν , πως τέρενται τῇ ἡλικίᾳ , καὶ κλέπεται τῇ προσδοκίᾳ , νευρούται τῇ καρποφορίᾳ . Βλέπει τὸν κλάδον , καὶ τὴν ρίζαν ἀσπάζεται · τὸν βότρυν κρατεῖ , καὶ τὸν φυτευσαντα φιλεῖ · ἔχει τὸ μέρος , καὶ τὸ ὅλον λογίζεται · τῷ ζῶντι συμπελεξεῖται , καὶ τὸν νεκρὸν οὐ βεβαιώσει · τὸν χαρακτῆρα τοῦ παιδὸς κατανοεῖ , καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ πατρὸς ἐσοπτρίζεται . Καὶ ἔως μὲν πλείστου τὸ παιδάριον γαληνότερον τὴν χήραν κυματίζεται ἐν τῷ τοῦ βίου τρικυμίᾳ · εἰ δὲ συμβῇ καὶ τὸν παῖδα ζώσης τῆς μητρὸς ἀποθανεῖν , καὶ τῇ μὲν μητρὶ συντελάσθαι , τῷ δὲ πατρὶ προσφυγῆν , ὅπερ πέπονθεν ἡ παροῦσα χήρα , πᾶσαν ὑφ' ἧν ἀναδέχεται τὴν ὀδύνην . Μόνον γὰρ τέθνηκεν ὁ μονογενὴς υἱὸς τῆς μνημονευθείσης χήρας , τὴν στολὴν τοῦ πένθους περιβεβλημένη , ἤρεστο προσατὶ ρύγεσθαι ῥήματα , καὶ ως ἀκρίτω σὺν δυτι ἐδικάζετο , βλασφημεῖν λόγους · προσάγουσα · ως βίαν ὑπομένουσα διελέγατο , λέγουσα · Ἄρα ὁ υἱὸς μὲν τῶν κάμων ἐδάφηνεν ; Ἄλλοι στενοχωροῦνται ἐπὶ πεισοδαισίαις , κάμνῳ τῆς μόνης ὁ μόνος ἀπεστάθη ; Ἐγὼ τῇ ἀτονοῦς ζω , καὶ ὁ ἀνὴρ τέθνηκεν ἄμα καὶ ὁ υἱός . Ποῦ λοιπὸν παραινέσει με τις ; τίς δέ με περιλέψεται ; Ἐδόκουν κλν μικρὰν παρῆρησαν δι' αὐτὸν κεκθῆσθαι · ἤκοει γὰρ μοι μὴ μὴ μητέρα ἀκοῦσαι . Ὑπομάζων μοι αὐτὸν ὁ λατὴρ ἄνευ χρημάτων ἐγκατέλιπε · κάγὼ ἡ ἀπροστάτευτος · χήρα χείρας εἰς ἔργον ἐρείσασα , τούτων ἐπημύλας ἔθρεψα · διπλᾶ , καὶ τριπλᾶς αὐτῷ στολὰς ἐπεῖπλυν , μειδῶσι τοῖς παιδεύσασιν αὐτὸν ἀπλὸς ἐχορήγησα · καὶ νῦν , ὅτε τὸν τρυγητὸν τῶν αὐτῶν προσδέχθεσθαι , τὴν χαλᾶσαν τῶν πειρασμῶν δέδεχμαι . Ἄτις ὁδύνης ! Ἄλλ' εὕρον τὴν πρᾶξιν · συνθάλαζον τῷ υἱῷ μου · πληροφορῶ σούς φθονήσαντάς μοι · συγγενεῖς με καθεσθόνθες ἀνδρὸς παῖδα κεκτημένην . Συγγενεῖστέ μοι , πάντες οἱ βασκαίνοντές μοι τὴν εὐπαιδίαν · ἤδη γὰρ ἐγὼ τοῦ γνησίου μου παιδὸς προκαταλαμδάνω τὸν τάφον · ἔμοι γὰρ λοιπὸν τὸ ζῆν καταγελάστων . Ταῦτα τῆς χήρας βοησάσης καὶ ὀδυνημένης , εὐθέως παραγενόμενος
Lemmas: ἀχαράκωτος ὑπάρχω ὁ γύναιον , καί ὁ βακτηρία δετέρου ἀδύνατος θεωρέω ὁ βίος . λοιπός οὐδέ ὁ τυγχάνω ἔχω παραμυθία , υἱός ὁ μονογενής ἀπόλλυμι . διπλόος ὁ πῆμα συνέχω · ἀπαραμύθητος ἔχω ὁ ἄλγημα · οὐδείς ἐπικοινωνέω ὁ ὀδύνη δύναμαι · ποταπηδὸν κατά ὁ παρειά ῥέω ὁ δάκρυ , καί ἀφόρητος ὁ γυνή ὁ πένθος ἐκέντευε . καταινέω ὁ ὁ παῖς ἀσθένεια ὁ στοργή ὁ σπλάγχνον ὁ διάνοια ἐκένανεν . καί αὐτός χήρα ὁ πᾶς γίγνομαι , ὁ πᾶς βραχύνω , ὁ πᾶς ἐλεεινός · καί ὁ ἀνήρ , καί ὁ μονογενής δετέρου . ὄντως ἐλεεινός ὁ ὁ χήρα ὄνομα , οἶκτος πληρόω , δάκρυ μαστίζω , συμπάθεια ἔχω . οὐδείς ὁ βλέπω ἀπέντητος μένω · στένω πᾶς ὁ σπλάγχνον · οὐ εὑρίσκω πρῶτος τίς πενθέω , ὁ θνῄσκω παῖς , ἢ ὁ ζώννυμι χήρα . ἄλλος ἐφάλλομαι ὁ χήρα ζώννυμι προσεῖπον · ποῖος γάρ χήρα ζῶ ; ἢ ; κλν γάρ δοκέω ζῶ ( πρός ὁ πάρειμι λέγω , οὐ δέ πρός ὁ μέλλω ) , θνῄσκω . Χήρα γάρ ἐν ὁ πάρειμι εἰμί μέν εὐπορέω ἐάν , μικρός πως κλέπτω ὁ ὀδύνη , ἀλείφω ὁ προσδοκία , θεραπεύω ὁ τραῦμα , καί κουφίζω ὁ ἄλγος , νευρόω ὁ καρποφορία καί βραχύς ὁ πολλάκις καθεύδω . εἰμί γάρ καί πολύς δέ λυπέω , καί ὁ διαρπάζω αὐτός ἑτοῖμος , ἀλλά ὅμως ὁ πενία ἄπειμι , ἐλαφρός ὁ βαρύς . Χήρα δέ πενιχρός λύω δαχύν , καί ψώρα πειράζω , ἀτείχιστος πόλις , [ 849 ] ἄνυδρος πηγή , μήτηρ στεναγμός , Εὐφρόσυνος παράσιτος , οικωδοτουω πενία , ἀφορία ψυφιστορι , λυμός περκοπους , ὀδύνη ὑφάντρια , βακτηρία συντρίβω , χαλκός ἀπάντημα , πυρός συνοικέσιον , ακαλλώπιστος ἄγαλμα , ἐρημόω στήλη , ἀρθλόν δένδρον , ἀφώτιστος οἰκίλη , ἐκκλησία προδύμον , ποικίλος εὖχος ἐπισημεῖον , κατά ἐχθρός παραρησιοιδανω , κατήγορος κατά αὐτός · καί ως ἀνήρ , ὁ Θεός κατάδουλος , καί δικιων ἑτοῖμος ογουω ὁ Θεός ὁ ὀργή ἐκδύω , σχίζω ὁ ὀφρανοὺς ὁ πρός θεός ἐπιτυχία , πικραίνω καρδία · τύπτωσα ὁ Σήθος , ὡς δήμιος , εἰμί μή παχύς εὑρίσκω ὁ Θεός ὁ βοήθεια , εἰμί ἐκδύνω ὁ ἐπαινέσιμον αὐτός εἰς ἄοικος . καί ὁ ἀνίημι , ἐπί ὁ πενυχραω , ἀπροστάτευτος , κινέω ὁ θεός σύν πᾶς αὐτός ὁ ἐπουράνιος Δύναμις , εἰς ὀργή καί ἀγανάκτησις ὁ οὖον βάλλω πείθω , κρίνω εἰμί ὁ θεός χήρα καί ὀρφανός . εἰμί δέ συμβαίνω αὐτός παῖς πρόσειμι , μικρός , πως τέρσομαι ὁ ἡλικία , καί κλέπτω ὁ προσδοκία , νευρόω ὁ καρποφορία . βλέπω ὁ κλάδος , καί ὁ ῥίζα ἀσπάζομαι · ὁ Βότρυς κρατέω , καί ὁ φυτεύω φιλέω · ἔχω ὁ μέρος , καί ὁ ὅλος λογίζομαι · ὁ ζῶ συμπλέκω , καί ὁ νεκρός οὖον βεβαιόω · ὁ χαρακτήρ ὁ παῖς κατανοέω , καί ὁ εἰκών ὁ πατήρ εἰσοπτρίζω . καί ἔως μέν πλεῖστος ὁ παιδάριον γαληνός ὁ χήρα κυματίζω ἐν ὁ ὁ βίος τρικυμία · εἰμί δέ συμβαίνω καί ὁ παῖς ζώννυμι ὁ μήτηρ ἀποθνῄσκω , καί ὁ μέν μήτηρ συντελέω , ὁ δέ πατήρ προσφυγή , ὅσπερ πάσχω ὁ πάρειμι χήρα , πᾶς ὑπό ἧμαι ἀναδέχομαι ὁ ὀδύνη . Μόνος γάρ θνῄσκω ὁ μονογενής υἱός ὁ μνημονεύω χήρα , ὁ στολή ὁ πένθος περιβάλλω , αρεστός προσατὶ ῥέω ῥῆμα , καί ως ἄκριτος σύν δυτι δικάζω , βλασφημέω λόγος · προσάγω · ως βία ὑπομένω διαλέγω , λέγω · ἄρας ὁ υἱός μέν ὁ σκαμμωνία δάπτω ; ἄλλος στενοχωρέω ἐπί πεισοδαισιος , κάμνω ὁ μόνος ὁ μόνος ἀφίστημι ; ἐγώ ὁ ἄτονος ζω , καί ὁ ἀνήρ θνῄσκω ἄμη καί ὁ υἱός . πός λοιπός παραίνεσις ἐγώ τις ; τίς δέ ἐγώ περιλέπω ; δοκέω κλν μικρός παραλέγω διά αὐτός κάθημαι · κοέω γάρ ἐγώ μή μή μήτηρ ἀκούω . Ὑπόμαζος ἐγώ αὐτός ὁ λατὴρ ἄνευ χρῆμα ἐγκαταλείπω · κἀγώ ὁ ἀπροστάτευτος · χήρα χείρ εἰς ἔργον ἐρείδω , οὗτος επημυλαας τρέφω · διπλόος , καί τριπλόος αὐτός στολή ἐπιπλέω , μειδάω ὁ παιδεύω αὐτός ἁπλόος χορηγέω · καί νῦν , ὅτε ὁ τρύγητος ὁ αὐτός προσδέχομαι , ὁ χαλάω ὁ πειρασμός δέχομαι . Ἄτις ὀδύνη ! ἄλλος εὑρίσκω ὁ πρᾶξις · συνθάλλω ὁ υἱός ἐγώ · πληροφορέω σός φθονέω ἐγώ · συγγενής ἐγώ καθέζομαι ἀνήρ παῖς κτάομαι . Συγγενεῖστέ ἐγώ , πᾶς ὁ βασκαίνω ἐγώ ὁ εὐπαιδία · ἤδη γάρ ἐγώ ὁ γνήσιος ἐγώ παῖς προκαταλαμδάνω ὁ τάφος · ἐγώ γάρ λοιπός ὁ ζῶ καταγέλαστος . οὗτος ὁ χήρα βοάω καί ὀδυνάω , εὐθύς παραγίγνομαι