joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0759.1
Πατρὶ λέγων · Πάτερ , εἰ δυνατὸν , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω · Νῦν Εὐνῶμος χαίρει , νῦν Ἄρειος εὐφραίνεται , ὡς εὐηκότας ῥήματα βλάπτουσα κατὰ τῆς ἀληθείας συρίζοντα . Ἄλλα μὴ εὐφρανθείητε , πάντες ὁ ἀδελφοί · συνετρίβη γὰρ ὁ ζυγὸς τοῦ παϊόντος ἡμᾶς . Μὴ ἡμῶν ὁ Θεός . Γνῶτε , καὶ τὴν ἡττάδα . Ἐὰν γὰρ πάλιν ἰσχύσητε , πάλιν ἡττηθήσεσθε , καὶ ἂν ἂν βούληθι βουλεύσησθε , διασκεδάσει Κύριος . Τὴ γὰρ στόμα Κυρίου ἐλάλησε ταῦτα · Πάτερ , εἰ δυνατὸν , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω . Ὁ ποτήριον ζωῆς καὶ ἀθανασίας μεμαστωμένον ! δ λαβόντες Εὐνῶμος καὶ Ἄρειος , τῇ οἰκεία κακοπιστα ἐπιδοκώσαντες , ποτίζουσι τῷ πλεῖστῳ ἀνατροπῆν δολιῶν , ὁ τὴν ἐν αὐτῷ [ 808 ] γλυκεῖαν κρασίαν τῶν νοημάτων πικρὰν εἶναι νομίζοντες , καὶ μὴτε τὴν , Οὐαὶ , φωνὴν φοβοῦμενοι , λεγούσης τῆς Γραφῆς · Οὐαὶ τῷ ποτίζοντι τὸ πλεῖστον αὐτῶν ἀνατροπὴν δολιῶν ! Οὐαὶ ὁ λέγοντος τὸ πικρὸν γλυκὺ , καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν · ὁ τιθέντος τὸ φῶς σκότος , καὶ τὸ σκότος φῶς ! Οὐαὶ ὁ συντετοῖ ἐν δαιτοῖς , καὶ ἀνῴσιον δαντὸν ἐπιστήμονες ! Ἡμεῖς δέ , ἀγάπητοι , λαβόντες τὸ ποτήριον τὸ Κυρίῳ ἡμῖν , τὴν ἐν αὐτῷ γλυκύτητα διδασκαλίαν ποθῶ ψυχῆς ἀρωσίμεδα . Πάτερ , εἰ δυνατὸν ἔστι , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω . Οὐχ οὕ σὺ νομίζεις , Ἄρειε , ὅρα δειλιὰ ὁ Κύριος ἡμῶν , ἢ φοβοῦμενος τὸν θάνατον ταῦτα λέγει · πῶς γὰρ ἂν ἐφοβήθη ὁ ἔξουσιαν ἔχων θανεῖν καὶ μὴ θανεῖν · λέγει γὰρ · Ἔξουσιαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου , καὶ ἔξουσιαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν . Εἰ μὲν γὰρ ἠγανάκτησέ ὑπὸ τινος , καλῶς ἔλεγες αὐτὸν δειλίαν · νῦν δὲ αὐτὸς λέγει , Ἔξουσιαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου , καὶ ἔξουσιαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν · τοῦτ ἐστιν . Οὐκ ἀναγκάζομαι ὑπὸ τινος , ἐπεὶ καὶ ἔλεγεν · Ἔξουσιαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου , καὶ ἔξουσιαν ἔχω λαβεῖν αὐτήν · ἀλλ’ ὑπερὸ ἐμαντὸν ἐκέκασα , μορφὴν δούλου λαβὼν , μηδενὸς με ἀναγκάζοντος , καὶ ἐμαντὸν τὸ σῶμα ἀφωδίσουν . Τὴ γὰρ σῶμα ἀφωδίσουν ἐαντὴ οἶκον · τὸν αὐτὸν τρόπον δύναμαι καὶ λυθὲν μου τὸ σῶμα θανατὸν διὰ τῆς ζωῆς ἐγείρει . Ἐγὼ γὰρ εἰμὶ ὁ λέγων , Ἀνάστατε τὸν νεκρὸν τοῦτον , καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν . Ὅστε οὐν οὐ δειλιών , οὐδὲ φοβοῦμενος τὸν θάνατον ταῦτα λέγω , Πάτερ , εἰ δυνατὸν , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω , ἀλλ’ ἀποκρύψω μυστηρίου λόγον προβαλλόμενος . Τοῦτο τὸ ῥῆμα διέλαβ ἔστι τῷ διαβόλῳ · δεῖ με αὐτὸν τοῦτο τοῖς ῥήμασιν ἀγκιστρεύειν . Εἰδὲ με ὁ διάβολος πολλὰ σημεῖα πεποιήκται , δεῖ νόσους ἀφῆγειρος ἐθεράπευσα , δεῖ λεγόντων δαιμόνων ῥήμασι ἐφυγάδεσα , δεῖ λεπρῶν χαλαζώματα διχην πτεῦον τῷ λόγῳ ἀπέφεσα , δεῖ παραλυμένα γόνατα φωνῇ ἐπηξα , δεῖ ἀνέμους καὶ θαλάσσην ἐπακίσα , καὶ πάντα μοῦ ὑπηκόουν τρώμ · καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων διωρήσα με εἶναι Υἱὸν Θεοῦ , ἀνὼν ἔστι , Ἐὰν ἐγὼ σταυρωθῶ , ἐκεῖνος ἀπαύλετο · ἐὰν δὲ κατέλθω εἰς τὰ καταχθόνια , τοὺς μοχλοὺς αὐτοῦ τοὺς σιδηροὺς συντριψῶ · καὶ τὰς πύλας αὐτοῦ τὰς χαλκὰς συνθλάσω . Καὶ ταῦτα διωρήσας , φοβοῦμενος , φεύγει στήσαι τὸ πολυτίμητόν μοι [ τὸ ] τρόπαιον τοῦ σταυροῦ . Τὸ οὖν ἐγὼ ποιῶ ; Ὡς σοφὸς ἀλίευς ὑποκρινόμενος δειλιὰν , ὑποκρινόμενος φοβεῖσθαι τὸν θάνατον , καὶ λέγω · Πάτερ , εἰ δυνατὸν , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω · ἵνα ἐκεῖνος ἐκ τῶν τοιούτων ταπεινῶν μου ῥημάτων νομίζα · με ἀνθρώπου εἶναι δειλόν , φεύγοντα τὸν θάνατον , σπιῶν με μέση τῇ τῇ στήσει τὸ εὐλαβῆς μυστήριον τοῦ σταυροῦ , ὡς νομίζεις , κατ’ ἐμοῦ . Δεῖ με οὖν ὡς σφορὸν ἀλίεα τεχνάσασθαι κατ’ αὐτοῦ , δεῖ με πάντα ὀμοιμένα ὑπὲρ τῆς πάντων ζωῆς . Εἰ γὰρ ἐκεῖνος ἐτεχνάσατο ἐξ ἀρχῆς κατὰ τῆς Ἁδὰμ ἀπωλείας , πολλῷ μᾶλλον ἐγὼ τεχνάσομαι ὑπὲρ τῆς πάντων σωτηρίας . Ῥήμασι δολεροῖς ἠπάτησε τὴν Ἁδὰμ , ῥήμασι δεικίοις ἀπατήσεται ὁ δολερός . Πάτερ , εἰ δυνατὸν , τὸ ποτήριον τοῦτο παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ . Ἐὰν μὴ ὁ ἀλίευς , ὅτε χαλάσει τὸ ἀγκίστρον εἰς τὴν θάλασσαν , ποτὲ μὲν ἐνφὶ τῷ ἀγκίστρῳ , ποτὲ δὲ ως φεύγοντα διέψῃ τὸν σκώληκα . τῇ χειρὶ ὑφελών , οὐ ἴχθύες οὐκ ἐφάλλονται . Περιέθηκα τῷ ἀγκίστρῳ μου τῆς θεότητος τὸ σκώληκα τοῦ σώματος · ἐχάλασα τὸ ἀγκίστρον χειρουργημένον ἐν τῷ σκώληκι τοῦ σώματος εἰς τὸν βυθὸν τοῦ βίου τοῦτου · ἐὰν μὴ ὁ σκώληξ ὡς σκώληξ κινηθῇ , ὁ δρεῖλιον ἀγκιστρευθήναι οὐκ ἐπεγρεῖται τὸ ἀγκίστρον . Δεῖ με τοίνυν ὡς σκώληκα σχηματισάσθαι , καὶ λαλῆσαι · Ἐγὼ γὰρ εἰμὶ σκώληξ , καὶ οὐκ ἄνθρωπος · ἐν’ ἐκείνος
Lemmas: πατήρ λέγω · πατήρ , εἰμί δυνατός , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι · νῦν Εὐνῶμος χαίρω , νῦν Ἄρειος εὐφραίνω , ὡς ευηκοος ῥῆμα βλάπτω κατά ὁ ἀλήθεια συρίζω . ἄλλος μή εὐφραίνω , πᾶς ὁ ἀδελφός · συντρίβω γάρ ὁ ζυγός ὁ παίω ἐγώ . μή ἐγώ ὁ Θεός . γιγνώσκω , καί ὁ ἡττάδα . ἐάν γάρ πάλιν ἰσχύω , πάλιν ἡσσάομαι , καί εἄν εἄν βούλομαι βουλεύω , διασκεδάννυμι Κύριος . ὅς γάρ στόμα κύριος λαλέω οὗτος · πατήρ , εἰμί δυνατός , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι . ὁ ποτήριον ζωή καί ἀθανασία μεμαστωμένον ! δ λαμβάνω Εὐνῶμος καί Ἄρειος , ὁ οἰκεῖος κακόπιστα ἐπιδοκέω , ποτίζω ὁ πλεῖστος ἀνατροπή δόλιος , ὁ ὁ ἐν αὐτός [ 808 ] γλυκύς κρασία ὁ νόημα πικρός εἰμί νομίζω , καί μήτε ὁ , οὐαί , φωνή φοβέω , λέγω ὁ γραφή · οὐαί ὁ ποτίζω ὁ πλεῖστος αὐτός ἀνατροπή δόλιος ! οὐαί ὁ λέγω ὁ πικρός γλυκύς , καί ὁ γλυκύς πικρός · ὁ τίθημι ὁ φάος σκότος , καί ὁ σκότος φάος ! οὐαί ὁ συντείνω ἐν δαιος , καί ἀνῴσιον δάντος ἐπιστήμων ! ἐγώ δέ , ἀγαπητός , λαμβάνω ὁ ποτήριον ὁ κύριος ἐγώ , ὁ ἐν αὐτός γλυκύτης διδασκαλία πίνω Ψυχή ἀρωσίμεδα . πατήρ , εἰμί δυνατός εἰμί , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι . οὐχ ἕ σύ νομίζω , Ἄρειος , ὁράω δειλία ὁ Κύριος ἐγώ , ἢ φοβέω ὁ θάνατος οὗτος λέγω · πῶς γάρ εἄν φοβέω ὁ ἐξουσία ἔχω θνῄσκω καί μή θνῄσκω · λέγω γάρ · Ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν λαμβάνω αὐτός . εἰμί μέν γάρ ἀγανακτέω ὑπό τις , καλῶς λέγω αὐτός δειλία · νῦν δέ αὐτός λέγω , Ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν λαμβάνω αὐτός · οὗτος εἰμί . οὐ ἀναγκάζω ὑπό τις , ἐπεί καί λέγω · Ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ἐξουσία ἔχω λαμβάνω αὐτός · ἀλλά ύπερος ἀπήμαντος καίω , μορφή δοῦλος λαμβάνω , μηδείς ἐγώ ἀναγκάζω , καί ἀπήμαντος ὁ σῶμα αφωδισυς . ὅς γάρ σῶμα αφωδισυς ἐαντὴ οἶκος · ὁ αὐτός τρόπος δύναμαι καί λύω ἐγώ ὁ σῶμα θάνατος διά ὁ ζωή ἐγείρω . ἐγώ γάρ εἰμί ὁ λέγω , ανάστατος ὁ νεκρός οὗτος , καί ἐν τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω αὐτός . ὅστε ὀν οὖον δειλία , οὐδέ φοβέω ὁ θάνατος οὗτος λέγω , πατήρ , εἰμί δυνατός , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι , ἀλλά ἀποκρύπτω μυστήριον λόγος προβάλλω . οὗτος ὁ ῥῆμα διαλαμβάνω εἰμί ὁ διάβολος · δεῖ ἐγώ αὐτός οὗτος ὁ ῥῆμα ἀγκιστρεύω . ἀνάκλεις ἐγώ ὁ διάβολος πολύς σημεῖον ποιέω , δεῖ νόσος ἀφῆγειρος θεραπεύω , δεῖ λέγω δαίμων ῥῆμα φυγαδεύω , δεῖ λεπρός χαλάζωμα διχή πτύω ὁ λόγος ἀπέφεσα , δεῖ παραλυμένος γόνυ φωνή πήγνυμι , δεῖ ἄνεμος καί θάλασσα ἐπακίσα , καί πᾶς ἐγώ ὑπακούω Τρωμ · καί ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα διοράω ἐγώ εἰμί υἱός Θεός , ἰδμάν εἰμί , ἐάν ἐγώ σταυρώνω , ἐκεῖνος ἀπαύλετο · ἐάν δέ κατέρχομαι εἰς ὁ καταχθόνιος , ὁ μοχλός αὐτός ὁ Σιδηροῦς συντρίβω · καί ὁ πύλη αὐτός ὁ χάλκεος συνθλάω . καί οὗτος διοράω , φοβέω , φεύγω ἵστημι ὁ πολυτίμητος ἐγώ [ ὁ ] τρόπαιον ὁ σταυρός . ὁ οὖν ἐγώ ποιέω ; ὡς σοφός ἁλιεύς ὑποκρίνομαι δειλία , ὑποκρίνομαι φοβέω ὁ θάνατος , καί λέγω · πατήρ , εἰμί δυνατός , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι · ἵνα ἐκεῖνος ἐκ ὁ τοιοῦτος ταπεινός ἐγώ ῥῆμα νομίζω · ἐγώ ἄνθρωπος εἰμί δειλός , φεύγω ὁ θάνατος , σπίζω ἐγώ μέσος ὁ ὁ ἵστημι ὁ εὐλαβής μυστήριον ὁ σταυρός , ὡς νομίζω , κατά ἐγώ . Δεύς ἐγώ οὖν ὡς σπόρος ἁλιεύς τεχνάζω κατά αὐτός , δεῖ ἐγώ πᾶς ὄμνυμι ὑπέρ ὁ πᾶς ζωή . εἰμί γάρ ἐκεῖνος τεχνάζω ἐκ ἀρχή κατά ὁ Ἀδάμ ἀπώλεια , πολύς μᾶλλον ἐγώ τεχνάζω ὑπέρ ὁ πᾶς σωτηρία . ῥῆμα δολερός ἀπατάω ὁ Ἀδάμ , ῥῆμα δείκνυμι ἀπατάω ὁ δολερός . πατήρ , εἰμί δυνατός , ὁ ποτήριον οὗτος παρέρχομαι ἀπό ἐγώ . ἐάν μή ὁ ἁλιεύς , ὅτε χάλασις ὁ ἄγκιστρον εἰς ὁ θάλασσα , ποτέ μέν ἐν ὁ ἄγκιστρον , ποτέ δέ ως φεύγω διέπω ὁ σκώληξ . ὁ χείρ ὑφαιρέω , οὖον ἰχθύς οὐ ἐφάλλομαι . περιτίθημι ὁ ἄγκιστρον ἐγώ ὁ θεότης ὁ σκώληξ ὁ σῶμα · χαλάω ὁ ἄγκιστρον χειρουργέω ἐν ὁ σκώληξ ὁ σῶμα εἰς ὁ βυθός ὁ βίος οὗτος · ἐάν μή ὁ σκώληξ ὡς σκώληξ κινέω , ὁ δρεῖλιον ἀγκιστρεύω οὐ ἐπεγείρω ὁ ἄγκιστρον . Δεύς ἐγώ τοίνυν ὡς σκώληξ σχηματίζω , καί λαλέω · ἐγώ γάρ εἰμί σκώληξ , καί οὐ ἄνθρωπος · ἐν ἐκείνος