joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0675.3
ἵνα σκιρτήσητε , οὐδ’ ἵνα λακτίσητε , ἀλλ’ ἵνα χαρὲς ζυγῷ βαδίσητε εὐρυμίᾳ . Εἴτα καὶ δείκνυσι τρέφειν , ὅν οὐ ῥαδίως ἂν τὸ τοιοῦτον κατορθοῦντο . Τίς οὖν ὁ τρόπος ; Διὰ τῆς ἀγάπης δουλεύετε ἀλλήλοις , φησίν . Πάλιν ἐνταῦθα αἰνίττεται ὅτι φιλονεικία καὶ στάσις καὶ φιλαργυρία καὶ ἀπόνοια ταύτης τῆς πλάνης αἴτια αὐτοῖς ἐγένοντο · ἡ γὰρ τῶν αἰρέσεων μήτηρ , ἡ τῆς φιλαργυρίας ἐστὶν ἐπιθυμία . Εἰμὲν γὰρ , ὅτι δουλεύετε ἀλλήλοις , ἐδείξεν ὅτι εἰ ἀπονοίας καὶ τύπου τοῦτο ἔλαβεν · ἀρχὴν τὸ κακὸν διὰ κατάλληλον ἐπιστάσει φάρμακον . Ἐπειδὴ γὰρ ἀλλήλων ἄρχειν βουλόμενοι διεσχίσθητε , δουλεύετε ἀλλήλοις · οὕτω γὰρ συναχθήσεσθε πάλιν . Ἄλλὰ φανερῶς μὲν οὐ λέγει τὸ ἀμάρτημα , φανερῶς δὲ τίθησι τὴν διορθωσιν , ἵνα δι’ αὐτῆς κάμνει μάθωσιν · ὡς ἂν εἰ πετῶν ἀσθελαιοῦντι δτι μὴν ἀσθελαιοῦν μὴ λέγω , παραγινω δι’ συνεχῶς σωφρονεῖν . Ὁ γὰρ ἀγαπῶν , ὡς χρή , τὸν πλησίον , οὐ παραταίνει δουλεύειν αὐτῷ παντὸς δουλοῦ ταπεινότερον . Καθὰπερ γὰρ πῦρ ὀμιλήσαν χρησῶ , μαλάσσει ῥαδίως αὐτόν , οὕτω καὶ ἡ τῆς ἀγάπης θερμότης πάντα τύφον καὶ ἀπόνοιαν πυρὸς σφοδρότερον διαλύει . Διὰ τοῦτο οὐκ εἶπεν , Ἀγαπᾶτε ἀλλήλους , ἀπλῶς , ἀλλὰ , δουλεύετε , τὴν ἐπιτεταμένην δηλῶν φιλίαν . Ἐπειδὴ γὰρ τοῦ νόμου τὸν ζυγὸν ἀνελὼν , ἵνα μὴ ἀποσχισθῶσιν , ἕτερον αὐτοῖς ἐπιτίθησι ζυγὸν τὸν τῆς ἀγάπης , ἰσχυρότερον [ 719 ] μὲν ἐκείνου , κουφότερον δὲ καὶ ἡδὺ πολὺ . Εἴτα δείκνυσι αὐτοῦ τὸ κατορθοῦν , φησίν · Ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν ἑνὶ λόγῳ πληρούται , ἐν τῷ , Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν . Ἐπειδὴ γὰρ ἄνω καὶ κάτω τὸν νόμον ἔστροφον , εἰ βούλει αὐτόν , φησίν , πληροῦν , μὴ παρείρεο · οὐ γὰρ ἐν τῇ παρειροῖ , ἀλλ’ ἐν τῇ ἀγάπῃ πληροῦται . Ὅρα τῆς ὁδύνης πῶς οὐχ ἐπιλανθάνεται τῆς ἑαυτοῦ , ἀλλὰ τὸ πονοῦν κίνει συνεχῶς , καὶ εἰς τὸν ἡθικὸν ἐξελθὼν λόγον . Εἰ δὲ ἀλλήλους δάκνετε καὶ κατεσθίετε , βλέπετε μὴ ὑφ’ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε . Οὐδ’ ἀποφαίνεται , ἵνα μὴ βαρῆται , ἀλλ’ οὐδὲ μὴν οὐχὶ γινώμενον , λέγει δι’ αὐτὸ μετὰ ἀμφιβολίας . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἐπειδὴ ἀλλήλους δάκνετε · καὶ τὸ ἐξῆς ὁμοίως · οὐδὲ γὰρ ἐκεῖ πάλιν ἀπεφήνυτο , ὅτι Ἐπ’ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε · ὅπερ ἐστὶ φοβοῦντος καὶ ἀσφαλιζομένου , οὐ καταδικάζοντος . Καὶ ταῖς λέξεσι δὲ ἐμφαντικώτερο χρώσατο . Οὐ γὰρ εἶπε , δάκνετε , μόνον , ὅπερ ἐστὶ θυμουμένου , ἀλλὰ , Καὶ κατεσθίετε , ὅπερ ἐστὶν ἐμμένουτος τῇ πονηρίᾳ . Ὁ μὲν γὰρ δάκνων , ὀργῆς ἐπλήρωσε πάθος · ὁ δὲ κατεσθίων θηριωδίας ἐχῶτας παρέχεν ἀποδείξειν . Ἀφήματα δὲ καὶ βρώσεις οὐ τὰς σωματικὰς φησίν , ἀλλὰ τὰς πολὺ χαλεπωτέρας . Οὐ γὰρ οὕτως ὁ ἀνθρωπίνης ἀπογευσάμενος σαρκὸς ἐξέλαυν , ὡς ὁ δημητία εἰς τὴν ψυχὴν πηγνύς · ὅσον γὰρ ψυχὴ τιμιώτερα σώματος , τοσοῦτὸν χαλεπωτέρα ἡ ταύτης βλάβη . Βλέπετε μὴ ὑφ’ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε , φησίν . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ ἀδικούσας καὶ ἐπιβουλεύουσας , ὡς ἄλλους ἀναλίσκοντας , ἐπὶ τοῦτο ἔρχονται , διὰ τοῦτο φησι · Σκοπεῖτε μὴ εἰς ὑμᾶς τὸ πρᾶγμα περιτραπῇ . Ἡ γὰρ διάστασις καὶ ἡ μάχη φθοροποιὸν καὶ ἀναλιστικὸν καὶ τῶν ἔχομένων αὐτὴν , καὶ τῶν εἰσαγόντων , καὶ σφαλὲς μᾶλλον ἄπαντα διατρίβει . Λέγω δέ , συνεύματισεριστατέστε , καὶ ἐπιθυμίαι σαρκὸς οὐ μὴ τελέσῃτε .
Lemmas: ἵνα σκιρτάω , οὐδέ ἵνα λακτίζω , ἀλλά ἵνα χαρά ζυγόν βαδίζω ευρυμιον . εἴτα̅ καί δείκνυμι τρέφω , ὅς οὖον ῥᾳδίως εἄν ὁ τοιοῦτος κατορθόω . Τῖς οὖν ὁ τρόπος ; Ζεύς ὁ ἀγάπη δουλεύω ἀλλήλων , φημί . πάλιν ἐνταῦθα αἰνίσσομαι ὅτι φιλονικία καί στάσις καί φιλαργυρία καί ἀπόνοια οὗτος ὁ πλάνης αἴτιος αὐτός γίγνομαι · ὁ γάρ ὁ αἵρεσις μήτηρ , ὁ ὁ φιλαργυρία εἰμί ἐπιθυμία . εἰμί γάρ , ὅτι δουλεύω ἀλλήλων , δείκνυμι ὅτι εἰμί ἀπόνοια καί τύπος οὗτος λαμβάνω · ἀρχή ὁ κακός διά κατάλληλος ἐπίστασις φάρμακον . ἐπεί γάρ ἀλλήλων ἄρχω βούλομαι διασχίζω , δουλεύω ἀλλήλων · οὗτος γάρ συνάγω πάλιν . ἀλλά φανερῶς μέν οὖον λέγω ὁ ἁμάρτημα , φανερῶς δέ τίθημι ὁ διόρθωσις , ἵνα διά αὐτός κάμνω μανθάνω · ὡς εἄν εἰμί πετάννυμι ἀσθελαιοῦντι δ μήv ἀσθελαιοῦν μή λέγω , παραγίνομαι διά συνεχῶς σωφρονέω . ὁ γάρ ἀγάπη , ὡς χρή , ὁ πλησίος , οὖον παρατείνω δουλεύω αὐτός πᾶς δουλόω ταπεινός . καθά γάρ πῦρ ὁμιλέω Χρησώ , μαλάσσω ῥᾳδίως αὐτός , οὗτος καί ὁ ὁ ἀγάπη θερμότης πᾶς τύφω καί ἀπόνοια πυρός σφοδρός διαλύω . Ζεύς οὗτος οὐ εἶπον , ἀγαπάω ἀλλήλων , ἀπλόος , ἀλλά , δουλεύω , ὁ ἐπιτείνω δηλόω φίλιος . ἐπεί γάρ ὁ νόμος ὁ ζυγόν ἀναιρέω , ἵνα μή ἀποσχίζω , ἕτερος αὐτός ἐπιτίθημι ζυγόν ὁ ὁ ἀγάπη , ἰσχυρός [ 719 ] μέν ἐκεῖνος , κοῦφος δέ καί ἡδύς πολύς . εἴτα̅ δείκνυμι αὐτός ὁ κατορθόω , φημί · ὁ γάρ πᾶς νόμος ἐν εἷς λόγος πληρόω , ἐν ὁ , ἀγάπησις ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ . ἐπεί γάρ ἄνω καί κάτω ὁ νόμος στρόφος , εἰμί βούλομαι αὐτός , φημί , πληρόω , μή παραλέγω · οὖον γάρ ἐν ὁ παρείρω , ἀλλά ἐν ὁ ἀγάπη πληρόω . Ὅρας ὁ ὀδύνη πῶς οὐ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ πονέω κινέω συνεχῶς , καί εἰς ὁ ἠθικός ἐξέρχομαι λόγος . εἰμί δέ ἀλλήλων δάκνω καί κατεσθίω , βλέπω μή ὑπό ἀλλήλων ἀναλίσκω . οὐ ἀποφαίνω , ἵνα μή βαρέω , ἀλλά οὐδέ μήv οὐ γίγνομαι , λέγω διά αὐτός μετά ἀμφιβολία . οὖον γάρ εἶπον , ἐπεί ἀλλήλων δάκνω · καί ὁ ἑξῆς ὁμοίως · οὐδέ γάρ ἐκεῖ πάλιν ἀποφαίνω , ὅτι ἐπί ἀλλήλων ἀναλίσκω · ὅσπερ εἰμί φοβέω καί ἀσφαλίζομαι , οὖον καταδικάζω . καί ὁ λέξις δέ ἐμφαντικός χράω . οὖον γάρ εἶπον , δάκνω , μόνος , ὅσπερ εἰμί θυμόω , ἀλλά , καί κατεσθίω , ὅσπερ εἰμί ἐμμένω ὁ πονηρία . ὁ μέν γάρ δάκνω , ὀργή πληρόω πάθος · ὁ δέ κατεσθίω θηριωδία ἔχω παρέχω ἀποδείκνυμι . άφημα δέ καί βρῶσις οὖον ὁ σωματικός φημί , ἀλλά ὁ πολύς χαλεπός . οὖον γάρ οὕτως ὁ ἀνθρώπινος ἀπογεύω σάρξ ἐξελαύνω , ὡς ὁ δημητία εἰς ὁ ψυχή πήγνυμι · ὅσος γάρ ψυχή τίμιος σῶμα , τοσοῦτο χαλεπός ὁ οὗτος βλάβη . βλέπω μή ὑπό ἀλλήλων ἀναλίσκω , φημί . ἐπεί γάρ ὁ ἀδικέω καί ἐπιβουλεύω , ὡς ἄλλος ἀναλίσκω , ἐπί οὗτος ἔρχομαι , διά οὗτος φημί · σκοπάω μή εἰς σύ ὁ πρᾶγμα περιτρέπω . ὁ γάρ διάστασις καί ὁ μάχη φθοροποιός καί ἀναλιστικὸν καί ὁ ἔχω αὐτός , καί ὁ εἰσάγω , καί σφαλής μᾶλλον ἅπας διατρίβω . λέγω δέ , συνεύματισεριστατέστε , καί ἐπιθυμία σάρξ οὖον μή τελέω .