joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0714.1
ὡν ὁ μύλος ἐλέπτυνε , καὶ χεῖρες ἐμάλισαν καὶ πῦρ ἐτελεῖωσεν , ἀλλ' ἄν παρθένος ἄρουρα ἄνευ ἀρότρου καὶ σπέρματος ἡὐθες , καὶ σταυρὸς ὡρίμασε , καὶ Πατὴρ ἐτελείωσε , καὶ δώδεκα κήριοι τῶν ἀποστόλων ἐρρύθησαν . Τοῦτον τὸν ἄρτον Μαρία μὲν ἐγέννησεν , ἡ Ἐκκλησία δὲ ὑπέδεξάτο , καὶ καθ' ὑστάτην ἡμέραν ὤφ' ἡμῖν ἐσθίεται , καὶ ἀδαπάνητος μένει . Τοῦτον οὖν τὸν ἄρτον ἵπὶ τῆς μετρίως μου τραπέζης ἐπίθεις , ὁθουλήν τῇ σωπῇ τῆς γλώττης μου ὀργανὸν περισφίγεις · ἀλλ' ἡ τῶν θεαμάτων Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μακρομένην ἐπίβoulos ἐνέβα καὶ τοὺς λίθους λαλεῖν ἀναγκάζει . Τί γὰρ ἡκούσαμεν ἄρτιος ἀναγιγνωσκόμενον ; Καὶ ἐξελάλησεν , φησίν , οἱ Φαρισαῖοι , συμβούλιον ἐλάβον κατὰ τοῦ Ἰησοῦ , ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν . Καὶ εἰς ἡ αἰτία , δι' ἣν βουλεύονται ἀπολέσαι τὸν Κύριον ; Ὅτι ἐν ἡμέρᾳ σαββάτων ἄνθρωπον ἐθεράπευσεν , καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ ἦραν χεῖρα ἐν ἡμέρᾳ ἀργίας πρὸς ἔργον ἐξετίναξεν . Ἡ ἀγαθότης Ἰουδαίων τῶν μὴ νοούντων , ὅτι ἴδει τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ δεξιὰν χεῖρα τοῦ Ἀδάμ , ἀφαμένην τοῦ ξύλου καὶ ἐχρανθεῖσαν τῇ παραβάσει , ταύτην πάλιν ὑπὸ τοῦ ἰδίου χειρουργοῦ ἀναπλάττειν ; ἢ ἵστε ἴδει τὸν ὑπὸ τοῦ διαβόλου διὰ τῶν ἀδίων εἰδωλίων αἰχμαλωτὸν δεμιὸν σπιλούμενον , διὰ τοῦ θεοῦ δημιουργοῦ πάλιν λαμπράν πρὸς οὐρανὸν ἐκτεῖναι ; Ἀλλὰ λυποῦνται ἐπὶ εὐεργεσίᾳ ἀνθρώπου καὶ σωτηρίᾳ ψυχῆς , καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν τοῦ σαββάτου ἐκδιδάσκουσι , τὴν δὲ θαυματουργγίαν τοῦ Ἰησοῦ ἀγνοοῦσι . Διὰ τί γὰρ , ὦ Φαρισαῖοι , οὐκ ἐλυπήθητε , ἢ ταῦταις οὐκ ἐμελέτησεν κατὰ τοῦ Μανασση , ὅτε τὸν Ἡσαΐαν συνέτριψεν , ὅτε τοὺς υἱοὺς ἡμῶν καὶ τὰς θυγατέρας ἐθυσίας τοῖς δαιμονίοις , καὶ τοὺς οἴκους τοῦ θεοῦ τεμένη τῶν εἰδώλων καθύβρισε ; διὰ τί τοιαύτην βουλὴν οὐκ ἠγάγετε κατὰ τοῦ Ἡρωῦδου , ὅτε τοὺς νηπίους ἀδίκως ἀπέσφαξε , καὶ μητέρας ἠτέκνωσεν ; ὅτε ἦν πλοῖον δίχων ἀσταχίων ἄωρων τοὺς νηπίους κατακεκλιμένους ἐν μιᾷ τομῇ σιδήρου , μήπω τὸν κόκκον τῆς καρδίας στερεὸν ἔχοντας , μὴτε μὴν τοὺς ἀνδρίκας τῶν τριχῶν ἠθέσαντα , ἀλλ' ἐν αὐτῇ τῇ ἀπαλότητι τοῦ γάλακτος τροφῇ τυγχάνοντας , ῥαμὶ θυμὸν γαλάκτος ὑπὸ Ἡρωῦδου φονευομένους ; ὅτε σμίγμαι καὶ κοπτοὶ ἀνδρόγυνον ἐν ταῖς τῶν πόλεων πλατείαις , [ 759 ] καὶ ῥύμαις ἡκούσιον , ἐκεῖ πατέρας λυσσῶντας , καὶ μητέρων λυσσώμεναι δεινῶς ὀλοφυρομένων ἐπὶ τῇ τῶν ἄωρων τέκνων ἀδίκῳ σφαγῇ ; ὅτε τοὺς τῶν νηπίων αἵμασιν ἡ Βηθλεὲμ ἐφοινίσσατο , καὶ ἄωρων βοτρύων γλείψαν ἄωρον τοὺς τῶν γονέων θερμὸς δάκρυσι συνεχρίστατο ; ὅτε δὴς πατέρων ἀλογὺμν διαστέρετο , καὶ μητέρων σπάργανα τοὺς πόνοισ ἐλλιπόσατο , καὶ γαλακτοφόροι πηγὰὶ μαστῶν παρὰ καιρὸν ἐξηραίνοντο ; ὅτε ἐν τοῖς τῶν μητέρων στέρενοι τὸ πνεῦμα στενοχώρως εἰλούμενον , περὶ τοὺς μυχτήρας ἀτέκτως ἐφέρετο ; ὅτε πατέρων καὶ μητέρων ὀφθαλμοὶ πηγὰς δάκρυον ἐμμοῦντο , καὶ ἀργυροχρόους σταγόνας δακρύων καχλαζόντων ἀπὸ παρειῶν ἐπὶ ἱδῶρος ἐρρέπον ; ὅτε τρήγματα γυναικῶν τοὺς αὐτῶν δυνὶν ὑπὸ πολλῆς ἀνοίας τῇ σπαργμῇ κατεξείλειτο , καὶ οὐκ ἔδει κρύπτειν πλοκάμους , τούτους τῇ μέθῃ τῆς λύπης ἐπόμπουν ; Ἀλλὰ τοὺναντίον φρονούντες , τοὺνάντιον καὶ ποιοῦντες · καὶ τοὺς μὲν φονεῖς καὶ ὑπεύθυνους θανάτου ἄφετε , τοὺς δὲ ἀθῶους καὶ δικαίους κολάζετε , τοῦ νόμου λέγοντος · Ἄθῶον καὶ δικαῖον οὐκ ἀποκτενεῖς . Ἡ τάξις ἀτακτος , καὶ νόμος ἄνομος , παρὰ διαβόλου πεμπόμενος , παρὰ δαιμόνων γραφόμενος , ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέχρι τοῦ νῦν φυλαττόμενος ! Ποῖος οὖτος νόμος , τὸ τοὺς μὲν φονεῖς περιδιέκσεσθαι , τούτων δὲ τὸν τοὺς φονευομένους τῇ ζωῇ χαρίσεσθαι ἀπαλλοῦσαι ; Τὸν γὰρ Βαραββᾶν ἐπὶ σταῦσι καὶ φόνῳ εὐρεθέντα ἡξίωσαν Πιλᾶτον ἀπολύθηναι , τὸν δὲ Ἰησοῦν τὸν τοὺς ὑπὸ τοῦ διαβόλου φονευθέντας ζωοποιήσαντα ἡξίωσαν σταυρωθῆναι . Καὶ ἐξελάλησεν , φησίν , οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἐλάβον , ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν . Ἡ γνώμη ἀγνώμων , καὶ βουλὴς ἀδούλας μεμετωσμένη . Ἡ πηγὴ τῶν ἀγαθῶν ποταμιζοῦν αὐτοὺς τὰς εὐεργεσίας ἐδύσατο , οἱ δὲ καὶ ἀνελόντες τὴν χάριν , φονοχέτους βουλὰς τῇ καρδίᾳ ἐραγώνουν . Οἱ τὰ τραύματα αὐτῶν ἔχοντες , ἰώμενοι τῶν ἄλλων ἀπηλλότουν · ἐκεῖνοι δὲ ἐν μὲν τῷ σώματι μὴ ἔχοντες τραύματα , ὑπὸ τοῦ φθόνου κεντούμενοι ἀδύναμοι . Οἱ πεινῶντες αὐτῶν ἐπ' ἐρήμιας , εἰς χῶρον ἐτρέφοντο · καὶνεν ἐν αὐθίᾳ πτοῦντες ὑπὸ ἀπιστίας ἐφθείροντο . Τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μεταβάλλοντο · καὶνεν οἶνον μὴ γευσάμενοι , τῷ φθόνῳ μεθύοντες περι -
Lemmas: ὡς ὁ μύλλος λεπτύνω , καί χείρ μαλίζω καί πῦρ τελειόω , ἀλλά ἄν παρθένος ἄρουρα ἄνευ ἄροτρον καί σπέρμα εὐθύς , καί σταυρός ωριμάζω , καί πατήρ τελειόω , καί δώδεκα κήριος ὁ ἀπόστολος ῥέω . οὗτος ὁ ἄρτος Μαρία μέν γεννάω , ὁ ἐκκλησία δέ ὑποδείκνυμι , καί κατά ὕστερος ἡμέρα ὤπα ἐγώ ἐσθίω , καί ἀδαπάνητος μένω . οὗτος οὖν ὁ ἄρτος ἴψ ὁ μέτριος ἐγώ τράπεζα ἐπιτίθημι , οθουλη ὁ Σώπη ὁ γλῶσσα ἐγώ ὄργανον περισφίγγω · ἀλλά ὁ ὁ θέαμα Ἰουδαῖος κατά ὁ Σωτήρ ἐγώ μακρομένην ἐπιβαίνω ἐμβαίνω καί ὁ λίθος λαλέω ἀναγκάζω . τις γάρ ἀκούω ἄρτιος ἀναγιγνώσκω ; καί ἐκλαλέω , φημί , ὁ Φαρισαῖος , συμβούλιον λαμβάνω κατά ὁ Ἰησοῦς , ὅπως αὐτός ἀπόλλυμι . καί εἰς ὁ αἰτία , διά ὅς βουλεύω ἀπόλλυμι ὁ κύριος ; ὅτι2 ἐν ἡμέρα σάββατον ἄνθρωπος θεραπεύω , καί ὁ ἀρχή καί ἀείρω χείρ ἐν ἡμέρα ἀργία πρός ἔργον ἐκτινάσσω . ὁ ἀγαθότης Ἰουδαῖος ὁ μή νοέω , ὅτι ἶδος ὁ ἐν ὁ παράδεισος δεξιά χείρ ὁ Ἀδάμ , ἀφίημι ὁ ξύλον καί χραίνω ὁ παράβασις , οὗτος πάλιν ὑπό ὁ ἴδιος χειρουργέω ἀναπλάσσω ; ἢ οἶδα ἶδος ὁ ὑπό ὁ διάβολος διά ὁ ἀδίων ειδώλιο αἰχμάλωτος δειμός σπιλόω , διά ὁ θεός δημιουργός πάλιν λαμπρός πρός οὐρανός ἐκτείνω ; ἀλλά λυπέω ἐπί εὐεργεσία ἄνθρωπος καί σωτηρία Ψυχή , καί ὁ μέν ἀρχή ὁ σάββατον ἐκδιδάσκω , ὁ δέ θαυματουργία ὁ Ἰησοῦς ἀγνοέω . Ζεύς τίς γάρ , εἰμί Φαρισαῖος , οὐ λυπέω , ἢ οὗτος οὐ μελετάω κατά ὁ Μανασση , ὅτε ὁ Ἡσαΐας συντρίβω , ὅτε ὁ υἱός ἐγώ καί ὁ θυγάτηρ θυσία ὁ δαιμόνιος , καί ὁ οἶκος ὁ θεός τέμενος ὁ εἴδωλον καθυβρίζω ; διά τίς τοιοῦτος βουλή οὐ ἄγω κατά ὁ Ἡρώδης , ὅτε ὁ νήπιος ἄδικος ἀποσφάζω , καί μήτηρ ἀτεκνόω ; ὅτε εἰμί πλοῖον Δίχων ἀσταχίων άωρος ὁ νήπιος κατακλίνω ἐν εἷς τομή σίδηρος , μήπω ὁ κόκκος ὁ Καρδία στερεός ἔχω , μήτε μήv ὁ Ανδρίκας ὁ θρίξ ἠθέω , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ ἀπαλότητα ὁ γάλα τροφή τυγχάνω , ραμί θυμός γάλα ὑπό Ἡρώδης φονεύω ; ὅτε σμίγω καί κόπτω ἀνδρόγυνος ἐν ὁ ὁ πόλις πλατύς , [ 759 ] καί ῥύμη ἑκούσιος , ἐκεῖ πατήρ λυσσόω , καί μήτηρ λύω δεινῶς ὀλοφύρομαι ἐπί ὁ ὁ άωρος τέκνον ἄδικος σφαγή ; ὅτε ὁ ὁ νήπιος αἷμα ὁ Βηθλεέμ φοινίζω , καί άωρος Βότρυς γλείφω ἄωρος ὁ ὁ γονεύς θερμός δάκρυ συγχρίω ; ὅτε δήω πατήρ ἀλογὺμν διαστερέω , καί μήτηρ σπάργανον ὁ πόνος λείπω , καί γαλακτοφόρος Πηγαί μαστός παρά καιρός ξηραίνω ; ὅτε ἐν ὁ ὁ μήτηρ στέρενοι ὁ πνεῦμα στενόχωρος εἴλω , περί ὁ μυκτήρ ἄτεκτος φέρω ; ὅτε πατήρ καί μήτηρ ὀφθαλμός πηγή δάκρυ ἐμμοῦντο , καί αργυρόχροος σταγών δάκρυ καχλάζω ἀπό παρειά ἐπί ἱδῶρος ῥέπω ; ὅτε τρήγματα γυνή ὁ αὐτός δυνὶν ὑπό πολύς ἄνοια ὁ σπαργμῇ κατεξείλειτο , καί οὐ ἐσθίω κρύπτω πλόκαμος , οὗτος ὁ μέθη ὁ λύπη επομπαινω ; ἀλλά τουναντίον φρονέω , τουναντίον καί ποιέω · καί ὁ μέν φονεύς καί υπεύθυνος θάνατος ἀφίημι , ὁ δέ ἀθῷος καί Δίκαιος κολάζω , ὁ νόμος λέγω · ἀθῷος καί Δίκαιος οὐ ἀποκτείνω . ὁ τάξις ἄτακτος , καί νόμος ἄνομος , παρά διάβολος πέμπω , παρά δαίμων γράφω , ὑπό ὁ Ἰουδαῖος μέχρι ὁ νῦν φυλάσσω ! ποῖος οὗτος νόμος , ὁ ὁ μέν φονεύς περιδιέκσεσθαι , οὗτος δέ ὁ ὁ φονεύω ὁ ζωή χαρίζω απαλλουω ; ὁ γάρ Βαραββᾶς ἐπί ἵστημι καί φόνος εὐρεθέντα ἀξιόω Πιλᾶτος ἀπολύω , ὁ δέ Ἰησοῦς ὁ ὁ ὑπό ὁ διάβολος φονεύω ζῳοποιέω ἀξιόω σταυρόω . καί ἐκλαλέω , φημί , ὁ Φαρισαῖος συμβούλιον λαμβάνω , ὅπως αὐτός ἀπόλλυμι . ὁ γνώμη ἀγνώμων , καί βουλή αδουλαας μεμετωσμένη . ὁ πηγή ὁ ἀγαθός ποταμίζω αὐτός ὁ εὐεργεσία δύο , ὁ δέ καί ἀναιρέω ὁ χάρις , φονοχέτους βουλή ὁ Καρδία ἐραγώνουν . ὁ ὁ τραῦμα αὐτός ἔχω , ἰάομαι ὁ ἄλλος ἀπέρχομαι · ἐκεῖνος δέ ἐν μέν ὁ σῶμα μή ἔχω τραῦμα , ὑπό ὁ φθόνος κεντέω ἀδύναμος . ὁ πεινάω αὐτός ἐπί ἐρημία , εἰς χῶρος τρέφω · καίνω ἐν αὐθίᾳ πτοέω ὑπό ἀπιστία φθείρω . ὁ ὕδωρ εἰς οἶνος μεταβάλλω · καίνω οἶνος μή γεύω , ὁ φθόνος μεθύω περί -