joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0771.1
ἡν εἰδὲ Μαθθῆς ἐν τῷ ὄρει καυομένην , καὶ μὴ κατακαυομένην ; Παρθένε Μαρία , γεννῶσα καὶ μὴ φθερομένη · ὦ Ἰδε , ὅν εἶδε Δανιὴλ ἀπὸ ὄρους τετρωμένον ἀνεὶ χειρὸς ἀνθρωπίνης ! ὦ παρθένον βρέφους παρθένε μήτερ , καὶ τέκνον ἰσὸν ἀνθρώπῳ ἀναφυέτου ! Ποῦ οἱ φιλοσοφούμενοι ; λεγέτωσαν ἡμῖν , πῶς ὁ Παρθένος ἄνευ ἀνδρὸς ἐγέννησε βρέφος , καὶ γεννήσασα οὐκ ἐφθάρη . Εἰ δὲ ἀναξενεύντος , ὁ τρόπος , ἐπειδὴ ἐκ Πνεύματος ὁ γόνος , πολλῷ μᾶλλον ἀνεξίγηστος ἡ ἐκ Πατρὸς τοῦ Λόγου ἄρραστος γέννησις . Ἄλλὰ σὺ μὲν πιστεύεις , ἐπιτηδεύεις δὲ τὴν γεννήσασα οὐκ ἐφθάρη · ἀλλὰ θεοῦ κατηγόρεις λέγων · Εἰ δὲ ὁ ἄρραστος Πατὴρ γεννήσας τὸν Υἱὸν αὐτοῦ κατὰ τὴν σὴν ἄνοιαν ἐφθάρη , πολλῷ μᾶλλον ἡ φθαρτὴς φύσις · οὕσα Παρθένος γεννήσασα ἂν ἐφθάρη . Εἰ δὲ σὺ αὐτὸς μαρτυρεῖς τὴν Παρθένον γεννήσασαν μὴ φθαρῆναι , πολλῷ μᾶλλον πίστευε τὸν ἄφθαρτον Πατέρα γεννήσαντα τὸν ἄφθαρτον Υἱὸν μὴ φθαρῆναι . Ἄλλ’ ἔδωκας · τοὺς μεταιολόγους , ἐπὶ τοῦ · θεολόγους χρῆμας ἀναβλέψαντες . Τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας , ἐν Ἡρώδου τοῦ βασιλέως . Ἀναγκαίως , ὁ ἐναγγελιστὴς σημειοῦται καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν χρόνον , ἵν’ ὁ ἄπιστος τὴν κατὰ σάρκα γέννησιν τοῦ Σωτῆρος , ζητήσας τὸν τόπον καὶ τὸν χρόνον , εὕρῃ τῆς ἀληθείας τὸ πρᾶγμα . Τὸν μὲν γὰρ χρόνον , ἐκ τῆς · Ἡρώδου ἀρχῆς · τοῖς χρονολόγοις ἐγνώθης , τὸν δὲ τόπον , ἐκ τῆς κατὰ τὴν Βηθλέεμ σημασίας · ζητήσας εὕρήσει . Εἰ γὰρ ἐν τοῖς κοσμικοῖς συμβολαίοις καὶ ὑπατοῖς γράφοιτο , καὶ μήνα · ἀριθμοῦνται , καὶ ἡμέραι δηλοῦνται , καὶ πόλεις περιτυποῦνται ὑπὸ ἀκριβείας · τῶν λεγομένων · πῶς μᾶλλον δεῖ , τῆς τοῦ κόσμου παντὸς σωτηρίας τεχθείσης , 821 καὶ τοῦ εἰς ὑπεραν γυναικὸς γεννηθέντος τοῦ τόπου καὶ τοῦ καιροῦ τὴν ἀκριβείαν ; Καὶ Ματθαῖος μὲν τὴν κατὰ σάρκα γέννησιν τοῦ Χριστοῦ οὕτω δηλοῖται · Λουκᾶς δὲ ὑπὲρ τῶν χρόνων ἀκριβείας · προστίθησι καὶ τὴν τότε πρῶτον γεγονυῖαν ἀπογραφὴν . Λέγει γὰρ οὕτως · Ἐν ἐκεῖ τεσσαρακοστῷ πρώτῳ ἐπὶ Καίσαρος · Αὐγούστου . Ἐξῆλθεν ἀπὸ Αὐγούστου , ἀπογραφὴν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . Αὕτη ἡ ἀπογραφὴ πρώτη . Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ , ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ , διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐκ οἴκου καὶ πατρὸς Δαυὶδ , ἀπογράψαι τὸν Μαριὰμ τὴν μεμνησμένην αὐτῷ , γυναικὶ οὖσῃ ἐγκύῳ . Σημειοῦται δὲ Λουκᾶς τὴν πρώτην γεγονυῖαν ἀπογραφὴν , ὁμοῦ μὲν καὶ τὸν χρόνον ἀκριβάζων , καὶ μυστηρίῳ μεγίστῳ ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς ἀφανὲς ὑπεκρύπτων . Λέγει γὰρ πρώτην καὶ βίαιαν ἀπογραφὴν , τὸ γεννηθῆναι τὸν ἄνθρωπον . Χριστοῦ γὰρ γεννηθέντος , καὶ σαρκὸς λοιπὸν θεοποιουμένης , καὶ διαβόλου ἐκβαλλομένου , καὶ θανάτου λυομένου , δότι ψυχῆς δικαίων , καὶ πιστῶν ὀνόματα ἐν ταῖς τῶν οὐρανῶν ἀπογραφασιν βιβλίοις , κατὸν μὲν Καίσαρος καλεῦντος , ὅσω δὲ τοῖς ἁγγέλοις Πατρὸς προσταττόντος . Διὸ καὶ ὁ Κύριος · τοῦτο εὐχαιριζόμενος τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἔλεγε · Μὴ χαίρετε ὅτι τὰ δαιμόνια ὑμῖν ὑποτάσσονται , ἀλλὰ χαίρετε ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀναγέγραπται . — Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας , ἐν Ἡρώδου βασιλέως , ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα , λέγοντες · Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων ; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρ’ ἐν τῇ ἀνατολῇ , καὶ ἤλθομεν προσκυνήσαντες αὐτῷ . Ὁμοῖ ! νικῶσι τοὺς θαυμαστὰ , οὐ θαυμάζει , οὐ λέγωσι ταῖς θεωρίαις , καὶ ἡ γλῶσσα μου οὐχ εὕρισκεν τι πρότερον εἰπεῖν , τι τὴ παραλεῖψαι . Ἐκὰν τὴν γέννησιν αὐτοῦ καταλαβῶ , ἐκπλήττομαι , ὅτι πρὶν ἢ τῆς φύσεως · τὸ παιδίον ἐξέλθῃ , σημεῖα ἐπετελεῖ . Ἡ γὰρ οὐκ ἔστι μέγιστον σημεῖον , τὸ παρθένον μετὰ τὸ γεννῆσαι παρθένον μένειν , καὶ τὸν οὐρανὸν σωπῶντα δι’ ἀστέρων λαλεῖν ; Καὶ τοῖς διψῶσι τὸν τεχθέντα ἰδεῖν , ἀστὴρα πάμπαν συνεζήμην καὶ δείκνυσι τὸ ποδιώμενον βρέφος . Καὶ Ματθαῖος μὲν μάγους μνημονεύει ἐξ ἀνατολῶν ἐλθόντων · Λουκᾶς δὲ ἀγγέλους λέγει γὰρ · Καὶ ποιμένες ἦσαν ἀγρυπνοῦντες , καὶ φυλάσσοντες φυλάκας τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῇ ποιμνῇ αὐτῶν . Καὶ ἄγγελος Κυρίου ὤφθη αὐτοῖς , καὶ δόξα Κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς , καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν . Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος , Μὴ φοβεῖσθε · ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην , ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ , ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτὴρ Κύριος ἐν πόλει Δαυὶδ . Καὶ ἔσται ὑμῖν τὸ σημεῖον · εὑρήσετε τὸ βρέφος ἐσπαργανωμένον κείμενον ἐν φάτνῃ . Καὶ εὐθὺς μετὰ τοῦ ἀγγέλου τοῦτο ὁμοῦ χορὸς οὐρανίου στρατιᾶς ,
Lemmas: ἐάν ἀνάκλεις Μαθθῆς ἐν ὁ ὄρος καίω , καί μή κατακαίω ; παρθένος Μαρία , γεννάω καί μή φθείρω · εἰμί μάργηλις , ὅς ὁράω Δανιήλ ἀπό ὄρος τιτρώσκω ἀνίημι χείρ ἀνθρώπινος ! εἰμί παρθένος βρέφος παρθένος μήτηρ , καί τέκνον ἴσος ἄνθρωπος ἀναφύω ! πός ὁ φιλοσοφέω ; λέγω ἐγώ , πῶς ὁ Παρθένος ἄνευ ἀνήρ γεννάω βρέφος , καί γεννάω οὐ φθείρω . εἰμί δέ ἀναξενεύντος , ὁ τρόπος , ἐπεί ἐκ πνεῦμα ὁ γόνος , πολύς μᾶλλον ἀνεξίγηστος ὁ ἐκ πατήρ ὁ Λόγος ἄρραστος γέννησις . ἀλλά σύ μέν πιστεύω , ἐπιτηδεύω δέ ὁ γεννάω οὐ φθείρω · ἀλλά θεός κατηγορέω λέγω · εἰμί δέ ὁ ἄρραστος πατήρ γεννάω ὁ υἱός αὐτός κατά ὁ σός ἄνοια φθείρω , πολύς μᾶλλον ὁ φθαρτός φύσις · εἰμί Παρθένος γεννάω εἄν φθείρω . εἰμί δέ σύ αὐτός μαρτυρέω ὁ παρθένος γεννάω μή φθείρω , πολύς μᾶλλον πιστεύω ὁ ἄφθαρτος πατήρ γεννάω ὁ ἄφθαρτος υἱός μή φθείρω . ἄλλος δίδωμι · ὁ μεταιολογος , ἐπί ὁ · θεολόγος χρήμη ἀναβλέπω . ὁ δέ Ἰησοῦς Χριστός γεννάω ἐν Βηθλέεμ ὁ Ἰουδαῖος , ἐν Ἡρώδης ὁ βασιλεύς . ἀναγκαῖος , ὁ εναγγελιιστημι σημειόω καί ὁ τόπος καί ὁ χρόνος , ἵνα ὁ ἄπιστος ὁ κατά σάρξ γέννησις ὁ Σωτήρ , ζητέω ὁ τόπος καί ὁ χρόνος , εὑρίσκω ὁ ἀλήθεια ὁ πρᾶγμα . ὁ μέν γάρ χρόνος , ἐκ ὁ · Ἡρώδης ἀρχή · ὁ χρονολογέω γιγνώσκω , ὁ δέ τόπος , ἐκ ὁ κατά ὁ Βηθλέεμ σημασία · ζητέω εὑρίσκω . εἰμί γάρ ἐν ὁ κοσμικός συμβόλαιος καί ὕπατος γράφω , καί μείς · ἀριθμέω , καί ἡμέρα δηλέομαι , καί πόλις περιτυπόω ὑπό ἀκρίβεια · ὁ λέγω · πῶς μᾶλλον δεῖ , ὁ ὁ κόσμος πᾶς σωτηρία τίκτω , 821 καί ὁ εἰς ὑπέρα γυνή γεννάω ὁ τόπος καί ὁ καιρός ὁ ἀκρίβεια ; καί Ματθαῖος μέν ὁ κατά σάρξ γέννησις ὁ Χριστός οὗτος δηλόω · Λουκᾶς δέ ὑπέρ ὁ χρόνος ἀκρίβεια · προστίθημι καί ὁ τότε πρῶτος γίγνομαι ἀπογραφή . Λέγος γάρ οὕτως · ἐν ἐκεῖ τεσσαρακοστός πρῶτος ἐπί Καῖσαρ · Αὔγουστος . ἐξέρχομαι ἀπό Αὔγουστος , ἀπογραφή πᾶς ὁ οἰκέω . Ἄτη ὁ ἀπογραφή πρῶτος . ἀναβαίνω δέ καί Ἰωσήφ ἀπό ὁ Γαλιλαία εἰς ὁ Ἰουδαῖος εἰς πόλις Δαυίδ , ὅστις καλέω Βηθλέεμ , διά ὁ εἰμί αὐτός ἐκ οἶκος καί πατήρ Δαυίδ , ἀπογράφω ὁ Μαρία ὁ μιμνῄσκω αὐτός , γυνή εἰμί ἔγκυος . σημειόω δέ Λουκᾶς ὁ πρῶτος γίγνομαι ἀπογραφή , ὁμοῦ μέν καί ὁ χρόνος ἀκριβάζω , καί μυστήριον μέγας ἐκ ὁ ἐμφανής ἀφανής ὑποκρύπτω . λέγος γάρ πρῶτος καί βίαιος ἀπογραφή , ὁ γεννάω ὁ ἄνθρωπος . Χριστός γάρ γεννάω , καί σάρξ λοιπός θεοποιέω , καί διάβολος ἐκβάλλω , καί θάνατος λύω , δότις Ψυχή Δίκαιος , καί πιστός ὄνομα ἐν ὁ ὁ οὐρανός ἀπογράφω βιβλίον , κάτειμι μέν Καῖσαρ καλέω , ὅσος δέ ὁ ἄγγελος πατήρ προστάσσω . Διὸ καί ὁ Κύριος · οὗτος εὐχερίζω ὁ μαθητής αὐτός λέγω · μή χαίρετε ὅτι ὁ δαιμόνιος σύ ὑποτάσσω , ἀλλά χαίρετε ὅτι ὁ ὄνομα σύ ἐν ὁ οὐρανός ἀναγράφω . — ὁ δέ Ἰησοῦς γεννάω ἐν Βηθλέεμ ὁ Ἰουδαῖος , ἐν Ἡρώδης βασιλεύς , ἰδού μάγος ἀπό ἀνατολή παραγίγνομαι εἰς Ἱερουσαλήμ , λέγω · πός εἰμί ὁ τίκτω βασιλεύς ὁ Ἰουδαῖος ; ὁράω γάρ αὐτός ὁ ἀστήρ ἐν ὁ ἀνατολή , καί ἔρχομαι προσκυνέω αὐτός . ὁμός ! νικάω ὁ θαυμαστός , οὖον θαυμάζω , οὖον λέγω ὁ θεωρία , καί ὁ γλῶσσα ἐγώ οὐ εὑρίσκω τίς πρότερος εἶπον , τίς ὅς παραλείφω . Ἐκάς ὁ γέννησις αὐτός καταλαμβάνω , ἐκπλήσσω , ὅτι πρίν ἢ ὁ φύσις · ὁ παιδίον ἐξέρχομαι , σημεῖον ἐπιτελέω . ὁ γάρ οὐ εἰμί μέγας σημεῖον , ὁ παρθένος μετά ὁ γεννάω παρθένος μένω , καί ὁ οὐρανός σωπάω διά ἀστήρ λαλέω ; καί ὁ διψάω ὁ τίκτω ὁράω , ἀστήρ πάμπαν συζῶ καί δείκνυμι ὁ ποδίζω βρέφος . καί Ματθαῖος μέν μάγος μνημονεύω ἐκ ἀνατολή ἔρχομαι · Λουκᾶς δέ ἄγγελος λέγω γάρ · καί ποιμήν εἰμί ἀγρυπνέω , καί φυλάσσω φύλαξ ὁ νύξ ἐπί ὁ ποίμνη αὐτός . καί ἄγγελος κύριος ὁράω αὐτός , καί δόξα κύριος περιλάμπω αὐτός , καί φοβέω φόβος μέγας . καί εἶπον αὐτός ὁ ἄγγελος , μή φοβέω · ἰδού γάρ εὐαγγελίζω σύ χαρά μέγας , ὅστις εἰμί πᾶς ὁ λαός , ὅτι τίκτω σύ σήμερον Σωτήρ Κύριος ἐν πόλις Δαυίδ . καί εἰμί σύ ὁ σημεῖον · εὑρίσκω ὁ βρέφος σπαργανόω κεῖμαι ἐν φάτνη . καί εὐθύς μετά ὁ ἄγγελος οὗτος ὁμοῦ χορός οὐράνιος στρατιά ,