joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0711.1
τράπεζαν , ὁ πᾶσαν τὴν γῆν Ἰσραὴλ στείρευειν παρασκευάσας , χῆραν αὐτὴν ἐργασάμενος , στεῖ μαν καὶ ἀτεχνον , καρποὺς μὴ τίκτουσαν , καὶ οὐ παραῖτῃ τῆς χήρας τὴν τράπεζαν · Ὑπὸς οὖν μὴδὲ τοῦτὸν ἀκοσὴν ὁ Ἠλίας , εὐθὺς ἐσταθεῖτο τὴν ἐπὶ Σιδωννίους ἀποδημίαν , ἐν εὐρροσίῃ , ἡ δὲνὴν παρισχόμενος ε . Ἀκούσων δὲ πρὸς ταῦτα . Σανισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπὸ τῆς χήρας εὐρεν ἀδαπάτητον τράπεζαν , γνησίαν , ἀρμόδιον , ἀπεκτίνην , ὑδωρ καὶ ἕλαιον καὶ ἄλευρον , καὶ δύο εὐλάρια . Τί γὰρ οὖν ; δύο εὐλάρια μόνα εἶχεν ἡ χῆρα ; Ναί . Πῶς ; Ἀκούσων , καὶ ἔρω σοι . Ἀδὴν ἡ μνημονευθεῖσα χῆρα εἰκόνα τῆς Ἐκκλησίας ἔφερε · διὸ πρὸς αὐτὴν ἀποστέλλεται ὁ προφήτης . Εἰσελθὼν τοιγαροῦν ὁ προφῆτης εἰς τὸν οἶκον τῆς χήρας · εὐρεν ὡς ἀληθῶς τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν τὴν ἐνδύπην · εὐρεν ὑδωρ καὶ ἕλαιον καὶ ἄλευρον , καὶ δύο εὐλάρια · Ὑδωρ · τὸ βάπτισμα · ἕλαιον , τὸ χρίσμα · ἄλευρον , ὁ ἄρτος · δύο εὐλάρια , τοῦ σταυροῦ τὸ κατόρθωμα . Ἡν δὲ καὶ πρὸς τὴν χῆραν βόησας ὁ Ἠλίας · Ὁ μαρτυρῶν τοῦ ἁλίου οὐκ ἐλαττοῦνῃσει , καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἁλίου οὐκ ἐκλείψει . Ἀνεῖλθες γὰρ ἡ χῆρις τῆς ὀρθοδοξίας πίστεως . Εὐρὼν τοιγαροῦν ὁ Ἠλίας τὴν ἀδάπανον τράπεζα τῆς χήρας , γοργράνθη , ἠγαλλιάσατο , λέγων πρὸς αὐτόν · Ὦδε διάξω τοῦ λοιποῦ , ὅδε τὸν ἀπαντὰ μου χρόνον διατρίβω · ἀρμόδιον γὰρ τὴν τράπεζαν εὑρον , οὐδεὶς μοι λόγος τῷ οἴκῳ Ἀχαὰβ , καὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ , καὶ τῇ μανίᾳ τῆς Ἰεζαβέλ · ἐχέτωσαν κληρονομοῦν , τὴν ἀρχαίαν · ἐγὼ γὰρ τῶν ἐνταῦθα σοῦ διὰς χωρίζομαι . Ταῦτα λέγων ὁ Ἠλίας πρὸς ἑαυτὸν εὐφραινεῖς λογίζομενος , μὴ συνεῖδως , ὡς ἄνθρωπος , ὅτι ἐν τῇ εὐφροσίῃ τῇ σούνῃ ἐμελλεν εὐρίσκειν . Ἴστε πάντες , πῶς ἡ χῆρα δύο παῖδας ἔχουσα γνησίους καὶ ὁμοιολίους , ὀρθοῦ τῆς κλίνης διεγερθεῖσα , θεωρεῖ τὸν ἕνα αὐτῆς υἱὸν θανόντα παραδοθῆναι . Εἰ δὲ πέρυσε χρόνῃν ἐπιτήδευσαι ἐπὶ τέκνων δράνει τελείω τελειωτῶνι , οὐδεὶς ὁμῶν ἀγνοεῖ · ἄνδοδεῖται γὰρ ἡγεῖται τὴν τοῦ τέκνου ζωὴν ὑπὲρ πάντα τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου . Οὐ γὰρ προσετέθη κατὰ τὸ τιωθὲς τὸ νεκρὸν ἡ γυνή , οὔτε ἐλπίδευεν , οὔτε πρὸς τὴν ἔσοδον ἠγολάθη · ἀλλὰ καταλιποῦσα αὐτὴς τὸν λεχρόν , σοῦ Ἠλία καθήμενη , κρατοῦσα , περιάγουσα , λελιοῦσα , κραδούσα ἐπὶ πάντων · Τί ἐμοὶ καὶ σοί , ἠθρόμω τοῦ Θεοῦ ; ἠλθες πρὸς με τοῦ ἀναμνήσαι ἄς ἁμαρτίας μου , καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου . Γυνεῖσι , Σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας . Εἶδες πῶς ἡ εὐφροσύνῃ τοῦ Ἠλία εἰς σόθυν μετήλθεν ; Ὦς φωνεῖς ἀτελέγστο · οὕτω γὰρ ἐλεγεν ἡ χῆρα , Τί ἐμοὶ καὶ σοί , ἠθρόμω τοῦ Θεοῦ ; Εἰσήλθες πρὸς με τοῦ ἀναμνήσαι τὰς ἁμαρτίας μου , θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου . Σὺ οὖν ἀνάντασας · ἡ σὴ ἔσοδος παρεσκευάσας τοῦτο . Μὴ εὐρε · τὸν παῖδά μου ἀσθενούντα · μὴ ἡρρωστένην μερῶν μίαν ; ἡ σὴ [ 757 ] ἔσοδος τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ μου παρέσχεν . Τί μοι ἄλευρον ἐχάρισας , τοῦ ἐσθιόντος μὴ παρόντος ; δός μοι τὸν υἱὸν μου · σὺ αὐτὸν ἐθανάτωσας·κληρονομήσαι τὸν οἶκόν μου βουλόμενος.Δέξαι σὺ τὸ ἄλευρον , καὶ δός μοι τὸν υἱὸν μου . Ἐμὲ σιτενεῖς , καὶ τὸ τέκνον μου φονεύεις ; μετὰ ἰδίων λιμώδω , καὶ μὴ μετὰ ξένων πλουτῶ . Τί ἐμοὶ καὶ σοί , ὁ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ ; εἰσήλθες πρὸς με τοῦ ἀναμνήσαι τὰς ἁμαρτίας μου , καὶ θανατῶσαι τὸν υἱὸν μου . Σὺ τὸν υἱὸν μου ἐθανάτωσας , σκληρὸς μοί τι ; φαίνῃ · οὐκ ἐστιν ἡ ἰσχύς σου εἰδεῖν ; Τί διαπράττεις , ἀπαγγέλλει μοι . Μὴ ἰσχύς τοῦ Θεοῦ σου ; μὴ καὶ τοῦ Ἰωαβ διεπράχθη πράγματα . Τραχὺς τίς μοι φαίνῃ . Πιρ πονεῖς , φρόνιμῆτη , ἀδράχων βαστάζεις , πεντηκοντάκις καταναιεῖς · ἀγνώστη μοι γὰρ οὖν τὰ κατὰ σέ . Οὐχ ἀρκεῖ σοι τὸ τοὺς ὁμοφύλους σου ἐκνίξαι , ἀλλὰ καὶ ὅδε παραἄγοντα τὰ ὀνόμα διαπράξασθαι ; Πολλοῖς · ἐπαπαλὰ δὲ οὐ παλδεῖς · δός μοι τὸν υἱὸν μου . Τί σὺν ὁ Ἠλίας ; Συνεκάλυψεν εὐθὺς · ἐγὼ γὰρ τοῦ Κυρίου τὸ φῦγμα . Διὰ μέγα στενάζας ἡς ἠττήθης , ἐδόθη ἐγὼ · Ὦμοι , Κύριε , ὁ μάρτυς τῆς χήρας , μεθ' ἡ ἐτὼν οἴκω μετ' αὐτῆς , σὺ ἐκάκωσας τοῦ θανατῶσαι
Lemmas: τράπεζα , ὁ πᾶς ὁ γῆ Ἰσραήλ στειρεύω παρασκευάζω , χήρα αὐτός ἐργάζομαι , ἵστημι μείς καί ἄτεχνος , καρπός1 μή τίκτω , καί οὖον παραιτέομαι ὁ χήρα ὁ τράπεζα · Ὕπος οὖν μηδέ οὗτος ακοσος ὁ Ἠλίας , εὐθύς ἵστημι ὁ ἐπί Σιδώνιος ἀποδημία , ἐν ευρροσιμαι , ὁ δένη παρίσχω ε . ἀκούω δέ πρός οὗτος . Σανισθεὶς ὁ Ἠλίας ὑπό ὁ χήρα εεὐρνυμι ἀδαπάτητον τράπεζα , γνήσιος , Ἁρμόδιος , απεκτινη , ὕδωρ καί ἔλαιον καί ἄλευρον , καί δύο εὐλάρια . τις γάρ οὖν ; δύο εὐλάρια μόνος ἔχω ὁ χήρ ; Ναίς . Πῶς ; ἀκούω , καί Ἔρως σύ . ἀδήν ὁ μνημονεύω χήρ εἰκών ὁ ἐκκλησία φέρω · διό πρός αὐτός ἀποστέλλω ὁ προφήτης . εἰσέρχομαι τοιγάρ ὁ προφήτης εἰς ὁ οἶκος ὁ χήρα · εεὐρνυμι ὡς ἀληθής ὁ ἐκκλησία ἐγώ ὁ ἐνδύπην · εεὐρνυμι ὕδωρ καί ἔλαιον καί ἄλευρον , καί δύο εὐλάρια · ὕδωρ · ὁ βάπτισμα · ἔλαιον , ὁ χρίσμα · ἄλευρον , ὁ ἄρτος · δύο εὐλάρια , ὁ σταυρός ὁ κατόρθωμα . ἐάν δέ καί πρός ὁ χήρα βοάω ὁ Ἠλίας · ὁ μαρτυρέω ὁ ἥλιος οὐ ἐλασσόω , καί ὁ ὑδρία ὁ ἥλιος οὐ ἔκλειψις . Ἀνεῖλθες γάρ ὁ Χῆρις ὁ ὀρθοδοξία πίστις . εὑρίσκω τοιγάρ ὁ Ἠλίας ὁ ἀδάπανος τράπεζα ὁ χήρα , γοργράνθη , ἀγαλλιάω , λέγω πρός αὐτός · ὧδε διάγω ὁ λοιπός , ὅδε ὁ ἀπαντάω ἐγώ χρόνος διατρίβω · Ἁρμόδιος γάρ ὁ τράπεζα εὑρίσκω , οὐδείς ἐγώ λόγος ὁ οἶκος Ἀχαάβ , καί ὁ λαός Ἰσραήλ , καί ὁ μανία ὁ Ιεζάβελ · ἔχω κληρονομέω , ὁ ἀρχαῖος · ἐγώ γάρ ὁ ἐνταῦθα σύ Διᾶς χωρίζω . οὗτος λέγω ὁ Ἠλίας πρός ἑαυτοῦ εὐφραίνω λογίζομαι , μή σύνοιδα , ὡς ἄνθρωπος , ὅτι ἐν ὁ ευφροσιμαι ὁ Σούνη μέλλω εὑρίσκω . οἶδα πᾶς , πῶς ὁ χήρ δύο παῖς ἔχω γνήσιος καί ὁμοιολίους , ὀρθός ὁ κλίνη διεγείρω , θεωρέω ὁ εἷς αὐτός υἱός θνῄσκω παραδίδωμι . εἰμί δέ πέρυσε χρόνη ἐπιτηδεύω ἐπί τέκνον δρᾶνος τελέω τελειόω , οὐδείς ὁμός ἀγνοέω · ἀνδίδωμι γάρ ἡγέομαι ὁ ὁ τέκνον ζωή ὑπέρ πᾶς ὁ πλοῦτος ὁ κόσμος . οὖον γάρ προστίθημι κατά ὁ τιωθὲς ὁ νεκρός ὁ γυνή , οὔτε ελπιδηω , οὔτε πρός ὁ εἴσοδος ἠγολάθη · ἀλλά καταλιμπάνω αὐτός ὁ λεχρόν , σύ Ἠλία κάθημαι , κρατέω , περιάγω , λείπω , κραδουω ἐπί πᾶς · τις ἐγώ καί σύ , ἠθρόμω ὁ Θεός ; ἔρχομαι πρός ἐγώ ὁ ἀναμιμνήσκω ἄς ἁμαρτία ἐγώ , καί θανατόω ὁ υἱός ἐγώ . Γυνεῖσι , σύ αὐτός θανατόω . εἶδον πῶς ὁ Εὐφρόσυνος ὁ Ἠλία εἰς σόθυν μετέρχομαι ; οὖς φωνέω ἀτελέγστο · οὗτος γάρ λέγω ὁ χήρ , τις ἐγώ καί σύ , ἠθρόμω ὁ Θεός ; εἰσέρχομαι πρός ἐγώ ὁ ἀναμιμνήσκω ὁ ἁμαρτία ἐγώ , θανατόω ὁ υἱός ἐγώ . σύ οὖν ἀνάντασας · ὁ σός εἴσοδος παρασκευάζω οὗτος . μή εὑρίσκω · ὁ παῖς ἐγώ ἀσθενέω · μή ἁρόω μέρος εἷς ; ὁ σός [ 757 ] εἴσοδος ὁ θάνατος ὁ υἱός ἐγώ παρέχω . τις ἐγώ ἄλευρον χαρίζομαι , ὁ ἐσθίω μή πάρειμι ; δίδωμι ἐγώ ὁ υἱός ἐγώ · σύ αὐτός εθανατωσας·κληρονομηδομαι ὁ οἶκος ἐγώ βουλόμενος.Δέξαι σύ ὁ ἄλευρον , καί δίδωμι ἐγώ ὁ υἱός ἐγώ . ἐγώ σιτεινω , καί ὁ τέκνον ἐγώ φονεύω ; μετά ἴδιος λιμώδης , καί μή μετά ξένος πλουτέω . τις ἐγώ καί σύ , ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός ; εἰσέρχομαι πρός ἐγώ ὁ ἀναμιμνήσκω ὁ ἁμαρτία ἐγώ , καί θανατόω ὁ υἱός ἐγώ . σύ ὁ υἱός ἐγώ θανατόω , σκληρός ἐγώ τίς ; φαίνω · οὐ εἰμί ὁ ἰσχύς σύ εἴδω ; τις διαπράσσω , ἀπαγγέλλω ἐγώ . μή ἰσχύς ὁ Θεός σύ ; μή καί ὁ Ιωάβ διαπράσσω πρᾶγμα . τραχύς τίς ἐγώ φαίνω . Πιρς πονέω , φρόνιμος , ἀδράχων βαστάζω , πεντήκοντα καταναίω · άγνωστος ἐγώ γάρ οὖν ὁ κατά σός . οὐχ ἀρκέω σύ ὁ ὁ ὁμόφυλος σύ ἐκνικάω , ἀλλά καί ὅδε παράγω ὁ ὄνομα διαπράσσω ; Πολύς · ἐπαπαλὰ δέ οὖον παλδεῖς · δίδωμι ἐγώ ὁ υἱός ἐγώ . τις σύν ὁ Ἠλίας ; συγκαλύπτω εὐθύς · ἐγώ γάρ ὁ κύριος ὁ φῦγμα . Ζεύς μέγας στενάζω εἰμί ἀτάω , δίδωμι ἐγώ · ὦμος , κύριος , ὁ μάρτυς ὁ χήρα , μετά ὁ ἔτος οἶκος μετά αὐτός , σύ κακόω ὁ θανατόω