joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0790.4
Ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς οἰκτείρων τὸ γένος ἡμῶν , οὐκ ἀφήσει πάντα ἀνθρώπων ἀνεὶ τῆς τοῦ χάρητος . Οὐ γὰρ μόνον τοῖς δικαίοις δίδωσι χάριν , ἀλλὰ καὶ ἰς ἀμαρτωλοῖς · ἐπιζὴ ἀφθόνως ἐστι , καὶ ἀπροσωπολήπτως , καὶ ἀποτελεῖ τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους , καὶ θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι . Καὶ οὐ παροργιτὸν ἀμαρτάνων , ἀλλὰ δίδωσι καλέων μικρὰν χάριν , ἵνα λαβὼν τὸ χάρισμα , τιμῆσῃ τὴν δεδωκότα , καὶ εὐχαριστήσῃς αὐτῷ , καὶ ἐπιστρέψῃς ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς πονηρᾶς μετανοήσῃ . Ἐὰν δὲ καὶ λαβὼν τὴν χάριν ἐπιμενῇ τοῖς αὐτοῖς κακοῖς , τότε λοιπὸν ἀρθεῖσεται ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἡν ἔλαβε χάριν , καὶ κατακριθήσεται ἐν τῇ γενέσει τοῦ πυρός , διότι οὐκ ἔγνω τὴν τιμὴν καὶ τὸν τιμαλυσίαν , καὶ πληρωθῆν αὐτῷ τὸ γεγραμμένον · Ἀνθρώπου ἐν τῇ ὧρ οὐ συνήχη · παρασυνεβλήθη τοῖς κτηνοῖς τοῖς ἀνθρώποις , καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς . Ἐγὼ οὖλα ἀμαρτωλοὺς ἀνθρώπους , καὶ ἐπέβησαν χείρας ἐπὶ ἀρρώστους , καὶ ἴασαντο αὐτούς . Ἀλλὰ τοῦτο κατὰ τρόπους δύο γίνεται · καὶ οὐ μόνον πρὸς τὸν διδόντα ἐστίν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν λαμβάνοντα . Ἐὰν μὴ πιστεύσῃ λαμβάνων , οὐδὲ παρὰ δικαίου , οὐδὲ παρὰ ἀμαρτωλοῦ λαμβάνει χάριν · ὁ δὲ πιστεύων , καὶ παρὰ ἀμαρτωλοῦ δέχεται τὴν χάριν τῆς ἰάσεως . Ἐκάστῳ γὰρ κατὰ τὴν πίστιν δίδεται καὶ ἡ χάρις . Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τοῖς προσερχομένοις ἔλεγε · Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενήσεται ὑμῖν . Σὺ πιστεύσῃ ἐν ὀνόματι Κυρίου ψ προσέρχῃ , καὶ μὴ διακριθῇς κατὰ μηδένα τρόπον , καὶ λήψῃ τὴν χάριν · ὁ Θεὸς γὰρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν . Πολλοὶ πρεσβύτεροι ἀμαρτωλοὶ ὄντες προσφέρουσι τὰ δώρα , καὶ οὐκ ἀποστρέφεται αὐτοὺς ὁ Θεός , ἀλλὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ἀγίζει τὰ προκειμένα δώρα · καὶ ὁ μὲν ἄρτος γίνεται σῶμα Κυρίου , καὶ τὸ ποτήριον γίνεται αἷμα τιμὸν Κυρίου . Καὶ εἰσὶ τινες ὑπολαμβάνοντες εὐλογὴν τὴν ποινὴν , οὐ κοινωννοῦντες παρὰ τινὶ πρεσβυτέρῳ , ὡς συνειδότες τὴν κακὴν [ 841 ] τοῦ πρεσβυτέρου · καὶ οὐκ οἴδασιν τὴ πλείονα ἀμαρτάνοντας θελοῦντες τὴν καλὸν ποιεῖν . Τίς γὰρ εἰ σύ ὁ κρίνων τὸν ἄρχοντά σου ; οὐκ ἡκούσας τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος . Ἀρχοῦς τοῦ λυοῦ σου οὐκ ἔρεις κακῶς · καὶ πάλιν · Τίς εἰ σύ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην ; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει · ἡ πίπτει · σταθήσεται δὲ · δυνατὸς γὰρ ἐστίν ὁ Θεὸς στήσειν αὐτόν . Σὺ δ’ ὑπ’ αὐτοῦ διδασκόμενος καὶ χειραγωγούμενος , οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν κρῖναι καὶ ἐλέγχειν αὐτόν · καθὼς εἶπε Παῦλος ὁ ἀπόστολος · Μὴ πρὸ καιροῦ κρίνετε , ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος , δὲ φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους , καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν · καὶ τότε ὁ ἕκαστος γίνεται ἐκάστῳ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ . Ἐκεῖνος ἔχει ἐξουσίαν κρῖναι σε · ὁ δὲ ἐκείνου κρίνων , Κύριός ἐστι . Καὶ πάλιν ὁ Κύριος · Μὴ κρίνετε , ἵνα μὴ κριθῆτε . Σὺ τὴν δρελομένην τιμὴν ἀποτέλειψον τοῦ κανόνος · τὰς ἀπαρχὰς τῶν πρωτογεννημάτων σου , τὰ χειροποιημένα τῇ Ἐκκλησίᾳ μὴ ἀποστρέφῃς διδόναι . Μὴ πολυπραγμονήσῃς · ποῦ ἀνηλώθησεν · εἰ δὲ ἐν τούτῳ ἐπιχειρήσῃς κρίνειν αὐτόν , ἔγχωσιν πρώτων εἰς τὸ ἀγένην σου , καὶ δορίσασον σεαυτόν , ἡ μηδὲν ἔχεις εἰς τὸ συνειδὸς σου φαῦλον , εἰ οὐ κατακρίνεις σε τῇ γνώμῃ σου . Καὶ οὐ λέγω διὸν τῶν ἐτῶν ἐρευνᾶται τὰ ἔργα , ἀλλὰ τῆς μιᾶς ἡμέρας μόνον · στέχασαι ἀκριβῶς πῶς παρεβλῆς τὴν ἡμέραν , εἰ οὐ κατηγόρησάς τινας , εἰ οὐκ ἐκπαθάλισθι σου ὁ ὀφθαλμὸς εἰς οὐδέν , εἰ οὐ παρεῖδες πάντα , εἰ οὐκ ἐγέλασας ἐπὶ τὸ πλῆθος σου , εἰ οὐκ ἐκωφῆς τινα . Βλέπε εἰ ἐν τούτοις οὐκ ἐδίαψας σου τὴν ψυχήν . Εἰ καθαρὸς εἶ ἐκ πάντων τούτων , τὴν καθαρότητά σου ἔχεις · καὶ οὐδ’ οὖν καλὸν ἐστὶ κατὰ πρεσβυτέρου ἡ καὶ ἄτερου κατηγορεῖν . Ἀλλ’ ἐκεῖνος , φησίν , ἐπόρνευσεν , ἐγὼ δὲ οὔ . Ἀλλὰ σὺ ἐκλάλας τὰ τοῦ πλησίον , καὶ ἡρπασας τὰ τοῦ πένητος · ἕκαστος δὲ τοὺς ἰδίους ἔργων ἰδεῖν τὰ κακά · μὴ παραβλέπε τὰ σά , ὁ ἐρευνῶν τὰ τοῦ πλησίον . Εἰ δὲ τῆς παρακοπῆς τὸν εἰρημένον , καὶ ἐπιβλέψῃ τὸν ἑαυτοῦ γένεσιν εἰς κατηγορίαν πρεσβυτέρου , ἡ καὶ ἄτερου τινός , τὴν αὐτὴν ἀντιμισθίαν προσδοκᾶσαι ὑπομένειν . Εἰ σὺ ταῦτα πράττεις , τὸ τοῦ πρεσβίου ἐκζητεῖς , ἐρεῖ σοι ὁ Κύριος · Ὑποκριτά , ἔκβαλε πρώτων τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου , καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου . Περὶ τῶν σου ἀμαρτιῶν μερίμνησον , καὶ δι’ οὐ προστάττῃς κρίνειν , μὴ κρίνῃς . Μὴν ἐφραῖσε καὶ ὁ πρεσβύτερος οὕτω διακείσθαι πρὸς τὸν λαόν · Πρὸ πάντων εὐχέσθαι ἐξ ὅλης ψυχῆς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ , προκτάσθαι τῶν ἀδικομένων ἕως θανάτου , καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθεσθαι ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου ὠφελείας , τοῖς ἐν ἀνάγκῃ βοηθεῖν , τὸν λυπουμένον παραμυθεῖσθαι , μὴ μνησικακεῖν πρὸ πάντων · μνησικακεῖς γὰρ πρεσβύτερος · καὶ ἡμέραν ἀμαρτάνει · μνησικακοῦ πρεσβυτέρου ψυχὴ οὐδέποτε καθαρὰ προσφέρει τῷ Θεῷ εὐχήν , τῆς κακίας οὕσης ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . Ἐὰν δὲ διαλλαγῇς τῷ πλησίον σου , καὶ λύσῃς τὴν κακίαν σου , μὴ ἀνελήψῃ ἐν τῷ συνδρόμῳ · μνησικακία εἰς σοι παραγγέληται ὁ Κύριος , λέγων · Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον , καὶ μνησθῇς ὅτι ἔχει ὁ ἀδελφός σου κατὰ σοῦ τι , ὕπαγε , πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου , καὶ τότε ἔλθον πρόσφερε τὸ δῶρόν σου . Μὴ παραχωρῆσῃς τῆς τοῦ Δεσπότου παραγγελίας , ἵνα μὴ κατακρίνῃ , δόλους μὴ μελιστῆς , μὴ τοῦ μὲν ὑψώσῃς , τὸν δὲ ταπεινώσῃς · μὴ τὸν πλουσίον διὰ τῆς πρωτοκλισίας τιμήσῃς , τὸν δὲ πένητα τὴν τῇ δυνάμειν προσπεγείας σοὶ δῶρα παρίδῃς , ἀλλὰ τὴν ἰσότητα πρὸς πάντας φυλάξῃς . Κατηγορίαν ταχέως μὴ παραβλέπῃς · ψαλμάρια μὴ ἀνέγχει , ἀπὸ ἀκοῆς μὴ κατακρίνῃς · ποτὲ πολλοὶ μετὰ φόβον καὶ ἔριν κατηγοροῦσιν . Ἐὰν δὲ μετὰ πολλῆς ἀκριβείας εὕρῃς τὸν ἀμαρτάνοντα , μὴ εὐθέως αὐτὸν ἐπὶ [ 842 ] πάντων ἐλέγξῃς , ἵνα μὴ παριστὼν καιρὸν αὐτῷ δρῆ · μηδὲν αἰδεῖσθαι . Διὸ γὰρ κακὸν ἔχει τὸ ἐλέγχειν ἐπὶ πάντων · οὐ μὲν γὰρ ἐλεγχόμενοι ,
Lemmas: ὁ φιλάνθρωπος θεός οἰκτείρω ὁ γένος ἐγώ , οὐ ἀφίημι πᾶς ἄνθρωπος ἀνίημι ὁ ὁ Χάρης . οὖον γάρ μόνος ὁ Δίκαιος δίδωμι χάρις , ἀλλά καί ἴς ἀμαρτωλός · ἐπιζέω ἄφθονος εἰμί , καί ἀπροσωπόληπτος , καί ἀποτελέω ὁ ἥλιος αὐτός ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος , καί ἐθέλω πᾶς ἄνθρωπος σῴζω . καί οὖον παροργιος ἁμαρτάνω , ἀλλά δίδωμι καλός μικρός χάρις , ἵνα λαμβάνω ὁ χάρισμα , τιμάω ὁ δίδωμι , καί εὐχαριστέω αὐτός , καί ἐπιστρέφω ἐκ ὁ ὁδός ὁ πονηρός μετανοέω . ἐάν δέ καί λαμβάνω ὁ χάρις ἐπιμένω ὁ αὐτός κακός , τότε λοιπός ἀείρω ἀπό αὐτός καί ἐάν λαμβάνω χάρις , καί κατακρίνω ἐν ὁ γένεσις ὁ πῦρ , διότι οὐ γιγνώσκω ὁ τιμή καί ὁ τιμαλυσίαν , καί πληρόω αὐτός ὁ γράφω · Ἄνθρωπος ἐν ὁ Ὧρ οὖον συνάγω · παρασυμβάλλω ὁ κτῆνον ὁ ἄνθρωπος , καί ὁμοιόω αὐτός . ἐγώ ὅλος ἁμαρτωλός ἄνθρωπος , καί ἐπιβαίνω χείρ ἐπί ἄρρωστος , καί ἰάομαι αὐτός . ἀλλά οὗτος κατά τρόπος δύο γίγνομαι · καί οὖον μόνος πρός ὁ δίδωμι εἰμί , ἀλλά καί πρός ὁ λαμβάνω . ἐάν μή πιστεύω λαμβάνω , οὐδέ παρά Δίκαιος , οὐδέ παρά ἁμαρτωλός λαμβάνω χάρις · ὁ δέ πιστεύω , καί παρά ἁμαρτωλός δέχομαι ὁ χάρις ὁ ἴασις . ἕκαστος γάρ κατά ὁ πίστις δίδωμι καί ὁ χάρις . καί γάρ ὁ Κύριος ὁ προσέρχομαι λέγω · κατά ὁ πίστις σύ γίγνομαι σύ . σύ πιστεύω ἐν ὄνομα κύριος ψ προσέρχομαι , καί μή διακρίνω κατά μηδείς τρόπος , καί λαμβάνω ὁ χάρις · ὁ θεός γάρ εἰμί ὁ ἐνεργός . πολλός πρέσβυς ἁμαρτωλός εἰμί προσφέρω ὁ Δῶρα , καί οὐ ἀποστρέφω αὐτός ὁ Θεός , ἀλλά ὁ ἅγιος πνεῦμα ἁγίζω ὁ πρόκειμαι Δῶρα · καί ὁ μέν ἄρτος γίγνομαι σῶμα κύριος , καί ὁ ποτήριον γίγνομαι αἷμα τῖμος κύριος . καί εἰμί τις ὑπολαμβάνω ευλογη ὁ ποινή , οὖον κοινωνέω παρά τις πρέσβυς , ὡς σύνοιδα ὁ κακός [ 841 ] ὁ πρέσβυς · καί οὐ οἶδα ὅς πλείων ἁμαρτάνω θελέω ὁ καλός ποιέω . Τῖς γάρ εἰμί σῦς ὁ κρίνω ὁ ἄρχω σύ ; οὐ ἥκω ὁ ἀπόστολος λέγω . ἀρχός ὁ λύω σύ οὐ εἴρω κακῶς · καί πάλιν · Τῖς εἰμί σῦς ὁ κρίνω ἀλλότριος οἰκέτης ; ὁ ἴδιος κύριος στήκω · ὁ πίπτω · ἵστημι δέ · δυνατός γάρ εἰμί ὁ θεός ἵστημι αὐτός . σύ δέ ὑπό αὐτός διδάσκω καί χειραγωγέω , οὐ ἔχω ἐξουσία κρίνω καί ἐλέγχω αὐτός · καθώς εἶπον Παῦλος ὁ ἀπόστολος · μή πρό καιρός κρίνω , ἠώς εἄν ἔρχομαι ὁ Κύριος , δέ φώτισις ὁ κρυπτός ὁ σκότος , καί φανέρωσις ὁ βουλή ὁ Καρδία · καί τότε ὁ ἕκαστος γίγνομαι ἕκαστος ἀπό ὁ Θεός . ἐκεῖνος ἔχω ἐξουσία κρίνω σύ · ὁ δέ ἐκεῖνος κρίνω , κύριος εἰμί . καί πάλιν ὁ Κύριος · μή κρίνω , ἵνα μή κρίνω . σύ ὁ δρελομένην τιμή ἀποτέλειψον ὁ κανών · ὁ ἀπαρχή ὁ πρωτογέννημα σύ , ὁ χειροποιημενος ὁ ἐκκλησία μή ἀποστρέφω δίδωμι . μή πολυπραγμονέω · ποῦ ἀναλίσκω · εἰμί δέ ἐν οὗτος ἐπιχειρέω κρίνω αὐτός , ἔγχωσις πρῶτος εἰς ὁ ἄγω σύ , καί δορίσασον σεαυτοῦ , ὁ μηδείς ἔχω εἰς ὁ σύνοιδα σύ φαῦλος , εἰμί οὖον κατακρίνω σύ ὁ γνώμη σύ . καί οὖον λέγω δείδω ὁ ἔτος ἐρευνάω ὁ ἔργον , ἀλλά ὁ εἷς ἡμέρα μόνος · στέγω ἀκριβῶς πῶς παρεβλῆς ὁ ἡμέρα , εἰμί οὖον κατηγορέω τις , εἰμί οὐ ἐκπαθάλισθι σύ ὁ ὀφθαλμός εἰς οὐδείς , εἰμί οὖον παρεῖδον πᾶς , εἰμί οὐ γελάω ἐπί ὁ πλῆθος σύ , εἰμί οὐ κωφός τις . βλέπω εἰμί ἐν οὗτος οὐ διαψάω σύ ὁ Ψυχή . εἰμί καθαρός εἰμί ἐκ πᾶς οὗτος , ὁ καθαρότης σύ ἔχω · καί οὐδέ οὖν καλός εἰμί κατά πρέσβυς ὁ καί ἕτερος κατηγορέω . ἀλλά ἐκεῖνος , φημί , πορνεύω , ἐγώ δέ οὖον . ἀλλά σύ ἐκλαλέω ὁ ὁ πλησίος , καί ἁρπάζω ὁ ὁ πένης · ἕκαστος δέ ὁ ἴδιος ἔργον ὁράω ὁ κακός · μή παραβλέπω ὁ σός , ὁ ἔρευνα ὁ ὁ πλησίος . εἰμί δέ ὁ παρακοπή ὁ εἴρω , καί ἐπιβλέπω ὁ ἑαυτοῦ γένεσις εἰς κατηγορία πρέσβυς , ὁ καί ἕτερος τις , ὁ αὐτός ἀντιμισθία προσδοκώ ὑπομένω . εἰμί σύ οὗτος πράσσω , ὁ ὁ πρεσβίου ἐκζητέω , εἴρω σύ ὁ Κύριος · ὑποκριτής , ἐκβάλλω πρῶτος ὁ δοκός ἐκ ὁ ὀφθαλμός σύ , καί τότε διαβλέπω ἐκβάλλω ὁ κάρφος ἐκ ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός σύ . περι ὁ σύ ἁμαρτία μεριμνάω , καί διά οὖον προστάσσω κρίνω , μή κρίνω . Μήν φράζω καί ὁ πρέσβυς οὗτος διάκειμαι πρός ὁ λαός · πρό πᾶς εὔχομαι ἐκ ὅλος Ψυχή ὑπέρ ὁ λαός , προκτείνω ὁ ἀδικέω ἠώς θάνατος , καί ὁ ψυχή αὐτός τίθημι ὑπέρ ὁ ποίμνιον ὠφέλεια , ὁ ἐν ἀνάγκη βοηθέω , ὁ λυπέω παραμυθέομαι , μή μνησικακέω πρό πᾶς · μνησικακέω γάρ πρέσβυς · καί ἡμέρα ἁμαρτάνω · μνησικακέω πρέσβυς ψυχή οὐδέποτε καθαρός προσφέρω ὁ Θεός εὐχή , ὁ κακία ὗσις ἐν ὁ Καρδία αὐτός . ἐάν δέ διαλλάσσω ὁ πλησίος σύ , καί λύω ὁ κακία σύ , μή ἀναλαμβάνω ἐν ὁ σύνδρομος · μνησικακία εἰς σύ παραγγέλλω ὁ Κύριος , λέγω · ἐάν προσφέρω ὁ δῶρον σύ ἐπί ὁ θυσιαστήριον , καί μιμνήσκω ὅτι ἔχω ὁ ἀδελφός σύ κατά σύ τίς , ὑπάγω , πρῶτος διαλλάσσω ὁ ἀδελφός σύ , καί τότε ἔρχομαι προσφέρω ὁ δῶρον σύ . μή παραχώρηση ὁ ὁ δεσπότης παραγγελία , ἵνα μή κατακρίνω , δόλος μή μελιστής , μή ὁ μέν ὑψόω , ὁ δέ ταπεινόω · μή ὁ πλούσιος διά ὁ πρωτοκλισία τιμάω , ὁ δέ πένης ὁ ὁ δυναμέω προσπεγείας σύ Δῶρα παροράω , ἀλλά ὁ ἰσότης πρός πᾶς φυλάσσω . κατηγορία ταχέως μή παραβλέπω · ψαλμάρια μή ἀνέχω , ἀπό ἀκοή μή κατακρίνω · ποτέ πολύς μετά φόβος καί Ἔρις κατηγορέω . ἐάν δέ μετά πολύς ἀκρίβεια εὑρίσκω ὁ ἁμαρτάνω , μή εὐθύς αὐτός ἐπί [ 842 ] πᾶς ἐλέγχω , ἵνα μή παριστέω καιρός αὐτός δράω · μηδείς αἰδέομαι . Διὸ γάρ κακός ἔχω ὁ ἐλέγχω ἐπί πᾶς · οὖον μέν γάρ ἐλέγχω ,