joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0654.6
Ἐν μὲν γὰρ τοῖς προτέροις , ἔδειξεν , ὅτι οὐκ ἀνθρώπων ἦν ἀπόστολος , οὐδὲ δι’ ἀνθρώπων , οὐδὲ ἑαυτῆς τῆς τῶν ἀποστόλων διδασκαλίας · ἐνταῦθα δὲ λοιπὸν ἀξιώστατον καταστήσας ἑαυτὸν διδάσκαλον , μετὰ πλείονος τῆς αὐθεντίας διαλέγεται , πιστεύς καὶ νόμῳ σύγκριναι ποιούμενος . Ἀρχόμενος μὲν οὖν φησὶ Θαυμαζῶ [ 695 ] ὅτι οὕτω ταχέως μετατίθεσθε . Ἐνταῦθα δὲ , Ὦ ἄνθρωποι Γαλάται ! Τότε μὲν γὰρ ᾠδὶν τὴν ἀγανάκτησιν · ἐπειδὴ δὲ ὑπὲρ τῶν καὶ ἑαυτὸν ἀπολογήσατο , εἰς μέσον αὐτὴν ἀπορρήσας , ἐξήνεγκε μετὰ τὴν ἀπαλβείαν . Εἰ δὲ ἀνοήτους , καλεῖ , μὴ θαυμάζης · οὐ γὰρ παραβαίνων τοῦ Χριστοῦ τὸν νόμον τὸν λέγοντα , μὴ λέγειν μωρὸν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ , ἀλλὰ καὶ σφοδρὰ αὐτὸν τηρῶν , τοῦτο ποιεῖ . Οὐ γὰρ ἀπλῶς εἴρηται , Ὁ καλῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μωρόν , ἀλλ’ , Ὁ εἰκὴ καλῶν . Τίνες δὲ τούτων δικαίστερον ἂν εὐχοῦν ταύτης τῆς προστιμολίας , οἱ μετὰ τοσαῦτα καὶ τηλικαῦτα , ὡς οὐδὲνς γενομένου , τῶν προτέρων ἔχουσι . Εἰ δὲ διὰ τοῦτο ὀβριστὴν καλεῖς τὸν Παῦλον , καὶ διὰ τὴν Σάρπειραν καὶ τὸν Ἄνανιαν ἀνδροφόνον ἐρεῖς τὸν Πέτρον . Εἰ δὲ ἐκεῖνα μανίας εἶναι , πολλῷ μᾶλλον καὶ ταῦτα . Σὺ δὲ μοι σκόπει , πῶς οὐκ ἀπὸ προομίων ταύτῃ κέχρηται τῇ σφοδρότητι , ἀλλὰ μετὰ τούς ἐλέγχους καὶ τὰς ἀποδείξεις , ὅτε λοιπὸν οὐ παρ’ ἑαυτὸν , ἀλλὰ παρ’ αὐτῶν τῶν ἐλέγχων τὴν ἐπιτίμησιν ἐδέχετο . Ὅτε γὰρ ἔδειξε τὴν πίστιν ἐκθεωμένου , καὶ τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ περιττὸν ἀποφαίνοντας , τότε ἐπάγει τὴν ἐπιτίμησιν , καὶ οὐδὲ τότε κατ’ ἀξίαν · καὶ γὰρ πολλῷ χαλεπωτέρων ἦσαν ἄξιοι ῥημάτων . Θέα δὲ μοι πῶς εὐθέως καὶ καθυφθῖς πλήξας . Οὐ γὰρ εἶπε , Τίς ὑμᾶς ἠπάτησεν ; Τίς ὑμῖν ἀπεχρήσατο ; Τίς ὑμᾶς παρελογίσαστο ; ἀλλὰ , Τίς ὑμᾶς ἔδωσεν ; οὐχ ὁμοιοῦν ἐγχειμοῦν τὴν ἐπίπληξιν θεῖς . Τοῦτο γὰρ δεικνύσας ἐστίν , ὅτι φθόνου ἄξια ἐπραττον πρότερον , καὶ δαιμονοῦ ἐπὶ τῷ γινομένῳ ἦν , σφοδρὸν κατὰ τῆς εὐημερίας αὐτῶν πνεύσαντος . Ὑπὲν δὲ φθόνου ἀκούσης ἐνταῦθα , καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ὀφθαλμὸν πονηρὸν τὸ αὐτὸ δηλοῦντα , μὴ τοῦτο νομίσης , ὅτι τὴν τῶν ὀφθαλμῶν δοκὴ τοὺς ὁρώνας βλέπτειν πέφυκεν · ὀφθαλμὸς γὰρ οὐχ ἂν εἴη πονηρός , αὐτὸ τὸ μέλος · ἀλλ’ ἐνταῦθα ὁ Χριστὸς οὕτω τὸν φθόνον λέγει . Ὀφθαλμὸν μὲν γὰρ τὸ ἀπλῶς ὁρᾶν μόνον , τὸ δὲ πονηρῶς ὁρᾶν τῆς ἔνδον διαστραμμένης γίνεται γνώμης . Ἐπειδὴ γὰρ διὰ τῆς αἰσθήσεως ταύτης εἰς τὴν ψυχὴν ἡμῶν εἰσφέρεται τῶν ὁρωμένων ἡ θεωρία , καὶ ὡς ἐπὶ πολὺ τὸ πλούσιον μάλιστα τὸ φθόνος τίκτεται , οὐδὲ πλούσιον ἀπὸ ὀφθαλμῶν ὀράται , καὶ αἱ δυνασταὶ καὶ αἱ δόρυφορῖαι · διὰ τοῦτο πονηρὸν ὀφθαλμὸν ἐκάλεσεν , οὐ τὸν ὁρῶντα , ἀλλὰ τὸν μετὰ βασκανίας ὁρῶντα ἀπὸ τῆς κατὰ ψυχὴν πονηρίας . Εἰπὼν δὲ , Τίς ὑμᾶς ἔδωσεν ; δείκνυσιν ὅτι οὐχ ὡς κηδεμόνες , οὐδὲ ὡς τὸ λείπον ἀναπληροῦντες , ἀλλὰ καὶ τὸ ἐν ἀκρωτηριάζοντες , τοῦτο ποιοῦσι . Φθόνου γὰρ ἐστίν , οὐ τὸ λείπον προσθεῖναι , ἀλλὰ καὶ τῶν πεπληρωμένων ἀφελθῆσαι τι , καὶ λυμῆσαι τῷ παντί . Ταῦτα δὲ λέγει , οὐχ ὡς τοῦ φθόνου καθ’ ἑαυτὸν ἰσχύν ἔχοντος , ἀλλ’ ὡς τὸν ταῦτα διδασκόντων διὰ βασκανίας ἐπὶ τοῦτο ἐλθόντων . Οἱ κατ’ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐν ὑμῖν ἐσταυρωμένος . Καὶ μὴν οὐκ ἐν τῇ Γαλατικῇ χώρᾳ , ἀλλ’ ἐν [ 696 ] Ἰεροσολύμοις ἐσταυρώθη · πῶς οὖν φησιν , Ἐν ὑμῖν ; Τῆς πίστεως δεικνύς τὴν ἰσχύν
Lemmas: ἐν μέν γάρ ὁ πρότερος , δείκνυμι , ὅτι οὐ ἄνθρωπος εἰμί ἀπόστολος , οὐδέ διά ἄνθρωπος , οὐδέ ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἀπόστολος διδασκαλία · ἐνταῦθα δέ λοιπός ἀξιόω καθίστημι ἑαυτοῦ διδάσκαλος , μετά πλείων ὁ αὐθεντία διαλέγω , Πιστεύς καί νόμος συγκρίνω ποιέω . Ἀρχόμενος μέν οὖν φημί θαυμάζω [ 695 ] ὅτι οὗτος ταχέως μετατίθημι . ἐνταῦθα δέ , ὦ ἄνθρωπος Γαλάτης ! τότε μέν γάρ ὠδίς ὁ ἀγανάκτησις · ἐπεί δέ ὑπέρ ὁ καί ἑαυτοῦ ἀπολογέομαι , εἰς μέσος αὐτός ἀπορρέω , ἐκφέρω μετά ὁ ἀπαλβείαν . εἰμί δέ ἀνόητος , καλέω , μή θαυμάζω · οὖον γάρ παραβαίνω ὁ Χριστός ὁ νόμος ὁ λέγω , μή λέγω μωρός ὁ ἀδελφός αὐτός , ἀλλά καί σφοδρός αὐτός τηρέω , οὗτος ποιέω . οὖον γάρ ἀπλόος εἴρω , ὁ καλός ὁ ἀδελφός αὐτός μωρός , ἀλλά , ὁ εἰκῇ καλός . τίνω δέ οὗτος δικαίστερον εἄν ευχοω οὗτος ὁ προστιμολίας , ὁ μετά τοσοῦτος καί τηλικόσδε , ὡς οὐδὲνς γίγνομαι , ὁ πρότερος ἔχω . εἰμί δέ διά οὗτος οβριιστημι καλέω ὁ Παῦλος , καί διά ὁ Σάρπειραν καί ὁ Ἀνανίας ἀνδροφόνος εἴρω ὁ Πέτρος . εἰμί δέ ἐκεῖνος μανία εἰμί , πολύς μᾶλλον καί οὗτος . σύ δέ ἐγώ σκοπέω , πῶς οὐ ἀπό προομίων οὗτος χράομαι ὁ σφοδρότης , ἀλλά μετά ὁ ἔλεγχος καί ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτε λοιπός οὖον παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά παρά αὐτός ὁ ἐλέγχω ὁ ἐπιτίμησις δέχομαι . ὅτε γάρ δείκνυμι ὁ πίστις ἐκθεόω , καί ὁ θάνατος ὁ Χριστός περισσός ἀποφαίνω , τότε ἐπάγω ὁ ἐπιτίμησις , καί οὐδέ τότε κατά ἄξιος · καί γάρ πολύς χαλεπός εἰμί ἄξιος ῥῆμα . Θέα δέ ἐγώ πῶς εὐθύς καί καθυφθῖς πλήσσω . οὖον γάρ εἶπον , Τῖς σύ ἀπατάω ; Τῖς σύ ἀποχράω ; Τῖς σύ παραλογίζομαι ; ἀλλά , Τῖς σύ δίνω ; οὐ ὁμοιόω ἐγχέω ὁ ἐπίπληξις θέω . οὗτος γάρ δείκνυμι εἰμί , ὅτι φθόνος ἄξιος πράσσω πρότερος , καί δαιμονέω ἐπί ὁ γίγνομαι εἰμί , σφοδρός κατά ὁ εὐημερία αὐτός πνέω . ΥΠΕΝ δέ φθόνος ἄκων ἐνταῦθα , καί ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ὀφθαλμός πονηρός ὁ αὐτός δηλόω , μή οὗτος νομίζω , ὅτι ὁ ὁ ὀφθαλμός δοκέω ὁ ὁράω βλέπω φύω · ὀφθαλμός γάρ οὐ εἄν εἰμί πονηρός , αὐτός ὁ μέλος · ἀλλά ἐνταῦθα ὁ Χριστός οὗτος ὁ φθόνος λέγω . ὀφθαλμός μέν γάρ ὁ ἀπλόος ὁράω μόνος , ὁ δέ πονηρός ὁράω ὁ ἔνδον διαστρέφω γίγνομαι γνώμη . ἐπεί γάρ διά ὁ αἴσθησις οὗτος εἰς ὁ ψυχή ἐγώ εἰσφέρω ὁ ὁράω ὁ θεωρία , καί ὡς ἐπί πολύς ὁ πλούσιος μάλιστα ὁ φθόνος τίκτω , οὐδέ πλούσιος ἀπό ὀφθαλμός ὁράω , καί ὁ δυνάστης καί ὁ δορυφορία · διά οὗτος πονηρός ὀφθαλμός καλέω , οὖον ὁ ὁράω , ἀλλά ὁ μετά βασκανία ὁράω ἀπό ὁ κατά ψυχή πονηρία . εἶπον δέ , Τῖς σύ δίνω ; δείκνυμι ὅτι οὐ ὡς κηδεμών , οὐδέ ὡς ὁ λείπω ἀναπληρόω , ἀλλά καί ὁ ἐν ἀκρωτηριάζω , οὗτος ποιέω . Φθόνος γάρ εἰμί , οὖον ὁ λείπω προστίθημι , ἀλλά καί ὁ πληρόω ἀφαιρέω τίς , καί λυμηδομαι ὁ πᾶς . οὗτος δέ λέγω , οὐ ὡς ὁ φθόνος κατά ἑαυτοῦ ἰσχύς ἔχω , ἀλλά ὡς ὁ οὗτος διδάσκω διά βασκανία ἐπί οὗτος ἔρχομαι . ὁ κατά ὀφθαλμός Ἰησοῦς Χριστός προγράφω ἐν σύ σταυρόω . καί μήv οὐ ἐν ὁ Γαλατικός χώρα , ἀλλά ἐν [ 696 ] Ἱερουσαλήμ σταυρόω · πῶς οὖν φημί , ἐν σύ ; ὁ πίστις δείκνυμι ὁ ἰσχύς