joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0659.3
πίστει . Διὸ φησίν · Ἁδελφοί , κατὰ ἀνθρώπων λέγω . Ἀνωτέρω ἀνοίξας εἶπὼν ἐνταῦθα ἀδελφοὺς καλεῖ , ἐπιστῶντα τε ὁμοῦ , καὶ παραγνοοῦμενος . Ὦμὼς ἀνθρώπου προκεκυρωμένην · ἡ διαθήκη . Ἐὰν ἀνθρώπου , φησίν , διαθῇται , μὴ τολμᾷ τις ἀνατρέψαι μετὰ ταῦτα λῦσαι , ἢ προσθεῖναι τι · τοῦτο γὰρ ἐστιν , Ἡ ἐπιδιατάσσειν . Οὐκοῦν πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ Θεοῦ . Καὶ πρὸς τίνα διέθετο ὁ Θεός ; Τῷ Ἁβραὰμ , φησίν , ἐρρήθησαν αἱ ἐπαγγελίαι , καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ . Οὐ λέγει Καὶ τοῖς σπέρμασιν αὐτοῦ , ὡς ἐπὶ πολλῶν , ἀλλ’ ὡς ἀφ’ ἑνός , Καὶ τῷ σπέρματί σου , ὁ ἐστι Χριστός . Τοῦτο δὲ λέγω , διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς Χριστόν , ὁ μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη γενοὺς νόμος οὐκ ἀκυροῖ , εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν . Εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία , οὐκέτι ἐξ ἐπαγγελίας · τῷ δὲ Ἁβραὰμ δι’ ἐπαγγελίας πεχάρισται ὁ Θεός . Ἴδοι τοίνυν καὶ ὁ Θεὸς διέθετο τῷ Ἁβραὰμ , διαλεγόμενος εἰς τὰ ἔθνη , ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ ἔχειν τὰς εὐλογίας · πῶς οὖν ὁ νόμος ἀνατρέψει δύναται ταύτας ; Ἐπειδὴ δὲ τὸ παράδειγμα ἅπαν οὐχ ἰσχύσεν ἐλκύσαι πρὸς τὸ ὑποκείμενον , καὶ διὰ τοῦτο προεῖπε Κατὰ ἀνθρώπων λέγω . Μὴδὲν ἀπὸ τοῦ παραδείγματος εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ μεγαλοπρέπειαν λάβης . Σχόπει δὲ ἀνωθεν τὸ ὑπόδειγμα · Ἐπηγγέλατο τῷ Ἁβραὰμ διὰ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εὐλογεῖσθαι τὰ ἔθνη · σπέρμα δὲ αὐτοῦ κατὰ σάρκα ἐστιν ὁ Χριστός . Ἁλὼς μετὰ τετρακοσία καὶ τριάκοντα ἔτη ὁ νόμος . Εἰ τοίνυν ὁ νόμος χαρίζεται τὰς εὐλογίας , καὶ τὴν [ 702 ] ζωὴν καὶ τὴν δικαιοσύνην , ἡ ἐπαγγελία ἐκείνη ἀκυρὸς ἐστιν . Ἐπεὶ ἀνθρώπου μὲν οὐδεὶς ἀκυροῖ διαθήκην , τοῦ δὲ Θεοῦ μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη ἀκυροῦται ἡ διαθήκη ; Εἰ γὰρ ἡ ἐπηγγέλατο ἐκεῖνος , οὐχ ἐκείνην δίδωσιν , ἀλλ’ ἕτερα ἀντ’ ἐκείνης , ἐκδεδηληται ἐκείνη . Καὶ πῶς ἂν ἔχοι ταῦτα λόγον ; Τίνας οὖν ἐνεκεν τὸν νόμον ἔδωκε , φησίν ; Τῶν παραβάσεων χάριν . Οὐδὲ γὰρ οὕτως ἐστι περιττός . Ὦρᾷς πῶς πάντα συνορᾷ ; πῶς μυρίοις χέρεσιν ὀρθαίμοις ; Ἐπειδὴ γὰρ τὴν πίστιν ἐπῆρε , καὶ πρεσβυτέραν ἐδείξεν , ἵνα μὴ τις νομίσῃ περιττὸν τὸν νόμον , καὶ τοῦτο διορθοῦται τὸ μέρος , δεϊκνύς ὅτι οὐχ εἰκῇ , ἀλλὰ πάνυ χρησίμως ἐδόθη · Τῶν παραβάσεων χάριν , τοὔστιν , ἵνα μὴ ἐξῆ Ἰουδαῖος ἀδὼς ζῆν , καὶ εἰς ἕσχατον ἐξολισθαίνειν κακίας , ἀλλ’ ἀντὶ χαλινὸν ὁ νόμος αὐτοῖς ἐπικείμενος ἦ , παιδεύων , χωλῶν παραβαίνειν , εἰ καὶ μὴ πάσας , ἀλλ’ ὁμῶς χὰν ἐκ μιᾶς τῶν ἐντολῶν . Ὦστε οὐ μικρὸν τὸ κέρδος τοῦ νόμου . Ἁλλ’ ἔχει τίνας ; Ἁχρις οὖ ἔλθῃ τὸ σπέρμα , ᾧ ἐπηγγέλατο περὶ Χριστοῦ λέγων . Εἰ τοίνυν μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας δέδοται , τί πρεαιτέρω καὶ παρὰ καιρὸν αὐτὸν ἔλκεις ; ἀσαστες δι’ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου . Ἡ τῶν ἱερέων ἀγγέλους καλεῖ , ἢ καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀγγέλους ὑπηρετήσασθαι φησι τῇ νομοθεσίᾳ . Μεσίτην δὲ ἐνταῦθα τὸν Χριστὸν φησίν , δεϊκνύς ὅτι πρῶην , καὶ τὸν νόμον αὐτὸς ἔδωκεν . Ὦ δὲ μεσίτης ἄνδρος οὐκ ἐστιν · ὁ δὲ Θεὸς εἷς ἐστι .
Lemmas: πίστις . Διὸ φημί · ἀδελφός , κατά ἄνθρωπος λέγω . ἀνώτερος ἀνοίγω εἶπον ἐνταῦθα ἀδελφός καλέω , ἐφίστημι τε ὁμοῦ , καί παραγιγνώσκω . ὠμός ἄνθρωπος προκυρόω · ὁ διαθήκη . ἐάν ἄνθρωπος , φημί , διαθέω , μή τολμάω τις ἀνατρέπω μετά οὗτος λύω , ἢ προστίθημι τίς · οὗτος γάρ εἰμί , ὁ επιδιατασσω . οὐκοῦν πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ Θεός . καί πρός τίς διατίθημι ὁ Θεός ; ὁ Ἀβραάμ , φημί , εἴρω ὁ ἐπαγγελία , καί ὁ σπέρμα αὐτός . οὖον λέγω καί ὁ σπέρμα αὐτός , ὡς ἐπί πολύς , ἀλλά ὡς ἀπό εἷς , καί ὁ σπέρμα σύ , ὁ εἰμί Χριστός . οὗτος δέ λέγω , διαθήκη προκυρόω ὑπό ὁ Θεός εἰς Χριστός , ὁ μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος γένος νόμος οὐ ἀκυρόω , εἰς ὁ καταργέω ὁ ἐπαγγελία . εἰμί γάρ ἐκ νόμος ὁ κληρονομία , οὐκέτι ἐκ ἐπαγγελία · ὁ δέ Ἀβραάμ διά ἐπαγγελία πεχαριειμι ὁ Θεός . εἶδον τοίνυν καί ὁ θεός διατίθημι ὁ Ἀβραάμ , διαλέγω εἰς ὁ ἔθνος , ἐν ὁ σπέρμα αὐτός ἔχω ὁ εὐλογία · πῶς οὖν ὁ νόμος ἀνατρέπω δύναμαι οὗτος ; ἐπεί δέ ὁ παράδειγμα ἅπας οὐ ἰσχύω ἕλκω πρός ὁ ὑπόκειμαι , καί διά οὗτος προεῖπον κατά ἄνθρωπος λέγω . μηδείς ἀπό ὁ παράδειγμα εἰς ὁ ὁ Θεός μεγαλοπρέπεια λαμβάνω . σκοπάω δέ ἄνωθεν ὁ ὑπόδειγμα · Ἐπαγγέλλω ὁ Ἀβραάμ διά ὁ σπέρμα αὐτός εὐλογέω ὁ ἔθνος · σπέρμα δέ αὐτός κατά σάρξ εἰμί ὁ Χριστός . ἁλίσκομαι μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος ὁ νόμος . εἰμί τοίνυν ὁ νόμος χαρίζομαι ὁ εὐλογία , καί ὁ [ 702 ] ζωή καί ὁ δικαιοσύνη , ὁ ἐπαγγελία ἐκεῖνος ἄκυρος εἰμί . ἐπεί ἄνθρωπος μέν οὐδείς ἀκυρόω διαθήκη , ὁ δέ Θεός μετά τετρακόσιοι καί τριάκοντα ἔτος ἀκυρόω ὁ διαθήκη ; εἰμί γάρ ὁ ἐπαγγέλλω ἐκεῖνος , οὐ ἐκεῖνος δίδωμι , ἀλλά ἕτερος ἀντί ἐκεῖνος , ἐκδηλόω ἐκεῖνος . καί πῶς εἄν ἔχω οὗτος λόγος ; τίς οὖν ἕνεκα ὁ νόμος δίδωμι , φημί ; ὁ παράβασις χάρις . οὐδέ γάρ οὕτως εἰμί περισσός . Ὥρα πῶς πᾶς συνοράω ; πῶς μυρίος χείρ ὀρθαίμοις ; ἐπεί γάρ ὁ πίστις ἐπαίρω , καί πρέσβυς δείκνυμι , ἵνα μή τις νομίζω περισσός ὁ νόμος , καί οὗτος διορθόω ὁ μέρος , δείκνυμι ὅτι οὐ εἰκῇ , ἀλλά πάνυ χρήσιμος δίδωμι · ὁ παράβασις χάρις , ἔτος , ἵνα μή ἔξεστι Ἰουδαῖος Ἀδῶς ζῶ , καί εἰς ἔσχατος ἐξολισθάνω κακία , ἀλλά ἀντί χαλινός ὁ νόμος αὐτός ἐπίκειμαι εἰμί , παιδεύω , χωλός παραβαίνω , εἰμί καί μή πᾶς , ἀλλά ὁμῶς χήν ἐκ εἷς ὁ ἐντολή . ὥστε οὖον μικρός ὁ κέρδος ὁ νόμος . ἀλλά ἔχω τίς ; ἄχρι οὖον ἔρχομαι ὁ σπέρμα , ὅς ἐπαγγέλλω περί Χριστός λέγω . εἰμί τοίνυν μέχρι ὁ ὁ Χριστός παρουσία δίδωμι , τίς πρεαιτέρω καί παρά καιρός αὐτός ἕλκω ; ἀσαστες διά ἄγγελος ἐν χείρ μεσίτης . ὁ ὁ ἱερός ἄγγελος καλέω , ἢ καί αὐτός ὁ ἄγγελος ὑπηρετέω φημί ὁ νομοθεσία . Μεσίτης δέ ἐνταῦθα ὁ Χριστός φημί , δείκνυμι ὅτι πρώην , καί ὁ νόμος αὐτός δίδωμι . ὦ δέ μεσίτης Ἄνδρος οὐ εἰμί · ὁ δέ θεός εἷς εἰμί .