joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0738.1
γεν . οὐτος προ·ητης λεγεται : ἠπατηθη γαρω μετὰ τῶν ἀλλων , τούτων οὖ · τῶν ἀδελφῶν ἐξεστασθην εἰσαγωγὴν εἰς τὴν ἐμὴν οἰκίαν . Εἰ γὰρ προφητις , ἦν , καὶ σαφῶς ἔδει τὰ μέλλοντα . Τὴν φανερὰν πᾶσι καὶ,κατάδηλον οὐκ εἰδὼς , πῶς οἴον ἐπίσταται τὰ πάλιν ἀπόρρητα ; πῶς ἀνέχεται χειρὸν πορνικὴν ; πῶς οὐκ ἀπέκλεισεν πόρθηὁεν τὴν σοῦν ἐχουσαν τοῦ σώματος ἀπρακτον ; πῶς οὐδὲ ἐβδελύσσατο τὴν βδελυξίαν , καὶ πᾶσης αἰσχροτητος γεμουσαν ; Κακίζει τὴν πολλὴν φιλανθρωπίαν ὁ Φαρισαῖος ὡς ἀγνοίαν , καὶ ὑποβάλλει τὴν συγκατάδασιν τῷ τῆς ἀγνοίας ὀνόματι , νοοῦν αὐτὸς τοῦ γινομένου τὴν ἀγνοιαν . Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπε πρὸς αὐτόν : " Ἐχω σοι τι εἰπεῖν . Οἶδα τί λῆγεις μὴ λέγων μηδέν , οἶδα τί φλέγγης σιγῶν , οἶδα τί βοᾷς σιωπῶν , οἶδα τί καὶ αὐτὴ κατὰ διανοίαν μοι προεκδιλέγεται , οἶδα κάτω πόσους ἐν τῇ ψυχῇ καὶ ἐμου χαλκεύεις λογισμούς . Διηγήσομαι σοι τινα ἐνδυμασίους τὰς φωνάς , ἐξαγορεύσω σε παρὰ σοῦ βλασφημουμένην , δημοσιεύσω τὰ φρονηματα τῶν σῶν ἐνοιχων , ὡς ποὺς λογισμοῖς τῆς σῆς ψυχῆς ἐγκαθημένος . Οὕτω λῆγεις , Εἰ ἦν προφητις , ἐγνώσκειν ἂν τις καὶ ποταπὴ ἡ γυνή , ἥτις ἀπεσταί αὐτοῦ , δι' ἧμαρτωλὸς ἐστι . Ταῦτα τὰ ῥήματα τῆς σῆς διανοίας . Πῶς οὖν κατένγεις τῶν ἐν τῷ βυθῷ τῆς σῆς διανοίας κινθηδόνων λογισμῶν τὴν ζάλην , εἰ μὴ θεὸς ἦν παρὼν δημιουργγός ; Ὡς ὑποπτεύεις αὐτὸς τῆς ἀποκρίσεως , γυνωθ ὅστι · εἰμὶ ἀποκρινόμενος σοι μὴ λαλοῦντι μηδέν · ἐκχαλύντω τὰ ῥήματα τῆς σῆς ψυχῆς . Εἰ ἦμην προφήτης , ἐγνώσχοιν τις καὶ ποταπὴ ἡ γυνή ; καὶ ποῦ χρειὰ προσκεπτικῆς ἐλλάμψεως ἐπὶ τῆς γνωριζομένης ὄψεως ; οὐχ οἶδὰ τὴν προσεστηκυίαν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς ; οὐχ οἶδὰ τὴν πᾶσι κατάδηλον ; οὐχ ἐπίσταμαι ταύτην , δι' ἧν ἤλθον πρὸς σέ ; Γινώσκω τις καὶ ποταπὴ ἡ γυνή · οὐδὲν γὰρ λανθάνει τὸν τῆς θεότητος ὀφθαλμὸν , οὐ πλεονέκτης , οὐ πονηρὰ , οὐκ ἀμαρτωλὸς τις καὶ ποταπὴ ἡ γυνή , καὶ τιν ἀμαρτωλὸς ἐστι · καὶ διὰ τοῦτο γαίρω κατεχόμενος παρ' αὐτῆς , ἵνα τὴν κρατοῦσαν εὐλαβίας περισοφίαν θεοτρίπῶς . Οὐ γὰρ μολύνομαι παρὰ τῶν ταύτης χειρῶν , ἀλλ' ἐγὼ ταύτην καθαράν ἀπεργάζομαι . Ἦλθον γὰρ θόρβονος οὐκ ἀμαρτωλῷ , μαρτυρίαν πηλὸς οὐκ ἀλλασσαί , τοῦ ἀναρρήτου ἀμαρτία οὐχ ἀπεσταί . Οὐχ ὑφάνην πρῶην λεπρὸν καὶ τὸ πάθος ἀπέφυγε ; μὴ λεπρὸς ἐγενόμην , πλησιάσας λεπρῷ ; Οὕτω καὶ νῦν τὰ συνθητὴ θαυματουργγῶν μεταβάλλω ταύτην πρὸς ἀγιότητα , οὐ μεταβάλλλομαι πρὸς τὴν αὐτῆς ποίησιν ἀνεύμενος τῆς ἀρῆς ; τῆς μεσοῦσης χειρός . Ἱατρὸς γὰρ εἰμί : ἱατρὸς δὲ οὐ τραυμάτων καὶ σπενδόνων καὶ ἰχμῶν , ἀλλὰ τῶν συνημέν τοὺς νοσοῦσι κατὰ ψυχὴν πραγματευομένων : ποιητὴς εἰμι , καὶ φειδομαι τοῦ ἐμου πλάσματος : δεσπότης εἰμι , καὶ οὐκ ἀνέχομαι ζημιωθῆναι φιλοδέσποτον δοῦλην : ποιητὴς εἰμι , καὶ πρόβατον ἐμὸν φιλοδέμον εὑρὼν εἰκότως εὐφραίνομαι · λῆψη εἰμι , καὶ πάντας τοὺς προσερχομένους προσδέχομαι . Σήμερον , ἔχω σοι τι εἰπεῖν . Δύο χρυσωφελέται ἡσων ἐανενική εστι . Τέως μετὰ ταύτης τέτταται · τί στρατεύεις κατ' αὐτῆς ; ὡς μόνος ἀνελθὼν εἰς τὴν ἀκρόπολιν τῶν ἀρετῶν ; τέως ὑπεύθυνος μοι καθέστηκας · τί οὖν κατακρίνεις ταύτην ; ὡς μὲνος ἀνεύθυνος ; δύο χρυσωφελέται , σοὶ καὶ αὐτῇ τυγχάνετε : ὁ δὲ ἐανεντής ἐμὲ εἰμί . Ἐδανείσα σοι καὶ τῷ γυναῖκι τὴν παρουσίαν ἐμὴν . Οὐ εἰς ἀφειλίας δηρημα περτακτοῦσα , ὁ δὲ ἕτερος πεντηκοντακα . Αὐτὴ χρωστεῖ πανταχόθι δηρημα : πολλὰ γὰρ ἐξήμαρτε · αὐ χρωστεῖ παντὶ χοντα · ὀλίγον γὰρ ἐπείσατο : ἀλλ' ὅμως ὑπόκειται λογοδοτεῖν ἑαυτῇ . [ 785 ] Μὴ ἐχόντων δὲ αὐτῶν ἀποδοῦναι , ἀμφότεροὺς ἐχαρίσωσο . Ἐχαριστῶ σοι τὰ ἐγκλήματα , χαίροί μοι καὶ ταύτῃ τὰ πλημμελήματα · ἀπηλάυσας πρῶτος τῆς ἐμῆς παρουσίας , ἀπολαύσας καὶ αὐτὴ τῆς ἐμῆς ἀμνησικακίας . Ἦθελές με περὶ μέν σε φανῆναι φιλάνθρωπον , περὶ δὲ ταύτην ἀπάνθρωπον ; Ἀλλ' οὐκ ἀνέγνωμὶ λαβεῖν σε διοικητὴν τῆς ἐμῆς ἀγαθότητος . Εἰ οὖ τοιαύτην ἔσχες χώραν , αὐτὴ δὲ τὴν σὴν , ἰδοῦσιν αὐτὴν περὶ σεὐ τοιαῦτα λέγεις · σὺ κατ' αὐτῆς φρονεῖς ; Οὐχ ὁμολογεῖς ὅτι , Ἄ μὴ βούλες παθεῖν , μὴ θέλης ποιεῖν : οὕτος γὰρ ὁ κοινὸς νόμος τῆς φύσεως . Τίς οὖν , εἴπέ μοι , πλεῖον ἁμαρτήσει αὐτόν ; Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν , Ὑπολαμβάνω , ὅτι ὁ πλεῖον ἐχαρίσθης . Καὶ πρὸς αὐτὸν ὁ Σωτήρ : Ὀρθῶς ἐκρίνας . Οὐκοῦν ἐμεινον οἱ ἐδίκασας πρῶτος αὐτὸς . Καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα , τῷ Σίμωνι λέγει , Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα ; Ἐγὼ οὐκ ἐπὶ καλῶ πόρνην , τὴν βίψασαν μετὰ τοῦ πράγματος καὶ τὸ
Lemmas: γε . οὐτος προ·ητης λέγω : ἀπατάω γάρος μετά ὁ ἀλλος , οὗτος οὖον · ὁ ἀδελφός ἐξίστημι εἰσαγωγή εἰς ὁ ἐμός οἰκίον . εἰμί γάρ προφήτις , εἰμί , καί σαφῶς ἐσθίω ὁ μέλλω . ὁ φανερός πᾶς καὶ,κατάδηλον οὐ εἰδοί , πῶς οἷος ἐπίσταμαι ὁ πάλιν ἀπόρρητος ; πῶς ἀνέχω χείρων πορνικός ; πῶς οὐ ἀποκλείω πορθέω ὁ σέω ἔχω ὁ σῶμα ἄπρακτος ; πῶς οὐδέ βδελύσσομαι ὁ βδελυξίαν , καί πᾶς αἰσχρότης γεμέω ; κακίζω ὁ πολύς φιλανθρωπία ὁ Φαρισαῖος ὡς ἄγνοια , καί ὑποβάλλω ὁ συγκατάδασιν ὁ ὁ ἄγνοια ὄνομα , νοέω αὐτός ὁ γίγνομαι ὁ ἄγνοια . καί ἀποκρίνω ὁ Ἰησοῦς εἶπον πρός αὐτός : " ἐχω σύ τίς εἶπον . οἶδα τίς λήγω μή λέγω μηδείς , οἶδα τίς φλέγγης σιγάω , οἶδα τίς βοάω σιωπή , οἶδα τίς καί αὐτός κατά διάνοια ἐγώ προεκδιλεγω , οἶδα κάτω πόσος ἐν ὁ Ψυχή καί μου χαλκεύω λογισμός . διηγέομαι σύ τις ἐνδυμασίους ὁ φωνή , ἐξαγορεύω σύ παρά σύ βλασφημέω , δημοσιεύω ὁ φρόνημα ὁ σός ενοαδδιξ , ὡς πούς λογισμός ὁ σός Ψυχή ἐγκάθημαι . οὕτως λήγω , εἰμί εἰμί προφήτις , γνῴσκω εἄν τις καί ποδαπός ὁ γυνή , ὅστις ἄπειμι αὐτός , διά ἧμαρτωλὸς εἰμί . οὗτος ὁ ῥῆμα ὁ σός διάνοια . Πῶς οὖν καταφέρω ὁ ἐν ὁ βυθός ὁ σός διάνοια κινθηδοναω λογισμός ὁ ζάλη , εἰμί μή θεός εἰμί πάρειμι δημιουργός ; ὡς ὑποπτεύω αὐτός ὁ ἀπόκρισις , γυνωθ ὅστις · εἰμί ἀποκρίνω σύ μή λαλέω μηδείς · ἐκχαλύντω ὁ ῥῆμα ὁ σός Ψυχή . εἰμί εἶμαι προφήτης , γιγνώσκω τις καί ποδαπός ὁ γυνή ; καί ποῦ χρεία προσκεπτικος ἔλλαμψις ἐπί ὁ γνωρίζω ὄψις ; οὐ οἶδα ὁ προσίστημι ἐπί ὁ ἀγορά ; οὐ οἶδα ὁ πᾶς κατάδηλος ; οὐ ἐπίσταμαι οὗτος , διά ἧμαι ἔρχομαι πρός σός ; γιγνώσκω τις καί ποδαπός ὁ γυνή · οὐδείς γάρ λανθάνω ὁ ὁ θεότης ὀφθαλμός , οὖον πλεονέκτης , οὖον πονηρός , οὐ ἁμαρτωλός τις καί ποδαπός ὁ γυνή , καί ὅς ἁμαρτωλός εἰμί · καί διά οὗτος γάριον κατέχω παρά αὐτός , ἵνα ὁ κράτος εὐλαβίας περισοφια θεοτρίπῶς . οὖον γάρ μολύνω παρά ὁ οὗτος χείρ , ἀλλά ἐγώ οὗτος καθαρός ἀπεργάζομαι . ἔρχομαι γάρ θόρβονος οὐ ἁμαρτωλός , μαρτυρία πηλός οὐ ἀλλασσαί , ὁ ἀναρρήτου ἁμαρτία οὐ ἄπειμι . οὐχ ὑφαίνω πρώην λεπρός καί ὁ πάθος ἀποφεύγω ; μή λεπρός γίγνομαι , πλησιάζω λεπρός ; οὕτως καί νῦν ὁ συνθητὴ θαυματουργέω μεταβάλλω οὗτος πρός ἁγιότης , οὖον μεταβάλλω πρός ὁ αὐτός ποίησις ἀνέρχομαι ὁ ἀρή ; ὁ μέσος χείρ . Ἰατρός γάρ εἰμί : ἰατρός δέ οὖον τραῦμα καί σπενδοναω καί ἰχμῶν , ἀλλά ὁ σύνειμι ὁ νοσέω κατά ψυχή πραγματεύομαι : ποιητής εἰμί , καί φείδομαι ὁ μου πλάσμα : δεσπότης εἰμί , καί οὐ ἀνέχω ζημιόω φιλοδέσποτος δοῦλος : ποιητής εἰμί , καί πρόβατον ἐμός φιλοδεμω εὑρίσκω εἰκότως εὐφραίνω · λαμβάνω εἰμί , καί πᾶς ὁ προσέρχομαι προσδέχομαι . σήμερον , ἔχω σύ τίς εἶπον . δύο χρυσωφελέται ἵημι ἐανενική εἰμί . Τέως μετά οὗτος τείνω · τίς στρατεύω κατά αὐτός ; ὡς μόνος ἀνέρχομαι εἰς ὁ ἀκρόπολις ὁ ἀρετή ; τέως ὑπεύθυνος ἐγώ καθίστημι · τίς οὖν κατακρίνω οὗτος ; ὡς μένος ἀνεύθυνος ; δύο χρυσωφελέται , σύ καί αὐτός τυγχάνω : ὁ δέ ἐανεντής ἐγώ εἰμί . δανείζω σύ καί ὁ γυνή ὁ παρουσία ἐμός . οὖον εἰς ἀφιλία δηρημα περτακτουω , ὁ δέ ἕτερος πεντηκοντακα . αὐτός χρωστέω πανταχόθι δηρημα : πολύς γάρ ἐξαμαρτάνω · αὖος χρωστέω πᾶς χω · ὀλίγος γάρ πείθω : ἀλλά ὅμως ὑπόκειμαι λογοδοτέω ἑαυτοῦ . [ 785 ] μή ἔχω δέ αὐτός ἀποδίδωμι , ἀμφότερος χαρίζω . Ἐχαριστῶ σύ ὁ ἔγκλημα , χαίρω ἐγώ καί οὗτος ὁ πλημμέλημα · ἀπελαύνω πρῶτος ὁ ἐμός παρουσία , ἀπολαύω καί αὐτός ὁ ἐμός ἀμνησικακία . ἐθέλω ἐγώ περί μέν σύ φαίνω φιλάνθρωπον , περί δέ οὗτος ἀπάνθρωπος ; ἀλλά οὐ ἀναγιγνώσκω λαμβάνω σύ διοικητής ὁ ἐμός ἀγαθότης . εἰμί οὖον τοιοῦτος ἔχω χώρα , αὐτός δέ ὁ σός , ὁράω αὐτός περί σεύω τοιοῦτος λέγω · σύ κατά αὐτός φρονέω ; οὐχ ὁμολογέω ὅτι , ὅς μή βούλα πάσχω , μή ἐθέλω ποιέω : οὗτος γάρ ὁ κοινός νόμος ὁ φύσις . Τῖς οὖν , εἶπον ἐγώ , πλείων ἁμαρτάνω αὐτός ; ἀποκρίνω δέ ὁ Σίμων εἶπον , ὑπολαμβάνω , ὅτι ὁ πλείων χαρίζομαι . καί πρός αὐτός ὁ Σωτήρ : ὀρθῶς κρίνω . οὐκοῦν μένω ὁ δικάζω πρῶτος αὐτός . καί στρέφω πρός ὁ γυνή , ὁ Σίμων λέγω , βλέπω οὗτος ὁ γυνή ; ἐγώ οὐ ἐπί καλέω πόρνη , ὁ βιβάζω μετά ὁ πρᾶγμα καί ὁ