joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0775.2
Ἐκατοντάρχου εἰνὸς δοῦλος κακῶς ἔχον ἠμάλλει εαυτοῦ · ἀλλ’ οὐκ ἐτελεύτησεν διὰ τὸν Δεσπότην · ἠμάλειν ἀπεθανεν · ἀνθρώπου γὰρ ἦν · ἀλλ’ οὐκ ἀπέθανε διὰ τὸν πρεσβευθόνα θεοφιλῆ τυγχάνοντα . Ἡ φύσις τὸ ἴδιον ἀπαιτεῖ χρέος · ἀλλ’ ὁ Δεσπότης τῆς φύσεως τὸ κτῆμα τῷ κτιστῷ διὰ πίστεως παραχωρεῖ . Θάνατος καὶ φύσεως ἀνάγκη πρὸς τελευτὴν ἰδιώτου , ἀλλὰ ἀναπλᾶκεν ἡ πίστις τῷ θανάτῳ πολέμιον , καὶ θανάτῳ παραλύουσα νόμους . Καὶ μὴ ἀποτίθητε , ἵ τοσαῦτα δύναται πίστις , ὥστε καὶ θανάτῳ δεσμὰ [ 825 ] διαλύθηἕται , καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν καταχθονίων βαράδρων ψυχὰς ἀνασπάσει . Πίστις καὶ ἄδου πύλας ἀνοίγει , καὶ οὐρανὸς ἐπιτίθησι κλειθρα , καὶ φύσεως ὄρου · ἀμαίβει , καὶ πυρὸς δύναμιν κατακοιμίζει · καὶ φλόγα δρόσῳ ἀποδεικνύει , καὶ θανάτῳ κέντρον ἀμαίβει . Οὐχ ἀμάρτυρα λέγω · ἐκ τῶν ἀγίων σε Γραφῶν πιστῶσομαι . Εἴπον δτι πίστις πύλας ἄδου ἀνοίγει , καὶ οὐρανὸς ἐπιτίθησι κλειθρα . Οὐδὲν δέξαι τὰς ἀποδείξεις ἐνargeῖς · ἵδε μοι τὸν μακάριον Πέτρον λόγῳ τὰς ἄδου πύλας ἀναπεπτασται , καὶ τὸν Ταβίθαν κάτωθεν ἀναγεγερτα . Μόνον γὰρ εἰπε , Ταβίθα , ἀνάστηθι , εὐθὺς πύλαι μὲν ἄδου ἀνοίγονται , ταρταροῖ δὲ πίπτουσι μοχλοὶ , ἢ δὲ τεθνηκυῖα τῶν ζώντων ὀξύτερον ὑπακούει . Πάλιν Ἥλας ὁ προφήτης ταύτην πιστοῖς · τῇ πίστει εἶπεν · Οὐκ ἔσται νεκρὸς εἰ μὴ διὰ σῶματός μου · καὶ γαλκαίζεται μὲν ὁ οὐρανός , συστρέλλεται δὲ ὁ δεὲς ἐπὶ ἕτη τρία καὶ μῆνας δέ , γῆ δὲ καθάπερ σφραγ τὴν φύσιν , τὸν συνηθῆ καρπὸν ἀρνεῖται , ἵνα γνῶς σὲ δύναται πίστις . Ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς ἀποφαίνεται , καὶ Θεὸς ἐν οὐρανῷ δεσμοὺς τῶν ἀπόφασιν · θνητὸν φθέγγεται στόμα , καὶ Θεοῦ γνώμη ἐπιψηφίζεται , ἔργῳ κυρουσθαι τὰ ῥήματα . Ἐκλείσει , φησιν , Ἥλας τὸν οὐρανὸν ἐπὶ δὲτ τρία καὶ μῆνας δέ . Κλειθρὸν οὐρανοῦ ἦν ἀνθρώπου στόμα θνητον , ἐσθεῖ πιστὰ κοσμοῦμενον . Ὁ αὐτὸς πάλιν Ἥλας πυρίνους κατεδήμησεν ἀρμάτων , καὶ καθάπερ πτηνὸν εἰς τὰς αἰθέριας ἐπέστη μονάς · ἀμάλει μέχρι σήμερον ἄγει στος θανάτῳ , οὐ νόμῳ φύσεως , ἀλλὰ χάριτι · μονογενητικῇ , καὶ δυναμικῇ πιστῶς κλινῇ · ψυχατομεῖς . Καὶ εἰ δὲ καὶ πολλὰ λέγει · Ὁ Ἄνδρ ἀπὸ ζωῆς εἰς ζωὴν μετὰ σώματος ἰδαστάχθη , θάνατον καὶ γῆρας καὶ φύσιν διὰ πίστεως ὑπερνικήσας . Πολλὰ μὲν οὖν Ἥλας περὶ πίστεως ἐστι λέγειν , ἀλλὰ συστῆλθι τὸν λόγον , ἵνα μὴ χόρον ἐμπορήσω . Οἶδα δὲ ὅτι , καὶπερ τὰ δέξα λόγια ταῖς ὑμετέραις φιλοχρηστοῖς ἀκοαῖς οὐ χόρον , ἀλλὰ πόδων ὁμοιοῦν ἐπίσταται , ἀλλ’ ὅμως ἐπὶ τὸ προκειμένον ἐπανελυσόμεθα . Ἐκατοντάρχου , φησιν , εἰνὸς δοῦλος κακῶς ἔχον ἠμάλλει τέλευσεν , ὅς ἦν αὐτῷ ἐντιμος · ἔνευεν οἰκτίης τῷ Δεσπότη . Εἰ γὰρ καὶ ἡ πονησία τοῦ βίου τὸν δοῦλον ἐπανώσεν , ἀλλ’ ἡ εὐημερούσα τοῦ δεσπότου τὸ συγγενὲς τῆς φύσεως οὐχ ἠργίσαστο . Οὐ διέπτυσεν ὡς οἰκτίνη , ἀλλ’ ἐστερεγεν ὡς ὁμόφυλον , φιλανθρωπία τὴν βαρείαν τῆς δουλείας ζεύγην ἐπελαφρίωκε . Ἀκούετε καὶ μαθάνετε , ὁ δουλῶν δεσπόται , μὴ ὡς ἀλλοτρίων τῆς φύσεως καταφρονεῖν τῶν οἰκείων , μήτε μὴν ὡς ἐχθρῶν ἀσθεῖναι τῶν ὁμογείων , πεπίστευτον τῷ μακαρίῳ Παύλῳ λέγοντι · Οἱ κύριοι , πρὸς τοὺς δούλους τὴν ἰσότητα παρέχεσθε , ἀμύντες τὴν ἀπειλίην , εἰδότες δτι αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ Κύριος ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει . Συνεχώρησε δουλοῦν εἶναι Θεός , ἵνα Θεῷ δουλεύειν μαθάνητε . Εὐνοίαν ἀπαιτεῖς παρὰ τοῦ οἰκέτου · Εὐνοεῖ καὶ αὐτὸς τῷ Δεσπότη . Καλῶς εἰς ἀμαρτάνοντα · οὐκοῦν μὴ ἀμάρτητε , ἵνα μὴ καλῶς παρὰ Θεῷ . Συγγενεῖς οὐ διδοὺς ὁμογενεῖς · μηδὲ οὐ αἰτεῖ συγγενεῖς μὴν . Διδάσκει γὰρ σε τὸ εὐαγγέλιον λοιπὸν οὕτως προστυχόμεθα · Ἄρσε ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν , ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν . Θε οὐν παρὰ Θεοῦ φιλανθρωπιῶν ζητουσες , οὐτω καὶ ὑμεῖς φιλανθρωπίαις νεῖματε τοῖς ὁμοφύλοις . Ἀκούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ , ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων . Τί ἀκούσας ; Ὅτι λόγῳ θεραπεύει , λόγῳ τεθνηκότας ζωογονεῖ , λόγῳ δαιμόνια ἀπελαύνει , λόγῳ σὰ πάντα διανύει . Ζωὴ γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ , καὶ ἱατρός , καὶ τομωτέρος ὑπὲρ σάσων μάχαιρον διτρομος . Οὐ βοτάνας , οὐ φάρμακα προσάγει , ἀλλὰ λόγος παρ’ αὐτοῦ πέμπεται , καὶ τὸ ἔργον ἐπιτελεῖ . Βλέπε πόση ἡ μεταξὺ τοῦ ἑκατοντάρχου καὶ τῶν Ἰουδαίων διαφορὰ . Ὁ μὲν ἀκούσας , ἐκ μόνης ψιλῆς ἀκοῆς ἐπίστευσε ,
Lemmas: ἑκατόνταρχος ἴς δοῦλος κακῶς ἔχω ἠμάλλει ἑαυτοῦ · ἀλλά οὐ τελευτάω διά ὁ δεσπότης · ἠμάλειν ἀποθνῄσκω · ἄνθρωπος γάρ εἰμί · ἀλλά οὐ ἀποθνῄσκω διά ὁ πρεσβεύω θεοφιλής τυγχάνω . ὁ φύσις ὁ ἴδιος ἀπαιτέω χρέος · ἀλλά ὁ Δεσπότης ὁ φύσις ὁ κτῆμα ὁ χτίζω διά πίστις παραχωρέω . Θάνατος καί φύσις ἀνάγκη πρός τελευτή ἰδιώτης , ἀλλά ἀναπλέκω ὁ πίστις ὁ θάνατος πολέμιος , καί θάνατος παραλύω νόμος . καί μή ἀποτίθημι , ἵ τοσοῦτος δύναμαι πίστις , ὥστε καί θάνατος δεσμός [ 825 ] διαλύω , καί ἐκ αὐτός ὁ καταχθόνιος βαράδρων ψυχή ἀνασπάω . Πίστις καί ἀείδω πύλη ἀνοίγω , καί οὐρανός ἐπιτίθημι κλεῖθρον , καί φύσις ὁράω · ἀναβαίνω , καί πυρός δύναμις κατακοιμίζω · καί φλόξ δρόσος ἀποδείκνυμι , καί θάνατος κέντρον ἀναβαίνω . οὐχ ἀμάρτυρος λέγω · ἐκ ὁ Ἀγίων σύ Γραφής πιστόω . εἶπον δ πίστις πύλη ἀείδω ἀνοίγω , καί οὐρανός ἐπιτίθημι κλεῖθρον . οὐδείς δέχομαι ὁ ἀποδείκνυμι ἐνίημι · κύπειρις ἐγώ ὁ μακάριος Πέτρος λόγος ὁ ἀείδω πύλη ἀναπετάννυμι , καί ὁ ταβιθαω κάτωθεν ἀναγείρω . Μόνος γάρ εἶπον , Ταβιθᾶ , ἀνίστημι , εὐθύς Πύλαι μέν ἀείδω ἀνοίγω , Τάρταρος δέ πίπτω μοχλός , ἢ δέ θνῄσκω ὁ ζῶ ὀξύς2 ὑπακούω . πάλιν Ήλας ὁ προφήτης οὗτος πιστός · ὁ πίστις εἶπον · οὐ εἰμί νεκρός εἰμί μή διά σῶμα ἐγώ · καί γαλκαιζω μέν ὁ οὐρανός , συστρέλλεται δέ ὁ δης ἐπί ἔτος τρεῖς καί μείς δέ , γῆ δέ καθάπερ σφραγ ὁ φύσις , ὁ συνήθης καρπός ἀρνέομαι , ἵνα γιγνώσκω σύ δύναμαι πίστις . Ἄνθρωπος ἐπί ὁ ἀποφαίνω , καί θεός ἐν οὐρανός δεσμός ὁ ἀπόφασις · θνητός φθέγγομαι στόμα , καί Θεός γνώμη ἐπιψηφίζω , ἔργον κυρόω ὁ ῥῆμα . καλέω , φημί , Ήλας ὁ οὐρανός ἐπί δέτος τρεῖς καί μείς δέ . κλεῖθρον οὐρανός εἰμί ἄνθρωπος στόμα θνητός , εἰσθέω πιστόν κοσμέω . ὁ αὐτός πάλιν Ήλας πύρινος καταδέω ἄρμα , καί καθάπερ πτηνός εἰς ὁ αιθέριος ἐφίστημι μόνος · ἀμαλός μέχρι σήμερον ἄγω Στος θάνατος , οὖον νόμος φύσις , ἀλλά χάρις · μονογενητικός , καί δυναμικός πιστῶς κλίνω · ψυχατομεῖς . καί εἰμί δέ καί πολύς λέγω · ὁ Ἄνδρος ἀπό ζωή εἰς ζωή μετά σῶμα ἰδαστάχθη , θάνατος καί γῆρας καί φύσις διά πίστις ὑπερνικάω . Πολύς μέν οὖν Ήλας περί πίστις εἰμί λέγω , ἀλλά συστέλλω ὁ λόγος , ἵνα μή χόρος ἐμπορέω . οἶδα δέ ὅτι , καίπερ ὁ δέχομαι λόγιος ὁ ὑμέτερος φιλόχρηστος ἀκοή οὖον χόρος , ἀλλά Πόδων ὁμοιόω ἐπίσταμαι , ἀλλά ὅμως ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπαναλύω . ἑκατόνταρχος , φημί , ἴς δοῦλος κακῶς ἔχω ἠμάλλει τελεύω , ὅς εἰμί αὐτός ἔντιμος · νεύω οἰκτίζω ὁ Δεσπότη . εἰμί γάρ καί ὁ πονησιον ὁ βίος ὁ δοῦλος ἐπανώσεν , ἀλλά ὁ ευημερώ ὁ δεσπότης ὁ συγγενής ὁ φύσις οὐ ἠργίσαστο . οὖον διαπτύω ὡς οἰκτίνη , ἀλλά στερέω ὡς ὁμόφυλος , φιλανθρωπία ὁ βαρύς ὁ δουλεία ζεύγνυμι επελαφριωκεʹ . ἀκούω καί μαθαίνω , ὁ δοῦλος δεσπότης , μή ὡς ἀλλότριος ὁ φύσις καταφρονέω ὁ οἰκέω , μήτε μήv ὡς ἐχθρός ἀσθεῖναι ὁ ὁμογείων , πιστεύω ὁ μακάριος Παῦλος λέγω · ὁ κύριος , πρός ὁ δοῦλος ὁ ἰσότης παρέχω , ἀμύνω ὁ ἀπέρχομαι , οἶδα δ αὐτός καί σύ ὁ Κύριος ἐν οὐρανός ὑπάρχω . συγχωρέω δουλόω εἰμί Θεός , ἵνα Θεός δουλεύω μαθαίνω . Εὔνοια ἀπαιτέω παρά ὁ οἰκέτης · εὐνοέω καί αὐτός ὁ Δεσπότη . καλῶς εἰς ἁμαρτάνω · οὐκοῦν μή ἁμαρτάνω , ἵνα μή καλῶς παρά Θεός . συγγενεύς οὖον δίδωμι ὁμογενής · μηδέ οὖον αἰτέω συγγενής μήv . διδάσκω γάρ σύ ὁ εὐαγγέλιον λοιπός οὕτως προστυγχάνω · ἀραρίσκω ἐγώ ὁ ὀφείλημα ἐγώ , ὡς καί ἐγώ ἀφίημι ὁ ὀφειλέτης ἐγώ . Θε ὀν παρά Θεός φιλανθρωπία ζητάω , οὗτος καί σύ φιλανθρωπία νέμω ὁ ὁμόφυλος . ἀκέω δέ περί ὁ Ἰησοῦς , ἀποστέλλω πρός αὐτός πρέσβυς ὁ Ἰουδαῖος . τις ἀκούω ; ὅτι2 λόγος θεραπεύω , λόγος θνῄσκω ζωογονέω , λόγος δαιμόνιος ἀπελαύνω , λόγος σός πᾶς διανύω . Ζωή γάρ ὁ λόγος ὁ Θεός , καί ἰατρός , καί τομός ὑπέρ Σασῶν μάχαιρον διτρομος . οὖον Βοτάνη , οὖον φάρμακον προσάγω , ἀλλά λόγος παρά αὐτός πέμπω , καί ὁ ἔργον ἐπιτελέω . βλέπω πόσος ὁ μεταξύ ὁ ἑκατόνταρχος καί ὁ Ἰουδαῖος διαφορά . ὁ μέν ἀκούω , ἐκ μόνος ψιλός ἀκοή πιστεύω ,