joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0682.1
δμως ὁστεῤου ὁστερον ἀνέγεται , καὶ οὐ παρὰ πάντων πάντα ζητοῦμεν . Ὁ γὰρ ἐκ τοῦ κοινοῦ γιγόμενος ἔφανος , καὶ σῶμα καὶ οἰκοδομὴ συνίστησι . Καὶ οὕτως ἀναπληρώσατε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ . Οὐχ εἴπα , Πληρώσατε , ἀλλ' , Ἀναπληρώσατε , τοῦτέστι , κοινῇ πάντες πληρώσατε , δι' ὧν ἀλλήλους φέρετε · οἶεν , ὁ δεινὰ ἔστιν ὀργίλος , οὐ δὲ ὀθνολός · φέρε τοίνυν τὴν ὀργὴν αὐτοῦ τὴν σφοδρὰν , ἵνα καὶ αὐτὸς σου τὴν [ 724 ] ὠσείαν φέρη . Καὶ οὕτως οὔτε ἐκεῖνος ἀμαρτήσειται ὑπὸ σοῦ βασκαζόμενος , οὔτε σὺ πλημμελεῖς ἐν οἷς εἰ βαρύς , ἀνεχομένου σοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου . Οὕτω δὲ ἀλλήλους χεῖρα ὁρέγοντες ἐν οἷς μέλλετε καταπίπτειν , δι' ἀλλήλων κοινῇ πληρώσατε τὸν νόμον , τὸ λείπον τῷ πλησίον ἀναπληρῶν ἕκαστος · διὰ τῆς οἰκείας ὑπομονῆς . Ἐὰν δὲ μὴ οὕτω ποιῆτε , ἀλλ' ἕκαστος ἐπαξίαν μέλλῃ τοῖς τοῦ πλησίου , οὐδέποτε οὐδὲν ἔσται τῶν δεόντων ὑμῖν . Ὡσπερ γὰρ ἐν τῷ σώματι εἰ τῇ αὐτῇ τῶς ἀπατοῦται χεῖρι πάντων χρείαν , οὐδέποτε τὸ σῶμα στήσεται · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἀδελφῶν πολύ · ἔστι πλήσος , εἰ παρὰ πάντων πάντα ἐπιζητοῦμεν . Εἰ γὰρ τις δοκεῖ εἶναι τι , μηδὲν ὧν , φροντισατω ἐαυτόν . Πάλιν ἐνταῦθα τὴν ἀπάνοιαν κατασκοπεῖ . Ὁ γὰρ δοκῶν εἶναι τι , οὐδὲν ἐστι , πρῶτον τῆς εὐτελείας αὐτοῦ δείγμα ἐκφέρων τὴν τοιαύτην εὐμένειαν . Τὸ δὲ ἔργον ἑαυτοῦ δοκιμάζετω ἕκαστος . Ἐνταῦθα δείκνυσιν ὅτι δεῖ βίου ἐξεταστὰς εἶναι , καὶ οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ μετ' ἀκριβείας · δοκιμάζειν τὰ πεπραγμένα ὑμῖν . Ὁλον , ἐποιοῦσάς τι καλόν ; Σκόπησον μὴ ποτε διὰ κενοδοξίαν , μὴ δι' ἀνάγκην , μὴ πρὸς ἀπόχθειαν , μὴ ὑποκρισι , μὴ δι' ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἀνθρωπίνην . Καθάπερ γὰρ τὸ χρυσίον δοκεῖ μὲν εἶναι λαμπρόν πρὸ τοῦ χυνευτηρίου , ὅταν δὲ αὐτὸ παραδοθῇ τῷ πυρί , τότε ἀκριβῶς διαδείκνυται , τοῦ νόθου παντὸς ἀπὸ τοῦ γνησίου χωριζομένου · οὕτω καὶ τὰ ἡμέτερα ἔργα , ὅταν μετὰ ἀκριβείας ἐξετάζωμεν , τότε σαφῶς ἐκκαλυφθήσεται , καὶ πολλῶν ἐφύμια ἑαυτοὺς ὄντας ὑπευθύνους ἐγκλημάτων . Καὶ τότε εἰς ἑαυτὸν μόνον τὸ καύχημα ἔξει , καὶ οὐχ εἰς τὸν ἕτερον . Ταῦτα οὐ νομοθετῶν φησιν , ἀλλὰ συγκαταβαίνων · ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν · Ἄτοπον μὲν τὸ καυχάσθαι · εἰ δ' ἄρα βούλεται , μὴ κατὰ τοῦ πλησίου , ὡς ὁ Φαρισαῖος . Ὁ γὰρ τοῦτο παιδεύθεις , καὶ ἐκείνου ἀποστήσεται ταχέως . Διὸ καὶ τοῦτο συνεχώρησεν , ἵνα τὸ ὅλον κατὰ μικρὸν ἐξέλη . Ὁ γὰρ συνεθισθεὶς εἰς ἑαυτὸν μόνον καυχάσθαι , καὶ μὴ κατ' ἄλλων , ταχέως καὶ τοῦτο διορθωθήσεται τὸ ἐλάττωμα . Ὁ γὰρ μὴ νομίσας τῶν ἄλλων ἑαυτὸν εἶναι βελτίωνα ( τοῦτο γὰρ ἐστιν , Οὐχ εἰς τὸν ἕτερον ) , ἀλλ' αὐτὸν καθ' ἑαυτὸν ἐξετάζων ἀδύνατον , παύσεται καὶ τοῦτο ποιῶν ὑστερον . Καὶ ἵνα μάθῃ ὅτι τοῦτο βούλεται κατασκευάζει , ὅρα πῶς αὐτὸν συστέλλει τῷ φθόνῳ · Ἄνωτέρω μὲν εἰπών , Δοκιμάζετω τὸ ἔργον αὐτοῦ , ἐνταῦθα δὲ ἐπαγωγόν · Ἐκαστος γὰρ τὸ ἴδιον φορτίον βαστάσει . Δοκεῖ μὲν γὰρ τιθέναι λογισμὸν καλύοντα καθ' ἕτερον καυχάσθαι , διορθοῦται δὲ τὸν καυχώμενον , ὥστε μὴδ' ἐφ' ἑαυτῷ μέγα φρονεῖν , εἰς ἔνοιαν ἔχων αὐτὸν τῶν οἰκείων ἀμαρτημάτων , καὶ τοῖς ὀνόμασι τοῦ φορτίου καὶ τῆς ἀγχωρίας πείζων αὐτοῦ τὸ συνειδός . Κοινωτεῖτω δὲ ὁ κατηχούμενος τῷ λόγῳ τῷ κατηχούτῃ ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς .
Lemmas: δμώς ὁστεῤου ὁστερον ἀναγίγνομαι , καί οὖον παρά πᾶς πᾶς ζητέω . ὁ γάρ ἐκ ὁ κοινός γίγνομαι φαίνω , καί σῶμα καί οἰκοδομή συνίστημι . καί οὕτως ἀναπληρόω ὁ νόμος ὁ Χριστός . οὐχ εἶπον , πληρόω , ἀλλά , ἀναπληρόω , τουτέστι , κοινός πᾶς πληρόω , διά ὅς ἀλλήλων φέρω · μαί , ὁ δεινός εἰμί ὀργίλος , οὖον δέ ὀθνολός · φέρω τοίνυν ὁ ὀργή αὐτός ὁ σφοδρός , ἵνα καί αὐτός σύ ὁ [ 724 ] ὠθέω φέρω . καί οὕτως οὔτε ἐκεῖνος ἁμαρτάνω ὑπό σύ βάσκω , οὔτε σύ πλημμελής ἐν ὅς εἰμί βαρύς , ἀνέχω σύ ὁ ἀδελφός σύ . οὕτως δέ ἀλλήλων χείρ ὁράω ἐν ὅς μέλλω καταπίπτω , διά ἀλλήλων κοινός πληρόω ὁ νόμος , ὁ λείπω ὁ πλησίος ἀναπληρόω ἕκαστος · διά ὁ οἰκεῖος ὑπομονή . ἐάν δέ μή οὗτος ποιέω , ἀλλά ἕκαστος ἐπάξιος μέλλω ὁ ὁ πλησίος , οὐδέποτε οὐδείς εἰμί ὁ δήω σύ . ὡς γάρ ἐν ὁ σῶμα εἰμί ὁ αὐτός Τῶς ἀπατάω εὔχειρ πᾶς χρεία , οὐδέποτε ὁ σῶμα ἵστημι · οὗτος καί ἐπί ὁ ἀδελφός πολύς · εἰμί πίμπλημι , εἰμί παρά πᾶς πᾶς ἐπιζητέω . εἰμί γάρ τις δοκέω εἰμί τίς , μηδείς ὅς , φροντίζω ἑαυτοῦ . πάλιν ἐνταῦθα ὁ απανοεις κατασκοπέω . ὁ γάρ δοκέω εἰμί τίς , οὐδείς εἰμί , πρῶτος ὁ εὐτέλεια αὐτός δείγμα ἐκφέρω ὁ τοιοῦτος εὐμένεια . ὁ δέ ἔργον ἑαυτοῦ δοκιμάζω ἕκαστος . ἐνταῦθα δείκνυμι ὅτι δεῖ βίος ἐξεταστής εἰμί , καί οὐ ἀπλόος , ἀλλά μετά ἀκρίβεια · δοκιμάζω ὁ πράσσω σύ . ὅλος , ποιέω τίς καλός ; σκοπέω μή ποτός διά κενοδοξία , μή διά ἀνάγκη , μή πρός αποχθεια , μή ὑπόκρισις , μή διά ἄλλος τις αἴτιος ἀνθρώπινος . καθά γάρ ὁ χρυσίον δοκέω μέν εἰμί λαμπρός πρό ὁ χυνευτηρίου , ὅταν δέ αὐτός παραδίδωμι ὁ πῦρ , τότε ἀκριβῶς διαδείκνυμι , ὁ νόθος πᾶς ἀπό ὁ γνήσιος χωρίζω · οὗτος καί ὁ ἡμέτερος ἔργον , ὅταν μετά ἀκρίβεια ἐξετάζω , τότε σαφῶς ἐκκαλύπτω , καί πολύς εφυεις ἑαυτοῦ εἰμί ὑπεύθυνος ἔγκλημα . καί τότε εἰς ἑαυτοῦ μόνος ὁ καύχημα ἔξειμι , καί οὐ εἰς ὁ ἕτερος . οὗτος οὖον νομοθέτης φημί , ἀλλά συγκαταβαίνω · ὡς εἄν εἰμί λέγω · ἄτοπος μέν ὁ καυχάομαι · εἰμί δέ ἄρα βούλομαι , μή κατά ὁ πλησίος , ὡς ὁ Φαρισαῖος . ὁ γάρ οὗτος παιδεύω , καί ἐκεῖνος ἀφίστημι ταχέως . Διὸ καί οὗτος συγχωρέω , ἵνα ὁ ὅλος κατά μικρός ἐξαιρέω . ὁ γάρ συνεθίζω εἰς ἑαυτοῦ μόνος καυχάομαι , καί μή κατά ἄλλος , ταχέως καί οὗτος διορθόω ὁ ἐλάττωμα . ὁ γάρ μή νομίζω ὁ ἄλλος ἑαυτοῦ εἰμί βελτιώνω ( οὗτος γάρ εἰμί , οὐχ εἰς ὁ ἕτερος ) , ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐξετάζω ἀδύνατος , παύω καί οὗτος ποιέω ὕστερος . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὗτος βούλομαι κατασκευάζω , ὁράω πῶς αὐτός συστέλλω ὁ φθόνος · ανωτέρω μέν εἶπον , δοκιμάζω ὁ ἔργον αὐτός , ἐνταῦθα δέ ἐπαγωγός · ἕκαστος γάρ ὁ ἴδιος φορτίον βαστάζω . δοκέω μέν γάρ τίθημι λογισμός καλέω κατά ἕτερος καυχάομαι , διορθόω δέ ὁ καυχάομαι , ὥστε μηδέ ἐπί ἑαυτοῦ μέγας φρονέω , εἰς νοια ἔχω αὐτός ὁ οἰκέω ἁμάρτημα , καί ὁ ὄνομα ὁ φορτίον καί ὁ ἀγχωρίας πειζω αὐτός ὁ σύνοιδα . Κοινωτεῖτω δέ ὁ κατηχέω ὁ λόγος ὁ κατηχέω ἐν πᾶς ἀγαθός .