joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0791.3
Πολλάκις ἡμῖν εἶπον διαλεγόμενος , ὅτι πεπλανημένη τις καὶ ψευδὴς ἔνοια τοῖς ἀνθρώποις ἐμπεσούσα πληθύνει τὰ ἁμαρτήματα , καὶ ἐλαττοῖ τὰ ἀγαθά , ὅπερ Ἐκακὸς ὀφείλομεν ἐπὶ τῆς ἑαυτῶν πολιτείας αἰτεῖν . Ἀδὴ δὲ ἐστιν , ὅτι πάντα ὅσα ἔχομεν ἐν τῇ χρήσει τοῦ βίου , ὡς χούριοι κεκτήμεθα καὶ δεσπόται · καὶ ταύτης ἕνεκεν τῆς ὑπολήψεως σφοδρὸς ὑπὲρ αὐτῶν διαμαχομέθα καὶ πολεμοῦμεν καὶ δικαζόμεθα , καὶ εἰς ἀκαρπὸν αὐτῶν περιεργάζομεν , ὡς ἐξαριστεῖν κτημάτων . Ἡ δὲ ἀλήθεια οὐχ οὕτως ἔχει , ἀλλὰ καὶ σφόδρα ἐναντίως . Πάντων γὰρ , ὧν ἀπολαύομεν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ , οὐχ ἡμεῖς εἰσιν , οὐτὲ μὴν ἡμεῖς ὡς αὐθένται καὶ χούριοι αὐτὰ κατέχομεν , ἀλλ’ ὡς · πάροικοι καὶ ἐπιθάλεις καὶ μεσαυδοται · ἀγόμεθα δὲ , ὅπου οὐ θέλομεν , καὶ γινὼκα οὐ προσδοκῶντες , ἀφαιρούμεθα τῶν θένων , ὅταν δόξῃ τῷ Κυρίῳ τῆς κτήσεως . Αὐτὸ καὶ εὐμετάβολόν ἐστι χρήμα ἐστι τὸ τῆς ἐπιχωροῦ ταύτης ζωῆς · καὶ ὁ σήμερον ἐν δόξῃ , αὔριον ἐλεεῖνος , οἴκτου καὶ βοηθείας ἄξιος · ὁ νῦν ὑπορος , καὶ εὐθύνούμενος ταῖς ὕλαις πλούτου , πένθης μετὰ μικρόν . οὐδὲ τὸν ἄρτον οἴχοθεν ἔχων , ὃν προσφέρεται εἰς ζωὴν . Καὶ τοῦτο μάλιστα ὁ Θεὸς ἡμῶν τῶν θνητῶν ὑπερᾶρει , τῷ δεῖ σῶσασθαι εἶναι , καὶ σῶσασθαι ἔχειν , καὶ ἀναφαιρεῖν κεκτήσθαι ζωὴν καὶ δόξαν καὶ δύναμιν . Πόθεν οὖν εἰς ταύτην τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου ; Ἡ γὰρ γυώριμος τυγχάνει τοῖς νῦν ἔχουσι καὶ φιλοχόγου . Ὁ Λουκᾶς ἡμῖν παραβολὴν ἀναπάλιν ὑπανέγνω ἀρτίως , ἐν ᾧ τὸν οἰκονόμον τῶν ἀλλοτρίων ὑπογράφει στενοῦμενον καὶ θλιβόμενον , ἐπειδὴ ὡς ἐμπάθης τις καὶ πολυδάπανος , ἧκουςε παρὰ τοῦ κυρίου τῶν κτημάτων καὶ χρημάτων , ὅτι ἄδς τὸν λόγον τῆς διοικήσεως , καὶ μετάστηθι · οὐ γὰρ τοῦ ἐμοῦ · ὡς ὡς ἰδίως ἐντετραφὼς ἀνέμει . Τοῦτο δὲ ἐστιν οὐ γενομένου πράγματος ἐξήγησις ἀλλὰ πλάσις παραβολῆς , τοῖς ἐπισκευαζομένοις τὸν λόγον ἰθικὴν ἀρετὴν ἐκπαιδεύουσα . Γνωθὶ τοίνυν Ἐκακὸς , ὡς ἀλλοτρίων εἰ διοικήτης · καὶ βίβας ἀπὸ τῆς ψυχῆς τὸ αὐθέντειν , καὶ τὴν ὑπερηφανίαν , τὸ τοῦ ὑπευθύνου καὶ οἰκονόμου ἀναλαβε ταπεινὸν καὶ εὐλαβῆς , ἀεὶ τὸν Κύριον σου ἀναμίνων , καὶ μετὰ δειλίας συγγράφου τῆς ἀπολογίας τοῦ λογοδοσίας . Πάροικος γὰρ εἰ , ὀλιγορονίου χρήσεως , καὶ παροδικὴς λαβὼν συγγνώμην . Εἰ δὲ ἀμφιβάλλεις , ἐπὶ τοῖς γνωρίμοις κατάδεξαι τὸ γινόμενον , καὶ τῷ ἀλευθεῖ διδασκάλῳ , τῇ πέτρᾳ , παιδεύθητι . Κέκτησαι χωρίον , ἢ παρὰ πατρὸς λαβὼν , ἢ ἀπὸ τινὸς συναλλάγματος κύριος γεγονώς · ἀνάλογισα οὖν τῇ μνήμῃ , καὶ ἀπαρίβησον · πάντα , εἰ δύνασαι , τοὺς προκατεσχηκότας αὐτό · ἐπίβαλε καὶ τῷ μέλλοντι · χρήσω τὸν νοῦν , καὶ πόσοι αὐτοῦ κυριεύσουσι μετὰ σὲ κατανόησον · φράσον δὲ μοι , τίνος ἡ δεσποτεία , καὶ εἰς κατ’ ἐξαρίστευν διαφρούσα , τοῖς ἔχουσι , τοῖς ἔχουσι , ἢ τοῖς μέλλουσι ; Εἰ γὰρ τις ὡσπερ ἐκμαχεσθὶ πάντας ἀθροίσειεν , εὐράθησονται πλείους τῶν ὀβολῶν οἱ κκτημένοι . Μέλλων δὲ , εἴπερ ἀκριβὲς βούλει κατιδεῖν εἶναι παρόμοιον ὁ βίος ἡμῶν , μνημονεύσον εἰ ποτὲ ὅρα θέρος ὁδοιπόρων ἐθεάσω δένδρον ἀμειλαρὲς , ἐπὶ πολλτοῦ πλάτους καὶ τοῦ μήκους διήκον , ἰκανὴ τῇ σκιᾷ οἰκίας κληρώσαι χρείαν . Τοῦτο τερφεῖς · ὀπήλας , καὶ , ἐφ’ ὅσον ἔχειν , ἀκεῖσαι κατέκειναι . Ἐπαθὶ δὲ ἴδει πάλιν ἀπάραι , καὶ συμβουλεύομενον · τῷ ἀρίμῳ , ἕτεράν σε ὁδοιπόρων , ἐπέστη ἕτερος . Καὶ σὺ μὲν ἐξορῶντος τὴν ἀποσκευὴν , ὁ δὲ τὴν ἰδίαν καθῆρε , καὶ πάντα τὰ σὰ ἀθρόον διεδάσατο , τὴν σιτόδεα , τὸ πῦρ , τὴν τοῦ δένδρου σκιάν , τὸ παραβόρειον ὕδωρ . Καὶ ὁ μὲν οἴχεται τῆς ἀνακλείσεως , οὐ δὲ τοῦ περάπτου . Ἐτέροφ δὲ καθεῖνος , εἶτα ἀφῆκε . Καὶ τὸ δένδρον ἐπὶ μιᾶς ἡμέρας ἐγένετο τυχὸν δέκα ἑξῆς ὀλιγοχρόνιον καταχωρίον · [ 846 ] καὶ τῶν πάντων γενόμενον , ἐνὸς ἦν τοῦ ὡυτὸς κυρίου . Οὕτω καὶ αἱ περιουσίαι τῆς ἐνταῦθα διαγωγῆς τέφρουσι μὲν πολλούς · καὶ τρέφουσι , τῆς δεσποτείας δὲ μόνῃ τῷ Θεῷ προσκρούσης , τῷ ἀφάρπτον καὶ ἀνώλεθρον ἔχοντι τὴν ζωὴν . Ἐθεάσω καὶ πανδοχεῖον , ἐφ’ ὃ πάντως ὀδεῖων κατάλευσα · ἕλαβες δὲ ἐκεῖθεν πολλά , βαττάζων μηδὲν · κλίνην , στράτζαν , ἐκπόματα , πίνακα , ἄλλα σκεῦη παντοδαπά . Οὐδὲν δὲ σοῦ πρὸς αὐτάρχειαν χρησιμεῖον , ἦγεν ἄλλος , πνευστιῶν , κεκονιαμένος , κατεπεῖν σε , καὶ ἐξείργων σε τοῦ πανδοχείου , καὶ ζητῶν τὰ ἀλλότρια ὡς ἐξαρίστευ . Τοιούτος ὁ βίος ἡμῶν , ἀδελφέ , ἐπὶ τῶν λεχθέντων . παραδιώτερος . Ἐγὼ δὲ θαυμάζω τοὺς λέγοντας · Τὸ χωρίον μου · Ἡ οἰκία μου . Ὡ πῶς ματαίας συλλαβὴ ἐξοικειοῦνται τὰ μὴ προσήκοντα , καὶ τρισὶ στοιχείοις ἀπαστήλοις ἐναγκαλίζονται τὰ ἀλλότρια ! Ὦσπερ τῶν θαυμασίων προσώματα ἔχει μὲν οὐδεὶς κατ’ ἐξαρίστενον , πάντες δὲ ἐπιτίθενται οἱ τῶν παρόντων ὑποκριταί · οὕτω τὴν γῆν καὶ τὰς ἐπ’ ἐκείνης ὕλας ἄλλοι ἐξ ἄλλων ὡς ἰμάτια ἐπενδύονται . Μὴ σὲ βασιλεῖον , εἴπε μοι , δυνατώτερον ; Ἄλλ’ ὅμως ἐραύνῃσον τὰ βασιλεία , ζητήσον , χλανιδίας βασιλικὰς · εὐρήσεις δὲ ταύτας ἰκανάς , ὁ πολλῶν βασιλείων ἐνδύσει σώματα · οὐμῶς καὶ τοὺς στεφάνους , καὶ τὰς πόρπας , καὶ τὰς ζωὰς , πάντα κληρουμὶαν ὁστατον , χρήσει κενήν , ἀπὸ τῶν ὀδυνούντων εἰς τοὺς μένοντας ἀπομείνουσαν . Τί δὲ τῆς τῶν ὑπάρχων ἀξίας ; ἡ σκηνὴς
Lemmas: πολλάκις ἐγώ εἶπον διαλέγω , ὅτι πλανάω τις καί ψευδής ἔνοια ὁ ἄνθρωπος ἐμπίπτω πληθύνω ὁ ἁμάρτημα , καί ἐλασσόω ὁ ἀγαθός , ὅσπερ Ἐκακὸς ὀφείλω ἐπί ὁ ἑαυτοῦ πολιτεία αἰτέω . ἀδήν δέ εἰμί , ὅτι πᾶς ὅσος ἔχω ἐν ὁ χρῆσις ὁ βίος , ὡς χούριοι κτάομαι καί δεσπότης · καί οὗτος ἕνεκα ὁ ὑπόληψις σφοδρός ὑπέρ αὐτός διαμάχομαι καί πολεμέω καί δικάζω , καί εἰς ἄκαρπος αὐτός περιεργάζω , ὡς ἐξαριστεῖν κτῆμα . ὁ δέ ἀλήθεια οὐ οὕτως ἔχω , ἀλλά καί σφόδρα ἐναντίος . Πάντων γάρ , ὅς ἀπολαύω ἐν ὁ βίος οὗτος , οὐ ἐγώ εἰμί , οὔτε μήv ἐγώ ὡς αὐθέντης καί χούριοι αὐτός κατέχω , ἀλλά ὡς · πάροικος καί ἐπιθάλλω καί μεσαυδοτος · ἄγω δέ , ὅπου οὖον ἐθέλω , καί γινὼκα οὖον προσδοκάω , ἀφαιρέω ὁ θείνω , ὅταν δόξα ὁ κύριος ὁ κτῆσις . αὐτός καί εὐμετάβολος εἰμί χρήμα εἰμί ὁ ὁ ἐπιχωρέω οὗτος ζωή · καί ὁ σήμερον ἐν δόξα , αὔριον ἐλεεινός , οἶκτος καί βοήθεια ἄξιος · ὁ νῦν ὑπορος , καί εὐθύνω ὁ ὕλη πλοῦτος , πενθέω μετά μικρός . οὐδέ ὁ ἄρτος οἴχομαι ἔχω , ὅς προσφέρω εἰς ζωή . καί οὗτος μάλιστα ὁ θεός ἐγώ ὁ θνητός ὑπεραίρω , ὁ δεῖ σῴζω εἰμί , καί σῴζω ἔχω , καί ἀναφέρω κτάομαι ζωή καί δόξα καί δύναμις . πόθεν οὖν εἰς οὗτος ὁ ἀρχή ὁ λόγος ; ὁ γάρ γυώριμος τυγχάνω ὁ νῦν ἔχω καί φιλοχόγου . ὁ Λουκᾶς ἐγώ παραβολή ανάπαλιν ὑπαναγιγνώσκω ἄρτιος , ἐν ὅς ὁ οἰκονόμος ὁ ἀλλότριος ὑπογράφω στενόω καί θλίβω , ἐπεί ὡς εμπαθής τις καί πολυδάπανος , ἥκω παρά ὁ κύριος ὁ κτῆμα καί χρῆμα , ὅτι ΑΔΣ ὁ λόγος ὁ διοίκησις , καί μεθίστημι · οὖον γάρ ὁ ἐγώ · ὡς ὡς ἰδίως ἐντρέπω ἀνεμέω . οὗτος δέ εἰμί οὖον γίγνομαι πρᾶγμα ἐξήγησις ἀλλά πλάσις παραβολή , ὁ ἐπισκευάζω ὁ λόγος ἐθικός ἀρετή ἐκπαιδεύω . Γνωθί τοίνυν Ἐκακὸς , ὡς ἀλλότριος εἰμί Διοικήτης · καί Βίβας ἀπό ὁ Ψυχή ὁ αὐθεντέω , καί ὁ ὑπερηφανία , ὁ ὁ ὑπεύθυνος καί οἰκονόμος ἀναλαμβάνω ταπεινός καί εὐλαβής , ἀεί ὁ κύριος σύ αναμιναω , καί μετά δειλία συγγράφω ὁ ἀπολογία ὁ λογοδοσία . Πάροικος γάρ εἰμί , ὀλιγορονίου χρῆσις , καί παροδικός λαμβάνω συγγνώμη . εἰμί δέ ἀμφιβάλλω , ἐπί ὁ γνώριμος καταδέχομαι ὁ γίγνομαι , καί ὁ ἀλεύω διδάσκαλος , ὁ πέτρα , παιδεύω . κτάομαι χωρίον , ἢ παρά πατήρ λαμβάνω , ἢ ἀπό τις συνάλλαγμα κύριος γίγνομαι · ἀναλογίζομαι οὖν ὁ μνήμη , καί απαριβαινω · πᾶς , εἰμί δύναμαι , ὁ προκατέχω αὐτός · ἐπιβάλλω καί ὁ μέλλω · χράω ὁ νόος , καί πόσος αὐτός κυριεύω μετά σύ κατανοέω · φράζω δέ ἐγώ , τίς ὁ δεσποτεία , καί εἰς κατά ἐξαρίστευν διαφρέω , ὁ ἔχω , ὁ ἔχω , ἢ ὁ μέλλω ; εἰμί γάρ τις ὡς ἐκμάσσω πᾶς ἀθροίζω , ευραθησοντ πλείων ὁ ὀβολός ὁ κτάομαι . Μέλλων δέ , εἴπερ ἀκριβής βούλομαι καθοράω εἰμί παρόμοιος ὁ βίος ἐγώ , μνημονεύω εἰμί ποτέ ὁράω θέρος ὁδοίπορος θεάομαι δένδρον ἀμειλαρὲς , ἐπί πολύς πλάτος καί ὁ μῆκος διήκω , ἱκανός ὁ σκιά οἰκίον κληρόω χρεία . οὗτος τερφεύς · ὀπήλας , καί , ἐπί ὅσος ἔχω , ἀκέω κατέκειναι . Ἐπαθὶ δέ ἶδος πάλιν ἀπαίρω , καί συμβουλεύω · ὁ ἄριμος , ἕτερος σύ ὁδοίπορος , ἐφίστημι ἕτερος . καί σύ μέν ἐξοράω ὁ ἀποσκευή , ὁ δέ ὁ ἴδιος καθαίρω , καί πᾶς ὁ σός ἀθρόος διαδέω , ὁ σιτοδα , ὁ πῦρ , ὁ ὁ δένδρον σκιά , ὁ παραβορεω ὕδωρ . καί ὁ μέν οἴχομαι ὁ ἀνακλείσεως , οὖον δέ ὁ περάπτου . Ἐτέροφ δέ καθίημι , εἶτα ἀφίημι . καί ὁ δένδρον ἐπί εἷς ἡμέρα γίγνομαι τυγχάνω δέκα ἑξῆς ὀλιγοχρόνιος καταχωρίζω · [ 846 ] καί ὁ πᾶς γίγνομαι , εἷς εἰμί ὁ αὐτός κύριος . οὕτως καί ὁ περιουσία ὁ ἐνταῦθα διαγωγεύς τρέφω μέν πολύς · καί τρέφω , ὁ δεσποτεία δέ μόνος ὁ Θεός προσκρούω , ὁ ἀφάρπτον καί ἀνώλεθρος ἔχω ὁ ζωή . θεάομαι καί πανδοκεῖον , ἐπί ὅς πάντως ὁδεία καταλεύω · λαμβάνω δέ ἐκεῖθεν πολύς , βαττάζων μηδείς · κλίνη , στράτζαν , ἔκπομα , πίναξ , ἄλλος σκεῦος παντοδαπός . οὐδείς δέ σύ πρός αὐταρχέω χρησιμέω , ἄγω ἄλλος , πνευστιῶ , κονιάω , κατέπειμι σύ , καί ἐξέργω σύ ὁ πανδοκεῖον , καί ζητέω ὁ ἀλλότριος ὡς ἐξαρίστευ . τοιούτος ὁ βίος ἐγώ , ἀδελφός , ἐπί ὁ λέγω . παραδιετερος . ἐγώ δέ θαυμάζω ὁ λέγω · ὁ χωρίον ἐγώ · ὁ οἰκίον ἐγώ . εἰμί πῶς μάταιος συλλαβή ἐξοικειόω ὁ μή προσήκω , καί τρεῖς στοιχεῖον ἀπαστήλοις ἐναγκαλίζομαι ὁ ἀλλότριος ! ὥσπερ ὁ θαυμάσιος προσωμα ἔχω μέν οὐδείς κατά εξαριστενος , πᾶς δέ ἐπιτίθημι ὁ ὁ πάρειμι ὑποκριτής · οὗτος ὁ γῆ καί ὁ ἐπί ἐκεῖνος Ὕλας ἄλλος ἐκ ἄλλος ὡς ἱμάτιον ἐπενδύνω . μή σύ βασίλειος , εἶπον ἐγώ , δυνατός ; ἄλλος ὅμως εραυνησος ὁ βασίλειος , ζητέω , χλανίδιον βασιλικός · εὑρίσκω δέ οὗτος ἱκανός , ὁ πολύς βασίλειος ἐνδύω σῶμα · οὐμῶς καί ὁ στέφανος , καί ὁ πόρπη , καί ὁ ζωός , πᾶς κληρουεις ὁστατον , χρῆσις κενός , ἀπό ὁ οδυνεος εἰς ὁ μένω ἀπομένω . τις δέ ὁ ὁ ὑπάρχω ἄξιος ; ὁ σκηνή