joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-galatas-commentarius pg061_0707.1
οὐ διὰ φόβον ἀναιρεῖ . Οὕτω γὰρ ὁ Φαραὼ τοῦ Ἡρώδου φιλανθρωπότερος ἦν , ὅτι καὶ ὃν ἐθέλπισε νόμον ἀνέλυσε , καὶ διελυτὴς ἐγένετο τοῦ Ἰδίου θεσπίσματος . Μόνον γὰρ εὐρε τὸν Μωϋσῆν ἐν θήκῃ τῇ ποταμῷ φερόμενον · ἀνέλατο τοῦτον διὰ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ , καὶ οὐ μόνον οὐκ ἐφόνευσεν , ἀλλὰ καὶ ὡς υἱὸν ἀνέθρεψε , φειδὼ τοῦ βρέφους τὸν νόμον καταλύσας . Τί λέγεις , Ἡρώδη ; Φαραὼ τὸν Μωϋσῆν διασώζει , καὶ σὺ τὸν Δεσπότην Χριστὸν μετελθεῖν προφητῶν ; ἐκεῖνος τὸν μελλόντα τὴν Αἴγυπτον μαστίγις περιποιεῖται , καὶ σὺ τὸν σῴζοντα τὴν οἰκουμένην φονεύειν θέλεις ; Οὕτω πάλιν καὶ τῶν δορυφόρων τοῦ Ἡρώδου οὐ ὑπακούσιν τοῦ Φαραὼ αἰδεσάμενοι . Αὐ γὰρ μαλαὶ ἄμα τῷ τοκετῷ τῶν βρεφῶν βροχῆσαι προσταχθεῖσαι τὰ ἄρρενα τῶν Ἑβραίων , οὐ μετέλθον τοῦτο φιλάδου τυγχάνουσαι , καὶ ταῦτα Αἰγύπτιοι οὖσαι τῇ γένει · εἰλίσκουσι γὰρ αὐτῶν ἕνουν σπλάγχνα , ἐπιστάμεναι τὴν πλάσιν μὴ τέρας ἀρρένων βρεφῶν βλαμὺ θανάτῳ στερούμεναι , δι’ ἑαυτὸ μᾶλλον τῶν προσταχθέντων προσκυνεῖν βασιλεῖ , τῇ μέντοι βασιλεῖ καὶ Θεῷ ἀνταξέσθαι . Ὁ δὲ Ἡρώδης οὐ πρὸς ἄλλο Ἰδου , τὴν κακίαν ἐπιδείξαι , ἀλλὰ πρὸς τοὺς ὀμοῦλους τὴν μανίαν ἐπενέγκαντο . Καὶ Φαραὼ μὲν τῇ Αἰγύπτῳ μόνῃ τὸν τοιοῦτον θυμὸν ἐνέμικσε , καὶ οὐ περαιτέραν · Ἡρώδης δὲ οὐ μόνον ἐν Βηθλεέμ , ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς χλωροποιεῖσθαι τὰ βρέφη προεστάσεν . Ὁ τοῦ αἰχίου τοῦ ματαίου ἐκείνου , τοῦ ἀθρόου ἐπισχηφάμενον τότε κατὰ πλῆθος καὶ κῶμα καὶ ἀγροὺς καὶ ῥύμας ! Οὐχ ἦν ποὺ κρυφῶσιν αὐ μητέρες τὰ τέκνα · ἔγω γὰρ τὸν μητρικῶν ἀγαλμῶν μένειν οὐκ ἠνέγνωτο . Εἰ δὲ ποτε μήτηρ ἠδούλησε κρυφῶ τῶν ἰδίων τέκνων ἐκεῖνο κλαυθμῶν ἐκπετᾶσαι , τῇ πρὸς τὸν μαστὸν φιλη τὸν θάνατον ἐφελκόμενον . Ὅστερ γὰρ ἰχθὺς ἐξω τοῦ ὕδατος ζῆν οὐκ ἀνέχεται , οὕτω καὶ βρέφος μητρικῶν μαστῶν στερούμενον οὐκ εἰς μακρὰν τὴν διαφθορὰν δέχεται . Ὁ τῆς καλοκλῆς θρηνησίας ἐκείνης ! οὐχ εἰρῶσιν πῶς διατράφῃ τῶν μητρικῶν ὀδυρμῶν τὰ σχήματα . Εἰ βαρδάρων ἔφοδος ἐγένετο , κουφότερον ἄν αἱ μητέρες τὴν ἐδύνην ἐφερον · συμφορὰ γὰρ μακρινῶν μητρώτερων οὐδε δίκαιον τὸν πλάζοντα . Οὐχ ἦν βαρδάρων ἔφοδος ,
Lemmas: οὖον διά φόβος ἀναιρέω . οὕτως γάρ ὁ Φαραώ ὁ Ἡρώδης φιλάνθρωπος εἰμί , ὅτι καί ὅς ἐθέλπισε νόμος ἀναλύω , καί διαλυτής γίγνομαι ὁ ἴδιος θέσπισμα . Μόνος γάρ εὑρίσκω ὁ Μωϋσῆς ἐν θήκη ὁ ποταμός φέρω · ἀναιρέω οὗτος διά ὁ θυγάτηρ αὐτός , καί οὖον μόνος οὐ φονεύω , ἀλλά καί ὡς υἱός ἀνατρέφω , φειδώ ὁ βρέφος ὁ νόμος καταλύω . τις λέγω , Ἡρώδης ; Φαραώ ὁ Μωϋσῆς διασῴζω , καί σύ ὁ δεσπότης Χριστός μετέρχομαι προφήτης ; ἐκεῖνος ὁ μέλλω ὁ Αἴγυπτος μαστιγέω περιποιέω , καί σύ ὁ σῴζω ὁ οἰκέω φονεύω ἐθέλω ; οὕτως πάλιν καί ὁ δορυφόρος ὁ Ἡρώδης οὖον ὑπάκουσις ὁ Φαραώ αἰδέομαι . αὖος γάρ μάλη ἄμη ὁ τοκετός ὁ βρέφος βροχή προσστάζω ὁ ἄρσην ὁ Ἑβραῖος , οὖον μετέρχομαι οὗτος φιλαδους τυγχάνω , καί οὗτος Αἰγύπτιος εἰμί ὁ γένος · εἴλω γάρ αὐτός νέος σπλάγχνον , ἐφίστημι ὁ πλάσις μή τέρας ἄρσην βρέφος βλαμὺ θάνατος στερέω , διά ἑαυτοῦ μᾶλλον ὁ προστάσσω προσκυνέω βασιλεύς , ὁ μέντοι βασιλεύς καί Θεός ἀντέχω . ὁ δέ Ἡρῴδης οὖον πρός ἄλλος ἰδού , ὁ κακία ἐπιδείκνυμι , ἀλλά πρός ὁ ομουλος ὁ μανία ἐπιφέρω . καί Φαραώ μέν ὁ Αἴγυπτος μόνος ὁ τοιοῦτος θυμός ἐνέμικσε , καί οὖον περαίτερος · Ἡρῴδης δέ οὖον μόνος ἐν Βηθλεέμ , ἀλλά καί ἐν πᾶς ὁ ὅριον αὐτός χλωροποιεω ὁ βρέφος προΐστημι . ὁ ὁ αιχιος ὁ μάταιος ἐκεῖνος , ὁ ἀθρόος ἐπισχηφάμενον τότε κατά πλῆθος καί κῶμα καί ἀγρός καί ῥύμη ! οὐχ εἰμί πού κρύπτω αὖος μήτηρ ὁ τέκνον · ἐγώ γάρ ὁ Μητρικῶν ἀγαλμός μένω οὐ ἀναγιγνώσκω . εἰμί δέ ποτός μήτηρ ἀδουλέω κρύπτω ὁ ἴδιος τέκνον ἐκεῖνος κλαυθμός ἐκπετάννυμι , ὁ πρός ὁ μαστός φίλος ὁ θάνατος ἐφέλκω . Όστερ γάρ ἰχθύς ἐξω ὁ ὕδωρ ζῶ οὐ ἀνέχω , οὗτος καί βρέφος Μητρικῶν μαστός στερέω οὐ εἰς μακράν ὁ διαφθορά δέχομαι . ὁ ὁ Καλοκλῆς θρηνησίας ἐκεῖνος ! οὐ εἴρων πῶς διατρέφω ὁ Μητρικῶν ὀδυρμός ὁ σχῆμα . εἰμί Βάρδαροι ἔφοδος γίγνομαι , κοῦφος ἄν ὁ μήτηρ ὁ εδυνη φέρω · συμφορά γάρ μακρινός μήτρος οὐ Δίκαιος ὁ πλάζω . οὐχ εἰμί Βάρδαροι ἔφοδος ,